دیالۆگ لەگەڵ سلاڤومیر مروژێک، بەشی دووەم و کۆتایی » DidiMn\nسەرەتا / چاوپێکەوتن/ستەیج/شانۆ / دیالۆگ لەگەڵ سلاڤومیر مروژێک، بەشی دووەم و کۆتایی\nباشە، با ڕاستەوخۆتر پرسیارەکەت لێ بکەم، لەشانۆدا هەواداری کێیت؟ ئارەزوو دەکەیت زیاتر بەرهەمی کێ بخوێنیتەوە؟ ڕەنگە ئەمە ببێت بە وڵامێک بۆ پرسیارەکەم.\n(پاش ئاوخواردنەوە) دەترسم لەوەی کە دابەزمە ئاستێکی نزم، چونکە ئەگەر بڵێم شەکسپیر دەخوێنمەوە یان شەکسپیر ناخوێنمەوە، ئەمە چی دەگەیەنێت؟ یان بڵێم کە من یەک دوو نووسەری شانۆیی پۆڵۆنی سەدەی هەژدەیەم دەناسم، کە لە دەرەوەی پۆڵۆنیادا نەناسراون، ئەمە هیچ دەگەێنێت؟ وەڵامێکە هیچ نادات بە دەستەوە، ئەمە تەواو ئازاربەخشە. دەمەوێت بە ڕاستی وەڵامت بدەمەوە، ئەمە هەمان کێشەیە بۆ زۆربەی هاوپیشەکانم ، بەڵام ئەوان ئەوە پیشان نادەن کە بە ڕاستی ئارەزووی وەڵامدانەوەیان نییە. لێرەدا جۆرە گەمەیەک لە ئارادایە، تۆ پرسیار بکە و من وەڵام دەدەمەوە، ئەمە جۆرێکە لە کلتووری گەمە. من گومان دەکەم لەوەی کە هەندێک لەو هاوپیشانەم بەم گەمەیە قایل بن و تا سەریش لەگەڵیدا بڕۆن. ئەوان وەڵامێکی جوان و وردت دەدەنێ کە لێوانلێوە لە ئاخاوتن و کلتوور. من لەمەدا زۆر خراپم. رەنگە لەبەر ئەوە بێت کە ئەمە یارمەتیم نادات لە کارەکەمدا. لەوانەیشە لەبەر ئەوە بێت کە من بەشداریی نێوەندی رۆشنبیری ناکەم. من فیگەرێکی رۆشنبیری نیم بە مانا کۆمەڵایەتییەکەی.\nتۆ بەردەوام سەردانی بازنە کلتوورییەکان ناکەیت؟\nمن هیچ یەکێک لەو بازنانە ناناسم. ژیانی من لە جێگەیەکی تردایە.\nچەند ساڵە لە پاریس دەژیت؟\nنزیکەی پازدە ساڵ دەبێت.\nپۆڵۆنیات وەک پەنابەری سیاسی بەجێ هێشت؟\nنەخێر، بە خواستی خۆم دەرچووم وپاشان مامەوە، بێ هیچ درامایەک. ئێستاش من هاووڵاتیەکی فەڕەنسیم.\nبەڵام هەر بە زمانی پۆڵۆنی دەنووسیت؟\nهەر دەبێت بە پۆڵۆنی بنووسم، چونکە پۆڵۆنی زمانی دایکە بۆ من، من کاتێک پۆڵۆنیام بەجێ هێشت تەمەنم سیوسێ ساڵ بوو، واتە بۆ زمانگۆڕین تەواو درەنگ بوو.\nتۆ هێشتا لە پۆڵۆنیا بوویت کە خۆت وەک شانۆنامەنووسێکی خاوەن سەنگدار سەلماندبوو...\nخۆشبەختانە نەک تەنیا لە پۆڵۆنیا، من ناوبانگم ئەوکاتە لە دەروەی پۆڵۆنیاشدا تا ڕادەیەک بڵاو ببووەوە. بە هەرحاڵ، ئەوەند ناوبانگم هەبوو کە بە داهاتی شانۆنامەکانم بژیم.\nکەواتە شانۆنامەنووسین پیشەی سەردەمی لاویت بوو؟\nهیچی پیشەیەکی دیکەم نەبووە. من هەر لە تەمەنی بیست ساڵییەوە بە داهاتی شانۆنامەکانم بژێوی ژیانم بە دەست هێناوە.\nبەڵَێ، بەختم یار بوو. باشە، دەکرێت بگوترێت کە من کەم تا زۆر لە بەستەڵەکدا بووم، پێش ئەوەی داهاتی شانۆنامەکانم بە دەست بێنم.\nتۆ چیرۆکی کورتیش دەنووسیت، بەڵام شانۆ و کورتەچیرۆک دادەنرێن بە تەنیا دوو ژانری تۆ. شیعریش دەنووسیت؟\nنەخیر. نا، هەرگیز شیعر نانووسم.\nئەی گوتار و باس؟\nهەرگیز باس نانووسم. هەندێک جار گوتار دەنووسم، بەڵام ئەوەش کارێکی لاوەکییە بۆ من.\nکە نماییشی باڵوێزم بینی، هەستێکی بەهێزی جۆرە باوەڕێک، وەک تەوژمێکی نادیار دای گرتم، لەوانەیە چەشنە باوەڕێکی ئایینی بووبێت، کە شانۆنامەکە دەیبەخشی. ئایا تۆش وەکو کولاکۆڤسکی هاووڵاتیت؟ لە دیدی کریسیتانییەوە نزیک بوویتەتەوە...\nوا بزانم دەبێت بە ئاگات بێنمەوە لەوەی کە نابێت شانۆنامەکانم لە گەڵ نووسەرەکەیان هاوجووت بکەیتەوە. بێگومان من لە گەڵ گۆڕانی جیهاندا دەگۆڕێم، جا بۆ ئەوەی زۆر بە گشتی قسە نەکەم، با بارودۆخی پۆڵۆنیا بە نموونە وەربگرم؛ پۆڵۆنیا وڵاتێکە کە تێیدا ئەو سیستەمە سەرکوتکەرە بە تەواوەتی نەیتوانیوە هەموو ژیان بمرێنێت، سا ئەگەر ئۆرگانیزمێک ژیانی تێدا مابێت، مانای ئەوەیە پەرە دەستێنێت و گەشە دەکات، تەنانەت لە بارودۆخێکیشدا کە دەیەوێت ئەوپەڕی ئاستی نەبزێوی و بێگیانی لە هەموو یاساکانی ژیاندا بەرپا بکات. ژیان لە ژێر ئەو ڕووبەرەش هەر بەردەوامە، بەڵێ، تەنانەت لە یەکێتیی سۆڤێت‌یشدا ژیان نەوەستا. بەڵام بۆ ماوەیکی زۆریش تەواو لەو باوەڕەدا بووم کە لە پۆڵۆنیادا هیچ ڕوو نادات، کە ئەو کۆمەڵگەیە هەر بەو شێوەیە دەمێنێتەوە، مەبەستم ئەوەیە بە پێچەوانەی دەوڵەتەوە. بزوتنەوەی سۆلیدارێتی* تەواو سەرسامی کردم، ئەمە نموونەیەکی زیندووە کە دەیسەلمینێت ژیان لە هەموو هەقیقەتیکی دیکەی مرۆیی بەهێزترە، کە جۆرە گەشبینییەکی لە لا دروست کردم.\nڕاستە، بە بەراورد لە گەڵ شانۆنامەی تانگۆ، شانۆنامەی بالوێز زۆر ئۆمێدبەخشترە.\nئەمە زیادەڕەوییە، بەڵام بە گوێرەی ئەزموونی کەسێتی ومیژوویی خۆم، پێم وایە مرۆڤ دەبێت ئەو هۆکارانە لە چاو بگرێت، کە لەچەشنی بەهای مرۆیی و میهرەبانیی مرۆییە، نەک تەنیا خراپە و شەڕخوازی مرۆ بێت. ئەمە نابێت بە ئامۆژگاری مۆرالی لێک بدرێتەوە، بگرە تەنیا ڕاستییەکە. ژیان لە ئێستادا بۆ من ئاسانە، بەڵام لە ڕاستیدا ژیان هەموو کاتێک وەک ئێستا بۆ من ئاسان نەبووە. من خویشم جارێک لە جاران ئەو گەمەیەم کردووە: گەمەی ڕەشبینیی تەواو و بێئومێدیی تەواو، کە شتێکی تەواو منداڵانەیە. بەڵام دیسانەوە دووپاتی دەکەمەوە کە هەڵوێستی ئێستام ئاکامی چەند وامەیەکی هەرزانبەها نییە، بگرە بە مەبەستی ئەوەیە کە لە واقع نزیک ببیتەوە. خۆی لە خۆیدا کەشفکردنێکی سادەیە: کە هەقیقەت لە من گەورەترە. ئێمە خۆمان هەموو شتێک نین.\nتۆ ئەمە وەکو دڵنەواییەک دەبینیت؟\nبەڵام ئەی ئەوەی کە ئەم جیهانە گەورەیە ئاژاوەیەکی کوێرانەیە؟\nمن باسی حاڵەتی خۆم دەکەم، من خۆم وای دەبینم، کە حەقیقەتی ئەوەی کە جیهان کە لە کەسەکان گەورەترە، بۆ زۆرینەی خەڵک شتێکی ترسناک دەگەیەنێت، بەڵام من بە شتێکیی ئەرێنیی دەبینم.\nتۆ ئەندام نیت لە هیچ کڵێسەیەک؟\nمن وەک کاتۆلێک لەدایک بووم، بەڵام نە چالاکم، نە ئەندامی هیچ کڵێسەیەکیشم. دەزانیت ئەوەی بۆ من جێگەی بایەخە لەم جیهانەدا شتە ئاساییەکانن، شتە وردەکانن، هەروها ئەدەبی مەزن. بەڵام هەموو ئەمانەیش رێژەیین. بۆ نموونە پەیوەندییەکی پتەوم بە مارسێل پروست*ەوە هەیە، چەند جارێکیش ڕۆمانەکەیم خوێندووەتەوە، ئەمە شادییەکی کەسییە. بەڵام پێم وایە کە خەڵک لە ئۆگەندادا شتێکی ئەوتۆ لە پروستدا نابینینەوە، نەک هەر ئەوەندە بگرە ئەوا تەواو سەرقاڵی ئەوەن کە چۆن نەبن بە گوللـەوە، یان سەرقاڵی ئەوەن چۆن کەسێکی تر بدەنە بەر گوللـە.\nبەڵام پێت وا نییە کە خەڵک لە ئۆگەندا و خەڵک بەگشتی لە بارودۆخی سەختدا، پێویستییان هەیە بە…\nلێم گەڕی با باسی شتێکی تر بکەم، کە شارەزاییم تێیدا پترە لەوەی کە شارەزای ئۆگەندابم. با باسی پۆڵونیا بکەین؛ بەر لەوەی بارودۆخی پۆڵۆنیا وەک ئێستای لێ بێت، لە گۆڤارێکی مانگانە بە ناوی دیالۆگ بەشداریم دەکرد. هەموو مانگێک لێرە دەنووسم، بەم ناونیشانە شتی هەمەجۆرم دەنووسی، بیرم لەوەش دەکردەوە کە ئاگەدار بم شتێکی مەترسیدار نەنووسم، شتێک کارەساتی لێ بکەوێتەوە یان هەر شتێکی لەو جۆرە. باشە کێ ئیتر لەم حاڵەتەدا پێویستی بە نووسینی منە؟ بێگومان بەردەوام بووم لە نووسین. ئەگەر خەڵک پێویستی بە شتێک بێت، لەم ئاستە ناونجییەدا کە من ئەنجامم دەدا، نایەتە دی. خەڵک پێویستی بە دوو شت بوو: یەکەمیان بەرچاوڕوونییەک کە جێگەی متمانە بێت، زانیاریی ڕوون دەربارەی کامە ڕێگەی هەڵهاتن هێشتا دانەخراوە؟ جەنگە یان جەنگ نییە؟ بۆردومان بەردەوامە یان راوەستاوە؟ دووەمیش بەرهەمە مەزنەکانی وەکو ئینجیل، پروست و تا دوایی. بەڵام جگە لەم دوانە هیچی تر گرنگ نەبوو. ئێستا من چیدی لە دیالۆگدا نانووسم.\nکەواتە دەتوانین پروست بگێڕینەوە بو دارلسەلام؟\nبەڵی، ڕاستە، دەبێت لەوێ بێت. ئەگەرچی ژمارەی ئەوە کەسانەی کە هەواداری ئەون زۆر نین.\nبۆ ئەوەی باسی سیاسەت بکەین، چ بیروباوەڕێکی سیاسیت هەیە؟ دەبینم فیگارۆ و ئێکسپریس لە هەموو شتێک زیاتر دەخوێنیتەوە...\nلەسەرخۆ، پێت دەڵێم بۆچی، گۆڤاری فیگارۆ لێرەیە تەنیا لەبەر وێنەکانی. من سەر بە نەوەی تەلەڤیزیۆن نیم، من حەز بە وێنەی نەبزوێن ناکەم. ئەگەر رۆژنامەی ستێرن یان پاریس ماتچ لێرە ببینیت، لەبەر ئەوە نییە کە من حەزم لەو دوو رۆژنامەیەیە، یان ناوەڕۆکیانم لە لا پەسەندە، تەنیا لە بەر وێنەکانیانە، کە تەماشایان دەکەم پاشتر کۆمێنتی خۆمیان لەسەر دەنووسم.\nئەوەی من لێت تیگەیشتبێتم، ئەوەیە کە تۆ بەر لە هەموو شتێک ڕۆژانە هەندێک رۆژنامە دەخوێنیتەوە، هەروەها هەندێک بەرهەمی کلاسیکی کە پەسەندن لە لات، ئینجا خۆت لە شتی تر دوور ڕادەگریت.\nنا، وا نییە، ئەگەر ڕاستیت دەویت. کاتم زۆر کەمە، من هەوڵ دەدەم بنووسم وبیر بکەمەوە و وردەکارییەکانی ژیانی ڕۆژانەم جێبەجێ بکەم. من بەگومانم لەو کەسانەی کە وەک خوایەکانی ئۆڵۆمپی یۆنانی کۆن، پێیان وایە خاوەنی جۆرە بیروبۆچوونێکی ئەوتۆن کە لە سەرووی ئاڵۆزییەکانی ژیانی ڕۆژانەن، دوور لە ملیۆنەها وردەکاریی بچووک کە ڕۆژانە ڕووبەڕوومان دەبنەوە.\nنووسین بە لاتەوە ئاسانە یان سەختە؟\nلە ڕووی جەستەییەوە برینە، بۆ جەستە کارێکی ناهەموارە. پێویستم بە دوو کاتژمێر کارکردنە بەر لەوەی بە تەواوەتی بچمە ناو نووسینەوە، پاشان دەمەوێت لەو دۆخەدا بمێنمەوە، کە لە چێژ دەچێت. من مەیلی ئەوەم هەیە شێتوشەیدا بم، بەڵام هەوڵ دەدەم دژ بەو هەستە بم.\nکەواتە تۆ وەکو جوزێف کۆنراد* و پروست نیت، کە هەموو شتێکیان کرد بە قوربانی نووسین؟\nبێگومان دەمەوێت ببم بە نووسەرێکی مەزن، بەڵام باجی ئەوەی ببم بە نووسەرێکی مەزن زۆر قورسە. بێگومان پیاو ناچارە ئەو باجە بدات، نووسەری گەورەی ڕاستەقینە باجێکی گەورە دەدات، کە ئەو باجەیش بە ئارەزووی خۆی نادات. بەڵام چ باجێک، خوایە! بە ڕاستی دۆزەخە. من تەواو لەو نووسەرە شەیدایانە تێدەگەم. بۆ خۆم تا ڕادەیەک ژیانێکی دابڕاو دەژیم، بەڵام مانای ئەوە نییە کە من شێتی نووسین بم. حەز دەکەم کتێبێک بخوێنمەوە، حەز دەکەم لە پەنجەرەوە تەماشای دەرەوە بکەم، لەوانەیە هەندێک ئێوارن بچمە دەرەوە و لە ڕێستورانت نان بخۆم، هەندێک شت دەکەم کە پەیوەندیی نە بە ژیانی کۆمەڵایەتییەوە و نە بە نووسینەوە هەیە. بۆ من شتێکی قووڵی ناتەندروست لە تێکڕای ئەم ڕوانگەیەدا هەیە، کە لە جەستەیەکی ئازارچەشتووی پڕئەشکەنجەوەیە، کە زنجیرەیەک شاکار دێنێتە بەرهەم. بەڵام هەڵبەتە هەموو ئەمانە تەواو تایبەتن بە خۆمەوە، لێرەدا تۆماس مان*م وەکو نموونە دێتەوە یاد، تۆماس مان تەواو پڕبەرهەم بوو، بەڵام دەگوترێت زۆر بێخەم بوو. نووسین بۆ ئەو وەک هەناسە بوو، بەگشتی من بێمتمانەیەکی ناوەکیم بەرانبەر بە دەمارگیری هەیە، ڕەنگە لەبەر ئەوە بێت کە من بە پێی پێویست شێتۆکە نیم.\nتۆ لە ئەپارتمانە دوانهۆمەکەتدا بە تەنیا دەژیت؟\nبەڵی، سەربەخۆ دەژیم، لێرە دەژیم و ماڵەکەم بە پێی پێداویستییەکانی خۆم رێک خستووە. خۆم دەمەوێت ماڵەکەم بەم شێوەیە بێت.\n*بزوونتەوەی سۆلیداریتی، ناوی تەواوی بزووتنەوەی ساندیکای کرێکارانی سەربەخۆیە، کە بە کورتی پێی دەگوترا بزووتنەوەی سۆلیداریتی، ئەم بزووتنەوەیە ساڵی 1980 لە شاری گدانسکی پۆڵۆنیا سەری هەڵدا. ئەم یەکێتیی ساندیکای کرێکارانە یەکەم ساندیکا بوو کە لە ژێر ڕکێفی پارتی کۆمونیستی پۆڵۆنیادا نەبوو و ژمارەی ئەندامانی بەر لە بەستنی یەکەم کۆنفراسیان لە ساڵی 1981 گەیشتە نۆ ملیۆن ونیو. سۆلیداریتی تێکۆشانێکی شارستانییانەی دوور لە توندوتیژی دژ بە بیرۆکراتییەتی سیستەمی حوکمڕانی کۆمۆنیزم پەرە پێ دا، تا حکومەتی پۆڵۆنی ناچار کرد کە دانووستانی لەگەڵدا بکات. سۆلیداریتی حکومەتی پۆلۆنی ناچار کرد کە لە ساڵی 1989 هەڵبژاردنێکی نیمچەئازاد بەرپا بکات، کە لە ئاکامدا ڤالێسای سەرۆکی سۆلیداریتی کرا بە سەرۆکی پۆڵۆنیا.\n*مارسێل پروست (1871-1922)، ڕۆماننووس و ڕەخنەگری فەڕەنسایی، بە ڕۆمانی گەڕان بۆ کاتی لەدەستچوو ناوبانگی دەرکرد، کە لە نێوان ساڵانی 1913 تا 1927 لە حەوت بەرگدا لە پاریس بڵاو کرایەوە وکاریگەرییەکی زۆری لە هونەری ڕۆمان وچیرۆکنووسیندا بەرپا کرد.\n*جۆزیف کۆنراد (1857-1924) نو،وسەرێکی پۆڵۆنییە کە بە زمانی ئینگلیزی دەینووسی و لە جیهاندا ناوبانگی دەرکرد. ساڵی 1886 ڕەگەزنامەی بەڕیتانی پێ بەخشرا. بە یەکێک لە ڕۆماننووس و چیرۆکنووسە گرنگەکانی ئەو سەردەمەی ئەدەبی ئینگلیزی لە قەڵەم دەدرێت، بە مەرجێک کۆنرادی پۆڵۆنی تا تەمەنی بیست ساڵی توانای بەسەر زمانی ئینگلیزیدا نەدەشکا، بەڵام پاشتر بوو بە یەکێک لە وەستایانی زمانی ئینگلیزی.\n*تۆماس مان (1875-1955)، ڕۆماننووسی بەناوبانگی ئەڵمانی، لە زۆر بواری دیکەی ئەدەبدا وەکو چیروک، کورتەچیرۆک و گوتاری ڕەخنەی کۆمەڵایەتیدا جێدەستی دیارە. ساڵی 1929 خەڵاتی نۆبڵی لە ئەدەبدا پی بەخشرا. ساڵی 1933 کە ئەدۆڵف هیتلەر دەسەڵاتی گرتە دەست، تۆماس مان ئەڵمانیای بۆ سویسرا بەجێ هێشت، لەگەڵ دەستپێکی جەنگی جیهانیی دووەم لە ساڵی 1939، سویسرای بەجێ هێشت بۆ\nژمارەی شوباتی گۆڤاری ئۆرد ئۆچ بیلدی هەمان ساڵدا بڵاو کراوتەوە.\nFazil Jaff, Shano, Slavomir Mrozek,


آژانس روابط عمومی | Bir başka WordPress sitesi\nManifesto أفضل العلاقات العامة وكالة حدث في اسطنبول تركيا\nما‌ینفه‌ستۆ بۆ کۆمپانیا و مارکه‌کان خزمه‌تگوزاریی ڕاوێژکاری ڕاگه‌یاندن پێشکێش ده‌کات. له بواره‌کانی وه‌کو ڕاگه‌یاندنی مارکه، په‌یوه‌ندییه‌کانی ڕاگه‌یاندنی، به‌رێوه‌بردنی باری قه‌یرانی، ڕاگه‌یاندنی دارایی، ڕاگه‌یاندنی ته‌ندروستی، ڕاگه‌یاندنی سیاسی، په‌یوه‌ندیی گه‌ل بۆ بازار، مانیفه‌ستۆ به ستافه پسپۆر و خاوه‌ن ئه‌زموونه‌که‌یەوە له ناوه‌ندیی خۆی که له گه‌ره‌کی ئه‌تیله‌ری ئه‌سته‌مبوله، کار ده‌کات.\nمانیفه‌ستۆ ئیڤه‌نت (MANIFESTO EVENT) بۆ دامەزراوە و مارکه‌کان خزمه‌تگوزاریی به‌رێوه‌بردنی چالاکی و ده‌زگا پێشکێش ده‌کات. له چالاکییه‌کانی وه‌کو کۆبوونەوەی ڕاگەیاندنی، گالای خواردن، رێکخستنی کۆنفرانس تا رۆدشۆو road-show بۆ پلاندانانی هه‌ر جۆره چالاکیدا که پێویستیی مارکه‌کان پێیە، به ستافێکی گه‌وره‌وه کار ده‌کات. به هاوکاریی به‌شه‌کانی\nMANIFESTO CREATIVE بۆ کۆمپانیا و مارکه‌کان خزمه‌تگوزاریی ڕاگه‌یاندنی بینایی پێشکێش ده‌کات. له بواره‌کانی پێکهێنانی شوناسی دامەزراوە و مارکه، دانانی چوارچێوه‌ی ڕه‌کلام، دیزاینی بلاوکراوه‌کانی کۆمپانیاکان و هه‌ر بوارێکی تر که پێویستیی مارکه و کۆمپانیاکان به بیروبۆچونی داهێنه‌ری هه‌یه، به ستافه داهێنه‌ره‌که‌ی خۆیه‌وه چاره‌سه‌ریی پێشکێش ده‌کات.\nمانیفه‌ستۆ چی یه؟ سلاو\nمانیفیستۆ چی یه\nمانیفيستۆ وشه‌یه‌کی لاتینی یه و له وشه‌کانی مانى (ده‌ست) فيستۆ (چاپکردن) پێکدێت\nپێناسەی فه‌رهه‌نگی: ڕاگەیاندنی یان جارنامەی گشتیی ئامانج یا هەلوێست لە لایەن بزووتنەوە، پارتی سیاسی، حکومەت یان تاک. مانیفيستۆ دروست كردنی هه‌ماهه‌نگی یه له دەوری دۆزێک و هەندێ جار دەربڕینی راپەرێنێکە.\nئێمە وەکو مانیفەستۆ چی دەکەین؟ ئەم بیرۆکەیە لەگەل کارەکانتان رێکدەخەین. بەرهەم و خزمەتگوزاریەکانتان بۆ رای گشتی دەناسێنین و ئەو بەهاوگرنگی و بیرۆكه‌ی کە دەتانەوێ بناسرێن بۆ هەموو لایەک دەناسێننین.\nهیچ كات له‌شوینی خۆمان راناوه‌ستین وه‌هه‌مووكات له پیشكه‌وتنین ، لە مانیفەستۆی مانیفەستۆ دا هەر كارێك زیره‌كانه ی شیاوە. بۆیە، کێشە نیە، چارەسەری دەدۆزین. گرژەی ناپێویست دروست ناکەین، چونکە حەزمان لە ئیشەکەمانە. پەیوەندی له‌گه‌ل كه‌سایه تی و مرۆڤ لامان زۆر گرنگه ، بۆیە لە نێوان هیچ کەس جیاوازی ناکەین. ئەوەی بە لامان گرنگ بێت سەرکەوتنە،وه هەموو پێکەوە!\nگرووپی ڕاگه‌یاندنی مانیفه‌ستۆ\nمانیفەستۆ ڕاوێژکاری راگەیاندنی ٣٦٠ پلە پێشکەش دەکات. خزمەتگوزاریەکانمان بریتین لە پەیوەندی لەگەڵ خەلک، پلانسازی چالاکی، ڕیکخستن و رێکلامی خولقێنەر. مانیفيستۆ یەکەم گرووپی ڕاگەیاندنی تورکە، کە دەرەوەی تورکییاش لقی کۆمپانیاکه‌ی کردووه‌ته‌وه و مارکه‌ی خۆی گه‌یاندوه ئه‌وبه‌ری سنوور.\nله ڕۆژهه‌لاتی ناوه‌راست، له دوبه‌ی، ڕاس الخیمە، قاهیره، هه‌ولێر، له ئاوروپاش له مۆسکۆ و مۆنته کارلۆ واته له هه‌فت شاری جیادا نوێنه‌رایه‌تیی مانفه‌ستۆ هه‌یه. مانیفه‌ستۆ تاکه کۆمپانیای ڕاگه‌یاندنی تورکییایه که ئه‌ندامی WORLDCOMه که گه‌وره‌ترین تۆری جيهانى متمانه پیكراوه له جیهانه.\nبۆ چی WORLDCOM؟\nله بازاری بەربەرەکانێی ئه‌مرۆدا، جاروبار کۆمپانیاکان ده‌توانن پلانه بازاری خۆیان به سه‌ر ئاستی جیهاندا بسه‌پینن. به‌ڵام جاری وا هه‌یه که بازاره‌کانی نوێ کێشه‌ی چاوه‌ڕوانەکراو دروست ده‌کات.\nململانێی پەرەپێدان و جێگیرکردنی بەرهەم و خزمەتگوزاریەکان لە بازارە ئامانجیەکان بریتین لە تێپەڕاندنی جیاوازیە کولتووریەکان، هەستیاری لەمەر یاسا تایبەتیەکانی پیشەسازی و جێبەجێ کردنیان. ململانێی ئەم جۆرە، تەنیا بە کۆکردنی زایناری لەسەر بازارە هەرێمیەکان تێپەر دەکرێت.\nله‌م باره‌یه‌وه WORLDCOM، هاوبه‌شی چاره‌سه‌ریی مارکه‌یه جیهانییه‌کانیه کە له ئاستی هه‌رێمی کار ده‌که‌ن و هاوبه‌شی چاره‌سه‌ریی مارکه‌یه هه‌رێمیه‌کانه که له ئاستی جیهاندا کار ده‌که‌ن. مانفيستۆ له تورکیا نوێنه‌رایه‌تیی ئه‌م هێزه ده‌کات.\nمانفيستؤ  که بەڕێوەبەرایەتی ناوەندیی له ئه‌سته‌مبوله، به هێزی نێوده‌وله‌تیی خۆیه‌وه له بواری تيليکۆمیونیکه‌یشن، تاکفرۆشی، دارایی، ته‌ندورستی، وزه، اؤتؤ‌مبیلسازی، بیناسازی و گه‌شتوگوزاریدا، له پرۆژه‌کانی هه‌رێمی و نێوده‌وله‌تیدا خزمه‌تگوزاری پێشکه‌ش ده‌کات.\nگرووپی ڕاگه‌یاندنی مانیفه‌ستۆ بۆ بەڕێوەبەرانی ئەو کۆمپانیا و مارکەکان، کە خزمەتیان پێدەدات، لە ئەستەمبۆل کۆبوونەوە رێکدەخات. ئەم کۆبوونەوە لە ژێر ناوی “یانەی خاوەنداران” PATRONLAR KULÜBÜ رێکدەخرێت. سه‌رکه‌وتنی ئاژانسه نوێکانی ڕاگه‌یاندن ته‌نیا به خۆ گونجاوکردنی له‌گه‌ل ته‌کنۆلۆژیای نوێ ده‌بێت. بۆ ئه‌مه‌ش مانیفه‌ستۆ له بواری به‌رێوه‌بردنی ڕاگه‌یاندندا بۆ موشته‌رییه به‌ناوبانگه‌کان خزمه‌ت پێشکێش ده‌کات.ئامانجی ئه‌و کۆبونه‌وه‌یانه گه‌شه‌پێدانی توانای موشته‌رییه‌کان و پێشکه‌شکردنی ده‌رفه‌تی نوو بۆبه‌رێوه‌بردنی گەشەپێدانی کار بۆ سه‌رمایه‌گوزه‌رانه.


یەک شەممە, 16. 4. 2017\tPDKI\nکۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ڕاگەیەندراوێکدا داوای لە سەرجەم چالاکان، هەڵسووڕاوان ورێکخراوە مەدەنییەکان کردووە کە؛ سیاسەتی هێرش بۆ سەر کۆڵبەران‌و خەڵکی کاسبکاری ناوچە سنوورییەکان مەحکووم بکەن‌و سیاسەتی سەرکوتکارانەی ئەم ڕێژیمە لەقاو بدەن.\nدەقی ڕاگەیەندراوەکە به‌م شێوه‌یه:\nڕاگەیەندراوی کۆمیسیۆنی ته‌شکیلات\nلە پەیوەندی لە گەڵ هێرش بۆ سەر کۆڵبەرانی کورد لە ناوچە سنوورییەکان\nبۆ بیروڕای گشتی!\nهەر وەک ئاگادارن، لە درێژەی سیاسەتی سەرکوت‌و داپڵۆسینی هێزەکانی ڕێژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێران، ئێوارەی ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٢٦ی خاکەلێوەی ١٣٩٦ی هەتاوی، ژمارەیەک لە کۆڵبەرانی کورد لە سنووری شاری سەردەشت، کەوتنە بەر پەلاماری هێزە ئینتزامییەکانی ڕێژیمی ئێران‌و لە ئاکامدا چەند کۆڵبەری کورد کوژران‌و بریندار بوون.\nئەم هێرشە نامرۆڤانەی هێزە سەرکوتکەرەکانی رێژیم، هەر چەند یەکەم جار‌و دوایین جار نییە کە ڕووبەڕووی خەڵکی کاسبکار‌و بێ‌دەرەتانی ناوچە سنوورییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەبێتەوە‌و مافی ژیانیان لێ زەوت دەکات، لە ڕاستیدا درێژەی سەرکوتی سیستماتیکی گەلی بەشخوراو‌و ماف زەوت کراوی کوردە بە هەموو چین‌و توێژەکانیەوە.\nبەردەوامیی ئەم سیاسەتە نامرۆڤانە‌و دژی گەلییە لە کاتێکدایە کە؛ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی بە درێژایی تەمەنی نگریسی خۆی، نان‌و ئازادیی زەوت کردووە‌و لە ئێستاشدا خەریکی چەواشەکاری‌و بەڕێوەبردنی شانۆی بەناو هەڵبژاردنە لە ئێراندا. گومانێک لەوەدا نییە کە هەموو تاکێکی ئازادیخواز‌و سەرجەم نەتەوەی کورد لە کوردستانی ئێران، چیدی نابێ بەرانبەر بەم بێ‌مافییە‌و بێ‌بەری بوونە لە ژیان‌و نان‌و ئازادیی‌و کەرامەتی مرۆیی خۆیان، بێ‌دەنگی هەڵبژێرن. ئەرکی، شۆڕشگێڕی‌و ئازادیخوازانەی هەر تاکێکی کوردە کە بەرانبەر بە سیاسەتی دوژمنکارانە‌و مرۆڤکوژانەی کۆماری ئیسلامی دەنگ هەڵبڕن‌و بە هەر شێوەیک کە بۆیان دەکرێ بەرەنگاری ئەم ڕێژیمە ببنەوە.\nسیاسەتی قیزەون‌و نائینسانیی لێ ئەستاندنی مافی ژیان لە هەر شێوەیەکدا بێت، مەحکوومە‌و دژ بە سەرەتاییترین مافەکانی مرۆڤە. لێرەوە داوا لە کۆڕ‌و کۆمەڵە مرۆڤدۆستەکان‌و ڕێکخراوەکانی داکۆکیکاری مافەکانی مرۆڤ دەکەین بەرپەرچی ئەم سیاسەتەی ڕێژێمی کۆماری ئیسلامی بدەنەوە. چاوەڕوانیشمان لە سەرجەم چالاکان، هەڵسووڕاوان‌و ڕێکخراوە مەدەنییەکان ئەوەیە کە؛ سیاسەتی هێرش بۆ سەر کۆڵبەران‌و خەڵکی کاسبکاری ناوچە سنوورییەکان مەحکوم بکەن‌و سیاسەتی سەرکوتکارانەی ئەم ڕێژیمە لەقاو بدەن.\nداواکارین، سەرجەم چالاکان، تێکۆشەران‌و هەموو تاکێکی کۆمەڵگای کوردستان، بە هەست بە بەرپرسایەتی‌و ئەرکی نیشتمانی‌و مافخوازانەی خۆیان، لە بەرانبەر ڕێژیمێکدا کە ڕۆژانە نان‌و ئازادییەکان زەوت دەکات، هەڵوێست‌و ناڕەزایەتیی خۆیان دەرببڕن‌و یەکڕیز‌و یەکگرتوو، هەوڵی دەستەبەرکردنی مافی ئازادی‌و ژیان‌و پاراستنی کەرامەتی مرۆیی خۆیان بدەن‌و زیاتر لە هەموو کاتێک ڕیزەکانی خەبات پتەوتر بکەن.\n٢٧ی خاکەلێوەی ١٣٩٦ی هەتاوی


مەسرور بارزانی تەنها بەژمارە باسی زیادکردنی داهاتی کرد لە رێگای رێکخستن و باجەوە ٥٠% زیادیکردووە\nمەسرور بارزانی: لە رێگای رێکخستن و باجەوە داهاتی ناوخۆ لە ٥٠% زیادیکردووە\nبەبۆنەی تێپەڕبوونی ١٠٠ رۆژ بە سەر حوکمڕانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێم، مەسرور بارزانی لە وتارێکدا رایگەیاند" توانیومانە داهاتی ناوخۆمان زیاد بکەین و کاردەکەین بۆ ئەوەی تا کۆتایی ئەمساڵ داهاتی ناوخۆ بە ڕێژەی ٥٠% زیاد بکەین، ئەمەش لە ڕێگەی ڕێکخستنەوە و دانانی سیستەمێکی هاوسەنگی باج".\nده‌قی وتاره‌كه‌ی مه‌سرور بارزانی، له باره‌ی ده‌ستكه‌وته‌كانی 100 رۆژی كابینه‌ی نۆیه‌می حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان:\nتا ئێستا توانیومانە داهاتی ناوخۆمان زیاد بکەین و کاردەکەین بۆ ئەوەی تا کۆتایی ئەمساڵ داهاتی ناوخۆ بە ڕێژەی ٥٠% زیاد بکەین، ئەمەش لە ڕێگەی ڕێکخستنەوە و دانانی سیستەمێکی هاوسەنگی باج، کە ئامانجی خزمەتکردنی بەرژەوەندی گشتی بێت و بتوانێت، داهات بۆ خزمەتگوزارییە گشتییەکان دابین بکات.\nحکومەتی فیدراڵی نیگەرانییەکانی ئێمەی وەرگرتووە و ئێستا بەیەکەوە گفتوگۆ لەسەر چارەسەرییەکان دەکەین. بۆ نموونە بۆ یەکەمجارە حکومەتی هەرێمی کوردستان بەشداری لە داڕشتنی ڕەشنووسی پڕۆژەی بودجەی ساڵانەی عێراق دەکات و هەنگاوی باشمان لە گەڵ وەزارەتی دارایی عێراق بڕیوە بۆ جێگیرکردنی ماف و شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان، لە بودجەی 2020 دا.\nخەریکین یاسایەکی نوێی وەبەرهێنان دادەڕێژین، کە پرۆسەکە لە قۆناخی کۆتاییدایە، بەمەش زەمینە بۆ وەبەرهێنەران خۆشتر و ئاسانتر دەبێت. ستراتیج و پلانێکی تایبەتمان بۆ وەبەرهێنان داڕشتووە، کە لەمەودا پرۆسەی وەبەرهێنان بە پێی پێداویستییەکانی هەرێمی کوردستان بێت. بۆ نموونە لە کاتێکدا کەرتی کشتوکاڵ یەکێکە لە کەرتە هەرە گرنگەکان، بەڵام پێشتر تەنیا 2% وەبەرهێنان لە هەرێمی کوردستان لەو کەرتەدا ئەنجام دراوە. پێویستە ئەنجامدانی پڕۆژەکان لە چوارچێوەی یاسا و بە پێی ستاندارد و مەرجی دیاریکراو بن، هەر لایەنێک ئەو مەرجانە جێبەجێ نەکات، مۆڵەتی کارکردنی لێ دەسەنرێتەوە.\nلە بواری پێشخستنی ژێرخانی ئابووریدا، دوای ماوەیەک لە بەدواداچوون و پێداچوونەوە، لە مانگی 10ی ئەمساڵدا ڕەزامەندیمان لە سەر خەرجکردنی شەشسەد و حەڤدە ملیار دینار داوە بۆ ئەنجامدانی سەدان پڕۆژەی خزمەتگوزاری لە سەرتاسەری هەرێمی کوردستان، لەوانەش بۆ پرد و ڕێگەوبانەکان و بەنداو و دابینکردنی ئاوی خاوێن و یەکەی نیشتەجێ بوون بۆ هاوولاتیانی کەمدەرامەت و دروستکردنی فەرمانگەی حکومی. مەبلەغی ئاماژە پێکراو بە شێوەیەکی مانگانە و بە قستی جیا و بە پێی توانای دارایی هەرێم بۆ پڕۆژەکان خەرج دەکرێت.\nداهاتووی منداڵەکانمان بە خوێندن و پەروەردەوە به‌نده، بۆیە گرنگییەکی تایبەتی پێ دەدەین. چاوەڕوانیمان لە خاوەنکار و کۆمپانیا خۆماڵییەکان هەیە، کە هاوکاریی زیاتری کەرتی پەروەردە بکەن و لە هەڵمەتی دروستکردنی قوتابخانە لە سەرانسەری هەرێم بەشدار بن.


سەربەخۆیی باشوور وەک دەرفەتێک بۆ دەوڵەتسازی و دێموکراسیی سەرکەوتوو\nزایینی: ٢٢-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/٣١ - ٢١:٢١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nمەسەلەی سەربەخۆیی باشووری کوردستان پێویست دەکا لە ڕوانگەیەکی مێژوویی و بەراوردکارییەوە لێک بدرێتەوە، بەتایبەت کە ئەگەڕێتەوە سەر پەیوەندی نێوان دەوڵەتسازی و دێموکراسی.\nهەوڵێکی وا دەتوانێ دوو سوودی هەبێ: لەلایەک، بە دەسنیشان‌کردنی لێکچوون و جیاوازییەکانی باشووری کوردستان لەگەڵ وڵاتانی دیکە، دەتوانین باشتر ڕاڤەی ئەو مەسەلەیە بکەین، لەلایەکی دیکەوە، دەشێ بەرچاوڕوونی لەمەڕ قۆناغەکانی پاش سەربەخۆیی باشووری کوردستان وەدەست بێنین.\nلە ئاستێکی گشتی‌تردا، پەیوەندی نێوان دەوڵەت و دێموکراسی گرێدراوە بە گەشەسەندنی سیاسییەوە. بۆ تێگەیشتن لە گرنگی گەشەسەندنی سیاسی، دەبێ مۆدێلی دەوڵەتی موڵک و میرات ((patrimonial، کە لەوێدا دەوڵەت موڵکی شەخسی دەسەڵاتدارە و بە میرات دەمێنێتەوە بۆ ئەندامانی بنەماڵەی، لەگەڵ دەوڵەتی مۆدێڕن، کە غەیرەشەخسییە (impersonal) و لەوێدا وەرگرتنی پۆست لە سەر بنەمای شایستەییە و حکومەت ئەرکی پاراستنی بەرژەوەندی گشتییە، لێک جیا کەینەوە.\nفرانسیس فۆکۆیاما لە بەرهەمێکی گرنگ و نوێدا لەژێر ناوی "نیزامی سیاسی و نسکۆی سیاسی"، گەشەسەندنی سیاسی بە سەرهەڵدان و جێکەوتنی دەوڵەتی مۆدێڕن، سەروەریی یاسا و دێموکراسی پێناسە دەکات. لە ڕوانگەی ئەوەوە، هەر ئەم سێ ماکە و ڕاگرتنی پارسەنگ لە نێوانیاندا، نیزامێکی سیاسیی مۆدێرن و سەرکەوتوو پێک دێنن.\nلە ڕابردوودا گەشەسەندن وەک پڕۆسەیەکی هێڵی (linear) بینراوە و گەشەسەندنی ئابووری بە پێشمەرجی گەشەسەندنی سیاسی دانراوە؛ بەڵام دروست‌تر وایە لێک جیا بکرێنەوە، چوونکە مەرج نییە لە هەموو وڵاتێکدا گەشەسەندنی ئابووری هاوتەریب بێ لەگەڵ گەشەسەندنی سیاسی، یان ئەوەی بەشێوەیەکی هێڵی لە گەشەسەندنی ئابوورییەوە دەست پێ بکا و بە گەشەسەندنی سیاسی کۆتایی پێ‌بێ.\nلە هێندێک وڵات، وەک بریتانیا، گەشەسەندنی ئابووری بووە هۆی گەشەسەندنی کۆمەڵایەتی کە دواجار گەشەسەندنی سیاسیی لێ‌کەوتەوە. هەڵدانی ئابووریی لە بریتانیا، بەتایبەت پاش شۆڕشی پیشەسازی، ساختارێکی چینایەتی نوێی هێنایە کایەوە و لە ئاکامی تەیاربوونی کۆمەڵایەتی بۆرژوازی و چینی کرێکاردا، دێموکراسی هاتە کایەوە. سینگاپۆر و چین دوو نموونەی هەنووکەیین کە لەگەڵ ئەوەی گەشەسەندنی بەرچاوی ئابوورییان بە خۆیانەوە بینیوە، دێموکراتیک نین.\nهەروەها جێگای ئاماژەیە کە لە کەیسی بریتانیادا چەند دامەزراوەیەکی سیاسی، وەک سەروەریی یاسا و برۆکراسی شایستەسالار (meritocratic bureaucracy)، یارمەتیدەر بوون بۆ گەشەسەندنی ئابووری.\nلە پڕۆسەی جێکەوتنی سەرکەوتووانەی دێموکراسی مۆدێڕن یان لیبڕاڵ دێموکراسیدا لە ڕۆژئاوا، سەروەری یاسا پێش دێموکراسی هاتووەتە کایەوە. خاڵی گرنگ لێرەدا ئەوەیە کە دامەزراوەی سیاسی زۆر جار یارمەتیدەری گەشەسەندنی ئابوورییە. درک‌کردن بەم ڕاستییە بۆ وڵاتانێک کە لە حاڵەتی گەشەسەندان، زۆر گرنگە.\nمەسەلەیەکی دیکەی گرنگ ئەوەیە کە پیادەکردنی دێموکراسی پێش دەوڵەت‌سازیی مۆدێڕن، واتە جێکەوتنی بەڕێوەبەرایەتییەکی گشتی(public administration) کاریگەر یان حکومڕانییەکی خاوەن کەیفییەتی بەرز، دەتوانێ ڕێگا خۆش بکا بۆ گەندەڵی لە حکومەتدا، کە بە نۆرەی خۆی کێشەی شەرعییەتی بۆ پێکدێنێ و دواجاریش ڕێگا خۆش دەکا بۆ ناڕەزایەتی بەربڵاو و بەردەوام.\nهۆی سەرهەڵدانی گەندەڵی لە نیزامێکی دێموکراتیکی ئاوادا، واتە پیادەکردنی دێموکراسی پیش پێکهێنانی دەوڵەتێکی بەهێز، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەیکە دەسەڵاتداران بۆ مانەوەیان لە دەسەڵات، داهاتی دەوڵەت و پۆست و پێگە لە بەڕێوەبەرایەتیدا بە سەر دۆست و لایەنگرانیاندا دابەش دەکەن. ئەو حیزبانەی کە لە قۆناغێکدا لە ئوپۆزیسیۆندان بەڵام دەرفەتیان بۆ هەڵکەوتووە لە حکومەتدا بەشدار بن، لە زۆر وڵات درێژەدەری ئەو جۆرە گەندەڵییە بوون.\nیۆنان یەکێکە لەو وڵاتە ئەورووپییانە کە زۆر لە پێش وڵاتانی دیکە مافی دەنگدانی بە هاووڵاتییانی پیاو بەخشی. هەڵبەت ئێستاشی لەگەڵ بێ، بەهۆی ئەوەوە کە دێموکراسی لەو وڵاتەدا پێش دەوڵەت‌سازیی مۆدێڕن و مۆدێرنیزاسیۆن لە شکڵە ڕۆژئاواییەکەیدا هاتە کایە، بەردەوام بە دەستی ناکارامەبوون لە حوکمڕانی و گەندەڵییەوە گرفتار بووە. بەپێچەوانەی بریتانیا، کە سەرتۆپکی مۆدێرنیزاسیۆنە لە ڕۆژئاوادا، لە یۆنان پڕۆسەی شارنشینی، کە یەکێکە لە ماکەکانی مۆدێرنیزاسیۆن، لە ئاکامی شۆڕشی پیشەسازیدا ڕووی نەدا، بەڵکوو یۆنان پڕۆسەی مۆدێرنیزاسیۆنی تایبەت بە خۆی هەبووە.\nئەمەش وای کردووە کە سەرەڕای شارنشینی، فەرهەنگی لادێ لە شارەکانی یۆناندا بتوانێ بمێنێتەوە. باشووری ئیتالیا، بەپێچەوانەی باکووری ئەو وڵاتە، مۆدێرنیزاسیۆنی هاوشێوەی یۆنانی هەبووە؛ بۆیە، لەو بەشەی ئیتالیادا ناکارامەبوون لە حوکمڕانی و گەندەڵی بوونەتە گرفتی جیددی و بەردەوام. ئەمەش وای کردووە کە هێزی وا لە باکوور سەرهەڵبدەن کە خوازیاری جیابوونەوە بن لە باشووری وڵات.\nئەمریکاش یەکێک لەو وڵاتانەیە کە پێش دامەزراندنی دەوڵەتێکی بەهێز، دێموکراسی پیادە کرد. فۆکۆیاما دەنووسێ کە ئەو شێوە گەندەڵییە لە نیزامی دێموکراتیدا کە لە سەرەوە باس کرا، سەرەتا لە ئەمریکادا سەری هەڵدا. لەگەڵ ئەوەیکە ئەمریکا پڕۆسەیەکی سەرکەوتووانەی پیشەسازی ئەزموون کردبوو و خاوەن ئابوورییەکی بەرهەمهێنەری بەهێز بوو، کەچی لە نەبوونی بەڕێوەبەرایەتییەکی گشتی کاریگەر، ناکارامەبوونی حکومەتی و گەندەڵی بەرۆکی گرتبوو؛ دواجار لە ڕێگای رێفۆرمەوە، ئەم گرفتانە چارەسەر کران.\nپرسیار ئەوەیە کە بۆچی ئەمریکا بە رێفۆرمکردنی بەڕێوەبەرایەتی گشتی بە سەر ئەو کێشانەدا زاڵ بوو، بەڵام وڵاتگەلێک وەک یۆنان و ئیتالیا ئێستاشی لە گەڵ بێ نەیانتوانیوە گرفتی ناکارامەبوون لە حوکمڕانی و گەندەڵی چارەسەر بکەن؟ وەڵامی فۆکۆیاما ئەوەیە کە لە یۆنان و ئیتالیا، "مۆدێرنیزاسیۆن بە بێ گەشەسەندن" ڕووی داوە؛ واتە، لەو وڵاتانەدا، چینی مامناوەند هاوشێوەی وڵاتانی پیشەسازی سەری هەڵنەداوە. پڕۆسەی مۆدێرنیزاسیۆن لە بریتانیا و ئەمریکا لە دەرئەنجامی شۆڕشی پیشەسازی و ئابووری بەرهەمهێنەردا هاتە کایەوە، کە دوو چینی مامناوەند و کرێکارانی لێکەوتەوە و تەیاربوونی ئەمانە، دواجار نیزامی دێموکراتیکی هێنایە کایەوە.\nلە بریتانیادا، چاکسازی لە حکومەت بۆ دامەزراندنی برۆکراسی شایستەسالار، کە کاکڵی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کاریگەر و حوکمڕانی خاوەن کەیفیەتی بەرز پێک دێنێ، زووتر ڕوویدا. هۆیەکەشی ئەوەیە کە لە بریتانیا دەوڵەتی بەهێز پێش دێموکراسی هاتە کایەوە، لە کاتێکدا مۆدێلی سیاسی فێدڕاڵی ئەمریکا زۆرتر سنووردارکردنی دەسەڵاتی حکومەت و دەسەڵاتی زۆرینەی ئامانج بووە.\nکەوابوو، جۆری دەوڵەت‌سازی و کەیفییەتی دەوڵت گرنگییەکی زۆری هەیە بۆ کەشەسەندنی ئابووریی (وەک لە کەیسی چین و سینگاپۆر) یان بۆ گەشەسەندنی ئابووری و سیاسی (وەک لە کەیسی بریتانیا، وڵاتانی سکاندیناڤی و باقی وڵاتانی ڕۆژئاوا). چین یەکەمین وڵات بوو لە دونیادا کە دەوڵەتێکی ناوەندی بەهێز و هەروەها برۆکراسیی شایستەسالاری پێک هێنا. ئەویش لە ئەنجامی شەڕدا هاتە کایەوە. هەروەها سەرهەڵدانی دەوڵەتی بەهێز و یەکخستنی میرنشینەکانی ئاڵمان لە ئاکامی شەڕ هاتە گۆڕێ، چوونکە سەرکەوتن لە شەڕدا پێویستی بە دەوڵەتی ناوەندی و بەهێزە.\nئێستا چین لە ڕووی ئابوورییەوە گەشەی سەندووە، بەڵام نەک لە ڕووی سیاسییەوە؛ نە سەروەری یاسا و نە دێموکراسی لەو وڵاتەدا جێنەکەوتوون. لەگەڵ ئەوەیکە چین، هەروەک سینگاپۆر، دێموکراتیک نییە، بەڵام دەوڵەتێکی بەتوانای هەیە کە لە بونیات‌نانی ژێرخان و خزمەتگوزاریدا کارامەیە.\nبە پێچەوانەی چین، وڵاتێک وەک هێندوستان هەر لە کاتی سەربەخۆییەوە تاکوو ئێستا دێموکراتیک بووە و هەروەها لە چەند دەیەی ڕابردوودا گەشەسەندنی ئابووریی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. هەڵبەت بەهۆی لاوازبوونی دەوڵەتی هێندوستان، ناکارامەیی لە حوکمڕانی و گەندەڵی بەڕێوەبەرایەتی بوونەتە گرفتی جیددی و بەردەوام. ئەمەش بە نۆرەی خۆی بووەتە هۆی سەرهەڵدانی بۆشایی بەرچاو لە نێوان دەوڵەمەند و هەژاردا و ناڕەزایەتییەکی بەربڵاوی لێکەوتووەتەوە. لە هێندێک هەرێمی هێندوستاندا، ناڕەزایەتی تەنانەت بەستێنی خۆش کردووە بۆ سەرهەڵدانی بزووتنەوەی چەکداری ماوۆیستی.\nئەزموونی ئەمریکا دەکەوێتە نێوان هەموو ئەوانەوە؛ فۆکۆیاما پێی‌وایە وڵاتانێک کە لە حاڵەتی گەشەسەندندان، باشتر وایە ئەمریکا بکەن بە مۆدێل، واتە ئەگەر هەم حوکمڕانی خاوەن کەیفییەتی بەرز و هەمیش دێموکراسییان دەوێ.\nچین و سینگاپۆر ناتوانن ببن بە مۆدێل، چوونکە دێموکراتیک نین؛ لەگەڵ ئەوەیکە چین لە ساڵانی ڕابردوودا بووە خاوەن پڕستیژ، بەتایبەت دوای نسکۆی ئابووریی وڵاتانی دێموکراتیک، بێ کێشە نییە. نەبوونی ئازادی و پێشێلکاریی مافی مرۆڤ و هەروەها گەندەڵی بەربڵاوی حکومەتی لە چین نموونەی بەرچاون. ڕوون نییە کە ئایا چین، کە خاوەن توێژێکی مامناوەندی ٣٠٠ میلیۆنییە، هەروەها دیکتاتۆر دەمێنێتەوە یان دواجار ڕێگای دێموکراسی دەگرێتە بەر.\nلە باشووری کوردستان، ئینتمایەکی بەرین هەیە بۆ دێموکراسی. هەروەها هەم جەماوەر و هەمیش حیزبە سیاسییەکان، کۆکن لە سەر پێویستی حکومەتی خاوەن کەیفییەتی بەرز بۆ دەربازبوون لە کۆمەڵێک گرفت. ئێستا تەنانەت دەسەڵاتدارانیش دان بە هەبوونی گەندەڵیدا دەنێن و حکومەت ڕایگەیاندووە کە ئامانجیان بنبڕکردنی گەندەڵییە.\nهەر لە سەرەتای ڕزگاری لە باشوور، دێموکراسی بەرپا کرا. هەڵبەت گەمارۆی ئابووری تاکوو ٢٠٠٣ ، شەڕی نێوخۆیی و دواتر گرفتی ناکارامەبوونی حکومەت و گەندەڵی، بوونە هۆی سەرهەڵدانی ناڕەزایەتی بەربڵاو. لەلایەکی دیکەوە، دوای جیابوونەوەی بزووتنەوەی گۆڕان لە یەکێتی نیشتمانی کوردستان، سیستمی سیاسی لە باشوور لە دووجەمسەرییەوە گۆڕا بۆ فرەجەمسەری.\nلە زانستی سیاسیدا، کۆدەنگییەکی ڕێژەیی هەیە لە سەر ئەوەیکە نیزامی دووجەمسەر لە نیزامی فرەجەمسەر سەقامگیرترە. سەرەڕای بەڵێنییەکانی بزووتنەوەی گۆڕان، نە ئەوەندە بەهێزە کە گۆڕان پێک بێنێ و نە ئەوەندەش بچووکە کە پشت گوێ بخرێ. ئەم دۆخە حکومەتی لە ئاست سیاسەتی نێوخۆ و سیاسەتی دەرەوە لاواز کردووە. فرەجەمسەری هەروەها بووەتە ژینگەیێک بۆ ئەوەی حیزبە ئیسلامییەکان بەرجەستەتر ببنەوە. بە کورتی، دوای تێپەڕین لە دووجەمسەرییەوە بۆ فرەجەمسەریی، سیستمی سیاسی باشوور ناسەقامگیرتر بووە.\nسەرەڕای قووڵبوونەوەی قەیرانەکان لە باشوور، بەتایبەت دوای بڕینی بودجە لەلایەن حکومەتی عێراقەوە، حکومەتی هەرێم دەستی کردووە بە چاکسازی. قەیرانی ئابووری کرا بە دەرفەت بۆ ئەنجامدانی رێفۆرم. لە سرووشتی خۆیدا، رێفۆرم پرۆسەیە و ئاوا بەزوویی ئاکامە ئەرێنییەکانی دەر ناکەون. شەڕی داعشیش بووە دەرفەتێک بۆ بەهێزتربوونی هێزی پێشمەرگە و هەروەها زیادبوونی پێگەی جیۆسیاسی باشووری کوردستان لە ئاست نێودەوڵەتیدا.\nلێرەدایە رێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی، بە مەرجێک کە کۆدەنگییەکی بەرینی لەپشت بێ و سەرکەوتووانە ئەنجام بدرێ، دەشێ ببێ بە دەرفەتێکی زێڕین بۆ ریفۆرم و دەوڵەت‌سازی سەرکەوتووانە. هەڵبەت دەبێ ڕەچاوی بەربەستی پێکهاتەیی لە بەردەم دەوڵەت‌سازیدا بکەین.\nبەربەستی سەرەکی لێرەدا شکڵی مۆدێرنیسازیۆنە لە باشووردا، کە هاوشێوەی یۆنان و باشووری ئیتالیا، مۆدێرنیزاسیۆنێکە بە بێ گەشەسەندنی تەواو یان سەرکەوتوو. هەروەها داگیرکاری و چەندین دەیە شەڕ و ئەنفال، ئێستاشی لە گەڵ بێ، شوێندانەرن لە سەر باشوور.\nلە باشووری کوردستاندا، هاوشێوەی یۆنان و باشووری ئیتالیا، شارنشینی لە ئاکامی ئابووری پیشەسازیدا نەهاتووەتە کایەوە. بەڵکوو ئەوە حکومەتی بەعس بوو کە بەمەبەستی تێکدانی کەرتی کشتووکاڵ وەک تاکە کەرتی سەربەخۆی ئابووری کوردستان و هەروەها تێکدانی گوندەکان بۆ شکست‌پێهێنانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی لە سەرەتای حەفتاکاندا، کە شێوەیەکە لە ئەنفال پێش لە ئەنفالی دەیەی هەشتا، پرۆسەیەکی ساختەی شارنشینی لە کوردستاندا هێنایە کایەوە.\nدوای ئەوەیکە خەڵکی گوندەکان ڕوویان لە شار کرد، حکومەتی بەعس وابەستەی کردن بە خۆیەوە. لە لایەکی دیکەوە، شارەکانی کوردستان خاوەن ئابوورییەکی بەرهەمهێنەر نەبوون تاکوو قەوارەیەکی چینایەتی بە قازانجی دێموکراسی تێیاندا سەرهەڵبدا.\nدەسەڵاتی کوردی دوای شەڕی کەنداو، لەگەڵ کۆمەڵگایەکی ئەنفالکراو و وێران بەرەوڕوو بوویەوە. هەر لە سەرەتاوە، هێزە کوردییەکان پابەندبوون بە پیادەکردنی دێموکراسی. هەڵبەت هەڵدانی ئابووری پاش ٢٠٠٣ وای کردووە کە بەستێنی کۆمەڵگای مەدەنی پێک بێ، ڕادەی خوێندەواری بڕواتە سەرێ و چین و توێژی کۆمەڵایەتی تەیار بن لە پێناو رێفۆرمدا. ئازادی ڕادەربڕین، کە کەم وێنەیە لە ڕۆژهەڵای ناویندا، وێڕای هەبوونی ئاسایش، خاڵی دیکەی بەهێزی باشووری کوردستانن. کەوابوو، زەمینەی مۆدێرنیزاسیۆن لە باشوور هەیە. کۆدەنگیی نەتەوەیی و سیاسەتی دروست دەشێ مۆدێرنیزاسیۆن بە بێ گەشەسەندن بکا بە مۆدێرنیزاسیۆن بە گەشەسەندنەوە.\nبە کورتی، گرفتی سەرەکی لە باشووری وڵات لە نەبوونی ئینتیما یان کارکردن بۆ دێموکراسی نییە، بەڵکوو گرفتی سەرەکی نەبوونی دەوڵەت‌سازییە. باشوور لەم ڕووەوە هاوشێوەی ئەزموونی ئەمریکایە، بەو جیاوازییەوە کە ئەمریکا خاوەن ئابوورییەکی بەرهەمهێنەر بوو. فۆکۆیاما بە دروستی ئاماژە بەوە دەکات کە زۆرێک لەو گرفتانەی وەپاڵ دێموکراسی دەدرێن، لە نەبوونی دەوڵەتی بەهێز و بەڕێوەبەرایەتییەکی گشتی کاریگەرەوە سەرچاوە دەگرن. هەڵبژاردنی دێموکراتیک گرنگە، بەڵام دابینکردنی خزمەتگوزاری، کە لە ڕێگای دەوڵەتی بەهێزەوە دێتەدی، پێویستە بۆ ئەوەی دێموکراسی تووشی نسکۆ نەبێ.\nهەروەها دەبێ لە ڕاستای دەوڵەت‌سازی بەمەبەستی پێکهێنانی نیزامێکی دێموکراتیکی سەرکەوتوو، ئەولەوییەت بدرێ بە گەشەسەندنی ئابووری لە شکڵی ئابووریی بەرهەمهێنەردا. بەڵام هەم گەشەسەندنی ئابووری و هەمیش دێموکراسی سەرکەوتوو، پێویستی بە دەوڵەتی بەهێزە. هەروەها پێویست بە هێنانەدی کولتوورێکی نوێ دەکا، یان لانیکەم ڕزگارکردنی جەماوەر لە کولتووری بەستراوەیی سەردەمی حکومەتی بەعس.\nلە باشووردا گەشەسەندنی سیاسی بەو شێوەیە بووە کە دێموکراسیمان پێش دەوڵەت بووە، بەڵام دەوڵەت‌سازی دوای رێفراندۆم دەتوانێ ببێتە هۆی قووڵکردنەوەی دێموکراسی یان جێگیربوونی دێموکراسییەکی سەرکەوتوو.\nتەنانەت ئەگەر رێفراندۆم بە هەر هۆیەک دوابخرێ و سەربەخۆیی لە نزیک‌مەودادا نەیەتەدی، ئەنجامدانی رێفۆرم لە پێناو پێکهێنانی برۆکراسی شایستەسالار و جێکەوتنی سەروەری یاسا و دواجاریش دەوڵەت‌سازیدا، پێویستییەکی حەیاتییە.\nFrancis Fukuyama, Political Order and Political Decay: From the French Revolution to the Globalization of Democracy (New York: Farrar, Straus and Giroux, 2014)


بانگەشەکردن بۆهاوسەرگیری مناڵان تاوانە – ناوەندی سێکۆلار لە کوردستان\nHeadline, بیروڕا, خوێندن و پەروەردە, عبدالرحمن رسول, هاوپۆلنه‌كراو Leave a comment 93 Views\nلە هەموو وڵاتێکی پێشکەوتوودا کە یاسا مەدەنی و سیکۆلار و شارەستانی یەکان بەڕێوەدەچێت ،ڕەچاوی پاراستنی مافەکانی مرۆڤ بەگشتی و مافەکانی مناڵان و ژنان بەتایبەتی کراوە .هەر بیروباوەڕێک کە هاندەربێ بۆ گەشەی توندڕەوی و دژە ئینسانی و بڵاوکردنەوەی ترس و تۆقاندن و تیرۆریستی لەمپەری خراوەتە بەردەمی و بەپێی یاسا موبەلیخان و بانگەشەکارانیان سزادراون لە پێناوی پاراستنی مافەکانی مرۆڤ.سەرجەم خاوەن فکر و ئایین و نەتەوە و کەلتوور و سوونەتە جیاوازەکان ئازادانە بەپێی یاسا بۆ چوون و تێڕاونینی خۆیان دەخەنە ڕوو بەڵام بەبێ ئەوەی زیان و ترس و سوکایەتی بەهیچ مرۆڤێک بکەن .بەڵام لە باشووری کوردستان پاش چەندین ساڵ لەدەسەڵاتی حیزبەکانی (یەکێتی و پارتی) وحیزبەکانی پارێزەری سیستەمە چەوسێنەر و نابەرابەرەکەیان لەژێر سایەی ئەو جۆرە سیستەمەدا بەئاشکرا و بەبێ هیچ ڕێگرێک بانگەشە و ڕیکلام بۆ گەشەدانی بیروباوەڕی کۆنەپەرستی و دژەئینسانی دەکرێ ،بانگەشە بۆ بیروباوەڕی توندڕەوی و تیرۆریستی دەکرێ ،لە کەناڵەکانی تەلەفیزیۆنەکانەوە سوکایەتی بەژنان دەکرێ لەلایەن مەلاکانەوەپێیان دەگووترێ ژن داینەسۆرن ،مەلای ئایینی فتوای جۆراوجۆر لەدژی ئاهەنگێڕانی نەورۆز و سەری ساڵی کوردی خەڵکی کوردستان دەردەکەن ،هەر لەمزگەوتەکانەوە فتوای تیرۆرکردنی مرۆڤە ئازادیخوازەکان و کۆمۆنیستەکان دەدەن ،هەر لە لایەن مەلای مزگەوتەکانەوە فتوای دژەئینسانی لەدژی خاوەن ئایینی ئیزیدی و زەردەشتی و کاکەیی دەدەن،بەئاشکرا ڤیدۆیی ووتارەکانیشیان لە فەیسبوک بڵاو دەکەنەوە،ئەوا ئەم جارەش لەلایەن بانگخوازێکی ئیسلامی بەناوی (دوکتۆر عبدالواحید ) بەئاشکرا بانگەشە و ڕیکلام بۆ بەشودانی کچانی منداڵی نۆ ۹ ساڵە دەکات لەکاتێکدا لەوتەمەنەدا قۆناغی منداڵی تەواونەکردووە ،بەشێکە لەپێشێل کردنی مافەکانی مناڵان و تاوانێکە لەدژی مناڵان پێویستە ئەوجۆرە بانگەشانە قەدەغەبکرێ. “د.عبدالواحد” بانگەواز دەکا بۆ ئاسایی بونی شوکردنی مناڵانی ٩ساڵ و ١١ ساڵ و ١٢ ساڵ لەبەرئەوەی ئەمە لە ناو ئیسلامدا باوبووە لەو سەردەمەدا .\nلەسەردەمی ئێستایی گەشەی عەقڵ و زانست و ئازادی و مافەکانی مرۆڤ ودیموکراسی و شارەستانیەت دا دەیەوێ گەشە بەهەمان فکروبیروباوەڕە دژە مرۆڤایەتی یە بدات،کە مافەکانی مناڵان بە ئاشکرا پێشل دەکا وسوکایەتی بە مافەکانی ژنان دەکات و بەپێی پێوەری سەرجەم یاسا و ناوەندەکانی پارێزەران و بەرگری کارانی مافەکانی مناڵان و مافەکانی مرۆڤ ئەم جۆرە تێڕوانین و بۆچوونانە بە تاوان ئەژمار ئەکرێ لەبەرئەوەی سوکایەتی بەمناڵان و ژنان دەکات پەلکێشی مەلکەچبوونیان بەرەو کۆیلایەتی و چەوسانەوە و ئازاردان دەکات. بۆیە پێویستە وەک ئەرکێکی مرۆڤایەتی و ئازادیخوازی و پارێزەری مافەکانی مناڵان لەدژی گەشەی بیروباوەڕی کۆنەپەرستی و دژە مرۆڤایەتی بوەستینەوە لەدژی ئەو بانگەشانەی ئەو مەلایانە بوەستینەوە ، داوایی دادگایی کردن و بەسزاگەیاندنی ئەو کەسانە بکەین .لەبەرئەوەی\nئەم بانگەشە و هاندان و ڕیکلام کردنە بۆ ڕەواج دانە بە دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر مناڵان بەناوی بیروباوەڕی مەزهەب و دینی ئیسلامەوە ،جێگای نەفرەت و ناڕەزایەتی هەر مرۆڤێکی خاوەن ویژدان و کەرامەت و پارێزەری مافەکانی مناڵانە.\nڕاستێک هەیە ئەویش ئەوەیە کە بەپێی پلان و بەرنامە ئەم جۆرە مەلایانە لە ووتاری مزگەوت و سەر شاشەی تەلەفیزیۆنەکان و کۆڕوکۆبونەوە و کۆنفرانسەکانیان لە بانگەشە کانیاندا سوکایەتی بە ژنان و ئازادیخوازان و مناڵان دەکەن بەم بانگەشانە دەیانەوێ دژ ایەتی نەک تەنها مافی مناڵان بکەن بەڵکو دەیانەوێ دژایەتی سەرجەم ماف و کەلتور و سوونەت و یاسا سیکۆلار و مۆدێرن و مرۆڤ دۆستانە و مناڵ دۆستانە بکەن ڕوبەوویی یاسا و سیستەمە سیکۆلار و شارەستانیەت ببنەوە لە کوردستان .\nهەرگیز لە سیستەم و یاسا شارەستانی و سیکۆلار و مەدەنی یەکاندا ڕێگەی نەدراو مناڵان بەشو بدرێن و پڕوپاگەندە بۆ قبوڵکردنی دروستکردنی ئەم دیاردەیە بکرێ. بەڵام ئەو کەسە کۆنەپەرستانە دێن لەلای خەڵکی کوردستان بانگەواز بۆ بەشوودانی کچانی منداڵان دەکەن .\nپێویستە خەڵکی ئازادیخواز و بەرگری کار لەمافەکانی مناڵان دەست بەتێکۆشان بکەن لەدژی بڵاوکردنەوەی ئەوجۆرە بیروباوەڕە کۆنەپەرست و دژە ئینسانی یە ،لەبەرئەوەی لە یاساکانی مافی مرۆڤ و یاسای باری کەسێتیدا دژی بەشودانی مناڵانی خوار ١٦ ساڵ دیاریکراوە. بەڵام دیارە لای ئەم بانگخوازە مافی مناڵان هیچ پێوەرێکی دانپێدانراو نیە و بەهیچ جۆرێک مافەکانی مناڵانی کچ هیچ ڕیزێکی لێناگیرێ لەبەرئەوەی دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر کچی مناڵ بە مافی پیاو دەزانێ . کە لەمڕۆدا ئەم جۆرە نەریت و شەریعەتەی بەشودانی مناڵان دەبێ وەک تاوانی دەورانی بەربەریەتی مێژووی شارستانی سەیریان بکەین.\nپاراستنی مافەکانی مناڵان و کچانی خوار ١٦ ساڵ لە هاوسەرگیری ئەرکی دایکان و باوکان و تەواوی مرۆڤەکانی کۆمەڵگای باشووری کوردستان و دەسەڵاتە.\nپێویستە بە هەموولایەک مناڵان بپارێزرێن لەهەر جۆرە کارێک کە لەگەڵ تەمەن و توانای بڕیاردان و فشاری دەروونی و سەلامەتیاندا نەگونجێ.\nبڵاوکردنەوەی ئەم جۆرە بیرو باوەڕەدژە مرۆڤایەتی یە دەبێ وەک بانگەوازکردن بۆ توندوتیژی و تیرۆر و تاوان بۆسەر مناڵان دەبێ مامەڵەی لەگەڵ بکرێ .ئەم بانگەوازە لەپاڵ یاساکانی فرەژنی و سەپاندنی شەریعەتدا دەیەوێ کۆمەڵگەی مەدەنی کوردستان بەرەو دواوە بگەڕێنێتەوە و بەرەو سەدەکانی ناوەڕاست و بەربەرێت بەرێت ، حیزبە کۆنەپەرست و توندڕەوە ئیسلامیەکان زەمینەی کەلتوری و سیاسی یان بۆ چوونە دەسەڵات بۆخۆش بێت تا هەژمونی و دەسەڵاتی خۆیان بەسەر کۆمەڵگەی باشووری کوردستان هەر وەک ئێران بسەپێنن.\nهەربۆیە ئەگەر دەتانەوێ باشووری کوردستان وەک ئەفغانسان و ئێران و نەچێتە ژێر سیستەمی دژە مرۆڤایەتی هاشێوەی داعشی ئیسلامی ، کە ئیمام خومەینی ڕابەری ئیسلامی یەکانی ئێران گووتەیەتی کە\n(هاوسەرگیری لەگەڵ منداڵی خوار ۹ نۆ ساڵە جائیزنی یە بەڵام دەتواندرێ لێی بسوویی واتە پێیابێنیت ئارەزووە سیکسی یەکانی خۆتی پێدابمرکێنیتەوە،تەنانەت ئەگەر منداڵی نێو بێشکەش بوو. سەرچاوە ( ئیمام خومەینی لە کتێبی تحریر الوسیلە ) بەشی دووەم لاپەڕە (۲٤۱) ) پێویستە مرۆڤ دۆستان و هەموو دایک و باوکێک و ئازادیخواز و سەرجەم بەرگری کاران و ڕێکخراوێکی پارێزەری مافەکانی مناڵان و مافەکانی مرۆڤ دەکەم کە لە دژی ئەم جۆرە بانگەشە و ڕیکلامە بیروباوەڕی دژە مرۆڤایەتی هاوشێوەی بانگەوازەی (د.عبدالواحد ) کان کە هاوشێوەی ووتەکانی ئیمام خومەینی گۆڕبەگۆڕە بوەستنەوە و داوای سزادانی بکەن لەسەر هاندانی توندوتیژی و دەستدرێژی سێکسی بۆسەر مناڵان و کچانی خوار ١٦ ساڵ . پێویسته بە گەشەدان بە تێکۆشانێکی هاوبەشی یەکگرتووانە داوایی دادگایی کردنی ئەم بانگەوازە کۆنەپەرستە و دژە ئینسانی بکرێ و بەئاشکرا بەپێی یاسا سزا بدرێت.\nتێ بی نی : لە ژمارە (٤٥) -١٥-٢-٢٠١٩ ڕۆژنامەی بۆ پێشەوە بڵاوکراوەتەوە ئەم بابەتە .\nPrevious ڕیکلام بۆ “بەشودان”دەستدرێژی سێکسی بۆسەر منداڵان تاوانە، دەبێ قەدەغەبکرێ!\nNext بانگەواز،،،،،، بانگەواز


چه‌مكه‌كانی فه‌لسه‌فه و فیزیا – Denegkan\nچه‌مكه‌كانی فه‌لسه‌فه و فیزیا\nbyعه‌بدولره‌حمان فه‌رهادی\tMarch 12, 2012\tگشتی\nژیان وه‌ك پایسكیل سواری وایه ، بۆ ئه‌وه‌ی هاوسه‌نگییه‌كه‌ی بپارێزی پێویسته به‌رده‌وام له جووله‌دا بیت\nئه‌لبێرت ئه‌نیشتاین له وته‌یه‌كی بۆ ئه‌دوارد ی كوڕی 1930/2/5\nلای ئێمه‌ی كورد تا ئێستا لایه‌نه‌كانی پێوه‌ندیی نێوان فیزیا و فه‌لسه‌فه یان فه‌لسه‌فه و فیزیا یان فه‌لسه‌فه و زانست به شێوه‌یه‌كی گشتی ڕوون و ئاشكرا نین، به تایبه‌ت فیزیای نوێ كه پێوه‌ندیی ته‌واوی به یاسا ژمێركارییه‌كانه‌وه هه‌یه، هه‌روه‌ها كێشه‌ی بێكۆتابوون له فیزیا و كۆسمۆلۆجیا و ماتماتیك و فه‌لسه‌فه كه گفتوگۆ و وتوێژ و شیكاری له‌باره‌یانه‌وه ده‌مانگه‌یه‌نێته ئه‌نجامێكی زانستی، فه‌لسه‌فه له سه‌رده‌مانی دێرین و ناوه‌ڕاست له تێكڕای زانسته سروشتییه‌كان و ماتماتیك و نوژداری و مێژوو و كیمیاش به بایه‌ختر بووه، به شێوه‌یه‌ك فه‌یله‌سوف له‌و كاتانه‌دا ئینسكلۆپیدیای سه‌رده‌مانی خۆی بووه، نموونه‌ی چه‌ندین فه‌یله‌سوفی ناودارمان له چه‌شنی ئه‌ره‌ستۆ و ئه‌فلاتوون و سوقرات و… تاد له‌به‌ر چاوه، فه‌لسه‌فه‌ی سروشت كه زۆر كۆنه و له ئه‌نجامی كار و كرده‌كانی فه‌یله‌سوفانی ئه‌و سه‌رده‌مه چه‌ندین پێشكه‌وتن و گۆڕانكاریی گه‌وره‌ی له بواره‌كانی تیۆری ئه‌تۆمی و پره‌نسیپی پاراستنی مادده و بێكۆتایی گه‌ردوون،… تاد لێكه‌وته‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی پێشكه‌وتنی به‌رهه‌مهێنان له سه‌رده‌می ڕێنیسانسدا و پێویستی بوونی به زانست و ته‌كنۆلۆجیا وایكرد كه زانسته پسپۆرییه‌كان په‌ره بستێنن و له‌گه‌ڵ به‌رهه‌مهێناندا كارلێك بكه‌ن و له ئه‌نجامدا له فه‌لسه‌فه‌یش جیاببنه‌وه و هه‌ریه‌كه‌ی لای خۆیه‌وه ڕێگه‌ی تایبه‌تی خۆی بگرێت.\nئه‌و گۆڕانكاری و پێشكه‌وتنه گه‌ورانه‌ی له‌سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌مه‌وه له‌سه‌رجه‌م بواره‌كانی زانسته‌كاندا هاتنه ئاراوه وایانكرد كه هه‌ریه‌ك له به‌شه‌كانی زانسته‌كان زیاتر لق و پۆپ بهاوێن و ئه‌وانیش بۆ چه‌ندین به‌ش و په‌لی دیكه دابه‌ش ببن به تایبه‌ت بواره‌كانی زانستی گه‌ردوونی و ئه‌سترۆنۆمی و فه‌لسه‌فه‌ی زانست و… تاد.\nبۆ هه‌ر بوارێكی زانستی فه‌لسه‌فه‌یه‌كی تایبه‌ت هه‌یه و ئه‌گه‌ر فه‌لسه‌فه‌ش له‌م لایه‌نانه دابڕ بكرێت ئه‌وا زانسته‌كان له لایه‌نی چاره‌سه‌ریی كێشه و بیروڕاكانی مرۆڤ و ڕه‌هه‌نده‌كانی بیری پێشكه‌وتن ده‌سته‌پاچه ده‌بن و ڕێگه‌كانی به‌ره‌و پێش چوون به ئاسانی نابڕن. بۆیه ئه‌ركه‌كانی فه‌لسه‌فه له‌م لایه‌نه‌وه بریتی ده‌بێت له ده‌سته‌به‌ر كردنی بۆچوونی زانستانه به شێوه‌یه‌كی گشتی و پێشكه‌وتوو بۆ جیهان و ئاراسته‌یه‌كی زانستیانه ده‌داته وه‌رچه‌رخانه سۆسێولۆجی و ته‌كنیكی و ڕه‌هه‌نده‌كانی بیری مرۆڤایه‌تی، ئه‌مه‌ش ده‌بێته به‌ڵگه و ڕێنیشانده‌ر بۆ چالاكییه زانستی و كرده‌ییه‌كانمان و ئه‌مانه‌ش واده‌كه‌ن كه نه‌توانین فه‌لسه‌فه له شوێنی هیچ پسپۆرییه‌كی دیكه دابنێین، هه‌ر زانستێك بگرێت ئه‌وا به شێوه‌یه‌كی فراوان ڕێژه‌یه‌ك له بواره پسپۆرییه‌كه‌ی خۆی نیشان ده‌دات كه ئه‌مه‌ش ڕوانینێكی گشتی و یه‌كلایه‌نه نادات ئه‌گه‌ر فه‌لسه‌فه له‌و ناوه‌دا نه‌بێت.\nفه‌لسه‌فه‌ی زانستی بریتییه له زانستێكی تایبه‌ت له ته‌ك زانسته پسپۆرییه‌كانی دیكه كه ئامانجێكی هاوبه‌شیان هه‌یه، ئه‌ویش ناساندن و ئاگایییه له جیهانی مه‌تریالی به هه‌موو شێوه‌كانیه‌وه و ڕه‌نگدانه‌وه‌شی له بیر (الفكر) Thoughtو فه‌لسه‌فه‌ش له زانسته پسپۆریه‌كانه‌وه ئه‌نجامه‌كانی به‌ده‌ست دێنێ كه دواتر ده‌گه‌یه‌نرێت و له شێوازی یاسا گشتییه‌كانی جیهان داده‌ڕێژرێت كه هیچ زانستێكی دیكه به ته‌نیا ئه‌مه‌ی بۆ ناكرێت، بۆیه فه‌لسه‌فه بناغه‌یه‌كی فیكری ده‌داته زانسته پسپۆرییه‌كان كه پابه‌ندێتی و ئه‌مه‌ش وا ده‌كات كه ڕوانینێكی ڕاست و ڕه‌وانمان بۆ جیهان هه‌بێت.\nئه‌گه‌ر گه‌یشیتنه ئه‌و بیروڕایه‌ی كه‌وا ئه‌ركی زانستیی فه‌لسه‌فه بریتییه له دۆزێنه‌وه‌ی ئه‌و یاسا گشتییانه‌ی سروشت و كۆمه‌ڵگه و ئایدیا له‌سه‌ری ده‌ڕوات و به‌رده‌وام ده‌بێت، ئه‌وا پێویسته زانسته پسپۆرییه‌كان بێنینه گۆڕێ و باسیان لێوه بكه‌ین، هه‌روه‌ها پێویسته ئه‌وه‌ش بزانین كه به ته‌نیا ڕامان له سروشت و كۆمه‌ڵگه و پشت به‌ستن به شاره‌زایی ڕۆژانه‌ی تاكه‌كه‌س نامانگه‌یه‌نێته ئه‌و ئه‌نجامه فه‌لسه‌فییانه‌ی كه ده‌توانین پابه‌ندی بین، چونكه زانیاری و شاره‌زایی تاكه‌كه‌س له زۆربه‌ی كاتدا ته‌نگه‌به‌ر و ناته‌واوه به هۆی ئه‌وه‌ی یه‌ك لایه‌نه‌یه. فه‌لسه‌فه به شێوه‌یه‌كی گشتی پێویسته پشت به زانست و ئه‌نجامه‌كانی زانسته پسپۆرییه‌كان ببه‌ستێت.\nئه‌گه‌ر فه‌لسه‌فه‌ی زانستیش بایه‌خ به یاسا گشتییه‌كان بدات و له توێژینه‌وه‌كانیدا بایه‌خ به زانسته پسپۆرییه‌كان بدات، ئه‌وا ناتوانێت شوێنی ئه‌م زانستانه بگرێته‌وه و ئه‌رك و پسپۆریی فه‌لسه‌فه‌ش نییه یاسا فیزیاییه‌كان یان یاسا كیمیاییه‌كان بدۆزێته‌وه، به‌ڵكو ئه‌مه ئه‌ركی فیزیا و كیمیا خۆیانه.. شیكردنه‌وه‌ی زانستیانه‌ی پرسه فیزیاییه نوێیه‌كان بایه‌خێكی زۆری بۆ فه‌لسه‌فه و فیزیاش هه‌یه و فه‌لسه‌فه‌ی زانستی به‌شداره له ڕوونكردنه‌وه و به قوڵایی داچوون به چه‌مكه فیزیاییه‌كان، له لایه‌كی دیكه‌وه فیزیا و زانسته‌كانی سروشتیش له كاتی بایه‌خیان به زانست و دۆزینه‌وه‌ی شتی تازه سوودیان بۆ فه‌لسه‌فه ده‌بێت. له‌مه‌وه ده‌توانین بڵێین كه ئه‌ركێكی دیكه‌ی فه‌لسه‌فه بریتییه له وردبینی و چوونه قوڵایی هه‌ندێك له‌و بابه‌ته كۆنانه‌ی كه له لێكۆڵینه‌وه‌كاندا به هه‌ڵه‌دا چووین و پێویست به‌وه ده‌كات دووباره و سه‌ر له‌نوێ دابڕێژرێته‌وه. بۆیه‌ش پێویسته ئاگامان له‌و پێوه‌ندییه بێت كه له نێوان فه‌لسه‌فه و فیزیادا هه‌یه و ئه‌گه‌ر فه‌لسه‌فه‌ش پشت به ئه‌نجامه‌كانی باس و لێكۆڵینه‌وه زانستییه پسپۆرییه‌كان نه‌به‌ستێت، ئه‌وا ده‌ره‌نجامه‌كان نابنه سه‌رچاوه.\nله‌باره‌ی پێوه‌ندیی نێوان فه‌لسه‌فه و فیزیاشه‌وه ناتوانین هیچیان به پێش ئه‌وه‌ی دیكه‌یان بخه‌ین، به‌ڵكو پێویسته توێژینه‌وه له ئاستی كارلێكی نێوانیان بكه‌ین.. ئێمه به ته‌نیا به ڕێگه‌ی بیركردنه‌وه‌ی فه‌لسه‌فیانه، ناتوانین تیۆرێكی فیزیایی دابنێین، چونكه به‌ر له هه‌ر شتێك تیۆره فیزیاییه‌كان پێویستیان به ڕاستییه پڕاكتیكییه‌كان هه‌یه و ئه‌ركی فه‌لسه‌فه‌ش نییه ده‌سته‌ڵات به‌سه‌ر ئاراسته نوێیه‌كانی پێشكه‌وتنه‌كانی فیزیادا بسه‌پێنێت یان ئه‌ركی فه‌لسه‌فه نییه تیۆر و ئاراسته نوێیه‌كانی فیزیا قبوڵ بكات یاخود ڕه‌تیان بكاته‌وه، به‌ڵكو ئه‌ركی فه‌لسه‌فه له‌وه‌دایه كه ئه‌و هه‌واڵ و گۆڕانكاری و دۆزینه‌وه تازانه كه له فیزیا و زانسته‌كانیش به شێوه‌یه‌كی گشتی ڕابگه‌یه‌نێت و وا بكات چه‌مكه‌كان به شێوه‌یه‌كی ساده له لایه‌ن وه‌رگره‌وه قه‌بوڵ بكرێت، كاتی خۆی چه‌ندین فه‌یله‌سوف كه‌وتنه تانه و ته‌شه‌ر لێدان و ڕه‌خنه‌ی ناجۆر له تیۆره ڕێژه‌ییه‌كه‌ی ئه‌نیشتاین، چونكه به ته‌واوی له ناوه‌ڕۆكه بابه‌تییه‌كانی نه‌گه‌یشتبوون و جیاوازییان له نێوان ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی و ئه‌و لێكدانه‌وه فه‌لسه‌فییانه نه‌ده‌كرد كه به هه‌ڵه بۆی كرابوون. هه‌ر كاتێك پارادۆكس كه‌وته نێوان شته تازه سه‌ر هه‌ڵداوه‌كانی سروشتناسی و فیزیا له‌گه‌ڵ گوتاره فه‌لسه‌فییه كۆنه‌كان، یاخود ئه‌گه‌ر دۆزینه‌وه تازه‌كانی سروشت و فیزیا له‌گه‌ڵ گوتاری فه‌لسه‌فی یه‌كانگیر نه‌بۆوه، ئه‌وا پێویسته گوتاره فه‌لسه‌فییه‌كه خۆی ڕاست بكاته‌وه تا یه‌كانگیری دێته‌دی، چونكه ناكارێ گۆڕان به‌سه‌ر ڕاستییه زانستییه‌كانی سروشتدا بێت بۆ ئه‌وه‌ی یه‌كانگیری له نێوان فه‌لسه‌فه‌ی كۆن و ڕه‌هه‌نده‌كانی دیكه‌ی سروشتدا بێته دی، پێویسته ئه‌وه بێنینه به‌رچاو كه دنیا له زۆر ڕووه‌وه ئاڵۆزه، بۆیه پێویسته یه‌كانگیری له نێوان لێكدانه‌وه فه‌لسه‌فییه‌كان و تیۆره فیزیاییه‌كاندا هه‌بێت به هۆی ئه‌وه‌ی كه تیۆره‌كان به بنه‌ما مادییه‌كانه‌وه پابه‌ندن. پێشكه‌وتنه‌كانی توێژینه‌وه زانستییه‌كانیش ده‌ریده‌خه‌ن كه كامه له‌م تیۆرانه ته‌واو و دروستن، توێژینه‌وه‌ی فیزیایی بڕیار ده‌دات كه تیۆری ڕێژه‌یی و تیۆری كوانتی و تیۆری گه‌ردوونیی به‌رفراوان و هه‌موو ئه‌و تیۆرانه‌ی كه له دوا ڕۆژیشدا دێنه ئاراوه تا چه‌ند ڕاست و دروستن.. له چاخه‌كانی كۆن و ناوه‌ڕاستیش فه‌لسه‌فه‌ی سروشت ئه‌وه‌نده بڕی نه‌ده‌كرد و له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنه‌كانی سروشتزانیدا نه‌بوو، له سه‌رده‌می ڕێنیسانسه‌وه زۆر له فیزیازانه‌كان و زانایانی سروشت هه‌ستێكی وایان لا دروست بوو كه فه‌لسه‌فه پێویست نییه و هه‌ندێكیان داوایان ده‌كرد كه لا له فه‌لسه‌فه نه‌كرێته‌وه و وازی لێ بهێنرێت، فه‌یله‌سوفه‌كان زانایانی سروشتیان به بیر ته‌سك وه‌سف ده‌كرد و ئه‌وانیش فه‌یله‌سوفه‌كانیان به هیچ داده‌نا، هه‌روه‌ها زۆرێك له زانایانی فیزیا و سروشت فه‌لسه‌فه‌یان به خه‌ون و وه‌همی زیانبه‌خش داده‌نا. دیاره هه‌موو ئه‌مانه‌ش هه‌ڵه‌ی كوشنده بوون، چونكه هه‌ر مرۆڤێك له هه‌ر كارێكی دا به شێوه‌یه‌كی گشتی پێویستی به لایه‌نێكی فه‌لسه‌فه و بیركردنه‌وه هه‌یه، جا ئه‌گه‌ر هه‌ست پێ بكات یاخود نا، ئه‌گه‌ر زانایان وا تێبگه‌ن كه بێ فه‌لسه‌فه ئازادی به ده‌ست دێنن، ئه‌وا پێویسته ئه‌وه بزانن كه ناتوانن بێ بیركردنه‌وه و به قووڵداچوون له‌كار و كرداره‌كانیاندا پێشكه‌وتن به‌دی بێنن، بۆ بیركردنه‌وه‌ش چه‌ندین بنه‌ما پێویسته. ئه‌م بیرۆكه و باوه‌ڕانه تا سه‌ده‌ی بیسته‌م درێژه‌یان كێشا و ئه‌نیشتاین له‌م باره‌یه‌وه ده‌بێژێ: (له‌سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌م چه‌ند فیزیاناسێكی كه‌م په‌نایان بۆ بیركردنه‌وه‌ی فه‌لسه‌فیانه برد، به‌ڵام ئێستا خه‌ریكه هه‌موو فیزیاناسان ده‌بنه فه‌یله‌سووف، هه‌رچه‌نده هه‌ندێكیان به فه‌لسه‌فه‌ی خراپ سه‌رسام بوون(*).\nدیارترین ئه‌و فیزیاناسه هاوچه‌رخانه‌ی كه دووپاتی بایه‌خی ڕوانینه‌كانی فه‌لسه‌فه‌ی كرده‌وه بۆ پێشكێش كردن و گه‌یاندنی توێژینه‌وه‌ی زانستی ماكس پلانك بوو كه ده‌ڵێت ڕوانینی توێژه‌ر بۆ جیهان جۆر و ئاراسته‌ی توێژینه‌وه‌كه‌ی دیاری ده‌كات، هه‌روه‌ها لویس دیبرۆلی ده‌ڵێت ئه‌و كه‌لێنه‌ی كه له سه‌ده‌ی نۆزده‌م له نێوان زانست و فه‌لسه‌فه‌دا هه‌بوو زیانێكی زۆری به زانست و فه‌لسه‌فه به‌یه‌كه‌وه گه‌یاند، به‌ڵام ماكس بۆر وای بۆ ده‌چێ كه فیزیا زینده‌گیی نامێنێ ته‌نیا ئه‌گه‌ر درك به واتای فه‌لسه‌فیی ئه‌نجام و هۆكاره‌كانی نه‌كات.\nفیزیای نوێ زۆرجار به (فیزیای شۆڕشگێڕ) وه‌سف كراوه كه ئه‌م وه‌سفه‌ش به ته‌واوی تووشی پێكان هاتووه، چونكه فیزیای نوێ بۆته هۆی بازدانی گه‌وره و فراوان له بۆچوونه‌كانمان له باره‌ی مادده و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی وێنه‌ی سروشت كه فیزیای نوێ و چه‌مكه‌كانی و یاساكانی دایهێنا، ئه‌مه پێویستیی به لێكدانه‌وه‌ی فه‌لسه‌فیی نوێ و قووڵ بوونه‌وه‌ی فه‌لسه‌فیی تازه هه‌یه و زۆرجاران فیزیای نوێ پرسیار و پرسی فه‌لسه‌فی ده‌وروژێنێ، به شێوه‌یه‌ك سنووری ڕه‌هه‌نده‌كانی فیزیا ده‌به‌زێنێ، وه‌ك تیۆری كوانته‌م Quantum Theoryو پرسی فه‌زا و زه‌مه‌ن و بێكۆتا له تیۆری ڕێژه‌یی.. هایزنبێرگ ئاماژه‌ی به‌و قورساییه كردوه كه ڕووبه‌ڕووی هه‌وڵه‌كانی گونجاندنی نێوان چه‌مكه نوێیه‌كانی فیزیا و فه‌لسه‌فه و هه‌وڵه‌كانیان بۆته‌وه كه بۆ ده‌ره‌نجامه فه‌لسه‌فییه‌كان بۆ دۆزینه‌وه و داهاتنه فیزیاییه‌كان، كارێكی زۆر سوودمه‌ند و پێویست بوون.\nپێویسته ئه‌وه‌ش بزانین كه ئه‌و بیرۆكه‌ی لێكدانه‌وه فه‌لسه‌فییانه‌ی فیزیاناسه‌كان پێشكه‌شی ده‌كه‌ن مه‌رج نییه به‌رده‌وام له توێژینه‌وه و داهێنانه فیزیاییه‌كانیان به‌ره‌نجام هاتبێت، به‌ڵكو لێره‌دا فیزیاناسان كه‌وتوونه‌ته ژێر كاریگه‌ریی تێكڕای فه‌لسه‌فه‌كان و ته‌وژمه فیكرییه باوه‌كانی سه‌رده‌مانی خۆیان و كۆمه‌ڵگاكه‌یان ، بۆیه‌ش ئه‌مه بۆته هۆی ئه‌وه‌ی كه‌وا زۆر له فیزیاناسه‌كان بیروڕای فه‌لسه‌فیی دژ به یه‌كیان هه‌بێت بۆ لێكدانه‌وه‌ی هه‌مان تیۆری فیزیایی. له فیزیاناساندا هه‌ن بۆ لێكدانه‌وه‌ی میكانیكی كوانته‌م باوه‌ڕی به هۆكارێتیی جیهانی بچوك نییه، گوایه ڕووداوه‌كان به شێوه‌یه‌كی ڕه‌مه‌كی به‌رپا ده‌بن، هه‌روه‌ها هه‌شیانه باوه‌ڕی به هۆكارێتی هه‌یه و پێی وایه باوه‌ڕ نه‌بوون پێی كه‌موكورتی له زانستدا و ڕووانینی نازانستانه بۆ جیهان دێنێته كایه‌وه. ئه‌مانه هیچ له بایه‌خی زانستیی هیچێك له زاناكان كه‌م ناكاته‌وه، به‌ڵكو تێكڕای زاناكان له دێرزه‌مانه‌وه تا ئێستا خزمه‌تی گه‌وره‌ی مرۆڤایه‌تییان كردوه و به هه‌موویانه‌وه توانیویانه كاربكه‌ن تا زانست بگاته ئه‌و ئاسته‌ی كه ئێستا تێیدایه و به بێ به‌رهه‌مه‌كانی ئه‌وان ناتوانرێت ئێستا له‌باره‌ی ڕوانینی زانستانه بۆ جیهان قسه بكه‌ین. جیهانی سروشت له نێو توێژینه‌وه‌ی زانستیانه‌ی سروشتدا پێویستی به هزر و ئاوه‌زێكی ماددی هه‌یه، ئه‌مه‌ش ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت كه جیهان له هه‌موو پرس و لێكدانه‌وه‌یه‌كدا، هه‌روه‌ها له هه‌موو ئه‌و لێكدانه‌وه و بیروڕایانه‌ی دێنه ئاراوه، فه‌لسه‌فه‌یه‌كی ماددی هه‌یه، زۆر له زاناكانی وه‌ك ئه‌نیشتاین و ماكس بۆرن پشتگیرییان له ماددیه‌تی فه‌لسه‌فی كردوه بێ ئه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ په‌یامه‌كانیان پێشكه‌ش بكه‌ن، هه‌روه‌ها له مێژووی ژیانی هه‌ندێكیاندا هه‌ندێك جار گۆڕینی بیروڕا هه‌بووه له نێوان فه‌لسه‌فه‌ی میسالی و فه‌لسه‌فه‌ی ماددی، له‌وانه هایزنبێرگ ئه‌و بیرۆكه نوێیانه‌ی كه فیزیای هاوچه‌رخ هێنانیه ئاراوه بوونه پێگه‌یه‌ك بۆ زۆر له فه‌یله‌سوفانی بواره‌كانی زانسته‌كان به مه‌به‌ستی پاساو هێنانه‌وه بۆ بیرۆكه و داهێنانه‌كانیان به تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی پێوه‌ندییان به غه‌یبه‌وه هه‌یه و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش به شێوه‌یه‌كی گشتی زیاتر په‌نا بردرایه به‌ر یاساكانی میكانیكی كوانته‌م له باره‌ی سه‌رژمێركارییه‌كان، هه‌روه‌ها پێوه‌ندی و بیروباوه‌ڕه‌كه‌ی هایزنبێرگ وتوێژی له‌باره‌وه كراوه و قسه و باس له باره‌یه‌وه هاته گۆڕێ، بۆ ئه‌مه‌ش زانا ماكس بۆرن له‌مباره‌وه باس له ئه‌زموونی خۆی ده‌كات و ده‌ڵێت: هه‌ندێك كه‌س خۆشحاڵ بوونه به‌وه‌ی كه فیزیا په‌نای بۆ میكانیك بردووه، ئه‌وكاته‌ی باسه‌كانم بڵاوكردنه‌وه له‌باره‌ی لێكدانه‌وه‌كانم بۆ سه‌رژمێركاریی میكانیكی كوانتی، ڕۆژێكیان پیاوێك هاته لام و یه‌ك له كتێبه پیرۆزه‌كانی به‌ده‌سته‌وه بوو و وایده‌زانی كه من بۆ كار و بۆچوونه‌كانم په‌نا بۆ رێنمایی و ڕێوشوێنه رۆحییه‌كان ده‌به‌م.\nM. Boran, physik Wandel meiner zeit, 1959 دیاره ئه‌م بیرۆكانه‌ش دژكارییان به‌رانبه‌ر به یه‌ك هه‌بووه. كار و بۆچوونی فیزیاناسان و زانایانی ئه‌م بواره زیاتر پێوه‌ندییان به مادده‌وه بووه و زۆر له زانا و بیرمه‌ندانی ئه‌وكات دژایه‌تییان به‌رانبه‌ر به ڕه‌وته غه‌یبییه تاریكه‌كانه‌وه نیشاندا و توانییان ئه‌م بیر و بۆچوونانه به‌لاوه بنێن. ئه‌مه‌ش له هه‌مان كاتدا و خۆی له خوێدا ئه‌وه ده‌سه‌لمێنێت كه مه‌حاڵه هاوگونجانێك له نێوان سروشتزانی و ڕێباز و باوه‌ڕه غه‌یبییه‌كان و ماجیك و بۆچوونه پڕو پووچه‌كاندا هه‌بێت. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته چه‌ندین زانا و بیرمه‌ند قوربانییان داوه و ماكس بۆرن به‌ر هه‌ڵستیی خراپ به‌كاربردنی یاسا ژمێركارییه‌كانی بواری میكانیكی كوانتیی كرد له پاساوی ئه‌وه‌ی غه‌یب و بیروباوه‌ڕه سه‌یر و سه‌مه‌ره‌كان هێزێكن له سه‌رووی سروشته‌وه.\nمادده له فیزیاو فه‌لسه‌فه‌دا\nتا ساڵانێك له‌مه‌وبه‌ر وا ده‌زاندرا كه مادده هه‌ر شتێكه كه شوێنێك له بۆشایی داگیر ده‌كات و كێشی هه‌یه یان بارستایی هه‌یه. ته‌نانه‌ت نیوتن له كتێبێكی ده‌رباره‌ی (بیناییزانی) له ساڵی 1704 نووسیویه‌تی (واده‌رده‌كه‌وێت كه خودا مادده‌ی دروست كرد، له شێوه‌ی وردیله‌ی ڕه‌ق و چه‌سپاو به یه‌كتر و قورس و جوولاو و به جۆره‌ها شێواز و قه‌باره و سیفه‌ت دروستی كردن، ئه‌م وردیله ڕه‌قانه زۆر به هێز بوون و ورد و خاشیش نه‌ده‌بوون و ته‌نانه‌ت هیچ هێزێكی ئاسایی نه‌یتوانیوه پارچه پارچه‌یان بكات).\nNewton, optics, London, 1704\nله نیوه‌ی دووه‌می سه‌ده‌ی نۆزده ڕێبازه یۆنانییه‌كان ده‌رباره‌ی گه‌رد هاتنه‌كایه‌وه، له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنه‌كانی زانستی كاره‌با ئه‌و بۆچوونه میكانیكییه به‌رته‌سكانه كه‌وتنه لاوه، چونكه له‌گه‌ڵ زانستی كاره‌بادا (بوار- Field) له ته‌ك مادده بۆ لێكدانه‌وه‌ی دیارده سروشتییه‌كان هاته كایه‌وه، سه‌رباری ئه‌و پێشكه‌وتنه و هه‌موو ئه‌و به‌ره‌و پێش چوونانه‌ی له سه‌ده‌ی بیسته‌م له بواره‌كانی فیزیای نوێدا هاتنه ئاراوه، چه‌مكی (مادده) تا ئه‌مڕۆشی له‌گه‌ڵدا بێت هه‌مان چه‌مكه میكانیكییه‌كه‌یه كه پێشتر باسمان لێوه‌كرد. واته مادده هه‌ر شتێكه له گه‌ردووندا كه بارسته‌ی هه‌بێت و بۆشاییه‌كیش داگیر بكات، مادده‌ش وه‌ك پێشتر باسمان لێوه كرد چه‌ندین جۆر و شێوه و خاسیه‌تی تایبه‌تی هه‌یه و لێكۆڵینه‌وه له پێكهاته و كارلێكه لێك جیاكانی مادده له‌گه‌ڵ یه‌كتردا ده‌چنه خانه‌ی زانستی كیمیاوه، ئه‌مه‌یان له شێوه و خاسیه‌ت، هه‌روه‌ها دۆخه‌كانی مادده‌ش چوار جۆرن كه به‌رده‌وام ئه‌م دۆخانه له گۆرانكاریی به‌رده‌وامدان به‌هۆی كارلێكه ده‌ره‌كییه‌كانه‌وه ئه‌م گۆڕانانه دێنه‌كایه‌وه، چونكه ئه‌گه‌ر مادده له دۆخێكدا بێت ئه‌وا به پێی یاسایی یه‌كه‌می نیوتن هه‌ر له‌و دۆخه‌دا ده‌مێنێته‌وه، به‌ڵام گۆرَانكاری و كارلێكه ده‌ره‌كییه ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆكان وا ده‌كه‌ن ئه‌م دۆخانه بگۆڕێن. دۆخه‌كانی مادده‌ش بریتین له ڕه‌قی و شلی و گازی و پلازما.\nمادده له دۆخی ڕه‌قیدا هێزی نێوان گه‌رده‌كانی هێزێكی یه‌كجار زۆره، هه‌روه‌ها جووله‌ی له‌رینه‌وه‌ی گه‌رده‌كانی و توانای په‌ستاوتنی یه‌كجار كه‌مه و ته‌نانه‌ت شێوه و قه‌باره‌یان له دۆخه ئاساییه‌كه‌ی خۆیدا جێگیره و ناگۆڕێت، به‌ڵام مادده له دۆخی شلیدا هێزی نێوان گه‌رده‌كانی كه‌متره وه‌ك له دۆخی ڕه‌قیدا ده‌یبێت و جووله‌ی گه‌رده‌كانیشی ئازادتره و ته‌نانه‌ت توانای په‌ستاوتنی یه‌كجار كه‌مه به شێوه‌یه‌ك ئه‌و توانایه وه‌ك ئه‌وه‌یه نه‌یبێت، بۆیه فه‌رامۆش ده‌كرێت، هه‌روه‌ها مادده له دۆخی شلیدا شێوه‌ی ده‌گۆڕێت و شێوه‌یه‌كه‌ی هه‌مان شێوه‌ی ئه‌و ده‌فره یان ئه‌و شته وه‌رده‌گرێت كه تێی ده‌كرێت و قه‌باره‌ی مادده‌ش له‌م دۆخه‌دا به هیچ شێوه‌یه‌ك ناگۆڕێت مادده شله‌كان هه‌ندێك سیفه‌تی دیكه‌شیان هه‌یه وه‌ك ڕووكشان و لینجی و یه‌كگرتوویی..\nمادده له دۆخی گازیدا هێز له نێوان گه‌رده‌كانیدا نزیكه له نه‌مان و جووله‌ی گه‌رده‌كانیشی یه‌كجار زۆره و توانای په‌ستاوتنی یه‌كجار زۆره و شێوه و قه‌باره‌شیان ده‌گۆڕێت، پێویسته ئه‌وه‌ش بزانین كه به شله و گاز ده‌گوترێت شلگاز (الموائع)، چونكه له‌م دۆخه‌دا گه‌رده‌كان له‌سه‌ر یه‌كتر ده‌خزن و شلگازه‌كان سیفه‌تی ڕۆیشتنی خشۆكانه‌شیان هه‌یه.\nئه‌گه‌ر پله‌ی گه‌رمیی ئاو به‌رزكرایه‌وه بۆ زیاتر له 374 پله‌ی سه‌دی ئه‌وا ده‌بێته گاز، هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر پله‌ی گه‌رمییه‌كه‌ی له‌و پله‌یه نزمتر بوو ئه‌وا ده‌بێته هه‌ڵم.\nسه‌باره‌ت به دۆخی چواره‌می مادده‌ش كه نزیكه‌ی 99%ی مادده‌كانی گه‌ردوون له‌م دۆخه‌دان و بریتییه له دۆخی به ئایۆن بوو و به شێوه‌یه‌كی گشتی گه‌رمه و ژماره‌یه‌كی یه‌كسان له بارگه‌ی سالب و موجه‌بی تێدایه و به زۆری له چینه به‌رزه‌كاندا هه‌یه و ئه‌وتیشكانه‌ی له خۆره‌وه ده‌گه‌ن وه‌ك تیشكی ئێكس و تیشكی سه‌روو وه‌نه‌وه‌شه‌یی به‌ر گه‌رده‌كانی هه‌وا ده‌كه‌ون و ده‌یانكه‌ن ئایۆن. له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی دۆخه‌كانی پلازما بریتییه له گڕی ئاگر و ئاگری پاشكۆی مووشه‌كه‌كان و ته‌قینه‌وه ناوكییه‌كان. ئه‌م دۆخه بواری كاره‌با ده‌گه‌یه‌نێت، هه‌روه‌ها هه‌ردوو بواری كاره‌با و موگناتیسیش كاری لێ ده‌كه‌ن.\nپێویسته ئه‌وه‌ش بزانین كه مادده‌كان به شێوه‌یه‌كی گشتی چه‌ندین سیفه‌تی گشتییان هه‌یه، له‌وانه: جیڕی، سترێس، به‌رگری، مانه‌وه له دۆخی خۆی بێ كارلێكه ده‌ره‌كییه‌كان، كۆنۆچكه‌داری porosity.. چه‌مك و تێگه‌یشتن له مادده به شێوه‌یه‌كی واقیعیانه لێكدانه‌وه‌یه‌كی فه‌لسه‌فییانه‌ی پێویسته و به شێوه‌یه‌كی دیاریكراو پابه‌ندی مادده‌یه‌ك یان بنیادی مادده‌یه‌ك نابێت، به‌ڵكو لێكۆڵینه‌وه و به قووڵداچوون له بنیاد و په‌یكه‌ر و پێكهاته‌كانی مادده و تایبه‌تمه‌ندییه فیزیایی و كیمیاییه‌كانی بریتییه له ئه‌ركه‌كانی زانسته پسپۆرییه‌كان و چه‌مكه‌كانی مادده‌ش به شێوه‌یه‌كی فه‌لسه‌فییانه له زانیارییه زانستییه‌كانی سروشت به‌رانبه‌ر پێكهاته و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی مادده جیانابێته‌وه، به‌ڵكو پابه‌ندی یه‌كترن و لێك جیاكردنه‌وه‌ی ئه‌م چه‌مكانه‌ش ده‌بێته هۆی لێك جیاكردنه‌وه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی زانستی له زانسته پسپۆرییه‌كان.\nهه‌ر له سه‌رده‌مانی كۆنه‌وه تا ئێستاش پێشكه‌وتنی چه‌مكی مادده پابه‌نده به پێشكه‌وتنه‌كانی بیر و زانیاریی مرۆڤ له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌وروبه‌ره‌ی تێیدا ژیاوه. چه‌مك و تێگه‌یشتن له مادده لای فه‌یله‌سووفه‌كانی هیندی كۆن و چین به شێوه‌یه‌كی سروشتی پێنه‌گه‌یشتبوو، به‌ڵكو ئه‌وان له‌و باوه‌ڕه‌دا بوون كه بوونی شته‌كان و دیارده سروشتییه‌كان بوونێكی بابه‌تیانه‌یه و جیایه له مرۆڤ ، به‌ڵام فه‌یله‌سووفه‌كانی گریكی كۆن (سه‌ده‌ی شه‌شه‌می به‌ر له زایین) بوونی جۆراوجۆری ته‌نه‌كانیان بۆ تاكه توخمێكی سه‌ره‌كی ده‌گه‌ڕانده‌وه.\nبۆچوون و ڕێبازی (گه‌ردی)ی كه بیرۆكه‌كه‌ی له سه‌ره‌تاوه لای دیمۆكریت دامه‌زرا و له لایه‌ن ئه‌بیقۆر و لۆكریتس په‌ره‌ی پێ درا و به‌و باوه‌ڕه گه‌یشتن كه توخمه سه‌ره‌كییه‌كه‌ی مادده بریتییه له ته‌نۆلكه‌ی یه‌كجار بچوك و توانای وردكردن و لێك جیاكردنه‌وه‌یان نییه (گه‌رده‌كان) كه له پێكهاته و شێوه و شوێنیاندا جیاوازن و له ژماره‌یه‌كی یه‌كجار زۆر و له ژماره نه‌هاتوو له ته‌نۆلكه‌ی یه‌كجار بچووك پێك دێن و به جۆره‌ها شێوه‌ش وابه‌سته‌ی یه‌كترن.. مادده لای ئه‌رستۆ بریتی بوو له بوونی مادده له بنه‌ڕه‌ته‌وه، واته مادده‌ی بۆ بنه‌ڕه‌تی بوونی ده‌گه‌ڕانده‌وه و له‌و باوه‌ڕه‌شدا بوو كه هه‌موو شتێكی لێ پێكدێ و یه‌ك سیفه‌تیش كۆیان ناكاته‌وه، به‌ڵكو توانای یه‌كگرتووییان هه‌یه و شێوه‌یه‌كیان لێ پێكدێ فه‌یله‌سووفانی ئه‌وروپا له سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست سوودیان له بیرۆكه‌كه‌ی ئه‌رستۆ له‌باره‌ی مادده‌وه بینی به‌و پێیه‌ی ته‌نیا بریتییه له توانای بوونی مادده و بۆچوونه‌كانیان بۆ مه‌به‌سته‌كانی كڵێساش به‌كار دێنا، به‌ڵام دواتر چه‌ندین زانای له چه‌شنی برۆنۆ و گالیلۆ ڕووبه‌ڕووی فه‌یله‌سووفه‌كانی ئه‌وروپا بوونه‌وه و پشتگیریی ته‌واویان له چه‌مك و بۆچوون و ڕێبازی (گه‌رد)ی كرد و برۆنۆ ڕایگه‌یاند كه مادده بریتییه له نه‌ژادی حه‌قیقه‌ت و پێویستیشه جیاوازی له نێوان چه‌مكی مادده و جۆره هه‌ستیاره‌كانی بكرێت، هه‌روه‌ها بیكۆن ڕووبه‌ڕووی بۆچوونه‌كانی ئه‌رستۆ بۆوه و ئه‌ویش پشتگیریی له (تیۆری گه‌ردی) كرد و وای بۆچوو كه مادده و شێوه و جووله پێكهاته‌یه‌كی یه‌كانه‌یان هه‌یه و جووله‌ش بریتییه له گرنگترین سیفه‌ته‌كانی مادده، هه‌رچه‌نده مادده گه‌لێك سیفاتی دیكه‌شی هه‌یه.\nسه‌رۆكی یه‌كێتیی نووسه‌رانی كورد / لقی هه‌ولێر\nPrevious سێکس له ڕۆژهه‌ڵاتدا … کامه‌ران چروستانی\nNext تەرمیناڵکۆتاییەکان و دەستپێکی نوێی هونەری


بەپەلە:سوپای عێراق لە سنووری کەرکووک هەڕەشەی هێرشکردن دەکات تاوەکو کاتژمێر | ئاژانسی وڵات Ajansi Wllat\nبەپەلە:سوپای عێراق لە سنووری کەرکووک هەڕەشەی هێرشکردن دەکات تاوەکو کاتژمێر\nبڵاوكردنه‌وه :Express Car wash | به‌روار :23:00 | هاوبه‌شكراوه له: گرنگترین\nسوپای عێراق لە سنووری کەرکووک پێشمەرگە ئاگاداردەکاتەوە و داوایان لێدەکات تاوەکو کاژێر 12:00 پاشەکشە بکەن. فەرماندەیەکی پێشمەرگەش دەڵێت هەر جوڵەیەک بکەن بەتووندی وەڵامیان دەدەنەوە.\nکەمال کەرکووکی، بەرپرسی میحوەری رۆژئاوای کەرکووک بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: سوپای عێراق و حەشدی شەعبی سوورن لەسەر ئەوەی پێشمەرگە ناوچەکە چۆڵ بکات و داوایان کردووە تاوەکو کاژێر 12:00ی شەو پاشەکشە بکەن".\nبە ئاماژەکردن بەوەی بەنیازن لە سنووری میحوەری رۆژئاوای کەرکووکەوە هێرش بکەنە سەر پێشمەرگە، کەمال کەرکووکی رایگەیاند: "لەدوای کاژێر 12:00ی شەو لە سنووری کەرکووک لە هەر چرکەساتێکدا ئەگەری پێکدادان و شەڕ لەئارادایە، سوپای عێراقیش هەر پێشڕەوییەک بکات وەڵامی تووندیان دەدەینەوە".\nکاژێر 02:00 ی ئەمشەو مۆڵەتەکەی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ کورد کۆتایی دێت. لەبارەی تەواوبوونی وادەکەش سەعد حەدیسی، گوتەبێژی حکومەتی عێراق ئەمشەو رایگەیاند: "هیچ وادەیەکمان بۆ کشانەوەی هێزەکانی پێشمەرگە دیارینەکردووە، بەڵام دەبێت هێزەکانی پێشمەرگە بکشێنەوە و هێزە عێراقییەکان لەو ناوچانە بڵاوببنەوە".


chrik – پەڕە 130 – چاونیوز\n29ی نیسانی , 2019\tهەواڵ 0\nموختار زارعی چالاکی مەدەنی و ڕۆژنامەنووسی کورد، لە لایەن دادسەرای شاری سنەوە بە سێ ساڵ زیندان مەحکووم کرا. ناوبراو لە لاپەڕەی فەرمیی خۆی لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بە بڵاوکردنەوەی ئەو هەواڵە ڕایگەیاند کە ڕۆژی شەممە ٧ی خاکەلێوەی ٩٨ی هەتاویی لە سزاکەی ئاگادار کراوەتەوە کە بریتیە لە دوو ساڵ زیندان بە هۆی بێڕێزی …\nسێ خۆکوشتنی دی لە بۆکان، دێولان و سنە لە سێ ڕۆژدا\n27ی نیسانی , 2019\tهەواڵ 0\nسێ کەسی دیکە لە کوردستان بەهۆکاری جۆراوجۆر کۆتاییان بە ژیانیان هێنا. ڕۆژی پێنجشەممە ٥ی بانەمەڕ، لاوێکی خەڵکی بۆکان بە ناوی “میکائیل ئیسماعیلی” خۆی هەڵاواسی و کۆتایی بە ژیانی هێنا. ئەو لاوە کوردە تەمەن ٣٢ ساڵە، بە هۆی کێشەی بنەماڵەیی خۆی کوشتووە. “ئەسعەد جەوانمەردی” تەمەن ٥٠ ساڵ خەڵکی گوندی “کەڕەونان” سەر …\nکوژرانی کۆڵبەرێکی کورد لە ناوچەی سەردەشت\n23ی نیسانی , 2019\tهەواڵ 0\nکۆڵبەرێکی دیکەی کورد لەپێناو پارووە نانێکدا گیانی لە دەست دا. ڕۆژی ٢ی بانەمەڕی ١٣٩٨ی هەتاویی کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی تاهیر دابان کوڕی عەبدوڵڵا، تەمەن ٣٠ ساڵ خەڵکی گوندی “سنجوێ” ی ناوچەی ئالانی سەردەشت لە نێوان گوندەکانی سنجوێ و دۆڵێ لە کاتی کۆڵبەرییدا کەوتە بەردەسڕێژی چەکی هێزە چەکدارەکانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی …\n22ی نیسانی , 2019\tهەواڵ 0\nئیدارەی ئیتلاعاتی بۆکان دوو کەسی خەڵکی ناوچەی ئاڵەشینی بۆکانی بە تۆمەتی چالاکی ئەمنیەتی دەسبەسەر کردووە. مەنسوور شارەوان، خەڵکی گوندی “برایماباد” و هەژار عەباسی، خەڵکی گوندی “گۆێگجەلی” زیاتر لە دە ڕۆژە ئیتلاعات گرتوونی و تا ئێستا چارەنووسیان نادیارە و ڕوون نییە لە کوێ بەند کراون. سەرچاوەیەکی نیزیک لە بنەماڵەی ئەم دوو …\n21ی نیسانی , 2019\tهەواڵ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە کوژران و برینداربوونی سێ کۆڵبەر لە دوو ڕۆژدا\nلە ماوەی دوو ڕۆژدا سێ کۆڵبەری کوردی خەڵکی بانە، سەقز و سۆما و بڕادۆستی سەر بە ورمێ کوژران و بریندار بوون. ڕۆژی شەممە ٣١ی خاکەلێوە، کۆڵبەرێکی خەڵکی بانە بە ناوی “فەردین ئەحمەدی” لە ئاکامی ڕاوەدوونانی هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم لە بەرزاییەوە بەربۆتەوە و بەتوندی بریندار بووە. شەوی پێنجشەممە، ۲۹ی خاکەلێوە کاسبکارێکی …\nسێ کۆڵبەری دیکە لە سەرما ڕەق هەڵاتن\n20ی نیسانی , 2019\tهەواڵ 0\nشەختە و سەرمابردوویی گیانی سێ کۆڵبەری کوردی ستاند. ڕۆژی سێ شەممە، ٢٧ی خاکەلێوە پۆلێک کۆڵبەری ناوچەی پیرانشار لە کوێستانەکانی کانی‌خودا بەهۆی بارودۆخی خراپی ئاوهەوا مابوونەوە و دەرەتانیان لێ برا. لە ئاکامدا سێ کۆڵبەر بە ناوەکانی سیروان پەشەنگ، حوسێن شەمع زادە و بەهمەن جەسووری لە سەرما ڕەق هەڵاتن و گیانیان لە …\nلاپەڕەی 130 لە 184یەکەمین «...100110120«128129130131132\t»\t140150160...» دواین


ئارسه‌ر ئاری : سه‌رۆك شه‌رم له‌خۆت ناكه‌ی ؟ . – WTARIKURD\nسه‌رۆك ، كه ئه‌م نووسینه دەنوسم ده‌رباره‌ی تۆ و ده‌مه‌وێ وه‌ك نامه‌یه‌ك پێت بگات ، ئه‌گه‌ر كه‌مێك گوێڕایه‌ڵی نه‌ته‌وه‌كه‌شت بیت خه‌راپ نییه ! كاتژمێژ له 3:30 خوله‌كی شه‌و لای داوه و به‌رواری 14_3_2015 و شه‌وی هه‌ینی له‌سه‌ر شه‌ممه‌یه ، سه‌رۆك ده‌ترسم زۆر ده‌ترسم و ترسم هه‌یه ! سبه‌ی شه‌و له‌م كاتانه‌دا چه‌ته‌كانت هه‌ڵكبوتنه سه‌رماڵه‌كه‌مان و به‌نیوه‌ی شه‌و خه‌ڵتانی خوێنم بكه‌ن ، به‌ڵام دڵنیابه هه‌رگیز له مردنی خۆم نه‌ترساوم چونكه ده‌زانم ئێوه باكتان به مردن و كوشتنی ڕۆڵه‌كانتان نییه / چونكه دڵنیام ئێوه هه‌رگیز ئه‌و هێز و بوێرییه‌تان نییه مرۆڤه باشه‌كان ڕاسته‌وخۆ و به‌بوێری شه‌هید بكه‌ن ببووره سه‌رۆك هه‌رگیز ئه‌و بوێرییه‌م له ئێوه به‌دی نه‌كردووه ، به‌ڵكو به كارێكی ترسنۆكانه شه‌هیدمان ده‌كه‌ن و ده‌نگه ئازا و بوێره‌كان به‌م جۆره بێده‌نگ و كڕ ده‌كه‌ن و ئه‌وه‌ی ده‌مێنێته‌وه چه‌لاو خۆر و مشه‌خۆر و ملهوڕه‌كانی خۆتان ده‌بێت ..\nوه‌ك گوتم : هه‌رگیز ، له مردنی خۆم ناترسم ، به‌ڵام ترسم هه‌یه دایكه نازدار و بیر به‌ده‌ست خه‌می زه‌مانه‌وه دڵ پڕ برین و ئێش و ئازاری سه‌ختی زه‌مانه ، له شیرین خه‌و به فیشه‌كێك كه مێشكی من ده‌پێكێ به‌ده‌ستی چه‌ته‌كانت ، له‌خه‌و ڕاپه‌ڕێ و ببینێ كه چۆن كوڕه‌كه‌ی له‌نێو خوێنی خۆی ده‌گه‌وزێ ، ئاخر تۆ ده‌زانی جه‌رگ سوتان یه‌عنی چی !؟ سه‌رۆك ..\nیاخود باوكه به‌دبه‌خت و كۆنه پێشمه‌رگه‌كه‌م ، كه ده‌بێ به‌یانی سه‌عات شه‌ش هه‌ڵبستێ و بچێته كاری تاكسی چونكه له‌به‌ر پشت ئێشه‌كه‌ی كه خه‌و خۆراكی نه‌ماوه‌و ، ناتوانێ هیچ كارێكی تر بكات ، چونكه ده‌بێ نانی به‌یانیمان بۆ په‌یدا بكا له نیوه خه‌ودا كه خه‌ون به‌وه‌وه ده‌بینێ به‌یانی (10000) دینار بۆ منداڵه‌كانی بێنێته‌وه ماڵه‌وه له‌خه‌وی بكه‌ن و به شڵپه‌ی پۆستاڵی پێی ڕێگره‌كانت و پانكردنه‌وه‌ی سه‌رم ، به ئاگابێته‌وه . كه ڕۆژانه زۆر پێم ده‌ڵێ : كوڕم تۆش واز له‌و به‌زمه بێنه به‌ده‌ردی سه‌رده‌شتت ده‌به‌ن ، ئاخر كوڕم ئه‌وانه نازانن نیشتمان و نه‌ته‌وه چییه ! جا چ تۆ.\nدوایی ده‌بێ وه‌ك سه‌رده‌شت لاشه‌كه‌ت له شارێكی یان له شوێنێكی دووره‌ده‌ست بهێنینه‌وه و پێمان ده‌ڵێن : كوڕه‌كه‌ت ده‌ستی له‌گه‌ڵ تیرۆر هه‌بوو !\nده‌بینی سه‌رۆك بۆچی شه‌رم له‌خۆت ناكه‌یته‌وه و ده‌ست له پۆسته‌كه‌ت هه‌ڵناگری هه‌تا كه‌ی ده‌ته‌وێ ڕوو ڕه‌شی خۆتمان بۆ ده‌ربخه‌ی !؟\nده‌ترسم سه‌رۆك ، ده‌ترسم و ترسم هه‌یه !\nده‌ترسم ئه‌و برایه‌ی كه ساڵێك له خۆم بچووك تره و ئه‌و نه‌بێ ده‌بێ له برسان ده‌ست له ئه‌م و ئه‌و پان بكه‌مه‌وه ، ده‌ترسم ئه‌ویش به‌بیانووی ئه‌وه‌ی كه براكه‌ی تیرۆرست بووه ، بیخه‌نه زیندانه‌وه یان له كاره‌كه‌ی دووری بخه‌نه‌وه شه‌رم ناكه‌ی سه‌رۆك ڕۆڵه‌كانت ئه‌وه‌نده ترسیان له سه‌رۆكی خۆیان هه‌بێت شه‌رم ناكه‌ی !؟\nترسم هه‌یه سه‌رۆك ئه‌و برایه‌م هۆن هۆن به‌بێده‌نگی بداته قوڵپه‌ی گریان و بڵێ برا بۆ كوێ هێشتا زوو بوو ! برا نه‌ده‌بووایه ئاوا زوو جێمانبێڵی پێویستمان پێته وه‌ره‌وه ده‌ست به‌سه‌رمان بێنه و بڵێ برای خۆم هه‌مووشتێ باش ده‌بێ. سه‌برت هه‌بێ دنیا هه‌ر وا نمێنێ …\nترسم هه‌یه سه‌رۆك ، ترسم هه‌یه و زۆر ده‌ترسم\nبرا بچووكه‌كه‌م كه ڕۆژانه ناچێته یاری تۆپ تۆپێنیش ئه‌گه‌ر من ماچ نه‌كات ناچێته ده‌ره‌وه گوناحت ده‌گات به چه‌ته‌كانت بڵێ به ڕێگره‌كانت بڵێ به چه‌لاوخۆره‌كانت بڵێ گوناحیان ده‌گات ئه‌و لێوه بچوك و ناسكه بێ ماچ مه‌كه‌ن ، واز له ده‌نگه ئازاد و ئازاكان بهێنن ، گوناحیان ده‌گا ، ئاخر ئه‌و هێشتان مانای مردن نازانێ دایكم پێ ی بڵێ : براكه‌ی بۆ كوێ چووه ! ئاخر سه‌رۆك ئه‌ی كێ دڵی ئه‌و ئه‌و منداڵه بچوكه خۆش بكات و یاری پله‌ی سته‌یشنی له‌گه‌ڵ بكات كێ بتوانێ پێكه‌نین بخاته سه‌ر لێوه ناسك و هێشتا كه‌م خه‌نده دیده‌كه‌ی، كه دڵنیام گه‌وره ببێ ئه‌ویش ده‌تاناسێ و لێتان خۆش نابێ…\nسه‌رۆك ترسم هه‌یه زۆر ده‌ترسم !\nله‌و نیوه شه‌وه دوو خوشكه 16 به‌هاری و 14 به‌هارییه‌كه‌م له خه‌وی خۆشی ناو جێگه ڕاپه‌ڕێنن و ببینن براكه‌یان له خه‌وی هه‌تا هه‌تایی دا ئه‌وانی تاقانه به‌جێهێشت به‌ده‌ستی داب و نه‌ریتی سه‌قه‌ت و جه‌ندرمه و ڕێگری وه‌ك ئێوه ، سه‌رۆك نامه‌وێ ئه‌وان ڕاده‌ستی ئێوه بكه‌م تكات لێ ده‌كه‌م به چه‌ته‌كانت بڵێ با نه‌مكوژن چونكه به‌ڵێنم به‌م دووانه‌یان داوه كه ده‌بێ خه‌ونه‌كانیان به‌دی بێنم و بیانبه‌مه په‌یمانگا و كۆلێژ و به‌دڵی خۆیان چیان ده‌وێ بۆیان بكه‌م ئه‌و غه‌دره مه‌كه سه‌رۆك ئاخر خوداش لێت خۆش نابێت ، ئه‌من نا ئه‌وان گوناحن ده‌یانه‌وێ كاكه‌یان ببینن و ڕۆژانه له‌گه‌ڵیان بچێته ده‌ره‌وه و وه‌ك كچه‌كانی ئێوه وڵاتانی دنیا ببینن كه دڵنیاشم له سایه‌ی سیاسه‌تی ئێوه هه‌رگیز نایبینن . ئاخر گوناحتان ده‌گا ئه‌گه‌ر بمكوژن ! چونكه زۆر دڵنیام خوشكه 16 به‌هارییه‌كه‌م كه هێشتا ته‌واو خه‌ونی خۆشی نه‌دیووه و له‌خه‌ویش ڕانه‌چه‌له‌كیووه به‌هۆی خه‌ونی خۆشه‌وه تووشی كه‌ئابه‌ی بێ خه‌وی بكه‌ن به‌هۆی فیشه‌كه شێته‌تان ، گوناحتان ده‌گا زۆر دڵنیام هه‌موو ڕۆژ كاتێك ده‌یه‌وێ بچێته قوتابخانه‌كه‌ی ڕێك دێته سه‌ر گۆڕه‌كه‌م و هۆن هۆن ده‌داته قوڵپه‌ی گریان و دەڵێ : كاكه جارێ زوو بوو بۆچی به‌ڵێنه‌كه‌ت نابه‌یته سه‌ر ئه‌ی به‌ڵێنت پێم نه‌دا كه به خه‌ونه‌كانم ئاشنام بكه‌ی ، كاكه پێم نه‌وتی واز له‌مانه بێنه ئه‌وانه پیس و دڕنده‌ن سه‌رۆك ئا له‌م كاته‌دا ده‌بێ ئه‌من چ وه‌ڵامێك بۆ ئه‌م كچه هه‌بێت چ وه‌ڵامێكم بۆ په‌پووله‌ی خوشكم هه‌بێت!؟\nچیتر ماڵه‌وه نه‌بینم به‌یانی زوو خوشكه تازه له دایك بووه‌كه‌م ببینم و ماچی بكه‌م یاری له‌گه‌ڵ بكه‌م و گوێم له گریانی ناوه‌خت و پێكه‌نینه‌كانی بێت سه‌رۆك لێگه‌ڕێ با پێكه‌نینه‌كانی و ددانه ورده‌كانی ئه‌م كۆرپه تازه له‌دایك بووه ببینم و به‌حه‌سره‌ته‌وه نه‌مرم ، ئاخر سه‌رۆك ئه‌گه‌ر تۆ و چه‌ته‌كانت من بكوژن! ئه‌ی دایكم ڕۆژانه چی به‌و منداڵه بڵێ چۆن بڵێ ئه‌ها سه‌یركه كاكه‌ت هاته‌وه.\nسه‌رۆك ئه‌گه‌ر تۆ من بكوژی ئه‌ی ڕۆژانه دایكم به‌كێ بڵێ ئاده‌ی كوڕم وه‌ره ئه‌م چێشته خه‌ریكه سارد ده‌بێته‌وه واز له‌و كتابانه بێنه تووشی به‌ڵایه‌كت ده‌كه‌ن ، ئه‌ی باوكم به‌كێ بڵێ كوڕی خۆم ئه‌وه‌نده سه‌یری ئه‌م هه‌واڵه سیاسیانه مه‌كه بۆچی ئه‌وه‌نده حه‌زت له سیاسه‌ته!؟\nسه‌رۆك ئه‌م گوناحه مه‌كه ….\nسه‌رۆك ئه‌گه‌ر هاتن بمكوژن تكایه به‌بێ ده‌نگی و به‌هێمنی بمكوژن ، با دایكم و باوكم و ئه‌وان به ئاگا نه‌یه‌نه‌وه ، با به‌یانی ببینن كه چۆن خه‌ڵتانی خوێنتان كردیمه .


پیرە: دەنگی گەلی کوردستان پێشەنگ دەمێنێتەوە\nپیرۆزبایی سەعدی ئەحمەد پیرە بۆ ٤١ هەمین ساڵیادی دامەزراندنی رادیۆی دەنگی گەلی کوردستان.\nدەقی پیرۆزبایی نامەکە..............\nبه‌رێزان به‌رێوه‌به‌رو میدیاكارو كارمه‌ندانی رادیۆی ده‌نگی گه‌لی كوردستان\nله یادی٤١ ساڵه‌ی دامه‌زراندنی ئێزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی كوردستاندا، پیرۆزبایی گه‌رمتان ئاراسته ده‌كه‌م و هیوای پێشكه‌وتن و گه‌شه‌ی زیاترتان بۆ ده‌خوازم له خزمه‌تكردنی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك و میدیای كوردی دا.\nئێزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی كوردستان له‌ده‌ستپێكی هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی نوێی گه‌له‌كه‌مان به‌ڕابه‌رایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، ڕۆڵی گه‌وره‌ی بینیووه له جۆشدانه‌وه‌ی خه‌باتی گه‌له‌كه‌مان و به‌رزكردنه‌وه‌ی وره‌ی پۆڵاینی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌و جه‌ماوه‌ری كوردستان، بۆیه وه‌ك هه‌میشه ده‌نگی گه‌لی كوردستان وه‌ك ده‌نگی زوڵاڵی شۆڕش له مێژوو و ویژدانی زیندووی گه‌له‌كه‌مان ده‌مێنێته‌وه.\nله‌راپه‌رینی به‌هاری ١٩٩١دا ، ئیزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی كوردستان به‌بروسكه و په‌یامه‌كانی، هه‌نگاو به‌هه‌نگاو مژده‌ی سه‌ركه‌وتن و ئازادی باشوری كوردستانی ده‌گه‌یاند و كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی جۆشده‌دا بۆ راپه‌رینی سه‌رتاسه‌ری، رادیۆی ده‌نگی گه‌لی كوردستان له‌دوایی ڕاپه‌رینیش له قۆناغی خه‌باتی شاردا، كاری له‌سه‌ر په‌یامی ئاشته‌وایی و نیشتیمانی و پێكه‌وه‌ژیان و پاراستنی ده‌ستكه‌وت و ئه‌زموونی باشوری كوردستان كرد و توانی له‌گه‌ڵ گۆرانكارییه‌كانی كورده‌واری و لێكه‌وته‌كانی میدیادا خۆی بگونجێنێ و هاوچه‌رخانه په‌یامه‌كانی بگه‌یه‌نێ.\nوەک چۆن لە ٤١ ساڵی رابردوودا خزمەتێکی گەورەتان بە کاروانی خەباتی رۆشنبیری و كۆمەڵایەتی و سیاسی و راگەیاندنی کوردیدا و لەم پێناوەشدا رەنج و ماندوو بوونێکی زۆرتان کێشا، دڵنیام لە ئایندەشدا رادیۆ جوان و خۆشەویستەکەی دەنگی گەلی كوردستان بەردەوام دەبێت لە پێشكەوتن و هەمیشە لە پێشەنگ دەمێنێتەوە\nجارێکی تر، پیرۆزباییتان لێدەکەم، دەستی یەکەبە یەکەی تەواوی خێزانە ماندوونەناسەکەی رادیۆی دەنگی گەلی كوردستان -ی ئازیزمان دەگووشم و ھیوای سەرکەوتن و پێشکەوتنی زیاترتان بۆ دەخوازم\nئه‌ندامی مەكتەبی سیاسی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان


بۆ: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران\nبۆ: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران\nبۆ : سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران\nئه‌م بڕیارانه هه‌رێمی كوردستان له ڤایرۆس ده‌پارێزێ و بازاڕو ئابوریه‌كه‌شی ده‌بوژێنێته‌وه و خه‌ڵكه‌كه‌شی دڵخۆش ده‌كات\nسۆران عومه‌ر / ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی و ئابوری په‌رله‌مانی كوردستان\nخه‌ڵكی كوردستان له ساڵی 2014 ه‌وه به خاوه‌ن كارو سه‌رمایه‌و موچه‌خۆرو بێ موچه‌و كاسبكاره‌وه بارگرانی له‌سه‌ربووه‌و قه‌یران له‌گه‌ڵ ئه‌م حكومه‌ته‌دا تێده‌په‌ڕێنێ، ئێسته كه به‌هۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوه ژیان چۆته‌وه نێو ماڵه‌كان و هاتوچۆ ڕاگیراوه، بازاڕ وه‌ستاوه، حكومه‌ت ڕێكاری به‌ره‌نگاربونه‌وه‌و خۆپارێزی له نه‌خۆشییه‌كه پیاده‌كردووه، بارێكی نائاسایی به‌ڕێوه ده‌چێت، خه‌ڵك پابه‌ندی به‌بڕیارو ڕێنماییه‌كانی حكومه‌ته‌وه ده‌ربڕیوه‌و هه‌ماهه‌نگ و هاوكاریشه، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی له ناوه‌ڕاستی مانگی ئازاری 2020 دایه به‌ڵام هێشتا موچه‌ی دوو وه‌زاره‌تی مانگی 12ی ساڵی 2019 ی پێ دراوه.\nئه‌ركی حكومه‌ته له وه‌ها دۆخێك دا ساڵانه به‌شه بودجه‌یه‌ك ته‌رخان بكات بۆ ڕوداوی له‌ناكاوو سروشتی، وه‌ك ئه‌مه‌ی له‌ئێسته‌دا به‌رۆكی دونیاو هه‌رێمی كوردستانی گرتووه‌و چاوه‌ڕوان نه‌كراو بوو به‌ڵام حكومه‌تی ته‌ندروست به‌رده‌وام بڕێك له‌بودجه داده‌نێ بۆ هه‌ر كاره‌سات و پێشهاتێك له‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆی تا له‌و كاته‌دا توشی كه‌موكوڕی نه‌بێ، به‌ڵام به‌داخه‌وه حكومه‌تی هه‌رێم هیچ كات ئه‌مه‌ی نه‌كردووه بۆیه ئێسته داوای كۆمه‌ك و هاوكاری له‌هاوڵاتیان و خاوه‌ن سه‌رمایه ده‌كات بۆ تێپه‌ڕاندنی ئه‌م دۆخه، بۆخۆی تاكو ئێسته هیچ بودجه‌یه‌كی دانه‌ناوه بۆ خۆپارێزی و به‌ره‌نگاربونه‌وه‌و چاره‌سه‌ری ڤایرۆسی كۆرۆنا!\nبه‌ڵام خه‌ڵك و خاوه‌ن سه‌رمایه‌كانیش ئه‌وه‌ی پێیان بكرێ و كرابێ له‌كۆمه‌ك و پشتیوانی و دروست كردنی نه‌خۆشخانه‌و پێداویستی پزیشكی درێغییان نه‌كردووه به‌مه‌رجێ به‌شێكی زۆر له‌و خاوه‌ن كارو كۆمپانیانه پاره‌ی پرۆژه‌و كاریان لای حكومه‌ته‌و چه‌ندین ساڵه حكومه‌ت نه‌یتوانیوه ئه‌و مافه‌یان بۆ بگه‌ڕێنێته‌وه، نه‌یتوانیوه به‌چه‌ند بڕیارێك بارگرانی سه‌رشانیان له باج و ڕسومات و كارئاسانی گۆمرگی و هاورده‌و هه‌نارده سوك بكات.\nئێسته كاتی ئه‌وه‌یه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چه‌ند بڕیارێك بدات له‌به‌رژه‌وه‌ندی موچه‌خۆرو خه‌ڵك و خاوه‌ن كارو به‌ڵێنده‌رو وه‌به‌رهێن و كۆمپانیاكان.\nبۆ سه‌رجه‌م كۆمپانیاو كارگه‌و خاوه‌ن پیشه‌كان، بڕیاری لێخۆش بوون له باج و ڕسومات و پێبژاردنه‌كان له‌سه‌رجه‌م وه‌زاره‌ته‌كان له 1/3/2020 تاكو 1/6/2020 ده‌ربچێت.\nلێخۆش بوون لە پگێڕانەوەی پێشینە کەڵەکەبووەکان دەربچێت.\nچونكه به‌م بڕیاره واده‌كات كۆمپانیاو كارگه‌كان و بازاڕه‌كان كه ئێسته به‌هۆی ئه‌م دۆخه‌وه كاریان كه‌میكردووه‌و بازاڕ به‌ته‌واوی پوكاوه‌ته‌وه له‌كردنه‌وه‌ی بازاڕو كاردا جوڵه‌ی بازاڕو بازرگانی بچێته ئاستێكی باش و هاوكارییه بۆ ئه‌وه‌ی پاش كۆرۆنا بازاڕی هه‌رێمی كوردستان توشی مایه‌پوچی نه‌بێ و كۆمپانیاو كارگه‌كان به‌هۆی زیانكردنه‌وه نه‌وه‌ستن له‌كار.\nپێویسته به‌های گومرگی بۆ كاڵاكانی پێویست به‌بازاڕو به‌كارهێنانی پێداویستی ڕۆژانه‌ی خه‌ڵك بۆ ئاستێكی باش كه‌م بكرێته‌وه.\nئه‌و كۆمپانیاو وه‌به‌رهێنانه‌ی پاره‌یان لای حكومه‌تی هه‌رێمه پاش ئه‌م دۆخه پاره‌كانیان كه هی پرۆژه‌یه پێیان بدرێته‌وه تا توشی مایه‌پوچی و پوكانه‌وه نه‌بن و پرۆژه‌كان زیاتر ده‌ست پێ بكه‌نه‌وه‌و هه‌لی كار بڕه‌خسێت.\nپێویسته بڕیاری كۆكردنه‌وه‌ی داهاتی شاره‌وانیه‌كان له كرێی تابلۆو خۆڵ و خاشاك ڕابگیرێ، لێخۆش بوون له كرێی كاره‌باو ئاو بۆ ماوه‌ی 3 مانگ لێخۆش بوونی بۆ ده‌رچێ بۆ ماڵان و كارگه‌و كۆمپانیاو بازاڕه‌كان.\nده‌توانرێ كارێكی یاسایی بۆ ئازاد كردنی به‌شێك له‌و زیندانیانه‌ش ده‌ربچێ كه حوكمه‌كانیان كه‌می ماوه وه‌ك كاركردن به ئازادبوونی به‌مه‌رج بۆ سه‌رجه‌م زیندانیان تاكو له‌م كاته‌دا ئه‌وانه‌ی ده‌گونجێ بگه‌ڕێنه‌وه نێو خانه‌واده‌كانیان.\nبودجه‌یه‌كیش ته‌رخان بكات بۆ ئه‌م دۆخه نائاساییه‌ی كۆرۆنا كه پێك بێت له‌بودجه‌ی به‌كارخستنی سه‌رجه‌م وه‌زاره‌ته‌كان جگه له بودجه‌ی به‌كارخستنی ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ی كه‌له‌م به‌ره‌نگارییه‌ی كۆرۆنادا له‌كاری زیاتردان وه‌ك ته‌ندروستی و ناوخۆو ئاسایش.\nحكومه‌تی هه‌رێم پێویسته سوپاس گوزاری خه‌ڵكی كوردستان به‌م بڕیارانه بكات، ئه‌وكات ده‌توانی به‌ده‌نگێكی به‌رزتر داوای كۆمه‌كی زیاتر بكات له‌هاوڵاتیان و سه‌رمایه‌داران.\nزۆرینه‌ی وڵاتان كه توشی ئه‌م ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون بڕه پاره‌یه‌كی زۆریان ته‌نها بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی بۆ دۆزینه‌وه‌ی پێكوته‌و چاره‌سه‌ر ته‌رخان كردووه كه ئێسته ئه‌وه‌مان نیه.\nچونكه خه‌رجی ئێسته‌ی حكومه‌تی هه‌رێم بۆ خۆپارێزی و به‌ره‌نگار بونه‌وه‌ی ئه‌م ڤایرۆسه بۆ پارێزگاریه له كۆی قه‌واره‌ی هه‌رێم و ئابورییه‌كه‌ی و خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان.


باسنیوز حه‌لبووسى بانگهێشتى لاریجانى ده‌كات و دژ به سزا ئابوورییه‌كانى ئه‌مریكاش ده‌وه‌ستێته‌وه هەواڵی کوردستان\nحه‌لبووسى بانگهێشتى لاریجانى ده‌كات و دژ به سزا ئابوورییه‌كانى ئه‌مریكاش ده‌وه‌ستێته‌وه\n2018/09/16 | 20:03\nهەواڵی کوردستان - "سوپاسی ئێران ده‌كه‌ین"\nسه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى شووراى ئێران (په‌رله‌مان)، پیرۆزبایی له سه‌رۆكى په‌رله‌مانى عێراق ده‌كات بۆ وه‌رگرتنى پۆسته‌كه‌ى، له‌به‌رامبه‌ردا، حه‌لبووسى، بانگهێشتى لاریجانى كرد و ڕای گه‌یاند، دژ به سزا ئابوورییه‌كانى ئه‌مریكان بۆ سه‌ر ئێران.\nعه‌لى لاریجانى، سه‌رۆكى په‌رله‌مانى ئێران، له په‌یوه‌ندییه‌كى ته‌له‌فونیدا، پیرۆزبایی سه‌ركه‌وتنى هه‌ڵبژاردنى سه‌رۆكایه‌تى په‌رله‌مانى له محه‌مه‌د حه‌لبووسى، كرد، كه دوێنێ له ده‌نگدانێكدا، توانى به‌سه‌ر خالد عوبه‌یدی و چه‌ند كاندیدێكى دیكه‌دا سه‌ربكه‌وێت و پۆستى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق، به‌ده‌ست بهێنێت.\nلاریجانى له په‌یوه‌ندییه‌كه‌یدا، هیواى خواست عێراق بتوانێت پرۆسه‌ى سیاسی به‌دیاریكردنى سه‌رۆك كۆمار و سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران، به‌سه‌ركه‌وتووى كۆتایی پێبهێنێت.\nلاى خۆیه‌وه، محه‌مه‌د حه‌لبووسى، سه‌رۆكى په‌رله‌مانى عێراق، سوپاسی لاریجانی كرد و، ڕای گه‌یاند: "عێراق و گه‌له‌كه‌ى ڕێز له پشتیوانى ئێران بۆ وڵاته‌كه‌یان ده‌گرن، به‌تایبه‌ت له شه‌ڕى دژ به تیرۆر و داعش".\nسه‌رۆكى نوێی په‌رله‌مان، جگه له بانگهێشتكردنى سه‌رۆكى په‌رله‌مانى ئێران بۆ عێراق، هاوكات جه‌ختیشی كرده‌وه، كه ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران، دژ به سه‌پاندنى سزا ئابوورییه‌كانى ئه‌مریكان بۆ سه‌ر ئێران، گوتیشی: "ئه‌و سزا ئابوورییانه نادادپه‌روه‌رانه‌یه و به‌غدا پشتیوانى له گه‌لى ئێران ده‌كات".\n⋙ هۆكاری ته‌قینەوەكانی سریلانكا ئاشكرابو\n⋙ هۆكاروجارەسەری كەم خوێنی\n⋙ بەشیر حەداد: ھەماھەنگی نێوان پەرلەمانی عێراق و ھەرێمی کوردستان بەشێکە لە کاری پەرلەمانیمان\n⋙ ئەمریكا لەبارەی دوبارەبونەوەی هێرشەكان هۆشداری دەدات ژمارەی قوربانیانی زنجیرە تەقینەوەكانی سریلانكا لە بەرزبونەوەدایە\n⋙ شێوازی جێبەجێكردنی هێرشە خۆكوژییەكانی سریلانكا ئاشكرادەكرێت\n⋙ ڤیدیۆ.. مار سەرۆكی لیبیریا لەنووسینگەكەی دەردەكات\n⋙ بەڤیدیۆ؛ لەكاتی رێنمایی هاتوچۆدا روبەروی شۆفێرێكی سەرپێچیكار دەبێتەوە


ئه‌مساڵ 31 هەزار كچی خوار 15 ساڵ شوویان كردووە\nبەپێی دوایین ئامار كە لەلایەن رێكخراوی تۆماركردنی ناسنامەی ئێرانی بڵاوی كردووه‌تەوە، لە ماوەی 9 مانگی ساڵی رابردوو 31 هەزار منداڵی كچی تەمەن ژێر 15 ساڵ هاوسەرگیرییان كردووە. بەپێی ئەو ئامارە زیاتر لە یەك لە سێی هاوسەرگیریی ئەو ماوەیە؛ كچانی تەمەن ژێر 19 ساڵن.\nلەلایەن خۆیەوە رێكخراوی 'دادپەروەری بۆ ئێران) بڵاویكردەوە كە بە پێی ئامارەكانی فەرمی بە شێوەیەكی گشتی لە ماوەی 9 مانگی ساڵی رابردوودا زیاتر لە 178 هەزار ئافرەت كە لەو ماوەیەدا هاوسەرگیرییان كردووە؛ تەمەنیان لە نێوان 15 بۆ 19 ساڵی دایە.\nبەراوردی ئەم ئامارە لەگەڵ ئاماری سالێكی پێشتر ئەوە نیشان دەدات كە هاوسەرگیریی كچانی خوار تەمەنی 15 ساڵی لە ئێران زیادی كردووە .\nبەپێی كۆنوانسیۆنی نێودەوڵەتیی مافەكانی منداڵ كە ئێرانیش ئیمزای كردووە؛ هەموو ئەو كەسانەی تەمەنیان نەگەیشتۆتە 18 ساڵ بە منداڵ هەژمار دەكرێن و هەروەها بەپێی ئەو یاسایەی نەتەوە یەنگرتووەكان ئەم جۆرە هاوسەرگیرییە قەدەغەیە و پێشێڵكردنی مافەكانی مرۆڤە.


وەزیری نەوتی عێراق: هەرێم پابەند نەبووە بە کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوت | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›وەزیری نەوتی عێراق: هەرێم پابەند نەبووە بە کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوت\nکێڵگەیەکی نەوتی عێراق\nوەزیری نەوتی عێراق دەڵێت “هەرێمی کوردستان پابەند نەبووە بە کەمکردنەوەی بڕی بەرهەمهێنان کە رێکخراوی ئۆپیک سەپاندوویەتی، ئاشکراشیدەکات “نرخی نەوت لەمساڵدا سەقامگیریی بەخۆیەوە دەبینێت لە نزیک 57 دۆلار بۆ بەرمیلێک”.\nئیحسان عەبدولجەبار راشیگەیاند “کەمکردنەوەی بڕی یەک ملیۆن بەرمیل نەوتی رۆژانە لەلایەن سعودیەوە کارێکی باشە و بازاڕەکان سەقامگیر دەکات و وا دەکات هیچ نەبێ لە چارەگی یەکەمی ئەمساڵدا بەرمیلێک نەوت لە 57 دۆلاردا بووەستێت”.\nوەزیری نەوتی عێراق دەشڵێت: “تکامان کردووە قەرەبووی زیاد فرۆشیی نەوت کە لە رابردوودا هەبووە، دوابخرێت و لێمان گەڕێن تا قەیرانی دارایی بەرۆکمان بەر دەدات”.\nوتیشی: “هەرێمی کوردستان پابەند نەبووە بە کەمکردنەوەی بڕی بەرهەمهێنان و ئەو کارەشیان 79٪ ئاستی پابەندبوونەکانی بەبەرهەمهێنانەوە هێناوەتە خوار کە ئۆپیک بڕیاری لێداوە”.\nوەزیری نەوتی عێراق ئاشکرایدەکات “هەرێمی کوردستان پابەند نەبووە بەو رێککەوتنە سەرەتاییەی لەگەڵ ئێمە هەیبوو بە کەمکردنەوەی بەرهەمهێنان بۆ 80 هەزار بەرمیلی رۆژانە و بێ گوێدان بە ئێمە 430 هەزار بەرمیلی رۆژانەی خۆی فرۆشتووە”.\nلێدوانی راهێنەری ئەرجەنتین لە سەر یاریەکەی بۆلیڤیا\n“ترەمپ رقی لە سەرۆکە رەشپێستەکان بووە”


https://1baiser.com ٢٦ ئه‌فسه‌ر و به‌رپرسی باڵاى ئه‌منیى هه‌ولێر ده‌ستگیر كران |\nشانۆگەریی «کۆبەند» لە سلێمانی نمایش دەکرێت\nهودا زەنگەنە: هەڵبژاردنی شاجوانی کوردستان بە واستەیە\nکونسوڵی کۆریا بە کوردی گۆرانی دەڵێت\nدلیان «وەرن دیلانێ» بڵاو دەکاتەوە\nكۆرۆنا دەمامك لە هەرێم قاتی دەكات\nهەنگی قاچاخ بە هەنگی خۆماڵییەوە دەدات\nکۆرۆنا هەڕەشەى خودایە لە وڵاتى چین؟\nبە گرێبەستی بەعس زەوی لە جوتیاری كوردی كەركوك دەسەندرێتەوە\nكەیسی دەستدرێژیی بۆ سەر منداڵان دەشاردرێتەوە\nHome ڕاپۆرت ٢٦ ئه‌فسه‌ر و به‌رپرسی باڵاى ئه‌منیى هه‌ولێر ده‌ستگیر كران\n٢٦ ئه‌فسه‌ر و به‌رپرسی باڵاى ئه‌منیى هه‌ولێر ده‌ستگیر كران\non: تشرینی یه‌كه‌م 17, 2018 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\n״بۆریی نه‌وتیان كون كردووه و لۆرییه‌ك ده‌فته‌ره‌دۆلاریان پێ گیراوه״\nزیاتر له 26 ئه‌فسه‌ر و به‌رپرسی ئه‌منیى سنوورى هه‌ولێر كه به‌شێكیان به‌رپرسیارێتییان له ده‌زگاى ئاسایشدا هه‌یه ده‌ستگیر كراون به تۆمه‌تى دزینى نه‌وت له ڕێگه‌ى كونكردنى بۆریى نه‌وته‌وه و به‌شێكى تریشیان له‌ژێر چاودێریدان، ئه‌وه‌ش له پاش ئه‌وه‌ى ده‌ست گیراوه به‌سه‌ر لۆرییه‌كى پڕ له ده‌فته‌رەدۆلاردا و له‌سه‌ر هه‌مان دۆسیه‌ش ژماره‌یه‌ك دۆلارفرۆش له هه‌مان سنوور ده‌ستگیر كراون، كه كاریان سپیكردنه‌وه‌ى ئه‌و پاره‌یه‌وه بووه كه له‌و ڕێگه‌یه‌وه به ده‌ست كه‌وتووه.\nبڕی ئەو پارەیەی کە لەو ڕێگەیەوە براوە نزیکەی ٤٩ ملیۆن دۆلارە و لە سنووری کێڵگە نەوتییەکانی گوێڕ ئەنجامدراوە.\nبه پێى ئه‌و زانیارییانه‌ى كه “ئاژانس” له چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كى ئه‌منیى باڵاوه ده‌ستى كه‌وتووه، له 6ى ئه‌م مانگه‌وه (تشیرینى یه‌كه‌م) له سنوورى هه‌ولێر و ده‌وروبه‌رى هه‌ڵمه‌تێكى ده‌ستگیركردن له‌و سنووره ده‌ستى پێ كردووه كه تا ئاماده‌كردنى ئه‌م هه‌واڵه گه‌یشتووه‌ته زیاتر له 26 كه‌س.\nبه پێى زانیارییه‌كان به‌شێك له‌و كه‌سانه ئه‌فسه‌رى هێزه‌كانى ئاسایشن و به‌شێكى تریشیان به‌رپرسیارێتیى باڵایان له ده‌زگاى ئاسایشدا هه‌یه و تۆمه‌تبارن به‌وه‌ى كه بۆریى گواستنه‌وه‌ى نه‌وتیان كون كردووه و نه‌وتیان لێوه بردووه و به قاچاغ فرۆشتویانه.\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئاگادار له‌و كه‌یسه كه نه‌یویست ناوى بڵاو بكرێته‌وه به “ئاژانس”ى وت: “ئه‌گه‌ر هه‌یه ژماره‌ى ده‌ستگیركراوانى ئه‌و دۆسیه‌یه ڕوو له زیادبوون بكات”.\nسه‌رچاوه‌یه‌كى به‌رپرسی ئاسایشی هه‌ولێر كه نه‌یوست ناوى بڵاو بكرێته‌وه ئاشكرای كرد، كه له‌نێو ئه‌و 26 كه‌سه‌دا كه ده‌ستگیر كراون به‌رپرسێكى باڵاى ئاسایشی تیایه به ناوى (ب،خ) له سنوورى ناحیه‌ى بنه‌سڵاوه‌ى سه‌ر به پارێزگاى هه‌ولێر و ئه‌وه‌ش له پاش ئه‌وه‌ى گومان چووه‌ته سه‌ر موڵكوماڵه‌كه‌ى كه له شه‌ش مانگدا 11 خانوى كڕیوه.\nئه‌و سه‌رچاوه‌یه وتیشى: “له‌ناو ئاسایشی هه‌ولێریشیدا چه‌ند به‌رپرسێكى باڵا له‌سه‌ر هه‌مان دۆسیه ده‌ستبه‌سه‌ر كراون، لەوانه‌ش یەکێکیان بۆ دەرەوەی وڵات هەڵهاتووە”.\nوتیشى: “ڕۆژى یه‌كشه‌ممه‌ى ڕابردوو 14ى تشرینى یه‌كه‌ن ئه‌فسه‌رێكى ئاسایش له هه‌ولێر ده‌ستگیر كراوه له‌سه‌ر هه‌مان دۆسیه، كه ویستبووى بۆ ده‌ره‌وه‌ى وڵات هه‌ڵبێت”.\nده‌ستگركردنى ئه‌و ئه‌فسه‌ر و به‌رپرسانه‌ى ئاسایش هاوكات بووه له‌گه‌ڵ ده‌ستگیركردنى چه‌ند كه‌سێكى تر كه مامه‌ڵه‌ى ئاڵوگۆڕى دراویان كردووه و گومان ده‌كرێت كاریان سپیكردنه‌وه‌ى ئه‌و پاره‌یه بووبێت كه له‌و پرۆسه‌یه‌دا ده‌ست كه‌وتووه.\nبه پێى زانیارییه‌كانى “ئاژانس” لە سه‌ره‌تای ده‌ستگیركردنى ئه‌و بانده‌ش ده‌ست به‌سه‌ر ئۆتۆمبیلێكى بارهه‌ڵگردا گیراوه كه 130 ده‌فته‌ر دۆلاریان تیا بووه كه به‌شێك بووه له‌و پرۆسه‌یه.\nسەرچاوەیەکی ئاگاداری دۆسیەکە بە ״ئاژانس״ی وت: ״لە دۆسیەیەدا ٤٩ ملیۆن دۆلار براوە بە سوود وەرگرتن لە کون کردنی ژمارەیەک بۆریی گواستنەوەی نەوت لە سنووری ناحیەی گوێڕ״.\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئه‌منیى تر له هه‌ولێر كه له‌به‌ر هه‌ستیاریى بابه‌ته‌كه نه‌یوست ناوى بڵاو بكرێته‌وه به “ئاژانس”ى وت: “یه‌كێكى تر له تۆمه‌تباره‌كان كه كارمه‌ندى ئاسایشى هه‌ولێر بووه له كاتى هه‌ڵكوتانه سه‌رى له لایه‌ن هێزه ئه‌منییه‌كانه‌وه ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه له نێوانیان ڕووی داوه و دواتر ده‌ستگیر كراوه.”\nبراكانمان له ئۆكتۆبه‌ر\nقاسم سولەیمانی و بارزانی لەسەر پۆست كۆبوونەوه\nكوڕانيش بۆتۆكس و فيلەر دەکەن\n100 كچ و كوڕ زەردەشتییانە هاوسەرگیری دەكەن\nڕێگەی مام جەلال\nچ یەکێتییەک لە دوای كۆنگره؟\nدەستدرێژیكردن وەك تاوانێكی مرۆیی\nسەرۆکوەزیرانێک لە بەرگی کودەتادا\nبێژەن لە بەهاردا ئەلبوومەکەی بڵاو دەکاتەوە\nڕۆژدا (بازن) بڵاو دەکاتەوە\nپەریا: لە ژیاندا تەنها عاشقی خۆمم\nسامان گەرمیانی : ناوەندی بڕیار دەیانەوێت لە پشتی پەردەوە ڕێککەوتن بکرێت\nمحەمەد حەكیم: ئەگەر تۆماری دەنگدەران پاك نەكرێتەوە، بەشداریی هەڵبژاردنەكان ناكەین\nنرخی دەرمان و نۆرینگە تەندرووستییەکان بەرز دەبێتەوە\nئەحمەدی حاجی ڕەشید: یاسای بودجه دیوانی چاودێری دارایی عێراق دێنێته هه‌رێمه‌وه


خەتای هەژارانە! – لڤین پرێس\nلڤین: عەبدوڵای مەلانوری\nگرانی بەنزین و غاز چارەسەر دەکرێ، پێشنیاز هەیە لێرە بەدوا بۆ پاس ٥٠٠ نا ٧٥٠ ، بۆ تەکسی ٣ هەزار نا بەڵکو ٤ و ٥ و ٦ لە نەفەر وەر بگیرێ، ئێ خۆ ئەوەش هەر چارەسەرە!\nدەی هاووڵاتی میهرەبان هەر ئەمەیە، لە بری ئەوەی لە سەر ٢٥٠ دینار یان هەزار دیناری بەسیت ملەجڕە لە گەڵ حکومەت بکات، ئەوە ناکات، بەڵکو زۆر پیاوانە لە سەر گیرفانی خۆی کێشەکە چارە دەکات!\nدەوترا: لە داخستنی رێگاکانی ناو شارەکان هەژاران زەرەر ئەکەن! لە راستیدا ئەوەم نەزانیبو، کە دەوڵەمەندەکان بە پاس و تەکسی هاتوچۆ دەکەن، هەژارەکانیش هەرگیز بە پیادە نەرۆشتوون، بەڵکو هەر ئۆتۆمبێلە تایبەتەکانی خۆیان بەکارهێناوە!\nئەوترا: ئەگەر رێگای دەرەوەی شارەکان، رێگای نێوان گەرمیان سلێمانی، هەولێر سلێمانی، کەرکوک هەولێر، کۆیە هەولێر، قڵادزە سلێمانی، دهۆک هەولێر، هەڵەبجە سلێمانی…هتد، دابخرێ دیسان هەژاران زەرەرمەند دەبن، ئەی ئەوە نیە باری بازرگانی و نەوتی ئەوان لە سەر جادەکانە!\nسەرنج بدەن، خەڵک چەند میهرەبانە، بێ موچەیی و پاشکەوتیان قبوڵ کرد، گرانبونی نرخی ئاوو کارەباو تابلۆی دوکان و خۆڵڕشتن و بەنزین و غازو زیادکردنی دەیان نەوعی باج و رستومات و…هتدیان قبوڵ کرد.\nخوێندکاران لە دونیادا شۆڕشیان کرد، کەچی دەیان هەزار خوێندکاری زانکۆکانی کوردستان، کە لە ساڵانی رابردودا هاوکاری مانگانەیان پێ دەدرا، ئێستا ئەمان پارە بە حکومەت دەدەن!\nواتە لێرە ئەوە خەڵکە کێشەی دەسەڵات چارەسەر دەکات.\nئێمە کۆمەڵگەیەکی زۆرینە موسڵمانین، خوا داوامان لێدەکات لە سەر زەوی هاوکارو پشتیوانی یەکتربین، ستەم قبوڵ نەکەین، کەچی بە قسەی خواش ناکەین!\nزۆرینەی مەلاکانمان خوا خوایانە، نەک خوا بەڵکو دەسەڵات لە خۆیان رازی بکەن! رۆشنبیرکانمان کونجی قەناعەتیان گرتووە!\nغیرەت ئەمەیە: پیاوی ئێرە لە سەر قسەیەکی سادە، ژن و منداڵەکانی دەداتە بەر زلەو شەق، عەشیرەتەکانی ئێرە لە سەر دۆنمێک زەوی، لە سەر دڵداری کچ و کوڕێک، لە سەر ئەوەی حەیوانێک شتێک زیانی کردبێ، لە سەر لەفەو نانێک بە ئاربیجی و بیکەسی تەقە لە یەکتر دەکەن و بە دەرزەن لەیەکتر دەکوژن!\nکەچی هیچ کام لەم چین و توێژو پێکهاتە کۆمەڵایەتیانە لە سەر ئەو هەمو سوکایەتی و تاوان و خیانەتەی، کە دەسەڵات و کۆمەڵێک گروپی مافیایی دەرحەقیان دەیکەن نایەنە دەنگ!\nکاتی ئەوەیە خەڵکانی بەهەڵوێست و مەزڵوم لە هەمو شارو شارۆچکەکان جادەکان دەبخەن، ژیان رابگرن، گرنگە ژیانی تەواوی کۆمەڵگە پەک بخرێ.\nلە راستیدا هیچ پاساوێک بۆ بێدەنگی خەڵک نیە، هەر قسەیەک بوترێت جگە لە بڕو بیانو و خۆدزینەوە لە هەڵوێست وەرگرتن هیچی تر نیە!\nجارێکی تر دەڵێم: ئەو کاسبکارو بازرگان و سەرمایەدارو فەرامانبەرو هاووڵاتیەی لە ئاستی ستەمی دەسەڵات بێدەنگ بێت و هەر خەریکی بەرژەوەندیەکانی خۆی بێت و هەلپەرستانە دەست بە کڵاوی خۆیەوە بگرێ، دەبێ ئیشی ئەم جۆرە خەڵکانەش پەکبخرێ و گوێی لێنەگیرێ.\nهەژاران هیچیان نیە لە دەستی بدەن، دەبێ ئازایانە داکۆکی لە مافی خۆیان بکەن.\nزانکۆیەک خوێندکاری وشیارو ئازادو ئازا پەروەردە نەکات بۆ داخستن باشە.\nمەلاو مزگەوتێک نەبێتە مایەی دروستکردنی مرۆڤی ئیمانداری راستەقینەی بە هەڵوێست و رازیکردنی خودا، ئەم جۆرە مەلاو مزگەوتە پەیوەندیان بە ئاینەوە نیەو دەبێ پشتیان تێبکرێ.\nکاسبکارو بازارێک نەبنە پشتیوانی یەکترو هاوڵاتیانی بێکارو مەزڵوم، وا باشە ئەو بازاڕە بایکۆت و بێکار بکرێ.\nرێگایەک مرۆڤی بێئیرادەو بێهەڵوێست و هەلپەرست بەسەریدا هاتوچۆ بکات ئەو رێگایە دەبێ دابخرێ و کوێر بکرێتەوە.\nکورت و پوخت خەڵکی بەهەڵوێست و مەزڵوم مافی خۆیانە ژیان و سەقامگیری هەمو کۆمەڵگە رابگرن، تا ئەو کاتەی هەموان لە ئازارو مەینیتیەکانیان تێدەگەن و دێنە سەر خەت!\nخۆ دوریش نیە ئەوکات بوترێت: کێشەکان خەتای هەژارانە.\nوەزیری تەندروستی: ڤاکسین بۆ فەمانبەران و مامۆستایان دەکرێتە ناچاری


زیندانیەکی سیاسی مەحکوم بە ئێعدام لە ورمێ ئازاد کرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / زیندانیەکی سیاسی مەحکوم بە ئێعدام لە ورمێ ئازاد کرا\nسێ شه‌ممه 28 ته‌مموز 2020\tسیاسی, کوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 42 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nزیندانیەکی سیاسی کوردی خەڵکی رۆژئاوای کوردستان کە لە زیندانی ناوەندیی ورمێ ڕاگیرابوو و مەترسیی لەسێدارەدانی لە سەر بوو، ئازاد و گەڕاوەتەوە بۆ سوریا.\nلەم رۆژانەی دواییدا کەماڵ حەسەن ڕەمەزان سولو، بەندکراوی سیاسی مەحکووم بە سێدارە دوای تەواو بوونی ماوەی حوکمەکەی لە زیندانی ناوەندیی ورمێ ئازاد و بۆ زێدەکەی خۆی لە شاری سرێکانی رۆژئاوای کوردستان گەڕاوەتەوە.\nکەمال حەسەن رەمەزان، تەمەن ٣١ ساڵ و خەڵکی شاری سرێکانی رۆژاوای کوردستانە کە لە ڕێکەوتی ٦ی خەرمانانی ساڵی ١٣٩٣ی هەتاوی، لەگەڵ دوو کەسی دیکەی خەڵکی ماکۆ لە نزیک شاری ورمێ دەستگیر کران.\nکەمال حەسەن لە ساڵی ١٣٩٥ بە تۆمەتی کوشتنی یەکێک لە ئەندامانی سپای ورمێ بە شێوەی غیابی حومکی سێدارەی بەسەردا سەپێندرا، لەو دادگایەدا کەماڵ بە تۆمەتی ئەندامەتی لە حزبێکی کوردی و شۆڕشی چەکدارەنە دادگای و حوکمی بەسەردا سەپێندرا.\nناوبراو دوای دەستگیر کرانی هەتا ئێستا لە زیندانی ناوەندیی شاری ورمێ ڕاگیرابوو و لەو ماوەیەدا چەندین جار لەلایەن ئیتلاعاتی سپای ورمێ بانگ کرابوو.


بوومه‌له‌رزه‌یه‌ك به گوڕی 6.7 پله‌ی رێخته‌ر دوورگه‌ی هۆكایدۆی له ژاپۆن هه‌ژاند\nبوومه‌له‌رزه‌یه‌ك به گوڕی 6.7 پله‌ی رێخته‌ر باكووری دوورگه‌ی هۆكایدۆی له ژاپۆن هه‌ژاند، به‌هۆیه‌وه به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه دوو كه‌س گیانیان له‌ده‌ستدا.\nبه‌هۆی بومه‌له‌رزه‌كه‌وه رۆچوونی زه‌وی ڕویداوه‌و له ئه‌نجامدا چه‌ند ماڵێك رووخاون و چه‌ند كه‌سێكیش بێسه‌روشوێن بوون.\nلای خۆشیه‌وه شێنزۆ ئابێ، سه‌رۆكوه‌زیرانی ژاپۆن رایگه‌یاند: چوار هه‌زار كارمه‌ندی هێزه‌كانی ناوخۆیان ناردووه بۆ ئه‌وه‌ی له ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی رزگاركردنی خه‌ڵكدا به‌شدار بن، ئه‌گه‌ر پێویست بكات ئه‌و ژماره‌یه بۆ 25 هه‌زار كارمه‌ند به‌رزده‌كه‌نه‌وه.\nبوومه‌له‌رزه‌كه له‌كاتێكدا روویدا، كه ژاپۆن هێشتا به‌ده‌ست كاریگه‌رییه خراپه‌كانی باهۆزی جیبی ده‌ناڵێنێت، باهۆزه‌كه هێنده به‌هێز بووه، كه ماوه‌ی 25 ساڵه ژاپۆن باهۆزی وا به‌هێزی به‌خۆیه‌وه نه‌بینوه.\nیانزه كه‌س به‌هۆی باهۆزی جیبی گیانیان له‌ده‌ستداوه‌و 600 كه‌سی دیكه‌ش بریندارن، ئه‌مه‌ش جگه له زیانه ئابوورییه‌كانی باهۆزه‌كه كه بووه هۆی داخرانی فڕۆكه‌خانه‌ی كانسای له پارێزگای ئۆساكا و تائێستاش هه‌زاران كه‌س له فڕۆكه‌خانه‌كه گیریان خواردووه.\nخێرایی با گه‌یشتووه‌ته 216 كیلۆمه‌تر له كاژێرێكدا، سه‌قفی ماڵانی هه‌ڵكه‌ندووه، ئۆتۆمبێله‌كانی به‌یه‌كدیدا داوه و ته‌نانه‌ت پاڵیناوه به كه‌شتییه‌كی بارهه‌ڵگر كه قورسایی دوو هه‌زار و 591 تۆن بووه ، به‌جۆرێك بووه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی خۆی به‌و پرده بكێشێت كه ده‌چێته رێگه‌ی فڕۆكه‌خانه‌كه‌ی كانسای و فڕۆكه‌خانه‌كه‌ش هه‌ر له‌به‌ر ئه‌و هۆیه داخراوه.\nیابان یه‌كێكه له‌و وڵاتانه‌ی كه‌زۆرترین كاره‌ساتی سروشتی تێیدا ڕووده‌دات و له سالی 2011 تسۆنامییه‌ك به‌رۆكی ئه‌و وڵاته‌ی گرت و بووه هۆی مردنی 23.000 كه‌س و نرخی زیانه‌كان گه‌یشته 15 ملیار دۆلار.


کوردیپێدیا - تەڤگەری ئازادیی داوای هەڵوێست دەکات بەرامبەر دەستگیرکردنی چالاکوانانی شیلادزێ\n📝 تەڤگەری ئازادیی داوای هەڵوێست دەکات بەرامبەر دەستگیرکردنی چالاکوانانی شیلادزێ | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nتەڤگەری ئازادیی داوای هەڵوێست دەکات بەرامبەر دەستگیرکردنی چالاکوانانی شیلاد...\nدەقی ڕاگەیەندراوەکەی تەڤگەری ئازادیی\nکۆمەڵێک لە گەنجان و کەسایەتییەکانی شیلادزێ لە ڕاپەڕینەکەی پارساڵی شیلادزێ-وە تا ئێستا لە بەرامبەر هەڵوێستەکانیان دژ بە داگیرکاری لەلایەن دەسەڵاتی ئەو هەرێمەوە دەستبەسەر کراون و لە زینداندا ماون، لایەنە سیاسیەکان و ڕێکخراوە مەدەنییەکان و نوێنەرایەتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە هەرێمی کوردستان و کونسوڵخانە و داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ، لیژنەکانی مافی مرۆڤی پەرلەمان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و پەرلەمانی هەرێمی کوردستان، بێدەنگن و ئەو مرۆڤە ئازادیخواز و وڵاتپارێزانە بێ خاوەنداریی و داکۆکی ماونەتەوە، لە پاش ئەو کاتەشەوە هەتا دوو ڕۆژ پێشتریش بە شێوەیەکی بەردەوام گەنجان و هاوڵاتیانی قارەمان و بەرخۆدێری بادینان بە گشتی و شیلادزێ بەتایبەتی دەستگیر دەکرێن و ڕووبەڕووی هەڕەشە و زیندان دەکرێنەوە و داوای بێدەنگی و بێ هەڵوێستیان لێ دەکەن، بۆ ئەو مەبەستەش داوای پڕ کردنەوەی بەڵێننامەیان لێ دەکرێت، ئەوانەشی ئامادەنەبن واژۆی بکەن لە زینداندا دەمێنن و تا ئێستا زیاتر لە چوار کەسیان یازدە مانگی تێپەڕاندووە لە مانەوەیان لە زینداندا.\nلێرەوە داوا دەکەین بە ڕای گشتی بتوانین ئەم کەیسە بجوڵێنین و داواکارانی گشتی و یاساناسان و کۆی ئەو لایەنانەی لەسەرەوە ئاماژەمان بە بێدەنگیان کرد، بهێنینە سەر هێڵ و هەرچی زووە سەربەستی بۆ ئەو وڵاتپارێزانە بە دەستبخەین، وەکو سەرەتایەک کەمپینێکی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان و بە ڕۆژەڤ کردنی ئەم کەیسە گرنگ دەبینین.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 12-07-2020\n1. 👁 12-07-2020\n📅 رۆژی دەرچوون: 12-07-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژ هەژار)ەوە لە: Jul 12 2020 11:29PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 12 2020 11:36PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 12 2020 11:36PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 404 جار بینراوە


په‌یامنێر/داخۆیانی | Evro News\nوه‌زاره‌تێن ناڤخوه وساخله‌ميێ ل سه‌ر شێوازێ چاڤدێريكرنا ده‌رمانخانان رێككه‌فتن\nسێ هزار چه‌كدارێن داعشێ يێن هاتينه دۆرپێچكرن\nهه‌ڤبه‌ستا دو یاریزانێن به‌رازیلی ل کوردستانێ هاتنه هه‌لوه‌شاندن\nب وێنە: ۱٥۲ قوتابیان باوەرناما دبلۆمێ ل ئاکرێ وەرگرت\nئەڤرۆ نیوز ، سەباح زوھێر:\nئەڤرۆ ل رێکەفتی ١١/١١/٢٠١٨ل ھولا کونفرانسا ل قەزا ئاکرێ ل ژێر دروشمێ( زانستەکێ بھێز کوردستانەکا بھێز ئاڤا دکەت) ئاھەنگا دەرچوونا قوتابیێن پەیمانگەھا تەکنیکی یا تایبەت ب رەواندز لقا ئاکرێ ڤە ھاتە گێران و تێدا ١٥٢ قوتابیان باوەرنامە وەرگرتن.\nرەمەزان ئەحمەد رەشید جێگرێ راگرێ پەیمانگەھا تەکنیکی تایبەت رەواندز ل ئاکرێ بۆ روژناما ئەڤرۆ دا دیارکرن کو گەرا دووێ یا دەرچوونا قوتابیێن سالا(٢٠١٧ــ٢٠١٨)ێ پەیمانگەھێ ھاتە گێران کو ژ سێ پشکێن زانستی پێک دھێت ئەو ژی پشکێن( ئینگلیزی و ژمێریاری و کارگێری یاسانە) کو سەرجەمێ قوتابیێن دەرچووی دڤێ گەرێ دا دبنە ١٥٢ قوتابی ل ھەرسێ پشکێن زانستی.\nزێدەتر گۆت کو ئەڤ قوتابیێن دەرچووی مینا ھەر قوتابیەکێ دی دشێن دەلیڤێن کاری ب دەستخۆڤە بینن ل جھێن تایبەت و گشتی دا و خوشبەختانە کو ھژمارەکا قوتابیێن دەرچووی ل سالێن چووی ھاتینە دامەزراندن و خودان کارن ل دام و دەزگەھێن حکومەتێ و داخازا مە ئەوە ئەڤ ھەمی قوتابیە ژی ببنە خودان کار چ ل جھێن حکومی یان تایبەتی بن.\nژینگه‌ها دهۆكێ:پارێ بناڤێ ژینگەهێ دهێتە وەرگرتن هەتا نوكە مە وەرنه‌گرتیە\nئەڤرۆنيوز ، سالار دۆسكی:\nرێڤەبەرێ فەرمانگەها ژینگەها دهۆكێ ئاشكراكر كو ده‌مێ پێنچ سالانە پارە بناڤێ ژینگەهێ دهێتە وەرگرتن ل رێڤەبەریا هاتنوچوونێ و هەتا نوكە وەك ژینگە نوزانیت ئەو پارە چەندە و مفا ژوی پارەی نەهاتیە وەرگرتن.\nمحەمەد تاهر سەلاحەدین، بریفكانی رێڤەبەرێ فەرمانگەها ژینگەها دهۆكێ بۆ ئەڤرۆنیوز گۆت: پارێ بناڤێ ژینگەهێ ل رێڤەبەریێن هاتنوچوونێ دهێتە وەرگرتن 10% بۆ وەزارەتا نافخو دچیت و پارێ دی بۆ سندوقا ژینگەهێ دمینیت، پارە هاتیە خرڤەكرن ل وەزارەتا دارایی و گەلەك جاران مە بزاڤ ب نڤیسارا فەرمی كر و مە خواست مفایی ژ ڤی پارەی وەربگرین، لێ وەزارەتا دارایی دیاركر كو نە ددەستهەلاتا وان دایە و پێدڤیە جڤاتا وەزیران بریارێ ل سەر بدەت و ژینگەه وی پارەی ب مەزێخیت، هەتا نوكە ژینگەهێ ئەو دەستهەلات نەبوویە وی پارەی ب مەزێخیت و مفا ژێ بهێتە وەرگرتن و نڤیسار چووینە جڤاتا وەزیران و گەنگەشە ل سەر وی پارەی دهێـتەكرن و بریار ل وێرێ دهێتەدان كا ئەو پارە چەوا بهێتە مەزاختن، كا دێ شێن مفایی ژ پارەی وەرگرین و هەتا نوكە پارە ل سندوقا ژینگەهێ دایە و مە چو مفا ژێ وەرنه‌گرتیە و نە دبن دەستهەلاتا مەدایە.\nرێڤەبەرێ ژینگەها دهۆكێ ئاماژە كرە وێ چەندێ كو ده‌مێ پێنچ سالانە پارە ژ شوفێران ل رێڤەبەریا هاتنوچوونێ دهێتە وەرگرتن بناڤێ ژینگەهێ و هایدارین كو سالانە گوژمەكێ باش یێ پارەی دهێتە كۆمكرن، به‌لێ مە دەست هەلات نەبوویە دەستكاریێ تێدا بكەین.\nمحەمەد تاهر بریفكانی، ئەو ژی ئاشكراكر كو ئەو پارێ دهێتە وەرگرتن ل دووڤ جۆرێ ترۆمبێلێ یە، ترۆمبێلێن بچووك 50 هزار دینار دهێنە وەرگرتن و ترۆمبێلێن مەزن ل دووڤ پستنێن ترۆمبێلێ یە و هەتا 150 هزار دیناران ژی ژ ترۆمبێلێن مەزن دهێنـە وەرگرتن و رێنما ل رێڤەبەریا هاتنوچوونێ یێن هه‌ین ل سەر چاوانیا وەرگرتنا پارەی ژ شوفێران.\nرێڤەبەرێ ژینگەها پارێزگەها دهۆكێ ئەو ژی دیاركر كو هەكە نیڤا ڤی پارەی بگەهیتێ دێ شێن گەلەك كارێن بەرچاڤ كەن و شوفێر ژی هەست پێ بكەن كو ئەو پارێ ژێ هاتیە وەرگرتن كارەك پێ هاتیە ئەنجام دان و یێ دلخوه‌ش بیت ب دانا وی پارەی ب ناڤێ ژینگەهێ بۆ هاتنوچوونێ.\nگۆت ژى: پرۆژەك بۆ ده‌مێ 60 رۆژان مە ب دووماهی ئینایە ب هەڤكاری ل گەل رێكخراوا ئەلمانی jiz و 40 كرێكاران كاردكر ل بێسرێ هەتا دگەهیتە سیارەتیكا جادە هاتیە پاقژكرن ژ پیش و پەلەخى و گەلەك جاران ئاگر بەربوون لێ په‌یدابوویه ژ ئەگەرێ جگارە كێشانێ بوویە وجادە هاتیە پاقژكرن.\nدیاركر نوكە مژوولی پرۆژەكێ دی نە ئه‌وژى پاقژكرنا باغچانە و دروستكرنا دولخانەكێ یە ل زانكۆیا دهۆكێ ب هەڤكاری ل گەل هەمان رێكخراو و ب پشكداریا 80 كرێكاران كو سالانە زانكۆیا دهۆكێ ل دووڤ پێدڤیا خوە گولان ژ وێ گولخانێ وەربگریت و دیسا سالانە رێڤەبەریا ژینگەها دهۆكێ ژی ب رێژا 20% داروباران ژ وێ گولخانێ وەربگریت و مفایی ژێ ببینیت.\nئەو ژی گۆت: پرۆژەكێ مەزنتر كارێ ل سەر دهێتەكرن كو زنجیرا چیایێ زاوا نێزیكی پێنج هزار داران ل سەر بهێنە چاندن وەك سومبۆلەك نموونە بهێتە دروستكرن و هه‌كه سەركەفتی بوو بەردەوامیێ بدەینە ڤی كاری، دیسا سەرەراری ڤی كاری نوكە پشكنینا ئاڤا دهۆكێ یا دهێتەكرن و رۆژانە چەندین نموونە دهێنە وەرگرتن و رۆژانە دووڤچوون دهێتەكرن و هه‌كه بزانین ل جهەكی ئاڤ نە ل ئاستێ پێدڤیە، پەیوەندی ب فەرمانگەهێن پەیوەندار دهێـتەكرن و ئەو ئاریشە ب زووترین دەم دهێتە چارەسەركرن.\nئاوازدانەره‌كێ کورد کلیپەک ل سەر زانایێ ئاینی سه‌عید نورسی ب زمانێ عەرەبی بەلافکر\nئاوازدانەرێ کورد هەلکەوت زاهیر بۆ ئەڤرۆنیوز راگه‌هاند، دوهى پێنج شه‌مبى کارێ من یێ نوو کو کلیپە سترانه ل سەر زانایێ مەزن یێ ئاینی سەعید نورسی من به‌لاڤكر.\nگوت ژی ئەڤ سترانە ب زمانێ عەرەبی يه ل سەر زانایێ مەزنێ کورد سەعید نورسی ژلایێ هونەرمەند میرا ڤه هاتیە گۆتن\nدياركر كو ستران ژپەیڤێن خۆشناو تیلۆ یە و ئاوازا وێ ژلایێ من ب خوه‌ڤه هاتیە دانان و کارێ ديرۆكى و ئاینیە ل سەر رۆل وخەباتا زانایێ کورد یێ ئاینی سەعید نورسی.\nرووپیڤانەک بۆ ھوشیاریا پەنچەشێرا مەمکی ھاتە کرن\nبەرپرسا سەنتەرێ وێ یێ ساخلەمیێ و جڤاکی بۆ ئافرەتان دیارکر کو ل رۆژا ٧-١١-٢٠١٨ ل ژێر دوريشمێ “چو جاران بێ ھیڤی نەبە”، رێڤەبەریا کاروبارێن خوەپاراستنا ساخلەمیێ يا سەر ب رێڤەبەریا گشتی یا ساخلەمیێ ڤە د گەل رێکخراوا ئافرەتان پێخەمەت ھوشیاریا وەلاتیان ژ پەنچەشێرا مەمکی رووپیڤانەک بۆ ھژمارەکا قوتابیان رێکخست.\nد. لوما حازم بەرپرسا سەنتەرێ وێ یێ ساخلەمی و جڤاکی بۆ ئافرەتان گۆت: “مە ڤیا ب ریێا رووپیڤانەکێ پتر رەوشەنبیریا خوە پاراستنێ بگەھینينە د ناڤ خەلکێ خوە دا ب تایبەتی ژی تاخا قوتابیان ل زانکۆيا دھۆک دا کو پتر خوە بپارێزن ژ نەخۆشیا پەنچەشێرا مەمکی، چونکو ئه‌ڤ نه‌خۆشيه بەر ب زێدەبوونێ دچیت ل دھۆکێ.\nب گۆره‌يى ئامارێن ساخه‌ميا پارێزگه‌ها دهۆكێ سالا بورى ل پارێزگەھا دھۆکێ ١٨٨ حالەتێن پەنچەشێرا مەمکی ھاتبوونە تومار کرن.\nئاشکەرا کر ژى کو سالانە ل جیھانێ ملیۆنەک و پێنچ سەد ھزار کەس گیانی خو ژ بەر ڤی نەخۆشیا مەترسیدار ژ دەست ددەن ب ریێا ئەنجامدانا وەرزشێ و راھێنان و خوارنا ساخلەم و نەکێشانا جگارا ھەموو کەس دشێن پاراستنا خوە بکەن.\nل قەزا ئامێدیێ بهایێ کارەبا موەلیدان هاتە دیارکرن\nئەڤرۆنیوز، مەحمود نهێلی:\nبەرپرسێ لیژنا موەلیدەیان ل قەزا ئامێدیێ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیارکر، کو بهایێ کارەبا موەلیدان بۆ هەر ئەمپیرەکی ل سەرانسەرێ قەزائامێدیێ گهورنکاری کەفتە تێدا.\nئەندازیار هەکار ئامێدی بەرپرسێ لیژنا موەلیدەیان ل قەزا ئامێدیێ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیار کر، د کومبوونا لژنەیا موەلیدان دا ل دهوکی بریار هاتە دان بۆ هەیڤا 10 یا ئەڤ سالە بۆ هەر ئەمپیرەکی کارەبا موەلیدان ل هەموو قەزا ئامێدیێ بڤی رەنگێ خوارێ یە.\nل سەنتەرێ قەزا ئامێدیێ و دێرەلۆکێ 11 هزار و 500 دینارن و ل شێلادزێ 11 هزار و 750 دینارن و ل سەرسنکێ و بامەرنێ و چەمانکێ 12 هزار دینارن. و دیار کر بەرنامێ کارکرنا موەلیدێ ژی بو هەیڤا یازدە دێ 24 دەمژمێری بیت وهەر دەمەکی کارەبا نیشتیمانی هاتە برین دێ موەلیدە د کاری دا بیت.\nپەرتووکخانەکا تایبەت ب نڤیسەرێن ئاکرێ ڤە ھاتە ڤەکرن\nئەڤرو نیوز، سەباح زوھێر:\nکاوە زوھێر رێڤەبەرێ رەوشەنبیری و ھونەری ل ئاکرێ بۆ ئەڤرۆ نیوز دیارکر: کو ڤەکرنا پەرتوکخانا تایبەت ب نڤیسەرێن ئاکرێ ئێک ژ پرۆژێن رێڤەبەریا ھونەری و رەوشەنبیری یە ل ئاکرێ، ئەڤ پروژە ل تەڤایا نڤیسەرێن ئاکرێ بخۆڤەدگریت، تا نھا مە قوناغەکا باش دەرباس کریە کو چەندین بەرھەم گەھشتی نە مە و ھاتینە پاراستن تا نھا ٢٥٠ ژێدەر گەھشتی نە مە و بەردەوام بەرھەمێن نڤیسەرا یێ زێدەدبن، ب شێوەکێ سەردەمانە ئەڤ پەرتوکخانە بۆ وان بەرھەما ھاتیە دروستکرن.\nرێڤەبەرێ رەوشەنبیری و ھونەری ئاماژە دا وێ چەندێ کو مەرەما مە ژ ڤەکرنا پەرتوکخانێ پاراستنا بەرھەمێن نڤیسەرێن دەڤەرێ بھێنە پاراستن و دکیۆمێنت کرن، بۆ وێ ئێکێ ل داھاتی ئەڤ بەرھەمە ب ساناھی دەست ب خاندەڤانی بکەڤیت و مفای لێ ببینیت، خالا دی یا گرنگ گەلەک جاران قوتابیێن زانکویێ پێدڤی ژێدەرا دبن، ئەڤ چەندە ژی دێ بیتە پالدەرەک و پشتەڤانەک بۆ وان قوتابیا و دێ مفای لێ بینن بۆ ڤەکولینێن خوە.\nسوئات ئوستا: سینەمایێ سنور نینە\nئەڤرۆ نیوز، شەهلا رێكانی:\nسوئات ئوستا، ئەكتەرێ بەرنیاسێ باكورێ كوردستانێ بۆ ئەڤرۆنيوز گۆت: (ئەڤە جارا چارێ یە ئەز پشكداریێ د فلمە ڤیستەڤالا دهوكێ یا نیڤدەولەتی دا دكەم، گەلەكێ كەیف خوه‌شم ب ئەنجامدانا ڤێ ڤیستەڤالێ ل باژێرێ دهوكێ).\nسوئات ئەو ژی گۆت: (نێزیكبۆنا من و هونەری هوسا چێبو ل دەستپێكێ من تەمبور دژەنی پاشی دەست ژ تەمبورێ بەردا و دەست ب شانویێ كر و پاش درامایێ و پاش سینەمایێ).\nسوئات گۆت ژی: (من پشكداری د چەندین فلمێن سینەمایا كوردیدا كریە ژ وان ژی ( زاگرۆس، چاردەی تیرمەهێ، وەلاتێ منێ تەعل و شرین، بیرئانینا ل سەر كەڤرا، ئالان، پانتور…) و ئەڤ فلمە د ڤیستەڤالێن نیڤ دەولەتی دا هاتینە نیشان دان و خەلات ژی ڤان فلما وەرگرتینە، هەروەسا ئەڤە 17 سالە ئەز د ناڤا سینەمایێ دا كار دكەم).\nدياركر: (هەتا نها من یەك خەلات د وارێ سینەمایێ دا وەرگرتیە).\nل دۆر شەشەمین فلمە ڤیستەڤالا دهۆكێ گۆت: (سینەمایێ سنور نینە، ئاستێ ڤیستەڤالێ باش د هەلسەنگینم، ژبەركو ئەڤ سالە فلمە ڤیستەڤالا دهوكێ پێشڤەچۆنەكا باشتر ب خۆڤە دیتیە ژ سالێن بوری).\nبۆ زانین فلمێ (زاگرۆس) د شەشەمین فلمە ڤیستەڤالا دهوك یا نیڤدەولەتی دا هاتیە نیشان دان.\nباران و له‌هیان زیان گه‌هاندینه پرۆژێ هایدروپاوه‌رێ دێره‌لۆكێ\nژ ئه‌نجامێ بارینا بارانێن زۆر و رابوونا رووبارێ زێ و دروست بوونا له‌هیان زیان گه‌هشتینه پرۆژیێ هایدروپاوه‌رێ دێره‌لۆك و كارێ چێكرنا پرۆژه‌ى راوه‌ستاندیه.\nسائیر ئامێدى ئه‌ندازیارێ سه‌رپه‌رشتێ پرۆژه‌ى بۆ ئه‌ڤرۆ نیوز دیاركر، كو ئه‌ڤه بارینا باراێن زۆر بوویه ئه‌گه‌رێ دروست بلند بوونا ئاستێ رووبارێ زێ و ب ڤێ یه‌كێ چه‌ند زیانێن بچووك گه‌هشتینه پرۆژه‌ێ هایدروپاوه‌رى و گۆت: ( ئه‌ڤ بارانه بوویه ئه‌گه‌رێ خراب بوونا جاده‌یه‌كا هاتن و چوونا ئامیرێن كارى یێن پرۆژه‌ى و هه‌روه‌سا ئاڤ چوویه جهێ سه‌بكرنێ یا كارى كو دێ بیته ئه‌گه‌رێ گیروبوونا كارى).\nناڤهاتى دیار ژى كر، كو ئامیره‌كى كونكرنا كه‌ڤران ژى مایه د ئاڤێ دا لێ زیان نه‌گه‌هشتینێ و دشیان دا یه بیننه ده‌ر\nهه‌تا نوكه چ روودانێن لێهمشتان ل دهۆكێ دروست نه‌بووینه\nئه‌ڤرۆنیۆز، سالار دۆسكى:\nقائیمقامێ قه‌زا دهۆكێ ئاشكراكر كو مه‌ترسى ل سه‌ر ئه‌وا خێزانا نینه ئه‌وێن سالا بوورى ژ ئه‌گه‌رێ لافا ل سه‌نته‌رێ قه‌زا دهۆك زیان ڤێ كه‌فتین و ئه‌ڤ ساله چه‌ندین پێنگاڤ بۆ رێگریكرن ل لافاوا هاتیه هاڤێتن.\nجه‌هوه‌ر عه‌زیز، قائیمقامێ قه‌زا دهۆكێ، ئه‌ڤرۆ رۆژا ئه‌ینى 26/10/2018 بۆ ئه‌ڤرۆ نیۆز گۆت: هه‌تا ده‌مژمێر دو پشتى نیڤرۆ یا ئه‌ڤرۆ هه‌ر چ روودانێن لافا وا ل سه‌نته‌رێ پارێزگه‌ها دهۆك دروست نه‌بووینه، جهێن سالا بورى روودان لێ دروست بووین ئه‌ڤ ساله هاتینه دیواركرن، تایبه‌ت دناڤبه‌را مزگه‌ڤتا صه‌لاحه‌دین و پرا نێزیك ناوچا شورش و مه‌ترسیا سالا بورى ئه ساله دروست نابیت، دیسا ل تاخێ شێلێ ژى كارێ به‌رده‌وام ل سه‌ر وى جهێ سالا بورى روودان لێ دروست بووى كو ئه‌ڤ ساله دروست نه‌بیت.\nجه‌هوه‌ر عه‌لى، ئه‌ڤ جهێن هاتینه دروستكرن هه‌ر سال روودان لێ دروست بوون تایبه‌ت ده‌مێ ئاڤ رابوونان، سالا بوورى جه‌نابێ پارێزگه‌رێ و نێچیرڤان بارزانى سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ سه‌ردانا ڤى جهى كربوو، ب وێ مه‌ره‌مێ كو مه‌ترسى ل ئه‌ڤان خێزانا نه‌مینت، هه‌ر سالا بوورى ئه‌و خه‌لك هاتنه قه‌ره‌بووكرن ئه‌وێن زیان ژ ئه‌گه‌رێ لاوفا وا گه‌هشتینێ.\nناڤبرى ئه‌و ژى ئاشكراكر كو بتنێ چاره‌سه‌رى بۆ ئه‌وان جهان هاتیه‌كرن ئه‌وێن سالا بورى لافاو لێ دروست بووین، لێ هه‌موو ریبارێ هشكه روو ره‌نگ ئه‌ڤ ساله مه‌ترسى ل سه‌ر هه‌بن، هه‌ر جهه‌كێ پێشبینیا دروست وبوونا لافاوا دهێـه‌كرن كه‌فتیه پلانا مه‌دا، لێ باشتر ئه‌وه ئه‌و پلانا بۆ هشك رووى هاتیه‌دانان و پشكه‌ك ژوێ هاتیه جێبه‌جێكرن و وێ كومپانیێ ژ به‌ر قه‌یرانا دارایى بجه هێلایى هیڤدارین ئه‌و پلان بكه‌ڤیته دبیاڤێ بجهئینانێ دا و مه‌ترسیا هشك روو ب ته‌مامى ل سه‌ر وه‌لاتیێن ده‌ر دورى خوه نه‌مینت.\nقائیمقامێ دهۆكى، ئاماژه كره وێ چه‌ندێ كو باران بارینا به‌رده‌وامه لێ هه‌تا نوكه چ رودان دروست نه‌بووینه، به‌رامبه‌ر هه‌موو فه‌رمانگه‌هێن حوكمه‌تێ د ئاماده‌باشیێ دانه بۆ هه‌ر روودانه‌كا نه چاڤه‌رێكرى.هه‌ڤده‌م بێوار عه‌بدوالعزیز، رێڤه‌به‌رێ په‌یوه‌ندى و راگه‌هاندنێ ل رێڤه‌به‌ریا به‌رگێریا شترستانى بۆ ئه‌ڤرۆ ئاشكراكر كو ژ ئه‌گه‌رێ هاتنا بارانا ل شه‌ڤا بورى هه‌تا نوكه چ روودان و لافاو سه‌نته‌رێ دهۆك دروست نه‌بووینه.\nب وێنه – چاره‌مين فيسته‌ڤالا هنارا هه‌ورامان ل هه‌له‌بجه\nئه‌ڤرۆنيوز، عه‌زيز هه‌ورامانى\n123...399زێده‌تر لاپه‌ر 1 ژ 399