پـۆلیسی تورکیا و خۆپـیشـانده‌رانی کورد له ئسته‌نبوڵ به یه‌کداده‌ده‌ن\nژماره‌یه‌ک له خۆپـیشـانده‌رانی کورد له ئسته‌نبوڵ که ناڕه‌زایی به‌رامبه‌ر هێرشه‌کانی تورکیا بۆ سه‌ر بنکه‌کانی په‌که‌که ده‌رده‌بڕن، پـێـنجشه‌ممه 1 ی نۆی 2011\nڕۆژی پـێـنجشه‌ممه پـۆلیسی تورکیا له ئسته‌نبوڵ له‌گه‌ڵ خۆپـیشـانده‌رانی کورد به یه‌کیان دادا. خۆپـیشـاندانه‌که که له لایه‌ن پارتی ئاشـتی و دیموکراسی BDP سـازکرا، له سه‌ره‌تادا به ئاشـتیانه ده‌سـتیپـێـکرد، به‌ڵام پاشان بۆ توندوتیژی وه‌رگه‌ڕا.\nهێزه‌کانی پـۆلیس خۆپـیشـانده‌رانیان ئاگادارکردبووه‌وه له‌وه‌ی نابێت دروشم به‌رزبکه‌نه‌وه که تیایدا پـشـتیوانی بۆ په‌که‌که ده‌ربـبڕن. هه‌ندێـک له‌و خۆپـیشـانده‌رانه‌ی که زۆربه‌یان ده‌موچاویان شـاردبووه‌وه ناڕه‌زایـیان ده‌ربڕی له‌و ده‌مه‌ی فه‌رمانیان پـێدان به خاڵه‌کانی پـشـکنینی هێزه‌کانی ئاسایشدا تێپه‌ڕببن.\nژماره‌یه‌ک له خۆپـیشـانده‌ران به‌رد و بۆمبی مۆلۆتۆفیان هه‌ڵدا و هێزه‌کانی ئاسایشیش گازی فرمێسـک ڕێژیان بۆ بڵاوه‌پـێـکردنی خۆپـیشـانده‌ران به‌کارهێنا.\nخۆپـیشـاندانه‌که به مه‌به‌سـتی ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی بووه به‌رامبه‌ر به هێرشه ئاسمانیـیه‌کانی تورکیا بۆ سه‌ر بنکه‌کانی په‌که‌که له باکوری عێراق. له‌شـکری تورکیا ئیدیعا ده‌کات نزیکه‌ی 160 سه‌رهه‌ڵداوی کوشـتووه.\nئه‌مه‌ریکا و یه‌کێتی ئه‌وروپا په‌که‌که به کۆمه‌ڵێـکی تێرۆرست داده‌نێن.


پارتی: پەكەكە بووەتە مایەی سەرئێشە بۆ خەڵكی كوردستان\nوتەبێژی پارتی وەڵامی لێدوانی بەرپرسانی پەکەکە دەداتەوە و دەڵێت، “جێگەی داخێكی زۆرە كە لە زۆر بارودۆخی هەستیاردا پەكەكە بە لێدوانی بەرپرسانی و كردەوەكانی بووەتە مایەی سەرئێشە بۆ خەڵكی كوردستان و دامودەزگەی هەرێمی كوردستان.\nلە ڕاگەیەندراوێكدا مەحمود محەمەد، وتەبێژی پارتی دیموکراتی کوردستان ئەمڕۆ سێشەممە 27ی تشرینی یەكەم لە وەڵامی لێدوانی چەند بەرپرسێكی پەكەكەدا ڕایگەیاندوو، “جێگەی داخێكی زۆرە كە لە زۆر بارودۆخی هەستیاردا پەكەكە بە لێدوانی بەرپرسانی و كردەوەكانی بووەتە مایەی سەرئێشە بۆ خەڵكی كوردستان و دامودەزگەی هەرێمی كوردستان كە بەرهەمی خەبات و قوربانیدانی دەیان ساڵەی گەلی كوردستانە”.\nوتەبێژەكەی پارتی ئەوەشی خستوەتەڕوو، “لە دوایین لێدوانەكانیشیاندا نەفەسی هەڕەشە و خواستی نانەوەی گرژی و ناسەقامگیری، ئاوەژووكردنی ڕاستییەكان بە ئاشكرا دیارە، ئەم جۆرە ڕەفتارانەی پەكەكە شتێكی تازە نییە و لە ڕاستیدا ئەوان بە كارە نابەجێ و گوماناوییەكانیان بوونەتە هەڕەشە لەسەر ژیانی خەڵكی كوردستان، ساڵانێكی زۆرە بە سەرانەوەرگرتن و داگیركردنی ماڵ و موڵكی خەڵك، ڕێگەیان لە ئاوەدانكردنەوەی سەدان گوند و گەڕانەوەی خەڵكی سڤیل بۆ ناوچەكانیان گرتووە”.\nمەحمود محەمەد ئەوەشی وتووە، “پەكەكە گۆڕەپانی شەڕ و ململانێكانیان گواستووەتەوە ناو هەرێمی كوردستان و ڕۆژانە هاوڵاتییانی هەرێم باجی مرۆیی و مادی ئەو ڕەفتاری پەكەكە دەدەن، كارمەندی حكومەتی هەرێمی كوردستان شەهید دەكەن و هێشتایش پێیانوایە ئەوان هەڕەشە نین و هەرێمی كوردستان دەپارێزن!، پەكەكە بە ئاشكرا كەوتووەتە ململانێ لەگەڵ هەرێم و مەترسی بۆ سەر ژیان و بەرژەوەندیی هەرێمی كوردستان دروست دەكات”.\nوتەبێژەكەی پارتی دەشڵێت، “پەكەكە لە هەر شوێنێك كوردێكی لێ بێت خێرا خۆیان بە خاوەن ماڵ دەزانن و كوردیش بە میوان، لە وەڵامی وتەكانیاندا دەڵێن ئێمە بڕوای تەواومان بە چارەسەركردنی ئاشتییانەی دۆزی ڕەوای گەلی كورد و تەبایی نێوان لایەنەكان هەیە، لێدوان و كردەوەكانتان زیانی زۆری بۆ هەرێمی كوردستان هەبووە و بۆ ڕێگەگرتن لە تێكچوونی زیاتری بارودۆخ داوا دەكەین چیتر كێشەی خۆتان و خەڵكی تر مەهێننە ناو هەرێمی كوردستان”.\nمەكتەبی سیاسی یەكێتی: ئەزموونی هەرێم هی ئەوە نییە لایەنێک یاری بە چارەنووسییەوە بکات\nمەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە یادی 46 ساڵەی دامەزراندنی حزبەكەیدا ڕایدەگەیەنێت، ئەزموونی هەرێمی كوردستان، كە بەری ڕەنجی…\nنرخی دراوە جیهانییەکان ئەمڕۆ دووشەممە 7ی کانونی یەکەم، لە بازاڕەكانی هەرێم بڵاوکرایەوە و بەپێی ئەو نرخانەش دۆلاری ئەمریکی…\nڕێكخراوێكی تەندروستی بەستنەوەی مووچە و وەرگرتنی ڤاكسین بە بڕیاری بەعسییانە وەسفدەكات\nتۆڕی پاراستنی تەندروستیی گشتی ڕەخنە لە بڕیاری بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستیی هەڵەبجە دەگرێت بەوەی هەر فەرمانبەرێک ڤاکسین وەرنەگرێت مووچەی…\nبافڵ تاڵەبانی: خزمەتكردنی خەڵكی سلێمانی بە ئەركی خۆمان دەزانین و باشتركردنی گوزەرانیان كاری لەپێشینەمانە\nبافڵ تاڵەبانی، هاوسەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، پەیامێكی بەبۆنەی ساڵڕۆژی ڕاپەڕینی خەڵكی سلێمانی بڵاوكردەوە. لە پەیامەكەیدا هاوسەرۆكی یەكێتی سەرباری…


1522 جار بینراوە| لەرێکەوتى : 2015-08-20\nلەسەر داواى ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان لە بارەگاى فەرمانگەى ڕێکخراوە ناحکومییەکان بەڕێزان ئەکرەم محەمەد سەرۆکى فەرمانگە و شوان مەحمود جێگرى سەرۆک و کاروان سوارە بەڕێوەبەرى کارگێڕیى لە کۆبونەوەیەکى تایبەتیان لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکان ئەنجامدا و تێیدا تیشکخرایە سەر کارە کارگێڕییەکانى ڕۆژانەى ڕێکخراوەکان.\nلە سەرەتادا سەرۆکى فەرمانگە وتەیەکى پێشکەشکردن و بۆ بەردەوامبوونیان لە کارەکانیان لە کوردستان هانیدان و دڵنیاى کردنەوە فەرمانگە بە هەموو تواناکانیەوە هەوڵدەدات ئاسانکارى زیاتریش بۆ ڕێکخراوەکان بکات لە کوردستان و لەگەڵ دامودەزگاکانى ترى حکومەتیش لە تەماسدایە بۆ ئاسانکردنى ڕێکارە کارگێڕییەکانى ڕێکخراوەکان.\nدواتر لەلایەن بەڕێز شوان مەحمود جێگرى سەرۆکى فەرمانگە بەرپرسى دۆسیەى ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان ژمارەیەک هەلومەرجى هەنوکەیى کارى ڕێکخراوەکانى خستەڕوو و دواتر قسەى لەسەر پرسیارى ڕێکخراوەکان لەلایەن دەستەى سەرۆکایەتى فەرمانگە وەڵامدرانەوە و ڕێکخراوەکان سوپاسى فەرمانگەیان کرد بۆ دانیشتنەکە و هیوایان خواست ئەو جۆرە دانیشتنانە زیاتر بکرێت کە تێیدا ڕێنمایى ئاراستەکردن دەدرێتە ڕێکخراوەکان.


چالاکێکی بواری مافەکانی ژنان لە شاری پاوە دەستگیر کرا\nبەپێی ڕاپورتی هەواڵنێری ئاسۆی رۆژ لە شاری پاوە، ڕۆژی یەکشەممە ١ی گوڵانی ١٣٩٨ی هەتاوی ڕێکەوتی ٢١ی ئاپریلی ٢٠١٩ی هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران لە شاری پاوە هێرش دەکەنە سەر دوکانی خاتوو"سارا زەحمەتکێش" تەمەن ٢٩ ساڵ، کچی ئەحمەد زەحمەتکێش خەڵکی گەورەدێ "تین" لە شاری پاوە و وێڕای پشکنین و گەڕانی دوکانەکەی، ناوبراو لەگەڵ هێندێک لە کەل و پەلی تایبەتی خۆی بۆ شوێنێکی نادیار دەگوازنەوە.\nجێگای ئاماژەیە خاتوو"سارا زەحمەتکێش" کارناسی زانستی کۆمەڵایەتی و ئەندامی بەڕێوەبەری ئەنجومەنی "ژنانی ژیاری تین" لە شاری پاوەیە.\nهەروەها بەپێی ڕاپۆرتی هەواڵنێری ئاسۆی رۆژ لە شاری پاوەوە، خاتوو سارا زەحمەتکێش ماوەی چەندین ساڵێکە وەک کارناسی کۆمەڵایەتی لە ئەنجومەنی "ژنانی ژیاری تین" بەشدارە و ژنان و کچانی شاری پاوە سەبارەت بە کێشە کۆمەڵایەتی و بنەماڵەییەکانی خۆیان ڕاوێژ وەردەگرن و لە ئەزموونی ناوبراو بەهرەمەند دەبن.\nدوای داخستنی شوێنی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی ژنانی "ژیاری تین" لە لایەن دەزگا ئەمنیەتییەکانەوە، دوکانی خاتوو "سارا زەحمەتکێش" بووە بە ناوەندی ئەنجومەن و شوێنی کۆبوونەوە و هاتووچووی ئەندامان و بەشدار بووانی ئەنجومەنەکە.\nلە ڕۆژی دەست بەسەربوونی خاتوو سارا زەحمەتکێش، بنەماڵەکەی چەندین جار بە مەبستی بەدواداچوون و ئاگادار بوون لە بار و دۆخی ناوبراو سەردانی ناوەندە ئەمنیەتیەکانی پاوەیان کردووە، بەڵام تا کاتی بڵاو کردنەوەی ئەم هەواڵە هیچ زانیارییەک لە شوێنی ڕاگرتن و چارەنووس و تەندرووستی خاتوو سارا زەحمەتکێش بە بنەماڵەی ڕانەگەیاندراوە.


رۆیتەرز: لیرەی توركی وێران دەبێت\nئاژانسی رۆیتەرز لە راپرسییەكدا كە لەگەڵ ٢٠ دامەزراوەی ئابووری ئەمریكا ئەنجامی داوە، هەموو دامەزراوەكان پێشبینییان كردوە لە ٢٠٢٠_دا لیرەی توركی بەرامبەر بە دۆلار دابەزینێكی بێوێنە بە خۆیەوە دەبینێت.\nبە گوێرەی ئەو راپرسییە بێت كە رۆیتەرز ئەنجامی داوە، دوای مانگێكی تر ١٠٠ دۆلاری ئەمریكی دەگاتە ٥٨٠ لیرە، ئەمەش لە كاتێكدایە ئێستا بە ٥٧٤ لیرەیە.\nهەروەها پیشبینی كردوە دوای ٣ مانگی تر ١٠٠ دۆلاری ئەمریكی بگاتە ٦٠٠ لیرە و دوای ٦ مانگی تریش بگاتە ٦٢٣ لیرە و دوای ١٢ مانگی تر واتە ساڵێكی تر و لە كۆتایی ٢٠٢٠، ١٠٠ دۆلاری ئەمریكی دەگاتە ٦٤١ لیرەی توركی.\nئەگەر بێت و پیشبینییەكەی ئاژانسی رۆیتەرز راست بێت، واتە لە ماوەی یەك ساڵدا لیرەی توركی ٨٪ بەهای خۆی لە دەست دەدات.\nلە لایەكی ترەوە، رۆژنامەی (جومهوریەت)_ی توركی بڵاوی كردوەتەوە، بە هۆی ئاڵوگۆڕی دۆلاری ئەمریكی بە لیرەی توركی و بە هۆی ئەو دابەزین و بەرزبوونەوەی دۆلار لە ماوەی سالێكدا، بانكە حكوومییەكانی توركیا ١٢ ملیار لیرەیان زەرەر كردوە، لە بەرامبەردا بانكە ئەهلییەكان ١٢ ملیار لیرەیان قازانج كردوە.\nماڵپەڕی (CNN)_ی توركی، مانگێك بەر لە ئێستا لە شڕۆڤەیەكدا ئاشكرای كردبوو، كە لە كۆتایی ٢٠١٩_دا ١٠٠ دۆلاری ئەمریكی دەگاتە ٦٠٠ لیرە، ئەگەرچی ٣ هەفتە بەر لە ئێستا لەو ژمارەیە نزیك بوەوە، بەڵام دوای ئەوەی ئەمریكا سزاكانی سەر توركیای هەڵگرت، لیرەی توركی بەهاكەی بەرز بوەوە و ئێستا بە ٥٧٥ مامەڵەی پێوە دەكرێت.


ئەركی كۆمۆنیستەكان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ئەركی كۆمۆنیستەكان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا …\nئەركی كۆمۆنیستەكان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا …\nنووسینی: تۆما حەمید\nوەرگێڕانی: شوان عەزیز\nلە سەر کۆمۆنیستەکان پێویستە کە ببنە ڕابەر لە ڕووبەڕوبوونەوەی ڤایرۆسی کرۆنە و هەموو ئەو قەیرانە گشتیەی کە بەسەر مڕۆڤایەتیدا هاتوە، بە هۆی شکستی گەورە و کارەستباری سیستەمی سەرمایەداریەوە. دەبێت گرنگی وشیارکردنەوەی خەڵکی دەربارەی مەترسی ئەو ڤایرۆسە و ئەوەی کە پێویستە بیکەین لە پێناو خۆپارێزیدا بەکەم وەرنەگرین. گرنگە ئێمە وا دانەنێین کە خەڵک ئاگاداری مەترسیەکانی ئەو ڤایرۆسەن، و چ داڕووخانێکیشی لە زوربەی لایەنەکانی ژیانی کۆمەڵگای بەدواوەوەیە. نابێت بە هیج شێوەیەک لە شێوەکان بچینە پاڵ بەرەی ڕاست لە بڵاوکردنەوەی شتی پڕوپوووچ ، بەڵکو دەبێت زۆر لە ڕابردوو زیاتر ڕووبەڕووی ئەو بەرەیە ببینوە. گومانی تێدا نیە کە ئەو ڤایرۆسە گەلێک ترسناکە و دەبێتە هۆی لەناوبردنی سەدان هەزار لە خەڵکی ئەگەر ڕێوشوێنی توند نەگیرێتە بەر ، وەک مانەوە لە ناو ماڵ و قەدەغەکردنی کۆڕو کۆبونەوە لەسەر ئاستی هەموو جیهان.\nگۆشەگیری تەندرووستی (کەرەنتینە) و لێکدووری نێوان خەڵکی؛ تاکە هۆیە بۆ بەرگرتن سنووردانان بۆ بڵاوبوونەوەی ئەو نەخۆشیە. هەرچەندە ئەو ڤایرۆسە زیاتر ترسی هەیە بۆ خەڵکی بەتەمەن و کەسانێک کە کێشەی تەندرووستیان هەیە، بەڵام منداڵ و کەسانی گەنجیش بەدوور نین لە تووش بوون بەو ڤایرۆسە. دەبێت ئێمە هۆیەک نەبین بۆ بڵاوبوونەوەی ئەو نەخۆشیە، چونکە گوێنەدان بە ڕێنماییەکان دەبێتە هۆی ئەوەی کە ژیانی خەڵکانی تر بخەینە مەترسیەوە. ئیلتیزام کردن بەو ڕێنماییە تەندروستیانەی کە لە شوێنی ڕاست و جێگەی باوەڕەوە دەردەچن کارێکی تا بڵێی گرنگە. دەبێت ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی وەک سەرچاوەیەکی گرنگی زانیاری و جێمتمانە چاوی لێبکرێت. بەرەنجامی کۆتایی ئەو پەتایە پەیوەندی بەو ڕێکارانەوە هەیە کە بەخێرایی دەگیرێنە بەر لە بەرامبەریدا، و هەروەها بە پەیڕەوکردنی خەڵک لە ڕێنماییەکان. دەبێت ئێمە بانگەوازێک بکەین بۆ دەستدانە هەرکارێک کە پێمان دەکرێ و ئیمکانی کردنی هەیە لەو پێناوەدا و بەخێراترین شێوە و بەیەک تاوەوە.\nگرفتی سەرەکی کە ئێستا ڕووی لە وڵاتان کردووە ئەوەیە کە دەوڵەتەکانیان بە شێوەیەکی خێراو هەمەلایەنە نەهاتوونەتە مەیدانی جەنگ لەگەڵ ئەو ڤایرۆسە، نابێت هیچ کات بە فیڕۆ بدرێت لە بەرامبەر دەستبەسەرداگرتنی ئەو ڤایرۆسەدا، چونکە کات لایەنی یەکلاکەرەوەیە لە بنەبڕکردنی ئەو کارەساتەدا.\nبۆ چارەسەری ئەو نەخۆشیە نابێت تەرویج بۆ هیچ چارەسەریک بکەین کە بنەمای زانستی نەبێت ، و دەبێت لەو لایەنەوە شەڕ بە تووندی بکەین. زۆر گرنگە کە لەو بارەوە تەنها گوێ لە پسپۆڕان و لایەنی باوەڕپێکراو بگرین.\nلە لایەکی دیکەوە، بە بڕوای من، زۆر گرنگە کە تەرویج بۆ بیردۆزی پیلانگێڕی نەکەین. دەبێت لەم بارودۆخەی ئێستادا بە هیچ جۆرێک نەچینە پاڵ هەواڵ و بیرۆکەیەکەوەکە هیچ بەڵگەی نییە. تا ئێستا هیچ بەڵگەیەک نییە پشتی ئەو بیروڕایە بگرێت کە گوایە دەوڵەتان و دام و دەزگاکانیان لە پشتی بڵاوکردنەوەی ئەو ڤایرۆسەدان. هیچ لایەنێکی خاوەن ئیعتیبار دانی بەو بۆچوونانەدا نەناوە. هەرچەندە زۆرێک لەو قسانە بە ڕواڵەت لە ڕاست دەچن، بەڵام لەبەر نەبوونی بەڵگە هەر لە چوارچێوەی بیردۆزی پیلانگێڕیدا دەمێننەوە. ئێمە کۆمۆنیستەکان، باوەڕمان بە زانست و سەلماندن و بەڵگە هەیە، کەواتە نابێت تەڕویج بۆ هیچ شتێ بکەین کە بە شێوەیەکی ڕەها نەسەلمێنرابێت.\nئەو بۆچوونانە دەبنە هۆی هەڵکشانی تەوژمی کۆنەپەرستی و ڕەگەزپەرستی، و بەمەش خزمەت بە بەرەی ڕاست دەکرێت. دەبا چاوێک بخشێنین بە هەڵوێست و بۆچوونی هەندێک لە سەرکردەکانی بەرەی ڕاست لە وێنەی دۆناڵد تڕەمپ و بۆریس جۆنسن و جائیر بۆلسنار و خامەنەئی بەتایبەتی لە سەرەتای سەرهەڵدانی ئەو ڤایرۆسە تاکو بزانی بەرەی ڕاست چۆن سوود لەو بیروڕایانە دەبینێت. تڕەمپ بە گاڵتەوە باسی مەترسی ئەو ڤایرۆسەی کردو وتی “ئەوە پلانێکی دیموکراتەکانە لە دژی لە پێناوی کەمکردنەوەی هەلی سەرکەوتنی لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوویدا”. تاکو ئێستاش تڕەمپ ئەو ڤایرۆسە بە ڤایرۆسی چینی ناودەهێنێت. بۆ نموونە پەتای ئینفلۆنزای ئیسپانی لە ساڵی ١٩١٨ لە کنساس لە ئەمەریکادا سەری هەڵدا، بەڵام کەس خەتای ئەمەریکا ناگرێت بۆ ئەو پەتایە. بۆیەش پێی گوتراوە ئینفلۆنزای ئیسپانی، چونکە ژمارەیەکی زۆری لە ئیسپانیەکان کوشتووە. بۆرژوازی سوود لەو ڤایرۆسە دەبینی هەر وەک چۆن لە کۆچبەرانی بێگانەی دەبینی کە هەر شتێک ڕوویدابایە خەتاکەی دەخستە ملی کۆچبەرانی بێگانەوە، ئەوەش بۆ ئەوەی خەڵک بیری بە لای سیستەمی سەرمایەداریدا نەچێت.\nلە لایەکی ترەوە بیردۆزی پیلانگێری هاوکاری دەوڵەتان دەکا کە واز لە بەرپرسیارێتی بێنن، بۆ نموونە ئێران دەیەوێت ئۆباڵی شکستی خۆی بخاتە پاڵ لایەنێکی تر.\nزۆرترین بیردۆزەیەک کە ڕەواجی پێدراوە ئەوەیە کە گوایە سوپای ئەمەریکا ئەو ڤایرۆسەی بڵاوکردۆتەوە لە پێناوی هەرەسپێهینانی ئابووری چین، بەڵام هەر کەسێک تۆزقاڵێک زانیاری لەسەر ڤایرۆس و پلەی جیهانگیری و قەبارەی جموجۆڵی نێوان وڵاتاندا هەبێت، تێ دەگا کە ئەو ڤایرۆسەی کە لە وهانی چیندا بڵاو دەکرێتەوە لە دوای چەند سەعاتێک دەگاتە ناوشاری نیویۆڕک لە ئەمریکا. هەروەها شێوەی مامەڵەی ئەمەریکا لەگەڵ ئەو ڤایرۆسە و خۆ ئامادەنەکردنیان بۆی، هەر چەشنە ڕۆڵێکی ئەمەریکا لە بڵاوەپێکردنی ئەو ڤایرۆسەدا بە دوور دادەنرێت. هەروەها کاریگەری ئەو ڤایرۆسە لەسەر ئابووری ئەمەریکا و لەسەر دواڕۆژی کۆمەڵگەی ئەمەریکی و پێگەی ئەمەریکا لە جیهاندا زۆر زیاتر دەبێت لە کاریگەری لەسەر چین. لە ڕاستیدا ئەو ڤایرۆسە مەترسی لەسەر دواڕۆژی سەرمایەداری درووست دەکا وەک سیستەم، و چینی دەسەڵاتداریش درکی بەمە کردووە.\nلە لایەکی ترەوە بیردۆزی پیلانگێڕی دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی بێهوودەیی لە نێو خەڵکیدا. قەناعەتێک لای خەڵکی درووست دەبێت کە ئەگەر سووپای ئەمەریکا لە پشتی ئەم ڤایرۆسەوە بێت ئەوە بەرەنگاری لە خۆمان کارێکی مەحاڵ دەبێت، چونکە ئەگەر توانیمان کۆنتڕۆلی ڤایرۆسەکەش بکەین، چ دڵنیاییەک هەیە کە جاریکی تر ئەمەریکا ڤایرۆسێکی مەترسیدارتر بڵاوناکاتەوە؟. لە ڕاستیدا ئەو گەلانەی کە قسە فەرمی و ڕێنوینییە فەرمیەکانیان گرتە بەر لە وێنەی چین و تایوان و کۆریای باشوورو سەنغافۆرا، سەرکەوتنێکی بەرچاویان بەدەستهێناوە بەسەر ئەو ڤایرۆسەدا.\nهیچ لەبەرژەوەندی کۆمۆنیستەکاندا نییە هەموو ئەو قەیرانە ببەستنەوە بە کێشەیەک کە پەیوەستە بە سوپای ئەمەریکا یان بەستنەوەی بە ململانێی نێوان چین و ئەمەریکا. کێشەی ئێمەی کۆمۆنیست لەگەڵ دەوڵەت یا لەگەڵ سوپایەکی دیاریکراودا نییە، بەڵکو لەگەڵ سەرتاپای سیستەمی سەرمایەداریدایە. ئەوە مەعلومە کە لە بارودۆخێکی ئاوادا بیردۆزەکانی پیلانگێڕی بڵاودەکرێنەوە و هەتا چین و ئەمەریکاش هەڵدەستن بەوکارە لە ڕکابەری نێوان خۆیاندا.\nململانێی نێوان ئەمەریکا وەک ئیمپڕاۆریەتیەک کە بەرەو داکشان دەڕوا، و چینیش وەک هێزێک کە بەرەو هەڵکشان دەڕوا، ململانێیەکی ناخۆش و گشتییە.\nجا ئەو ململانێیە کاریگەری خۆی دادەنێ لەسەر ژیانی ئینسانەکان لەسەر ئاستی جیهانی، و شوێن پەنجەی خۆشی بەجێدێڵێت لەسەر هەموو لایەکی ژیانی ئینسانەکان هەتا لەسەر چۆنیەتی بیرکردنەوەو شێکردنەوەشیان بۆ ڕووداوەکان. ئەمەریکا هەست دەکا بە مەترسی لەدەستدانی هەیمەنەی ئابووری خۆی. لە ماوەیەکی کەمی مێژوویدا ئابووری چین بەسەر ئابووری ئەمەریکادا زاڵ دەبێ لەبەرئەوەی گەشەی ئابووری چین ٪٦ و هی ئەمەریکا کەمێک زۆرترە لە ٪٢. ئەوە لە لایەنی تەکنۆلۆجیەوە چین بە کرداری سەرکەوتنی خۆی بەسەر ئەمەریکادا نیشاندا. هەر بۆیەش ئەمەریکا لەگەڵ شەریکەی هواوی کەوتۆتە شەڕەوە بە هەموو توانایەک کە هەیەتی، بەڵام لەوە ناچێت کە لەو ڕووەشەوە سەرکەوتووبێت. ئەمەریکا دەستی کردووە بە لەدەستدانی نفوز و هاوپەیمانەکانی لە بەرژەوەندی چیندا، زۆرێک لە وڵاتانی ئەوروپا لە ناویاندا حکومەتەکەی بۆریس جۆنسن لە بەریتانیا بڕیاریدا کە ڕۆڵ بدا بە هواوی لە دروستکردنی نەوەی پێنجەم لە بواری ئەنتەرنێتدا و هەتا دوایی …سەرباری فشارەکانی ئەمەریکا لەسەریان لەو ڕووەوە.\nلە ڕاستیدا تەنانەت پەتای کڕۆنەش بووە هۆی هەڵکشانی پێگەی چین. بە ڕای من ڤایرۆسی کرۆنە و ئەو قەیرانە ئابووریەی کە لە گەڵیدایە بە خێرایی تەرازووی هێز لە بەرژەوەندی چین یەکلادەکاتەوە. بۆ نموونە ئیتالیا داوای هاوکاری لە چین کرد نەک لە ئەمەریکا! هەروەها سربیا بەتەنیا هیوای بەچین هەیە بۆ بەڕەوڕووبوونەوەی ئەو پەتایە.\nهەرچەندە ئێمە نازانین ئەو ڤایرۆسە چۆن سەری هەڵدا، یاخود چۆن لە ئاژەڵەوە گواسترایەوە بۆ مرۆڤ. بەڵام ڕاستیەک دەزانین لەسەر پەتای تری هاوشێوەی ئەم ڤایرۆسە، بۆ نموونە ئینفلۆنزای بەراز ، ئەوەش بە بازدانی جینی لە ڤایرۆسەکە ڕووبداو توانا پەیدا بکا و بگوێزرێتەوە بۆ ئینسان، وا دەخوازێت ئاژەڵەکە لەبارودۆخێکی خراپدا بژیت، و ئەوە دەبێتە لاوازی کۆئەندامی بەرگری ئەوئاژەڵەی کە ڤایرۆسەکەی تێدایە. ئەوەش هەمووی ئەنجامی خواستی قازانجە لە پەروەدەی ئاژەڵەکاندا. بۆ نموونە ژمارەیەکی زۆر لە ئاژەڵ دەکرێنە شوێنێکی بچووکەوە، یاخود ئاژەڵان کۆدەکەینەوە و ناهێڵین بە شێوە سروشتیەکەی خۆیان بژین. ئا لێرەوە ئیتر ناتوانێت بەرەنگاری بکات لە دژی ڤایرۆسی ئاژەڵانی تر. ئەو مەسەلەیە یا لە کێڵگەی بەخێوکردنی ئاژەڵاندا ڕوودەدات، یاخود لە ڕێگەی ئەو… مافیایانەی کە بازرگانی بە ئاژەڵانەوە دەکەن لەسەر ئاستی جیهانی کە بۆ مەبەستی جۆراوجۆر دەفرۆشرێن. بۆ نموونە بۆ مەبەستی گۆشت. ئەو جۆرە بازاڕانە لە ئاسیا بە شێوەیەکی بەرچاو چالاکن.\nئەو ڤایرۆسە تەنها مەترسییەکی بایۆلۆجی لەسەر ژیانی خەڵکی درووست ناکا، بەڵکو بە شێوەیەکی ترسناک هەڕەشەیە بۆ سەر ژیانی ملیۆنان کەس لە جیهاندا، و دەبێتە هۆی لەناوبردنی ژیانی ملیۆنان کەس لە ڕووی ئابووریەوە ئەگەر حکومەتەکان هەڵنەستن بە ڕێکاری توندو خێراو یەکلاکەرەوە.\nبە کرداری ئابووری سەرمایەداری کەوتۆتە قەیرانێکی قوڵەوە.بە ڕای من ئەو قەیرانەی کە چاوەڕێ دەکڕێ گەورەتر دەبێت لە قەیرانی ساڵی ٢٠٠٨، و لەوانەیە لە خراپیدا خۆی بدات لە قەیرانی ساڵی ١٩٢٩ کە پێی دەگوترێت گرانییە گەورەکە، و لە ساڵی ١٩٢٩ وە دەستی پێکرد و بەردەوام بوو تا ساڵی ١٩٤١. ئەو گرانیە بەهۆی جوڵەو ئامادەکارییەکان بۆشەڕی دووەمی جیهان کۆتایی هات کە دەوڵەت و ڕابەرانی سەرمایەداری جیهانی سیاسەتی دامەزراندنی دەوڵەتی خۆشگوزەرانیان پەیڕەوکرد. بۆ نموونە لە ئەمەریکادا سەرۆکی ئەوکاتی ئەمەریکا فڕانکلین دی ڕۆزفڵت لەو کاتەدا لە ژێر فشاری کۆنگرەی یەکیەتی سەندیکاکان و هەردووک حزبی سۆشیالیست و حیزبی کۆمۆنیستدا ١٢ بۆ ١٥ ملیۆن هەلی کاری ڕەخساند لە کەرتی گشتیدا. هەروەها بیمەی بێکاری و خانەنشینی و چاودێری تەندرووستی دابینکرد، لە کاتێکدا وڵات لە ئەوپەڕی قەیراندا بوو، و سەرباری کەمی سەرچاوەکان.\nوەک کۆمۆنیستەکان لەسەرمان پێویستە کە دڵنیابین ڤایرۆسی کۆڕۆنە هۆی سەرەکی ئەو قەیرانە ئابووریە نییە کە لە ئابووری جیهان دەدات.لە ڕاستیدا ئابووری سەرمایەداری لەسەر لێواری قەیرانێکی قوڵدایە و ئەو ڤایرۆسە تەنها هۆیەکی یارمەتیدەرە بۆ تەقاندنەوەی باروودۆخەکە. دەبێ ئەوەمان لە بیر بێت کە سیستەمی سەرمایەداری لە کاتی لەدایکبوونیەوە لە نزیکەی ٣٠٠ ساڵ پێش ئێستاوە تاکو ئێستا هەرکاتێک کە بووەتە ڕژێمێکی باوی کۆمەڵگە بە موعەدەل هەر ٤ بۆ ٧ ساڵێک جارێک کەوتۆتە قەیرانەوە. هەندێک جار ماوەکەی کورتر یان درێژتر بووە، بەڵام بۆ جیاکردنەوەی نێوان دوو قەیران ئەو موعەدەلە هەبووە. جا قەیرانی دەوری کە لە هەناوی ئەو سیستەمەدایە و کەموکوڕیەکی دامەزراوەی ئەو سیستەمەیە و ناتوانێت خۆی لێ دەربازبکات، سەرباری هەموو هەوڵێک بۆ ڕێگرتن لە ڕوودانی ئەو جۆرە قەیرانە. دوایین قەیرانی ئابوری لە ساڵی ٢٠٠٨ دا بوو کە ئەو قەیرانە زۆر دواکەوت بەهۆی ئەوەی کە دەوڵەتەکان چەند ڕێکارێکیان گرتە بەر بۆ دواخستنی، بۆ نموونە زیادکردنی قەرز. دەگونجا هۆی تەقاندنەوەی ئەو قەیرانە شەڕ بێ لەسەر بازاڕی نەوت، کاری ئیڕهابی، شەڕی سەربازی، پەتایەکی تر، قەیرانێکی سیاسی لە وڵاتێکی گەورە، تووند بوونی شەڕی بازرگانی بێت. یاخود هەتا ترس لە ڕوودانی قەیرانێک بۆی هەیە هۆی سەرەکی بێت بۆ پەیدابوونی قەیران. زۆر بە سادەیی نایەکسانی گەیشتۆتە لوتکە. بەشی چینی کارگەر لە بەرووبوومی کۆمەڵگە کەم کراوەتەوە بە شێوەی زیادکردنی کرێ و کەم کردنەوەی توانای کڕین بۆ چینی کارگەر کە هەر ئەویشە بڕبڕەی پشتی سەرمایەداری بۆ بەرهەمهێنانی کاڵاو خزمەتگوزاری.\nبۆ ماوەیەکی دیاریکراو توانرا بەسەر ئەو کێشەیەدا زاڵبن ئەویش بە زیادکردنی ژمارەی ئەندامانی خێزانێک بۆ نێو بازاڕی کارو زیادکردنی سەعاتکار. وە کاتێک ئەو ڕێگایەش نەیتوانی چارەسەری کێشەکە بکات، وا لە کرێکار کرا پەنا ببات بۆ قەرزکردن، بۆ نموونە لە وێنەی قەرزی خانوو و کڕینی بیتاقەی دڵنیایی و کڕێدیت و قەرز بۆ خەرجی خوێندن لە پێناوی پارێزگاری لە ئاستی ژیان و بەکاربردن. جا کاتێک کە بۆ سەرمایەداری پاڵنەرێک نامێنی بۆ بەرهەمهێنان، ئیتر ڕوودەکاتە بازاری دراو و بانکەکان و دەبێتە هۆی دروستبوونی بڵق لە نێوان کەرتی دیاریکراو، بۆ نموونە نرخی کاڵاو نرخی خانووبەرە و پشکەکان. ئا لەو بارودۆخانەدا، لەگەڵ دەرکەوتنی یەکەم کێشە بۆ نموونە لەدەستدانی ژمارەیەکی زۆری کرێکاران کارەکانیان بە هەر هۆیەک بێت و دواکەوتنیان لە پێدانی قەرزی خانوەکانیان یان قەرزەکانی تر ئەمە دەبێتە هۆی داڕووخانی سێکتەرێکی ئابووری دیاریکراو، وە لێرەوە کاریگەریەکە دەگوێزرێتەوە بۆ سێکتەرەکانی تر، چونکە سێکتەرەکانی ئابووری هەموویان پەیوەندیدارن بەیەکەوە. چارەسەری سەرمایەداری بۆ قەیرانی ٢٠٠٨ بریتیبوو لەوەی کە پارەیەکی هەرزانی یەکجار زۆریان خستە دەستی بانکەکان و شەریکاتە ئیحتیکاریەکان و ئەمەش قەیرانەکەی خراپتر کرد. ئەو پارەیەی پێیان درا بەکاریان هێنا بۆ کڕینەوەی پشکەکانی کۆمپانیاکان لە لایەن کۆمپانیاکان خۆیانەوە، ئەوەش لە پێناو بەرزکردنەوەی نرخی پشکەکاندا بووە. ئەمەش بڵقێکی درووست کردووە و زەمینەی بۆ قەیرانێکی گەورەتر درووستکردووە. دەبێ لەوە دڵنیا بین کە ئەو ڤایرۆسە وەک دەرزیەک وابووە کە ئەو بڵقەی تەقاندۆتەوە، نەک خۆی بووبێتە هۆی قەیرانەکە، بەڵام بورژوازی دەیەوێت پێمان بڵێ کە ئەوە بەهۆی ئەو ڤایرۆسەوەیە قەیران هەیە. ئەو دەیەوێت ئەو بۆچوونە لای خەڵکی درووست بکا بۆ ئەوەی کەس خەتای سیستەمەکە نەگرێت لە بوونی ئەو قەیرانە. بە شێوەیەکی گشتی تووڕەبوون لە دژی سیستەمەکە کەمتر دەبێ کە خەڵک وا بزانێ ئەوە ڤایرۆسە وای کردووە، نەک ئەوانەی کە تەحەکوم بە ئابووری جیهانەوە دەکەن لە پێناو قازانجدا. بۆیە ڤایرۆس وەک هەر کارەساتێکی تری سروشتیە. وەکو وشکە ساڵیە، وەکو لافاوە لەدەرەوەی هێزی ڕژێمدا. هەرچەندە زوربەی ئەو کارەساتە سروشتیانەش لەسەردەمی ئەمرۆماندا هۆیەکەی سیستەمی سەرمایەداریە.\nئەو قەیرانە لە زۆر لایەنەوە پەردەی لەسەر ئابووری سەرمایەداری لادا. سەلمێنرا کە کەرتی تایبەتی و میکانیزمی بازاری بێسوود بوون لەو بارودۆخەی ئێستادا سەرباری ئەوەی کە دەوترێ لە ڕاگەندنەکان و زانکۆکان و سەکۆکانی ترەوە دەربارەی گرنگی و پیرۆزکردنی ئەو کەرتە و بازاڕەکەی لە ڕێکخستنی ژیانی ئابووری و لە گەشەپێداندا. ئێمە کۆمۆنیستەکان لەسەرمان پێویستە ئەو ڕاستیە ڕۆشن بکەینەوە. ئیتر بەشێوەیەک ڕوون بۆتەوە کە گومان هەڵناگرێت ئەوەی ئێمە دەمانەوێت بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو ڤایرۆسەداو ئەو قەیرانە ئابووریەدا ئەوەیە کە تەواو پێچەوانەیە بە کردەوە و ئەخلاق و یاسای سیستەمی سەرمایەداری.\nکتوپر دەوڵەتانی سەرمایەداری و سەرکردەکانیان کە هەمیشە ڕوویان لە برەودان بووە بە چاوچنۆکی و پێشبڕکێ و نایەکسانی و تاک گەرایی و چەندین شتی تری پەیوەست بە سیستەمی سەرمایەداری، ئێستا داوای شتێک دەکەن کە پێچەوانەی سیستەمەکەیە. بۆ نموونە لەسەردەمی نەبوونی کاڵادا لە بازار یان زۆر بوونی خواست لەسەری نرخی بەرز ناکرێتەوە. هەروەک ڕوویدا بۆ کاڵاکانی وەک پاککەرەوە و دەمامک و شتی تری تەندرووستی. ئێستا داوای بە هاناوە یەکتری چوون و برایەتی دەکەن. لە کاتێکدا چاوچنۆکی و یاری کردن بە نرخەکان و پێشبڕکێ هەمیشە سرووشتی سیستەمی سەرمایەداری بووە. بۆیە کتوپڕ دەردەکەوێت کە لەسەریان پێویستە میکانیزمێک بگرنە بەر کە جیاواز بێت لەو میکانیزمەی ئێستای بازاڕ.\nپێمان دەڵێن کە هاوکاری جیهانی لە مەجالی تەکنەلۆجیاو بیروڕاو ، شتی تریش باشترین هۆیە بۆ بەرەنگاری ئەو ڤایرۆسە و قەیرانی ئابووری. لە کاتێکدا سرووشتی ئەو کۆمپانیا و حکومەتە سەرمایەداریانە بریتیە لە هەرچی دەتوانن بیکەن لە پێناو پارێزگاری لە داهێنان و فکرو تەکنۆلۆژیا یان و هەرباس نەکردن لێی لەگەڵ خەڵکی تر، ئەویش بەمەبەستی زیاتر سوود وەرگرتنە بۆ خۆیان. هەر چارەسەریەک کە پێشنیار دەکرێ و بە وەشەوە کە پێویستە پێشنیار بکرێ هەر ڕووی ئەو سیستەمە زەرد دەکات و ئابڕوووی دەبات. یاسای سەرمایەداری دەڵێ بەرهەم بێنە کاتێک بەرهەمەکە قازانجی هەبێ. لە کاتێکدا ئەو پەتایە پێمان دەڵێ بەبێ ئەملاوئەولا دەبێت حکومەتت بەرهەم دەست پێبکات جا قازانج بکا یا نەکا. پێویستە خەرج بکرێت بۆ کەل و پەلی پشکنین و ئامڕازەکانی هەناسەدانی دەستکرد و تەندرووستی و ژیان و گوزەرانی خەڵک و لە ناویشیاندا بێ نەوایان. لە ڕاستیدا پشتیوانانی ئەو سیستەمە خۆیان لە پێگەیەکدا بینیەوە کە واز لە هەموو بەهایەکی سەرمایەداری بهێنن، لە پێناوی پاراستنی سیستەمی سەرمایەداریدا. بۆیە ئامانج و کاری لە پێشینەی سەرمایەدار تەنها قازانج نییە، بەڵکو بردنەوەی ئێستایە بۆ خۆی، بەڵام ڕوون بۆتەوە کە ئابووری پێویستی بە بەرهەمهێنان هەیە لە کاتێکدا نا کە قازانجی هەبێ و لە کاتێکدا قازانجی نەبێ. وە کاتێک کە پرسیار لەخۆمان دەکەین بۆچی ئێمە نابێ وابکەین لە کاتە ئاساییەکاندا، و نەک هەر لە کاتی قەیران دا؟ پشتگیریکەرانی سیستەمی سەرمایەداری وەڵامی ئەو پرسیارەیان لە لا قورسە.\nلەسەرەتادا زۆرێک لە دەوڵەتان ویستیان هەندێک ڕێکاری کەم بگرنەبەر بۆ بەرەنگاری پەتایەکە کە زیان نەگات بە ئابووری. کە قسە لەوە دەکرا هەمان ڕێکارێک دووبارە بکەنەوە کە بۆ قەیرانی ٢٠٠٨ کردیان کە بریتیبوو لە پشتگیری شەریکە و کۆمپانیا و بانکە زەبەلاحەکان. بەو هیوایەی کە سوودەکەی بۆ هەموو کۆمەڵگە بێت. کە ئەوەش پێی دەگوترێت سیاسەتی کەوتنی ئابووری.\nبەڵام ئەو ڕێکارانە قەبارەی ئەو بۆشاییە دیاری دەکا لە نێوانی دەستەبژێری بورژوازی و حکومەتەکانیان لەگەڵ واقیعدا. لە ماوەی چەند سەعات و ڕۆژێکدا کەموکوڕی ئەو ڕێکارانە دەرکەوتن. جا بۆ ئەوەی کرێکار بتوانێت بەشدار بێت لە ڕاگرتنی ئەو پەتایە و بچێتەوە ماڵ دەبێت لە توانایدا هەبێ نەچێتەوە سەرکارو واز لە کرێکەی بهێنێت.بەڵام کۆمەڵێک یاسای کارو گرێبەست لەگۆڕێدایە کە بەشێکی زۆری کرێکاران بۆیان نییە مۆڵەتی نەخۆشی وەربگرن و پارەی پاشەکەوتی پێویستیشیان نییە.\nبە خێرایی دەرکەوت کە لە وێنەی ئەو ڕێکارانە بێ سوود دەبن و لەلایەن کۆمەڵگەوە قەبوڵناکرێن. بۆیە زۆرێک لە دەوڵەتەکان دەزانن کە لەسەریان پێویستە ڕێکاری تووند بگرنە بەر لە ڕووی ئابووریەوە. وە دابینکردنی پارەی زۆرتر کە بگاتە چەندین تڕلیۆن بۆ هاوکاری، نەک هەر کۆمپانیا و شەریکاتی ئیحتیکاری بەڵکو بۆ چینی کریکاریش.\nزۆرێک لە دەوڵەتەکان بەڵێنیاندا کە بیمەی بێکاری بدەن بە هەر کرێکارێک کە لەو بارودۆخەدا کارەکەی لەدەست دەدات. وە خەرجیەکانی تەندرووستی لە ئەستۆبگرن و ڕێگاش بە کرێکاران بدرێ کە قەرزی مانگانەی خانوو دوابخەن بەبێ ئەوەی بانک هیچ سزایەکیان بدات. بۆیە چینی دەسەڵاتدار درکی بەوە کرد کە ئێمە لەوەزعێکدایین کە پێشتر وێنەی نەبووە. هیچ قەیرانێکی ئابووری بە گرانیە گەورەکەشەوە لە ساڵی ١٩٢٩بەو خێراییە ڕووی نەداوە. بۆیە ئەو سیستەمە پەنا بۆ هەرجۆرە ڕێکارێک دەبا کە لە ژێردەستیاندایە بۆ پشتگیریکردنی ئەو ئابووریە….\nئەو پارەیەی کە بۆ پشتگیری ئابووری تەرخانکرا پارەیەکی یەکجار زەبەلاحە. بەڵام ئایا ئەوە بەسە بۆ چارەسەری ئەو قەیرانە؟ هەتا ئەگەر تەواوی ئەو پارەیەش نەچێ بۆ کۆمپانیا و شەریکەکانی سەرمایەداری؟ بە ڕآی من ئەوە بەس نییە. ئابووری سەرمایەداری پشتی بەقەرز بەستووە. قەرزی حکومەتەکان کۆمپانیاو شەریکە ئیحکتیکاریەکان و تاکەکان گەیشتۆتە بەرزترین ئاستی خۆی لە مێژووی ئەو سیستەمەدا. کەلوپەل و کاڵایەکی زۆر هەیە و سیولە و کڕێدیتی باش هەیە لە ئابووریدا، لە کاتێکدا بەرهەمهێنان بەهۆی ئەو ڤایرۆسەوە بەرەو داکشان دەڕوا. ئەو جۆرە لە سیاسەت نابێتە هۆی زیادبوونی بەرهەم جگە لە هەندێک سێکتەری دیاری کراودا نەبێت. سیولەی دارایی بەتەنێ بەس نییە. لە بارودۆخێکی ئاوادا مەترسی زۆر لەسەر هەڵاوسانی نرخ لە ئارادایە، بە جۆرێک کە دەبێتە هۆی بێسوودبوونی بیمەی بێکاری کە دەوڵەت بڕیاری لەسەر دەدات. دیارنەمانی کەل و پەل و خزمەتگوزاری لەگەڵ بوونی سیولەی مالی دەبێتە هۆی هەڵاوسانێکی گەورە لە نرخەکانداو ئەویش دەبێتە هۆی ئەوەی کە بیمەی بێکاری و خانەنەنشینی کە دەوڵەت دەیاندا هەر کەمێک سوودیان هەبێ.\nئابووری سەرمایەداری لەسەر بەکاربردنی زۆر و گەشەی بەردەوام بەندە بۆ ئەوەی بەشێوەی سرووشتی بەردەوام بێت. ئەوەش پێویستی بە بەرهەمهێنانی زۆر و بە کاربردنی زۆر هەیە. ئەو دوانەش ئێستا دیار نین. ئەوەش قەیرانی ئەو سیستەمە دەگەیەنێ.\nبۆیە لەسەر دەوڵەت پێویستە کە بێتە سەر خەت و بە شێوەیەکی چڕ لە ڕووی ئابووریەوە لە پێناوی پشتگیری ئابووری و زاڵبوون بەسەر ئەو پەتایەدا بە شێوەیەک کە ئارایشی هەیکەلی ئابووری بکاتەوە لە ئاستێکی گەورەدا. دەبێت واز لە ئالیەتی بازار بهێنێت لەزۆر لاوە کە پیرۆز دەکرێت لەسیستەمی سەرمایەداریدا. وە پێویستە لەسەر دەوڵەت ژیانی کرێکاران دابین بکات و خەرجی پێداویستیەکانی تەندرووستیان بۆ دابین بکات. جا ئەگەر بیمەی بێکاری بەس نەبوو ئەوە دەبێ بەشەخۆراکیان بۆ دابین بکات وەکو چۆن لە ساڵەکانی جەنگی دووەمی جیهانیدا لە ئەمەریکادا بۆ کرێکاران دەکرا.\nبەڵگە هەن لەسەر هەنگاوە سەرەتاییەکان لەو بارەوە. بۆ نموونە ئیسپانیا هەستا بە تەرخانکردنی خەستەخانەکان بۆ بەرەنگاری ئەو پەتایە. وە ئیدارەی تڕەمپ هەستا بە چالاککردنەوەی یاسای بەرهەمهێنانی بەرگری کە لە ساڵی ١٩٥٠ لە سەرەتای شەڕ لە گەڵ کۆریا لە پێناو کۆمەک بە جەنگ لە چواچێوەی جەنگی ساردا کاری پێدەکرا . ئەو یاسایە ڕێگا بەسەرۆک دەدا کە بنکەی پیشەسازی ئەمەریکا و کۆمپانیاکانی تایبەت بەکاربێنێت بۆ خێرا کردن و فراوانترکردنی بەرهەم و کەلوپەلێک کە حکومەت پێویستی پێی هەیە. بۆ نموونە فەرمانی دەکرد بە کارگەیەک کە دەمامک و پاککەرەوە درووست بکەن. وە حکومەت هەڵدەستا بە تەرخانکردنی میوانخانە و هەموو ئەو شوێنانەی کە بەتاڵ بوون و کەس بەکاری نەدەهێنان بۆ ئەوەی حکومەت بەکاریان بێنێت بۆ بێ نەوایان و کەرەنتینەکراوانی تەندروستی تاد.\nنموونەی نیولیبڕاڵی بۆ بەڕێوەبردنی کۆمەڵگە پەردەی لەسەر ڕاماڵدرا لە ئەنجامی ئەو پەتا و قەیرانەدا .ئیتر ئاشکرابوو هێرشی نیولیبڕاڵی بۆسەر خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان و بەشی چینی کارگەر لە سەروەت و سامان، هەروەها بۆسەر بارودۆخی کارو هەتا بۆ سەر کۆمەک و هاوکاری و یەکیەتی لەناو کۆمەڵگەدا. ئەمە وای لە کۆمەڵگە کرد بە شێوەیەکی گشتی لاواز ببێ لە بەرامبەر کێشەکاندا. بۆ نموونە لە بەرامبەر کۆڕۆنەدا. ئەوەش وا دەکا کۆمەڵگە ڕوو لە چەپ بکا. هەروەها هۆشمەندیەک لە ناو کۆمەڵگەدا لە دایک دەبێ کە پێش ماوەیەکی کەمیش بە خەیاڵماندا نەدەهات. خۆ ئامادەکاریەک پەیدا دەبێ بە مەبەستی گەیشتن بە ژیانێکی باشتر. چەندین پرسیار مەتڕەح دەکرێن. دەشگونجێت چینی فەرمانڕەوا تەڕح و پێشنیاری سیستەمی سۆشیال دێموکڕات بکات.\nبەڵام لەسەر کۆمۆنیستەکان پێویستە جەخت لەوەبکەنەوە کە گەڕانەوە بۆ سۆشیال دیموکڕاتی چارەسەر نییە. دەبێت بیسەلمێنن کە زیادکردنی ڕۆڵی دەوڵەت لە ڕووی ئابووریەوە چارەسەر نییە، هەرچەندە ئەوە باشترە لە نیولیبڕالی. دەبێت بزانین کە دامەزراندنی دەوڵەتی خۆشگوزەران تەنها دەسکەوتێکی کاتیە. دەوڵەتی خۆشگوزەران لە دوای گرانیە گەورەکەوە هەبوو، بەڵام زۆری پێنەچوو کە بەرەی ڕاستی بۆژوازی دەستیان بەسەرداگرت. وە ئەو دوودڵیە لە نێوان زیادکردنی ڕۆڵی دەوڵەت لە ڕووی ئابووریەوە و سنوردارکردنی ڕۆڵی دەوڵەت لە ئابووری ململانێیەکی بێسوود دەبێ. ئەو جۆرە ململانێیە هەر لەسەردەمی لەدایکبوونی سیستەمی سەرمایەداریەوە تاکو ئەمرۆ بەردەوامە. ئەوەش بەڵگەیە کە هیچ کام لەو چارەسەرانە چارەسەر نییە. دەبێت ئێمە تێبکۆشین لەپێناو ئاڵوگۆڕی ریشەیی لە ئابووریدا. ئەو کارەش بە گۆڕانکاری لە پەیوەندیەکان شوێنی بەرهەمهێناندا دەکرێت.\nسیستەمی سەرمایەداری ئامادە نییە بەهۆی باڵادەستی بەسەر جۆری بەرهەمهێنانی سەرمایەداریەوە ڕووبەڕووی ئەو قەیرانانەی کە تووشی مرۆڤایەتی دەبنەوە ببێتەوە. دەمێکە زانایان هۆشداری دەدەن کە بڵاوبوونەوەی پەتای گەورە لە ئان و ساتدایە. پەتای لەوجۆرە لە ڕابردوودا ڕوویداوە، بەڵام لە چوارچێوەی بچووکتردا بووە. بۆ نموونە سارس و میرس و ئینفلۆنزای باڵندە. سەرباری ئەوەش نەتوانراوە بەپێی پێویست کەل و پەلی پێویست بەرهەم بێت و پاشەکەوت بکرێت وە بەکار بهێنرێت بۆ بەرگرتن بە پەتاو وە ڕێگری بکرێت لە گواستنەوەی. بۆ نموونە کەل و پەلی پیویستی دیاریکردنی نەخۆشی و چارەسەری نەخۆشی و پشکنین و داودەرمان و ئامێری هەناسەدانی دەستکرد. ئەو کەلوپەلانەیان بەرهەم نەهێنا و پاشەکەوتیان نەکردن، چونکە قازانجیان بۆ سەرمایەداری تێدا نەبوو.\nکۆڤید ١٩ لاوازی و هیچ لەبارادا نەبوونی کەرتی گشتی تەندرووستی ئاشکرا کرد. هەروەها ژێرخانی تەندرووستی خەستەخانەکان و ئامڕازو ئامێرو مەکینەکانی هەتا لە دەوڵەمەندترین و زوربەی دەوڵەتە پێشکەوتووەکانیشدا ئاشکرا کرد.\nسیستەمێکی تەندرووستی کە نەتوانێ لە بارودۆخێکی ئاساییدا پێداویستی تەندرووستی هەبێ و داخوازی تەندرووستی بەجێ بگەێنێت، ئەدی چۆن لە بارودۆخێکی وەکو ئەو قەیرانەدا دەتوانێت ئەو کارە بکات؟.\nکۆڤید ١٩ ئاشکرای کرد کە ئیتر کاتی ئەوە هاتووە کە مڕۆڤایەتی بیر لە دامەزراندنی سیستەمێکی تر بکاتەوە کە لەڕیشەوە جیاواز بێت لەسیستەمی سەرمایەداری. ئەو سیستەمە دەبێت ئامانجی مرۆڤ و خۆشگوزەرانی مرۆڤ و دنیایەکی باشتر بێت، نەک قازانج.\nتێبینی: ئەم بابەتە لە بۆپێشەوەی ٧٢ لە ٣١/٣/٢٠٢٠ دا بڵاوبۆتەوە


ئێران ژماره حه‌سابی بانکی بۆ یارمه‌تیی حه‌ماس راگه‌یاند – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / ئێران ژماره حه‌سابی بانکی بۆ یارمه‌تیی حه‌ماس راگه‌یاند\nئێران ژماره حه‌سابی بانکی بۆ یارمه‌تیی حه‌ماس راگه‌یاند\nهه‌ینی 25 ته‌مموز 2014\tئێران, هەواڵ 73 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nرێکخراوی به‌سیج که سه‌ر به سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامیه، ژماره حه‌سابێکی تایبه‌تی به مه‌به‌ستی کۆکردنه‌وه‌ی یارمه‌تی بۆ ێکخراوی حه‌ماس راگه‌یاندووه‌و داوای له کاسبکاران کردووه بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی ئیسراییل هاوکاریی ئه‌و رێکخراوه بکه‌ن.\nماڵپه‌ڕی فارس که له راگه‌یاندنه‌کانی سپای پاسدارانه له هه‌واڵێکدا شه‌ڕی حه‌ماس له گه‌ڵ ئیسراییلی به شه‌ڕی موسڵمانان‌و کوفر زانیو‌ه‌و داوی له خه‌ڵک‌و کاسبکاران کردووه له‌م به‌ره‌جه‌ژنه‌دا له رێگه‌ی ژماره حه‌سابێکی بانکی ‘اقتصاد مهر’ی کۆماری ئیسلامی پاره بۆ حه‌ماس کۆبکه‌نه‌وه.\nئه‌و سه‌رچاوه‌یه به ئاماژه‌دان به قسه‌یه‌کی خامنه‌یی که وتویه‌تی پێویسته که‌ناری رۆژاوای چه‌مو ئوردون‌یش وه‌ک که‌رتی غه‌زه پڕچه‌ک بێت داوای له خه‌ڵک کردووه هه‌رکه‌س چاره‌نووسی فه‌له‌ستینی به‌لاوه گرنگه هه‌رچه‌نده که ده‌توانێت پاره بخاته ئه‌و ژماره حه‌سابه‌وه.


کوردیپێدیا - Qibla English (1) English Language Education in Kurdistan\n📕 Qibla English (1) English Language Education in Kurdistan | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🇬🇧 English\nQibla English (1) English Language Education in Kurdistan\n🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: Qibla English (1) English Language Education in Kurdistan\n1. 👁 Qibla English (2) English with TEFL Full works and essays\n2. 👁 Qibla English (3) Similar Meaning in English and_Kurdish\n3. 👁 Qibla English (4) Basic Source of Islamic Law Qibla\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Jul 18 2019 9:45PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Jul 18 2019 9:45PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 47 KB Jul 18 2019 9:56AM زریان سەرچناری\n📕 فایلی PDF 1.0.1 3 MB 248 Jul 18 2019 9:56AM زریان سەرچناری


خوێندنەوەیەک بۆ رەهەندی جوانیناسی هێربێرت مارکوزە.\nعەبدوڵا سڵێمان (مەشخەڵ)\nهێربێرت مارکوزە لەم کتێبەیدا و لە ڕێگەی خوێندنەوەیەکی چڕ و پڕەوە (١) تێکۆشاوە هەمان ئەو ڕەخنانە بەرجەستە بکاتەوە کە بیرمەند و نووسەرانی بۆرژوازی دژە مارکسیستی ئاراستەی خودی جیهانبینی مارکسیزمیان کردووە. بەتایبەتیش لە بوارەکانی ئەدەب و هونەر و ئیستاتیکا. مارکوزە لەو شەقڵەوە دەست پێدەکات کە پەیوەندی دیالەکتیکی و ئۆرگانیکی نێوان شێوە و ناوەڕۆک بە گۆڕەپانێکی شیاو دەزانێت بۆ هەناسەدانی ڕەخنەکانی و لە درێژەی خوێندنەوەکەی خۆیدا هەمان ڕێبازی هونەر بۆ هونەر پەیگیرانە پیادە دەکات و بەرگری لێ دەگات. با تۆزێک ڕوونتر بڵێـم مارکوزە دێت لەسەر چەند چەمکێک ئیش دەکات و تیشکیان دەخاتە سەر وەک سەربەخۆیی هونەر و ئەدەب و پەیوەندی هونەر بە واقع و ڕەسەنایەتی دەق و خەڵک و زمانی نووسین و ڕەخنە و ...تاد، بۆ دەرخستنی ئاریشەکانی ئیستاتیکای مارکسیستی و برەودان یان پشتیوانیکردن لە ئەدەب هونەری سەرتاپاگیر و گشتی یونیڤێرساڵیی، نەک ئەدەب و هونەری چینایەتی کڕیکاران یان پرۆلیتاریا." هونەر لەژێر تیشکی ئەم حەقیقەتە یونیڤێرساڵ و بان مێژووییەوە دەکێشرێتە نێو ئەو ویژدان یاخود وشیارییەی کە تەنها ئینتمای بە چینێکی تایبەتەوە نییە بەڵکو بۆ هەموو تاکێکە.".(٢)\nمارکوزە دێت ئەدەب و هونەر لە ڕەوتی خەباتی چینایەتی پرۆلیتاریا جیا دەکاتەوە، چونکە بەلای مارکۆزەوە پەیوەستبوونی ئەدەب و هونەر بە خەباتی چینایەتی کرێکاران ناتوانێ دەرخەری جوانناسی دەق بێت. ئەو پێیوایە ئەدەب و هونەر دەبێ سەربەخۆ بن." من وزەی سیاسی هونەر لە خودی هونەردا دەبینم. واتا لە هەمان فۆرمی جوانناسەکی خۆیدا. سەرەڕای ئەمە، قسەی من ئەوەیە هونەر لەبەر فۆرمی جوانناسەکیانەی خۆی و لە هەمبەر پەیوەندییە کۆمەڵایەتییە هەبووەکاندا، تا رادەیەکی زۆر سەربەخۆیە." (٣)سەربەخۆیی وەک چەمکێکی سیاسی- چینایەتی کە مارکوزە پێداگیریی لەسەر دەکات سەربەخۆیی چینایەتی نییە، سەربەخۆیی نییە لە بەرژەوەندییەکانی بۆرژوازی. بەڵکو زۆر بە ئاشکرا سەربەخۆییە لە بەرژەوەندی چینایەتی پرۆلیتاریا. ئەدەب و هونەری پرۆلیتاری نابێت سەربەخۆ بێت لە کێشەی گشتی پرۆلیتاریا. " ئەدەب بە نسبەت پرۆلیتاریای شۆشیالیستی هۆکارێکی قازانجی کەسیی یان کۆمەڵی کەسێک نییە، وە لەبەر ئەوە ناشتوانێ بە شێوەیەکی گشتی ببێتە کێشەی تاک و سەربەخۆ بێت لە کێشەی گشتی پرۆلیتاریا.(٤)\nدیوێکی تری ئەم سەربەخۆبوونەی ئەدەب و هونەر لە خەباتی چینایەتی پرۆلیتاریا، بریتییە لە پەیوەستبوون بە واقع. لای مارکوزە دەق خۆی واقیع بۆ خۆی دەخولقێنێ. پەیوەستبوون بەو واقعە وەهمییەی دەق ئەو جوانییەیە کە دەبێ پێداگیریی لەسەر بکرێت. واقعی مادیی کۆمەڵگە لای مارکوزە، ئەو واقعەی کە دەتوانین لەمسی بکەین و بیبینین، واقعێکی ناتەواوە و گوزارشت نییە لە واقعی هەبوو و ئەدەب و هونەر دەبێ لە دەرەوەی ئەو واقعەوە هەناسە بدەن." جیابوونەوەی هونەر لە پرۆسەی بەرهەمهێنانی مادی، توانایەک بە هونەر دەدات تا واقعێک ئاشکرا بکات کە لەم پرۆسەیەدا سەرلەنوێ بەرهەم دێتەوە.(٥) لای مارکوزە واقعی ئەفسانەیی و خەیاڵی ڕاستەقینەترە لە واقعی بینراو. ئەم وەهمە یان ئەم دیماگۆجییەتە دەرخەری یەک ڕاستییە ئەویش ئەوەیە کە مارکۆز وەک موعەلیمێکی چاوساغی وردەبۆرژوازی سەنگەری لە مارکسیزم و ئیستاتیکای مارکسیستی گرتووە. مارکوزە وەک چەپێکی پۆپۆلیستی وردەبۆرژوا کە خۆی بە (چەپی نوێ) ناو زەد دەکات خوازیارە ڕووی دەمی لە خەڵک بێت و خەڵک بدوێنێ نەک چینی کرێکار. ئەمەش ڕوونە کە یەکێک لە خەسڵەتەکانی چەپی پۆپۆلیستی نوێ موخاتەبەکردنی خەڵکە بۆ شۆڕش و ئاڵوگۆڕ لە کۆمەڵگە، نەک پرۆلیتاریای سەنعەتی و فرۆشیارانی هێزی کار. بەڵگەشی بۆ ئەمە ئەوەیە کە " لە کۆمەڵگەی سەرمایەداری پاوانخوازدا ژمارەی خەڵکی چەوساوە زۆرترن لە پرۆلیتاریا."( ٦) واتە ڕێک دژ بە حوکمی زانستی مارکسیزم کە " توێژە خوارەکانی چینی ناوەنجی خاوەن کارگا چکۆڵەکان، دووکانداران، پیشەوەران، جووتیاران، هەموو لە دژی بۆرژوازی خەبات دەکەن بۆ ئەوەی لەناو نەچن و خۆیان وەک بەشێک لە چینی ناوەنجی بپارێزن. هەر بۆیەش ئەوانە شۆڕشگێڕ نین بەڵکوو پارێزگار(کۆنسەرڤەیتڤ)ن، لەوەش واوەتر، کۆنەپەرستن چونکە دەیانەوێ چەرخی مێژوو بەرەو پاش بسووڕێنن.(٧) بەم پێیە ئەو خەڵکەی مارکوزە بڕیارە بیاندوێنێ چینی کرێکار و زەحمەتکێشانی لێ دەربچێت، ئەوانی دەمێنێتەوە کۆنەپەرست و کۆنسەرڤەیتیڤن. هێربێرت مارکوزە پتر پێی بەرەو کۆنەپەرستی دەخلیسکێ وزمانی نووسینیش جیا دەکاتەوە لە زمانی خەڵک. بینیمان مارکوزە چۆن بە دەردی خەڵک گیری خواردووە، ئینجا هاتووە کێشەی زمانیشی هێناوەتە سەر.\nمارکۆزە پێی وایە کە " زمانی نووسەر نابێ زمانی خەڵک بێ.(٨) چونکە زمانی خەڵک زمانی ڕزگاریبەخش نییە. لێرەوە زمانی نوخبە دێتە پێشەوە و جێی زمانی ڕزگاریبەخشی پرۆلیتاریا دەگرێت. بە واتایەکی تر زمانی توێژێک لە بەرژەوەند خوازانی پاسیفیستی کۆنەخواز جێی زمانی خەباتی چینی کرێکاری شۆڕشگێڕ دەگرێتەوە. مارکوزە پێ بەپێی ڕەشکردنەوەی لاپەڕەکانی کتێبەکەی زیاتر پێی لەو داوانەش گیر دەبێت کە بۆ خۆی دەنێتەوە، ئەگەر کۆی کتێبەکەی مارکوزە ڕەخنە بێت لە ئیستاتیکای مارکسیستیی، ئەوا خودی چەمکی ڕەخنە لای مارکوزە لەبەردەم تێگەیشتنێکی سەیر دایە. لە تێروانینی مارکوزە ڕەخنە سووکایەتییە."زۆر جار ڕەخنەی ئەدەبی مارکسیستی سووکایەتی بە ناخ گەرایی و شڕۆڤەی ڕوحی مرۆڤ لە ئەدەبیاتی بۆرژوازیدا کردووە.(٩)\nمارکوزە تەنها دیوێک دەبینێت لە هەستە بینراوەکانی نێو دێرەکان و پەرەگرافەکانی دەقی ئەدەبی بۆرژوازی و وەک هەستێکی ئینسانیی دەیخاتە دەرەوەی بازنەی ئاماژە و شێوازەکانی ڕەخنەگرتن لێی جا کۆمیدیی بێت یان هەر جۆرێکی تر. بەڵام کۆی هەوڵی نووسینی دەقەکە چ ڕۆمان بێت یان شیعر یان چیرۆک یان شانۆنامە نابینێت کە چۆن بە وشیارییەوە لەلایەن نووسەرانی بۆرژوازییەوە ڕایەڵەی ستراکچەری دەقەکە دەکەن تا پارێزگاری بەرژەوەندی چینایەتی بۆرژوازی بێت. لە هەمووشی جێی سەرنجتر ئەوەیە کە هونەر لای مارکوزە وەهمە. چونکە مارکوزە دوو جۆر واقع و دووجۆر حەقیقیەت دەبینێت،"هونەر وەک وەهم خاوەن ناوەڕۆک و کارکردی ناسینەکی و مەعریفەبەخشە.(١٠)ئاشکرایە وەهم یانی نا راستی، یانی خەیاڵ، یانی نا واقع. بەوپێیە تێگەیشتنی مارکوزە بۆ هونەر، تێگەیشتنێکی غەیرە واقعییە و دوورە لەتێروانینی مارکسیستیی، کە ئاسەواری ئەم تێڕوانینە بۆرژوازییەی مارکوزە لەسەر گەلێ سەرزەمینی ئەدەبیاتدا دەبینرێت و یەکێک لەوانە سەرزەمینی ئەدەبی کوردییە. هێربێرت مارکوزە وەک ڕەخنەگرێکی وردەبۆرژوازییانە دێت هونەر و ئەدەب لەدەرەوەی سیاقی گەشەی کۆمەڵگەوە دەبینێت ، لە کاتێکدا خوێندنەوەی دەقی ئەدەبیی و هونەریی لەدەرەوەی سیاقی گەشەی کۆمەڵگە و هۆیەکانی بەرهەمهێنان ناتوانرێت بخوێنرێتەوە." لە هونەردا، جیاوازی نێوان بەرهەمی مادیی و بەرهەمی هونەریی تەنها لەژێر سایەی هەلومەرجی کۆمەڵایەتی و عەمەلی دیاریکراودایە کە گرنگییەکەی دەبینین و بە ئاسان لێی تێدەگەین ."(١١) ئیتر ڕوونە لە دیدگای ڕەخنەی ئەدەبی مارکسیستییەوە بەبێ ڕەچاوکردنی هەلومەرجی کۆمەڵایەتی و دۆخی گەشەی کۆمەڵگە خوێندنەوەی دەقی ئەدەبیی و هونەریی ڕەنگە تووشی سەرلێشێوانمان بکات.\nدواجار کتێبی ( ڕەهەندی جوانناسی..بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانیناسی مارکسیستی) هێربێرت ماکروزە(١٢) ، کتێبێکە بە میتۆدی چەپی پۆپۆلیستانەوە نووسراوە. بۆ ڕەخنە لە ئیستاتیکای مارکسیستیی و سەنگەرگرتن لە شۆڕشگێڕییەتی ئەدەب و هونەری پرۆلیتاریا لەپێناو برەودان بە مۆدیلێک لە ئەدەب و هونەر کە خزمەت بە بۆرژوازی بکات. مارکوزە لە سەنگەری کۆنەپەرستییەوە بەڵام بە کڵاوڕۆژنەی مارکسیستییەوە لەم کتێبەیدا دەیەوێت پەیامی دڵرەقانەی بۆرژوازیمان پێبگەێنێ و دەستی لەو پێدەشتە گیر ببێت کە لادان لە مارکسیزم(ڕیڤیژینیزم) مۆری خۆی پێوە ناوە.\n(١) لەم نووسینەمدا من پشتم بە وەرگێرانە کوردییەکە بەستووە کە بە ناوی (ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی) هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ دا بڵاو کراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە گەرچی لێرە و لەوێ بە بەراورد بە ئوریجناڵە ئینگلیزییەکەی کەموکوڕی هەیە و هەروەها سەرباری ئەوەی وەرگێڕ وەک لە پێشەکییەکەشیدا ئاماژەی پێداوە کە دەستنووسە وەرگێراوەکەی پێش بڵاوکردنەوە داوەتە هاوڕێیەکی کە ئیدیت و سەرپەرشتیاری زمانی بۆ بکات، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پڕە لە هەڵەی ڕێنووس و تایپ کە خوێنەر زۆر وەڕس وماندوو دەکات. هەست ئەکەم هێندە پەلە کراوە لە بڵاوکردنەوە تەنانەت وەرگێڕ ئامادە نەبووە جارێکی تر پێش بڵاوکردنەوەی کتێبەکە چاوێکی تری پیا بخشێنێتەوە، بۆیە دەبینین یەک وشە بە دوو جۆری جیاواز نووسراوە. لەهەمووشی گرنگتر وەرگێرانی ناوی نووسەرەکەیە کە مارکوزە یە نەک مارکۆزە.\n(٢) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٥١.\n(٣) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕەکانی ٧ و ٨.\n(٤) (في الآدب و الفن ف.آ. لینین ترجمة یوسف حلاق الجزء الآول منشوارت وزارة الثقافة دمشق ١٩٧٢ ص ٥٢). لینین لەم وتارەیدا بە ئاشکرا دەڵێ (فلیسقط الآدباء اللاحزبیون) کە حیزبییەت لای لینین جیهەتگیریی و ئینتمای نووسەرانە بۆ ململانێی چینایەتی و بەرگریکردنە لە بەرژەوەندی چینایەتی پرۆلیتاریا لە دژی بۆرژوازی.\n(٥) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٤٠.\n(٥) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٥٨.\n(٦) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٥٨.\n(٧) مانیفێستی حیزبی کۆمۆنیست کارل مارکس و فریدریک ئەنگڵس وەرگێرانی بۆ کوردی موسلح شێخولئیسلامی (ڕێبوار) چاپی دووەم لاپەڕە ٢٣.\n(٨) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٥٧.\n(٩) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٦٢.\n(١٠) ڕەهەندی جوانناسی بەرەو ڕەخنەیەک لە جوانناسی مارکسیستی هێربێرت مارکوزە وەرگێڕانی ڕامیار حسەینی چاپخانەی گەنج سلێمانی چاپی یەکەم ٢٠١٧ لاپەڕە ٧٧.\n(١١) (نقد الاقتصاد السیاسي کارل مارکس مخطوطات کارل مارکس ١٨٤٤ ترجمة دکتور راشد البراوي دار النهضة العربیة الطبعة الاولی ١٩٦٩ص١٠٨).\n(١٢) هێربێرت مارکوزە فەیلەسوف و کۆمەڵناس و بیرمەندی سیاسیی ئەڵمانیی – ئەمریکیی لە ١٩ ی تەمموزی ساڵی ١٨٩٨ لە شاری بەرلین لە ئەڵمانیا لە دایکبووە. یەکێک بووە لە ڕەخنەگرە تییۆرییەکانی قوتابخانەی فرانکفۆرت. مارکوزە زانکۆی بەرلین تەواو دەکات و پاشان بڕوانامەی دکتۆرا لە زانکۆی فریبێرگ بە دەست دێنێت. لەنێوان ساڵی ١٩٤٣ تا ١٩٥٠ لەگەڵ سی ئای ئەی حکومەتی ئەمریکیی کاری کردووە و بە توندی ڕەخنەی لە ئایدیۆلۆجی حیزبی کۆمۆنیستی سۆڤییەت گرتووە. ئەو ڕەخنەیەشی ساڵی ١٩٥٨ لە کتێبێکدا چاپ و بڵاو کردۆتەوە. لە دەیەی شەستەکان و حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو بەوە ناسرا کە بوو بە بیرمەندی بزووتنەوەی چەپی نوێ و هەوەها بزووتنەوەی قوتابیانی ئەڵمانیای ڕۆژئاوا و فەرەنسا و ئەمریکا. هەندێ کەس بە باوکی بزووتنەوەی چەپی نوێ ناوزەدی دەکەن. لە کتێبەکانی : ئیرۆس و شارستانی ١٩٥٥، مرۆڤی یەک ڕەهەندی ١٩٦٤. بڕوانامە مارکسییەکەی ئیلهامبەخشی کاری گەلێ چالاکوانی سیاسیی و ڕۆشنبیری ڕادیکاڵیی بووە لە سەر ئاستی ئەمریکا و جیهان لە دەیەی شەستەکان و حەفتاکانی سەدەی رابردوو. مارکوزە لە ٢٩ ی تەمموزی ١٩٧٩ لە تەمەنی هەشتا و یەک ساڵی بۆ هەتا هەتا چاو لێک دەنێت.


له هه‌رێم كوردستان پویل ها خزمه‌ت ئاده‌میزاد\nخزمه‌تكردن وه ملله‌ت كورد و دروسكردن ئاده‌میزاد تازه جموجویل خاسیگ وه خوه‌یه‌وه دوینیگ و له‌وه‌رجه گشت چشتگیش خزمه‌تگوزراى وزه‌ى كاره‌با، چوینكه مه‌سه‌له‌ى كه‌مى كاره‌با كیشه‌ى گه‌ورایگ دروس ئه‌كاو ملله‌ت ناڵنن وه‌ده‌سیه‌وه، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش هه‌رێم كوردستان كار له‌بان ئاماده‌كردن وزه‌ى كاره‌با كرد وه تواناى خاسیگه‌وه‌و له‌ى ڕویه‌وه هه‌وڵ فره‌یگ ده‌یگ ئه‌را ده‌سكه‌فتن بڕ زیاتریگ له كاره‌باو یه‌یش وه هه‌وڵ و ته‌قلاى فره‌یگه‌وه.\nبیجگه ئه‌وه‌یش حكوومه‌ت هه‌رێم پیشكه‌فتنه‌یل فره‌یگ وه خوه‌یه‌وه دیه له‌گشت مه‌یدانه‌یل سیاسى و په‌ره‌سه‌ندن دیموكراسى و ئاوه‌دانى و زنگه‌وكردن ژیرخان ئابوورى له‌وه‌ر خاتر ئاماده‌كردن زه‌مینه‌یگ له‌بان بنه‌ماى(دارایى ملله‌ت ئه‌را خزمه‌ت ملله‌ت)، وه‌ل ئه‌وه‌یشا وه‌رده‌وام گه‌ردیگه شوون خاسسازى و جى وه‌جیكردن هه‌قه‌یل هاووڵاتى و مامڵه‌كردن وه‌ل گشتا له‌بان بنه‌ماى یه‌كسانى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش نوڕید ئه‌و خزمه‌تگوزاریه‌یله ناوچه‌یل فره‌یگ له هه‌رێم گرته‌وه جویر ئاوایى و ناحیه‌و قه‌زایه‌یل، ئه‌را نموونه: جویر ئه‌و خزمه‌تگوزاریه‌یله ك ئه‌نجام دریا له ناحیه‌ى(ورتێ)له پاریزگاى هه‌ولێر جویر دروسكردن ماڵه‌یل تازه‌و كیشانن لویله‌یل ئاو خواردن و قیركردن بڕیگ له جاده‌یل و كاره‌یل تر له‌مه‌یدان په‌روه‌رده‌و ته‌ندروسى و كشتوكاڵه‌وه، بیجگه ئه‌وه‌یش پرووژه‌یل خزمه‌تگوزارى له ناحیه‌ى (دیانا) سه‌ر وه‌پاریزگاى هه‌ولێر ك ده‌سكریا جى وه‌جیكردنى وه‌ك خاسه‌وكردن كاره‌باو خزمه‌تگوزرایه‌یل تر له‌گشت مه‌یدانیگه‌وه. وه‌ل ئه‌ویشا هه‌رێم كوردستان له‌باوه‌ت مه‌سه‌له‌ى سه‌رمایه‌گوزاریه‌وه، وه‌رده‌وام ریككه‌فتگه وه‌ل گومپانیایه‌یل گه‌وراى جووراو جوور جه‌هانیا وه‌ك كومپانیاى(Forbs) ئه‌مریكى ك وه‌ڕیه‌وبه‌ره‌گه‌ى جه‌خت له‌بان هاوكارى كرد وه‌ل وزاره‌ت ته‌ندروسى له هه‌رێم وه ئامانج جى وه‌جیكردن پرووژه‌یل هاوبه‌ش و كاركردن له‌مه‌یدان سه‌رمایه‌گوزارى. له هه‌مان وه‌خت كومپانیاى (دانه)ى ئماراتى سه‌رمایه‌گوزارى ك ده‌سكرده به‌رهه‌مهاوردن غاز شله‌وكریاگ(الغاز المسال) له‌هه‌رێم و ئه‌و غازه ره‌سانه محه‌ته‌یل وه‌به‌رهاوردن كاره‌با له شار هه‌ولێر و بازیان و له هه‌رێم كوردستان وه بڕ به‌رهه‌م 76%.\nئه‌وانه‌ك باسیان كردیم له‌و خزمه‌تگوزاریه‌یله مشتیگ بوى له خه‌رواریگ ، ك وه ئاشكرا نه‌خش یا ده‌ور سه‌ركردایه‌تى هه‌رێم نیشانده‌یگ وه جووریگ ك هه‌وڵده‌ره له‌بان ئه‌وه‌ك خزمه‌ت ئنسانیه‌ت بكا له‌بان بنه‌ماى دارایى ملله‌ت خزمه‌ته ئه‌را ملله‌ت، ك هیمان سه‌ركردایه‌تى هه‌رێم كوردستان وه‌رده‌وامه له‌بان جى وه‌جیكردن و ڕه‌سانن خزمه‌ت و گشت ئه‌و چشته‌یله ك قانجاز ره‌سنیگه ملله‌ت كورد، یه‌یش بیجگه ئه‌وه‌ك پابه‌نده وه‌و ده‌ستوور و قانوونه‌یله ك له‌وه‌ر خاتر هاووڵاتیه‌یل هه‌رێم دانریا، ئه‌ویش وه جى وه‌جیكردن ریڕه‌و دیموكراسى و ئازادى ڕاده‌رخستن و قه‌بوولكردن ڕاى یه‌كترى و كاركردن له‌بان بنه‌ماى یه‌كسانى له‌ناونى روڵه‌یل ملله‌ت وه‌بى جیاوازى.


چاوەڕوان بن سەختتر لە ئەمساڵیش هەیە ... هیوا سەید سەلیم\nلەسەر ئاستی جیهان و ناوچەكە بە ناوخۆی كوردستانیشە دەتوانین بڵێن ساڵی 2016 سالێكی سەختی پڕ لە قەیران بوو، قەیرانی سیاسی و ئابووری تەنانەت كۆمەڵایەتیش، لە پێنج ساڵی رابردوو ئەوەی ناونرا بەهاری گەلان و دواتر كرایە بەهاری عەڕەبی نەك هەر بوو بە پایزی گەلان، بگرە كارەساتی گەورەی وەك درووستبوونی رێكخراوی تیرۆرستی داعشی لێكەوتەوە، كە ساڵانێكە جیهان و ناوچەكەی گیرۆدەی شەڕێك كردووە كە بەشی زۆری بارە قورسەكەی ئەو شەڕەش كەوتە سەر شانی كورد لە رۆژئاوا و باشووری كوردستان، هەموومان دەزانین كە شەڕ جگە لە زیانە بەشەریەكەی هەمیشە زیان و قەیرانی ئابووریش بە دواوەیە، قەیرانی ئابووری ئەوجارەیان جگە لە دەرەنجامی شەڕی داعش چەندین هۆكاری تری جیهانی وەك دابەزاندنی نرخی نەوتی لە پشت بوو، ئەو وڵاتانەی كە زیاتر ئابووریەكەیان پشتی بەستبوو بە داهاتی نەوت لە نموونەی دەوڵەتی عێراق بە هەرێمی كوردستانیشەوە زیاتر لە هەر وڵتێك كەوتنە بەر كاریگەری ئەو قەیرانە .\nئێستا كە بەرەو دەستپێكی ساڵی تازەی 2017 دەچین، بەهەمان شێوەی ساڵانی رابردوو بگرە زیاتریش لە ساڵی پار، گۆرانی جدیتر لەسەر ئاستی جیهان و ناوچەكە بەرێگاوەیە، ئەو گۆرانكاریانە چەندە باری سەختی سەر شانمان سووك دەكات، سووكی دەكات یان قورستری دەكات ؟\nبە خوێندنەوەمان بۆ ئەو پێشهاتانەی كە چاوەڕوانكراون لە ناوچەكە رووبدەن، بەتایبەت لە دەوروبەری ئێمە، هیچ پێناچێت ساڵی داهاتوومان باشتر بێت لە ساڵی پار، بگرە ئەوەی پێشبینی كراوە زۆریش سەختتر و خرابتر بێت .\nلە بواری ئابووری ئەگەر دابەزینی نرخی نەوەت هۆكارێكی سەرەكی ئەو قەیرانە ئابووریە بێت كە رووی لە ناوچەكە كردووە هەموو پێشبینیەكان ئەوەمان پێدەڵێن كە بۆ سالی داهاتووش نرخی نەوەت لەوەی ئێستا رابووەستێ و لە دەوری 50$ بخولێتەوە ئەمەشیان دیارە وڵاتانی بڕیار بەدەست وایان مەبەستە، ئەمە چ جای ئەوەی كە نەوتی عێراق و كوردستان چەندین گرفتی ناوخۆیی و دەرەكیان هەیە لەگەل یەكتر و هەردووكیشیان لەگەڵ بازاڕی دەرەوەیان .\nلە بواری سیاسیش یەكلانەكردنەوەی شەڕی داعش لە هەریەك لە شارەكانی (رەقە و موسڵ و حەویجە ) و ناڕوونی لە هەڵوێستی ئەمەریكا و رووسیا بۆ ئایندەی ناوچەكە، جەمسەر بەندیە نوێكەی (روسیا و توركیا و ئێران ) نیشانەی قوڵبوونەوەی زیاتری كێشەكانی ناوچەكەن، لە نێو ئەو كێشمەكێشانەش ناو كورد لە كوێ خۆی دەبینێتەوە ؟ ئەوەیان هەم دیار نیە هەمیش بێ كێشەو و مەترسی نابێت .\nچونكە كورد جگە لەو دوو قەیرانە سیاسی و ئابووریەی كە تووشی بووە لە ناوخۆی خۆی وەك خۆشی ئاڵودەی چەندین كێشەی ناوخۆی خۆیەتی، واشبڕوات هی تریش چاوەڕوانیەتی .\nساڵی پار بۆ هەرێمی كوردستان سەخترین ساڵی ئابووری بوو كە لێرەشدا بارە قورسەكە لەسەر شانی خەڵك و چین و توێژی مووچە خۆرانی بوو، لە بواری سیاسی دەتوانین ناوی بنێین ساڵی ترازان و پەكخستنی دامودەزگای شەرعی، ئەمەیان ساڵی پاربوو بۆ ئەم سال چی ؟\nبەو پێیەی هۆكارەكانی قەیرانەكانی ڕابردوومان هەر ماون، كێشەی سیاسی و ئابووریمان هەیە، ترازان و رێكنەكەوتن هێشتا بوونی هەیە، خەڵك برسی و حكومەت بێ پلان و ناشەفافە، بۆیە ئەگەر بڵێین ساڵی سەخت چاوەڕيمانە نەرەشبینیە نە ترساندنی خەڵكیشە، لەپاڵ هەموو ئەمانەش لە رووی سیاسی میللەتێكین ئایندەمان رۆشەن نیە، سیاسیەكان و حزبە باڵا دەستەكان فێل لە میللەت دەكەن، هەرجارێك بە درووستكردنی ئەزمەیەك میللەت سەرقال دەكەن، ئەوەی كە زۆریش جێگای مەترسیە ئەوان دەرس لە ڕابردوو وەرناگرن و ئەوەی كە بەڵێنیان دابوو لەوەی تەحریمی شەڕی كورد و كورد دەكەن خەریكە وا دەرناچێت، بۆیە چاوەڕوانی سالی سەختتر لە ئەمساڵ بن .


هاوردەكردنی تەماتە قەدەغە كرا.. هۆشداری بە جوتیاران دەدرێت\nوەزارەتی كشتوكاڵی هەرێم، بڕیاری قەدەغەكردنی هاوردەكردنی تەماتە دەردەكات و وەزیری ئەو وەزارەتەش هۆشداری بە جوتیاران دەدات لە قۆستنەوەی ئەو بڕیارە بۆ گرانكردنی نرخی تەماتە، راشیدەگەیەنێت: ناچارمان مەكەن لەپێناوی پاراستنی بەرژەوەندی بەكاربەران، دەستبەرداری بڕیارەكەمان ببین.\nبێگەرد تاڵەبانی، وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو، لەئەكاونتی تایبەتی خۆی لەتۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاویكردەوە، "ئەمڕۆ بڕیارماندا هاوردەكردنی تەماتە لە دەرەوە بۆ ناو هەرێم قەدەغە بێت، بڕیارەكە كاری پێدەكرێت تاكو ئەوكاتەی بازاڕی ناوخۆیی هەرێم پێویستی بە هاوردەكردنی بەرهەمی تەماتە دەبێت و بڕیاری نوێ دەردەچێت بۆ ڕێگەپێدان بە هاوردەكردن".\nڕاشیگەیاند، " بڕیارەكەمان لەپێناو پاراستن و پێشخستنی بەروبوومی كشتوكاڵی ناوخۆیی دەركردووە، بە هیواین ئەم بڕیارە هەمووان سوودمەند بكات، چونكە خوازیارین جووتیاران هان بدەین و قازانج بكەن، هیواخوازین جووتیارانیش تائاستی پێویست سوود لە بڕیارەكەمان وەربگرن و زیادەڕۆیی نەكەن لەبەرزكردنەوەی نرخی بەرووبوومەكان و ناچارمان نەكەن لە پێناوی پاراستنی بەرژەوەندی بەكاربەران، دەستبەرداری بڕیارەكەمان ببین".\nبێگەرد تاڵەبانی پلانی وەزارەتەكەشی ئاشكراكردووەو نوسیویەتی: " بە هەموو تواناوە لەهەوڵداین بۆ بەهاناوەچوونی جووتیاران، لەلایەك سەرقاڵی هەڵسەنگاندنی بەگەڕخستنەوەی دوو كارگەی دۆشاوی تەماتەین لە هەڵەبجە و هەریر، لەلەیەكی دیكەشەوە لەگەڵ چەند لایەنێكی ناوخۆیی و دەرەكی بۆ دامەزراندنی ژمارەیەك كارگەی لەقتونانی سەوزە و میوە و پەرەپێدانی پیشەسازی خۆراكی".\nمانگ پێشتر - Aug 22 2019 7:52PM\nناردنی ئەم پارەیە لەبەغداوە بۆ هەرێم دەفەوتێت...\nسه‌ردانه‌كه بۆ به‌غدا هه‌ڵوه‌شایه‌وه.. چاره‌سه‌ر له‌ده‌ست سه‌رۆك وه‌زیرانه


کوردیپێدیا - دھۆک: 261 پارچە زەڤی ل سەر زیندانیێن سیاسی دھێنە بەلافکرن\n📊 دھۆک: 261 پارچە زەڤی ل سەر زیندانیێن سیاسی دھێنە بەلافکرن | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کرمانجی - کوردیی باکوور | 👁🗨\nدھۆک: 261 پارچە زەڤی ل سەر زیندانیێن سیاسی دھێنە بەلافکرن\nئەڤرو سپێدێ ل ھولا پارێزگەھا دھوکێ 261 پارچە زەڤی ل سەر زیندایێن سیاسی ل دھوک و سێمێل و ئامێدیئامێدیێ ھاتنە بەلافکرن و دهێتە چاڤەرێکرن لقێ دهوک یێ کومەلا زیندانیێن سیاسی ل روژێن بهێت 104 پارچە زەڤیێن دی ل سەر ئەندامێن خو ل قەزایێن ئاکرێئاکرێ وشێخان بەلاف بکەن.\nمسلح دھۆکی، بەرپرسێ راگەھاندنا پارێزگەھا دھۆکێ بۆ دواڕۆژ گۆت: پارێزگەرێ دھۆکێ خوشحالیا خۆ ل بەرامبەر بریارا ئەنجومەنێ وەزیران بو بەلافکرنا پارچێن ئەردی ل سەر زیندانیێن سیاسی ل سنورێ پارێزگەھا دھوکێ دیارکر کو ئەو بریار کەتە دوارێ بجھئینانێ 261 پارچە زەڤی ل سەر زیندانیێن سیاسی ل قەزایێن دھوک وسێمێل وئامێدیێ ھاتنە بەلافکرن.\nگۆت ژی: بەری نوکە ل سنورێ قەزا زاخو ژی پارچە زەڤی ل سەر زیندانیێن سیاسی ھاتینە بەلافکرن و لدوڤدا دێ ل سەر زیندانیێن سیاسی ل دەڤەرا ئاکرێ وشێخان ژی ھێنە بەلافکرن.\nدازانین ژی: ئەڤ خزمەتا حکومەتا کوردستانێ بو خێزانێن شەھید و زیندانیێن سیاسی دکەت ئەرکەکە ل سەر ملێن حکومەتێ ھەمبەر خەبات و زەحمەتیا وان کێشای وھیڤی خاستن ھەموو زیندانی مفای ژێ وەرگرن.\nمسلح راگەھاند ژی: لقێ دھوک یێ کومەلا زیندانیێن سیاسی بەری نوکە 154 پارچە زەڤی ل سەر ئەندامێن خو ل قەزا زاخو بەلافکرینە و دھێتە چاڤەرێکرن ل روژێن بھێت 104 پارچە زەڤیێن دی ل سەر ئەندامێن خو ل قەزایێن ئاکرێ وشێخان بەلاف بکەن.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کرمانجی - کوردیی باکوور | ماڵپەرا دواڕۆژ - 09-12-2018\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 10 2018 9:18AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Dec 10 2018 12:41PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Dec 10 2018 12:41PM باشترکراوە


قەسرک، سۆما - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nQesrik - قصریک - Qasrik\nپۆتانەکان: 37°53′04.5″N 44°41′43.5″E / 37.884583°N 44.695417°E / 37.884583; 44.695417پۆتانەکان: 37°53′04.5″N 44°41′43.5″E / 37.884583°N 44.695417°E / 37.884583; 44.695417\nقەسرک گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما نشیو، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قوونی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی گۆلەگەنی.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی بێچەجووک.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ئاخچەقەڵ.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٢٤) کەس و (٩٣) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=قەسرک،_سۆما&oldid=901689»


گفتوگۆ لەگەڵ ئاسۆ کەماڵ رێکخەری ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان… سەبارەت بە رفراندۆم و پرسی سەربەخۆیی کوردستان – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 گفتوگۆ لەگەڵ ئاسۆ کەماڵ رێکخەری ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان… سەبارەت بە رفراندۆم و پرسی سەربەخۆیی کوردستان\nگفتوگۆ لەگەڵ ئاسۆ کەماڵ رێکخەری ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان… سەبارەت بە رفراندۆم و پرسی سەربەخۆیی کوردستان\nبۆپێشەوە: ناسیونالیزمی کورد، ریفراندۆمی خستۆتە دەستورەوە و دەڵین ئامانجمان سەربەخۆییە، کەواتە ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان بۆ؟\nئاسۆ کمال: لەبەرئەوەی رفراندۆم بڕیاردانی سیاسی خەڵکی کوردستانە لەسەر چارەنوسی سیاسی کوردستان و دەبێت خەڵک بەجیا لەحزبە دەسەڵاتدارەکان دەوریان هەبێت لەم رفراندۆمە و جێبەجێکردنی ئەنجامەکەیدا. پێشتر ئەم حزبانە خۆیان بڕیاریان دەدا کە کوردستان ئوتۆنۆمی و لامەرکەزی دەوێ یا فیدرالی لەکاتێکدا خەڵک هیچ دەورێکی نەبوو. گرنگی رفراندۆم لەوەدایە کە ئیتر خەڵکی کوردستان خۆی دەبێتە مەرجەع و بڕیاردەر هەربۆیە پێویستی بە شێواز و میکانیزمێکە تاکو بەشداری خۆی بسەلمێنێ. بەڕای من تەنیا دەوری خەڵک لەوەدانیە کە ڕۆژی رفراندۆم بچن دەنگێک بەبەڵێ یان نەخێر بدەن و تەواو، بەڵکو لە پرۆسەی رفراندۆم و چاودێریکردنی بەڕێوەچونی و پابەندکردنی حزبە دەسەڵاتدارەکان بە جێبەجێکردنی ئەنجامەکەیەوە دەبێ دەور و نەخشیان هەبێ. خاڵێکی تر ئەوەیە کە نابێت خەڵک ڕێگابدا کە حزبە دەسەڵاتدارەکان بچن ئەنجامی رفراندۆم بۆ مامەڵەی سیاسی خۆیان لەگەڵ حکومەتی عێراقی و ئێران و تورکیا و ئەمریکا بەکاربێنن و بەشە فیدرالیە قەومیەکەیانی پێ زیاد بکەن. هاوکات خەڵک دەبێ ڕێگەنەدا چیتر ئەم مافی بەرپاکردنی رفراندۆم و سەربەخۆییە بکرێتە قوربانی و پاشکۆی کێشەی حزبەکان لەسەر دەسەڵات و ڕیکەوتنەوەیان لەسەر کاراکردنەوەی پەرلەمان و داوا و ئیمتیازە حزبیەکان و ئەم کێشانە لە مەسەلەی رفراندۆم جیاکرێنەوە و هەمولایەک پابەندی خۆی بەم مافانەی خەڵکی کوردستانەوە پەیڕەو بکا. هەروەها پیویستە جەماوەری کوردستان وەڵامی هەڕەشەکانی عەبادی و ئێران و دەوڵەت و هێزەکانی تر بداتەوە کە دژ بەم مافە دەیانەوێ کارێک بکەن. بەکورتی هەموو ئەمانە مەسەلەی گرنگن لەم پرۆسەی رفراندۆم و ڕاگەیاندنی دەوڵەتی سەربەخۆدا و ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان دەیەوێ خەڵک هانبدا و ڕیکبخا بۆ گێڕانی ئەم دەورە و دروستکردنی فشارێکی جەماوەری کە خواستی دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ بە ئەنجام بگەیەنێ. بەبێ فشار و دەورگێڕانی خەڵک هیچ مسۆگەرنیە کە ئەم حزبە دەسەڵاتدارانە ئەنجامی ئەم رفراندۆمە و سەربەخۆیی جێبەجێ بکەن.\nبۆپێشەوە: هێشتا بەشیک لە حزبە سیاسیەکان، بەتایبەتی گۆران نەهاتۆتە پشتی ریفراندۆم، ئەم هەڵوێستەی گۆران چۆن لێک دەدەنەوە؟ لاتان وایە هەر لەسەر ئەم هەلوێستەیان دەمێنن یان نا؟\nئاسۆکمال: گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی دەیانەوێ رفراندۆم بەبارمتەبگرن تاکو پارتی پۆست و پلەکانیان بۆ دەگەڕێنێتەوە و زیاتری دەکا. ئەوان دەڵێن با رفراندۆم و هەڵبژاردن پێکەوە بکرێ لە یەک کاتدا یان دوای هەڵبژاردن رفراندۆم بکرێ. ئەوان بەم شێوەیە نیشانی دەدەن کە رفراندۆم و سەربەخۆیی بۆیان مەسەلە نیە، بەڵکو کورسیەکانی پەرلەمان و پۆستەکانی حکومەت بۆ ئەوان لە پێشە لە چاو چارەنوسی سیاسی کوردستاندا. لەکاتێکدا چەندین جار پەرلەمان و حکومەت لە کوردستاندا گۆڕاوە و پەکخراوە بەبێ ئەوەی جگە لە دابەشکردنی دەسەڵات و داهات لە نێو ئەم حزبانەدا هیچی لە وەزعی ژیان و گوزەرانی خەڵک و چارەنوسی سیاسی کوردستان گۆڕیبێت. چۆن گۆڕان و کۆمەڵ دەتوانن بڵێن کە هەڵبژاردن و کاراکردنەوەی پەرلەمان هیچ پەیوەندیەکی بە بەرژەوەندی سیاسی و ئابوری خەڵکەوە هەیە؟\nگۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی و ئەوانەی دژی بەرپاکردنی رفراندۆم و سەربەخۆیین لە ئێستادا دەبێ وەڵامی ئەو پرسیارە بدەنەوە کە، لەم دوو ڕییانەی بەهۆی شکستی فیدرالی قەومی و مەزهەبی عێراقەوە دروست بوە ئایا کوردستان بچێتەوە ژێر سایەی حکومەتی شیعەی قەومی عەرەبی یاخود جیابێتەوە لە عێراق باشترە؟ هیچ کەس و لایەنێک ناتوانێ پاساوی هەڵبژاردنی مانەوە لە عێراقدا بەوە بداتەوە کە ئێستا کاتی رفراندۆم و سەربەخۆیی نیە چونکە بە قازانجی بارزانیە و ئەو ماوەی سەرۆکایەتیەکەی پێ درێژدەکاتەوە. ئەی ئەم مانەوەیە ماوەی پاشکۆیەتی بۆ حکومەتێکی مەزهەبی قەومی درێژناکاتەوە کە لایەک عیراقی وێرانکردوە وهەڕەشە دەکا و رفراندۆم بەدژی یاسا و دەستوری عێراقی ناودەبا؟ بارزانی بەبێ رفراندۆمیش ١٠ ساڵە سەرۆکایەتی دەکا و هەر دەیەوێ درێژەی پێ بدا. پارتی و یەکێتی بەبێ رفراندۆم ٢٥ ساڵە حوکمی چەکیان سەپاندوە و هیچ یاسا و پەرلەمانێک ئیعتیباری نیە. ئایا لە ڕێگای دژایەتی بەرپاکردنی رفراندۆم و بەبارمتەگرتنیەوە گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی دەتوانن سیستەمی میلیشیایی بگۆڕن یان بەم کارە مانەوەی فیدرالیزمێک مسۆگەر دەکەن کە خودی یەکێتی و پارتی لەدەسەڵاتدا دەهێڵێتەوە و خەڵک ١٤ ساڵی تر بەدیار گێرەوکێشەی بڕینی بودجە و فرۆشتنی سەربەخۆی نەوت و دەستی چەور سڕین بەسەریەکتری بەغداوهەولیردا درێژەپێدەدەن؟ بەشێک لەمانە بانگەواز بۆ جیاکردنەوەی هەرێمی سلێمانی دەکەن بەڵام داوای جیابونەوە لە حکومەتی عێراقی ناکەن. ئایا ئێستا چارەنوسی سلێمانی ببەسترێتەوە بە حكومەتی عەبادیەوە ڕێگاچارەی خەلکی کوردستانە؟ ئەگەر لایەن وکەسانیک پێیان وایە کە ڕێگاچارە ئەوەیە کە کوردستان لەسایەی حکومەتی قومی عەرەبی شیعەدا، کە تەنانەت ئامادەنیە مافی رفراندۆم بۆ خەڵکی کوردستان بسەلمێنێ چونکە لەدەستوری عێراقیدا نەهاتوە، بائەم کەس و لایەنانە بانگەشە بۆ ئەم ڕیگاچارەیەیان بکەن و قەناعەت بە خەڵک بکەن کە مانەوە لەعێراقدا لە سەربەخۆبون باشترە و بەڵگەکانیان بۆ خەڵک بخەنە ڕوو کە حکومەتی عێراقی خەڵکی کوردستان وەک هاوڵاتی یەکسان مامەڵە دەکا و هیچ جیاوازیەکی قەومی و دینی و ڕەگەزی لەبەرچاو ناگرێ. با دەنگی نەخێر لەدەوری ئەم ڕێگاچارەیە کۆبکەنەوە.\nناکرێ گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی بەخەڵک بڵێن ئێمە لەگەڵ رفراندۆم و سەربەخۆیین بەومەرجەی پارتی هەڵبژاردن بکا و کورسیەکانی ئێمە مسۆگەر بێت. خەڵک نابێ دوای ئەم کێشەی حزبانە بکەوێ کە ٢٦ ساڵە بەردەوامە و کۆتایی نیە. لەبەرئەوەی تا دەوڵەتێک نەبێ کە پەیوەندی نێوان حزبەکان و ئۆرگانە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکان تیایدا دیاریکراو بێ، دەبێ وەک دەورانی دەرەبەگایەتی دیوان و سوڵحی عەشایری دەوربگێڕێ، کە لە کوردستان پەرلەمان و ڕێکەوتنی نیشتمانی ئەم خەسڵەتە خێڵەکیەی هەیە. هاتنەمەیدانی خەڵک پێکەوە بۆ بڕیاردان لە رفراندۆمدا و پیداگریان لەسەر جێبەجێکردنی ئەنجامەکەی ئەم دۆخ و جەوەی کێشەی حزبەکان دەگۆڕێ بە دۆخ و فەزایەک کە خەڵک دەخاڵەت دەکەن و بەشداردەبن لەوەی کە ئایندەی سیاسی کوردستاندا دەوربگێڕن بە قازانجی خۆیان.\nبۆپێشەوە: ریفراندۆم ئامرازو وەسیلەیەکە بۆ وەرگرتنی رای هاوڵاتیان لەسەر پرس و کیشەیەکی دیاریکراو، چارەسەرکردنی، تا چەندە لاتان وایە ریفراندۆم دەتوانێت، پرسی خەڵکی کوردستان چارەسەربکات و کوردستان بکاتە دەوڵەت؟\nئاسۆکمال: خەڵک دەتوانن لە ڕیگای رفراندۆمەوە بڕیار بدەن بە مانەوە لەعێراق یان سەربەخۆبون. ئەم بڕیارە دەتوانێ ئیتر ئەم کێشەی کوردە لە عیراقدا چارەسەر بکا. ئەگەر خەڵک بڕیاریاندا لە عیراقدا بمێننەوە ئەوا نیشانی دەدا کە خەڵک بە مامەڵەی حکومەتی عیراقی ڕازین و نایانەوێ لەم حکومەتە فیدرالیە قەومی و مەزهەبیە جیاببنەوە. کە بەپێی تەجروبەی خەڵکی کوردستان لەگەڵ تاوانانەکانی حکومەتە یەک لەدوای یەکەکانی عێراق بەدوری دەزانم خەڵک دەنگ بەمانەوە بدەن. هاوکات ئەم حکومەتە شیعە قەومیە عەرەبیەی ئێستاش لە ١٤ ساڵی ڕابردودا سەرەڕای ئەوەی دەسەلاتی بەرتەسک بوە بەڵام لەناوەرۆکدا نیشانی داوە هەمان سیاسەت و عەقڵیەتی شۆڤینیستانە و ستەمکارانەی هەیە. هەر لە جێبەجێنەکردنی رفراندۆم لە جێگاناکۆکەکان کە بەپێی دەستور دەبوایە بکرایە تاکو نەسەلماندنی مافی رفراندۆم بۆ خەڵکی کوردستان و بەرزکردنەوەی شمشێری “پاراستنی یەکپارچەیی خاکی عێراق” بەڕوی خواستی سەربەخۆیی خەڵکی کوردستاندا. هەربۆیە ئەگەر خەڵک دەنگ بەمانەوە بدەن لەم رفراندۆمەشدا لەوانەیە پاش ماوەیەک لە بەهێزبونەوەی حکومەتی عێراقی و دەستپێکردنەوە بە جیاکاری و ستەمکردن لە خەڵکی کوردستان و سەپاندنی یاسا و سیاسەتە ئیسلامی و ڕەگەزپەرستانەکان دیسانەوە ئەم کێشەیە سەرهەڵبداتەوە. هەربۆیە هەرچەند رفراندۆم میکانیزمێکی گونجاوە بۆ چارەسەری کێشەی کورد لە عیراقدا و چارەسەری دەربازبون لەم دۆخە نائارام و نادیارەی فیدرالیزمی قەومی لە عێراقدا دروستی کردوە، بەڵام ئەگەر خەڵک بڕیارێکی دروست نەدات لەوانەیە لە ئایندەیەکی نزیکدا پێویست بە ئەنجامدانی رفراندۆمێکی تر ببێت. بەڵام ئەمە ئەگەرێکی دورە و زۆربەی زۆری خەڵکی کوردستان خوازیاری سەربەخۆییە. لەم کاتەدا رفراندۆم دەبێتە ئەو میکانیزم و ڕێگا گونجاوە کە خەڵکی کوردستان کێشەی مانەوەی لەعێراقدا کۆتایی پێ دێنێ و ئەوکات قۆناغی ئەوە دەست پێ دەکات کە چۆن ئەنجامی رفراندۆم جێبەجێ دەکرێ، واتە چۆن دەوڵەت دروست دەکرێ.\nپیویستە لە ئێستاوە فشاربخرێتە سەر نەتەوەیەکگرتوەکان و ئەمریکا و ڕوسیا و یەکێتی ئەوروپا تا بەشداری سەرپەرشتی رفراندۆم بکەن و ڕەسمیەتی پێ بدەن و ڕەسمیەت بە ئەنجامەکەی بدەن. نەبونی شەرعیەت و ڕەسمیەتی نێودەوڵەتی و دانپێدانەنانی لە لایەن نەتەوەیەکگرتوەکان و دەوڵەتەکانەوە کێشەیەکی سیاسی سەرەکی دەوڵەتی سەربەخۆ دەبێ. لەوانەیە ئیسرائیل و سعودیە دان بەم دەوڵەتەدا بنێن، بەڵام لە نەبونی دانپێدانانی ئەمریکا و ئەوروپا و ڕوسیا و ئێران و تورکیادا ئەم دەوڵەتە لە گۆشەگیریەکی سیاسیدا ژیان بەسەر دەبا و و ئاو.لانی کەم مامەڵەی ناڕەسمی وەک ئێستا دەکرێ. تا ئەم کێشە سیاسیە هەبێ، کێشەی پەیوەندی بە بازاڕی نەوت و قەرزی نێودەوڵەتی و بازرگانی بەردەوام دەبێ.. ئەمەش دەستی مافیای دەسەلاتدار بۆ دەربازبون لەهەر شەفافیەت و لێپرسینەوەیەک تاڕادەیەک واڵا دەهێڵێتەوە، و هەروەها دەبێتە بیانوی درێژەپێدانی بەرنامەی نیولیبرالی گرتنەوە لە موچە و خزمەتگوزاریەکان و پشتیوانی دەوڵەت بۆ مادە خۆراکیەکان و سوتەمەنی\nلەڕوی ئیداریشەوە ئەم دەوڵەتە لە ئیدارەی هەمان دوو زلهێزی میلیشیایی کوردستان پێک دێت. ئەم یەکخستنی ئیدارەی سەربازی و مەدەنی و مالیە کە ٢٥ ساڵە نەکراوە ئیتر دەکەوێتە ژێر فشاری فۆرمالی دامەزراندنی دەوڵەتەوە. بێگومان ئەمە لەڕێگەی ئیرادەی مەدەنیانەی یەکێتی و پارتیەوە ناچێتە پێش، بەڵکو لە ڕێگەی کێشمەکێش و لەوانەیە شەڕی لێڕەو لەوێشەوە بچێتە پێش بۆ یەکلایکردنەوەی دامودەزگا ڕەسمیەکان بەقازانجی پارتی یان یەکێتی. دامەزراوەیەکی لەبابەتی دەوڵەتی لوبنان دروست دەبێ کە هەرچەند ڕەسمیە بەڵام مۆری دەسەڵاتی میلیشیایی پێوە دەبێ. ئەم ڕاستیە بۆ سەرجەم بوارەکانی یاسایی و دادوەری و بەڕێوەبردن و پەروەردەش دروستە کە سیستەمی پێشوی میلیشیایی-ناوچەگەری- عەشیرەتی وتاک حزبی لە ژێر فشاری ڕەسمیەت و فۆرمالیزمی دەوڵەتدا دەیەوێ خۆی بگونجێنێ تا شەرعیەت بەخۆی بدا، بەڵام ئەم دووحزبە دەسەڵاتدارە خۆیان بە پێی پێکهات و سیاسەت و سونەتی کارکردنیانەوە خۆیان ڕیگری بەردەم دروست بونی دەوڵەتێکی مەدەنی و سێکولار دەبن. هەربۆیە ناکۆکی ڕیزی ناڕەزایەتیە مۆدێرن و ئازادیخواز و سێکولار و یەکسانیخوازی خەڵکی کرێکار و فەرمانبەر و ئازادیخواز دژ بە دەسەڵاتی دەوڵەتی ئەم حزبانە دیسانەوە زامنی هەر بەرەو پێشەوە چونێکی سیاسی و باشبژێویەکی خەڵکە.\nبۆپێشەوە: بەشیکی زۆری نووسەران و هاوڵاتیان و تەنانەت بەشێک لەلایەنە سیاسیەکانیش گومانیان لە پارتی هەیە، کە ئاکامی دەنگی هاوڵاتیان بکاتە، کارتێکی گوشار بۆ ئامانجەکانی خۆی، ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان، چ هەنگاوێکی خستۆتە دەستورەوە بۆ رێگاگرتن لە یاری کردن بە دەنگی هاوڵاتیان؟\nئاسۆکمال: بەڵێ ئێمەش وەک لە ڕاگەیاندنی ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان ڕامانگەیاندوە” بەپێی تەجروبەیەک کە ئێمە و خەڵکی کوردستان لەگەڵ دەسەڵاتدارانی کوردستان هەمانە، پێویستە کە خەڵکی کوردستان خۆیان لە مەیداندا بن و بزوتنەوەیەکی فشاری جەماوەری سازبکەن تا لەم ڕێگەیەوە پێداگری جدی بکەن لە سەر جێبەجێکردنی ئەنجامی دەنگەکانیان تا حزبە دەسەڵاتدارەکان یاری بە چارەنوسیان نەکەن.” بەڵام ڕێگای ئێمە جیاوازە بۆ وەستانەوە بە ئەگەری ڕودانی ئەم گومانەمان لە پارتی. ئێمە ئەنجامی ئەوە ناگرین لێی کە دەبێ دژی رفراندۆم بوەستینەوە یاخود بیبەستینەوە بە مەرجی کاراکردنەوەی پەرلەمان و داخوازی حزبی لەم بابەتە. لەبەرئەوەی یەکەم دژایەتی رفراندۆم یاخود دەنگدان بە نەخێر، واتە درێژەدان بەمانەوە لەسایەی دەوڵەتی عێراقێکی قەومی عەرەبی شیعەی سەر بە جمهوری ئیسلامی ئێراندا و ئەمە بێگومان دژی بەرژەوەندی و مافی خەڵکی کوردستانە. هەروەها کاراکردنەوەی پەرلەمان ناتوانێ زەمانەتی ئەوەبکا کە پارتی ئەنجامی رفراندۆم نەکاتە کارتی فشار، چونکە هەروەک بینیومانە لەوە ئاسانتر نیە بۆ پارتی و یەکێتی کە پەرلەمان داخەن و پەکی بخەن کاتێ بزانن ڕێگرە لەبەردەم دەسەڵاتیاندا.\nڕێگای ئێمە دروستکردنی گوشاری جەماوەری و حزب و پەرلەمان و ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکانە. ئێمە دەڵێین پیویستە لەدوای ئەنجامدانی رفراندۆمەوە کاتێکی دیاریکراو بۆ گفتوگۆ دابنرێ لەگەڵ حکومەتی عەبادیدا، ئەگەر حکومەتی عێراقی ئامادەنەبوو دان بەم رفراندۆمە وسەربەخۆییدا بنێ ئەوا پێویستە حزبە دەسەڵاتدارەکانی کوردستان یەکلایەنە سەربەخۆیی ڕاگەیەنن و ڕەسمیەتی نێودەوڵەتی و دەولەتانی بۆ بەدەست بهێنن. ئەگەر پارتی و یەکێتی لە دوای رفراندۆم ڕێگای ساتوسەودایان گرتە بەر لەگەڵ دەوڵەتی عێراقدا و کەوتنە مامەڵە لەسەر زیادکردنی بەشە فیدرالیەکەیان ئەوا ئێمە دژی ئەو هەنگاوەیان خەڵک هاندەدەین کە ڕێگایان لێ بگرێت لە رێگای و کۆبونەوە و خۆپیشاندان. هاوکات لە ئێستاوە کاردەکەین کە پشتیوانی نێودەوڵەتی بۆ رفراندۆم و سەربەخۆیی بەدەست بهێنین.\nئێمە رفراندۆم و سەربەخۆیی بە ماف و کاری خەڵکی کوردستان دەزانین نەک بڕیارێکی پارتی و یەکێتی و دەبێ لەپێشدا تەئکید بکەین کە ئایا پارتی و یەکێتی دوای رفراندۆم چی دەکەن، ئەوکات داوای رفراندۆم بکەین. ئێمە ٢٠ ساڵە داوای رفراندۆم دەکەین و ڕامانگەیاندوە کە تەنیا جیابونەوە و دروستکردنی دەوڵەت ڕێگاچارەیە. ئێستا کە ئەم حزبانە هاتونەتە سەر ئەوەی رفراندۆم بکەن پێویستە فشار دروستبکەین کە ئەنجامەکەی جێبەجێ بکەن. ئەمە تەنیا ڕێگای ئێمەیە کە لەڕێگەی هێنانەمەیدانی خەڵکەوە ئەم خواستە سەربخەین.\nئێمە دەڵێین ئەم ڕێگاچارەی جیابونەوە لە ١٩٩١ پێویست بوو بگیرێتە بەر و ئەگەر لەوکاتەوە یان لە ٢٠٠٣ کە بەعس ڕوخا بگیرایەتەبەر، دۆخەکە لە…. مانەوە لەسایەی فیدرالیە قەومیەکەی پارتی و یەکیتی باشتر دەبوو کە تەنیا لە قازانجی ئەم حزبانە بوە و داهات و دەسەڵاتیان لەسایەیدا گەشەی کردوە. بەپێچەوانەوە ئەگەر لەوکاتەوە کوردستان جیابوایەتەوە لە عێراق و دەوڵەتی سەربەخۆ دابمەزرایە ئێستا ژیانی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی لە چوارچیوەیەکی دەوڵەتێکدا دەبوو کە هاوڵاتی بوون و یاسا و دامودەزگا و پەیوەندی نێودەوڵەتی و پەیوەندی نێوان حزبەکان مانایەکی دیاریکراوی یاسایی و نێودەوڵەتی دەبوو نەک وەک ئێستا هەموو ئەمانە تەنیا لە سنوری دەسەڵاتی دوو حزبی چەکداری بنەماڵەیی و عەشیرەتی و ناوچەگەری و دابەشبوو بەسەر ئێران و تورکیادا چەقی بەستوە. جیابونەوە لەعێراق و دروستکردنی دەوڵەت لە کوردستاندا هەنگاوی یەکەمە تا هەر ماف و یاسا و دامودەزگایەک مانا پەیدا بکا و شەڕکردن لەسەر نەمانەوەی بارزانی بەسەرۆکی هەتاهەتایی دەوڵەتی کوردستان گرنگ دەبێ و دەبێ بەبەشێک لەو گۆڕانە کە لەسیستەمی عەشیرەتی میلیشیاییەوە دەبێتە سیستەمێکی دەوڵەتی مەدەنی و دامودەزگایەک کە خەڵک دەتوانێ لێبپرسێتەوە و بیگۆڕێ. بەڵام لە حکومەت و دەسەڵاتێکدا کە ٢٦ ساڵە دوو حزبی چەکدار خۆیان نەبێ هیچ ناوەندێکی نێودەوڵەتی ئیعترافیان پێ ناکا و ئێستاش بۆ رفراندۆم نەتەوەیەکگرتوەکان و یەکێتی ئەوروپا و ئەمریکا پێیان دەڵێ بڕۆن مۆڵەت لە عەبادی وەرگرن، دەبێ بارزانی سەرۆک بێ یان تاڵەبانی دەبێ چ جیاوازیەکی بۆ خەڵک هەبێ؟ ئەمانە سەرۆکی دەوڵەت نین، بەڵکو سەرۆکی دەسەڵاتەکەی خۆیانن و هەر لەنێوخۆیاندا ئەم پۆست و پلانە گرنگی هەیە. ئەگەر کەسێک کێشەکەی هەر پۆستەکەی مسعود بارزانیە ئەوە دیارە بە تەمای ئەوەیە کە لەسایەی گۆڕینی ئەو پۆستەدا شتێکی دەست بکەوێ و لەوە زیاتر داواکاری نیە. بەڵام ئەگەر کەسێک کێشەی ئەوەی هەبێ کە ئەم سیستەمە بەتێكڕا جێگای ریفۆرم نیە ئەوکات ڕێگاچارەکەی دەبێ بە دروستکردنی دەوڵەت تاکو دەستور و یاسا تیایدا مانای هەبێ و ڕێگە نەدرێ کە بارزانی ئەو دەستور و یاسایە وەک ڕەشنوسی دەستور بکاتە سیستەمێکی دیکتاتۆری و ئەگەر دەستوری لەم چەشنەشی سەپاند هەوڵی گۆڕین و شۆڕشی دژی ئەو دەوڵەتە بدا بەرەو دەوڵەتێکی مۆدێرنتر و پابەندبوو بە ئازادیە سیاسیەکانەوە. جیابونەوە لە فیدرالیزمی قەومی و مەزهەبی و حکومەتەکەی لە عێراقدا و دروستکردنی دەوڵەت لە کوردستاندا ئەو زەمینەیە سازدەکا کە فشار و ناڕەزایەتیەکان دژی دەسەڵاتی گەندەڵ و مافیایی لەکوردستان بتوانێ بەئەنجام بگا و ئاڵوگۆڕ لە سیستەمی سیاسی و بەڕیوەبردندا دروست بکا.\nبۆپێشەوە: ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان، لەسەرەو دروستکراوە، چۆن و لە چ رێگایەکەوە، هاوڵاتیان بەشداری پێدەکات تا رۆڵ و نەخشی خۆیان بگێرن؟\nئاسۆکمال: ئێمە دەمانەوێ هەموو هاوڵاتیەکی کوردستان و هەموو کەسێک کە پشتیوانی لە خواستی سەربەخۆیی کوردستان دەکات لەم ناوەندەدا کاربکا. ئێمە هاوڵاتی کوردزمان، عەرەب زمان، ئینگلیزی زمان ولایەنگری حزبی جیاجیامان لەگەڵدایە. هەموو ئەو ٧ ئامانج و کارانە کۆی کردوینەتەوە کە لە بانگەوازی هەڵسوراواندا ڕامانگەیاندوە. لە شارەکانی کوردستان و وڵاتانی ئەوروپا، کەنەدا، ئوسترالیا و ئەمریکا هەڵسوڕاوان لەم ناوەندەدا کاردەکەن.\nکاری جەماوەی و کۆڕو کۆبونەوە و ڕیپیوان و خۆپیشاندان ڕێک دەخەین بۆ فشاردانان لەسەر حزبە دەسەڵاتدارەکان تاکو رفراندۆمێکی ئازاد بەرپابکەن و هیچ ڕێگریەک بۆ هیچ کەسێک دروست نەکرێ بۆ دەربڕینی ڕای خۆی بە”بەڵێ” یان “نەخێر” لەم رفراندۆمەدا. هانی دیالۆگێکی مەدەنیانە و شارستانیانە دەدەین و دژی تەخوینکردن و ناوزەدکردن بە خائین و خۆفرۆش و دژی فشار هێنانی ئەخلاقی و دەرونی ڕادەوەستین. لۆبی لەوڵاتانی دەرەوە دەکەین بۆ ڕاکێشانی پشتیوانی جیهانی و هەڵسوراوان دەتوانن نامە بنێرن و کۆببنەوە لەگەڵ ئەندام پەرلەمان و حزب و ڕێکخراوە جیهانیەکان بۆ بیستنی دەنگ وخواستی خەڵکی کوردستان و فشارهێنان بۆ نەتەوەیەکگرتوەکان ویەکیتی ئەوروپا بۆ سەرپەرشتی رفراندۆم. فشار بۆ دەسەڵاتداران دەهێنین کە دەبێ ڕێگە بۆ خەڵک بکەنە بەشداری پرۆسەی رفراندۆم و سەربەخۆیی بکا و بودجە دانێن بۆ گەیشتنی دەنگی خەڵک لە ڕیگەی میدیا و لەڕیگەی چاودیری سندوقەکان و بەشداری لەپرۆسەی دانانی دەستور و دامودەزگاکانی دەوڵەتدا. بەگشتی دەمانەوێ خەڵکی کوردستان دەور ودەخالەتی هەبێ لە سەرجەم ساتەکانی ئەم پرۆسەیەدا. هەربۆیە بانگەواز و پێشوازی لەهەر کەسێک دەکەین کە بێتە ناو ئەم ناوەندە و کاربکا بۆ ئەو ئامانجانە.\nتێبینی: ئەم گفتوگۆیە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٩ بەرواری ١/٨/٢٠١٧ دا بڵاوبۆتەوە…www.bopeshawa.net


محەمەد پێنجوێنی: بارزانی پێیوتم لەگەڵ خۆم واژۆم کردوە نە شەڕی کورد بکەم‌و نە پێشی ڕازیبم\n01/11/2020 827 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nمحەمەد ئەمین پێنجوێنی سیاسیەتمەداری دیاری کوردستان رایدەگەیەنێت، ئەگەر شەڕی پارتی و پەکەک ڕوبدات یەکیتی لەگەڵ پارتی نابێت و شەڕی پەکەکە ناکات"\nلەدیدارێكى تایبه‌تى شارپرێس-دا د.محەمەد ئەمین پێنجوێنی ڕایدەگەیەنێت، "دۆخی نێوان پارتی‌و پەکەکه ڕۆژ بەڕۆژ بەرەو خراپتر هەنگاو دەنێت‌و ترسی شەڕی کوردو کورد زیاتر پەرەدەسەنێت، ئەمەش بوەتە جێی نیگەرانی دڵسۆزان‌و هێزە سیاسیەکانی دەرەوەی پارتی‌و پەکەکە".\nپێنجوێنی لەدرێژەی دیدارەکەدا باس لەوەشدەكات، زانیاری وردو دروستم هەیە لەئەگەری ڕودانی شەری نێوان پارتی کرێکاران‌و پارتی دیموکراتدا بەناوی حکومەتی هەرێمەوە، یەکێتی بەهیچ جۆرێک لەگەڵ پارتی نابێت‌و شەری پەکەکە ناکات، جەختیكرده‌وه، "ئەمە زانیاری وردە نەک پێشبینی‌و خوێندنەوە".\nهەر لەدرێژەی دیدارەکەدا پێنجوێنی دەشڵێت:" من ئاگادارم‌و جیاواز لەوەی کە باسدەکرێت مەسعود بارزانی بەڵینی بەخۆیداوە لەنێوان خۆی‌و ویژدانی خۆیدا واژۆیکردوە کە جارێکی تر ڕازینابێت بەشەڕی کوردو کورد، ئەمە خاڵێکی دڵخۆشکەرە، بەڵام لەگەڵ ئەوەش ترس هەیە لەشەڕی ناوخۆیی کورد، چونکە گرژییەکان بەردەوام زیاددەکەن".


8 یانه له پێناو 4 پلیتی سه‌ركه‌وتن بۆ خولی پله یه‌كی كوردستان ڕكه‌به‌ری ده‌كه‌ن\nئه‌مڕۆ قۆناخێكی تری یارییه‌كانی خولی یانه پله دووه‌كانی كوردستان ده‌ست پێ ده‌كات، كه گرنگترین قۆناخی خوله‌كه‌یه و یانه‌كان له پێناو گه‌یشتن بۆ خولی یانه پله یه‌كه‌كانی كوردستان له‌گه‌ڵ یه‌كتر ده‌جه‌نگن، له قۆناخی یه‌كه‌مدا 32 یانه به‌شدارییان كرد بوو 8 یانه گه‌یشتنه ئه‌م قۆناخه، یارییه‌كانیش به دوو كۆمه‌ڵه و به‌شێوه‌ی ناوچه‌ی جوگرافی به شێوازی ده‌رچوون به دوو دۆڕان به‌ڕێوه ده‌چن.\nیارییه‌كانی ئه‌م كۆمه‌ڵه‌یه پێك دێن له 3 یانه‌ی پارێزگای هه‌ولێر و یه‌ك یانه‌ی پارێزگای دهۆك كه یانه‌ی شێخانه، ئه‌مڕۆ یانه‌ی بروسكی پاڵه‌وانی دوو وه‌رزی خولی یانه نایابه‌كانی كوردستان كه به هۆی خراپی بارودۆخی دارایی له خولی نایابه‌وه پێش چەند وەرزێك كشایەوە و بە هۆیەوە دابه‌زی بۆ خولی پله دوو، دوای ئه‌وه‌ی زه‌حمه‌تییه‌كی زۆری له قۆناخی یه‌كه‌م بینی تا گه‌یشته ئه‌م قۆناخه، به هیوایه‌كی زۆره‌وه له‌سه‌ر یاریگه‌ی خۆی میوانداری یانه‌ی شێخان ده‌كات، براوه‌ی ئه‌م یارییه هه‌نگاوێكی گرنگ له قۆناخی كۆتایی و گه‌یشتن به ڕیزی یانه پله یه‌كه‌كان نزیك ده‌بێته‌وه، بروسك له كۆمه‌ڵه‌ی خۆیدا دوای یانه‌ی شه‌قڵاوه وه‌ك یانه‌ی دووه‌م سه‌ركه‌وت، یانه‌ی شێخانیش هاوشانی یانه‌ی ئاسۆ سه‌ركه‌وتن بۆ ئه‌م قۆناخه.\nهه‌ر له‌م كۆمه‌ڵه‌یه‌دا و له یارییه‌كی هاوسه‌نگدا، یانه‌ی شه‌قڵاوه له‌سه‌ر یاریگه‌ی خۆی میوانداری یانه‌ی ئاسۆ ده‌كات، سیسته‌می خوله‌كه وایه هه‌ر یانه‌یه‌ك دوو یاری بباته‌وه ده‌گاته قۆناخی كۆتایی و ڕیزی یانه پله یه‌كه‌كان، بۆیه هه‌موو یارییه‌كان هاوشێوه‌ی یاریی كۆتایی به‌هێز و گرینگن، له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌م یارییه به یارییه‌كی لوتكه هه‌ژمار ده‌كریت و براوه‌یان له‌گه‌ڵ براوه‌ی یاری بروسك و شێخان یاری ده‌كات.\nله‌م كۆمه‌ڵه‌یه‌دا دوو یانه‌ی سه‌ر به ئیداره‌ی گه‌رمیان و دوو یانه‌ی سه‌ر به پارێزگای سلێمانی له خۆ ده‌گرێت و ڕكه‌به‌ری ده‌كه‌ن له پێناو دوو پلیتی كۆمه‌ڵه‌كه و گه‌یشتن به خه‌ونی هانده‌رانیان كه خولی یانه پله یه‌كه‌كانه.\nله یارییه‌كانی ئه‌مڕۆدا له خانه‌قین یانه‌ی خانه‌قین میوانداری یانه‌ی چه‌مچه‌ماڵ ده‌كات، یانه‌ی میواندار له دوایین یاریی خۆیدا به گۆڵێكی بێ به‌رانبه‌ر له یانه‌ی په‌یامی هه‌ڵه‌بجه‌ی برده‌وه و سه‌ركه‌وت بۆ ئه‌م قۆناخه، هه‌رچی یانه‌ی چه‌مچه‌ماڵیشه له قۆناخی یه‌كه‌مدا به شایسته‌یی 3 سه‌ركه‌وتنی له‌سه‌ر یه‌كی تۆمار كردوو به‌بێ شكست گه‌یشته ئه‌م قۆناخه، بۆیه یارییه‌كه بۆ هه‌ردوو یانه چاره‌نووسسازه و هه‌ردوولا گه‌ره‌كیانه، به‌بردنه‌وه له‌م یارییه نیوه‌ی ڕیگه ببڕن و خۆیان بۆ ئاهه‌نگی سه‌ركه‌وتن ئاماده بكه‌ن.\nله شارۆچكه‌ی بازیانیش یانه‌ی بازیان میوانداری یانه‌ی ڕزگاری ده‌ڤه‌ری گه‌رمیان ده‌كات، بازیان ماندوو بونی زۆری دیت تا گه‌یشته ئه‌م قۆناخه‌و له دواین یاریشدا له مه‌لعه‌به‌كه‌ی سلێمانی به گۆڵێكی بێ به‌رانبه‌ر له یانه‌ی پیره‌مه‌گرونی برده‌وه و گه‌یشته ئه‌م قۆناخه، یانه گه‌رمیانیه‌كه‌یش هه‌ر زوو پلیتی ئه‌م قۆناخه‌ی ده‌سته‌به‌ر كرد و به بێ شكست قۆناخی یه‌كه‌می بڕی، هاوشێوه‌ی یاری خانه‌قین و چه‌مچه‌ماڵیش ئه‌م یارییه گرنگ و چاره‌نووسسازه بۆ هه‌ردوو یانه.\nقۆناخی دووه‌می خوله‌كه به‌م شێوه‌یه به‌ڕێوه‌ده‌چێت:\nخوله‌كه به شێوازی ده‌رچوون به دوو دۆڕان به‌رێوه ده‌چێت.1\nیارییه‌كان له رۆژی چوارشه‌ممه 2018/4/25 ده‌ست پێده‌كات.2\nسه‌رجه‌م كارته زه‌رد و سووره‌كانی یاریزانان ده‌سرێته‌وه.3\nهه‌ر یانه‌یه‌ك بۆی هه‌یه سێ یاریزانی دیكه له لیستی یاریزانان زیاد بكات.4\nده‌ستنیشانكردنی یاریگه له‌سه‌ر هه‌مان سیسته‌می قۆناغی یه‌كه‌م ده‌بێت.5\nله هه‌رگرووپێك دوو یانه بۆ خولی یانه پله‌یه‌كه‌كانی كوردستان سه‌ر ده‌كه‌وێت.6\n7. قۆناغی كۆتایی (چوارگۆشه‌ی زێرین) بۆ چوار یانه سه‌ركه‌وتووه‌كه ئه‌نجام ده‌درێت.\n8.له‌قۆناغی كۆتایی، یه‌كه‌می گرووپی یه‌كه‌م له‌گه‌ڵ دووه‌می گرووپی دووه‌م یاری ده‌كات، دووه‌می گرووپی یه‌كه‌م و یه‌كه‌می گرووپی دووه‌میش له دوو یاری به شێوازی چوون و هاتن یاری ده‌كه‌ن، براوه‌یان له یاری كۆتایی پێك ده‌گه‌ن و پله‌ی یه‌كه‌م و دووه‌م ده‌ستنیشان ده‌كرێت.\nكۆمه‌ڵه‌ی یه‌كه‌م پێك دێت له: (ئاسۆ، بروسك، شێخان، شه‌قڵاوه)\nكۆمه‌ڵه‌ی دووه‌م پێك دێت له: (چه‌مچه‌ماڵ، بازیان، رزگاری، خانه‌قین)\nیارییه‌كانی هه‌فته‌ی یه‌كه‌م به‌مشێوه‌یه:\nبروسك × شێخان ـ یاریگه‌ی بروسك\nشه‌قڵاوه × ئاسۆ ـ یاریگه‌ی شه‌قڵاوه\nبازیان × رزگاری ـ یاریگه‌ی بازیان\nخانه‌قین × چه‌مچه‌ماڵ ـ یاریگه‌ی خانه‌قین


دۆسێی دەستگیرکراوانی (نەوەی نوێ)، سیناریۆی سیاسیی ، یان کەیسێکی یاسایی؟!\nکەیسی دەستگیرکراوانی سەرۆک و دوو سکرتێری سەرۆک و ژمارەیەک لەکارمەندانی هەردوو ژووری فەرمیی و نافەرمیی پەیجەکانی بەشی سۆشیال میدیای جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) ؛ وەکو کەیسێکی ورووژاوی ناو میدیاو سۆشیال میدیا ، لەدادگای سلێمانی چووە هەفتەی شەشەمەوە .\nئەم کەیسە یەکێكە لەو کەیسانەی کە ڕەهەندی یاسایی و میدیایی و کۆمەڵایەتیی و ڕێکخراوەیی هەیە ، یەکەمجارە لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان ، دەسەڵاتی دادوەریی ڕووبەڕووی کەیسێکی وا فراوانی پەیوەندییدار بەخراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیی و تۆڕەکانی سۆشیال میدیا ببێتەوە ؛ کە لەلایەن ڕێکخراوێکی سیاسیی و لەباڵاترین ئاستی لێپرسراوێتیی ڕێکخراوەکەوە ئەنجامدرابێت ، تیایدا چەندین تاوان و پێشێلی یاسایی ڕوویداوە ؛ چ لەناو خودی ڕێکخراوەکە ، چ پەلهاویشتنی بۆ دەرەوەی ڕێکخراوەکە ؛ بۆ بەئامانجکردنی کەسانی تر لەنەیارو ناکۆک و ڕەخنەگران لەڕێکخراوەکەو سەرۆکەکەی .\nجووڵانەوەی (نەوەی نوێ) ؛ بۆ بەرەنگاربوونەوەو بەدەمامککردن و کپکردنەوەو گۆڕینی ناوەرۆک و ڕووخساری ئەم کەیسە ، لەدەسپێکی سەرهەڵدانی کەیسەکەوە ؛ کەوتوونەتە بەڕێوەبردنی هەڵمەتێکی دیماگۆکیی فریودەر ،بۆ بەسیاسییکردنی کەیسەکەو کردنی بەکێشەی سیاسیی لەگەڵ (ی ن ک).\nبۆ ئەم مەبەستە جووڵانەوەکەو سەرۆکەکەی ؛ لەناو ناوەندە سیاسییەکان و لەناو ڕای گشتیی و لەڕێگەی میدیاو تۆڕەکانی سۆشیال میدیاوە ؛ هەڵمەتێکی چڕی هێرشبەرانەیان خستۆتەگەڕو ئەیانەوێت ؛ ئەم کەیسە ، بەکەیسێکی سیاسیی بناسێنن ،نەک بەکەیسێکی یاسایی!!.\nسەرۆک و پاشەکەوتکردنی پاساو!\nسەرۆکی جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) ، لەمیتۆدو ڕێبازی کارکردنی خۆیدا ، بەتایبەتیی لەڕێگەی میدیای (NRT)و تۆڕەکانی سۆشیال میدیاوە ، بەبەردەوامیی و بەبێ بۆنەو بەپلان ؛ لێدوانی ورووژێنەرو توندو هەڕەشە ئامێز ، بۆ تووڕەکردن و بێزارکردن و هەراسانکردنی دەسەڵاتی فەرمانڕەوایی و پارت و سەرکردەی پارتە سیاسییە فەرمانڕەواکان بڵاوئەکاتەوە .\nئەم دەربڕینە ئاگرینییانەی سەرۆکی جووڵانەوەکە ، لەدژی پارت و سەرکردەکان ، بەهەمانشێوە لەگەڵیدا ئەو ئاراستەی کارکردنەی کە میدیاو سۆشیال میدیاکەی گرتوویەتەبەر ، بۆ هەراسانکردنی دەسەڵاتی فەرمانڕەوایی و پارت و سەرکردە سیاسییەکان ؛ ئەتوانین بڵێین ڕەفتارێکی هەڕەمەکیی و کاردانەوەیەکی ڕێکەوت و هەڵچوونێکی هەڵەشەیی نییە ، بەڵکو ئەو دەربڕینە بەو زمانەی سەرۆکی جووڵانەوەکە ؛ لەلایەک ئامرازو میکانیزمەیەکە بۆ خۆ ڕۆشناییکردن و خۆ کردن بە پاڵەوان ، لەلایەکی تر بۆ دروستکردن و پاشەکەوتکردنی پاساوە ، بۆ هەر ئەگەرو گریمان و پێشهاتێکی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ دەسەڵاتەکانی سیاسیی و فەرمانڕەوایی و دادوەریی ، بەتایبەتیی کە سەرۆکی جووڵانەوەکە ؛ هەمیشە کار لەسەر خوڵقاندنی کێشەو گرفت ئەکات ؛ بۆ ئامانجی قۆستنەوەی دەرهاویشتەو دەرەنجام و لێکەوتەکانی کێشەو گرفتە خوڵقێندراوەکان ، بەبەرژەوەندیی خۆی .\nئاراستەی کارکردنی شاسوار عەبدولواحید ، بەمیتۆدی سەرکێشیی و بەرەنگاربوونەوەی بێ باکانەو زیادڕەوییکردن لەمتمانە بە خۆکردن و پیشاندانی خەمساردیی و بێ هوودەیی ؛ لەبەرامبەر هەر کۆسپ و لەمپەرێک ، یان هەر بەهاو یاسایەک ، یان هەر پێکدادان و ڕووبەڕووبوونەوەیەک ؛ ئەگەر لەبواری بزنس ، یان لەبواری میدیاو سۆشیال میدیا ، یان لەبواری کاری سیاسییدا بێت ؛ شاسواری پێ ئەکەوێتە ناو کێڵگەیەکی پر لەمینی چێندراو ، ئەو بۆ ئەگەری تەقینەوەی هەر مینێک پیایدا ؛ هانا بۆ بەکارهێنان و خستنەگەڕی پاساوە پاشەکەوتکراوەکان ئەبات ، تاکو مینەکەی پێ پووچەڵ بکاتەوە ، یان بیکاتە هۆکاری تەقینەوەی مینەکە ، لەم سۆنگەیەوە ئەو بەپاساوێکی ئامادەی پێشوەخت ؛ هەوڵی گۆڕینی ناوەرۆک و ڕووخساری هەموو ئەو کێشەو گرفتانە ئەدات کە ڕووبەڕووی ئەبێتەوە .\nلەسەر ئەم بنەمایە ؛ هەر مینێک پیایدا بتەقێتەوە ، ئەو بۆ شاردنەوەی هۆکاری تەقینەوەی مینەکە ؛ دەمامکێکی سیاسیی بەسەردا ئەکات ، لەکاتی تەقینەوەی هەر مینێک ؛ یەکسەر پاساوە پاشەکەوتکراوەکان ئەخاتەگەڕو ئەیانکاتە هۆکاری تەقینەوەی مینەکە ، پاساوە پاشەکەوتکراوەکانیش بریتیین لەلێدوانە هەراسانکەرو ئاگریینییە بێ پاڵنەرو بێ بۆنەکانی ڕابردوو ، بەم شێوەیە سەرۆکی جووڵانەوەکە ؛ پاساوە پاشەکەوتکراوەکان ئەکات بەچوارچێوەی سیاسیی تەقینەوەی هەر مینێک پیایدا ، بەتایبەتیی مینەکانی دادگا !!\nلەسەر ئەم بنەمایە ؛ سەرۆکی جووڵانەوەکە بۆ هەموو کەیسێک ، ئەگەر لەئێستا ، یان لەداهاتوودا ڕووبەڕووی ببێتەوە ، ئینجا ئەگەر پێشێلکاریی یاسایی بێت ، یان تاوانی جۆراوجۆر ؛ ئەو یەکسەر هانا بۆ پاساوە پاشەکەوتکراوەکان ئەبات و بەدەمامکێکی سیاسیی ؛ کێشە ڕاستەقینەکە ئەشارێتەوەو وەکو سیناریۆیەکی سیاسیی ، نەیارو ڕکابەر ؛ دژ بەخۆی و جووڵانەوەکەی ئەیناسێنێت ، یان گرێی ئەدات بەپەیام و بانگەشەو لێدوانەکانی ڕابردووی خۆی ، کە پاشەکەوتی کردوون ، بۆ ئەوەی ئەمڕۆو سبەی بیانکاتە پاساو ؛ بۆ هەموو ڕووبەڕووبوونەوەیەکی یاسایی ، بەتایبەتیی کە خودی سەرۆکی جووڵانەوەکە ؛ بەهۆی ئەو کەیسانەی کە ڕووبەڕووی کراوەتەوە ، یان بەهۆی هەر کەیسێکی تر ؛ کە لەداهاتوودا ڕووبەڕووی بکرێتەوە ، بەردەوام پێویستی بەهانابردن بۆ پاساوی پاشەکەوتکراو هەیە !!.\nپانۆرامای کەیسی دەستگیرکردنی\nسەرۆک و هاوجووڵانەوەکانی !\nپرۆسەی دەستگیرکردنی سەرۆکی جووڵانەوەکەو دوو سکرتێرەکەی و ژمارەیەک لەکارمەندانی ژووری فەرمیی و نافەرمیی بەشی سۆشیال میدیای (نەوەی نوێ) ؛ سەرەتاو پێشینەیەکی هەیە ، چەندین پەرەسەندن و ڕووداوو قۆناغی بەدوای یەکدا بڕیوەو بەیەکەوە گرێدراون و تەواوکەری یەکترین ، لەخوارەوە بەخاڵ ئاماژە بەپانۆرامای کەیسەکە ئەکەم ، لەڕەگوڕیشەوە بۆ سەردەرهێنان و نەشونماکردن و قەدو باڵاکردن بەم شێوەیە :\n١-لەهەنگاوی یەکەمدا؛ (ڕابوون مەعرووف)ی پەرلەمانتاری فراکسیۆنی جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) لەپەرلەمانی عێراق ؛ لەهەفتەی سێیەمی مانگی (٤)ی ڕابردوو ، لەدیدارێکی ڕاستەوخۆی کەناڵی تەلەفزیۆنی (پەیام)دا ؛ بەڕوونیی و بەناڕاستەوخۆ ، سەرۆکی جووڵانەوەی (نەوەی نوێ)ی بەخراپیی کردە ئامانج ؛ کاتێک کە ناوبراو باسی سەرهەڵدانی جۆرێکی تری تازەی شەپۆلی گەندەڵیی کرد لەعێراقداو لەو بارەیەوە وتی؛ (من هیچ حیزبێکی سیاسیی لێ بەدەرناکەم ، تەئکید ئەکەمەوە هیچ حیزبێک ، بۆ ئەوەی ببێتە بابەتی گفتوگۆ ، ئەویش ئەوەیە حیزبە گەندەڵەکان بزنسیان ئەکرد ، کۆمپانیایان دادەمەزراند ، لەڕێگەی کۆمپانیاکان و نفوزی حوکمڕانیی خۆیانەوە ؛ گەندەڵییان لەڕێگەی ئەم کۆمپانیایانەوە دەکرد ، ئێمە ڕەخنەمان هەبوو ............... پێمانوابوو کە ئەحزابی سیاسیی نابێ تەداخول بکەن لەبزنس .......بەڵام ئێستا شەپۆلی ئەخیری گەندەڵیی گەیشتۆتە دۆخێک ، دۆخەکە پێچەوانە بۆتەوە ، ئەو ها نییە ؛ حیزب کۆمپانیا دادەمەزرێنێت ، بەڵکو کۆمپانیا حیزب دادەمەزرێنێت ، واتە کۆمپانیاکان دێن دەزگای ئیعلامیی گەورە دادەمەزرێنن ، حیزبێکیش دادەمەزرێنن ، خەڵک دەنێرنە پەرلەمان ، کە ئەمە زاهیرەیەکی یەکجار ناوازەیە لەعەمەلەی گەندەڵیی لە دونیادا ، کە کۆمپانیاکان حیزب بۆ خۆیان دادەمەزرێنن ، وە ئەم پەرلەمانتارانە بەکاردەهێنن ، هەوڵ دەدەن بەکاریان بهێنن بۆ ئیبتیزازکردن و فشارخستنە سەر حکومەت ؛ بۆ ئەوەی کۆمپانیاکانیان سازش بکەن و بەڕێگەی نایاسایی ، کۆنتراکتیان بدەنێ ، بەمەلایین دۆلار بەدەستبخەن ، وە میدیاکانیشیان بەکاربهێنن بۆ ئیبتیزازکردنی حکومەت و وەزیری پەیوەندییدار ؛ بۆ ئەوەی کۆنتراکت و عەقدیان بدەنێ بەڕێگەی نایاسایی) ، ئەم قسانەی ئەو ئەندام پەرلەمانە ، کە هیچ پارت و ڕێکخراوێکی سیاسیی لێ بەدەر نەکرد ، لەبنەڕەتدا بۆ ڕاکێشانی سەرنج و ڕۆشنایی خستنە سەر جووڵانەوەی (نەوەی نوێ)و سەرۆکەکەی بوو ، کە لەکۆمپانیاو کاری بزنسەوە ؛ پەلی هاویشتووە بۆ میدیاو دروستکردنی ڕێکخراوی سیاسیی .\nئەم دیدارەی (ڕابوون مەعرووف) ، بووە هێماو پەیام ؛ بۆ بوونی کێشەو ناکۆکیی و ململانێی گەورە لەناو جووڵانەوەکە ، هەروەها بووە هۆشداریی و ئاماژەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ دەرخستنی ئاستی بەرزی تەشەنەسەندنی ناکۆکیی و ململانێی نێوان پەرلەمانتارانی جووڵانەوەکەو سەرۆکەکەیان ، شایەنی باسە ڕاستەوخۆ لەدوای ئەو دیدارە ؛ ڕووداوو پەرەسەندنی تر ، سەریهەڵداو ناکۆکییەکان پەردەیان لەسەر هەڵماڵڕاو تەقینەوە .\n٢-لەدوای ئەو دیدارەی (ڕابوون مەعرووف) ، ڕۆژی (٢١/٤/٢٠١٩) ؛ بەیاننامەیەکی ڕاگەیەندراوی هاوبەشی ئەنجوومەنی باڵای (نەوەی نوێ) و فراکسیۆنی جووڵانەوەکە لەپەرلەمانی عێراق بڵاوکرایەوە ، لەناوەرۆکی بەیاننامەکەدا هاتووە؛ (ئێمە نیگەرانین کە نەوەی نوێ لەجووڵانەوەیەکی سیاسیی جیاواز لەمۆدێلی سیاسیی زاڵ ، بەرەو باندێکی سیاسیی تەنگەبەری ئەوتۆ براوە ،کە هەموو دەزگاو ئۆرگانە گرنگەکانی بڕیاردان تێیدا ؛ پەراوێز خراوەو بڕیاری دەستەجەمعی تێدا نەماوە ، جووڵانەوەکە بەجۆرێک لەگەڵ خێزان و بزنس تێکەڵ کراوە ، ئیتر جیاکردنەوەیان سەخت دەبێت) .\n٣-بەدوای ئەو بەیاننامە هاوبەشەی ئەنجوومەنی باڵای (نەوەی نوێ) و فراکسیۆنی جووڵانەوەکە لەپەرلەمانی عێراق ؛ ڕۆژی (٢٢/٤/٢٠١٩) ، چوار ئەندام پەرلەمانی فراکسیۆنی (نەوەی نوێ) لەپەرلەمانی کوردستان ، لەڕاگەیەندراوێکیاندا پشتیوانیی خۆیان بۆ بەیاننامە هاوبەشەکەی فراکسیۆنی پەرلەمانی عێراق و ئەنجوومەنی باڵای جووڵانەوەکە دەربڕی و تیایدا ئەڵێن؛ (ئێمە پێمانوایە ڕاگەیاندنەکەی ئەنجوومەنی باڵای نەوەی نوێ و فراکسیۆنی نەوەی نوێ لەئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ، ڕووناکیی خستووەتە سەر کێشەو بابەتی گرنگ و دەبێت لەبەرچاو بگیرێت.)\n٤-دوای بڵاوبوونەوەی ڕاگەیاندراوی چوار ئەندام پەرلەمانەکەی کوردستان ؛ ڕۆژی (٢٤/٤/٢٠١٩) ، یەکێک لەو چوار ئەندام پەرلەمانە بەناوی (شادی نەوزاد) ، لەکۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانییدا ڕایگەیاند ؛ نامەیەکی هەڕەشە ئامێزی بۆ هاتووە ،کە ناوەرۆکەکەی بریتییە لەڤیدیۆیەکی مۆنتاژکراوی دەستکارییکراو ، بەمەبەستی ترساندنی ناوبراو ، تیایدا بەم ڕستەیە هەڕەشەیان لێکردووە؛ (چاوەڕێی ڤیدیۆی ڕووتی خۆت بە) ، شایەنی باسە (شادی نەوزاد) لە چاوپێکەوتنێکی ڕۆژنامەی (هاوڵاتی)دا ؛ جەختی لەوەکردۆتەوە کە ئەو نامە هەڕەشە ئامێزە ، بۆ بەشێکی زۆری ئەندامانی فراکسیۆنی (نەوەی نوێ) نێردراوە ، ئەمە لەلایەک ،لەلایەکی تریش بەهەمان شێوە (سەرکەوت شەمسەدین)ی ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) و ئەندامی فراکسیۆنی جووڵانەوەکە لەپەرلەمانی عێراق ؛ لەوتووێژێکدا لەگەڵ بەشی کوردیی ڕادیۆی دەنگی ئەمریکا لەڕۆژی (٢٤/٤/٢٠١٩) ، وتی بێجگە لە(شادی نەوزاد) ؛ هاوڕێیانی تریش لەئەندام پەرلەمانەکان ، هەمان نامەی هەڕەشەیان ئاراستە کراوە .\n٥-دوای سازدانی ئەو کۆنگرە ڕۆژنامەوانییە ؛ (شادی نەوزاد)ی ئەندام پەرلەمان ، سکاڵای یاسایی خۆی لەسەر سەرۆکی جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) تۆمار کرد ،هاوکات فەرمانگەی داواکاریی گشتیی سلێمانیی ؛ بەناوی داواکاری گشتییەوە ؛ سکاڵای یاسایی دووەمی پەیوەندییداریان بەو کەیسە تۆمار کرد .\n٦-دەسەڵاتی دادوەریی لەسلێمانی ، بۆ لێکۆڵینەوە لەو دوو سکاڵایە ؛ بڕیاری کردنەوەی دۆسیەی لێکۆڵینەوەی بۆ ئەو دوو سکاڵایە دەرکرد .\n٧-لەسەر بنەمای تایبەتمەندیی و پسپۆریی ؛ دەسەڵاتی دادوەریی ئەرکی بەڕێوەبردنی لێکۆڵینەوە لەو کەیسەی ، ئاراستەی دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش کرد لەدادگای سلێمانی.\nبەگوێرەی بڕیاری دەسەڵاتی دادوەریی ؛ ئەرکی لێکۆڵینەوە لەم کەیسە ، بەسەرپەرشتیی دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش ؛ ڕووبەڕووی دەزگای ئاسایشی گشتیی لەسلێمانی کرایەوە .\n٨-دەزگای ئاسایشی گشتیی ، بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش ؛ دۆسیەیەکی بۆ ئەو دوو سکاڵایە کردەوەو کەوتە جێبەجێکردنی ڕێکارەکانی پرۆسەی لێکۆڵینەوەو توانی چەندین بەڵگەو زانیاریی و دۆکیۆمێنتی پەیوەندییدار بەو دوو سکاڵایەو هەندێ تاوانی تر ؛ بەتایبەتیی لەخراپ بەکارهێنانی تۆڕەکانی سۆشیال میدیا بەدەستبێنێت ، لەدرێژەی پرۆسەی لێکۆڵینەوەدا کەیسەکە پەلوپۆی هاویشت و فراوانتر بوو ؛ کێشەی ترو چەندین تۆمەتباری تری تێوەگلاوی ڕاپێچی پرۆسەی لێکۆڵینەوە کرد .\n٩-هەر لەدوای یەکەم ساتی دەستگیرکردنی کەسی یەکەم لەم کەیسەدا ؛ میدیاو سۆشیال میدیای جووڵانەوەکەو سەرۆکەکەیان ، دەستوبرد کەوتنە بەڕێوەبردنی هەڵمەتێکی ئاراستەکراو لەدژی دەسەڵاتی دادوەریی و دەزگای ئاسایشی گشتیی ، لەو هەڵمەتەدا کە تاکو ئێستاش درێژەی هەیە ؛ ئەو دوو دەزگایە بەوە تاوانبار ئەکەن ، کە لەبنەڕەتدا سیناریۆیەکی سیاسیی پێشوەختی دارێژڕاوی دەزگای ئاسایشی گشتیی و (ی ن ک) جێبەجێ ئەکەن ، نەک لێکۆڵینەوە لەکەیسێکی یاسایی!!.\nجێی ئاماژەیە ، سەرۆکی جووڵانەوەکە لەڕاگەیاندنێکی ورووژێنەرو هەراسانکەری تردا ، ڕووی کردە دەسەڵاتی دادوەریی و دەزگای ئاسایشی گشتیی ؛ ڕاستەوخۆو بەئاشکرا ، بەپیشاندانی ئەوپەڕی بێباکیی ؛ پێی ڕاگەیاندن ؛ ئەگەر مەردن ؛ هەرچی بەڵگەو شتێکتان لەسەر ئێمە هەیە لەم کەیسەدا ، بێ منەت بن ، بڵاوی بکەنەوە بۆ ڕای گشتیی .\n١٠-پاش تەواوبوونی قۆناغێکی گرنگ لەلێکۆڵینەوەکان ؛ دەزگای ئاسایشی گشتیی ، بەڕاوێژ لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی ؛ بۆ بەرچاوڕوونی ڕای گشتیی و ڕەتکردنەوەی پروپاگەندەکانی جووڵانەوەکەو بۆ دەرخستنی ناوەرۆکی ڕاستەقینەی کەیسی دەستگیرکراوان ؛ بڕیاریدا بەشێک لەتۆماری دانپیانانی پێنج کەس ، لەدەستگیرکراوانی جووڵانەوەکە بڵاوبکاتەوە ، کە بریتیی بوون لە: (دوو سکرتێری سەرۆکی جووڵانەوەکە ، سێ کارمەندی ژووری نافەرمیی بەشی سۆشیال میدیای نەوەی نوێ) .\nڕۆژی (١٠/٥/٢٠١٩) ؛ تۆمارە ڤیدیۆییەکە بڵاوکرایەوەو ماوەکەی (١٩) خولەک بوو ؛ تیایدا هەر پێنج دانپیانەر ؛ دانیان بەتاوانەکانی خۆیان و سەرۆکی جووڵانەوەکە نا ، لەمڕووەوە دانیان بەوەدا نا ؛ کە بەڕێنمایی و بەبڕیاری سەرۆکی جووڵانەوەکە ؛ ئەو کارانەیان ئەنجامداوە ، چ بۆ ناردنی نامە هەڕەشەکە بۆ (شادی نەوزاد)ی ئەندام پەرلەمان ،چ بۆ خراپ بەکارهێنانی پەیجە بندیوارو نهێنییەکانی ژووری نافەرمیی بەشی سۆشیال میدیای (نەوەی نوێ) ، کە ئامانج لێی ؛ بڵاوکردنەوەی تۆمەت و زانیاریی هەڵەو ناوزڕاندن و سووکایەتییکردن و داتاشینی بووختانە ؛ بۆ نەیارو کەسایەتییە ناکۆک و ڕەخنەگرەکانی جووڵانەوەکەو سەرۆکی جووڵانەوەکە .\n١١-هەمان ڕۆژ و دوای بڵاوبوونەوەی تۆماری ڤیدیۆیی دانپیانانی دەستگیرکراوانی جووڵانەوەکە ، هەردوو فراکسیۆنی جووڵانەوەکە لەپەرلەمانی عێراق و کوردستان ؛ بەیاننامەیەکی هاوبەشیان بڵاوکردەوە ، لەو بەیاننامە هاوبەشەدا ڕایانگەیاندوە ؛ (داوا ئەکەین ئەو کەسانەی دیکەش کە ناویان هاتووە لەم کەیسەداو تێوەگلاون ، لێپێچینەوەی یاساییان لەگەڵدا بکرێ و سزای یاسایی خۆیان وەربگرن) ، لەکۆتایی بەیاننامەکەشدا جەختیان لەوە کردۆتەوە کە؛ (هاوڵاتیان دنیا ئەکەینەوە کە مۆنتاژکردنی دەنگیی و دروستکراویی بەرنامەی کۆمپیوتەریی و دەستبردبن بۆ ژیانی تایبەتیی کەسایەتییەکان ، پەرلەمانتارە ئازاکانمانی پەشیمان نەکردۆتەوە لەهەڵوێستە ئازاکانیان ، بەهەمان شێوە لەداهاتوودا درێژە بەهەڵوێستەکانمان ئەدەین) .\nشایەنی باسە هەر هەمان ڕۆژ و دوای بڵاوبوونەوەی ئەو تۆمارە ڤیدیۆییەی دانپیانانەکان ؛ جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) و سەرۆکەکەی ، لەڕوونکردنەوەیەک و کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانییدا ؛ ئەو دانپیانانەیان ڕەتکردەوەو بەسیناریۆیەکی سیاسیی داڕێژڕاویان لەقەڵەمدا .\nکاتێک کە تۆمارە ڤیدیۆییەکەی دانپیانانەکان بڵاوکرایەوە ، هەندێک پێیان وابوو ؛ هێشتا زووە بۆ بڵاوکردنەوەی ئەو دانپیانانەی دەستگیرکراوان ، بەڵام لای سەرۆک و جووڵانەوەکە بەپێچەوانەوە ؛ کاتی بڵاوکردنەوەی تۆمارە ڤیدیۆییەکە درەنگ بوو ، لەم سۆنگەیەوە خاڵی یەکەمی ڕوونکردنەوەی جووڵانەوەکە ، جەخت لەدرەنگیی کاتی بڵاوکردنەوەی تۆمارە ڤیدیۆییەکە ئەکات و پانزە ڕۆژ بەماوەیەکی زۆر ئەزانێت ، بۆ دواکەوتنی بڵاوکردنەوەی ئەو تۆماری دانپیانانەی دەستگیرکراوان و پێیوایە نەئەبوو ؛ ئەوەندە دوا بکەوتایە ، لەمڕووەوە لەخاڵی یەکەمی ڕوونکردنەوەکەدا نووسییویانە؛ (خێرە ئێستا دوای پانزە ڕۆژ ، تەنها کۆمەڵە وتەیەکیان بڵاودەکرێتەوە؟، ئەی پانزە ڕۆژە بۆچی ئەم وتانەتان بڵاونەکردۆتەوە ، گەر ئێوە ڕاست دەکەن ؟)!!.\n١٢-پاش بڕیاری دەستگیرکردن بۆ سەرۆکی جووڵانەوەکە لەڕۆژی (١٥-٥-٢٠١٩) ، شاسوار عبدولواحیدی سەرۆکی جووڵانەوەکە ، ڕۆژی دواتر خۆی ڕادەستی دەسەڵاتی دادوەریی کرد .\nدەزگای ئاسایش و کەیسی دەستگیرکراوان\nئەم کەیسە بەبڕیاری دەسەڵاتی دادوەریی ؛ ڕووبەڕووی دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش کراوەتەوە ، دەزگای ئاسایشی گشتیی لایەنی دەستپێشخەرو بڕیاردەر نەبووە ؛ بۆ ئەنجامدانی لێکۆڵینەوە لەو کەیسە ، بەڵکو جێبەجێکەری بڕیاری دەسەڵاتی دادوەریی بووە ؛ بۆ گرتنە ئەستۆی ئەرکی بەڕێوەبردنی لێکۆڵینەوە لەو دوو سکاڵایە .\nدەسەڵاتی دادوەریی بەپشتبەستن بەهەردوو یاسای پەرلەمانی کوردستان ؛ یاسای ژمارە چواری ساڵی (٢٠١١)ی تایبەت بەئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان و یاسای ژمارە پێنجی ساڵی (٢٠١١)ی تایبەت بەدەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان ؛ ئەو کەیسەی ڕووبەڕووی دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش کردۆتەوە ، دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایشیش ،بڕیاری دەستبەکاربوون بۆ لێکۆڵینەوە لەم کەیسەی ؛ ڕووبەڕووی دەزگای ئاسایشی گشتیی لەسلێمانی کردۆتەوە .\nدەزگای ئاسایشی گشتیی ڕۆژی (٢٩/٤/٢٠١٩) لەڕوونکردنەوەیەکدا ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەوان بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش ، لەڕۆژی (٢٩/٤/٢٠١٩) و بەپشتبەستن بەخاڵی هەشتەم ، لەمادەی سێیەم ؛ لەیاسای ژمارە پێنجی ساڵی (٢٠١١)ی تایبەت بە دەزگای ئاسایشی کوردستان ؛ بەرپرسیارێتیی لێکۆڵینەوە لەم کەیسەیان ، ڕووبەڕوو کراوەتەوە .\nبەگوێرەی خاڵی هەشتەمی مادەی سێی ئەو یاسایە ؛ لێکۆڵینەوە لەکەیسێک کە ببێتە هۆی تێکدانی ئاسایش و ئارامیی کۆمەڵگەو پێشووتر پلان و نەخشەی بۆ داڕێژڕابێت ؛ ئەکەوێتە چوارچێوەی دەسەڵات و تایبەتمەندیی یەکێک لەئەرکەکانی دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان ، لەمسۆنگەیەوە لەخاڵی هەشتەمی مادەی سێیەمی ئەو یاسایەدا ، بەدەق یەکێک لەئەرکەکانی دەزگای ئاسایش بەمسێوەیە دیارییکراوە؛ (بەدیهێنانی ئاسایش و ئارامیی کۆمەڵایەتیی و نەهێشتنی تاوانی بەرنامەڕێژکراوەکان بەهەموو جۆرەکانییەوە) .\nکەناڵی تەلەفزیۆنی (ڕووداو) ، بۆ ساغکردنەوەی لایەنی بەرپرسیارو پەیوەندییدار بەگرتنەئەستۆی ئەرکی بەڕێوەبردنی لێکۆڵینەوە لە کەیسی دەستگیرکراوانی جووڵانەوەی (نەوەی نوێ) ، لەڕووماڵێکی ئەو کەیسەدا ، کە ڕۆژی (٢٧/٥/٢٠١٩) پەخشکرا ؛ لێدوانێکی دادوەر (عومەر ئەحمەد)ی وتەبێژی دادگای سلێمانی بڵاوکردەوە ، لەو لێدوانەدا ناوبراو بەرپرسیارێتیی دەزگای ئاسایشی گشتیی پشتڕاستکردۆتەوە بۆ بەڕێوەبردنی ئەم کەیسەو لەمبارەیەوە وتی؛ (بەپێی یاسای ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان ، هەروەها یاسای دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان ، ئەو تاوانانەی کە بەرنامە بۆ دارێژڕاون و کۆمەڵە کەسانێک لەپشت ئەو تاوانەن ، ئەوە لەتایبەتمەندیی دەزگاکانی ئاسایشە لێکۆڵینەوەی تێدا بکات) .\nلەلایەکی تر ؛ لەبەر سروشتی ئەم کەیسە ، لەڕووی ڕەهەندی ئەمنیی و یاسایی ؛ هەروەها بۆ ڕێگرتن لەدزەکردنی دۆکیۆمێنت و زانیارییە هەستیارەکانی ناو کەیسی لێکۆڵینەوەکە بۆ گرووپ و کەسانی ڕاوەستاو لەپشت تاوانەکان ، ئەبێ بەوردیی و بەخێرایی ، بەنهێنیی و لەچوارچێوەیەکی کارکردنی تەسکدا پرۆسەی لێکۆڵینەوە ئەنجام بدرێت ، هەروەها لێکۆڵینەوە لەکەیسێک ؛ کە تاوانەکانی بەهۆی ئامێری پەیوەندیی و تۆڕەکانی ئینتەرنێت و سۆشیال میدیاوە ؛ بەنهێنیی و لەپشتی پەردەوە ئەنجامدرابێت ، پێویستی بەئامرازو هۆکاری پێشکەوتووی تەکنەلۆژیی لەبواری (ئای تی)و گەیاندندا هەیە ، ، تاکو بەئاسانیی بکەری تاوانەکان ؛ بەبەڵگەی ئەلەکترۆنییەوە بدۆزرێنەوەو تاوانەکان ساغ بێتەوە بەسەریاندا ، لەهەمانکاتدا ئەبێ دۆسیەی لێکۆڵینەوەو زانیاریی و دۆکیۆمێنتە هەستیارەکان ؛ ئەوەندە بەتۆکمەیی پارێزراوبن ؛ تاکو دزەیان پێ نەکرێت و بڵاونەکرێنەوەو نەبنە هۆی دروستبوون و لێکەوتنەوەی ؛ چەندین دەرهاویشتەی کۆمەڵایەتیی خراپ و نەخوازراو .\nئەم کەیسە دەرهاویشتەی\nکام ناکۆکیی و ململانێیەکە؟\nئەم کەیسە بەچەندین قۆناغدا تێپەڕیوە ، پەرەسەندن و دەرئەنجامی تری لێ کەوتۆتەوە ، سەرەتاو دەسپێکی کەیسەکە ؛ لەناکۆکیی و ململانێ ناوخۆییەکانی ناو جووڵانەوەی (نەوەی نوێ)و لەئاستێکی باڵای فراوانی جووڵانەوەکەدا تەقیوەتەوە ؛ کە بریتیین لەئەندام پەرلەمانەکانی بەغداو هەولێر و بەشێک لەئەندامانی ئەنجوومەنی باڵای جووڵانەوەکە ؛ کە تێکڕایان بەیەکەوە هەڵوێستێکی یەکانگیریان لەبەرامبەر سەرۆکی جووڵانەوەکە گرتۆتەبەر .\nلەم کەیسەداو لەناو هیچ جەمسەرێکی ناکۆکیی و ململانێکەدا ؛ هێزو لایەنی سیاسیی جیاواز ؛ پێگەو بوون و ئامادەیی نییە ، سکاڵاکەرو سکاڵالێکراو ؛ بریتیین لەئۆرگانە باڵاکانی ناو جووڵانەوەکە .\nلەناو کارەکتەرە دەستگیرکراوەکاندا ؛ هیچ کارەکتەرێکی نەناسراوو تەمومژاویی ڕاهێنراوو ئامادەکراو بۆ نمایشکردن و ڕۆڵ بینین ، وەکو ئەکتەری ناو شانۆگەریی ؛ بوون و ئامادەیی نییە ،ئەوانەی دەستگیرکراون و تۆماری دانپیانانەکانیان بڵاوکراوەتەوە ؛ کەسانی زۆر نزیک و خاوەن متمانەو جێ باوەڕی سەرۆکی جووڵانەوەکەن ، ئەو پێنج کەسەی کە تۆماری دانپیانانەکانیان بڵاوکرایەوە؛ دووانیان سکرتێری تایبەتیی شاسوار عەبدولواحیدن ، یەکێک لەو دوو سکرتێرە ؛ خزمی نزیکی هاوسەری سەرۆکی جووڵانەوەکەیەو لەهەمانکاتدا بەرێوەبەری ڕێپێدراوی کۆمپانیای (نالیا)یە ، دووان لە سێ دەستگیرکراوەکەی تر ؛ کە بەشداربوون لەبەڕێوەبردنی پەیجە نهێنیی و بندیوارەکانی ژووری نافەرمیی بەشی سۆشیال میدیای (نەوەی نوێ) ؛ یەکێکیان چایچیی تایبەتیی و ئەوی تریشیان وێنەگری تایبەتیی سەرۆکی جووڵانەوەکەیە .\nلەوەش گرنگتر ؛ دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش و تیمی لێکۆڵینەوە لەدەزگای ئاسایشی گشتیی ، لەبەڕێوەبردنی پرۆسەی لێکۆڵینەوەکاندا ، خۆیان پاراستووە لەبەلاداچوونی کەیسەکە بەرەو بابەتی سیاسیی و لاوەکیی و دەرەکیی ، ڕەوتی لێکۆڵینەوەکانیان لەچوارچێوەی سکاڵاکانی ناو کەیسەکەدا چڕکردۆتەو وەکو کەیسێکی یاسایی هێشتوویانەتەوە .


Home > طرذي دروستدةبيَت لةسةر هةرِِةشةي كوشتني هاوسؤزاني توندةراوان\nسوننيةكان داواي دةستلةكاركصشانةوةي وةزيري بةرطري دةكةن، كة هةرِةشةي ئةوةيكردبوو هةلَمةت بةرنةسةر ئةوانةي كة ثةناي خايبووان دةدةن.\nثصشتر لة سةرةتاي ئةم مانطةدا سةعدون ئةلدلصمي وتي كة هصزةكاني ئاسايش " مالَي ئةو كةسانة وصران دةكةن كة دالَدةي تيرؤرستان دةدةن و خاوةن مالَةكانيش دةكوذن... بة ذن و مندالَيشةوة"، ئةمةش بووةهؤي تورِةيي و نارِةزايي عةرةبة سوننةكان.\nوتة ثرِ لة مشتومرِةكةي دلصمي ئةو كاتة هات كة كردةوةيةكي سةربازي نوصي لة ثارصزطاي ئةنباري زؤرينة سوننيدا راطةياند. ئةو وتي كة رصوشوصنةكان يارمةتيدةردةبن بؤ لة ريشةكصشاني تيرؤريزم و توندوتيذي لة عصراقدا.\nسةركردة سياسيية سوننة تورِةبووةكان وتيان كة سةرةنجةكاني تةحريزي بووةو لةوانةية ببصتة هؤي ئاطري توندوتيذي خؤش بكات.\nهةندصك خةلَك تيان ئةوة ثاساوصكي نارِاستطؤيانةية بؤ مسؤطةركردني ثؤستصك لة حكومةتي ئايندةداو دؤزينةوةي بةرذةوةندي لة لاي ئةمةريكا كة هصزةكانيان هاوشانن هصزةكاني عصراقدا بؤ هةلَمةتكردنةسةر مؤلَطةكاني ياخيبووان لة رؤذئاواي عصراق.\nسامي ئةلجبوري، ثارصزةرو ضالاككاري مافةكاني مرؤظ، وتي" راطةياندنةكةي دلصمي بانطةوازكردنة بؤ توندوتيذي- تةسةوركة ئةطةر بكرصتة كردةوة،"\nجبوري ثصشبيني ئةويكرد كة دوابةدواي راطةياندنةكةي وةزيري بةرطري" ذمارةيةكي زؤر لة عصراقييةكان دةكوذرصن."\nدوابةدواي داطيركاري ئةمةريكا، طروثةكاني عةرةبي سوننة بةشصوةيةكي بةرفراوان موقاتةعةي ثرؤسةي سياسي عصراقيان كردو مةيلصكي كةميان نيشانداوة بةرامبةر بة سيستةمي سياسي نوصي عصراقي كة زؤربةيان باس لةوة دةكةن بوةتةهؤي ثةرازصزخستني كؤمولَطاكةيان.\nكؤنفرانسي ديالؤطي نيشتماني سوننةكان ووتةكاني دلصمي مةحكومكردو داواي دةستلةكاركصشانةوةي لصكرد.\nكؤنفرانسةكة لة بةياننامةيةكيدا وتي" داوا لة سةرؤك وةزيران ئيبراهيم ئةلحةعفةري دةكةين كة ئةو لابةرصت لة ثؤستةكةيي و وةزيرصك دياريبكات كة عصراقي خؤشبوصت و ضصذ لة بيستني طرياني مندالاَن نةبينصت."\nجةعفةري بةردةوامبووة لةسةر ثشتطيري كردني دلصمي. دلصميش ثؤزشي دةربارةي ووتةكاني نةهصنايةوةو بةردةوامة لة داكؤكيكردن لصيان.\nحزبي ئيسلامي عصراق، كة حالَي حازر تاكة طروثي سوننةية بةشداري لة ثرؤسةي سياسي عصراقدا بكات، لة بةياننامةيةكدا رايطةياند كة دلصمي" شوصن رةوتصكي هةلَة دةكةوصت كة لة لايةن حكومةتةوة دارصذراوة، ئةويش فشار دةخاتةسةر خةلَكاني بصتاوان كة هيض دةسةلاَتصكيان نيية."\nحزبةكة وتي كة سياسةتةكاني حكومةت بووةتةهؤي خراثيووني بارودؤخي ئةمني.\nعةلاء ئةلمةكي، ئةندامي مةكتةبي سياسي حزبي ئيسلامي عصراق، وتي كة لةوانةية سةركردة عصراقييةكان بانطةشةي ئةوةبكةن كة ئةوان شةرِ دذي تيرؤريزم دةكةن بةلاَم لة راستيدا هصرشةكان دةكةنة سةر" كورِان و خصزانةكاني سوننة عةرةبةكانمان ... لة بةشداريكردني سياسييانة دوورياندةخةنةوة."\nئةو و ذمارةيةكي زؤر خةلَك وتيان كة باوةرِيان بةوة نيية كة ئةوة رصكةوتبصت كةوا هصزةكاني ئةمةريكاو عصراق كردةوة سةربازيية فراوانةكانيان لة ناوضة سوننييةكاندا ئةنجامبدةن بة ماوةيةكي كةم ثصش هةلَبذاردن و راثرسي، و باسي ئةوةشيانكرد كة ئةم ضةشنة كردةوانة مةبةست لصيان سنورداركردني رصذةي بةشداريكردني دةنطدانة لةو ناوضانةدا. هصزةكاني ئةمةريكاو عصراقيش بةردةوام دوثاتيانكردوةتةوة كة ئةوان هةولَدةدةن بؤ ثاككردنةوةي مؤلَطةكاني ياخيبووان ثصش سازداني هةلَبذاردن بؤ ئةوةي دةنطدةران بتوانن بة سةلامةتي برِؤن بؤ ناوةندةكاني دةنطدان.\nرصذةي بةشداري دةنطدةران لة ئةنبار، كة ناوةندي شةرِو ثصكداداني نصوان ياخيبواني عةرةبي سوننةو هصزةكاني عصراق و ئةمةريكاية، تةنها لة 32% بوو لة راثرسي لةسةر دةستور كة مانطي رابردوودا سازكرا. هةلَبذاردني ثةرلةمانييش لة 15ي كانووني يةكةمدا ئةنجام دةدرصت.\nلة كنفرانسصكي بةدواداضووندا كة هةفتةي ثصشوو سازيكرد، دلصمي وتي" لة ناخي دلَمةوة، هيواخوازم ئةنبارو هةموو بةشةكاني تري عصراق لة رووي ئاسايشةوة ئارامبن، و ئومصدةوارم خةلَكي ئةنبار بتوانن لة هةلَبذاردني داهاتوودا بةشداري بكةن."\nدلصمي، كة خؤي عةرةبصكي سوننةية، ثشتطيري ياساي دذةتيرؤري كرد كة بةمدواييانة لة لايةن ثةرلةمانةوة ثةسةندكراو رصطة بة دةولَةت دادةت كة ئةو كةسانة لةسصدارة بدات كة يامةتي تووندرِةوان دةدةن.\nشصخ مةحمود ئةلمةشهةداني، ئةندامي كؤنفرانسي ديالؤطي نيشتماني عصراقي، ثرسي" كص برِيار دةدات كة ئةمة تيرؤريزمةو ئةوة تيرؤريزم نيية؟" هةروةها وتي" ئةمة هةلَمةتصكي نوصية دذ بة عرةبي سوننة بؤ وصرانكردني مالَيان و كوشتني ذنان و مندالاَنيان بة ثاساوي شةرِكردن دذي تيرؤريزم... ئةوةي كة ئةوان حالَي حازر دةيكةن بؤ خؤي تيرؤريزمة."\nنةسر كازم راهصنراوصكي IWPR لة بةغداد.\nSource URL: https://iwpr.net/ku/global-voices/%D8%B7%D8%B1%D8%B0%D9%8A-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%A9%D8%A8%D9%8A%D9%8E%D8%AA-%D9%84%D8%A9%D8%B3%D8%A9%D8%B1-%D9%87%D8%A9%D8%B1%D9%90%D9%90%D8%A9%D8%B4%D8%A9%D9%8A-%D9%83%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%86%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%A4%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86


پەیوەندی لەگەڵ سووریا بۆ ئێران زۆر گرینگە - Mehr News Agency\n16 avrêlê 2019 - 22:42\nNews Code 26079\nپەیوەندی لەگەڵ سووریا بۆ ئێران زۆر گرینگە\nوەزیری دەرەوەی ئێران وتی: بەردەوام لە ئاستی نێودەوڵەتیدا پێداگرین لە قەرزداربوونی خەڵکی جیهان بە دەوڵەت و گەلی سووریا لە شەڕی دژ بە داعش و گرووپگەلی تیرۆریستی.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، محەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوە لە درێژەی دیدارەکانی لە گەڵ بەرپرسانی سووریا، لە گەڵ عەماد خەمیس سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە دیداری کرد و سەبارەت بە گرینگترین پرسەکانی نێوان دوو وڵات و گۆرانکارییەکانی ناوچە ڕایان گۆڕییەوە.\nلەو دیدارەدا سەرۆک وەزیرانی سووریا وێرای نرخاندنی پاڵپشتییەکانی دەوڵەت و گەلی ئێران لە سووریا و هاوخەمیی بۆ ڕووداوی لافاوی ئەم دواییە لە چەندین پارێزگای ئێران، وتی: گۆڕانکارییە نێودەوڵەتییەکان بۆتە هۆی بەرزبوونەوەی زەروورەتی تۆکمەتر کردنی پەیوەندییەکانی نێوان دوو وڵات کە لە یەک بەرەدان؛ پەیوەندییەکانی ئێران و سووریا لە هەموو بوارەکاندا دەبێ شیاوی لە خۆبوردووییەکانی ساڵانی ڕابردووی دوو وڵات بێت. ئەوە لە حاڵێکدایە کە سەرۆک کۆماری سووریا بەردەوام جەختی لە یەکەمایەتیی ئامادەبوونی کۆمپانیاگەلی ئێرانی بۆ ئاوەدان کردنەوەی سووریا کردووە و داوای لە هەموو دەزگاکانی دەوڵەتیش کردووە کە هەموو دەفرایەتیان بۆ پەرەدان بە پەیوەندییەکان لە گەڵ ئێران بخەنە گەڕ.\nلەو دیدارەدا محەمەد جەوا زەریف جەختی کرد: پەیوەندی لە گەڵ سووریا بۆ ئێمە زۆر گرینگە و باوەڕمان پێیەتی.\nوتیشی: بەردەوام لە ئاستی نێودەوڵەتیدا پێداگرین لە قەرزداربوونی خەڵکی جیهان بە دەوڵەت و گەلی سووریا لە شەڕی دژ بە داعش و گرووپگەلی تیرۆریستی و خۆشحاڵین کە لەو رێگەدا لە پەنای ئێوە بووین و ئەو بابەتە لە مێژووی پەیوەندییەکانی دوو وڵاتدا تۆمار دەبێت؛ ئەرکی ئەوڕۆی ئێمە دەروونی کردنی دەسکەوتەکانە کە بە خوێنی شەهیدانی بەرخۆدان لە هەمبەر گرووپگەلی تیرۆریستی لە سووریادا مسۆگەر بووە.