تراژیدیای نووسەرانی ڕووس؛ لە شۆڕشی ئۆکتۆبەرەوە تا نەمانی یەکێتی سۆڤیەت – سه‌رده‌م\nتراژیدیای نووسەرانی ڕووس؛ لە شۆڕشی ئۆکتۆبەرەوە تا نەمانی یەکێتی سۆڤیەت\nهەندێکیان خۆیانکوشت، هەندێکی دیکەیان دوورخرانەوە بۆ سیبیریا، هەندێکی دی خرانە نەخۆشخانەی عەقڵییەوە\nدوای هەرەسهێنانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی 1991، ژمارەیەک لە دەزگا گەورەکانی چاپ و بڵاوکردنەوە، هەستان بە بڵاوکردنەوەی رۆمان و دیوانی شیعر و کۆمەڵە چیرۆکی، ئەو نووسەرانەی کە لە سایەی رژێمی سۆڤیەتی پێشوو، نەیانتوانی بوو بەرهەمەکانیان بڵاوبکەنەوە. بگرە هەندێک لەو نووسەرانە ژیانیان بووە قوربانی نووسینەکانیان. دوای هەرەسهێنانی یەکێتی سۆڤیەتی جاران، چەندین راستی حاشا هەڵنەگر، سەبارەت بە موعاناتی نووسەرانی رووس لە سایەی رژێمی پێشوو، بە تایبەت ماوەی حوکمڕانی ستالین، ئاشکرا بوون.\nکتێبەکەی د. جەودەت هوشیار “تراژیدیای نووسەرانی روس” کە لە “دار الزمان” و لە ساڵی 2019 بڵاوبووەتەوە، رۆ چووەتە ناو وردەکارییەکانی ئەو تراژیدیایەوە، پەردە لەسەر زۆرێک لە واقیع و راستییەکان لادەدات کە نووسەرانی روس بەدەستییەوە ناڵاندویانە. هەندێکیان لەسێدارە دراون یان خۆیان کوشتووە یاخود لە نیشتیمان وەدەر نراون و دوور خراونەتەوە بۆ سەهۆڵبەندانی سیبیریا یا خراونەتە نەخۆشخانەی عەقڵییەوە. هەمو تاوانەکەشیان، ئەوە بووە گوزارشتیان لەو ژیانە کردووە کە پێچەوانەی بەها مرۆییەکان بوو، شۆڕشگێڕانی ئۆکتۆبەر، گوایە لە پێناو چەسپاندنی ئەو بەها مرۆییانەدا هاتوون. ئەو نووسەرانە رازینەبوون داهێنانەکانیان بخەنە خزمەت پڕوپاگەندەی حیزبی شیوعی و بە دیاریکراوی ستالین!\nدانەری کتێبەکە، لە ساڵانی شەستەکانی سەدەی رابردووەوە، لە یەکێتی سۆڤیەتی جاران، خوێندوویەتی و هەر لەوێش ژیاوە. بەمەش دەستی گەیشتووە بە کۆمەڵێ سەرچاوەی گرنگ، لە بەڵگەنامە، کتێب، مامۆستا و ناسیاوی متمانە پێکراو. کتێبەکە باس لەوە دەکات، رۆشنبیرە روسەکان، هیوا و ئاواتێکی زۆریان لەسەر شۆڕشی کۆمۆنیست هەڵچنی بوو، هەر بۆیە پاڵپشتیان لە شۆڕشەکە کرد! بۆ نمونە مەکسیم گۆرکی، بڕێک لە سەروەت و سامانەکەی خۆی بەخشی بە شۆڕشگێڕەکان. بەڵام بینیان شیوعییەکان هەر هێندەی سەرکەوتن و گەیشتن بە دەسەڵات، گۆڕان بۆ کەسانی دەسەڵاتگەر و پشتیان کردە رۆشنبیرەکان، تەنها ئەوانەیان نەبێت کە سەر بە حیزب بوون. دەسەڵاتدارە شیوعییەکان بەجۆرێک سەیری رۆشنبیرانیان دەکرد، کە هێز و پتەوی کرێکار و شۆڕشگێڕیەتی کرێکاریان نییە. لەسەر ئەو بنەمایە مامەڵەیان لەگەڵ رۆشنبیران کرد، هەم پشتگوێیان خستن و هەم سەرشۆڕیان کردن! ئەوە وایکرد سەدان داهێنەر ڕەوانەی تاراوگە بگرێن. ترۆتسکی سەرپەرشتی رێخستنی قافڵەی دەرکراوەکانی دەکرد، لەم رووەوە وتوویەتی: کوشتیان هیچ سودێکی نییە، باشترە بە دوور خستنەوەیان بۆ تاراوگە و مردنیان لەوێ، خۆمانیان لێ رزگار بکەین. (ترۆتسکی دواتر خودی خۆشی دوور خرایەوە و پاشان لە تاراوگە کوژرا).\nرژێم داهێنەرانی ناچار کردبوو، بەپێی ئەو بنەمایانە داهێنان بکەن کە پێیدەوترا ریالیزمی سۆشیالیزم/ الواقعیە الاشتراکیە یان پێیدەوترا جاندانۆفیزم، ئەمەی دوایی پەیوەست بوو بە “ئەندرێ جاندانۆف” ئەندامی مەکتەبی سیاسی حیزبی شیوعی و وەزیری رۆشنبیری ئەو کاتی یەکێتی سۆڤیەت. (دروست وەک جۆزێف گۆبڵز کە لە ئەڵمانیا وەزیری رۆشنبیری نازییەکان بوو”. جاندانۆف هەوڵیدا زۆر بە تووندی و دڵڕقانە، ئەو بنامایانەی ریالیزمی سۆشیالیزم، لەلایەن رۆشنبیرانەوە جێبەجێ بکرێت. ئەمە وایکرد داهێنەران بە زۆری زۆرداری ناچار بە گەشبینی بکرێن و بە شان و باڵی رژێمدا هەڵدەن.\nمەکسیم گۆرکی، هاوشان لەگەڵ جاندارۆف، بەشداربووە لە دانانی بنەما و چەمکی ریالیزمی سۆشیالیزم، هەرچەند ئەو دوو کەسە لە هەندێک بیروڕادا، لەگەڵ یەک ناکۆک بوون. کتێبەکە ئاماژە بەوە دەکات میخائیل شۆڵۆخۆف، خاوەنی رۆمانی بەناوبانگی “دۆنی ئارام” و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی ساڵی 1965، بەشدار بووە لە لێپرسینەوە لە نووسەران، هەروەها بەشداربووە لە دانانی ئەو میکانیزمانەی شوعییەکان بۆ لەناوبردنی داهێنان، گرتبویانەبەر و پشتی بە ترس و تۆقاندن دەبەست. لێرەوە نووسەران بە شێوەیەکی خۆبەخۆ/ تلقائی بۆ دوو بەش دابەشبوون: نووسەرانێک ویژدانی خۆیان ئاسودە کرد، بە راستی و بە قووڵی دەربارەی واقیعیان نووسی کە پڕ پڕ بوو لە گەندەڵی و سەرکوتکردن، بۆیە یا لە سێدارە دران، یاخود بۆ ماوەی زۆر زیندانی کران، یان دوورخرانەوە بۆ سیبریای بەفر و سەهۆڵبەندان تا لەوێ وردە وردە رۆحیان دەرچێت. ئەوانەیان خۆشبەخت بوون کە تەنها بە دەرکردنیان لە یەکێتی نووسەران یان دەرکردنیان لە وەزیفەکانیان، وازیان لێهێنان. دەستگیرا بەسەر ماڵەکانیان و فڕێدرانە سەر شۆستەکانی برسییەتی و ئاوارەبوون و نەبوونی.\nنووسەرانێکی دیکە کە زۆرینە بوون، ملیاندا و رازیبوون بە گوێڕایەڵی و نووسین بە پێی مواسەفاتی حیزب. بۆیە جگە لە ئەدەبێکی پڕوپاگەندە ئامێزی ئاست نزم و خراپ، هیچی دیکەیان بەرهەم نەهێنا! لەم رووەوە توێژەران دەڵێن ئەدەبی روسی راستەقینە، ئەوەیە کە لەسەردەمی قەیسەردا بەرهەمهاتووە، لەگەڵ ئەو ئەدەبەی بە نهێنی بەرهەمدەهێنرا و نووسەرەکەی لای هاوڕێکانی یان خزمەکانی دەیپاراست، تەنها دوای مردنی نووسەرەکە و روخانی دەسەڵاتی شیوعییەکان بڵاوکرایەوە. ئا لەو هەلومەرجەدا، شاعیری بەناوبانگ “سێرگی یەسنین” خۆی دەکوژێت، ساڵی 1925 لە تەمەنی سی ساڵیدا، لە ژوری ئوتێلێکی شاری لینینگراد، خۆی دەخنکێنێت. دەنگۆیەکی زۆر بڵاوبووەوە کە رەنگە رژێمی ئەو کات، دەستی لە کوشتنەکەیدا هەبێت!\n“مایکۆفسکی” شاعیر کە گۆرانی بە شان و باڵی شۆڕشی سۆشیالیزم هەڵدەدا، بە جۆرێک نائومێد و بێ هیوا بوو، دووچاری خەمۆکییەکی کوشندە هات، هەر بۆیە فیشەکێکی نا بە تەوقی سەریەوە، بەوەش خەڵکی تووشی واقوڕمانێکی گەورە بوون! دواتر تا دەهات تراژیدیا و نەهامەتی نووسەران و داهێنەران زیاتر دەبوو: خانمە شاعیری ناسراو “مارینا تسڤیتایڤا” خۆی کوشت! “ئۆسیب مندلشتام”ی شاعیر بەهۆی نووسینی شیعرێکەوە کە تێیدا باسی ستالین-ی کردبوو، دەستگیر دەکرێت، پاشان لە سەربازگەی گیراوەکاندا دەمرێت! هەردوو نووسەری ناسراو “بۆریس باسترناک” و “ئیسحاق بابل” بە تۆمەتی ناڕەوا و هەڵبستراو، بڕیاری لەسێدارە دانیان بۆ دەرچوو، ئینجا زۆر بەخێرایی بڕیارەکە جێبەجێ کرا و هەردووکیان لەسێدارە دران. سەدان نووسەر و شاعیری بێتاوان، بێ ئەوەی گوناهێک یان تاوانێکیان ئەنجامدابێت، لەناوبران. “میخائیل بۆلگاکۆف”ی نووسەر، دەستگیر کرا، بۆ ماوەیەکی زۆر بەرهەمەکانی قەدەغە کران. پاشان دوای هەرەسهێنانی رژێمی سۆڤیەتی، وەک یەکێک لە گرنگترین نووسەری رۆمان و شانۆ دەرکەوتەوە! ژیانی “فاسیلی ئەکسینۆڤ”ی نووسەر، بۆ خۆی رۆمانێکی تراژیدی خەمهێنەرە، کاتێک تەمەنی پێنج ساڵان بووە، دایکی کە مامۆستای زانکۆ بووە، دەستگیر دەکرێت، بڕیاری هەژدە ساڵ زیندانی کردن لەگەڵ دوورخستنەوەی بۆ دەردەچێت. پاشان باوکی دەستگیر دەکرێت و بڕیاری زیندانی کردن و دوورخستنەوە دەدرێت. دەسەڵاتداران فاسیلی منداڵ دەنێرن بۆ پەناگای/ مەلجەئی”منداڵانی دوژمنی گەل”. باشە فاسیلی دوای ئەوەی بووە نووسەر، لەسەر چی بنووسێت؟ ئایا لەبیری بکات یان پشتگوێی بخات چی بەسەر خۆی و دایک و باوکیدا هاتووە؟ دەسەڵاتداران کەوتنە چاودێریکردنی و تەنگپێهەڵچنینی، وردبینییان دەکرد لە هەمو ئەوانەی دەینووسین، تا ناچار بوو وڵات بەجێبهێڵێت!\nکتێبەکە سەبارەت بە نەهامەتی و ئێش و ئازارەکانی مەکسیم گۆرکی، رووداوێکی زۆر دڵتەزێن دەگێڕێتەوە: مەکسیم گۆرکی لە ناکاو کوڕەکەی لەدەست دەدات. دەسەڵاتداران بەشێوەیەکی فەرمی رایانگەیاند بەهۆی هەوکردنی سییەکانییەوە مردووە. بەڵام گۆرکی و خێزاننەکەی، باوەڕیان بەو راگەیاندنە فەرمییە نەکرد و دڵنیابوون مردنەکەی پلان بۆ دارێژراوە. ئەوە وەک سزایەک وا بوو بۆ گۆرکی، چونکە رازینەبوو رۆمانێک لەسەر ژیانی ستالین بنووسێت. دوای چەند ساڵێک، مەکسیم گۆرکی لە هەلومەرجێکی ئاڵۆزدا کۆچی دوایی دەکات. دەوترێت ستالین فرمانی دەکردووە لە رووی پزیشکییەوە بیکوژن. پاشان جەنازەکەی لەسەر شانی خۆی، بەرەو دوا مەنزڵگای گۆرکی هەڵگرتووە.\nنووسەری تەنزئامێز “زوشینکۆ”، روبەڕووی چەوساندنەوە و تەنگپێهەڵچنینی زۆر بووەتەوە، چونکە گومانیان لێی هەبوو لە نووسینە کۆمیدی و تەنزئامێزەکانیدا، گاڵتە بە سیاسەتەکەیان دەکات، ئەگەرچی ئەو هەوڵیدەدا خۆشی و شادی لە نێوان خەڵکی بڵاوبکاتەوە، تاکو بتوانن بەرگەی بارودۆخە سەختەکەیان بگرن. لەبەر ئەوە زوشینکۆ لە قووڵایی ناخییەوە، کەسێکی خەمبار و دڵتەنگ و پەست بووە. کتێبەکە باس لەوە دەکات زوشینکۆ، سەردانی پزیشکی دەروونی دەکات، چونکە بەدەست خەو زڕان و نەبوونی حەزی خواردن ناڵاندوویەتی. پزیشکەکە پشکنینی بۆ دەکات، پاشان رێنمایی دەکات چیرۆکی کۆمیدی و پێکەنین بخوێنێتەوە، بەتایبەت چیرۆکەکانی زوشینکۆ، چونکە باشترین چارەسەرە بۆ حاڵەتەکەی ئەو! نەخۆشەکە هەناسەیەکی قووڵ هەڵدەمژێت و دەڵێت: “دکتۆر، من زوشینکۆم!”. ئەم رووداوە دەریدەخات خەمۆکی و جۆرەکانی نائومێدی، تا چ ئاستێک ویژدانی نووسەرانی ئەو رۆژگارەی هەڵکۆڵیوە.\nکتێبەکە لە بەشێکیدا لەسەر دەرهاویشتەکانی کۆگرەی بیستەمی حیزبی شیوعی سۆڤیەت رادەوەستێت، باس لەوە دەکات لەو کۆنگرەیەدا، دەسەڵاتە ئاسنینەکەی ستالین کۆتایی پێدێت. بەمەش هەڵمەتی سەرکوتکردنی نووسەران، کز و کەمدەبێتەوە. ژیانی رۆشنبیریی سۆڤیەت، جووڵەیەکی ئەدەبی و هونەری چالاک بەخۆیەوە دەبینێت کە بە ئەدەبی شەستەکان ناسراوە. لەو کاتەدا ئەم ناوە ئەدەبییانە دەرکەوتن “یەفتیشنکۆ”، “فۆزنیسکی”، “بیلا ئەحمەدۆلینا”، ئەگەر ژیانی سیاسی لەسەر ئەو پرنسیپانە بەردەوام بوایە کە خرۆشۆف خستبوویە ڕوو، ئەوا ژیانی رۆشنبیریی و ژیانی گشتی، رێچکەیەکی دیگەی دەگرتەبەر. بەڵام لە ساڵی 1946دوای دوور خستنەوە و لابردنی خرۆشۆف لە دەسەڵات و وەرگرتنی دەسەڵات لەلایەن برجنێف و تاقمەکەیەوە، ژیانی رۆشنبیریی و گشتی دووچاری شکستێکی گەورە هات. لێرەدا کتێبەکە باس لە تراژیدیای “ئەلسکەندەر ڤادییڤ”ی رۆماننوس دەکات کە بۆ چەندین ساڵی دوورو درێژ سەرۆکی یەکێتی نووسەران بوو. کاتێک راستییە تۆقێنەرەکانی تاوانەکانی ستالینی بۆ دەردەکەوێت، بەرگەی ئەو فشارە دەروونییە تووندە ناگرێت کە بە هۆی زانینی تاوانەکانی ستالین، دووچاری دەبێت، بۆیە بە فیشەک کۆتایی بە ژیانی خۆی دەهێنێت!\n“ئیلیا ئاهرنبێرگ”ی نووسەر، خۆشحاڵە بە بڕیارەکانی کۆنگرەی بیستی حیزبی شیوعی، بەو بۆنەیەوە رۆمانێک بە ناونیشانی “تووانەوەی بەستەڵەک” دەنووسێت، ناونیشانی رۆمانەکەی وەک زاراوەیەک وا بوو بۆ کۆی قۆناغەکە. بەڵام دوای ئەوەی پاشەکشە دەکات لە نووسینی، دوچاری نائومێدییەکی گەورە دەبێت و هەر لە تاراوگە دەمێنێتەوە. جار جارە بەو پەڕی وریاییەوە سەردانی وڵاتەکەی دەکات. دواجار بڕیار دەدات بە یەکجاری بگەڕێتەوە نیشتیمان، ئیدی دەکەوێتە ژێر چاودێری پیاوانی هەواڵگری. کاتێک لە باخچەی ماڵەکەیدا کۆچی دوایی دەکات، دەسەڵاتداران دەست دەگرن بەسەر تەرمەکەیدا و هەر خۆیان رێورەسمی ناشتنی تەرمەکە جێبەجێ دەکەن، چونکە لەوە ترساون ناشتنی لەلایەن بنەماڵە و خەڵکەوە، پەشێوی میللی لێبکەوێتەوە.\nکتێبەکە لە بەشێکی دیکەدا، قسەوباس لەو رووداوانە دەکات کە دووچاری “باسترناک”ی شاعیر و خۆشەویستەکەی بوونەتەوە. کاتێک باسترناک خەڵاتی نۆبڵ بۆ ئەدەبی پێدەبەخشرێت، دەسەڵاتداران وڵاتەکەی رێگە نادەن بڕوات بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە! رۆماننووسی ناودار “سۆڵجنستین” لە رۆمانەکانی و وتارە زۆرەکانیدا، ئاماژە بە چەندین جۆری چەوساندنەوە دەکات کە ستالین دەرحەق بە نووسەران و رۆشنبیران گرتبوویەبەر. پاشان کتێبەکە باس لەوە دەکات ئەدەب، دوای نەمانی رژێمی یەکێتی سۆڤیەت، چی بەسەر هاتووە و چۆن بووەتە ئەدەبێکی بەرخۆریی/ ئیستهلاکی، ئەدەبێک بەدوای پێداویستییەکانی بازاڕدا رادەکات. ئەم حاڵەتە وایکرد، زۆرێک لە خوێنەران بگەڕێنەوە بۆ سیمبولەکانی ئەدەبی روسی، وەک تۆڵستۆی و دیستۆفیسکی و بۆشکین و چیخۆف و ئەوانی دیکە. تەنانەت سەرۆک پۆتین زۆرجار باس لەوە دەکات کە سەرسامە بە رۆمانەکانی دیستۆفیسکی، پێیوایە رۆمانەکانی بانگەشەیەکە بۆ گەڕانەوە بۆ ئاین. ژمارەیەک لە چاودێران، دەڵێن پوتین لە پشت ئەو قسانەیەوە، دەیەوێت پاڵپشتی بۆ ئەو ئاراستەیەی بەدەستبێنێت کە گرتویەتیەبەر. پۆتین لە پێناو چەسپاندنی کۆڵەکەکانی فەرمانڕەواییەکەی و راوەستان بەڕووی نەیارەکانیدا، پشت بە کڵێسای ئەرسەدۆکسی دەبەستێت.\nکتێبەکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە روسەکان، رێزێکی زۆر لە نووسەرەکانیان دەگرن و بۆ پێگەی پێغەمبەران و قەدیسەکان بەرزیان دەکەنەوە. روسەکان لەو بڕوایەدان نووسەرەکانیان، لە سەرۆکە سیاسییەکان گرنگترن، ئەوان لە پێشترن بۆ گوێڕایەڵیان و جێبەجێکردنی بیروڕا و هەڵوێستەکانیان! لەبەر ئەوەیە روسەکان شەیدای خوێندنەوەن، بۆ هەر کوێیەک بڕۆن، کتێب لەگەڵ خۆیاندا دەبن. روسەکان قسە دەربارەی ئێش و ئازارەکانی خۆیان ناکەن، پێیانوایە برینەکانی رابردوو، بەشێکە لەو قوربانییەی لە پێناو نیشتیمانەکەیاندا بەختیان کردووە. لەمڕۆدا دەسەڵاتدارانی وڵات، ئەو سیفەتەیان قۆستووەتە، سیفەتی بێدەنگیخەڵک، تاکو لەسەر سیاسەتی خۆیان بەردەوامبن. سیاسەتێک پێویستییەکی زۆری بە قوربانیدان هەیە، وەک دەستوەردانیان لە ئۆکرانیا و سوریا و شوێنی دیکە! دەکرێت لە میانەی قسەی بەشێکی زۆری چاودێرانی سەر شاشەی کەناڵەکان یان رۆژنامەنوسە روسەکانەوە، هەست بەوە بکەین. ئەوان رەنگدانەوەی بیروڕای سەرکردەکانیان دەخەنەڕوو، گوێ بە ئێش و ئازاری خەڵکەکە نادەن، وەک ئەوەی هێشتا هەر لە قۆناغی یەکێتی سۆڤیەتدابن! کتێبەکە بە هێنی و بێ هەراوزەنا، وەڵامی پڕوپاگەندەی ئەو حیزبانە دەداتەوە کە لەسەر هەمان رەوتی یەکێتی سۆڤیەتی جاران دەڕۆن. گوایە حیزبەکان بەشدارن لە پێشخستن و گەشەکردنی رۆشنبیریی ولاتەکەیان. ئەمە لە کاتێکدایە رۆڵیان، هیچ جیاوازییەکی نییە لەگەڵ رۆڵی شیوعییەکانی سۆڤیەت، چ لە رووی حەپسکردنی نووسەرەکانیان لە قەفەزی ئایدۆلۆژی، یان بەفیڕۆدانی وزە و توانای نووسەرەکانیان لە چالاکییە نەزۆکەکانی حیزب، یان تێکشکاندنی ژیانیان لە پێناو تێکۆشانێکی هەڵە!\nنووسینی: ئیبراهیم ئەحمەد، چیرۆکنوس و رۆماننوسی عێراقی، الشرق الاوسط، دوو شەممە، 4 مایس، 2020\n… لە شۆڕشی ئۆکتۆبەرەوە تا نەمانی یەکێتی سۆڤیەت\nهەندێکیان خۆیاکوشت، هەندێکی دیکەیان دوورخرانەوە بۆ سیبیریا، هەندێکی دی خرانە نەخۆشخانەی عەقڵییەوە.\n2020-06-06 /by sardem.org\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2020/06/babata-nwe.png 937 1300 sardem.org https://sardem.org/wp-content/uploads/2020/05/sardem.org-logo-e1589798366328.jpg sardem.org2020-06-06 09:47:262020-06-22 16:28:54تراژیدیای نووسەرانی ڕووس؛ لە شۆڕشی ئۆکتۆبەرەوە تا نەمانی یەکێتی سۆڤیەت


لەم بابەتەدا دەمەوێ باسێكی كورت بكەم لە كەمینەیەك لە كۆمەڵگە كە تا ئێستاكەش لە زۆربەی وڵاتان و كۆمەڵگەكان، باسكردنی بڤەو تابۆیە. لە هەندێك لە كۆمەڵگەكان ئەم تابۆیە شكاوەو تا ڕادەیەك باسی لێ ئەكرێت. ئەمڕۆكە ئەمەوێ چاوپێخشاندنێكی كورت بكەم لەسەر مەوزوعی هاوڕەگەزخوازەكان و جۆرەكانیان و پێگەیان لە كۆمەڵگەی ڕۆژئاوا و هەروەها پێگەیان لە كۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەتایبەتی كۆمەڵگەی ئێران و كوردەواری. من زۆر خۆشحاڵ ئەبوم كە كەسێك كە خۆی هاوڕەگەزخوازە بێت و لێرە ئەم باسە بێنێتە ئاراوە بەڵام، بەداخەوە دوای چەند هەوڵێك نەمتووانی كەسێك كە كورد بێت یان كوردی بزانێت ڕازی كەم، هەربۆیە بە ئەركی خۆمی ئەزانم كە وەك چالاكێكی بواری ژنان و سیاسەت ئەم باسە بێنمە ئاراوەو هەوڵ بدەم چیتر ئەم باسە تابۆ نەبێت.\nلە ڕاستیا من هەوڵم ئەوەیە كە دێگەرباشانیش وەك بەشێك لە كۆمەڵگە ببینرێن و وەك باسێكی پزیشكی و ئینسانی و دەروونناسی خوێندنەوەی بۆ بكرێت. بە تایبەتی ئەحزابی كوردستانی ڕۆژهەڵات هەوڵ بدەن بۆ شكاندنی ئەم تابۆیە.\nلەم بابەتەیا تێئەكۆشم پێناسەیەكی كورت لەم بارەوە بكەم و لەهەمانكاتدا دەستنیشانكردنی كێشە و گیروگرفتە كان و كۆماری ئیسلامی ئێران چۆن هەڵسوكەوت ئەكات لەگەڵ هاوڕەگەزخوازەكان؟ دیدی كۆمەڵگەو كێشەو گرفتەكانیان و چی ئەبێ بكرێت بۆ ئەوەی ئەم تابۆیە بشكێت و ئەم بەشە لە كۆمەڵگەش ببیندرێن و چیتر نەترسن لەوەی كە بوونیان هەیە؟ واتا، رێگە چارەو پێشنیارەكان...\nسەرەتای بابەتەكەم بە ناساندنی گ.ل.ب.ت دەست پێ ئەكەم.\n(گ.ال.ب.ت) بە كەسانێك ئەوترێت كە مەیل و حەزی جنسیی جیاوازلە غەیر هاوڕەگەزخوازەكانیان هەیە كە لە فارسیا بە دگرباشان ناو ئەبردرێت. دێگەرباشان چەند جۆریان هەیە كە بریتیین لە هاوڕەگەزخوازە پیاوەكان (گەی)، هاوڕەگەزخوازە ژنەكان (لێزبیەن)، دووڕەگەزخوازەكان (بیسێكسواڵ) و ترانسجەندەر كە وشەی گ.ال.ب.ت كورتكراوەی ئەم وشانەیە.\nهاوڕەگەزخوازە پیاوەكان (گەی)\nبە پەیوەندی هەست و سۆزو جنسی نێوان دوو پیاو ئەوترێت هاوڕەگەزخوازی پیاوان، كە لە زمانی ئینگلیسیدا بە گەی ناوی لێئەبردرێت. ئەم دەستەواژەیە لە ساڵی ١٩٢٠ی زاینی پەرەی سەند و بوو بە باو. هاوڕەگەزخوازی نێوان پیاوان لە نوسراوە ئایینیەكاندا بە لەوات كە لە قورعاندا ئەیگەڕێننەوە بۆ قەومی لوت كە كەوتوونەتە بەر عەزاب و سزای خوا، ناوی لێ ئەبردرێت.\nبیسێكسواڵ، ترانسجەندەر، ترانسێكشواڵ، ترانسڤێستتەیت transvestite ، ئاندرۆگین، جەندەركویەر،\nبە پەیوەندی هەست و سۆز و جنسی نێوان دوو ژن ئەوترێت هاوڕەگەزخوازی ژن یان لێسبیەن. پێناسەی ڕەگەزی هەر كەسێك یاخود سێكسوالیتی هەر كەسێك لانی كەم پەیوەندی بە سێ هۆكاری موجەزاو مۆرتەبێت بە یەكەوە هەیە كە بریتین لە جنس یاخود سێكس، ڕەگەز یان جەندەر و هەروەها مەیلی جنسی واتا سێكسواڵ ئۆریەنتەیشێن. جنسی دابەشكردنی مرۆڤەكان لە دوو گرووپی ژن یان پیاو پێك دێت كە هەر كەس بە پێی بیولۆژیكی یان ئەكەوێتە ئەكێك لەم دوو گرووپە یان لە نێوان ئەم دوو گرووپە پێناسە ئەكرێن. بۆ پێناسە كردنی جنس، پێناسەی جنسی كرۆمۆزۆمەكان، جنس غۆدەدی، جنسی هۆرموونی، پێكهاتە لاوەكییە كانی توو خستنەوە یان تەولیدی مێسل و ئەندامی تەناسۆلی دەرەكی كەسەكە ئەبێت لەبەرچاو بیگیرێت، هەربۆیە تەنیا بە پێی جۆری كرۆمۆزۆمە جنسییەكان یان ئەندامە دەرەكییەكان ناكرێت ڕەگەزی كەسێك دیاری بكرێت.\nلە یۆنان دوورگەیەك هەیە بە ناوی لێزبوس كە شوێنی ژیانی ژنە شاعیرێكی بەناوبانگی سەدەی شەش بە ناوی سوفۆیەو شێعر لە وەسفی ژن و پیاو بە تایبەت عەشق بە ژنان ئەڵێت، هەربۆیە كاتێك لە سەدەی نۆزدە نەیانتوانی ووشەیەكی تایبەتیان بۆ هاوڕەگەزخوازی ژنان بدۆزنەوە، خەڵك بۆ ئاماژەدان بە ووشەی هاوڕەگەزخواز، ئاماژەیان بە سوفۆ و شوێنی ژیانی داوەو ئێستاكە و بە مروری زەمان بووە بە وشەی لێسبیەن كە لە هەموو دوونیا بۆ وشەی هاوڕەگەزخواز بە كاردێت.\nتریبادیسم دەستەواژەیەكە كە بۆ شێوەی پەیوەندی سێكسی نێوان دوو ژن بەكار دێت كە بە عەرەبی بە موساحێقە ناوی لێ ئەبردرێت. هاوڕەگەزخوازی ژنان بە واتای لێزبیەن یەكەم جار لە زمانی سێكسۆلۆژیستەكانی سەدەی نۆزدەو بیستەوە سەری هەڵدا.\nلێزبیەنەكان لە جیهاندا؛\nئۆسترالیا، ئامریكای باشوور و لە ئەوروپاش دوای ئێسڵاحی قانوونی قیبرێسی باشور وەك ئاخرین وڵاتی ئەوروپا، لە هیچكام لەمانە، وڵاتێك نییە بە پێی یاسا هاوڕەگەزخوازی تاوان بێت. لە زۆربەی وڵاتان ئەوروپی لەگەڵ ئەوەی هاوڕەگەزخوازی تاوان نییە و بە رەسمییەت ناسراوە، هاوكات كاریان كردوە یان خەریكن كار ئەكەن بۆ یاسای تایبەت بۆ پشتیوانی لە هاوڕەگەزخوازەكان. بەڵام لە زۆربەی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە هۆی شەریعەت و یاسا ئایینیەكان، هاوڕەگەزخواز بوون تاوانە و بەرخوردی پێئەكریت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هاوڕەگەزخوازەكان هیچ ئازادییەكیان نیە.\nلە ئێستادا هاوسەرگیری هاورەگەزخوازەكان تەقریبەن لە ١٦ وڵاتی دونیا یاساییە. هەروەها ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، راگەیاندنی پشتیوانی لە مافی كەمینە جنسییەكانی بڵاو كردوەتەوەو تا ئێستا ٩٤ وڵاتی ئەندام لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان ئێمزایان كردوە بەواتای ئەوەی مافەكانیان لە بەرچاو ئەگیرێت.\nئێران و هەڵسوكەوت لەگەڵ هاوڕەگەزخوازەكان؛\nلە ئێران بە پێی یاسا هاوڕەگەزخوازی ژنان لە ژێر ناوی موساحقە واتە هاوڕەگەزخوازی ژنان، تاوانە. بە پێی شەریعەت بە تایبەت شەریعەتی شیعە كە یاسای ئێران لەسەر ئەو بنەمایە داڕێژراوە، موساحقە واتە هاوڕەگەزخوازی ژن و لەوات واتە هاوڕەگەزخوازی پیاوان بە یەك ڕێژە مەحكومە. بۆ ژن حوكمی بەردەبارانی هەیەو بۆ پیاوان لە سەربەرزاییەوە فڕێدانە خوارەوەیە و لە یاساكەشدا ئاماژە بەوە كراوە لە جیاوازییەك نییە لە نێوان فاعێل و مەفعول یان كافر و موسوڵمان بەو مانایەی لە وڵاتی ئیسلامی هەر جووتێك لە هاوڕەگەزخوازەكان سزای مردنە. لە یاسای ئێران بە پێی مادەی ١٣٤ ی قانون موجازاتی ئیسلامی، هەركاتێك دو ژن كە هیج پەیوەندی خزمایەتییان بە یەكەوە نییە بە بێ هۆكارێكی زەروری، بە ڕووتی لە شوێنێك بن، بە ١٠٠ زەربە شەلاق مەحكوم ئەكرێن و ئەگەر ئەمە ٣ جار دووپات بێتەوە، سەری چوارەم جار سزاكەیان كوشتنە.\nلە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی كە هەموو جومگەكانی دەسەڵات و بە تایبەتی سێ وەزارەتخانە و دەزگای بەهێزی وەك وەزارەتی ئیرشادی ئیسلامی، وەزارەتی ئاموزش و پەروەرش و دەزگای دەنگ و ڕەنگ یان سداوسیما وەك سێ ناوەندی بەرهەمهێنانی كولتور، تا ڕادەیەكی بەرچاو لە ئاراستەكردنی ڕێچكەی كولتووری و فەرهەنگی سەركەوتوو بووە و پێڕەوی لە كولتووری كۆن و دواكەوتووانەی ئیسلامی لەناو چین و توێژە جیاجیاكانی كۆمەڵگا یەكێك لە كێشە هەرە سەرەكییەكانی ئەم كەمایەتییە جنسییانەیە.\nكوردستانی ئێرانیش وەك بەشێك لەو كۆمەڵگەی كە ئەمڕۆكە بە پێی شەریعەت و یاسای ئیسلامی سیستمی كۆماری ئیسلامی ئێران بەڕێوە دەچێت، هاوڕەگەزخوازەكان لەگەڵ دوو كێشەی گەورەی یاسایی و كولتووری بەرەوڕوون.\nبۆچوون و دیدی ئیسلامی بۆ هاوڕەگەزخوازەكان بەپێی دەقەكانی قوئان و سونەت و حەدیست و تەفسیرەكان، ئینكار و لەناوبردنیان بووە. وەك ئەوەی ئەگەر هەموو ئێمە مەخلووقی خوداین، ئەم كەمینەیە (هاوڕەگەزخوازەكان) ناقسولخێلقەن و دەسەڵاتدارانی شەریعەتی ئیسلامی ڕاسپێردراون بۆ ئەوەی كە هەڵەی خودا ڕاست بكەنەوە و لەناوبردنیان یەكەمین و دوا ڕێگەچارە بووە.\nلە كوردستانی خۆشمان كەمینەیەك لە كۆمەڵگا لە ژێر تەئسیر و كاریگەرییەكانی دید و كولتووری ئایینی هەموو كات بە شتێكی عەیبە، نەنگ و مایەی سەرشۆڕی ناوزەد كراون، بۆیە بەردەوام خۆشیان خۆیان تەریك خستۆتەوە، خۆیان شاردۆتەوە و زۆر جاران ئینكاری دەروونیاتی خۆیان كردووە. هەبووە ساڵەهای ساڵ حاشای لەو مەیلە دەروونییەی خۆی كردووە.\nهەر كام لە ئێمە دوور و نزیك تەجرووبە و ئەزموونێكمان لە بەرەوڕوو بوونەوە لەگەڵ ئەو كەمینەیە هەبووە و تاڕادەیەك لەوبارەیەوە لەگەڵ كێشە و گیروگرفتەكانیان ئاگادارین بەڵام پێمخۆشە چەند قسەیەك لە زمانی چەند كەسێكەوە بگێرمەوە. بە پێی قسەی یەكێك لە ناوخۆی كوردستانی ڕۆژهەڵاتەوە كە نەیویست ناوی ئاشكرا بێت، باسی لەوە دەكرد كە كاتێك زانی هاوڕەگەزخوازە نەیوێرا لە هیچ شوێنێك باسی بكات، ناچار بوو شوو بكات بەڵام ساڵها كێشەی بوو لە گەڵ مێردەكەی. ئەو ئێستا لە مێردەكەی جیا بووەتەوە بەڵام هێشتاكەش ئاسەواری دەستدرێژیەكانی لە ناخدا ماوە. ئەو خانمە باسی لەوە ئەكرد كە نەیوێراوە بە بنەماڵەكەی بڵێت و ئێستاكەش بە شێوەی نهێنی هاوڕەگەزخوازە. پرسیارم لێكرد خەڵك چۆنن لەگەڵت؟ وتی زۆر باشن چۆنكە نازانن من هاوڕەگەزخوازم پێیان وایە بێوەژنێكی بە ئەدەبم و خەریكی پەیوەندی لە گەڵ ئەم پیاو و ئەو پیاو نیم. لێم پرسی چۆن هاوڕەگەزخوازێكی تر وەك خۆت دۆزیوەتەوە بە لەبەرچاو گرتنی نهێنی بوونی دۆخەكە؟ لە وڵامدا باسی ئەوەی كرد كە كاتێك بۆ دەرسخوێندن ناچار بووە بڕواتە خابگا و لەوێ لەگەڵ كچێك كەم كەم پەیوەندییان گرت و دواتر زانیویانە هەستێكی تایبەت و جیا لە ڕفاقەتیان هەببوە بۆ یەك و دوای ساڵهاو دوای جیا بوونەوە لە مێردەكەی دووبارە دیداریان تازە كردەوەو ئێستاكەش پەیوەندییان هەیە بەیەكەوە. (هەوڵم دا لەگەڵ ئەو ڕفێقەشی گفتوگۆیەك بكەم بەڵام، رفێقەكەی حازر بە قسە كردن نەبوو).\nهەر لەوبارەوە لەگەڵ كچێكی تر لە ئۆرووپا قسەم كرد، ئەو ئێستا لە وڵاتێكی ئازاد ئەژی باسی لە كراوەیی دایكی كرد. وتی خوشك و براكانم زۆر زوو بۆیان هەزم بوو و قەبووڵیان كردم. وتی دایكم زۆر مێهرەبانە ئێستاش جار جار لەگەڵ ڕفێقەكەم دەعوەتمان ئەكات. بەڵام لە خزم و كەسم تا ئێستا كەسێكی وا نەبووە بۆی قبووڵ كرابێت و بە ئاسایی وەریگرتبێت. ئەو خانمە وتی؛ من لە كاتی پێگەین و هەرزەكاریەوە هەستم كرد و زانیم كە لێسبیەنم و كاتێكی ئێگجار زۆری خایەند كە دەوەروبەریەكانم تێگەیەنم كە ئەمە شتێكی ئاساییە. خزمو كەسەكانم زۆربەیان لە دەرەوەی وڵاتن و زۆریشیان خۆیان پێ رۆشنبیرە بەڵام تا ئێستاكە تەنیا یەك دوو كەس منیان بەم شەرایەتەوە قبوڵ كردووە.\nئێران یەكێك لە ٧ وڵاتی جیهانە كە هاوڕەگەزخوازی بە پێی یاسا سزای مەرگی هەیە، بە پێچەوانەی وڵاتانی ئازاد كە هاوڕەگەزخوازییان پێ مەیل و گرایەشێكی ئاسایەو بە پێشكەوتنی عێلم بەوە گەیشتوون هاوڕەگەزخوازی نەخۆشی نییە. ئێران ئێستاكەش هاوڕەگەزخوازی پێ نەخۆشییەو پێی ئێنحرافی جنسییەو تاوانە. بەڵام هەڵسوكەوتی كۆماری ئیسلامی ئێران لە گەڵ چەند سێكشواڵەكان جیاوازە. دوای فتوای خۆمەینی كە بە ئەو ئاشۆفتێگی جێنسی ناوی لێ بردوون، لە ئێران ئیزنی نەشتەرگەری بە ترانسەكان دراوە. بە پێی بڵاوكراوەكان ٤٥٪ لەو كەسانی نەشتەرگەریان كردوە چەند سێكشواڵ نەبوون و تەنیا لەبەر تیروتانەی بنەماڵە و كەسە نزیكەكانیان و دەستەبەری كەمێك ئازادی زیاتر حازر بوون نەشتەرگەری بكەن. ئەو كەسانەی نەشتەرگەریان كردوە، پاش نەشتەرگەریەكە وتوویانە كە بەڕاستی زۆر زەحمەتە لە وڵاتێك بژی كە بڕوای بە جیاوازییەكان نیەو ئەو جیاوازییە بە نەخۆشی بزانێت و بەشێك لە كۆمەڵگەش لەبەرچاو نەگرێت و حاشایان لێ بكرێت. لەم بارەوە ئەو كەسەی كە لە ئۆروپا ئەژی وتی كە هەموو هاوڕەگەزخوازەكان نەشتەرگەریان پێ چارەسەر نییە و تەنانەت پێیان تەوهینە. كەسێك كە لێسبیەنە بە مانای ئەوە نیە كە خۆی بە پیاو ئەزانێت و ئەیەوێ لەگەڵ ژن پەیوەندی بێت بۆیە نەشتەرگەری پێ ڕێگە چارە نییە.\nلەگەڵ كەسێك قسەم كرد كە بە ئەسڵ خەڵكی شاری سنەیەو ئێستاكە لە توركیە ئەژی و كاردانی خەبەرنگاری و لیسانسی مەدەدكاری ئێجتماعی لە تاران گرتووەو چەندساڵێكیش هەر لە تاران كاری كردووە. ئەو كەسە گەیە و لە كاتی گێڕانەوەی بیرەوەرییەكانیە باسی لەوە كرد كە لە كاتی مناڵی و هەرزەكارییەوە هەستی بەوە كرد كە لە هاوكلاس و براكانی لە باری هەست و سۆزەوە جیاوازە. باسی لەوە كرد كە بنەماڵەكەی ئاگادارن بەڵام دایكی بەردەوام ئەگری و ئەڵێ تۆ هەڵەی و ئەوەی تۆ باسی ئەكەی نەجسە باسی مەكە. یەكێك لە براكانی كە بە تەواوی پەیوەندی لەگەڵ پچڕاندووەو باقی خوشك و براكانی هەر باسەكە بە لاڕێدا ئەبەن و باوكیشی بە هیچ شێوەیەك ئاگادار نییە چون پێی وابوو باوكی بەرخوردی شەدیدتر ئەكات. ئەو باسی لەوە ئەكرد كە لەگەڵ ئەو كەسانەی كە پەیوەندییان بوو زۆریان باسی ئەحزابی رۆژهەڵات كردووە و گلەییان بووە كە بۆ كەس باسێكیان لێناكات؟! باسی لەوە ئەكرد كە بنەمەڵاكەی زۆر دائەنیشتن بە دیار بەرنامەكانی كاناڵە كوردییەكان بە تایبەت رۆژهەڵات تی ڤی و ئەو زۆر چاوەڕوانی ئەوە بووە كە لە یەكێك لە كاناڵاكان یان لە گۆشەیەك باسێك لەوان بكرێت بۆ ئەوەی ئەم تابۆیە لە بنەماڵەی ئەوان بشكێ و بتوانێ باسی خۆی بكات. ئێستاكەش زۆر دڵخۆش بوو بەوەی هەنگاوێك بەرەو شكاندنی ئەو تابۆیە هەڵئەهێندرێت. بەتایبەتی داوای تریبوون و شوێنێك بۆ قسە كردنی ئەكرد كە دەنگی خۆیان بگەیەنن بە كۆمەڵگە.\nلە دوا ئەو قسانەی كە لەم چەند كەسەم بیست و ئەوانیش پێشتر باسیان لێكردببو لە نێوان خۆیانا بەوەگەیشتم بزوتنەوەی ئازادیخوازی گەلی كورد خاڵی دڵخۆشكەر و هیوابەخشن لەم بوارەدا... بزووتنەوەی كوردستان بزووتنەوەیەكی پێشكەوتن خواز بووە و ئەمە هاوكات كە خاڵی دڵخۆشكەری هاوڕەگەزخوازەكان و چالاكانی مافەكانی ئەم كەمایەتییەیە بووە جێی پرسیاریشە.\nدیارە زۆر بەحسی پسپۆری تایبەتی پێویستە دەربارەی ئەم كەمینەیە لە كۆمەڵگای كوردستان ئەنجام بدرێت، بەڵام بە دڵنیاییەوە ئەمە سەرەتاو هەنگاوێكی گرنگە.\nڕێگەچارە و پێشنیارەكان؛\n(پلاتفۆرمی ڕێكخراوی كۆمەڵەی ژنانی ڕۆژهەڵات بۆ ئەحزابی ڕۆژهەڵاتی كوردستان)\nبزووتنەوەی ڕەوای كوردستان و بزووتنەوەی شۆڕشگێڕانەی كوردستان، بزووتنەوەیەیەكی پێشكەوتنخوازە. زۆری خایاندووە تا ئەم حەقیقەت و واقعییەتە مێژووی و ئەمڕۆییە لە ڕێگەی عیلم و زانستەوە تەوزیح بدرێت. ئەم كەمینەیە لە دێر زەمانەوە و هاوكات لەگەڵ مێژووی مرۆڤ و دواتر مرۆڤایەتی بوونی هەبووە. لە كۆتاییدا مرۆڤ گەیشتۆتە ئەو بڕوایەی كە پەنا بردنە بە ئینكار و حەزف ڕێگەچارە نییە و بگرە زۆریش دڵڕەقانە و غەیرە ئینسانییە. ئیعتراف پێكردن بەو كەمینەیە لە هەر كۆمەڵگایەك و دەستەبەركردنی حمایەت و پشتگیری یاسایی بۆ دابین كردنی ئازادییەكانیان، ئەركێكی ئەخلاقی و پرەنسیپێكی بەرزی مرۆڤی شۆڕشگێڕ، ئازادیخواز و پێشەنگی خەباتە.\nهەموومان دەزانین چل پەنجا ساڵ لەمەوبەر لە كوردستانی ئێران باس كردن لە مافی ژنان چ بڤەیەكی گەورە بووە. لە كۆمەڵگایەك كە نقومی كولتووری پیاو سالاری بوو و لە هەمان كاتیشدا ژن وەك بەشێك لە میراتی بنەماڵە و وەك كاڵایەك چیها زوڵم و زۆر و ستەمی پێ ڕەوا نەدەبینرا. بەڵام حیزبێكی پێشكەوتنخوازی وەك كۆمەڵە لە هیچ كام لەو ناو و ناتۆرانەی كە دەربارەی هێنانەگۆڕێ مافی یەكسانی ژن و پیاو و بە تایبەتی مافی ژنان بەرەوڕوو دەبووەوە سڵی نەكرد و ئەمڕۆكە بە شاهیدی میژوو سەربەرزی و سەرفەرازی پێشەنگایەتی خەبات بۆ بە دەستەبەر كردنی مافی ژنان و ڕیز لێنان لە وزە و تواناكانیان لە ڕیزی خەبات دا و وەك میدالیایەكە لە سەر سنگی كۆمەڵە و مێژووەكەی دەدرەوشێتەوە. ئاراستەیەك كە ئەمڕۆكە تەنانەت ئەو لایەنانەی كە گاڵتەیان بە كۆمەڵە دەكرد لەو بارەیەوە، ئەمڕۆ خۆیان بە بەشێك لە ژیان سیاسی و مەدەنی خۆیانی دەزانن.\nكوردستان و بزووتنەوەی كوردستان لە بەردەم ئەزموونێكی دیكەی مێژووییدایە وەك چوار پێنج ساڵ لەمەوبەر. چاوەڕوان دەكرێت لەم سەردەمی گولۆبالیزەیشن و جیهانگیری و زانیاری بزووتنەوەی كوردستان و بەتایبەتی هێزە پێشكەوتنخوازەكانیان بە پشتگیری و حێمایەت لەم كەمایەتییە كۆمەڵایەتییە خاڵێكی پرشنگداری دیكە لە مێژووی خۆیاندا تۆمار بكەن.\nبە بڕوای من پشتگیری و یارمەتی دانی ئەم كەمینەیە (هاوڕەگەزخوازەكان) ئەركێكی ئەخلاقی مرۆڤی ئەم سەردەمە و پرەنسیپێكی خەباتكارانی ئازادییە و داواكارین وەك باقی پرسەكانی دیكە و وەك كێشەی بەشێك لە كۆمەڵگای كوردستان پێداگری و پشتگیری بكرێن. پێش هەموو شتێك داواكاریم ئەوەیە كە هاوڕەگەزخوازی بە نەخۆشی سەیرنەكرێت و بەڕەسمی بناسێنرێت. پاشان زانیاری خۆیان لەوبارەوەو ئاستی ڕۆشنبیرییان بەرنە سەرەوە. كە زانیاریان چووە سەرەوەو خوێندنەوەیان بۆ كرد ئەمجار پرسیارێك دێتە ئاراوە؛ ئایا ئێمەو مانانێك كە لە دژی كۆماری ئیسلامی ئێرانین و دژی ڕێز نەگرتن لە نەتەوەكانین و پێمان وایە دەبێ ڕێز لە جیاوازی بگیردرێت، بۆ ئەبێ پشتگیری لە هاوڕەگەزخوازەكان ناكەین؟ غەیری ئەوەیە كە ئەوانیش كەمینەیەكن لە كۆمەڵگە و لەم سەردەمەدا لە وڵاتە پێشكەوتووەكانی جیهان ڕێزیان لێ ئەگیرێت و تا ڕادەیەك مافەكانیان دەستەبەر ئەكرێت، بەڵام ئەحزابی كوردستانی ڕۆژهەڵات چ بەرنامە و پلانێكیان هەیە بۆ ئەم بەشە لە كۆمەڵگە؟\nپاشان باسیان لێ بكرێت، مەجالی قسە كردنیان بدرێتێ و تریبوونێكیان پێبدرێت و هەروەها پشتیوانی لە مافەكانیان بكرێت. مافی ژیانێكی ئاسایی، مافی هاوسەرگیری، مافی سەرپەرشتی مناڵ و هتد.\nلە كۆتایدا تەئكید ئەكەمەوەو داوا لە ئەحزابی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ئەكەم لە بەرنامەی سیاسی و كۆمەڵایەتی خۆیان مادەی دیفاع لەم توێژە لە كۆمەڵگە بگونجێنن و بەردەوام پێداگری بكرێ لە پشتیوانی لە مافی ئەم كەمینەیە لە كۆمەڵگە.


مسوڵمانی-كامڵ له‌نێو خێزان و خه‌ڵكدا:\nشەریف عەلی باپیر\nئێمه وه‌ك مسوڵمان، كاتێك ده‌مانه‌وێ شتێك ئه‌زمون كه‌ین، خوا-په‌رستیی بێ، په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بێ، سیاسه‌ت بێ، هه‌ر شتێك بێ، به‌ر له هه‌رشتێك ده‌بێ چاو له قوڕئان كه‌ین به تێگه‌یشتن و ته‌فسیری كرده‌یی پێغه‌مبه‌ر (علیه صلاة والسلام). وه‌قوڕئان و سوننه‌ت بكه‌ینه قیاس بۆ هه‌ڵسه‌نگاندی هه‌ر شتێك.\nخێزانداریی و خزمایه‌تیی و په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به گشتی ده‌بێ شوێنێكی گرینگیان هه‌بێ له ژیانی هه‌ر مسوڵمانێكی-كامڵ، مادام گرینگن ده‌بێ ئه‌مه‌ش به وریایی و زانیاریی دروسته‌وه ئه‌زمونیان بكه‌ین.\nپێغه‌مبه‌ر (علیه صلاة والسلام) له‌گه‌ڵ هه‌موان ڕوخۆش و نه‌رم و شه‌رع-ڕه‌وانه بو. وه‌له‌گه‌ڵ خێزان و خزمه‌كانی به‌زیاده‌وه چاك و ته‌واو بو...ده‌فه‌رموێ: (چاكترینی ئێوه ئه‌و كه‌سه‌یه كه له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی (خزم و نزیكانی) چاكترینه، من له هه‌موتان چاترم به‌رانبه‌ر به خێزانه‌كه‌م (خزم و نزیكمان). له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌مو سه‌رقاڵیی و زه‌حمه‌ت و ناخۆشییانه، كاتی تایبه‌تی دانابو بۆ خێزانه به‌ڕێزه‌كانی (خوا لێیان ڕازی بێ)، وه بۆ نزیكه‌كان و بۆ منداڵان.\nلای هه‌موان زانراوه، ئه‌و مسوڵمانه‌ی له‌گه‌ڵ خزم و كه‌سوكاری تێكه‌ڵ ده‌بێ و له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی ڕوخۆش و وریا و چاكه و له‌سه‌ر هه‌ڵه‌و كه‌موكورتییه‌كان سه‌بر ده‌گرێ و چاوپۆشییان لێده‌كا، زۆر جیایه له‌و كه‌سه‌ی خۆ له سوچێكی ته‌سكی ژیان ده‌ئاخنێ، كه‌س نادوێنێ و كه‌س نایدوێنێ، ئه‌و به‌س بۆ خۆی ده‌ژیێ، مسوڵمانی-كامڵ بۆ خوا و خه‌ڵك ده‌ژیێ..\nمامۆستا سه‌عیدی نووڕسی ده‌فه‌رموێ: (خوایه، با ئه‌من بچمه دۆزه‌خێ و بۆ هه‌تا-هه‌تایی تێیدا بمێنمه‌وه به‌ڵام با خه‌ڵكی هه‌مو چاك بن و بچنه به‌هه‌شتێ). هه‌ڵه‌ی كه‌سێك، كه‌موكورتی خزمێك نابنه بیانو بۆ په‌یوه‌نده‌ی له‌گه‌ڵ پچڕان له‌گه‌ڵیان. وه‌ك گوتراوه: (با له‌گه‌ڵ خوا به‌نده‌ی پاك و له‌گه‌ڵ خه‌ڵكیش برای چاك بین). وه‌ك چۆن نوێژ و ڕۆژو پێویستن و خۆراكی ڕوحن، چاك بون له‌گه‌ڵ خزم و دۆست و خه‌ڵكیش پێویستن و خۆراكی به‌شێكی زۆری هه‌ستیاری ڕوحی مسوڵمان-كامڵن.\nئێمه ده‌بێ له ڕێی هه‌ڵسوكه‌وتی جوان و ڕێك و ئیسلامییانه خه‌ڵك كه‌مه‌ندكێش كه‌ین به‌ره‌و ئیسلام و قوڕئان نه‌وه‌ك به‌رگه‌ی چوار قسه‌ی زبر و ناخۆش نه‌گرین. پێغه‌مبه‌ر (علیه صلاة والسلام) له ناو خه‌ڵكدا ژیا، به‌رگه‌ی ئازار و ناڕه‌حه‌تی زۆری گرت و كاریگه‌ریی به‌سه‌ر هه‌مو دنیا هه‌بو و له‌ناو خه‌ڵكیش وه‌فاتی فه‌رموو، با ئێمه‌ش هه‌ر یه‌كه‌و له قه‌ده‌ر خۆی چاو له‌و بكه‌ین.\nوەرن با وابین ... ئەگەر وابوین سەربەرز دەبین ...\nباسێک لەسەر مرۆڤ...\nمامۆستا سعیدی نورسی...\nمرۆڤی ڕاستەقینە بەچاکەکردن بەرامبەر خەڵکی خۆش حاڵ دەبێت!...\nمسوڵمانی-كامڵ له‌نێو خێزان و خه‌ڵكدا: ...\nباوكی له چێشتخانه‌كه به‌جێ هێشت...\nئايا دڵى خۆت تاقيكردۆته‌وه و پرست پێ كردوه ...\nبــزانــە ھــێـزت بــۆچــی بـەکـار دێـنـیت ...\nتـــۆ کــــەســـێــــکـــی دەبــێ فــێـربــیت ...\nژینگه و جوانكوژی...\nنینۆک کرۆژتن لای منداڵان ...\nپێنج لە سودەكانی بەشداری پێكردنی خوێندكار لەگفتوگۆكانی نێ...\nهەرگیز بە ناوی اللە داوا لە خوای پەروەردگار مەکەن.. تۆ بڵێ ...\nزنجیرەی چیڕۆک و ڕووداوە ڕاستەکان...\nتەفسیری زانستی قورئان ستەمێك بەرامبەر بە پەرتوكێكی ئاسمانی...\nفیتنە و دڵەکان ...\nپه‌ڕه‌ی له 3\nیارانی ئەشکەوت٫ ئەفسانەیە یاخود ڕاستییەکی مێژوویی:


وادەی گه‌ڕانه‌وه‌ی پێشمه‌رگه بۆ ناوچه كوردستانییه‌كان ئاشكرادەكرێت – Politic Press\nنوێنه‌ری وه‌زاره‌ته‌كانی ناوخۆ و پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێم چەند زانیاریەك لەبارەی گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم ئاشكرا دەكات و دەڵێت “لیژنه هاوبه‌شه‌كان ده‌ستبه‌كار دەبنەوە”.\nعه‌بدولخالق ته‌لعه‌ت، نوێنه‌ری وه‌زاره‌ته‌كانی ناوخۆ و پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له فه‌رمانده‌یی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی عێراق بە پۆڵەتیك پرێس-ی راگەیاند: “بەمنزیكانە لیژنه هاوبه‌شه‌كان ده‌ستبه‌كار دەبنەوە و هه‌رچوار لیژنه‌كه له سه‌نته‌ره‌كانی خانه‌قین، كه‌ركووك، مه‌خموور و گوێڕ و سحێلان جێگیر دەكرێن”.\nنوێنه‌ری وه‌زاره‌ته‌كانی ناوخۆ و پێشمه‌رگه وتیشی “هه‌نگاوی دواتر دانانی دوو لیوای هاوبه‌شه له نێوان هێزه‌كانی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن به هاوبه‌شی فراوانترین رووبه‌ری ئه‌و ناوچانه پڕ بكه‌نه‌وه، كه بۆشایی ئه‌منییان تێدایه”.\nبەوتەی عه‌بدولخالق ته‌لعه‌ت هێزە هاوبەشەكانی سوپای عێراق و پێشمەگە دەست بەدانانی میكانیزمێك دەكەن، بەگە‌ڕانه‌وه‌ی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه بۆ ئه‌و ناوچانه، مانای پارێزگاریكردنی هێزه ئه‌منییه‌كانی عێراقه له هه‌ڕه‌شه‌كانی داعش، بۆیه ئه‌گه‌ر پێشیان ناخۆش بێت، به‌ڵام ناچارن  له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه به هاوبه‌شی كۆنترۆڵی ئه‌و شوێنانه بكه‌ن.\nئەمە لەكاتێكدایە، لە رۆژی نۆی ئەم مانگە شاندێكی ئەمنی عێراقی بە سەرۆكایەتی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق، قاسم ئەعرەجی سەردانی هەولێری كردو هەردوولا رێككەوتوون دوای جەژن دەست بە جێبەجێكردنی رێككەوتنەكان بكەن.\nTags: عه‌بدولخالق ته‌لعه‌ت نوێنه‌ری وه‌زاره‌ته‌كانی ناوخۆ و پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێم


◄ Resultar: Found 1.283, page 1 of 129 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n✌ ئاراس ئەمین Mártires\n📅 Agregado el Jun 9 2015 8:27PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 9,384\n(سلێمانی)، لە مانگی ئۆکتۆبەری ساڵی (1986)دا دەگیرێ [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:15\n✌ ئاراس بەهجەت ئەنوەر تاهیر Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 9,763\nلە ڕێکەوتی (13-08-1994)دا لە دادگای تایبەتی بەڕێوە [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 76% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:17\n✌ ئاراس حوسێن عەلی ڕەزا زەند Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 9,933\n(1967.9.24/ هەولێر/ ڕواندز – ی. ن. ک)، لە ڕێکەوتی [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:22\n✌ ئاراس حەمە ناسر Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 9,447\n(سلێمانی)، لە ساڵی (1989) لە ئەبوغرێب لە سێدارە در [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:20\n✌ ئاراس محەمەدئەمین کەریم Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 11,145\n(1962/ سلێمانی)، لە ڕۆژی (07-10-1986)دا گیراوە، لە [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:25\n✌ ئارام نادر مارف Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 9,781\n(سلێمانی – ی. ن. ک)، لە ڕێکەوتی (17-07-1985)دا گیر [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:31\n✌ ئازاد ئیبراهیم محەمەد عەلی ناسراو بە ئازادە ڕەش Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 10,355\n(هەولێر – ی. ن. ک)، لە ساڵی (1982)دا لە بەندیخانەی [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:37\n✌ ئازاد ئەحمەد وەهاب کەریم Mártires\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 8,759\n(کەرکوک – چەمچەماڵ 1964)، ساڵی (1987) لە ئەبوغرێب [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ M.B. 9-6-2015 20:27:34\n👫 ئازاد ئەمین Biografía\n📅 Agregado el Sep 18 2010 9:47PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 5,839\nلە زمانی خۆیەوە: لە باشوری کوردستان لە دایک بووم، [ Más... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ H.B. 18-9-2010 21:47:40\n✌ ئازاد حسەین Mártires\n📅 Agregado el Mar 7 2018 12:52AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 2,772\nلە ڕێکەوتی 12-05- 1974 لەگەڵ پۆلێک هاوڕێیدا لە بەن [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 80% ✍ S.E. 7-3-2018 0:52:33


چیرۆکی ڕاستەقینەی دەستگیرکردنی سەدام حوسێن لە زاری وتەبێژی عەشیرەتی بێجاتەوە/ بەشی یەکەم. – WTARIKURD\nلە هەنگاوی یەکەمدا پلانەکەی ئەمریکا بۆ دەستگیرکردنی پاسەوانە تایبەتەکانی سەدام حوسێن بوو. بەڵام با بزانین کەسێکی نزیکی سەدام چۆن چیرۆکەکە ئەگێڕێتەوە:\nکاتێ سەدام حوسێن بەغدای بەجێهێشت و هیچ لانەو جێگایەکی شك نەبرد هەواڵی بۆ عەشرەتەکەی نارد کە بە نیازە بەرەو شاری تکریت بکەوێتە ڕێگا ، کەسو کارەکەشی هەواڵیان نارد بۆ عەشرەتەکەی (قەیس نامق) کە دانیشتوی شارۆچکەی دۆر ن کە سەدام بگرنە خۆیان و خۆشحاڵی خۆیان دەربڕی و پێشوازیان لێی کرد، بەڵام سەدام وتی ئێوە خێزانێکی ناسراون و ئەم جێگایە باش نیە دواتر بردیان بۆ باخێکی گەورەی دورەدەست کە هی قەیس نامیق بوو.\nقەیس نامیق جوتیارێكی هەبوو بە خۆی و خێزانەکەیەوە لە باخەکەیدا ئیشی باخداری و هەرخۆشی پاسەوانی باخەکەی دەکرد. بۆیە کاتێ سەدام حوسێن ئەبەن بۆ باخەکە جوتیارەکە ئیزن ئەدەن و هەموو مانگێك پارەی تەواوی بۆ ئەنێرن بۆ ئەوەی سەردانی باخەکە نەکات. جوتیارەکە خۆیی و خێزانەکەی بۆ لادێکەی خۆیان ئەگەڕێتەوە کە زۆر دورنیە لە باخەکەوە.\nباخەکە خانویەکی تێدایە کە بۆ جوتیارەکە دروستکراوە و سەدام حوسێن ئەچێتە ئەو خانوەوە کە هەموو پێداویستیەکی ناوماڵی تێدایە ، بۆ زیاتر دڵنیابوون لە ئەگەری هەرهێرشێکی ئەمریکیەکان بۆ سەر باخەکە (قەیس نامیق ) ژێرزەمینێکی دورەدەست لە خانوکە بۆ سەدام دروست دەکات وەك جێگایەکی بەدیل لە کاتی هەر هێرشێکی ئەمریکیەکاندا …چونکە بنکە سەربازیەکانی ئەمریکا لە تکریت تەنها نیو سەعات ڕێگا لە باخەکەوە دوربوو ..\nسەدام چەند پاسەوانێکی تایبەتی لەگەڵ دەبێ کە یەکێکیان (محەمەد ئیبراهیم عومەر مەسڵەتە)کە ئامۆزای ساجدە خەیڕوڵای خێزانیەتی و بەرپرسی هەموو کارێکی سەدامە بۆ پەیوەندی و نامە گۆڕینەوە لەگەڵ سەرەگەورەکانی حیزبی بەعسدا ..\nقەیس نامیق یش لە خزمەتی سەدامدا دەبێ لە ناو باخەکەدا …\nسەدام حوسێن سەرەتا کە ئەچێ بۆ باخەکە 6 ملیۆن دۆلاری پێ ئەبێ و لەناو باخەداکەدا بێ ئاگاداری قەیس نامیق ئەیشارێتەوە.کە بۆ یارمەتی دانی چەکدارەکانی بەکاری ئەهێنا.\nبە تێپەڕینی کات و ڕۆژگار قەیس نامیق جێگای 6 ملیۆن دۆلارەکە ئەدۆزێتەوە. کە ئەو بڕە پارە زۆرەی بینیبوو شەیتان لە کەلەی دابوو کە چۆن ئەو پارەیەی دەست بکەوێ.. دزینی پارەکە بۆ قەیس زۆر زەحمەت دەبێ، ناچار بیر لە بەدەستەوەدانی سەدام دەکات بەئەمریکیەکان. بەڵام چۆن ئەوەش هەر زۆر زەحمەتە بتوانێ جێگاکە بەجێبهێڵێ. بەڵام دوای تێپەڕینی چەند مانگێك بیری لە جوتیاری باخەکەی کردەوەو ناردی بەدوایدا و پێ ی وتبوو بڕۆ سەردانی ئەمریکیەکان لە تکریت بکەو بڵێ گومانم هەیە کە سەدام لەو باخەدا بێ.\nقەیس نامیق بۆچی بەو شێوەیە بیری کردەوە؟ وای دانا بوو کە ئەگەر ئەمریکیەکان دوای دەستگیر کردنی سەدام پاداشتی جوتیارەکەیان کرد ئەوا جوتیارەکە خۆیی و ماڵ و منداڵی لە ژێر دەست و کۆنترۆڵی خۆیدایە، چونکە بەخێویان دەکات و دەتوانێ دەست بەسەر پارەو پوڵەکەدا بگرێت و بەشێکی لێبدات بە جوتیارەکە، کە لەوانەیە بڕی پارەکە 25 بۆ 30 ملیۆن دۆلار بێ. جوتیارەکە پیاوێکی نەخوێنەوارو هەژار دەبێ و زۆر شارەزایی لە دونیادا نیە.\nوە ئەگەر ئەمریکیەکان جوتیارەکەیان گرت و ئازاریان داو بڕوایان پێی نەکرد و هەواڵەکەش بڵاو بێتەوە ئەوا قەیس نامیق دورئەبێ لە گومانەوە و تاوانی دەستگیرکردنەکەی سەدام ئەکەوێتە ئەستۆی جوتیارەکە.\nلە سەرەتادا جوتیارەکە زۆر ئەترسێ کە کارێکی لەو جۆرە بکات، بەڵام قەیس تەماح ئەخاتە بەری و پێی ئەڵێ چیت پێ ئەڵێم ئەبێ ئەوە بکەی و پاداشتی باش لە ئەمریکیەکان وەر ئەگری. جوتیارەکە ئەڵێ بەڕاستی سەدام لەم باخەدایە، قەیس ئەڵێ نازانم لێرەیە یان نا، بەڵام من چیت پێ ئەڵێم ئاوا بکە و بڕۆ بۆ لای ئەمریکیەکان و ئەو قسانەی پێتم وتوە پێیان بڵێ.\nجوتیارەکە زۆر ئەترسێ، چونکە ئەزانێ قەیس پێشتر لەگەڵ سەدام کاریی کردوەو لە دڵی خۆیدا ئەڵێ لەوانەیە ئەم کابرایە ئیشێکی خراپ بەرامبەر ئەمریکیەکان بکات و بەسەر مندا بشکێتەوە.\nقەیس بە جوتیارەکە ئەڵێ دڵنیابە هیچ گرفتێکت توش نابێ و پارەی باشت دەستدەکەوێ و بڕۆ بۆ لای ئەمریکیەکان بڵێ من گومانم هەیە کە سەدام لەو باخەدا بێ و من و تۆ و خێزانەکەت سودێکی زۆرمان دەست دەکەوێ. وە نابێ ئەم قسەیە لە نێوانماندا بچێتە دەرەوە.\nقەیس ئەڵێ شتێکی تریشت پێ دەڵێم کە ژمارەو ڕەنگ و جۆری سەیارەیەکت پێ ئەڵێم بیدە بە ئەمریکیەکان. کە ئەو سەیارەیەیە (محەمەد ئیبراهیم عومەر مەسڵەت)ی پاسەوانی تایبەتی سەدام بەکاری دەهێنێ. جوتیارەکە ئەڵێ ئەو سەیارەیە چیە؟ قەیس پێی ئەڵێ تۆ حەقت نەبێ چیت پێ ئەڵێم وا بکە و ئەو عینوانە بدە بە ئەمریکیەکان.\nدواتر قەیس بە جوتیارەکە دەڵێ کەیفی خۆتە ئەگەر ڕەزامەندی بڕۆ بۆ لای ئەمریکیەکان و وە ئەگەر ڕەزامەندیش نیت بڕۆ خوات لەگەڵ.\nقەیس وای داناوە ئەگەر پلانەکەی سەربگرێ ئەوا لە دولاوە قازانج ئەکات. لە لایەك ئەگەر ئەمریکیەکان دوای دەستگیرکردنی سەدام پارەیان دا بە جوتیارەکە ئەوا پارەیەکی باشی دەست دەکەوێ و لە لایەکی تریشەوە 6 ملیۆن دۆلارەکەی سەدام کە لە ناو باخەکەدا شاردویەتیەوە بۆ خۆی دەبات.\nکەمال بوزی: گورگە بۆرەکان، گەورەترین ڕێکخراوی رەگەزپەرستی توندرەو لە ئەڵمانیا.


لەمعان لە تانكییەكدا بەجێهێڵرابووژنان لە سەرشەقام دژی توندوتیژییەكان دەنگیان بەرزدەكردەوە - Kirkuknow\nلەمعان لە تانكییەكدا بەجێهێڵرابوو\nژنان لە سەرشەقام دژی توندوتیژییەكان دەنگیان بەرزدەكردەوە\nساڵی 2016، ژنان لەرێپێوانێكدا داواكارییەكانیان دەدەنە سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك فۆتۆ: كەركوك ناو\nلەكاتێكدا ژنانی كەركوك لەڕۆژی 8ی مارسدا، هوتافیان دژی پێشێلكارییەكانی بەرامبەر بەژنان دەكێشا و داوای پاراستنی ژیانیان دەكرد، ژمارەیەك چەكدار تەرمی كچێكیان بەدەست بەستراوی لەناو تانكییەكی نێو خانوویەكی تەواونەكراودا فڕێدا.\nئەو چەكدارانە 6-3، لەمعان خواد (39ساڵ)یان لە بەردەم ماڵەكەی خۆی لە گەڕەكی عەرەفەی كەركوك رفاند و دوو رۆژ دواتر لە رۆژی جیهانی ئافرەتاندا كەسوكارییان ئاگاداركردەوە كە “بچن تەرمی كچەكەیان هەڵگرنەوە”، ئەوەش دوای ئەوە هات كە بۆ ئازادكردنی داوای 100 هەزار دۆلاریان كرد، ئیسماعیل ئیبراهیم زاوای ماڵی كچەكە و كەسی نزیكیان وای وت.\n“بە ناوی خۆشەویستییەوە رفێنرا”\nبەپێی لێكۆڵینەوەی دەزگا ئەمنییەكانی كەركوك، رفاندنی لەمعان خواد، پیلان بۆ داڕێژراو بووە، بەهۆی ئەوەی پێشتر تۆمەتباری سەرەكی كە ئێستا بڕیاری دەستگیركردنی بۆ دەرچووە، چەندجارێك لەڕێی تۆڕی كۆمەڵایەتی فەسبوكەوە قسەی لەگەڵ لەمعان كردووە و داوای پەیوەندی خۆشەویستی لێكردووە.\nپێیانوتین بۆ ئازادكردنی 100 هەزار دۆلارمان دەوێت\nماوەیەك لەمعان و ئەو كوڕەی بڕیاری دەستگیركردنی هەیە، لەڕێی فەیسبوك و تەلەفۆنەوە قسەیان كردووە و دواجار بڕیاریانداوە یەكترببینن.\nعەقید فەرهاد فازڵ، بەڕێوەبەری بنكەی ئاسایشی گەڕەكی كوردستان كە بەشداربووە لە لێكۆڵینەوەكان لە كەیسی رفاندن و دواتر كوشتنی لەمعان خواد بە (كەركوك ناو)ی وت “دوای نیوەڕۆی رۆژی 6-3، كوڕەكە تەلەفۆنی بۆ لەمعان كردووە و پێیوتووە پێكەوە دەچنەدەرەوە، كچەكەش لەبەردەم ماڵی خۆیان چاوەڕێی دەكات، لەناكاو ئۆتۆمبێلێكی جامڕەش كە كوڕەكە و چەند كەسێكی تیابووە و چەكیان پێبووە، كچەكەیان رفاندووە”.\nئیسماعیل ئیبراهیم، زاوای ماڵی لەمعان، وتی “كاتژمێر پێنجی ئێوارەی 6-3، لەڕێی ژمارەیەكی نەناسراوەوە نامەیەكمان پێگەیشت و بۆ ئازادكردنی لەمعان داوای ١٠٠ هەزار دۆلاریان لێكردین”، زیاتر وتی “ئێمە سكاڵامان تۆماركرد بەڵام مۆبایلەكە داخرابوو”.\nباری دارایی ئەو خێزانە باش نییە، بۆیە رۆژی دواتر هەر لەڕێی تەلەفۆنەوە رفێنەرەكان ئاگاداردەكەنەوە، كە ئەو پارەیەیان نییە.\nبەمۆبایل نامەیەكیان بۆ ناردین كە تیایدا نووسرابوو: بچن تەرمی كچەكەتان ببەنەوە\nمۆبایلی چەكدارەكان دادەخرێتەوە، تا رۆژی 8ی مارس جارێكی تر تەلەفۆنێك بۆ كەسوكاری كچەكە دەكەنەوە و داوای 50 هەزار دۆلار دەكەن لەبەرامبەر ئازادكردنیدا، ئەوەش هەر بەوتەی ئیسماعیل.\n“وتمان ئەو پارەیەمان نییە و پاڕاینەوە، دواتر نامەیەكیان بۆ ناردین كە ناونیشانێكی تیابوو نووسرابوو: بچن تەرمی كچەكەتان هەڵگرنەوە”، ئیسماعیل ئیبراهیم وای وت.\nكەسوكارەكەی هەر ئەوكات دەچنە گەڕەكی پەنجا عەلی، لە باشوری رۆژهەڵاتی كەركوك، ئیسماعیل وتی “دەستەكانی لەمعان بەسترابونەوە و بە لەچكەكەی خۆی خنكێنرابوو، پاشان خرابووە ناو تانكییەكەوە و لەخانوویەكی تەواونەكراودا فڕێدرابوو”.\nبەپێی لێكۆڵینەوەكانی پۆلیس، ئەوانەی ئەو كچەیان رفاندووە پێشتر “زۆر” كاریان بۆ سەركەوتنی پیلانەكە كردووە، بەشێوەیەك لەپێناو قایلكردنی لەمعان تا لەگەڵ تۆمەتباری سەرەكی بچێتە دەرەوە و بڕوای پێبكات، “لەدراوسێكانی هەواڵی ئەو كچەیان پرسیووە”، بەڕێوەبەری بنكەی ئاسایشی گەڕەكی كوردستان وای وت.\nبڕیاری دەستگیركردن بۆ تۆمەتباری سەرەكی دەردەچێت\nدادگای كەركوك بڕیاری دەستگیركردنی بۆ ئەو كەسە دەركردووە كە لەمعانی قایلكردووە لەگەڵی بچێتەدەرەوە.\nئەو كەسە لە پۆلیسی كەركوك دەوامی كردووە، دواتر بڕیاری فەسڵكردنی دراوە.\nعەقید فەرهاد فازڵ، بە (كەركوك ناو)ی وت “لێكۆڵینەوە لە كوشتنی لەمعان بەردەوامە، زانیاری زۆر ووردمان دەستكەوتووە و ئەنجامدەرانی ئەو كارەمان بۆ دەركەوتووە، بۆیە تەواوی دەروازەكانی كەركوك و شارەكانی كوردستانمان لە ناو و وێنەی تۆمەتبارەكە ئاگاداركردووەتەوە”.\nشاری كەركوك، 8ی ئازاری 2017، مەراسیمی رۆژی جیهانی ژنان فۆتۆ: سۆران محەمەد\nژنان رەخنەیان هەیە\nكوشتنی لەمعان هێشتا ناڕوونی زۆری تیادایە، ئەمەش هاوشێوەی زۆرێك لە كەیسەكانی تری ژنان، كە رێكخراوەكان پێیانوایە بەلاڕێدا دەبرێت.\nماڵی لەمعان لە گەڕەكی عەرەفەیە لە باكوری كەركوك، كە ماڵی پارێزگار و كۆمەڵێك بەرپرسی ئەمنی لێیە و دوو دەروازەی دەرچوونی هەیە كە پۆلیسی لێجێگیركراوە.\nماوەی هەشت ساڵ زیاترە كردەوەی چەكداری لەو گەڕەكە ئەنجامنەدراوە، ئەوەش جێی گومانی رێكخراوەكانی ژنانە كە چۆن بەو ئاسانییە لەمعان رفێنراوە.\nرووداوەكە لەكاتێكدابوو هەمان رۆژ ژمارەیەك رێكخراو بە بۆنەی رۆژی جیهانی ژنانەوە مەراسیمێكیان رێكخست‌و تێیدا جەختیانكردەوە، لە نەهێشتنی توندوتیژییەكان دژی ژنان‌و فەراهەمكردنی مافەكانیان.\nلەكاتی پرسەكەشیدا هەڕەشەیان لەكەسوكاری كچەكە كردووە\nجوان حەسەن، سەرۆكی لیژنەی مافەكانی مرۆڤ‌و كاروباری ژنان لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك بە (كەركوك ناو)ی وت “جێگای داخە لە رۆژی ژناندا ژنێك بەو شێوەیە دەكوژرێت”، بەبڕوای ئەو هۆكاری ئەو توندوتیژییانە نەبونی ئارامگەیەكە بۆ ژنان و داڵدەدانیان.\nعەقید فەرهاد دەڵێت كە ئەوانەی لەمعان-یان كوشتووە “لەكاتی پرسەی كچكەدا، بە ژمارەیەكی تەلەفون هەڕەشەیان لە خانەوادەی لەمعان كردووە ئەگەر ئەو پارەیەی داوایان كردووە پێیان نەدەن ئەو بە ئاسانی لەكۆڵیان نابنەوە، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە پێدەچێت زیاتر لە گروپێك ئەو كارەیان كردبێت”.\nناجێگری دۆخی ئابووری، داب‌ونەریت، هەوڵدان بۆ هێنانەوەی ژنی دووەم و بەزۆر بەشوودان، بەهۆكارە دیارەكانی توندوتیژی دژی ژنان دادەنرێن لە كەركوك.\nلە 11 مانگی یەكەمی ساڵی 2016دا 793 حاڵەتی توندوتیژی دژ بە ژنان لەكەركوك تۆماركراوە، ئەوەش بەپێی ئامارێكی لیژنەی مافەكانی مرۆڤ و ژنان لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك.


شه‌رمه‌زاربێت ئیتفاقییه‌ی ستراتیجی !! …..به‌نازئیبراهیم – Denegkan\nشه‌رمه‌زاربێت ئیتفاقییه‌ی ستراتیجی !!\nدوای زیاتر له چاره‌که سه‌ده‌یه‌ک له چه‌ندین پیلانی گڵاووپه‌لکێشانی دوژمنانی کوردو شه‌ڕی ناوخۆو ئاگر به‌ست وگفتوگۆوده‌یان وده‌یان په‌ڵه‌ی ڕه‌شی لکاوی تربه‌ته‌وێڵێ مێژوی هه‌ردوو پارتی سه‌ره‌کی له‌کوردستان(پارتی ویه‌کێتی) دوای ده‌ساڵ له‌وه‌ستانی شه‌ڕی به‌ناو براکوژی زه‌مه‌نێکی کورته که هه‌ردوولایان باشتر وایه بڵیم هه‌ردوو بنه‌ماڵه گه‌یشتنه‌ئه‌و باوه‌ڕه‌ی که بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی یه‌کتری پێویستیان به ئیتفقاییه‌کی ستراتیجیه..\nئاخر باوه‌ڕناکه‌م کوردێک هه‌بێت له‌دنیاداپێی ناخۆش بێت که ببڕای وببڕای جارێکی تر شه‌ڕی ناوخۆ له‌کوردستان دا دووباره بێته‌وه سوێندی که‌سانێکی خاین و خۆفرۆش ناخۆم که هه‌میشه ئاوی ئاشه‌کانیان له شه‌ری ناوخۆدایه..\nباسی ئه‌وه ناکه‌م که ئێستاش که‌سمان به ڕوونی نه‌مانزانی ئه‌و ڕیکه‌وتنه چی تێدایه نه‌ک هه‌ر ئێمه به‌ڵکو خودی ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی مه‌کته‌بی سیاسی که ئیمزاشیان له‌سه‌ر ئه‌و کاغه‌زه ڕووزه‌رده کردووه نایانزانی ناوه‌رۆکه‌که‌ی چی تێدایه..\nهه‌موو ئه‌وجارانه‌ی که شه‌ڕی ناوخۆی تێدا هه‌ڵگیرساوه شتی زۆر بێکه‌ڵک وناگرنگ بوونه هاوسه‌ره‌که‌م زۆرجار باسی هه‌ڵگیرسانه‌کانی شه‌ڕی ناوخۆم بۆ ئه‌کات ئه‌ڵێت: ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی ناوچه‌ی بیتوێن وپشده‌ر بێت ئه‌زانێت که له سه‌ره‌تای هه‌شتاکان چۆن به‌شه‌هید کردنی شه‌هید مه‌لای حاجی ڕه‌ش له( قوله‌ی کانی ماران) فه‌رمانده‌ی تیپی 76 کۆڕه‌شی یه‌کێتی له‌لایه‌ن به‌ناو سۆسیالیسته‌کانی سه‌ر به‌پارتیه‌وه له‌سه‌ر چوار کڵاشنکۆفی ژه‌نگاوی ئه‌وشه‌ڕه‌ناوخۆیه گه‌وره‌یه ده‌ستیپێکرد که ته‌واوی ناوچه‌کانی کوردستانی گرته‌وه..\nنامه‌وێت قه‌تماغه‌ی برینه‌کان هه‌ڵده‌مه‌وه به‌ڵام که‌س نیه نه‌زانێت که هه‌زاره‌ها کوردبونه‌ته قوربانی شه‌ڕی ناوخۆوو پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی ئه‌و دووبنه‌ماڵه‌یه که باوکی خۆم یه‌کێک بووه له‌و قوربانیانه، که‌چی ڕۆژبه‌ڕۆژ مه‌ڵۆی تری خیانه‌ت وگه‌لی فرۆشی ئه‌خه‌نه سه‌رخه‌رمانی تاوانه‌کانیان و خه‌ڵکی کوردستان لێیان بێده‌نگه ، پارتی چوار ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له‌سه‌ر هه‌ندێک فایلداری ناو یه‌کێتی ده‌یان وتارو نوسینیان بڵاوکرده‌وه، یه‌کێتی زیاتر له 12 ته‌ن به‌ڵگه‌نامه‌ی فایل و خیانه‌ته‌کانی پارتی لایه که‌س به ناوه‌رۆکی ئه‌م هه‌موو شتانه نازانێت ئاخر نازانم ئه‌و میله‌ته‌ی ئێمه چۆن مێژووی خۆی ده‌نوسێته‌وه که به‌رانبه‌ر هه‌موو شتێک سه‌رکزبکات..\nیه‌کێک له‌هه‌ره کاره‌ساته گه‌وره‌کانی که به‌سه‌ر کورداهاتووه‌له هه‌رچوارپارچه‌کانی کوردستان کاره‌ساتی ئه‌نفال وکیمیابارانه ،ناچمه سه‌ر ناوه‌رۆکی گه‌وره‌یی ئه‌وکاره‌ساته‌وڕاده‌ی کاریگه‌ری له‌سه‌ر به‌ره‌وپێشچونی دۆزی کورد قسه زۆر له‌سه‌ر ئه‌وه‌کراوه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی شه‌رمه‌زاریه بۆ ته‌واوی خه‌ڵکی کوردستان ئه‌وه‌یه که سه‌رکرده‌کانی ئه‌مڕۆ به‌رگری له تاوانبارانی ئه‌و کاره‌ساتانه ئه‌که‌ن.\nنه‌ک هه‌ر کورد هه‌موو مرۆڤایه‌تی شه‌رم ئه‌یگرێت کاتێک به‌ناو سه‌رکرده کورده‌کانمان به‌تایبه‌تیش مام جه‌لال سڵتان هاشم به ئه‌ستێره‌ی گه‌شی سوپای عێراق دا ئه‌نێت ووه‌فیق سامه‌ڕائی ئه‌کات به ڕاوێژکاری خۆی وبارزانیش نزار خه‌زره‌جی ده‌نێرێته ده‌ره‌وه، ده‌یانی وه‌ک شێخ چۆپی که که‌س نازانێت یه‌کێتی وپارتی چۆن ناردیانه ده‌ره‌وه ده‌ستی سوره به‌خوێنی سه‌ده‌هاڕۆڵه‌ی ئه‌وگه‌له که چی نه‌ک هه‌ر لیپێجانه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ نه‌کراوه به‌ڵکوڕیزیشیان لێگیراوه..\nبه‌ڕاست ئه‌گه‌ر به‌وردی باسی هه‌موو هه‌ڵه‌و لێدوانه‌کانی ئه‌و به‌ناو سه‌رکردانه بکه‌یت وات لێئه‌که‌ن په‌شیمان بیت له کورد بوونی خۆت ئه‌وه جگه له کلکایه‌تی و نۆکه‌رایه‌تیش بۆ ئێران وتورکیاوداگیرکه‌رانی تری کوردستان..\nله‌دوای هاتنه پێشه‌وه‌ی دادگایی تاوانبارانی کاره‌ساتی کیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه وئاشکرابوونی گیران وده‌ربازبوونی یه‌کێک له و فڕۆکه‌وانه‌ی که‌سه‌رپه‌رشتی ئه‌و کاره‌ی کردووه مرۆڤ ئه‌وه‌نده‌ی تر شه‌رم ئه‌یگرێت ئه‌و سه‌رکردانه به‌هی خۆی بزانێت،ئه‌وه‌نده نوسین و بابه‌ت له‌سه‌ر ئه‌وه بڵاوکراوه‌ته‌وه که ئه‌گه‌ر حکومه‌تی هه‌رێم وته‌واوی ده‌زگا ئه‌منیه‌کانی کوردستان به مه‌کته‌به سیاسیه‌کانیشه‌وه زه‌ره‌یه‌ک ویژدانیان هه‌بووه ئه‌بوایه بڕۆنه‌وه بۆ ماڵه‌کانی خۆیان و ده‌ست له کاره‌کانیان بکێشنه‌وه، هه‌ر ڕۆژه‌ی چیرۆکێک باس ئه‌کرێت له‌وه ئه‌چێت هه‌موومان بێ ئاگابین له‌وه‌ی که فرۆشتنی فڕۆکه‌وانه‌که‌ش له به‌ندی ئابوری ئیتفاقیه ستراتیجیه‌که‌داجێگه‌ی کراوه‌ته‌وه که تیاییدا هاتووه که هه‌ر سه‌رچاوه‌یه‌کی دارای له هه‌ر ڕێگه‌یه‌که‌وه بێت جا پۆڵ بریمه‌ر بۆمان بێنێت یان هی فرۆشتنی که‌رکوک بێت(مه‌به‌ستم خاکه‌که‌یه‌تی نه‌ک نه‌وته‌که‌ی) یان دیاری تورکیاوئێران بێت بۆ له‌ناوبردنی نه‌یاره‌کانیان ئه‌وا به‌یه‌کسانی دابه‌ش ئه‌کرێت به‌سه‌ر خه‌زێنه‌ی هه‌ردووبنه‌ماڵه‌دا، له‌وانه‌یه براده‌رانی پارتی ئه‌وانه‌ی که ناوی ئیتفاقیه ستراتیجیه‌که‌یان نه‌بیستووه که‌مێک نیگه‌ران بن بڵین ئێوه خۆتان فڕۆکه‌وانه‌که‌تان فڕاندووه بۆ ئێمه خه‌تابار ئه‌که‌ن، خۆ به‌سه‌رێک هه‌قتانه وا بڵێن چونکه تا کوئێستاش حکومه‌ته‌به‌زۆر به‌یه‌که‌وه لکێنراوه‌که‌ی کاک نێچیرهیچ ده‌سه‌ڵاتێکی به‌سه‌ر هیچ ده‌زگایه‌کی سنوری یه‌کێتی دا ناشکێت ئه‌گه‌ر وانیه لێکۆڵینه‌وه له وکاره‌سه‌تا پڕشه‌رمه‌زاریه‌ی که ئه‌وفڕۆکه‌وانه‌ی تیا ده‌رباز کراوه کاری ده‌زگاکانی حوکمه‌ته..له‌هه‌موو شوێنێکی دنیادا ڕاگه‌یاندن به ده‌سه‌ڵاتی چواره‌م ناو ئه‌برێت که چی به‌داخه‌وه له‌سایه‌ی ئه‌و هه‌م وزوڵم وزۆره‌ی له ڕۆژنامه نوسان و کادیرانی ڕاگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆ ئه‌کرێت له‌کوردستان رۆژنامه‌و سایته ئازاده‌کان بونه‌ته ده‌سه‌ڵاتی یه‌که‌م وته‌نها دادگایه‌ک که بۆ تاوانباران دابنرێت لاپه‌ڕه‌ی سایت و ڕۆژنامه‌کانه ..\nمن دژی هیچ لێک نزیک بونه‌وه‌یه‌ک یان ڕێککه‌وتنێک نیم که له نێوان هه‌ر هێزوڕیکخراوێکی سیاسی کوردستان دا بێته کایه‌وه به‌مه‌رجێک له‌به‌رژه‌وه‌ندی گشتی خه‌ڵکی کوردستانا بێت ، به‌ڵام که‌س نیه به‌گومان نه‌بێت له‌وئیتفاقیه به‌ناو ستراتیجیه‌ی نێوان پارتی و یه‌کێتی، ئه‌گه‌ر سه‌رۆکی هه‌رێم وسه‌رۆکی حوکمه‌ت که هه‌ردووکیان هی پارتین و مام وبرازان ڕاستگۆیانه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی کوردستانا ئه‌که‌ن ئه‌بێت هه‌ڵوێستی جدیان هه‌بێت سه‌باره‌ت به‌که‌یسی فڕۆکه‌وانه فرۆشراوه‌که و تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی که هه‌رکه‌سیک ده‌ستی هه‌بووبێت له‌و سه‌واومامه‌ڵه‌یه بدرێته ده‌ست هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان و له‌وێ دادگای ڕه‌وایانه‌ی گه‌ل حوکمیان به‌سه‌رابات، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و دوو به‌ڕێزه‌ش وه‌ک ئاسایش وده‌زگاکانی یه‌کێتی به‌پینه‌و په‌ڕۆوچیرۆکی سه‌یر سه‌یر بیانه‌وێت ئه‌و مه‌سه‌له‌یه دیزه به‌ده‌رخۆنه بکه‌ن، ئه‌وسا پێویسته هه‌موومان بڵێین شه‌رمه‌زار بێت ئیتفاقیه ی ستراتیجی وهه‌ڵوێستی جه‌ماوه‌ریمان هه‌بێت. .. \nPrevious له‌یادی هونه‌رمه‌ند کاروان عوسمان دا….هه‌ژێن\nNext ئاکنه / Acne…..گوڵاڵه پشده‌ری


دەربارەی شیعری منداڵان.\nشیعر جوانترین و ناسکترین هونەرە، گرنگترین لقی ئەدەبە .. هەست و خۆشییەکی تایبەتی بە دڵ و دەروون و هۆشی مرۆڤ دەبەخشێت .. ئێمەی کورد بە سروشتی گەلێکی دڵپاک و هەست و نەست ناسکین و سۆزدارین، رووخۆش و گوفت ولوفت شیرینین .. هەر لە کۆنەوە ئاڵودەی خۆشی و شادی و، بەزم و گۆرانی و گۆڤەند و هەڵپەڕکێ و زەماوەند بووینە .. لەگەڵ داهێنانی زماندا، لەگەڵ پێکەوەنانی رستەی شیرین و، ترپە و سەروادا، چڕینیان بە دەنگێکی ناسک و بە ئاوازێکی خۆش و پڕ لە خرۆش، گۆرانی و شیعر سەریان هەڵداون .. لەو کاتەوە تا ئەمڕۆ، ئێمەی کوردلە هەموو میللەتێکی تر زیاتر رمودە و هۆگری گۆرانی و شیعر و سروود بوینە .. جوانی و ئەفسووناوی سروشتی کوردستانی رەنگین و قەشەنگمان، زیاتر کاری لە هەست و سۆز و دەروونمان کردووە، رەنگدانەوەیان لە گۆرانی و شیعر و سروودی کوردیدا هەبووە و هەیە .. بە گۆرانی و بە شیعر گوزارشتمان لە خۆشییەکان و، لە ناخۆشییەکانی ژیانمان کردوون، ناخی دڵی خۆمان بە شیعر و گۆرانی و ئاوازی خۆش دەربڕیوە .. هەر لە کۆنەوە شیعر و گۆرانی بوونە بە بەشێک لە ژیانمان .. تێکەڵاوی خوێنمان بوونە، هەستیان بزواندووین، بوونەتە خۆراکی دەروونمان، بە ویردی سەر زمانمان، بە چەکی بەرگریمان، کاریگەرییان لە رووحی رەوانمان کردوون .. کەم گەل هەیە، بە قەی ئێمەی کورد، هێندە جوانی پەرست و شیعردۆست بن .. سەرەڕای ئەو هەموو کوێرەوەری و هەژاری و نەهامەتییانەی کە داگیرکەرانی کوردستان بە سەری ئێمەی کوردیان هێناون و دەهێنن، بۆ سڕینەوەی ناسنامەی نەتەوەییمان، بۆ کاڵکردنەوەی فۆلکلۆرمان، بۆ کوێرکردنەوەی کەلتوور و کەلەپووری رەسەنی کوردیمان .. بۆ قەدەغەکردنی جەژنی نەورۆزمان .. بەڵام شکستیان هێنا و، نەیانتوانی فۆلکلۆر و داب و نەریتی خۆڕاگری گەلەکەمان لە ناوبەرن، ئەگەرچی دزییەکی زۆریان لێکردووین و، بە دەیان گۆرانی فۆلکلۆری کوردییان کردوون بە موڵکی خۆیان، بەڵام بە زەقی رەسەنایەتی و مۆرکی کوردییان پێوە دیارن .. کورد یەکێکە لە گەلە هەرە دەوڵەمەندەکانی جیهان، لە سامانی گۆرانی و بەیتی فۆلکلۆریدا .. خاوەنی گەنجینەیەکی زەبەند و لەبنەهاتوی فۆلکلۆرین .. کە بۆتە مایەی شانازیمانە.\nلە ئەمڕۆدا، تەکنۆلۆژیا و داهێنان و گۆڕان، خەریکە زۆر شت کاڵ بکەنەوە .. جا بۆ پاراستن ولە ناونەچوونی ئەم سامانە بەنرخەمان، کە بەشێکی گرنگە لە گەنجینەی سامانی فۆلکلۆری کوردیمان.. پێویستە کۆبکرێنەوە و، بە ئەرشیف بکرێن و، بپارێزرێن.\n( شیعر) یا (هۆنراوە) یا ( هەڵبەست) یا (هۆزان ) چوار وشەی هاومانا و هاومەبەستن، لە ئەدەبی کوردیدا هەر چوار وشەکە بەکاردەههێنین .. بەڵام ( شیعر) زیاتر دەقی گرتووە و زۆرترلە ئاخاوتن و لە نووسیندا بەکاری دەهێنین ..بێگومان بایەخی شیعر لە بایەخی چیرۆک کەمتر نییە، شیعر ختووکەی هەست و نەست و سۆزمان دەدات .. چێژ و خۆشی و شادییەکی زۆر بە هۆش و دەروونمان پێ دەبەخشێت ... شیعر ئەندێشە و خەیاڵمان گەشتر دەکات، ئاستی رۆشنبیری و زانستی و زانیاریی گشتیمان فراوانتر دەکات .. گەشبینتر و هیوادارترمان دەکات.\nشیعری منداڵان، بەشێکی گرنگە لە ئەدەبی منداڵاندا، نزیکترین هونەرە لە دەروونیانەوە، گرنگترین کاریگەری هەیە، لەسەر ژیانی ئەمڕۆ و داهاتوویان .. هەر لە کۆنەوە دایکانی میهرەبان و بەسۆزی کوردمان، بە لای لایە و گۆرانی و لۆرین و لاواندنەوە، بە دەنگێکی ناسک و، بە ئاوازێکی بەسۆز و شیرین، کۆرپەکانیان لاواندوونەتەوە، بە دەم لای لایە و گورگانە شەوێ، لانکەکانیان راژەندوون و، کۆرپەکانیان ژیرکردوونەتەوە و، کردوویاننە خەو.\nتێکڕای منداڵان حەزیان لە گۆرانی و شیعر و سروود هەیە، بە تایبەتیش ئەو شیعر و گۆرانییانەی کە خۆشی و شادییان پێ دەبەخشن، باسی ژیان و ژینگەیان دەکەن، باسی باڵندە و ئاژەڵ و یاری و شادی و، خۆشی و ئازادی و، ئازایی و سەرچڵییان بۆ دەکەن، باس لە هیوا و خواست و ئارەزوو و حەز و خەونەکانیان دەکەن، بە ئاسانی لێیان تێدەگەن و، ژیانی خەیاڵی خۆیانی تێیاندا دەبیننەوە.\nئەو ئامانجانەی کە شیعری ناسک و جوانی منداڵان دەیان هێننەدی، زۆر لەو ئامانجانە زیاترن کە تا ئەمڕۆ باسیان لێکردوون .. بایەخ و گرنگی شیعر لە سەر سۆز و دەروونی منداڵان، پێویستی بە توێژینەوەیەکی قووڵ و ورد هەیە .. ئێمە بە چڕیو بە کورتی باسی هەندێ لە ئامانجە گرنگەکانی شیعری منداڵان دەکەین، لەوانەش:\nشیعری منداڵان کاریگەرییەکیباشی هەیە، لە فراوانکردنی ئاسۆی ئەندێشە و خەیاڵی منداڵاندا، لە گەشەکردنی زەین و هۆشیان، لە قووڵترکردنی بیریان، لە ختووکەدانی هەست و سۆزیان، چێژ و خۆشییەکی زۆریان پێدەبەخشێت، گەلێ گرێ و کێشەی دەروونی منداڵان چارەسەردەکات، بەشێک لە هەڵەکانیان راست دەکاتەوە، لە رێی شیعری جوانەوە گەلێ لە ئامانجەکانی پەروەردەیەکی دروست دێنەدی .. شیعری منداڵان هۆکارێکە بۆ فێرکردن و فێربوون، منداڵان بە تاک و بە کۆمەڵ، بە دەنگ و ئاواز وجووڵەوە، شیعر و سروود و گۆرانی دەڵێن، شەرمیان دەشکێ و، ئازایەتی ئەدەبییان دەبێت .. شیعر هۆکارێکی گرنگە بۆ بنیاتنانی کەسایەتییەکی دروست، بۆ رواندنی رەوشتی بەرز و خووی جوان و بەهای پیرۆز، بۆ فێربوونی نەریتی رەسەن و رەفتاری باش و هەڵسوکەوتی راست، بۆ زاخاودانی هۆش و هەست و دەروونی منداڵان، بۆ زیاتر خۆشەویستی و هاوبەستەبوون بۆ گەل و نیشتمان..ئەوە شیعرەوە، کوردیلە چاوگەشەکانمان بە کوردایەتی و کوردستان پەروەری گۆش و پەروەردە دەکات ..فێریان دەکات کە هەمیشە دڵسۆزی گەل و نیشتیمانەکەیان بن، پاک و راستگۆ و ئازا و قارەمان بن، خێزان و کەسوکار و هاوڕێکانیان خۆشبوێ .. ئەوە شیعرە، فێری خەبات و تێکۆشان خۆڕاگری و بەرگری و کۆڵنەدانیان دەکات .. فێری ئازادیخوازی،ئاشتیخوازی، هاوڕێتی، چاکەخوازی، دادپەروەری و، مرۆڤایەتییان دەکات .. ئەوە شیعرە، فێری خۆشەویستی و پەیوەندی خوشک و برایی و، یەکێتی و تەبایی و، هاوکاری ویەکڕیزی و سەرکەوتنیان دەکات .. ئەوەشیعرە، فێریان دەکات، زمانی شیرینی کوردیمان لایان شیرینتر بێت ، کوردستانیان لا پیرۆزتربێت، ئاڵای کوردستانیان لا جوانتربێت، پێشمەرگەیان لا خۆشەویستربێت، شەهیدەنەمرەکانی کوردستانیان لا شکۆدارتربێت، پاڵەوانێتی و رۆڵی سەرکردە و کەسایەتییە ناودارەکانمان و، کەڵە ئافرەتە قارەمانەکانمانیان لا بەرزتربێت .. بۆیە بە چاوێکی رێزەوە لە شاعیرانی منداڵان دەڕوانرێت .. چونکە شاعیرانی منداڵان دراوێکی گرانبەهای دەگمەنن.. ئەرکێکی زۆر پیرۆز و هەستیاریان لە ئەستۆ گرتووە، بەرپرسێتییەکی مەترسیداریانهەڵبژاردووە .. پێویستە زۆر بە دڵسۆزییەوە، بە ئەوپەڕی وریای و ئەمانەتەوە، ئەرکی سەرشانیان جێبەجی بکەن و، پەیامی پیرۆزی شیعری رەسەنی منداڵان بهێننەدی .. هەر هەڵە و کەموکوڕییەک لە شیعرەکانیاندا هەبن، کاریگەرییەکی خراپیان لەسەر ژیانی ئەمڕۆ و داهاتووی منداڵان دەبێت .. دەبنە بەشێک لە رەفتار و ژیانیان، راستکردنەوە و رەگ هەڵکێشانیان ئاسان نابێت، باجێکی زۆری ئەو هەڵانە دەدەینەوە .. ئەم گوناه و زیانەش لە ئەستۆی شاعیری منداڵانی نابەڵەد و دوور نەبیندایە.\nنووسینی شیعر بۆ منداڵان، کارێکی هەڕەمەکی و ئاسان و ساکار نییە، لە نووسینی شیعر بۆ گەورەکان گەلێ گرانترە، چونکە شیعری منداڵان، هەر ئەوە نییە، کە شاعیر چەند دێڕێکی کێش و سەروادار رێکبخات و ناوی لێبنێت ( شیعر بۆ منداڵان )، شیعری منداڵان بنەما و تایبەتمەندی خۆی هەیە، کە پێویستە شاعیر لە نووسینی شیعرەکانیدا بۆ منداڵان رەچاویان بکات .. پێویستە شیعری منداڵان، وشەکانی ئاسان و رەوان و تەڕ و پاراو بن، وەک گوڵ جوان و گەش و بۆنخۆشبن، هیچ گرێ و گۆڵێک لە شیعرەکاندا نەبن، لە ئێستادا باوی کێشی عەروزی شیعر نەماوە .. پێویستە کێشی شیعرەکانخۆماڵیبن( پەنجەیی ـ بڕگەیی ) و کورت بن . زۆربەی شاعیرانی منداڵان، شیعرەکانیان بە کێشی پەنجەییدادەڕێژن کێشی ( ٥ ، ٦، ٧، ٨، ١٠) برگەیی .( کێش ) و ( ترپە) و (موزیک) سێبنەمان لەبنەماکانی شیعر، پەیوەندییان بە یەکەوە هەیە و، تەواکەری یەکترین، یا بڵێن گیانێکن و لە سێ جەستدان .. گونجانی هەرسێکیان پێکەوە ..جوانی و شیرینی و چێژێکی خۆش بە شیعر دەبەخشن .. ریتم و تەکنیکیش پێویستە بە پێی پێوەرەکانی شیعری منداڵان بن .شاعیری منداڵان، کاتێ دەتوانێ شیعری بە سوود و کاریگەر بۆ منداڵان بنووسێت، کە شارەزاییەکی تەواوی لە قۆناغەکانی گەشەی منداڵ لە رووی دەروونی وکۆمەڵایەتی و ژیری و سۆزی و زمانی و بیردا هەبێت .. پێویستە شارەزابێت، لە زانستی دەروونناسی و جوانناسی و پەروەردەی نوێی منداڵدا، ئەوە بزانێت کە هەریەکە لە قۆناغەکانی گەشەکردن و هەراشبوونی منداڵ، ئاستی تێگەیشتن و توانای بیرکردنەوە و، ئاسۆی بڕکردنی خەیاڵ و، فەرهەنگی زمان و، حەز و ئارەزوو و پێویستی و پێداویستیی خۆیان هەیە . ئەوە بزانێت کە شیعری منداڵان،دەبێت وەکو منداڵان پاک و سادە بێت.\nشاعیرە کوردە رابەرەکانمان تا نزیکی ساڵانی حەفتاکان وەکو جۆرێکی سەرەکی لە ئەدەبی کوردیدا، مامەڵەیان لەگەڵ شیعری منداڵاندا کردوون، کەم و زۆر شیعر و چیرۆکەشیعری ناسک و جوانیان بۆ منداڵانی کورد نووسیون، کە بەشێکی زۆری ئەو شیعرانە، وەکو زێڕی خاوێن وان، تا ئەمڕۆش ئەو تام و چێژەی هەیان بوو، هەمان چێژیان هەیە و بوونەتە ویردی سەر زمانی منداڵان،کراون بە گۆرانی و سروود .. پێشتر ناوی بەشێک لەو شاعیرانەمان هێنا، لەگەڵ نموونەی شیعرەکانیان بۆ منداڵان، لەوانەش : ( ئەحمەدی خانی، شێخ مارفی نۆدێی، ئەمین عالی بەدرخان، پیرەمێر، زێوەر، فایق بێکەس، موفتی پێنجوێینی، گۆران، قانیع، دڵزار، هەژار، کامەران موکری، ... هتد ..).پۆلێن کردنی قۆناغ و ناوی شاعیرانی منداڵان، تێکهەڵکێشن، چونکە شاعیری وەهامان هەیە، لە چەند شیعرێک زیاتریان بۆ منداڵان نە نووسیون، هەشمانە بە دەیان شیعریان بۆ منداڵان نووسیوە، هەمانە لە ساڵانی شەستەکانەوەە، تا ئەمڕۆ، کانیاوی شیعریان بڵقەدا و لێی دەڕوا و وشکی نەکردووە، هەشمانە تەنها بۆ ماوەیەکی دیاری کراو شیعریان بۆ منداڵان نووسیوە.\nشیعر وەک هەر بابەتێکی تر، پێویستی بە داهێنان و گەشەکردن هەیە، پێویستی بە تەکنیکی تازە و بە ستایلی تازە و بە شێوە گوزارشتی تازە هەیە .. لە ئەمڕۆدا، گوڵزاری گوڵ هەمەڕەنگەی شیعری منداڵانی کورد، لە فراونتر و رەنگینتردایە، چەندین شاعیری تازەی ناسراوی کوردمان، هاتوونەتە ئاراوە،، چەندین بەرهەمی شیعری هەمەڕەنگەی جوانیان بۆ منداڵانی کوردمان نووسیون و، لە کتێبی قەشەنگ و رەنگیندا، پێشکەشیان بە منداڵانی کورد کردوون ..لە ئەمڕۆدا چەندین گۆڤار بە زمانی کوردی بۆ منداڵان دەردەچن .. لە رووی چەندێتی و چونییەتییەوە،لە رووی ناوەڕۆک و فۆرم و تەکنیکەوە، پێشکەوتنێکی باش و هیوابەخش بەدی دەکرێت ..نووسین و بەرهەمهێنان بۆ منداڵانی کوردمان لە زۆربوون و پێشکەوتن و نوێخوازیدایە .. گومان لەودا نییە کە لە چۆنێتی و چەندێتیدا، کەموکوڕییەکی زۆرمان لە ئەدەبی منداڵان بە گشتیی و شیعری منداڵان بە تایبەتی هەیە، ئەم کەموکورتییانەش هۆی خویان هەیە، چ لە رووی مادییەوە، یا لە رووی هونەرییەوە، یا لە رووی نابەڵەدی خودی نووسەر و شاعیری منداڵانەوە، یا کەموکوڕیلە رازانەوە و چاپکردندا .. لە رووی چۆنییەتییەوە، ئێمە ـ کەم و پوخت ـ مان پێ باشترە لە ـ زۆربێ و بۆربێ ـلە رووی چەندێتیشەوە، کتێب و گۆڤارە چاپکراوەکان بۆ منداڵانی کورد .. لە ئاستی پێویستی ژمارەی منداڵانی کوردا نین، بۆ نموونە لە باشووری کوردستاندا، نزیکەی دوو ملیۆن منداڵام هەیە کە تەمەنیان لە نێوان (٨ ـ ١٥)ساڵاندان، کە دەتوانن کتێب و گۆڤارە کوردییەکانی منداڵان بخوێننەوە .. بەڵام تێکڕای تیراژی هەریەکە لە گۆڤارە کوردییەکان بۆ منداڵان لە ئێستادا مانگانە لە هەر گۆڤارێکدا لە (٠٠٠٢) ەوەبۆ (٥٠٠٠)دانە زیاتریان لێ چاپ ناکرێت .. لە چاو ژمارەی منداڵانی کوردەوە زۆر کەمن .. سەرەڕای ئەوەش نرخەکانیان بۆ منداڵان گرانن، چونکە لە لایەن حکومەتەوە وەکو پێویست بە پارە یارمەتییان نادەن، بەشێکیش لە گۆڤارەکانی منداڵان تەنها لەو شارانەدا دەفرۆشرێن کە لێیان دەردەچن، ناگەنە دەستی منداڵان کوردمان لە شارەکانی تری کوردستاندا، هەموو کتێبخانە گشتییەکانی شارەکانی کوردستانیش،وەک پێویست هەموو ژمارکانی گۆڤارەکانی منداڵانناکڕن، تا لە بەشی منداڵاندا هەبن و،، منداڵان بتوانن بیان خوێننەوەو، سوودیان لێیان وەربگرن.\nهەر بەم شێوەیەش ئەو کتێبە چاپکراوانەی کە چیرۆک و شیعری منداڵانیان لەخۆگرتوون .. لە رووی چۆنێتی و هونەری و مەرجەکانی کتێبی منداڵان و،لە رووی چەندێتیدانین و، بێ مەرجی وکەم و کورتییەکی زۆریان پێوە دیارە .. تیراژی چاپکراوی هەر کتێبکی منداڵان لە (٥٠٠) ەوە بۆ ( ١٠٠٠) دانەیە .. لە چاو ژمارەی منداڵانەوە کەمە و نرخەکانیشیان گرانن .. بە بۆچوونی من هۆی هەرە سەرکی دەگەڕێتەەوە بۆ دەستکورتی و یارمەتی نەدانی نووسەرانی ئەو کتێبانەیە.. تا ئەمڕۆش لە باشووری کوردستاندا، دەزگایەک یا کۆمپانیایەک نییە،کە تایبەت بێت بە چاپ کردن و بە بڵاوکردنەوەی کتێب و گۆڤارەکانی منداڵان.\nشاعیرانی منداڵانی کوردمان، لە هەموو بابەتەکاندا شیعریان بۆ منداڵان نووسیوە، وەکو شیعری : نیشتمانی، کۆمەڵایەتی، فێرکاری، زانیاری، وەرزشی، کۆمیدی، دەربارەی ئاژەڵ و باڵندە و دار و درەخت و گوڵ و پەپوولە، دەربارەی پیاهەڵدان بە سروشتی جوان و رەنگینی کوردستان، شیعر بۆ خۆشەویستی دایک و باوک و مامۆستاکان، بۆ پێشمەرگەی دلێر و پاڵەوان کە بووونە بە سیمبولی بەرگری و قارەمانێتی لە جیهاندا، بۆ ئافرەتە قارەمانەکانمان، بۆ بەرگریو کۆڵنەدان، بۆ ئازادی و ئاشتی، بۆ ئاڵای رەنگینی کوردستان، بۆ قەد و باڵای شاخە سەرکەشەکانمان، بۆ زمانی شیرینی کوردیمان، بۆ ئازایی و، بۆ ناودارانی گەلەکەمان، بۆ پاک وخاوێنی،بۆ یاری و خۆشی ، ... هتد.\nشایانی باسە زۆربەی ئەوانەی شیعر و سروود و گۆرانی بۆ منداڵان دەنووسن، مامۆستا بوون و یا مامۆستان، چونکە مامۆستایان زیاتر لە جیهانی وەنەوشەیی و لە هیوا و حەز و خەونە سەوزەکانی منداڵانەوە نزیکن، زیاتر لە راز و نیاز و ناخی دڵی پاکیان، لە ئارەزوو و لە هیواکانیان دەگەن، زیاتر گوێیان لە زمانی شیرینیان دەبێت، زیاتر گوێیان لە راز و نیازی پاکیان دەبێت، بۆ نموونە ئەم شاعیر و نووسەرانە کە شیعر و چیرۆکیان بۆ منداڵانیکورد نووسیون .. مامۆستا بوون، یا مامۆستان : ( فایق بێکەس، زێوەر، گۆران، عەلی عەبدوڵڵا شەونم، عومەر عەبدولڕەحیم، فەریدوون عەلی ئەمین، عوسمان محەمەد هەورامی، جەزا عەلی ئەمین، حەمە کەریم هەورامی، کەریم شارەزا، عومەر عەلی ئەمین، رەزا ساڵح، رۆستەم باجەلان، جگەرسۆز پێدرۆیی، ئیسماعیل رۆژبەیانی، کازم کۆیی، ئیبراهیم ئەحمەد شوان، عەلی حەمەڕەشید بەرزنجی، عەبدولڕەحمان فەهیمی، ئەحمەد ئسماعیل ئیسماعیل، رۆستەم باجەلان،... هتد).\nبەڵام ئەمە مەرج نییە، چونکە کەڵە شاعیرانی منداڵانی وەکو : لەتیف هەڵمەت، کاکەی فەللاح، سەبریە نوری قادر ( دایکی سۆلاڤ )،محەمەد بەرزی، ئەمانە مامۆستا نین، بە ڵام سۆزێکی هەستێکی مامۆستاییان هەیە، لە میانەی شیعرە ناسکەکانیانەوە بۆ منداڵان، وا هەست دەکەین کە چەندین ساڵ مامۆستا بوونە و، تەمەنیان لە ناو منداڵاندا بەسەر بردوونن.\nپۆلێنکردنی شیعری منداڵان:\n١ـ شیعری فۆلکلۆری : ئەو شیعرە میللییانەن، کە خاوەنەکانیان نەناسراون، گەل بە خاوەنی ئەو شیعرانە دەزانرێت، زۆربەیان کراون بە گۆرانی .. لە نێو گەنجینەی دەوڵەمەندی شیعری فولکلۆری کوردیدا، بە سەدان گۆرانی و شیعری فۆلکلۆری سادە و ناسکیان تێدایە، پشکی منداڵانیش کەم نین لەم سامانەدا، بە دەیان لای لایە و شیعری فۆلکلۆری و گۆرانیمان هەیە، کە بە تایبەتی بۆ منداڵان وتراون، هەندێکیان تایبەتن بە کچانەوە، هەندێکی تریان تایبەتن بە کوڕان، بە زۆریش هاوبەشن بۆ کچان بۆ کوڕان دەشێن، منداڵان بە گۆرانی و جووڵە و یارییەوە ئەم گۆرانییانە دەڵێنەوە.\n٢ـ شیعری فێرکردن ( فێرکاری ) : جۆرێکە لە شیعری منداڵان، بە مەبەستی فێرکردنی منداڵان نووسراون، لەوانەش ( نوبارا بچوکان) ی ئەحمەدی خانی و، ( ئەحمەدی )ی شێخ مارفی نۆدێی، فەرهەنگوکەکەی شەهید شاکر فەتاح، بە دەیان پارچە شیعری فێرکردنی تری شاعيران ترمان.\nئەم شیعرەی ( زێوەر )بە ناوی ( ژمـارە) نموونەیەکە لە شیعری فێرکاری:\nنـــــــــــــــۆ و دە .... یارمــــەتی هــــــــاوڕێت بــــدە.\n٣ـ شیعری نیشتمانی : پانتاییەکی زۆری لە شیعر و سروودی منداڵانی کوردا گرتۆتەوە.. گۆشکرنی منداڵانی کوردمان، بە هەستی کوردایەتی و بە کوردستانپەروەری .. گرنگترین ئامانجی شاعیرانی کوردمانە، چونکە بەشێکی زۆری کوردستان، تا ئەمڕۆش لە لایەن داگیرکەرانی رەگەزپەرستەوە داگیرکراوە، بۆیە بەر لە هەموو ئامانجێک شاعیرانی منداڵانی کوردمان، تەنانەت ئەو شاعیرانەی بۆ گەورەکانیش دەنووسن . خۆشەویستی و شیرینترکردنی کوردستان لە دڵی منداڵانی کوردا بە پێویست و بە ئامانجێکی پیرۆز دەزانن .. شاعیرانی نیشتمانیمان، منداڵان هاندەدەن کە تێبکۆشن بۆ ئازادی کورد و بۆ رزگارکردنی کوردستان لە داگیرکەران، گەشبینی و هیوای سەرکەوتن دەخەنە دڵی منداڵانی کوردەوە .. شیعری بەرگری و ئەو شیعر و سروودانەش کە بۆ قارەمانێتی پێشمەرگەی کوردستان نووسراون، بەشێکی گرنگن لە شیعری نیشتمانی .. تا ئەمڕۆش شان بە شانی خەباتی سیاسی و رۆشنبیری، پیویستیشمان بە چەک هەیە .. بۆ پاراستنی خاکی کوردستان لە دوژمنان .. ئەمە کۆپلە شیعرێکی نیشتمانی جوانە، ناوی نووسەرەکەی نازانم:\nخەریـتەی هەمـوو خـــاکیکوردســـــتان\nدرۆیــــە هەســـــتێ و تۆڵـــــــە بســێنێ.\nئەمەشە پارچە شیعرێکی ( لەتیف هەڵمەت )ە لە ژێر ناوی ( نیشتمان):\nنیشـتمانم کوردسـتانە کوردســـتان.\nکەڵە شاعیری گەورە و نەمری گەلەکەمان، خوالێخۆشبوو ( شـێرکۆ بێـکەس ) هەستی بەرگری بە چەک لە دڵی منداڵانی کوردا دەڕوێنێ .. کە گەورەبوون نەک هەر بە پێنووس و سیاسەت بەرگری لە خاکی کوردستان بکەن .. بەڵکو پێویستە ئامادەشبن كە چەک هەڵبگرن و درێژە بە شۆڕش بدەن تا کوردستان لە داگیرکەران رزگاردەکەن ..ئەوەتا لە شیعری ( وێنــەیەک ) دا، منداڵی کورد چەک دەکەنە شانی پیاوانی کورد، بۆبەرگری کردن لە خاکی پیرۆزی کوردستان:\nچوارەم : چـەکی کردە شــانی.\n٤ـ شیعری پەروەردەیی : بەشێکی گرنگە لە شیعری منداڵان،وەکو : پەروەردەیی کۆمەڵایەتی، مرۆڤایەتی، ژینگەیی، وەرزشی، ئایینی، تەندروستی، دەروونی، بەزەیی بە ئاژەڵ و باڵندە ...هتد، لەسەر هەریەکە لەم جۆرانەش،بە دەیان نموونە شیعری پەروەردەیی جوان وخۆشی کوردیمان بۆ منداڵان هەیە .. ئەمەشنموونەیەکە، لە شيعری پەروەردەیی بە ناوی( درەخـت ) ، لە نووسینی شاعیر و چیرۆکنووسی بە توانای بواری منداڵان،ئەندازیار (محـەمـەد بــەرزی) کە تا ئێستا کۆمەڵێک شیعر و چیرۆکیخۆشی لە پێنج کتێبدا بۆ منداڵان چاپ کردوون:\nلــــق و پــــۆپینەشکــــــــێنم.\n١٨\_٤\_٢٠١٥ - نەرویج


خۆپیشاندان و مانگرتنی کرێکارانی هەفت تەپە، پێی نایە ١٦ هەمین رۆژی خۆیەوە\nرۆژی سێ شەممە ٢٩ی خەزەڵوەر ، مانگرتن و خۆپیشاندانی کرێکارانی هەفت تەپە پێی نایە ١٦ هەمین رۆژی خۆیەوە. لە ١٦ هەمین رۆژی ناڕەزایەتی دەربڕینی کرێکارانی هەفت تەپە. کرێکارەکان سەرەڕای دەستگیرکردن و هەڕەشەکردن وەک ١٥ رۆژی پێشتر لە شاری شووش دەستیان دایە خۆپیشاندان.\nکرێکارانی وێڕای ناڕەزایەتی دەربڕین بە لەبەرچاو نەگرتنی خواستەکانیان ، خوازیاری ئازاد کردنی کرێکارانی دەستگیر کراو بوون. جێگەی ئاماژەیە رۆژی یەکشەممە ٢٧ی خەزەڵوەر ١٨ کرێکاری ئەم ناوەندە کرێکارییە لە لایەن هێزە ئەمنیەتییەکانەوە دەستگیر کران و رۆژی دواتر ١٢ کەس لەو کرێکارانە بە دانانی بارمتە ئازاد کران. هەروەها هەڕەشەیان لێکراوە کە نابێ بەردەوام بن لە مانگرتن و خۆپیشاندان.\nکرێکارانی نەیشەکەری هەفت تەپە رۆژی سێ شەممە ٢٩ی خەزەڵوەر لە ناو شاری شووش کۆبوونەوەی ناڕەزایەتیان رێک خست و خوازیاری ئازاد کردنی هاوکارەکانیان بوون.\nلە ئێستەدا ٦ کرێکاری ئەم ناوەندە پیشەسازییە لەوانە : ئیسماعیل بەخشی، موسلم ئارمەند، محەممەد حەنیفەر ، سەید حسەین فازڵی دەستبەسەرن و تا ئێستە ئازاد نەکراون.\nمانگرتنی کرێکارانی هەفت تەپە رۆژی ١٣ی خەزەڵوەر بە ناڕەزایەتی بە نەدانی حەقدەستەکانیان و سپاردنی ئەم ناوەندە بە کەرتی تایبەت و لەبەرچاونەگرتنی خواستە پیشەییەکانی کرێکاران دەستی پێکرد.\nسەرەڕای سەرکوت کردن و گوشاری ناوەندە ئەمنیەتییەکان بەڵام کرێکارەکان خوازیاری گەیشتن بە مافەکانیانن.\nلە چەند ساڵی رابردوودا، هەفت تەپە وەک ناوەندێکی پیشەسازی چەندین جار ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانی کرێکارانی بەخۆوە دیوەو ئەتوانین ئەم ناوەندە بە یەکێک لەو ناوەندانە بزانین کە کرێکاران سەرەڕای هەموو گوشارە حکوومەتیەکان بەڵام تێیدا رێکخراون و سەرەڕای گوشارەکان هەوڵ دەدەن بە مافەکانی خۆیان بگەن.


بڕیاری ئوپۆزسیۆن و لایەنە ئیسلامییەکان لە سەر پڕۆژه‌یاسای هه‌ڵپه‌ساردنی دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێم\n14:54 PM IRAQ\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- دوای په‌سه‌ندكردنی پڕۆژه‌یاسای هه‌ڵپه‌ساردنی دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێم، سێ لایه‌ن هه‌ڵوێستی خۆیان ڕوون كردنه‌وه، گۆڕان جه‌خت ده‌كاته‌وه، به‌په‌سه‌ندكردنی پڕۆژه‌كه‌ی ئه‌مڕۆیان، ڕێگرییان كردووه له ته‌وافوقات به‌و پۆسته.\nپەرلەمانی کوردستان لە دانیشتنەکەی ڕۆژی 11ی تەمووزدا پرۆژە یاساکەى گۆڕان و دوو پەرلەمانتارى یەکگرتووى بۆ هەڵپەساردنى سەرۆکایەتى هەرێم بە زۆرینەى دەنگى ٣٩ پەرلەمانتار پەسەند کرد، کە لە پەرلەمانتارانى گۆڕان و پارتى و چەند پەرلەمانتارێکى یەکێتى پێکهاتبوون.\nله‌كۆنگره‌یێكی ڕۆژنامه‌وانیدا له ته‌لاری په‌رله‌مانی كوردستان ئاری عه‌بدوله‌تیف سه‌رۆكی فراكسیۆنی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی ڕایگه‌یاند، "ئێمه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا بووین له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان، هه‌ڵبژاردن بۆ سه‌رۆكی هه‌رێمیش ئه‌نجام بدرێت و لایه‌نه‌كان كاندید بۆ ئه‌و پۆسته پێشكه‌ش بكه‌ن".\nناوبراو وتیشی:"پێشتر دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی هه‌رێم به‌گوێره‌ی یاسا تاهه‌ڵبژاردنی 30ی 9ی 2018یه‌و دوای ئه‌و واده‌یه‌ش ناكرێت دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كان درێژ بكرێته‌وه".\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، "ناكرێت له‌م خوله‌ی ئێستای په‌رله‌مانه‌وه پرسی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و سیستمی سیاسی به‌خولی داهاتوی په‌رله‌مان بسپێردرێت".\nله لایێكی دیكه‌وه و هه‌ر له‌كۆنگره‌یێكی ڕۆژنامه‌وانیدا مه‌ڕوان گه‌ڵاڵی سه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی ڕایگه‌یاند، "پێشتر پڕۆژه‌ی هاوبه‌شمان له‌گه‌ڵ لایه‌نه ئیسلامییه‌كان هه‌بووه و داوامان كردووه بابه‌تی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم یه‌كلا بكرێته‌وه، ئێستاش جه‌خت ده‌كه‌ینه‌وه پێویسته هه‌ڵبژاردن بۆ سه‌رۆكی هه‌رێمیش ئه‌نجام بدرێت نه‌ك دامه‌زراوه‌كه هه‌ڵپه‌سێردرێت".\nناوبراو جه‌ختیشی كرده‌وه، "ناكرێت پێشتر پڕۆژه‌مان له‌سه‌ر هه‌مان بابه‌ت هه‌بوه‌و خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌می بۆ كراوه و له‌لایه‌ن لیژنه‌ی یاساییه‌وه ڕاپۆرتی له‌سه‌ر ئاماده‌كرا و ئێستا كاری پێنه‌كرێت و له به‌رامبه‌ردا دامه‌زراوه‌كه تاوه‌كوو خولی داهاتوو هه‌ڵپه‌سێردرا".\nلای خۆیشیه‌وه عه‌لی حه‌مه‌ساڵح په‌رله‌مانتاری فراكسیۆنی گۆڕان ڕایگه‌یاند، "سپاردنی چاره‌سه‌ركردنی پرسی سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێم به‌خولی داهاتوو هه‌نگاوێكی باشه چوونكه ڕێگریمان كرد له ته‌وافوقات له سه‌ر ئه‌و پۆسته".\nلایەنەکانى گۆڕان و یەکگرتوو و کۆمەڵ و یەکێتى کە ساڵى ٢٠١٥ پڕۆژەیێکی هاوبەشیان بۆ هەموارکردنەوەى یاساى سەرۆکایەتیى هەرێم ئامادە کرد و لێک نزیک بوونەوە، هەریەکەیان هەڵوێستى جیاى هەبوو لەبارەى پڕۆژە یاساى هەڵپەساردنى دامەزراوەى سەرۆکایەتى هەرێم کە لەلایەن فراکسیۆنى گۆڕان و دوو پەرلەمانتارى یەکگرتووەوە ئامادەکرابوو.\nبەهۆى ئەو یاسایەوە فراکسیۆنەکانى گۆڕان و کۆمەڵ کە پیشتر لە زۆربەى پرسەکاندا هاوهەڵوێست بوون دابەشبوون و کۆمەڵ بە پێچەوانەى گۆڕانەوە دەنگى بە پەسەندکردنى پڕۆژەکە نەدا و دژى وەستایەوە.\nسەرچاوە: تۆڕی هەواڵی سلێمانی- تەلەڤزیۆنی ئێن ئاڕ تی


بنچینه‌كانی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت چیه ؟\nوتار/ 10/09/2019 152 جار بینراوە\nئایه ده‌وڵه‌تانی جیهان دوای سه‌ربه‌خۆی\nچۆن توانیویانه ئه‌رك و مافه‌كانی هاونیشتیمانان ڕێكبخه‌ن ؟\nسه‌رجه‌م ده‌وڵه‌تانی جیهان به‌ده‌ستورێكی سه‌رده‌م ژیانی هاونیشتیمانان و ئه‌ركه‌كانی ده‌وڵه‌ت ڕێك ده‌خه‌ن له ڕێگای یاسا كار بۆجێبه‌جێ كردنی ، ئه‌و خاڵانه خواره‌وه كه ئاسایشی نیشتیمانی له‌سه‌ر دامه‌زراوه سه‌رجه‌م دانیشتوان و حیزبه‌كان له خزمه‌ت ئامانجه‌كانی ئه‌و سێ خاڵانه‌ی خواره‌وه‌ن ،\n1- ئابوریه‌كی سه‌ربه‌خۆ له‌ده‌ستێكی ده‌ستپاكدابێت ، واتا داهاتی نیشتیمان له خزمه‌ت گه‌له‌كه‌ی دابێت .\n2- سوپایه‌كی به‌هێز و تۆكمه و نیشتیمانی و په‌روه‌رده به بیرێكی پێشكه‌وتوخوازی و مافه‌كانی مرۆڤ و هاوچه‌رخ ته‌نها ئامانجی پاراستنی نیشتیمان و سنور و سیاده‌كانی گه‌له‌كه‌ی بێت .\n3- په‌یوه‌ندیه‌كان له‌سه‌ر ئاستی نیشتیمانی بێت ته‌نها ئامانی خزمه‌ت كردنی نیشتیمانه‌كه‌ی بێت و هه‌موو په‌یوه‌ندیه‌كان له‌ژێر چاودێری په‌ڕله‌مان و سه‌رۆكایه‌تی نیشتیمان بێت .\nبه‌م شێوه‌یه و به پراتیكی نیشتیمانێكی به‌هێز و گه‌لێكی به‌خته‌وه‌ر ده‌بێت دوور ده‌بێت له به‌ڵێنی بێ كردار و گه‌وجاندنی خه‌ڵك ، ئه‌و خاڵانه بۆ ئێمه‌ی كورد زۆر گرینگ بوو هه‌ر له‌سه‌رده‌می په‌ڕله‌مانی یه‌كه‌م و كابینه‌ی یه‌كه‌م ده‌بووایه به پراتیكی كاری بۆ كرابایه و یاسا ناسان ده‌ستورێكی هاوچه‌رخ و شایسته‌یان بۆ گه‌لی كوردستان دروستكردبایه چونكه ده‌ستور دایكی یاساكانه ئه‌گه‌ر ده‌ستور نه‌بێت ته‌نها شه‌رمه باسی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی بكرێت ، ئاخر له ده‌ستوردا ماف و ئه‌ركی هاوڵاتیان دابین ده‌كرێت ،\nله‌و ده‌ستوره‌دا ئینتیمای نیشتیمانی بوون به‌هێز ده‌كرێت ، جێگای خۆیه‌تی له‌مڕۆوه كار بۆ ده‌ستور و ئه‌و خاڵانه بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی چیتر یاری به چاره‌نوسی گه‌لی كوردستان به گشتی و هه‌ژاران به تایبه‌تی نه‌كرێت چیتر خه‌بات و تێكۆشانمان پێ مه‌فرۆشنه‌وه تاوانی نه‌وه‌ی نوێ چیه كه له سه‌روه‌ریه‌كاندا به‌ژدار نه‌بووه .\nنوێترین نوسینەکانی سه‌لیم میراوده‌لی\nشەڕی بە وەکالەت چیە؟\nپێشەوەی بتان گۆڕن خۆتان بگۆڕن\nلەدادگای پەروەردگار سکاڵاتان لەسەر تۆمار دەکەین\nگه‌نده‌ڵی هه‌نگیشی گرته‌وه\nخوێندکارێکی کورد وڵاتی چینی سەرسام کرد


عەبدوڵای مەلا نوری15/2/2019 499 جار بینراوە\nلە بارەی خۆشەویستیەوە بەڕێز عەبدوڵا ئۆج ئالان دەڵێت: پێش ئەوەی پرسی عیشق و خۆشەویستی نێوان رەگەزی نێرو مێ بێتە ئاراوە، دەبێت هێلانەیەک بۆ ئەو عیشقە دەستەبەر کرابێت، هێلانەیەکی ئارام بە پێشمەرجی عیشقێکی دروست و بەردەوام دەزانێت.\nپێی وایە خۆشەویستی بەهایەکی باڵای هەیە، بۆیە نابێت سەرگەردان و ئاوارەو بێ نیشتیمان و بێ ئازادی بێت.\nلای ئۆچ ئالان خۆشەویستی پرۆسەیەکی روکەش و مادی نیە وەک ئەوەی لەمڕۆدا بازرگانی پێوە دەکرێت و لە شانۆی میدیای سەرمایەداریدا پیشاندەدرێت و تەرویجی بۆ دەکرێت.\nخۆشەویستی لای ئۆج ئالان پێویستی بە سەقامگیرییە، سەقامگیری راستەقینە لە ئازادیەوەیە، ئازادی مانادار لە سیستمی نەتەوەی دیموکراتیکدا دەستەبەر دەبێت، نەتەوەی دیموکراتیک کەش و شوێنی قبوڵکردن و پێکەوەژیانی تەواوی رەنگ و دەنگە جیاوازەکانە بە خۆشەویستیەوە.


Kurdipedia - ئەسکەندەر عوسمان جامباز\n👫 ئەسکەندەر عوسمان جامباز | Kategori: Kişiler | Başlık dili: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئەسکەندەر عوسمان جامباز\nوێنەکێشی هونەرمەندی بە توانای شاری هەولێری دێرین مامۆستا ئەسکەندەر عوسمان جامباز، لە ساڵی 1938دا لە شاری هەولێر، چاوی ژیانی هەڵێناوە و لە بنەماڵەیەکی کاسبکاری جامباز پەروەردە بوو.\nخوێندنی قۆناغی سەرەتایی لەساڵی 1945دا لە قوتابخانەی "ئیبن خەلەکان"ی سەرەتایی دەست پێکردووەو ئەو قۆناغەی بەزیرەکی بڕیوە بۆ تەواوکردنی خوێندنەکەی چووەتە قوتابخانەی "ناوەندیی هەولێر"، کە لە دوای شۆڕشی 14ی تەمموزی 1958دا ناونرا "ناوەندیی کۆماری" و هەر لەو ساڵەشدا خوێندنی ناوەندیشی تەواوکردووەو لە پایزی 1958دا لە خانەی مامۆستایانی سەرەتایی لە هەولێر وەرگیراوە و لەسەر دەستی هونەرمەندی ناوداری شێوەکاریی مامۆستا جەواد رەسووڵ ناجی بە تەواوی دەست و بازووی هونەری شێوەکاریی بە هێزبووە گوندی "سیساوه"ی سەر بە ناوچەی هەریر کراوە بە مامۆستا و دوای ساڵێک سەبارەت بە لێهاتوویی لە هونەری شێوەکاریی، گوێزراوەتەوە بۆ ناوشاری هەولێر و لە قوتابخانەی "هەولێری نموونەیی" کراوە بە مامۆستای وانەکانی هونەری شێوەکاری لە هەموو پۆلەکانی ئەو قوتابخانەی نموونەییەی، کە کرا بووە مەڵبەندی راهێنانی قوتابیانی خانەی مامۆستایانی سەرەتایی لە هەولێر.\nمامۆستا ئەسکەندەر جامباز کوڕێکی کەڵەگەتی خوان و رێکوپێک بوو، تاکو سەرەتای نەوەدەکانی سەدەی رابردوو هەستی بەهیچ نەخۆشیەک نەدەکرد. بەڵام دوای ئەو مێژووە هەستی بە نەخۆشییەکی خراپ کرد و رۆژ بە رۆژ تەندروستی بەڕەو خراپی دەچوو، هیچ چارەسەرییەک دادی نەدا تاکو ئەو هونەرمەندە بەهرەدارە لە رۆژی 1994.08.18دا هەر لەشارە شیرنەکەی خۆی کۆچی دوایی کرد و هەموو هونەرمەندانی قەڵا و منارە و مامۆستا و رۆشنبیرەکان شارەکە لە رێ و ناشتنی تەرمەکەی بەشداریان کرد.\nهەر چەندە مامۆستا ئەسکەندەر بەڕواڵەت لەبەر چاومان ونبوو، بەڵام تابلۆ و کەڤاڵەکانی لە بەرچاومان ون نابن و کەسایەتیەکەیشی لە دڵ وێژدانی دۆست و یارانی ناسڕێتەوە و سوپاس بۆ یەزادن شوێن و پایەی هونەریی لەناو رۆڵەکانی بنەماڵەکەیدا بەچۆڵی نەماوەتەوه، چونکە کچێک و کوڕێکی وەکو باوکیان بەهرەی هونەری وێنەکێشانی و شێوەکارییان هەیە و نەیانهێشتووە کاروانی هونەری شێوەکاری لە بنەماڵەکەیاندا بپسێتەوە و بوەستێ.\nئەسکەندەر عوسمان و ژیانی هونەریی:\nمامۆستا ئەسکەندەر ئوسمان لەسەردەمی خوێندنی سەرەتاییەوە بەهرەی هونەری وێنەکێشانی لێ بەدی کراوە و لەسەرەتادا لاسایی وێنەکێشە هونەرمەندەکانی هەولێری وەک مامۆستایان "دانیال قەساب" و "جەواد رەسوول ناجی" کردۆتەوه.\nبەڵام کە گەیشتووەتە قۆناغی خوێندنی خانەی مامۆستایان سوودێکی راستەوخۆی لە ئامۆژگاری و رێنماییەکانی مامۆستای بەهرەداری شێوەکاریی جەواد رەسوول بگرێ و رووبکاتە دیمە رەسەنەکانی ژیانی کوردەواری دەشتەکی بە تایبەتی ژیانی کۆچەریی و لادێ نشینی و ئاژەڵداریی، چونکە بنەماڵەکەی جامباز بووە و تێکەڵاویی و پەیوەندیی بە خەڵکی لادێ و کۆچەرییەوە هەبووە و هەر خەریکی کڕین و فرۆشتنی وڵاغ بووه. بۆیە ئەو لایەنەی لە تابلۆکانی دا زاڵە و، لە هونەری وێنەکێشانی پورتریتیش گەلێک دەست رۆیشتوو بووه.\nیەکەمین تابلۆی مامۆستا ئەسکەندەر بە ناوی "ژنە بۆڵی" بووه، ئینجا تابلۆ نایابەکانی "مانگادۆشین" و "ژنە دۆم" و، ئەگەر بمانەوێت هەندێک لە تابلۆ هونەرییەکانی ئەم هونەرمەندە بەهرەدارە بدوێین، ئەوا دەبێ ئەم راستیانە بڵێین کە لە ماوەی ژیانی 56 ساڵیدا 300 تابلۆی نایابی کێشاوە و جگە لەمانەش مەرگی ناوەختی ماوەی نەداوە 16 تابلۆی بەر دەستی تەواو بکات و، ئەو هونەرمەندە بەهرەدارە لەساڵی 1962دا لەیەکەم پێشانگای هونەریی بەڕێوبەرایەتی پەروەردەی هەولێر بە چەند تابلۆیەک بەشداریی کردووە و لە ناو هەموواندا تابلۆی "ژنە بۆڵی" سەرەنجی تەماشاکارانی پێشانگاکەی راکێشاوە و هونەر ناسان و رەخنەگران بە تابلۆیەکی نایاب و سەرکەوتوویان داناوە و پێشانگاکانی پەروەردەی هەولێر لەساڵانی 1965، 1966، 1967، 1968دا بە تابلۆی نوێ و سەرنج راکێش بەشداریی کردووە و لەساڵی 1982، 1983شدا بەشداری لە فیستیڤاڵی رۆشنبیریی کوردی لە هۆڵی میدیا لەشاری هەولێردا کردووەو هونەر پەروەران بە وێنەکێشکی ریالیستی مەزنیان داناوه. لەو پێشانگایانەدا گەلێک تابلۆی مامۆستا ئەسکەندەر پەسنکراون و وەک نمووەی تابلۆی هونەری کوردی بردراون بۆ دەرەوەی کوردستان و ئێراق، لەوانە ئێستا کە 3 تابلۆی لە ئیتاڵیا و 2 تابلۆشی لە وڵاتی سوێدن و چەند تابلۆیەکێشی لە شالیارێتی رۆشنبیریی ئێراقە لە شاری بەغدا و چەندانی دیکەشی بوونەتە خاوەنی هونەر دۆستان لە هەولێر و سلێمانی و کەرکووک و شارەکانی دیکەی کوردستان.\n➕ Bu başlık Hawrê Baxewan tarafından Nov 10 2008 4:55PM tarihinde kaydedildi\n👁 Bu başlık 9,807 defa görüntülendi


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: سیاسەتی ئەمەریکا لە مەر کورد و برژەوەندی ئەو وەڵاتە ئەمەریکا پیش ئەوەیی کە دەست بۆ کارەێک بەبات ئەول بێر لە برژەوەندی خۆیی دەکاتەوە پاشان بریار دەدات.\nسیاسەتی ئەمەریکا لە مەر کورد و برژەوەندی ئەو وەڵاتە ئەمەریکا پیش ئەوەیی کە دەست بۆ کارەێک بەبات ئەول بێر لە برژەوەندی خۆیی دەکاتەوە پاشان بریار دەدات.\nئەمه‌ریکا هه‌ڵوێستی خۆی لەبارەی سەربەخۆیی کورده‌وه راگه‌یاند\nNRT-واشنتۆن: وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا رایگەیاند کە هیچ گۆڕانكاریه‌ك له بۆچوونی ئه‌مریكا ڕووی نه‌داوه سه‌باره‌ت بە پرسی کورد لە عێراق و بۆچوونی ئه‌مریكا هەروەک خۆیەتی دەخوازێت عێراقێكی یه‌كگرتوو و به‌هێز بێت.\nله میانه‌ی كۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی رۆژانه‌یدا، جین ساكی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا سه‌باره‌ت به وته‌كانی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل كه باسی له دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆی كوردی كردبوو ، ڕایگه‌یاند "هیچ گۆڕانكاریه‌ك له بۆچوونی ئه‌مریكا ڕووی نه‌داوه سه‌باره‌ت به‌و بابه‌ته. بۆچوونی ئه‌مریكا عێراقێكی یه‌كگرتوو و به‌هێز ده‌بێت".\nوتیشی "ئه‌مریكا هه‌ستی به داخوازی كورده‌كان كردووه، كه ماوه‌ی چه‌ندین ساڵه داوای ده‌كه‌ن، به‌ڵام به‌پێویستی ده‌زانێت یه‌كگرتوو بن، بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌و تیرۆره‌ی ڕووبه‌ڕوویان بۆته‌وه".\nبنیامین ناتانیاهۆ سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل، رۆژی یه‌كشه‌ممه 29ی حوزه‌یران / یۆنیۆی 2014، رایگه‌یاندبوو "پشتیوانی له دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی كوردی و جیابوونه‌وه‌ی كورده‌كان له عێراق ده‌كه‌ین، هه‌رچه‌ند ئه‌م پشتیوانییه‌مان پێچه‌وانه‌ی ئه‌و خواسته‌یه كه ئه‌مریكا هه‌یه‌تی بۆ مانه‌وه‌ی عێراق به یه‌كپارچه‌یی".\nناتانیاهۆ له په‌یمانگه‌ی (ئای. ئێن. ئێس. ئێس)ی تایبه‌ت به توێژینه‌وه‌كانی زانكۆی ته‌لئه‌بیب قسه‌ی له باره‌ی داڕووخانی عێراقه‌وه كرد و جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه كرده‌وه، "پێویسته پشتیوانی له هیوا و هه‌وڵه‌كانی كورد بۆ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت بكه‌ین".\nوتیشی "كورد گه‌لێكی تێكۆشه‌رن و سه‌لماندوویانه كه پابه‌ندێتی سیاسی و میانڕه‌وی سیاسییان هه‌یه و ئه‌و گه‌له شایسته‌ی سه‌ربه‌خۆیی سیاسیین".\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۴/۱۰/۱۳۹۳ ۰۸:۲۹:۰۰ قبل‌ازظهر


ئەو دە وڵاتانەی زۆرترین ژمارەی پشكنینی كۆرۆنایان ئەنجام داوە\nژمارەی پشكنینەكان بۆ كۆرۆنا یەكێكە لەو هەنگاوانەی بۆ كۆنتڕۆڵ كردنی بڵاوبوونەوەی ئەو ڤایرۆسە بە گرنگ دادەنرێت و ئەو وڵاتانەی زۆرترین ژمارەی پشكنینیان ئەنجامداوە، دەتوانن دڵنیاتر بن لە كۆنتڕۆڵكردنی كۆرۆنا.\nبەپێی داتا فەرمیەكان، ئەمریكا كە زۆرترین ژمارەی توشبوون و گیان لەدەستدان بە كۆرۆنای تێدا تۆمار كراوە، لە رووی زۆری ژمارەی پشكنینەكانیشەوە یەكەمە، بەو پێیەی لەو وڵاتە دوو ملیۆن و 872 هەزار و 678 پشكنین بۆ گومانلێكراوانی توشبوون بە كۆرۆنا كراوە و لەو ژمارەیە زیاتر لە نیو ملیۆن كەس ئەنجامی پشكنینەكانیان ئەرێنی بووە.\nلە پلەی دووەمدا وڵاتی ئەڵمانیا دێت كە یەك ملیۆن و 317 هەزار و 887 پشكنینی ئەنجامداوە و دەركەوتووە نزیكەی 128 هەزار كەسیان هەڵگری ڤایرۆسەكەن.\nروسیا كە 18 هەزار تووشبووی كۆرۆنای تێدایە، بەپێی ئامارە فەرمیەكان یەك ملیۆن و 300 هەزار پشكنینی تێدا كراوە و بەمەش لە پلەی سێهەمی ریزبەندی ئەو وڵاتانەدایە كە زۆرترین پشكنینیان ئەنجامداوە.\nئیتالیا كە دوای چین ببوە دووەم ناوەندی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكە و لە رووی ژمارەی ئەو كەسانەی گیانیان لەدەستداوە لە پلەی دووەمی جیهاندایە، لە رووی زۆرترین پشكنینەوە لە پلەی چوارمدا دێت و یەك ملیۆن و 46 هەزار و 910 پشكنین بۆ گومانلێكراوان كراوە لەو وڵاتەدا.\nهەرچی ئیماراتی یەكگرتووی عەرەبیە، سەرباری ئەوەی نزیكەی چوار هەزار تووشبووی تێدایە، بەڵام لە رووی زۆری ژمارەی پشكنینەوە لە پلەی پێنجەمدایە، بە ئەنجامدانی 648 هەزار و 195 پشكنین.\nدوای ئیمارات وڵاتی ئیسپانیا دێت. ئەم وڵاتە ئەوروپیە لە رووی ژمارەی توشبوون لە پلەی دووەمی جیهان و لە رووی حاڵەتەكانی مردن بە كۆرۆناشەوە لە پلەی سێهەمدایە، لەو وڵاتە 600 هەزار پشكنین بۆ كۆرۆنا كراوە.\nكۆریای باشوریش كە لەسەرتاوە دوای چین گیرۆدەترین وڵات بوو بە دەست كۆرۆناوە 10 هەزار تووشبووی تێدا تۆمار كراوە، بەڵام لە رووی زۆری ژمارەی پشكنینەوە لە پلەی حەوتەمی وڵاتانی جیهاندایە و 514 هەزار و 621 پشكنینی تێداكراوە.\nكەنەدا بە 422 هەزار و 200 پشكنین لە پلەی هەشتەم و توركیا بە 410 هەزار لە پلەی نۆیەم و بەریتانیاش كە 367 هەزار پشكنینی تێدا كراوە لە پلەی دەیەمدایە.\nلە چین كە سەرەتا ڤایرۆسەكەی تێدا بڵاوبووەوە، هیچ ئامارێك لە بارەی ژمارەی پشكنینەكان لەبەردەستدا نییە و لە عێراقیش بەپێی راگەیەنراوی فەرمی وەزارەتی تەندروستی وڵاتەكە 37 هەزار و 791 پشكنین بۆ گومانلێكراوان كراوە و لەو ژمارەیە ئەنجامی هەزار و 378 كەس ئەرێنی بووە.


ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی ئەمڕۆ له گه‌رمیان كۆده‌بێته‌وه\nسزادان له‌سه‌ر پابه‌ند نه‌بوون به‌ده‌وامه‌وه ده‌ستیپێكرد\nناسر هەركی: بەدواداچوون بۆ دواكۆبوونەوەی وەزارەتی ناوخۆ و بەرگریی عێراق دەكەین\nوەزیری ناوخۆ و كۆنسووڵی گشتیی ئەمەریكا كۆبوونەوە\nئه‌مریكا خۆشحاڵی خۆی بە پێشکەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا دەربڕی\nخاڵێکی پڕۆژەیاسای چاکسازی بریتییە لە گۆڕینی کاری پەرلەمانتاری بۆ گرێبەست\n2019-04-14 [05:59 AM]\nبۆ ڕێزگرتن له 31ەمین ساڵرۆژی قوربانیانی ئه‌نفالی گه‌رمیان، ئەمڕۆ یه‌كشه‌ممه 14|4|2019، ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی كۆبونه‌وه‌یه‌كی نائاسایی له گه‌رمیان ئه‌نجامده‌دات و تییدا سێ ته‌وه‌ر باس ده‌كریت.\nبارزان حامید، ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی له فراكسیۆنی پارتیی دیموكراتیی كوردستان، ڕایگه‌یاند: "بۆ ڕێزگرتن له 31ەمین ساڵه‌ی قوربانیانی ئه‌نفالی گه‌رمیان، ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلیمانی بڕیاریدا ئه‌مساڵ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی نائاسایی له گه‌رمیان به‌ڕێوه‌ببات، كه ئەمڕۆ یەکشەممە له ئیداره‌ی گه‌رمیان كۆبوونه‌وه‌كه ئه‌نجام ده‌درێت".\nگوتیشی: "كارنامه‌ی كۆبوونه‌وه‌كه سێ ته‌وه‌ر له خۆده‌گرێت، ته‌وه‌ری یه‌كه‌م میوانداریكردنی به‌رپرسانی ئیداری گه‌رمیان ده‌بێ و باس له به‌ڕێوه‌چوونی كاره‌كانی ئیداره‌ی گه‌رمیان ده‌كرێت، ته‌وه‌ری دووه‌میش بڕیاردان ده‌بێ له‌سه‌ر هه‌ندێ پڕۆژه‌ی ته‌واونه‌كراوی ئیداره‌ی گه‌رمیان، كه له چه‌ند ساڵی ڕابردوودا به‌هۆی قه‌یرانی دارایی و هه‌ندێ باردۆخی تایبه‌تییه‌وه وه‌ستاون، بۆ ئه‌وه‌ی جارێكی دیكه له ڕێگه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلیمانیه‌وه بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه بدرێت و هه‌وڵبدرێت ، كه ئه‌و پڕۆژانه بخرێنه‌وه كار".\nئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی گوتیشی: "ته‌وه‌ری سێیه‌می كۆبوونه‌وه‌كه‌ی ئەمڕۆ بڕیاردان ده‌بێت له‌سه‌ر پێشنیاری ته‌واوكردنی ڕێگه‌ی دووسایدی نیوان (كه‌لار ـ سلێمانی)، كه ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه ئه‌ویش ڕاگیراوه و ڕۆژانه چه‌ندین حاڵه‌تی ڕووداوی نه‌خوازراوی هاتووچۆ تێیدا ڕووده‌دات".\nئەم هەواڵە 3286جار خوێندراوەتەوە\nچەند بیرۆکەیەک بۆ ڕزگاربوون لە گەرمای ھاوین


چه‌ندین بومه‌له‌رزه هه‌رێمی كوردستانیان هه‌ژاند - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » کوردستانی » چه‌ندین بومه‌له‌رزه هه‌رێمی كوردستانیان هه‌ژاند\nچه‌ندین بومه‌له‌رزه هه‌رێمی كوردستانیان هه‌ژاند\nin کوردستانی, هەواڵ 04/23/2019\t0\nبه‌یانی ئه‌مڕۆ بومه‌له‌رزه ژماره‌یه‌ك ناوچه‌ی هه‌رێمی كوردستانی هه‌ژاندو كه‌شناسی سلێمانیش زانیاری زیاتر ئاشكراده‌كات و ڕایده‌گه‌یه‌نێت، “بومه‌له‌رزه‌كه زیاتر له‌قه‌زای خانه‌قین هه‌ستی پێكراوه”.\nئاراس مه‌حمود لێپرسراوی به‌شی بومه‌له‌رزه له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی كه‌شناسی و بومه‌له‌رزه‌زانیی سلێمانی له‌لێدوانێکیدا بۆ میدیاکان رایگەیاند ، “كاتژمێر 6ی به‌یانی ئه‌مڕۆ بومه‌له‌رزه‌یه‌ك له‌ناوچه‌ی قه‌سری شیرین له‌ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان تۆماركراوه كه پله‌كه‌ی 3.6 پله بوه به‌پێوه‌ری ڕێخته‌ر”.\nوتیشی:”دواتریش ژماره‌یه‌كی زۆر بومه‌له‌رزه‌ی دیكه له‌ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان تۆماركراوه كه قه‌زای خانه‌قین و چه‌ند شوێنێكی دیكه‌ش به‌تایبه‌ت له‌سلێمانیش تاڕاده‌یه‌ك هه‌ست به‌و بومه‌له‌رزه‌یه كراوه”.\nئه‌وه‌شی ڕونكرده‌وه، به‌یانی ئه‌مڕۆ بومه‌له‌رزه‌یه‌كی دیكه له‌سلێمانی هه‌ستی پێكراوه‌و چاوه‌ڕوانین ورده‌كاریی زیاترده‌كه‌ین كه له‌داتا سه‌نته‌ره‌وه وه‌ریبگرین.


2/22/2021 12:25:00 PM 400 جار خوێندراوەتەوە\nحیزب بە بێ هەیکەلی ڕێکخستن و ئۆرگانەکانی خاوەنی کۆمەڵێک ئامانجە بە پێ ی دنیا بینی ئەو حیزبە ، بە مانایەکی تر حیزب نەگٶڕ و گۆڕاوی هەیە ، یەکێک لەو بنەمایانەی حیزبی لەسەر دروست دەبێت ئامانجەکانیەتی ، کە دەکرێت ئامانج تا ئاستێک بە نیمچە نەگۆڕ ناوی ببەین ، لە دەرەوەی ئامانجەکانی بە پێ ی ژینگەی ئەو حیزبەی تێدایە دەکەوێتە کێبڕکێ و ململانێ لەگەڵ نەیارەکانی بۆ گەشتنە دەستەڵات تا ئامانجە نەگۆڕەکانی جێبەجێ بکات .\nگۆڕان لە پێناو گەشتن بە ئامانجەکانی دۆست و دوژمنی کۆنکرێتی نیە ، واتا پارتی و یەکێتی بە پلەی یەکەم دوژمنی کۆنکرێتی نین ، بەڵکو گۆڕان ململانێ و کێبڕکێ دەکات تا بگاتە ئامانجەکانی و بۆ گەشتن بە ئامانجە کانی نە دۆستی تا سەری هەیە نە دوژمنی تا سەر بەڵکو ئامانجی نەگۆڕی هەیە ، هەر حیزبێک مەبەستی بێت کار بکات کە نزیک بێت لە ئامانجەکانیەوە دۆستایەتی و هاوپەیمانی لەگەڵ دەکات ، بە مانایەکی تر ئەوەی نەگۆڕە ئامانجەکانیەتی نەک بەرامبەر و ڕکەبەرەکانی ، بۆ گەشتن بەم ئامانجانە سیناریۆ و یاری تایبەت بە خۆی هەیە ، بە دیوێکی تریشدا دۆخی ناوخۆی خۆی دەخوێنێتەوە دوای کاک نەوشیروان و پێش کاک نەوشیروان .\nگۆڕان بەدیاری کراویش هەر لەسەرەتاوە نەهاتوە بۆ ڕوخاندنی هەرێم و نەهاتوە بۆ کودەتای سپی و ڕەش و نەهاتوە تا حیزبەکان سفر بکاتەوە خۆی تەواوی دەستەڵات داگیر بکات ، ئەگەر چی قۆناغی زیونی کاک نەوشیروان ئەگەر لە تاکتیک و ئامانجەکانیدا ئەمەی بویستایە دەیتوانی ئەمە بکەت ، بەڵام گۆڕان عیزبێکی میانڕەوی بێ خۆێن و بێ چەکە دەیەوێت لە ڕێگەی گوشارێکی مەدەنیانەوە حیزبەکانی دەرەوەی خۆی ناچار بە ڕیفۆرم بکات لە سەر بنەمای پاکێجەکانی کە پێشکەشی کردوە تا بتوانێت چاکسازی ڕیشەی بکات لە دەستەڵاتەکانی هەرێمدا نەک ڕوخاندی یان کۆدەتاکان بە هەمو شێوەکانیەوە ، چونکە پێی وا بوە هەرێم و دەستەڵاتەکانی بەرهەمی مێژویەکی پڕ شۆڕش و خوێن و چەکە دەبێت ڕێفۆرمی تیا بکرێت بۆ ئەوەی دامەزراو تر بێت .\nگۆڕان لەوە تێ دەگات کە سەردەمی کاک نەوشیروان خاوەنی خەونی گەورە و گوشاری گەورە بو ، دوای مردنی باوک و (گرێی نەمانی باوک ) دەزانێ ئەوەی پێ ناکرێت کە لەسەردەمی لیدەرێکی کاریزمیدا هەبوە ، دەزانێ پێشتر گۆڕان کایەیەکی ڕۆحی بوە و ئێستەی خۆشی دەبینێ ، بۆیە ناچارە تاکتیک و سیناریۆکانی بگۆڕێت و پرۆسەی چاکسازی بە نەفەسێکی قوڵەوە هێواشتربکاتەوە ، چونکە دەزانێ توانای گەوەرەی لەدەست داوە کە ڕابەرەکەیەتی ، واتا بە پێ ی توانی خۆی کار دەکات ئەوەی هەیە ، هەر بۆیە بوەتە جێ ی ڕەخنە و هێڕشی نەیارەکانی .\nگۆڕان هیچ حیزبێک بە دۆستی تا سەر و دوژمنی تا سەری خۆی نازانێ بەڵکو هەر کات هەر حیزبێک نزیک بویەوە لە ئامانجەکانی ئەگەر پێشتر ڕکابەری بوبێت ئەوا دەبێتە دۆستی و دەکەوێتە ناو بازنەی ئامانجەکانی گۆڕانەوە هەر کاتیش لە وێستگەیەدا دژی ئامانجەکانی بو ئەوا دەبێتە ڕکابەری و ململانێ ی دەکات .\nگۆران بۆ گەشتن بە ئامانجەکانی بە پارتی ویەکێتی و کۆی حیزبەکانیشەوە داوای هاوپەیمانی لەسەرجەم حیزبەکان کردوە ، هەر لە کۆمەڵ و یەکگرتو پارتی ویەکێتی تا بگات بە ئامانجەکانی ئەوە ، ئەوان بون لە ژێر گوشاری دەرەکی و هەندێ گوشاری تایبەتدا پابەند نەبو بە هاوپەیمانیەتیەکانەوە نەک گۆڕان ، لە ئێستا دا کە حیزبەکانی ناو دەستەڵات گەویشتونەتە ئەو ڕاستیەی کە دەبێت چاکسازی گشتی بکرێت و چونەتە بەردەم هەمان پلاتفۆرم و پاکێجەکانی گۆڕان و ئەم گوتارەش بوەتە گوتاری گشتی کە پێشتر گوتاری بزوتنەوەی گۆڕان و داواکاری کاک نەوشتیروان بوە ، بە جۆرێک لە جۆرەکان کۆی ئەو حیزبانە کە داوای ئەم ڕێفۆرمە دەکەن نزیک دەبنەوە لە ئامانجەکانی گۆڕان .\nئەگەر پێمان وا بێت گۆڕان وەک قۆناغی زیوینی سەردەمی کاک نەوشیروان ململانێ بکات و لەسەر ئەو بنەمایە ڕکابەری بکات ئەوا داواکاریەکە زیاد لە توانای گۆڕان کە لە ئێستایدا کە هەیەتی .\nلە ئێستادا هەمو حیزبەکان چونەتەوە بەردەم پڕۆژەکانی کاک نەوشیروان و خۆیان داوای ڕیفۆرمی گشتی دەکەن ، گۆڕان بە پێی توانا و قورسایی خۆی هەر ئەوەندەی پێ دەکرێت و کارکردن بۆ گەشتن بە ئامانجەکانی بەردەوامی هەیە و گۆڕان پڕۆژەیەکی گەورەیە دەکرێت لە ئێستادا پێمان وا بێت بازنەی بچوک بوەتەوە ، بەڵام لە پڕۆژەدا تاکە ڕێگای چاکسازی گشتیە .\nکارکردن لە ناو گۆڕاندا دوای کاک نەوشیروان قورسە و هەناسەی درێژی دەوێ ، هەمو کادێریک توانای ئەم ململانێ و بەریەکەوتن و دابەزین و بەرزبونەوە قورسەی دوای کاک نەوشیروانی نیە ، بۆیە دەبینین لە ناوخۆدا ماسیە لاوازەکان بەرگەی شەپۆلە قورسەکان ناگرن دەچەنە ناو تۆڕی حیزبە ڕکابەرەکانیەوە .


Wednesday, 04.14.2021, 21:05\nکاتێک گەلەگورگ ڕاوی نێچیرێک دەکەن، تەنها سەرۆکی گورگەکان بۆی هەیە جەگەر و دڵی ئاژەڵەکە بخوات، لەبەر ئەوەی خۆشترین بەشیەتی.\nهەرچەندە لای ئاژەڵان شکڵ و ڕەنگی نێرینە و مێێنە جیاوازن لە یەکتری، بەڵام هەندێک لێکۆڵینەوەی باس لەوە دەکەن، ئەگەر مێینەی مرۆڤ لەشی گچکە ترە و ئێسکی باریکترە لە نێرینە، هۆکاری ئەوەیە لە سەردەمێکدا مێینە بێ بەشکراوە لە پرۆتۆێین لەکاتی خواردنی ئاژەڵی ڕاوکراودا. ئەم نەریتە بە جۆرێکی تر لای هەندێک گەلی باکوری ئەفریقا هەتا ئەم سەردەمە پەیڕەوی دەکرێت؛ لە کاتی گۆشت خواردندا یان میوە خواردندا، ژنان بێ بەش دەکرێن لە هەندێک بەشی خۆشی خواردنەکە.\nوەک مێژو نوسان و سۆسیۆلۆگەکان باسی لێ دەکەن، لە سەردەمێکی کۆندا؛ لەسەرەتای شارستانیەتا، پێش داهێنانی نوسین دژایەتیەکی بەرچاوی مێینە کراوە، کۆدێتایەکیان بەسەردا کراوە، بۆیە هەموو ئەو کارانەی مێینە دەیکەن لەگەڵ ئەوەشدا کاری پێویستن، بە کارێکی ناشرین دەبینرێن کاتێک پیاوان پێی هەڵدەستن.\nئاپۆ لە کتێبی ؛ مانیفێست بۆ شارستانیەتێكی مۆدێرن، هەمان رای سیمۆن دوبوڤار دوبارەدەکاتەوە، بە بێ ئەوەی ناوی سیمۆن بهێنێت، رێشێ تێ دەچێت، خۆی گەیشتبێتە ئە و ڕاستیە :\n(خۆ ئەگەر پیاو پێی شەرم بێت هەندێک کاری ژنانە بکات، وەک؛ درومان و خزمەتکردنی منداڵ، لەبەر ئەوەی کە پیاو وەک کۆیلە سەیری ژنی کردوە، بە بونەوەرێکی لەخۆی بە کەمتری زانیوە)\nبە پێچەوانەشەوە کاتێک مێینەیەک جلکی پیاوێک دەپۆشیت، نەک تەنها خۆی هەست بە ئازادی دەکات، ئەوا دەور و پشتەکەشی وەک کچێکی مەردو ئازا ڕەچاوی لێ دەکەن، خۆ ئەگەر پیاوێک جلکی ژنانە بپۆشێت، ئەوا لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتا ئابڕوی دەچێت و لەوڵاتانی ڕۆژاوادا چەندەها شیکاری دەرونی بۆ دەکەن. وەک بینیمان کاتێک هەڵمەتێک کرا لە کوردستانی ڕۆاژاوا دژی ڕژێـمی ئێران، گوایە جلکی ژنانەیان کردۆتە بەری پیاوان بۆ بەکەم زانینیان، هەندێک لە کوڕانی ئەنتەلەکتوێل، جلکی ژنانەیان پۆشی لەسەر سایتە کۆمەڵایەتیەکان بۆ بەرپەرچدانەوەی ڕژێم و ئەو کارە ناڕەوایە، بۆ پشتیوانی کردن لە جلکی ژنانە و مێینە . وەک سەرنجمان دا لە فۆتۆگرافیەکاندا جلەکەکان لکابوون بە پیاوەکانەوە، نە بوو بوون بە بەشێک لەوان و هەستیان بە شکۆمەندی نەدەکرد لەگەڵیا، خۆیان نەخستبوە جێگای مێینەیەک، جلەکەکان ناکۆک بون لەگەڵ دەمو چاوەکاندا، لەگەڵ ئەوەشدا بە ویستو بە ئارەزووی خۆیان ئەوەیان کردبوولەبەر ئەوەی کەسەکە خۆی لەناخەوە نەیدەتوانی قبوڵی بکات، هەرچەندە منی ئێگۆ دەیسویت خۆی بسەپێنێت دژی هەموو، بەڵا یاسا کۆمەڵایەتیەکان لە هزری مرۆڤدا سەپێنراون، جێگیربوون، هەروا بەئاسانی ناتوانینن دەستبەرداریان ببین.\nباسی ئەو ژنانە ناکەم کە لە کێڵگەکانی کوردوستاندا شەرواڵێک هەڵدەکێشن لە بەریان، بەسەر جلکە ژنانەکانیانەوە، لەبەر ئەوەی شەرواڵی پیاوان باشتر ئەشێت بۆ کارکردن، یان جلکی کچە گەریلاکانی پەکەکە، باسی ئەو کچانە دەکەم کە وەک لە فۆتۆگرافیەکەدا دەبینرێن بۆ ئاهەنگو بۆنە، دەیان بینین چۆن خۆیان بە ئازادتر دەبینن لەبەردەم کچانی تردا، وەک ئەوەی بەو جلکانەوە بۆیان هەبێت هەمو پەلەیەکی ئازادی تێپەڕینن، ماف بەدەست بێنن. شەرم و هەڵس و کەتیان تەواو گۆڕاوە.\nپاشان سیمۆن خان دەڵێت :\nهەمو مێژوی ژنان لەلایەن پیاوانەوە دروستکراوە، تەنانەت لە ئەمەریکا تەنگژی ڕەش بونی نەبو ئەوە تەنگژی مرۆڤی سپی بو، بە هەمان شێوە ئەنتیسێمیتیزم گرفتی جولەکە نەبوو گرفتی ئێمەبوو، بۆیە گرفتی ژنان هەمیشە موشکیلەی پیاو بوە، وەک بینیمان لەسەرەتاوە بە هۆکاری توانای ماسولکەیانەوە بو، پاشان بە جوانی مۆراڵ، کە بەهایان پێکهێنا، پاشان خووڕەوشت ، ئینجا دین، هەرگیز ژنان دژی ئەو ئیمپراتۆرەیان نەوەستاونەتەوە. کاتێکیش سوجدەیان دەبرد بۆ خواوەندی مێینە، لەبەر ئەوە بو کە لە سروشت ئەترسان، بەڵام کاتێک توانیان برۆنز بەرهەم بێنن، خواوەندەکانیان تێکشکاندن و دژی وەستانەوە، سیستەمی باوکسالاریان دامەزراند، بۆیە ململانێی نێوان خێزان و حکومەتەکان بڕیاردەربون لەسەر مافی ژنان، هەڵسوکەوتی مەسیحیەکان بوو بەرامبەر بە خودا، نێوان جیهان و خۆی، کە ڕەنگی ئەدایەوە لەو بارەی کە بۆی دیاریکرابوو، بەمەش دەڵێین سەدەی ناوەڕاست ( شەڕی نێوان ئافرەتان ) شەڕێک بوو لەنێوان پیاوانی دینی و سیکۆلارەکاندا بەبۆنەی مارەکردن و زگورتی بونەوە، ڕژێمێکی سۆشیال بوو کە دامەزرابوو لەسەر موڵکایەتی تایبەتوو پاشان پیاوی خاوەن خێزانی کرد بە سەرپەرشتیارشۆڕشی تەکنیک کە لەلایەن پیاوەوە بەرهەمهێنرا بوو، ژنانی گەیاند بەم ڕۆژە. شۆڕشی تەکنەلۆژی نێرینە بوو بەتایبەتی کۆنترۆڵکردنی دوگیانی مێینە، بەڕێگریکردن لە دووگیانی ئافرەتان، وەهای کرد ژنان هەمو ژیانیان بۆ ئەو کارە تەرخان نەکەن.\nفێمینیزم خۆی لەخۆیداهەرگیز بزوتنەوەیەکی سەربەست نەبوە، بەشیکی هەمیشە وەک چەکێک لە ژێر کۆنترۆلی پیاوانی سیاسیدا بوە، ڕنگدانەوەی دیاردەیەکی زۆر لەوە قوڵتر بوو . هەرگیز ژنان چینێکی جیاوازیان لەوان پێک نەهێناوە، لە ڕاستیشدا هەرگیز هەوڵیان نەداوە وەک سێکسێک ڕۆڵێک ببینن لە مێژودا. ئەو دۆکترینەی کە داوایان دەکرد، ئەوەی کە ژنان پێشوازیان لێ دەکرد وەک خۆی، لەشێک، ژیان، ململانێ، کە ئەو کەسێکی تر بێت، جیاواز بێت، ئەوە ئایدیۆلۆژی پیاوە و هەرگیز باوەڕ و داوای ئەو نەبوە. زۆربەی ئافرەتان دوای ملکەچی ئەو دیاردەیە بوون، بەبێ ئەوەی هیچ بەرگریەک بکەن، ئەوانەشی کە هەوڵیان داوە بیگۆڕن وایان دەرخستوە کە نەک خۆیان دابخەن لە شازیان و سەرکەوتنیان، بەڵکو بازدان بەسەریا. کاتێک ئەوان هەڵیاندایە ناو رەورەوەی ژیانەوە، بە ڕازیبوون لەگەڵ ئەودا و بۆهەمان ئامانجی نێرینە بوو.\nئەم بەشداریکردنە بە گشتی بە سەردەم و بە بەش بەش بوە، لەو چینانەدا کە ژنان هەندێک لەسەربەستی ئابوریان هەبوە و بەشداریان لە بەرهەمهێناندا کردوە، لە چینی ژێردەستەدا بوە، لەو کاتەدا ئەو وەک کرێکارێکیش زیاتر کۆیلە بوە، زۆر کۆیلەتر بوە لە کرێکارێکی نێرینە، لەچینی بەڕێوەبەرەکاندا ژنان وەک مشەخۆر وابوون بە جێبەجێکردنی قانونی پیاوان، لە هەردو بارەکەدا ئەکسیۆن بۆئەو مەحاڵ بوە. قانونو ئەخلاق هەردوکیان پێکەوە هەڵناکەن : لەنێوان هەردوکیاندا هاوسەنگیەک دائەمەزرا بە شیوەیەک کە هەرگیز ژنان نەتوانن ئازاد بن .......\nبە گوێرەی ئەم قسە جوانانەی سیمۆن خان تێ دەگەین بۆچی کاتێک پیاوێک جلکی ژنان دەپۆشیت، وەک ئەوە وایە خۆی لە دۆخی کۆیلەدا ببینێتەوە وەهایە، بە پێچەونەشەوە کاتێک مێینەیەک جلکی پیاوان دەپۆشیت وەک ئەوەی لە کۆیلایەتی ڕزگاری بووبێت.\nلە ژیانی مۆدێرندا، بەهۆی سەرهەڵدانی بزوتنەوەی فەمینیستەوە و بەئاگادار کردنەوەی مرۆڤەوە لەو دیاردەیە، پیاوان لە کەڵچەرێکەوە بۆ کەڵچەرێکی تر بە جۆری جیاواز لەگەڵ ئەم دیاردەیەدا هەڵسوکەوت دەکەن؛ کە بریتیە لە تێکەڵاوێک لە هەڵس و کەوتی خۆ خەتابارکردن و هەڵسوکەوتی شاز، بەجۆرێک کە هەڵس و کەوتیان دەبێتە کۆمێدیەکی پێکەنیناوی. لەبەر ئەوەی کە نازانن و لەتوانایاندا نیە مێینەیەک وەک کاسێکی ئاسایی ببینن، بۆیە لەم پارادۆکسەدا، دەبنە ئەکتەرێکی کلاون و پێکەنیناوی کە هەندێک جار بەبینینی ئەو دیمەنە ئارەقی شەرمەزاری دەردەدەین.\nلێرەدا باسی ئاپۆ ناکەم، هەرچەندە دەچێتە ناو هەمان چەمکەوە، بەڵام شیکار و لێکۆڵینەوەی قوڵتری پێوسیتە، بۆیە تەنها باسی سەفەرەکی جەلال تالەبانی دەکەم کاتێک سەردانی فەرەنسای کرد و خۆی بینیەوە لەبەردەم ژنی سارکۆزیدا، وەک لە وێنەکەدا دەیبینن.\nکاتێک جەلا تاڵەبانیم بینی بەو قەڵافەتەیەوە لە بەردەم ژنی سارکۆزیدا خۆی چەماندەوە و کاتێکی زۆری خایاند، پرسیارم لە خۆم دەکرد کە ئایا کەی ئەم پیاوە خۆی دەخاتەوە ئاستی ستوونی خۆی ! لە چاوەڕوانیدا بە بێ زیادەڕۆیی، ئارەقی شەمزاری بە ناوچەوانمەوە دەهاتە خوارێ. کارلای ژنی سارکۆزیش دەستی کرد بە پێکەنین لەبەردەم ئەو دیمەنە سەیر و سەمەرەدا، وەک ئەوەی خۆی لەبەردەم بونەوەرێکی دەرەکیدا ببینێتەوە، لەبەردەم کلاونێکدا، نەی دەزانی چی ڕویداوە ! بۆچی ئەو پیاوە زل و زەبەلاحە بەو قەلافەتەیەوە لەبەردەمیدا خۆی چەماندۆتەوە و نایەوێت خۆی بخاتەوە باری ستونی خۆی ؟ هەرگیز پیاوێکی نەبینیبو بەو شێوەیە لەبەردەمیا بچەمێتەوە. بێ گومان لەبەر ڕێز بۆ کوردان، تەلەفزوێنی فەرەنسی زۆر لەسەر ئەم وێنەیە نەوەستا و کۆمێنتیان نەدا، بە خێرایی تێیان پەراند، لە هەمان کاتا میدیا و پیاوانی ئەنتەلەکتوێل ڕێزێکی زۆریان نەبو بۆ کارلا. خۆ ئەگەر جەلال تاڵەبانی لەبەردەم دانیلە میتراندا بەو جۆرە بچەمایەتەوە، ئەوا میدیا بە شێوەیکی تر لێکۆڵینەوەی بۆ دەکرد و گرنگیان پێ ئەدا، دەیان بەستەوە بەو یارمەتیەی کە دانیەل میتران بەرامبەر بە کوردان کردویەتی لە ڕابوردودا، بەڵام ئەمانە هەرگیز ئەوەیان لەدەست ناوەشێتەوە و نەوەشاوەتەوە لەبەردەم دانیەل میتراندا خۆیان بچەمێننەوە، بۆچی ؟\nلەبەر ئەوەی دانیلە میتران ژنێکی ئازاد بوو، ( کارلا) ئافرەتێکە بە وێنەو ئارەزو و هەوەسی پیاوان؛ کاتێک ئەدوێت تەنها مەبەستی هروژاندنی هەوەسی بەرامبەریەتی، بۆیە پیاوان وەها لەبەردەمیا دەچەمێنەوە.\nبۆچی جەلال تەلەبانی نەیتوانی وەک کەسێکی ئاسایی لەبەردەم کارلادا هەڵسو کەوت بکات بە بێ کۆمێدی؟\nجەلال تالەبانی وەک کەسێکی خوێندەوار و سەرەک کۆمار، پێش هەمو شتێک بە کۆدی وڵاتێکی تر هەلسوکەوتی کرد، لەهەمان کاتا وەک ووتم ئەو کۆدەی بۆ ژنێکی ئەنفال و بۆ دانیلە میتران بەکار نەهێنا، لەبەر ئەوەی دانیەل ژنێکی ئازاد بوو، ژنانی ئەنفالیش بۆ جەلا تاڵەبانی گرنگیەکی ئەوتۆیان نیە. لەهەمان کاتا هۆشمەند نیە بەوەی کە ئەو کارە دەتوانێت شکۆمەندیەکی گەورە بدات بەو لە جیهاندا و لەکوردستان، نەبونی ئەو هۆشمەندیەش ئاستی ڕۆشنبیری و ئاگامەندی ئەومان بۆ دەردەخات، کە هێشتا ئەو ئەقڵی خێڵایەتی حوکمی دەکات، بەڵام لە هەمان کاتا ناکۆکی ناوەوەی خۆی بە پێێ ئەوەی گوایە کەسیکی ئەنتەلەکتوێلە و ئاگاداری ئازادی ئافرەتە بە ڕووکەشی، لەویادا بەشیوەیەکی پێکەنیناوی، بە هەڵسوکەوتێکی نەگونجاو، دەیویست بەو ژنە بلێت کە ئەو هەرچەندە ڕۆژهەلاتیە بەڵام ئامادەیە خۆی بچەمێنێتەوە لەبەردەم مێینەیەکدا، نەی دەزانی کە ئەو خۆ چەماندنەوە مانای ئەوە ئەدات کە ئەو وەک کەسایەتیەکی یەکسان لە کارلای مێینە ناڕوانێت. ئەگەر ئەم هەڵس و کەوتە لە نەزانینەوە هاتبێت، ئەوا راستی ناخی ئەو کەسەمان بۆ دەردەخات کە چۆن ناتونێت وەک بونەوەرێکی ئاسایی و یەکسان بڕوانێتە مێینەیەکی سەردەمی مۆدێرن.\nنە تفی لێبکەن، نە بە شان و باڵیشیدا هەڵبدەن


21. داهاتووی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی په‌یوه‌ندی به سێ وڵاتی ئه‌ورووپییه‌وه هه‌یه نه‌ک ئێران\n... کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی، ڕاگرتنی ئاڵوگۆڕه بازرگانییه‌کان و وه‌به‌رهێنان له ئێران و له هه‌مان کاتدا گه‌مارۆدانی که‌رتی نه‌وت بووه. ناوبراو وتی: داهاتووی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی په‌یوه‌ندی ...\n22. پۆمپیۆ ده‌ڵێت نازانین وه‌ڵامی ئێران له داهاتوودا چۆن ده‌بێت\n... سوپای پاسدارانی ئێران فه‌رمانی هێرشی سه‌ر باڵیۆزخانه‌که‌ی ئه‌مریکای له به‌غدا ده‌رکردبوو. ناوبراو وتی که ئه‌مریکا دوو ئامانجی له به‌رامبه‌ر ئێران ده‌وێت، ئێران له داهاته نه‌وتییه‌کانی بێبه‌ش ده‌که‌ین ...\n23. په‌رله‌مانی عێراق تاوتوێی ئه‌گه‌ری سزادانی ئه‌م وڵاته‌ی له لایه‌ن ئه‌مریکاوه کرد\n... ته‌میمی ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق وتی: لێژنه‌ی دارایی په‌رله‌مان تاوتوێی ئه‌گه‌ری سزادانی عێراقی له لایه‌ن ئه‌مریکاوه کردووه، به تایبه‌ت ئه‌گه‌ری بلۆککردنی داهاته نه‌وتییه‌کانی عێراق له لایه‌ن ئه‌مریکییه‌کانه‌وه. ...\n24. ئه‌مریکا هه‌ڕه‌شه‌ی داخستنی حسێبه بانکییه‌کانی عێراق ده‌کات\n... حسێبی عێراق له بانکه‌کانی ئه‌مریکا داده‌خرێت. ۆڵ ستریت ژوورناڵ به ئاماژه به بوونی حسێبه بانکییه‌کانی عێراق له ئه‌مریکا ڕایگه‌یاندووه که داهاته نه‌وتییه‌کانی ئه‌م وڵاته له ئه‌مریکایه و ئه‌گه‌ر ...\n25. بانکی هاوبه‌شی ئێران – عێراق له ده‌رفه‌تێکی گونجاودا ده‌کرێته‌وه\n... ئه‌م وڵاته بکشێنه‌وه و به دڵنیاییه‌وه که ئه‌مه‌ش مسۆگه‌ر ده‌بێت. ئالی ئێسحاق له وه‌ڵامی پرسیارێک سه‌باره‌ت به‌وه‌ی که له‌م ساڵانه‌دا بۆ ئێران به‌شداریی له پرۆژه‌کانی که‌رتی نه‌وتی عێراق له وه‌به‌رهێنان ...\n26. هێرشه‌کانی سوپای پاسداران هه‌ڕه‌شه‌کانی ئه‌مریکا که‌م ده‌کاته‌وه / ئه‌مریکا په‌یامه‌که‌ی وه‌رگرت\n... که نه‌وت هه‌بێت ده‌یانه‌وێت بمێننه‌وه و ئه‌گه‌ر خه‌ڵکی ئه‌و وڵاتانه‌ش بوونی ئه‌وان ڕه‌تبکه‌نه‌وه ده‌بێت سزا بدرێن. فۆئاد ئیزه‌دی سه‌باره‌ت به ئه‌گه‌ری کاردانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له به‌رامبه‌ر تۆڵه‌ی مووشه‌کی ...\n27. بازرگانی ده‌ره‌کی ئێران گه‌یشته 64 ملیار دۆلار / هه‌نارده پێش هاورده که‌وتووه\n... میر ئه‌شره‌فی به ئاماژه به ورده‌کاری بازرگانی ده‌ره‌کی ئێران له ماوه‌ی 9 مانگی ئه‌مساڵی کۆچی هه‌تاوی وتی: له‌م ماوه‌یه‌دا زیاتر له 31 ملیار و 902 ملیۆن دۆلار هه‌نارده‌ی نانه‌وتی و 31 ملیار و 836 ملیۆن ...\n28. وه‌به‌رهێنانی ناوخۆیی کێشه‌کانی که‌رتی ته‌ندرووستی ئێرانی چاره‌سه‌ر کردووه\n... له قۆناغێکدا به‌ربه‌ست له به‌رده‌م که‌رتی ته‌ندرووستی ئێراندا هه‌بووه. جێگری سه‌رۆک کۆماری ئێران وتی: ئه‌مریکا به گه‌مارۆی که‌رتی نه‌وته‌وه که داهاته‌که‌ی ساڵانه زیاتر له 50 ملیار دۆلاره، هه‌وڵ ...\n29. سه‌رده‌می گوشار و گه‌مارۆکانی سه‌ر گه‌لی ئێران به کۆتایی ده‌گات / ئه‌مریکا شکستی هێنا\n... که ئه‌م ئه‌رکه‌یان له ئه‌ستۆ گرتووه، واته دوژمنان وا بیریان ده‌کرده‌وه که ئه‌گه‌ر داهاتی نه‌وتمان نه‌بێت وڵات ڕووبه‌ڕووی کێشه ده‌بێته‌وه، ئه‌وان گوشاره‌کانیان له سه‌ر پیشه‌سازی نه‌وت چڕ کرده‌وه ...\n30. ئه‌مریکا ته‌نیا بۆ تاڵانکردنی نه‌وت چووه‌ته سوریا / خه‌ڵکی سوریا سه‌رپه‌رشتیاریان ناوێت\n... ته‌نیا نه‌وتی سوریای ده‌وێت و ئه‌مه‌ش ئابڕووچوونێکی گه‌وره‌یه بۆ ئه‌و وڵاته‌ی که خۆی به زلهێزی جیهان ده‌ناسێنێت، ئه‌مڕۆ ته‌نیا بووه‌ته دزێک که سه‌رده‌مه‌که‌شی زوو به کۆتایی ده‌گات. ناوبراو به ئاماژه ...\n31. سێهه‌م کاروانی سه‌ربازی ئه‌مریکا له‌م مانگه‌دا له عێراقه‌وه چووه‌ته سوریا\n... بارهه‌ڵگر چه‌ک و ئۆتۆمبێلی تایبه‌تی سه‌ربازیی بردووه‌ته سوریا و له پارێزگاکانی حه‌سه‌که و ده‌یره‌زۆر جێگیریانی کردووه. ئه‌م هه‌وڵانه‌ی ئه‌مریکا ته‌نیا بۆ زاڵبوونه به سه‌ر کێڵگه نه‌وتییه‌کانی سوریا ...\n32. ئیراده‌ی نیشتمانی، ئه‌وه‌ی بۆ ئێستای عێراق پێویسته\n... هه‌ژاری ببه‌ن. له وڵاتێکدا که ڕۆژانه به ملیۆنان به‌رمیل نه‌وت هه‌نارده‌ی ده‌ره‌وه ده‌کات، بۆ خه‌ڵکه‌که‌ی قبووڵکراو نییه که هێشتا کاره‌با و ئاو و سووته‌مه‌نی نه‌بێت، ئه‌وان وڵاتێکی ئاوه‌دانیان ده‌وێت، ...\n33. ئه‌مریکا مافی به نه‌وتی سوریاوه نییه\nجام کوردی: ڕاوێژکاری باڵای به‌شار ئه‌سه‌د سه‌رۆک کۆماری سوریا هۆشداریی دایه هێزه‌کانی ئه‌مریکا و ڕایگه‌یاند که ئه‌و وڵاته مافی به نه‌وتی سوریاوه نییه. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، به‌سینه شه‌عبان ...\n34. 32 ملیار دۆلار هه‌نارده‌ی 9 مانگی ئێران بۆ وڵاتانی جیهان\n... نه‌وت کاریگه‌ریی به‌ر که‌وتووه و له ئێستادا هه‌موو هه‌وڵه‌کان به ئاراسته‌ی زیاترکردنی سه‌رچاوه‌ی نانه‌وتییه. حوسێن موده‌ڕس خیابانی وتی: چه‌ندین مانگه که داهاته نه‌وتییه‌کانی پێشوومان نییه و کێشه‌یه‌کی ...\n35. ئێران میکانیزمی دارایی ئه‌ورووپا ته‌نیا به قسه ناو ده‌بات\nجام کوردی: سه‌رۆکی بانکی ناوه‌ندی ئێران ڕایگه‌یاندووه تا ئه‌و کاته‌ی که نه‌وته‌که‌مان نه‌کڕن و داهاته‌که‌ی بۆمان نه‌گه‌ڕێته‌وه، میکانیزمی دارایی ئینستێکس ته‌نیا وه‌ک قسه ده‌مێنێته‌وه. به پێی ڕاپۆرتی ...\n36. ورده‌کاری هه‌نارده‌ی ئێران بۆ عێراق له پاش ئاڵۆزییه‌کانی ئه‌م وڵاته\n... ئێسحاق ڕایگه‌یاند که تا 15 ساڵی داهاتووش عێراق به بازاڕێکی گرنگ بۆ کاڵا و به‌رهه‌مه‌کانی ئێران داده‌نرێت و وڵاتێکی ده‌وڵه‌مه‌نده به داهاته نه‌وتییه‌کان که کێشه‌ی دارایی نییه. ناوبراو ڕه‌خنه‌شی له ...\n37. ڕۆحانی ده‌ڵێت بۆ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کان خۆمان له دانوستان و ڕێکه‌وتن به دوور ناگرین\n... که بگاته زیاتربوونی ئاڵوگۆڕه بازرگانییه‌کان به تایبه‌ت له بواری وزه، گه‌شه‌ی هه‌نارده و فرۆشتنی نه‌وت، پێشوازی ده‌کات. سه‌رۆک کۆماری ئێران له درێژه‌دا وتی: له پێناو پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه نیشتمانییه‌کان، ...\n38. خزعه‌لی ده‌ڵێت عه‌بدولمه‌هدی تێچووی دژایه‌تی سیاسه‌ته‌کانی ئه‌مریکا ده‌دات\n... له ڕۆژئاوای عێراق ده‌ربکات. ئه‌مینداری گشتی عه‌سائیبی ئه‌هلی حه‌ق له درێژه‌دا وتی: ئه‌مریکا له وڵاتانی که‌نداوی فارس پاره‌ی ده‌وێت و له عێراق نه‌وت. تره‌مپ له ڕێگای چه‌ند نێوه‌ندگێڕێکه‌وه په‌یامێکی ...\n39. ئێران داوای پاره‌ی نه‌وته‌که‌ی له کۆریای باشور ده‌کات\n... ئه‌مریکاوه پاره‌ی نه‌وته‌که‌ی ڕاده‌ست ناکاته‌وه. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ڕۆژنامه‌ی کۆریا تایمز له سه‌ر زاری سه‌رچاوه ئاگاداره‌کان ڕایگه‌یاندووه که ئێران بۆ وه‌رگرتنی پاره‌ی نه‌وته‌که‌ی گوشاری ...\n40. ئه‌سه‌د ده‌ڵێت ئه‌مریکا نه‌وته‌که‌ی سوریا ده‌دزێت و به تورکیای ده‌فرۆشێت\n... به هاوکاری نێوان ئه‌مریکا و تورکیا له باکوری سوریا دا و وتی: ئه‌مریکا نه‌وتی سوریا ده‌دزێت و به تورکیای ده‌فرۆشێت، ئه‌و تورکیایه‌ی که هاوده‌ستی سه‌رجه‌م گرووپه تیرۆریستییه‌کانه له دزین و فرۆشتنی ...