2. Bundesliga - دارمستادت ٩٨ vs ئینگۆلستادت - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nئاڕمینیا بیلێفیڵد vs. نورنبێرگ دینامۆ درێسدێن vs. هێدینهایم بۆخوم vs. هۆڵستاین کیێل گرێوسەر فورس vs. کایزەرسلاوتێرن سان پاولی vs. ئینتراخت براونشڤایگ دارمستادت ٩٨ vs. ئینگۆلستادت دویسبورگ vs. فۆرتونا دوسێڵدۆرف یونیۆن بەرلین vs. ئێرزگێبریج یان ڕێجێنسبورگ vs. ساندهاوسێن هۆڵستاین کیێل vs. هێدینهایم\nدارمستادت ٩٨ vs ئینگۆلستادت 1-1\n18' R. Leipertz (G) (دروستکرا لە لایەن: سۆنی کیتێڵ)\nT. Kempe (PG) 67'\nتۆبیاس لێڤێلس (DEU)\n'74 بۆ S. Lex\n'82 بۆ B. Atik\n'46 بۆ یان ڕۆزێنتاڵ\n'90 بۆ Paulo Otávio\nئارتور سۆبیچ (POL)\nیان ڕۆزێنتاڵ (DEU)\n'46 بۆ Y. Stark\n'74 بۆ R. Leipertz\n'82 بۆ ت. بۆید\n'90 بۆ تۆماس پلێدی\n4 A. Sulu 54'\n9 دۆنگ-وۆن جی 89'\n11 T. Kempe 67'\n19 کێڤن گرۆسکرێوتز\n25 Y. Stark 21'\n1 Ø. Nyland گ\n3 تۆبیاس لێڤێلس 37'\n13 R. Leipertz 18'\n19 M. Gaus 42'\n21 T. Schröck 45'\n25 H. Wahl 75'\nڕاهێنەر: S. Leitl\n5 سلۆبۆدان مێدۆیێڤیچ\n10 یان ڕۆزێنتاڵ بۆ Y. Stark 46'\n20 ئارتور سۆبیچ\n28 B. Atik بۆ ت. بۆید 82'\n4 Paulo Otávio بۆ تۆماس پلێدی 90'\n7 پ. ئیبەرت\n14 S. Lex بۆ R. Leipertz 74'\n17 M. Thalhammer\n17/01/19 CLF ئینگۆلستادت 3 - 1 هاڵیشێر ئێف سی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n01/02/19 2.B ئینگۆلستادت 0 - 1 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10/02/19 2.B ئێرزگێبریج 0 - 3 ئینگۆلستادت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n16/02/19 2.B ئینگۆلستادت 2 - 1 بۆخوم بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n23/02/19 2.B سان پاولی 13 : 00 ئینگۆلستادت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n03/03/19 2.B ئینگۆلستادت 13 : 30 کۆڵن زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n17/03/19 2.B پادێربۆرن 13 : 30 ئینگۆلستادت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


د. مەحموود عوسمان: هەنگاوی پارتی بۆ پێکهێنانی حکوومەتی زۆرینە زۆر باشە و دروستە\nسیاسەتمەدارێکی کورد دەڵێ، ئەوەی گرینگە کاندیدانی سەرۆکی حکوومەت و ھەرێم لە ژێر ڕێنماییی سەرۆک بارزانی دەبن و سەرۆک بارزانی سەردانی بەغدای کردووە و دەیەوێت لە ناوخۆش کێشەکان چارە بکات.\nسیاسەتمەداری کورد، د. مەحموود عوسمان، ڕاگەیاند: "پارتی دیموکراتی کوردستان کاندیدانی خۆی بۆ پۆستی سەرۆکی ھەرێم و حکوومەت دیاری کردووە و پێویستە دانوستان لە نێوان لایەنەکاندا دەست پێ بکات بۆ ئەوەی بگەنە ڕێککەوتن، ھەم لەسەر پۆستەکان و ھەمیش لەسەر بەرنامەی حکوومەت و بە شێوەیەک بتوانن حکوومەتی نوێ دروست بکەن و پرسی سەرۆکایەتیی ھەرێمیش لە پەرلەمان بڕیاری لێ بدرێت، کە لە ناو پەرلەمان ھەڵبژێردرێت، یان لە ناو خەڵک."


ئه‌وه‌ی زۆر پێویسته بۆ وڵاتانی عه‌ره‌بی ئازادیی ده‌ربڕینه – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئه‌وه‌ی زۆر پێویسته بۆ وڵاتانی عه‌ره‌بی ئازادیی ده‌ربڕینه\nئه‌وه‌ی زۆر پێویسته بۆ وڵاتانی عه‌ره‌بی ئازادیی ده‌ربڕینه\nدوا وتاری جه‌مال خاشوقچی\nكارن عه‌تیه هه‌واڵسازی به‌شی راوبۆچوونی جیهانی له رۆژنامه‌ی واشنتۆن پۆست دوا وتاری جه‌مال خاشوقچی بڵاو كرده‌وه‌و پێش وتاره‌كه‌ش نووسیویه‌تی‌و ده‌ڵێ: رۆژێك دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی دیارنه‌مانی جه‌مال خاشوقچی له ئه‌سته‌مبوڵ، وتاری تایبه‌ت به راوبۆچوونم له‌لایه‌ن وه‌رگێڕ‌و یاریده‌ده‌ره‌كه‌ی جه‌ماله‌وه پێگه‌یشت. رۆژنامه‌كه بڕیاری دا بڵاوكردنه‌وه‌ی وتاره‌كه دوا بخات به‌و هیوایه‌ی جه‌مال بگه‌ڕێته‌وه‌و پێكه‌وه پێیدا بچینه‌وه، به‌ڵام ئێستا ده‌بێ باوه‌ڕ به‌وه بهێنم كه تازه گه‌ڕانه‌وه له ئارادا نییه.\nئه‌مه دوا وتاریه‌تی كه من كاری پێداچوونه‌وه‌ی بۆ ده‌كه‌م له واشنتۆن پۆست. ئه‌م ستوونه‌ی جه‌مال به ته‌واوی پابه‌نده به حه‌ز‌و خولیای ئازادی بۆ جیهانی عه‌ره‌بی. ئه‌و ئازادییه‌ی ژیانی خۆی له‌پێناودا دانا. منیش تا ده‌مرم سوپای ده‌كه‌م كه واشنتۆن پۆستی هه‌ڵده‌بژارد كه ببێته دوا مه‌نزڵی رۆژنامه‌وانی بۆی. ساڵێك له‌مه‌وبه‌ریش ده‌رفه‌تی ئه‌وه ره‌خسا پێكه‌وه كار بكه‌ین.\nله‌م دواییانه‌دا له رێگه‌ی ئینته‌رنێته‌وه ده‌گه‌ڕام به شوێن هه‌ڵسه‌نگاندنی ئازادی رۆژنامه‌وانیدا بۆ ساڵی 2018، ئه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ی دامه‌زراوه‌ی فریدۆم هاوس ئه‌نجامی داوه، كه بینیم به ده‌ره‌نجامێكی مه‌ترسیدار گه‌یشتم. ئه‌وه‌یش ئه‌وه‌یه له جیهانی عه‌ره‌بیدا ته‌نها یه‌ك وڵات هه‌یه له پۆلێنكارییه‌كه‌دا چووبێته ریزی وڵاتانی (ئازاد)ه‌وه، ئه‌ویش تونس-ه‌و دوای ئه‌ویش ئوردن‌و مه‌راكیش‌و كوێت له پۆلێنه‌كه‌دا نیمچه ئازادیان وه‌رگرتووه، ئه‌وه‌ی تری واته هه‌موو وڵاتانی عه‌ره‌بی له رێزی نه‌بوونی ئازادیدا پۆلێن كراون.\nله‌وه‌وه تێده‌گه‌ین، ئه‌و عه‌ره‌بانه‌ی له‌و وڵاتانه‌دا ده‌ژین، یان ئه‌وه‌تا بێئاگان، یان چه‌واشه كراون. چونكه ئه‌وان ناتوانن وه‌ك پێویست رۆڵیان هه‌بێت‌و بچن به‌ده‌نگ ئه‌و بابه‌تانه‌وه كه كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ناوچه‌كه‌و ژیانی رۆژانه‌ی خۆیشیان هه‌یه، یان به ئاشكرا گفتوگۆی له‌سه‌ر بكه‌ن. له‌و وڵاتانه‌دا گێڕانه‌وه‌ی چیرۆركێك هه‌یه كه ده‌وڵه‌ت به‌ڕێوه‌ی ده‌بات‌و دایده‌ڕێژێت‌و ده‌یدات به گوێی رای گشتیدا، ئه‌و چیرۆكه له ده‌ره‌وه زۆر كه‌س باوه‌ڕی پێ ناكات، به‌ڵام دانیشتوانی ناوخۆی وڵاته‌كه ده‌كه‌ونه داویه‌وه، به داخه‌وه كه ئه‌گه‌ری گۆڕینی ئه‌و دۆخه‌ش له ئارادا نییه.\nجیهانی عه‌ره‌بی له كاتی سه‌رهه‌ڵدانی به‌هاری عه‌ره‌بیدا ساڵی 2011 پڕ بوو له هیوا. رۆژنامه‌نووسان‌و كه‌سانی ئه‌كادیمی‌و خه‌ڵكیش سه‌رڕێژ بوون به هیوا‌و چاوه‌ڕوانی گۆڕانكاری كۆمه‌ڵگه‌كه‌یان به‌ره‌و ئازادی. ئه‌وان پێشبینییان ده‌كرد له‌ده‌ست ده‌سه‌ڵاتی سه‌پاوی حكومه‌ته‌كانیان‌و سانسۆر‌و ده‌ستێوه‌ردانی به‌رده‌وامیان رزگاریان بێت، به‌ڵام ئه‌و كۆمه‌ڵگانه گه‌ڕانه‌وه سه‌ر بارودۆخه‌كه‌ی جارانیان، یان رووبه‌ڕووی بارودۆخی زۆر له‌وه‌ی پێشوو دڵڕه‌قانه‌تر بوونه‌وه.\nهاوڕێی ئازیزم ساڵح ئه‌لشه‌ححی نووسه‌ر دیاری سعودیه به‌ناوانگترین ستوونی نووسی له رۆژنامه‌كانی سعودیه‌دا، به داخه‌وه ئه‌و ئێستا له زینداندایه‌و پێنج ساڵ حوكم دراوه، ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ندێك له كۆمێنته‌كانی له‌گه‌ڵ هێڵی گشتی حكومه‌تی سعودیه‌دا یه‌ك ناگرنه‌وه. له‌مه‌ودوا ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی باره‌گای رۆژنامه‌ی ئه‌لمیسری ئه‌لیه‌وم رۆژنامه‌نووسه هاوپیشه‌كانی ئه‌و رۆژنامه‌یه تووڕه ناكات‌و هیچ كاردانه‌وه‌یان نابێت. ئێستا ئیتر ئه‌م جۆره كرده‌وانه كاردانه‌وه‌ی توندی كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تیشی به‌دوادا نایه‌ت. له بری ئه‌وه پرۆتستۆیه‌ك به دوای خۆیدا ده‌هێنێت‌و دواتریش بێده‌نگی‌و هیچی تر.\nده‌ره‌نجامی ئه‌مانه حكومه‌ته عه‌ره‌بییه‌كان سه‌ربه‌ست كران له ده‌مكوت كردنی راگه‌یاندنه‌كان. رۆژگارێك رۆژنامه‌نووسان پێیان وابوو ئینته‌رنێت وا ده‌كات زانیارییه‌كان له ده‌ست سانسۆر‌و ئه‌وانه‌ی ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ر چاپكراوه‌كاندا سه‌پاندووه رزگاریان بێت، به‌ڵام ئه‌م حكومه‌تانه‌ی ئێستا مانه‌وه‌یان به‌نده له‌سه‌ر كۆنترۆڵ كردنی زانیارییه‌كان‌و ئینته‌رنێتیشیان به توندی كۆنترۆڵ كردووه، په‌یامنێره ناوخۆییه‌كانیان ده‌ستگیر كردووه‌و ریكلامه‌كانیشان وا لێكردووه به قازانجی هه‌ندێك‌و به زیانی هه‌ندێكی تر له راگه‌یاندنه‌كان بێت.\nژماره‌یه‌كی كه‌م مێرگ‌و مێرگوزار هه‌ن كه هێشتا گیانی به‌هاری عه‌ره‌بی به‌رجه‌سته ده‌كه‌ن. حكومه‌تی قه‌ته‌ر به‌رده‌وامه له‌سه‌ر پشتیوانی كردنی روماڵی هه‌واڵه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، له به‌رامبه‌ردا وڵاتانی ده‌رودراوسێی پاره‌یه‌كی زۆر خه‌رج ده‌كه‌ن بۆ كۆنترۆڵ كردنی زانیارییه‌كان. له كاتێكدا ده‌بینین ده‌لاقه‌ی راگه‌یاندن له تونس‌و كوێت ئازاده، زیاتر گرنگی به دۆز‌و بابه‌ته ناوخۆییه‌كان ده‌ده‌ن، نه‌ك ئه‌و دۆز‌و بابه‌تانه‌ی رووبه‌ڕووی جیهانی گه‌وره‌ی عه‌ره‌بی ده‌بێته‌وه. سڵیش له‌وه ده‌كه‌نه‌وه كه سه‌كۆیه‌كی ئازاد بۆ رۆژنامه‌نووسانی سعودیه‌و میسر‌و یه‌مه‌ن ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن. ته‌نانه‌ت لوبنان گه‌وهه‌ری تاجه‌كه‌ی عه‌ره‌ب له مه‌له‌سه رۆژنامه‌وانی ئازاددا، كه‌وتۆته داوه‌كه‌وه‌و بۆته قوربانیی‌و بنده‌سته‌ی حزبوڵڵای سه‌ر به ئێران.\nئه‌مڕۆ جیهانی عه‌ره‌بی به‌ده‌ست په‌رده‌ی ئاسنینی تایبه‌ت به خۆیه‌وه گیری خواردووه، كه لایه‌نه ده‌ره‌كییه‌كان به‌سه‌ریاندا نه‌سه‌پاندووه، به‌ڵكو له رێگه‌ی هێزه ناوخۆییه‌كانه‌وه سه‌پاوه كه كێبڕكێیانه له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات. له كاتی جه‌نگی سارددا رادیۆی ئه‌وروپای ئازاد، كه دواتریش گه‌شه‌ی كرد‌و بووه دامه‌زراوه‌یه‌كی گه‌وره، رۆڵی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی بینی له به‌هێز كردن‌و درێژه‌پێدان‌و بوونی هیوایه‌ك بۆ ئازادی. عه‌ره‌بیش پێویستی به شتێكی له‌و بابه‌ته‌یه. له ساڵی 1967دا هه‌ردوو رۆژنامه‌ی نیویۆرك تایمز‌و واشنتۆن پۆست رێكه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی رۆژنامه‌یه‌كی هاوبه‌شی جیهانی ده‌ربكه‌ن، ئه‌ویش رۆژنامه‌ی ئینته‌رناشناڵ هیراڵد تریبیۆن بوو، كه دواتر بووه مینبه‌رێك بۆ سه‌رجه‌م ده‌نگه جیهانییه‌كان.\nچاپكراوه‌كه‌ی له‌مه‌ڕ خۆمان واته واشنتۆن پۆست ده‌ستپێشخه‌ری كرد بۆ وه‌رگێڕانی وتاره‌كانی من‌و دواتر بڵاوكردنه‌وه‌ی به زمانی عه‌ره‌بی من سپاسیان ده‌كه‌م. عه‌ره‌ب پێویستی به‌وه‌یه به زمانی خۆی بخوێنێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ له بابه‌ته‌كان تێبگات‌و له هه‌موو رووه‌كانییه‌وه گفتوگۆی له‌سه‌ر بكات‌و ئاگاداری ده‌رهاویشته‌كانی دیموكراسی بێت له ئه‌مریكا‌و خۆرئاوا. ئه‌گه‌ر هاووڵاتییه‌كی میسری بابه‌تێك بخوێنێته‌وه، كه باس له تێچوونی راسته‌قینه‌ی پڕۆژه‌ی بینایه‌ك ده‌كات له واشنتۆن، ئه‌و كات باشتر له‌وه تێده‌گات كه پڕۆژه‌یه‌كی له‌و جۆره له كۆمه‌ڵگه‌كه‌ی خۆیدا چ جۆره كاریگه‌رییه‌كی ده‌بێت.\nجیهانی عه‌ره‌بی زۆر پێویستی به ده‌ستپێشخه‌ری‌و پڕۆژه‌یه‌كی نوێی له‌و جۆره هه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ی هاووڵاتیان له رووداوه جیهانییه‌كان ئاگادار بن، ده‌بێ چی هه‌بێت له‌وه گرنگتر بێت، چونكه ئێمه پێویستمان به مینبه‌رێك هه‌یه بۆ ده‌نگه عه‌ره‌بییه‌كان. ئێمه به‌ده‌ست هه‌ژاری‌و ئیداری خراپ‌و په‌روه‌رده‌ی خراپه‌وه گیرمان خواردووه. دامه‌زراندنی مونته‌دایه‌كی نێوده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆ‌و دابڕاو له كاریگه‌ریی حكومه‌ته نه‌ته‌وه‌ییه‌كان، كه له رێگه‌ی پڕوپاگه‌نده‌وه رق‌و كینه بڵاو ده‌كه‌نه‌وه، وا ده‌كات هاووڵاتی ئاسایی له وڵاته عه‌ره‌بییه‌كاندا كێشه بنه‌ڕه‌تییه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌كه‌ی خۆیان چاره‌سه‌ر بكه‌ن.


کاتی به‌ڕێوه‌چوونی خشته‌ی یارییه‌کانی جامی شای ئیسپانیا له قۆناغی چاره‌گی کۆتایی راگه‌یاندرا\nErbil 32°C پێنجشەممە 26 ئایار 17:07\n2022/01/22 11:48 پ\nبه ته‌واوبوونی سه‌رجه‌م یاریه‌كانی قۆناغی شازده‌ی جامی شای ئیسپانیا بۆ تۆپی پێ، هه‌شت یانه گه‌یشتنه قۆناغی چاره‌گی كۆتایی، له قۆناغی شازده‌و له چه‌ند ئه‌نجامێكی چاوه‌ڕوان نه‌كراودا، هه‌ریه‌ك له یانه‌كانی بارسێلۆنای پاڵه‌وانی وه‌رزی ڕابردوو و ئه‌تله‌تیكۆ مه‌دریدو سیڤیلیه ماڵئاواییان كرد.\nدوێنێ هه‌ینی به‌سه‌رپه‌رشتی یه‌كێتی تۆپی پێی ئیسپانیا، تیروپشكی قۆناغی چاره‌گی كۆتایی پاڵه‌وانێتیه‌كه ڕاكێشراو له ئه‌نجامدا، یانه‌ی ڕیال مه‌درید كه‌وته به‌رامبه‌ر یانه‌ی ئه‌تله‌تیك بلباو و یاریه‌كه‌ش له یاریگای سان مامێس له بلباو سازده‌كرێت،.\nهاوكات یانه‌ی ڤالێنسیا ڕووبه‌ڕووی یانه‌ی كادیز ده‌بێته‌وه، له دوو یاریه‌كه‌ی دیكه‌شدا، یانه‌ی ڕیال سۆسیداد كه‌وته به‌رامبه‌ر یانه‌ی ڕیال بێتیس و هه‌ردوو یانه‌ی ڕایۆڤالیكانۆ و ڕیال مایۆركا له‌به‌رامبه‌ر یه‌كتر یاری ده‌كه‌ن.\nیاریه‌كانی قۆناغی چاره‌گی كۆتایی جامی شای ئیسپانیا به یه‌ك گه‌ڕ له ڕۆژانی یه‌ك و دوو و سێی مانگی داهاتوو به‌ڕێوه‌ده‌چێت و براوه‌ی یاریه‌كانیش ڕاسته‌وخۆ ده‌گاته قۆناغی پێش كۆتایی.


ئەنجامدانی چاندنی داریک و ھاوبەشیکردنی پەیامی ئەرێنی – DHRD\n2021-11-29 /in هه‌واڵ و چالاکی /by DHRD\nلەمیانەی کاروچالاکیەکانی پرۆژەی ((پاراستن و وەڵامدانەوە بۆ توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری لەناو پەنابەران و پەناخوازان لەسنوری پارێزگای سلێمانی و گەرمیان)) رێکخراوەکەمان بەرواری ٢٩-١١-٢٠٢١ ھەستا بەئەنجامدانی ( چالاکی لەھەڵمەتی ١٦ روژەی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی لەسەربنەمای جۆری کۆمەڵایەتی .بەدروستکردنی باخێک لەناو کەمپی عەربەتی پەنابەران و چاندنی درەخێتک و ھاوبەشیکردنی پەیامی ئەرێنی لەلایەن ئامادەبووان بەمەبەستی خوپارێزی و بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لەسەربنەمای کۆمەلایەتی بەبەشداریکردنی پەنابەران و بەرێوەبەری کەمپی عەربەتی پەنابەران ،کارمەندانی خۆپارێزی و موبیلایزەر,رێکخراوی UNHCR, کارمەندانی بنکەی تەندروستی ناو کەمپ و پەنابەرانی نیشتەجێی نێو کەمپەکە .سەرەتای مەراسیمەکە بە بەخێرھاتنی ئامادەبووان لەلایەن بەریوەبەری رێکخراوی DHRD بەریز (کارزان عبدالفاضل ) دەستپیکرد بەتیشک خستنە سەرھەلمەتی ١٦ رۆژە و ئامانج لەم ھەڵمەتەو ئەرک و رۆڵی ھەمووان لەبەرەنگاربونەوەی توندوتیژی لەسەربنەمای جێندەری ,دواتر ئامادەبووان ھەریەکەیان پەیامیکی ئەرێنی لەسەر کارتێک دەنووسی کە بۆ ئەو مەبەستە ئامادەکرابوو دواتر کارتەکەی ھەڵدەواسی بە درەختی پەیامی ئەرێنی .\nپرۆژەی ((پاراستن و وەڵامدانەوە بۆ توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری لەناو پەنابەران و پەناخوازان لەسنوری پارێزگای سلێمانی و گەرمیان)) لەلایەن رێکخراوی DHRD و بەھاوبەشی لەگەڵ کۆمسیۆنی باڵای نەتەوەیەگرتوەکان بۆ کاروبای پەنابەران UNHCR جێبەجێدەکرێت .\nچالاکی ڕۆژی ٢٥ نۆڤەمبەر بەشدار بوون لە چالاکی فێستیڤاڵی ساڵانەی بەڕێوەبەرایەتی چاکسازی گەوران لەسلێمانی...


عەلی مەحمود: لە یادی 105 ەمین ساڵەی تاوانی كۆمەڵكوژی ئەرمەنیەكاندا. – WTARIKURD\nدان نان بە حەقیقەتی یاسایی هەر تاوانێك لە هەر كونجێكی جیهان بگوزەرێت, ئەركێكی ئەخلاقی و ویژدانییە, ئەگەر هەل نەمابێت بۆ راگرتنی, هەنگاوێكە بۆ بەرەو روبونەوەی تاوانە مەزنەكان لە جیهاندا, نموونە ئۆرۆگوای وەك یەكەم وڵات لە ساڵی 1965ەوە دانی ناوە بە كۆمەڵكوژی ئەرمەنیەكان، كە هیچ پەیوەندیەكی بە دۆسیەكەوە نییە. یان كۆریای باشورو سوئید و كەنەداو هۆڵەنداو … كە هەڵوێستی باشیان لەسەر دۆسیەكانی ئەنفال و هەڵەبجە هەبووە. یان هۆڵەندا بازرگانێكی چەكی كیمیاوی خۆی بەناوی فرانس ڤان ئانرات لە بەرامبەر هاوبەشیكردنی لە تاوانی هەڵەبجە سزای 16,5 ساڵ زیندانی دەدات, بەوەی چەكی كیمیاوی فرۆشتبوو بە رژێمی پێشووی عێراقی, ئەم هەنگاوە وەك ئەركێكی دادپەروەرانەیە. تاوانی كۆمەڵكوژی ئەرمەنیەكانیش هیچ نەبێت ئەوەندە بە كوردەوە دەبەسترێتەوە، كە لەسەر خاكی ئێستای كوردستان ئەنجام دراوە. چۆن قوربانیانی تاوانی كۆمەڵكوژی رۆهینجا دوای ئاوارە بوونیان بۆ بەنگەلادیش دۆسیەكەیان جوڵێنرا لە لایەن دادگای تاوانی نێودەوڵەتیەوە, چونكە ئاوارەی وڵاتێكی ئەندامی دادگاكە بوون. بۆیە ئەركی ئەخلاقی گەلی كوردە وەك گەلێكی جینۆسایدكراو دان بەو تاوانەدا بنێت وەك تاوانی جینۆساید, چۆن ئێمە خۆمان سواڵی ئەم داوایە لە جیهاندا دەكەین.\nبە پێی بۆچونی كوردبێت چەكدارانی كورد لە ریزی سوپای حەمیدییە رێژەیان لە نێوان 10 بۆ 15% بووە, وەك ئاماژەی پێ دراوە: “لەمێژوودا ئەرمەنەكان چەند جارێك كەوتونەتە بەرشاڵاوی لەناوبردن و جینۆسایدكردن كەدیارترینیان لەساڵی (1915) لەلایەن توركە عوسمانییەكانەوە ئەنجام دراوە.كورد هەرچەندە خۆشی بەرشاڵاوی لەناوبردن و جینۆساید كەوتووە،بەڵام تێوەگلاوە لەجینۆسایدكردنی ئەرمەنەكان بەهۆی بەكارهێنانیان وەكو جاش و بەكرێگرتە لەلایەن عوسمانییەكانەوە (نزیكەی لە%15 سوارەی حەمیدیە كورد بووە).هەرچەندە كورد بەتایبەتی كۆنگرەی نەتەوەیی و پەكەكە چەند جارێك داوای لێبوردنیان لەئەرمەنەكان كردووە،بەڵام ئەرمەنەكان بەتایبەتی لەئەرمینیا زۆر دەمارگیرو ڕەگەزپەرستن بەرامبەر بەكورد- لاپەڕە هەڵنەدراوەكان هەر جارەی لاپەڕەیەك-ئەرمەنەكان و گولەنییەكان-ئامادەكردنی: مامۆستا پێشڕەو (پێشڕەو ئیسماعیل)” ,”سوارەی حەمیدییە كە لە ساڵی 1891بە فەرمانی سوڵتان پێكهێنرا لە (ئەلبان و چەركەس و كورد) نەك بەتەنیا كورد، لە باسكردنی ژماەی سوارەی حەمیدیدا زۆر نووسەر كەوتوونەتە هەڵەوە دەڵێن: سوارەی حەمیدی هەمووی كوردبوون، ئەمەش بەپشتبەستن بە سەرچاوە توركەكان بووە، بەڵام ئەمە دوورە لەڕاستییەوە، راستییەكەی ئەوەیە كە رۆبەرت ئۆڵسن باسیكردووە كە دەڵێت: ژمارەی سەربازی سوارەی حەمیدی بریتیبوو لە (53) هەزار، محەممەد رەسوڵ هاوار لەكتێبەكەیدا (كورد و باكووری كوردستان بەرگی یەكەم) ناوی نووسەرێك بەناوی (مەروان ئەلمدەوەر) دێنێت و دەڵێت: نووسەر ئاماژە بەوەدەكات كۆی ژمارەی كورد لە سوارەی حەمیدی تەنها (10) هەزار كەسە نەك هەمووی كورد بووبن، ئەمەش كەسانی ماستاوچی و بەرتیلخۆری وەك( ئاغا و دەرەبەگی دژە كورد و ئەرمەن) ئەمانە چەند زیانیان بە ئەرمەن گەیاند زۆر لەوەزیاتر زیانیان بەخودی كوردەكان گەیاندووە،-پەیوەندی كورد و ئەرمەن-بێتاوانی كورد لە جینۆسایدی ئەرمەن-نووسینی: ئارام مەجید شەمێرانی”., ئەرمەنەكان بۆخۆشیان هەموو سوارەی حەمیدییە بە كورد نازانن, بەڵكە بە زۆرینەی دەزانن لەناو پێكهاتەكان, دان بەوەشدا دەنێن ئەو هێزە بۆ بەرەو روبونەوەی روسیا پێك هاتوە نەك بۆ گیان ئەوان, گوایە لە كورد و چەركەس و تورك و توركمان و قەرەج پێك هاتووە, رۆڵیان زیاتر لە رۆڵی جانجویدەكانی دارفۆر دەچێت”https://ar.wikipedia.org/wiki “.\nسەیری هەڵوێستی ناسیۆنالیزمی تورك موتوربە كراو بە ئاین بكەن, بڕواننە هەڵوێستە شەرمەزاریەكانیان نەك لە شاری قۆنیای, بگرە لە لاهای و برۆكسل,لە 2ی حوزەیرانی 2016 دا, بۆندستاغی ئەڵمانیا دانی نا بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەكان, پێشتریش بەلجیكا هەمان هەنگاوی نابوو. ئەوەی لای من گرنگە لە پرۆسەی دان نان بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەكان لە پەرلەمانی ئەڵمانیا و بەلجیكا, بۆچونی دوو پەرلەمانتاری توركە لە پەرلەمانی ناوەندی ئەڵمانیاو پەرلەمانی هەرێمی برۆكسل لە بەلجیكا, هەردووك بە پاشناوی ئۆزدەمیر ناوەكانیان هاتووە, یەكیان پیاو چەپی ژینگە پارێز و ئەوی دیكە ژنی حیجاب لەسەر نەتەوەیی ئیسلامی, هەردوكیان لە دایك بووی دەرەوەی توركیا و پەروەردەی ژینگەی رۆژئاوان, ئەم دوو ئۆزدەمیرە بە دوو هەڵوێستی پێچەوانە سەبارەت بە دۆسیەی جینۆسایدی ئەرمەن دەناسرێنەوە, یەكیان پێشەنگ لە بواری ناساندنی, بیركردنەوەیەكی مرۆڤدۆستانەی ئەنتەرناسیۆنالستانە, ئەوی دیكە سەرسەخت لە ئاست رەتكردنەوەی حەقیقەتەكان, بە بۆچونی ئاینی و ناسیۆنالیزمەوە لە ئاست ئەو هەموو وێنە پڕ تاوانە قێزەون و ئێسك و پروسكە هەژێنەرە هەڵوێست وەردەگرێت و ئینكاری تاوان و عەدالەت و حەقیقەت دەكات, چاو دادەخات و كاروانی قوربانییەكان نابینێت.\nتەواو دژ بەم هەڵوێستە ئەخلاقیانەیەی ج ئۆزدەمیر بەرامبەر بە كۆمەڵكوژی گەلێك كە وڵاتەكەی خۆی ئەنجامی داوە, خاتوو ئۆزدەمیر لە دایك بووی 7ی دیسەمبەری 1982 ی شایربێكی بەلجیكا, یەكەم پەرلەمانتاری حیجاب لەسەر لە ئەوروپا, پەرلەمانتار لە پەرلەمانی هەرێمی برۆكسل لەسەر لیستی پارتی ناوەندی دیموكراسی مرۆڤایەتی CDH, هەڵوێستێكی دژ بە هەڵوێستەكەی ج ئۆزدەمیر وەردەگرێت, نكۆڵی تەواو لە بوونی تاوانەكە دەكات, ئەو لە یادی 100 ساڵەی ئەم تاوانە قێزەونەدا, لە بەرامبەر ئەوەی رەتی كردەوە وەڵام بە پرسیارەكانی كەناڵی ئاڕ تی ئێڵ بداتەوە سەبارەت بە پرسی جینۆسایدی ئەرمەنەكان لە توركیا, لە بەرواری 29ی ئایاری 2015 لە پارتەكەی دەركرا. ئەمەش روداوێكی گرنگ و هەنگاوێكی ئەخلاقیانەی دڵخۆشكەر بوو, لیژنەی ئەخلاقی پارتی ناوبراو نای.


👫 ئیبراهیم میکە عەلی Biography\n📅 Added on Nov 15 2019 2:23PM\nئیبراهیم میکە عەلی. نووسەر و توێژەر لە بیری ئاینی [ More... 👁] ✖ ✖ 1 14 ✔ 99% ✍ Z.S. 15-11-2019 14:23:46\nRelated files 53,714\n🗄 Sources 16,605


سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردسـتانی عێراق تۆپـبارانه‌کانی ئێران مه‌حکوم ده‌کات\nله باره‌ی بۆردومانکردنی ناوچه سـنووریـیه‌کانی نێوان هه‌رێمی کوردسـتانی عێراق و کۆماری ئیسلامی ئێران له لایه‌ن تۆپـخانه‌کانی ئێران که بووه‌ته هۆی دڵه‌ڕاوکێ و ترسی هاوڵاتیانی ئه‌و ناوچانه و هه‌روه‌ها زه‌ره‌ر و زیانی به‌رهه‌مه‌کانی کشـتوکاڵ و ئاژه‌ڵه‌کانیان.\nسه‌رۆکی هه‌رێمی کوردسـتانی عێراق مه‌سـعود بارزانی په‌یامێـکی ڕاگه‌یاند تیایدا ئه‌م کارانه‌ی پرۆتستۆ کرد و داوای دۆزینه‌وه‌ی چاره‌ی گونجاوی کرد له ڕێی دیالۆگ.\nله ڕاگه‌یاندنه‌که‌دا هاتووه " جارێـکی دیکه تۆپـخانه‌کانی سوپای کۆماری ئیسلامی ئێران ده‌سـتیان به بۆردومانکردنی ناوچه سـنووریـیه‌کانی هه‌رێمی کوردسـتانی عێراقیان کرده‌وه که به‌و هۆیه‌وه زه‌ره‌ر و زیانی گه‌یاندووه‌ته گوندنشین و جوتیاران و ئاژه‌ڵداران و خه‌ڵـکی سیڤیلی ئه‌و ناوچانه. هه‌روه‌ها به‌هۆی توندی و چڕی ئه‌و بۆردومانانه ژماره‌یه‌ک له هاوڵاتیان ئاواره بوون و ناچار کراون له‌به‌ر مه‌ترسی له‌سه‌ر گیانیان شوێنی نیشته‌جێبوونیان جێبهێڵن، له هه‌مان کاتدا به‌رده‌وامی ئه‌و کرده‌وانه ڕه‌وشی ئه‌و ناوچانه‌ی به گشـتی دووچاری پـشـێوی کردووه.\nله کۆتایی ڕاگه‌یاندنه‌که‌یدا سه‌رۆکی هه‌رێم مه‌سـعود بارزانی ده‌ڵێت " ئێمه له کاتێـکدا پرۆتستۆی ئه‌و بۆردومانه عه‌شوائیـیانه ده‌که‌ین بۆ سه‌ر هاوڵاتیان و ناوچه سـنووریـیه‌کانی هه‌رێم و به کارێـکی نابه‌جێـیان داده‌نێن و پـێمان وایه که ئه‌م جۆره کارانه زیان به په‌یوه‌ندی نێوان هه‌رێم و کۆماری ئیسلامی ئێران ده‌گه‌یه‌نێت و هیچ پاساوێـکیش بۆ ئه‌و بۆردومانه عه‌شوائیـیانه نیـیه. له بری دروسـتکردنی ترس و نیگه‌رانی هه‌وڵ بدرێت به ڕێـگه‌ی دیالۆگ کێشه و گرفته‌کان ڕێـگه‌چاره‌ی گونجاویان بۆ بدۆزرێته‌وه و هه‌موو لایه‌ک بگه‌نه ئه‌و بڕوایه‌ی که به توندوتیژی و بۆردومانکردن هیچ ئامانجێـک نایه‌ته دی."\nهه‌ر سه‌باره‌ت به هه‌مان بابه‌ت فیدراسیۆنی ڕێـکخراوه ناحکومیـیه‌کانی کوردسـتان که نزیکه‌ی 150 ڕێـکخراو له‌خۆی ده‌گرێت، له پـرێس کۆنفرانسێـکدا ڕۆژی شه‌ممه 2 ی ته‌موز له شـاری هه‌ولێر هه‌ڵوێستی خۆیان ڕاگه‌یاند.\nعه‌دنان ئه‌نوه‌ر به‌گ سه‌رۆکی فیدراسیۆنه‌که له به‌شی تایبه‌ت به تۆپـبارانه‌کانی ئێران گوتی ئیدانه‌ی تۆپـبارانه‌کانی کۆماری ئیسلامی ئێران ده‌که‌ین و داواش له حکومه‌تی عێراق ده‌که‌ین هه‌ڵوێسـتێـکی توند بنوێنێت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پاراسـتنی سـنووره‌کان له ئه‌سـتۆی حکومه‌تی عێراقدایه.\nشایانی باسه ماوه‌یه‌که تۆپـخانه‌کانی ئێران ده‌سـتیان کردووه‌ته‌وه به تۆپـبارانی ناوچه سـنووریـیه‌کان به بیانووی بوونی چه‌کدارانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان پـژاک له‌و ناوچانه‌دا.


ئینتەرنێتی بێبەرامبەر بۆ ئەم دامودەزگایانە دابیندەکرێت\nنەتەوە | 18:59:13 2017-01-11 | (1,178) جار خوێندراوەتەوە\nوەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی حکومەتی هەرێم لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، وەزارەتەکەیان ئینتەرنێتی بێ بەرامبەری بۆ دام و دەزگا میرییەکانی پارێزگای هەڵەبجە بەبێ بەرامبەر دابینکردووە.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن ئاشکرایکرد، "ئینتەرنێتی بێبەرامبەر بۆ زیاتر لە ٥٠ دام و دەزگای حکومی لە پارێزگای هەڵەبجە دابینکراوە و لەماوەیەکی نزیکدا ئینتەرنێتێکی نوێ بەناوی فایبەر ئۆپتیک (FTTH) کە ئینتەرنێتی بێسنورەو هەرسێ (تەلەفزیۆن و ئینتەرنێت و تەلەفۆن)دەگرێتەوە لە پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجەو ئیدارەی ڕاپەڕین و گەرمیان بەکاردەخرێن".\nمەولود باوە موراد، وەزیری گواستنەوە و گەیاندنی هەرێم لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندووە، "لەئێستادا ئینتەرنێتی فایبەر ئۆپتیک (FTTH) کە ئینتەرنێتی بێسنورە و چاودێری دەکرێت لەپارێزگاکانی هەولێر و دهۆک بەرکارە و لەوڕێیەوە باشترین خزمەتی هاوڵاتیان دەکەین لەو خزمەتگوزاریە تا زۆرترین سوودی لێ ببینن بەنرخێکی گونجاو لە ئاست نرخە نێودەوڵەتیەکان".\nهاوکات ئاشکراشی کردووه، "لەسەرەتای بەپارێزگابوونی شاری هەڵەبجەوە بڕیاماندا بەوەی جگە لە بڕیاری کردنەوەی بەڕێوبەرایەتیە گشتیەکانی وەک (بەڕێوبەرایەتی گواستنەوەو پۆستەو گەیاندن و کەشناسی) ئەوپەڕی تواناو خزمەتەکانمان بخەینەگەڕ تا لەڕێگای وەزارەتەکەمانەوە باشترین و زۆرترین خزمەتگوزاری بەو شارە بکەین و بۆ ئەم مەبەستەش بۆ زیاتر لە ٥٠ فەرمانگەو دام و دەزگای حکومی ئینتەرنێتی بێبەرامبەرمان بۆ دابین کردن بەرێگای تۆڕی ئینتەرنێتی میریەوە".\nلەدواهەمین کۆبونەوەی ئەنجومەنی ڕاوێژکاری وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن پرۆژەی تەندەری ڕاستەوخۆ بۆ قەزاو ناحیەکانی پارێزگای سلێمانی و پارێزگای هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی گەرمیان و ڕاپەڕین کە پرۆژەی فایبەر ئۆپتیک (FTTH)ی ئینتەرنێتی بێسنورە و پرۆژەکە بڕیاری لەسەر درا کە بخرێتە کێبڕکێی ڕاستەوخۆ بۆ کۆمپانیاکانی ئینتەرنێت.


حەسەن ڕەستگاری مەجد لە سی و یەکەمین ڕۆژی مانگرتنەکەیدا جگە لەوەی لە سەر خۆ چوە واتا کەوتۆتە” کۆما”وە هێشتاش لە ژوری تاکەکەسیدایە . بە پێی ڕاپۆرتی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان زیندانی سیاسی کورد حەسەن ڕەستگاری مەجد لە ناڕەزایەتی دەربڕینێکدا بەو سزایەی دادگاکانی کۆماری ئیسلام\nسامان کەریمی چالاکی مەدەنی کورد بە زیندانی هەڵواسراو سزا درا\nسامان کەریمی چالاکی مەدەنی کورد خەڵکی شاری مەریوان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کوڕی نەسرین و عەباس لە لایەن دادگای کۆماری ئیسلامی ئێران لە مەریوان بە زیندانی هەڵواسراو سزا درا. بە پێی هەواڵی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان: ڕۆژی شەممە ۱۱ی بەفرانباری ئەمساڵ، سامان کەریمی چالاکی مەدەنی بە ئامادە\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بەکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان لەم دواییانەدا زۆرینەی ناوەندە کارییەکان بۆدامەزراندنی کارمەندان وکرێکارانی خۆیان دەیانهەوێ بەمووچەی زۆر کەمەوە وەریان بگرن. وەکوو سەرچەشن دەتوانین بئاماژە بەمووچەی ٤۰۰هەزارتمەنی بۆ ۸سەعات کاری لەڕۆژدا یان لە۸ی بەیانییەوە تاسێ ونیوی پ\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕۆژی هەینی ۱۰ی بەفرانباری ئەمساڵ کاتژمێر ۲۳ هێزە ئەمنیەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە شاری سنە هێرشیان کردە سەر ماڵی سەباح باسامی و دەستبەسەریان کرد. بە پێی ڕاپۆرتەکە و ئەو بەڵگانەی کە لە لایەن هەواڵنێری فرات ئاماژەیان پێکراوە ، رۆژی\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بەکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕەزا خزری بەرپرسی پەروەردە وفێرکاری شاری بانە کوتی:لەئەمساڵدا لەشاری بانە ۳۵ قوتابی خولی سەرەتایی دەستیان لەخوێندن هەڵگرتووە و۱۶لەسەدی هاوڵاتیانی بانەیی نەخوێندەوارن. بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە لەشاری بانە نێزیک بە ۱۱هەزار نەخوێندەوارلەنێوان


٥ ملیار دۆلارمان بۆ ئاوەدان کردنەوەی عێراق تەرخان کردووە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٧ Dey ١٤ ١٢:٤٦\nNews Code 24078\n٥ ملیار دۆلارمان بۆ ئاوەدان کردنەوەی عێراق تەرخان کردووە\nسەرۆک کۆمارەکانی عێراق و تورکیا لە ئەنقەرە سەبارەت بە دوایین گۆڕانکارییەکانی نوچە و پرسی نێوان دوو وڵاتەکە گفتوگۆیان کرد.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە سومریە نیوز، بەرهەم ساڵح سەرۆک کۆماری عێراق کە سەفەری تورکیای کردووە لە گەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە سەبارەت بە ڕێکارەکانی بەهێز کردنەوەی پێوەندی دوو لایەنە و دوایین گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە و پێویست بوونی کەم کردنەوەی ئاڵۆزییەکان گفتوگۆیان کرد.\nنووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆک کۆماری عێراق ڕایگەیاند کە ساڵح لە گەڵ ئەردۆغان سەبارەت بە پەرەپێدان بە هاوکارییە هاوبەشەکانی نێوان بەغدا و ئەنقەرە باس و وتووێژی کردووە.\nدوو لایەنەکە هەروەها سەبارەت بە پرسی هاوبەشی نێوان تورکیا و عێراق و بابەتی نێوان دوو وڵاتەکە و ڕێگای چارەسەری کێشەکان گفتوگۆیان کرد.\nئەردۆغان هەروەها لە کۆنفڕانسی ڕۆژنامەڤانی هاوبەشی خۆی لە گەڵ بەرهەم ساڵح جەختی کرد: ئێمە ٥ ملیار دۆلارمان بۆ ئاوەدان کردنەوەی عێراق تەرخان کردووە و دوو وڵاتەکە هاوکاری خۆیان لە بواری شەڕ دژی تیرۆریزم زیاد دەکەنەوە.\nناوبراو لە درێژەدا زیادی کرد: ئاستی هاوکاری بازرگانی نێوان عێراق و تورکیا لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨ گەیشتە ١٦ ملیار دۆلار. ئێمە داوا لە عێراق دەکەین هاوکارییەکان و هان دانەکان بۆ سەرمایەدانەری بەرانبەر بەڕێوە ببات.\nئەردۆغان جەختی کرد: بڕێک گرووپەکان وەکوو داعش و پارتی کرێکارانی کوردستان هەڕەشەن بۆ سەر ئاسایشی تورکیا و عێراق.\nبەرهەم ساڵحیش جەختی کرد: عێراق بەرەو قۆناغێکی نوێ واتا ئاوەدان کردنەوە دەڕوات. وڵاتی ئێمە خوازیاری هاوکاری ستراتیژیک لە گەڵ تورکیایە. پێویستمان بە سەرپەرشتی وڵاتانی دەرەکی نییە چونکوو نەتەوەکانی ئێمە دەتوانن بۆ کۆتایی هێنان بە پێکدادانەکان هاوکاری بکەن. ئێمە پێویستمان بە ڕێککەوتنێکی گشتی لە گەڵ تورکیا لە سەر پرسی جیاوازی نێوان دوو وڵاتەکە هەیە.\nناوبراو لە درێژەدا زیادی کرد: ئێمە سەبارەت بە پرسی سووریا و پێویست بوونی دیاری کردنی چارەنووسیان لە لایەن خەڵکی ئەو وڵاتەوە گفتوگۆمان کرد. ئێمە بۆ پێکهێنانی ناوچەیەک کە بتوانین بەرژەوەندییە هاوبەشەکانمانی تێدا بهێنینە دی هاوکاری دەکەین.\nبەرهەم ساڵح دوێنێ لە لووتکەی لیژنەیەکی پایەبەرزدا گەیشتە ئەنقەرە.


دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ/٣ – www.facebook.com/sekoy.anarkistan ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net\nئه‌م هه‌یکه‌له‌ده‌ڤه‌رییانه‌وا کڵێشه کێشراون که‌بڕیاره‌گرنگه‌کانی وه‌کو پرسی شه‌ڕ و ئاشتی، بده‌ن. به‌هه‌رحاڵ ئاشکرایه‌که‌کۆبوونه‌وه فراوانه‌کانی ده‌وڵه‌ت زۆر دوورن‌له‌لابه‌لاکردنه‌وه‌ی پرسه‌بچوکه‌کانیش، هه‌روه‌ها یاخیبووانیش، واته کۆمۆنێتییه‌کانی زاپاتێستا، هه‌موو په‌یوه‌ندییه‌کیان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی مه‌کسیك، هه‌تا له تۆمارکردنی ناوی له‌دایكبووان مردووانیش، ڕه‌تده‌که‌نه‌وه\nگرفتی فیعلی، ته‌نسیقکردنی نێوانی کۆمۆنێتییه‌کانه‌که‌ئه‌نجومه‌نه‌کانی ده‌ڤه‌ره‌که‌ی پێێکهێنابوو که‌ناسرابوون به‌شاره‌وانییه‌سه‌ربه‌خۆکان (ئۆتۆنۆمی)، بۆ نموونه100 کۆمۆنێتی شاره‌وانییه‌کی سه‌ربه‌خۆیان به‌ناوی ئه‌نارکیسته‌مه‌کسیکۆیه‌که‌وه، Ricardo Flores Magon ناونا ، هه‌روه‌ها Libertad Tierray که‌له‌سه‌ر سنووری گواته‌میلایه‌شاره‌وانییه‌کی دیکه‌ی سه‌ربه‌خۆیه‌و له120 کۆمۆنێتیی، پێکده‌ێت.\n” له‌ناو خودی هه‌یکه‌له‌کانی شاره‌وانییه‌نوێیه‌که‌دا که‌دروستکرابوو، کۆمۆنێتیه‌کان ناوی ده‌سه‌ڵاته‌کانیان به‌ناوی کۆمۆنێتی مامۆستایان، په‌ره‌پێدانی ته‌ندروستی داننیشتوانی شوێنه‌که، په‌ڕله‌مانی دانیشتووانه‌ئه‌سڵییه‌کان ناوده‌نا و یاسا تایبه‌تییه‌کانی خۆیانیان له‌سه‌ر‌بناخه‌ی یه‌کسانی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و سیاسی و جێندەر‌یی له‌نێوانی دانیشتوانانی ئیتنیك کۆمۆنێتییه‌جیاوازه‌کاندا، ڕێکده‌خست “\nڕێکخراوێکی مه‌ده‌نی ناحکومی (NGO) له‌ورده‌کاری هه‌وڵه‌کانی حکومه‌ت بۆ وردو و خاشکردنی کۆمۆنێتییه‌کان، ڕاڤه‌ی چونێتی ئه‌رك و وه‌زیفه‌ی کۆمۆنێتییه‌کان،ئاوا ده‌کات و ده‌ڵێت:\nکۆمۆنێتییه‌کانی ناوچه‌ی دانیشتوانه‌ئه‌سڵییه‌که یاخود خه‌ڵکانی ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌له‌گردبوونه‌وه‌ی ته‌واوی ئه‌ندامه‌کانیدا ، ئه‌وانن که‌بڕیارده‌ده‌ن ئایا سه‌ر به‌شاره‌وانییه‌ئازاده‌کان ده‌بن یا نا…..ئه‌وه کۆمۆنێتییه‌کانن‌که‌نوێنه‌ره‌کانیان بۆ ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانییه‌ئازاده‌کان که‌ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ر شاره‌وانییه‌که‌دا هه‌یه، هه‌ڵده‌بژێرێن. هه‌ر نوێنه‌رێك که‌بۆ هه‌ر ئیداره‌ی ده‌ڤه‌رێك له‌چوارچێوه‌ی شاره‌وانییه‌ئازاده‌کاندا ( ئۆتۆنۆمی) هه‌ڵده‌بژێررێت، گه‌ر به‌ته‌واوی بڕیاره‌کان و ده‌سه‌ڵاته‌کانی کۆمۆنێتییه‌که‌به‌جێنه‌هێنن ، ڕه‌نگه‌له‌وێ بجوڵێنرێن….ئه‌وانه‌ی که هه‌ڵده‌بژێرێن بۆ ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانییه‌که، مووچه‌بۆ ئه‌و کاره‌وه‌رناگرن، گه‌رچی تێچونی (مه‌سره‌فی) ئه‌نجامدانی کاره‌کانی ئه‌نجومه‌ن، که‌له‌لایه‌ن هه‌مان کۆمۆنێتییه‌کانه‌وه‌که‌داوای ئاماده‌بوونیان لێده‌کات، له‌ڕێگای هاریکاری نێو ئه‌ندامه‌کانه‌وه، بۆیان ده‌گێڕنه‌وه. له‌هه‌ندێك حاڵه‌تیشدا بڕێك له‌ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نه‌که‌که‌کار له کێڵگه‌کاندا ده‌که‌ن، هاوکارییان له‌گه‌ڵدا ده‌کرێت، هه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ش ده‌توانن خۆیان بۆ کاروباری ئه‌نجومه‌نه‌که‌ته‌رخان بکه‌ن و پێویست ناکات بچنه‌وه‌سه‌ر کێڵگه‌کان.\nئاشکرایه‌که‌ئه‌م هه‌یکه‌لانه‌زۆر له‌گه‌ڵ ئه‌نارکیزم یا له‌ڕاستیدا له‌گه‌ڵ سەندیکاله‌شۆڕشگێڕه‌کاندا، دێنه‌وه، که‌تۆڕێکن و ده‌سه‌ڵات و بانگه‌واز له‌وێدا هه‌ن، گه‌رچی ئه‌م هه‌یکه‌لانه‌به‌هۆشمه‌ندی ئه‌نارکیستانه‌نین، به‌ڵکو تێکه‌ڵه‌یه‌که‌له‌پراکتیزه‌ی خه‌ڵکه‌ئه‌سڵییه‌کانی ئه‌وێ و مارکسیزم و زانستی تیئۆلۆگی ئازادیخواز ، له‌وێ، که‌ئه‌مه‌ش نابێت ڕێگرمان بێت له‌کۆمه‌ك و هاوکاریکردنیان.\nله‌هه‌مووش گرنگتر ئه‌سڵی ئه‌مان هه‌رچییه‌ك بێت، ئه‌مان مۆدێلێکی هه‌نووکه‌یی بۆ‌هه‌ندێك له‌وانه‌ی که‌ئێمه‌پراکتیکانه‌قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌که‌ین، ده‌خه‌نه‌به‌رده‌ست.\nچاپاسا که‌ناوچه‌یه‌کی زۆر هه‌ژار و په‌راوێزخراوه، ئه‌وه‌ش‌ڕاستیه‌که‌که‌پێكهاته‌ئازاده‌کان له‌هه‌لومه‌رجێکی ئاوا خراپدا و له‌ناوه‌ڕاستی شوێنێك که‌چڕی دانایشتوانی خه‌ڵکه‌که‌ی‌نزمه‌له‌جه‌رگه‌ی جه‌نگێکی له‌سه‌رخۆدایه، ته‌نیا ده‌توانن لاوازانه په‌ره‌بسێنن، به‌های خۆیان بیسه‌لمێنن .\nخاڵه‌پۆزه‌تیڤ و نێگه‌تیڤه‌کانی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ:\nخاڵه‌پۆزه‌تیڤه‌کان: دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ زۆربه‌ی وه‌خت کارێکی خێرایه‌و ڕێگایه‌کی گونجاوه‌بۆ گروپه‌کان له‌گه‌یشتن به‌بڕیاره‌کانیان. نماییشی ڕاستەوخۆ ناسراوه به‌وه‌ی که ڕێگایه‌که‌بۆ ده‌رئه‌نجامگیری له‌گه‌یشتن به‌بڕیاره‌کان که‌پێچه‌وانه‌ی پرۆسێسێکی ئاراستەکراوه‌بۆ کار لەسەرکردن. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ئاوا ڕه‌چاوکراوه که مێتودێکی زۆر گونجێنراوه(مه‌رینه)له‌گه‌یشتن به بڕیاره‌کان که‌بۆ شوێن و جێگایه‌کی فراوانی جیا جیا ده‌ستده‌دات.\nخاڵه‌نێگه‌تیڤه‌کانی: هه‌ندێك که‌س هەندێك کڵێشه‌ی (فۆرم) دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ئاوا ده‌بینن، که زۆر کاران و سه‌ره‌نجامێکی باش و به‌جێ ده‌دەنه‌ده‌ست، به‌ڵام سەرەنجامی مەبەستە، نەك تەواوەتی پرۆسێسەکە، هه‌ندێکی دیکه‌ش به‌کارهێنانی” یاسای زۆربه”ی ده‌نگ، وه‌کو له‌چه‌ند فۆرمێکی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆدا، هه‌یه، به‌وه‌لەبه‌رچاوده‌گرن که به‌که‌مگرتنی یه‌کسانییه‌له پرۆسه‌ی بڕیاری ده‌نگدانی گروپه‌که‌دا.\nPrevious Postدیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ /٢Next PostWe should not let Kobane and the rest of Rojava to be defeated by the big corporations and the international financial institutions.


- بڕۆ ... تا مەیدانی (ئیمام خومەینی) مەوەستە) !\n- لەوێ ، لە یەکێک لە بازاڕەکان، میوانخانەکان زۆرن.\nجێگای حەوانەوە و خەوتنمان پەیدا کرد ، جانتاو کەل و پەلمان دانا. وەختی ئێوارە دابەزیمە نێو بازاڕ. کە تا درەنگانی شەو جمەی دێ. منیش لە سەر ئەو کورسییە دارە دانیشتم ، کە لە سەر شۆستەی شەقامەکە داندرابوو. سەیری ئەو خەڵکەم دەکرد (دەھات و دەچوون). پشیلەیەکی لەڕو لاواز ، لەبەردەم خواردنگەی بەرامبەرمان، لە ورتکە نان و پاشماوەی خواردن دەگەڕا. ماندوو و برسی و تووک پیس و بە چرک، رەنگی قاوەیی گرت بوو ، زوو زوو زمانی دەلێسیەوە.\nنازانم ! بۆچی منیش ، خۆم وەک ئەو پشیلەیە ھاتە بەرچاو . (ماندوو و برسی) ، حەزم لە خواردن و نانی بێخوێ نەدەکرد. بۆ ئەو خواردنێک ھەبوایە و دەمی پێ بگات و بیخوات.. بۆمنیش خواردن زۆر ، حەزی خواردن کەم. ھەرلەو خەیاڵەدا بووم .. پیرەمێردێکی لاواز و ڕیشدار، پشت کووڕو سەرو پرچ ئالۆز. کۆمەڵە کارتۆنێکی لە بن ھەنگڵی بوو ، لە تەنیشت دوکانەکە دانیشت. دوو خولەکی نەبرد ، لە سەرکارتۆنەکان درێژ بوو ، پێلاوەکانی خستە ژێر سەری و خۆی وێکھێناوە. چاوەکانیش زەق زەق بوو ، بەدەستی ڕاستیش ، زوو زوو خۆی دەخوراند.\nزۆری نەبرد ، پیاوێکی درێژی ڕەقەڵەی کڵاو لەسەر و جگەرە بەدەست.. دوو سێجار ھات و چوو. دەیڕوانیە پێش خۆی و ھیچ قسەیەکیش نەدەکرد. بێھێزو خەمگین ، پێڵاوێکی کۆنی بەسەر پێیان وەکردبوو ، خشەخشی دەھات. سەری بە سەر زبڵدانەکەی تەنیشت شۆستەکە شۆرکردەوە ، خەیاڵم بۆ ئەوە چوو، ئەویش کارتۆن کۆبکاتەوە و وەکو پیرەمێردی بەرامبەرم لە سەر پاڵبکەوێت. شتێکی چنگ کەوت و بۆدەمی برد. نەمزانی چ بوو خواردی و بۆ ئەو بەری جادە پەڕیەوە...\nکۆچەریش لەوکاتە پەیدا بوو:\n- وەرە ، دوام بکەوە.\n- ئێرە مەیدانی ئەو کەسانەن کە ئالوودەن!\n- بڕوانە ، ئەو ژنەش ھەوە.!!\nلێرە خەریکی کاری خۆیانن. وەستاوون ، دانیشتوون... لە پێش دەرگا ، دیوار ، شۆستەکە ، دێن و دەچن ... دوو دوو ، سێ سێ، سەردەکەن بە یەکەوە ، ژمارەکان زۆر دەبن ، کەم دەبن.. گەنج و پیر ، ڕەش و لاواز و ڕەنگ مردوو ، وەک مێروولە بە ھەموو لایەک دەخوڵێنەوە . بەڵام ھێمن و بێدەنگ ، بێھێز و بێڕەنگ، برسی و تینوو ، تەمبەلڕ و ماندوو ، جلو بەرگ پیسو چڵکن. داماو و بێکەڵک ، ناشیرین لای خەڵک.\nئیدی منیش خەیاڵ و خەوم ، بە خەون و خەیاڵ و ئالوودەکان سپارد.. منیش بۆ چەند ساتێک بوومە میوانی ئەوان و ئالوودەی خەیاڵ بووم و خەیاڵم ئاڵَوودە بوو ، ئالوودەیەکی خراپ!\n١٢\_٨\_٢٠١٨ - تاران


ئون بانگهێشتی ترەمپ دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/16 - 9:40 PM\nكیم جۆنگ ئون سەرۆكی كۆریای باكوور بانگهێشتی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا دەكات بۆ ئەوەی سەردانی كۆریای باكور بكات، بەڵام تا ئێستا ترەمپ بە فەڕمی وەڵامی بانگهێشتەكەی كیمی نەداوەتەوە.\nڕۆژنامەی “زە سێنتڕاڵ تایمز”ی كۆریای باشوور بڵاویكردووەتەوە، مانگی ئاب، كیم جۆن ئون سەرۆكی كۆریای باكوور نامەیەكی ئاڕاستەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا كردووە و تێیدا داوای كردووە بۆ ئەنجامدانی سێیەمین لوتكەی نێوانیان، سەردانی پیۆنگ یانگ بكات، بەڵام تا ئێستا دۆناڵد ترەمپ بە فەڕمی وەڵامی پێشنیارەكەی كیمی نەداوەتەوە.\nئەمریكاپیۆنگ یانگدۆناڵد ترەمپكۆریای باشووركۆریای باكووركیم جۆن ئون


NRT TV | کوردستان | دوای مانگێک لە راگەیاندنی رێککەوتن؛ شاندی هەرێم دەچێتەوە بەغدا\n1696 جار خوێندراوەتەوە\nمانگێک تێپەڕيوە بەسەر ئەو لێدوانەی جێگری سەرۆکی حکومەت کە باس لەوە دەکات، لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی رێككەوتوون لەسەر پشكی ھە‌رێم لە پڕۆژە یاسای بودجەی ٢٠٢١، بەڵام تازە حکومەتی هەرێم باس لە چوونی شاند بۆ بەغدا دەکات.\nکەش و هەواى ٤٨ کاتژمێرى داهاتووى شارەکانی هەرێم\nلە نوێترین لێدواندا، نوێنەرايەتی حکومەتی هەرێم باسی لە چوونی دوو شاندی هەرێم کردووە بۆ بەغدا، کە يەکەميان شاندێکی حکوميە و بە سەرۆکایەتی ئاوات جەناب وەزیری دارایی رۆژی یەکشەممە سەردانی بەغدا دەکەن و لەگەڵ لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق کۆدەبنەوە.\nلەوبارەوە فارس عیسا نوێنەری حکومەتی هەرێم لە بەغدا بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، ئامانجی سەردانەکە گفتوگۆکردنە لە بارەی پشکی هەرێم لە بودجەی عێراق، کە ئێستا پڕۆژەیاساکەی لە پەرلەمانە و خوێندنەوەی یەکەمی بۆ کراوە.\nسەبارەت بە سەردانی شاندی سیاسی هەرێمیش، کە لە سەرۆکایەتی هەرێم بڕیاری لێدراوە، فارس عیسا وتی، تا ئێستا کاتی ئەو سەردانە دیارینەکراوە.\nرۆژی ٢١ی ئەم مانگەش دارا رەشید وەزیرى پلاندانانى هەرێم رایگەیاند، هەرێم رازییە بە رادەستکردنى ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوتى رۆژانەى هەرێم بە کۆمپانیاى سۆمۆ و سەدا ٥٠ى داهاتى ناوخۆ بدرێت بە بەغدا لە بەرامبەر دابینکردنى شایستە داراییەکانى هەرێم و بڕیار لەسەر رێککەوتن دەدرێت.\nبەشێک لە چاودێرانی سياسی باس لەوە دەکەن، لە سەردانەکانی پێشوی نوێنەرانی حکومەتی هەرێم هيچ ڕێککەوتنێک نەکراوە و حکومەتی هەرێم تەنها کات بەڕێدەکات.\nچاودێران باس لەوەشدەکەن، هەرچەندە لەماوەی ڕابردوودا بەرپرسانی يەکێتی نيشتيمانی کوردستان لێدوانی جياوازياندا لەبارەی ئاگادارنەبوونيان لە دۆسييەی فرۆشتنی نەوت، بەڵام يەکێتی ئاگاداری داهاتی نەوتە، چونکە نەوتی هەرێم بەشێکی دەکەوێتە سنوری پارێزگای سلێمانی و ئيدارەی گەرميانەوە.\nسەبارەت بە ئەو شاندانەی هەرێميش کە سەردانی بەغدا دەکەن، چاودێران دەڵێن، ئەو شاندانەی دەنێردرێنە بەغدا هيچيان پێناکرێت، چونکە خاوەن بڕيار نين.\nلە ئێستادا ١٢ ڕۆژ ماوە تا ليژنەی دارايی لە پەرلەمانی عێراق راپۆرتی خۆی لەسەر پڕۆژە ياسای بودجەی ساڵی ٢٠٢١ی عێراق ئامادە بکات، بۆيە پێويستە لەو ماوەيەدا شاندی هەرێم لەگەڵ بەغدا ڕێکبکەوێت تا لە پەرلەمان خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژە ياساکە بکرێت و پەسەند بکرێت.


یەمەن داوای درێژكردنەوەی گەمارۆی چەک لەسەر ئێران دەكات – کوردی – RojNews.News\n23/09/2020 - 12:02:11 pm\nدوێنێ مەعەمەر ئەلریانی لەگەڵ ئەوەی كە دەستێوەردانەكانی ئێران لە یەمەندا بە پێشێلكردنی هەموو یاساكانی نێودەوڵەتی ناوزەد دەکات، هاوکات داواكارە قەدەغەی نێودەوڵەتی چەك بەرامبەر بە ئێران درێژ بكرێتەوە.\nبەگوێرەی زانیاریەكانی ئەلعەرەبیە، مەعەمەر ئەلریانی وەزیری ڕاگەیاندنی یەمەن رۆژی سێ شەممە جارێكیتر پێداگری لەسەر ئەوە كردەوە كە رژێمی ئێران موشەک، تەقەمەنی و چەکی سەربازی دەداتە بەرهەڵستكارەكانی یەمەن، ئەمەش “پێشێلكردنێكی ئاشكرای یاسا نێودەوڵەتیەكانە”.\nئەلریانی ڕایگەیاند، ئەو قسانەی ئەبوفەزڵ شكارچی وتەبێژی سوپای ئێران لەسەر ئەوەی كە ڕژێمی ئێران “مووشك و چەك سەربازی و تەكنەلۆژیای پێشكەوتوو دەداتە بەرهەڵستكارەكانی یەمەن، ئەمە دانپێیانانێكی ئاشكرای ئێرانە لەسەر ئەوەی كە ڕژێمی ئێران پشتیوانی حوسیە ئاژاوەگێڕ و كودەتاچییەکانە لەیەمەن “.\nئەریانی راشیگەیاندوە: دەستێوەردانەكانی ئێران لەیەمەن و ئەو شەڕەی رۆژبەرۆژ لەیەمەن گۆڕتر دەبێت گیانی بەسەدان هەزار كەس و برینداربوونی میلیۆنان کەسی بەدوای خۆیدا هێناوە و وەكو گەورەترین تراژیدیای مرۆیی لە جیهانی لێهاتووە، ئەمەش پێشێلكردنێكی ئاشكرای یاسا نێودەوڵەتییەكان و ناكۆكە لەگەڵ ئێرادەی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا.\nوەزیری ڕاگەیاندنی یەمەن هاوكات داوا لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكات و دەڵێت: دەبێت بەشێوەیەكی بەهێزتر گەمارۆی چەك بخرێتە سەر ئێران و ببنە رێگر لەبەرامبەر بەوەی كە رژێمی ئێران چەك و چوڵی سەربازی بداتە گروپە تیرۆریستی و بەرهەڵستكارەكان لەیەمەن و ناوچەكەدا.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی شۆردنی دەست ھەتا شان کاتی دەست نوێژ ھەڵگرتن ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی شۆردنی دەست ھەتا شان کاتی دەست نوێژ ھەڵگرتن ؟\nبەرواری دانان :2019-01-15 کۆدی پرسیار:985\nپرسیار : حوکمی شۆردنی دەست ھەتا شان کاتی دەست نوێژ ھەڵگرتن ؟\nوەڵام : جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە شۆردنی ئەندامەکانی دەست نوێژ زیاتر لە شوێنی واجب ، دوو وتە ھەیە :\nیەکەم : ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون دروستە زیاتر لە شوێنی واجب بشۆیت ، کە ئەمە وتەی ئەبو ھوڕەیڕە و ابن عمر و ھەندێک شافعی و ھەندێک حەنەفی و حەنابلە و وتەیەکە لە وتەکانی ئەحمەد ، بەڵگە :\n(١) فەرموودەی ئەبوھوڕەیڕە دەفەرمووێت : (( فمن استطاع منكم أن یطیل غرتە و تحجیلە فلیفعل )) ، ئەم ڕیوایەتە ڕوون و ئاشکرایە کە دروستە زیاتر بشۆیت لە شوێنی واجب .\n(٢) ئەثەر لە ابن عمر و ئەبو ھوڕەیڕە نقل کراون زیاتر لە شوێنی واجب شۆردووویانە .\nعن ابن عمر رضی اللە عنھما : (( أنە کان یتوضأ فی الصیف فربما بلغ فی الوضوء إبطيه )) أخرجه ابن أبي شيبة في المصنف (٥٥/١) ، " الطھور " ص (١١٦) ، قال ابن حجر فی " فتح الباری " (٢٣٦/١) : ( إسناد حسن ) ، وسکت عنە فی " التلخیص " (١٠٠/١) ، وقد تعقبە الألبانی فی " الضعیفة " (١٠٨/٣) ، بأنە من رواية عبدالله بن عمر العمري ، وقد قال عنه الحافظ في " التقريب " : (ضعيف) .\nواتە : ابن عومەر خوا لێی ڕازی بێت دەست نوێژی دەگرت لە زستان دەستەکانی دەشۆرد ھەتا بن ھەنگڵی .\nئیمام النووی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە ئەندازەی سونەت :\nیەکەمیان : سونەتە سەرووی ئانیشک و گۆزینک بشۆیت بێ ئەوەی دیار بکەیت .\nدووەمیان : سونەتە ھەتا نیوەی سەرووی ئانیشک و ساق بشۆیت .\nسێیەم : سونەتە ھەتا ھەردوو شان و ھەردوو چۆک بشۆیت ، فەرموودەی باب ھەموو ئەمانە دەگرێتەوە ، .... )) شرح صحیح مسلم ج٣ لاپەڕە ١٣٧ .\nابن قدامة الحنبلي ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( مبالەغە سونەتە بۆ ھەموو ئەندامەکانی دەست نوێژ ، ..... وە زیادە شۆردن لە شوێنی واجبیش سونەتە . )) المغنی ج١ لاپەڕە ٧٨ .\nدووەم : ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون دروست نییە زیاتر لە شوێنی واجب بشۆیت ، کە ئەمە وتەی مالکی ، و ظاهری ، و ھەندێک حەنەفی ، و وتەیەکە لە وتەکانی ئەحمەد ، و ابن تیمییە ، و ابن قیم ، و محمد ابراھیم ال الشیخ ، و عبدالرحمان السعدی ، و ابن باز ، و ابن عثیمینە ، بەڵگە :\n(١) شۆردنی ئەو شوێنانەی زیاتر لەو شوێنی واجب عیبادەتە ، بانگەواز کردن بۆ شۆردنی پێویستی بە بەڵگەیە .\n(٢) ھەموو ئەوانەی باسی دەست نوێژی پێغەمبەریان کردووە درود و سەلامی خوای لێ بێت باسیان کردووە ڕوخساری شۆردووە و ھەردوو دەست ھەتا ئانیشک و ھەردوو قاچ ھەتا گۆزینک ، وە ئایەتی باسی دەست نوێژ دەکات شوێنی واجبی دیار کردووە ، کە ھەردوو ئانیشک و گۆزینکن ، ئەمە کۆتایی بوو لە قورئان دابەزی .\n(٣) ئەگەر بڵێین دروستە ، ئەوە لە سنوری ڕوخسار تێ دەپەڕێ بۆ ھەندێک قژی سەر ، ئەمە پێی ناڵێن غرة ، کەواتە دەبێتە تناقض .\n(٤) سەبارەت بە وتەی : " فمن استطاع منكم أن یطیل غرتە و تحجیلە فلیفعل " ئەم زیادەیە مدرەجە وتەی ئەبو ھوڕەیڕەیە نەک وتەی پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت ، ھەروەک ڕیوایەتی ئەحمەد ئەمەی ڕوون کردۆتەوە .\nلە مسندی ئیمام ئەحمەدا ھاتووە : نعیم المجمر ڕاوی فەرموودەکە دەفەرمووێت : من نازانم وتەی : " من استطاع منکم أن یطیل غرتە فلیفعل " ، وتەی پێغەمبەرە یان وتەیەکە ئەبو ھوڕەیڕە گوتوویەتی لە لای خۆیەوە ؟!\nابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( دەست نوێژ جێگیر بووە لە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت لە صحیحین و بێجگە لە صحیحین بە ڕووی تر ، ھیچیان باسی ئاوی نوێی نەکردووە بۆ گوێیەکان ، وە باسی شۆردنی سەرووی ھەردوو ئانیشکەکان و گۆزینکەکانی نەکردووە ، وە باسی مەسح کردنی ملی نەکردووە .\nوە پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت نەیفەرمووە : " مَنْ اسْتَطَاعَ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ " ، بەڵکو ئەمە وتەی ئەبو ھوڕەیڕەیە تێکەل کراوە بە فەرموودە ، پێغەمبەر تەنھا ئەمەی فەرمووە : " إنَّكُمْ تَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ " ، ..... )) مجموع الفتاوي ج١ لاپەڕە ٢٨٠ .\nعبداللە بن عبدالرحمان ال بسام خوا بیپارێزێت دەفەرمووێت : (( ئەبو حەنیفە و شافعی و ئەحمەد و شوێن کەوتووانیان بۆ ئەوە چوون سونەتە ئەندامەکانی دەست نوێژ زیاتر لە شوێنی واجب بشۆیت ، ئەمە مەزھەبی زۆربەی زانایانە ، بەڵگە : " فمن استطاع منكم أن یطیل غرتە ، فلیفعل "\nئیمام النووی دەفەرمووێت : ھەموو ھاوەڵانی ئێمە یەک دەنگن لەسەر شۆردنی دەست و قاچ تا سەرووی ئانیشک و گۆزینک .\nئیمام مالک و ئەھلی مەدینە بۆ ئەوە چوون سونەت نییە ئەندامەکانی دەست نوێژ زیاتر لە شوێنی واجب بشۆیت ، ئەمە وتەیەکە لە وتەکانی ئەحمەد ، وە وتەی ابن تیمییە و ابن قیمە ، وە زانایانە ئەم سەردەمەش ئەمەیان ھەلبژاردووە لەوانە محمد بن ابراھیم ال الشیخ و عبدالرحمان سعدی و ابن باز و زانایانی تر .\nبەڵگەیەیان بۆ ئەمە :\nیەکەم : شۆردنی ئەو شوێنانەی زیاتر لەو شوێنی واجب عیبادەتە ، بانگەوازی کردن بۆ شۆردنی پێویستی بە بەڵگەیە .\nدووەم : ھەموو ئەوانەی باسی دەست نوێژی پێغەمبەریان کردووە درود و سەلامی خوای لێ بێت باسیان کردووە ڕوخساری شۆردووە و ھەردوو دەست ھەتا ئانیشک و ھەردوو قاچ ھەتا گۆزینک .\nسێیەم : ئایەتی باسی دەست نوێژ دەکات شوێنی واجبی دیار کردووە ، کە ھەردوو ئانیشک و گۆزینکن ، ئەمە کۆتایی بوو لە قورئان دابەزی .\nچوارەم : ئەگەر بڵێین دروستە ، ئەوە لە سنوری ڕوخسار تێ دەپەڕێ بۆ ھەندێک قژی سەر ، ئەمە پێی ناڵێن غرة ، کەواتە دەبێتە تناقض .\nپێنجەم : فەرموودەکە نابێتە بەڵگە بۆ زیاتر شۆردنی شوێنی واجب ، چونکە خۆ ڕازندنەوە جوانییە بۆ بازوو و مەچەک ، نەک بۆ سەرووی ئانیشک و شان .\nشەشەم : سەبارەت بە وتەی : " فمن استطاع منكم أن یطیل غرتە و تحجیلە فلیفعل " ئەم زیادەیە مدرەجە وتەی ئەبو ھوڕەیڕەیە نەک وتەی پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت ، ھەروەک ڕیوایەتی ئەحمەد ئەمەی ڕوون کردۆتەوە .\nابن قیم دەفەرمووێت : شێخی ئێمە دەڵێت : ئەم وتەیە وتەی پێغەمبەر نییە درود و سەلامی خوای لێ بێت ، چونکە غرە بۆ دەست نییە ، وە بۆ ڕوخساریش نییە ، زیاد کردنی ناکرێت ئەگەر لەسەر بێت پێی نا گوترێ غرە .\nلە نونییەکەی دا دەفەرمووێت :\nواحفظ حدود الرب لا تتعداهـــــــا وكذالك لا تجنح الى النقصــــــــان\nوانظر إلى فعل الرسول تجده قــــد أبدى المراد وجاء بالتبيــــــــــــــان\nومن استطاع يطيل غرته فمـــــــــو قوف على الراوي هو الفوقانـــــــي\nوالراجح الأقوى انتهاء وضوئنــــــــا للمرفيق كذالك الكعبـــــــــــــــــان\nهذا الذي حدد الرحمان فــــــی ال قران لا تعدل عن القـــــــــــــــــران\nوإطالة الغرات ليس بممـــــــــــکن أبدا وذا في غاية التبيـــــــــــــــــان\nفأبو هريرة قال من كيســـــــــــــــە فغدا يميزه أولو العرفـــــــــــــــــان\nونعم الراوي له قد شك فــــــــــــی رفع الحديث كذا روى الشيبانـــــی )) توضیح الأحکام ج١ لاپەڕە ١٨٨ - ١٨٩ .\nوتەی ڕاست سونەت نییە زیاتر بشۆیت لە شوێنی واجب واللە أعلم .


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: لێکۆڵینەوە دۆکتۆر قاسملۆ سیخورە بووە یان کۆتری یەک رۆژە بە سکرتیر.\nحيزبى ديموكراتى كوردستان یه‌كێك له‌و حیزبانه‌ی كه مێژوویه‌كی دوورودرێژی هه‌یه له خه‌باتی نه‌ته‌وه‌ی كورد، به‌ڵام ئه‌م حیزبه وه‌كو هه‌ر حیزبێكی دیكه ڕووبه‌ڕووی چه‌ندین ململانێی ناوخۆی و ده‌ره‌كی بوونه‌ته‌وه. ئه‌وه‌ی جێگای تێڕامانه، ئه‌وانه‌ی له پێناو نه‌ته‌وه‌یه‌كه‌یاندا جه‌نگاون، زیاتر له‌وه‌ش په‌نایان بردۆته به‌ر ئه‌وه‌ی یه‌كتری له‌ناوبه‌رن تاوه‌كو خۆیان بێنه پێشه‌وه. ده‌كرێت بڵێین پیاده‌ی بیرۆكه‌كانی میكاڤیلیان كردووه. ئه‌وه‌ش ڕه‌نگدانه‌وه‌ی له ململانێكانی نێوان ئه‌حمه‌د تۆفیق و عه‌بدولڕه‌حمان قاسملۆ، به ئاشكرا پێوه‌ی دیاره كه چۆن هه‌وڵی له‌ناوبردنی یه‌كیانداوه. تاوه‌كو ئێستاش به لای هه‌ندێك كه‌سه‌وه ئه‌و باوه‌ڕیان بۆ درووستبووه كه قاسملۆ به‌رپرسه له كوژرانی ئه‌حمه‌د تۆفیق.\nدامه‌زراندنی حیزبی دیموكرات و پرنسیپه‌كانی\nحیزبی دیموكراتی كوردستا له 16ی ئابی 1945 له شاری مه‌هاباد له‌سه‌ر بناغه و درێژه پێدانی كۆمه‌ڵه‌ی ژیانه‌وه‌ی كوردستان(ژێ كاف) درووستبووه. زۆربه‌ی چین و توێژه‌كانی ئه‌وكاته‌ی خۆرهه‌ڵاتی كوردستان به تایبه‌تی ناوچه‌ی موكریان له ده‌وری كۆبوونه‌وه. بۆ یه‌كه‌مین جاریش ئه‌م حیزبه پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د بوو به ڕێبه‌ری ئه‌م حیزبه كه كورتكراوه‌ی ناوه‌كه‌ی"حدك"ه. ئه‌م حیزبه وه‌كو هه‌ر حیزبێكی دیكه كۆمه‌ڵێك پرنسیپی هه‌یه. حیزبی دیموكراتی كوردستان پرنسیپه‌كانی به‌مجۆره‌یه:-\n1-به‌دیھێناﻧﯽ ﻣﺎﻓﯽ دﯾﺎرﯾﮑﺮدﻧﯽ ﭼﺎرەﻧﻮوﺳﯽ ﻧﻪﺗﻪوەی ﮐﻮرد ﻟﻪ خۆرهه‌ڵاتی ﮐﻮردﺳﺘﺎن.\n2-دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان له چوارچێوه‌ی ئێرانێكی دیموكراتی فیدراڵ.\n3- یه‌كێتیه‌كی داخوازانه و دادپه‌وه‌رانه له نێوان نه‌ته‌وه‌كانی ئێران كه به‌ردی بناغه‌ی دامه‌زراندنی ئێرانێكی دیموكراتی فیدراڵ بێت.\n4- له پێناو به‌دیهێنانی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی ئازاد و دیموكرات و فره حیزبی دادپه‌روه‌رانه تێده‌كۆشێت.\n5-باوه‌ڕبوون به ئاشتی و مافی مرۆڤ و دۆستایه‌تی نێوان گه‌لان هه‌یه.\nگرنگترین جیابوونه"ئینشعاب"كان له مێژووی ئه‌م حیزبه‌دا\nحیزبی دیموكراتی كوردستان، له ژیانی سیاسی خۆیدا چه‌ندین جار تووشی لێكترازان و جیابوونه‌وه بوون. ئه‌وه‌ش له ئه‌نجامی كۆنگره‌كانه‌وه سه‌ریهه‌ڵداوه.\nدووه‌مین كۆنگره له 1964 له گوندی سونێ باشووری كوردسان له لایه‌ن ئه‌حمه‌د تۆفیق كه ناوی راسته‌قینه‌ی عه‌بدوڵا ئیسحاقی بوو، بوو به سكرتێری ئه‌م حیزبه بۆیه لێره‌وه به كۆده‌نگ بڕیاری دوورخستنه‌وه‌ی عه‌بدولره‌حمان قاسملۆ درا، چونكه پێیان وابوو. قاسملۆ بۆ وڵاتی دیكه ئیش ده‌كات نه‌ك له پێناو كوردستان بجه‌نگێت. له‌به‌رامبه‌ریشدا چه‌ند كه‌سێكیش پێیان وابوو. ئه‌حمه‌د تۆفیق كه‌سێكی ناسیۆنالیسته.\nله كۆنگره‌ی سێهه‌م كه ساڵی 1973 له شاری به‌غدا گیرا و له‌م كۆنگره‌یه‌دا ئه‌حمه‌د تۆفیق په‌راوێزخرا و عه‌بدولڕه‌حمان قاسملۆ بوو به سكرتێری ئه‌م حیزبه.\nله كۆنگره‌ی چوارمدا كه ساڵی 1980 گیرا، قاسملۆ بووه‌وه  به سكرتێری حیزبی دیموكرات، به‌ڵام له‌م كۆنگره‌یه‌دا غه‌نی بلوریان كه شۆڕشگێڕێكی خۆرهه‌ڵاتی كوردستان ، و ماوه‌ی 25 ساڵ له زیندانه‌كانی شای ئێران زیندابوو. بۆیه وایزانی قاسملۆ كه‌سێكی دیكتاتۆره و خۆشی له قاسملۆ پێ چه‌پتربوو. بۆیه  جیابوونه‌وه‌ی خۆی له حیزبی دیموكرات ڕاگه‌یاند و دواتر ئه‌وانه‌ی له‌گه‌ڵ غه‌نی بلوریان بوون به په‌یڕه‌وكه‌رانی كۆنگره‌ی چواره‌م ناسێنران.\nكۆنگره‌ی هه‌شته‌می حیزی دیموكراتی كوردستان كاتێك به‌سترا كه باشووری كوردستان ڕووبه‌ڕووی پرۆسه به‌دناوه‌كانی ئه‌نفال و چه‌كی كۆمه‌ڵكوژی بووه، به‌ڵام ئه‌وان سووربوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كۆنگره‌ی خۆیان ببه‌ستن. له‌و كۆنگره‌یه‌دا قاسملۆ لیستیكی ئاماده‌كردبوو لیسته‌كه دیاری كرابوو بۆ ده‌نگدان واته به شێوه‌یه‌كی تاكڕه‌وانه مامه‌ڵه‌ی ده‌كرد و ده‌بوو جگه له‌م كه‌سانه هیچ كه‌سێكی دیكه بۆی نه‌بێت ده‌نگ بدات. بۆیه هه‌ر له‌و كۆنگره‌یه‌دا به سه‌ركردایه‌تی جه‌لیل گادانی "ڕێبه‌رایه‌تی شۆڕگێڕی" لێ جیابووه‌وه. ئه‌ویش بوو به تانه‌یه‌كی دیكه به‌سه‌ر حیزبی دیموكراتی كوردستانه‌وه.\nدواتر له كۆنگره‌ی13مدا كه ساڵی 2006 به‌سترا. مسته‌فای هیجری حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران سه‌رپه‌رشتی ده‌كرد و له‌به‌رامبه‌ردا عه‌بدوڵای حه‌سه‌نزاده حیزبی دیموكراتی كوردستان به‌ڕێوه‌ده‌برد. له‌و كۆنگره‌یه‌دا زۆرینه مسته‌فا هیجریان به سه‌رۆك دانا حیزبه‌كه‌یان هه‌ر به ئێران مایه‌وه. ئه‌وانی دیكه‌ش به سه‌ركردایه‌تی حه‌سه‌نزاده پێیانوابوو ڕێز له بیروبۆچوونیان نه‌یگراوه بۆیه جیابوونه‌وه.\nئه‌حمه‌د تۆفیق كێ بوو؟\nئەحمەد تۆفیق ناوە ڕاستەکەی عەبدوڵڵای کورِی سەید حەمەدەمینی ئیسحاقییە. ساڵی 1931 لە گەڕەکی ھەرمەنیانی مەھا\nکوردستانی, [30.07.19 07:14]\nباد لەدایکبووە. لە ساڵی 1938 لە خوێندنگای سەرەتایی پەھلەوی لە مەھاباد، ده‌خرێته بەر خوێندن. ڕووداوەکانی 1941-1946ی مەھاباد، کاریگەریی گەورەی لە سەر دادەنێت و ئەم ساڵانە وەک دەسپێکی تێکۆشانی سیاسی ئەحمەد تۆفیق دێنە ئەژمار و خۆیان لە رێکخستنەکانی لاوانی ئەوکاتدا دەبینێتەوە.\nئەحمەد تۆفیق لاوترین ئەندامی کۆمیتەی مەھابادی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران دەبێت و لە سەرجەم چالاکییەکانی حزب لەو شارەدا لە ڕیزی پێشەوە دەبێت و خۆی دەنوێنێ. پاش ھەڵگیرساندنی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی 1961 بە سەرکردایەتی مەلا مستەفا بارزانی و پەیوەستبوونی ئەحمەد تۆفیق بەو شۆڕشە، ناوبراو داوای لە خزمانی کرد بۆ بەشداریکردن لە شۆڕش خۆ بگەێننە باشووری کوردستان. ئەوە بوو سەید حەسەنی کوڕی سەید حوسێنی برای و دوو خوشکەزای دیکەی بە ناوەکانی مەلاغەفور و حەسەن ئیبراھیمی بۆ پێشمەرگایەتی ڕوویان لە باشووری کوردستان کرد.ئەحمەد تۆفیق تا ئەو کاتەی گیان لەدەست دەدات، بە ڕەبەنی دەمێنێتەوە و ژن ناھێنێت.\nرۆژنامەنوسێک بەناوی شمیدت دەڵێت: "لەژیانیدا زۆر کەس پێیان خۆش بوو خزمایەتی لەگەڵدا بکەن، بەڵام ئەحمەد بڕیاری ھاوسەرگیری ھەمیشەیی لەگەڵ وڵاتەکەی دابوو". ساڵی 1973 ئەندامانی ڕژێمی بەعس و بە فەرمانی نازم گزاری بەرِێوەبەری دەزگای ئەمنی عێراق دەستبەسەر کراو لە زیندانی (ئەبوغرێب) لەژێر ئەشکەنجەدا کوشتیان.\nیه‌كه‌مین بڵێسه‌ی جیابوونه‌وه\nله ساڵی 1960 به‌شێكی زۆری سه‌ركرده‌كانی حیزبی دیموكراتی كوردستان نه‌كه‌وتبوونه به‌ر شاڵاوه به‌ربڵاوه‌كه‌ی ساواك له‌وانه‌ش\nهاشمی حوسێن زاده\nئه‌وان له عێراق گیرسانه‌وه. هه‌ندێكیان له به‌غدا و هه‌ندێكی تریشیان له شاره‌كانی كوردستان دامه‌زرابوون. به تایبه‌تی له شاری سلێمانی په‌ناهه‌نده‌یه‌كی زۆری كورده ئێرانییه‌كانی لێ بوو. هه‌ندێكیان له‌ناو شاری سلێمانی خانوویه‌كیان بۆ ته‌رخانكردبوون كه به"كۆمۆن" ناوی رۆیشتبوو. ژماره‌یه‌كی دیكه‌شیان كه نزیكه‌ی 200 كه‌س ده‌بوون له‌ناو خانووه حكومییه‌كانی سه‌رچنار ده‌ژیان و ژیانێكی سه‌خت و ناله‌باریان به‌سه‌ر ده‌برد.\nله دۆخێكی ئه‌وهادا ده‌بوو هه‌موو كه‌سانه له ژێر سێبه‌ری شاباڵی سه‌ركرده‌یه‌كی به ئه‌زمون و دڵسۆز بحه‌سێنه‌وه. به‌ڵام به‌هۆی ئه‌و ململانێیانه‌ی كه له كۆنگره‌ی یه‌كه‌می حیزبه‌وه به نیوه‌و ناچڵی مابووه‌وه كێشه‌كانی قورستر و سه‌ختر كرد. به‌هۆی كارامه‌یی هه‌ردووكیانه‌وه. ببوونه دوو جه‌مسه‌ری سه‌ختی شه‌ڕ ناوخۆییه‌كه ئه‌و دووجه‌مسه‌ره‌ش. ئه‌حمه‌د تۆفیق و عه‌بدولڕه‌حمانی قاسملۆ بوو.\nئه‌حمه‌د تۆفیق سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌سێكی زیره‌ك و خۆڕاگر بوو. به‌ڵام به لای هه‌ندێك كادری حیزبه‌وه كه دڵسۆزی قاسملۆ بوون ئه‌ویان وه‌كو كابرایه‌كی ناسیۆنالیستی توندڕه‌و و دژه كۆمۆنیستێكی پاوانخواز ده‌ناسی. هه‌ندێك جاریش ده‌گوترا كه ئه‌حمه‌د تۆفیق پابه‌ندی كاری ڕێكخستن نابێت و خۆی له ئوسوڵی حیزبایه‌تی دوور ڕاده‌گرێت.\nله به‌رامبه‌ردا قاسملۆش له لایه‌ن ئه‌حمه‌د تۆفیق و لایه‌نگرانیه‌وه به توده‌ی و پیاوی توده تاوانبار ده‌كرا، به گوته‌ی لایه‌نگرانی ئه‌حمه‌د تۆفیق، قاسملۆ ده‌یه‌وێت بۆ هه‌میشه حیزبی دیموكرات له ژێر سایه‌ی ڕێنماییه سیاسی و ته‌شیكیلاتییه‌كانی حیزبی توده‌ی ئێرانی بهێڵێه‌وه و دوور له ئامانجه نه‌ته‌وایه‌تیه‌كانی گه‌لی كورد. كه تاوه‌كو ساڵی 1960 توده باوه‌ڕی به كورد نه‌بوو. قاسملۆ ده‌یه‌وێت دژی ئه‌مریكا و بجه‌نگێت و حیزبی دیموكرات به دهۆڵ لێده‌ری یه‌كێتی سۆڤێت بناسێنێت.\nهه‌ژار موكریانی  سه‌باره‌ت به ئه‌حمه‌د تۆفیق ده‌ڵێت " پێشتر ماركسی بووه، بڕوای به ئێرانچێتی و عێراقچێتی و توركچێتیش هه‌بووه. به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ی هاتۆته كوردستانی عێراق ئه‌و فه‌لسه‌فه و فڵته‌فڵته‌ی پێشووی نه‌مابوو. ببووه كوردێكی خۆماڵی و هه‌ركه‌س كوردستان له كورد داگیربكات له به‌راز و ئیستیعمار پیستره."\nئه‌و ماوه‌یه ئه‌حمه‌د تۆفیق سه‌ربه‌خۆ به‌یننامه‌ی له دژی یه‌كێتی سۆڤێت و حیزبی شیوعی عێراقی و حیزبی توده‌ی بڵاو ده‌كرده‌وه، ته‌واو باوه‌ڕی به‌وه هێنابوو كه ئه‌مریكا ده‌توانێت ئامانجه نه‌ته‌وایه‌تیه‌كانی كورد به‌دیهبێنێت. ئه‌حمه‌د تۆفیق بێ ئه‌وه‌ی گوێ له ده‌رئه‌نجامی ئه‌و كارانه‌ی بگرێت، هه‌ستا به توندی دژایه‌تی حیزبی شیوعی و كۆمۆنیستی ده‌ركرد، ده‌یه‌ویست به هه‌رجۆرێك بێت له عێراق ده‌ریان بكات.\nئه‌حمه‌د تۆفیق و ئه‌منی عێراق\nئه‌حمه‌د تۆفیق به پاڵپشتی پارتی دیموكراتی كوردستان به تایبه‌تی ئه‌و كاتانه‌ی كه حیزبی شیوعی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ عه‌بدولكه‌ریم قاسم تێكچوو، ده‌ویست سوود له‌م قۆناغه وه‌رگرێت بۆ ئه‌وه‌ی نه‌یاره‌كا\nنی له مه‌یدانی ململانێكان بكاته ده‌ره‌وه. هه‌ستا په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ به‌رێوبه‌رایه‌تی ئه‌منی عێراقی درووستكرد. ورده ورده كارێكی وایكرد خۆی وه‌كو به‌رپرسی یه‌كه‌می حیزبی دیموكراتی كوردستان بناسێنێت. به ته‌واوه‌تی به‌سه‌ر په‌نابه‌ره كورده ئێرانییه‌كان زاڵ بێت. عه‌بدولڕه‌حمانی قاسملۆ و كه‌ریمی حیسامی له ترسی هه‌ڕه‌شه‌كانی ئه‌حمه‌د تۆفیق له ژێر فشاری حكومه‌تی عێراقیدا ناچاربوون به‌غدا به‌جێبهێڵن و بچنه ئه‌وروپای خۆرهه‌ڵات چه‌ندین كه‌سی دیكه‌ش وه‌كو:-\nمحه‌مه‌د ئه‌مینی ڕاتبی\nبه‌هۆی ئه‌وه‌ی ده‌یانه‌ویست وه‌كو كه‌سانێكی توده‌ی له ئه‌وروپا مافی په‌نابه‌ری وه‌رگرن و نا ئومێد بوون. بۆیه له ترسی ئه‌حمه‌د تۆفیق و خۆیان ڕاده‌ستی ڕژێمی شاهنشای ئێران كرد. پێیان وابوو كه زیندانه‌كانی رژێمی شا له هه‌ڕه‌شه‌كانی ئه‌حمه‌د تۆفیقان لا باشتر بوو.\nپاوه‌نخوازی و خۆ سه‌پاندنی ئه‌حمه‌د تۆفیق ته‌نیا له چوارچێوه‌ی ململانێی حیزبی نه‌وه‌ستا به‌ڵكو په‌نای برده به‌ر ئه‌وه‌ی نه‌یاره‌كانی بكوژێت. هه‌روه‌كو ئه‌وه‌ی عه‌بدولڕه‌حمانی قاسملۆ ده‌یه‌ویست بیكوژێت. به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی چه‌ند ئه‌ندامێكی حیزبی شیوعی ناوكاره‌كدا بوون پلانه‌كه‌ی ئه‌حمه‌د تۆفیق سه‌ری نه‌گرت قاسملۆ بكوژرێت. یان كوشتی(ئه‌سعه‌د خوایاری) له ساڵی 1960. ئه‌سعه‌د یه‌كێك بوو له باشترین كادره دڵسۆزه‌كانی حیزبی دیموكرات. له ڕێگای قه‌ڵادزێ-سونێ، كاتێك ناوبراو ویستی به پێچه‌وانه‌ی فه‌رمانی ئه‌حمه‌د تۆفیقه‌وه بگه‌ڕێته‌وه ئێران  له‌و ڕێگایه كوژرا.\nتا ده‌هات ناكۆكییه‌كان په‌ره‌ی ده‌سه‌ند و ئه‌حمه‌د تۆفیق سه‌ربه‌خۆیانه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانی حیزب ده‌كرد بۆیه به ته‌واوه‌تی ڕێگای ئه‌وه‌ی بۆ خۆشبوو كه هه‌موویان له‌ژێر ساییه‌ی خۆیدا كۆبكاته‌وه و جارێكی دیكه دیموكرات به شێوازێكی دیكه ده‌ست به‌كاره‌كانی حیزب بكاته‌وه.\nئه‌حمه‌د تۆفیق له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌ك له سه‌عید كاوه، سوله‌یمانی موعینی و سه‌ڵاحه‌دین موهته‌دی، مه‌حمه‌دی ئیلخانی زاده له شاری كۆیه كۆبوونه‌وه‌یه‌كیان كرد و بێ ئه‌وه‌ی باس له پڕۆگرامێك و ئۆرگانێكی حیزبی بكرێت، كۆمیته‌یه‌كیان به‌ناوی(كۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری حیزبی دیموكراتی كوردستان) درووستكرد و كۆكردنه‌وه‌ی پاره و یارمه‌تی كورده‌كانی ئێرانیان بۆ شۆڕش كرده ئه‌ركی پله یه‌ك و ناوچه‌كانیان به‌م شێوه‌یه دابه‌شكرد:-\nكۆمیته‌یه‌كیان به‌ناوی(كۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری حیزبی دیموكراتی كوردستان) درووستكرد\nسوله‌یمانی موعینی له ناوچه‌ی بانه و گه‌ورك و مه‌نگوڕی مه‌هاباد، سه‌ڵاحه‌دینی موهته‌دی له ناوچه‌كانی بۆكان و سه‌قز و هه‌وشار، سه‌عید كاوه له ناوچه‌ی لاجان و سوندس و شنۆ، محه‌مه‌دی ئیلخانی زاده وه‌كو به‌رپرسی به‌شی پێشمه‌رگه كه ئه‌و كاته 15 پێشمه‌رگه‌یان هه‌بوو. خودی ئه‌حمه‌د تۆفیقیش وه‌كو ئه‌ڵقه‌ی په‌یوه‌ندی نێوان حیزب و شۆڕش دیاریكرا.\nله ساڵی 1963 چه‌ندین كه‌سی گه‌نجی خوێنه‌وار وه‌كو (حه‌سه‌نی ڕستگار، حوسێن مه‌ده‌نی، سمایلی شه‌ریفزاده، حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی، سالاری حه‌یده‌ری) هاتنه ده‌ره‌وه. هه‌لومه‌رجی بوژانه‌وه‌ی حیزبی دیموكرات كه‌وته سه‌رپێ. به‌ڵام ئه‌وه‌ی باسی لێوه‌كراوه ئه‌حمه‌د تۆفیق ڕقی له كه‌سانی خوێنده‌وار ده‌بوو. سه‌عید كاوه ده‌ڵێت" ئه‌حمه‌د تۆفیق نه‌یده‌هێشت لاوه‌كان له‌ناو حیزبدا بمێننه‌وه و پێبگه‌ن، كاتێك گه‌نجه‌كان ده‌هاتن، ده‌یناردنه‌وه. له ناو خۆماندا باوبوو، كه ئه‌حمه‌د تۆفیق له گه‌نج و خوێنده‌وار ده‌ترسێت.\nكاتێك یه‌كێكی نه‌خوێنده‌وار ده‌هاته ده‌رێ، كاری به‌وه نه‌بوو بۆ هاتۆته‌ده‌ر؟ چه‌ته بووه یان پیاوی كوشتووه. زوو چه‌كی ده‌دایه و لای خۆی ده‌یكرده پێشمه‌رگه، ئه‌وانه‌ی نه‌خوینده‌واربوون باشتر وه‌رده‌گیرا و نرخی لای ئه‌حمه‌د تۆفیق زیاتر بوو."\nله‌تبوون له دوای له‌تبوون\nسه‌رچاوه‌كان ئاماژه به‌وه ده‌كه‌ن، هێشتا ماوه‌یه‌كی زۆر به‌سه‌ر كۆمیته‌ی ڕێبه‌رایه‌تی كاتی حیزبی دیموكرات تێنه‌په‌ڕیبوو، دوو ئه‌ندامی ئه‌و كۆمیته‌یه، سه‌لاحه‌دین موهته‌دی و محه‌مه‌دی ئیلخانی زاده، له ئه‌حمه‌د تۆفیق دوور كه‌وتنه‌وه و له قه‌ڵادزێ به پاڵپشتی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی كۆمه‌ڵه‌كیان به‌ناوی( كۆمه‌ڵه‌ی ڕزگاری كوردستان) دامه‌زراند و سه‌ربه‌خۆیان له دژی ئه‌حمه‌د تۆفیق ڕاگه‌یاند. مه‌لا ئه‌حمه‌د شه‌ڵماشی كه نازناوی(مه‌لا ئاواره)بوو. به بێ ئه‌وه‌ی هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به ئه‌حمه‌د تۆفیقه‌وه هه‌بێت. خه‌تێكی ڕێكخستنی سه‌ربه‌خۆی حیزبی دیموكراتی له ناوچه‌ی سه‌رده‌شت بۆ خۆی پێكهێنا و باره‌گاكه‌یان له ناوچه‌ی ماوه‌تی شاربژێر بوو. ئه‌و خه‌ته‌ی مه‌لا ئاواره كه‌س نه‌یانیده‌ناسی ته‌نیا مه‌لا ئاواره نه‌بێت ناسراو بوو، كه‌چی زۆر له پڕێكدا وه‌كو پروشكه‌ی ناو ئ\nاگر په‌ره‌ی سه‌ند.\nله پایزی ساڵی 1963 له گوندی زینۆی شێخی له دانیشتنێكی سێ قۆڵی (قادر شه‌ریف و حوسێنی مه‌ده‌نی و سه‌عیدكاوه) بناغه‌ی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه‌یان داڕشت و بڕیاریاندا بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵ به نهێنی كاربكه‌ن. دامه‌زراندنی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه‌ی حیزبی دیموكراتی كوردستان له لایه‌ن ئه‌و چه‌ند ئه‌ندامه‌وه، به هه‌ڵوێستێكی سه‌ربه‌خۆخوازانه دابنرێت، چونكه ده‌یانه‌ویست ورده ورده ئه‌ندام و پێشمه‌رگه لێك دووركه‌وتووه‌كان كۆبكه‌نه‌وه و هه‌وڵیانده‌دا چوارچێوه‌یه‌ك بۆ پیاده‌كردنی حیزبایه‌تی ڕاسته‌قینه دابڕێژن.\nبه‌یاننامه‌یه‌ك ئه‌حمه‌د تۆفیق به‌تاوانكار ناوده‌بات\nئه‌ندامانی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه به پاڵپشتی و هاوكاری خه‌ڵكی به‌ناوبانگی ناوچه‌كه كه‌وتنه خۆیان و چه‌ند كادیرێكی دیكه‌ی وه‌كو مه‌لا ئاواره و ئه‌بوبه‌رك فه‌لسه‌فییان هێنایه ناو كۆمێته‌كه‌یه‌یانه‌وه چه‌ندین كه‌سی دیكه‌یان وه‌كو مه‌لا ڕه‌سولی پێشنماز و قادری قازی، مه‌لا حه‌سه‌نی ڕستگار، خه‌لیل شه‌وباشیش هاته ناو كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه. كۆی هه‌موویان بووه 23 كه‌س، كۆمیته‌كه جگه له ئه‌نجامدانی خولێكی سیاسی بۆ ئه‌ندامه‌كانیان له 17ی حوزه‌یرانی 1964 به شێوه‌یه‌كی ئاشكرا خۆیان بۆ خه‌ڵكی و سیاسیه‌كانی ناوچه‌كه ئاشكرا كرد. له‌و سه‌روبه‌نده‌دا، به‌یاننامه‌یه‌كیان به ناوی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه‌ی حیزبی دیموكراتی كوردستانه‌وه ده‌ركرد كه قادر شه‌ریف نووسیبووی. له به‌یاننامه‌كه‌دا به كورتی باس له‌م چه‌ند خاڵانه كرا:-\nبه‌توندی هێرش كرایه سه‌ر تاكڕه‌وی ئه‌حمه‌د تۆفیق\nئه‌حمه‌د تۆفیق تاوانباره به په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ولیام ئینگڵتن كه باڵێوزی ئه‌مریكا بوو له تاران\nئه‌حمه‌د تۆفیق له‌گه‌ڵ دوو كارمه‌ندی باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریكا به‌ناوی گیف و ڕیسگ په‌یوه‌ندی هه‌بووه و پێكه‌وه كاریان كردووه.\nئه‌حمه‌د تۆفیق به ئاگاداری ده‌زگای ساواك(هه‌واڵگری شا) له ڕێگای سلێمانی –سنه‌وه و چۆته تاران\nئه‌حمه‌د تۆفیق سیخوڕی ئه‌مریكایه\nپه‌یوه‌ندی به مسیۆ زه‌كیانی سه‌رۆكی خێرخوازی ئیسرائیلی له تاران هه‌یه.\nدانا شمیت كه په‌یمانێری رۆژنامه‌ی نیۆرك تایمزه، سیخوڕی ئه‌حمه‌د تۆفیقه.\nئه‌حمه‌د تۆفیق 90% ئه‌وپارانه‌ی له كوردستانی ئێرانه‌وه هاتووه، دزیوویه‌تی.\nهاوكاره له‌گه‌ڵ سوپه‌هبود به‌ختیاری فه‌رمانده‌ی ساواك\nگێڕانی ڕۆڵی گێره شێوینی له نێوان بارزانیو مه‌كته‌بی سیاسی(باڵی ئیبراهیم ئه‌حمه‌د و جه‌لال تاڵه‌بانی)\nپه‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ده‌زگای ئه‌منی عێراق هه‌یه\nپشت به‌ستن به ده‌زگاكانی ئه‌منی عێراقی نه‌یاره‌كانی هه‌ڵفڕاندووه\nكه‌ره‌سته و چاپه‌مه‌نی حیزب بڵاوكراوه‌كانی بۆ بیری تاكڕه‌وانه‌ی خۆی قۆرخ كردووه.\nهه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه\nدوای ئه‌و به‌یاننامه‌یه كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه له گوندی گرتگاشه بڕیاریدا ئه‌ندامه‌كانی خۆی به‌سه‌ر سێ تیمی دابه‌شبكات تاوه‌كو به‌یاننامه‌كانیان بڵاو بكه‌نه‌وه و كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان ئێران باوه‌ڕ پێبهێنن به‌وه‌ی ئه‌حمه‌د تۆفیق چ جۆره مرۆڤێكه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگای تێڕامانه كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه له پڕ هه‌ڵوه‌شایه‌وه، چونكه نه‌یانتوانی پشتگیری بارزانی بۆ خۆیان ده‌ستبه‌سه‌ر بكه‌ن، چونكه كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه سه‌ربه باڵی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی بوون، ئه‌وجا له ناوه‌ڕاستی ته‌مموزی 1964 هێرشكرایه سه‌ر مه‌كته‌بی سیاسی و ئاودیوی ئێران كرانه‌وه. كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه گه‌وره‌ترین پاڵپشتی خۆیان له ده‌ستدا، بۆیه كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه هه‌ڵوه‌شایه‌وه. ئه‌حمه‌د تۆفیقیش په‌یتا په‌یتا به‌یاننامه‌ی ده‌رده‌كرد و ئه‌وانه‌ی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه‌ی به ناپاك و خۆفرۆش دژی بارزانی شۆڕش ناوی ده‌بردن. ئه‌م كارانه‌ی ئه‌حمه‌د تۆفیق وایكرد كه كۆمیته به چاوێكی سووكه لای خه‌ڵكی گونده‌كانی كوردستان سه‌یر بكرێن. پاشان ڕاسته‌وخۆ جه‌ندرمه و پیاوه‌كانی شا ده‌ستیان كرد به ڕێگری و ده‌ستگیركردنی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه سه‌ربه كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه‌ن، ئه‌مه‌ش وایكردن جێگای حه‌وانه بۆه ئه‌ندامانی كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه نه‌هێڵێـت.\nسه‌عید كاوه ده‌ڵێـت" ئێمه‌ش به‌و به‌یاننامه‌یه ناقۆڵا و پڕمه‌ترسیداره ئه‌و كات ده‌بوایه به ناوچه شاخاوییه‌كانه‌وه بسووڕێنه‌وه، حكومه‌ت وه‌كو سه‌گی چوارچاوی لێهاتبوو. دوو شه‌و نه‌مانده‌توانی له ناوچه‌یه‌كدا بمێنینه‌وه. زۆر جاران كه ده‌چووینه جێگایه‌ك ده‌مانویست یه‌كێك ببینین بۆمان نه‌ده‌كرا و ده‌بوایه ئه‌و شوێن و ناوچه‌یه به‌جێ بهێڵێن، ئه‌حمه‌د تۆفیق بڵاوی كردبووه ئه‌وانه‌ی له حیزب ده‌ركراون و خیانه‌تیان به شۆڕش كردووه، له ژێره‌وه‌ش به‌ئه‌ندام و هه‌واداری خۆی ڕاگه‌یاندبوو، بمانگرن و بمان به‌نه‌وه بۆ دیوی گه‌رمێن بۆ لای ئه‌حمه‌د تۆفیق. ته‌نانه‌ت پێی گوتبوون هه‌ر نه‌بێ ڕاپۆرتی\nان لێ بده‌ن و به عه‌جه‌میان به گرتن بده‌ن. ئێمه‌ش نه‌ك خه‌ڵكی ده‌ستی نه‌ده‌گرتین به‌ڵكو ده‌یانویست بشمانگرن."\nكۆنگره‌ی دووه‌می حیزبی دیموكرات\nدوای ئه‌وه‌ی هه‌موو ده‌رگاكان بۆ ئه‌حمه‌د تۆفیق كه‌وته سه‌رپشت. بارودۆخی باشووری كوردستان له‌به‌ر بوو بۆ ئه‌وه‌ی به پشتگیری مه‌لا مسته‌فا بڕیاری به‌ستنی دووهه‌مین كۆنگره‌ی حیزبی دیموكراتی كوردستان بدات.\nكۆنگره‌ی دووه‌می حیزبی دیموكرات دوای 19 ساڵ له گوندی سونێ ناوچه‌ی پشده‌ری باشووری كوردستان له 19ی تشرینی دووه‌می ساڵی 1964 به‌سترا. زۆرێك له‌وانه‌ی به‌شداری كۆنگره‌كه‌یان ده‌كرد، هه‌موو ئه‌و پێشمه‌رگانه بوون كه سه‌ربه باڵی ئه‌حمه‌د تۆفیق بوون. جگه له‌وه‌ش كۆمه‌ڵ كه‌سانێكی دیكه له لایه‌ن خودی ئه‌حمه‌د تۆفیق و سوله‌یمانی موعینی له خۆرهه‌ڵاتی كوردستانه‌وه كه له كرماشانه‌وه تا مه‌رگه‌وه‌ڕ وه‌كو نوێنه‌ری شانه و كۆمیته‌كان بانگهێشتكرابوون. كۆنگره‌كه له كه‌شوهه‌وایه‌كی سارد و به‌فراویدا له ژێر سێ خێوه‌تی گه‌وره كه به ئاڵای كوردستان و وێنه‌ی قازی محه‌مه‌د و هه‌ره‌یه‌ك له سه‌ركرده‌كانی كوردایه‌تی سه‌دری قازی، سه‌یفی قازی، مسته‌فا خۆشناو و مه‌لا مه‌سته‌فای بارزانی ڕازێنرابووه‌وه. كۆنگره‌كه ماوه‌ی 12 رۆژی پێچوو. له رۆژانی كۆنگره‌دا ئه‌و كه‌سانه‌ی كه په‌یوه‌ندیان به كۆمیته‌ی ساخكه‌ره‌وه و باڵی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی هه‌بوو(ئیبراهیم ئه‌حمه‌د و جه‌لال تاڵه‌بانی) نه‌یانده‌هێشت نزیك بێته‌وه. هه‌ربۆیه هیچ ئه‌ندامێكی به كۆمێته‌ی ناوه‌ندی حیزب لێ هه‌ڵنه‌بژێردرا.\nئه‌ندامانی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی بۆ كۆنگره‌ی دووه‌م:\n2-سه‌دیقی ئه‌نجیری ئازه‌ر\n5-مه‌لا ڕه‌حیمی وردی\n7-مه‌لا ڕه‌شیدی حوسێنی\n8-سه‌ید كامل ئیمامی\n10-دكتۆر ڕه‌حیم قازی\n11-هه‌ژار موكریانی(هه‌ژاری شاعیر)\n15-دكتۆر عه‌لی مه‌وله‌وی\nئه‌ندامانی كۆمیته‌ی چاودێری به‌رز:-\n3-سه‌ید ڕه‌سوڵی بابی گه‌وره\n4-مه‌لا قادری لاچینی\n5-مه‌لا نه‌جمه‌دینی كۆكه‌یی\n6-مه‌لا كه‌ریمی سارده‌كۆسانی\n7-ڕه‌ئوفی مه‌لا حه‌سه‌ن\n8-سه‌ید تاهیری ئیمامی\n9-مسته‌فای ئیسحاقی(برای ئه‌حمه‌د تۆفیق)\n11-سه‌ید حاجی كه‌ڵه‌وی.\nهه‌رچه‌نده هه‌ندێك له كۆنگره‌كه ڕوونبوو، وه‌كو ئه‌وه‌ی به سرودی ئه‌ی ڕه‌قیب و ئایه‌تی قورئانی ده‌ستی پێكرد. به‌ڵام تاوه‌كو ئێستا ده‌قی ته‌واوی به‌یننامه‌ی دووهه‌مین كۆنگره‌ی حیزبی دیموكرات بڕیار و په‌یڕه‌و به‌ڵگه ده‌نگ له‌سه‌ر دراوه‌كانی ئه‌م كۆنگره‌یه به ته‌واوه‌تی له ئه‌ده‌بیاتی دوێنێ و ئه‌مرۆی حیزبی دیموكراتی كوردستان دیارنییه و په‌رده پۆشكراوه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئاشكرابووه له دووهه‌مین كۆنگره له ژێر ناونیشانی (نه‌خشی شۆڕشگێڕی پێشه‌وا بارزانی) به‌گه‌رم گوڕیه‌وه باس له خه‌باتی بارزانی كراوه. ته‌نانه‌ت عه‌بدوڵای حه‌سه‌ن زاده له یاداشته‌كانی خۆیدا باس له‌وه ده‌كات "كۆنگره له بڕیاڕێكیدا بارزانی به سه‌رۆكی حیزب ناساندبوو."\nدامه‌زراندنی كۆمیته‌ی شۆڕگێڕی حیزبی دیموكراتی كوردستان\nله ساڵانی 1967-1968 له‌نێو هێزه چه‌كداره‌كانی خۆرهه‌ڵاتی كوردستاندا خه‌باتی چه‌كدارانی گروپه چه‌كه‌كانی و لایه‌نگرانی جه‌نگی پارتیزانی به گرنگترین قۆناغ داده‌نرێت، لایه‌نگرانی خه‌باتی چه‌كداری جه‌نگی پارتیزانی له لایه‌ن ورده بۆرجوازی ماركسیستی كورده‌وه پێشوازییه‌كی گه‌رمی لێكرا و زۆر به خێرای گه‌یشته شاخه‌كانی كوردستان زۆرێك له‌و خوێندكاره لاوانه‌ی له تاران بوون، لایه‌ن ده‌زگا دپلۆسێنراوه‌كانی ڕژێمی شای ئێرانه‌وه به شوێنیانه‌وه بوون. ئه‌مه وایكرد هه‌ندێك له‌وانه په‌نابه‌رنه بیرۆكه‌ی جه‌نگی پارتیزانی. له لایه‌كی دیكه‌وه پێشێڵكردنی ته‌واوی مافه نه‌ته‌وه‌یی و سیاسی و ئینسانیه‌كانی گه‌لی كورد له ئێران. وایكرد زیاتر بیر له‌و ڕێبازه بكرێته‌وه. رژێمی په‌هله‌وی ئاماده‌نه‌بوو ساده‌ترین خواستی نه‌ته‌وه‌ی كورد له ئێران بسه‌لمێنیت.\nله 29ی شوباتی 1964 محه‌مه‌د ڕه‌زا شا له چاوپێكه‌وپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ ئاژانسی (فرانس پرێس) ئاشكرایكردبوو:" هیچ كێشه‌یه‌ك له ئێراندا به‌ناوی كێشه‌ی كورده‌وه نییه، كورده‌كانیش وه‌كو ئێمه ئارین و له سوپا و ئه‌نجومه‌نه‌كان ده‌زگا به‌ڕێوبه‌رییه‌كان له‌گه‌ڵماندا به‌شدارن."\nسمایلی شه‌ریفزاده له نامه‌یه‌كدا به ڕاشكاوی  ده‌ڵێت" ئه‌ورۆ تۆفانێكی به ته‌وژمی شۆڕشگێڕانه سه‌رانسه‌ری وڵاته‌كه‌مانی (ئێران) گرتۆته‌وه. كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی هاتوونه‌ته سه‌ر ئه‌وه‌ی كه ته‌نیا ڕێگای ڕزگاری وده‌ستدانه چه‌ك و چوونه شاخه. نه‌ك به ته‌نیا بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد به‌ڵكو ڕێگای ڕزگاری هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كی ژێر ده‌ست و چه‌وس\nاوه‌كانی هه‌ر ڕێگه‌ی ڕاپه‌ڕینی كۆمه‌ڵانی زه‌حمه‌ت كێشه. شه‌ڕی پارتیزانی له پێشدا ده‌بێت له دێهاته‌وه ده‌ست پێ بكرێت كوڵامه‌نی هه‌رای جووتیاره تێكۆشه‌ره‌كانی هان بدات بۆ خه‌باتی چه‌كداری."\nله هه‌لومه‌رجێك ئاڵۆزی شێواوی ئێران و ناوچه‌كه، له لایه‌ن كۆمه‌ڵێك گه‌نجی گه‌رموگوڕی چه‌په‌وه كه بریتیبوون له سمایلی شه‌ریفزاده، حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی، مه‌لا ئاواره، سنار مامدی، سه‌عید كاوه، مه‌لا عه‌بدوڵای سه‌ربازی، سالاری حه‌یده‌ری. له 14ی ئه‌یلولی 1966 له سه‌رووی گوندی نزیك خه‌لان بڕیاری دامه‌زراندنی كۆمیته‌ی شۆڕشگێڕی حیزبی دیموكراتی كوردستان درا. بۆیه له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا كه بڕیاری دامه‌زراندیان درا. باس له‌وه‌شكرا كه ده‌بێت بڵاوكراوه‌یه‌ك بۆ ئه‌ومه‌به‌سته چاپ بكه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن هاوكاری و په‌یوه‌ندی هه‌مه‌جۆر به ده‌ست بهێنن.\nئه‌و ماوه‌یه ده‌كرێت بڵێن له غیابی ئه‌حمه‌د تۆفیق ئه‌م كۆمیته‌یه دامه‌زرا. چونكه شای ئێران داوای له مه‌لا مسته‌فای بازرانی كردبوو. ئه‌گه‌ر بێت و جارێكی دیكه یارمه‌تی ئه‌حمه‌د تۆفیق بدات، ئه‌وا جارێكی دیكه چاوی به یارمه‌تی ناكه‌وێته‌وه و ده‌بێت ئه‌حمه‌د تۆفیق ڕاده‌ستی ئێران بكرێته‌وه. به‌ڵام ئه‌حمه‌د تۆفیق له لایه‌ن مه‌لا مسته‌فاوه دڵده‌درا وڕه‌وانه‌ی ناوچه‌ی"كانی ماسی" كه گوندێكه له نزیك سنوری توركیا كرا. سوله‌یمانی موعینی دوای تیرۆركردنی ئه‌نجیری ئازه‌ر و درووخستنه‌وه‌ی ئه‌حمه‌د تۆفیق، خۆی به ته‌نیا ماییه‌وه ئه‌ویش خۆی به‌لای چه‌پ و ماركسیسته‌كاندا خواركرده‌وه و به توندی بانگه‌شه‌ی بۆ جه‌نگی پارتیزانی ده‌كرد، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش چه‌ند ژماره‌یه‌كی گۆڤاری"رۆژ" به ناوی لقی سێی حیزبی دیموكراتی كوردستان بڵاوكرده‌وه و به ئاشكرا پشتیگری بۆ ڕێبازی ماویزم ده‌كرد. بانگه‌شه‌ی شۆڕشی چه‌كدارانه‌ی به پشت به‌ستن به هێزی جوتیار و زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان ده‌به‌ستێت.\nدوای ماوه‌یه‌ك به‌هۆی نه‌بوونی چه‌ك و پشتگیری وڵاتانی دراوسێوه دوای چه‌ند چالاكییه‌ك له‌ناو خاكی ئێران، به‌ڵام سه‌ره‌نجام نه‌یانتوانی درێژه به خه‌باتی چه‌كداری بده‌ن. یان زوو له‌ناو ده‌بران، یاخود لایه‌ن جاشه‌كانی ئه‌و ناوچانه‌وه دژایه‌تی ده‌كران و له‌ناو ده‌بران. یه‌كێك له‌وانه‌ی كه باسیان له‌وه كردووه شۆڕش به ته‌نیا مه‌عنه‌وی نییه " شۆڕشی چه‌كداری ته‌نیا به هاوكاری مه‌عنه‌وی ئه‌نجام نادرێت، شۆڕش به چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و پاره و به یارمه‌تی ماددی هه‌ڵده‌گیرسێت. هه‌ر ئه‌و باوه‌ڕییه وایكردووه مه‌لا حه‌سه‌ن به‌شداری شۆڕشی چه‌كداری نه‌بێت."\nبۆ پشت ڕاستكردنه‌وه‌ی ئه‌و ڕووگه‌یه‌ش، یه‌كه‌مین ده‌سته چه‌كداره‌كانی له لایه‌ن ژاندرمه ئێرانیه‌كانه‌وه په‌لاماردران، بریتیبوو له تاقمێكی پێنج نه‌فه‌ری كه له لاه‌یه‌ن "نحۆ شكاك" ه‌وه سه‌ركردایه‌تی ده‌ركران. ئه‌م ده‌سته‌یه دوای ئه‌نجامدانی چه‌ند جه‌وله‌یه‌ك له ناوچه‌ی سه‌ڵماس له 18ی ئایاری 1967 له كاتی حه‌وانه‌وه له لایه‌ن هێزی ساز و ته‌یاری ژاندرمه په‌لاماردران. له ئه‌نجامدا نه‌حۆ و هاوه‌ڵانی پاش شه‌ڕێكی ئازایانه كوشتنی دوو ژاندرمه له ناوبران. له 13ی تشرینی یه‌كه‌می هه‌مان ساڵدا هێزه‌كانی ژاندرمه توانیان له گوندی به‌یره‌می ناوچه‌ی میرقازی مه‌هاباد كادێرێكی ئازای دیموكرات به‌ناوی مه‌لامحمودی زه‌نگه‌نه بكوژن و هاوڕێیه‌كی به برینداری ده‌ستگیربكه‌ن. بۆیه به‌زۆر شێوه‌ی دیكه ئه‌م گروپه‌ی كه بڕیاریندا به‌رده‌وام بن نه‌یانتوانی چونكه سوله‌یمانی موعینی كوژران و ته‌رمه‌كه‌یان ڕه‌وانه‌ی ژێر ده‌ستی ساواك كرانه‌وه. ئه‌وه‌ی په‌نجه‌ی بۆ تیرۆركردنی ئه‌م كه‌سایه‌تیانه درێژ ده‌كرێت. پارتی دیموكراتی كوردستانه.\nله‌ناوبردنی ئه‌حمه‌د تۆفیق و په‌نجه‌ی تۆمه‌ت بۆ قاسملۆ\nهه‌رچه‌نده زۆرێك له ئه‌ندامانی حیزبی دیموكراتی كوردستان نایانه‌وێت باس له ناوبردنی ئه‌حمه‌د تۆفیق بكه‌ن كه چۆن له لایه‌ن حیزبی به‌عسی عێراقه‌وه له‌ناوبراوه. به‌ڵام كاتێك ململانێكان ده‌گه‌نه چڵه‌پۆپه، ئیدی نه‌یارانی یه‌كتر په‌نا ده‌بنه به‌ر له ناوبردنی یه‌كتری به هه‌ر رێگایه‌ك بێت. به‌ڵام له ماوه‌ی رابردوودا له وتارێك له لایه‌ن "پێشمه‌رگه‌یه‌كی بێناو"بڵاوكرایه‌وه. به وردی باسی ئه‌و پلانه ده‌كات كه ئه‌حمه‌د تۆفیقی پێ له‌ناوبراوه. هه‌رچه‌نده چه‌ند كه‌سێك كه ئه‌و سه‌رده‌مه ژیاون ئاماژه به‌وه ده‌كه‌ن، كه قاسملۆ په‌یڕه‌وی ئه‌و گوته‌ی كردووه"دوژمنی دوژمنه‌كه‌م دۆستمه." بۆیه خۆی دابووه پاڵ حكومه‌تی به‌عس تاوه‌كو بتوانێت دژایه‌تی ڕژێمی شاهنشایی ئێران بكات.\nبه‌شێك له وتاری پێشمه‌رگه‌یه‌كی بێناو:\nحیزبی دیموكراتی کوردستان به ڕێبه‌رایه‌تی ئه‌حمه‌د تۆفیق خه‌باتی سیاسی و چه‌کداری خۆی له ناو خۆ و ده‌ره‌وه‌ی خۆرهه‌ڵاتی کوردستان درێژه پێدا، تا ئه‌وه‌ی له ساڵ\nی 1957 ڕه‌حمان قاسملو له لایه‌ن ئه‌حمه‌د تۆفیقه‌وه بۆ تێکه‌ڵاوی له گه‌ڵ خوێندکارانی کوردی زانکۆکانی تاران ده‌نێردرێته تاران.\nڕه‌حمان قاسملو له تاران له لایه‌ن ڕوکنی ئێران (ساواک) ده‌گیرێت و زیندانی ده‌کرێت. قاسملو له زیندان دا زۆر زوو خۆی ده‌دۆڕێنێت و به‌ڵێنی هاوکاری به ساواک ده‌دات. ساواک دوای ته‌سلیم بوونی ڕه‌حمان قاسملو، ئه‌و ئازاد ده‌کات و له به‌رانبه‌ر ئیعترافه‌کانی دا پاداشی پێده‌دات.\nپاشان ڕه‌حمان قاسملو له لایه‌ن ساواکه‌وه ده‌نێردرێته‌وه باشوری کوردستان، و له لای ئه‌حمه‌د تۆفیق و به‌رپرسانی تری حیزبی دیموكرات ده‌ڵێت: "کڵاوم نا‌وته سه‌ر ساواک و به‌درۆ به‌ڵێنی هاوکاریم پێداون، بۆیه ئازاد کراوم." به‌ڵام حیزبیه‌کان باوه‌ڕ به قاسملو ناکه‌ن و پاش دادگای کردنی زیندانی ده‌که‌ن.\nئه‌وکاته حیزبی شوعی عێراق ده‌سه‌ڵاتێکی زۆری هه‌بوو له عێراق و له‌گه‌ڵ حیزبی توده‌ی ئێرانی دۆستایه‌تی زۆر خۆش بوو. چونکوو هه‌ر دووکیان سه‌ر به ڕوسیه بوون. ڕه‌حمان قاسملو که به نهێنی ئه‌ندامی توده بوو و هاوکاری ك.ج.پ(ڕێکخراوی جاسوسی ڕو‌سیه)ی ده‌کرد، بۆیه ڕوسیه توانی به‌هاوکاری حیزبی شوعی عێراقی، قاسملو له زیندانی حیزبی دیموكراتی کوردستان له شاری سلێمانی ئازاد بکات، و له به‌غدا وه‌ک کارمه‌ندێکی ڕه‌سمی ئیدار‌ی له وه‌زاره‌تی دارایی دایمه‌زرێنێت.\nشایه‌نی باسه که له عێراقی ئه‌وکات دا، وه‌ک کارمه‌ند دامه‌زراندنی خه‌ڵکی خۆرهه‌ڵاتی کوردستان (هاووڵاتی ڕه‌سمه‌ن ئێرانی) شتێکی زۆر نائاسایی بوو و لای هه‌موو که‌سێک سه‌یر بوو.\nله هه‌مان کات دا سمایل قاسملو که ئامۆزای ڕه‌حمان قاسملو بوو، له لایه‌ن ساواکه‌وه ده‌گیرێت و زیندانی ده‌کرێت. ساواک له زیندان دا سمایل قاسملو له ئیعترافه‌که‌ی ڕه‌حمان قاسملو ئاگادار ده‌کاته‌وه.\nسمایل قاسملوش له پێناوی ئازادکردنی خۆی دا ناوی 250 که‌س له کادرانی به‌توانای نهێنی حیزبی دیموكراتی کوردستان ده‌داته ساواک. له ئاکام دا حکوومه‌تی ئێران له هێرشێک دا هه‌ر 250 که‌سه‌که ده‌سگیر ده‌کات.\nغه‌نی بلوریان، و عه‌زیز یوسفی که دوو که‌س له‌و کادیرانه بوون، ده‌که‌وه‌ن به‌ندیخانه‌ی ساواکه‌وه و بۆ ماوه‌ی 25 ساڵ له به‌ندیخانه‌کانی حکوومه‌تی داگیرکه‌ری ئێران دا شۆڕشگێڕانه به‌ره‌نگاری ده‌که‌ن.\nله ساڵی 1964 دا کۆنگره‌ی دووه‌می حیزبی دیموكراتی کوردستان له گوندی سونێی سه‌ر به شاری قه‌لادزێ گیرا، که تێیدا ئه‌حمه‌د تۆفیق به سکرتێری گشتی هه‌ڵبژێردرا. هه‌ر له‌م کۆنگره دا ڕه‌حمان قاسملو به‌تاوانی هاوکاری ساواک وخه‌یانه‌ت به شۆڕشی نه‌ته‌وه‌ی کورد له حیزبی دیموكرات ده‌رکرا. غه‌نی بلوریان و عه‌زیز یوسفی که له ناوبه‌ندیخانه‌کانی ساواک دا قاره‌مانه‌تیان ده‌نواند، وه‌ک ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی دیموكراتی کوردستان هه‌ڵبژێردرانه‌وه.\nئه‌حمه‌د تۆفیق خزمه‌تێکی یه‌کجار زۆری به شۆڕشی باشوری کوردستان و شه‌خسی مه‌لامسته‌فا بارزانی کرد. چه‌ندین ساڵ شان به‌شانی هاوڕێیه‌کانی له دژی داگیرکه‌ری عێراق دا شه‌ڕی ده‌کرد. هه‌وڵ و خه‌باتی شێلگیرانه‌ی ئه‌حمه‌د تۆفیق بۆ یه‌کگرتویی هه‌موو باڵه‌کانی شۆڕش له هه‌ر چوار پارچه‌ی کوردستان بوو.\nبه‌دوای ئه‌م ڕوداوه دا له بهاری ساڵی 1968 دا سولێمان موعینی له‌گه‌ڵ خه‌لیل شه‌وباش له لایه‌ن بارزانیه‌کانه‌وه گیران وله پایزی هه‌مان ساڵ دا به کوژراوی ته‌سلیمی حکوومه‌تی ئێران کرانه‌وه. له هه‌مان کات دا ساڵح لاجانی و ده هاوڕی تری له لایه‌ن بارزانیه‌کان گیران و به سنوری حاجیه‌مه‌ران دا ته‌سلیمی ئێران کرانه‌وه. ساواک ده‌ست به‌جێ ساڵح لاجانی و دوو هاوڕێی تری له گوندی جه‌ڵدیانی سه‌ربه شاری پیرانشارله پێش چاوی خه‌ڵک زینده به‌گۆڕکردن. ئه‌وانه‌ی تریش له زیندان دا بێ سه‌روشوێن کران. ته‌نیا که‌سێک به‌ناوی شێخه‌ی گردێنێ ئازاد کرا که پێناسی عێراقی له گیرفان دا بوو.\nپاش ئه‌م ڕوداوانه ئه‌حمه‌د تۆفیق له کۆتای ساڵی 1969 دا له ترسی مه‌لامسته‌فا بارزانی که نه‌کا ته‌سلیمی حکوومه‌تی ئێرانی کاته‌وه، ناچار له باشوری کوردستان به‌ره‌و به‌غدا ڕای کرد و داوای مافی په‌نابه‌ری سیاسی له حکوومه‌تی عێراق کرد.\nئه‌حمه‌د تۆفیق له به‌غدا بوو، و پاش ماوه‌یه‌ک 27 که‌س له هاوڕێ پێشمه‌رگه‌کانی له کوردستانه‌وه چوون بۆ لای، که له‌ناویان دا که‌سێک به‌ناوی ئه‌حمه‌د نستانی هه‌بوو. ئه‌حمه‌د تۆفیق له به‌غدا مه‌قه‌ڕێکی کرده‌وه و خه‌ریکی په‌روه‌رده‌ی ئه‌م 27 که‌سه بوو.\nله هه‌مان کات دا دوکتۆر ڕه‌حمان قاسملو به‌م هاڵۆزیه‌ی کوردستانی زانی و به‌هاوکاری عه‌بدوڵخالق سامه‌ڕائی که ئه‌ندامێکی به‌رجه‌سته حکوومه‌تی به‌عسی عێراق بوو، له ئه‌وروپاوه خۆی گه‌یاندوه به‌غدا.\nله به‌غدا دوکتۆر ڕه‌حمان قاسملو تێکه‌ڵاوی خۆی له‌گه‌ڵ ئه‌حمه‌د نستانی په‌یدا کرد، بۆ ئه‌وه‌ی که پلانی له ناوب\nردنی ئه‌حمه‌د تۆفیق دابڕێژێت. پلانه‌که به‌م شێوه‌یه ده‌بێت:\nڕه‌حمان قاسملو به ئه‌حمه‌د نستانی ده‌ڵێت: "تۆ لای ئه‌حمه‌د تۆفیق بڵێ که ده‌توانم بچم له کوردستانه‌وه زیاتر له 200 پێشمه‌رگه‌ی حیزب بۆ به‌غدا له‌گه‌ڵ خۆم بێنم، بۆ ئه‌وه‌ی که ئه‌وانیش بێنه ئێره و با به‌ده‌ستی بارزانیه‌کان تێدا نه‌چن. پاشان که تۆ به‌ره‌و کوردستان وه‌ڕێ که‌وتی، من نامه‌یه‌ک به‌ناوی ئه‌حمه‌د تۆفیقه‌وه ده‌نوسم که بۆ مه‌لامسته‌فا بارزانی و سی.ئای.ئه‌ی (سازمانی جاسوسی ئه‌مریکا)ی ناردبێ. پاشان من خۆم کارێک ده‌که‌م که له سه‌یته‌ره‌ی که‌رکوک دا له لایه‌ن کاربه‌ده‌ستانی ده‌ستگای ئه‌منی به‌عسی عێراقه‌وه بگیرێی و نامه‌که‌ت لێ ئاشکرا بێت. تۆش پاش گیرانت بڵێ ئه‌وه ڕاسته و ئه‌حمه‌د تۆفیق سه‌ر به بارزانی و ئه‌مریکایه، و منیشی به زۆر ناردوه بۆ ئه‌م چالاکیه."\nقاسملو به‌و شێوه‌یه به قسه‌کانی خۆی درێژه ده‌دات:\n"کاک ئه‌حمه‌د نستانی هیچ نیگه‌رانی خۆت مه‌به، ئێمه پاشان تۆ ئازاد ده‌که‌ین و به‌و شێوه یه ئه‌حمه‌د تۆفیق له ناو ده‌به‌ین و خۆمان ده‌ست به‌سه‌ر حیزبی دیموكراتی کوردستان داده‌گرین و ده‌بینه خاوه‌نی حیزب."\nپلانه‌که چۆن دوکتۆر ڕه‌حمان قاسملو دای ڕشت بوو، به‌هه‌مان شێوه و به‌داخوازی دڵی ئه‌و سه‌ری گرت، و ئه‌حمه‌د تۆفیق له لایه‌ن حکوومه‌تی عێراقه‌وه گیراو خرایه به‌ندیخانه‌ی ئه‌بووغه‌ریبی به‌غداوه.\nبه قسه‌ی تاهیری خوشکه‌زای ئه‌حمه‌د تۆفیق که‌له‌گه‌ڵ ئه‌و دا له زیندانی ئه‌بوو غه‌ریبی به‌غدا بووه، تاهیر به چاو به‌ستراوی گوێی لێ بووه که حه‌مه‌ده‌مین سیڕاجی به‌ده‌ستوری ڕه‌حمان قاسملو شکه‌نجه‌ی ئه‌حمه‌د تۆفیقی کردوه.\nئه‌حمه‌د تۆفیق به حه‌مه‌ده‌مین سیڕاجی ده‌ڵێت:\n"ئاخر بۆچی شکه‌نجه‌م ده‌که‌ی "شینه ڕێوی"، خۆ له هه‌ر به‌رگێک دا بی ده‌تناسمه‌وه، هه‌ی نامه‌ردی خۆفرۆش، من چ خراپه‌یه‌کم ده‌رهه‌ق به تۆ کردوه."\nحه‌مه‌ده‌مین سیڕاجی له وه‌ڵام داده‌ڵێت:\n"ئه‌وه ده‌ستوری دوکتۆر ڕه‌حمان قاسملویه و تۆ ده‌بێ له ناو تیزاو (ئه‌سید) دا بکوڵێندرێیت".\nبه‌م شێوه‌یه سه‌رۆکی شۆڕشی ئه‌وسای ی کوردستان و سکرتێری گشتی حیزبی دیموكراتی کوردستان، ئه‌حمه‌د تۆفیق، به ده‌ستی حه‌مه‌ده‌مین سیڕاجی و به‌ده‌ستوری دوکتۆر ڕه‌حمان قاسملو و سه‌ددام حوسێن له ناو تیزاو دا کوڵیندرا و ته‌رمه‌که‌شی بێ سه‌رشوێن کرا.\nئه‌حمه‌د تۆفیق له ساڵی 1950 تا 1971ی زاینی که بێ سه‌روشوێنیان کرد، ڕابه‌ری شۆڕشی ی کوردستان و سکرتێری حیزبی دیموكراتی کوردستان بوو. ئه‌حمه‌د تۆفیق مرۆڤێکی شۆڕشگێڕ و دڵسۆزی گه‌ل و نیشتمانه‌که‌ی بوو، مرۆڤی خه‌باتکردن بوو، مرۆڤێک بوو که قه‌ت له کار و هه‌ڵسوڕانی سیاسی دا پشودانی نه‌بوو. ئه‌و مرۆڤێکی کورد بوو که ته‌نانه‌ت ده‌یگوت کوردستان ده‌زگیرانی منه و تا کوردستان ئازاد نه‌بێت، من زه‌ماوه‌ند ناکه‌م. تا گیان به‌ختکردنی هه‌ر به‌ئاواتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان بوو.\nپاشان دوکتۆر ڕه‌حمان قاسملو له ساڵی 1972 دا له‌گه‌ڵ حکوومه‌تی به‌عسی عێراق دانیشتنه‌کی نهێنی به‌ناوی کۆنگره‌ی سێهه‌می حیزب به‌ست و حیزبێکی تازه‌ی به‌ناوی حیزبی دیموكراتی کوردستانی ئێران دامه‌زراند. حکوومه‌تی به‌عس وشه‌ی ئێرانی به‌ناوی حیزبی دیموكراته‌وه زیاد کرد و ڕه‌حمان قاسملوی به سکرتێری ئه‌م حیزبه دیاری کرد.\nپاش ئاش به‌تاڵی مه‌لامسته‌فا بارزانی له ساڵی 1975 دا، ئه‌ندامانی به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی حیزبی دیموكراتی کوردستان که هاوڕێیانی ئه‌حمه‌د تۆفیق بوون، له‌لایه‌ن ژاندرمه‌ی ئێران و عه‌سکه‌ری عێراقه‌وه گه‌مارۆدران، و له ناچاری بڕیاریان دا که داوای مافی په‌نابه‌ری سیاسی له حکوومه‌تی عێراق بکه‌ن. له‌ئاکام دا 55 که‌س له به‌ڕێوبه‌رایه‌تی حیزبی دیموكراتی کوردستان له قه‌ندیل هاتنه خوار وله شارۆچکه‌ی سه‌نگه‌سه‌ری باشوری کوردستان، به هاوکاری بایزی هه‌باساغای سه‌رکه‌پکان، که سه‌رۆک خێڵێکی ئه‌و ناچه‌یه بوو، داوای مافی په‌نابه‌ری سیاسیان له حکوومه‌تی عێراق کرد.\nئه‌و 55 که‌سه بۆ ماوه‌ی 9 ڕۆژ له شاری ڕانیه ڕاگیران، و پاشان حکوومه‌تی عێراق بڕیاری دا که مافی په‌نابه‌ری سیاسیان بداتێ و کوێیان پێخۆش بێت له وێ نێشته‌جێ بن. به‌ڵام به‌دوای تێپه‌ڕبوونی دوو ڕۆژ به‌سه‌ر وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌ری سیاسی بۆ ئه‌و 55 که‌سه، دوو خائین و جاشی کورد به ناوه‌کانی "که‌ریم حه‌داد" و "حه‌مه‌ده‌مین سیڕاجی" که له جه‌ماعه‌تی قاسملو بوون، به‌جل و به‌رگی سه‌ربازی عێراقی(مغاویری) و چه‌ند ترومبێلی گه‌وره‌ی سه‌ربازی (زیل عه‌سکه‌ری) و عه‌سکه‌رێکی زۆره‌وه هاتنه شاری ڕانیه و ئه‌و 55 که‌سه‌یان خسته ناو ترومێله‌کانیان و به‌ره‌و که‌رکوک و خانه‌قین و پاشان له هه‌مان ڕۆژدا له ڕێگه‌ی سنوری خوسره‌ویه‌وه ته‌سلیمی ژاندرمه‌ری ئێرانیان کردن.\nبه‌م شێوه‌یه پلانی هاوبه‌شی داڕێژراوی قاسملو و که‌یم حیسامی،\nبه‌هاوکاری سه‌ددام حوسێن و حکوومه‌تی به‌عس، گه‌یشته ئه‌نجام.\nدوای بێ سه‌ر و شوێن کردنی ئه‌حمه‌د تۆفیق و ته‌سلیم کردنه‌وه‌ی 55 که‌س له هاوڕێیانی، هاوڕێیه‌کی ئه‌وکاتی دوکتۆر عه‌بدو ڕه‌حمان قاسملو به‌ناوی "سه‌ید ڕه‌سوی بابی گه‌وره"، له قاسملوی پرسی بوو:\n"بۆچی هه‌موو سه‌کرده‌کانی حیزبی دیموكراتی کوردستانت ته‌سلیمی ئێران کردنه‌وه، به‌ڵام ئه‌حمه‌د تۆفیقت بۆ خۆت کوشت."\nدوکتۆر ڕه‌حمان قاسملو له وه‌ڵام دا ده‌ڵێت:\n"ئه‌حمه‌د تۆفیق زۆر له من زیره‌کتر و به‌تواناتر بوو، له هه‌ر شوێنێک با، حیزبێکی به تواناتری له حیزبه‌که‌ی من دروست ده‌کرد. من توانای به‌ره‌نگار کردنه‌وه‌م له‌گه‌ڵ ئه‌و نه‌بوو، له‌به‌ینم برد که بتوانم به ئاسوده‌یی خۆم سکرتێریه‌تی بکه‌م. به‌ڵام ئه‌وانه‌ی تر که ته‌سلیمی ساواک کرانه‌وه، ئیتر ساواک له ناو زیندان دا ده‌یان ڕزێنێت و ده‌رسێکیان پێده‌دات که هه‌رگیز نه‌توانن له به‌رنابه‌ر من دا سه‌رکه‌ون."\nله‌گه‌ڵ ئازاد بوونی ی کوردستان و ڕوخانی شای ئێران، حکوومه‌تی به‌عسی عێراق، جه‌ماعه‌تی قاسملوی به چه‌ک و پاره‌یه‌کی یه‌کجار زۆره‌وه ڕه‌وانه‌ی ی کوردستان کرد و به‌م شێوه حکوومه‌تی به‌عس به‌ناوی حیزبی دیموكراتی کوردستانی ئێران، ده‌ستی به‌سه‌ر ناوچه‌که داگرت. به‌م شێوه‌یه ڕاستیه‌کان له خه‌ڵکی کوردستان شاردرانه‌وه و خه‌یانه‌ت سه‌رکه‌وت.\nبه‌مجۆره له مێژووی حیزبه سیاسیه‌كانی كوردستاندا، باڵباڵێن و یه‌كتر له‌ناوبردن هه‌بووه و تاوه‌كو رۆژگاری ئه‌مڕۆشمان به‌رده‌وامه هه‌ربۆیه فایه‌ق بێكه‌سی شاعیر ده‌ڵێت" كورد ئه‌به‌د ناگاته مه‌قسه‌د نۆكه‌رى بێگانه‌یه\nدوودڵن، پیسن له‌گه‌ڵ یه‌ك، بۆیه وا بێ لانه‌یه\nمیله‌تێكن بۆ نه‌مانى یه‌كترى هه‌ر هه‌ولأ ئه‌ده‌ن\nداخه‌كه‌م ورد و درشتى شێت و شه‌یداى ئانه‌یه."\n خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ مێژووی ڕووداوه نێوخۆییه‌كانی حیزبی دیموكراتی كوردستان\n ئه‌م حیزبه به ناونیشانی میراتگری سۆشیال دیموكرات و حیزبی كۆمۆنیستی ئێران له 1940 له تاران دامه‌زرا\n چێشتی مجێور چاپی یه‌كه‌م لاپه‌ڕه 266\n جه‌لیل گادانی 50 ساڵ خه‌بات: كورته مێژوویه‌كی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران\n كه‌ریمی حیسامی، له بیره‌وه‌رییه‌كانم 1957-1965\nهه‌مان سه‌رچاوه‌ی پێشوو لاپه‌ڕه 88 و 87\n خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ مێژووی ڕووداوه نێوخۆییه‌كانی حیزبی دیموكراتی كوردستان. لاپه‌ڕه نۆ\n سه‌عید كاوه ئاوڕێك له به‌سه‌رهاتی خۆم و ڕووداوه‌كانی نێو حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران\n عه‌بدوڵای حه‌سه‌ن زاده نیو سه‌ده تێكۆشان\n كريم حسامى, قافله من شهداء كردستان ايران\n سه‌رچاوه‌ی پێشوو لاپه‌ڕه 103\n سه‌عید كاوه سه‌رچاوه‌ی پێشوو. لاپه‌ڕه 158-160\n جه‌مال نه‌به‌ز، ئێسته و پاشه‌ڕۆژی نه‌ته‌وه‌ی كورد له به‌رگری ئاگری جه‌نگی عێراق و ئێراندا\n چاوپێكه‌وتن عه‌بدوڵای حه‌سه‌ن زاده\n ئه‌م ناونیشانه بۆ یه‌كه‌مین جار له لایه‌ن كوردستان پۆسته‌وه بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۵/۰۸/۱۳۹۸ ۰۳:۵۶:۰۰ قبل‌ازظهر


سەرمایەڕەمزیەکانی حوکمڕانان پوچ و ساختەیە … جیهاد موحەمەد – Dengekan\nbyJihad Muhamad\tAugust 1, 2019\tGeneral, Opinion\nپەیوەندیە خێزانیەکانیان، ژیانە کۆمەڵایەتیەکانیان، پەیوەندیە سیاسییەکانیان دەکەن بە سەرمایەیەکی ڕەمزی بەهێز بۆ سەرسامکردنی خەڵک. خێزانە سیاسیی و حکومڕانەکان، هەمیشە دنیای خۆیان بە پەنهانی دەهێڵنەوە، تا خەڵک بە هیچ شتێکیان نەزانێت و ببن بە خێزانگەلێکی سیاسیی نائاسایی و ئەفسانەیی. ئەم قودرەتی نهێنیە، وا دەکات، کە قسەکردن و گفتوگۆ ئاساییەکانیان، ئەو قسانەی کە هەموو کەس دەزانێت بیانکات، پڕ دەبێت لە سیحر بۆ خەڵکە سادە و ساکارەکە، کە بە نائاسایی وەریدەگرن و گوێی لێ دەگرن.\nزۆر جار خەڵکی گشتی لە ڕێپۆرتاژەکاندا، لە چاوپێکەوتنەکاندا، زۆر باشتر، زۆر جوانتر، زۆر بە ئەددایەکی ڕوونتر و زمانێکی پاراوتر لە سیاسیە حیزبیی و حکومڕانەکان قسە دەکەن، وەلێ نائاسایی وەستان و خوتبەدانی ئەم سیاسیانە، بەقەراعەت قسەکردنیان، جۆری لەبەرکردنی جلوبەرگیان، بۆینباخە سێ چوار هەزار دۆلاریەکانیان، قاتە سیی چل هەزار دۆلاریەکانیان، سەعاتە ئاڵتوونیی و گرانبەهاکانیان، پێڵاوە تایبەتییە دەهەزاردۆلاریەکانیان، خاوەندارێتی کۆشکە سەدان ژوور و ڕووبەرە دەیان هەزار مەتریەکانیان، خاوەندارێتی گەمێ و فڕۆکەکانیان،خاوەندارێتی رۆژنامە و کەناڵە نەوتییە پڕ لە خەرجییە سەدان دەفتەر دۆلاریەکانیان، کۆبوونەوە پڕ لە قاقای پێکەنین و قاچ خستنە سەر قاچیان، بە بێدەنگی و بێ ئەوەی هیچ کەس بزانیت چ نوکتەیەکی قۆڕ و چ قسەیەکی بێ مانا دەگوزەرێت لە نێوانیاندا،سەرنجێکی سیحراوی و خەیاڵاوی ئەوتۆ دروست دەکەن، کە دەبێت بە خەیاڵ و ئەفسون لای خەڵکی گشتی، هەموو ئەم خۆنواندن و قسە پوچانەیان لای خەڵکی گشتی نەزان، دەبێت بە نەخشی سەر بەرد. تەنانەت هێزە میلیشیاییەکانیان، هەڕەشە و گوڕەشەکانیان، کاروانی سەیارە مۆدێلبەرزەکانیان، چوون بۆ پرسە و ئامدەبوونیان لە شوێنی گشتییدا بە کەشخە و فشە و خۆبادانێکی بێتام و ناشیرینەوە، کە بە دەیان چەکداری دەموچاو ناشیرین و ڕەفتار شەلاتیانە بە دوایانەوەیە، دابەزین و سواربوونی سەیارەکانیان بە شەقە و تەقەی تووند کرانەوە و پێوەدانی دەرگاری سەیارەکانیان، فڕوهوڕ و تڕوهوڕ و پەڕتەڕناشی سەیارەکانیان، ئەمانە هەمووی بۆ ئەوەیە کە خۆیان وا پیشان بدەن، کە مرۆڤگەلێکی نائاسایین و ئەوەی ئەمان پێی گەیشتوون، لە قودرەتێکەوەیە، کەسی تر نییەتی.\nئەگەر وردبینەوە، لە خێزانە سیاسییەکانی، وەک بنەماڵەی بارزانی و براو کوڕ و زاوای بارزانی، یان خێزانی تاڵەبانی و کوڕ و کەسوکاری تاڵەبانی، بە تایبەتی ئەوانەیان کە جڵەوی حوکمڕانیان بە دەستەوەیە، نەزانینی مرۆڤە نەزانەکان، بۆ تێگەیشتن، لە ژیانە پڕ لە نهێنی و ئەفسوناویەکەیان، دەکەن بە چەکێکی نهێنی پڕ لە خەیاڵی سیحراوی بۆ کەمەنکێشکردنیان و جڵەوکردنیان. هەمیشە لە هەوڵی ئەوەدان بە پەنهانی بمێننەوە، وەک کەسانی سادە و ساکار نەیەنە بەرچاوی خەڵکی، وەک کەسانی سادە و ساکار نەیەنە ناو خەڵکەوە، وەک کەسانی سادە و ساکار دەرنەکەون، تا وا لە خەڵک بکەن، کە شەیدای ژیانە شاراوەکەیان بن، شەیدای ناو ماڵ و خیزانیان بن، شەیدای ئەوە بن، کە بزانن ژنەکانیان، کچەکانیان، منداڵەکانیان ناویان چییە، چیی دەخۆن، چیی لەبەردەکەن، چۆن دەژین، چۆن کاتی خۆیان بەسەر دەبەن، لەگەڵ کێ هاتوچۆ دەکەن.\nهەموو ئەمانە بوون بە نهێنیەک، کە زۆر لە خەڵکی سادە و ساکار سەرسامن پێیان، زۆربەی خەڵکی سادە و ساکار بۆیە خۆشیان دەوێن، بۆیە لایەنداریان دەکەن، بۆیە دەنگیان پێدەدەن، چونکە بوون بە عاشقی ئەم مەعشوقە پڕ لە نهێنیە سیحراویە، عاشقانە بە دوای ئەم سیحرە پوچ و پڕ لە ئەفسانەیەوەن. زۆر جاریش کە زانین و بەدواداچون و تێگەیشتنیان لەم ژیان و ڕەفتارە ئەفسوناویەیان ناگات بە ئامانج، کەچی هێشتا ئەمەش لای خەڵکە سادەکە دەبێت بە داینەمۆی بەردەوامی سەرسامبوونیان. بۆیە کاتێک خیانەتیش دەکەن، کاتێک فێڵی سیاسیش دەکەن، کاتێک سەروەت و سامانی گشتی کۆمەڵگەش دەدزن، کاتێک هەموو ژیانی خەڵکی قۆرخ دەکەن، کاتێک سوێندی درۆش بە کەرامەت و شەرفیان دەخۆن، هێشتا ئەو مەعشوقە خۆشەویستەن کە پەی بە سیحریان نابرێت، ئەو ڕووبەرە پڕ لە نهێنیە نا ئاساییەن، کە مرۆڤی داماوی نەخوێندەوار، وا بیر دەکاتەوە، دیارە ئەمانە بەشەرگەلێکن، کە خواردنیان، خواردنەوەیان، چوونە سەر ئاودەستیان، خۆشتن و حەمامیان، جل لەبەرکردنیان، شاییان، شینیان، ئەبێت جیاوازبیت لە خەڵک، چونکە ئەگەر وا نەبێتت ناتوانن ببنە بەو حوکمڕانە بەهێزانەی کە ماڵەکانیان، ویستەگەکانیان، ئۆفیسەکانیان دەبن بە جێگە و شوێنی زیارەتی سەرۆکە گەورەکانی دنیا، ئەو سەرۆکانەی لە ڕۆژنامەوانیەکانیانەوە زۆر جار هێندە بە سەیر باسی خەرجی ڕۆژانە و سەفەرەکایان دەکرێت، کە جێگەی گاڵتەپێکردنە. ئاخر مەلیکی سعودیە کە سەفەر دەکات بۆ وڵاتێک، لە پێش سەفەرکردنەکەیەوە بە سەدان ملێون دۆلار بۆ نیشتەجێبوونی خەرج دەکرێت.\nNext وەک دیلێکی هەمیشەیی بەسەر شەقامەکاندا … ئیسماعیل سابیر


کوردیپێدیا - کەناڵەکانی راگەیاندن زیاتر لە یەک ملیار و 500 ملیۆن دینار قەرزاری حکومەتن\n📊 کەناڵەکانی راگەیاندن زیاتر لە یەک ملیار و 500 ملیۆن دینار قەرزاری حکومەتن | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکەناڵەکانی راگەیاندن زیاتر لە یەک ملیار و 500 ملیۆن دینار قەرزاری حکومەتن\nوەزارەتی رۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئاشکرایدەکات، رادیۆ و تەلەڤزیۆنەکانی هەرێمی کوردستان زیاتر لە ملیارێک و 500 ملیۆن دینار پارەی باج قەرزاری حکومەتی هەرێمی کوردستانن.\nفەرهەنگ گۆمەشینی، وتەبێژی وەزارەتی رۆشنبیری حکومەتی هەرێمی کوردستان بە دواڕۆژی راگەیاند زیاتر لە 316 رادیۆ و تەلەڤزیۆنی لۆکاڵی و ئاسمانی لە هەرێمی کوردستان مۆڵەتیان وەرگرتووه، له و رێژەیەش 144یان رادیۆن و 93 کەناڵی تەلەڤزیۆنی لۆکاڵی و 43 کەناڵیش ئاسمانین.\nوتەبێژی وەزارەتی رۆشنبیری ئەوەشی خستەڕوو، کەناڵەکانی راگەیاندن باجێکی زۆریان لەسەر کەڵەکه بووە کە زیاتر لە یەک ملیار و 500 ملیۆن دۆلارە، بەڵام تاوەکو ئێستا ئه و کەناڵانە ئامادەنین ئه و پارەیە بدەن و زۆربەشیان سەر بە حزبه سیاسییەکانن.\nفەرهەنگ گۆمەشینی، ئاماژەشی بەوەکرد، بەهۆی تەنگژەی دارایی، وەزارەتی رۆشنبیری و لاوان فشاری لەسەر ئه و کەناڵانە دروستکردوە بەمەبەستی پێدانی باج و بڕی ئه و قەرزانەی لەسەریانە.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 3 2017 5:11PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 3 2017 5:12PM باشترکراوە


مۆدێرنە ئازادی و عەقلانیەتی بۆ بەرهەمهێنانی توندڕەوی ئیدیۆلۆژی بەكارهێنا | دەزگاى زارى کرمانجى\n(5 ـ 6)\nئامادەكردنی: عەباس جەمیل جێماو: سمكۆ محەمەد نووسەر و روناكبیر لە پینجەمین بەشی گفتوگۆكەماندا، قسە لەسەر بەشێك لە ژیان و ئەزموونی سیاسی خۆی دەكات و هەروەها تیشك دەخاتە سەر چەمكی سیاسەت لەدیدی (ماكیاڤیللی و كانت)ەوە، پێی وایە ئەوەی لەیەكتریان جودا دەكاتەوە، تەنها ئەخلاقە.\nپرسیار: وێڕای ئەو چەندین كتێبە ئەدەبی و فیكریانەی كە بەچاپت گەیاندوون، پێم وابێ كتێبت ئامادەیە بۆ چاپ لەبارەی یادەوەرییەكانتەوە، باس لە چالاكیەكانی خۆت دەكەیت بەناوی شكست، تێیدا ئاماژەت بە ئەزموونی رۆژنامەوانی و ئەدەب و فیكر و بزوتنەوەی چەپ..هتد كردووە، وێستگەی ئەزموونی سیاسیت چۆن و لەكوێوە دەستی پێكرد؟\nسمكۆ محەمەد: هەڵبەتە من پێشتریش هەر خەریكی خوێندنەوە و نووسین بوومە، لەپەنای سیاسەت، كاری ئەدەبی و رۆژنامەوانیشم كردووە، رۆژنامەوانیش تەنها بۆ ئەوەبوو كە رووبەڕێك بۆ ئازادی فەراهەم بكەم، ئەوەی كە ویستومە هەموو شتەكان ببەمەوە سەر سیاسەت بەرمەبنای ئەوە بووە كە لەژێر كاریگەری قوتابخانەی ماتریالیزمی دیالیكتیكی بووم و لەوێشەوە سیاسەتم وەك هونەرێك لەبەرچاو گرت و گرنگیم پێدا و بوو بەیەكێك لەئەولەویەتی كار و بیركردنەوەی من، جگە لەمەش نەوەی ئێمە هەم نەوەی بەرهەمی جەنگ بوو ژیانی لەگەڵ ئەو جەنگانەدا بوو كە بەناچار دەژیا و بوو بەسیاسی، هەم بۆخۆی بارگاوی ببو بەسیاسەت و هەروەها ژیان و چالاكی شێوەیەك بوو لەهەڵوێست، هەڵبەت لەبەر ئەوەی ژیانی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئابوری ئێمە جیاوازی هەبوو لەو فەزایەی كە بۆ گەنجی دوای هەزارەی سێهەم رەخساوە، بۆ نموونە مەسەلەی هاتنی تەكنۆلۆژیای بەپەلە و بەهرەمەندبوونی گەنج لەهەموو بوارەكان و چاوكرانەوەیان بەرووی دونیا، لەمەش بترازێ رەنگە هەندێ كەس لەنەوەی ئێمەش هەبوون دووربوون لەسیاسەت، بەڵام ئەوە تێگەیشتنی من و هاوڕێكانم بوو كە لەدەرەوەی سیاسەت هیچ ئینسانێك نایكڕێت، چونكی ئەوە ئێمە نیین سیاسەت هەڵدەبژێرین بەڵكو ئەوە سیاسەتە پەلكێشمان دەكات و ناچارمان دەكات یاری تێدا بكەین، بەلەبەرچاوگرتنی پەیوەندیی راستەوخۆ و ناراستەوخۆی بەواقیعی ژیانی ئینسانەوە هەیە، مومكین نییە دوور كەوتنەوە لێی، بەم پێوەدانگەش بێت تێدەگەین كە سیاسەت پانتاییەكی گەورەی داگیركردووە لەژیانی ئینساندا، من لەم راستایەدا لەنێو هاوتەمەنەكانی خۆم و ئەو نەوەیەی كە لەگەڵمدا ژیاوە، وەك كەسێكی جیا لەوان بیرم كردۆتەوە، ئەمەش بووە مایەی سەر ئێشە بۆم و چەند جار لەساڵانی هەشتاكان و نەوەدەكان لەسەر سیاسەت زیندانی كراوم لەسەردەمی بەعس و لەدوای راپەڕینیشەوە، بەڵام بۆ من مایەی خۆشحاڵی بووە، چونكی توانیم دوورتر رەهەندەكان دیاری بكەم لەهەر شتێك كە بمەوێت قسەی تێدا بكەم و ئەزموونی بكەم، بەشێكی دیكەی ئەوەی من ئارەزووم كردووە هەم سیاسی و هەم رۆژنامەنووس و نووسەر بم, ئەوەبوو كە خەڵكی شارێكم هەمیشە لەكێبەركێی جیاوازدا ژیاوە، مەبەستم لەشاری كەركوكە، سابا ئەو كێبەركێیە ناسیونالیستی بێت، یان ئینتەرناسیونالیستی. هەڵبەتە پێشتر ناكامڵ بووم، ئەو پێكەوە ژیان و جیاوازی قبوڵكردنەی كە ئێستا خەریكم بیری لێدەكەمەوە, ئەوكات وەها نەبووم, ئێستا بەلەبەر چاوگرتنی ئەو میتۆدە فكریانەی لەئەوروپاوە گەیشتونەتە ئێمە یارمەتی داوم كە وردتر لەجاران بیر بكەمەوە، بەم شكڵە هەوڵمداوە ئەو كتێبانەی كە لەبارەی یاسای سیاسەت و زانستی سیاسیدا هەیە كەڵك وەربگرم و جیایان بكەمەوە و كەمێك دوور بكەومەوە لە كاڵفامی و بیری خاو, یان وەهمی سیاسی مۆدێرن، هەر بۆیە بەشداریم لەدامەزراندنی چەند گروهێكی سیاسی كردووە، پێشم وابووە ئەگەر رۆشنبیری بەش بەش بكەین سەرەنجام لەنێو سیاسەتدا كۆدەبنەوە، هەڵبەت بە لە بەرچاوگرتنی ئەو هەلومەرجەبوو كە سۆڤیەت لەئارادا بوو كێبەركێی دوو سیستمی سیاسی و دوو جەمسەری ژیانی سیاسی لەنێو كۆمەڵگەكاندا، ئەو باوەی وەرگرتبوو، ئەوكات گەنج لەنێو گروهەكانی كۆمەڵە و ماركسیەكان پەیوەندیان دەگرت و منیش یەكێك بووم لەوكەسانەی بەبێ لەبەرچاو گرتنی ئیدیۆلۆژیا دەقەكانی ماركسم و ئەنگڵس و بیرمەندەكانی دیكەم دەخوێندەوە و ئیلهامم لێوەردەگرتن، ئەمەش بەو پێوەدانگەی كە لەبیری ئەرستۆ و دواتریش ماكیاڤیلی و كانت هەبوو، چونكە بۆم دەركەوت كە دوو ئاراستەی فكری هەیە لەسیاسەتدا، فكری ماكیاڤیللی یە بەپێی ئەخلاقی كار ناكات، هەرچی فكری كانتی یە كە بریتییە لەپەیوەست بوون بە ئەخلاقەوە، بۆیە ئەوەی ئەو دوو بیرمەندە لەیەكتر جودا دەكاتەوە، تەنها چەمكی ئەخلاقە لەسیاسەتدا، بەهەرحاڵ بیری پۆستمۆدێرنە ئەگەرچی كاریگەری لەسەر من نەبووە، بەڵام بەخوێندنەوەی قوتابخانەی فرانكفۆرت و پاش فراكفۆرتییەكان و هاتنی رەوتی فكری لەلایەن ئالان تۆرین و ئالان بادیۆ و پیتەر برۆكەر و هتد، تەواو بەم بیرمەندە مۆدێرنانەوە سەرقاڵ بووم، تاكو تێبگەم بەدیماگۆجیەت قسە نەكەم، چونكە ئەم زاراوەیە لەساڵانی هەشتاكان و نەوەدەكان زۆر باو بوو، بەتایبەتی بە ماركسییەكانیان دەگوت خاوەن بیری دیماگۆجی، منیش هەوڵمداوە ئەوە بزانم بۆچی سیاسەت و سیستمەكان هەوڵی ریفۆرم دەدەن و كەڵك لەبیری ئینتەرناسیۆنالیستی وەردەگرن، تاكو منیش لەرووی فكرییەوە كەڵك لەوە وەربگرم لەدوالیزمەكان كە بیرمەند و پێغەمبەرەكانی مێژووی كۆمەڵگەی بەشەری و بیر لەوانە بكەمەوە، لەوە تێگەیشتم كە رۆشنبیری كەڵەكەبوونی مەعریفە و ترادسیۆنەكانی كۆمەڵگە بووە لەمێژودا.\nهەموو چەمكانەی لەسەرەوە باسم كردن، هەمیشە كاریگەریان لەسەرم داناوە و لەگەڵمدا هاتوون و گەشەی كردووە, بەڵام سەر بە یەك قۆتابخانەی بیركردنەوە بوومەو لەدڵەڕاوكێدا نەژیاوم، ئەویش بیری ماتریالیزمییە، ئەوەش كە بەدەوری ئارەزووەكانی خۆمەوە نەبووم و خەریكی بیركردنەوە بووم لەسیاسەت مەنفەعەتی گشتیم زیاتر لەبەرچاو دەگرت، لەوەی مەنفەعەتی خۆم لەبەرچاو بگرم كە ئێستاش وەها بیردەكەمەوە, سەرەتای گەنجێتیشم هاوڕێكانم هاندەدا كە دەسەڵاتەكان ئەوەیان دەوێت گەنج روو لەسیاسەت نەكەن و هەرزەكارانە هەڵبسوڕێت, ئەمە لەسیاسەتی بەعسدا بەرۆشنی دەركەوتبوو و هەوڵی دەدا هەرچی زیاتر گەنج لەسیاسەت دوور بخاتەوە بەبیانووی ئەوەی بەدەوری ئارەزووەكانی خۆیانەوە بن نەك سیاسەت، ئێستاش دەسەڵاتەكانی دونیا هەمان بیركردنەوەیان هەیە و پشتگیری لەو بیرۆكەیە دەكرێت لەنێو بەناو رۆشنبیراندا، یان بە بیری لۆكاڵی و وەرزش و تەكنۆلۆژیای نوێ و بە فیلمی ئاكشن و هتد خەریكیان دەكەن.\nسمكۆ محەمەد: با ئەوە لەبیر نەكەین كە لەبەردەمماندا مێژوویەك هەیە پێمان دەڵێت" لەهەر سەردەمێك و قۆناغێكدا شێوەیەك مامەڵە كراوە لەتەك ئینساندا"، مەبەستم لەقۆناغە یەك لەدوای یەكەكانە، كەڵك وەرگرتن لەم نەسیحەتە فكرییە لەوێدایە كە قۆناغەكانی كۆمەڵگەی بەشەری راستییەكی هاشا هەڵنەگرە، قۆناغەكانی دایك سالاری و كۆیلەیەتی و فیودالیزم و دواتریش لەكێبەركێیەكی بەردەوامدا هاتنی سیستمی سەرمایەداری و ئێستاش سیستمێكی نوێی پۆست سەرمایەداری بەردەوامی بەم شێوە سیاسەتە داوە. بەڵام ئەوەی كە(فۆكۆ یاما) باسی لێوە دەكات و دەڵێت" مێژوو كۆتایی پێهات" لەراستیدا ئەم موناقەشەیە هێگڵ لەسەردەمی خۆیدا كردی و پاشان ماركس هات و رەخنەی لەو دیالیكتیكە گرت و گوتی"ئێمە كەڵكمان لەدیالیكتیكی هێگڵ وەرگرت، بەڵام ئەو میتۆدە لەسەر سەر راوەستابوو، ئێمە هاتین لەسەر پێی خۆی رامانوەستان"، دواتر لەسەر فەلسەفەی سیاسی قسەیەكی دیكە دەكات و دەڵێ" ئێمە كارمان ئەوەیە دیالیكتیك بیخەینە سەر پێی خۆی كە ئەمە كاری فەلسەفەیە و پێشتر فەلسەفە ئەم وەزیفەیەی وەرنەگرتبوو، بۆیە ئێمە ئەوەمان زیاد كرد كە فەلسەفە كاری گۆڕینی واقیعی ژیانە، نەك وێناكردنی كارەكانی رابردوو"، هەر وەك ئەوەی بۆ سەلماندنی بیانووەكەی گوتی"مێژوو لەسەر پشتی رابردووەكان راوەستاوە"، ئەمانە وتەی فەلسەفی ماركسن و هیچ رۆشنبیرێك ناتوانێ نكوڵی لێبكات و كەڵكیشی لێوەرگیراوە، جگە لەوەش فۆكۆ یاما مردنی مرۆڤی لەفەلسەفەی نیچەوە وەرگرتووەو هەڵاوگێڕی كردۆتەوە، جگە لەمانە شتێكی نوێی نەگووتوە، ئەلێرەوە تێزەكەی فۆكۆ یاما هەڵدەوشێتەوەو ناتوانێ جێكەوتە بێت، بۆیە من ئەو پێشەكیەم هێنایەوە بۆ دوالیزمییەتی ریفۆرم یان توندوتیژی، لەبەر ئەوەی ئیدیۆلۆژیاش لەو سەروبەندەدا كە پێشتر كار بەئایدیۆلۆژیا دەكرا، راستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بێت، خراپ كەڵكی لەفەلسەفە وەرگرتووە و كردوویەتی بەجۆرێك لەئایین، هەر بۆیە من لەو بڕوایەدام ئەگەر هەموو دونیا بەپێی فەلسەفەش ریفۆرم بكات و بەفەلسەفە سیاسەت بكات، بەپێچەوانەوە چەوسانەوە كۆتایی پێ نایەت، بەشێكیشی ئەو ئیشكالیاتەیە كە مرۆڤی ناچار كردووە و پاشان پاشگەز بێتەوە لێی، مادام ئێمە لەبەردەم مەوقیعەتێكی سێ جەمسەرین واتە (پێش رووداو، كاتی روداوو، پاش رووداو)، كەواتە دانانی ئەم زەمەنە ئەزموونمان بۆ دەكاتە سەنگی مەحەك، لێرەوەیە نیازمان بەلێكۆڵینەوەیەكی سیاسییە كە لەقوتابخانەی ماتریالیستی دیالیكتیكدا زیاتر كاری لەسەر كراوە و رۆشنتر كراوەتەوە، هەر لەوەی كە ئەم بیرە پێ لەسەر هیومانیزم دادەگرێت، واتە جێكەوتەكردنی بیری مرۆڤدۆستی لەبەرامبەر مەرگدۆستی، ئەمەیە فەلسەفەو فكر ئەگەر خۆ كوشتنیش هەڵبژێرن، ناهەقی نییە، چونكە بەردەوام كردنی ململانێ لەگەڵ هێزی گەورەتر لەمرۆڤ، ستایلێكی تری خۆكوشتنە، ئەمە بەرمەبنای فكری ماركسە كە موناقەشەی ئینترۆپۆلۆژیا و كۆمەڵناسی كردووە لەسەردەمی ئەبیقۆرسەوە تا هاتنی تێزی نوێ بۆ ناو كایەی سیاسەت، لەوێوە تێدەگەین كە دابەشبوونی ئینسان بەسەر كۆمەڵگەی جیاواز و نەتەوە و مەزهەبی جیاوازدا، یان ئەو نەریتەی لەپەیوەندییە كۆمەڵایەتیەكاندا هەیە، یان ئەوەی مرۆڤ هەمیشە لەگەڵ سرووشتدا ململانێ دەكات، یان هەوڵی بێهودەی ئینسان و رزگاربوون لەمەرگ، بەشێك لەو موناقەشانەیە كە هەمیشە لەنێو فكردا جێگەیان دەبێتەوە و كۆتاییان پێنایەت، هەموو ئەمانە ئایدیۆلۆژیا سنووری بۆداناو فكری لەو بابەتانە قەتیس كرد، ئەمە جگە لەوەی فكری موزەیەف ئەو دونیابینیانە دەیگۆڕێت بەئاراستەیەكی دیكەدا دەیبات، ئەگەر خوێنەر هۆشیار نەبێت ئەو كێشانە دەدۆزێتەوە كە ئایدیۆلۆژیا چ زیانێكی گەیاندووە، ئەمەش مێژوو لەگەڵ خۆیدا باریهێناوە.\nبۆیە كەس ناتوانێ (ئیتنیك، مەزهەب، ترادیسیۆن) بەگشتی لەبیری ئینساندا وەدەرنێت، كەوابوو مێژوو شتەكان و دیاردە جیاوازەكان دیاری دەكات، ئەو بەش بەش كردنەی ئینسانیش راستییەكی هاشا هەڵنەگرە، ئەگەرچی هیگڵ مێژوو وەها پێناسە دەكات و بەكوڕی زەمەنەكەی خۆی لەقەڵەمدەدات، بەڵام لەشوێنێكی تردا دەڵێت"ئەوەی كە لێوەی فێر نابین خودی مێژوو خۆیەتی" بەڵام ماركس ئەم ئیشكالیاتەی لەبیری ئینساندا رزگار كرد و وەڵامی پێدایەوەو دواتر حەتمیەتی بۆدانا، من پێموایە یەكێكە لەئیشكالیاتە فەلسەفیەكانی ماركس بۆ مێژوو لەوەی مەرگ بۆ سەرمایەداری دەداتە دەست خودی سیستمەكە خۆی كە ئێستا ئیتر دوای تێپەڕبوونی سەدەیەك زیاتر وەها دەرنەچوو، ئەو لێرە كە باس لەبیری سۆسیالیزم دەكات بەوە گرێیدەدات كە نەهێشتنی چەوسانەوەی نەتەوەیی و چینایەتی سەرەتا لە نەهێشتنی نەتەوەی سەردەست بەسەر نەتەوەی ژێر دەستەوە هەڵدەوەشێنێتەوە و ترادیشنەكان وەكو خۆی تەماشا دەكات كە هەندێ لەبیرمەندان خراپ كەڵكیان لەكۆمۆنیزم وەرگرتووە, گوایە ماركسیزم و سۆسیالیزم دژی نەتەوەخوازیە كە بەبڕوای من پێچەوانەكەی راستە، ئەگەر ئەو باسەی ئێستا دونیای سەرقاڵ كردووە و ناوی كۆڤید 19 یە، گرێی بدەم بە ستایلێكی تری كۆمۆنیزم كە دەستكردی خودی سەرمایەدارییە، هەڵەنیم، چونكە ئەو حەتمییەتەی كە ماركس و ماركسییەكان باسیان دەكرد، ئێستا سەرمایەداری هاوچەرخ خەریكە خۆی پراكتیكی دەكات بەسەر گرووپە بچووكەكانی خوار خۆیەوە، بۆ ئەوەی تەمەنی درێژ بێت و بمێنێتەوە وەكو تارمایی، هەڵبەتە ئەمە پێویستی بە ئارگۆمێنتی نوێ هەیە تاكو وڵامی پرسیارەكەی دوای ئەمە بدرێتەوە بۆچی خۆی خۆی دەكوژێت، بەو پێیەی كە سەردەمی ئێستا، سەردەمی ئارگۆمێنتە بۆ ئاشكراكردنی تەكتیكی سیاسی پۆست سەرمایەداری هاوچەرخ.\nسمكۆ محەمەد: بەرلەوەی باس لە ئایدیۆلۆژیا بكەین، دەبێ باس لەرۆشنگەری و قبوڵكردنی جیاوازی بكەین، چونكە سیستمی كەنیسە و قەشەسازی لە رۆژئاوا، تەنها ئایدیۆلۆژیا نەبوو، بەڵكو سیستمی سیاسی بوو، بەو پێیەی جگە لەقەبوڵ نەكردنی ئایینەكانی تر و كەلتوورەكانی تر، تەواو فەزای سیاسی و فەرهەنگیشی خنكاندبوو، دیدرۆ یەكێك لەو بیرمەندانە بوو كە لەهەوڵی دەقشاكاندنی ئەو سیستمە و ئەو بیركردنەوەیە بوو كە بە دیماگۆجییەت ناسرابوو، واتە تاك بیری و بیرتەسكی و بیری بەستوو، هەڵبەت ئەم دیاردەیە دواتر بەیەكێك لەنەخۆشیە سایكۆلۆژییەكان لەقەڵەمدرا، بەهاتنی سەدەی هەژدە، ئیدی رۆشنگەری گەشەی سەند، پێشڕەوانی ئەم بوارەش بریتی بوون لە ڤۆڵتێر و جان جاك رۆسۆ كە رەوتی رۆمانسیزمیان بەئایینەوە گرێدەدا، بەلایەنی كەمەوە جێپەنجەیان بەسەر گۆڕینی عەقڵی كەنیسەوە دانا، لەوانەش بەرهەمە ناسراوەكەی رۆسۆ بەناو پەیمانی كۆمەڵایەتی بوو، ئەمە بەشێكی لەژێر كاریگەری دینیس دیدرۆ بوو، بەڵام دیدرۆ هەتا لەژیاندا مابوو بەهۆی توندوتیژی دەسەڵاتی كەنیسەوە كە كوشتنی فەلسەفە یەكێك بوو لەو ئەركانە، هیچ كتێبێكی بەچاپ نەگەیاند، تەنها ئەو گفتوگۆیانە بوو كە لەبارەی ئایین و ئیلحاد و ماتریالیزمەوە قسەی لەسەر دەكرد، لەوانەش موناقەشەكردن بوو لەسەر سیستمی پاشایەتی و كەنیسە و كەسایەتی مارشاڵ ی ئەو سەردەمە، چونكە فەرانسە لەكاتی خۆیدا سیستمەكەی پاشایەتی بوو، ئەمەش بەوهۆیەوە بوو كە سیستمەكە بەرادەیەك گوتاری زاڵ كردبوو، تائەو ئەندازەیەی كە لەژیانی كۆمەڵایەتی و ئەدەبیشدا رەنگیدابۆوە، هەڵبەت ئەمە دوای مردنی كاریگەری هەبوو بۆ سەر رۆشنگەرەكان، بەڵام دەبێ ئەوەشمان بیرنەچێت كە ئایدیۆلۆژیا بەشێكی تر بوو لەكێشەی رۆشنگەری، بەوپێیەی هەتا كاتی دابڕانی فەلسەفی دوای كارڵ ماركس، ئایدیۆلۆژیا یەكێك لەرێگرییەكانی بەردەم فەلسەفە بوو، بێگومان لێرەوە رەخنەی راستەقینە و دیالیكتیكی دەستیپێكرد، چونكە هەموو ئەو بیرۆكانەی بۆ دەربازبوون لە میحنەتی ژیانی سیاسی و كۆمەڵایەتی و سیاسی هەبوون، هیچیان دابڕانی راستەقینە و بێ كەموكوڕی نەبوون بە فیورباخیشەوە كە دانەری فكری ماتریالیستیە، بەهیگڵیشەوە كە دانەری دیالیكتیكە، بۆیە قسە لەسەر رەخنە دەكەم وەكو ئەوەی پێشووتر باسمان كردووە، چونكە دەركەوت بەبێ رەخنە هیچ سیستمێك ناتوانێ ژیانی سیاسی ئاسایی وەربگرێت، یان هیچ نەبێ جیاوازی و قەبوڵكردنی ئەویتر وەكو واقیع تەماشا بكات، لەراستیدا مەسەلەكە تەنها ئایین نییە، بەڵكو ئیدیۆلۆژیای توندئاژوو، لە ئایین خراپتر و دوژمنكارانەتر مامەڵەیان كردووە لەگەڵ فەیلەسوفەكان و بیرمەندەكان، چونكە ئەوان هەرزی فكری و فەلسەفە و ماتماتیكیان نەدەكرد، بۆ نموونە ئەم نەریتە درێژەپێدەری قەناعەتی دەسەڵاتێك بوو لەیۆنانەوە سەرچاوە گرتبوو، ئیدی ئەو سیستمە تاكو شكستی هێنا یان تاهاتنی مارتن لۆسە كە ریفۆرمی ئایینی كرد، دەیان كەسی وەكو سوقرات و گالیلۆ و كۆپەرنیكۆس و گرامشی و ترۆتسكی و دواتریش حەللاج و سوهرەوەردی و هتد هاڕی. ئەمانە تەنها جیاوازی فكرییان لەگەڵ دەسەڵاتی سیاسی و فكری هەبوو، ئەگەرنا خەتاكە تاوان نەبوو بەڵكو فكری نوێ بو لەدژی سیستمی ئایینی و كەنیسە، بۆیە لەشوێنێكی دیكە ئەگەر بەرگریكردن نەبێ لە ئایدیالیزمی كۆنەپەرستانە، ئایدیۆلۆژیا بەتەنها چەمكێكی نەرێنی نەبووە، بەڵكو ئایدیۆلۆژیا بەشێك بوو لەو هۆكارانەی كە زەمینەی بۆ كرانەوە سازكرد.\nهەندێ لەبیرمەندان خراپ كەڵكیان لەكۆمۆنیزم وەرگرتووە, گوایە ماركسیزم و سۆسیالیزم دژی نەتەوەخوازیە، كە بەبڕوای من پێچەوانەكەی راستە


دوای هۆشداری و یەكتر تۆمەتباركردن.. عێراق دەبێتە گۆڕەپانی شەڕی ئەمەریكا و ئێران؟\nرۆژنامەیەكی كوێتی دەڵێ بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی خۆی بەسەر عێراق و ئەگەر حەیدەر عەبادی نەكرێتەوە بە سەرۆك وەزیران، ئەمەریكا كودەتایەكی سپی لە عێراق ئەنجام دەدا، ئەمە لە كاتێكدایە میلیشیا چەكدارەكانی سەر بە ئێران، ئەمەریكا لە سووتاندنی بارەگاكانیان تۆمەتبار دەكەن، هاوكات ئەمەریكا هۆشداری دەداتە ئێران لە هێرشكردنە سەر باڵیۆزخانە و كونسڵخانەكانەی وڵاتەكەی لە عێراق.\nدوای هەڵكوتانە سەر كونسڵخانەی ئێران و میلیشیا چەكدارەكانی نزیك لەو وڵاتە لەگەڵ حزبە شیعەكانی شارەكە لەلایەن خۆپێشاندەران و تۆمەتباركردنی كونسڵخانەی ئەمەریكا و هەندێك رێكخراوی كۆمەڵی مەدەنی لە بەسڕە لەلایەن میلیشیا چەكدارەكان، كۆشكی سپی ئەمەریكی هەڕەشەی توندی لە ئێران كرد و هۆشداری دا لە ئەگەری هەر هێرشێك بۆ سەر كونسڵخانەكەی لە بەسڕە و باڵیۆزخانەكەی لە بەغدا، یان ئازاردانی هەر هاووڵاتییەكی ئەمەریكی لە عێراق یان ئەوانەی لەگەڵ ئەمەریكییەكان كار دەكەن، رای گەیاند وەڵامی توند و دەستبەجێیان دەبێ.\nهەڕەشەكەی ئەمەریكا لە كاتێكدایە هێشتا دۆخی تەناهی بەسڕە ئارام نییە و شارەكە بە هێزی چەكدار لەلایەن حكوومەتی عێراقەوە تەنراوە كە بەگوێرەی زانیارییەكان زیاتر لە 25 هەزار چەكدار رەوانەی بەسڕە كراون بۆ سەپاندنی تەناهی لە شارەكەدا.\nئەمڕۆ 12ی ئەیلوول/ سێپتێمبەر، كۆشكی سپی ئەمەریكی لە بەیاننامەیەكدا رای گەیاند، "وەڵامی توند و خێرا و یەكلاكەرەوەیان دەبێت بەرانبەر هەر هێرشێك كە ئێران یان هاوپەیمانانی لە عێراق بیكەنە سەر كونسڵخانەی ئەمەریكا لە بەسڕە یان باڵوێزخانەیان لە بەغدا یان ئازاردانی هەر ئەمەریكییەك یان هەر دامەزراوەیەكی ئەمەریكی".\nسكرتێری رۆژنامەوانی كۆشكی سپی لە بەیاننامەكەدا ئاماژەی بەوە دا ئەگەر ئێران دەستوەردان نەكا بۆ رێگریكردن لە روودانی هەر هێرشێك بۆ سەر كونسڵخانەیان لە بەسڕە یان كۆمەڵگەی باڵزێزخانەی ئەمەریكا لە بەغدا، ئەوا ئەمەریكا، ئێران بە بەرپرسیار دەزانێ.\nبەیاننامەكەی كۆشكی سپی ئەمەریكی هاوكاتە لەگەڵ كەوتنەخوارەوەی سێ گولە هاوەن لە ناوچەی سەوز لە بەغدا لە رۆژی هەینی رابردوو كە كۆمەڵگەی باڵوێزخانەی ئەمەریكاش لە ناوچەی سەوزە هاوشانی باڵوێزخانەی چەندان وڵاتی تر و پەرلەمان و حكوومەتی عێراقیش، كە ئەمەیش یەكەمین هێرشە لە ماوەی چەند ساڵی رابردوو بكرێتە سەر ناوچەی سەوز.\nجگە لەمە رۆژی شەمووی رابردوو، چەند مووشەكێك ئاراستەی فڕۆكەخانەی بەسڕە كرا كە كونسڵخانەی ئەمەریكا نزیكە لێی، بەڵام هیچ هەواڵێك لەسەر هەبوونی قوربانی یان زیانەكانی بڵاو نەكراوە.\nكەوتنی مووشەكەكان بە ئاراستەی باڵوێزخانەی ئەمەریكا لە بەغدا و كونسڵخانەكەی لە بەسڕە، لە كاتێكدایە هەفتەی رابردوو بەسڕە دژاوارترین رۆژەكانی بەڕێ كرد كاتێك شەڕ و پێكدادان لە نێوان خۆپێشاندەران و هێزە تەناهییەكان رووی دا و بەهۆیەوە 11 خۆپێشاندەر كوژران و زیاتر لە 30ی تریش بریندار بوون.\nخۆپێشاندانەكانی بەسڕە دژ بە نەبوونی خزمەتگوزاری و ئاوی خاوێن و كارەبا و گەندەڵی سیاسی لە هەشتی تەمووزی رابردوو دەستی پێ كردووە و تا ئێستەش بەردەوامی هەیە، تەنیا لە بەسڕە زیاتر لە 15 خۆپێشاندەر كوژراون و سەتانی تریش برینداربوونە.\nتا ئێستە هیچ میلیشیایەكی چەكدار یان لایەنێك بە فەرمی بەرپرسیاریەتی خۆی لە تەقاندنی موشەك و هاوەكانەكان را نەگەیاندووە، بەرپرسانی هێزی تەناهیش دەڵێن ئەو سێ هاوەنەی ئاراستەی ناوچەی سەوز كرا، لە چۆڵەوانی تەقیوەتەوە و هیچ زیانێكی گیانی و مادی نەبووە.\nهاوكات چەند سەرچاوەیەك لەناو ناوچەی سەوز دەڵێن هاوەكانەكان ئاراستەی باڵوێزخانەی ئەمەریكا كراوە و دەنگی ئاگادار كردنەوەیان لەناو باڵیۆزخانە بیستووە و بەگوێرەی زانیارییە سەرەتاییەكانیش بێت سەرچاوەی هاوەكانەكان لە ناوچەی زەیونەی رۆژهەڵاتی بەغداوە بووە.\nمەترسی شەڕی نێوان ئەمەریكا و ئێران لەسەر خاكی عێراق دوای ئەوە دێ كە میلیشیاكانی حەشدی شەعبی سەر بە ئێران و هەروەها كۆماری ئیسلامی ئێرانیش بە جیا، بەرپرسیاریەتی سووتاندنی بارەگاكانیان و كونسڵخانەی ئێرانیان خستە ئەستۆی ئەمەریكا.\nدوای رووداوەكە ئەبو مەهدی موهەندیس، جێگری سەرۆكی دەستەی حەشدی شەعبی رای گەیاند كونسڵخانەی ئەمەریكا لە پشتەوەی رووداوەكانی بەسڕەیە و "بەڵگەی تەواومان لەبەردەستە لە بارەی دۆخی بەسڕە كە كونسڵخانەی ئەمەریكا ئیدارەی دەدات، بۆیە كونسڵخانەی ئەمەریكا لە رووداوەكانی بەسڕە تێوەگلاوە".\nموهەندیس ئەوەیشی خستەڕوو كە هەڵكوتانە سەر بارەگاكانی حەشد و سووتاندنی وێنەی شەهیدان، گوتی "ئەمەریكییەكان هەڕەشەی سووتاندی بەسڕەیان كرد ئەگەر عەبادی نەكرێتەوە بە سەرۆك وەزیران، بەڵگەی تەواومان بۆ ئەمە لە بەردەستە، بۆیە ئەوەی لە بەسڕە روودەدات هاوشێوەی رووداوەكانی سەرەتای كەوتنی رژێمی حوسنی موبارەكە لە میسڕ".\nئەگەرچی چەند گرووپێكی میلیشیاكانی حەشد هەڕەشەی شەڕیان دژ بە ئەمەریكا كردووە، بەڵام موهەندیس دەڵێ دەستپێشخەر نابن لە شەڕی ناوخۆ، بۆیە لایەنە پێوەندارەكان بەرپرسن لە روودانی هەر شەڕێكی ناوخۆ، گوتی "داوا لە حكوومەت دەكەین هەڵوێستی خۆی روون بكاتەوە لەسەر مانەوەی هێزی هاوپەیمانان دوای شەڕی داعش كە تەنیا ئەمەریكییەكان هەشت هەزار سەربازیان لە عێراق هەیە كە ئەمەیش پێچەوانەی دەستوورە". زیاتر گوتی "تەنیا ئێران لە شەڕی دژ بە داعش یارمەتی عێراقی داوە، ئەو سەركەوتنانەی بەدەستیش هاتوون لە چوار ساڵی رابردوو، هیچی ناگەڕێتەوە بۆ حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیر".\nقسەكانی موهەندیس لە كاتێكدایە ئەمڕۆ تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر، پێگەی فەرمی ئەبو مەهدی موهەندیسی داخست، لە وەڵامیشدا میلیشیاكانی حەشد دەڵێن رووبەڕووی هەڵمەتێكی میدیایی گەورە بوونەتەوە، دەستەی پەیوەندی و راگەیاندی عێراقیش بەرپرسە لەوەی روودەدات و دەبێت كۆمپانیاكانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان ئاگادار بكاتەوە لەوەی ئەو پێگانەی هی كەسانی بەرپرسی فەرمین لە دەستەی حەشدی شەعبی كە دەستەیەكی فەرمی سەر بە حكوومەتی عێراقە.\nهاوكات عەمید محەمەد رەزا یزدی سەركردەی هێزەكانی محەمەد رەسوڵوڵلای سەر بە سوپای پاسداران رای گەیاند زانیاریان هەیە كێ پلانی هێرشكردنە سەر كونسڵخانەی ئێرانی لە بەسڕە داڕشتووە و لە ماوەیەكی نزیكی داهاتوودا بە وردەكارییەوە بڵاوی دەكەینەوە.\nعەمید محەمەد رەزا ئەوەشی خستەڕوو ئەوەی لە بەسڕە روودەدات هیچ كاریگەری لەسەر پێوەندییەكانی عێراق و ئێران نابێت، بەم نزیكانەش تەواوی وردەكارییەكەی بڵاو دەكەینەوە.\nهاوكات ئینتسار موسەوی، پەرلەمانتار لەسەر شاری بەسڕە ئەمڕۆ چوارشەم 12ی ئەیلوول، رای گەیاند، بوونی كونسڵخانەی ئەمەریكا لە بەسڕە مەترسیدارە بەسەر دۆخی تەناهی شارەكە، ئەوەشی خستەڕوو كونسڵخانەی ئەمەریكا و چەند رێكخراوێكی كۆمەڵگەی مەدەنی بەرپرسیاریەتییان لەسەر شانە لەوەی لە بەسڕە روودەدات.\nزیاتر گوتی، "كاردەكەین بۆ دەركردنی كونسڵخانەی ئەمەریكا لەو شارە، چونكە هەموو ئەوەی لەو شارە روودەدات كونسڵخانەی ئەمەریكای لە پشتەوەیە".\nئەگەری سەرهەڵدانی شەڕ لەنێوان ئەمەریكا و ئێران لەسەر خاكی عێراق، پێشینەیەكی سیاسی هەیە لەسەر پێكهێنانی لیستی گەورەی پەرلەمانی لەنێوان بەرەی عەبادی سەر بە ئەمەریكا و بەرەی عامری سەر بە ئێران، بەتایبەت كە ئەمەریكا پێداگیرە لەسەر دووبارە كاندیدكردنەوەی عەبادی، سەرەڕای ئەوەی موقتەدا سەدر سەرۆكی رەوتی سەدر پشتی لە عەبادی كردووە.\nرۆژنامەیەكی كوێتی لەسەر دۆخی عێراق لە راپۆرتێكدا جەخت لەوە دەكاتەوە كە ئەمەریكا لە پشت رووداوەكانی بەسڕەیە.\nرۆژنامە "قەبەس"ی كوێتی لە راپۆرتەكەیدا جەخت لەوە دەكاتەوە كە ئەگەر عەبادی نەكرێتەوە بە سەرۆك وەزیران ئەوا ئەگەری زۆرە "كودەتایەكی سپی" لە عێراق ئەنجام بدات بۆ سەپاندنی دەسەڵاتەكانی بەسەر عێراق.\nئه‌م بابه‌ته 1654 جار خوێنراوه‌ته‌وه