كێشەی فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق\nهەر چوار ساڵ جارێك، ماددەی 76ی دەستوری عیراق و دەستەواژەی "فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە" پاش هەر هەڵبژاردنێكی ئەنجومەنی نوێنەران دێتەوە بەر باس. بایەخی ئەم مەسەلەیە لەوە دایە كە فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە لە سیستمی سیاسیی عیراقدا بە گرنگترین بنچینەكانی پرۆسەی سیاسی دەژمێردرێ چونكە ئەركی پێكهێنانی حكومەت بەو فراكسیۆنە دەسپێردرێ. بەپێی دەستور، فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە ئەو فراكسیۆنە نیە كە لە هەڵبژاردندا زۆرینەی دەنگەكانی بەدەست هێناوە، بەڵكو ئەوەیە كە لە لیستەكانی تر دەنگی زۆرتری هێناوە.\nبەپێی ئەو شرۆڤەیەی كە دادگای فیدرال لە ساڵی 2010 پێشكەشی كردووەو ئەمڕۆ كاری پێ دەكرێ، فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە دەشێ ئەو لیستە بێ كە لە هەڵبژاردندا زۆرترین دەنگی بەدەست هێناوەو هەروەها دەشێ ئەو فراكسیۆنە بێ كە پاش هەڵبژاردن و لە یەكگرتنەوەی چەند لیستێك پێك هاتبێ. ئەمەش ئەوە بەبیر دێنێتەوە كە لە ساڵی 2010 دا لیستی نیشتمانیی عەللاوی 91 كورسیی بەدەست هێناو دەبوایە پێكهێنانی حكومەتی پێ راسپێردرێ، بەڵام لیستی دەوڵەتی یاسا (89 كورسی) و لیستی ئیئتیلافی نیشتمانی (70 كورسی)یەكیان گرتەوەو فراكسیۆنی هاوپەیمانیی نیشتمانییان پێكهێنا كە بووە فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە. لە ئەنجامدا عەللاوی مافی پێكهێنانی حكومەتی لێ سەنرایەوەو داوا لە هاوپەیمانیی نیشتمانیی كرا كابینەی تازەی پێك بێنێ.\nبەپێی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنی ئەم دواییە، لیستی موقتەدا سەدر زۆرترین كورسیی بەدەست هێناوەو ئەگەر تا یەكەم دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانی تازە، لیستی لەو گەورەتر پەیدا نەبێ، كاندیدی لیستی سەدر رادەسپێردرێ حكومەت پێك بێنێ.\nسەدر سەرودەر لە فڕوفێڵەكانی ماددەی 76 دەردەكا. بۆیە ئەگەر دەستپێشخەری نەكاو هاوپەیمانی لەگەڵ چەند لیستێكی تر دروست نەكا، بە هەمان دەردی عەللاوی دەچێ. هەرچەند لیستەكەی سەدر دەبێتە گەورەترین فراكسیۆنی ناو ئەنجومەنی نوێنەران، بەڵام لەناو ئەنجومەنی نوێنەران بە تەنها هیچی پێ ناكرێ چونكە تەنها 16%ی ئەنجومەنی نوێنەران پێكدێنێ. ئەمەش هانی دەدا سەرگەرمی دروست كردنی هاوپەیمانییەكی فراوان بێت. سەدر لە دەرەوەو لە ناوخۆدا نەیاری هەیە. ئێرانییەكان پەیوەندییەكی باشیان لەگەڵدا نیەو ئەمریكییەكانیش لێی نیگەرانن. لەو سەردەمەی كە ئەمریكییەكان لە عیراقدا بون، سەدر لە رێگای سوپای مەهدییەوە تەنگی بە ئەمریكییەكان هەڵچنی بوو و لەو كاتەوە تا ئێستا ناتوانێ ئەمریكییەكان بە دۆست بزانێ. ئەمریكییەكانیش لێی رانابینن ئاستی دژایەتی كردنیان كەم بكاتەوە. ئێرانییەكان سەدر بە یاخی و سەركێش دەزانن و پێیان وایە كۆنترۆڵ كردنی كارێكی زەحمەتە، سەرباری ئەوەی كە بە گومانەوە دەڕواننە پەیوەندییەكانی لەگەڵ سعودیە.\nلەسایەی دۆخێكی وا دا ئەمریكییەكان و ئێرانییەكان، هەر یەكەیان لە ئاستی خۆیەوە، سەرقاڵی یارمەتیدانی دۆستەكانیانن بۆ دروست كردنی فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە پێش یەكەم دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەران.\nهەوڵی سەدر بۆ گەیاندنی كاندیدێكی خۆی بۆ پۆستی سەرەك وەزیران، زۆر كێشەی بۆ دروست دەكاو تەگەرە لە دروست كردنی هاوپەیمانییەكی فراوان دەدا. ئەگەر واز لەم هەوڵە نەهێنێ، زۆر ئەستەمە بتوانێ هاوپەیمانییەكی بەهێز دروست بكا. ئەگەر سەدر بتوانێ عەبادی بەلای خۆیدا رابكێشێ، دەبێ پشتگیریی عەبادی بكا بۆ ئەوەی ببێ بە سەرەك وەزیران. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەر پێویستی بە هاوپەیمانی دیكەش دەبێ، چونكە خۆی و عەبادی پێكەوە 96 كورسییان لە ئەنجومەنی نوێنەراندا دەبێ كە دەكاتە 28%ی ئەنجومەنی نوێنەران. پێناچێ ئەمریكییەكان دژی ئەم سیناریۆ بن، هەرچەند دەشزانن دۆستەكانیان لەناو كابینەكەدا لە پشتگیری كردنی سیاسەتەكانی ئەمریكادا دەستكراوە نابن، بەڵام لانی كەم دەتوانن لە رێی هاوپەیمانیی سەدرو عەلاوی و هەندێ لایەنی ترەوە، سنورێك بۆ داشكاندنی عیراق بەلای ئێراندا دابنێن. لە بەرامبەردا، گونجاوترین سیناریۆ كە ئێران هەوڵی بۆ دەدا، دروست كردنی هاوپەیمانییەكی فراوانە لە هادی عامری و عەبادی و مالیكی و حەكیم و هەندێ لایەنی تر كە ژمارەی كورسییەكانی 120 كورسی تێدەپەڕێنێ و لێی رادەبینرێ بتوانێ فراكسیۆنە پەرلەمانییە بە ژمارە زۆرەكە پێك بێنێ. مەرجی سەركەوتنی ئەم سیناریۆیە، سپاردنی پێكهێنانی كابینەی نوێیە بە عەبادی. ئەم ئەگەرە لە لای ئەمریكییەكان ئەگەرێكی نمونەیی نیە بەڵام ئەگەر سیناریۆی لەوە چاكتر چنگ نەكەوێ، دەشێ پشتگیریی بكەن.\nئەوەی كە ئەمریكیییەكان و ئێرانییەكان لەسەری یەكدەنگن، ئەوەیە كە بوونی سەدر لەناو هاوكێشەكەدا خۆی لە خۆیدا كێشەیە و بونی لەدەرەوەی هاوكێشەكەش كێشەیەكی گەورەترە. لەم نێوانەدا تێڕوانینێكی روونیان نیە.


هۆكاری كێشه حزبیه هه‌نوكه‌ییه‌كان چیه؟\nكۆمه‌ڵێك فاكته‌ری سه‌ره‌كی پێویست هه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی زانستیانه هه‌ر كه‌سێك ناوبنێێت فه‌رمانڕه‌وا یان نیمچه‌سه‌ركرده، بێگومان پێویستبونی گه‌نجینه و زه‌خیره فكری و مه‌عریفی و رۆشنبیری تایبه‌ت له‌گه‌ل ئه‌زمونی ژیانی قووڵ كه به‌رده‌وام چاودێری بیر و جموجوڵی تایبه‌تی تایبه‌تی گشتی خۆت ده‌كات و ئه‌گه‌ر له‌وباره‌وه ده‌وڵه‌مه‌ند بویت له هه‌ڵه‌شه‌یی و ره‌فتار نابه‌جێ دوورت ده‌خاته‌وه. ئه‌مه جگه له‌كاریگه‌ری په‌روه‌رده‌ی هه‌مه‌جۆری خێزانی و كۆمه‌ڵایه‌تی و زه‌مینه‌ی به‌سه‌رچونی ژیان و به‌سه‌رهات و سه‌ربورده‌ی ته‌مه‌نت.\nجگه له‌وه‌ی زۆرینه‌ی كه‌سانی ده‌ستڕۆیشتووی ئه‌مڕۆ، زۆر هه‌ژارن له‌م مه‌رجه پێویستانه و ململانێش زیاتر له سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیی ته‌سكی كه‌سی و بازنه‌ی بچوك و ته‌كتول خۆی فه‌رزكردووه له‌سه‌ر به‌ناوسه‌ركرده‌ی ناوحزبه‌كاندا، زاڵبونی ده‌ستی ده‌ره‌كی و فه‌رمانی ئه‌مو ئه‌ویش خۆی فه‌رزكردووه به‌سه‌ریاندا، بۆیه ده‌بێت چاوه‌ڕێی هه‌ر كێشه و ئاڵۆزیه‌كی بیت له هه‌ر چركه‌ساتێك و له نێو هه‌ر رێكخراو و حزبێكی كوردستاندا بێت. ئه‌وه‌ی جێگه‌ی داخه كه میله‌ته‌كه‌ش گیرۆده‌ی ئه‌م ئالنگاریه‌یه و جگه له قه‌یرانه زلوزه‌به‌لاحه‌كانی دیكه ئه‌م به‌دبه‌ختیه‌ش هاتۆسه‌ری و بواری راسته‌ڕیكردنی وه‌زعه سیاسیه‌ی نه‌هێشتۆته‌وه.\nئه‌وه‌ی له كوردستاندا تێپه‌ڕیوه، تا ئێستا جێده‌ستی كۆمه‌ڵێك سه‌ركرده‌ی ركابه‌ری هه‌لتۆقیوی ده‌ردانی مێژووه‌كه‌یه‌تی. پێشتر سه‌ره‌ڕای تاڕاده‌یه‌كی بوونی سه‌ركرده‌ی پڕئه‌زمون و تا خاوه‌ن شاره‌زایی و ئه‌زمونی ته‌مه‌ن و قاڵبوی كۆڕی خه‌باتی سه‌خت و ده‌رچووی رێڕه‌ویقورس و ئاسته‌نگ و ته‌نگه‌به‌ریه‌كانی ژیان. به‌دبه‌ختیه‌كه له‌وه‌دایه ئه‌مڕۆ ئه‌وانه‌ش نه‌ماون و ماڵڕیكخه‌ر له شه‌ڕكه‌ر بێ ئه‌زمونتر و فه‌ریكه‌سیاسیتره.\nتۆیه‌ك چركه‌یك وه‌زعی كوردستان نه‌خوێنیته‌وه و ده‌ردانی كارو كرده‌وه و بڕیاره‌كانت له‌به‌رچاو نه‌گریت و نه‌زانیت كاریگه‌ریه لاوه‌كیه‌كانی چبه و چۆن ده‌بێت و ته‌نها توله‌راسته‌رێیه‌كی باریك بگریته‌به‌ر و وه‌كو ئه‌سپێكی لغاوكراوی بێ ده‌ربه‌ست رووه و پێشه‌وه بڕۆیت بێ ئه‌وه‌ی چاڵوچۆڵی و كۆسپ وته‌گه‌ره‌كانی به‌رده‌مت له‌به‌ر چاوبگریت، چاوه‌ڕیی خێرت لێناكرێت و هه‌میشه به فه‌رمانی غه‌ریزه ده‌ڕۆیت، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر تموحی گه‌وره به‌رچاوی گرتبیت و ئه‌زمونی قووڵ و درێژی ژیانت نه‌بێت و هیچ شتێكیتر جگه له ئاره‌زوو و داواكاریه‌كانی ناخی خوت نه‌بێت و له‌وباره‌وه خۆتت نه‌خوێندبێته‌وه.\nئه‌زمونی هاوسه‌رۆكی له كوردستان له‌سه‌ر بنه‌مای چاولێكه‌ری و خاترگرتنی ركابه‌ر و كێبڕكێكاران هاتۆته ئاراوه، نه‌ك به پاڵنه‌ر و بریاردان به گوشاره‌ی كۆی بیری كۆمه‌ڵی حوكمڕان، بۆیه له رووی سایكۆلۆجیه‌وه به‌رده‌وام هاندانی غه‌ریزی بۆ ئاڵۆزی و ناكۆكی له ده‌روونی خه‌ڵكانی كه‌مئه‌زمون یان فه‌ریكه سیاسی له ئارادایه و به بێ سڵكردنه‌وه بریارێك ده‌ده‌ن كه به زیان بۆ سه‌رجه‌م گه‌له‌كه بكه‌وێته‌وه و به خۆشیان به به‌رزكی بانان لێده‌رده‌چن.\nبۆیه، تۆی كورد و ژێره‌ده‌سته‌یی خودیی و فه‌رمانڕه‌وایه‌تیه‌كی له‌م جۆره، ده‌بێت به‌رده‌وام ده‌ستت له‌سه‌ر دڵت بێت و ئه‌وه‌ی مه‌عقول نیه چاوڕێی بكه‌یت و باوه‌ڕت نه‌بێت رووه و چاكی بیت و كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بێت.


سایکۆلۆجیای رۆژانە – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » سایکۆلۆجیای رۆژانە\nزیگمۆند باومان بیرمەند و کۆمەڵناسی نوێ لە کتێبی سایکۆلۆجیای رۆژانەدا، دەڵێ مەترسی کۆمەڵگەکان تەنها لەوەدا نیە کە سایکۆلۆجیای گشتی تێک دەچێت، کێشە گەورەکە تێکچونی سایکۆلۆجیای رۆژانەیە. لەم تێکستە سۆسیۆلۆجیەی باومان تێ دەگەین، سایکۆلۆجیای رۆژانە، دۆخی تایبەتی تاک تێک دەشکێنێت و بەمەش دۆخی گشتی وێران دەکات، بەمانایەکی تر ئەوەی ئینسان وێران دەکات سایکۆلۆجیای رۆژانەیە، بەشێوازێک ئینسان وەک تاک دەخاتە ناو فەزایەکی ناجێگیرەوە، بەمەش تاک و کۆمەڵگەت بەشێوازێک بۆ ئاڕاستە دەکات، کاتێک تێکچوونێک لە دۆخی سایکۆلۆجی تاکێک رووبدات، کاریگەری لەسەر گشت دەبێت و بیرو و هزری هەموان داگیر دەکات، بۆ چارەسەر نا، بۆ پرسیارکردن نا لەوەی بۆچی وا روویدا؟ بۆ هەڵوەستە کردنیش نا؟ بۆ وەرگرتنی زانیاریی و رووداوەکانیش نیە؟ ئەی بۆچییە؟\nئەمە پرسیارەکەی «زیگمۆند باومان»ە ئەوەی روودەدات بۆچی روودەدات؟ ئەگەر روونەدات چی دەبێت؟ بۆ دەبێت ئەوا رووبدات؟ ئەمەش رێک ئەم دۆخی ئێستای کوردەکانە، هەموو رۆژێک رووداوێکی تاکەکەسی ئاکت بێت یان زار بێت، خۆی نمایش دەکات کاریگەری لەسەر دۆخی سایکۆلۆجی تاکەکان دروست دەکات، هەموو شتەکان تێ دەپەڕن، بێ ئەوەی پرسیار دروست بێت، ئەم هەموو رووداوە رۆژانەیە لەکوێیەوە دێن؟ کێ دەیکات؟ بۆ وا نمایشی میدیایی دەکرێت، سودمەند و زیانمەندی ئەم رووداوانە کێن؟ ئایا دەکرێت بڵێین رووداوەکان دروست کراون یان واقیعی کۆمەڵگەی کوردین، یان ئەرکی تاک چییە؟ ئایا دەکرێت بە رووداوە رۆژانەییەکان خوێندنەوە بۆ دۆخی گشتی کوردەکان بکەین؟ لە مێژووەکەیان بپرسین؟ یان ئێستایان؟ ئەمانە لەکوێی سەردەم دان؟ ئایا لە سەدەیەکین ناوی سەدەی بیست و یەکە؟ ئایا دەکرێت بوترێت قۆناغی تێربونی ورگیان تێ پەڕاندووە بۆ عەقڵ ؟ ئایا…هتد.\nئەمانە کۆمەڵێک پرسیارگەلی سۆسیۆلۆجین کە ناتوانین لە ئێستای ژیان و دەسەڵات و حکومڕانی و دۆخی تاک و رووداوەکانی سیایکۆلۆجی رۆژانەی کوردەکان وەڵامیان بدەینەوە، بەڵام گرنگە پرسیارییان لەسەر دروست بکەین. چونکە لە کۆمەڵگەی کوردی هیچ ئاکت و کردارێکی جێگیر نیە، هیچ ناو لێنانێکی زانستی ناتوانرێت بکرێت بۆ سایکۆلۆجیای رۆژانەی تاکەکان و سایکۆلۆجیای گشت، ناساندنی خودی کۆمەڵگەکە و مانەوەی لە دۆخی فیوداڵیەت و بێ شوناسی ئایندەی بۆ کرانەوەی دونیای پێشکەوتوو مۆدێرن بەمانا مەعنەوییەکەی نەک مانا مادییەکەی بونی نیە، لەگەڵ ئەوەش دا نەبونی سیستەم و حکومڕانی و بونی دەسەڵاتی نەریتی بەمانا ماکس ڤێبەرییەکەی، وای کردووە، هێشتا کۆمەڵگە و دۆخە سایکۆلۆجیا رۆژانەکەی لە دۆخی ئێستا بە دەگمەن پرسیاری دروست کردووە، چ جا ئەوەی چاوەڕوانی وەڵام بین بۆ دۆخەکە.\nلێرەش ئەوەی هەیە بەمانا زیگۆند باومان، بۆ کۆمەڵگەی کوردەکان مانەوەی ئینسانە لە دۆخی سروشتی دا و هیچی تر.


قورئان جوله‌كه سه‌رسام ده‌كات\nزانایه‌كى دەروونناسی جوله‌كه سه‌رسامى خۆى به‌رامبه‌ر قورئان ده‌رده‌بڕێت و به په‌روه‌رده‌كارێكى باشى ناوده‌بات،ئاماژه‌ش به‌وه ده‌كات:قورئان كاریگەری ئەرێنی هەیە لەسەر تەندروستی مێشك و رەوشتی مرۆڤەكان.\nوەزارەتی دەرەوەی ئیسرائیل لە رێی هەژماری فەرمی (ئیسرائیل بە عەرەبی)یەوە راپۆرتێكی لەسەر عۆفەر گروزبۆرد زانای دەروونناسی ئیسرائیلییەوە بڵاوكردەوە كە باس لە ئەزموونێكی دەكات دەربارەی سوودوەرگرتن لە قورئان لەلایەن ئەو خوێندكارانەی كە لە بواری رێنمایی پەروەردەییدا بۆ بەدەستهێنانی بڕوانامەی ماستەر دەخوێنن.\nگروزبۆرد ڕاشیگه‌یاندووه: بەوەی سەرسام بووە بە دۆزینەوەی ئەو كاریگەرییەی كە قورئان لەسەر تەندروستی مێشك و رەوشتی مرۆڤ دروستی دەكات و رۆڵی دەبێت لە فێركردنی خوێندكارەكانی بۆ ئەوەی فێری هەڵگرتنی بەرپرسیارێتی و رێزگرتن لە خەڵكی دیكە بن.\nگروزبۆرد ده‌شڵێت:كە لەرێی ئەو چیرۆك و وانە پەروەردەییانەی لە ئایەتەكانی قورئانیان وەرگرتووە، دەتوانن كێشە كۆمەڵایەتییەكانی ئەم سەردەمەی پێ چارەسەر بكەن.\nئه‌و زانایه‌ى جوله‌كه ئاشكراشى كردووه: لە رێی دابەشكردنی 30 بەشەكەی قورئان بەسەر 15 خوێندكار و توێژینەوەیان، توانیویانە 330 چیرۆكی پەروەردەیی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان لە قورئان دەربهێنن.\n2/16/2020 10:23:02 AM


سەرۆكی لێژنەیەكی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی: ڕۆژانە نەوتی گەرمیان بە تانكەر دەدزرێت\n”بەهۆی بەداواچوونمان لە گەندەڵییەكانی سلێمانی و گەرمیاندا، هەڕەشەمان لێ كراوە“\nباسنیوز 12/09/2020 - 13:20 چاوپێكەوتن\nكه‌ریم عه‌لی، سه‌رۆكی لێژنه‌ی بازرگانی و پیشه‌سازی له ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی، له هه‌ڤپه‌یڤینێكی (باسنیوز)دا، هه‌ندێك كەیسی گرنگی ئیداری له سلێمانی و گەرمیان باس ده‌كات، كه داواكاره له ئاستی حكوومه‌تی هه‌رێم به‌دواداچوونیان بۆ بكرێت.\n(باسنیوز): باس له‌وه ده‌كرێت، بەرپرسی حزبیی گەورە له گه‌رمیان كاری نایاسایی ده‌كات، ئه‌مه ته‌نیا قسه‌یه یان راستە؟\nكه‌ریم عه‌لی: ئێستا لە گه‌رمیان رۆژانه 50 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی ده‌برێت، ئەوە بەرپرسە گەورانە له رێگای كۆمپانیای دیكه‌وه ده‌چنه ناو پرۆسه‌ی نه‌وته‌وه، ئه‌و به‌رپرسانه‌نەی كە داخلی پرۆسه‌ی نه‌وت دەبن، له رێگای رێگەخۆشكردنەوە دەچن، بۆ نموونه، (سكیوریتی)، حكوومه‌تی هه‌رێم رێگای داوه ئه‌م كۆمپانیایانه بێن، كۆمپانیای گواستنەوە و خواردن و ئه‌وانی دیكه. حكوومه‌تی هه‌رێم كاروباری سنوور و مه‌رزه‌كانی داوەته كۆمپانیاكان، ئه‌مانن به فێڵبازی ده‌چنه ناو كۆمپانیاكانه‌وه، 50 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت له گه‌رمیان ده‌ڕوات، وه‌زاره‌تی سامانه سروشتییه‌كان و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران مولزه‌من به‌پێی یاسای ژماره 2ی ساڵی 2015 پترۆدۆلار بده‌نه گه‌رمیان، به‌ڵام نه‌دراوه، 40 گوندی گه‌رمیان بێ كاره‌بایه، نووسراوه‌كانیان له وه‌زاره‌تی دارایی و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه، له‌پاڵ خراپه‌كاریی به‌رپرسانی ئێره ئه‌م واقعه خه‌ڵك ده‌بینێت، حكوومه‌تیش ئاوڕی له ناوچه‌كه نه‌داوه‌ته‌وه، بۆیه پاساوێكە به‌ده‌ست خه‌ڵكه‌وه.\n(باسنیوز): باشه ئه‌و كۆمپانیایەی 50 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ده‌رده‌هێنێت، چۆنه له گه‌رمیان؟\nكه‌ریم عه‌لی: گازپرۆم سه‌رپه‌رشتیی ده‌كات، گازپرۆم په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ حكوومه‌ت و وه‌زاره‌تی سامانه سروشتییه‌كان هه‌یه، به‌ڵام چی كراوه؟ ئه‌م كۆمپانیایه شی كراوه‌ته‌وه بۆ 12 كۆمپانیا، وه‌ك گواستنه‌وه و سكیوریتییە، كه‌رتكردنه، پاكردنه‌وه‌یه، چێشخانه‌یه، ئێ باشه ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت خۆی ئه‌مه بكات، پاره وا بڵاو ده‌بێته‌وه؟\nئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بڕیار بدات له 1ی 1ی 2019 په‌ترۆدۆلار بۆ گه‌رمیان خه‌رج بكرێت، خه‌ڵك ده‌یبینێت، بۆ ناكرێت، له‌گه‌ڵ به‌رێوه‌به‌رایه‌تیی كاره‌بای گه‌رمیان كۆبوومەتەوە، ده‌ڵێت به‌رده‌ستەكه‌م هی هه‌موو سنووری گه‌رمیان 18 ملیۆنه، كه‌چی هی شوێنه‌كانی دیكه چوار قاتی ئه‌مه‌یه، ئه‌مانه كۆمه‌ڵێك خاڵی گرنگن، ده‌بێت كاریان له‌سه‌ر بكرێت.\n(باسنیوز): ده‌گوترێت کۆمپانیا گەورەکانی سلێمانی هه‌وڵ ده‌ده‌ن به‌ش و پشك له كۆمپانیا بچووكه‌كان بكڕن به رێژه‌ی %60، بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌كانی خۆیان به‌وانه بكه‌ن و خۆشیان به خه‌ڵك بڵێن ئێمه هه‌موو پرۆژه‌كانمان وه‌رنه‌گرتووه؟\nكه‌ریم عه‌لی: به‌ڵێ ده‌ستخۆش، ئاگادارین ئێستا له سلێمانی ئه‌مه خه‌ریكه ده‌كرێت، زۆربه‌ی كۆمپانیاكان به پشك كار ده‌كه‌ن و زۆربه‌ی پشكه‌كان بۆ یه‌كێتیین، زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی كاری گه‌وره ده‌كه‌ن ده‌بێت پشكی یه‌كێتیی تێدا بێت، ئه‌م سنووره ئاوایه.\n(باسنیوز): ئه‌ی بۆ بێ ده‌نگن؟\nكه‌ریم عه‌لی: له كه‌س بێ ده‌نگ نه‌بووین، ئەگەر لە كه‌سێك دڵنیا نه‌بم، ناتوانم باسی بكه‌م، خه‌ڵك هه‌یه ناوی له هیچ شوێنێكدا نییه، 10 به‌رامبه‌ری مه‌سووله‌كانی یه‌كێتی له بنه‌وه كار ده‌كات و 20 به‌رامبه‌ری ئه‌وان ده‌ستی واڵا كراوه، هه‌ندێك ده‌ست دروست بووه، مه‌سووله‌كانی یه‌كێتیشی قووت داوه، بۆ نموونه، پرۆژه‌كانی وه‌به‌رهێنانی گه‌رمیان، سكاڵامان تۆمار كردووه و به‌دواداچوونمان كردووه، من هه‌فته‌ی رابردوو چوومه‌ته یه‌كێك له كۆمپانیاكانی گواستنەوەی نه‌وت له حه‌سیره، كه بۆ نموونه به‌نزینخانه‌ی به نایاساسی داناوه، من ئه‌وه‌نده چوومه‌ته ناو قووڵاییه‌وه، بۆم ده‌ركه‌وتووه كه رۆژانه گاز ده‌دات به ته‌نكه‌ر تا نه‌وتی بۆ بگوازنه‌وه، دوو كۆمپانیای گه‌وره ده‌ستیان به بازرگانیی كوردستان كردووه، به‌ڵام بڕۆ بگه‌ڕێ یه‌ك کۆمپانیایان به‌ناو نییه، خه‌ڵك هه‌یه كاریان بۆ رایی ده‌كات، خه‌ڵكه كاره‌كانیان بۆ ده‌كات.\n(باسنیوز): كیشەی دەروازە سنوورییەكان چییە؟\nكه‌ریم عه‌لی: به‌داخه‌وه حكوومه‌ت دیاره خۆی نایه‌وێت چاره‌سه‌ری ده‌روازه سنوورییه‌كانی گه‌رمیان بكات، ئه‌گه‌رنا به چاره‌سه‌ری گرفتی ده‌روازه‌كان، داهاتێکی زۆر ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ حكوومه‌ت، ئه‌گه‌ر قه‌پان به‌پێی یاسای 10ی ساڵی 2012 وه‌زاره‌تی دارایی و ناوخۆ و ئاوه‌دانكردنه‌وه بێت و ئه‌وان سه‌رپه‌رشتیی بكه‌ن، ده‌توانێت بیداته كه‌رتی تایبه‌ت و له %25 پێ بدات، كه‌چی ئێستا پێچه‌وانه بووه‌ته‌وه، خۆی ده‌بوو له %75ی داهات بۆ حكوومه‌ت بگه‌ڕێته‌وه، به‌س ئه‌مه چاره‌سه‌ر بكرێت، ئه‌گه‌ر ئه‌مه بكرێت ته‌نیا له باشماخ و په‌روێزخان، مانگی 3 ملیار دینار بۆ حكوومه‌ت ده‌گه‌ڕێته‌وه، زه‌وی هه‌یه دراوه به کۆمپانیا، زه‌وییه‌كه‌ی فرۆشتووه به 400 ده‌فته‌ر دۆلار، دراوه‌ته کەس، نه‌وت به هه‌مان شێوه، به‌داخه‌وه، من جارێك له‌گه‌ڵ وه‌زیری دارایی بووم پێم گوت، به‌ته‌نیا خۆم چوومه مه‌رزه‌كه قاچاخچییه‌تی راگیرا، ته‌حه‌دا ده‌كه‌م 10 پۆلیسم بده‌رێ له %90ی قاچاغیی په‌روێزخان راده‌گرم، باشه حكوومه‌ت هه‌زاران پۆلیس و ئاسایشی هه‌یه، بۆ چی ئه‌مه ناكرێت؟ ئه‌م هه‌موو پرسه ئێمه ده‌یجووڵێنین، یه‌ك كه‌س له بەرپرسانی باڵای حكوومەت تا دادوه‌رێك نه‌یگوت پشتیوانیتان ده‌كه‌ین و ده‌ستخۆشی بكه‌ن، زۆر سه‌یره كه‌س له‌پشتیمان نییه، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش هه‌ڕه‌شمان لێ كراوه، بۆچی حكوومه‌ت شوفێرێکی بۆ دابین نه‌كردووین، كه‌چی قاچاخچییه‌كان سه‌دان پاسه‌وانیان هه‌یه؟ ئه‌وانه‌ی سه‌رپه‌رشتیی قاچاخیی ده‌روازه‌كان ده‌كه‌ن له سنووری سلێمانی و له پرۆسه‌ی نه‌وت، چه‌كداره‌كانیان مووچه له حكوومه‌ت وه‌رده‌گرن، یانی قانوون بەرگری له قاچاغچی ده‌كات.\n(باسنیوز): هه‌ڕه‌شتان لێ كراوه؟\nكه‌ریم عه‌لی: به‌ڵێ سكاڵا و هه‌ڕه‌شمان لێ كراوه، خه‌ڵك هه‌بووه هه‌ڕەشه و قسه‌ی كردووه حسابم بۆ نه‌كردووه.\n(باسنیوز): ئه‌و پرسیارانه چین له‌سه‌ر پرۆسه‌ی نه‌وت له‌و سنووره هه‌تانه؟\nكه‌ریم عه‌لی: به‌شێكی زۆری داهاتی نه‌وت به‌م شتانه ده‌ڕوات، یه‌كه‌م: كۆمپانیای گواستنه‌وه، دووه‌م گواستنەوە به‌شێكی زۆری داهاتی نه‌وت ده‌بات و قاچاخچیه‌تیی نه‌وتیش ده‌كرێت، هه‌ر مافیایه و پاره‌ی لێ ده‌بات، ئه‌م نه‌وته‌ی له گه‌رمیان ده‌ڕوات كه‌س نازانێت چۆن ده‌ڕوات، په‌ترۆ دۆلار نادرێت، خه‌ڵك سودمه‌ند نه‌بووە، ژینگه‌ی ناوچه‌كه‌یان پیس کردووە، چه‌ندین كۆمپانیایان هێناوه‌ته سه‌ر كۆمپانیا نه‌وتییه‌كان و پاره وه‌رده‌گرن و سوودی ئه‌وتۆشیان نییه.\n(باسنیوز): بڕیاره چی بكه‌ن بۆ ئه‌م هه‌موو خرووقاته له سنووری سلێمانی هەیە؟\nكه‌ریم عه‌لی: نووسراومان داوه‌ته هه‌موو لایه‌نه‌كان، کە له ده‌روازه سنوورییه‌كان قاچاخی ده‌كرێت، زیانەكانی خراوه‌ته روو، له رێگای داواكاری گشتی و په‌رله‌مان و حكوومه‌ت خراوه‌ته روو، به‌ده‌مه‌وه چوون نییه.\n(باسنیوز): نه‌وت له گه‌رمیان به قاچاخ ده‌چێته ده‌ره‌وه؟\nكه‌ریم عه‌لی: تا ئێستا شتی وام له‌به‌رده‌ستدا نییه، له ده‌وازه‌كان پرسیارم كردووه نه‌وت ناچێته ده‌ره‌وه، به‌ڵام نه‌وت به قاچاخ ده‌درێته پاڵاوگه‌كان، ئێستا زانیارییان پێ داوم و به‌دواداچوون ده‌كه‌م، هه‌ندێك جار به‌شێك له نه‌وتی گه‌رمیان لادەدرێت بۆ هه‌ندێك شوێنی دیكه، مه‌به‌ستم له نه‌وتی خاوه، ده‌بێت ئه‌مه حكوومه‌ت به وردی به‌دواداچوونی بۆ بكات، له به‌دواداچوونیشدام، له‌به‌رچاوی كۆمه‌ڵێك كه‌س ناكرێت چاوپۆشی بكرێت، بۆچی بۆریی نه‌وت له گه‌رمیان نابرێت بۆ هه‌ولێر؟ بۆیه ئه‌مه‌ی كراوه شه‌خس كردوویه‌تی، یانی نه‌وتی كوردستانی گل داوه بۆ شوێنی دیكه!! رۆژی 140 ته‌نكه‌ر نه‌وت له گه‌رمیان ده‌ڕوات، 140یش به‌به‌تاڵی دێته‌وه، ئه‌مه 280، ئه‌مه كولفه‌ی زۆره، بۆچی نه‌كرێته بۆری و ببرێته هه‌ولێر و له‌وێوه بۆ به‌نده‌ری جیهان، ئه‌مه ئاسانتر و سه‌لامه‌تتره، بۆیه ئه‌گه‌ر رۆژی 140 ته‌نكه‌ر بڕوات 5ی لاده‌درێت، به‌دوای ئه‌وه‌وه‌ین، من ئێستا سه‌رۆكی حكوومه‌ت و هه‌رێم و داواكاری گشتی و دارایی بێت، ده‌یانخه‌مه سه‌ر خه‌ت، كه چی ده‌گوزه‌رێت، یان ده‌بێت قبووڵ بكه‌ین داخلی گه‌نده‌ڵی بین، یان شه‌ڕی باندی گه‌وره بكرێت، بۆیه داواكارم بێنه سه‌ر خه‌ت، ئه‌گه‌ر چاكسازییان ده‌وێت سه‌رچاوه‌ی گه‌نده‌ڵییان پیشان ده‌ده‌م، من به مه‌یدانی ده‌چمه ناو پرسه‌كانه‌وه، 200 ملیۆن به‌نزیخانه‌یه‌كی بچووك گه‌نده‌ڵیی تێدا ده‌كرێت له‌م سنووره. بۆیه لایه‌نی ئیداریی ناوچه‌كه‌م ئاگادار كردووه‌ته‌وه و نووسراویش ئاراسته‌ی دادگا ده‌كه‌م، كه ئیجرائات بكرێت له‌سه‌ر لادانی نه‌وت و بردنی وه‌ك دزی له گه‌رمیان، به‌داخه‌وه ئه‌نجومه‌نی پارێزگاش نه‌یتوانیوه به‌رپرسێك بانگ بكات، گومان له‌وه‌ش هه‌یه.


ئازادی ده‌ربڕین – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » ئازادی ده‌ربڕین\nدادوه‌ر عه‌لی كه‌مال\nئازادی رۆژنامه‌وانی به یه‌كێك له مافه پیرۆزه‌كانی مرۆڤ ئه‌ژمار ده‌كرێت، ئه‌وه‌ش چه‌مكێكی نوێ نییه، به‌ڵكو له ئه‌نجامی پێشكه‌وتنی ته‌كنۆلۆژیا له بواری چاپه‌مه‌نی‌و پێشكه‌وتنی ئامرازه نوێیه‌كانی په‌یوه‌ندی كردنه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه، به‌ڵام وه‌ك چه‌مكی په‌یوه‌ندی‌و ده‌ربڕین به قوڵایی مێژووی دێرینه‌ی خودی مرۆڤدا رۆچووه، به تایبه‌تیش كه په‌یوه‌ندییه‌كی پته‌وی به ئازادی بیرو راو گوزارشته‌وه هه‌یه، كه به‌شی هه‌ره گرنگی ئه‌و ئازادییه‌ن. ئازادی رۆژنامه‌وانی چه‌مكی جۆرا‌و جۆر له خۆیدا هه‌ڵده‌گرێ، ده‌كرێ له گۆشه‌نیگا‌و تێڕوانینی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه لێی بڕوانین‌و ده‌شكرێ له رووی ده‌ستووره‌وه سه‌یری بكه‌ین، هه‌روه‌ها ده‌كرێ له گۆشه‌نیگای ئابووری سیاسیشه‌وه لێی بڕوانین.\nپێویسته بوترێ، شتێك نییه بتوانین ناوی بنێین مافی ره‌ها، چونكه زۆربه‌ی مافه‌كان مافی مرۆڤن، هه‌رچه‌نده زۆرجار وا سه‌یری ده‌كرێت كه ره‌هایه، به‌ڵام له راستیدا ره‌ها نییه‌و ده‌بێ پێودانگێكی هه‌بێت، ئه‌وجا ئه‌و پێودانگه، به سروشتی خۆی په‌یوه‌ست بێت به به‌رژه‌وه‌ندی گشتییه‌وه یان په‌یوه‌ست بێت به به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌ته‌وه، ئه‌وه‌یان به پێی هه‌ڵسه‌نگاندنی پڕۆژه‌كه بڕیاری لێ ده‌درێت. ماف ئه‌گه‌ر به ته‌نها خۆی لێی بڕوانین بابه‌تێكی ره‌هایه، به‌ڵام ده‌بێت به رێژه‌یی كاتێك كه له‌گه‌ڵ زۆر بابه‌تی تردا یه‌ك ده‌گرنه‌وه، بۆ نموونه مافی موڵكایه‌تی مافێكه به مرۆڤه‌وه چه‌سپاوه‌و له زۆربه‌ی په‌یماننامه‌و رێكه‌وتننامه‌و ده‌رستووره‌كانی جیهاندا دانی پێدانراوه، هه‌موان له‌سه‌ر ئه‌وه كۆكن خاوه‌ن موڵك مافی ره‌های هه‌یه له‌وه‌ی چی له موڵكه‌كه‌ی ده‌كات، به‌كاری ده‌هێنێت، به‌رهه‌می ده‌هێنێت، ده‌یفرۆشێت، جگه له‌وه‌ش ده‌ستدرێژی كردنه سه‌ر موڵكی كه‌سێك له‌لایه‌ن یاساوه قه‌ده‌غه كراوه، یاساكان دانیان به‌وه‌دا ناوه كه به هیچ شێوه‌یه‌ك نابێ ده‌ست ببرێت بۆ موڵكی هیچ كه‌سێك، ته‌نها ئه‌و كاته نه‌بێت كه یاسا خۆی بڕیاری لێ ده‌دات، به‌ڵام له‌مه‌شیاندا دیسانه‌وه بابه‌ته‌كه به یاسا رێكخراوه‌و كه‌سی خاوه‌ن موڵك هه‌ر به بڕیاری یاسا بۆته خاوه‌نی ئه‌و موڵكه، ئه‌مه‌ش دیسان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی گشتی رێكخراوه.\nئازادی رۆژنامه‌وانی به‌و پێیه‌ی له كۆنترین مافه‌كانی مرۆڤه‌و زۆربه‌ی په‌یماننامه‌و رێكه‌وتنه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان‌و ده‌ستووره جیهانییه‌كانیش دانیان پێدا ناوه‌و جێگیریان كردووه، به‌ڵام پرسیاره‌كه ئه‌وه‌یه، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌نده گرنگه‌و جێگیر كراوه، ئه‌ی هیچ كۆت‌و به‌ندێك یان پێودانگێكی له‌به‌رده‌م دانراوه وه‌ك ئه‌وه‌ی له مافی موڵكایه‌تی تایبه‌تدا هه‌یه؟ یان به واتایه‌كی دیكه ده‌كرێ بپرسین، ئه‌م جۆره له ئازادی به جۆرێك ناوبراوه كه ده‌سه‌ڵاتی چاودێری ده‌ستی پێی نه‌گات‌و كۆت‌و به‌ندی به‌رپرسیاریی له‌سه‌ر نه‌بێت، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر خراپیش به‌كار هێنرا؟ له‌مه‌یاندا ده‌بینین یاسا هه‌ندێك به‌رپرسیاری به‌سه‌ر ئازادی رۆژنامه‌وانیدا ده‌سه‌پێنێت، ئه‌وجا یان له‌به‌ر پێویستییه‌كی دیاریكراوی تایبه‌ت به پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی ده‌بێت، یان پێویستییه‌كه بۆ پاراستنی به‌رژوه‌ندی تایبه‌ت، له‌م نێوانه‌شدا تاكه پێوه‌ر كه گونجاو بێت بۆ دانانی سنوور له‌به‌رده‌م ئازادی رۆژنامه‌وانی ئه‌و مافه بنه‌ڕه‌تییه‌یه كه باڵاتره، جا باڵاتربوونیشی به‌هۆی مافی ماددییه‌وه بێت یان مافی مه‌عنه‌وییه‌وه. به واتایه‌كی دیكه، كاتێك مافی راده‌ربڕین‌و مافی رۆژنامه‌وانی سنووردار ده‌كرێت، كه دانانی سنوور یان كۆت‌و به‌ند له‌سه‌ری له پێناو پاراستنی مافێكی تردا ده‌بێت كه یان باڵاتره له‌و مافه یان لانیكه‌م هاوشان‌و هاوكوفی ئه‌و مافه‌یه.\nبڵاوكردنه‌وه له‌م رۆژگاره پڕ له ته‌كنۆلۆژیا‌و ته‌قینه‌وه‌ی زانیارییه‌دا به دوو رێگه ده‌كرێت، رێگه‌یه‌كیان ده‌كرێ زاره‌كی بێت، وه‌ك قسه‌كردن‌و هاوار كردن‌و ئه‌و جۆره شێوازه باوانه، یان به‌رێگه‌ری نووسین‌و جۆره‌كانی هونه‌ری نووسین له بابه‌تی نیگاركێشان‌و وێنه‌گرتن‌و ڤیدیۆ‌و سیمبول‌و نامه‌و هه‌ر جۆره شێوازێكی تری ده‌ربڕین، جا به بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و بابه‌تانه بێت، یان پیشاندانی له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆ‌و سینه‌ما‌و ته‌له‌ڤزیۆن‌و رادیۆ، یاخود به شێوازی كتێب‌و بڵاوكراوه‌و چاپكراوه‌كانی تر، زۆر جارێش له رێگه‌ی رۆژنامه‌و بڵاوكراوه وه‌رزی‌و ناوبه‌ناوه‌كان‌و گۆڤاره‌كان جێبه‌جێ ده‌بێت. گومانیش له‌وه‌دا نییه كه تاوانه‌كانی بڵاو كردنه‌وه به‌قه‌د جۆرا‌و جۆربوونی ئه‌و ئامراز‌و شێوازانه‌ی بڵاوكردنه‌وه جۆرا‌و جۆرن‌و ده‌كرێ تاوانی بڵاو كردنه‌وه له رێگه‌ی سینه‌ما‌و شانۆوه بێت، یاخود له رێگه‌ی ته‌له‌ڤزیۆن‌و رادیۆ، یان تاوانی بڵاو كردنه‌وه له رێگه‌ی بلاو كردنه‌وه‌ی كتێب‌و رۆژنامه‌و بڵاوكراوه وه‌رزییه‌كانی تره‌وه ئه‌نجام ده‌درێن.\nهیچ گومان له‌وه‌دا نییه كه رۆژنامه‌وانی یه‌كێكه له سیما‌و رواڵه‌ته‌كانی ئازادی بیر‌و را ده‌ربڕین، زۆریش له ده‌ستوور‌و په‌یماننامه‌كان داوایان كردووه ئه‌و مافه جێگیر‌و فه‌راهه‌م بكرێت، ئه‌وه‌تا ده‌بینین عوسبه‌تول ئومه‌م زۆر كۆڕ‌و كۆنگره‌ی له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی به‌ست له جنێڤ بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشانه‌ی كه‌رتی رۆژنامه‌وانی رووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه، به تایبه‌تیش له‌و وڵاتانه‌ی ئه‌ندامی عوسبه‌تول ئومه‌من، یان چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشانه‌ی له وڵاتانی دیكه رووبه‌ڕووی بواری رۆژنامه‌وانی ده‌بێته‌وه، به‌رده‌وام داوایان ده‌كرد‌و جه‌ختیان ده‌كرده‌وه كه ئه‌و مافه وه‌ك مافێكی بنه‌ڕه‌تی له ده‌ستوور‌و یاساكاندا جێگیر بكرێت.\nبه‌ڵام له رۆژگاری ئه‌مڕۆدا، كه سیستمی جیهانی خۆی له ته‌نگژه‌دایه‌و زۆر وڵات هه‌ن ناویان له‌خۆیان ناوه وڵاتی دیموكراسی، بێئه‌وه‌ی دیموكراسییان به ته‌واوی جێبه‌جێ كردبێت‌و زۆر وڵاتیش هه‌ن كه هه‌ر دان به دیموكراسیدا نانێن، ده‌بینین له‌و وڵاتانه مافی ئازادی رۆژنامه‌وانی وه‌ك پێویست ده‌سته‌به‌ر نه‌كراوه‌و كۆت‌و به‌ندی زۆر له‌به‌رده‌می رۆژنامه‌وانیدا دانراوه، كه زۆربه‌ی كۆت‌و به‌نده‌كانیش په‌یوه‌ستن به به‌رژه‌وه‌ندی ده‌سه‌ڵات‌و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ده‌سته‌بژێرێك كه ده‌سه‌ڵاتیان قۆرغ كردووه، له‌وه‌ش خراپتر ئه‌وه‌یه كه كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تی‌و رێكخراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان تاكه هه‌ڵوێستیان ته‌نها له ئیدانه كردندا ره‌نگ ده‌داته‌وه، یان ته‌نها ساڵانه ئاماری پێشێلكارییه‌كانی مافی ئازادی رۆژنامه‌وانی بڵاو ده‌كه‌نه‌وه‌و هیچی تر، وه‌ك ئاماری ساڵانه‌ی رێكخراوی په‌یامنێرانی بێسنوور‌و رێكخراوی لێبوردنی نێوده‌وڵه‌تی‌و زۆر رێكخراوی تریش كه گرنگی به‌و بابه‌ته ده‌ده‌ن.


ڕونكردنەوەكەی ئەمڕۆی فراكسیۆنی گۆڕان!\nفراكسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی كوردستان، لەوە دەچێت زیاتر لە راگەیاندراوەكانی دا، سەرقاڵی رونكردنەوەبێت؛ لەسەر هەڵوێست و ئەدا و لێدوانی پەرلەمانتارەكانی!\nلە خولەكەی پێشودا، چوار پەرلەمانتاریان ئیمزایان كرد؛ بۆ وەرگرتنی شوقە و، دواتر بە نامەیەكی رێكخەری گشتی ئەو كاتە، ئاگاداركرانەوە لە وەرنەگرتنی شوقە و دواتریش دوانیان لە بزوتنەوەكە دەركران. لەم خولەیشدا و چەند هەفتەیەك لەمەوبەر و بێگەڕانەوە بۆ فراكسیۆنەكە و بزوتنەوەكە، پەرلەمانتارێكیان چووە ریزی جوڵانەوەی "نەخێر لە ئێستادا بۆ ریفراندۆم" و، دواتر رونكردنەوەیەكی فراكسیۆنەكە بڵاوكرایەوە؛ كە ئەمە هەڵوێستی كەسیی خۆیەتی.\nچەند سەعاتێك لەمەوبەریش، فراكسیۆنەكە رونكردنەوەیەكی دیكەی بڵاوكردوەتەوە؛ لەسەر پەرلەمانتارێكی دیكەیان، كە ئەو قسانەی لە كەناڵەكانی NRTو Kurdistan24 دا كردونی (كە من گوێم لە وشەیەكیشی نەبووه)، قسەی خۆیەتی و ناڕاستن و گوزارشت لە فراكسیۆنەكەیان ناكات.\n١- وا پێدەچێ ئەم بزوتنەوەیە بڕیاری ناوەندیی (مركزیی) تێیدا كاڵبوبێتەوە و، بەشێكی پەرلەمانتار و ئەندامانی دیكەیان لەسەرەوە، پابەندی سیاسەتی مەركەزیی بزوتنەوەكەیان نەبن (یان ئەم سیاسەتە مەركەزییە هەر بوونی نەبێت)، یاخود هەر ئاگادار نەبن.\n٢-نەبونی بەرچاورۆشنیی لەلایەن پەرلەمانتار و بەرپرسانی سەرەوە و كادیرە پێشكەوتوەكانیان، وەكچۆن هەندێ جار قسەیان كردوە، قسەكانیان ناكۆك بون لەگەڵ ئەجێندا و سیاسەتی بزوتنەوەكەیان.\n٣-حەزكردن بە قسەكردن؛ لەلایەن پەرلەمانتار و كادیرە پێشكەوتوەكانیان! ئاخر بزوتنەوەیەك، یان حزبێك، یاخود وتەبێژی فراكسیۆنێك كە قسەیكرد (وەكچۆن زۆر كەمیش قسەدەكەن!)، ئیتر ئەم هەموو كەسە چییە بەدوایان دا (هەندێ جاریش لە غیابی قسەكردنی وتەبێژەكان دا)، قسەی دیكە دەكەن؟! واپێدەچێ قسەكردن، بوبێتە بەشێك لە كولتوری كاری پارلەمانیی و "لێپرسراوێتیی!".\nبۆ ئەوەی ئەم بزوتنەوەیە و فراكسیۆنەكانی (لە هەولێر و بەغداد) توشی ئەم حاڵەتانە نەبنەوە (كە وەختە ببێتە نیمچە دیاردەی بزوتنەوەكە و فراكسیۆنەكانی) و زیاتر سەرقاڵی رونكردنەوە نەبن لەسەر ئەندامەكانیان، دەكرا هەفتانە وتەبێژی بزوتنەوەكە و، وتەبێژی فراكسیۆنەكانی و، هەروەها وتەبێژی جڤاتەكانی، بە راگەیاندراوی فەرمیی، هەڵوێستی خۆیان لەسەر پرسەكانی رۆژ بۆ رایگشتیی بڵاوبكەنەوە و، هەفتانەیش، هەر ئەندامێكی خانەی راپەڕاندنی پەیوەنددار بە فراكسیۆنەكان، یان جڤات، یاخود كاروباری خەڵك، یان ژورەكان... هتد، بە نوسراوی فەرمیی، هەڵوێستی بزوتنەوەكە و "خانەی راپەڕاندن" (وەك یەكەمین دەسەڵاتی جێبەجێكردنی بڕیارەكانی جڤاتی نیشتمانیی)، لەسەر دۆخی هەرێم و دوایین پێشهاتەكان، بە ئیمەیڵ رەوانەی تەواوی پارلەمانتار و ئەندامانی جڤاتەكان و هەروەها كادیرە پێشكەوتو و میدیاییەكانیان بكەن و، بەمەیش كەمێك ناوەندێتیی لە بڕیاردان و قسەكردن دا بۆ ئەم بزوتنەوەیە و، فراكسیۆن و ژور و میدیاكانی دەگەڕایەوە.


شیروان دووبەردانی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسێۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ گوڵان: لە كەركووك پارتی پشتئەستورە بەو جەماوەرە ڕەسەنە كوردستانییەی هەیەتی\nگوڵان میدیا September 2, 2021 دیمانەی تایبەت\nپارتی بە بێ هاوپەیمانێتی بەشداری لە هەڵبژاردنەكاندا دەكات و زۆرترین كورسی بەدەست دەهێنێت\nلەگەڵ جەختكردنەوەی لایەنە فەرمی و پەیوەندیدارەكان لەسەر ئەنجامدانی هەڵبژاردنە پەرلەمانییە پێشوەختەكەی عێراق لە كاتی دیاریكراوی خۆیدا و، هاوشان بە بڕیاری ڕەوتی سەدر بۆ پاشگەزبوونەوە لە بایكۆتكردنی بەشداریكردن لەو هەڵبژاردنانە، ئەوا ئاماژە و ئاراستەكان بەو ئاقارەدان كە هەڵبژاردنەكە لە كاتی خۆیدا ئەنجام دەدرێت، ئاشكرایە كە بە هۆی گۆڕینی یاساكەیەوە هەڵبژاردنێكی جیاواز دەبێت، هەموو ئەمانە و پرسی ئامادەكاری و كاركردنی پارتی دیموكراتی كوردستان بە متمانە و باوەڕبەخۆبوونەوە بۆ بەشداری لەم هەڵبژاردنانەدا، بوونە تەوەری دیدارێكی گوڵان لەگەڵ شیروان دووبەردانی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسێۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان.\n* پێش ئەوەی بێینە سەر بابەتی سەرەكیمان، كە هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عێراقە، پرسیار ئەوەیە، ئایا بارودۆخی سیاسیی ئیستای عێراق چۆن دەخوێننەوە؟ ئایا ئەم بارودۆخە تا چەند لەبارە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنێكی پاك و بێگەرد؟\n- بێگومان ئێمە چەند لە ڕۆژی هەڵبژاردن نزیك ببینەوە، ئەوا ململانێی نێوان حزب و هێزە سیاسییەكان توندتر دەبێت، لە ناوچەكانی سوننە و شیعەش ئەنجامی هەڵبژاردنەكان لە جاران جیاوازتر دەبێت، چونكە سیستەمەكە فرەبازنەیە و خەڵكەكەش ئەمڕۆكە لە بەرامبەریان گۆڕاون و چەندین شەهید و برینداریان لە خۆپیشاندانەكان داوە، بۆیە من ئاوای دەبینم چەند نزیك ببینەوە لە هەڵبژاردن هەندێك بارودۆخی نائارامی دروست دەبێت، بە هۆی بوونی چەندین میلیشا و هێزی چەكدار و بوونی چەندین جۆری چەكی نایاسایی كە كاریگەری دروست دەكات لەسەر دەنگدانی هاووڵاتی لە هەڵبژاردنی داهاتوودا، هەروەها لە دونیادا هەڵبژاردن نییە 100% پاك و بێگەرد بێت، بەتایبەتی لە ناوچەكانی خۆمان كە لە 2003وە چەندین هەڵبژاردن ئەنجام دراون، ئایا ئێستا تا چ ڕێژەیەك خەڵك باوەڕی بە حكومەت و بە كۆمیسێۆن هەیە كە ئەو هەڵبژاردنە پاك و بێگەردە، بە تەئكید ئەم هەڵبژاردنەش ئەو پاكییە نابێت كە چاوەڕێ بكەین و زۆ كەس و لایەنی سیاسی ئاگادارین كە كارتی دەنگدان ئامادە كراوە بۆ ئەوەی لە ڕۆژی هەڵبژاردن ئەو كارتە ساختەكارییانە بەكاربێنن.\n* هەلمەتی هەڵبژاردنەكانی عێراق دەستی پێ كردووە، لە هەمانكاتدا كۆمەڵێك هێزی سیاسییش لە پرۆسەكە كشاونەتەوە، ئایا چۆن سەیری پرۆسەی هەڵبژاردنەكانی عێراق دەكەن؟\n- وادیارە لە ڕۆژی دیاریكراودا كە 10ی تشرینی یەكەمی 2021یە هەڵبژاردنەكە ئەنجام دەدرێت و، ئەو لایەنە سیاسییانەی ڕایانگەیاندووە لە هەڵبژاردنەكە دەكشێنەوە، ئەمانەش بە بڕیارەكەیاندا دەچنەوە و وەك ئەوەی دیتمان كە سائیرون لە بڕیارەكەی پاشگەز بووەتەوە و لە وتارێكیدا موقتەدا سەدر بەشداری خۆیانی لە پرۆسەی هەڵبژاردنەكە ڕاگەیاند و بەشداریكردنی بە گرنگ و گۆڕانكاری گەورە دانا لەو هەڵبژاردنەدا، چونكە بۆیان دەركەوتووە هەر وەك ساڵی 2004 و 2005ی لێ دێت، كە چەندین لایەن و هێزی سیاسی بەتایبەتی لە سوننە لە هەڵبژاردن كشانەوە و موقاتەعەی سیاسییان لە عێراق كرد، ئەوانە زۆر زەرەرمەند بوون، هەر لەو كاتەوە تا ئێستاكە بە بۆچوونی من ئەوە هەڵەیەكی ستراتیژی بوو كردیان، هەر بۆیە ئێستاكەش ئەو لایەن و حزبانەی بڕیاری كشانەوەیان داوە لە هەڵبژاردنەكە، بەتایبەتی سائیرون لە بڕیارەكەیان پەشیمان بوونەوە و دەگەڕێنەوە ناو پرۆسەی هەڵبژاردن و بەشدار دەبن.\n* پارتی دیموكراتی كوردستان وەك لایەنیكی سیاسیی گرنگی كوردستانی و عێراقی دەستی كردووە بە بانگەشەی هەڵبژاردن، ئایا پارتی لە چەند پارێزگای عێراق كاندیدی هەیە بۆ ئەم هەڵبژاردنە و تاچەند ئومێدی ئەوە هەیە هەر بە هێزی یەكەم لە هەڵبژاردنەكان بمێنێتەوە؟\n- پێش ئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەینەوە، پێویستە سەیری هاوكێشە سیاسییەكان لە عێراق و هەرێمی كوردستان بكەین، كە لەمەشدا دەبینین و بۆ هەموو لایەن و حزبێك لە عێراق و كوردستان ڕوون بووەتەوە كە پارتی دیموكراتی كوردستان كاریگەری و قورسایی زۆر بەنرخ و گەورەی هەیە لە پارسەنگ و چارەسەری كێشەكانی عێراقدا و ڕۆڵی جەنابی سەرۆك بارزانی زۆر دیار و گرنگە لە چارەسەری كێشەكاندا، بەتایبەتی دەبینین هەموو لایەن و كەسایەتی و سەرۆكی پارت و حزبەكانی عێراق بە شیعە و سوننەوەش سەردانی جەنابی بارزانی دەكەن و ڕۆڵ و پێشنیارەكانی بە هەند وەردەگرن و بۆیان ڕوون بووەتەوە هیچ گرفت و بارودۆخێك ناگاتە چارەسەر و كەناری ئارامی ئەگەر جەنابی سەرۆك بارزانی هەوڵی جددی و پشتگیری چارەسەركردنی نەكات. بێگومان لەبارەی ئەو هەڵبژاردنەوەشەوە كە بەپێی یاسای نوێیەكە و ئەو سیستەمی فرەبازنەییەش كە دانراوە، پارتی دیموكراتی كوردستان هەر بە یەكەمی دەمێنێتەوە، پارتی دیموكراتی كوردستان لەو هەڵبژاردنەدا لە كوت و كەربەلاو ئەنبار و سەڵاحەدین و دیالە و بەغدا و هەر چوار پارێزگای هەرێمی كوردستان و كەركووك و مووسل كاندیدی هەیە و، بە تەئكید پارتی دیموكراتی كوردستان هەر یەكەمە و زۆرترین كورسی دەهێنێت و یەكەم حزبە بەبێ هاوپەیمانی لەسەر ئاستی هەموو عێراق لە هەڵبژاردنەكە بەشدار دەبێت.\n* لەگەڵ ئەوەی لە یەك دوو ساڵی ڕابردوو هەوڵێكی زۆر درا بۆ ئەوەی بارودۆخی ناوچە كێشە لەسەرەكان ئاسایی بكرێتەوە، بەڵام هەتا ئێستا وەك خۆیەتی، ئایا تاچەند بوار دراوە لە ناوچە كێشە لەسەرەكان پارتی دیموكراتی كوردستان بە ئازادی بانگەشەی هەڵبژاردن بەڕێوە بەرێت؟\n- پارتی دیموكراتی كوردستان لە دوای ڕێفراندۆم چەندین ساڵە لە هەوڵدانی ئەوەدا بووە بۆ گەڕاندەوەی ئەو ناوچانە، هەر لە شنگاڵەوە تا دیالە، بەڵام چەندین میلیشیا و هێزی چەكدار و لایەنی دیكەش قبووڵ ناكەن پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ئەو ناوچانە بگەڕێتەوە و ڕێگر و كۆسپ دروست دەكەن لە بەردەم گەڕانەوەی هێزی پێشمەرگە و بەشداربوونی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، چونكە دەزانن پارتی بگەڕێتەوە بەهێز و توانای گەورە و كاریگەریی خۆی دەگەڕێتەوە و ئەو خەڵك و جەماوەرەی لەو ناوچانە هەیە، زیاتر باوەڕ و متمانەیان بە پارتی دیموكراتی كوردستان و هێزی پێشمەرگە هەیە. هەوڵ و گفتوگۆ و دانیشتنی زۆریش كرا لە ڕێگای حكومەتی هەرێمی كوردستان و سەرۆك وەزیرانی عێراق و خودی پارتییشەوە بۆ گەڕانەوەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان و پارتی بۆ ئەو ناوچە و شوێن و شارانە، بەڵام چەندین میلیشیا و لایەنی عێراقی و چەندین كەس و لایەنی دیكەش كە بە كورد هەژمار دەكرێن، بەداخەوە قبووڵیان نەبوو ئەو كار و پرۆسەیە بكرێت و پێشمەرگە و پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ئەو ناوچانە بگەڕێنەوە، هەروەها لەم ڕۆژانەدا هەوڵ هەبوو بۆ گەڕانەوەی ناوچەی پارتی بۆ مووسل و مەخموور و كەركووك كە ئەمە وەك پلانی یەكەم لە دوای ئەمەش لق و هێزی پێشمەرگەش بۆ ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستان بگەڕێنەوە. پارتی دیموكراتی كوردستان لەو هەڵبژاردنە لە مووسل یەكەم دەبێت و زۆرترین كورسی مسۆگەر دەكات، بەتایبەت لە ناوچە كوردستانییەكان كە چاوەڕوان دەكرێت لە 7تا9كورسی بەدەست بێنێت و لە كوت و سەڵاحەدین و بەغداش كاندیدمان هەیە، لەو شوێنە دوو لە كاندیدەكان برایانی عەرەبن و چاوەڕوان دەكەین لەو شارانەش كورسی بەدست بێنین، هەر بۆیە پارتی دیموكراتی كوردستان لەو هەڵبژاردنەش لەسەر ئاستی عێراق هەر بە یەكەم دەمێنێتەوە.\n* كەركووك كە سەرچاوەی كێشەكانی نێوان حكومەتی هەرێم و عێراقە، لە هەڵبژاردنی ڕابردوو پارتی بایكۆتی كرد و هیچ كاندیدكی نەبوو، ئەمجارە پارتی كاندیدی هەیە و بەشدار دەبێت، ئایا ئەو ڕێوشوینانە چین كە پارتی بۆ هەڵبژاردنی ئەمجارە لە كەركووك دەیگرێتەبەر؟ ئایا ئەو زەمینەیە هاتووەتە پێشەوە كە پارتی بتوانێت بە ئازادی لە كەركووك بانگەشەی هەڵبژاردن بكات؟\n- نەخێر، ئەو زەمینە و بارودۆخە لەبار نییە كە پارتی دیموكراتی كوردستان بتوانێت بە ئارەزووی خۆی و بەپێی پێویست كە یاساش ڕێگای پێ داوە، بانگەشە بۆ كاندیدەكانی لە كەركووك بكات، چونكە هەندێ لایەنی سیاسی و میلیشاكانی ناو كەركووك ناهێڵن پارتی بە ئازادی بانگەشە بكات، یان كاندید هەوڵ و كاری پێویست بۆ خۆیان ئەنجام بدەن، بەڵام پارتی دیموكراتی كوردستان پشت ئەستوورە بە جەماوەری دڵسۆز و چاونەترسی كەركووك و هێزی پێشمەرگەی كوردستان و جەماوەری كوردی ڕەسەنی كەركووك كە دەنگ بە هەر دوو هەڵبژێری پارتی دیموكراتی كوردستان بدەن و ئەو ئاوارانەی كە لە هەولێر و شوێنی دیكەن كە لە دوای 16ی ئۆكتۆبەر شاری كەركووك و ناوچە و شوێنەكانی دیكەیان بەجێهێشتووە كە ئەمانە بە دڵنیاییەوە چاوەڕوانی ڕۆژێكی وەك ئەم هەڵبژاردنە دەكەن، كە بتوانن هەق و مافی خۆیان مسۆگەر بكەن و، بوونی خۆیان لە كوردستانیەتی كەركووك بسەڵمێنن و دەنگ بە كاندیدانی پاتی دیموكراتی كوردستان بدەن، كە بەمەش كورسییەك، یان دوو كورسی بەدەست بێنین و نوێنەری كوردستانییەتی كەركووك لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق نوێنەرایەتیی ڕاستەقینەیان بكات. بەڵام ئەمەش پێویستی بە سەقامگیری و دڵنیایی ئاسایش هەیە بۆ ئەو مەبەستە پێویستە ڕێككەوتن لەنێوان هەولێر و بەغدا لەبارەی ناوچە كێشە لەسەرەكان ئەنجام بدرێت، هەر بۆ ئەو كارە لە چەند ڕۆژی ڕابردوو شاندێكی هێزی پێشمەرگەی كوردستان سەردانی بەغدای كردووە و ئەو سەردانەش تەواوكەری سەردانەكانی پێشووەترە بۆ ئەوەی لەگەڵ بەرپرسانی سوپای عێراق دانیشن و بگەنە ڕێككەوتنێك و بڕیارێكی هاوبەشی دەربكەن، بۆ پاراستنی ناوچە كێشە لەسەرەكان كە لە كۆبوونەوەكاندا شاندەكەی پێشمەرگە لەگەڵ بەرپرسانی باڵای سەربازیی عێراق گفتوگۆیان لەبارەی پێكهێنانی دوو لیوای هاوبەش بۆ ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان كردووە. بێگومان بەهۆی دروستبوونی ئەو دوو لێوا هاوبەشە ئەوا دابینكردنی ئاسایش بۆ دەنگدەرانی ناوچە كوردستانییەكان لە هەڵبژاردنەكە تا ئاستێكی زۆر دەستەبەر دەبێت.


” خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ ئیعجازی پزیشکی لە قۆرئاندا” – زەهاوی – Zahawi\nسەرەتا/وتار/” خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ ئیعجازی پزیشکی لە قۆرئاندا”\n"پەیوەندی نێوان میتافیزیک و زانست"\nپ.د. حسن حسين صديق Send an email November 4, 2021\nمەبەست لە میتافیزیک لێرەدا ئەو دەقانەی، کە لە دەرەوەی زانست ئاماژە بە بابەتی زانست دەدەن لە فۆرمی جیاواز، وەک فیزیکی و بیولوجی و پزیشکی… ھتد. بەمەبەستی گەێشتن بە چارەسەری گونجاو بۆ خزمەتکردنی مرۆڤ و رزگاربوونی لە نەھامەتیەکان و ناخۆشێەکانی ژیان. بۆ من میتافیزیک خۆی وەک رێنیشاندەر دەردەخات و مرۆڤیش دەبێت پەێرەوی لێ بکات، بە پێچەوانەوە تووشی گرفت و نەھامەتی دەبێت.. باسی ئەمرۆمان بریتییە لە یەکێک لە نەخۆشییە کوشندەکانی سەردەم ” ئایدز” وەک مەترسی و توقاندن، مرۆڤی توشی قەیرانی دەرونی و کۆمەلایەتی کردووە.\nئەو پرسیارەی گرنگە لێرەدا بکرێت ، ئەوەیە، ئایا ئایدز چییە ؟ چۆن دروست دەبێت ؟ ھۆکاری دروستبونی چییە ؟ ئایا نەخۆشی ئایدز بوونی پێش وەختەی ھەیە لە مرۆڤدا ؟ گەر ھەبێت چۆنە ؟ بۆچی ھەموو مرۆڤێک تووشی نابێت ؟ چارەسەری زانستی ھەیە بۆ ئایدز ؟ گەر نا، چۆن دەکرێت وەک نەخۆشی وەسف بکرێت و بڵێن چارەسەری نییە ؟ بەڵام ئەو نەخۆشییە. کەواتە دەبێت چارەسەریشی ھەبێت، ھەرچەندە تا ئێستا زانست نەیتوانیوە چارەسەری دەست نیشان بکات. بۆیە لێرەوە مرۆڤ دەبێت بە دوای چارەسەرەکەیدا بگەرێت لە کێلگەیەکی تردا لە دەرەوەی زانست وەک میتافیزیک و ئەخڵاق ؟ ئایا لە نێو دەقەکانی قۆرئاندا ئاماژە بەم جۆرە نەخۆشییە و نەخۆشی کوشندەی تر دراوە؟ باس لە چارەسەری نەخۆشییەکە کراوە؟ ئەمانە دەبنە بابەتی گفتوگۆ و دیالوکی ئەمرۆمان.\nسەرەتا لە رووی زانستییەوە باس لە نەخۆشی ئایدز و پێکھاتەی بیولوجی و دەروونی مرۆڤ دەکەین بۆ ئەوەی بزانین ئەم نەخۆشییە بوونێکی پێش وەختەی لە مرۆڤدا ھەیە یان نا؟\nزانست ئەوەی سەلماندووە، کە نەخۆشی ئایدز وەک ” دەستەی زانیاری ” لە نێو جیناتی مرۆڤدا ھەیە، مەبەستم لە دەستەی زانیاری، کە پێی دەوترێت ” میمات ” بریتییە لە ” کۆدی ھەر تاکێک” کۆمەڵی زانیاری بیولوجی دەرباری ئەو تاکە لە خۆ دەگرێت ، کە کورتەی ژیانی مرۆڤی تیادا تومار کراوە . لەوانە نەخۆشییەکانی، کە مرۆڤ ئامادەیی تیادایە تووشی بێت گەر مەبەستی بێت .\nبە نموونە زانای بیولوجی ” جورج سی ولیمز” لە زانکۆی نیویورک فی ستونی برووک، لە شیکردنەوەی بۆ ” جین ” و ” دەستەی زانیاری” پشت بەستن بە تیوری ” گەشەی” داروینی لە ” ھەلبژاردنی سروشتی ” باس لەوە دەکات ، کە نەخۆشی ئایدز، نەخۆشییەکی نوێ نییە، یان بلین HIV نەخۆشی پێدەری نوێ بێت، بەڵکو بریتییە لە فاکتەرێکی نەخۆشی پێدەری گەشەکردووی خێرا تا گەیشتنی بە بەرزترین بلەی ژەھراوی بوون”. لێرەدا دەپرسین پێش ئەوەی گەشە بکات شوێنی ئەو نەخۆشییە کوێ بوە؟ چونکە نەخۆشییەکی نوێ نییە(١) ئەنجام، کەواتە پێشتر لە جەوھری مرۆڤدا بوونی ھەبووە(٢) شوێنی نەخۆشییەکە..، بەم بووونە دەوترێت ” بونی ھیزەکی” بە پێی بۆچوونی ئەریستوتیلیس . ئەم بوونە نابێتە بوونێکی کردەکی (٣) ھەموو بوونێکی ھێزێکی پێویستی بە کردە ھەیە..( کردەی سروشتی یان میتافیزیکی یان خودی )..، گەر ھۆکار و پاڵنەری خۆی نەبێت ، ئەویش ” الممارسە الجنسیە الغیر مشروعە” ” رابوردنی سیکسی بە نا یاسایی . یەکەم دیاردەی نەخۆشی ئایدز تومار کرا سالی ١٩٨٤ لە بریتانیا گەنجێک کە ” شژوژی جنسی ” ھەبووە. بۆیە لێرەدا گرفتێکی پزیشکی نییە لە بەردەم تێوری پالاوتنی سروشتی بۆ چارەسەرکردن یان خوپاراستن لە نەخۆشییەکە.\nکەواتە ئەو فاکتەرانەی کاریگەرن لەسەر کەمکردنەوەی یان راگرتنی رێژەی ژەھراوی بوونی نەخۆشییەکە ھەیە، وەک خۆی دەمینتەوە گەر مرۆڤەکان مەبستیان بێت ، بە نموونە خۆپاراستن لە جووتبونی نا مەشروع. بۆیە سەرچاوەی گرفتە پزیشکیەکان نەبوونی خۆگونجاندنە لەگەل ژینگەدا، کە ئێمە لە ئێستادا بەشیکین لەو دۆخە . کاتێک ژینگە وەک فاکتەرێک بۆ جوڵانەوەی نەخۆشییە شاراوەکان وەسف بکرێت، ئەوا ژینگە ئێستا زور لەبارە بۆ ئەوەی مرۆڤ تووشی ئایدز بیت” وروژێنەکانی وەک وێنە رووتەکان و گرتە ڤیدیوەیەکان…ھتد”.\nبەلام چۆن مرۆڤ خۆی لەو دیاردەیە دەپارێزێت؟ ئایا بە دوورکەوتنەوە نییە لە جووتبونی نا مەشروع، ئایا پاراستنی داوینی مرۆڤ نییە؟ لێرەدا دەبینین لە دەقێکی پیغمبەردا بۆ گەنجان دەڵێت : ئەوەی توانای ژن ھێنانی نییە با بە رۆژ بێت “. ھەموو دەزانین مرۆڤ کاتێک بە برواوە بە رۆژ دەبێت، ئەوا کاری لەو جۆرە ئەنجام نادات و وزەی حەزی بونی بە جووت بون لاواز دەبێت، واتا وروژینەرەکان کار ناکەنە سەر جولاندنی حەز و شەھوەتەکانی، چونکە ئەمە پێویستی بە وزە ھەیە، مرۆڤیشی لە کاتی بە روژوبون وزەی کەم دەبێتەوە.\nھەموو دەزانین پزیشک رۆڵی زور گەورە دەبینێت لە کەمکردنەوەی نەخۆشییەکان بە تایبەتی نەخۆشی کوشندە، بۆیە پێویستە لێرە بە دواوە پەیوەندی نێوان نەخۆش و پزیشک بەم جۆرە بێت ، ئەم زانیاریانە کاری نەخۆش و پزیشک بەریوەدەبات، بەلام لە ئیستادا وا نییە”. ڕاستە چونکە نەخۆش تەنھا بروا بە قسەی پزیشک دەکات، بۆیە دەبێ پزیشک رۆلی کەسێکی ئامۆژگارکەر ببینێت لەگەل نەخۆشدا. چونکە نەخۆش تەنھا برواو متمانە بە قسەکانی پزیشک دەکات لەم سەردەمەدا لە بەر ئەوەی زانستییە. بۆیە دەبێت پزیشکەکان تەنھا رۆڵی چارەسەری زانستی نەبینن بۆ نەخۆشەکان، بەڵکو پێویستە بەردەوام رۆڵی ئاموژگارکەر و بانگخوازیش ببینن.\nگەر لێرەدا نموونەیەک وەربگرین لە زانستی ھاوچەرخ وەک ” ھەندسەی جینات” ئەو راستییەی باس کردووە، کە پێکھاتەی مرۆڤ ھۆکاری لەشساغی و نەخۆشی لەخۆ دەگرێت . ئەو پێکھاتەیە لە دۆخی ” کمون”دایە، واتا شاراوە. مرۆڤ خۆی خاوەنی ئامرازەکانی جولانەوەی ئەو پێکھاتەییە. لە ڕێگای رفتار و کارو چالاکیەکانیەوە. نموونە نەخۆشی ئایدز ، زۆر لە ئێمە نازانێت ھۆکاری دروستبوونی ئەم فایروسە چییە و چۆنە، ئایدز بە شێوەی ” کمون” لە پێکھاتەی مرۆڤدا ھەیە وەک ڤایروس ، لە نێو ” جیناتیدا” لە کروموسوماتیدا بونی ھەیە، گەر مرۆڤ رفتاری ھەڵە و نەشیاو و نەگوجاوی” وەک جووتبونی ناشەرعی” کرد ئەوە تووشی دەبێت ، پاڵنەرەکە دۆخێکی ناجێگیرە بە ھۆی وروژینەورەوە روودەدات، بۆیە کارە خراپەکە وروژێنەرە بۆ ھێنانەی جولەی جیناتەکە، کە لە پێکھاتەی مرۆڤدا ھەیە، گەر تووشی لەرینەوە و بوژانەوە بۆ، ئەوە فایرۆسی ھۆکاربەخش بەو نەخۆشیانە دەبەخشێت.\nلێرەدا مرۆڤەکان خۆیان خاوەنی ئازادی و ویستی جولانەوەی یان چالاکردنی ئەو دۆخەیان ھەیە، دۆخی لەشساغی یان نەخۆشی ، ئەمەیش بە ڕێگای ئاگابوون لە زانین و پەروەردە و پابەندبوون بە یاساکانی تەندروستی و بنەماکانی ئایین .\nبەڵگەی ئاینی بۆ ئەمە :” إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا (2) إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا (3)} [الإنسان] لێرەدا وشەی امشاج بە واتای ” تیکەڵی ناکۆک” لە پێکھاتەی جیاواز لە نوتفەی بەختەوەری و نەھامەتی، ئاشتی و پێکدەدان ، لەش ساغی و نەخۆشی…ھتد، بۆیە دەبینین دەقەکانی قورئانی پیروز بە روونی باس لە مرۆڤ دەکات لە رووی پیکھاتەی درەوونیەوە لە دوو لاوە ” احسن تقویم” و ” اسفل سافلین”. لە نێوان ئەم دوو لایەدا چەند ویستگەیەکی دەروونی تر ھەیە تیادا مرۆڤ بەرزدەبێتەوە گەر پابەندی رێنمایی و یاساکانی تەندروستی دەرونی بێت یان خۆی لێی بە دوور بگرێت ، ئەو ویستگانە بە ناوی ” حەوت دەروونەکەوە” وەسف دەکات ” النفس الامارە بالسوء- النفس اللوامە – النفس الملھمە – النفس المطئنە – النفس الراضیە – النفس المرضیە – النفس العابدە للە”.کەواتە دەتوانین بڵێن مرۆڤ وەک بوونەوەر لە سەر زەوی بۆ تاقیکردنەوە ئامادە کراوە ، پا بەندبوون بە یاسا ئەسمانییەکانەوە یان بە پێچەوانەوە ھۆکارن بۆ ئەوەی مرۆڤ لە تاقیکردنەوەکان دەربچێت یان نا. ڕاستە تا ئێستا زانست نەیتوانیەوە چارەسەری تەواو و گونجاو بۆ نەخۆشی ئایدز بدوزێتەوە ، بەڵام ڕاست نییە بڵێن زانست سوود لە میتافیزیک وەرناگرێت ، چونکە زۆر لە دووزینەوە زانستییە ھاوچەرخەکان وەک یەک وان لە گەڵ دەقە میتافیزیکیەکان. بۆیە من پێم وایە گەر ھەمەھانگی ھەبێت لە نێوان زاناکان و میتافیزیکیەکان ، ئەوە زۆر بە ئاسانی دەتوانرێت دۆخەکە باشتر بکەن. ھەروەھا مرۆڤەکانیش لە دوای دروستبوونیان ئازادی تەواویان پێدراوە ، کە چۆن رفتار بکەن و چۆن پلان بۆ خۆیان دیاری بکەن ، بەڵام لە دواجاردا ھەر خۆی بەرپرسیار دەبێت لە ئاستی رفتارو پلانەکانی ، گەر رچاوی بنەما و یاسا و رێنمایەکانی ئاینی و تەندروستی و کۆمەڵایەتی نەکردە بێت. کەواتە دەگەین بەو ڕاستییەی کە دەڵێت : ھەر چەندە مرۆڤ پابەندی یاسا و رێنمایی و بنەما رەوشتیەکانی ئیسلام و زانست بێت ، ئەوەندە لەش ساغ و تەندروست دەبێت. لێرەدا ئەم پرسیارە زۆر گرنگە لە خۆمانی بکەین ، ئایا کاتێک خوای گەورە لە قورئانی پێروزدا دەفەرمێ :” لا تقربوا الزنی …” چەند لە ئێمە لە واتای ئەو دەقە تێگەیشتووین ؟ چونکە نیزیکبوونەوە لە زینا ، بۆ خۆی ھۆکارە بە تووش بوون بە نەخۆشییەکە. کەواتە تاکە چارەسەرە خو پاراستنە لە جووتبوونی نا یاسایی .\nپ.د. حسن حسین صدیق.\nمامۆستای لۆجیک و فەلسەفەی زانست.\nزانکۆی راپەرین\_ بەشی فەلسەفە.\nپ.د. حسن حسين صديق


کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی پێویسته هه‌وڵی باشتربوونی دۆخی ژیانی ئێرانییه‌کان بدات / ئه‌مریکا مافی بڕیاری سه‌باره‌ت به بواری ناوه‌کی نییه - جام کوردی\nمامۆستایه‌کی زانکۆ له فینله‌ندا:\nکۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی پێویسته هه‌وڵی باشتربوونی دۆخی ژیانی ئێرانییه‌کان بدات / ئه‌مریکا مافی بڕیاری سه‌باره‌ت به بواری ناوه‌کی نییه\nمامۆستایه‌کی زانکۆ له وڵاتی فینله‌ندا ڕایگه‌یاندووه که دانوستانی ئێران و ئه‌مریکا له ئێستادا قازانجێکی بۆ تاران نابێت و هه‌ڵپه‌ساردنی به‌ڵێنه‌کانی ئێرانیش له چوارچێوه‌ی ڕێکه‌وتنی بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه که به‌رژه‌وه‌ندییه داراییه‌کانی ئه‌م وڵاته دابین نه‌کراوه.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، تۆمۆ مێلاسۆ مامۆستای په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌کان و زانستی سیاسی له زانکۆی فینله‌ندا وتی: تره‌مپ ئه‌وه‌ی پیشانداوه که پابه‌ندی ڕێکه‌وتنه نێوده‌وڵه‌تییه‌کان نییه و له لایه‌کی دیکه‌وه به بڕیاره له‌ناکاوه‌کانی، ئه‌مریکای خستووه‌ته دۆخێکی مه‌ترسیدار و بووه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی که پێگه‌ی ئه‌م وڵاته له سه‌ر ئاستی جیهانی لاواز ببێت. هاوکات تره‌مپ له گه‌ڵ چین و ڕووسیاش له شه‌ڕێکی بازرگانیدایه به‌ڵام ئێران و ئه‌مریکا بابه‌تێکی جیاوازه. تره‌مپ ته‌نیا به هۆکاری که‌سێتی له گه‌ڵ ئێران ناکۆکیی هه‌یه. ئه‌و دژایه‌تی ئه‌و ڕێکه‌وتنه ده‌کات که له لایه‌ن باراک ئۆباماوه واژۆ کراوه و ده‌یه‌وێت خۆی له گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتدارانی تاران بگاته ڕێکه‌وتنێکی نوێ.\nئێران مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه که پێشنیاری دانوستان ڕه‌تبکاته‌وه\nناوبراو له درێژه‌دا سه‌باره‌ت به سیاسه‌تی هه‌ڕه‌شه و داوای دانوستانی ئه‌مریکا وتی: من مافی ئه‌وه به ئێران ده‌ده‌م که له‌م هه‌لومه‌رجه‌دا داوای دانوستانی ئه‌مریکا قبووڵ نه‌کات، له به‌ر ئه‌وه‌ی که تره‌مپ به هیچ شێوازێک پابه‌ندی ڕێکه‌وتنه‌کان نییه.\nئه‌م مامۆستایه‌ی زانکۆ سه‌باره‌ت به په‌یوه‌ندییه‌کانی ئه‌ورووپا و ئه‌مریکا تایبه‌ت به دۆسیه‌ی ئێران وتی: ئێمه ده‌رفه‌ته‌کانمان بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌مریکا سنورداره به‌ڵام به‌وه خۆشحاڵم که به زۆرینه له لایه‌ن ئه‌ورووپاوه دژایه‌تی سیاسه‌تی ئه‌مریکا له به‌رامبه‌ر ئێران ده‌کرێت، ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی باشتربوونی په‌یوه‌ندییه‌کانی ئێران و ئه‌ورووپا.\nجیهان سیاسه‌تی تاکلایانه‌ی ئه‌مریکا قبووڵ ناکات\nتۆمۆ مێلاسۆ سه‌باره‌ت به میکانیزمی دارایی ئه‌ورووپا بۆ مامه‌ڵه بازرگانییه‌کان له گه‌ڵ ئێرانی سه‌رده‌می گه‌مارۆکان وتی: هێشتا زووه باس له کارامه‌یی ئینستێکس بکه‌ین به‌ڵام ده‌زانین که بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی گه‌مارۆکانی ئه‌مریکایه له دژی ئێران. ئه‌م میکانیزمه داراییه پیشان ده‌دات که جیهان چیدی سیاسه‌تی تاکلایانه‌ی ئه‌مریکای پێ قبووڵ ناکرێت.\nشه‌ڕی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست کاره‌ساتی به دواوه ده‌بێت\nئه‌م شرۆڤه‌کاره‌ی کاروباری نێوده‌وڵه‌تی هه‌روه‌ها له درێژه‌دا وتی: هیوادارین ئاڵۆزییه‌کان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست دابه‌زێت، ئه‌گه‌ر ئاڵۆزییه‌کان به‌ره‌و هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕ ببرێت، له ڕووی سیاسی، ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه کاره‌ساتی زۆری بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ئه‌ورووپا به دواوه ده‌بێت. ئه‌گه‌رچی ئه‌م کاردانه‌وه‌یه ڕه‌نگه به هۆی دووری ئه‌مریکاوه زۆر به‌رچاو نه‌بێت به‌ڵام له پاش وه‌ها شه‌ڕێک، پێگه‌ی جیهانی ئه‌م وڵاته زیاتر لاواز ده‌بێت.\nهیچ وڵاتێک له جیهانی ئه‌مڕۆدا پێویستی به چه‌کی ناوه‌کی نییه\nناوبراو سه‌باره‌ت به هه‌ڵپه‌ساردنی به‌ڵێنه‌کانی ئێران له چوارچێوه‌ی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی وتی: من مافی ئه‌وه به ئێران ده‌ده‌م و ده‌زانم که ئێران له‌م دۆخه‌ی ئێستا و گه‌مارۆکان ڕازی نییه. ئێران خوازیاری چه‌کی ناوه‌کی نییه و هیچ که‌س له جیهانی ئه‌مڕۆدا پێویستی به‌م چه‌که نییه.\nئه‌ورووپا ده‌یه‌وێت به‌ره‌یه‌ک بۆ پاراستنی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی پێک بێنێت\nمێلاسۆ وتی: ئه‌مه یه‌که‌م جاره که وڵاتانی ئه‌ورووپی هه‌وڵ ده‌ده‌ن له به‌رامبه‌ر ئه‌مریکا خۆڕاگری بکه‌ن و ده‌یانه‌وێت به‌ره‌یه‌کی هاوبه‌ش بۆ پاراستنی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی ئێران پێک بێنن.\nئه‌مریکا مافی بڕیاردانی سه‌باره‌ت به چه‌کی ناوه‌کی نییه\nوتیشی: پێم وایه ئه‌مریکا مافی لێدوان و بڕیاردانی سه‌باره‌ت به چه‌کی ناوه‌کیی نییه له به‌ر ئه‌وه‌ی که خۆی خاوه‌نی ژماره‌یه‌کی زۆر له‌م چه‌کانه‌یه، ته‌نانه‌ت له هیرۆشیما ئه‌م چه‌که‌ی به‌کارهێناوه و هیچ به لایه‌وه گرنگ نییه که سه‌ر له نوێ چه‌کی ناوه‌کی و قه‌ده‌غه‌کراو به‌کار نه‌هێنێت. ئه‌مریکا وڵاتێکی ئاسایی نییه.\nکۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی بۆ باشتربوونی دۆخی ژیانی خه‌ڵکی ئێران هه‌نگاو بنێت\nئه‌م مامۆستایه‌ی زانکۆی فینله‌ندا سه‌باره‌ت به پێداویستییه‌کانی ئێران وتی: ئێستا چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان و دابینکردنی پێداویستییه‌کانی ئێران بابه‌تێکی زۆر گرنگه و کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی پێویسته هه‌نگاو به‌م ئاراسته‌یه‌دا بنێت.\nتۆمۆ مێلاسۆ ئه‌مریکا


ANF | هەپەگە لەبارەی چالاکیەکانی گەریلا و هێرشی داگیرکەری ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە\nهەپەگە لەبارەی چالاکیەکانی گەریلا و هێرشی داگیرکەری ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە\nناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە لەبارەی چالاکیەکانی گەریلا و هێرشی سوپای داگیرکەری تورک ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە.\nهه‌ینی, 22 May 2020, 16:41\nهەپەگە لەبارەی چالاکیەکانی گەریلا و هێرشی داگیرکەری ئەم زانیاریانەی بڵاکردەوە:\n"٢١ی ئایار هێزەکانمان لە گۆڕەپانی گرێ سەر سێری سەربە هەرێمی چەلێی جۆلەمێرگ لەدژی یەکەیەکی سوپای داگیرکەری تورک چالاکی ئەنجامدا. لە چالاکیەکەدا سەربازێک کوژرا.\n٢٢ی ئایار (ئەمڕۆ) کاتژمێر ٠٦:٠٠ هێزەکانمان لەدژی سەربازانی داگیرکەری تورک لە گردی ستونێی چەلێ چالاکیان ئەنجامدا. لەو چالاکیەشدا سەربازێک کوژرا.\n٣٠نیسان سوپای داگیرکەری تورک لە دەڤەری گوندی زەنگا سۆر و خۆسەری هەرێمی شەهید رەمزی ئامەد دەستی بە ئۆپەڕاسیۆن کرد. بە هاوکاری هەلیکۆپتەرەکانی سکۆرسکی لە گۆڕەپانەکە سەرباز جێگیر کران. ئۆپەڕاسیۆنەکە سەرلەبەیانی ١ی ئایار بێ ئەنجام کۆتایی هات و سەربازەکان لە هەرێمەکە کشانەوە.\n٢ی ئایار سوپای داگیرکەری تورک لە هەرێمی زەنگا سۆری شەهید ڕەمزی سەر بە ئامەد جارێکیتر دەستیان بە ئۆپەڕاسیۆن کردەوە. لەنیوان داگیرکەراندا کە سەربازەکان لە رێگەی هەلیکۆپتەرەکانی سکۆرسکی جێگیرکران و هێزەکانماندا شەڕ ڕوویدا. لەو شەڕەدا هاوڕێیەکمان کە تا دوایین گولەی شەڕی کرد شەهید بوو. هەروەها کەسێک بە ناوی خەبات ڕۆدی خۆی ڕادەستی هێزە داگیرکەرەکان کرد. داگیرکەران ١٥ی ئایار ئۆپەڕاسیۆنیان لە زەنگا سۆر و هەرەزین فراوانتر کرد و ئۆپەڕاسیۆنەکە هەمان ڕۆژ کۆتایی هات. داگیرکەران لە دەورەبەری چیای بولگور دەستیان بە نانەوەی بۆسە کرد. دواتر ناسنامەی هاوڕێ شەهیدەکەمان بۆ ڕای گشتی ئاشکرا دەکەین.\n١٢ی ئایار سوپای تورک کاتژمێر ١٣:٠٠ دەڤەری گلیداغی ناوچەی بازیدی ئاگریان بە فڕۆکە بۆردومان کرد. دوای بۆردومانەکە داگیرکەران لە هەرێمەکە دەستیان بە ئۆپەڕاسیۆن کرد. لەو ئۆپەڕاسیۆنەدا هاوڕێمان سەیدۆ قامشلۆ بە دیلی کەوتە دەستی دوژمن. سەرلەبەیانی ١٣ی ئایار هێزە داگیرکەرەکان لە هەرێمەکە کشانەوە. لەو بۆردومانەدا زیان بەر هێزەکانمان نەکەوت.\n١٣ی ئایار سوپای داگیرکەری تورک کاتژمێر ٢٠:١٥ لە هەرێمی بەستای شڕنەخ هێرشی ئاسمانی ئەنجامدا. لەو هێرشەدا دوو هاوڕێمان بە ناوەکانی دژوار و هارۆن شەهید بوون.\nنازناو: دژوار گابار\nناو و پاشناو: نوروڵلا کایاش\nناوی دایک و باوک: ئایشە و تاهیر\nمێژوو و شوێنی شەهادەت: ١٣ی ئایاری ٢٠٢٠/بەستا\nناو و پاشناو: جیهان ئاگرباش\nناوی دایک و باوک:مەقبولە و نوسرەت\n١٤ی ئایار سوپای داگیرکەری لە هەرێمی کورتا خانێی هەرێمی بەستا دەستی بە ئۆپەراسیۆن کرد. ئەو ئۆپەڕاسیۆنە تا ١٦ی ئایار بەردەوام بوو. لەو ئۆپەڕاسیۆنەدا کە دوو ڕۆژ بەردەوام بوو، دوو هاوڕێمان بە ناوەکانی عەگید و سابیر شەهید بوون.\nنازناو: عەگید ئاویەر\nناو و پاشناو: تەیمور فەرەجی\nناوی دایک و باوک: مەلی و ناسر\nمێژوو و شوێنی شەهادەت: ١٥ی ئایاری ٢٠٢٠/ بەستا\nنازناو: سابیر سیپان\nناو و پاشناو: سەمیر سەعید خەلەف\nناوی دایک و باوک: ئایشە و سەعید\nهاوڕێکانمان دژوار، ئارون، عەگید و سابیر کە لە کات و هەرێمی جیاوازی کوردستانەوە بەشداریان لە ڕیزەکانی تەڤگەری ئازادی کوردستان کرد، لەدژی داگیرکەری و خیانەت کە دەیانەوێت لەدژی کوردستانی بکەن، بە ڕۆحی بەرخۆدان و خۆشەویستی وڵات، بە شێوەیەکی چالاک بەشداریان لە تێکۆشاندا کرد. هاوڕێکانمان بە دروشمی ڕێبەرایەتی ئازاد و کوردستانێکی ئازاد لەناو بەرخۆدانی بێوێنەی باکووری کوردستاندا جێگەی خۆیان گرت. بەڕێزەوە یادی هاوڕێ شەهیدەکانمان دەکەینەوە کە پیشانی ئێمەیاندا چۆن لەدژی هێرشەکان بە شێوەیەکی قاڕەمانانە خەبات بکەین، هەروەها سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی خانەوادە و گەلی کوردستان وڵاتپارێز دەکەین. لە کەسایەتی هەر چوار هاوڕێکەماندا یادی هەموو شەهیدانی شۆڕش دەکەینەوە و بەڵێن دەدەین تا سەرکەوتن تێکۆشانمان بێوەستان بەردەوامی پێدەدەین.\nفڕۆکە جەنگیەکان کافایان بۆردومان کرد\n٢٠ی ئایار کاتژمێر ١٢:٠٠ فڕۆکە جەنگیەکانی سوپای داگیرکەری تورک دەڤەری دەشتا کافیای هەرێمی گارەی سەر بە هەرێمەکانی پاراستنی میدیایان بۆردومان کرد. لە بۆردومانەکەدا هیچ زیانێک بەر هێزەکانمان نەکەوت."


وۆركشۆپى نێودەوڵەتى وەرزش شێوازى ژيانێكى تەندروستە بەڕێوەچوو - PRESS.ROOM\nوۆركشۆپى نێودەوڵەتى وەرزش شێوازى ژيانێكى تەندروستە بەڕێوەچوو\nNews #02 , Issue 50 , Jan 2019 | Núcey #02 , Jhimarey 50, Mangí 01 Sallí 2019 | نوچەی 01، ژمارەى 50 - مانگی 02 ساڵی 2019\nڕۆژانى ٣-٤ شوباتى ٢٠١٩ سكولى پەروەردەى وەرزشى زانكۆى كۆيە وۆرك شۆپێكى نێودەوڵەتى ئەنجامدا بەناونيشانى (وەرزش شێوازى ژانێكى تەندرووستە).\nئەم وۆركشۆپە بە هاوبەشى بوو لەگەڵ ئەكاديمياى توێژينەوە و ڕاهێنان لە بەڕيتانيا و زانكۆى بيروجياى ئيتاڵيا.\nوۆرك شۆپەكە كە ماوەى (٢) ڕۆژى خاياند ڕۆژى يەكەم لە هۆڵى سەرۆكايەتى زانكۆ و ڕۆژى دووەم لە سكوڵى پەروەردەى وەرزش بەڕێوەچوو بە ئامادەبوونى سەرۆكى زانكۆ و مامۆستايان و خوێندكاران و چەندين ميوانى نێودەوڵەتى و ناوخۆى هەرێم وبەبەشدارى چەند پسپۆڕێكى نێودەوڵەتى لە زانكۆكانى ئيتاليا و بەريتانيا .\nلە رۆژى يەكەمى وۆرك شۆپەكەدا بەڕێز پ.د.وەلى مەحمود حەمەد سەرۆكى زانكۆى كۆيە وتەيەكى پێشكەش كرد كە ئەمەى خوارەوە ناوەرۆكەكەيەتى:\nهەردوو بەڕێزان پرۆفیسۆر وسام الشیخلى، پرۆفیسۆر باولا جیمیلوتى\nمامۆستایانى سکوڵى وەرزش\nمیوانانى زانکۆى کۆیە\nسەرۆکایەتى زانکۆى کۆیە و سکوڵى وەرزشى ئەم زانکۆیە ئەمرۆ رۆژێکى گرینگ و مێژوویى خۆى بەڕێدەکا،ئەویش ئەنجامدانى (وۆرک شۆپى نیودەوڵەتیە) لەژیر ناونیشانى (وەرزش شێوازى ژیانێکى تەندروستە) بەهاوبەشى لەگەڵ\nئەکادیمیاى زانستى- بەریتانیا و زانکۆى بیرۆجاى ایتالیا.\nئەم کارەى ئەمرۆمان یەکێکە لە ئەرکە لە پێشینەکانى زانکۆ کە بڵاوکردنەوەى ڕۆشنبیریە بۆ کۆمەڵگەى دەوروبەرى زانکۆ و گرینگیەکى ترى ئەم کارە ئەوەیە کە مرۆڤ لەم سەردەمى تەکنەلۆجیاو گۆڕانکارى لە سیستەمى ژیان و جووڵەو خۆراک (وەرزش کردن) بۆتە پێویستیەکى ژیان و جۆرەها نەخۆشى سەردەم بە هۆکارى وەرزش نەکردن ڕوویان لە ئێمەى مرۆڤ کردوە.\nلەلایەکى تر گرینگى ئەم وۆرک شۆپە لەوەدایە کە دوو پڕۆفیسۆرى بەناوبانگى بوارى وەرزش و (پزیشکى وەرزش) لە دوو دەزگاى گرینگ خۆبەخشانە بەشدارن لەگەڵمان. واتە زانکۆمان لەسەر ڕێگەو ئەرکە سەرەکیەکەى خۆى بەردەوامە چونکە جگە لەوەى سکوڵى وەرزشى زانکۆمان ساڵانە چەندین کادیرى بە ئەزموون و پڕۆفیشناڵ پێدەگەیەنێ بۆ ناو کۆمەڵگا، لەهەمان کات بەڕێوەبەرایەتى وەرزشى زانکۆمان هەم یاریگایەکى تۆپى پێ ى بچوک کراوەمان هەیە کە دەرگاى کراوەیە بۆ گەنجان و وەرزش دۆستانى ناوەوەى زانکۆ و دەرەوەى زانکۆ. لەگەڵ ئەوەش بە بەردەوام خول بۆ خوێندکاران و مامۆستایانمان دەکاتەوە. لە ساڵى ڕابردووەوەش لە سکوڵى وەرزش دەستمان کردوە بە بەگەڕ خستنى مەلەوانگەى داخراوى زانکۆمان بۆ خەڵکى ناو زانکۆ و دەرەوەى زانکۆ. وە هەندێک کارى ترى پێویست ماوە کە لەگەڵ مامۆستایانى سکوڵ لە هەوڵ و هەماهەنگى داین بیکەین (هۆڵى فیتنێس و چارەسەرى سروشتیە)\nسکوڵى وەرزشى زانکۆمان بە بەراورد بە بەشەکانى ترى زانکۆى کۆیە زۆرترین ژمارەى (پرۆفیسۆر و پڕۆفیسۆرى یاریدەدەرى) هەیە، باشترین ژمارەى ستافى هەیە، وە مامۆستای زۆر بەتواناى تیایە، بۆیە زانکۆمان لەپلانى دایە ئەو ئاست و توانستە (وەبەرهێنانى زانستى تیا بکات) وە ناکرێت زانکۆ لە کێ بڕکێ ى زانستى ناوخۆیى و نێودەوڵەتى سوودى پێویست و شایستە لەم مامۆستایانەى نەبینێ وە لێرەوە لەم بۆنەو چالاکیە گرینگە زانستیە مامۆستایان و پسپۆڕانى سکوڵ ڕادەسپێرم بە ئەنجام دانى کارى گرینگى توێژینەوەو چالاکى زانستى لەسەر ئاستى نێوخۆى هەرێم و عێراق دەرەوە چونکە وا پێویستە زانکۆى کۆیە بە سەرجەم ستاف و پسپۆڕەکانى کە تواناى زانستى باشیان هەیە لە کایە و کێ بڕکێ کانى (Ranking)بمێنێتەوە.\nهیوادارم وۆرک شۆپەکە سوودى خۆى بگەیەنێ و هیواى سەرکەوتن بۆ هەردوو بەڕێزان پرۆفیسۆر وسام و پرۆفیسۆر باولا دەخوازم هیوادارم کاتێکى خۆش لە زانکۆمان و لە کوردستان ببەنە سەر.\nلە کۆتایى دا سوپاسى لیژنەى وۆرک شوپ و تەواوى هاوکاران و سەرۆکایەتى سکوڵ و تیمى ڕاگەیاندن و دڵنیایى جۆرى و یەکە یەکەى ئەندامانى هاوکارى سەرخستنى ئەم کارە گرینگە دەکەم."\nپ.د.سەعيد ساڵح حمدامين سەرۆكى ليژنەى ئامادەكارى وۆركشۆپ دەڵێت" لەم وۆرك شۆپە نێودەوڵەتييە (٢) وانەبێژ لە وڵاتانى ئيتاليا و بەريتانيا ئامادەبوون و وۆرك شۆپەكە بەگشتى (٥) تەوەرى لە خۆگرتبوو و ئەم كارەشمان ئامادەكارييە بۆ ئەوەى لە ئايندەيەكى نزيكدا كۆنفرانسێكى نێودەوڵەتى سازبكەين"\nلەبارەى كۆنفرانسەكەوە دەڵێت" كۆنفرانسى نێودەوڵەتى لەگەڵ ئەم وانە بێژانەو چەندين وانەبێژو پسپۆڕى تر بەتەوەر و بابەتى زياتريش دەبێت" لەبارەى پرۆگرامى وۆرك شۆپەكەش ئاماژەى بەوەدا كە ڕۆژى يەكەم باس لەتەكنۆلۆژياى وەرزش كرا وڕۆژى دووەميش باس لە فەلسەفەى توێژينەوەى زانستى و ڕۆشنبيرى وەرزشى وەرزشەوان و ناوەرزشەوان كرا.\nبەڕێز د. پاولا پزيشكێكى ئيتالييە و لەگەڵ هاوسەرەكەى كە هاوپيشەن وەك وانەبێژ بەشدارى وۆرك شۆپەكە بوو دەڵێت" من پزيشكى پسپۆڕى فرياگوزاريم ماوەى چەندين ساڵ لەگەڵ هاوسەرەكەم بەيەكەوە ڕاهێنانى فيسيۆلۆژيمان خوێندووە و لە زانكۆى فەلوجە وانەى تايبەت بە پسپۆرييەمان وتۆتەوە."\nسەبارەت بە زانكۆى كۆيە د. پاولا وتى" زۆر خۆشحاڵم بەو سەردانييەم بۆ زانكۆى كۆيە بەتاتيبەت كە لەناچەيەكى شاخاوييە و دوورە لە شارە گەورەكان. "\nپاولا پسپۆريشى هەيە لە بوارى ڕاهێنانى ژينگەى سروشتى " زۆرخۆشحاڵم كە ئێوە بايەخێكى تايبەت دەدەن بە ڕاهێنانى فيزيكى بۆ ستايلى ژيانێكى باشتر و ستافى زانكۆكەتان هەر لە سەرۆكى زانكۆوە تادەگاتە خوێندكاران زۆر باشن و خەڵكى بەڕێز و سەركەوتوون و ئەمەش يەكەمين جارمە لەعيراق بێم بۆ هەرێمى كوردستان و پێشتر لە سوريا و ئوردن و ئێران بووم و كارم كردووە ، بەڵام هەرگيز پێشتر نەهاتووم بۆ هەرێمێكى كوردنشين هەربۆيەش جارێكى تريش زۆر خۆشحاڵ بووم."\nد. هۆشيار عبدالرحمن محمد ماممۆستا لە كۆلێژى پەروەردەى وەرزش لە زانكۆى سلێمانى و يەكێك بوو لە ميوانانى وۆرك شۆپەكە دەڵێت" زۆر ئاسوودەم بە ئامادەبوونم لەم وۆرك شۆپە كە تێيدا هەمووان سوودمەندبووين بۆئەوەى مامۆستايان و خوێندكاران بتوانن باشتر توێژينەوەكانيان بكەن لەبابەتى تەندروستى وەرزشى بۆئەوەى ببێتە ببێتە سەرژاوەو بنەمايەك بۆ خوێندكاران. "\nهەروەها وتى " هيوادارم ئەم جۆرە چالاكيانە بەردەوام بن و درێژەيان هەبێت چونكە هەر سيمينار و وۆرك شۆپێك سوودى تايبەتى خۆى خۆى هەيە و هيواى سەركەوتنيان بۆ دەخوازم. "\nبەڕێز هاوكار رەسول پيرۆت خوێندكارى قۆناغى سێيەمى سكولى وەرزش لە زانكۆى كۆيە دەڵێت " هيودارين زانكۆى كۆيە هەميشە و زياتر گرنگى بدات بە ئەنجامدانى ئەم جۆرە چالاكيانە چونكە بۆ ئێمەى خوێندكاران زۆرپێويستە. "\nهەروەك دەڵێت" بابەتەكان بە گشتى زۆر بەپێز بوون و وەرگێڕانەكەشى زۆر باش بوو ، وانەكانى د. وسام و د. پاولا زۆر باش بوون بەتايبەت بۆ خوێندكارانى قۆناغى چوارەم هەم بۆ ئەنجامدانى توێژينەكانيان و هەميش بۆ ژيان تەندروستى و پسپۆرى خۆيان"


:: PM:02:19:30/12/2020 \nبه‌های دیناری عێراقی كه‌مێك پێش ئێسته، جارێكی تر به‌رانبه‌ر دۆلاری ئه‌مه‌ریكی نرخه‌كه‌ی زیاتر له ده‌ست دایه‌وه، له بازاڕه‌كانی ناوه‌ڕاست و باشووری عێراق و هه‌رێمی كوردستان، گه‌یشته نزیكه‌ی 145 هه‌زار دینار.\nئه‌مڕۆ چوارشه‌م 30ی كانوونی یه‌كه‌م، شۆخان عه‌بدوڵا بریكاری كۆمپانیای تاك نرخ بۆ ئاڵوگۆڕی دراو له هه‌ولێر، به "وشه"ی ڕاگه‌یاند، "ئێسته له بازاڕه‌كانی هه‌رێمی كوردستان گۆڕانكاری به‌په‌له ڕووی دا له نرخه‌كان، به‌تایبه‌ت به‌های دۆلاری ئه‌مه‌ریكی به‌رانبه‌ر دیناری عێراقی."\nڕوونی كرده‌وه، "100 دۆلاری ئه‌مه‌ریكی به‌رانبه‌ر 144.100 هه‌زار دیناری عێراقی ده‌كڕین و به 144.600 ده‌فرۆشین".\nلای خۆیه‌وه حارس مه‌هدی گوته‌بێژی بازاڕی دراو له بۆرسه‌ی ناوچه‌ی حارسییه له به‌غدا، به "وشه"ی ڕاگه‌یاند، "100 دۆلاری ئه‌مه‌ریكی له به‌غدا بۆ 145.000 دیناری عێراقی به‌رز بووه‌ته‌وه".\nپێویسته بگوترێ زۆر هۆكار هه‌ن ده‌توانن كاریگه‌رییان له‌سه‌ر دابه‌زاندنی به‌های دینار هه‌بێ، كه هه‌ندێك له‌و هۆكارانه نێوده‌وڵه‌تین و زیاتر له كاتی سه‌پاندنی سزا یان رێگرییه‌ك له هه‌ناده‌ی نه‌وت و گۆڕانكارییه‌كی سیاسی روو ده‌ده‌ن. گواستنه‌وه‌ی به‌لێشاوی دراویش به‌شێوه‌یه‌كی نایاسایی بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات كاریگه‌ری خۆی هه‌یه له دابه‌زاندنی به‌های دینار، لانی كه‌م له دوو ساڵی ڕابردوودا ئێران بۆ پڕكردنه‌وه‌ی پێداویستی دراوی بیانی، له ناوخۆی پشتی به‌و دۆلارانه به‌ستووه له ناو عێراق به هۆكاری جیاوازی بازرگانی یان سیاسی ده‌ستی ده‌كه‌وێت.\nئه‌م بابه‌ته 6439 جار خوێنراوه‌ته‌وه


پارێزگارى جەلال ئەباد پارێزگاکەى رادەستى تاڵیبان دەکات | KURDPLAT\nپارێزگارى جەلال ئەباد پارێزگاکەى رادەستى تاڵیبان دەکات\nکوردپلات 8/15/2021 10:54:00 ص ليست هناك تعليقات\nپارێزگاى جەلال ئاباد کە ناوەندى پارێزگاى نانگارهارە، لەلایەن پارێزگارەوە رادەستى چەکدارانى تاڵیبانکرا، بەوەش سەرجەم شارە ستراتیژییەکانى ئەفغانستان جگە لە کابول کەوتنە ژێر کۆنتڕۆڵى تاڵیبان.\nدواى ئەوەى شەوى رابردوو، چەکدارانى تاڵیبان ھەردوو شاری مەیمەنە و مەزاری شەریف ناوەندی ویلایەتەکانی (فەریاب و بەلخ)یان، کۆنتڕۆڵکرد، بەیانى ئەمڕۆ لەلایەن پارێزگارى جەلال ئاباد پارێزگاکە رادەستى چەکدارانى تاڵیبان کرا کە ژمارەى دانیشتوانەکەى (280) هەزار کەسە.\nچەند سەرچاوەیەکى رۆژنامەوانى لە ئەفغانستان وێنەى کاتى رادەستکردنى شارى جەلال ئاباد کە ناوەندى سەرەکى پارێزگاى نانگارهارە، بڵاو کردەوە.\nبەوەش چەکدارانى تاڵیبان سەرەجەم شارە ستراتیژییەکانى ئەفغانستانى جگە لە کابوڵى پایتەخت کۆنتڕۆڵکرد، بەتایبەت سەرجەم ئەو رێگایانەى کە دەچنە پاکستان و لاى خۆشیەوە حکومەتى پاکستان سەرجەم دەروازە سنورییەکانى لەگەڵ ئەفغانستان داخست.\nدوای بڕیاری کشانەوەی ئەمەریکا لە ئەفغانستان و شکستھێنانی دانوستانەکانی ئاشتی نێوان حکومەتی کابوڵ و بزووتنەوەی تاڵیبان، پەلامارەکانی تاڵیبان و پێشڕەوییان بۆ کۆنتڕۆڵکردنى خاکى ئەفغانستان درێژەى هەیە، بەشێوەیەک لە مانگی حوزەیرانەوە دوای کۆنترۆڵ کردنی دەیان شارۆچکە ئاڕاستەی ھێرشەکان رویکردە ناوەندی پارێزگاکان، بەوەش لەکۆى (34) پارێزگا ئەو وڵاتە، تاڵیبان ناوەندى (24) پارێزگاى کۆنتڕۆڵکردووە.


فەیسبووک تایبەتمەندی نوێی زیاد کرد بۆ به‌كارهینه‌رانی ! - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nفەیسبووک تایبەت مەندیەکەی نوێی زیادکرد!\nئەم بەشە نوێیەی خوارەوە کە دەیبینن کە ناوی (data saver)\nئە ئەم بەشە بۆ ئەوە بەکاردێت کاتێک تۆ ئینتەرنێتەکەت گێگابایتە و ناتەوێ گێگا بایتەکەت بە فیڕۆ بچێت ئەتوانی ئەم بەشە چالاک بکەیت هەموو ئەو پۆست یان ئەو ڤیدیۆیانە لەکار دەکەون کە گێگابایتی زۆر لە تۆ دەبەن هەتا خۆت پۆستکە نەکەیتەوە ئەوا کار ناکات وە ئەمەش بەتایبەتی سوودێکی زۆر بە بەکارهێنەرانی فەیسبووک دەگەیەنێت و وەهەروەها ئەبێتە هۆی ئەوەی زیاتر خەڵک بەکاری بهێنێت وەهەروەها ئەئێت فەیسووکەکەت ئەپدەیت بکەیتەوە بۆ ڤێرژنی نوێ\nتێبینی:ئەم تایبەت مەندیە لەگەڵ ئینتەرنێتی خاو وە ئینتەرنێتی سیمکارت و گێگابایت بێت وە لەگەڵ ئەو ئینتەرنێتانەی کە بە گێگابایت کاردەکەن دەگونجێت کە ئەم ئینتەرنێتانە لای خۆمان بەردەستە.\n* چۆنێتی چالاک کردنی ئەم بەشە⬇\nفەرموون بینەری ئەم فێرکاریە بن\n√ ئامادەکردنی بابەت لەلایەن: kawan slemany


دابەزینی نرخی نەوت كاتییە و بەرزدەبێتەوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nرەمەزان هەرنی – زاری كرمانجی : كۆرۆنا گشت بوارەكانی ژیان و ئابووری و بازرگانی پەكخست و لە كۆتایی بووە هۆی دابەزینی نرخی نەوت لە جیهان كە بە پێی ئامارەكان بۆ یەكەم جارە لە مێژوودا نرخی نەوت بەم شێوەیە دابەزینی بەخۆیەوە ببینێت.\nد. بێوار خنسی ، پسپۆر لە بواری نەوت و ماددە سروشتییەكان بە زاری كرمانجی راگەیاند" لە مێژووی فرۆشتنی نەوتدا ئەم رووداوای ئەم جارە دروستبووە یەكەمین جارە كە نرخی نەوت ئەم نزمبوونە بەخۆیەوە ببینێت، هۆكاری سەرەكیش دەگەرێتەوە بۆ پێش سەر هەڵدانی كۆرۆنا لە جیهاندا ئەوەش دەرهێنانی نەوت لەگەڵ بەكارهێنانی وەك یەك بوو واتە لە رووی رێژەییەوە چەند دەردەهێنرا ئەوەندە بەكاری دەهێنا و قەبارەی بەكارهێنان زیاتر نەبووە لە دەرهێنان، بۆیە نرخی نەوت ئەم دابەزینە مێژووییەی بەخۆیەوە بینی، بۆ یەكەم جار نرخی نەوت لە مێژوودا نزیك بوویەوە لە سفر، كۆرۆنا سیستەمی جیهانگیری هەڵوەشاندەوە، گشت وڵات و شار و لادێیەكانی لێك جیا كردەوە، نەوتی خاو رۆژانە 102 ملیۆن بەرمیل دەهاتە بەكارهێنان، لەو رێژەیە رێژەی 62 % نەوت بۆ بواری هاتن و چوون بوو لە جیهاندا، لە رووی ئاسمانی و دەریایی و وشكانی ئەمە یەكێك بوو لەو هۆكارانەی كە نرخی نەوت زۆر دابەزێت، رێژەیەكی پێوانەیی لە مێژوودا تۆمار بكات، نەمانی جوڵەی هاتووچۆ زۆر كاریگەری كردە سەر نرخی نەوت " .\nگووتیشی" كۆرۆنا بە هەزارەها كۆمپانیای زۆر گەورە لە كارخست كە بەرهەمێنان و كاركردنی ئەو كۆمپانیایانە لەسەر نەوت بوو، ئەمانەش هۆكاری تربوون كە نرخی نەوت زۆر دابەزێت، ئەم دوو فاكتەرە بوونە هۆكاری ئەوە كە رێژەی نەوت لە بازاڕەكانی جیهاندا زۆر بێت و لەبەرامبەردا بەكارهێنان نەمێنێت، ئەو وڵاتانەی نەوت دەفرۆشن لە ناو ئۆپیك و دەرەوەی ئۆپیك ماوەیەكی زۆر هیچ پێشنیارێكیان وەرنەگرت بەتایبەتی روسیا و سعودیەو ئەمریكا و كەنەدا كە هەریەكەیان زیاتر لە 10 ملیۆن بەرمیل نەوت دەردەهێنن نەگەیشتنە رێككەوتن، بە هۆی ئەوەی بڵێن خاوەن یەدەكی نەوتین و داهاتێكی زۆرمان هەیە، لە هەمانكاتدا تەنیا توانای ئەوەمان هەیە یەك ساڵ خۆمان راگرین لەبەردەم زیانەكانی دابەزینی نرخی نەوت، بەڵام دوای یەك مانگ كاریگەری لەسەر هەمووان دروستكرد، دۆخەكەش بەرەو خراببوون چوو، بۆیە لە مانگی نیسان بڕیاری ئۆپیك و ئەوانەی دەرەوەی ئۆپیكن و روسیا بڕیاریاندا لە یەكی مانگی ئایارەوە رۆژانە 10 ملیۆن بەرمیل نەوت كەم بكەنەوە، بۆ ئەوەی جارێكی تر نرخی نەوت بگەرێتەوە دۆخی جاران، ئەم رەوشە پەیوەست دەبێت بە كۆرۆناوە تا ژیان بەم شێوەیە بێت ئاسان نیە نرخی نەوت بگەرێتەوە ئاستی پێش كۆرۆنا، هەر چەندە تارادەیەك جووڵاوە، بەڵام هێشتا كمە، پێویستە ئۆپیك و ئەوانەی دەرەوە ئۆپیك پابەندی ئەو بڕیارە بن، ئەمە رووداوێكی مێژووییە لە ئاستی نرخی نەوتدا ، ئەو وڵاتانەی پیشە سازی زۆریان هەیە هەڵێكیان بۆ دروستبوو یەدەكی نەوت بە نرخێكی زۆر ئەرزان بكرن، بەڵام كاتێك ئەو یەدەكە كۆتایی دێت، فرۆشتنیش كم دەبێت و خواست لەسەر نەوت زیاد ببێتەوە ئەمەش كاتێكی زۆری دەوێت، هیچ وڵاتێك لە كێشەی كۆرۆنا و دابەزینی ئابووری جیهان بێبەش نەبووە و هەمووان باجیان داوە، ئەو وڵاتانەی نەوت دەفرۆشن ساڵانە بە بڕی 107 ملیار دۆلار زیانیان بەركەوت، بەگشتیش بەهۆی كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت زیانێكی زۆر بەر هەموو ئابووری جیهان كەوتووە، هەر یەكێك بەپێی توانای خۆی زیان بەخش دەبێت و چەند بەرهەمێنانی هەبووە ئەوەندە زیانی دەبێت" .\nئاماژەی بەوەشكرد" نرخی نەوت كاتێك بەرز دەبێتەوە، ئەگەر ئەو وڵاتانەی رۆژانە بەدروستی 10 ملیۆن بەرمیل نەوتیان كم كردووە‌و كۆرۆناش پاشەكشە بكات، جولەی بازرگانی و جولەی فرۆكەو كەشتی دەریایی و هاتووچۆی وشكانی و كردنەوەی كۆمپانیا گەورەكان بكەونەوە ئیش ئەو كات پێویستیان بە نەوت دەبێت و نرخی نەوت راستەوخۆ بەرز دەبێتەوە".\nبەكارهێنانی توندوتیژی لە پەروەردەكردنی منداڵ


پەرستگایەکی نوێی سۆمەرییەکان لە عێراق دۆزرایه‌وه | KURDPLAT\nپەرستگایەکی نوێی سۆمەرییەکان لە عێراق دۆزرایه‌وه\nکوردپلات 9/14/2021 10:03:00 ص ليست هناك تعليقات\nتیمێکی شوێنەواری بەریتانیا بەیاوەری تیمێکی عێراقی پەرستگایەکی سۆمەرییەکانیان لە پارێزگای زیقار باشووری عێراق دۆزییەوە کە مێژووەکەی بۆ سێ هەزار ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە.\nرۆژنامەی سەباح-ی نیمچە فەرمی لە ژمارەی دوێنێی دووشەممەدا بڵاویکردەوە، پەرستگای ئەلالینۆ کە دۆزاوەتەوە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئیلالە نین جەرسۆ لە شاری کرسۆ کە دەکەوێتە باکووری پارێزگای زیقار.\nبەرێوەبەری شوێنەواری زیقار، عامر عەبدولڕەزاق بە رۆژنامەکەی راگەیاندووە، تیمە بەریتانەکە (سەربە مۆزەخانەی لەندەن) لەگەڵ ئەو تیمە عێراقییەی کە یاوەریان بوون، ژمارەیەک پارچە شوێنەواری دیکەیشیان دۆزیووەتەوە و سەرجەمیان رەوانەی مۆزەخانەی نیشتمانیی کراون.\nعامر عەبدولڕەزاق راشیگەیاندووە، تیمەکەی سەربە مۆزەخانەی لەندەن پێشبینی دۆزینەوەی پارچەی شوێنەواری دیکەی گرنگ دەکەن، دوای ئەوەی ئەو گرێبەستەی کە لەگەڵیاندا واژوو کرابوو، بۆ ماوەی پێنج ساڵی دیکە نوێ کرایەوە بە ئامانجی فراوانکردنی کارەکانی گەڕان و پشکنین بە دوای شوێنەواری مێژوویی لە پارێزگاکەدا.\nئاشکرایشی کردووە کە پێنج تیمی بیانی سەرەتای مانگی تشرینی یەکەمی داهاتوو دەگەنە عێراق.\nمانگی تەمووزی رابردوو تیمێکی رووسی ژمارەیەک پارچە شوێنەواری مێژوویی گرنگیان لە عێراق دۆزییەوە.\nهەروەها لە سەرەتای ئەمساڵدا تیمێکی زانایانی شوێنەواری بەریتانیا چەند پارچە شوێنەوارێکی دەگمەنیان لە پارێزگای دهۆک لە هەرێمی کوردستان دۆزییەوە کە پێشبینی دەکرێت مێژووەکەی بۆ سەردەمی سەرجۆن ئەکەدی بگەڕێتەوە.


ویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/پاسدەری خۆگەڕ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nویکیپیدیا:داواکردنی مافەکان/پاسدەری خۆگەڕ\n(زیادکردنی داواکاری • بینینی داواکارییەکان)\n١ پاسدەری خۆگەڕ\n١.٤ بەکارھێنەر:Hastyar Abdullah\nتکایە سەرەتا ویکیپیدیا:پاسدراوی خۆگەڕ بخوێنەرەوە. بۆ وەرگرتنی ئەم مافە دەبێت بە لایەنی کەمەوە ٢٥ وتاری نەسڕدراوەت نووسیبێتەوە.\nHevi (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nسڵاو لە بەرێوەبەرانی ویکی کوردی ناوەندی، داوا لە بەرێزتان دەکەم کە مافی پاسدەری خۆگەڕ بە من بدەن، چونکە دەستکارییەکانم بە پێی توانا جێگەی متمانەی بەکارھێنەرانی ویکی بووە، لە داھاتوویەکی نزیکش دەیان دەستکاریتر بە سوودی خوێنەران و بەکارھێنەران ئەنجام دەدەم.. سوپاس Hevi (لێدوان) ٠٧:٥٥، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC)\nکرا، سوپاس بۆ بەشدارییەکانت! بە ھیوای بەردەوامی.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٨:٠٠، ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC)\nRealRojSerbest (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nمن هەرچەندە نوێم بەڵام، دەمەوێت مافی پاسدەری خۆگەڕ وەرگرم بۆ ڕێگری کردن لە دروستکردنی پەڕەی بێکەڵک و پاراستنی ویکیمیدیا لە هەر خراپەکارییەکی دیکە. R O J BIDWE ١٥:١٢، ٢٥ی ئایاری ٢٠١٩ (UTC)\nنەکرا: مافەکە بەو شێوەیە بەکار نایات. ئەم مافە تەنیا دەدرێت بەو بەکارهێنەرانەی کە پێشکەوتوون و لە سیاسەتەکانی ویکیپیدیا شارەزان و بە شێوەیەکی بەردەوام وتاری بێکێشە دروست دەکەن. تکایە خۆت شارەزای مافەکان بکە پێش داواکردنیان.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٦:١٦، ٢٥ی ئایاری ٢٠١٩ (UTC)\nKareeeeem (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nسڵاو لە بەرێوەبەرانی ویکی کوردی ناوەندی، تا ئێستا ٤٠ وتار و ٥٠٠ دەستکاریم کردووە، بۆیە داوا لە بەرێزتان دەکەم کە مافی پاسدەری خۆگەڕم پێ بدەن، پێم وابێت وتار و دەستکارییەکانم جێگەی متمانەی بەکارھێنەرانی ویکی بووە، ھەولدەدەم زیاتر خزمەتی ویکی کوردی ناوەندی بکەم. Kareeeeem (لێدوان) ١١:٥٥، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٠ (UTC)\n@Kareeeeem: کرا. سپاس بۆ سەرجەم بەشدارییەکانت و بەھیوای بەشداریی زیاتریشین لێت! ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٠:١٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٠ (UTC)\nHastyar Abdullah (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · Abdullah گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nھۆکاری داواکردنی مافی پاسدەری خۆگەڕ\nسڵاو، بۆ ماوەی ٣ ساڵ دەبێت لە ویکیپیدیادا کاردەکەم و پێم وابێت زۆربەی دەستکارییەکانم جێگەی ڕەزامەندین. ھیوادارم مافی پاسدەری خۆگەڕم پێبدەن بۆ باشترکردنی ویکیپیدیای کوردی. Hastyar Abdullah (لێدوان) ١٨:١٤، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n@Hastyar Abdullah: پێشتر کراوە. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٤٥، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nهرياد (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nداوای مافی پاسدەری خۆگەڕ دەکەم لەبەر ئەوەی کارەکانم دیارە زیاتر لە +٣٠٠٠ دەستکاری، دروستکردنی نزیکەی ٣٠ وتار سپاس بۆ تێگەییشتنت لە داواکەم. هرياد وتووێژ ١٥:٢٤، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)\n@هرياد: نەکرا. ئەزموونی زیاترت لە شێوازی نووسینەوە و مامەڵەکردن بە وتارەکان و ناوەڕۆکەوە پێویستە. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٠:١٧، ١٥ی ئازاری ٢٠٢١ (UTC)\nDanial2703kurdistan (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nسڵاو لە بەرێوەبەرانی ویکی کوردی ناوەندی، تا ئێستا ٨٥ وتار و ١٥٠٠ دەستکاریم کردووە، بۆیە داوا لە بەرێزتان دەکەم کە مافی پاسدەری خۆگەڕم پێ بدەن. DK2 (لێدوان) ٧:٢٠، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢١ (UTC)\nکرا لەسەر بنەمای وتار و بەشداربووەکانی ئەم دواییەت، مافەکەت پێدرا، سەرکەوتووبیت. Kushared (لێدوان) ٠٧:٤٢، ١ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC)\nمامۆستا (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nسڵاو من تا ئێستا زیاد لە ٤٠ وتارم دروست کردووە و زیاد لە ١٠٠٠ دەستکاریم هەبووە بۆیە داوای مافی پاسدەری خۆگەڕ دەکەم مامۆستا (لێدوان) ١٩:٣٤، ٢ی ئایاری ٢٠٢١ (UTC)\n@مامۆستا: کرا. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٤:٥٥، ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC)\n-Haryad (لێدوان · بەشدارییەکان · بەشدارییە سڕدراوەکان · ویکی-کرۆس · بەشدارییە سەرانسەرییەکان · ئێکستووڵز · سووپەرکاونت · پەڕە دروستکراوەکان (ئێکستووڵز • سیگما) · دەستکارییە ناخۆگەڕییەکان · دەستکاریی ژکز · لۆگەکان (بەربەستن • مافەکان • گواستنەوەکان) · گرووپەکانی بەکارھێنەر) (بەڕێوەبەرایەتی مافەکان)(acc · ap · fm · mms · npr · pm · pcr · rb · te)\nداوای مافی پاسدەری خۆگەڕ دەکەم. کە ئەم مافە وتارەکان بەپاسدراوی نیشان دەدات. ئەم مافە لەسەر بنەمای دروستکردنی ٢٥ وتارە دەدرێت بە بەکارھێنەر. منیش ٦٤ وتار دروستکردووە بەبێ سڕانەوە. ھیچ یەکێک لە وتارەکانم تووشی شکستی ڕاستەوخۆ نەھاتووە. زۆر سپاس.\n@Aram: بیرخستنەوە! ℋ𝒶𝓇𝓎𝒶𝒹 وتووێژ💬 ١٥:٥١، ٥ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC)\n@-Haryad: کرا. ئێستا ڕێنووسی وتارەکانی لە چاو پێشتر بە ئاستێکی بەرچاو پێشکەوتووە. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٦:١٤، ١٠ی ئابی ٢٠٢١ (UTC)\nدەست و چاو خۆش بێت، و نەیەشێت. زۆر زۆر مەمنوونم! ℋ𝒶𝓇𝓎𝒶𝒹 وتووێژ💬 ٠٦:٤٦، ١٠ی ئابی ٢٠٢١ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:داواکردنی_مافەکان/پاسدەری_خۆگەڕ&oldid=837648»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٤٧ی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ڕەفیقی ئازیزم قادری حاجی عەلی\nهەر سیاسەتمەدارێک گوێی بیستنی مۆسیقای (هونەر بە گشتی) هەبێت و تەمەتوعی پێوە بکات، ئەوە تەعبیر لە فراوانی مەودای بیرکردنەوە و ئاستی ڕۆشنبیری ئەو سیاسەتمەدارە ئەکات. ئەویش چونکە جگە لەوەی کە موتابەعەی ڕیتم و ئاواز ئیشێکی ئاسان نیە، سیاسەت و مۆسیقا زۆر دوورن لە یەکترەوە و، دیارە ئەو کەسە ئینسانێکی چەند بوعدیە. کاک قادر گوێیەکی زۆر هەستیاری مۆسیقای هەبوو و، دەنگێکی زوڵاڵ و تایبەتیشی هەبوو. دەنگی ئەوەندە زوڵاڵ بوو، کە ئەگەر ڕێبازی هونەری لەجیاتی سیاسەت و پێشمەرگایەتی هەڵبژاردایە، ئەوا ئەبو بە ئەستێرەیەکی درەوشاوەی گۆرانی و مۆسیقای کوردی. بەڵام بۆچی کاک قادر لەبری مۆسیقا، ڕێبازی کوردایەتی و پێشمەرگایەتی هەڵبژارد؟\nهیچ گومانم لە نیشتیمانپەروەری گۆرانیبێژەکانی زمانی شیرینی کوردی نیە. بە ڵام زۆر جار ئینسان لە ژیاندا ئەکەوێتە بەردەم دوڕیانەوە و ئەبێت هەڵبژێرێت. کاک قادربەهرەکانی لە بواری مۆسیقا و گۆرانیدا، لە چوارچێوەیەکی شەخسیدا مەزندە ئەکرد، بەڵام کوردایەتی و پێشمەرگایەتی بە ئەرکێکی بەرزی ئەخلاقی و نیشتیمانی ئەبینی. بۆیە تەزحیە ی بەو دەنگە خۆشەدا لە پێناو شتێک کە لە مۆسیقا خۆشەویستر بو. کە ئەوەش خۆشبەختی گەل و سەرفرازی خاکی پیرۆزی کوردستان بوو.\nئەو کاتەی هەل و مەرجی سیاسی هەرێمی کوردستان لە ئان و ساتی تەقینەوەدابوو، بزوتنەوەی گۆڕان و حیزبەکەی بەندە سەنگەری توندمان بەرەوڕوی یەکتر گرتبوو، کاک قادر چەندین موبادەرەی کرد بۆ ئەوەی وەزعەکە ئەهوەن بکاتەوە، نەک هەر لەگەڵ پارتی، بەڵکو لەگەڵ یەکێتی نیشتیمانی کوردستانیش. بەدرێژایی فەترەی ١٧ شوبات و هەتا سەرەتای پێکهێنانی کابینەی هەشتەم زۆر کاری هاوبەشی قورسمان پێکەوە کرد (لە دەرەوەی زومی کامێراکان و هەواڵە ڕۆژنامەوانیەکان) و خۆشبەختانە زۆربەیان ئەنجامی باشیان هەبوو. هۆکاری ئیشکردنی سیاسی باش لەگەڵ کاک قادر گوێگرتن و ڕێزلێنانی بوو لە بەرامبەر. هەم ڕەخنەی قوبوڵ بوو، هەم بە ڕاشکاوی ڕەخنەی ئەگرت.\nلە وڵاتی ئێمەدا هێشتا جیاوازی لە نێوان (دوژمن) و (مونافیس) ناکرێت. هەر بۆیەش مەنتیق لە هەرێمەکەی ئێمە ئەم ڕستە سادە یە یە: هەر کەسێک وەک تۆ بیری نەکردەوە دوژمنتە. بەڵام بە گشتیش و لە هەموو دونیا ئینسان کە سیاسەتی کرد حەتمەن دوژمن بۆخۆی دروست ئەکات. بەڵام ئەوەندەی من بزانم، هیچ نەبێت دوژمنەکانی کاک قادر شەخسی نەبوون و سیاسی بوون.\nناخۆشترین ئەرک ئەوە یە کە مەجبور بیت لە پرسەی کەسێکی نزیکت قسە بکەی. کاک قادر هاوڕێیەکی ئازیز و خۆشەویستی بەندە بوو و، ڕەنگە بوێرم بڵێم هاوبیریشم بوو. هەفتەیەک پێش نەخۆشکەوتنی بە دوورو درێژی قسەمان ئەکرد و، پێم گووت: حەق بوو تۆ پاسۆک بویتایە. وتی ئاخر ئەو خەوەی من هەمبو بەو حیزبە بچوکە جێبەجێ نە ئەکرا. منیش پێم ووت: بۆ هیچ خەوێک هەیە لە دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان قورستر بێت کە پاسۆک شانی دابوە بەر؟… گوتی: نا. بەس ئەو خەوە پێویستی بە حیزبی بە هێیز هەیە، چونکە نیازپاکی بۆ خەوی گەورە کافی نیە… ئەوکات تێگەیشتم کە کاکە قادر (حیزب) بە ئامێر ئەزانێت نەک بە ئامانج. ئەو شتەی کە لە لای خەڵکانی مەبدەئی، کرۆکی سیاسەت کردنە. ئینسان کە بەو جۆرە بیری کردەوە، هەر ساتێک گەیشتە دووڕیانی (پلە و پۆست) و (مەبدەئی سیاسی)، حەتمەن مەبدە ئی سیاسی هەڵ ئەبژێرێت. ئەم ڕەفیقەی بەندەش هەتا دوا ساتی ژیانی دووهەمیانی هەڵبژارد.


ساکار ئەرسەلان: میدیاکاری سەرکەوتوو ئەوەیە کە هەگبەی پڕ زانیاریی بێ و ئاگاداری دۆخی هاووڵاتیان بێت\nشادان قادر 27/01/2021 - 23:20 ئافرەتان\nساکار ئەرسەلان خانمە ڕاگەیانکارێکی دانیشتووی شاری سلێمانییە و ماوەی چەند ساڵێکە دەستی بە کاری ڕاگەیاندن کردووە و لە دیدارێکیدا باس لە ئەزموونی کاری خۆی لە ڕاگەیاندندا دەکات.\nساکار بۆ (باسنیوز) گوتی: "سەرەتای کاری ڕاگەیاندم دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 2008، ئەوکات کەمتر کچان لە ڕاگەیاندن کاریان دەکرد، ئێستاش هیچ کاری ترم نییە، تەنیا خۆم بۆ کاری ڕاگەیاندن تەرخان کردووە و ڕاگەیاندنیش حەز و خولیای منە و هیچی لێنەسندوومەتەوە بەڵکو کەسانی باش و بەئەزموونم ناسیووە و خەڵکانێکی باش ئاشنای کار و کێشە و گرفتەکانی ژیانیان بووم و ڕۆژانە بەرکەوتنم دەبێت لەگەڵیاندا".\nگوتیشی: "ڕاگەیاندکاری سەرکەوتوو ئەوەیە کە هەوڵی زیاتر بدات بۆ تەواوی زانیارییەکان و ڕۆژانە خوێندنەوەی هەبێت بۆ سەرجەم بابەتە گشتییەکان و ئاگاداری دۆخی هاووڵاتیان و ڕووداوەکان بێت و هەگبەی پڕ زانیاری بێت، هەرچەندە ناتوانین لە هەموو ڕاگەیاندکارەکان ڕازی بین، چونکە هەندێ لە ڕاگەیاندکاران بۆ پڕکردنەوەی شاشەکان دانراون هەندێکیان هیچ ئەکادیمی نین کەسانی زۆر باشیش هەیە لە بوارەکەدا زۆر بە ئەکادیمی کاری ڕۆژنامەنووسی و ڕاگەیاندنی زۆر بەباشی کردووە"\nساکار دەشڵێت: "تا ئێستا بیرم لەوە نەکردووتەوە ئەگەر ڕاگەیاندنکار نەبوومایە چیم دەکرد، بەڵام هەرکارێک لە ڕاگەیاندنزیک بێ حەزم پێیەتی، چونکە خۆم دەرچووی بەشی ڕاگەیاندم و دووبارە دەڵێم ڕاگەیاندن، هەندێ کاتیش بیرۆکە دەگۆردرێت، کارەکەشم بۆ من بووەتە پیشە".\nگوتیشی: "لە کۆمەڵگەی ئێمەدا نەک تەنیا کاری ڕاگەیاندن سەختە بۆ خانمان هەموو کارێک سەختە، بەڵام هەر کارێک کە کچان حەزی پێدەکەن پێویستە لە چوارچێوەی سوودگەیاندن بێت و بوێرانە هەوڵی بۆ بدەن و کارێک بێت کە لەوکۆمەڵگەی تیایدا دەژین تووشی گرفت نەبن و ڕێزی لەگەڵدابێت، منیش سەرەتای دەستبەکاربوونم دەوروبەر و خێزانەکەم زۆر ڕێگرییان دەکرد و تووشی ئاستەنگی و سەختی زۆر دەبوومەوە، بەڵام ئێستا خێزانەکەم و هاوپیشەکانم زۆر هاوکاریم دەکەن".


چیرۆكی دۆزینەوەی سەربازێكی كوژراوی بەریتانیا لە عیراق\nرۆژنامەی ئیندیپێندێنتی بەریتانی چیرۆكی دۆزینەوەی روفاتی سەربازێكی بەریتانی لە عیراق بڵاودەكاتەوە، كە لەسەردەمی جەنگی جیهانیی یەكەمدا كوژراوە و كچەزای سەربازەكەش دەڵێت "توركەكان كوشتویانە".\nلە وتارێكدا، كە رۆبێرت فیسك لە رۆژنامەكەدا بڵاویكردوەتەوە، نوسیویەتی "نامەیەكم لە خانمێكی ئینگلیزیەوە پێگەیشت، كە داوای كردبوو بچم بۆ سەیری گۆڕێكی بەكۆمەڵی سەربازانی كوژراوی بەریتانی لە جەنگی جیهانیی یەكەمدا لەشاری عەممارەی عیراق".\nباسی لەوەشكردوە، نامەكە لە خانمێكەوە پێگەیشتوە، كە ناوی مۆیرا جینینجز بوو تەمەنی 87 ساڵ بووە ئەوكاتەی لەساڵی 2003دا عیراق داگیركراو دواتریش چەند نامەیەكی دیكەیان ئاڵوگۆڕكردوەن، ئەو خانمە باسی لەوەكردبوو نەنكی چەندینجار باسی كوشتنی هاوسەرەكەی كردووە لە جەنگی جیهانیی یەكەمدا كە ئاژەڵداری كردووە لە سكۆتلەندا و دواتر بووەتە سەرباز، ئەو ژنە ئاماژەی بەوەداوە نەنكی پێی وتووە "دوای ئەوەی لەلایەن توركەكانەوە هاوسەرەكەی و سەربازانی دیكەی بەریتانی كوژران، لەوڵاتی نێوان دوو روبارەكەدا نێژراون".\nئەو نوسەرە لەوتارەكەیدا روداوەكانی ئەو سەردەمە روندەكاتەوەو باسی لەوەكردوە، بەدرێژایی روباری دیجلە جەنگ هەڵگیرسابوو، لۆرانسی عەرەب (كە سەربازێكی بەریتانی بوو لەكاتی شۆڕشی عەرەب دژی دەوڵەتی عوسمانی هاوكاری عەرەبەكانی كرد) لەگەڵ چەندین كەسی دیكە لەهەوڵی ئەوەدابوون بەرتیل بدەن بە توركەكان بۆ ئەوەی رێگە بۆ ئەو كەتیبەیەی بەریتانیا بكەنەوە كە گەمارۆدرابون، سەربازەكان ناچاربون ئەسپەكانیان سەربڕن و بیانخۆن بۆئەوەی لەژیاندا بمێنن، بەڵام نەخۆشی كۆلێرا بەشێوەیەكی وێرانكەر لەنێویاندا بڵاوبوەوە.\nرونیشكراوەتەوە، دوای ئەوەی لەكۆتاییدا كەتیبەكە خۆی دایە دەستی توركەكان، 4 هەزار سەرباز گیانیان لەدەستدابوو، لە عەممارەی باشوری عیراق لەناوچەیەكدا نێژران، كە بەسەر رووباری دیجلەدا دەیڕوانی، ئەو شەڕەش بە خراپترین شكستی هاوپەیمانان لە جەنگی جیهانیی یەكەمدا دادەنرێت.


ئەردۆگان: ئێمەیان پێ دابەش ناکرێت - ئاوێنه\n“تورک‌و کوردو لازو چەرکەز گەلێکی 80 ملیۆنی پێکدەهێنن”\nئەردۆگان: ئێمەیان پێ دابەش ناکرێت\nرەجەب تەیب ئەردۆگان ئاماژه بۆ ئه‌وه‌ش ده‌كات كه تورک، کورد، لاز، چەرکەز، گورج، رۆم، ئەلبان، بۆسنی‌و عەرەب گەلێکی 80 ملیۆنی پێکدەهێنن. ئه‌و ده‌ڵێت، “ئێمەیان پێ دابەش ناکرێت، هەمو ئەو هەوڵانەی ئەوان ئێمە لەیەکتر نزیک دەکاتەوە”.\nئاوێنه: له‌میانه‌ی وته‌یه‌كیدا كه له‌کۆنگرەی شەشەمی ئاسایی لقی کاستامۆنوی پارته‌كه‌ی پێشكه‌شی كرد، رەجەب تەیب ئەردۆگان سه‌رۆكۆماری توركیاو سه‌رۆكی پارتی دادو گه‌شه‌پێدان رایگه‌یاند، تورک، کورد، لاز، چەرکەز، گورج، رۆم، ئەلبان، بۆسنی‌و عەرەب گەلێکی 80 ملیۆنی پێکدەهێنن”.\nوتیشی، “ئێمەیان پێ دابەش ناکرێت‌و پێیان لێک دانابڕێندرێین. هەمو ئەو هەوڵانەی ئەوان ئێمە لەیەکتر نزیک دەکاتەوە، چونکە ئێمە بەتێگەیشتنی ئەوە خوڵقێنەرمان لەخوڵقێنراو خۆشتر دەوێ یەکترمان خۆشدەوێ، ئەگینا لەبەر پلەو پۆست، پارەو پول نییە. هەمو ئەوانە دێن‌و دەڕۆن”.\nئەردۆگان ئه‌وه‌شی وت، “دەیانەوێت ئێمە لەیەکتر داببڕن‌و دابەشمان بکەن. خوا یار بێت ئەوانەی ئەوەیان دەوێت ئەو مەنتیقە بۆخۆیان دەنێرینەوە. یەک نیشتیمان، یەک دەوڵەت، یەک گەل، یەک ئاڵا”.


رووسیا وێنه‌یه‌كی "یاری ڤیدیۆیی" وه‌ك به‌ڵگه له دژی ئه‌مه‌ریكا به‌كارده‌هێنێت\nوه‌زاره‌تی به‌رگری رووسیا رایگه‌یاند، یه‌كێك له فه‌رمانبه‌ره "مه‌ده‌نییه‌كان"، وێنه‌یه‌كی به هه‌ڵه هاوپێچی راپۆرتێك كردووه، كه تێیدا ئه‌مه‌ریكا به پاراستنی داعش تۆمه‌تبار ده‌كات.\nپێشتر وه‌زاره‌تی به‌رگری رووسیا، وێنه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه، كه تێیدا كاروانێك ئۆتۆمبێل ده‌ركه‌وتوون و له‌گه‌ڵ وێنه‌كه‌شدا رایگه‌یاندبوو، ئه‌وه كاروانێكی ئۆتۆمبێله‌كانی داعشه له شارۆچكه‌ی بوكه‌مالی سووریا، كه ئه‌مه‌ریكا پارێزگارییان لێده‌كات و رێگه‌ی نه‌داوه فڕۆكه جه‌نگییه‌كانی رووسیا كاروانه‌كه بۆردومان بكات.\nبه گوێره‌ی لێكۆڵینه‌وه سه‌ره‌تاییه‌كان ده‌ركه‌وتووه، وێنه‌كه هی یارییه‌كی ڤیدیۆییه و له ساڵی 2015 له‌سه‌ر تۆڕی ئینته‌رنێت بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nوه‌زاره‌تی به‌رگری رووسیا، به‌بێ ئه‌وه‌ی ئاماژه به هۆكار و چۆنیه‌تی بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و وێنه‌یه بكات، رایگه‌یاند، له ئێستادا لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ ئه‌و فه‌رمانبه‌ره ده‌ستپێكردووه.\nبه گوێره‌ی راپۆرتێكی ئاژانسی هه‌واڵی رۆیته‌رز، به‌لای كه‌مه‌وه یه‌كێك له‌و وێنانه‌ی بڵاوكراونه‌ته‌وه، هی یارییه‌كی ڤیدیۆییه، به ناوی "ئه‌ی سی – 130 گه‌نشیپ سیمیوله‌یته‌ر"، كه له ئاداری 2015دا بڵاوكراوه‌ته‌ته‌وه.\nله‌به‌رامبه‌ر ئه‌و تۆمه‌تانه‌شدا، رایان دیلن، گوته‌بێژی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی دژی داعش، وه‌ك گاڵته‌پێكردنێك رایگه‌یاند، زانیارییه‌كانی وه‌زاره‌تی به‌رگری رووسیا، وه‌ك هێرشه ئاسمانییه‌كانیان ورده و گوتی: "پێموایه ئه‌وه هه‌وڵێكه بۆ شه‌رعییه‌تدان به درۆ گه‌وره‌كان".\nئه‌م وێنه‌یه كه له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی رووسیا بڵاوكراوه‌ته‌وه و گومان ده‌كرێت هی یارییه‌كی ڤیدیۆیی بێت\n03 مانگایەک گاوانەکەی دەکوژێت\n04 لافاو ئۆتۆمبێلیشی راماڵی\n05 مانگایەک گاوانەکەی دەکوژێت


درێگتێن من ساجد بدیستێن - Balochistan Times\nساجد و منی سنگتیۓ اُمر اینکس دراج نه‌اَت که سد ھمینکس من چه آییا در بُرتگ۔ چار سالیێن سنگتیا من چه ساجد ھمنچک چیز ھیل کرت که منا وتا باوَر نبوت۔ آ ھم آنلاین۔ اے ھبر منا مدام بژنیگَ کنت که من گۆن ساجدا هجبر ھم دُچار نکپتان۔\nساجدا تئیی ھبر انچۆ په دلگۆش گۆش داشت که تئو گوَشت که ھچ نزانت، بَس چه تئو سِکّگَ لۆٹیت بله وھدے ھبری بندات کرت، نون زانگ بوت که اے وه سَک بازَ زانت. نون تئیی دلا گوَشت که بس اے هبر بکنت، هچ بَس مکنت\nمن برے برے چیزانی سرا اشتاپی بوتان. ساجدا مدام گوَشت که ترا دنیگت بلاهێن پَندے بُرّگی اِنت۔ زانتی که تئو کجام کارا شَرتِر کُرتَ کنئے و ترا مُدام ھما کارئے سَلاهی دات، پدا هما کارئے سۆجی هم دات و مدتی هم کرت، کائے همّتی هم دات\nمنا شَر شَرّێن ھمراھان باز بران گوَشت که تئو نبشته نزانئے. منی سرا کندِتگ و گوَشتگ‌اِش که تئو شَنکُن دگه کارے بکن، نبشته کنگ تئییگی کارے نه‌اِنت. من مدام بی اِس اوئے تاکانی واستا که نبشتانک راه دات، گۆن ترُندێن ٹۆنێا ریجِکٹ بوتنت که من نبشته کنگئے جِندَ نزانان\nبله ساجد چه ھما کمّێن مردمان اَت که ھچبر مردمی دلپرۆش و آییئے تخلیکی رَد نکرتنت. کمزۆری‌ای پێش داشتنت، په هما کمزۆریۓ سرئے گِرَگا سر و سۆجی هم کرت\nساجدا منی بلۆچی نبشته دۆست بوتنت و انگرێزی نبشتهانی سرا مدام گوشتی که اگان تئو کمُک سَبر بکنئے، گێشتر دلگۆش بدئیئے و مِهنَت بکنئے، دێمترا سَک شَرَّ بئے۔ ائول سرا من مدام اشتاپی کرت۔ اگن من چیزے نبشته کُرت و ساجدۓ سرا راه دات، مُدام جُست کرت: “چۆن اِنت بارێن تئو منی نبشته چارِت؟ چاپ کنگئے لاهک اِنت یا نه؟” بله گُڈی وھداں من ھمے اشتاپی کنگ یله دات\nساجد نه اێوکا شَرێن اُستاد و ایڈیٹرے نه‌اَت، اے گَپی هم زانت که کجام نبشته کدی، زوت یا دێرا شنگ کنگ ببیت۔ دیستی که منی کجام نبشته شَر اِنت و بس کمے بُرز و جهل لۆٹیت و شنگ کنگۓ وهد اِنت، ته ھرچی زوت که آییۓ دست ھالی بوت، گۆن من ھالی کرت و ما ھما کار سرجم کرت۔ دیستی که یک نبشتے کمزۆر اِنت و آییۓ زوت شنگ کنگ ھم المی نه‌اِنت ته مدام گوَشتی که اے باز جوانێن کارے، اشیا کمے گێش وھد بدۓ، سَک جوانَ بیت۔ پدا مدام ھما کپیێن کارۓ جُستی کرت\nکسێا که گۆن ساجدا سنگتی کرتگ و ساجد گۆش داشتگ، آ هجبر ساجدۓ زانتۓ جهلانکی و اے زانتۓ، گۆن دلسپاییا بهر کنگا بێھال کرتَ نکنت\nچۆناها مئے تها تنکید و وتی ردیانی سرا گپ سک کم گۆش دارگ و برداشت کنگَ بیت۔ برے برے تئو که دیستگ چیزے رَد اِنت، آییۓ بارئوا اگن گۆن ایمانداریا ھبرے کُرتگ، گُڑا ترا مدام ھمے جُست کنگ بوتگ که “تئو کلیئر بکن که تئو کئی نێمگا ائے، دشمنۓ یا مئے؟” و تئو مدام باییکاٹ کنگ بوتگۓ و مردم تئیی پُچکان بوتگ‌اَنت بله ساجد چه اے رنگێن چیزان پاک اَت. گوَشتی تئو بس وتی کارا بکن۔ اگن تئو زانۓ که تئیی دلا په کَسا بدیے نێست و گَپ هکیکت اِنت، بکنی\nمن مدام جهد کرت که ھما کار که رَد اِنت و آ کارۓ مرچیێن پایده کَسان و بانداتێن نُکس گێشتر اِنت، من آ کار رَد گوَشت. چه منی ھمے کارا منا مدام ھمے شِگان و بھتام جنگ بُوت که من “بها بوتگان. وتی راه بدل کرتگ۔” بازێن ھمراه و لیڈرێا منی سنگتی و ھمراهداری ھم یله کرت بله ساجدا مدام گوَشت “چشێن بدیے تئیی گپانی تها گندگَ نبیت۔” آییا مدام منا دلبڈی دات و گوشت که ھمے گپاں الم نبشته بکن\nساجدا که نبشتانکے سک دۆستَ بوت، آییۓ ایڈٹ و شنگ کنگا پد لِنکی وٹسَپ کُرت و لکِتی “گُڈ وَن۔”\nساجدا سک باز کار کرت و ھمک کاری گۆن سرجمیا کرت. من برے برے وتی دلا گوَشت “اینچک کار و اینچک وانگ یک مردمے چۆن کُرتَ کنت؟” بله ساجدا ھکیکتا ھمے وڑ کرُت۔ پمێشکا آ چه ما جتاێن انسانے اَت بله مارا تان باز دێرا آییۓ ھمراهی نسیبا نبوت\nمئے کماشاں مدام گوَشتگ “شَرّێن مردمۓ اُمر کَسانَ بیت۔” ساجد ھم سک زوت چه ما جتا بوت\nساجدا اینچک تگ و تاچ و بے جاه و در په دریۓ تها، وتی اے کسانێن اُمرا باز بے مٹ و بهاێن کار کرت. اگن آ دگه لهتێن سالا زندگ بوتێن و یک جاهێا په دلجمی و اێمنی بنشتێن، آییا نکُرتگێن کُرتگ‌اَت\nائولی و آخری برا که ساجدا چه من چیزے لۆٹِت، آ کتابے اَت بله آ کتاب آییا سر نبوت۔منا سرمجێن زندا اے گپۓ اپسۆزَ بیت\nآییارا ھال رستگ‌اَت که منی کرا پاروک بلۆچۓ “بلۆچ و بلۆچستان” کتاب هست اِنت۔ “اَڑئے جئوهر، چے ھال اِنت تئیی؟ ھال کن، سۆجا تئیی کرا کتابے هست، بارێن تئو دێم داتیَ کنۓ یا نه؟” یک سهبے من وابا بُست کرت، ته ساجدا ھمے وایس راه داتگ‌اَت\nمن گوشت که من راهیَ دئیان بله وهدَ لگیت۔ پرچا که من و آییا ھردکان گوشت که پی ڈی اِف کنگ و دێم دئیگ مبیت که منا یات اَت که واجه پاروکا گوشتگ که منی اے کتابۓ پی ڈی اِف نێست و کنگ مبیت، پلھال. ما ھم نکرت\nمنی کرا اینچک زَر نێست‌اَت که من اے کتابا اِکسپرِس مئیل بکنان. کتاب من چه کئینڈا پۆسٹا نارمل مئیل کرت په یازده ڈالرا۔ ماهے گوست و کتاب واپس منی لۆگا آتک. من ساجدا کسه گوَشت. “اڑئے ھچ مسلهۓ نه‌اِنت، چارێن دێمترا کَسے کئیت گڑا راهی دئے۔” ھمے ساجدۓ گُڈی تئوار اَت۔ چه اِد و پد من هرچ مئیسجے راه دات، منا جواب نرست\nرندا منا تاجا ھال دات که ساجد گار اِنت۔ من باور نکرت بله گپ ھکیکت اَت. ساجد گار اَت۔ ما وتی کُلێن زۆر جتنت که ساجد کم از کم گار مبیت و واپس بیئیت بله ساجدۓ لاش آتک\nکس وتا په ساجدۓ مرگۓ پرێشانیا گُٹۆ نکنت بله ھما سبک که منِش چه ساجدا ھێل کنگا اتان و ھما کار که گۆن ساجدا بندات و گۆن ھماییا سرجم کنگی اتنت، آھانی دم مدام گوَنڈَ بیت، دمتۆسَ بنت۔ ھمے ھبر منا دردیگَ کنت و مدام ساجدۓ کمیۓ یاتا دنت\nما ساجدا دو بر آورت نکنێن بله وتی جهدا بکنێن که ھما کار و شَری که آییا کرتگ، ھما کاررهبند و شَریان بزورێن و دێما برئوێن\nساجدۓ سَبر سَک باز اَت. سَکێن گۆش دارۆکێن مردے اَت. ساجد مدام جهدا اَت. پمێشکا ساجد ساجد اَت. منا ایمان اِنت که اگن ما ساجدۓ ھمے آدتان بزورێن، مارا الَم آپسرے سرَ کننت\nھمے نام که ساجدا رَستگ، اشیۓ کماێنَگ چۆ ارزان نه‌اِنت بله ناممکن ھم نه‌اِنت. بس هر کارے ما بنداتَ کنێن، گۆن دلجمی و ایمانداریا بکنێنی\nMan who was ordered by army to hand over innocent daughter commits suicide\nFarewell, Kamash Ilahi Bakhsh\nNo peace for Balochistan\nPrevious PostWhat Sajid’s death means to me as a Baloch journalist\nNext PostLetters to the Editor


ئایانەفەرتیتی ژنی فیرعەون کورد بوو؟ – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / ئایانەفەرتیتی ژنی فیرعەون کورد بوو؟\nزريان احمد 2017-02-14\tبەشی مێژووی كورد, سەیروسەمەرەکانى مێژوو, مێژووى جیهان, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئایانەفەرتیتی ژنی فیرعەون کورد بوو؟ 10,003 Views\nتا ئەمڕۆش لە باکوورەوە ، تا باشووری وڵاتی میسر ، چەندین گوند و شاروچکە و گەڕەک و ناوچە هەن ، کە بە ناوە رەسەنە کوردییەکانیانەوە ناودەبرێن ، خەڵکی ئەم گوند و ناوچانە ، خۆیان بە کورد دەزانن و شانازی بە کوردبوونیانەوە دەکەن .. لە شێوە و رووخسار و رەنگ و بۆدا ، لە هەڵسوکەوت و رەفتار و رەوشت بەرزیدا ، لە سەدا سەد سیمای رەسەنی کوردییان پێوە دیارە و کاڵنەبوونەتەوە .. چەندین بنەماڵە و خێزانی ناسراو و بەناوبانگیان هەیە ..بە دەیان کەڵەنووسەر و شاعیری گەورە و بیرمەندی بلیمەت و هونەرمەندی ناسراو و پیاوان و ژنانی ناوداریان لێ هەڵکەوتووە ، کە لە هەموو بوارەکاندا شوێن پەنجەیان دیارە ، لە کۆن و لە ئەمڕۆشدا خزمەتێکی مەزنیان بە کولتوور و شارستانییەتی میسر بەخشیوە .. بێگومان بەبێ ئاماژەکردن بۆ رۆڵی کورد ، مێژووی میسر بە نەتەواو دەزانرێت .. چونکە لە ( نەفەرتیتی ) یەوە بۆ سەلاحەدینی ئەیوبی و محەمەد عەلی پاشا و ، تا دەگاتە کەسایەتییە ناودارە کوردەکانی ئەمڕۆی میسر ، لە هەموو بوارەکاندا ، چەندین لاپەڕەی زێڕینیان لە مێژووی میسردا تۆمار کردووە .. ئەوە مەحاڵە کە نکووڵی لەم راستییە بکرێت و کورد لەیاد بکرێت .\nلە ساڵی رابردوودا ( ٢٠١٣) ، لە هەولێری پایتەختی کوردستاندا ، کە پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی میسر لە هەولێر ( سلێمان عوسمان )کرا .. بەڕێزیان ئاماژەی بە قووڵیی پەیوەندییە مێژووییەکانی نێوان گەلی کورد و گەلی میسری کرد و .. گوتیشی : ” چوار ملیۆن لە هاوڵاتییەکانمان لە میسردا ، بە رەچەڵەک کوردن .. لە هەموو بوارەکاندا شارەزاییەکی باشیان هەیە .. ”\nسەرەتای دۆستایەتی نێوان گەلی کورد و گەلی میسری ، دەگەڕێتەوە بۆ پەیوەندییەکانی نێوان میتانییەکان ( حۆرییەکان )کە باپیرانی کوردن ، لەگەڵ فیرعەونییەکاندا .. ئەم پەیوەندییانەش لەسەر بنەماکانی ئاشتی و رێزگرتن لە شکۆداری یەکتری و، لەڕێی تێکەڵاوی و ژنخوازییەوە بووە .. پەیوەندییەکان تا دەهات بە هێزتر دەبوون .\nمیتانییەکان لە سەدەی شانزەمینی پێش زایینیدا ، لە دەوروبەری ( ١٥٠٠ پ . ز) دا ، دەوڵەتی ( میتانی) یان دروست کرد ، کە پایتەختەکەی شاری ( واشوکانی ) بوو ، کە دەکەوتە سەر ( رووباری فیشخابوور ) .. زۆربەی خاکی کوردستان لەژیر سایەی ئەم دەوڵەتەدا بوو .. بە ناوبانگترین و بەهێزترین شای دەوڵەتی میتانیش، شا ( توشرتا ـ تا ١٣٩٠ پ . ز ) بوو .. میسرییە کۆنەکان ،میتانییەکانیان بە ( نەهاریین )ناودەبرد .\nشایمیتانی ( تۆشرتا ) پەیوەندی و دۆستایەتییەکی زۆر باشی لەگەڵ شاکانی میسردا هەبوو .. لە نێوان تۆشرتا و شاکانی میسر ( ئەمنحۆتیپ ی سێیەم ـ ١٣٧٥ پ . ز ) و ( ئەمنحۆتیپ ی چوارەم ـ ١٣٥٨ پ . ز ) دا .. چەندین نامە و وەڵامیان بۆ یەکتری ناردووە .. کە بە رێز و بە دڵسۆزی و ، بە تاج و بە شکۆداریی یەکتریدا هەڵییان داوە .. پەیوەندییەکانیان لەم سنوورەش زیاتر پەڕییەوە .. ژنخوازیش کەوتە نێوانیانەوە و ، بوون بە زاوا و خەزوورانی یەکتری .. ژنخوازیی سیاسیش ، لەو سەردەمەدا ئاسایی بووەو ، بۆتە هۆی کۆتاییهێنان بە شەڕ و ناکۆکی و ، بۆتە مایەی بەرقەرابوونی ئاشتی و ، بەهێزکردنی دۆستایەتی و هاوسێتی لە نێوان گەلان و وڵاتاندا .\nژنخوازیی سیاسی ، لە نێوان دەوڵەتی ( میدیا )ی کوردی و ، دەوڵەتی (بابلی) یشدا هەبوو .. ئەوەبوو کچە شازادەی دەوڵەتی میدیا ( نۆمیت) ، درا بە کوڕەشای بابلی .. شای بابلی لە پێناوی دڵخۆشی و خۆشنوودی و دڵنەگوشینی شاژنەکەی ( نۆمیت ) دا بوو .. کە ( باخچە هەڵواسراوەکان ) ی لە شاری ( بابل ) دا دروست کرد .. کە بە یەکێک لە حەوت شتە سەیروسەمەرەکانی دنیای کۆن ناسراوە .\nباوەڕ و ئاینی میتانییەکان پەڕییەوە بۆ وڵاتی میسریش ، بە تایبەتیش لە رێی کۆششی شاژن نەفەرتیتیدا.. میتانییەکان ، لە سەرەتای سەدەی شانزەمیندا بوو کە ، باوەڕیان بە ئایینی زەردەشتی هێنا .\nدەوڵەتی میتانی کوردی ، لە سەردەمی شای ئاشوورییەکاندا ( ئاشوور ناسرباڵ ) ، لە ساڵی (١٣٣٥) پێش زایینیدا کۆتایی پێهات .\nشازادەی مەزن نەفەرتیتی کچی شای بە ناوبانگی میتانی ( تۆشرتا ) یە .. زۆربەی ئەو مێژوونووس و ڕەچەڵەکناسانەی ، کە توێژینەوە و لێکۆڵینەوەیان دەربارەی ژیاننامەی نەفەرتیتی ئەنجامداوە .. گەیشتوونەتە ئەو راستییە حاشاهەڵنەگرەی ، کە شاژنی میسر نەفەرتیتی ، بە رەسەن کوردە و لە کوردستاندا لەدایک بووە و گەورەبووە .. یەکێک بوو لە جوانترین کچە شازادەکانی میتانییەکان .. مێژوونووسان بە زۆریش لەگەڵ رایەدان ، کە ناوە کوردییەکەی شاژن نەفەرتیتی ( تـادوخیبا ) یا ( نـافـتیتا ) یە .. ناوی ( نەفەرتیتی ) ش ، هەر لە ناوە کوردییەکەیەوە وەرگیراوە .\nمانای وشەی ( نەفەرتیتی ) لە زمانی ( هێرۆگلێفی ) دا ، بە واتە ( جـوانەکە هـات ) یا ( شۆخەکە دەرکەوت ) .. نەفەر تیتی لە تەمەنی پانگزە ساڵیدا بوو ، کە درایە شای میسر ئەمنحۆتیپ ی چوارەم ( ئەخناتوون ی هەژدەم ) ، تەمەنی ئەخناتوونیش چواردە ساڵان بوو .. ( ئەخناتوون ی هەژدەمین : ١٣٦٩ـ تا ـ ١٣٥٣ پ . ز ) فیرعەونی میسر بووە .. سەردەمەکەی بە سەردەمێکی زێڕینی فیرعەونییەکان هەژماردەکرێت .. نهێنیی ئەم دەسەڵات بەهێزی و پێشکەوتن و ناوبانگ دەرکردنەشی ، دەگەڕێتەوە بۆ دڵسۆزیی و هاوکاری کردنی شاژنی مەزن و بلیمەت نەفەرتیتی ی هاوسەری .. ئەوە راستە کە دەڵێن : ( لەپشت هەر پیاوێکی مەزنەوە .. ئافرەتێکی مەزن هەیە .. )\nنەفەرتیتی و ئەخناتوون ، لەو کاتەوە کە بوون بە هاوسەری یەکتری ، زۆر بەسۆز و دڵسۆز بوون بۆ یەکتری و ، زۆریش یەکترییان خۆش دەویست .. بە هاوبەشیش هەموو کارووبارێکی وڵاتەکەیان بەڕێوە دەبرد ، تەنانەت نەفەرتیتی لە بواری سوپا و لەشکرسازیشدا سەرکردەیەکی سەربازییزۆر دلێر و بوێر و کەڵەمێردو دوور ئەندێش بوو .. ئەخناتوونبەبێ راوێژکردن بە نەفەرتیتی ، هیچ بڕیارێکی نەدەدا .. دەشڵێن کە نەفەرتیتیپایەی فیرعەونی هەبووە و ، بە یەکێک لە فیرعەونەکانی میسر دەزانرێت .\nشاژن نەفەرتیتیکە ( ٣٣٠٠) بەر لە ئێستا ژیاوە .. بە جوانترین و ناسکترین شاژنی فیرعەونییەکان و ، جوانترین و بەهێزترین و بەناوبانگترین شاژنی جیهانیش ناسراوە .. جوانی و شۆخ و شەنگی نەفەرتیتی ئەفسانەیی و بێ وێنە و ، لە رادەبەدەر بووە .. تا ئەو رادەیەی کە میسرییەکان بە ( خـوای جـوانی ) یان دەزانی .. زۆر خۆشەویست و رێزدار و پیرۆز بوو بەلایانەوە .. بە سومبلی جوانی و بە هێمای خواپەرستی و بەهێزی و بلیمەتییان دەزانی .. نەفەرتیتی هەمیشە کراسێکی تەنک و ناسک و درێژی لەبەر دەکرد و تاجی شاهانەی لەسەر دەکرد ولە بۆنەکاندا داری شاهانەی ( سەولەجان ) ی بەدەستەوە دەگرت و هەمیشە خۆی دەڕازاندەوە .. ئەو بەبێ ئارایشکردن زۆر جوان بوو .. بەڵام ئارایشی دەکرد و چاوەکانی دەڕشتن .. دوو هێندەی تر جوانتر دەبوو .\nنەفەرتیتی زوریش حەزی لە هەڵپەڕکی و سەماکردن بوو .. رۆژانە مەشقی هەڵپەڕکێ و سەماکردنی بە کچەکانی ناو کۆشک دەکرد .. رەنگە ئەمە نهێنیی لەشسووکی و رێک و پێکیی بەژن و باڵای بووبێت.. دەشێ لە کاتی کچێنیدا ، لە کوردستاندا ئەم ئارەزوو و خولیایەی هەبووبێت .. دواتریش بووە بە بەشێک لە ژیانی .\nلە باسی جوانیی رووخسار و لەشولاری نەفەرتیتی دا وتراوە : جوانترین ئافرەت بوو ، بەژن و باڵای زۆر رێک و جوان بوو .. زۆر خوێن گەرم و رووخسار شیرین بوو .. دەموچاوی وەک مانگ دەدرەوشایەوە .. ئەبرۆکانی کەوانی و ڕەش بوون .. گۆناکانی خڕ و سوور و سپی بوون .. لێوەکانی قەیتانی و بەخەندە بوون .. ملی درێژ و گەردن قاز بوو .. لووتی ناسک و باریک و رێک بوو .. چەناگەی خڕ بوو .. چاوەکانی رەش و گەش بوون … هتد .. بە کورتی نەفەرتیتی ، توحفەیەکی بێ وێنەی جوانی بوو .\nمێژوونووسان و زانا بە ناوبانگەکانی شوێنەوارناسی ، ئەوە دەسەلمێنن ، کە شاژن نەفەرتیتی شۆڕشێکی رۆشنبیری و ئایینی و کۆمەڵایەتی و ئابووری و ئاوەدانیی لە میسردا بەرپاکرد .. خزمەتێکی زۆری بە وڵاتی میسر بەخشی .. سەردەمەکەکەیبە وەرچەرخانێکی شارستانی و مێژوویی گرنگی میسر دادەنرێت .\nنەفەرتیتی بە فەرمی ئاینە تازەکەی راگەیاند بە ناوی( خوای ئاتوون )ەوە ، واتا خوای خۆر کە هێماکەی بریتی بوو لە خۆرێکی خڕی تیشکدار .. نەفەرتیتی باوەڕی بە ئایینی یەکتاپەرستی هەبوو .. میسرییەکان تا ئەو کاتە چەند بتێکێکی جیاوازیان دەپەرست لەسەرووی هەموویانەوە ( خوای ئاموون ).. زۆر بە زوویی ئەم تازەیە ئایینە بوو بە ئایینی زۆربەی میسرییەکان .. نەفەرتیتی و ئەخناتوونی هەژدەمینی هاوسەری ، بە دوو خواپەرستی مەزن و ، بە دوو رابەری پیرۆزی ئەم ئایینە ناسران .. لە چەندین نەقش و نیگاری سەر دەروازە و دیواری پەرستگاکاندا وێنەی نەفەرتیتی و ئەخناتوون و ئاتوون کێشراون .. ناوبانگێکی تازەشیان لە شاژن نەفەرتیتی نا : ( نەفـەر نەفـەر ئاتـوون نەفـەرتیتی ) واتە ( خۆر هەڵهات و جوانەکەش هات ) .. ئەخناتوون لە زۆر شوێنی میسردا پەرستگای بۆ ئایینە تازەکەیان دروست کرد .. پەرستگایەکی مەزنیشی بەناوی ( پەرستگای نەفەرتیتی ) یەوە دروستکرد .. لە دوای راگەیاندن و بە فەرمی کردنی ئەم ئایینە .. لە ساڵی ( ١٣٤٠) پێش زایینیدا ، پایتەختێکی تازەیان بۆ فەرمانڕەواییەکەیان دروست کرد ..بە ناوی شاری ( ئەخیـاتوون ) واتە ( شـاری ئاسـۆی روونـەاکی ) .. یا ( شاری ئاسۆی ئاتوون ) پایتەختەکەیان لە شاری ( تیبە) ەوە ، گواستەوە بۆ ( ئاسۆی ئەئاتوون ) .. زیاتریش لە پەنجا هەزار خەڵکی دوای نەفەرتیتی کەوتن و .. ماڵەکانیان گواستەوە بۆ ئەم پایتەختە تازەیە .. شوێنی ئەم پایتەختەش ئێستا بە (تەل ئەلعەمارنە ) ناودەبرێت .. تا ئێستا لە شوێنەواری ئەم شارەدا بە دەیان گۆر و پەیکەر و کەرستە و پاشماوەی دێرین و خانوبەرە و لاشەی مۆمیاکراویان لێ دۆزیوەتەوە .\nنەفەرتیتی دەسەڵاتێکی رەهای هەبوو ، بنکەیەکی ئایینی و جەماوەریی فراوانی هەبوو .. چەند نازناوێکیان لێ نابوو وەک : ( شاژنە جوانەکە ) ،( شاژنە مەزنەکە)،( شاژنە خواپەرستەکە ) ، ( شاژنە بەهێزەکە) .. ئەخناتوونی هاوسەری ، بە چەند رستەیەکی ناسک ، گوزارشت لە خۆشەویستی و رێز و دڵسۆزیی خۆی بۆ نەفەرتیتی دەکات و ، نزای بۆ دەکات و دەڵێت : ” دڵـم پـڕ لە خۆشـەویستییە بۆ شاژن و بۆ منـداڵەکانی .. ئەی ( ئاتـوون ) تەمەندرێژی بە شاژن نەفـەرتیتی ببەخشە ..”\nنەفەرتیتیش نزا بۆ هاوسەرەکەی دەکات و دەڵێت : ” ئەی ئاتوون ، بە گەورەی زەوی ئەخناتوون ( خۆشەویستی ئاتوون ) کە خۆشتی دەوێت ، ژیان و راستیی پێ ببەخشە ”\nنەفەرتیتی و ئەخناتوون ، زۆر بە خۆشی و شادی و تەبایی دەژیان و هیچ کێشەیەکیان نەبوو ..تا ئەو کاتەی کە شاژنی خەسووی نەفەرتییتی ( تــی ئـی )دێت و سەردانی شاری (ئەخـیاتوون ـ تـەل ئەلعـەمارنە) دەکات .. ئەو کاتە دوانگزەساڵ بەسەر فەرمانڕەوایی ( ئەخناتوون ) دا تئپەڕی بوو .. خەسووکەی ناکۆکی دەخاتە نێوان نەفەرتیتی و ئەخناتوونەوە و ژیانیان لێ تاڵ دەکات و ، دەست لە کاروباریان وەردەدات .. ئەو هێشتا بڕوای بە خوای ئاموون هەبوو .. بڕوای بە ئاتوون نەبوو .\nلە هەندی سەرچاوەدا ، وای بۆ دەچن کە نەفەرتیتی لە ساڵی ( ١٣٣٠ پ . ز) دا ، لە تەمەنی ( ٢٩) بۆ ( ٣٨) ساڵان کۆچی کردووبێت .. لە یەکێک لە گۆڕستانەکانی شاری ( ئەخیاتوون ـ تەل ئەلعەمارە) دا نێژرابێت .. بەڵام لە راستیدا تا ئێستا نەزانراوە ، کە کەی نەفەرتیتی مردووە و ، بە چی کۆچی دوایی کردوە و ..لە کوێشدا نێژراوە .\nدەستەیەکی شوێنەوارناسی ئەڵمانی ، بە سەرۆکایەتی زانای پسپۆری شوێنەوارناس و شارەزا لە پاشماوە دێرینەکانی میسر ( لۆدڤیک بوردشاردت )لە ( دۆڵی شاهان ) لە ناوچەی ( تەل ئەلعەعەمارە ) دا ، دوای هەڵکۆڵین ، لە شوێنکاری پەیکەرتاشی ناسراوی فیرعەونییەکان ( تەحتمس) دا ، لە بەرواری ( ٦ / دێسەمبەری / ١٩١٢ ) دا پەیکەرێکی تا نیوەقەدی شاژن نەفەرتیتی یان دۆزییەوە .. کە ساغە و نەڕووشاوە . ئەم پەیکەرە لە بەردی جیری دروستکراوە و بە گەچاو بۆیە کراوە و ، بە ( قسڵ ) یش جوانکاری بۆ کراوە .. ئەم پەیکەرە یەکێکە لە شاکارە هونەرییەکانی فیرعەونییەکان و ، یەکێکە لە جوانترین پارچە هۆنەرییە بەجێماوەکانی سەردەمی کۆن .\nمێژووی ئەم پەیکەرە دەگەڕێتەوە بۆ (٣٣٠٠) ساڵ پێش ئێستا کە لە ساڵی ( ١٣٤٥)ی پێش زایینیدا ، پەیکەرتاشی فیرعەونییەکان ( تەحتمس ) درووستی کردووە .\n( لۆدڤیک بورشاردت )لە یادداشتەکانیدا نووسیوێتی و دەڵێ : ” لە پڕێکدا شاکارترین هونەری لەناونەچووی میسری کەوتە بەردەستمان .. مەحاڵە کە باسی بکرێت ، پێویستە ببینرێت ” .. لۆدڤیک دەیباتەوە بۆ ماڵەکەی خۆی لە زەمالیک لە قاهیرەدا .. لە ساڵی ( ١٩١٣) دا پەیکەرەکەی نەفەرتیتی دەباتەوە بۆ بەرلین ی پایتەختی ئەڵمانیا.\nئەم پەیکەرە ، هێمایەک بۆ جوانترین و بە ناوبانگترین شاژن لە کۆندا .. نەفەرتیتی و جوانییەکەی بەبیر جیهان دەهێنێتەوە و ، بە نەوەی ئەمڕۆی دەناسێنێت .\nلە ساڵی ( ١٩٢٣) دا ، بۆ یەکەمین جار پەیکەرەکەی نەفەرتیتی لە مۆزەخانەی شاری بەرلین دا پێشاندرا .. ئێستاش لە مۆزەخانە تازەکەی شاری بەرلین دانراوە .. ساڵانە زیاتر لە ملیۆنێک گەشتیار سەردانی بینینی ئەم پەیکەرە دەکەن .. پەیکەرەکەی نەفەرتیتی بۆتە ( هێمای رۆشنبیرریی بەرلین ) .. لە ساڵی ( ١٩٨٩ز ) دا ، وێنەی دەمووچاوی ئەم پەیکەرە ، خرایە سەر کارت و سەر پوولی پۆستە لە ئەڵمانیادا .. لە ساڵی ( ١٩٩٩) دا پارتی سەوزی ئەڵمانی لەسەر پۆستەرەکانی هەڵبژاردن دایاننا .\nتا ئەمڕۆش میسر داوای ئەم پەیکەرەی نەفەرتیتی لە ئەڵمانیا دەکاتەوە .. بەڵام ئەڵمانیا دەڵێت بەپێی پرۆتۆکۆڵێکی مۆرکراو لە ( ١٩١٣) دا بووە بە موڵکی ئێمە .. بەڵام میسر دەڵێت کاتی خۆی ( لۆدڤیک بورشاردت ) فێڵی لێکردوون .. لەو کاتەشەوە رێیان بە لۆدڤیک نەدا وە ، کە جارێکی تر پشکنین لەشوێنەوارەکانیمیسردا بکات .\nلە کاتی ( هیتلەر ) یشدا .. هەوڵی گەڕانەوەی ئەم پەیکەرە بۆ میسر درا .. بەڵام هیتلەر رازی نەبوو کە بۆ میسری بگەڕێنێتەوە .. هیتلەر لە بارەی گرنگی و بەهای مێژوویی ئەم پەیکەرەدا ، گوتی : ” شتێکی هونەریی زۆر نایاب و بێ وێنەیە ، گەنجینەیەکی راستییە ” بەڵینی ئەوەشی دا ، کە مۆزەخانەیەکی بۆ دروست بکات کە لێی دابنرێت .\nلە ساڵی ( ١٩٣٢) دا ، لە لایەن توێژێنەری بەریتانی ( جۆن بەندلبیری ) یەوە ، پەیکەرێکی تری سەری نەفەرتیتی لە میسر دۆزرایەوە ، کە ئێستا لە مۆزەخانەی میسری لە ( قاهیرە ) دا دانراوە، کە لە کانزای ( کوارتزی سوور ) دروست کرراوە .. بەڵام هیچ نەقشێکی ئەوتۆی لەسەر نییە .. لە روخساردا ، لە پەیکەرەکەی بەرلین کەمتر نییە ، بەڵام ناگاتە بەها و ناوبانگی ئەوەی بەرلین .\nلە سەدەی نۆزدەمیندا ، شوێنەوارناسی فەرەنسی ( ڤیکتۆر لۆریت ) لە ( دۆڵی شاهان ) لە ( تەل ئەلعەمارنە ) دا ، لە سەردابێکی نهێنیدا ، دیوارێکی کردەوە ، لە ژووریێکدا سێ تەرمی مۆمیاکراوی دۆزییەوە .. یەکێکیان پیاوە و ، دوانەکەی تریشیان ئافرەتن .. یەکێک لە ئافرەتەکان لەوی تریان گەنجترە ، مۆمیاکان رووتن .. لە ساڵی ( ١٩٠٧)دا ، وێنەی ئەم سێ مۆمیایە گیران .. لەو کاتەدا بایەخێکی ئەوتۆیان بەم تەرمانە نەدا .. بەڵام زاناکان ئەو گومانەیان لا دروست بوو ، کە یەکێک لەو دوو ژنە مۆمیاکراوانە، دەشێ شاژن نەفەرتیتی بێت .\nدکتۆرە جوان فلیتشەر بە خۆشیشەوە گوتی: ” ئەمە گرنگترین دۆزینەوەیە لە ژیانمدا ” ئەم قسەکردنەشی دوای پشکنین و چەند بەڵگە و نیشانەیەکەیەکی سەر مۆمیاکە کرد.\n” ئەومۆمیایەی جوان فلیتشەر بە مۆمیای شاژن نەفەرتیتی دەزانێت ، هی ئەو نییە .. بەڵکو مۆمیای کچەشازادەیەکە ، کە تەمەنی لە نێوان ( ١٦ تا ٢٠)ساڵانە .. بەڵام نەفەرتیتی لەم تەمەنە گەورەتر بووە ” .. زانایانی میسری ئێستا لە تەرمی ژنە مۆمیاوەکراوەکەی تر دەکۆڵنەوە .. لەوانەیە ئەمیان نەفەرتیتی بێت یا ئەو نەبێت .\nهیوادارم خوێنەرانی کوردمان ، سوود لەم بابەتە وەربگرن .. ئەوەی بە لای منەوە گرنگە ئەوەیە ، کە ئەوە بزانن کە نەفەرتیتی ، کچەشازادەیەکی کورد بووە .\nPrevious وێنەیەکی کۆن لە سلێمانی\nNext 20 ساڵ دوای دەستگیركردنی ئۆجەلان ئاپۆ چۆن دەستگیركرا؟ نهێنییەكانی پشت ئەو پلانە هەواڵگرییە


بریکارى وەزارەتى تەندروستى حکومەتى هەرێمى کوردستان رایگەیاند، گومانلێکراوى توشبوو بە ڤایرۆسى کۆرۆنای گۆڕاو لە هەرێمى کوردستان بوونى هەیە، بەڵام بەهۆى نەبوونى کیتى تایبەتى پشکنینەوە ساغ نەکراوەتەوە.\nد.ڕەهیڵ فەرەیدون، بریکاری وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان (15ی شوباتی 2021) لە لێدوانێکدا بۆ "ناس کورد" ڕایگەیاند، پێشتر لە چەند پارێزگایەکی عێراق حاڵەتی گوماناوی جۆری گۆڕاوی کۆرۆنا هەبوو بەڵام بەهۆی ئەوەی کیتی پشکنینەکە نەبوو نەتوانراوە ڤایرۆسەکە دەستنیشان بکات و لەئێستادا کە کیتی پشکنینی کۆرۆنای گۆڕا و گەیشتووەتە وەزارەتی تەندروستی حکومەتی فیدراڵ دەرکەوتووە ڤایرۆسەکە بوونی هەیە.\nوتیشى، وەکو هەرێمی کوردستان لە دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنای گۆڕاو لە پارێزگاکانی عێراق ئامادەکاری دەکەین بۆ ڕێکاری پێویست و لە ڕۆژانی داهاتووش وەکو وەزارەتی تەندروستی کۆدەبینەوە و بڕیاری پێویست دەدەین لەبارەی ڕێکارەکان.\nلەبارەی بوونی حاڵەتی گوماناوی لە هەرێمی کوردستان وتی "لەماوەی ڕابردوو چەند حالەتێکی گوماناوی کۆرۆنای گۆڕاو لەهەرێمی کوردستانیش هەبووە بەڵام تاوەکو ئێستا کیتی پشکنین لەبەردەستمان نییە تاوەکو بزانین ئایا ئەوە کۆرۆنای گۆڕاوە یاخود جۆرەکەی پێشترە، بۆ ئەوەش لەئێستادا لە هەوڵداین لە ڕێگەی حکومەتی فیدراڵییەوە بێت یاخود وڵاتانی دیکە کیتی تایبەت بە دەستنیشانکردنی کۆرۆنای گۆڕاو بهێنرێتە هەرێمی کوردستان.\nسەبارەت بە ئەگەری بڵاوبوونەوەی کۆرۆنای گۆڕاو و راگرتنى دەوامى قوتابخانەکان و سەرلەنوێ کەرەنتینەکردن، بریکاری وەزارەتی تەندروستی ئاشکرای کرد، لە ئەگەری بڵاوبوونەوەی کۆرۆنای گۆڕاو یاخود هەڵکشانی کۆرۆنای پێشتریش بێگومان وەکو وەزارەتی تەندروستی کۆبوونەوەمان دەبێت و بڕیاری پێویست دەدەین.\nلێدوانەکە لە کاتێکدایە کە پێشتر وەزیری تەندروستی عێراق ڕایگەیاند، جۆرە نوێیەكەی كۆرۆنا لە عێراق تۆماركراوە و تیمی تەندروستی لەشارەكانی عێراق بڵاوكراونەتەوە بۆ پشكنین و بەدواداچوون.\nحەسەن تەمیمی، وەزیری تەندروستی عێراق لەمیانەى ئەنجامدانى کۆنگرەیەکى ڕۆژنامەوانیدا کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە (15ی شوباتی 2021) وتی "یەكەم حاڵەتی توشبوون بە كۆرۆنای گۆڕاوی نوێ لە عێراق تۆماركراوە و داوا لە هاوڵاتیان دەكەین زۆر وریای خۆیان بن دوای دەركەوتنی جۆرە نوێیەكەی كۆرۆنا".\nوەزیری تەندروستی ڕاشیگەیاند، جۆرە نوێیەكە ئەگەری هەیە توشی منداڵیش ببێت و چەند حاڵەتێك تۆماركراون، جەختی لەوەشکردووەتەوە، هەموو توانایەك دابین كراوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی پەتاكە.