حوزه‌یران 2018 – basknet.org\nده رگاى په‌رله‌مان داخرا ،كۆتاییهاتنی ئه‌م خوله‌ی په‌رله‌مانیان راگه‌یاند\nبڕیاربوو ئه‌مرۆ په‌رله‌مانی عێراق دوا دانیشتنی خۆی بۆ درێژكردنه‌وه‌ی ته‌مه‌نی ساز بكات، به‌ڵام به‌هۆی ته‌واو نه‌بوونی نیسابی یاسایی، دانیشتنه‌كه له په‌سه‌ندكردنی ئه‌و پێشنیازه سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو، چونكه ته‌نیا 127 په‌رله‌مانتار له دانیشتنه‌كه‌دا ئاماده‌بوون، كه به‌لایه‌نی كه‌م بۆ په‌سه‌ندكردنی ئه‌و پێشنیازه پێویستی به 166 ئه‌ندام په‌رله‌مان بوو. دانیشتنی ئه‌مرۆ ئه‌نجوومه‌نی نوینه‌ران كه …\nله كه‌ركووك، سلێمانی، هه‌ولێر، دهۆك كۆمیسیۆن ده‌ستژمێری ده‌نگه‌كان ده‌كاته‌وه\nگوته‌بێژی فه‌رمی كۆمیسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق رایگه‌یاند: “چه‌ندین وێستگه و ناوه‌ند بۆ ژماردنه‌وه‌ی ئه‌و ده‌نگانه دیاری ده‌كرێن كه سكاڵایان له‌سه‌ره و له رۆژی سێشه‌ممه 3/7/2018ـه‌وه ده‌ست به ژماردنه‌وه‌ی ده‌ستیی ده‌نگه‌كان ده‌كرێته‌وه‌و ئه‌ندامانی كۆمیسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان”. هه روه ها له‌یس جه‌بر حه‌مزه وتيشي:”له چوارچێوه‌ی ئۆفیسی هه‌ڵبژاردنی هه‌ر یه‌كه له پارێزگاكانی (كه‌ركووك، …\nبه‌ڕێوه‌به‌ر‌ی ئاسایشی هه‌ولێر رایگه‌یاند كه هۆكاری ته‌قینه‌وه‌ی كۆگا چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نییه‌كه‌ی هێزی پێشمه‌رگه ئاسایی بووه و به‌هۆی ره‌چاونه‌كردنی مه‌رجه‌كانی هه‌ڵگرتنی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی ئاگر كه‌وتووه‌ته‌وه و دواتر ته‌قیوه‌ته‌وه. دكتۆر تارق نوری، به‌ڕێوه‌به‌ر‌ی ئاسایشی هه‌ولێر ، له‌باره‌ی ته‌قینه‌وه‌ی كۆگای چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی له به‌حركه به K24ی وت: “كۆگاكه كاتژمێر 4:00 به‌ربه‌یان …\nووتەبێژی بەرێوەبەرایەتی كارەبای سلێمانی نرخی كاتژمێرێك ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلیەكان بۆ مانگی حوزەیران (38.5) دینار و خشتەی پێدانی كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان لە سنوری پارێزگای سلێمانی بۆ مانگی تەمموز ئاشكرا دەكات. سیروان محەمەد، ووتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی كارەبای سلێمانی رایگەیاند؛ نرخی كاتژمێرێك ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان بۆمانگی ئایار بە (38.5) سی و …\nگه‌ر (زه‌رده‌چه‌وه و ئاوى لیمۆ) بخورێته‌وه چى روده دات\nگه‌ر (زه‌رده‌چه‌وه و ئاوى لیمۆ) بخورێته‌وه ، ئه‌م تێكه‌ڵه‌یه تواناى هه‌یه سيستميكى خۆراكى نایاب ببه‌خشێت به له‌ش ، بێگومان زۆرێك له ئێمه بیستومانه كه ئاوى لیمۆ چ كاریگه‌رییه‌كى سه‌رسورهێنه‌رى هه‌یه. ئه‌م تێكه‌ڵه‌یه زۆر به‌ئاسانى ئاماده ده‌كرێت و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا تواناى هه‌یه ته‌ندروستییه‌كى باشت پێ ببه‌خشێت ، كاریگه‌رییه‌كى باشى هه‌یه له‌سه‌ر …\nموقته‌دا سه‌در سه‌رایا سه‌لام هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه\nموقته‌دا سه‌در، رایگه‌یاند، گروپی “سه‌رایا سه‌لام” هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه، ته‌نیا له كه‌ربه‌لا و سامه‌ڕا نه‌بێت، داواشی له شوێنكه‌وتووانی كرد، ئه‌و چه‌كانه بگه‌ڕێننه‌وه كه له ده‌وڵه‌ت وه‌ریانگرتبوون، هه‌وره‌ها كاری سه‌ربازیشی له ده‌ره‌وه‌ی سنووری عێراق قه‌ده‌غه كرد. ئه‌م هه‌نگاو و بڕیارانه‌ی سه‌در له به‌یاننامه كه دا هاتوون كه له نووسینگه‌ی میدیای خويه وه بڵاوكراوه‌ته‌وه …


شیرین ئەمین رایده‌گه‌یه‌نێت، گروپێک لەپەرلەمانتاران بڕیاریانداوە بچنە سه‌ر شەقام‌و بەشداری لەناڕەزایەتیەکانی خەڵکدا بكه‌ن دژ بەپێنەدانی موچەکانیان. ئاماژه بۆ ئه‌وه‌ش ده‌كات كه بڕیارە ڕۆژی یەکشەممەی داهاتو وەکو 37 پەرلەمانتارە ناڕازیەکە کۆببنەوەو بڕیاربدەن تا لەهەولێریش بجوڵێن.\nئاوێنه: شیرین ئەمین، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان کە لەخۆپیشاندانەکەی دوێنێی پێنجشەمەی پارێزگای سلێمانیدا بەگازی فرمێسکڕێژ هێرشیکرایە سەرو بریندارکرا، ئاماژە بەوەدەکات گروپێک لەپەرلەمانتاران، بڕیاریانداوە بچنە نێو شەقام و بەشداری لەناڕەزایەتیەکانی خەڵکدا بكه‌ن دژ بەپێنەدانی موچەکانیان.\nشیرین ئەمین به‌دەنگی ئەمریکای راگه‌یاندووه، "گروپێکمان لە 37 پەرلەمانتار ڕاگەیاندووە، ئەم گروپە نەیهێشت کۆبوونەوەکانی پەرلەمان بەردەوام بێت، چونکە کۆبونەوەکان دوربون لەداواو خواستەکانی خەڵک، بەتایبەت لەم دۆخەدا کە هەرێم گرفتاری قەیرانی داراییەو موچە نادرێت."\nناوبراو ده‌ڵێت، وەکو ئەو 37 پەرلەمانتارە، بڕیاریانداوە بەردەوام بن لەفشارەکانیان بۆ سەر سەرۆکایەتی پەرلەمان‌و حکومەت، بەشداری لەهەر خۆپیشاندان‌و ناڕەزایەتیەکیشدا دەکەن، لەهەر ناوچەیەکی کوردستان ئەنجامبدرێت.\nئه‌وه‌شی وتووه، "بۆیە وەکو چەند پەرلەمانتارێک بەشداری خۆپیشاندانەکەی سلێمانیمان کردووە، بەڵام کاتێک ڕۆیشتین، کوچە و کۆڵانەکان بە هێز تەنراون، ئێمەش ویستمان دەستپێشخەری بکەین، تاهێزە ئەمنیەکان ڕێگە بەخەڵک بدەن، داوای مافی خۆی بکات، بەڵام ئەوان ڕوبەڕومان بونەتەوەو هێرشیانکردە سەرمان."\nبەپێی وتەی شیرین ئەمینی پەرلەمانتار، لەلایەن خۆپیشاندەرانی سلێمانیەوە، توندوتیژی بەرامبەر هێزە ئەمنیەکان نەنوێنراوە، سەرای سلێمانیش کە خۆپیشاندەران هەوڵیانداوە لێی کۆببنەوە، هیچ بارەگایەکی حیزبی و حکومی لەنزیکی نیە، له‌و روه‌وه ده‌ڵێت، "هێزە ئەمنیەکان دەستپێشخەریان کردو گازی فرمێسک ڕێژیان بەڕووی خۆپیشاندەراندا ڕژاند، کە برینداربوونی ئێمە و چەندین خۆپیشاندەری تری لێکەوتەوە، دواجار نەمانتوانی لە ئامانجەکەمان بەردەوام بین، بەداخەوە هێزە ئەمنیەکانی هەردوو زۆنەکە، بەڕێنمایی حیزب دەجوڵێنەوە."\nسەبارەت بەهۆکاری بەشداری نەکردنی هەر سی و حەوت پەرلەمانتارەکە لە خۆپیشاندانەکەدا، شیرین ئەمین ئاماژەی بەوەکرد دەبێت هەر پەرلەمانتارێک، گەر لەناوچەکەی خۆی خۆپیشاندان کرا، ئامادەیی هەبێت، تا پشتگیری شەقام بین.\nلەکۆتایی قسەکانیدا شیرین ئەمین ڕونیکردۆته‌وە كه بڕیارە ڕۆژی یەکشەممەی داهاتو، وەکو 37 پەرلەمانتارە ناڕازییەکە کۆببنەوە، بڕیاربدەن تا لەهەولێریش بجوڵێن، یاخود لەهەر کوچەو کۆڵانێکی کوردستان خۆپیشاندان کرا، پشتگیرو پشتیوان بن و لەگەڵیان بن.


2021-07-10 10:08 201 جار بینراوە کۆمێنت\nبۆئەوەی بگەیتە سەر رێگا سەرەکییەکە، دەبێت بەڕێچکەی قەدپاڵەکەدا بڕۆی. کە گەشتی، عیسایەکی هەڵواسراو پێشوازیت لێدەکات. رەنگە لەسەرەتادا دیمەنێکی وەها جێگای سەرنج بێت، بەڵام پاش تێپەڕینی کات دەبێتە ئاسایی. بێگومان عیسا لە دڵی بەهاکانی ئەمڕۆی رۆژئاوادایە، بە بەها لیبراڵەکانیشەوە، وەک تۆم هۆڵاند لەکتێبە قەبەکەی بەناوی دۆمینیون کە بەمانای سەروەریی دێت، بۆمان باس دەکات. بەڵام لەم ناوچەیە عیسای لە خاچدراو لەهەموو کونج و کەلەبەرێکە. ئەوەی دووڕیانەکەی ئێمە دیاریی مامۆستای گوندە سی ماڵییەکەیە، کە ساڵی رابوردوو تووشی کۆرۆنایەکی سەخت بوو، وەک پاداشتێک بۆ نەمردنی، پەیکەری عیسایەکی لەخاچدراوی لەدووڕیانەکەدا دروستکرد. عیسا وەها وێنادەکرێت کە یەکێک بێت لەکوڕانی ئەم ناوچەیە. ئەمە بەشێکە لەخەسڵەتی شارستانی ڕۆژئاوایی کە لەجێگاکانی ترەوە هەموو شتێک دەهێنێت و لەناو خۆیدا دووبارە بەرهەمی دەهێنتەوە. ئەمە نەک هەربەرامبەر ئاینی فەلەیی، بەڵکو بەرامبەر بودی و سۆفیزم و کەلتوورەکانی تریش دەکات. هەندێکجار ئەم بەکارهێنانە نێگەتیڤە، وەک لەمامەڵەی ئیسلامدا دەیبینین.\nپاش تیلەیەکی هاکەزایی لە خاچەکە، کە سیمبولی مردنە لەپێناو باوەڕو دژایەتی بەهێزو ئامادەیی ئازارچەشتنە بۆ ئەوانیتر، دەبێت بڕیاربدەی ئایا دەچیت بۆ گوندی ناو دۆڵەکە یان بۆ پەردوان کە بە سەر یاڵەکەوەیە. هەر ڕێچکەیەک هەڵبژێریت، ڕێگایەکی تەسکی پێچاوپێچە، بە دار سنەوبەر تەنراوە.\nمەزراکەی، کە من ئەمساڵ لێی دەمێنمەوە، سێ ماڵی گەورەیە. هەموو کونجێکی پڕیەتی لەیادەوریی و حەکایەت و وردە مێژوو، لە دڵی چیاکانی ئەلپدایە. ئەلپ کە یانی سپی، ئەو زنجیرە شاخانەیە کە لەناو دڵی ئەوروپادایە و وەک سییەکانی ئەوروپا وەهایە. جاران ئەم زنجیرە شاخانە وەک بەربەست دەبینران. هەروەها ئەوانەی کە پێویستیان بەدابڕان و دوورەپەرێزی بوایە بۆی دەهاتن. فرۆید لەسەردەمی خۆیدا هاتووەتە ئێرە، کتێبی تەوتەم باس لەئاینداریی ساویلکەیی خەڵکی ئەم ناوچەیە دەکات. وەک خۆی دەڵێت پاش ئەو کتێبە جارێکی تر نەیوێرا رووبکاتەوە ئەم ناوچەیە.\nلەڕابوردوودا ئێرە پانتاییەکی هەژاربوو، بەڵام لەگەڵ گەشەی ئەورپادا، بەبونیاندنانی ڕێگای خێرا، شەمەندەفەر، فرۆکەخانە، ئەم ناوچانە ئەمڕۆ شوێنی حەسانەوەی ئەوانەن کە لە شارە گەورەو جەنجاڵەکانەوە بۆی دێن بۆ وەرزش و حەسانەوەو بینینی دیمەنی جوان. ئەڵمانە پارە زۆرەکانی مینوشن، زۆربەی کۆتایی هەفتەکان، سەرباری ڕێگایەکی چەند کاتژمێریی، بە ماشێنە گرانبەهاکانیانەوە دێن بۆ ئێرە.\nکە من بە ئەلپدا دەڕۆم، بیر لە ئەوروپا دەکەمەوە، لەسەردەمێکدا کە ئەوروپا دوایین ڕۆژانی باڵایی و ناوەندێتی خۆی دەژی. ئەلپ ئەو جێگایەیە کە هێشتا ئەوروپای پێش باڵایەتی بوونی هەیە، لەکادێنە زۆرەکانی قەدپاڵەکان، لەژیانی دروێنەکردن و ئاژەڵداری، لەباوەڕداریی بە ئایین، لەگوندێتی.\nبینینی ئەم بەریەککەوتنە دیمەنێکی دەوڵەمەند دەدات بەدەرکەوتنی ئەوروپا لەڕەهەندەکانی ڕابورودوو و ئێستاو داهاتوودا. ئەم رۆژگارەی ئێمە لەهەموو شتێک زیاتر بەوە دەناسرێیتەوە کە سەردەمی ئەوروپا سەنتەرێتی کۆتایی هات.\nسەردەمی ئەوروپا سەنتەرێتی ئەو ڕۆژگارەبوو کە ئەوروپا لەبری هەمووان بیری دەکردەوە، بڕیاری دەدا، پۆلێنی دەکرد، دایدەهێناو جبەجێیی دەکرد. بەڵام لەهەمووی کارەساتبارتر ئەو وەرچەرخانەبوو کە بەسەر دۆخی گۆی زەویدا هات. وەک کارل شمت لە نۆمۆسدا پێمان دەڵێت، لەم قۆناغەدا سەرتاپا گۆی زەوی یاسای بە سەردا سەپێنرا. سەپاندنی یاسا یانی دابەشکاریی و ڕێکخستن و سنووربەندیی و کردنی مرۆڤەکان بە بوونەوەری سیاسی یەکە دروستکراوەکان. دۆخێک کە هۆکاری بنەڕەتی خوێنڕشتنێکی ناکۆتایە لەئاستی مرۆڤایەتیدا.\nرێکخستنەوەی خاکی دونیا، بە سوودی ڕێکخەر، دۆخێکی پلەبەندی وەهای دروستکرد کە ئەوروپا ببێتە ناوەندو دونیا ببێتە پەراوێز. ئێستا ئەم ناوەندگێڕێتییەو پەراوێزییە لەوەرچەرخاندایە. لێکدانەوە بۆ ئەم وەرچەرخانە زۆرە. هەندێک وەهای دەبینن کە مۆدێرنە بەدونیادا تەشەنەی کردووە. هەندێکی تر وەهای دەبینن کە سەرمایەداری هەر لەسەرەتاوە جیهانگیربووە. هەندێکی وەهای لێکدەدەنەوە کە مێژووی رۆژئاوا تەنها ٥٠٠ ساڵی رابوردووەو پێش ئەوە سەرتاپا مێژوی جیهان لەدەرەوەی ئەوروپا بووە.\nئەوروپا سەنتەریی؛ شتی جوانی زۆری داهێنا، بەڵام لەهەمانکاتدا شتی قێزەوەنی زۆریش. هەندێک چەمک سەرەتا درەوشاوەبوون، وەک گەشە، بەڵام ئەمرۆ چیدی وەها نابینرێن، بەتایبەتی لەسەردەمی قەیرانی ژینگەدا.\nئەوروپا سەنتەریی دونیای ئێمەی لەقاڵبداو هەتا ئاستێکی زۆریش لەقاڵبی دەدات. پەرتەوازەکردنی کورد بەسەر کۆمەڵێک وڵاتدا بۆ ئەوەی بتوێنەوەو بسڕێنەوە یەکێکە لەکارەکانی ئەوروپا سەنتەریی. دۆخێک کە بەهۆی کێشانی هێڵێکەوە لەپایتەختێکی دوور بەتێگەیشتنی هەندێک کەس لەناوچەکە، خەڵکێک دەبن بەخەڵکی جێگایەکی تر، زمانێکی تر بەسەریاندا دەسەپێنرێیت، دەبێت ژمارەیەکی بێشومار لە بێحورمەتی قبوڵکەن. ڕەنگە سیڤەر سەرەتای ئەم دیاردەیە بێت بۆ ناوچەی ئێمە.\nدیارە ئەوروپا سەنتەرێتی جودایە لەتاک جەمسەریی، ئەگەرچی لە هەندێک خەسڵەتدا هاوبەشن. لەئاستی بیرکردنەوەدا کۆتایی ئەوروپا سەنتەرێتی یانی کۆتایی بیرکردنەوە لەئەوروپا وەک دونیا. بەشێکی زۆری بیر و ئاگایی ئەوروپی وەها مامەڵە دەکات کە ئەوروپا یانی دونیاو ئەو بەشەکەی دونیا، هەرچەندە بوونیان هەیە، بەڵام کاریگەرییان نییە. سوپاس بۆ ژاپۆن و چین و هیندیش لەداهاتوودا، ئێستا دەقێک ناتوانرێت بنووسرێت، کە دونیا تەنها لە ئەوروپا یان رۆژئاوادا کورتبکاتەوە.\nکاتێک ئەوروپا پیردەبێت، سەنتەرێتی لەدەست دەدات، ئەوە نییە لەگەڵیدا بەئاسایی مامەڵە بکات، بەڵکو شەپۆلێکی بەرفراوان لەفاشیزم بەرهەمدەهێنت. بەڵام ئەم فاشیزمە ئەوروپییە وەک فاشیزمی جاران نییە. فاشیزمێک نییە کە مەترسی لەسەر مرۆڤایەتی یان گۆی زەویی دروست بکات، بەڵکو هەتا ئاستێکی زۆر خۆکوژییە. ئەگەر فاشیزمی ئەوروپی سەرکەوتووبێ لەهەڵوەشاندنەوەی کۆدەزگایەکی وەک یەکێتی ئەوروپا، ئەوا هیچ وڵاتێکی ئەوروپی نییە بەتەنها بەرگەی دۆخی جیهانی بگرێت.\nلەگەڵ سەرهەڵدانی سەنتەری تردا، ئێمەی کورد دەکەوینە نێوان سەنتەرەکانەوە، لەئێستادا دەکەوینە نێوان چین و رۆژئاواوە، بەتایبەتی کاتێک بە لاوازبوونی ئەوروپاو ئەمریکا، هیچ کام لەوڵاتانی ناوچەکە ناتوانن ببن بە ئەو هێزەی کە ناوچەکە کۆنترۆڵ بکەن.\nچوار وڵات ئەگەری ئەوەیان تیادایە کە ببنە هێزی هەرێمی و هەوڵی کۆنترۆڵی ناوچەکە بدەن، بەڵام هیچ کام لەم وڵاتانە هەموو پێداویستییەکانیان تیادا نییە.\nئەوەی پێویستە بۆ ئەوەی هەریەک لە عیراق، سعودییە، تورکیاو ئێران بکات بەهێزی ئیقلیمی ئەمانەن:\nیەکەم، هێندە توانای لۆجستی هەبێت کە بتوانێت ببێتە خاوەن سوپایەکی باڵا. دووەم، توانای بەرگریکردن لەسوپایەکی جوڵاو، سێیەم، توانای وەڵامدانەوە بۆ دۆخی لەناکاو. چوارهەم، توانای مانۆڕکردنی ئالۆز لەکاتی هێرشدا، پێنجەم، توانای کۆنترۆڵکردنی تیرەتۆریی داگیرکراو.\nبەپێی هەڵسەنگاندنەکانی پرۆفیسۆر ئیوجین گۆلبز لەزانکۆی نۆتردام هیچ کام لەوڵاتانی ناوبراو ئەو توانایانەی تیادا نییە. کەواتە پشێویی، مۆدێلی جیاواز، وردە هێزی زۆر، نەبوونی توانای رێککەوتن لەنێوان هێزەکاندا، سەرهەڵدانی هێزی\nنائاسایی لەخەسڵەتەکانی ئەم سەردەمە دەبن.\nکورد وەک چۆن هێشتا لەسەردەمی ئەوروپا سەنتەری تێنەگەشتووە، بەهیچ شێوەیەک ئامادەنییە بۆ سەردەمی فرە سەنتەری دونیا، لەهەموو ئاستەکاندا، ئاستی فیکریی، ستراتیژ، سیاسەت، ئابووری و زۆر بواری تر. کتێبەکەم دەربارەی چین کە لە ئەم دواییانەدا چاپ بوو هەوڵێکی بچووکە بۆ تێگەیشتن لەسەرهەڵدانی یەکێک لەسەنتەرە نوێ و کاریگەرەکان. بەڵام بەداخەوە لەبەر دۆخی خراپی بڵاوکردنەوەو کەمیی خوێنەر کتێبەکە ناگاتە دەست هەمووان.


کتێبی با ورچه سپییه‌کان هه‌ڵپه‌رن – Denegkan\nکتێبی با ورچه سپییه‌کان هه‌ڵپه‌رن\nbydengekan\tFebruary 11, 2009\tکتێبخانە\nکتێبی "با ورچه سپییه‌کان هه‌ڵپه‌رن"\nڕۆمانێکی 150 لاپه‌ڕه‌ییه و ده‌قه ئۆرژیناڵه‌که‌ی به زمانی سوێدییه. نووسه‌ری ئه‌م کتێبه (ئولف ستارک)، یه‌کێک له نووسه‌ره ناسراوه‌کانی ئه‌مڕۆی نێو کۆمه‌ڵگه‌ی سوێده و سیروان کاروانی له سوێدییه‌وه وه‌ریگێڕاوه‌ته‌سه‌ر زمانی کوردی. وێنه‌ی ڕووی به‌رگ به‌رهه‌می "لۆتتا کولهۆرن"ه.\nئه‌م کتێبه ساڵی 2009 له ده‌زگه‌ی چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی "لاشئێریکس پرینت" له برۆممای وڵاتی سوێد چاپ بووه.\nPrevious به‌ڵێ ده‌توانین.. به‌شی دوو\nNext كوردستان، بۆ هەڵبژاردنى لیستى جیا ،دەست دەدات….ئیبراهیم گەلەژێرى


پێشبینی بورجەکانی ئەمڕۆ 14ی تشرینی یەکەم لە خەندان لایفەوە بخوێنەرەوە.\nمتمانەت بە خۆت هەبێت بۆ ئەو هەنگاوانەی دەیان نێیت، لە کەوتن مەترسە، سەرقاڵی زۆرت بە کارکردنەوە لە پەیوەندی سۆزداریت دور دەخاتەوە، بۆیە وریابە لە چۆنیەتی دابەشکردنی کاتەکانت، ئاگاداری تەندروستیتبە، سیستمی خۆراکی تەندروست پەیڕەو بکە.\nئەرکەکانت دوامەخە و لە کاتی خۆیدا بە ئەنجامیان بگەیەنە، هێمنی خۆت بپاریزە و دڵنیابەرەوە لەوەی سەرنجت لەسەر ئەنجامدانی کارەکانتە بۆ ئەوەی نەکەویتە هەڵەوە، رێگەمەدە کەس لەبری تۆ بڕیار بدات و مەترسە لەوەی بڕیارەکانت بە کەسان دیکە بڵێیت.\nهەمیشە پێویست ناکات بەیارمەتیدانی کەسانی دیکە دڵسۆزی خۆت بسەلمێنیت، وشەیەکیش دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ کەسانی دیکە، چونکە زۆرجار وشەیەک هەمو ئەو شتەیە کە کەسانی دیکە پێویستیانە، کات تەرخان بکە بۆ خۆشەویستەکەت بەڵام با نەبێتە هۆی ئەوەی خۆت فەرامۆش بکەیت.\nکەسێک داوای ئامۆژگاریت لێدەکات، هەوڵبدە بە پێی ئەزمونی ژیانت ئامۆژگاری بکەیت و رێنمویی بکەیت، لەلایەنی کۆمەڵایەتیەوە پێگەی خۆت بزانە و هەرگیز خۆت بە بچوکتر لەوانی دیکە مەزانە، بەردەوامبە لەسەر هەوڵەکانت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەت.\nئەمرۆ وزەیەکی زۆرت هەیە، بەلام بیرۆکەیەکی باش نیە بۆ ئەوەی وزەکەت لە چالاکیە کۆمەڵایەتیەکانت بەکاربهێنیت، باشترە بۆ بەرەوپێشبردنی ژیانت وزەکەت بخەیتەگەڕ، هەرگیز لۆمەی خۆشەویستەکەت مەکە لەسەر قسەی چواردەورەکەت، خۆت خاوەنی بیرکردنەوە و بڕیاری خۆتبە.\nبەرپسیاریەتیەکی زۆرت لەسەر شانە، بەڵام ئەمە واتای ئەوە ناگەیەنێت ژیانی تایبەتی خۆت فەرامۆش بکەیت لەپێناو هه‌ڵگرتنی بەرپسیارێتیەکانت، مەترسە لەوەی داوای ئامۆژگاری لە کەسانی بە ئەزمونتر بکەیت و داوای رێنماییان لێبکەیت ئەگەر گرفتێک هاتە پێشت.\nبەڵێن بە کەسانی دیکە مەدە ئەگەر دڵنیانیت لەوەی بەڵێنەکانت دەبەیتە سەر، ئەگەر هەست دەکەیت ماندو بویتە باشترە پرۆژەکانت لە ئێستا بوەستێنیت و پشویەک وەربگریت، بەم شێوەیە زیاتر سەرنجت لەسەر پرۆژەکانت دەبێت وەک لەوەی بە ماندوبونەوە ئەنجامان بدەیت، خێزانەکەت هۆکارن بۆ سەرکەوتنی تۆ هەرگیز فەرامۆشیان مەکە.\nئاسان نابێت ئاگاداری هەمو ئەو روداوانە بیت کە رودەدەن بەڵام چاوت بکەرەوە و بزانە چ لە دەوروبەرت رودەدات، بەبێ ئاگاییەوە مەمێنەرەوە، ئەو چانسە دیتە بەردەمت کە گفتوگۆ بکەیت لە پێش هەموان، بۆیە خۆت ئامادەبکە.\nئێستا کاتی پشو وەرگرتن نیە، باشترە ئەرکەکانت بە جێ بگەیەنیت و دوای نەخەیت، ئەم چەند رۆژە بەهۆی سەرقاڵیتەوە شتەکانت لەبیر دەکەیت، هەوڵبدە سەرنج زیاترت هەبێت، ئێوارە خوانێک لەگەڵ خۆشەویستەکەت ئارامت دەکاتەوە.\nئەو بارودۆخە سەختەی ئەم ماوەیە پیایدا تێپەڕ دەبیت بە ئاسانی کۆتایی نایەت، بۆیە پێویستە بەهێز بمێنیتەوە و متمانە بەخۆبونت لەدەست نەدەیت، دەتەوێت گۆڕانکاریەک لە ماڵەکەتدا بکەت، به‌ڵام باشترە ئەم گۆڕانکاریە دوابخەیت و لە کاتێکی دیکەدا ئەنجامیان بدەت.\nهێمنی و ئارامی لە زۆر هەڵەکردن دورت دەخاتەوە، بەم شێوەیە هەستیار مەمێنەرەوە و قسەی نەرێنی کەسانی دیکە با کارت تێنەکات، لەبیری مەکە کە تۆ لەبری خۆت دەژیت نەک کەسانی دیکە، هاوڕێیەکت دەیەوێت دەربارەی بابەتێک قسەت لەگەڵدا بکات، کاتی بۆ تەرخان بکە.\nئاهەنگ گێڕان زیاتر دورت دەخاتەوە لە خەم و سترێس، هەوڵبدە زیاتر بەرەو ئامانجەکانت هەنگاو بنێیت، کۆڵ مەدە بە ئاسانی، ئەمرۆ مێشکت هێمن بکەرەوە و پاشان پلانێکی ورد دابنێ بۆ تەواوی هەفتەکەت، رۆژانە زیاتر گرنگی بە خواردنی سەوزە و میوە بدە.\nئه‌م بابه‌ته 56469 جار خوێنراوه‌ته‌وه


خواردنەوەی شیر پەیوەندی بە بەرزبوونی باڵای منداڵەوە هەیە؟\nلەسنوری هەڵەبجە و سلێمانی چۆن و کەی نەوت دابەشدەکرێت؟\nروونکردنەوەیەک لە بارەی دۆخی تەندروستى رۆژ نوری شاوێس بڵاوکرایەوە\nڕوونکردنەوە لە بارەی دەستپێکردنەوەی خوێندن لە ناو هۆڵەکاندا دەدرێت\nمەسرور بارزانی هەواڵێکی بۆ کرێنشینان راگەیاند\nتوێژینەوەیەکی نوێی زانستی سەلماندوویەتی خواردنەوەی شیر کاریگەری لەسەر بەرزبوونی باڵای منداڵ هەیە.\nتوێژەران لە ئەنجامی توێژینەوەیان لەسەر زیاتر لە ٧٠٠ منداڵ هەر لە کاتی لەدایکبوونیان تاکو تەمەنی ١٧ ساڵی ئەوەیان بۆ دەرکەوتووە کە خواردنی هەر پەرداخێک شیر دەبێتە هۆی زیادبوونی ٠،٣٩ سانتیمەتری باڵا لە تەمەنی ١٧ساڵیدا.\nئەوەش دەرکەوتووە کە خواردنەوەی ئاو و خواردنەوەکانی دیکە وەکو ئاوی میوە و ئەو خواردنەوانەی کە ماددەی شەکریان تێدایە، بە ئەندازەی یەک پەرداخ شیر کاریگەرییان لەسەر بەرزبوونی باڵا نەبووە.\nتوێژینەوەکە سەلماندوویەتی، خواردنەوەی شیر بە شێوەی رێکوپێک لە ماوەی ساڵانی گەشەی منداڵدا پەیوەندییەکی راستەوخۆی هەیە بە بەرزبوونی باڵا لە تەمەنی لاویدا و لەگەڵ ئەوەشدا نەخواردنی شیر یاخود خواردنی شیری ناسپیاتی وەکو شیری بادەم یان شیری سۆیا پەیوەندی بە کورتی باڵەوە هەیە.\nمنداڵانی تەمەن دوو بۆ سێ ساڵ دەبێت رۆژانە دوو پەرداخ شیر یان بەرهەمی شیرەمەنی بخۆن ، منداڵانی تەمەن ٤ساڵ تا ٨ساڵ دەبێت رۆژانە دوو پەرداخ و نیو شیر بخۆنەوە و مناڵانی تەمەن ٩تا ١٨ساڵیش دەبێت رۆژانە سێ پەرداخ شیر بخۆەوە.\nچۆن وادەکەیت منداڵەکەت باڵاى بەرزبێت؟\nبۆ ژنان..نابێت لەم کاتانەدا زەنجەفیل بخۆن\nچۆن پێشوەختە شێرپەنجەی مەمک ئاشکرا بکەین


سێ حاڵه‌تی دیكه‌ی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان تۆمار كران\n2020-03-08 [07:10 AM]\nدوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە جیهاندا وە زۆربوونی ژمارەی تووشبووان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەراست بەتایبەتی وولاتی ئێران کە سنورێکی بەرفراوانی هەیە لەگەڵ هەرێمی کوردستان و کاریگەری دەبێت لەسەر زیادبوونی ژمارەی هەڵگرانی ئەم نەخۆشیە. وەزارەتی تەندروستی بۆ گەڕان و پشکنینی گومانلێکراوانی هەڵگری ئەم ڤایرۆسە لە ڕێگەی دامودەزگاکان و تیمەکانی تەندروستی ڕۆژانە بەردەوامن بەمەش :\n1. ژمارەی هاوڵاتیان کە لە کەرەنتینەکان بوون (٢٩١٨) هاوڵاتین لە (٣١) شوێنی جیاواز کە لە ئێستادا تەنها (١١٢٨) هاوڵاتی لە کەرەنتین ماونەتەوە و (١٧٩٠) هاوڵاتی دەرچوون و گەڕانەوە ناو خانەوادەکانیان دوای تەواو بوونی ماوەی ١٤ ڕۆژ بوو.\n2. لەماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوو پشکنین بۆ (٥٦) گۆمانلێکراو ئەنجامدرا، هەولێر (٣٧)، سلێمانی (١٨)، دهۆك (١). کە لە نێویاندا (٣) نەخۆش دەرەنجامی پشکنینی تاقیگەیی پۆزەتیڤ دەرچوو و هەڵگری ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 یە، کە یەکێکیان ئافرەتێكی تەمەن (٥٢) ساڵە و خوشکی تووشبووەکەی دوێنێی شاری هەولێرە لە ووڵاتی ئێران گەڕاوەتەوە لە کەرەنتین دانرابوون، دوو تووشبووەکەی تر پیاون و یەکێکیان تەمەن (٥٣ ساڵ) لە ووڵاتی ئێران گەڕاوەتەوە و کەرەنتین کرابوو ئەوەی دیکەیان ( ٥٢ ساڵ) بەرکەوتووی تووشبووەکەی شاری سلێمان بوو کە گیانی سپارد.\n3. کۆی گشتی هەڵگرانی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە هەرێمی کوردستان (١٣) حالەتە لەنێویاندا (١) مردن هەیە و (١) نەخۆش بەتەواوی چاکبووەتەوە وە هەموویان لەژێر چاودێری پزیشکی دان و باری تەندروستیان لە ئێستادا جێگیرە.\nوەزارەتی تەندروستی دوپاتی دەکاتەوە پێویستە هاوڵاتیان پابەندی ڕێنماییەکانی تەندروستی بن بەتایبەتی دوورکەوتنەوە لە شوێنی قەلەبالغ و کەمترین بەرکەوتن لەگەڵ کەسانی دیکە و زوو زوو و بەردەوام دەست شوشتنی تەندروست لەگەڵ پەیوەندی کردن بە هێلی گەرمی ژمارە (١٢٢) لە کاتی پێویستدا.


ANF | باشاران: هزر و فلسەفەی ئۆجەلان ئەلتەرناتیف و ژیانی ئازادە\nباشاران: هزر و فلسەفەی ئۆجەلان ئەلتەرناتیف و ژیانی ئازادە\nگوتەبێژی ژنانی هەدەپە ئایشە ئاجار باشاران، جەختی لەسەر رۆڵ و هەلوێستی ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵلا ئۆجەلان کردەوە و گوتی: "هزرو فەلسەفەی ئۆجەلان ئەلتەرناتیف و بنگەیەکی ژیانی ئازادە".\nشه‌ممه, 30 Oct 2021, 18:29\nگوتەبێژی ئەنجومەنی ژنانی هەدەپە و پەرلەمانتارانی هەدەپەی ئێلح ئایشە ناجار باشاران نرخاندنێکی بۆ ئاژانسی هەوالی فورات کرد دەربارەی هێرشی دەوڵەتی تورک بۆسەر گەلی کورد، گۆشەگیری سەر ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵلا ئۆجەلان، ئامانجی جارنامە و قەیرانی ئابوری لە تورکیا.\n"لەدژی کورد شەرێکی بەرفراوان هەیە"\nئایشە ئاجار باشاران لە دەستپێکی گفتوگۆکەی خۆیدا باسی هێرشەکانی دەوڵەتی تورکی کرد بۆسەر هەدەپە و گەلی کورد و گوتی: " ماوەیەکی درێژە لەدژی گەلی کورد و هەدەپە هێرشێکی توندیان دەستپێکردووە نەک تەنها لسەر باکور بەڵکو، هێرش لەسەر باشور، رۆژئاوا و باکور گرێدایی یەکن، لەبەر کوردان لە سەدسالی داهاتوو لە رۆژهەڵتی ناوین هەندێک هێل دەگۆردرێن، لەسەر ئەو بنەمایە دەسەڵات دەیەوێت لە پلان و مانەوەی خۆیان بەردەوام بن، لەبەرئەوە، ئەوە ماوەیەکی درێژە هێرشیان دژ بە کوردان دەستپێکردووە بۆ ئەوەی کورد بێ ئیرادە و بێ ماف بمێنێت، لە ١٥ی نیسانی ٢٠١٥دا تاوکو ئیستا، دەوڵەتی تورک لەبەرامبەر کورد شەرێکی بەرفراوانی ڕاگەیاندبوو، لەکاتی چارەسەریدا هەندێک هەنگاوا هەبوون بۆ چارەسەری، بەڵام لەلایەن دەوڵەتی تورکیاوە تێکدرا، ئەمرۆ لە باکوری کوردستان لەدژی ئیرادە، زمان و هەبوونی کورد شەرێکی بەرفران ئەنجامدەرێت.\n"هزر و فلسەفەی ئۆجەلان ئەلتەرناتیف و ژیانی ئازادە"\nگوتەبێژی ئەنجومەنی ژنانی هەدپە ئایشە ئاجار سەرنجی خستەسەر گۆشەگیری لەسەر ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجەلان و وەکو پلانگێری وەسفکرد، گوتیشی: " ئەو پلانگێری نێودەوڵەتیەی کە لەئیستادا لەسەربەرێز ئۆجەلان جێبەجێ دەکرێت ئەو هێرشانەی ئیستا درێژەی ئەو پلانگێرییەیە، ماوەیەکی درێژە چاوپێکەوتن لەگەڵ بەرێز ئۆجەلان ئەنجام نەدراوە، فکر و فەلسەفەی بەرێز ئۆجەلان ئەلتەرفاتیفە بۆ بنیادنانی ژیانێکی ئازاد،\nئێمە ناتوانین سیاسەت و گۆشەگیری لەیەکتر جیابکەینەوە، ئیستا دەیانەوێت شەر لەنێوان کوردەکان دروست ببێت، دەیانەوێت لەم شەرەی نێوان کوردان سوود وەربگرن" ئەم پەیوەندییە سەدان ساڵە بوونی هەیە وە تاکو ئێستاش تەواو نەبووە."\n"دەوڵەت دوژمنی پارت و لایەنێک نیبە بەڵکو دوژمنی هەموو کوردە"\nباشاران دەربارەی دوژمنایەتیکردنی گەلی کورد گوتی: " با باشور ڕیفراندۆمەکە بهێنێتەوە بیر خۆی، کاردانەوەی تورکیا کە چۆن ڕیفراندۆمکەی قەبوول نەکرد و ڕەتی کردەوە، تورکیا خۆیان گوتیان"ئاو و زۆر پێداوایستی دیکە لەسەر باشور ببڕم" لەبەرامبەر ڕیفراندۆمەکەی باشور بووە ئاستەنگیکی گەورە، بابەتەکە بابەتی دوژمنایەتی هێزێکی کوردی نیە، چۆن کە لە رۆژئاوا یەکێتیەک دروستبوو دوژمن هێرشی کردە سەر رۆژئاوا، لە باشوریش هەمان شت دەرکەوت، ئەوە ڕاستیەکەیە کە دەوڵەتی تورک لە دژی حزبێک نیە بەڵکو دژی گەلی کوردە، کوردێک لە کۆێ بێت، دەسەڵاتی ئاکەپە و مەهەپە دەستدریژی دەکەن سەری و هێرشی دەکەنە سەر ئەو کوردە، ئەوە ڕاستی دەوڵەتی تورکە، ئامانجی دەوڵەتی تورک بێ ئیرادە مانەوەی کوردە.\n" مێژوو و نرخی کورد تێکدەدەن، لەناو دەبەن"\nباشاران باسی لە دانانی قەیوومەکان کرد کە شارەوانیەکانیان داگیرکردووە و گوتی: " بە تێکدانی شارەکانی کورد و بەدەستگیرکردنی هاوسەرۆکانی هەدەپە و پەرلەمانتاران و پلانی لە ناوبردنی کوردیان خستە بواری جێبەجێکردن ،قەیومەکان داندران لەسەر شارەوانیەکان، خەلکی بێتاوان ئەشکەنجە دەدەن و زیندانیان دەکەن، لە هەر شوێنێک نووسینێک هەبوو بە کوردی لایان برد، زۆر پەیکەری بەهای ئێمەیان تێکدا تا مێژووی ئێمە لەناوبچێت، هەوڵدەدەن بەم کارانە نەک تەنها مێژووی کورد بەڵکو دەیان مێژووی ئەو گەلانەی کە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست ژیاون لەناوببەن."\n"نەورۆز وەڵامی گەورە بوو بۆ دوژمن"\nگۆتەبێژی ئەنجومەنی ژنانی هەدەپە ئایشە ئاجار باشاران، باسی زیندانەکانی کرد کە سەدان ئەندامی هەدەپە لە زیندانەکان بەندکراون، و گوتی: "ئەو کەسانەی لە زینداندان زمان و چاند و کلتور و ناسنامەی خۆیان رەت نەکردووە، بە بیانوی جیاواز دەیانەوێت هەدەپە دابخن. هەر بۆیە بەهەموو جۆرێک هێرش بدەکەن، لە کۆبانی تێکشکان ئیستاش دەیانەوێت تۆڵەی بکەنەوە، هەڵوێستی گەلی ئێمە باشترین وەڵام بۆ دوژمن، وەڵامدانەوەی گەلی ئێمە باشترین وەڵام بوو کە کەس ناتوانێت دەرگای هەدەپە دابخات." \n"بەرێگەی دیموکراسیەوە ئـێمە ئەم کێشەیە چارەسەر بکەین."\nگوتەبێژی ئەنجومەنی ژنانی هەدەپە ئایشە ئاجار باشاران دەربارەی ئەو قەیرانە ئابورییەی کە لەتورکیا و باکوری کوردستان هەیە و بۆتە بابەتی رۆژ گوتی: "ئیستا کێشەی ئابوری لەناو گەل گەورەیە و بابەتێکی زۆ گرنگە بۆ گەلی باکوری کوردستان و تورکیا، هۆکاری ئسو کێشانە پەیوەندییەکانی دەسەڵاتدارانە، چونکە بە دیموکراسی سەیری کێشەکە ناکەن، هەمیشە لە پێناو بەرژەوەندی خۆیان، هەموو رۆژێک گەلی ئێمە ڕووبەڕووی برسێتی دەکرێتەوە، رێژەی برسیبوون بەردەوام لەزیادبووندایە، ئیستا گەلی ئێمە بە قەیرانێکی ئابوریدا تێپەر دەبیت و ئەو قەیرانە زۆر توندە، ئیستا ئاکەپە و مەهەپە دەوروبەری خۆیان دەوڵەمەند دەکەن، بۆیە تووشی ئەو قەیرانە ئابورییە بووین ،لەو جارنامەیەی کە ئێمە پێشکەشمان کردووە چارەسەری بۆ کێشەکان هەیە، ئێمە لەو جارنامەیەدا خاڵێکی زۆرمان لەبەردەم کۆمەڵگا داناوە و رامانگەیاندووە"ئێمە گوفتوگۆ بکەین و کێشەکان چارەسەر بکەین" وەکو ڕێگەی چارەسەری ئێمە ڕێگەی سێیەمان داناوە، کە ئەمەش ڕێگای دیموکراتی و چارەسەرکردنی کێشەکانە."\n"ڕێگری کارێکی مرۆڤانە نیە، ئێمە پشتوانی خەڵکی مەخموورین"\nلە دواییدا باشاران سەرنجی خستەجسەر ڕێگرییەکان بەردەم کامپی مەخموور و ئەو ڕێگرییەی بە تاوانێک لەدژی مرۆڤایەتی وەسفکرد و گوتی: "لەنزیکەوە چاودێری بارودۆخی کامپی پەنابەرانی مەخموور دەکەن، ماوەیەکی درێژە ئەم کامپە لەژێر فشاردایە، ئەو کۆمەڵگایەی ئێمە کە لە ئیستادا لە کامپی مەخموور دەژێن ئێش و ئازارێکی زۆریان بینیوە، بەهۆی هێرشی دەوڵەتی تورک پەنابەر بوون و لە مەخموور نیشتەجێبوون، لە ئەمرۆدا بەهۆی ڕێگرییکانی پەدەکە ژیانی خەڵکی ئەو کامپە لە مەترسیدایە، ئێمە هەمیشە دەڵێین، لەگەڵ خەڵکی خۆمانداین، ئێمە هیوادارین لەماوەیەکی کورتدا ئەم کێشەیە چارەسەر بکرێت، پێویستە ئەم کردەوانە لەدژی کۆمەلگا قەبوول نەکرێت کە هەندێک هێز لە پێناو بەرژەوەندی بنەماڵەیی خۆیان کۆمەڵگاکەمان بەکاردەهێنن، هەر بۆیە لەئیستادا لەهەر کاتێک زیاتر پێویستمان بە یەکێتی هەیە، فشارەکانی سەر کامپەکە کارێکی نامرۆڤانەیە و دەبێت بەخێرایی فشارەکان هەڵبگیرێن."


کوردیپێدیا - راگەیەنراوێک لە هاوپەیمانی دیموکراسی و دادپەروەرییەوە سەبارەت بە هێرش بۆسەر بارەگاکانی حدک و حدکا لە کۆیە\n📝 راگەیەنراوێک لە هاوپەیمانی دیموکراسی و دادپەروەرییەوە سەبارەت بە هێرش بۆسەر بارەگاکانی حدک و حدکا لە کۆیە | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nراگەیەنراوێک لە هاوپەیمانی دیموکراسی و دادپەروەرییەوە سەبارەت بە هێرش بۆسەر بارەگاکانی حدک و حدکا لە\nئەمڕۆ بارەگاکانی هەردوو حیزبی دیموکراتی ئێران (حدکا) و حیزبی دیموکراتی کوردستان (حدک) لە کۆیەکۆیە لەلایەن هێزەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە بۆمباران کران. لە ئەنجامی ئەو بۆردومانەدا چەندین قوربانی لێکەوتەوە.\nئەم رووداوە لەکاتێکدایە کە ناوچە سنورییەکانی هەرێم چەند رۆژێکە لەلایەن ئێران و تورکیاوە بۆردمان دەکرێن.\nوێرای نیگەرانی لە بۆردومانکردنی کۆیەو ناوچە سنورییەکان، جەخت دەکەینەوە کە ناکرێ خاکی هەرێم ببێتە سەرچاوەی هەڕەشە بۆ ئەمنیەتی دراوسێکان. ئێمە هه موو جۆرە توندو تیژی و شەڕێک محکوم دەکەین و خوازیاری ئەوەین رەوشی هەرێمی کوردستان توشی ئاڵۆزی نەکرێت و ناوچەکانی هەرێم نەکرێتە شوێنی ململانێ و یەکلاکردنەوەی گرفتە دەرەکییەکان، بۆیە داوا لە هەموو لایەک دەکەین ئارامی ناوچەکە بپارێزن و هیچ بەهانەیەک نەهێڵنەوە بۆ دروستکردنی بارگرژی و دەستتێوەردان.\nهەروەها داوا لە لایەنە پەیوەندیدارەکان و حکومەتی هەرێم دەکەین پەلەبکەن لەوەی بەدەم گرفتەکەوە بچن و رێگری بکەن لە دووبارەبونەوەی رووداوی لەو چەشنە.\nسەرەخۆشی لەکەسوکاری قوربانیەکان دەکەین و هیوادارین بریندارەکان خوا زوو شفیان بۆبنێرێت.\nووتەبیژی هاوپەیمانی دیموکراسی و دادپەروەری\n🏟 پارت / لایەن هاوپەیمانی دیموکراسی و دادپەروەری\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 10 2018 11:12PM تۆمارکراوە


جۆ بایدن کوردە؟\nبە گوێرەی راپۆرتێک کە لە رۆژنامەی ئیتار تاس بڵاو کراوەتەوە،رەچەڵەکی جۆ بایدن سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا دەگەڕێتەوە بۆ بنچینەیەکی کوردی.\nرۆژنامەی ئیتار تاسی روسی بڵاویکردووەتەوە، یەكێک لە زاناکانی زانکۆی MIT لە ویلایەتە یەکگرتووەکان گەیشتووە بەو ئەنجامەی کە جۆ بایدن کوردە و بە بنچینە کوردی کوردستانی رۆژهەڵاتە.\nبە گوێرەی توێژینەوەکە، رەچەڵەکی بایدن دەگەڕێتەوە بۆ رۆژئاوای ئێران لە سەردەمی قاجارییەکاندا و ناوی خێزانەکەیان بە بنچینە "بیدان" بووە، ئاشکراشی کردووە کە باو و باپیرانی بایدن لە پیرانشار نیشتەجێبوون و دواتر کۆچیان کردووە بۆ دەرەرەی ئێران.\nزاناکە رونیشیکردوەتەوە باپیرە گەورەی بایدن ناوی ئەبوبەکر خان بیدان بووە، دوای دروستبوونی کێشە لە ناوچەکە، پیرانشاری بەجێهێشتووە و بەرەو سنوری ئیمپراتۆریەتی عوسمانی رایکردووە و لە لوبنان کۆچی دوایی کردوە، دواتر کوڕێکی ئەبوبەکر خۆی و خێزاکەی گەیاندووەتە ئەمریکا و لەوێ کاری توتنی کردووە.\nزاناکە راشیگەیاند، لە ماوی ٢٠ ساڵی رابردوودا و کاتێک جۆرج بوش سەرۆکی ئەمریکا بوو، بایدن ئەم زانیارییانەی شاردوەتەوە تا نەبێتە هۆی کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران، سەرباری ئەوەش باراک ئۆباما سەرۆکی پێشوی وڵاتەکە ئاگاداری رەچەڵەکی بایدن بووە.\nلەبەر ئەم هۆکارە ئایسکرێم دووبارە مەخەرە ناو ساردکەرەوە\nپێنج نیشانە بۆ ئەوەی شوتییەکی شیرین هەڵبژێریت\nئایا سزادانی منداڵ ڕێگەیەکی باشە بۆ چاککردنی ڕەفتارەکانی؟


بەندکراوێکی کورد لە زیندانی ورمێ ڕێگەی چاوپێکەوتنی پێ نادرێ 13 / 2 / 2018\nدەسبەسەرکراوێکی کورد، دوای ٤٠ ڕۆژ ڕاگرتن لە گرتنگەکاندا، بۆ زیندانی ورمێ ڕاگواسترا و چارەنووسی هەروا ناڕوونە.\nبەپێی ڕاپۆرتی سەرچاو هەواڵدەرییەکان، هاووڵاتییەکی کورد، بە ناوی "محەممەد ئیبراهیمی"، تەمەن ٥٠ ساڵ خەڵكی گوندی "کۆنەلاجان"ی سەر بە شاری پیرانشار، دوای ٤٠ ڕۆژ دەسبەسەرکردن، بۆ زیندانی ناوەندیی ورمێ گواسترایەوە و لە کاتی لێكۆڵینەوەدا مافی هەبوونی پارێزەری پێ نەدراوە.\nپاش بەدواداچوونی بەردەوامی بنەماڵەی ئەو بەندکراوە کوردە، ئاگادار کراونەتەوە کە محەممەد لە زیندانی ناوەندیی ورمێدا ڕاگیراوە. بەرپرسانی ئەم زیندانە بە بنەماڵەکەیان ڕاگەیاندووە، کە "محەممەد ئیبراهیمی" هەتا کاتێکی نادیار مافی ئەوەی نیە چاوی بە کەس بکەوێ.\nمحەممەد ئیبراهیمی، رۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی ١٣ی بەفرانبار، لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتەوە دەسبەسەر کرابوو. تا ئامادەکرانی ئەو هەواڵە هۆکاری دەسبەسەرکران و ئەو تۆمەتانەی کە بە سەریدا سەپاون هیچ زانیارییەک لەبەر دەستدا نیە، بەڵام مەئموورانی ئیتلاعات هۆکاری دەسبەسەرکرانی ئەو هاووڵاتییەیان بۆ "هاوکاری کردنی لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری حكوومەتی ئێران" گەڕاندۆتەوە.


ئیدارەی گەرمیان، ڕوونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/21 - 8:55 PM\nبەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی ئیدارەی گەرمیان لەڕوونکردنەوەیەکدا، دەڵێت، پەیامێکی پیرۆزبایی ، کە سەرپەرشتیاری ئیدارەکە، بەهەڵە خوێندنەوەی بۆ کراوە، کە گوایە پابەند نابن بە قەدەغەی هاتووچۆ لەڕۆژانی جەژندا.\nڕونکردنەوەیەک لە ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی ئیدارەی گەرمیانەوە\nسەبارەت بەپەیامی پیرۆزبایی سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان بۆ جەژنی ڕەمەزانی پیرۆز لەھەندێک\nئەکاونت و پەیج لەتۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک پەیامەکە بەشێوەیەکی تر بڵاوکراوەتەوەو خوێندنەوەی نادروستی بۆکراوەو چەند دێڕێکی کەم لەدەقی نوسینەکە وەرگیراوە\n“سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان :جەژن ڕۆژێکی پیرۆزە لای موسوڵمانان و تایبەتمەندی خۆی ھەیە بۆیە ئێمە ڕێگای لێناگرین”\nڕاستی نوسینەکە لەپەیامی بەڕێز سەرپەرشتیاردا بەم جۆرە ھاتووە:\nسه‌باره‌ت به ڕۆژانی جه‌ژنی ره‌مه‌زانی پیرۆز به‌رپرسیارێتی حكومه‌تمان له‌به‌رامبه‌ر پاراستنی ئاسایشی ته‌ندروستی ڕاگه‌یاندووه‌و وه‌كو ژووری ئۆپه‌راسیۆنی ئیداره‌ی گه‌رمیان چه‌ند بڕیارێكمان ده‌ركردووه، كه‌تیایدا جه‌خت ده‌كه‌ینه‌وه له‌خۆپارێزی و خه‌ڵكپارێزی و داوامان وایه سه‌ردان و به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌مبكه‌ینه‌وه.\nجه‌ژن ڕۆژێكی پیرۆزه لای موسوڵمانان گرنگی و تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌و ئیمه ڕیگای لێناگرین به‌ڵكو ته‌نها داوامان وایه پابه‌ندبین به رینماییه ته‌ندروستییه‌كانه‌وه.\nلێرەوە داوا لەھەربەڕێزێک دەکەین مامەڵەی بابەتی و پیشەییانە لەگەڵ پەیام و بڵاوکراوەو دەقی ھەرنوسینێکدابکەن و ڕاستییەکان نەشێوێنن بۆئەوەی ھەموومان پێکەوە بتوانین خزمەت بە گەرمیان و گەرمیانییەکان بکەین.\nڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی ئیدارەی گەرمیان\n٢١ ی ئایاری ٢٠٢٠\nئيدارەی گەرمیانجەژنی رەمەزانقەدەغەی هاتوچۆ\nتەندروستی جیهانی، هۆشداری لەبارەی ڤاکسینی مەلاریا دەدات\nوەزیری ناوخۆی هەرێم: هاتوچۆی نێوان پارێزگاكانی هەرێم بە ڕێپێدانی ئەلكترۆنی دەبێت


ناساندنی جینۆسایدی ئه‌رمه‌ن له نێوان دوو ئۆز بایده‌میردا .... عه‌لی مه‌حمود محه‌مه‌د\nرۆژی پێنج شه‌مه 2ی حوزه‌یرانی 2016، رۆژێكی مێژویی بوو بۆ ئه‌رمه‌نیه‌كان، له‌و رۆژه نزیكترین هاوپه‌یمانی ئه‌وكاتی خه‌لافه‌تی عوسمانی كه ئه‌ڵمانیایه دوای 101 ساڵ و 39 رۆژ له ئه‌نجامدانی تاوانه‌كه، له رێگای په‌رله‌مانه 630 كورسییه‌كه‌یه‌وه دان به حه‌قیقه‌تی تاوانه‌كه ده‌نێت به جینۆساید كه خۆی هاوبه‌ش بووه تیایدا، به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌رله‌مانی (بۆندستاغ) ی ئه‌ڵمانیا دانی نا به جینۆسایدی ئه‌رمه‌نیه‌كان له لایه‌ن توركیاوه، ته‌نها 2 ده‌نگی ناشاز له ریزی پارتی دیموكراتی كریستان، یه‌كیان دژ و یه‌كیان ده‌نگی نه‌دا له پرۆسه‌كه بونی هه‌بوو، كه له راستیدا به‌هۆی هاوبه‌شیكردنی ئه‌ڵمانیا له تاوانه‌كه ده‌بوایا له پێش كۆماری ئۆرۆگوایه‌وه دانی به تاوانه‌كه‌دا بنابایا، كه كۆماری ئۆرۆگوای له كیشوه‌ری ئه‌مه‌ریكای لاتین له به‌رواری 20ی ئه‌برێل 1965 وه‌ك یه‌كه‌م وڵات دانی ناوه به جینۆسایدی ئه‌رمه‌نه‌كان له‌سه‌ر ده‌ستی توركیا، هه‌ر ئه‌و دان پێنانه بوو پاڵی به ئه‌رمه‌نیه‌كانی كۆماری ئه‌رمینیای سۆڤیه‌تییه‌وه نا داوای ئه‌وه بكه‌ن وڵاته ناوه‌ندییه‌كه‌یان دان به جینۆسایدی ئه‌رمه‌ن بنێت، ئه‌وه بوو له ساڵی 1967دا كۆماره‌كانی سۆڤیه‌ت یه‌كه‌م وڵات بوون مۆنمێنتیان بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی تاوانه‌كه‌و رێزگرتن له قوربانیه‌كانی له شاری یه‌ریڤان دروست كرد.\nئه‌وه‌ی لای من گرنگه له پرۆسه‌ی دان نان به تاوانی جینۆسایدی ئه‌رمه‌نه‌كان، بۆچونی دوو په‌رله‌مانتاری توركه له په‌رله‌مانی ناوه‌ندی ئه‌ڵمانیاو په‌رله‌مانی هه‌رێمی برۆكسل له به‌لجیكا، هه‌ردووك به پاشناوی ئۆزده‌میر ناوه‌كانیان هاتووه، یه‌كیان پیاو چه‌پی ژینگه پارێز و ئه‌وی دیكه ژنی حیجاب له‌سه‌ر نه‌ته‌وه‌یی ئیسلامی، هه‌ردوكیان له دایك بووی ده‌ره‌وه‌ی توركیا و په‌روه‌رده‌ی ژینگه‌ی رۆژئاوا، ئه‌م دوو ئۆزده‌میره به دوو هه‌ڵوێستی پێچه‌وانه سه‌باره‌ت به دۆسیه‌ی جینۆسایدی ئه‌رمه‌نی ده‌ناسرێنه‌وه، یه‌كیان پێشه‌نگ له بواری ناساندنی، بیركردنه‌وه‌یه‌كی مرۆڤدۆستانه‌ی ئه‌نته‌رناسیۆنالستانه، ئه‌وی دیكه سه‌رسه‌خت له ئاست ره‌تكردنه‌وه‌ی حه‌قیقه‌ته‌كان، به بۆچونی ئاینی و ناسیۆنالیزمه‌وه له ئاست ئه‌و هه‌موو ئێسك و پروسكه هه‌وڵوێست وه‌ره‌گرێت.\nجیم ئۆزده‌میر له دایك بووی 21ی دیسه‌مبه‌ری 1965ی شاری باد ئۆراخی ئه‌ڵمانیا، بنه‌چه چه‌ركه‌س، سه‌رۆكی لیستی سه‌وزه‌كان له په‌رله‌مانی ئه‌ڵمانیا، كه پێشتر له ساڵی 2007 به پێی بڕگه‌ی 301ی ده‌ستوری توركیا، كه بریتیه له (یاسای سوكایه‌تی به ناسنامه‌ی توركی) به پێی یاساكه تاوانه دان به كۆمه‌ڵكوژی له توركیا بنرێت، ج ئۆزده‌میرو و چه‌ند په‌رله‌مانتارێكی پارته‌كه‌ی تۆمه‌تباركران به پێشێلكردنی ئه‌و بڕگه‌یه له ده‌ستوری وڵات، به‌هۆی هه‌ڵوێستیانه‌وه له سه‌ر دۆزی ئه‌رمه‌ن و عه‌له‌وییه‌كان هه‌یانبوو، كه پێشتر به‌هه‌مان تاوان و پێشێلكردنی هه‌مان بڕگه‌ی ده‌ستوری توركیا نووسه‌ری ئه‌رمه‌نی هرانت دینك سزا دراو دواتر تیرۆر كرا، هاوكات رۆمانووسی ناسراو ئۆرهان بامۆك هه‌ڵگری خه‌باتی نۆبڵی ئه‌ده‌ب به‌هه‌مان بڕگه‌ی ده‌ستور سزادرا.\nج ئۆزده‌میر پارته‌كه‌ی به بۆنه‌ی یادی 101 ساڵه‌ی وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی تاوانه‌كه‌وه له 24ی نیسانی ئه‌مساڵ، پرۆژه‌ی ناساندنی تاوانی كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌نییه‌كانی له توركیا به جینۆساید پێشكه‌ش به په‌رله‌مانی ئه‌ڵمانیا كرد، له رۆژانی پێش ده‌نگدانه‌كه جیم ئۆزده‌میر به‌هۆی هه‌ڵوێسته شێلگیرانه‌كه‌یه‌وه له‌سه‌ر دۆسیه‌كه، ده‌كه‌وێته به‌ر هه‌ڕه‌شه‌ی توركه ئیسلامی و ناسیۆنالیسته‌كان، لێ گوێی نه‌دا به هه‌ڕه‌شه‌كان له وته‌كه‌یدا له په‌رله‌مان له چركه ساتی پێش ده‌نگدانه‌كه وتی: (80-90%ی سه‌رجه‌م هاووڵاتیانی ئه‌رمه‌ن، 98%ی پیاوانیان، 100%ی پیاوانی ئاینیان له‌ناو براون له‌و تاوانه) هاوكات له به‌شێكی دیكه لێدوانه‌كه‌ی هه‌مان رۆژی له په‌رله‌مان وتی: هه‌موو ئه‌و تاوانانه‌ی ئه‌ڵمانیا به‌رامبه‌ر به گه‌لانی ئه‌وروپا ئه‌نجامی داوه ده‌بێت به جینۆساید بناسرێت.\nج ئۆزده‌میر له درێژه‌ی بۆچونه‌كه‌یدا رایگه‌یاند گرنگه دان به رابردووماندا بنێن، نابێت توركیا شانازی به رابردووی خۆیه‌وه بكات، ده‌بێت رابردوو قه‌بوڵ بكرێت.\nته‌واو دژ به‌م هه‌ڵوێسته ئه‌خلاقیانه‌یه‌ی ج ئۆزده‌میر به‌رامبه‌ر به كۆمه‌ڵكوژی گه‌لێك كه گه‌له‌كه‌ی خۆی ئه‌نجامی داوه، ماهینۆر ئۆزده‌میر له دایك بووی 7ی دیسه‌مبه‌ری 1982 ی شایربێكی به‌لجیكا، یه‌كه‌م په‌رله‌مانتاری حیجاب له‌سه‌ر له ئه‌وروپا، په‌رله‌مانتار له په‌رله‌مانی هه‌رێمی برۆكسل له‌سه‌ر لیستی پارتی ناوه‌ندی دیموكراسی مرۆڤایه‌تی CDH، كه پارتێكی سۆسیالستی كریستانییه، له ساڵی 2009 به هێنانی ته‌نها 2501 ده‌نگ ئه‌و كورسیه‌ی به‌ده‌ست هێنا له په‌رله‌مانی هه‌رێمی برۆكسل، هه‌ڵوێستێكی دژ به هه‌ڵوێسته‌كه‌ی ج ئۆزده‌میر وه‌رده‌گرێت، نكۆڵی ته‌واو له بوونی تاوانه‌كه ده‌كات، ئه‌و پارساڵ له یادی 100 ساڵه‌ی ئه‌م تاوانه قێزه‌ونه‌دا، له به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ی ره‌تی كرده‌وه وه‌ڵام به پرسیاره‌كانی كه‌ناڵی ئاڕ تی ئێڵ ی تایبه‌ت بداته‌وه سه‌باره‌ت به پرسی جینۆسایدی ئه‌رمه‌نه‌كان له توركیا، له به‌رواری 29ی ئایاری 2015 له پارته‌كه‌ی ده‌ركرا، ئه‌مه‌ش روداوێكی گرنگ و هه‌نگاوێكی ئه‌خلاقیانه‌ی گرنگ بوو، لیژنه‌ی ئه‌خلاقی پارتی ناوبراو نای.\nپارتی ناوه‌ندی دیموكراسی مرۆڤایه‌تی ( (CDH له بڵاوكراوه‌كه‌یدا له 29ی ئایاری پارساڵ رایگه‌یاند، ماهینۆر ئۆزده‌میر كاتێك لیژنه‌ی ئه‌خلاقیاتی حیزبه‌كه‌مان بانگیان كردووه بۆ لێپرسینه‌وه له به‌رامبه‌ر خۆ دزینه‌وه‌ی له وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاری رۆژنامه‌نوسان سه‌باره‌ت به جینۆسایدی ئه‌رمه‌نه‌كان له توركیا، ره‌تی كرده‌وه دان به جینۆسایدی ئه‌رمه‌نه‌كان بنێت، له كاتێكدا هه‌ڵوێست وه‌رگرتن له به‌رامبه‌ر جینۆساید راڕایی قه‌بوڵ ناكات و ده‌بێت به رونی هه‌ڵوێست ده‌رببڕدرێت له‌سه‌ری، بۆیه به‌و هۆیه‌وه له پارته‌كه‌مان ده‌ركراوه‌و دورخراوه‌ته‌وه.\nهاوكات له به‌رواری 24ی نیسانی 2015، كه یادی 100 ساڵه‌ی تاوانی كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌نه‌كان بوو، 6 په‌رله‌مانتاری به‌لجیكی به ڕه‌گه‌ز تورك ئاماده‌ی په‌رله‌مان نه‌بوون ئه‌و رۆژه، بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداری نه‌كه‌ن له‌و ده‌قه بێده‌نگیه‌ی له په‌رله‌مانی به‌لجیكی راگه‌یه‌نرا بۆ گیانی پاكی قوربانیانی ئه‌رمه‌نی له یاداوه‌ری 100 ساڵه‌ی تاوانه‌كه.\nبه دوای ده‌ركردنی خاتوو ماهینۆر ئۆزده‌میر له پارته‌كه‌ی توركه ئیسلامی و ناسیۆنالسته‌كان له برۆكسل و ئه‌سته‌مبوڵ خۆپیشاندانی ناڕه‌زایه‌تیان بۆ پشتیوانیكردن له هه‌ڵوێسته‌كه‌ی به‌ڕێوه‌بردو وه‌ك قاره‌مان ناساندیان، ته‌نانه‌ت ئه‌ردۆگان و كچه‌كه‌ی سومه‌ییه هاتنه سه‌رخه‌ت به توندی ره‌خنه‌یان له ده‌ركردنی ناوبراو له پارتی ناوه‌ندی دیموكراسی مرۆڤایه‌تی CDHگرت، خۆپیشانده‌ران له‌سه‌ر لافیته‌كانیان نوسیبویان ماهینۆر ئۆزده‌میر شه‌ره‌فمانه، ماهینۆر و هه‌ندێك له نه‌ته‌وه‌یی و ئیسلامییه‌كان رایانگه‌یاند بۆیه له پارته‌كه‌ی ده‌ركراوه، چونكه حیجاب له‌سه‌ر بووه، گوایه سه‌رۆكی پارته‌كه‌ی بینویت لوتغنپێشتر دژایه‌تی به‌رده‌وامی كردووه، ئه‌مه له كاتێكدا ئه‌وی حیجاب له‌سه‌ر هه‌لپه‌رستانه له رێگای حیزبێكی به ئایدۆلۆژی سۆسیال كریستانه‌وه چۆته په‌رله‌مانه‌وه باوه‌ڕی به به‌هاكانی ئه‌و پارته نه‌بووه، ته‌نها بۆ گه‌یشتن به‌و كورسیه ئاماده‌ی په‌سه‌ند كردنی به‌رنامه‌ی ئه‌و پارته‌ی هه‌بووه، رێك ئه‌وانه‌ی ئه‌و رۆژه پشتیوانیان له ماهینۆر ئۆزده‌میر ده‌كرد، ئه‌مرۆ هه‌ڕه‌شه له ج ئۆزده‌میر ده‌كه‌ن.\nوه‌ك ده‌بینین ئێمه له نێوان دوو ئۆزده‌میرداین، یه‌كیان به‌هۆی هه‌ڵوێسته‌كانییه‌وه له دان نان به راستییه‌كان ده‌بێته پاڵه‌وانی هه‌موو مرۆڤایه‌تی، ئه‌وی دیكه ده‌بێته پاڵه‌وانی گروپه‌كه‌ی خۆی، مرۆڤایه‌تی پێویستی به نموونه‌ی یه‌كه‌مه، بۆ ئه‌وه‌ی نموونه‌ی دووه‌م كه سه‌رچاوه‌ی ماڵوێرانییه‌كانی رابردووه نه‌مێنێت.\nله كوردستاندا پێویستمان به چالاكوان و سیاسه‌تمه‌داری چه‌شنی ج ئۆزده‌میر هه‌یه، له به‌رامبه‌ر ئه‌و تاوانانه‌ی له رابردوودا له‌م نیشتمانه رویان داوه، حه‌قیقه‌ته‌كانی قه‌بوڵ بكات و دان به راستییه‌كاندا بنێت كه چه‌نده تاڵیش بێت، چاو له ئاستی تاوانی نه‌ته‌وه، ئاین، حیزب، سه‌ركرده‌كه‌ی نه‌نوقێنێت، له كاتی بڕیارداندا ته‌نها حه‌قیقه‌ت حاكم بڕیارده‌ر بێت به‌سه‌ر ویژدانیدا، پرسی جینۆساید پرسی گه‌ڕانه به دوای حه‌قیقه‌ته‌كان، ته‌نها ئه‌و حه‌كایه‌ته سواوه دوبارانه نییه ده‌نوسرێنه‌وه یان ده‌وترێنه‌وه، به‌ڵكه ئاشكرا كردنی نهێنییه‌كان و دان نانه به راستییه‌كانی رابردوو وه سزادانی تاوانبارانه.\nج ئۆزده‌میره‌كان و ئۆلكه‌كان (په‌رله‌مانتاری پارتی چه‌پی ئه‌ڵمانیا) فریادڕه‌سه‌كانی داهاتووی دۆسیه‌ی جینۆسایدی ئێزیدییه‌كان و ده‌رسیم و چه‌كه كیمیاوییه فرۆشراوه‌كانن به عێراق، مرۆڤه راسته‌قینه‌كانی داهاتوون، پێویستمان به‌وه‌یه نموونه‌یان زۆر بێت بۆ ئه‌وه‌ی رۆژه ره‌شه‌كانمان دوباره نه‌بنه‌وه.


نەوادى موهەندیس: گرژییەکانى نێوان ئەمریکا و ئێران بەرەو کوێ؟ | WtariKurd\nنەوادى موهەندیس: گرژییەکانى نێوان ئەمریکا و ئێران بەرەو کوێ؟\n– Posted on 2019-05-10بابەتی: سیاسی\nمێژووى ململانێ و گرژییەکانى نێوان ئەمریک او ئێران دوورو درێژن، لەو کاتەوە دەستیپێکردوە کە ئەمریکا لەدواى جەنگى جیهانى دووەمەوە وەکو جەمسەرێکى کاریگەرى سەرگۆڕەپانى سیاسى و ئابورى و ئەمنى دونیاى ئەوکاتە و تاکو ئێستاش دەرکەوتووە، تەنها ئەو کاتانە دۆستى دەوڵەتى ئێرانى پاشایەتى حەمەڕەزاشاى ئێران بوو تاسەرەتاى ساڵانى حەفتاکانى سەدەى ڕابووردوو، ئاشکرایە لەساڵى 1953دا هەر بە هەوڵى ئەمریکا بوو کە توانرا کودەتا بەسەر هێزى محمد موصدق بکرێت و حەمەڕەزا شا بگەڕێنرێتەوە سەر تەختى شاهانشاهى ئێران و ئیدى ئێران و شاهانشاکەى خۆیان بەقەرزبارى ئەمریکا دەزانى و هەمیشە ملکەچ و گوێڕایەڵ بوون، بەڵام کاتێک حەمەڕەزا شا هەستى کرد کە نرخى نەوت نزمە و کۆمپانیا نەوتیە جیهانیەکانیش کەوتونەتە دوژمنایەتیکردنى ئێران و داهاتى نەوتەکەى و گەرەکیانە بێهێزى بکەن، کەوتە دژایەتیکردنى ئەو کۆمپانیایانە و دواتریش ئەمریکا و ئەوەبوو ئەنجام بەڕووخاندن و سەرەونگومکردنى خۆى و ڕژێمەکەى کۆتایى هات لەساڵى 1979دا، ئیدى ئەمریکا و ئێران دواى ئەو مێژوەش و دواى ئەوەى کە کۆمارى ئیسلامى ئێرانى شیعە مەزهعەبى توندڕەو وخاوەن خەون و خەیاڵى فراوانخوازى و ناردنەدەرەوەى شۆڕشەکەى بۆ ناوچەکە و دونیاش هێندەى تر پەیوەندیەکان ساردووسڕبونەوە و تەنانەت کار گەیشتە ئەوەى ئەمریکا پیلانى ڕووخاندنى ئەو ڕژێمەش دابنێت لە ڕێگەى هەڵایسانى جەنگى 8ساڵەى عێراق ئێران و سەپاندنى گەمارۆى 30 ساڵەى سەرى. بەم شێوەیە دەبینین کە مێژووى پەیوەندیەکانى ئەمریکا و ئێران هیچ کات پەیوەندیەکى دۆستانەى گەرموگوڕ نەبوە بەدرێژایى 70 ساڵى ڕابووردوو.\nهەربۆیەش ئەم باکگراوند و هەڵبەز و دابەزە بەردەوامەى پەیوەندیەکانى نێوانیان هیچ متمانەیەکى پتەوى نەهێشتوە لەنێوانیاندا، لەلایەک ئەمریکا هەمیشە ویستویەتى ئێرانێکى دەوڵەمەند و خاوەن نەوت و نفوز و پێگە و گرنگى جیۆسیاسى لەپاڵ یەکێتى سۆڤێتى جاران و ئێستاى ڕوسیاى میراتگرى بلۆکى سۆسیالیستى لەخولگە و فەلەکى سیاسەت و بەرژەوەندیەکانى خۆیدا بسوڕێتەوە و نەبێتە مەترسى بۆ سەر بەرژەوەندیەکانى خۆى و هاوپەیمانەکانیشى لەناوچەکەدا لە وڵاتانى دەوڵەمەندى کەنداو و ئیسڕائیل و میسر و… هتد. لەلایەکى تریشەوە ئێران هەمیشە ویستویەتى خۆى وەکو وڵاتێکى زلهێزى ناوچەکە پیشان بدات و ململانێى لەلایەک لەگەڵ ئەمریکا و لەلایەکى تریشەوە لەگەڵ سعودیە و تورکیا و میسر و ئیسڕائیلدا دەکرد بۆ ڕابەرایەتیکردنى وڵاتانى ناوچەى ڕۆژهەڵاتى ناوین و گەرەکى بوو ببێتە پاڵەوان و یاریکەرى سەرەکى سەر گۆڕەپانەکە و هەژموونى سیاسى و ئابورى و ئەمنى و پلانەکانى خۆى بسەپێنێتە سەرهەموان.\nئێران مێژوویەکى دوووردورێژى هەیە لە ترس و تۆقاندنى وڵاتانى کەنداوى عەرەبى دەوڵەمەند و هەمیشە وەک مەترسیەکى گەورە خۆى پیشانیان داوە و هەوڵى زۆریشى داوە بۆ دەستبەسەراگرتنى بەحرەین و 3 دورگەى ئیمارات و لەڕێگەى نفوزى مەزهەبى شیعەشەوە خۆى خزاندۆتە ناو کۆمەڵگا عەرەبیەکانى یەمەن و عومان و سعودیە و بەحرەین و کوێت و عێراق و سوریا و لوبنان و میسر و تەنانەت مەغریبى عەرەبى و… هتد. لەم چەند ساڵەى ڕابووردوودا بەئاشکرا و بەنهێنى پشتیوانى لەهەر هێزێکى تیرۆریستى یان بەناو مقاوەمەتى شۆڕشگێڕى کردوە لە لوبنان و فەلەستین و سوریا و عێراق و یەمەن بۆ ڕووبەڕووبونەوە لەگەڵ ئەمریکا و بەرژەوەندیەکانى و هەموو جەنگ و ململانێکانیشى لەسەر زەمینە و ئاو وهەوا و لەناو گەلان و لەسەر حسابى ئەو وڵاتانە بەرپاکردوە دوور لە سنورەکانى خۆى. بەم شێوەیە ئەم ململانێ مێژوویەى ئەمریکا و ئێران بۆتە مۆتەکەیەکى ترسێنەر بۆ سەر تەواوى ناوچەکە و گەرەکە چارەسەرێکى سیاسى یان سەربازى یەکلایى بکاتەوە و ئیدى ناوچەکە بۆ ماوەیەکى کاتیش بێت دووربخرێتەوە لەو ململانێ ناڕەوایە کە هەیە.\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە، ئایا ئەم ململانێیە تاچەندى تر بڕدەکات؟ بەرەو کوێ و بەچ ئاڕاستەیەک کۆتایى پێدێت؟ سەرکەوتووى کۆتایى کام لا دەبێت؟ ناوچەکە چى بەسەر دێت؟ و زۆر پرسیارى تریش.\nپاڵپشت بەو ڕاستیانەى کەلەسەر زەمینەى واقع دەبینرێت و دەتوانرێت گریمانەى بۆ بکرێت،ئەوەیە کە ئەمریکا گەرەکێتى ڕێگا چارەسەرى سیاسى پیادە بکات تائەوئاستەى بڕدەکات ، لەڕێگەى بەسەرداچوونەوەى ڕێکەوتنە ئەتۆمیەکەى نێوان ئێران و وڵاتانى ئەوروپا و ئەمریکا کە ئەمریکا تاک لایەنە هەڵیپەساردوە و ئێرانیش هەڕەشەى هەڵوەشاندنەوەى دەکات. ئەمریکا گەرەکێتى گەر ڕژێمە ئیسلامیەکەى ئێرانیش بەتەواوەتى نەڕوخێنێت و بەدەردى ڕژێمى بەعسى ێدامى عێراقى نەبات ئەوا چنگ و پەلى بکات و نینۆک و کەڵبەکانى کورتبکاتەوە، بەشێوەیەک چیدى تواناى مەترسى و هەڕەشەى نەبێت لە ئەمریکا و هاوپەیمانەکانى، گەر ئێران ملکەچى نواند و بەمەرجەکانى ئەمریکا ڕازى بوو ئەوا دەتوانێت بەشێوەیەکى بێترس و بێهێز و لەخولگەى سیاسەت و بەرژەوەندیەکانى ئەمریکادا بمێنێتەوە و نەبێتە مەترسى زیاتر،گەر بەپێچەوانەشەوە بەڕەقى و بێ بەرنامە و غرورى سیاسى مامەڵەى کرد،ئەوا بەدڵنیایى ڕووخاندنى ئەو ڕژێمە مسۆگەرە گەر بەجەنگى گەرمیش نەبێتـ، ئەوا ئەمریکا لەڕێگەى سەپاندنى گەمارۆ ئابوریە توندەکانى سەر کەرتەکانى نەوت و غازى سروشتى و بەگشتى کەرتى وزە و دواتریش کەرتى دارایى و بانکى و دواتر کەرتى سەربازى و ئەمنى و پیشەسازى و دەریایى و ..هتد. ئیدى ئێران ملکەچ دەکات.\nجا بەم شێوەیە بەبێ بوونى داهات و بڕینى شادەمارى داهاتەکانى ئێران کە نەوت و غازى سروشتیە ناتوانێت خۆڕابگرێت و مەرگ و ڕووخاندنى خۆى مسۆگەر دەکات و بەم شێوەیە لەهەردوو باردا ئێران گەورەترین زیان بەر هێز و نفوز و ناو وناوبانگى دەکەوێت گەر ڕازیبێت یان ناڕازى و ئەمریکاش وەک زلهێزێکى دونیایى گەورە و بەتوانا و خاون نفوز و دەسەڵات و تەکنەلۆجیاى نوێ سەرکەوتنى گەورە مسۆگەر دەکات. ڕەنگە جەنگى ڕاستەوخۆى گەرم نەکرێتە سەر ئێران وەک ئەوەى کە ڕوویدا لەگەڵ عێراقدا لەبەر ئەوەى ئێران وڵاتێکى پان و پۆڕ و گەورە و خاوەن سنورێکى فراوان و خاوەن گەلانێکى زۆرینە مەزهەب شیعەى خاوەن بیروباوەڕى توندڕەو و دەمارگیرن بۆ دەسەڵات و مەزهەبەکەیان، بەڵام لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا پێکهاتەى گەلان و کۆمەڵگاى ئێرانیش یەک و یەکگرتوو نیە و گەلانى جیاواز لە فارس و کورد و ئازەر و تورکومان و عەرەب و بەلوش و… هتد. دەژین و ماوەى زیاتر لە 40 ساڵە لەجەنگ و لە ژێر بارى برسێتى و گەمارۆى ئابوریدا ژیان بەسەر دەبەن و چیدى تواناى بەرەنگارى و برسێتى زیاتر ناگرن.\nبۆیە ئەم ململانێیانە لەکۆتادا بەرەو ئاڕاستەى نەمان و سەرەونگومکردنى ڕژێمى ئیسلامى ئێرانى هەنگاو دەنێت و ناوچەکەش بەرەو ئارامیەکى کاتیش بێت دەچێت بەپێى پلانەکانى ئەمریکا و پاراستنى هاوپەیمانەکانى لەعەرەبەکان و لەپێش ئەوانیشەوە ئیسڕائیلە.\nبۆیە پێویستە لەسەر دەسەڵاتدارانى ئەم وڵاتانەى ناوچەکەوە بەگەورە و بچوکیانەوە بەهەژار و دەوڵەمەندیانە و بە بەهێز و لاوازیانەوە ململانێکانیان لەگەڵ ئەمریکاى زلهێزى دونیا نەگەیەننە ئاستێک کە خاڵى نەگەڕانەوە تێپەڕ بکات چونکە هیچکات ناتوانن درێژە بەو ململانێ نابەرابەریە بدەن، چونکە ئەمریکا وڵاتێکى دوورە دەستە و هیچ جەنگێک لەسەر خاک و گەلانى خۆى ناکات و بەڵکو تەواوى خەرجى و کاولکاریەکان لەسەر حسابى گەلان و خاکى وڵاتانى ناوچەکەیە،بۆیە ڕاستترین سیاسەت و پلان بریتیە لەوەى کە خۆیان و بەرژەوەندیەکانیان بگونجێنن لەگەڵ بەرژەوەندیەکانى ئەمریکا و زلهێزەکانى ترى ئەوروپا و ڕوسیاشدا، وازبێنن لە ململانێیەک کە کۆتایى شانۆگەریەکە بۆ هەموان ڕوونە و هەموو کودەتا و ڕاپەڕین و خۆپیشاندانە جەماوەریەکانى ناوچەکە و ڕووخاندنى ڕژێمە دیکتاتۆریەکانى ناوچەکە هەموانیان بەقازانجى ئەمریکا تەواو دەبن و دەستى ئەمریکا و دامودەزگا جاسوسیەکانى ئەو وڵاتانەى لەپشتەوەیە.\nڕاستیەکى حاشاهەڵنەگر هەیە کە بریتیە لەوەى، لەم قۆناغەدا نە ڕوسیا و نەوڵاتانى ئەوروپاش ناتوانن بەر بەهەژموون و سیاسەتەکانى ئەمریکا بگرن و بەتایبەتیش لەسەردەمى سەرۆک ترامپدا کە هیچ کەس و لایەنێک ناتوانێت پێشبینى هەنگاوە چاوەڕواننەکراوەکانى بکات و وەکو ئەمریکیەکى ڕەسەن مامەڵە لەگەڵ ڕووداوەکاندا دەکات و سیاسەتى ( دار و گوێزەرەکەى ئەمریکا) پیادە دەکات، دارەکە بۆ ئەو سەرکردە و وڵاتانەى ململانێى لەگەڵ دەکەن و گەرەکیانە لەخولگەى بەرژەوەندیەکانى دەربچن و گوێزەرەکەش بۆ ئەو وڵات و سەرکردانەى کە ملکەچدەکەن و گوێڕایەڵن بۆ ئەمریکا. جا گرەوى بردنەوە تاسەر لاى هیچ کام لە سەرکردەى ئەم ناوچەیە نیە، چونکە ئەمریکا لەپێناو بەرژەوەندیەکانى خۆیدا پشت دەکاتە نزیکترین دۆستى خۆى و تەنها وتەنها بەرژەوەندیەکانى خۆى دەپارێزێت و مامەڵەش لەگەڵ دیفاکتۆ و ئەمرى واقیعدا دەکات و هیچ کات دۆست و دوژمنى تاسەرى نەبوە و ناشبێت. جاهەق وایە هەموو سەرکردەکانى ئەم ناوچەیە ئەم ڕاستیە هەرگیز لەبیر نەکەن و خۆیان و سێبەرەکانیان لەبەرامبەر ئەمریکادا لێ گەورە نەبێت ، چونکە هەموانیان هەر لەڕێگەى ئەمریکاوە هاتونەتە سەر دەسەڵات و پشتیوانیان لێکراوە، نەک بە دەنگ و پشتیوانى گەلەکانیان و لەبەرئەوەى هیچ کام لەو سەرکردانە ڕێزى دیموکراسى و مافى گەلەکانیان و دادپەروەرى کۆمەڵایەتیان لەلا نەبوە و تەنها بڕوایان بە بەکارهێنانى هێز و تۆقاندن و ترس و گرتن و کوشتن و ڕاوەدونانى سیاسى هەبوە، هەربۆیەش لە نزیکترین هەلدا گەلەکانیان پشتیان تێدەکەن و ئاواتەخوازن هێزێکى دەرەکى ببێتە فریادڕەسیان و هاوکارى بکەن بۆ ڕووخاندنى ڕژێمە دەسەڵاتدارە تاکڕەو و زاڵم و چەوسێنەرەکانیان، ئتترین ئەمریکاش دەتوانێت لە کورتترین ماوەدا و بە دەرزیەکى بچوک میزڵدانە فوتێکراوەکەیان بتەقێنێتەوە و پوچەڵ بکاتەوە.وەکو دەڵێن (پەند بۆ ئەو کەسانەیە کە پەند وەردەگرن).


شاندی هەرێم بۆ گفتوگۆكردن لەسەر بەشە بودجەی ٢٠٢١ دەچێتە بەغدا – کوردی – RojNews.News\nشاندی هەرێم بۆ گفتوگۆكردن لەسەر بەشە بودجەی ٢٠٢١ دەچێتە بەغدا\n06/09/2020 - 2:46:42 pm\nبڕیار وایە ڕۆژی سێشەمە شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە سەرۆكایەتی قوباد تاڵەبانی بچێتە بەغدا و تەوەری سەرەكی كۆبوونەوەكەش بریتی دەبێت لە گفتوگۆكردن لەسەر ناردنی مووچەی فەرمانبەران و پشكی كورد لە بودجەی ساڵی ٢٠٢١ی عێراقدا .\nهەرچەند بریار وابوو ئەمڕۆ شاندی هەرێم بگاتە بەغدا بەڵام بەهۆی چەند كێشەیەكەوە شاندەكە سەردانی بەغدایان نەكرد و بڕیار وایە لە ناوەڕاستی ئەم هەفتیە شاندەكە بچێتە بەغدا.\nسەرچاوەیەك لە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم بەڕۆژنیوزی ڕاگەیاند، بڕیار وایە ڕۆژی سێشەمە شاندی هەرێمی كوردستان بە سەرۆكایەتی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی حكومەت و ئەندامێتی وەزیرانی دارایی و پلاندانان، سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیران و سەرۆكی دیوانی ئەنجوومەنی وەزیران بچنەوە بەغدا و لەگەڵ هەریەكە لە سەرۆك وەزیرانی عێراق و سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران كۆببنەوە .\nئەو سەرچاوەیە، وتیشی: تەوەری كۆبوونەوەكان تایبەتن بە پرسی بودجە و ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم و گفتوگۆ لەسەر پرۆژە یاسایی بودجەی ساڵی ٢٠٢١ی عێراق و پشكی هەرێم لەو پرۆژە یاسایە چەند دەبێت و بەچ میكانزمێك بەغدا ڕازی دەبێت مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بنێرێت.\nشارەوانی هەڵەبجە: ناتوانین مامەڵەی هاوڵاتیان جێبەجێبکەین\nکۆدار: تێکۆشان لەسەر ڕێبازی بەرخۆدانی شەهیدان گەرەنتیی ئازادی نەتەوەکەمانە


پانۆرامای ڕووداوەکانی ژن لە ٢٠١٨ دا – RojNews.News\n24/02/2020 - 2:55:11 pm\nسێشەممە, 25 ديس 2018 – 07:47 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nلەدوای تێپەڕینی چوار ڕۆژی یەکەمی سەرەتای ساڵ بە بێدەنگیی، لە ڕۆژی پێنجەمدا چالاکیی دەستیپێکرد و چواره‌مین کۆنگره‌ی ڕێکخراوى ژنانى ئازادى کوردستان- ڕژاک به دروشمی “به هۆشیارکردنه‌وه و ڕێکخستنی ژنان، سیستمی خۆبه‌ڕێوه‌بردنی دیموکراتییانه‌ی گه‌ل بنیاتده‌نێین” بەڕێوەچوو، کە تییدا باس لە کێشەکانی ژنانی باشور کرا و چارەسەرییەکان دەستنیشان کران، هەروەها هەڵسەنگاندن بۆ کار و چالاکیی رێکخراوەکە کرا و پێشنیارەکان وەرگیران، ئەندامانی دەستەی بەڕێوەبەریی نوێ-ش هەڵبژێردران.\nبەپێی ڕاپرسیی و بەدواداچوونێکی ڕێکخراوی وادی ئەڵمانی، کە لەگەڵ سێ هەزار کەس لە ئیدارەکانی گەرمیان و ڕاپەڕین و پارێزگای هەولێر ئەنجامیدابوو، لە حەوت مانگی یەکەمی ٢٠١٨-دا ١٤٤ کچ خەتەنەکراون، کە تەمەنیان لەنێوان ٠ – ١٨ ساڵبووە و زۆرترینیشیان تەمەنیان لەنێوان ٤ – ١٤ ساڵییدا بووە.\n٢٧ی تشرینی یەکەم لە شاری سلێمانی لەلایەن گروپێکی سەربەخۆوە پرۆژەی ‘ژن ژیانە مەیکوژە’ ڕاگەیەندرا، کە له باشوری کوردستان و ئه‌وروپا کارده‌که‌ن.\nلە ٩ی تشرینی دووەم بە دروشمی ‘بە تێکۆشانی ژنانی گەنج داگیرکەریی لە ناو دەبین’، دووەمین کۆنفرانسى ژنانی گەنجی تێکۆشەر لە شاری سلێمانی بەڕێوەچوو.\n١٢-ی کانوونی یەکەملە هۆڵی سەعد عەبدوڵا لە شاری هەولێر، ژنانی ناو سەرکردایەتیی حزبە سیاسیەكانی باشووری کوردستان، کە لەناو گروپی ئاشتی ژنان-دا جێگایان گرتووە، سێیەمین دیداری لوتکەیان ئەنجامدا.


چۆن خۆت له خه‌یاڵپڵاوی بیرێك رزگار ده‌كه‌یت؟ … عیماد عەلی – Dengekan\nbyDenegkan\tMay 13, 2018\tGeneral\nكاتێك زانایه‌كی په‌ره‌سه‌ندن قسه بكات یان بابه‌تێك راڤه بكات، ته‌نها لێكدانه‌وه‌ی ورد و فه‌لسه‌فیانه‌ی بۆ ناكات، به‌ڵكو له پشت هه‌ر وشه‌یه‌كیه‌وه زانستێك لێكده‌داته‌وه .\nله هه‌ر قۆناغێكی مێژوییدا، بلیمه‌تێكی راسته‌قینه‌ی سودبه‌خش به ره‌وتی ژیانی مرۆڤایه‌تی هه‌ڵده‌كه‌وێت و ناوی به‌نه‌مری ده‌مێنێته‌وه، له‌به‌رامبه‌ردا و له په‌راوێزی میژووشدا خه‌ڵكانێك قوت ده‌بنه‌وه جگه له ناوی خۆیان هیچ شتێك پێشكه‌ش ناكه‌ن له قازانجی كۆی گشتی خه‌ڵكدا بێت. له ره‌وڕه‌وه‌ی مێژووی مرۆڤایه‌تیدا، زۆر بابه‌تی گرنگ هه‌ن ته‌نها له‌به‌رژه‌وه‌ندیی مرۆڤدان و پاڵ به ژیانه‌وه ده‌نێن بۆ پێشه‌وه بروات، له به‌رامبه‌ریشدا یان ئه‌گه‌ر وردبین بین له ته‌نیشت مێژووه‌وه، به‌ربه‌ستی وا هه‌ڵده‌تۆقن له جه‌وهه‌ردا جگه له رێگری هیچ گرنگی و سودێكیان نیه بۆ بره‌ودان به ژیانی مرۆڤ به گشتی.\nدیاره ره‌وتی گۆڕانی گشتی ژیانی مرۆڤایه‌تی و سه‌رجه‌م بواره‌كانی په‌یوه‌ست به پێویستیه‌كانی مرۆڤ به‌رده‌وامه و، له‌وێشدا یه‌كێك له‌و بابه‌تانه‌ی به دوور له پێویستی راسته‌قینه‌ی ژیانی مرۆڤایه‌تی رووبه‌رێكی تایبه‌تی خۆی وه‌رگرتربێت، مه‌سه‌له‌ی خه‌یاڵ و غه‌یب و ئاێدیاڵه. ئه‌مه‌ش خۆی له خۆیدا هاوشانی بواره‌كانی تر خۆی خستۆته نێو سه‌رجه‌م كایه‌كانی ژیانی مرۆڤایه‌تیه‌وه و؛ خۆی نوساندووه به ره‌وتی په‌ره‌سه‌ندنی شته سروشتیه هه‌مه‌چه‌شنه‌كانه‌وه، یه‌كێك له‌و پرسه گرنگانه؛ بابه‌تی په‌ره‌سه‌ندنی خه‌یاڵ و په‌رستگاكانه، واته جگه له ئاینه یه‌ك له دوای یه‌كه‌كان و له‌هه‌مان كاتدا بوونی زۆر خودایی له رووبه‌رێكدا كه له‌گه‌ڵ ئاستی بیركردنه‌وه‌ی مرۆڤی ئه‌و قۆناغانه‌دا گونجاوه، واته پلۆرالیزمی خودایی هه‌مه‌جۆر، بتپه‌رستی له پاش قۆناغی داستانه‌كان خۆی سه‌پاندووه، له‌وێشدا خه‌ڵكانێك هه‌بوون بۆ مه‌به‌ستی تایبه‌تی جۆراوجۆری خۆیان ئایینیان به‌كارهێناوه. به واتایه‌كی تر، قوناغه‌كانی په‌ره‌سه‌ندنی ئایین له پاش سه‌رهه‌ڵدانی یه‌كتاپه‌رستی، به سێ ئایینه سه‌ره‌كیه‌كه كۆتایی هاتووه و، ئه‌مرۆش تا راده‌یه‌ك حه‌قیقه‌تی ئه‌وه ده‌ركه‌وتووه كه زۆر له‌و غه‌یبانه له نێوه‌خندا ساخته‌بون. هه‌روه‌ها تادێت ئه‌وه بۆ هه‌مووان روون ده‌بێته‌وه و جگه له به‌رهه‌می غه‌یبیی دوور له حه‌قیقه‌ت هیچ شتێكی تێدا نادۆزرێته‌وه .\nئه‌گه‌ر غه‌یب و خه‌یاڵپڵاوی گه‌یشتبێته دواقۆناغی خۆی و بوار نه‌مابێت به پێی بارودۆخی سه‌رده‌م جێگره‌وه بۆ دوای خۆی و ته‌نانه‌ت رابه‌رایه‌تیش دروستبكات، واته به كۆتاییهاتنی دوا رابه‌رایه‌تی غه‌یبی و بوارنه‌دان بۆ سه‌رهه‌ڵدانی كه‌سێكی سه‌رقالبوی غه‌یبیی نوێ، په‌ڕینه‌وه‌یه‌ك بۆ سه‌ره‌تای ژیانی پیشكه‌وتوو روویداوه، كه ئه‌مه‌ش له سه‌ره‌تای قۆناغی یه‌كجار درێژی حوكمی عه‌قڵ و دونیای سكیولاریزمدا خۆی ده‌بینێته‌وه و ده‌روازیه‌كی نوێ بۆ دونیای مرۆڤایه‌تی راسته‌قینه ده‌كاته‌وه. سه‌پاندنی بیریی كۆتا رابه‌ری باوه‌ر غه‌یبی و بوار نه‌دان بۆ هاتنی یه‌كێكی تر پاش خۆی، بێ مه‌به‌ست و به ناراسته‌وخۆ سودێكی باشی بۆ خه‌ڵك بووه كه هانی بیكردنه‌وه‌ی زانستیانه‌ی عه‌قلی مرۆڤایه‌تی داوه و قۆناغی پۆست خه‌یاڵ و غه‌یب خۆی فه‌رزكردووه. له‌م باره‌وه یه‌كێك له ئه‌ڵته‌رناتیڤه راسته‌قینه‌كان كه توانای گه‌وره‌ی هه‌یه بیری ئایدیاڵی له بناغه‌دا هه‌ڵته‌كێنێت؛ زانسته، له‌وێشدا زانایانی راسته‌قینه‌ن كه به‌م ئامرازه سه‌رده‌میانه ده‌توانن غه‌یب ره‌تبكه‌نه‌وه و جێگه‌ی (خه‌یالی پیرۆز) بگرنه‌وه و خه‌یاڵپڵاویی بوونی ئه‌م جۆره په‌رستگایانه به‌م شێوه ساخته‌كاریه كه‌سیه‌ی تا ئه‌مرۆ واهاتووه، وه‌ك په‌ناگه‌ی نه‌زانین و رووكردنه غه‌یب و فشاره ده‌روونیه‌كان، بۆ هه‌مووان ده‌ربخه‌ن.\nزۆر زانای بلیمه‌ت هه‌ن به بوێری و باوه‌ربه‌خۆبون و پڕ توانا زانستی و متمانه‌كردن به ئامرازه كاریگه‌ر و به‌تینه‌كه‌یانه‌وه كه ئه‌ویش هه‌ر زانسته، ده‌توانین به جیاوازیه‌وه بڵێین جێگه‌ی (دوا رێبه‌ری خه‌یاڵپڵاوی غه‌یبیانه‌ی) گرتۆته‌وه، ئه‌مه‌ش به پشت به‌ستن به زانست و زانیاری و به‌ڵگه و سه‌لماندن و دوور له وه‌هم بۆ مرۆڤایه‌تی و، هه‌موو كارێك ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌پشت ئه‌و درزه ته‌سكه‌ی په‌چه فه‌لسه‌فیه‌كه‌وه ده‌ربكه‌ن و باڵاپۆشی غه‌یبی و ئایینی به قه‌ناعه‌تی خودیه‌وه له‌به‌ری ئه‌و كه‌سانه داكه‌نن و هه‌لاهه‌لای بكه‌ن، زانایان و رابه‌رانی گه‌وره‌ی زانست و فه‌یله‌سوفانی بوێر، تاكه هیوان به ئازایانه و راشكاوی و بێ په‌رده‌وه ده‌ستیان بۆ بابه‌تێك بردبێت و به فكر و بوێری و زانسته‌وه ژه‌هری ئاماده‌كراوی به‌رده‌م هه‌موو تاكێكی بیر خه‌یاڵپڵاویان رژاندبێت و، زه‌مینه‌یان خۆشكردبێت بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵك بكه‌وێته سه‌ر راسته رێگه‌ی حه‌قیقه‌ت. بۆیه وا به باشی ده‌زانم كه زانا و داناكانی بواری بایۆلۆجی و فیزیك به سه‌رقافڵه‌ی زانا باڵاكانی فه‌لسه‌فه و زانستي دوور له غه‌یب ناوبنێم، كه به تایبه‌تی بۆ رۆژهه‌ڵاتی نغرۆی غه‌یب په‌رستن تێگه‌یه‌نه‌رتره، واته به له‌گۆڕنانی خه‌یاڵپڵاویی بوونی غه‌یبپه‌رستی به‌ده‌ستی زانست و فه‌لسه‌فه‌ی دروست، قۆناغی پۆست خه‌یاڵیزم له‌سه‌ر ده‌ستی فه‌یله‌سوفان و زانایانی فه‌لسه‌فه و بایۆلۆجی و فیزیزیك به تایبه‌تی ده‌ست پێده‌كات.\nله‌م قۆناغه‌ی ژیانی مرۆڤایه‌تیدا، بلیمه‌تیی زۆر له‌و زانایانه ده‌یسه‌لمێنێت كه له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م زه‌مه‌نه ده‌ژین، به تایبه‌تی بۆ رۆژهه‌ڵات و له واقیع و بیری گشتی زۆرینه‌ی گه‌لاندا زۆر پیشكه‌وتووترن و هیلاكیه‌كی ده‌وێت بۆ ئه‌وه‌ی لێیان تێبگه‌یت و له‌هه‌مان كاتدا خه‌ڵك به بۆچون و تێزه‌كانیان وریا بكه‌یته‌وه..\nئه‌گه‌ر راوبۆچونه هه‌مه‌چه‌شنه‌كانی ئه‌م جۆره زانایانه به‌وردی بیخوێنیته‌وه و تیڕامانی قووڵی تیدا بكه‌یت، به‌مه‌رجێك دوور بیت له بریار و مه‌رج و ترس و دڵه‌راوكێی پێشوه‌خت و ته‌نانه‌ت خاوه‌ن زانیاریه‌كی كه‌میش بیت، كه له خوێندنه‌وه‌ی تێزه‌كانیان ده‌بیته‌وه (مه‌حاڵه) هه‌ست نه‌كه‌یت به گۆڕانی ئه‌رێنی له رووی فكر و فه‌لسه‌فه‌ی خۆتدا، به تایبه‌تی له لایه‌نی خه‌یاڵ و وه‌همه‌وه.\nلێكدانه‌وه‌ی ژیان و گه‌ردوون و وه‌همێك ناوی لێنراوه غه‌یب له‌به‌رامبه‌ر سروشت و زانست و حه‌قیقه‌ت، ته‌نها به بیری قوڵی دوور له كاریگه‌ریه‌كانی داب و نه‌ریت و داستان و شته كۆمه‌ڵایه‌تیه مێژووییه كه‌ڵه‌كه‌بووه‌كان شییده‌كرێته‌وه و، زه‌مینه بۆ گه‌یشتن به حه‌قیقه‌ت ده‌ره‌خسێنرێت.\nخاڵی سه‌ره‌كی خه‌یاڵپڵاوی وه‌ك ئامرازێك بۆ ئامانجی هه‌مه‌چه‌شن به كه‌سانێكی تایبه‌تمه‌ند بره‌وی پێدراوه و ده‌درێت و پێشتر گه‌یشتۆته قۆناغی ده‌ركه‌وتنی ده‌سته‌واژه‌ی بیری ئایدیاڵی له‌سه‌ر زه‌وی و، خاڵی جه‌وهه‌ری ئایدیاڵیش سه‌لماندنی بوونی سه‌ره‌تای خه‌لقی گه‌ردوونه وه‌كو ستونی سه‌ره‌كی بیری غیه‌بپه‌رستی، كه ئه‌مه‌ش به جۆره‌ها شێواز خۆی فه‌رز ده‌كات. جا ئه‌گه‌ر به به‌ڵگه‌ی زانستی ئه‌وه ره‌تكرایه‌وه؛ واته روخانی ستوونه سه‌ره‌كیه‌كه و داڕمانی ته‌لاره‌كه به ته‌واوی ده‌ست پێده‌كات. ئه‌و تیۆری و بیردۆزه زانستیانه‌ی ئه‌م جۆره زانایانه یه‌كێكه له‌و چه‌كوشانه‌ی له‌و ستوونه راگره ده‌دات. له‌گه‌ڵ ره‌تكردنه‌وه‌ی غه‌یب په‌رستی كه‌سیی، كه‌چی پێویستیی كۆمه‌ڵایه‌تی به تایبه‌تی له شوێنه دواكه‌وتووه غه‌یب په‌رسته‌كان، وه‌ك سه‌ره‌خۆشی و دڵدانه‌وه و دڵنه‌وایی كردنی خود، بواری زه‌مینه خۆشكردن بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ی وه‌همی به‌رته‌سكتر كردۆته‌وه و رۆژهه‌ڵاتیش له شوێنی تر زیاتر له‌و حاڵه‌ته‌دا چه‌قیوه، به تایبه‌تی وه‌ك ده‌زانین زانست له عه‌قڵ و بیركردنه‌وه و ژیانی خه‌ڵك به‌گشتی رۆلێكی ئه‌وتۆی نیه.\nبۆ كوردیش، ئه‌م جۆره بیركرنه‌وه‌و قووڵبونه‌وه له فه‌لسه‌فه‌ی ژیان پێویستیه‌كی هه‌ره زه‌رووریه، بۆ رێگه رۆشنكردنه‌وه‌ی ژیانی خه‌ڵك، چونكه یه‌كێك له فاكته‌ره سه‌ره‌كیه‌كانی دواكه‌وتنی ئه‌م میله‌ته، ده‌رهاویشته نه‌رێنیه‌كانی خه‌یاڵپه‌رستی و ده‌ردانه‌كانێتی، به تایبه‌تی پاش ئه‌و هه‌موو داگیركاری و سته‌مه‌ی به ده‌ستی كه‌سانێكی نغرۆ له سیفه‌تی ته‌سكی نه‌ته‌وه‌یه‌كی تایبه‌ت و به عه‌قڵیه‌تی بیابان و دواكه‌وتوویی پر له گرێی هه‌مه‌جۆر، به زۆر به سه‌ر گه‌لی كورد دا سه‌پینراوه، هه‌موو ئامانجه‌كه‌ش كه‌سیی، ئابووری، سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، به پاڵپشتی بیری ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ی ته‌سكه‌وه بووه. بۆیه، بیری قوول و زانستخوازی راست و ره‌وا و چالاكی نواندن له‌م لایه‌نه‌وه به‌گوڕه‌وه و بێ كاریگه‌ری لاوه‌كی و به متمانه به خۆكردنه‌وه و، به بێ ترس له هۆكاره دواكه‌وتووه‌كانی په‌روه‌رده‌ی ماڵ و جاده و كۆمه‌ڵ و ته‌نانه‌ت ناوه‌ندی فێركردنه فه‌رمیه‌كانیش و، به بێ نێوه‌خنی بیركردنه‌وه و هه‌ست و نه‌ستیشت كه زاده‌ی ئه‌و خه‌یاڵپڵاویه كه‌ڵه‌كه‌بووه‌ی مێژووه و له خه‌یاڵه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه و خۆی سه‌پاندووه. به مێشكێكی ئاسۆ فراوانیه‌وه ده‌ست بكه‌یت به خۆداچونه‌و و قووڵ بونه‌وه به بیری زانستیانه‌ی دروست و وردبونه‌وه له سه‌رجه‌م بۆچونه‌كانت، وا ده‌كات كه بگه‌یته كۆتایی قاڵبونه‌وه له فه‌لسه‌فه‌ی زانستی و هاكازانیت له‌ودیویه‌وه به مرۆڤێكی تر ده‌رده‌چیت و دواتر ده‌زانیت چه‌ند قۆناغێكت بریوه و زه‌مه‌نت بۆ پێشكه‌وتن و خۆش ژیانی خۆت و رێگه‌ی گه‌یشتنت به حه‌قیقه‌ت تا چ راده‌یه‌ك كورتكردۆته‌وه.\nلێره‌دا، ئه‌وه‌ی بۆ هه‌مووان گرنگه حه‌قیقه‌ته، حه‌قیقه‌تێك كه به زۆر شت داپۆشۆراوه و له‌وێشدا به ته‌پوتۆزی خه‌یاڵپڵاوی بارگاوی كراوه. حه‌قیقه‌تیش، زانستخواز پێش هه‌ر كه‌سێكی تر، به دوایه‌وه وێڵه و هه‌وڵی چڕی خۆی ده‌خاته گه‌ڕ بۆ ئه‌وه‌ی پێی بگات.\nبۆیه، پشت به‌ستن به فه‌لسه‌فه‌ی زانستیی وه‌ك ئامرازێكی حه‌قیقه‌تیانه و به به‌ڵگه‌ی حه‌قیقه‌تانه و له رێگه‌ی حه‌قیقه‌ته‌وه به راستگۆیی و له پێناو به‌ده‌ستهێنانی حه‌قیقه‌تی ونبوودا و به بیری حه‌قیقه‌تانه‌وه ده‌گاته دوا حه‌قیقه‌ت كه جه‌وهه‌ری ژیانه و به خودی حه‌قیقه‌ت خۆی هه‌ندێك له به‌ناو حه‌قیقه‌ته ساخته‌كان راده‌مالرێت.\nPrevious ئیکۆسیستەم و کێشەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەند … ئاسۆ حامدی\nNext دوو كولتوور له( رۆمانی گره‌وه‌ی به‌ختی هه‌ڵاڵه) دا … یاسین برایم\nكتێبی ژنە پیشـەوەرەكانی كۆیە 1900 ـ 2015)ی فازیل شـەوڕۆ\nناوی کتێب: لە دوای ئەنفالەوە نووسین: كارا فاتیح\nبەڵێ و نەخێر بۆ رێفراندۆم لە پارادایمی ناسیۆنالیزمی کوردی … هەژار سابیر


بەستەیەکی بێ کۆتا! – بزاڤی خزمەت\nمحمد عاکیف سوو\nبێدەنگی شەو بەسەر هەوو لایەکدا باڵی کێشا بوو. ڕووباری مەریچ، چەشنی ئەوەی بیەوێت لەو تاریکیە ڕاچڵەکێ و قورتاری ببێت کە وەک دێوەزمە ئامبازی بوو بوو، شاهانە خوڕەی دەهات. لە دوورەوە جار جارە دەنگی پڕ نیگەرانی و پەشۆکاوی مرۆڤگەلێک دەهات. ئەم مرۆڤانە کەوا لە ڕووباری مەریچ نزیک دەبوونەوە، چەشنی خۆی کە هەوڵی تێپەڕاندنی ئەو تاریکیەی دەدا، هەوڵی تێپەڕاندنی ئەو سنورەیان دەدا کە ئەو بۆی کێشابوون. جگە لە شەوقی ئەو مۆبایلانەی چەشنی گوڵەستێرە دەدرەوشایەوە، لەو چواردەورە چاوت بە هیچ ڕوناکیەکی تر نەدەکەوت. دەنگەکان نزیکتر بوونەوە و لە کەناری دەریاچەی مەریچ زیاتر خۆیان دەرخست. ئەمانەش مرۆڤگەلێک بوون کە لە ڕێگەی بەلەمی چووپەوە دەیانویست ئەو ئاوە تێپەڕێنن. پێدەچێت ئەو مرۆڤانە بن کە چەشنی مەریچ دەیانویست لە تاریکیەکان ڕزگاریان ببێت.\nتاریکی شەو چۆن باڵای بەسەر مەریچدا کێشابوو، تاریکیەکی هەمان شێوە باڵی بەسەر گەل و نیشتیمانی ئەوانیشدا کێشابوو. ئازادی و دادپەروەریەکان هەڵگیرابوونە سەر ڕەفەکان، زنجیریان لە هزرەکان کردبوو، هەستەکانیش چەشنی ئەوەی مەحکومی کۆت و پێوەندکرابێتن، بە هۆی حەسودی و ناحەزیەوە لە زیندانەکان قەتیس کرابوون.\nئیدی ئەم مرۆڤانە چۆن وەک مەریچ خوڕەی ڕاچڵەکینیان نەیەت و هەوڵی پساندنی زنجیرەکانیان نەدەن؟!\nئەم مرۆڤانە کەوا لە کرۆکیاندا دەریاگەلێکی نورانی هەبوو، دەیانویست ئەو وروژمە نورانیانەی لەو دەریای نورەوە لە قەڵەم و هەناسەکانیان پرژاندبوو، بە هەر چواردەوری دونیا و بە زەریای دڵی مرۆڤەکانی تردا، خۆری بەختیاری و ئەستێرەی ئاسودەیی و ئاینی هیوا بهۆننەوە و نەخش و نیگاریان لەسەر بکێشن. ئەوان شەویان بە باشی دەناسی، هیچ شتێک هێندەی مانەوە لە تاریکیدا سەخت نیە.\nئیدی بۆ ڕەواندنەوەی ئەم ئازارە هەناسەبڕە لە دڵی کەسانی تر و هێورکردنەوەی ناسۆریەکانیان، بۆ ڕزگاری مرۆڤەکانی تر کە لە ترسی ئەم تاریکیە پەرێشان بوو بوون و دەرهێنانیان لە چنگی ئەم ئیلحاد و کوفرە زاڵمە، هەڵدەستان بە ئەنجامدانی ئەم شەوڕەویە.\nبۆ ئەوەی لە شەقەی باڵ بدەن بەرەو ئازادی، ئەم هیجرەتە پڕ ناسۆر و کۆچە پیرۆزەیان ئەنجام دەدا.\nمەریچ لە شاخی ریلاوە دەردەچێت، لە ناوی ماریتساوە هەڵهێنجنراوە، بە ئاڕاستەی کەناری سارۆزی دەریا ئیجە ملی ڕێگە دەگرێت و، پاشان لەگەڵ ئەویشدا یەکدەگرێت و، هەموو کاتێک بە شێوەیەک کەوا شایستە بە شانوشکۆی خۆی بێت، خوڕەی دێت و دەڕژێتە ناو ئاوی دەریاوە.\nحاڵی ئەو لەم شەوە تاریکەدا، چەشنی حاڵی ئەسپێکی ڕەشی کێویە لەو کاتەی خۆی بۆ غاردان ئامادە دەکات. وەک ئەسپێکی کێوی کە لە حەیبەتاندا کەف لە دەمی دێتە خوار.\nلە شەوێکی وەک ئێستادا، لەم بەلەمە چوپەدا ٩ کەس هەبوو کە پێنجیان سەر بە خانەوادەی ئاکچەبای بوون.\nکاتێک سواری بەلەمەکە بوون، نیگای پڕ ترس و دڵخۆشی لەسەر ڕووخساری هەموویان بەدی دەکرا.\nدەموچاوەکان بە هۆی ڕوناکی هیواوە دەگەشانەوە و لەلایەکی ترەوە بە هۆی سێبەری ترسێکەوە، تاڵ تاڵ خەم و پەژارە لەسەر ڕوخساریان دەنیشتەوە.\nیەکەم کەس کە سواری بەلەمەکە بوو، قەد و باڵا بەرز، ئەسمەر، قژەکانی زەردێکی تۆخ، چاوەکانی شین و لوتێکی کەمێک گەورە، بیری مرۆڤی بە لای شێرێکی بە ویقاردا دەبرد، ئەویش ناوی مورات بوو.\nپاشان منداڵێکی کەمێک ئەسمەر کەوا دەستی باوکی گرتووە و، بە قژە زەرد و تۆخەکەیەوە کە لە خوداییەوە لەلای بەشی سەرەوەی لای ڕاستی لول بووە، ئەویش کەس نەبوو جگە لە منداڵێکی تەمەن ٧ ساڵانە بە ناوی ئەحمەد ئەسەد.\nپاشان منداڵێکی تر، کە دەموچاوی بە بەراورد لەگەڵ برا گەورەکەی کەمێک پانتر، بەڵام لوتێکی بچوکتر و زێدە دڵگیرتر، هێندەی ئەوەی قژە قاوەییەکەی لە ناوەڕاستدا بکات بە دوو کەرتەوە، حەزی دەکرد خۆی بە گەورە پشان بدات و لاساییان بکاتەوە، ئەویش مەسودی تەمەن ٥ ساڵ بوو، کە دەموچاوێکی سپی و قژێکی نزیک لە زەردی هەبوو.\nلە دوای ئەوانەوە ژنێک کە بە یارمەتی مێردەکەی سواری بەلەمەکە بوو، برۆیەکی ڕەش، دوو چاوی ڕەش، لە پشتی دوو جامی چاویلکەیەکی گەورەوە دوو چاوی پڕ لە هیوا و، چەناگەیەکی خڕی هەبوو، ژنێکی خانومان بە ناوی مامۆستا عائیشەوە بوو.\nلە باوەشی ئەویشدا منداڵێکی دەموچاو خڕتر بە گوێرەی براکانی و، چاوی گەورە، قژێکی زەردی تۆخی درێژ، منداڵێکی تەمەن یەک ساڵی بۆن خۆشی چەشنی گورزەی نور، کە ناوی بەکر ئاراس بوو…\nکاتێک تەواوی سەرنشینەکان سواری بەلەمەکە بوون، ئەویش جوڵەی کرد.\nلە تاریکایی قەقنەزئاسای شەو و، لە نێو کەفی دەریاچەی مەریچدا، هەریەک بە شەوقی مۆبایلێکەوە کە وێنەی چرا کزەکانی بە بیری مرۆڤدا دەهێنایەوە، دەستیان کرد بەوەی بڕۆن بەرەو پێشەوە.\nلە نیشتیمان، ماڵ و حاڵی خۆیان ڕایاندەکرد. لە زوڵم، نادادی، کۆیلەیی ڕایاندەکرد. لە جیاتی ئەوەی تۆوەکانی دڵیان، نێونەمامەکانی خۆشەویستیان، ناوکی لێبوردەیان لە دڵە مس و فافۆنەکاندا بڕوێنن، ڕاستەوخۆ بەرەو دڵە ڕاستەقینەلان ملی ڕێگایان گرتبوو. مورات لەو کاتەدا، زەمانی داگیرکاری جەنگیزخانی بیرهاتەوە، کە جەلالەدین حەرزەمشاه و خانمەکەی بە ناوی نەیرییە و کوڕەکەی بە ناوی قوتبەدین هەوڵی ڕاکردنیان دەدا.\nجەلالەدین حەزرەمشاه کە تەمەنێکی بۆ بڵاوکردنەوەی حەق و حەقیقەت تەرخانکردبوو، دوای ئەوەی جەنگیزخان وەک شێت وڵاتەکەی داگیرکرد و، پەلاماری ناموس و حەیسییەتی هەموو کەسێکی دەدا، لە دەست زوڵمی جەنگیز و سوپا هاربووەکەی ڕایاندەکرد.\nوای لەو کاتەدا ڕوباری سیند چەندە لە ڕوباری مەریچی ئێستا دەچوو. بەڵێ ئەویش بەو شێوەیە خوڕەی دەهات. کاتێک بەرەو ئەوبەر دەپەڕینەوە ڕەشەبایەکی توند هەڵیکردبوو، دوای ئەوەی ئاوی ڕووبارەکە جۆشی سەند، بەلەمەکەیان هەڵگەڕایەوە و، پشکۆیەکی خستە ناو جەرگی جەلالەدینەوە کە هەتا کۆتایی تەمەنی خامۆش بوونی بۆ نەبێت، ڕوباری سیند هەریەک لە نەیریە و قوتبەدینی لەگەڵ خۆی برد و جارێکی دی بۆی نەگەڕاندەوە. ئاوەکە کە بە خێرایی خوڕەی دەهات، هەر زوو دایک و منداڵەکەی بەرەو لایەکی دوور توڕدا و، جەلالەدین هەرچەندە هەوڵێکی زۆریشی بە خەرج دا، بەڵام نەیتوانی ڕزگاریان بکات.\nموراتیش لەم ساتە ئەم شتانەی بە ئەقڵدا هاتەوە. وتی پشتیوان بە خودا کۆتاییان بەو شێوەیە نابێت و، ڕزگاریان دەبێت و، هیوا و عەشقی ڕاستەقینە پێشکەشی هەموو مرۆڤایەتی دەکەن.\nلێوەکانی خۆیی و هاوسەرەکەی بەم نزایانەوە دەلەرینەوە و، دڵەکانیشیان بەم هیوای ڕزگاریەوە لێیان دەدا، لەم ساتەشدا بەلەمە چووپەکەیان لە نێو قوڵایی ئاوی مەریچدا دەهات و دەچوو…\nوەک قازێکی سپی ٣ تا ٥ خولەک بەسەر ئاوەکەدا خشان، لە پڕێکدا بەلەمەکەیان خۆی بە بەردێکدا کێشا، بە چواردەوری خۆیدا خولایەوە و دواتر خۆی ڕێک کردەوە…\nبەڵام چی ڕوویدا خودایە!!!\nبەلەمەکە ئاوی لێدەهاتە ژوورەوە، دوای ئەوەی خۆی کێشان بە بەردەکە، کونێکی تێبوو بوو، هەتا نیوەی پڕ بوو لە ئاو. ئەوان کاتێک خەریکی ئەوە بوون ئاوی ناو بەلەمەکە دەربکەن، دیسان گورزێکی تریان بەرکەوت، ئەمجارەیان بەلەمەکەیان هەڵگەڕایەوە، هەموویان بۆ ناو ئاوەکە قوڵپ بوونەوە.\nبە هۆی ئەو گورزەی بەریان کەوت، مورات دەستەکانی لە دەستی ئەحمەد و مەسوت بەربوو کە بە توندی گوشی بوونی، لە ناو تاریکایی ئاوەکەدا لەبەرچاوی ون بوون. لەبەر ئەوەی هەموو کەسێک لە دەردی گیانی خۆیدا بوو، دەنگەکان بە ناو یەکدا تێکەڵ دەبوون. دەنگ و قیژەی منداڵەکان لەو هەرێمە خنکێنەرەدا ئەگەر یەک دوو جاریش بەرز بوویەوە، بەڵام دواجار بڕا. موڕات وەک شێت بە دوای دوو منداڵەکەیدا دەگەڕا لەناو ئەو ئاوە تاریکەدا. جلە تەڕەکانی بە شێوەیەکی بەردەوام ئەویان بەرەو قوڵایی ئاوەکە ڕادەکێشا، بەڵام ئەو هەر هەوڵی ئەوەی دەدا مەلە بکات و منداڵەکانی بدۆزێتەوە. چەشنی مەجنونی لێهات کە لە بیابانی چۆڵدا بە دوای لەیلادا دەگەڕا. مامۆستا خەدیجەش لەگەڵ بەکر کە توندی بە سنگیەوە گوشی بووی، بەردەوام نقومی ئاوەکە دەبوون ودیسان دەهاتنەوە دەرەوە، لەلایەکی تریشەوە هاواری دەکرد “فریای منداڵەکانم بکەون”.\nشەوێکی تاریک، سارد، ئاوی دەریا، بەلەمێکی هەڵگەڕاوە و منداڵە ونبووەکان، چاوانی پڕ فرمێسک و دەموچاوی زەردهەڵگەڕاو، هەموویان پێکەوە کۆ بوو بوونەوە و چەشنی هاوارێک، خانەیەکی پڕ سوێ، وەک هاواری گیان دەچوون بە ئاسماندا.\nپاش کەمێک لە نێو ئەو ٥ کەسەی گەشتنە کەناری دەریا، موراتیشیان لەگەڵدا بوو. بەڵام وەک هاوسەرێکی دەردەدار و باوکێکی بریندار، لەناو قوڕی کەنار دەریادا، بە فرمێسکی چاوەکانیەوە چەشنی دایکە هاجەرمان ڕایدەکرد و، هەر هاواری خەدیجە، ئەسەد، مەسوت، بەکری دەکرد…\nبەڵام کەس نەبوو وەڵامی بداتەوە. مەریچ ئەوانەی لەگەڵ خۆیدا بردبوو، لە ئامێزی گرتبوون؛ چەشنی نەیریە و قوتبەدین کە ڕووباری سیند لە ئامیزی گرتن.\nمەریچ جارێکی تر دەستی لێهەڵنەدەگرتن و پێی نەدەدایەوە، مورات ئەمەی باش دەزانی. دەیزانی ئەوان بۆ لای الله گەڕاونەتەوە، بەڵام مورات شتێکی تریشی باش دەزانی، چەشنی ئەو ئاوازەی بە هۆی چیلکەیەکی شکاوەوە لە تەلی سازێک بەرز دەبێتەوە، ئەو ئاواز و بەستەی خزمەتە کە بە هەموو دونیای تەنی بوو، تەواو نابێت و نابڕێتەوە و بە نیوەناچڵی نامێنێتەوە.\nئەگەرچی زاڵمەکان زوڵمیان زیاد بکەن، دۆزەخیان لەم دونیا بۆ ساز بکەن، هەزار ئەحمەد، خەدیجە، مەسوت، بەکریش لە ئاوی دەریادا نقوم ببێت، ئەم خزمەتە هەتا قیامەت هەر بەردەوام دەبێت.\nئەمەی دەزانی. لە خەیاڵی هاوسەرەکەیەوە دەیزانی، ئەو ساتەی لە ئاویش دەریانهێنا هێشتا منداڵەکە لە باوەشیدا بوو. لە دەنگ و هەناسەی دڵدانەوەی کۆرپەکەیەوە دەیزانی، کاتێک پەیامی ئاڕاستەی ویژدانی باوکی دەکرد و دەیوت” باوکە خەفەت مەخۆ، ئێمە بە ڕەحمەتی خودا گەشتینەوە”.\nلە دەموچاوە زەرده شێرئاساکەیەوە، کە بە نیگا پشکۆئاساکەیەوە لەسەر ئاوەکە عەکس دەبوویەوە و سەیری دەکرد، بە دەنگی پڕ نەڕە و ناڵینیەوە دوا سوێندی خۆی دووبارە دەکردەوە و دەیوت” قالو بلی، بلی، بلی…”.\nکاتێک سەریشی هەڵدەبڕی و سەیری ئاسمانی دەکرد، ئەو دەنگەی دەبیست کە پێش هەزار و ٤٠٠ ساڵ لە عەسری سەعادەتەوە، چەشنی پەلکە زێڕینە بەرەو عەرش بەرز بوو بوویەوە و لەوێشەوە هەتا ئەم ساتە دەهات ” طوبی للغرباء”، مژدە بێت لە کەسە غەریب و نامۆکان!..\nبەرهەمی شایەتبوونی ویژدان لەسەر حەقیقەت!


خەڵاتی نووسیار: هۆکاری براوەی ڕۆمان » DidiMn\nسەرەتا / کتێب/هەواڵ / خەڵاتی نووسیار: هۆکاری براوەی ڕۆمان\nدیدی من – ئارام محەمەد\nڕۆمانی “به‌ره‌و ڕێگه‌ی دره‌وشانه‌وە” کارێکی جیاواز و سەرنجکێش بوو بۆ من، هۆکارەکەیش پەیوەندی بە باگراوندی نووسەرەوە هەیە، کە بە شێوەیەکی ورد و شارەزایانە، لە چوارچێوەی گێڕانەوەدا، بابەتێکی گرنگ و تەکنیکێکی سەرنجڕاکێشی بۆ تێکستەکە هەڵبژاردووە. نووسه‌ری ڕۆمانه‌كه، کارێکی کردووە کە خوێنه‌ر دوای خوێندنه‌وه‌ی تێكسته‌كه، بكه‌وێته ڕامان و بیركردنه‌وه، هەست بە جۆرێک مەستی بکات و بكه‌وێته سۆراغی چه‌ند پرسیارێك، له هه‌مووی گرنگتر، ئه‌وه‌یه له پاڵ ترسناكیی تراژیدیای مه‌رگ، هیوا و جوانییه‌ك هه‌یه، كه مه‌رگ به‌س ونبوونی جه‌سته‌یه.\nله‌م تێكسته‌دا گێڕانه‌وه له ئاستێكی جێگیردا نییه، له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێشچوونی ڕووداوه‌كان گێڕانه‌وەیش گۆڕانكاری به‌سه‌ردا دێت، یان ده‌كرێت بڵێن، له‌گه‌ڵ هه‌ر ڕووداوێكدا ئاستی گێرانه‌وه، ستایلی گێرانه‌وه ده‌گۆڕێت. گێڕانەوە لە هه‌ندێک شوێن خاو ده‌بێته‌وه و له هه‌ندێک شوێن خێرا، كاره‌كه وه‌ك ئه‌وه‌یه گۆڕانكاری و ڕووداوه‌كان له‌گه‌ڵ خێرا لێدانی دڵ په‌یوه‌ست كرابن.\nزمان له ڕۆمانه‌كه‌دا یه‌ك فۆڕمی نییه. له‌و به‌شانه‌ی، كه خوێنه‌ر ده‌چێته كه‌شی تایبه‌تی ڕۆح و بیركردنه‌وه، ئاهه‌نگی ئاشتبوونه‌وه و تێكه‌ڵبوون له‌گه‌ڵ سروشت تا ئاستی توانه‌وه، تا ئاستی بزربوون، ڕووبەڕووی زمانێکی ڕوون و سادە، بەڵام قووڵ لە مانا دەبینەوە.\nکیاکسار ئەحمەد – براوەی خەڵاتی نووسیار بۆ باشترین ڕۆمان\nله‌گه‌ڵ ڕۆشنایی و دواتر ده‌ركه‌وتنی گورزێك ڕووناكی و پاشان گۆڕانی بۆ دره‌وشانه‌وه‌ی ئه‌به‌دی، گێڕانەوەیەکی پەخشانی جوان، خوێنه‌ر تێكه‌ڵی ئه‌و دره‌وشانه‌وه ڕۆحییه ده‌كات، كه نووسه‌ر له ڕێگه‌ی هه‌ڵاتن و گه‌ڕانه‌وه بۆ سرووشت و ئاشبوونەوە لەگەڵ جیهانی ڕۆح به‌رجه‌سته‌ی كردووه.\nلە پاڵ ئەم زمانەدا مامەڵە لەگەڵ فۆڕمێکی دیکەی زمان و گێڕانەوە دەکەین، کە لە ژیانێکی تەنگ و تاریک و پڕ کێشەدا بەکار هێنراوە.\nزمانیش هاوشێوه‌ی گێڕانه‌وه، له‌گه‌ڵ لێدانی دڵ په‌یوه‌ست كراوه. له‌و به‌شانه‌ی چیڕۆكێكی واقیعی ده‌خوێنینەوە، ژیانی ئێستامانه، له‌و به‌شانه‌ی به‌ره‌و ڕێگه‌ی دره‌وشانه‌وه ده‌ڕۆین، هه‌ست به فڕین ده‌كه‌ین، خه‌یاڵ باڵ ده‌گرێت و ڕۆح ده‌كه‌وێته سه‌ما، (شامان) له‌و ئاهه‌نگه‌دا وه‌ك نێوه‌ندگیر و ڕێنیشانده‌ر، ڕۆح له شوێنێكی داخراو و پڕ به‌ربه‌ست ئازاد ده‌كات، ئیتر مرۆڤ چیتر به دیار دیواره‌كانه‌وه دانانیشێت و له‌گه‌ڵ ئازادییه‌كی ئه‌زمووننه‌كراو و ناوازه‌دا مه‌ست ده‌بێت.\nئایدیای پشت تێكسته‌كه، بابه‌تێكی گرنگ و فره‌جه‌مسه‌ره، به تایبه‌ت له‌م دۆخه‌ی ئێستای مرۆڤایه‌تی، كه پرسیار كه‌وتووه‌ته سه‌ر ئه‌وه‌ی ئیتر ئەوەیە دنیا، ئه‌وه‌ی ده‌گوزه‌رێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه مرۆڤ چییه و چۆن به‌ر ئه‌و واقیعه ده‌كه‌وێت. چۆن مرۆڤ به شه‌رابی سرووشت مه‌ستی ژیان بكڕێت و دواتر دزە بکاتە مەملەکەتی ڕۆح، ئایا ئه‌و شه‌ڕه‌ی مرۆڤ و سرووشت، تا كه‌ی درێژه ده‌كێشێت و لە ڕۆح دووری دەخاتەوە؟ ئایا مرۆڤ به دیوه ڕۆحییه‌كه‌یەوه، هەنگاو دەنێت و ده‌توانێت لەگەڵ سرووشت بێته‌وه یه‌ك؟ ئه‌و یه‌كبوونه تا چه‌ند له ئێسته‌دا مرۆڤ ده‌رباز ده‌كات، له‌م قه‌یرانه‌ی كه ڕۆژ دوای ڕۆژ مرۆڤایه‌تی زیاتر له هه‌ڵدێر نزیك ده‌كاته‌وه؟\nبیرۆكه‌ی كاره‌كه له‌سه‌ر دوو چیڕۆك و دوو ئاست به‌ره‌و پێشه‌وه ڕۆیشتووه، دواتر هه‌ردوو چیڕۆكه‌كه ده‌بنه‌وه به‌یه‌ك، له‌و یه‌كبوونه، دره‌وشانه‌وه ده‌بێته سیمبولێك، كه نووسه‌ر ویستوویه‌تی مژده‌ی ئاشتبوونه‌وه و گه‌ڕانه‌وه‌ی مرۆڤ بۆ سرووشت و ئاوڕدانەوە لە ڕۆحێکی پەڕاگەندە به ئه‌رێنی بخاته ڕوو… تێگه‌یشتن و نێوه‌ندگیری له نێوان مه‌رگ و ژیان، یه‌كبوون و دیداری ڕۆحه‌كان له ده‌ره‌وه‌ی یارییه‌كانی جه‌سته، به پاڵپشتی سرووشت کارێکی ناوازەیە.


لەمێژە ئەردۆغان‌و بەرپرسە تورکەکان لەلێدوانی جۆراوجۆردا باسی قۆناغی دووەمی "ئۆپەراسیۆنی قەڵغانی فورات” دەکەن‌و دەڵێن لەشوێنی ترەوەو بەناوی ترەوە هێرش دەکەنە سەر پەکەکەو هەمو ئەو هێزانەی بە "درێژکراوەی” پەکەکەیان دەزانن لەهەر شوێنێک بن.\nهەندێک چاودێرو میدیای تورکی تەنانەت ناوی ئۆپەراسیۆنەکەشیان بڵاوکردۆتەوەو دەڵێن ناوی "قەڵغانی دیجلە” دەبێت‌و هەمو ئامادەکارییەکی بۆ کراوە. ئەوەی بەرەبەیانی ئەمڕۆ رویدا، دەشێت هەنگاوی سەرەتای ئەو هێرشە نوێیە بێت، کە تا ئێستا دیار نیە بەتەواوی کەی دەست پێدەکات؟\nپاش ریفراندومەکە، راپۆرتە رۆژنامەوانییەکانی میدیای تورکی باسیان لەوەکرد کە پارتی دادو گەشەپێدان لەیەکەمین دانیشتنی خۆیدا هەڵسەنگاندنێکی سەرەتایی بۆ ئەو ئەنجامە لاوازە کردووە کە دەنگی "بەڵێ” بەدەستیهێناو بڕیاری داوە لێکۆڵینەوەی وردو هەمەلایەنە لەسەر ئەم بابەتە بکات. لەو دانیشتنەدا یەکێک لەتەوەرەکان گوایە "زیاد بونی!” دەنگەکانی ئاکەپە بووە لەباکور. بنعەلی یلدرم باسی لەوەکردوە دەبێ لەمە بکۆڵینەوەو بزانین لەمەودوا چۆن مامەڵە لەگەڵ "باشوری خۆرهەڵات: باکوری کوردستان” بکەین، ئایا سیاسەتمان بگۆڕین یان نا؟ یەکێک لەئامادەبوان وەڵامی داوەتەوە: "ئێمە لەسایەی سیاسەتی ئێستاماندا دەنگمان زیادیکردوە”. بەو مانایەی زیادکردنی دەنگەکان قەرزاری باری نائاسایی، قەدەغەکردنی هاتۆچۆ، ترس‌و تۆقاندن، وێرانکردنی شارو گوندەکان، لەزیندان توندکردنی چالاکوان‌و سەرکردە کوردەکانە، بۆیە دەبێ سیاسەتی سەرکوتکردن‌و شەڕ بەردەوام بێت.\nلەدوای هەوڵی کودەتاکەی ساڵی رابردوەوە، رەنگە بتوانین بڵێین ئەردۆغان متمانەیەکی ئەوتۆی بەسوپا نەماوە. ئەگەرچی کودەتاکەی کردە دەرفەتێک بۆ پاکتاوکردنی سوپاو هەمو ئەو جەنەراڵ‌و فەماندانەی کەمترین گومانی لێیان هەبوو بەپێی یاساش سوپای کردە پاشکۆی دەسەڵاتەکانی خۆی، بەڵام ئەردۆغان زۆر چاک دەزانێت سوپا وەک بەهێزترین بەدەسەڵاتترین دامودەزگای دوڵەت بەدرێژایی مێژوی کۆماری تورکیا، ئەستەمە بەئاسانی تەسلیم بێت‌و ئەمڕۆش نەبێ سبەینێ ئەگەری هەڵگەڕانەوەو هەوڵدان بۆ گێڕانەوەی ئابڕوو هەیبەتی لەدەستچوی لەئارادا دەبێت. هەر چەند هەفتەیەک لەمەوبەر رۆژنامەنوسێکی (حورییەت) راپۆرتێکی بڵاوکردەوە بەناونیشانی "بارەگا (یا بنکەی سوپا) بێزارە”و باسی ناڕەزایەتی فەرماندەکانی سوپای دەکرد لەهەنگاوەکانی ئەردۆغان. ئەم راپۆرتە هەرایەکی گەورەی نایەوەو سەرۆکایەتی ئەرکان ناچار بو (یا ناچارکرا!) لە رونکردنەوەیەکدا بەدرۆی بخاتەوە. بۆیە دەشێت یەکێک لەهۆکارە سەرکییەکانی بەردەوامبونی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان ئەوە بێت، کە هەمیشە سوپا لەشەڕدا بێت لەناوخۆو لەدەرەوەی تورکیا، بۆ ئەوەی نەیپەرژێتە سەر کێشە ناوخۆییەکانی تورکیا. شەڕی دژی کوردیش بەتەواوی لەگەڵ ئادیۆلۆجیای کەمالیزمدا دەگونجێ، کە بەدرێژایی مێژوی کۆماری تورکیا وەک "عەقیدەی قیتالی” سوپاو جەنەڕاڵەکانی وایە.\nجگە لەوەو لەوەش گرنگتر، دوو رۆژ پاش سەردانەکەی تەیلرسن، چاوشۆغلو وەزیری دەرەوەی تورکیا لەئیزمیر بەرۆژنامەنووسانی راگەیاند "تەیلرسن پێی وتین ئامادەن بەتایبەت لەدەرکردنی پەکەکەدا لەشنگال هاوکاریمان بکەن”. بۆیە هەندێک چاودێر پێیانوایە وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا بۆ بێدەنگکردنی تورکیا بەرامبەر ئۆپەراسیۆنی هاوکاریکردنی یەپەگە لەرۆژاوا، چرای سەوزی بۆ ئۆپەراسویۆنی تورکیا هەڵکردوە لەشنگال‌و هەرێمی کوردستان دژی پەکەکەو ئەو هێزانەی لێیەوە نزیکن. بەکورتی رێکكەوتنێک لەسەر بنەمای شنگال بەرامبەر رەققە! دەبێ ئەوەشمان لەبیربێ کە تا ئێستا پەکەکە بەرەسمی لەلیستی تیرۆری ئەمەریکادایە، بەڵام پەیەدەو یەپەگە لەو لیستەدا نین.\nکەوابێ چۆنە کە هاوکات لەگەڵ بۆردومانی شنگال، فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا رۆژاوایشیان بۆردومان کرد؟ پێموابێ ئەمە زیاتر وەک ئەڵێن "باڵۆنێکی تاقیکردنەوە”یە، تورکیا دەیەوێ کاردانەوەی ئەمەریکا تاقی بکاتەوەو بزانێ لەپەلامارەکانیدا دەتوانێت تا کوێ پێی لێهەڵبڕێت؟ هەر ئەمڕۆ بەرپرسێکی پەیەدە رایگەیاند ئەفسەرە ئەمەریکییەکان لەرۆژاوا سەردانی ئەو شوێنەیان کردوە کە بۆردومان کراوە. بۆیە بەردەوامبونی هێرش بۆسەر رۆژاوا، دەوەستێتە سەر ئەوەی کاردانەوەی ئەمەریکا چی دەبێت. ئەگەر ئەو زانیاری‌و لێکدانەوانەی سەرەوە راست بن، دەشێت چاوەڕێی کاردانەوەیەک دو فاقی لە ئەمەریکا بکەین. بەو مانایەی هەڵوێستێکی لاواز بەرامبەر بۆردومانی شنگال لەگەڵ جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی دەبێ پەکەکە ئەو ناوچانە چۆڵ بکات، بەڵام بەهێز دژی هێرش بۆ رۆژاوا، ئەگەرچی رەنگە ئەم هەڵوێستەیان نەگاتە راگەیاندنەکان‌و لەکەناڵە تایبەتەکانەوە بە تورکیا بگەیەنرێت. چونکە بێدەنگ بونی ئەمەریکا دەشێت جورئەت بداتە بەر تورکیا هێرشەکانی بۆ سەر رۆژاوا بەرفراوان بکات، ئەمەش سەرکەوتنی ئۆپەراسیۆنی رەققە دەخاتە مەترسییەوە.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی عێراق بەئاژانسی (ئەی پی) راگەیاندوە هێرشەکەی تورکیا "پێشێلکردنی سەروەری خاکی عێراقەو ئیدانەی دەکەین”. داوای لەکۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردوە "کۆتایی بەدەستێوەردانەکانی تورکیا بێنن”. هۆشداریشی داوە هێرشی سوپای تورکیا بۆ سەر شنگال "هیچ کێشەیەک چارەسەر ناکات، بەڵکو ئاڵۆزتری دەکات”.


كازمى:مۆنۆمێنتى تشرین له گۆره‌پانى ته‌حریر له‌به‌غدا دروست ده‌كه‌ین » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nكازمى:مۆنۆمێنتى تشرین له گۆره‌پانى ته‌حریر له‌به‌غدا دروست ده‌كه‌ین\nمسته‌فا كازمى سه‌رۆك وه‌زیران،ئه‌مڕۆ شه‌ممه ،جه‌ختى كرده‌وه حكومه‌ت مۆنۆمێنتى تشرین له گۆره‌پانى ته‌حریر له ناوه‌راستى به‌غدا دروست ده‌كه‌ین، و هه‌روه‌ها مۆنۆمێنتى شه‌هیدانى پارێزگاى ناسریه‌ش دروست ده‌كه‌ین.\nكازمى له وتارێكیدا كه ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع) كه‌وتووه رایگه‌یاند:" هه‌ردوو مۆنۆمێنتى تشرین له به‌غدا و شه‌هیدان له ناسریه ده‌ستكه‌وتى خوێنى شه‌هیدانى عێراقه كه له پێناو ئه‌م وڵاته‌دا خوێنیان رشت "،ئاماژه‌ى به‌وشكرد" مێژوو رێكه‌وت نیه مێژوو له بیره‌وه‌رى ده‌مێنێته‌وه ده‌بێت رووداوه مێژوویه‌كان تۆماربكرێت بۆ ئه‌وه‌ى ببَێته وانه‌یه‌ك له دوا رۆژدا سوودى لێ ببینرێت به‌تایبه‌ت بۆ بونیاتنانى قۆناغى نوێ".\nوتیشى:" نه‌هامه‌تى ،ئازار ،گیانفیدایى ده‌بێت ببێته شانازى بۆ نه‌وه‌كانى داهاتوو ،ئه‌ركى ئێمه‌یه ئه‌م گیانفیداییه بكه‌ینه كاراكته‌رى هێز و بونیات و به‌هره‌مه‌ندى، ده‌نگى گه‌له‌كه‌مان و خوێنى شه‌هیدانمان ئه‌ركێكى ئه‌خلاقیه و له‌گه‌رده‌نماندایه".


نوسینگەی پارێزگاری هەولێر ڕایگەیاند، دەستگیرکردنی هونەرمەندێک لەسەر شەقام دورە لە ڕاستییەوە و دەڵێت، "هەموو هونەرمەندانی تر ئازادن لەسەر شەقام و شوێنە گشتییەکان کاری هونەری پێشکەش بکەن."\nنوسینگەی پارێزگاری هەولێر لە ڕوونکردنەوەیەکدا (28ی ئایاری 2021) دەڵێت، "دوای ئەوەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوکرایەوە گوایە ئەو هونەرمەندەی ماوەیەکە لەشاری هەولێر لەشوێنەگشتییەکان دەستی بە کاری هونەری سەرشەقام کردووە و گۆرانی دەڵێت لەلایەن پۆلیسەوە دەستیگر کراوە، هەموو لایەک دڵنیا دەکەینەوە کە دەستگیر نەکراوە."\nدەشڵێت، "ئەو هونەرمەندە و هەموو هونەرمەندانی تری وەک ئەو ئازادن لەسەرشەقام و لەشوێنە گشتییەکان کاری هونەری پێشکەش بکەن و کەس بۆی نییە ڕێگریان لێبکات و ھەموو کارێکی ھونەری و ھونەرمەندان لای ئێمە ڕێزلێگیراوە."\nپێشتر وا بڵاوکرایەوە کە شەوی ڕابردوو محەمەد فاتیحی کە گەنجێکی کوردە و لەسەر شەقامەکان بە گۆرانیوتن بژێویی ژیانی پەیدا دەکات لەلایەن پۆلیسی هەولێرەوە لە شەقامی ئیسکان ڕێگری لێکراوە و بەڵێننامەی پێ پڕکراوەتەوە کە جارێکی تر ئەو کارە نەکات.\nگۆڕان لەسەر دەستلەکارکێشانەوەى بەرپرسانى لە هەولێر ڕوونکردنەوە دەدات\n2021.06.09 - 14:58


مەسرور بارزانی پیرۆزبایی جەژنی نەورۆز لە گەلی کوردستان دەکات - باسنیوز\nمەسرور بارزانی پیرۆزبایی جەژنی نەورۆز لە گەلی کوردستان دەکات\n"پێویستە سەربەخۆیی بکەینە خەڵاتی گەلی کوردستان"\n20/03/2017 - 13:04\nمەسرور بارزانی، راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان لە پەیامەکەیدا، کە رۆژی دووشەممە 20.3.2017 بڵاوی کردووەتەوە، جەژنی نەورۆز لە خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە، کارمەندانی ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان، پۆلیس و گەلی خۆڕاگری کوردستان پیرۆز دەکات و هیوای جەژنێکی خۆش و کامەرانیان بۆ دەخوازێت.\nمەسرور بارزانی لە پەیامە نەورۆزییەکەیدا ئاماژەی بەوەش کردووە، کە ئێستا رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ”لە گۆڕانکارییەکی خێرا دایە و ئومێدی ئایندەیەکی گەشی بۆ گەلەکەمان لێدەکرێ“.\nراوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان داوا لە حزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان دەکا هەروەک چۆن ”پێشمەرگە بە قارەمانێتی و قوربانیدان، ھاووڵاتیانی کوردستانیش بە خۆڕاگری بەسەر کۆسپەکان زاڵ بوون“، ئەوانیش یەکهەڵوێست بن و بە گیانی خۆشەویستیی بۆ خاک و نەتەوە ”رووبەڕووی مەترسیەکان ببینەوە بۆ تێپەڕاندی ئەم قۆناغە و گەیشتن بە ئاواتی شەھیدان“، تاوەکو سەربەخۆیی کوردستان ”بکەینە خەڵاتی گەلی کوردستان“ لە بەرامبەر قوربانیدان و شەهیدانی ئەنفال و جینۆساید.\nمەسرور بارزانی هەروەها داوا لە دامودەزگا ئەمنی و خزمەتگوزارییەکانی کوردستان دەکا ”وەک ھەمیشە ھوشیار و چاوکراوە بن بۆ دابینکردنی کەشێکی ئارامتر بۆ گشت ھاووڵاتیانی خۆشەویست و ئەو لێقەوماوانەی لەبەر توندوتیژی و شەڕەکانی ناوچەکەوە ھانایان ھێناوەتە بەر کوردستان“.\nبەرپرسێکی باڵای فڕۆکەوانیی عێراق بە حەوت ساڵ زیندانیکردن سزا درا\nیەپەگە وەڵامی تۆپبارانی سوپای تورکیا دەداتەوە\nوەزارەتی دەرەوەی سووریا وەڵامی ریکس تیلەرسۆن دەداتەوە\nتەقینەوەیەک لەناو بارەگای حزبێکی عێراقیدا رووی دا\nبەڤیدیۆ.. بەهۆی وەرگەڕانی پاسێکەوە 52 کەس سووتان\nئەمریکا: تا کۆتایی شەڕی دژی ئەسەد و ئێران لە سووریا دەمێنینەوە\nبەهای دۆلار 18/1/2018\nبەریتانیا لە بارەی جامی جیهانییەوە هۆشداریی دەداتە رووسیا\nسوودان .. خۆپیشاندانەکانی نان فراوانتر دەبن


سووتاندنی بارەگای پارتی و ئاڵای كوردستان و پارتی، پیلانبۆداڕێژراو بووە\nTUE, 20 OCT 2020 23:35 Erbil, GMT +3\nSUN, 18 OCT 2020 12:25 | KDP.info\nبەغدا-KDP.info- سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند ، ھێرشكردنە سەر بارەگای پارتی و سووتاندنی ئاڵای كوردستان و پارتی، پیلانبۆداڕێژراو بووە و دەشڵێ، ئەو میلیشیایانە، بۆ سەر ئاشتی و پێكەوەژیان، مەترسین، بۆیە پێویستە حكوومەت بە زوویی لێكۆڵینەوە بكات و ئەو كەسانە بگرێت و بۆ ڕای گشتی ئاشكرایان بكات و سزایان بدات.\nد. ڤیان سەبری، بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستان گوتی: "داوامان لە حكوومەتی عێراق كردووە ھەم وەكو حیزب و ھەم وەكو حكوومەت و فراكسیۆنە كوردستانییەكان، كە ئەو كەسانەی ھێرشی سەر بارەگای پارتییان كردووە و ئاڵای كوردستان و پارتییشیان سووتاندووە، بە زوویی رێكار بەرامبەر ئەو كەسانە بگیرێتە بەر و بۆ رای گشتی ئاشكرا بكرێن و سزایان بدات، چونكە ئەوەی كراوە، دەستدرێژیكردنە بۆ سەر ئاڵای كوردستان و ئاڵای پارتی دیموكراتی كوردستان، بۆیە پێویستە رێكاری یاسایی بەرامبەر ھەردوو جۆرە كردەوەی یاساشكێنی بگیرێتە بەر، چونكە دوو ئاڵا سووتێندراون".\nسەبری گوتیشی: "ئەو كارەی كراوە، بێ بیانوو بووە و پیلانی بۆ داڕێژراوە، بۆیە داوا لە حكوومەت دەكەین بەپەلە لێكۆڵینەوە بكەن و بكەرانی ئەم تاوانە سزا بدەن".\nسەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق باسی لەوەش كرد، ئەو ھێزە میلیشیایانە، بوونەتە ھەڕەشە بۆ سەر ئاشتی و پێكەوەژیان و دیموكراسی و بنەما دیموكراسییەكان، چونكە ناكرێت ھەر جارە و ھێرشی سەر شوێنێك بكەن.


كتێبی "قانون" لەوەرگێڕانی مامۆستا هەژار بۆ جاری یازدەهەم چاپ و بڵاو كرایەوە " />\nزایینی: ٢٨-٠٨-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩٢/٠٦/٠٦ - ١٤:١٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: چاپی یازدەهەمی كتێبی "قانون در طب" لەوەرگێڕانی عەبدولڕەحمان شەرەفكەندی (مامۆستا هەژار) بڵاو كرایەوە.\nكتێبی قانوون لەنووسینی "ئەبوو عەلی سینا"یە و مامۆستا هەژار ئەو كتێبەی لەزمانی عەرەبیەوە وەرگێڕاوەتە سەر زمانی فارسی.\nئەو كتێبە لە ٨ بەرگ پێكهاتووە و نزیك بە ٤ هەزار لاپەڕەیە، و ناوەڕۆكەكەی پێكهاتووە لە نووسراوەكانی "ابن سینا" لەمەڕ پزیشكی، دەرمانسازی، پلەبەندی نەخۆشییەكان و شێوازی چارەسەریی.\nعەبدولڕەحمان شەرەفكەندی ساڵی ١٣٠٠ی هەتاوی، لەشاری مەهاباد لە دایك بووە و هۆگریی بە زمان و ئەدەبیاتی كوردی ئەوەندە زۆر بوو كە زۆربەی شیعری شاعیرانی لەبەربووە.\nعەبدولڕەحمان دواتر نازناوی هەژاری بۆ خۆی هەڵبژارد كە زمانحاڵی ژیانی خۆی بوو و یەكەمین بەرهەمی شیعری مامۆستا هەژار ناوی "ئاڵەكۆك"ـە كە بۆ زمانی ئازەریش وەرگێڕدراوە.\nبەشێك لەبەرهەمەكانی مامۆستا هەژار:\nـ دیوانی شێعری كوردستان\nـ شەرح و راڤەی دیوانی مەلای جزیری\nـ وەرگێڕانی كتێبی یاسای پزیشكی ئیبنی سینا بۆ سەر زمانی فارسی\nـ قامووسی هەنبانە بۆرینە\nـ چێشتی مجێور\nـ چوارینەكانی خەییام\nـ وەرگێڕانی چەند بەرهەمێكی عەلی شەریعەتی لەفارسییەوە بۆ كوردی\nـ وەرگێڕانی قورئان بۆسەر زمانی كوردی\nـ وەرگێڕانی شەرەفنامەی شەرەفخانی بتلیسی لەفارسییەوە بۆ كوردی


باره‌گای بارزانی ره‌تی ده‌كاته‌وه\nKurdistan24 هه‌ولێر 09:57 2022/05/29\nکوردستان باره‌گای بارزانی سه‌رۆك بارزانی\nباره‌گای بارزانی له راگه‌یه‌نداوێكدا روونكردنه‌وه‌ی له‌سه‌ر لێدوانێكی دروستكراو دا و رایگه‌یاند، به ناوی سه‌رۆك بارزانییه‌وه لێدوانێكی درووستكراو له ژماره‌یه‌ك ماڵپه‌ڕ و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه عه‌ره‌بییه‌كان بڵاوكراوه‌ته‌وه، كه دووره له راستی و هیچ بنه‌مایه‌كی نییه.\nله راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتووه: لە ژمارەیەک سایت و تۆڕە کۆمەڵایەتییە عەرەبییەکاندا لێدوانێکی دروستکراو بەناوی سەرۆك بارزانی لەبارەی بڕیارەکانی دادگەی فیدڕاڵی و ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بڵاوکراوتەوە.\nباره‌گای بارزانی ئاماژه به‌وه‌ش كرد، لێرەدا رایدەگەیێنین ئەو بابەتە دوورە لە راستی و هیچ بنەمایەکی نییە.


جۆماڵکردنێکی هەرەوەزی لەگەڵ گوندنشیناندا – کوردی – RojNews.News\n14/04/2021 - 8:52:24 am\nئێمە لێرەین، لە گوندی بۆگد لە سنووری کۆیە، لێرە کلتووری پێکەوەکارکردن (هەرەوەزی) وەک سەدان ساڵ پێش ئێستا ماوەتەوە، هەموویان پێکەوە بە گەنج و پیرەوە کارەکان ڕادەپەڕێنن، بە جۆرێک لە شاریشەوە هاتوون بۆ هاوکاریی کەسوکارەکانیان، کە پێکەوە کاری جۆماڵی بکەن.\nهەروەزی به‌شێكه له كلتوور و نه‌ریتی كورد، بەڵام ئێستا زیاتر لە گوندەکاندا ماوە، گوندنشینان به‌رده‌وام گیانی هه‌ره‌وه‌زیی و دۆستایه‌تی له نێوانیاندا هه‌بووه، بەتایبەت له بەجێگەیاندنی كاره سەختەکاندا، ئەمڕۆ ئێمە لەم گوندەدا لەگەڵ گوندنشیناندا دەبین کە سەرقاڵی ‘جۆماڵ’کردنن.\nجۆماڵ، واتا پاككردنه‌وه‌ی جۆگای ئاودێریی، ئه‌م كاره به هه‌ره‌وه‌زی له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی گشتی ئه‌نجام ده‌درێت، كاره‌کەش بریتییه له پاككردنه‌وه‌ی جۆگای ئاویی له زبڵ و خاشاك و ئەو پاشماوانەی کەوتوونەتە جۆگاکەوە و دەبێتە ڕێگر لە بەردەم گەیشتنی ئاوەکە بە ڕەز و بێستان و دەغڵودانی گوندنشینان.\nلە گوندی بۆگد لە سنووری شارەدێی ئاشتی سەر بە شارۆچکەی کۆیە لە پارێزگای هەولێر، وێڕای دانیشتووانی گوند، ئەوانەشی خەڵکی گوندەکەن و ئێستا لە شارەکاندا دەژین بۆ کارە هەروەزییەکان دەگەڕێنەوە گوند و دەڵێن نایانەوێت ئەو کلتورەیان لەناوبچێت.\nوەک بەهادین عەبدوڵا باسی کرد، ئەگەر جۆماڵ نەکەن ئەوە ئاوی جۆگاکە لە سێ بەش بەشێکی دەگات و ئەوی دیکەی بە فیڕۆ دەڕوات.\nبەهادین عەبدوڵا نیگەرانە لەوەی ئێستا خەڵک بایەخ بە بەرهەمە ناوخۆییەکان نادات، هۆکارەکەشی دەگەڕێنێتەوە بۆ دەسەڵات و دەشڵێت: حکومەت هەمووی کرد بە مووچەخۆر.\nوەک گوندنشینان گێڕایانەوە، ئەم جۆگەیە لە ڕابردوودا نۆ ئاشی ئاوی لەسەربووە و گەنمیان پێ هاڕیوە، بەڵام ئێستا هەمووی لەناوچووە.\nلاوە قادر یەکێکیترە لە دانیشتووانی گوندی بۆگد و دەڵێت، خەڵک لە شارەوە چووەتە هاوکارییان هیچ بەرهەمێکیشی لەبەردەم ئەم جۆگەیەدا نییە و تەنها تەبایی هێناونی.\nجۆماڵ زۆرکات لە بەهاردا دەکرێت، چونکە پاشماوەی گەڵا و قور و لیتەی پایز و زستان جۆگاکان دەگرێت.\nگوندنشینان کێشەی کەم ئاوییان هەیە، ئێستا لە ڕێگای ئەم ئاوەوە ١٠ ڕۆژ جارێک سەرەیان دێت بۆ ئاودان و دەڵێن ڕەنگە هاوین هەر بەشی چەند ماڵێک بکات.\nئاوی جۆگەکە لە ئاوی ئاشانەوە لە بناری شاخی كەلكەسماقەوە دەچێت بۆ گوندی بۆگد، عەلی عەبدولڕەحمان گوندنشینێکی دیکەیە و داوای لە ئیدارەی ناوچەکە کرد، جۆگاکانیان بۆ نۆژەن بکەنەوە چونکە بژێوی ژیانی بەشێکی خەڵکی گوندەکەی لەسەرە و ئێستا زۆری تێکچووە.\nداگیرکەران گوندەکانی شەرا تۆپباران دەکەن


ئاشتیا د ناڤبەرا فەلسەفێ و شەریعەتیدا\n09 ئەیلول 2018\nد دیتنا (فارابی 259-335 هـ ق) دا.\nئەبو نەسر فارابی، زانا و فەیلەسۆفێ جیهانا ئیسلامی، ناڤێ وی (ئەبو نەسر محەمەد كورێ تەرخان كورێ ئوزلەگ فارابی)یە و لسەردەمێ وەرگێرانا فەلسەفا یونانی بۆ سەر زمانێ عەرەبی، ئێكەمین فەیلەسۆفێ جیهانا ئیسلامی و وەلاتێ ئیرانێ فارابی یە، د نوكەداژی د جیهانێدا ب ئێك ژ فەسلەسۆفێن بەرنیاسێ جیهانا ئیسلامی دئێتە هژماردن.\nئەڤی زانایێ مەزن گەلەك بەرهەمێن ب ناڤ و دەنگ و بتایبەت لژێر سایا فەلسەفا ئەفلاتۆنی نڤێسینە، ژ بەرهەمێن وی یێن بهێز (ێ‌را‌و أهل المدینە الفاچلە، احصا‌و العلوم و التعریف بأغراچها، ما ینبغی أن تعلم قبل الفلاسفە، كتاب سیاسە المدینە...هتد) ئەڤی زانایی د ناڤ بەرهەمێن خوەدا بزاڤكرییە ئاشتیا د ناڤبەرا شەریعەت و فەلسەفێدا دیاربكەت.\nهەرچەندە فارابی چ ڤەكۆلینەكا سەربەخۆ لسەر بابەتێ ناڤبری ئەنجام نەدایە، فارابی د ناڤ بەرهەمێن خوەدا زێدەتر جەختی لسەر بابەتێ (سیستەمێ عەقلی، تیۆرا نەفسێ ...هتد) ب تایبەت د ناڤ پەرتوكا خوە یا بناڤێ (ێ‌را‌و أهل المدینە الفاچلە)كریە، ب تایبەت دەما دبێژت: "دڤێت سەرۆكێ باژێری كەسەكێ پێغەمبەر و فەیلەسۆف بیت" بڤێ یەكسانیا د ناڤبەرا پەیامبەر و فەیلەسۆفیدا، ڤیایە بێژیت مە كو شەریعەت و فەلسەفە لگەل هەڤ یەكسانن و جودا نینن.\nفارابی ل دەما دڤێت یەكسانیا د ناڤبەرا دین و حیكمەتێدا یان ژی د ناڤبەرا دین و فەلسەفێدا دیاربكەت، دوو خالا پێشچاڤ دكەت:\nئێك: دەما دبێژت: "شەریعەت و حیكمەت بەر ب ئێك بنەماڤە دچن، چونكی ژێدەرێ شەریعەتی ژ دەڤ خودێ یە ب رێكا وەحیا ئیلاهی دهێت، ژێدەرێ فەلسەفێ ژی سرۆشتە و سرۆشت ژ چێكرنا هەمان خودایە و ئەوی ئافراندییە".\nدوو: پەیامبەر و فەیلەسۆف هەردوو زانینێ ژ سەرەكانیا ئیلاهی وەردگرن، پەیامبەر ب هاریكارییا جوبرەئیلی كو مەلەكێ وەحیێ یە، سرۆشێ ژ خودێ وەردگرت، فەیلەسۆف ب ڕێكا عەقلێ خوە مفایی دبینت، مەعریفەتێ ژ (عقل فعال) كو -د فەلسەفا (فارابی، ابن سینا، ... هتد) مەبەست ژێ خودێ یە- دڤێت ئەڤێ ژی بزانین د دیتنا فارابیدا عەقل هەمان فریشتەنە و (عەقلێ دەهێ) ناڤبەندە د ناڤبەرا مە و جیهانا بالادا، جوداهیا دیار د ناڤبەرا (حیكمەت دان)ی و (پەیامبەر)یدا ئەڤەیە؛ پەیامبەر ڕاستیان ب ڕەنگەكێ حەق و دروستی ژ جیهانا بالا وەردگریت. بەلێ فەیلەسۆف بەرۆڤاژی وی ڕاستی و حەقیقەتێ ب ڕێكا نێزیكی و دەرئەنجام و بەلگەیان ب دەستڤە دئێخت.\nب دیتنا فارابی، شەریعەت ب ئەگەرێ شێوازێ ئاراستەكرنا خوە یا نمیاشكرن و تەشبیهكرنێ، دهێتە ئاراستەكرن بۆ ڕێژەیەكا بەرفرەهـ ژ جڤاكی، ئانكو زمانەكێ تایبەت و گشتی یە، بەلێ فەلسەفە یا تایبەت ب گرۆپەكێڤە و ئەو كەسێن بتنێ كارێ وان هزر و ئەندیشە، ئەو كەسێن بتنێ ب مەسەلەیێن عەقلیڤە مژویل.\nفارابی ژ ڤێ یەكێ ژی بلندتر دچیت و دبێژت: "پەیامبەراتی ب خوە دەرگەهەكە ژ زانینێ و مەعریفەتێ، ئەڤجا پەیامبەر ب خەیالا خوە و هێزا وێ بەرڤ جیهانا مەعقولاتان دچت و ئەڤەژی ب هاریكاریا سرۆشا خودایی ب دەستڤە دهێت، فەیلەسۆف ب رێكا (حەقیقەتێن نەگهور) ب رێكا هزركرن و تەحلیلكرنا عەقلانە و بهێزا فكرا خوە دگەهت دەرئەنجامان، ژڤی دەرئەنجامی دیارە ڕێكا هەردوویان بۆ هزركرن یا جودایە ژ هەڤ، لێ د بنەكارا خوەدا هەردوو بەرەڤ ئێك ئاراستە دچن، ئەوژی (عەقلێ فعال)ـە، هەردوو بەرەڤ وەحدەتا خودێ دچن، لەورا یا دیارە سەركەڤتنا د ناڤبەرا هزرا ئەفلاتۆن و ئەرستۆیدا ب سەركەڤتنا شەریعەت و حیكمەتێ بوویە".\nژێدەرێ فارسی: تاریخ فلاسفە ایران از اغاز اسلام تا امروز، دكتر علی اصغر حلبی، چاپ دوم، انتشارات زوار، 1385هـ ق، لـ 146.


پارتی و بارزانی و خەبات لە پێناو سەربەخویی کوردستاندا\n2018-06-07 [09:45 AM]\nگەر بێتو سەیری مێژوی خەبات و قوڕبانیدانی نەتەوەکەمان بکەین لە سەر ئاستی کوردستانی گەورە ئەوەمان بو ئاشکرا دەبێت کە نەتەوەی کورد لە پێناو چێکردنی دەوڵەتێکی سەربەخو بو خوی لە ڕوی مادی ،مەعنەوی ،مرویی قوڕبانیەکی یەکجار زوری داوە بەڵام تاکو ئیستاش نەیتوانیوە ئەم ئامانجە پیروزەی خوی بپێکێت و ببێ بە خاوەنی دەوڵەت و ناسنامەی خوی لە جیهاندا\nشایانی گوتنە مروڤ کە دەوڵەتی نەبو مانای ئەوەیە کە ئەو مروڤە بێ ناسنامەیە بەڵێ مروڤی کورد لە هەمو بەشەکانی کوردستان نەک هەرناسنامەی لێ زەوتکراوە بەڵکو هەوڵی سڕینەوشی دراوە بە تەواوەتی بو ئەوەی کورد بون لە ئەرزی واقیعدا نەهێڵن بە هەر ڕێگایێک بێت وە ئەوە سەدان ساڵە لەم ناوجەیە دا تورک وعەڕەب و فارس خەریکی سڕینەوەی کوردو کەمەنەتەوەو ئایینەکانی دیکەن و بێجگە لە خویان وەک دەوڵەتی سەردەست نایانەوێ غەیری خویان بە سادەترین ماف شاد بێت و لەناوی دەبەن نمونەش یەکجار زورن کە زەرور نیەئاماژەیان پێ بکەین.\nسەدان ساڵە کولتوری ڕەگەز پەرەستی زاڵە بەسەر ئەم دەڤەرەی خوماندا دەڤەری ڕوژهەڵاتی ناوەڕاست گوڕانکاری بەسەر ئەقڵیەتی سێاسی زورێک لە نوخبە سیاسیە دەستەڵاتدارەکانی دونیا دا هات بەڵام بە داخەوە ئەقڵیەتی سیاسی تورک و عەڕەب و فارس جەقی بەستووە و توزقالێک گوڕانکاری بەسەر بیری سیاسی شوفینییاندا نە هاتووە و بگرە ئیستا سەرەڕای ئەوەی کە جەندین وەرچەرخانی سیاسی لە جیهاندا هاتنە ئاراوە و سیستەمە جیهانیەکانیش گوڕانکاریان بە سەردا هات بەڵام لێرە لە ڕوژهەڵاتی ناڤین وەک ئەوە وایە نەبایان دیبێ نە باران و نەک هەر کاریگەری ئەرێنی نەبووە بەڵکو ڕەگەزپەرەستترن لە ڕابردوو و زیاتر لەجاران بونەتە هەڕەشە بو سەر دوزی ڕەوای نەتەوەیێک کە مافی ڕەوای خویەتی ببێ بە دەوڵەتێکی سەربەخو ئەگەر لەوان زێاتر نەبێت کەمتر نیە .\nلە سەرەتاکانی سەدەی بیستەمەوە بنەماڵەی شکوداری بارزانی تاکو ئەمڕو دەیان شوڕش و ڕاپەڕینیان بەرپاکردووە و لە هەر بەشێکیش لە بەشەکانی کورددستان شوڕشێک یان ڕاپەڕینێێک لە پێناو سەربەخویی و سەرفەڕازی کوردو کوردستاندا بەرپا بوبێت خانەوادەی بارزانی بە هانایان چوون واتە لای ئەم بنەماڵە سەربەرزە ئەوەی کە گرنگ بووە ئەوە بووە کە لە هەر بەشێکی کوردستاندا دەرفەتێک بو کورد ڕەخسابێت بو چێکردنی قەوارەیێکی سیاسی سەربەخو پاڵپشتێکی بەهێز بونە بویان و قوڕبانیشیان داوە لە سەر ئاستی کوردستانی گەورەدا بە گشتی\n،لای بنەماڵەی بارزانی کوردستان هەرکوردستانە وجیاوازی نیە نێوان باشور ،باکور،ڕوژهەڵات ، ڕوژئاوا\nواتە لەسەر بنەمای کوردایەتی خەبات و تێکوشانیان کردووە تا ئەمڕو بەردەوامیشن لەپێناو سەرخستنی دوزی ڕەوای نەتەوەکەیان و ڕوبەڕوبونەوەی دوژمنە سەرسەختەکانی کوردستان و نەیارانی ناوخویی کە ویستویانەو دەیانەوێ بەربەست در.وست بکەن لە بەردەم بەرەو پێشڤەچونی دوزی سیاسی نەتەوەیی کورد و ئامانجی سەرەکیشیان لاواز کردن و لەناو بردنی پارتی و بارزانی بووە کەواتە هی ئەمڕو نیە پارتی و بارزانی بە ئامانج گیراوە و دەگیرێت بەڵکو سەدەیێکە تیری ژەهراوی دوژمنان و نەیاران بەرەو پارتی و بارزانی ئاراستە کراوە تاکو ئەمڕو چونکە دەزانن کوردایەتی لە وێییە.\nلە کوتایی دا گرنگە بیڵێم کە پارتی و بارزانی سەد ساڵە تەحەددای ڕێککەوتنامەی سایکس بیکو وهەمو ئەو ڕێکەوتننامانەی کە دژی کورد کراون کردووە بە هوی ئەو غەدرەی کە لە کورد کرا و خاک و نەتەوەی دابەش کرا بە سەر دەوڵەتە ستەمکارو دیکتاتورەکانی ناوچەکەدا و لە قوناغی ئێستاشدا تاکە ڕێبەرو حزبی سیاسی لە کوردستاندا بارزانی و پارتی دیموکراتی کوردستان بونە کا تەحەددای کومەڵگای نێودەوڵەتیان کردو پڕوسەی ڕیفڕاندومی سەربەخویی کوردستانیان سەرخست و بەرگریشیان لێکرد بویەش لە هەڵبژاردنی ۱۲/٥/۲۰۱۸بو پارلەمانی عیڕاق پارتەکەی بارزانی سەرەڕای گەلەکومەکی نێوخویی و عیڕاق و دەوروبەر بەڵام وەک حزبی بێ ڕکابەر مایەوە لەسەر ئاستی عیڕاق و کوردستاندا وگەلی کوردستان بە شانازیەوە دەنگیان پێدا.\nئەم هەواڵە 3787جار خوێندراوەتەوە


زیقار/ 15ی ئایاری 2022/ گەنجێك لەكاتی وەرگرتنی چارەسەردا كە بەهۆی كاریگەریی خۆڵبارینەوە توشی تەنگەنەفەسی بووە. فۆتۆ: راگەیاندنی وەزارەتی تەندروستی عیراق\nفەرمانگەی تەندروستی كەركوك، سەركەوتنی پلانی خۆپارێزیی لە خۆڵبارین رادەگەیەنێت و جەختدەكاتەوە لە رزگاركردنی ژیانی 700 كەس لە خنكان، كە بەهۆی كاریگەری خۆڵبارینەكەوە سەردانی نەخۆشخانەكانیان كردبوو.\nلە دوو رۆژی رابردودا، شەپۆلێكی چڕی خۆڵبارین پارێزگاكانی عیراقی گرتەوە و بەهۆیەوە لە زۆرینەی پارێزگاكان پشوی فەرمی راگەیەنراو تاقیكردنەوەكانی خوێندكاران لە ناوەندە جیاوازەكانی خوێندن دواخران، لەوانەش پارێزگای كەركوك.\nبەشی ئۆپەراسیۆن و خزمەتگوزاری پزیشكی خێرا سەر بە فەرمانگەی تەندروستی كەركوك، ئەمڕۆ سێشەممە 17ی ئایار، سەركەوتنی پلانەكانیان بۆ خۆپارێزیی لە خۆڵبارین بڵاوكردەوە و جەختیكردەوە لەو دوو رۆژەدا ژیانی 700 كەسیان لە خنكان رزگاركردووە، كە بەهۆی خۆڵبارین و تەنگەنەفەسییەوە سەردانی نەخۆشخانەكانیان كردووە، ئەوەش بەپێی راگەیەنراوێك كە لە پەیجی رەسمی فەرمانگەی تەندروستی كەركوك لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاوكراوەتەوە.\nبەپێی پلانەكە، نەبیل حەمدی بوشناق، بەڕێوەبەری فەرمانگەی تەندروستی، تەواوی تیمە تەندروستییەكانی راسپاردووە، سەردانی نەخۆشخانەكان بكەن، بەتایبەت بەشەكانی خزمەتگوزاری تەندروستی، لەوانەش دەرمان و دابەشكردنی پێداویستییەكانی خۆپارێزیی و بەشەكانی فریاگوزاریی خێرا، ئەوەش بۆ بەهاناوەچونی هاوڵاتیان لە خنكان و تەنگەنەفەسی.\nدیالە/ 15ی ئایاری 2022/ دیمەنێك لە قەزای خانەقین لەكاتی خۆڵباریندا. فۆتۆ: هاوڕێ ئازاد\nبەپێی وتەی دكتۆر عەلی حەسەن سەقی، لە فەرمانگەی تەندروستی كەركوك، زیاتر لە 700 كەس بەهۆی ئەو شەپۆلەوە توشی تەنگەنەفسی بون و سەردانی نەخۆشخانەكانیان كردووە و توانراوە بە هەوڵی تیمە تەندروستییەكان ژیانیان لە خنكان رزگاربكرێت، هەر بەپێی راگەیەنراوەكە.\nبەهۆی كاریگەریی خۆڵبارینەكەوە، ئیدارەی كەركوك، هەردوو رۆژی دووشەممە و سێشەممەی كردە پشوی رەسمی لە تەواوی فەرمانگەكانی كەركوك، بەڵام ئەو پشووە ناوەندە تەندروستییەكانی نەگرتەوە لە پێناو بەهاناوەچونی هاوڵاتیان.\nتائێستا ئیدارەی كەركوك هیچ حاڵەتێكی خنكانی بەهۆی خۆڵبارینەوە رانەگەیاندووە و بەردەوام لەڕێی سۆسیال میدیاوە رێنماییەكانی خۆپارێزی بڵاودەكاتەوە.\nتەندروستی كەركوك لە رێنماییەكانیاندا بۆ خۆپارێزی، داوا لە هاوڵاتیان دەكات دەمامك بەكاربهێنن كاتێك لە ماڵەكانیان دەچنە دەرەوە، بەردەوام چاویان بە ئاو بشۆن، ئاوی زیاتر بخۆنەوە و پەنجەرە و دەرگاكانیان دابخەن.


کوردستان یەکەمایەتی بۆ گەشە پێدانی ئابووری هەیە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٧ Azar ٢ ٢٠:٠٤\nNews Code 23210\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، عەبدولڕەزا ڕەحمانی فەزلی، وەزیری ناوخۆی ئێران لە میانەی دیدار لە کوردستان وتی: کاتێک بوومە وەزیری ناوخۆ لە خزمەت رێبەری باڵای ئێران وتم، دەبێت ۳ پارێزگای کوردستان، سیستان و بەلوچستان و خوزستان ئاوڕی تایبەتیان لێبدرێتەوە کە هەم ڕێبەری و هەم سەرۆک کۆماری قبوڵیان کرد. هەر بۆیە ئەم ۳ پارێزگایە لێژنەی تایبەتیان بۆ دیداری کرا کە تاکوو ئێستە کوردستان پێشکەوتنی زۆر باشی بووە.\nئەو زیادی کرد: بۆ چارەسەر کردنی کێشەکان ئاساییە کە دەسەڵاتەکان زیاتر بکرێت. پێکهێنانی لێژنەی پەرەسەندنی پارێزگای کوردستان کارێکی زۆر باش بوو و گرنگ بووە کە بەردەوام دەبین لە کارەکانی.\nڕەحمانی فەزلی سەبارەت بە گەماڕۆکان وتی: ئەمریکا دیسان نایاسایی گەماڕۆی یەکلایەنەی سەپاندووە کە پارێزگای وەک کوردستان ئەم دەرفتە دەتوانن بە باشی بۆ گەشەی زیاتر سوودی لێ ببەن. ئێە لە سەر ئەم باوەڕەین کە کاری زۆر باش کراوە و دەبێت جورێک کار بکەین کە خەڵک هیوای زیاتر بدۆزنەوە. ئێمە ٤۰ ساڵە گەماڕۆ دەدرین بەڵام ئێستە ئێران لە ئاستی جیهانی ئەوەندە بەهێزە حسابی تایبەتی بۆ دەکرێت. زۆر لە هاوپەیمانەکانی ئەمریکا دژی گەماڕۆکانی ئەم وڵاتەن.\nئەو ئاماژەی دا: ئەمریکا وڵاتێکی ستەمکار و یاساشکێنە، واشنتۆن یەکلایەنە لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی کشایەوە و ئەمەش نیشان دەدات بە هیچ ڕێککەوتنێک پێبەند نین. ئێمە هیوا و پشتیوامان خەڵکی ئێرانە و بۆیەهەرچی بەرپرسان بۆ خەڵک بیکەن هێشتا کەمە.\nوەزیی ناوخۆی ئێران لە کۆتایدا وتی: لە نێو هەموو خەڵکی ئێران و ئێتنیکەکانی یەکگرتوویەکی زۆر باش هەیە و دوو بابەتی مسوڵمان بوون و ئێرانی بوون بنەمای هەموو جۆر یەکگرتووییەک لە ئێرانە. هەر بۆیە جارێکی دیکە پیرۆزبایی مانگی مەلوو و حەفتەی یەکگرتوویی لە هەموو ئێرانییەک و هاوڵاتییەکم دەکەم.


راپۆرتی لیژنەی دارایی لەسەر پرۆژە یاسای بودجەی 2021ی عیراق\nلیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق راپۆرتێکی لەسەر بودجەی 2021ی عیراق ئامادەکردووە و تیایدا لیست و ناوی سەرجەم وەزارەتەکانی راگەیاندووە لەگەڵ بڕی بودجەی تەرخانکراو بۆیان، کە زۆرترین بودجە بۆ وەزارەتی بەرگری و کەمترینیشیان بۆ وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو دیاریکردووە.\nبەپێی راپۆرتێکی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، بودجەی ئەمساڵی 2021 جیاوازترە لە بودجەی ساڵەکانی پێشوو.\nلە راپۆرتەکەدا ئاماژە بەوە کراوە، بوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا هۆکارێکی گرنگ بوو بۆ وەستاندنی زۆربەی جومگە بازرگانییەکانی زۆرینەی وڵاتانی دنیا، بێگومان عیراقیش لەو دەرهاوێشتە و کاریگەرییانە بەدەر نەبووە، دابەزینی نرخی نەوت و داخستنی زۆربەی سێکتەرە ئابووریەکان، هۆکارێکی گرنگ بوون بۆ ئەو قەیرانە یەک لە دوای یەکانەی رووبەروی خەڵک بوونەتەوە و ئاشکرایە خەڵک لە ئێستادا لە بارودۆخێکی ئابووری سەخت دا دەژین.\nراشیگەیاندووە، لە ساڵی رابردوودا لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق راسپێردرا بە دانانی پلانێکی چاکسازی بۆ ئەمساڵ و رووبەروبونەی هەموو ئاستەنگییەکان و دانانی رێگە چارەیەک بۆ پرۆژە گرنگ و لە پێشینەکان.\nلە راپۆرتەکەدا هاتووە، لیژنەی دارایی هەستاوە بە ناردنی نوسراوێکی فەرمی بۆ ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران لە بەرواری 10ی کانوونی دووەمی 2021 بە مەبەستی گوێبیست بوون لە راو و پێشنیازەکانیان.\nبەپێی ناوەرۆکی راپۆرتەکە، ئامانجی لیژنەی دارایی لەم راپۆرتەدا بریتییە لە: کەمکردنەوەی کورتهێنان، رێکخستنەوەی داهاتەکان، دابینکردنی دادپەروەری کۆمەڵایەتی، هەوڵدان بۆ زیادکردنی داهەتەکانی دەوڵەت لە بوارە جیاوازەکاندا، هاوکاری کردنی پرۆژە بیناسازییەکان، و هەروەها هاوکاری کردنی کەرتی تایبەت و پرۆژەکان بۆ بنیادنانەوەی ئابووریەکی بەهێز.\nهەروەها جەختیان کردوەتەوە کە چەندین ئاڵەنگاری رووبەروویان دەبێتەوە لەوانەش (زۆری رێژەی ئەو بڕە پارەیەی کە پێویستە بۆ بنیادنانەوەی بناغەی ئابووری دەوڵەت، ڤایرۆسی کۆرۆنا و دەرهاوێشتەکانی، و نەبوونی ئیرادەیەکی بەهێز بۆ بەرەوپێشچوون و گەشەسەندنی وڵات).\nبودجەی 2021ی عیراق بە 91 ترلیۆن دینار مەزەندا کراوە و ئەم رێژەیەش %11.8 لە بودجەی ساڵی 2019 کەمترە. دابەش کراوە بەسەر دوو بەشدا، داهاتە نەوتی و نا نەوتیەکان.\nداهاتە نەوتییەکان: %78ی کۆی گشتی داهاتەکان پێکدەهێنێت و بڕەکەی 73 ترلیۆن دینارە و بە رێژەی %22 لە ساڵی 2019 کەمترە، ئەمەش بەهۆی ئەوەی نرخی بەرمیلێک نەوت لە 46 دۆلارەوە دابەزیوە بۆ 42 دۆلار، هەروەها کۆی گشتی بەرهەمهێنانی نەوت لە سێ ملیۆن و 388 هەزار بەرمیلی رۆژانەوە کەمبووەتەوە بۆ سێ ملیۆن و 250 هەزار بەرمیلی رۆژانە.\nداهاتە نا نەوتییەکان: %22ی کۆی گشتی داهاتەکان پێکدەهێنێت و بە 22 ترلیۆن دینار مەزەندە دەکرێت. ئەم جۆرە داهاتەیان بە رێژەی %70 لە ساڵی 2019 زیاترە ئەویش بەهۆی زۆربوونی باجی گومرگی و هەناردە و هاوردە بڕەکەشی دەگاتە پێنج ترلیۆن و 500 ملیۆن دینار.\nداهاتەکانیش بەم شێوەیە دابەشکراون بەسەر وەزارەتەکاندا:\nوەزارەتی بەرگری: 27 ترلیۆن و 700 ترلیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %16.8 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی پەروەردە و فێرکردن: 12 ترلیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %7.5 لە کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی وزە: 33 ترلیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %20 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی تەندروستی: حەوت ترلیۆن و 300 ترلیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %4.4 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی کارو کاروباری کۆمەڵایەتی: 31 ترلیۆن و 400 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %19.1 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی گواستنەوەو گەیاندن: 900 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %0.6 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی کوشتوکاڵ: 900 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %0.6 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی ئاوەدان کردنەوە و نیشتەجێبوون: ترلیۆنێک و 600 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %1 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی پیشەسازی: ترلیۆنێک و 700 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %1 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی رۆشنبیری و لاوان: ترلیۆنێک و 600 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %1 کۆی گشتی بودجە.\nکارگێڕییە ناوخۆیی و بیانییەکان: 23 ترلیۆن دینار کە دەکاتە %14.2 کۆی گشتی بودجە.\nدیوانە ناوخۆیی و بیانییەکان: 22 ترلیۆن کە دەکاتە %13.5 کۆی گشتی بودجە.\nوەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو: 600 ملیۆن دینار کە دەکاتە رێژەی %0.3 کۆی گشتی بودجە.\nسەبارەت بە بودجەی تەخانکراوی وەزارەتەکانی پیشەسازی و سەرچاوەکانی ئاو و رۆشنبیری و لاوان مشتومرێکی زۆری ناوەتەوە بەهۆی دابینکردنی بڕێکی کەمی بودجە بۆ ئەو وەزارەتانە.


کەمپی بنکەی مەشق و راهێنان و چاککردنەوەی ئامێرەکانی هارس رادەستی وەزارەتی پێشمەرگە کرا – لڤین پرێس\nسەنتەری میدیای وەزارەتی پێشمەرگە ڕایگەیاند،” ئەمڕۆ ٢٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢١، بەئامادەبوونی لیوا قارەمان کەمال، نوێنەری وەزیری پێشمەرگە و جێگری سەرۆکی ئەڕکان بۆ مەشق و ئۆپەراسیۆنەکان و لیوا روکن هۆشمەند رەشید، جێگری سەرۆکی ئەڕکان بۆ ئیدارە و میرە و کۆڵۆنێڵ دۆگڵاس بەرپرسی هەماهەنگی ئەمنی لە کونسوڵخانەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە هەولێر و ژمارەیەک لە ئەفسەرانی وەزارەتی پێشمەرگە، کەمپی بنکەی مەشق و راهێنان و چاککردنەوەی ئامێرەکانی هارس، رادەستی بەڕێوەبەرایەتی گەیاندنی وەزارەتی پێشمەرگە کرا”.\nئاماژەبەوەیشداروە،” لەوتەیەکدا، لیوا قارەمان کەمال بە ناوی وەزیری پێشمەرگە، بەخێرهاتنی ئامادەبووانی رێورەسمی رادەستکردنی ئەو کەمپەی کرد، هەروەها سوپاسی هەردوو (کۆمپانیای هارس و ئەلسەعد)ی کرد، بۆ پاڵپشتی کردن و جێبەجێکردنی ئەو پڕۆژەیە، هەر لەوتەکەیدا، ئاماژەی بەگرنگی مەشق و راهێنانەکان بۆ پێشمەرگە کرد،بە تایبەت بواری گەیاندن و تەکنۆلۆژیای ئامێرەکانی گەیاندن لە پێشخستن و بەهێزکردنی لەشکرو ئەم رشتەیە لەناو سوپادا، تیشکیشی خستەسەر چۆنیەتی بەڕێوەچوونی قۆناغەکانی مەشق و راهێنان لەناو هێزەکانی پێشمەرگەدا لە سەر ئامێرەکان”.\nلە بەشێکی تری ڕاگەیەندراوەکەی سەنتەرەکەدا هاتوە،” هەر لە رێورەسمەکەدا، عەمید کازم لەزگین بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی گەیاندن لە وەزارەتی پێشمەرگە، بایەخ و گرنگی کەمپی بنکەی مەشق و راهێنان و چاککرنەوەی ئامێرەکانی بۆ ئامادبووان روونکردەوە، بەپێویستیشی زانی گرنگی زیاتر بە کردنەوەی کەمپی لەو جۆرە بدرێت، سوپاسی هەموو ئەو کۆمپانیا و لایەنانەشی کرد، کە لە بواری گەیاندن و بوارەکانی تر هاوکاری و پاڵپشتی وەزارەتی پێشمەرگەیان کردووە”.


سلێمانی... لەڕێگای پرۆژەیەكەوە قەرزی هەژاران دەدرێتەوە\nSalam 01/09/2018 - 11:34 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nسەرپەرشتیاری پرۆژەی هەزار خەندە ڕایدەگەیەنێت: لەشاری سلێمانی هاوكاری لە خێرخوازان و خواپێداوانەوە كۆ دەكرێتەوەو دواتر لە ڕێگای لیژنەیەكەوە بەسەر هەژاراندا دابەش دەكرێت.\nدوانیوەڕۆی دوێنێ هەینی 31ی ئابی 2018 لەشاری سلێمانی لەلایەن ژمارەیەك لە چالاكوانانی ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی و بە ئامادەبونی پارێزگاری سلێمانی و ژمارەیەك لە كەسایەتی حزبی و حكومی و چین و توێژەكانی كۆمەڵگەوە، كەمپینێك بە ناوی " پرۆژەی هەزار خەندە" بۆ هاوكاریكردنی خێزانە هەژارەكان ڕاگەیەندرا.\nهۆشمەند عوسمان سەرپەرشتیاری پرۆژەی هەزار خەندە ووردەكاری پرۆژەكەی بۆ كوردیو ڕاگەیاند و ووتی: لەئەمڕۆوە سندوق لە بازاڕاو مۆڵەكان و شوێنە گشتیەكان دادەنرێت و خێرخوازان دەتوانن بە بڕێكی كەمیش بێت هاوكاری پرۆژەكە بكەن.\nسەبارەت بەچۆنیەتی هاوكاریكردنی خێزانە هەژارەكان ئاماژەی بەوەكرد: ئەو خێزانانەی كەبەهۆی هەژارییەوە لە دوكان و ماركێتەكان قەرزاری خواردن یاخود شیری منداڵ و دایبی بون یاخود بەهۆی نەخۆشیەوە قەرزار بون ناویان تۆمار دەكرێت و دواتر بەپێی ئەو بڕە هاوكارییەی كە كۆكراوەتەوە و بەپێی زەروری پێویستی دیاری دەكرێن و قەرزەكانیان بۆ دەدرێتەوە.


د دوو مەهێن دەربازبووی دا نێزیکی پێنج هزار دونەمێن ئەردی ل دەڤەرا بەرواری بالا شەوتینە\nڕۆپەلەکێ ئیسرائیلی: چین ب نهێنی پەتڕۆلا ئیرانێ هاوردە دکەت\nرۆپەلەکێ نێزیک ژ هەوالگێریا ئیسرائیلێ ڕاگەهاند، زێدەباری دوورپێچا ئابوری و گڤاشتنێن توندێن ئەمریکا و بەشەک ژ وەلاتێن ئەوروپی بۆ سەر کەرتێ پەتڕۆلا ئیرانێ، لێ چین ٤٠%ێ یا تەڤایا بەرهەمێ رۆژانەیا پەتڕۆلا وی وەلاتی ب رەنگەکێ نهێنی هاوردە دکەت.\nرۆپەلێ دیبکا فایل، نێزیک ژ هەوالگێریا ئیسرائیلێ ڕاگەهاند، کوگەهێن پەتڕۆلا رۆژهەلاتێ چینێ ل هەرێما شاندۆگ ب رەنگەکێ نهێنی یەک لسەر چارا پەتڕۆلا ئیرانێ هاوردە دکەن کو بەشەکێ زێدە یێ پێتڤیێن پەتڕۆلا چینێ ژوێ هەرێمێ دهێنە دابینکرن.\nئاماژە بوێیەکێ ژیکریە، ڤەگوهاستنا پەتڕۆلێ ب رەنگەکێ نهێنی دهێتە ئەنجامدان، چین رۆژانە نێزیکی یەک ملیۆن بەرمیلێن پەتڕۆلێ ب نهێنی ژ ئیرانێ هاوردە دکەت، ب ٥ دۆلاران کێمتر ژ بهایێ بۆرسا جیهانی پەتڕۆلێ ژ حکومەتا تەهرانێ دکریت.