مه‌سعوود بارزانی: پێشمەرگەی ھەڤکێشە گوھەراندن و کوردستان پاراست - دارکا مازی\nمه‌سعوود بارزانی: پێشمەرگەی ھەڤکێشە گوھەراندن و کوردستان پاراست\nمه‌سعوود بارزانی سه‌رۆكێ پارتا ده‌مۆكرات ئا كوردستانێ، ئیرۆ ل سه‌لاهه‌ددین ل گه‌ل به‌رپرسێن لق و ناڤچه‌یێن پارتا ده‌مۆكرات ئا كوردستانێ ل سینۆرێ پارێزگه‌هیێن دهۆك، مووسل و هه‌رسێ ئه‌نجوومه‌نێن سه‌ركرداتیا هه‌ولێر، كه‌ركووك گه‌رمیان و سلێمانی هه‌له‌بجه جڤییا.\nل ڤێ جڤینێ دە بارزانی رۆناهی خستە ل سەر رەوشا سیاسی ئا ھەرێما کوردستانێ و ئیراقێ و ناڤچەیێ و قۆناخا پشتی رەفەراندوومێ و ھەردو ھلبژارتنێن ئەنجوومەنا نوونەرێن ئیراقێ و پارلەمەنا کوردستانێ و هه‌روها پێئکانینا کابینەیا نوو ئا ھکوومەتا ھەرێما کوردستانێ.\nبارزانی سپاس و پێزانینێن خوە ژ بۆ رۆلا ئەندام و کادیرێن پدک دەربری کو ژ بلی ھەموو گرفتان و وان ھەموو پلانگەریێن ل دژی پدک ل ھۆلێ ده بوو، لێ بەلێ ب ھیممەت و خوەراگری ئا ئەندام و ئالیگرێن پدک، پارتی ل سەر ئاستا ئیراقێ و کوردستانێ بوو ب پارتا ژمارە یەک.\nھەر وھا رۆلا کادیرێن پدک بلند نرخاند کو ب خوەراگری و باوەری ب خوە بوونێ ڤە، د دەمێن تەنگ ده ل سەنگەرێ پاراستنا کوردستانێ ده مان و ئەگەر پدک نەبا نھا نە ھەرێم دما و نە روومەتەک ژ بۆ گەلێ مە دما.\nھەر ل ڤێ جڤینێ دە بارزانی سپاسی خوەراگری ئا خەلکێ کوردستانێ و قەھرەمانتیا ھێزێن پێشمەرگەیێن کوردستانێ ل شەرێ تەرۆریستان و شەرێ بەرەڤانییا ل کەرامەت و ئاخا نشتمان کر و راگھاند، ئەم ھەموو قەرزدارێ پێشمەرگەنە، ژبەرکو پێشمەرگەی ھەموو ھەڤکێشە گوھەراندن و کوردستانێ پاراست.\nبارزانی تەکەز کر کو پدک د دەمەکێ ده ژ دایک بوو کو گەلێ مە د بێھێڤییەکە مەزن ده بوو، پدک بوو ھێڤیا گەل و ژ وێ رۆژێ ڤە، په‌ده‌كه خوەدی ئارمانجەکی سێتراتیژیە، ھیچ پاشڤەکێشیەک ژی ژ وێ ئارمانجا ستراتیژیێ ناکین، ژ بۆ وێ یەکێ پدک ھەردەم ژبۆ پاراستن و بەختەوەری ئا گەلێ مە قوربانی دایە و تو دەمەکێ ژی ژ بەرپرسیاریێ نه‌ره‌ڤیایه.\nھەروھا بارزانی راگھاند کو ئەو دو سەرکەتنێن پدک ل ھلبژارتنێن دەرباسبوویی دە ل سەر ئاستا ئیراقێ و کوردستانێ ب دەست ڤە ئانین، پاداشتا گەلێ کوردستانێ ئا ژ بۆ ھەلوەستێن نەگوھەر و ستراتیژیێن پدک و بەرەڤانی ئا مە ل کوردستانێ بوو.\nھەر ل ڤێ جڤینێ دە بارزانی بالکشاند ل سەر رەوشا ژیانا کادیرێن پدک و وان دژواریێن کو روو ب روویێ وان دبێ و ب تێرو و تژە بەھسا وان ھەنگاڤان کر کو دبنە سەدەما بەرەڤ پێشده برنا کاروبارێن پدک و باشترکرنا ژیانا کادیران.\nد دەربارێ تێكلیێن ھەولێر و بەخدایێ و رەوشا ناڤچەیێن کوردستانی ئێن دەرڤەی ئیدارەیا ھەرێما کوردستانێ، سەرۆک بارزانی بالکشاند ل سەر وێ یەکێ کو نھا گفتوگۆ و دانوستاندن ھەیە و ھەنگاڤێن باش چوونە پێش و ھێڤی دکین ھەموو کێشە ب دیالۆگێ وه‌رن چارەسەر کرن، ب تایبەتی کێشەیا ناڤچەیێن کوردستانی ئێن دەرڤەی ئیدارەیا ھەرێما کوردستانێ.


ebdulrehman bamerni: گەفێن كوچبەریێ و عەقلەكێ بابسالاری گەریانەك بو ناڤ لاپەرێن رومانا (ژڤانەك بۆ دوماهیا شەڤێ)\nگەفێن كوچبەریێ و عەقلەكێ بابسالاری گەریانەك بو ناڤ لاپەرێن رومانا (ژڤانەك بۆ دوماهیا شەڤێ)\nرومانا (ژڤانەك بۆ دوماهیا شەڤێ) یا رومانڤیس (ئاواز مستەفا بەرواری)، ئێك ژوان رومانا یە، كو من ددەمەكێ كێم دا، هەمی بەرپەرێن وێ خواندین، هەر چەندە ئەز ئێك ژ وان كەسانم، بتایبەت ل دەڤەرا بادینان، ئەڤێن بەرهەمێن داهێنانێ دنڤیسن، چ چیروك یان رومان و شعر، ئەز ژ نێزیك ناس دكەم یان من بەرهەمێن وان خواندینە، لێ ئەڤە ئێكەم جار بو، ناڤێ ڤێ خانمێ ب بەرچاڤێن من بكەیڤت. دەما من دەست بخواندنا ڤێ رومانێ ژی كری، رەنگە هزرەك بو من دروست ببیت، كو ئەز ل خواندنا وێ یێ دوو دل بم یان من هزر كربیت، كو دێ دنیڤا رێ دا، ئەم ئێك هێلین. ژبەركو رومان ژ 278 لاپەران پێك دهات و دەم بو خواندنا وێ دڤییا و ناڤێ روماننڤیسێ ژی بو من، یێ نوی بو و من گومان كربیت، كو بەرهەم دێ یێ ساددە بیت. لێ یا راستی بیت، چەند من لاپەرەكێ وێ خواندبا، ئەز بەرەڤ لاپەرێ دی ڤەدچووم و تا من گەهاندیە دوماهی نڤیسین، ئەو ژی هاتبو نڤیسین "شەمبی"، من پەرتوك بجهـ نەهێلا و من خوە ل چ خواندن و نڤیسینێن دی نە كرە خودان، تشتێ ئەز ب خواندنا رومانێ ڤە گرێدایم ژی، ئێك: چیروكا وێ یا كارتێكەر بو و دەربرین ژ دورهێلێ كومەلگەهێ كوردی و دەبەدەریێ دكر، دوو: خالا دوێ لدەف من گرنگییا خوە هەبو، ئەو ژی شێوازێ دارشتنێ بو.\nپەرتوك ژلایێ رێڤەبەریا چاپ و بلاڤكرنێ ل دهوكێ، لدویڤ، رێزبەندیا 106 ل سالا 2014ێ هاتیە چاپكرن، رومان بخوە ل سەر كچەكێ یە، ناڤێ وێ مانوشە، دەیكا وێ ئەرمەنی یە و بحەژێكرن بابێ وێ بو خو ئینایە و دگەل دایكبونا وێ، تەمەنێ دایكا وێ ژی بدوماهی دهێت و تا مەزن ژی دبیت، نزانیت كو ئەو ژنا ئەو مەزن كری، ئەوا دبێژیتێ دادێ، نە دەیكا وێ یا دروستە. چیروكا وێ ژ ئیرانێ دەست پێدكەت، وەك هەمی كوردێن ژ بەر رژێما عیراقێ ئاوارەی وی وەلاتی بوین. چیروك بەحسێ هزركرن و باب سالاریێ دكەت، كو ژن، كچ خودانێن بریارێن خوە نەبن. بەحسێ كورەكێ ئیرانی دكەت، كو بویە ئەگەر، بابێ وێ، وێ دگەل مامێ وێ بو كوردستانا عیراقێ فرێبكەت، ژوێرێ ژی، ئەو شوی ب پسمامێ خوە بكەت، كو ناڤێ وی كاروانە و ل ئەلمانیا دژیت، لێ بو سالەكێ پسمامێ وێ دەما ژ ئەلمانیا ڤەگەریاری، كو مامەلێن وێ دروست بكەت و ژیانا هەڤژینیێ پێك بینن و وێ ژی دگەل خوە ببەت، لدویڤ حەزا وێ، سالەكێ ل كولیژێ بو خواندنا خوە دمینیت. دڤێ سالا خواندنێ دا، كورەك حەژێكرنا خوە بو دیار دكەت و ئەو ژی حەزكرنا خوە بو ڤی كوری دیار دكەت، لێ بیركرنا وێ بو هەلویستێ پسمامێ وێ یێ ل ئەلمانیا و حەزا وێ بو تەمامكرنا زانكویێ بو بجهـ ئینای و مەزاختیێ زانكویێ ژی وی ب ستویێ خوە ڤە گرتی و ژبەركو دناڤ مالا مامێ خوە دا دژیت و بابێ وی ژبەر ڤێ شیكرنێ بو كوردستانا عیراقێ فرێكریە، داخازێ ژ پسمامێ خوە دكەت، ژ وەلاتێ ئەلمانیا ڤەدگەریت و هەڤژینیێ پێك دئینن و هەمی تشت بلەز پرێڤەدچن و بەرەڤ وەلاتێ خەریبییا دچیت، لوێرێ ژی، خودێ كچەكێ ددەتە هەردویان و پشتێ حەژێكرن و ژیانەكا خوش و ئارام، كچ خالەتا پسمامێ وێ، دهێتە دناڤ ژیانا وان دا، دبیتە ئەگەر كو هەڤژینێ وێ، بەرەڤ كێشانا ماددێن بێهوشكەر ڤە دچیت و ژیانا وان دهێتە سەرو بن كرن و دهێتە بەردان و بو كوردستانێ دهێتە ڤەگەراندن. ل ڤەگەریانێ ژی، دایبابێن وێ ژی ژ وەلاتێ ئیرانێ ڤەدگەریابون بو ئاخا باب و باپیرێن خوە و لڤێرە دا خوە ژ خەموكیێ رزگار بكەت، بەرەڤ كاركرنێ دچیت و بو خوە ل كارەكی دگەریت، ل ماركێتەكێ هەڤالا خوە یا ئێكانە بناڤێ (سولاڤ) دبینیت، سولاڤ هەڤالا زاروكینیێ و خواندنێ بو، هەر ل دەربەدەریێ ل ئیرانێ، هەڤبەشی نهێنیێن وێ ببو و نێزیكترین هەڤال بو، پێكڤە ل وێ ماركێتێ كار دكەن، دگەل روژان، وی كوری دبینیت یێ ل زانكویێ بو سالەكێ حەژێكرن دگەل دا كری و پاشی دوبارە دەست ب حەژێكرنا خوە كرین ڤە، دگەل روژان ژی، خەبەرێ گەهاندنا مرنا كەچا وێ دگەهیتێ، كو گەلەك خەم ژبەر خوارین، سەرهلدانا نەخوشییا پەنجەشێرا دناڤ خوینێ وێ دا پەیدا دبیت و خەبەرێ دوبارە هاتنا پسمامێ وێ بو ناڤ ژیانا وێ، خەبەرێ ساخیا كچا وێ و ڤەشارتنا نەخوشیا خوە یا كوژەك، هەمی تێكەلی دوماهییا رومانێ كرینە.\nدڤێ رومانێ دا، هەر چەندە، ب زمانەكێ سادە و تەكتیكەكا سادە یا ڤەگێرانێ هاتیە نڤیسین، لێ ئەڤ چەندا هەنێ ل نیڤا رومانێ و دوماهیێ رومانێ، برەنگەكێ دی و تەكتیەكا جوانتر دهێتە بەرچاڤ، كو مروڤ هەست بهەناسەیێن درێژێن رومان نڤیسێ دكەت، كو چەند ناڤبرەك ژ رومانا خوە نڤیسایە، حەزێن وێ بو تەمامكرنا ناڤبرا دی زێدەتر بوینە یان كو مروڤ هزر ناكەت، ببیتە ئێخسیرا وەستیانێ دنڤیسینێ دا یان ژی داخباربون ب لایەنەكێ ژیانا چیروكا رومانێ ڤە، كو بزمانێ (من) هاتیە نڤیسین، بەلكو، هەر كەس دشێت هەست ب وێ چەندێ بكەت، ئەڤ رومانا هەنێ، ب قەلەمەكی هاتیە نڤیسین، كو ڤیایە داهێنانێ بكەت، برییا ڤێ داهێنانێ ژی چەند بابەتان ب ئازرینیت، ڤیایە دەرگەهی ل سەر چەند پرسگرێكان ڤەكەت، ژوان ژی، باب سالاری، ئاریشەیێن كوچبەریێ، خو گونجاندن دگەل جڤاكێن دی، جوداهییا دناڤبەرا كور و كچان دا، وەفاداری و لدوماهیێ هەست كرن ب شاشیێن خوە، كو بهزرا من، روماننڤیسێ دڤانە هەمیان دا شییا بو پەیاما خوە بگەهنیت و بتایبەت ژی، ددان پێدانا بابێ قارەمانا رومانێ دا، كو پەیامەكە، دڤێت كومەلگەهـ بیر ل ژدەست دانا هندەك رەوشت و تیتالێن خوە ببیت.\nدڤێ رومانێ دا، گەلەك تشت دهێنە بەرچاڤێن مروڤی، كو مروڤ خوە دناڤ دا ببینیت و مروڤ ب هەست و نەست، ببیتە بەشەك ژێ. دكومەلگەهێ مە یێ كوردەوای دا، بدەهان چیروكێن ژڤی رەنگی هەنە، دەما بەدبەختی دهێت، ژ چەندین لایەنان ڤە هێرشی مروڤی دبن و هەر ئەو بەدبەختییا هەنێ ژی بو یە، رومانڤیسێ شیایی، ئێك ژ دەهان چیروكێن قەومای ڤەگوهێزیت و داهێنانێ دڤەگێران و نڤیسینا وێ دا بكەت.\nدروژناما وار ژمارە 1229 دا هاتیە بلاڤكرن\nبلاڤكه‌ر -- عبدالرحمن بامرنى --روژ-- 11:54 ص


ئه‌و كاته‌ی ڕاهێنه‌رێك له ته‌ختی شاهانه ده‌هێنرێته خواره‌وه، ده‌گه‌ینه ئه‌و بڕوایه‌ی ماوه‌ی ده‌ساڵه چی سه‌رۆك یانه‌ی ڕیاڵ مه‌درید هه‌یه، تووشی جۆرێك له نا هاوسه‌نگی یاریی یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه بوونه، یاخود چاكتره بڵێم: ته‌ماشاكردنی خۆت له ئاوێنه‌ی دژه‌كانته‌وه هه‌رگیز وێنه‌یه‌كی جوان و پڕ له دیقه‌تت پێنابه‌خشێت، به‌ڵكو به به‌رده‌وامی تۆ ده‌بیته پاشكۆی چاوكردن له‌وانه‌ی به ئه‌زموونێكی درێژخایه‌ن گه‌یشتوونه‌ته لوتكه‌ی هه‌ڕه‌مه‌كه.\nهه‌موو بینه‌ری یاریی جوان و چێژ به‌خشین. به‌ڵام هه‌رگیز بڕوامان به‌وه‌نیه هه‌رچی ڕاهێنه‌ر و كاره‌كته‌ره گه‌وره‌كانه، دوای ته‌نیا وه‌رزێك، یاخود كه‌متر به تێكشكاوی به‌ره‌و ئامانجێكی نادیار پاڵیان پێوه بنرێت. ئه‌نشلۆتی له كاتێكدا هات، تیپی سپی له غه‌رغه‌ره‌ی مردندابوو، هه‌روه‌ها ده‌مێك بوو یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه ئه‌وی تێپه‌ركردبوو، به‌ڵكو ئه‌وان هه‌رچیان ده‌كرد له هه‌ژموون و چه‌پۆكی ئه‌تله‌تیكۆ مه‌درید ڕزگاریان نه‌ده‌بوو، ئه‌وه جگه له‌وه‌ی قه‌یرانی بێڕیزی یاریزانه‌كان به‌رانبه‌ر به یه‌كدی و ڕاهێنان به چه‌ندین پلانی یاریی جۆراوجۆر به‌ڕۆكی ماڵه سپیه‌كه‌ی گرتبوو.\nئه‌نشلۆتی ته‌نیا كارێك كه له‌ده‌ستی نه‌هات بیكات، یاخود نه‌گه‌یشته مه‌فسه‌دی ڕوونی ئامانجه‌كه‌ی، ئه‌وه‌بوو: بڕیاری زۆری له باره‌ی یاریزانه یه‌ده‌گ نیشنه‌كان و بۆندی نوێی یانه‌كه‌دا. كارێكی دیكه‌ی به به‌رده‌وامی جه‌ختی له‌سه‌ر یاریی به‌رده‌وامی هه‌رسێ یاریزان (بنزیما و ڕۆناڵدۆ و بێڵ) ده‌كرده‌وه، كه ئه‌وانه‌ش هه‌ریه‌كه به‌جۆرێك له‌م وه‌رزه‌دا نه‌گبه‌تی بوون بۆ یانه‌كه. ڕۆژنامه‌كانی ئیسپانیا خۆیان جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه، ئه‌نشلۆتی پیاوی یارییه دژواره‌كان نه‌بووه، به‌ڵكو له زۆرێك له یارییه گه‌وره‌كان تیپه‌كه‌ی تاڵاوی زۆری چه‌شتووه و ئه‌ویش هیچ پلانێكی ئه‌وتۆی نه‌بووه، كه ئه‌و ڕاهێنه‌ره به به‌رده‌وامی ته‌نیا به پلانێك به‌شداری ده‌كرد.\nئه‌نشلۆتی كارێك، یاخود هه‌ڵه‌یه‌ك له وه‌رزی پێشوو ئه‌نجامیدا، ئه‌وه‌بوو نه‌یهێشت ئیداری یانه‌كه هیچ هیرَشكارێك بگوازنه‌وه بۆ تیپه‌كه، به‌ڵكو ئه‌و به به‌رده‌وامی جه‌ختی له بوونی بنزیما و ڕۆناڵدۆ ده‌كرده‌وه، هه‌ر ئه‌وه‌شبوو ئیداره‌ی یانه‌كه له هێنانی "ڕادیماڵ فاڵكاو" پاشگه‌زبوونه‌وه، هه‌رچه‌نده ئه‌وه‌یش له گه‌ڵ یانه‌ی مانچسته‌ر یووناتید له‌م وه‌رزه‌دا هیچی پێشكه‌ش نه‌كرد. بوونی یاریزانێكی وه‌كو چیچاریتۆش ته‌نها بۆ قوفڵی قسه‌و ده‌وڵه‌مه‌ندكردنی كورسی یه‌ده‌گ نشینی یانه‌كه‌بوو. ئه‌نشلۆتی ئه‌گه‌رچی خه‌ونی یانه‌كه‌ی له ناسناوی ده‌یه‌م هێنایه دی، به‌ڵام كه‌مته‌رخه‌مبوو له‌وه‌ی به به‌رده‌وامی جێگۆڕكێی به یاریزانه‌كان له شێوازی یاریی تیپه‌كه‌دا ئه‌نجام ده‌دا، هه‌روه‌ها یه‌كلایكردنه‌وه‌ی ته‌نیا (15) یاریزانی سه‌ره‌كی بۆ تیپه‌كه، ڕووحی جه‌نگاوه‌رانه‌ی له دڵی ئه‌وانه‌ی دیكه‌دا نه‌هێشتبووه‌وه، به‌جۆرێك هیچ كه‌سێك له تیپه‌كه‌دا هه‌ستی به ئاسایش و ئارامی نه‌ده‌كرد.\nله كۆتایدا، ئه‌وه‌ی ئه‌نشلۆتی خه‌ونی پێوه ده‌بینی، پێموایه یانه‌ی ڕیاڵ مه‌درید جێگای ئه‌وه‌نیه. به‌درێژای ماوه تیپی مێره‌نگی كات به هیچ ڕاهێنه‌رێك نادات له‌سه‌رخۆ تێستی كاره‌كانی بكات، به‌ڵكو ئه‌وان ده‌یانه‌وێت هه‌موو ڕاهێنه‌رێك به‌بوونی پاره‌كه‌یان و ئه‌و ئه‌زموونه‌ی هه‌یه‌تی، چی پێده‌كرێت ئه‌نجامی بدات، ئه‌گیانه نه‌ك جامێك، به‌ڵكو ده‌یان ناسناو وه‌كو وه‌رزێك نابێت تیپه‌كه به‌بێ ئه‌نجام له یاریگادا بێته‌ده‌ره‌وه. كه‌واته، هه‌م پێرێز و هه‌م ئه‌نشلۆتی خاوه‌نی ڕه‌وایه‌تین، به‌ڵام هه‌ریه‌ك به شێوازێك.


ستراتیژیەتی پراگماتیزم و ڕووبەڕوو بوونەوە، خوێندنەوەیەكی پوخت بۆ هەڵسوكەوتی هەردوو ڕژێمی پێشووی عێراق و ئێران\nنوسینی: حمید رضا الابراهیمی\nوەرگێڕانی : یاسین عزەم\nسەرچاوە: مركز البیان للدراسات والتخطیط\nلە ساڵی 1975 بۆ 1980، عێراق بە باشرین قۆناغدا تێپەڕی لە مێژووی هاوچەرخی ئەو وڵاتەدا لەڕووی سەقامگیریی سیاسی و ئابووری و دووهێندەكردنی توانستی نەتەوەیی، ئەم قۆناغەیش لە پڕۆسەی (پڕاگماتیكی) لە بینای سیاسیی عێراقدا چەسپی، هەروەها هەڵكردن لەگەڵ ئێران لە چارەسەركردنی ململانێكاندا، بەتایبەت پاش پەسەندكردنی ڕێككەوتنی ساڵی 1975 لەسەر (كەنداو)، دەوڵەتی عێراق لەلایەكەوە لە توانایدا بوو ململانێكان لەگەڵ ئێراندا چارەسەر بكات و لەلایەكی تریشەوە پەیوەندی نێوان ئێران و كوردەكان لە باكووری عێراقدا بپچڕێنێت، بەم شێوەیەش حكومەتی ناوەندی بەشێكی زۆری توانا سەربازی و ئابوورییەكانی گەڕاندەوە كە لە پێكدادانەكانی باكوور و تەركیزی زۆری لەسەر بەرەوپێشبردنی نەتەوەییدا بەفیڕۆ چووبوون.\nبەڵام چی ئەو پێنج ساڵە زێڕینەی گۆڕی بۆ چوار سەدەی لاواز؟ حكومەتی عێراقی چۆن نەیتوانی دووبارە ڕێگەچارەی (پڕاگماتیزم) بگرێتەوە بەر كە لە ناوەڕاستی حەفتاكاندا لە قەیرانەكانی كوەیت و ئێراندا گرتبوویە بەر، دەستڕاگەیشتنی بە جیهان و بەتایبەتی هاوسێ ڕۆژهەڵاتییەكانی لاوازتربووە وەك لەوەی كە هەبوو، بە شێوەیەكی كرداری تەنانەت نەیتوانیوە بوونی مەیدانیی خۆی بپارێزێت لە ناوچە عێراقییەكاندا و لە ئاستی هێزە ئەمریكییەكاندا بە كەمترین تێچوو كەوتو دەسەڵاتەكەی لەدەست دەرچوو.\nئاڕاستە سیاسییەكانی ڕژێمی پێشووی عێراق بەبەراورد بە ئێران\nبەكورتی، پێویستە ئاماژە بە خاڵێكی گرنگ بدرێت: بۆچوونی گشتیی زۆربەی دەوڵەتە رۆژهەڵاتییەكان بریتییە لە (ئاساییشی پڕاگماتیكی) یان (سەربازیی پوخت)، ئەنجامی ئەم بیركردنەوانە بریتییە لە ستەمكاری و بۆشایی داخراوی ئازادی، بەڵام لە داهاتوویەكی دووردا، ئەم دوو جۆرە لە بیركردنەوە سەر ئەكێشن بۆ ئەنجامی زۆر جیاواز لە مەیدانی دیبلۆماسی و بەرەوپێشچوونی ناوخۆییدا.\nبە واتایەكی دیكە، بیركردنەوەی ئاساییشییانە لەپێشترە لە چارەسەركردنی كێشەكاندا، بیركردنەوەی سەربازییانەیش لەپێشترە لە بەكارهێنانی چارەسەرێكی قورسدا، تەنانەت ئەگەر كێشەكەیش چارەسەر نەكات، ئەم بیركردنەوەیەش بەندە لەسەر ڕاستەقینەیی توندوتیژی، تەنها پشت بە چارەسەرە قورسەكان دەبەستێت بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ هەموو مەترسییە ناوخۆیی و دەرەكییەكان، لەكاتێكدا كە بیركردنەوەی ئاساییشییانە هەرچەندە گرنگی نادات بە دیموكراسی و ئازادی، لەپێشترە لە چارەسەركردنی كێشە ناوخۆیی و دەرەكییەكان، دەكرێت كە چەند ڕێگەچارەیەكی چەند لایەنە بەكاربهێنرێت بۆ هەڵكردن لەگەڵ قەیرانەكاندا بەپێی بارودۆخە جیاوازەكان، لەو حكومەتانەدا كە گرنگی دەدەن بە ئاساییش، كۆمەڵە بژاردەیەكی فراوانی ئابووری و دیبلۆماسی و سەربازی بەكاردەهێنرێت بۆ بەرەوپێشبردنی ئامانجە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەكان، نەك تەنها ئامانجە سەربازییەكان.\nئەگەر پێویست بێت بەراوردێكی كرداری لەنێوان ئێران و عێراق بكەین بە بەكارهێنانی بژاردەكانی پێشتر بۆ كۆنتڕۆڵكردنی قەیرانە ناوخۆیی و دەرەكییەكان، پێویستە ئەوە پەسەند بكرێت كە هەردوو لایەنەكە ئاواتەخوازی بەكارهێنانی بژاردەی گونجاو نەبوون بۆ كۆنتڕۆڵكردنی قەیرانەكانی سەرەتای ساڵەكانی هەشتاكان.\nلە عێراقدا سەدام حوسێن ئەحمەد حەسەن بەكرـی لابرد و بەشێوەیەكی تەماوی سەركردایەتیی حیزبی بەعسی سەركوت كرد لە ڕووداوە بەناوبانگەكەی هۆڵی (الخلد)دا، لە ئاستی دەرەكیشدا سەدام هەموو ئەزموونەكانی ڕێككەوتنی لەگەڵ ئێران واز لێ هێنا و چاوبەست كرا بە داڕمانی هێزی سەربازیی ئێران لەماوەی پاش شۆڕشەكان، كە ڕێگەچارەی سەربازی بەكار هێنا بۆ چارەسەركردنی كێشەكان لەگەڵ تاران.\nلەلایەكی تریشەوە، لە ئاژاوەكەی پاش شۆڕشدا حكومەتی ئێران لە هەوڵەكانیدا بۆ پاككردنەوەی ئەوانەی كە مەترسی درووست دەكەن لەسەر شۆڕش، بەتەواوی هێزی سیاسی و سەربازی و دیبلۆماسیی رژێمی "شا"ی لەناوبرد، كە ئەمەش توانستی ڕێككەوتنی ئێرانی لاواز كرد، لە سایەی خۆشاردنەوەی چەند كەسایەتییەكی تەكنۆكراتیی نەتەوەیی لە حكومەتە كاتییەكەدا، كە بووە هۆی ونبوونی ئەو بۆشاییە كراوە كاتییەی كە لەپاش شۆڕشەكەوە درووست بووبوو.\nبەڵام ئەم پەرەسەندنانە بەردەوام بووە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییەكانی دیكەیشدا، هەردوو لا پابەندبوون بە گرتنەبەری ڕێكاری ئاساییشیی توند لە ناوخۆدا، بەڵام لە ئاستی نێودەوڵەتیدا هەرچەندە كە جیاوازییەكە زیادی كردووە لەگەڵ دەستپێكردنی جەنگدا، عێراق هەستی بە پێویستی پەنابردن كردووە بۆ دیبلۆماسی و دووهێندەكردنی هەوڵەكانی لەو بوارەدا لەبری بواری سەربازی، ئەو بابەتەی كە چوونەناوەوەی عێراق بۆ ناو دۆخێكی دیبلۆماسیی نوێ ئاسان دەكات بریتییە لە دووركەوتنەوەی ئێران لە دیمەنی دیبلۆماسی، هەروەها تەركیز خستنە سەر چارەسەری سەربازی لە قەیرانەكاندا لەگەڵ عێراق، لە هەمان كاتدا عێراق دووبارە پەیوەندییە هەڵپەسێردراوەكەی لەگەڵ ویلایەتە یەكگرتووەكاندا دەستكەوتەوە، هەروەها پاڵپشتیی سەربازیی فراوانی هێزە ئەوروپییەكان بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی ژێرخانی سەربازی، لەگەڵ پەیوەندیی فراوانی هەواڵگری لەگەڵ واشنتۆندا دەربارەی پێگەی سەربازی ئێران لەبارەی ڕێكخراوی خۆراك و كشتوكاڵ، بەنزیكەیی هەموو هێزە عەرەبییەكان لەدژی ئێران جووڵێنراون جگە لە سووریا و لیبیا، لە هەمان كاتدا عێراق پەیوەندییەكی زۆر نزیك و قووڵی پێكهێنا لەگەڵ بەرەی رۆژهەڵات بەتایبەتی یەكێتی سۆڤییەت، بەشێوەیەك كە پێكهاتەی سوپای عێراق بێوێنەبوو.\nلە هەمان كاتدا فڕۆكەی پێشكەوتوویان بەكار دەهێنا لە هێزی ئاسمانیدا وەكو میراجی فەرەنسی و میك 29 (Mirage"الفرنسی و "MiG-29) لەكاتێكدا كە ئێرانی پڕووكاو بەشێوەیەكی نەگونجاو ڕووبەڕووی هێزی ئاسمانیی عێراق دەبوویەوە، سەدام دەسەڵاتی فراوانی بەخشی بە هەموو فەرماندەكانی، لەوانەش "فاضل البراك" بۆ دەستكەوتنی كۆنتڕۆڵی تەواوی دەوروبەرە ناوخۆییەكانی، بۆ ڕێگریكرن لە هەر كێشەیەكی ئاساییشیی ناوخۆیی لەماوەی جەنگدا، بەتایبەت پاش هەوڵە شكستخواردووەكەی كوشتنی سەدام لە دوجەیل.\nلەڕووی دیبلۆماسیشەوە، عێراق دەستی بە ئۆپڕاسیۆنێكی فراوان كرد لە واشنتۆن، لەكتێكدا كە باڵیۆزی عێراق "نزار حمدون" و نوێنەری عێراق لە نەتەوە یەكگرتووەكان "ریاض القیسی" هەوڵی فراوانیان دا بۆ یەكخستنی تێڕوانینی گشتی لەگەڵ داواكارییەكانی بەغداد بۆ بەرقەراركردنی ئاشتی.\nهەموو ئەم هەوڵە (پڕاگماتیكیانە) لە هەموو ئاستەكاندا لە شەش ساڵی ڕابردووی جەنگدا تارانی خستووەتە ژێر فشاری دیبلۆماسی و ئابووری و سەربازییەوە، لەكاتێكدا كە سەركەوتوو بوو و تارانی ناچار بە پەسەندكردنی بڕیاری 598 و كۆتاییهێنان بە جەنگ كرد، لەم بارەشدا كاغەزی (پراگماتیكی) بەكار هاتووە بۆ دەستكەوتی ناوخۆیی و دەرەكی.\nبۆ یەكەم جار و لەژێر ئەو بارودۆخانەدا، تاران ڕووبەڕووی ڕاستیی نوێ بوویەوە كە زۆری لێ كرد بۆ پەسەندكردنی چەند یاسایەكی نێودەوڵەتیی دیاریكراو، جووڵان بە هێواشی لە ئاستی ناوخۆییەوە بۆ پەیوەستبوون بە ڕێژەگەریی سیاسی، لەبەرئەوە بەرەبەرە بەردەوامیی بە پەیوەندییەكانی دا لەگەڵ ئەوروپا و دەزگا داراییە نێودەوڵەتییەكاندا بۆ دەستپێكردن بە ماوەی گێڕانەوەی توانا و دەستپێشخەری لە جەنگەكەدا، لەهەمان كاتدا ئەزموونی كەشێكی زیاتر كراوەی كلتووری و سیاسیی كرد كە سنوورداركردنەكان و كاریگەرییەكانی جەنگی تێدا كەم بوونەوە، لەبەرامبەریشدا عێراق دواكەوت لە هەموو دەستكەوتە (پڕاگماتیكییەكان)ـی سەدەی پیشوو.\nبۆ عێراقیش، ڕاستەوخۆ پاش تەواوبوونی جەنگەكە و بەبێ فێربوون لە ئەزموونی پێكدادانەكانی كوردەكانەوە لە ساڵانی حەفتاكاندا، سەدام هەنگاوی نا بەرەو پارێزگاكانی باكوور، دەیان هەزار هاوڵاتیی كورد كوژران و وەدەرنران بە ڕووداوی ئەنفال، بۆ ئەوەی زۆربەی ناوچە كوردییەكان بكەونە ژێر كۆنتڕۆڵی رژێمی سەدام، هەرچەندە كە دەستبەسەرداگرتنەكان بۆ ماوەیەكی كورت بەردەوام بوون، بەڵام كۆتا تاڵەكانی لایەنگریی كوردەكانی بۆ عێراق پچڕاند، ئەم بۆشاییە تا ئەمڕۆیش ماوەتەوە و لەوانەیشە بۆ هەمیشە بەردەوام بێت، لەكاتێكدا كە عێراق چارەسەری مامناوەندی هەبوو لەگەڵ دەسەڵاتی كوردیدا، بژاردەی جەنگی هەڵبژارد بەسەر بژاردەی دیبلۆماسیدا، بەوەیش سەدام وردە وردە هەموو ئەو شتانەی لەناوبرد كە لە ساڵانی پێشتردا بنیات نرابوون.\nسەدام بە شێوەیەك لەگەڵ خۆرئاوادا هەڵسوكەوتی كرد كە لەگەڵ بیری گشتیی ڕۆژئاوادا پێك نەهاتن لەبارەی چەند دۆزێكەوە، لەوانەیش لەسێدارەدانی ڕۆژنامەنووسی بەریتانی-ئێرانی "فەرزاد بازۆفت"، سەدام خۆی بە قەرزدەری سەڕاست و ڕەهای وڵاتانی كەنداو و قوڵایی ستراتیجیی ئەو وڵاتانە دادەنا، لەبەرامبەریشدا چاوەڕانی لێ دەكردن كە هەموو پێویستییە ئابووری و ئاساییشییەكانی بۆ دەستەبەر بكەن لە هەموو بارودۆخێكدا وەكو پارێزەری نەتەوەی عەرەبی.\nسیستەمی ئاساییشی و دیبلۆماسیی عێراق لەگەڵ سەدام هاوواتا بوون، دامەزراوە عێراقییەكان بژاردەكان و فرمانەكانیان لەدەست دا كاتێك دێتە سەر باسی كردار، لەنێوان ئەم كاردانەوانەدا شەپۆلی قەرزی دەرەكی، هەروەها لەناوبردنی بنچینە كۆمەڵایەتییەكانی عێراق، هاوكات بەغداد بژاردە گونجاوەكانی لەدەست دا بە هەوڵدان بۆ چارەسەركردنی كێشەكان تەنها بە ڕێگەی سەربازی، هەرچەندە كە سەدام هەستی بەوە نەكرد جەنگ وەكو شمشێرێك وایە، دەتوانرێت تەنها لە یەك جەمسەرەوە بگیرێت، جەمسەرەكەی تر دەیبڕێت، سەدام بڕوای وابوو كە جیهان چارەسەری دۆزی داگیركردنی كوەیت دەكات، هەروەكو ئەوەی كە لەبەرامبەر "الاسد" ئەنجامیان دا كاتێك ڕۆشتە ناو خاكی لوبنانەوە، لە نەبوونی بەربەستێكی ناوچەییدا، ڕەتكردنەوەی هەموو نێوەندگیرییە عەرەبییەكان بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی لەگەڵ كوەیتدا و یارمەتیدانی لە دانەوەی قەرزەكاندا كە بەهۆی جەنگەوە كەڵەكە بوون، لەبەرئەوەی ئەو كردارییانە وێنای كوەیتی بە ئامانجێكی ئاسان دەكرد، لەكاتێكدا كە گەمژەیی سەدام ڕەگی داكوتا هەر زوو پاش داگیركردنی كوەیت، پێی وابوو كە دەتوانێت مامەڵە بە كوەیتەوە بكات لای ڕۆژئاوا بۆ بەجێهێنانی داخوازییەكانی، تەنانەت كاردانەوەی سۆڤییەتیشی فەرامۆش كرد، هەتا پاش ئازادكردنی كوەیت سەری لە وێرانكردنی ئەو ژێرخانەوە دەرچوو كە یەكگرتوویی عێراقی هێشتبوویەوە.\nرژێمی سەدام لە سەردەمی پاش داگیركردنی كوەیتەوە هیچ فێر نەبوو، لەبری جووڵان بەرەو ئازادیی ڕێژەیی كۆمەڵگە و بەرە بەرە گەڕانەوە بۆ ناو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، یاسای توند و ڕەوای گەمژانە خرانە سەر كارنامە، لەوانەیش: بڕینی دەستی دز و هاوتاكانی بۆ گێڕانەوەی شكۆی لەدەستچووی یاسای شەرعی بەهۆی بەشداریكردنی نەتەوە عەرەبییەكان لە هێزگەلی دژی سەدامدا پاش داگیركردنی كوەیت.\nلە بەرەی بەرامبەردا ئێرانی ئیسلامی بوونی هەبوو كە كاری دەكرد بۆ گەڕانەوە بۆ ناو بازنەی نێودەوڵەتی لە سایەی كراوەیی كلتووریدا، لەكاتێكدا كە دامودەزگا ئاسایشییەكانی عێراق وردە وردە سەقامگیرییان لەدەست دا كە پێشتر سەركەوتوو بوون لە بەرقەراركردنی سەقامگیری و ئاساییش، سەدام یەكەم و كاریگەرترین فەرماندەی ئاساییش "فاضل البراك"ـی لە كارەكەی دوورخستەوە، لەبەر ترسان لە هاوكاریكردن یان پیلانگێرن لەگەڵ دەوڵەتە دەرەكییەكاندا، جگە لەوەش دەزگا ئاساییشییەكانی لاواز كرد بۆ درووستكردنی جیاوازییەكی ئاساییشیی گەورە لەناو حكومەتدا، كە سەری كێشا بۆ هەڵهاتنی چەندین سەركردەی دیار و كاریگەر بۆ دەرەوەی وڵات، وەكو بەڕێوەبەری هەواڵگریی سەربازی "وفیق السامرائي"، سەرۆكی ئەركانی سوپای پێشوو "نزار الخزرجی"، تەنانەت نزیكترین هاوڕێ و زاوا و شارەزای سەربازی "حسین كامل"، لەگەڵ ئەوەشدا زۆرێك لە زانیارییەكانی پیشەسازیی سەربازیی عێراق لەو بۆشاییەوە دزەیان كرد بۆ دەرەوەی وڵات.\nئەم بەرەوپێشچوونانە لەكاتێكدا ڕوویان دا كە ئێران خەریكی پڕۆگرامێكی هێوركردنەوەی گرژییەكان بوو لەگەڵ ڕۆژئاوادا كە تەكتیكییانە بوو نەوەك ستراتیجییانە،بەو شێوەیەش دەستی كرد بە دووبارە كردنەوەی بۆشایی ناوەكی خۆی بە پڕۆژەیەكی سیاسی بەناوی "چاكسازی"، سەرباری ئەوەی ئەم بەرەوپێشچوونە ناوخۆیی و دەرەكییانە لە ئێراندا توانای بەردەوامییان نەبوو بۆ ماوەیەكی درێژ و ئەو ڕێگەچارانە بە شێوەیەكی تەكتیكی گیرابوونە بەر، بەڵام توانییان وڵاتەكە لە مەترسیی بێبنی پاش جەنگەوە بگێڕنەوە بۆ سەقامگیرییەكی بەرچاو لە كۆتایی نەوەدەكاندا.\nسەرەڕای هەبوونی هێز و ئەزموونی كەمتری دیبلۆماسی وەك لە عێراق لەو كاتەدا، ئێران توانی گفتوگۆی پڕۆگرامی ناوكیی خۆی بكات لە چەند قۆناغێكی جیاوازدا و بە ڕێگەی ماراسۆنی، بۆ گەیشتن بە ڕێككەوتنی ڕێژەیی كە بەرهەڵستیی مەترسیی جەنگی كرد، لە كاتێكدا كە عێراق سەرەڕای لەناوبردنی تەواوی پڕۆگرامی كیمیایی و مووشەكی ئەو وڵاتە، جارێكی تر گومانلێكراو و سەرچاوەیەكی ڕەشبینیی جیهانی بوو، لەبەرئەوە شكستی هێنا لە شكاندنی یەكدەنگییە جیهانییەكەی دژی لە ئەنجامی كردەی یانزەی سێپتەمبەر، هەروەها هۆكاری كێشانەوەی فایلی چەكە عێراقییەكان بوو لە وەزارەتی دەرەوە و كۆنتڕۆڵكردنەوەی لەلایەن سەدام خۆیەوە، بە بڕیارە ناجێگیر لەسەرخۆكانیەوە.\nدەرەنجامی ژینگەی سیاسیی جیهانی و ناوخۆیی ئێران لە كۆتایی سەركردایەتیی مەحمود ئەحمەدینەژاد لەوانەیە زۆر جیاواز نەبێت لەوەی عێراق لە ساڵی 2002دا، بەڵام ئێران توانی بە سەلامەتی بەم قۆناغەدا تێپەڕێت بە یارمەتی ڕۆحانی.\nنەرمی ڕژێمی ئێران لە گفتوگۆدا ئەو وڵاتەی لە چەند قۆناغێكی جیاوازدا ڕزگار كرد لەبەر ئەوەی چارەسەركردنی كێشەكە لەپێشینە بوو بۆیان، نەوەك تەنها بەكارهێنانی هێز و توندوتیژی.\nبەڵام خاڵی گرنگ كە واپێدەچێت لە ئەمڕۆدا بەدەوری ئێراندا بخولێتەوە بریتییە لەوەی كە: ئایا جووڵەی ئێران دژی ڕۆژئاوا و داخرانی ناوخۆیی ئەو وڵاتە هەمان ئەو هەڵسوكەوتەن كە سەدام شوێنی كەوت لەپاش ساڵی 1988؟\nقەتەر و ئیخوان موسلیمین؛ پەیوەندییەكی ئاڵۆز و مێژوویەكی دێرین\nقه‌یرانى دیموكراسی له ڕۆژئاوا\nئیسلامی سیاسی لە ڕۆژئاوای کوردستان


Home›هەواڵ›جیهان›به‌ریتانیا رێكاره‌كانى رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى كۆرۆنا تووندتر ده‌كاته‌وه\nبۆریس جۆنسن، سه‌رۆكوه‌زیرانى به‌ریتانیا | فۆتۆ: CNN\nهه‌رچه‌نده ته‌نیا له ماوه‌ى 24 كاتژمێرى رابردوودا 14 هه‌زار حاڵه‌تى نوێى تووشبوون به كۆرۆنا له به‌ریتانیا تۆماركران، به‌ڵام سه‌رۆكوه‌زیرانى ئه‌و وڵاته رایده‌گه‌یه‌نێت: قه‌ده‌غه‌ى هاتووچۆ راناگه‌یه‌نین.\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه وه‌زاره‌تى ته‌ندروستیى به‌ریتانیا ئامارى 24 كاتژمێرى رابردووى تووشبوون به ڤایرۆسى كۆرۆناى بڵاوكرده‌وه و رایگه‌یاند: “14 هه‌زار كه‌سى تر تووشى كۆرۆنا بوون”.\nدواتر بۆریس جۆنسن، سه‌رۆكوه‌زیرانى به‌ریتانیا له وتارێكدا كه به بۆنه‌ى راگه‌یاندنى پلانى نوێى رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى كۆرۆنا له وڵاته‌كه‌یدا پێشكه‌شیكرد رایگه‌یاند: “بڕیارمانداوه قه‌ده‌غه‌ى هاتووچۆى ناوخۆى رابگه‌یه‌نین، به‌شێك له بازرگانییه‌كان دابخه‌ین، ده‌رگاى رێستۆرانت و هۆڵه‌كانى له‌شجوانى و چه‌ند شوێنێكى تریش ئه‌گه‌رى هه‌یه دایبخه‌ین”.\nسه‌رۆكوه‌زیرانى به‌ریتانیا له‌باره‌ى راگه‌یاندنى قه‌ده‌غه‌ى هاتووچۆى ته‌واوه‌تى وتیشى: “ئێمه ئاماده‌نین جارێكى تر قه‌ده‌غه‌ى هاتووچۆى ته‌واوه‌تى رابگه‌یه‌نین، یان ده‌رگاى قوتابخانه‌كان دابخه‌ین، چونكه ئه‌وه زیان به ئابوورییه‌كه‌مان و پرۆسه‌ى خوێندنیش ده‌گه‌یه‌نێت”.\nله كۆتایی قسه‌كانیدا سه‌رۆكوه‌زیرانى به‌ریتانیا ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو: “چه‌ند ناوچه‌یه‌ك هه‌یه كه گاریگه‌رى و بڵاوبوونه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌كه تێیدا زیاتره له‌به‌ر ئه‌وه رێكاره‌كان له‌و ناوچانه تووندتر ده‌كه‌ینه‌وه”.\nراگه‌یه‌نراوێك له‌و 23 په‌رله‌مانتاره‌وه كه داواى پرساندنى مه‌سرور بارزانى ده‌كه‌ن\n“كارگه‌كانى چه‌و و لم سروشت و ژینگه‌ى رووبارى سیروانیان تێكداوه”\nوەبەرهێنەرێك تەماتەی سنووری پارێزگای هەولێر لەجوتیاران دەكڕێتەوە\nپێشمەرگە و سوپای عێراق ئۆپراسيۆنیان لە ناوچەکانی نێوانيان ئەنجامدا


سکرتێرى جڤاتى گشتى بزوتنەوەى گۆڕان رایدەگەیەنێت؛ لە کۆبونەوەى ئەمڕۆدا چەند پرسێکى گرنگى ناوخۆیى و ناوچەکە تاوتوێکرا و چەند راسپاردەیەک لەبارەیانەوە ئامادەکرا و رادەستى جڤاتى نیشتیمانى دەکرێت.\nپێشڕەو رەئوف، سکرتێرى جڤاتى گشتى بزوتنەوەى گۆڕان، لەبارەى ناوەڕۆکى کۆبونەوەى ئەمڕۆیانەوە کە لەژێر سەرپەرشتى رێکخەرى گشتى بەڕێوەچو راگەیاند؛ ئەمڕۆ چوارشەممە، کۆبونەوە ئاسایى جڤاتى گشتى بۆ تاوتوێکردنى چەند پرس و تەوەرێک بەڕیوەچو، لەسەر ئاستى سیاسى تاوتوێى دۆخى ناوچەکە و ئەو گۆڕانکاریانە کرا کە هاتونەتە ئاراوە و جەخت کرایەوە کە تەواوى ئاڵنگاریەکان لەبەرچاو بگیرێت و هەرێمى کوردستان بپارێزرێت، بەشێوەیەک رێگە نەدرێت، هەرێمى کوردستان ببێتە گۆڕەپانى یەکلایکردنەوەى ململانێکان و نەشبێتە لایەنگر لە هیچ ململانێیەکى هەرێمى و نێودەوڵەتى.\nئەوەشى خستەڕو؛ لە تەوەرێکى دیکەى کۆبونەوەکەدا تاوتوێى پرسى خۆڕێکخستنەوە و هەڵبژاردنە ناوخۆییەکان و هەنگاونان بۆ بەستنى کۆنفڕانسى نیشتیمانى بزوتنەوەى گۆڕان کرا و وتى:"تاوتوێى دوایین گۆڕانکارى و هەوڵ و میکانیزمەکان و هەنگاوەکان بۆ نوسینەوەى پەیڕەوى ناوخۆ و رۆیشتن بەرەو هەڵبژاردن و بەستنى کۆنفڕانسى نیشتیمانى کرا، جەختیش کرایەوە کە بزوتنەوەى گۆڕان وەڵامدەرەوەى پێویستیەکانى قۆناغەکە بێت".\nهەروەک رونیکردەوە لە کۆبونەوەکەدا گفتوگۆ لەبارەى هەنگاوەکانى چاکسازى کرا کە لەلایەن حکومەت و پەرلەمانەوە دەستى پێکراوە و وتیشى:"جەختکرایەوە لەوەى کە بەشداریکردنى گۆڕان لە حکومەت بۆ ئەنجامدانى چاکسازى گشتگیر و هەمەلایەنە، لەبارەى سەرجەم تەوەرەکانیشەوە چەند راسپاردەیەک ئامادەکرا و پێشکەشى جڤاتى نیشتیمانى دەکرێت کە بڕیارە رۆژى شەممەى داهاتو کۆببێتەوە".


سلێمانى: پانێڵى (بەکارهێنانی ئاین لەململانێ سیاسیەکان) به‌ڕێوه‌چوو\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 18/02/2018 : 09:38:46\nڕۆژى شه‌ممه 17/2/2018 كاتژمێر 9:30ى پێش نيوه‌ڕۆ، لە هۆڵی دکتۆر ئیسماعیل بێشکچی، كۆلێژى په‌روه‌رده‌ى بنه‌ڕه‌تى، له كه‌مپى نوێى زانكۆى سلێمانى، به هه‌ماهه‌نگى و سه‌رپه‌رشتى هه‌ريه‌ك له: یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان و ڕێکخراوی ئاڵای سپی بۆ پێكه‌وه ژيانى ئاشتيانه و کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکانى زانکۆی سلێمانی؛ پانێڵێك به ناونيشانى ( بەکارهێنانی ئاین لەململانێ سیاسیەکان) دا، به ئاماده‌بوونى ژماره‌يه‌كى به‌رچاوى زانايانى ئاينى و مامۆستايان و قوتابيانى زانكۆ و كه‌سايه‌تى و به‌رپرسان؛ به‌ڕێوه‌چوو.\nئه‌مه‌و سه‌ره‌تاى پانێله‌كه به‌خوێندنه‌وه‌ى قوڕئانى پيرۆز ده‌ستيپێكرد، پاشان به‌ناوى هه‌ريه‌ك له رێكخراوى ئاڵاى سپى و كۆلێژى زانسته ئيسلاميه‌كان، وته‌يه‌ك له‌لايه‌ن به‌ڕێز دكتۆر عبدالفتاح حسێن به‌هێى سه‌رۆكى رێكخراوى ناوبراو خوێنرايه‌وه، دواتر له‌لايه‌ن به‌ڕيز دكتۆر عبدالله گرتكى سه‌رۆكى يه‌كێتى زانايان وته‌يه‌ك پێشكه‌شكرا و تيايدا باسى له مه‌ترسيه‌كانى به‌كارهێنانى ئايين بۆ يه‌كلاييكردنه‌وه‌ى ململانێى سياسى كرده‌وه‌و جه‌ختى كرده‌وه، كه زيان به پێكه‌وه‌ژيان و ئاشتى كۆمه‌ڵايه‌تى ده‌گه‌يه‌نێت.\nشايه‌نى باسه: ئه‌و بابه‌تانه‌ى كه له پانێلى ناوبراو پێشكه‌شكران بريتى بوون له‌م ناونيشانانه: (هه‌ڵوێستى هزرى ئيسلامى له‌مه‌ڕ ململانێ و كێشه ئاينيه‌كاندا) له‌لايه‌ن به‌ڕێز دكتۆر سه‌باح به‌رزنجى و (ناوكرۆكى جه‌نگ و ململانێ له عه‌فرين) له‌لايه‌ن دكتۆر ئومێد ڕه‌فيق فه‌تاح و (به‌كارهێنانى ئايين بۆ به‌رژه‌وه‌نديه‌سياسيه‌كان له فيقهى ئيسلاميدا) له‌لايه‌ن به‌ڕێز دكتۆر محمد پێنجوێنى و (ئايين و ململانێ سياسيه‌كان له ياساو په‌يماننامه نێو ده‌وڵه‌تيه‌كاندا) له‌لايه‌ن به‌ڕێز دكتۆر سيروان حامد و (سوڕه‌تى الفتح ده‌سته‌واژه‌و ناوه‌رۆك و هۆى هاتنه خواره‌وه‌ى) له‌لايه‌ن به‌ڕێز دكتۆر ناصح ئاره‌زوورى و پاشان ده‌رگاى گفتوگۆو پرسيار و وه‌ڵام به ڕووى ئاماده‌بواندا كرايه‌وه، دواتريش ڕاسپارده‌ى كۆتايى پانێل پێشكه‌شكرا.\nژماره‌ی سه‌ردان : 5290478


کاردانەوەکان سەبارەت بە دەس‌ئاوەڵەکردنی هیزە ئەمنییەکان لە لایەن “خامەنەیی”ەوە\n15/06/2017 | 16:19:35\nدوای رووداوی ١٧ی جۆزەردان ، رێبەری نیزام لە پەیامێکدا بە کەڵک وەرگرتن لە دەستەواژەیەکی نیزامی بەناوی “آتش بە اختیار” کە هەمان دەس ئاوەڵە‌کردنی بەرپرسان و ئەفسەرانی نیزامی و ئەمنییە بۆ ڕووبەروو بوونەوەی بێ پرس و ڕا لە گەڵ هەرچەشنە جموجۆڵێک، ئەو فەرمانە کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە.\nبەشێک لە کارناسان بە هەڵسەنگاندنی لایەنە جۆراجۆرەکانی ئەو فەرمانە بە حوکمی حکوومەتی دەزانن بۆ پەرەپێدان بە سەرکوت و دەمکوت کردنی هەرچەشنە نارەزایەتییەک و گەڕاندنەوەی دۆخی ئەمنی ئێران بۆ دەیەی ٦٠ و یەکەم مەبەستیش کۆسپ خستنە سەر ڕێی دەوڵەتی یاساییە.\nلە یەکەم چرکەساتی دەرکردنی ئەو فەرمانە لە لایەن خامەنەییەوە، لە زۆربەی شارەکانی کوردستان ڕەشبەگیری لاوان و کەسانی جێی گومان دەستی پێکرد.\nهەروەها چەند شاری دیکەش وەکوو ئیسفەهان و شیراز کەسانێک دەستبەسەر و بانگهێشتی دادگا کراون.\nعەلی موتەهەری لە لێدوانێک‌دا بۆ ماڵپەڕی میللەت لەو بارەوە ڕایەگەیاند کە فەرمانی “آتش بە اختیار” دوولایەنەیە واتە ئەگەر بەرپرسانیش ئەرکی خۆایان بە باشی بەڕێوەنەبەن ،خویندکاران و لاوانیش ئەو مافەیان هەیە بێ ئیزن و ڕێگەپێدانی یاسایی، خۆپێشاندان و نارەزایەتی دەرببڕن.\nلەو پێوەندیە‌دا موحسێن کەدیوەر جیابیر و توێژەری ئاینی وتی: فەرمانی دەس ئاوەڵە هێشتنی ئەفسەران وسەربازان تایبەت بە کاتێکە کە پێوندی فەرماندەران و هێزەکان، لە جەرگەی شەڕدا دەپچڕی، هەربۆیە فەرماندەکان پەنا دەبەن بۆ وەها فەرمانێک کە واتای دەبێتە تەقەی کوێر و بێ ئامانج کردن. ئەمەش نیشان لەوەیە کە وڵاتی ئێران تووشی بێ سەروبەرەی بووە و، رێبەری نیزامیش بە دەرکردنی وەها فەرمانێک دانی پێداناوە.\nوتەبێژی دەوڵەتی روحانیش لەوبارەوە هەوڵی‌دا کە لایەنە ئەمنیەکەی ئەو فەرمانە کەم بکاتەوە و وتی: خراپ کەڵک وەرگرتنی سیاسی لەو فەرمانە زڵمێکی گەورەیە و نابێ ببێتە بیانوویەک بۆ هەرچەشنە هێرشێک.


پڕکێشە و کەمدەرامەتترین وەزارەت\nوەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی پڕ کێشەترین و کەمدەرامەتترین وەزارەتی حکومەت، زۆربەی خەڵکی کەم دەرامەت و لێقەوما و لەخۆی دەگرێت (95) ھەزار کەمئەندامی تۆمار کراو و (30) هەزاری تۆمارنەکراو، (80) ھەزار خێزانی کەمدەرامەت کە چوار ساڵە موچەکانیان راگیراوە، کرێکار و بێکار... ھتد.\nنۆ مانگە ئێمە ھەمومان خۆم و ستافەکەم، راوێژکار و بەڕێوەبەرە گشتییەکان و سەرجەم بەڕێوەبەر و فەرمانبەرەکان چیمان پێکرابێت و لە تواناماندا بوبێت بۆ خزمەتی ئەم چین و توێژانە کردومانە شەو و رۆژ لە کاردا بوین.\nلە زاخۆ تا خانەقینیش کەمئەندامێک، ھەژارێک، لێقەوماوێک کێشەی ھەبوبێت بە شەو یان بە رۆژ پەیوەندی پێوە کردبین ھاوکاری بوین (چونکە ئێمە نە ژمارەی مۆبایلمان گۆڕیوە نە دامانخستوە).\nلەسەردەمی کۆرۆنادا ئەرکی ئێمە قورستر بو، رۆژانە بە دەیان خێزانی ھەژار بۆ ھاوکاری پەیوەندیمان پێوە دەکەن سەرباری کەمبونەوەی خۆراک لە خانەکان و چاکسازییەکان نەمانی پێشینەی (نەسریە) وەزارەت و بەڕێوەبەرایەتیە گشتییەکان .\nلەسەرەتاوە تا ئێستا کۆمەڵێک وەزیر و رێکخراوی نێودەوڵەتی و لۆکاڵی و کۆمپانیا و خەڵکی خێرخواز ھاوکارمان بون، لە ھەمو چاوپێکەوتنەکانم و بە نوسراو سوپاسی زۆر وەزارەت و لایەنمان کردوە ئەوەی بچوکترین خزمەتی بە چین و توێژەکانی سەر بە وەزارەتمان کردبێت رێزمان لێناوە، چونکە بە لای ئێمەوە ئەوە بچوکترین ئەمەکداری بوە، بگەڕێنەوە پەیجی وەزارەت و ببینن چۆن و لە چەند شوێنی دورە دەست سوپاس و رێزلێنانی ھاوکارانمان کردوە.\nلە ئێستادا کە خەڵکێکی زۆر ھەژار و نەدار کەوتون بە ھۆی کۆرۆناوە، ھەمو ھەوڵەکانمان خستوەتەگەڕ بۆ داوای ھاوکاری، چ لە حکومەت و بەتایبەتی وەزارەتی دارایی، چ لە رێکخراو و کۆمپانیا و خەڵکی خێرخواز .\nھەمو ئەوانەی دەمانناسن دەزانن بەشی زۆری موچەکەی خۆشم لە رابردو و لە ئێستاشدا بەخشیوەتە ئەوانەی پێویستیان بوبێت .\nھەمو ئەمانەشمان بە ئەرکی سەرشانمان زانیوە لەبەرامبەر خوا و خەڵک و بزوتنەوەی گۆڕانیشدا، ھەرگیز بۆ خۆدەرخستن و خۆ بە پاڵەوان کردن نەبوە .\nلە کوێیش لە حیزب و حکومەت کەم و کورتی ھەبوبێت لە کۆبونەوە و راستەوخۆ قسەی خۆمانمان ھەبوە، نە سڵمان کردوەتەوە و نەترساویشین ئاخر ئەزانم کە ئەرکی من خزمەتە نەک خۆ نمایش کردن .\nئێستاش کە ھەڵمەتێک لە دژمان بەرپا کراوە زۆر باش دەزانم چۆن و لە کوێوە ئاڕاستە دەکرێت بۆیە ھەرگیز ئەو شتانە ساردم ناکاتەوە لە ھەوڵ و تێکۆشان .\nبەوە کۆتایی پێدێنم سەرەتای بزوتنەوەی گۆڕان ھێرشی زۆر ناڕەوام دەکرایە سەر و زۆر نیگەران بوم، رۆژێک لە ژورەکەی کاک عومەر دەردە دڵم کرد کاک نەوشیروان وتی دەزانیت بۆ ئاوات پێ دەکەن بۆ ئەوەی ئاوا بوشڵەژێنن و بوترسێنن، لەو رۆژەوە بڕیارمدا نابێت ھیچ ھێرش و ھەڵمەتێک چاوترسێنم بکات لە خزمەت کردن .\nئاوات شێخ جه‌ناب: لە ناو حکومەتدا کار بۆ جێبەجێکردنی چاکسازی دەکەین\nوەزارەتی کار پرۆژەی چاکسازی كۆمه‌ڵایه‌تی ئامادە دەکات\nوەزیری کار چەند دۆسیەیەکی وەزارەتەکەی لەگەڵ کونسوڵی ئەمریکا لە هەرێم تاوتوێ دەکات


فەیسبووك و ئینستاگرام و واتساپ لەكاركەوتن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/07/03 - 6:27 PM\nپێگە كۆمەڵایەتییەكانی (فەیسبووك و ئینستاگرام و واتساپ)، لە زۆربەی وڵاتانی جیهاندا بە عیراق و هەرێمی كوردستانەوە لەكاركەوتن.\nئەمڕۆ چوار شەممە، ڕۆژنامەی (میرۆر)ی بەریتانی بڵاویكردەوە، “ئەو پێگانە دووچاری كێشەیەكی تەكنیكی لەناكاو بوون، ئەمەش وایكرد لە ژمارەیەك وڵاتانی جیهاندا لەسەر تۆڕی ئینتەرنێت لەكاربكەون”.\nبەپێی ڕۆژنامە بەریتانییەكە، “بەكارهێنەرانی پێگەی فەیسبووك، بە قورسی دەیانتوانی بچنە نێو هەژمارەكانیان، لەگەڵ دەركەوتنی ‘Service Unavailable’، بەو واتایەی (خزمەتگوزارییەكە بەردەست نییە)، لەگەڵ دەرنەكەوتنی تایم ڵاین لەسەر پێگەكە و دەرنەكەوتنی وێنەكان”.\nپێگەكە دووچاری گلەیی و گازندەیەكی زۆر بووەوە بەهۆی دانەبەزینی وێنە نوێیەكان و ڤیدیۆكان لەسەر هەموو ئەپڵیكەیشنەكانی كۆمپانیای (فەیسبووك)ی وەك ئینستاگرام و واتساپ.\nهەر لەو چوارچێوەیەدا بەكارهێنانی ئەو تۆڕە كۆمەڵایەتییانە لە عیراق و هەرێمی كوردستان ئاماژە بەوەدەكەن، كە بۆ ماوەی زیاتر لە كاتژمێرێك (فەیسبووك و ئینستاگرام) لەكاركەوتوون و دواتریش كێشە لە بینینی وێنە و ڤیدیۆ دروست بووە.\nساڵانە سزادانی دوكان و ماركێتەكان لەسەر خۆراكی خراپ و بەسەرچوو زیاد دەكات\nبە فەرمی داوای هەرزان كردنی كارتی مۆبایل و ئینتەرنێت دەكرێت\nسەرجەم تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و ئینتەرنێت لە عیراق ڕاگیران\nفەیسبووك و ئینیستاگرام لەبارەی ڕەغد سەدام حسێنەوە بڕیاریاندا


ئەمەی خوارەوە پوختەی باسێکە دەربارەی ماناو چەمک وئەرکیاریی سیاسیی دەستوور لە پرۆسەی بنیاتنانی دەولەتی مۆدێرن و رێكخستنی بنسازی وبنیاتی دەولەت و دەزگاکانیدا و جەهالەت و دواکەوتوویی بزوتنەوەو دەسەلاتی شاخیی کوردیی لە مامەلەی لەگەڵ پرس و پرۆسەی دەستووردا . . ئەم بەشانە دەگرێتەوە :\n١. بنەچەی وشەی دەستوور\n٢. مانای فەرهەنگیی و زاراوەیی وشەی دەستوور لە زمانی کوردییدا\n٣. مانای فەرهەنگیی و زاراوەیی وشەی الدستور لە زمانی عەرەبییدا\n٤. دەستور وەک زاراوەیەکی سیاسیی – ئیداریی\n٥. مانای فەرهەنگیی و زاراوەیی وشەی کۆنستیتیوشن لە زمانی ئینگلیزیدا\n٦. دەستووررنامە [دەستووری نووسراوو] و دەستووری ماتریالی\n٧. ئایا بەریتانیا دەستووریی هەیە ؟\n٨. دەستووری مێژوویی : دەستووریی بەریتانی\n٩. دەستووریی ساتەوەختی : دەستووریی فەرەنسیی و ئەمریکی\n١٠. دەستووری پرۆسەیی\n١١ بزوتنەوەی دەستووری [مەشروتیەت] لە دەولەتی عوسمانی و ئێراندا\n١٢ یەکەم دەستوورنامەی دەولەتی عوسمانی [مەشروتییەی یەکەم] ١٨٧٦\n١٣. یەکەم دەستوورنامەی ئێران [مەشروتە]\n١٤. دووەم دەستوورنامەی مەشروتەی دووەمی عوسمانی\n١٥. دەستوورنامەی نوێی ئەتاتورکی تورکیا ١٩٢٤\n١٦. بنەماکانی دەستوورنامەی تورکیا و کێشەی کورد\n١٧. مانای نەبوونی پەیمانی نەتەوەیی لە بزوتنەوەی کوردیدا\n١٨. مانای نەبوونی دستوورو دەستوورنامە لە ٢٢ ساڵەی دەسەلاتی کوردیدا\n١٩. ئەنجام : پسی دەستوور رو دەولەت و دەستووریزم\n٢٠. پرۆژەی دەستوورنامەیەک بۆ کوردستان [بە هەموو بەشەکانیەوە یان هەر بەشێکی رزگار بووی]\nوشەی دەستوور لە دوو وشەی [دەست] و [وەر] وەرگیراوە . فەرهەنگە عەرەبییەکان ئەسڵەکەی دەگێڕنەوە بۆ زمانی فارسی و دەست بە مانای [قاعیدە] ، بنەما ، پرینسیپ ، لێک دەدەنەوەو و [وەر] بە مانای خاوەن لێکدەدەنەوە . وشەکە لە ئەسلدا لە وشەی [دەست] و [وەر] کە لە کوردی و فارسیدا هاوبەش و هاوواتایە پێکهاتووە .\n٢. مانای فەرهەنگیی و زاراوەیی وشەی دەستوور لە زمانی کوردییدا.\nدەست لە کوردیدا زۆر وشەی لیکدراوی لێ دروستکراوە کە گرنگی دەست وەک ئامرازێکی هەرە گرنی جیاکەرەوەی مرۆڤ دەردەخەن، وەک دەسەلات، دەستەبەر، دەسکار، دەستاودەست، دەسکورت، دەسترۆیشتوو، دەستەوکەر، هتد.\nدەست لە کوردییدا سەرچاوەی دەسەلات و ئازادی تاکەکەسە . کە دەڵێی : بە دەست خۆمە : واتە خۆم ئازادم کارێک چۆن دەکەم یان بریار دەدەم . ئەم کارە لە دەست مندا نییە : واتە لە سنووری بریاردان و دەسەلاتی مندا نییە . هەموو شتێک بە دەست یان لە دەست سەرۆکەکان دایە: واتە دیکتاتۆرن و هەموو دەسەلاتەکانیان قۆرخ کردووە .\nدەستێوەردان : مانای بەکارهێنانی نارەوای دەسەلاتە بۆ تێکدان\nئاخ هەر دەستم بیگاتێ: یان بەردەستم بکەرێ : مانای وایە بتوانم هێزی بەرامبەر بەکار بهێنم\nبەردەست کردنی کەسێک شتێك: دەسکەوتنی یان ، توانای بەخاوەنبوون و بەکارهێنانی ، زاڵبوون بە سەریدا .\nجگە لەبەکارهاتنی بە مانای دوو دەستەکان لە کوردیدا دەست بە مانای کۆمەلەشتێک بە یەکەوەش بەکاردێ.\nوەک : دەسک (دەستک) بۆ کۆمەلە گوڵ یان گیایەک بەیەکەوە ، [دەسکە گول ، دەسکە گیا] .\n[دەستە] بە کۆمەڵێ کەس یان شت پێکەوە دەوترێت ، وەک دەستەی یاریزانەکان ،. کە سەرەتای شۆرشی ئەیلولدا [دەستە] ی پێشمەرگە لە ١٠ کەس پێک دەهات ئەو کەسەی ڕێبەری دەکردن پێی دەوترا؛ سەردەستە .\nهەروەها (دەست) بە مانای ئەنجامدانی کارێک لە سەرەتاوە تا کۆتایی بە کاردێت : وەک دەستێک کاغەزمان یاری کرد. دەستێکی باشی لێدا .\nدەست : ئامرازی گوازتنەوەو ئالوگٶڕێشە : وەک کتێبەکە زۆر دەستاودەستی پێکراوە . دەستاودەستکردنی دەسەلات بە شێوازێکی ئاشتییانە : واتە گوازتنەوەی لە دەستێکەوە [هیزێکەوە ، کەسێکەوە] بۆ دەستێک ، هێزێک ، کەسێکی تر .\nدەست : وەک گرنگترین ئامارازی چالاک و بەکاری مرۆڤ لە هەموو ئاستێکی ئەنجامدان و پێوەندی کۆمەلایەتی و دروستکردن و داهێناندا ، وەک کەسێتی مرۆڤیش مانا دەبەخشێت : کە دەلێین دەستپاک : واتە ئەو کەسە لە هەموو مامەلەیەکی ژیانیدا لەگەڵ کەسانی تر پاکەو جێی متمانەیە . و هێزی دەست بۆ خراپەو کاری ناشیرین بەکار ناهێنێت .\nخۆ ‘ دەست ‘ لە مانای حەزو سیکسێش بە دەر نییە : وەک دەستبازیی و دەست …..\n[وەر] لە کوردیدا بە مانای هەبوون ، خاوەنبوون بە کاردێت . هونەروەر واتە کەسێ هونەری هەبێت ، خاوەن هونەر ، بەهرەوەر یانی بەهرەدار .\n[دەستەوەر] ، کە ئەسڵی وشەی دەستوورە ، واتە هەبوونی کۆمەڵە شتێکی بەیەکەوە ڕێکخراو . ئەمەش مانای سەرەکی و بناغەیی مانا زاراوەییەکەی دەستوور هەم لە زمانی کوردیدا و هەم لە وەرگیراوە عەرەبییەکەی و لە وشەی [کۆنستیتوشن] ، یان [کۆنستیتیوشن] ی ئینگلیزیشدا پێک دێنێت .\nمانا زاراوەییەکەی دەستوور لە زمانی عەرەبیدا کە لە فارسی وەرگیراوە بریتییە لە بنەمای کار ، قاعیدە یەک کە بە پێی ئەو قاعیدەیە کارێک رێکبخرێ یان بکرێت . ئەمەش هەمان مانا زاراوەییە کوردییەکەیە . لە کوردیدا دەستوور بۆ زۆر کارو چالاکی رێکخراو بەکاردێت . وەک ( دەستووری میوانداری ) لە کوردستاندا ، واتە چۆن میوان پێشوازی دەکرێن ، خزمەتدەکرێن و بەرێدەکرین ، دەستووری ژنخوازیی ، دەستووری راو ، دەستووری زەماوەند . هەروەها دەستوور وەک کردار یان فەرمانیش بەکاردێت ؛ وەک : میری بۆتان دەستووری دا میهرەژانی نەورۆز دەستپێبکرێت ، پاشا دەستووری دا کەس لە شاردا نەمێنیت . لێرەدا دەستوور مانای فەرمانیکە یان هەر پرۆسەیەکە کە دەبێ جێبەجی بکرێت . هەروەها دەستوور لە کوردیدا بە مانای روخسەت ، رێگەپێدانیش بە کار دێت . دەستووری پێدام بچمە ناوباخەکە ، واتە روخسەتی دامێ ..\nلە هەموو ئەمانەوە لە بەکارهینانی میللیدا وشەی دەستوور مانایەکی زاراوەیی نیمچە یاسایی وەرگرتووە . وەک دەڵێین : بە پێی چ دەستوورێک ئەمە رەوایە ؟ واتە بنەماو پێکهاتە دیاریکەرەکانی رەوایی ئەم کارە چین ؟\nهەروا دەلێین : دەستووری زمانی کوردی ، بە مانای بنەماو رێوشوێنەکانی زمانی کوردی ، واتە [قواعد] بە زمانی عارەبی .\nهەموو ئەم مانایانە : [ دەسەلات ، دەستەی ڕێکخراو ، پرۆسەو بنەمای رەوایی و روخسەتپێدان و رێوشوێنی بابەتێک یان کارێک ] لە مانا زاراوەیی یە یاساییەکەی دەستوورمان نزیک دەکەنەوە کە لەم باسەدا لێی دەدوێین کە بریتییە لە هەبوونی دەسەلات و رێکخستنی بە بنەماو رێوشوێنی پرۆسەیەکی دیاریکراو .\n٣. مانای فەرهەنگیی و زاراوەیی وشەی [ الدستور ] لە زمانی عەرەبییدا\nمانا عەرەبییەکانی وشەی دەستوور – یش وەک لە هەندێ فەرهەنگی عەرەبیدا دیاریکراون ئەمانەن :\nالدستور – دستور :\n１. الدستور : القاعدة يعمل بمقتضاها .\nبنەمایەک بە پێی ئەو کار بکرێت\n２. و الدستور الدفتر تكتب فيه أسماء الجند ومرتباتهم .\nدەستوور دەفتەرێکە ناوی سەربازو روتبەکانیانی تێدا دەنووسرێت\n３. و الدستور ( في الاصطلاح المعاصر ) : مجموعة القواعد الأساسية التي تبين شكل الدولة ونظام الحكم فيها ومدى سلطتها إزاء الأفراد . والجمع : دساتير .\nدەستوور: لە زاراوەی سەردەمدا ، بریتییە لە کۆمەڵە بنەمایەکی سەرەکی کە شێوەی دەوڵەت و سیستمی حوکمڕانیی و راددەی دەسەلاتی بەرامبەر تاکەکان و کۆمەڵ دیاری دەکات .\nالمعجم : المعجم الوسيط –\n1. دستور – ج ، دساتير :\n1 – دستور : قاعدة يعمل بها .\nدەستوور بنەمایەکە کاری پیبکرێت ،\n2 – دستور : قانون أساسي لأمة من الأمم يتضمن طائفة القوانين القضائية والسياسية التي توجه العلاقات بين الرعية والراعي .\nدەستوور یاسای بنەرەتی نەتەوەیەکە ئەو جۆرە یاسایانەی دادوەریی و سیاسیی دەگرێتە خۆی کە پێوەندی نیوان دەوڵەت و هاولاتییان رێک دەخات .\n3 – دستور : دفتر تكتب فيهاسماء الجند وأرزاقهم\nدەستوور: دەفتەرێکە ناوی سەربازو بەشە رزقیانی تیا دەنووسرێت .\n4 – دستور : دفتر تجمع فيه قوانين الملك .\nدەستوور دەفتەرێکە یاساکانی مەلیکی تێدا کۆدەکرێنەوە\n5 – دستور : إجازة .\nدەستوور بە مانای روخسەت\n6 – دستور : وزير .\nدەستوور بە مانای وەزیر .\nالمعجم : الرائد –\n2. دستور :\nوثيقة تحدد الهياكل القانونية والسياسية لدولة ما . قد يكون الدستور مكتوبا أو غير مكتوب .\nدەستوور بەلگەنامەیەکە هەیکەلی قانوونیی و سیاسیی دەولەتێک دیاری دەکات . دەستوور دەشێ نووسراو بێت یان نەنووسراو بێت .\nالمعجم : عربي عامة –\n٥. دەستور وەک زاراوەیەکی سیاسیی – ئیداریی\nئەو مانا عەرەبییانە ئەوە نیشان دەدەن چۆن لە مانا زاراوەییە گشتییەکەیەوە واتە بنەمایەک یان قاعیدەیەک بۆ کارکردن ماناکەی فراوان کراوە بۆ مانا سیاسییە یاساییەکەی واتە : دەستوری وڵاتێک : ئەو کۆمەلە یاسا بنەرەتییانەی شێوەی فەرمانرەوایی و پێوەندی نێوان دەسەلات وتاک و کۆمەل و سنوورەکانیان و مافەکانیان دیاری دەکات . دەستوور دەشێ بریتی بێت لە دەستوورنامە واتە بەڵگەنامەیەکی نووسراو کە هەموو یاسایەکان لە یەک دۆکیومێنتدا کۆ دەکاتەوە ، یان دەشێ بریتی بێت لە کۆمەڵە یاسایەکی نووسراو یان کارپێکراو کە هەمان دەور دەبینن بەلام لە یەک بەڵگەنامەدا واتە دەستوورنامەیەکدا کۆ نەکراونەوە .\nکامیار سابیر : فۆبیا لە نەوشیروان بۆ سەرۆکایەتیی هەرێم !\nئەڵماس مستەفا : جریوەی ماج .


زاهیر باهیر: لە قاڵبدانی منداڵ. – WTARIKURD\nزاهیر باهیر: لە قاڵبدانی منداڵ.\nپەروەردە و قوتابخانە بەهرەی سروشتیی لە منداڵان دەسەننەوە. شتێك نییە جگە لە قاڵبدانی منداڵان، ئاوەز و تێفکرینیان سنوردار دەکات، مەیلی سروشییی و داهێنانیان کۆنترۆڵ دەکات، ئازادیی و ژیانی سروسشتیانەیان لێ زەوت دەکات، دەیانکاتە دوژمنی یەکدی، گیانی بەریەککەوتن و کێبڕکێیی نێوانیان زیاددەکات، سەرەنجام مەخلوقێك دەبن کە زیاتر خزمەتی بازاڕ دەکەن تاکو کۆمەڵ. خۆشەویستییان بۆ پارە و موڵکییەت و کەڵەكەکردنی سامان بەردەوام زیاتر دەبێت لە خۆشەویستییان بو دەوروبەریان. مەخلوقێك دەبن کە چینی حوکمڕان بۆ خولقاندنی جۆرێك لە کرێکار پێویستی پێیان دەبێت، کە لەڕاستیدا قوتابخانە و پەروەردە بەگشتی دەبێت ئاراستەی هاوکاریکردنی تەواوی ئازادیی تاک بکات.\nئێمە نمونەمان زۆرە لەو منداڵانەی ئەو بەهرە و توانایەیان لە بوارێکدا و لە سەردەمێکی خوێندندا تێدا دەرکەوتووە، بەڵام بە حوکمی پەروەردە و پڕۆگرامی باو و خزمەت بە سیاسەت و بە کوڵتوری دواکەوتووی کۆمەڵ ڕیگایان لێگیراوە و کراونەتەوە بە قاوغەکەی خۆیانا. وەکو دەیڤد گرەیبەر دەڵێت” دەزگەکان جەنگیان بەرانبەر بە خەیاڵ و بیرکردنەوە بەرپاکردووە، ئەوان قەوارەی خەیاڵ و بیرکردنەوەمان بۆ دادەنێن لە ڕێگایەکەوە کە بە سیستەمێکی تایبەتی سوودمەند بێت”\nفرەنسیسکۆ فیرەر، Francisco Ferrer ، کە ئەنارکستێکی کەتەلۆنیای ئیسپانی بووە لە 31/05/1906 دا بە تاوانی بەشداریکردن لە پیلانی کوشتنی 26 کەس بریندارکردنی زیاتر لە 100 کەسی تر لە زەماوەندی پاشادا، ڕۆژی دواتر گیرا و دوای ماوەیەك بەردرا، بەڵام دووبارە گرتیانەوە لەسەر ئەوەی کە یەكێکی زۆر چالاك بووە و لە پشتی ڕاپەڕینەکانی ئەو چەند ساڵەوە بووە، ئیتر دووبارە ئەو پرسەی پێشتریشی بۆ زیندوکرایەوە لە تەمەنی 59 ساڵیدا لە 13/10/1909 ڕەمی دەکرێت. ئەو وەختێکی زۆری خۆی بۆ پەروەردە و قوتابخانەی مۆدیرن بەکاردەبات. بۆ ئەمەش چەند ساڵێک بە هەوڵێکی زۆر لە بەرشەلۆنە لە 08/09/1901 دا بە هاوکاریی خەڵکانی بە توانای دیکە توانیوێتی ئامانجەکەی بپێکێت. یەکەم بڵاوکراوەکەی [ نەشرە] قوتابخانەکەش لە 30/10/901 دا دەرکرد کە ئیتر بوو بە بڵاوکراوەیەکی مانگانە. ئامانجی ئەم بڵاکراوەیەش ئافراندنی پلاتفۆرمێك بوو بۆ گەشەپێکردنی تئیوری پەروەردەی ماقوڵ. گەر چی زۆربەی وتارەکان دەربارەی پرسی پەروەردە و پیداگۆگی بوو، بەڵام هاوکاتیش زانستی کۆمەڵایەتیی و [ سۆشیال ساینس] فێمەنیزم و زانستی تاوان [ کریمۆلۆجی] و ئاین و مێژو و چینەکان و پاکوخاوێنی و داوودەرمان… گەلێکی تر لەم بابەتانە دەگرتە خۆی. بەداخەوە کە ئەم بڵاوکراوەیە لە 31/05/1906 وەستا بە گیرانی خودی فرانسیسکۆ فیرەر بە داخستنی قوتابخانەکەش.\nفیرەر ئەوەندە باوەڕی بە توانا و دەستپێشکەری و خۆ خۆیی منداڵ هەبووە لە یەکێک لە قسەکانیا دەڵێت: من پێمباشترە ئازادیی خۆخۆیانەی منداڵم هەبێت کە هیچ شتێک زیاتر لە زانیارییەکی لەفزی/دەمیی و زیرەکییەکی شێواو، نازانن، ئەمەم لا پەسەندترە لە کەسێك کە ئەزموونگەری پەروەردەی ئەم سیستەمە هەنوکەییەی هەبێت”\nئێما گۆڵدمانیش لە وتاری” منداڵ و دووژمنەکەی” کە سیستەمی پەروەردەی ترەدیشنەڵ ڕەخنە دەکات ودەڵێت” سیستەمەکانی پەروەردە لە فایلەکانا گردکراونەتەوە، ناونوس و بەژمارە کراون. ئەو سیستەمانە نوقسانی تۆوی بە پیت و بەهێزیان هەیە کە لە زەوی بە پێزدا دەچێنرێت، تاکو منداڵان وا لێبکات کە گەشەی باڵا بکەن، سیستەمەکان پارچە پارچە و زەرەرمەندن و توانای بە ئاگاهاتنەوەیان لە خۆبەخۆیی کاراکتەرەکە نییە” لە وتارێکی دیکەیدا دەڵێت” پەروەردە پرۆسەی دەرهێنانە نەك چونە ناوەوەیە، لێوەرگرتنە نەك پێدان، نیشانگرتنە لە گریمانی/ شانسی بەجێهێڵانی منداڵەکە کە ئازاد بێت لە گەشەکردنی خۆخۆییدا، ئاراستەی تواناکانی خۆبە بەخۆی بکات و لقەکانی زانیاری کە خۆی ئارەزوی خوێندنی دەکات، هەڵبژێرێت”\nسەبارەت بە لێهاتوویی و داهێنان و بیرڕۆشنی منداڵە قوتابییەکانی کە لەو قوتابخانەیەدا دەیانخوێند لە کتێبی’ پەروەردەی ئەناکستانە و قوتابخانەی مۆدێرن ‘ ی فرانسیسکۆ فیرەر دەیەها نموونە لە دەمی منداڵانی بە ڕەگەز و تەمەن جیاوازەوە دەگێڕێتەوە وەکو بەڵگەی نیشاندانی ئاوەز و ڕۆشنفکریی و موبادەرەی زۆر جوان کە هاوکات بەو شێوەیەی گونجاوە لەگەڵ ئارەزو ویست ودەستپێشکەری و داهێنانیاندا.\nکچێکی 9 ساڵ بە تێڕوانینی خۆی ئەمەی نوسیوە ” تاوانبار حوکمی مردن دەدرێت، ئەگەر بکوژ شایانی ئەم سزایە بێت، ئەوەی کە حوکمی کوشتنی ئەم دەدات و ئەوەشی کە دەیکوژێت، هەردوکیان بکوژن. کەواتە ئەگەر لۆژکانە تێیبروانین دەبێت ئەوانیش بمرن، ئا بەم شێوەیە مرۆڤایەتی کۆتایی دێت. لەبری ئەوەی سزای تاوانبارێك بە تاوانێکی تر، بدرێت، باشترە کە ئامۆژگارییەکی باشی بکەین تاکو جارێکی تر دووبارەی ئەوە نەکاتەوە. لە سەروو ئەمەشەوە ئەگەر ئێمە هەموومان یەکسانبین ئەوە نە دز و بکوژ دەبێت و نە هەژار و دەوڵەمەند، بەڵکو هەموان یەکسان دەبن لەتەك هەبونی خۆشەویستی و ئازادیی..”\nکوڕێکی 10 ساڵ سەبارەت بە قوتابخانەکە و قوتابییەکان نوسیوێتی ” کۆبوونەوەمان لە ژێر بنمیچێکدا [سەقفێکدا] ئارەوزی فێربوونی ئەوەین کە نایزانین بێ جیاوازی چینایەتیی، ئێمە خوشک و براین و بە هەمان ئامانج ئاڕاستە دەکرێین….. پیاوی جاهیل بەتاڵە ، تۆزێك یاخود هەر هیچ چاوەڕوانی لێدەکرێت. ئەو ئاگەدارمان دەکاتەوە کە وەخت بە زایە نەدەین وامان لێدەکات کە لەوەوە سوودببینین لە دواترا خەڵاتمان دەدرێتێ …..ئێمە هەرگیز سوودی قوتابخانەی باش لەبیرناکەین و مامۆستاکانمان، خانەوادەکانمان کۆمەڵەکامان کە دەمانەوێت بەختەوەرانە بژین، شەرەفمەند دەکەین ”\nئەمانە چەند نموونەیەکن لە دەیەها نمونەی کە لەو کتێبەدا هاتوە. ڕەنگە هەندێک لەو نموونانە کە من وەرمگێڕاون مانای تەواو نەدەنەدەست ، بەڵام لەبەر ئەوەی کە ئەوانە نوسینی منداڵانن هەر بە داڕشتن و شێوەی دەربڕینی ئاسایانەی خۆیان نوسراوەنەتەوە هەر وەکو لە ئینگلیزییەکەدا هاتون، منیش وەکو خۆیان بە ناڕونی وەرمگێڕاون، نەدەکرا بیانکەمە دەقی مرۆڤێكی گەورە و نوسەرێکی باش.\nئەوەی گرنگە لەو نمونانەدا هەستکردنە بە توانا و بەهرەی ئەو منداڵانە کە هەندێك قسەیان لە هی گەورەیەکی ئەزموومدار، دەچێت. ئەمە جگە لەوەی کە ئەو سەردەمە چونکە بزوتنەوەی کرێکاران بەهێز بووە کارایی خۆی لەسەر گەورە و بچوکی خێزانە کرێکارەکان دادەنا هەر لەبەر ئەمەشە کە نابێت سەرسام ببین بەو کورتە نوسینانەی ئەو منداڵانە کە سەراپای قسەکانیان ڕەنگدانەوەی ژیانی نێوخێزانی و کۆمەڵایەتیان بووە. هەموویان منداڵانی خێزانە کرێکارەکان بوون ، نەك هی خێزانێکی چینی مامناوەندی یاخود چینی باڵا .\nلەگەڵ هەبوونی هەموو ئەمانەشدا پیداویستی بوونی قوتابخانەی مۆدێرن بەو مانایەی کە منداڵان لە کەش و هەوایەکی ئازادانەی ئاوادا پەروەدردە ببن کە هەموو توانا و دەستپێشکەری و پێشنیار و سەلیقەکانی خۆیانی تێدا گەشە بکات و بەرەو پێشەوە بڕوات بەرپرسێتی کۆمەڵی ئایندەیان بکەوێتە ئەستۆ، نابێت فەرامۆشبکرێت.\nخەسڵەتی گەورەی ئەم جۆرە پەروەردەیە جیاکردنەوەیەتی لە پەرروەردەی دینی / ئاینی کە بە ڕۆشنی تیشک دەخاتە سەر مێشك لە ڕێگای بەڵگە و دەلیلە زانستیەکانەوە چونکە ئەو پەروەردەیە بە بەردەوامی بە سەلماندنی ئەزموونەکانەوە، خۆی بنیاتدەنێ و ڕاستییەکان دەگەیەنێت.\nگرنگە لە پەروەردەی ئاوادا مامۆستاکان کار لەسەر بەتواناکردنی قوتابیە لاوازەکان/کەمتواناکان بکەن لەبری وەسف و سەنای زۆری قوتابییە زیرەکەکان و هیچ جۆرە چیرۆکێك کە باس لە بتەکان بکات، باسیان بۆ قوتابیان نەکرێت، هەر ئاواش مامۆستا دەبێت خۆی بپارێزێت لە پرسیارکردن کە هەمیشە لە هەمان قوتابی دەکات. بەڵکو لە قوتابییەکانی دیکە دەبێت بکرێت تاکو ئەوانیش متمانە بەخۆیان پەیدا بکەن، دەبێت مامۆستا ئەوەندەش بە ئاگا بێت کە منداڵ هەست نەکات کە بۆ زۆربەی کات پرسیار لەو دەکات، نەبا قوتابییەکە گومانی خراپی لا دروست بێت و دواجار ئەوەش کاردانەوەی خراپتری لەسەر دروست بکات. کەواتە پەروەردە دەبێت بۆ بەتوانا و بەهێزکردنی بیرکردنەوەی سەربەستانە بێت، هاوکاتیش دەبێت جیاوازی لە نیوانی وتنەوەی وانە و پەروەردەدا بکرێت.\n*ئەم وتارەم بە هاوڕێیانی ئازیزمەوە کە لەو بوارەدا کاردەکەن، تاگ کرد: جیهاد حەمەکەریم، فوئادا قەرەداخی و شاخەوان عەلی. دیارە مەبەستم ئەوە نییە کە ئەوان یاخود کەسانی دیکەش کە لەو بوارەدا کاردەکەن ئامۆژگاری بکەم، تەنها ڕاو بۆچونێکە دەنا هەر یەك لەوان خۆیان زۆر شارەزای ئەو مەیدانەن هەم لە بواری پەروەردە و هەم وتنەوەی وانەدا.\nعه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: عێراق وهه‌رێــم، وڵاتی سیناریۆی کوشتن.\nدلیر محەمەد نوری: دەسەڵات و حکومەتێکی ئەفڵاتونی لە هەرێم.


خنکانی باوک و کچێکی پەنابەر، ئالان کوردی بیری جیهان هێنایەوە\nڕووداوەکە کاردانەوەی فراوانی لێکەوتووەتەوە\n18:01 چوار شه‌ممه 26 حوزه‌یران 2019\nبڵاوبوونەوەی دیمەنی خنکانی باوکێکی سلڤادۆری و کچە تەمەن 23 مانگەکەی، لە ڕووبارەکانی نێوان مەکسیک و ئەمریکا، جارێکیتر جیهانی تووڕە کردەوە و ئەمریکای ڕووبەڕووی شەرمەزاری کردووەتەوە.\nهێشتا جیهان، ڕووداوەکەی ئایلان کوردی تەمەن سێ ساڵی لەیاد نەکردووە، کاتێک لەکەناری دەریای ئیجە لەساڵی 2015 بەخنکاوی دۆزرایەوە، ڕووداوی خنکانی ئۆسکار ئەلبێرتۆی سلڤادۆری و فالێریای کچە تەمەن 23 مانگەکەشی هاتەسەر.\nڕۆژی سێشەممە 24ی حوزەیران ی 2019، لە کەناری ڕووباری (ڕیۆ گراندی)، دوو تەرم بە پەنای یەکدا دۆزرانەوە کە بەتەواوی لە خەوێکی قوڵ دەچوو، بەتایبەت کە فالێریا هێشتا بەکۆڵی باوکییەوە نەکەوتووە و دەستیشی لەملیدا شل نەکردووە، بەوجۆرە یەکتریان بۆ هەمیشە لەئامێز گرت.\nپۆلیس دەڵێت: دووشەممەی ڕابردوو هەوڵیانداوە لە ڕێڕەوە ئاوییەکانی مەکسیک بپەڕنەوە و بە نایاسایی بچنە خاکی ئەمریکاوە، لەکاتێکدا هێشتا دیار نییە ئۆسکار و فالێریا بەچی مردوون، بەڵام پێدەچێت بەلەمەکەیان نوقم بوبێت.\nبەوتەی تانیا فانیسا، هاوسەری ئۆسکار ڕۆژی یەکشەممەی ڕابردوو، پۆلیسی شاری تاماوليباسی مەکسیک، ڕێگەیان نەداوە بەسنورەکەدا بچنە ئەمریکا و ناچاربوون ڕێگایەکی مەترسیدار هەڵبژێرن.\nتانیا ڕاشیگەیاندووە، رۆژی 3ی نیسانی ئەمساڵ، وڵاتی سلڤادۆریان جێهێشتووە و گەیوشتوونەتە تاپاچولا لەنزیک سنووری مەکسیک و لەویشەوە ویستوویانە بچنە ئەمریکا، حکومەتی سلڤادۆریش ئامادەیی نیشانداوە هاوکاری بگەیەنێتە تانیاو تەواوی ئەو پەنابەرانەی لەو سنوورە گیریان خواردووە.\nسیاسەتی کۆچ لە ئەمریکا وایکردووە، ژمارەی کۆچبەران لە سنوری ئەمریکاوە بەشێوەیەکی بەرچاو کەمبکات، ژمارەی داواکردنی مافی پەنابەرێتیش لە دەیان داوا لە ڕۆژێکدا، کەمکراوەتەوە بۆ ژمارەیەکی کەم.\nئەو خێزانە سلڤادۆریەش سەرلەبەیانی ڕۆژی یەکشەممە، گەیشتوونەتە ماتامۆرۆس لە باکوری رۆژهەڵاتی مەکسیک و سەردانی کونسوڵخانەی ئەمریکایان کردووە، روون نیە چی بەسەر ئەو خێزانەدا هاتووە لە کونسوڵخانەی ئەمریکا، بەڵام رۆژی دواتر بڕیاریاندا بە رێگایەکی نایاسایی سنوری مەکسیک تێپەڕێنن.\nهەفتەی ڕابردوو بەرێوەبەری شێڵتەرێک ڕایگەیاند، هەفتانە لە شاری ماتامۆرۆس لە مەکسیک 40 بۆ 45 چاوپێکەوتن لەگەڵ پەناخوازاندا ئەنجام دەدرێت.\nبەرپرسەکەی مەکسیک دەڵێت: باوک و کچەکە بەنیازبوون لە باخێکەوە بە ڕووبارەکەدا بپەڕنەوە، دواتر بەرپرسانی ئەمنی کاتژمێر حەوتی ئێوارە گەیشتوونەتە شوێن رووداوەکەوە و ژنی خێزانەکەیان بۆ شێڵتەرێک گواستووەتەوە.\nماورین مەیەر، شارەزا لە کاروباری کۆچبەران لە نوسینگەی ئەمریکای لاتین لە واشنتۆن، دیمەنەکەی بە “تۆقێنەر”ناوبردووە، ماورین کە خۆی داکۆکیکەری مافەکانی کۆچبەرانی ئەو هەرێمەیە، باسی لەوە کردووە، ئەوەی بووەتە جێی مەترسی ئەوەیە، پڕۆگرامی کۆچبەران لە ئەمریکا، کۆچبەرانی ناچار کردووە بگەڕێنەوە بۆ مەکسیک و داوای مافی پەنابەرێتی لەوێ پێشکەش بکەن.\nبە گوێرەی پڕۆگرامی کۆچ لە ئەمریکا، پەناخوازان لە مەکسیک دەمێننەوە و لەوێ داوای مافی پەنابەرێتییان پێشکەش بە دادگاکانی ئەمریکا دەکەن و چاوەڕێی وەڵام دەکەن کە ڕەنگە ئەوە چەندین مانگ و ساڵ بخاێنێت.\nئەم هەفتەیە بەرپرسانی شاری (نیوڤۆ لۆریدۆ) لە ویلایەتی تاماولیپاس لە مەکسیک، کە هەمان ئەو ویلایەتەیە کە ماتامۆرۆسی لێیە، ڕایانگەیاندبوو لە ڕۆژی هەینی داهاتووەوە دەست دەکەن بە وەرگرتنەوەی ئەو کۆچبەرانەی کە ڕەوانەی مەکسیک دەکرێنەوە.\nزۆرێک لە کەمپ و شێڵتەرەکانی کۆچبەران کە کەوتوونەتە بەشی باکوری مەکسیکەوە، جمەیان دێت لە کۆچبەران، و باندەکانی بازرگانی مادە هۆشبەرەکانیش مەترسییان لەسەر دروستکردوون بەوەی کۆچبەران دەڕفێنن یان دەیانکوژن.\nلەلایەکی دیکەوە لە مەکسیک، هەوڵەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی کۆچبەران چڕکراونەتەوە، ئەوەش بەهۆی فشاری ئەمریکاوە کە خستوویەتییە سەر حکومەتی مەکسیک بۆ ڕێگریکردن لە کۆچی ئەو سنورە.\nکریس رامۆن شارەزا لە کاروباری کۆچبەران لە ناوەندی بیرکردنەوەی سیاستی بایپارتیسیان کە بنکەکەی لە واشنتۆنە دەڵێت: تا ڕێگری و بەربەست دانان لە بەردەم کۆچبەراندا زیاتر بکرێت ئەوا هەوڵی نائومێدانەی کۆچبەران بۆ گەیشتن بە ئەمریکا زیاتر دەبێت.\nساڵی 2015، لە کەنارە ئاوییەکانی دەریای ئیجە منداڵێکی کوردی تەمەن سێ ساڵ بەناوی ئایلان لە پاشماوەی بەلەمێکی تێکشکاو دۆزرایەوە، هەر ئەوەش وایکرد چەند وڵاتێک دەرگا بەڕووی پەنابەراندا بکەنەوە و تووڕەیی جیهان لەسەر ڕووداوەکە کەم بکەنەوە.\n09:58 چوار شه‌ممه 11 کانونی یەکەم 2019\n10:04 هه‌ینی 29 تشرینی دووه‌م 2019\nسوپای سوریا چووە باکوری حەسەکە “فڕۆکەیەکی چاودێرى تورکیاى خستەخوارەوە”


Dandelion's Fly (2013)\n(حوض نقاشی (2013\nمریەم و ڕەزا و سوهەیل خێزانێکی بچووکن بەڵام دایک و باوکی سوهەیل لەگەڵ مرۆڤەکانی تر جیاوازن، نەک جیاوازییەکی بچووک بەڵکو جیاوازییەکی زۆر، وە ئەوان دەیانەوێت بۆ خەڵکی و کوڕە تاقانەکەیان بسەلمێنن کە لەڕێگەی خۆشەویستییەوە دەتوانن جیاوازییەکان نەهێڵن و سەرکەوتوبن ..\nشیرینی هەشت ساڵان، لەلایەن پیاوێکی نزیکیانەوە دەستدرێژی دەکرێتە سەر ئەوەی کە برینەکە قۆڵتر دەکات و بارودۆخەکە خراپتر دەکات، ئەوەیە کە کچەکە هیچ کەس نادۆزێتەوە کە دەردی خۆی لاباس بکات و دەردەدڵ بکات شیرین لە گەورەیدا پاش دوو دەسگیرانداری سەرنەکەوتوو ئێستا بە ڕاستی عاشق بووە و دەیەوێت هاوسەرگیری بکات بەڵام....\nڕووداوێکی نامۆ دەکرێت یارمەتیدەری لوولپێچێک بێت تا وەکو گەورەترین خەونی بهێنێتە دی کە بردنەوەی پێشبڕکێی 500م\nجولیان بازرگانی ماددە هۆشبەرەکانە، بازرگانییەکەی بەردەوام لە نەشونمادایە و لە جیهانە پڕ تاوانەکەی بانگکۆک درێژە بەکارەکانی دەدات. ژیانی جولیان بەرەو ئاڵۆز بوون دەڕوات،کاتێک دایکی زۆری لێدەکات بکووژی براکەی بدۆزێتەوە، دایکی شتانێکی لە جولیان دەوێت کە جولیان ویستی لەسەر نییە.\n(فرشتەها باهم می آیند (2013\nمامۆستایەکی ئایینی گەنج بەناوی ئەحمەد لەگەڵ هاوسەرەکەی ڕووبەڕووی نەداری و نەبوونی ڕۆژگاردەبنەوە کاتێک لەیەک کاتدا دەبنە خاوەنی سێ منداڵ!


له په‌رواێزی ئه‌زموونه‌کانه‌وه، خزمایه‌تی ناگونجێت |\nHome بیروڕا له په‌رواێزی ئه‌زموونه‌کانه‌وه، خزمایه‌تی ناگونجێت\nشوێنی کارکردن یه‌کێکه له‌و شوێنانه‌ی به‌ده‌ر له تایبه‌تمه‌ندێتیی جۆری کاره‌کان ده‌شێت جێی هه‌موو جۆره مرۆڤێکی تێدا ببێته‌وه له هه‌ر ته‌مه‌نێک بێت یان شوێن و کاتی له‌دایکبوونی جیاواز، یاخود جیاوازی ڕه‌گه‌ز و شوێنی جوگرافی و ته‌نانه‌ت گه‌ر جیاوازی مرۆڤه‌کان له ڕووی ئاینی و ئایدۆلۆجییه‌وه بێت… هتد، به ڕه‌چاوکردنی بواری پسپۆری و بڕوانامه‌ی که‌سه‌کان، به‌ڵام بوار و ژینگه‌ی کارکردن له‌نێو ڕێکخراوه‌کاندا هه‌موو جیاوازییه‌کان له خۆ ده‌گرێت سه‌باره‌ت به مرۆڤه‌کان له هه‌ر شێوه‌یه‌کی جیاوازبووندا بن. ئه‌مه وێڕای ئه‌وه‌ی هه‌ندێ جار کارکردن له شوێنێکدا ده‌شێت له ده‌ره‌وه‌ی هه‌ڵبژارده‌ی مرۆڤه‌کانیش بێت.\nزۆرجار ئه‌زموونه‌کان ده‌ریان خستووه که له بواری کارکردندا گه‌ر دوو که‌س له‌هه‌ر ئاستێکی خزمایه‌تیدا بن، به‌تایبه‌ت گه‌ر پله یه‌کی خزمایه‌تی بێت ئه‌وا باشتر وایه له‌یه‌ک به‌ش یان له‌یه‌ک شوێن و ته‌نانه‌ت له‌یه‌ک ده‌زگای کارکردندا نه‌بن؛ له‌و ڕوانگه‌یه‌ی ده‌گمه‌نه مرۆڤه‌کان له ئاکامدا په‌یوه‌ندییه‌کانیان به سه‌رکه‌وتوویی بمێنێته‌وه و ته‌نها په‌یوه‌سته به کاتی جیاوازه‌وه گه‌ر کۆتاییه‌که‌ی به‌هه‌ر شێوه‌یه‌کی نه‌خوازراو بێت.\nبه نموونه؛ ئه‌زموونه‌کان باس له‌وه ده‌که‌ن که ژن ومێردێک پاش ساڵێک پێکه‌وه‌بونیان به‌هۆی کارکردنیان له‌یه‌ک ده‌زگای که‌رتی تایبه‌تدا؛ ده‌رئه‌نجام به‌هۆی کێشه‌ی به‌رده‌وامیان له‌گه‌ڵ یه‌کتریدا ده‌رئه‌نجام له‌یه‌کتر جیابونه‌وه. دوو که‌س که ته‌مه‌نی هاوڕێیه‌تییان ماوه‌ی (12) ساڵی پێکه‌وه‌یی بوو؛ پاش ئه‌وه‌ی له ده‌زگایه‌کی ڕاگه‌یاندندا ماوه‌ی (6) مانگ کاریان کرد پاش پشوودرێژییه‌کی زۆری یه‌کێکیان، به‌ڵام ده‌رئه‌نجام وازی هێنا؛ وێڕای په‌یوه‌ستبوون و گرنگێتی و خۆشه‌ویستی زۆری بۆ کاره‌که‌ی.\nکه‌سێک به‌هۆی خزمێکی پله دوویه‌وه پاش (4) مانگ ئه‌زموونی کارکردنی که وه‌ک به‌رپرسی به‌شی پرۆژه‌یه‌ک له ڕێکخراوێکدا کاری ده‌کرد؛ ده‌رئه‌نجام وازی له به‌رپرسیارێتییه‌که‌ی هێنا، وێڕای زه‌روره‌تی به‌کاره‌که‌ی له ڕووی ماددی و مه‌عنه‌وییه‌وه.\nهۆکاره‌کانی نه‌گونجانی دوو که‌سی پله‌یه‌ک یان دوو و یاخود زیاتری خزمایه‌تی له بواری کارکردندا جۆراوجۆرن. له‌وانه؛ ئیره‌یی، جیاوازی فکری، تواناو لێهاتوویی مرۆڤه‌کان، تێکه‌ڵبونی په‌یوه‌ندییه‌کان له نێوان بواری شه‌خسی و کارکردندا، په‌یوه‌ستبوون به پله‌و پۆست، لاوازی هۆشیاری، قبوڵنه‌کردنی یه‌کتری، خۆشه‌ویستی و په‌یوه‌ستبوون به ده‌سه‌ڵات، تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه و ڕق لێبونه‌وه، حه‌زلێنه‌کردن له‌ویتر و ژیانی ڕابردووی په‌یوه‌ندییه‌کان و هتد که ده‌رئه‌نجام یه‌کێکیان یان هه‌ندێ جار هه‌ردووکیان وا ده‌کات له‌پێناو پاراستنی خزمایه‌تی و تێوه‌نه‌گلانی که‌سانی تر یان قووڵنه‌بوونه‌وه‌ی کێشه‌کان یاخود به‌هۆی ئارامی ده‌روونی و دوورکه‌وتنه‌وه له‌ڕق و کینه، ده‌رخستنی جیاوازیی مرۆڤه‌کان و خۆنه‌خستنه ڕیزی ئه‌ویتره‌وه ده‌رئه‌نجام وازهێنان یان دوورکه‌وتنه‌وه و هه‌ندێ جاری تریش بێده‌نگی ده‌بێته هه‌ڵوێستی مرۆڤه‌کان.\nله‌و ڕوانگه‌یه‌وه ئه‌زموونه‌کانی ژیان فێریان کردم چه‌نده مرۆڤه‌کان گه‌ر له هه‌ر پله‌یه‌کی نزیکی خزمایه‌تیدا بن یان له ڕووی په‌یوه‌ندییانه‌وه چه‌نده نزیک بن، هێنده‌ی ده‌توانن باشتره که له یه‌ک به‌ش و یه‌ک شوێن و بگره له یه‌ک ده‌زگاشدا پێکه‌وه کار نه‌که‌ن، بێگومان له پێناو پاراستنی خۆیان و ده‌وروبه‌ر له‌لایه‌ک و له لایه‌کی دیکه‌ش له‌پێناو سه‌رکه‌وتنی کاره‌که‌و دوورکه‌وتنه‌وه‌ی ده‌زگاکه له ژینگه‌ی نائارام و ناجێگیر که ببێته مایه‌ی هه‌راسانکردنی که‌سانی دیکه‌ش به‌خۆیانه‌وه یان دواخستنی کاره‌کان و زیان گه‌یاندن به کاروباری خه‌ڵکه‌وه؛ ئه‌وه‌ش به ئامانجی به‌رده‌وامییه‌ت و مانه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌که له‌چوارچێوه‌ی ڕێزو خۆشه‌ویستی و خزمایه‌تیدا.


فه‌يليه‌يل كورد و پيكهاته‌ى فه‌يلى.. هه‌ڵوژاردنه‌يل سيه يا ئاكامه‌يل چه‌رمگ؟! - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nفه‌يليه‌يل كورد و پيكهاته‌ى فه‌يلى.. هه‌ڵوژاردنه‌يل سيه يا ئاكامه‌يل چه‌رمگ؟!\nشه‌فه‌ق نيوز/ له پرووسه‌يگ سياسى جوور هه‌ڵوژاردنه‌يل ك سه‌ركه‌فتن ته‌نيا ئامانجيگ له‌تى پيك ئه‌يه‌رێد، ئه‌و پرسياره ئه‌ياده هوير ك ئه‌راچه ته‌نيا كورده‌يل فه‌يلى شكايه‌ت له‌بان شكانن ده‌ستوور ئه‌كه‌ن وه ديد كويه‌نه‌و؟ وه‌لێ پرووسه‌ى له‌ناوبردن ناسنامه وه‌رده‌وامه وه شيوازه‌يل فريه‌يگ ك له‌ده‌يشت چوارچێوه‌ى ده‌ستووره. ئاشكراس له عراق هه‌ناى ك ده‌رفه‌ت كه‌م بدێ و ماف جموجيل سڕكرياێ بدێ له مه‌يدانه‌گه له‌بان ئه‌وه‌گ ئويشێد ك نزيكه‌ى 100 كه‌سايه‌تى فه‌يلى خوه‌يان ئه‌را هه‌ڵوژاردنه‌يل كانديد كردنه له‌بان روێوه‌ر گشت ليسته‌يل مه‌ده‌نى و راس و چه‌پ، ئه‌وه زوورمينه‌يش ناچارن به‌شدارى له هه‌ڵوژاردنه‌يل بكه‌ن و له‌بان پاى نه‌ته‌وه‌يى و مه‌زه‌وى وسيانه!\nله پرووسه‌ى هه‌ڵوژاردن ده‌رفه‌ته‌يليگ هه‌ن ئه‌را هانداين و توڵه‌سه‌ندن و ته‌حريفكردن، وه‌لێ ده‌رفه‌ته‌يل سه‌ركه‌فتن گشت وه‌خته‌يليگ له‌وه‌رده‌س نيه‌و نيشتمان فه‌يليه‌يليش وه‌رده‌وام جى نفوز نه‌ته‌وه‌ييه، وه‌لێ شوونيگ ئه‌را ده‌سڵات نيه‌و هه‌ر لايه‌نيگيش پايه‌ى خوه‌ى ديرێد وه پشتبه‌سانن وه قورسايى نه‌ك قه‌واره‌ى ملله‌ته‌گه‌ى.\nسياسه‌ت له‌ى وڵاته ئه‌وه‌نه فريه‌س وه‌ته‌مامى بيفايده بويه، ئايينيش ئه‌وه‌نه پلكياسه سياسه‌ته‌و گشت پيرووزى و متمانه‌يگ وه‌ليا له‌ده‌سداگه ك له‌ساى گوزه‌ر كردياد. هويچ كه‌سيگ كيشه‌ى سياسى وه‌ل مه‌زه‌و و ديانه‌ت نه‌يرێد، كيشه‌گه له‌وه ده‌ركه‌فێد هه‌ناى ك ئاڵشت ئه‌كريه‌ێد ئه‌را ته‌كفيركردند. كورد فه‌يلييش ك نازانێد چوێن وه‌ره‌ڕوێ سه‌ختيه‌يل و نگه‌رانيه‌يل بدێده‌و وه‌ى سياسه‌ته‌وه هويچ ئاينده‌ێگ ئه‌را نيه!\nئاماژه ئه‌را فه‌يلى وه پيكهاته‌يگ به‌تاڵ ساخته‌كاريه ئه‌را ناسنامه‌و دزين مافه‌يل ياسايى، ئمجا زاراوه‌ى "پيكهاته" حه‌شر ئه‌را كردنه‌وه‌ى گريه‌ى نه‌ته‌وه‌يى له فه‌يلى كريا، ئامانجيشى دروسكردن قه‌يران و كيشه‌ى ناسنامه‌س ئه‌را نه‌وه‌ى ئيسه وه‌ل مه‌ترسى له‌بان ئاينده‌ى نه‌وه‌يل تر.\nگشت كه‌مينه‌يل له‌ى وڵاته له‌وانه‌يش ئايينى و نه‌ته‌وه‌يى، هه‌ر له زويه‌و نوێنه‌ره‌يل خوه‌يان ديرن له ئه‌نجومه‌ن نوێنه‌ره‌يل، وه‌لێ له به‌هه‌يشت ناژيه‌ن! ئاماده‌گى خواسته‌و ره‌واس، له گوزه‌يشته‌يش نوێنه‌ره‌يل فه‌يلى داشتيم له ئه‌نجومه‌ن نوێنه‌ره‌يل، وه‌لێ وجوودمان له ناوه‌ند نويسانن بڕياره‌يل وه ماناى توانايى ده‌ركردن ياساى كووتاييهاوردن وه مه‌ينه‌تى و دژه زووردارێ وجوود كرده‌وه‌ييگ نه‌ياشت!\nله‌ناونى 328 كورسى له ئه‌نجومه‌ن نوێنه‌ره‌يل، ماف كۆتا له‌وه‌ر خاتر ئه‌وه ئه‌ياد ك له‌حاڵه‌ت ئاسايى به‌خت له سه‌ركه‌فتن نه‌ياشتوێد، ئه‌ويش وه بوونه‌ى چه‌سپانن تايبه‌تمه‌ندێ و وجوودد ك بايه‌سه سه‌ربكه‌فێد ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر وه يه‌ك كورسييش بويه. ئاشكرايشه يه‌يش نه‌بايه‌د واز له‌لێ باريه‌ێد و حزبه‌يل گه‌ورايش رێ وه خاوه‌نه‌يل راسكانى كۆتا نايه‌ن و يه‌يش ته‌نيا پيشكه‌شكردن كانديده‌يل دڵسووزه‌و و دوينيده‌يان ژماره‌يگن و خاوه‌ن كيشه‌گه نيين، ئه‌و حزبه‌يليشه كورسى ژمارن نه‌ك كيشه‌و مه‌ينه‌تيه‌يل خاوه‌ن ده‌نگه‌يل. وه‌لێ ئيجاره و له‌ى هه‌ڵوژاردنه‌يله ك ئيمه له‌تى فيشتر ئه‌و لايه‌نه‌يليمنه ك به‌رنامه نه‌يرن ئه‌را هه‌ڵوژاردن و ده‌رمان سحرى ئه‌را چاره‌سه‌ر گشت كيشه‌ى فه‌يليه‌يل دوينرياوه!! ئه‌خوازن له پرووسه‌يگ سياسى كورت ماوه جوور دعايه‌ى هه‌ڵوژاردن بويمنه(پيكهاته‌ى فه‌يلى).\nئاقبه‌ت پڕ كاره‌سات دريژ ماوه‌س، ئه‌گه‌ر ئامانج له پيكهاته بزانيم چه‌س، ئه‌ويش وه به‌راورد وه‌ل قانجاز و زه‌ره‌ده‌يلى، ئه‌وه ئيمه شه‌رمه‌زار بويمنه‌و له شه‌هيده‌يلمان ئه‌گه‌ر نه‌تويه‌نستيم مقه‌يه‌تى له ماف زينگه‌يلمان بكه‌يم و جى داخيشه باج گشت ده‌نگيگيش له‌وه‌ر خاترى پيشكه‌ش كريا شه‌هيديگ قوربانى بويه.\nله‌لاى ئيمه، به‌شدارى كورده‌يل فه‌يلى له جموجويل سياسى و رووشنهويرى و ئابوورى ته‌نيا وه قانجازه‌يله‌و په‌يوه‌س نه‌وێ، به‌ڵكوو فريه‌جار زانستيان نه‌ك هه‌ر ته‌نيا قانجاز نه‌يرن، وه‌لێ له‌ى بواره زه‌ره‌د گيانى و ماددييش وه‌پيان ئه‌ڕه‌سێد. مه‌سه‌له‌يگ ئاساييه له جموجويله‌يل سياسى عراقى سه‌رده‌م ك خوه‌ندنگاى نه‌ته‌وه‌ييمان وه بوونه‌ى فريه‌يى شلبوينه‌وه‌و غايببوين مامۆستايه‌يل و خوه‌ندكاره‌يل و شيواز كلاسيكى و له‌وه‌رچه‌و نه‌گرتن به‌رنامه‌و ده‌رسه‌يل، خوه‌يكيشاوه له‌وه‌رده‌م ده‌وام وه‌رده‌وام ناوه‌نده‌يل نفوز مه‌زه‌وى سياسى ك يه‌يش وه ته‌نيا تايبه‌ت وه كورده‌يل فه‌يلێ نيه، به‌ڵكوو سه‌ختتر بوى له‌بانيان.\nتائيسه سه‌رمايه‌ى سياسى ئه‌را كورده‌يل فه‌يلى له‌و جووره سه‌رمايه‌سه ك په‌يوه‌سه وه حاكميه‌ت حزبه‌يل و سياسيه‌يل كورد و شيعه. ئى سه‌رمايه‌يشه حاڵى حاڵ سه‌رمايه‌يل ئابوورى يا كۆمه‌ڵايه‌تى له به‌رزى و نزمى دوينريه‌ێد. سه‌رمايه‌ى سياسيمان په‌يوه‌سه وه ئاماده‌بوين سياسيمان. هه‌ڵوژاردنه‌يليش تواناى زيايكردن به‌شه‌يليمان يا كه‌مكردنه‌وه‌ى ديرێد. وه‌لێ له‌ى هه‌ڵوژاردنه‌يله مه‌ردم مه‌يل ديرێد له روێ سياسيه‌و هوير وڕامان بژنه‌فن و چه‌وديرى شماردن ده‌نگه‌يلمان بكه‌ن.\nبه‌شدارى پيكهاته‌يل نه‌ته‌وه‌و مه‌زه‌وه‌يلى له‌ى هه‌ڵوژاردنه‌يله وه‌ل له‌وه‌رچه‌وگرتن بارودوخ سياسى و وه‌رده‌وامى ململانيه‌يل فريه گرينگه. به‌شداريكردنيش له مه‌يدان ته‌شريع و ژيان سياسى هه‌ليگه ئه‌را فه‌يليه‌يل. هه‌ليگه ئه‌را خوه‌يناسينيان له‌نوو. هه‌ڵوژاردنه‌يل هه‌ليگه ئه‌را ئاشنابوين وه خواسته‌يل و ئه‌و په‌يامه ك ئه‌خوازن بڕه‌سننه‌ى وه خه‌رجيگ كه‌متر. ئه‌و داواكاريه‌يله ك وجوود ديرێد له ياسايه‌يل و له ده‌ستوور عراقێ، وه‌لێ بيهووده عوز (پيكهاته)يش تائيسه ئه‌و داواكاريه‌يله جيوه‌جى نه‌كردگه.\nئه‌وانه‌گ چينه ناو وازى "پيكهاته" وه‌بى ناسنامه، برياريگ زويتر دان و هه‌ر ئه‌وانيش جيوه‌جيكارێ بوين ئه‌را دروسكردن ناسنامه‌ى ساخته‌و ناشايسته ك چاره‌نويس فه‌يليه‌يل وه‌پى بيه‌ن له ديوار.


2017 مايو 20 : Hekar.net\nبا هه‌موو بۆنه‌كان بۆ ته‌بایی بقۆزینه‌وه /نه‌زهه‌ت حالی\nالكاتب admin on 20 مايو, 2017 · شاركنا الرأي\nبه بۆنه‌ی گیانسپاردنی خوالێخۆشبوو نه‌وشیروان مسته‌فا وه‌كو هاووڵاتیه‌كی ئه‌و هه‌رێمه پرسەو سه‌ره‌خۆشی له بنه‌ماڵه و كه‌سوكار و دۆست و هه‌وادارنی دەكه‌م،كاك نه‌وشیره‌وان مستەفا وەکو کەسایەتیەکی سیاسی ساڵانێكی دورو درێژ له بزاڤی رزگاریخوازی گەلی كورد و له ئەزموونی حوكمرانی باشووری كوردستان بەشداربووەو ڕۆڵی هه‌بووه، وه‌كو هه‌موو سیاسیه‌كان خاوەن جەماوەری خۆی بووە هه‌م هه‌واداری هه‌بووه و هه‌م كه‌سانێكیش له‌گه‌ڵی هاوڕا نه‌بوون، کەئەوەش سروشتی ژیان وسیاسەتە . به‌ڵام دڵنیام زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی له‌گه‌ڵی هاوڕا نه‌بوون به مه‌رگی ئه‌و خۆشحاڵ نه‌بوون،به تایبه‌ت له‌و دۆخه هه‌ستیار و مێژووییه‌دا دڵسۆزانی نه‌ته‌وه و نیشتمان خوازیاری ئه‌وه بوون كاك نه‌وشیروان كۆچی دوایی نه‌كردبوایه بۆ ئه‌وه‌ی وه‌كو ڕێكخه‌ری بزاڤێكی سیاسی له هه‌رێم ڕۆلی له چاره‌سه‌ر كردنی كێشه سیاسیه‌كان و له ئەنجامدانی ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی كوردستان…\nپێنووس له کوردستان گە لێک رۆژنا مە نووس هه ن کوردستانین/دلشاد زراری\nپێنووس هیی خویانە به لام عقل و کرداریان هیی ده ستی نە یارانی کورده و بو به رژه وە ندی نە یارانی کورد به کاری دێنن پێنووسێک له به رژه وە ندی کوردستان دابێیت یاخوا هه ربه رده وام بێت لە نووسین ئه وانە ی خاوە ن پێنووسن و ده نووسن با به بێ جیاوازی بۆ کوردستان بنووسن و بلێن وبلێنە وە بۆسه ربه خویی کوردستان ده ینووسینە وە مافی جاره ی خونووسین با بۆ دوواجار بنووسن بلێن به لێ ئیمە کوردو کوردستانین نە وە ک بۆ عرب و تورک و فارس بنووسن ده زانن زور رقمان له پینووس ه پێنووسە کانتان بشکێنن ئیراده ــــ وـــــ ئامانجمان مە سووتێنن بوکوردستانی سه ربه خو بنووسن تامێژوو…\nلە پێشوازیی سەرۆكی دەوڵەتێكی رانەگەیەندراودا /ئاریان فەرەج\nدەستوپەنجە نەرمكردن لەگەڵ پێشهاتی دروستبونی دەوڵەتی كوردستان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، واخەریكە دەبێتە كارێكی حەتمی. رێزنواندن و پێشوازیی ووڵاتانی ناوچەكە و جیهان لە سەرۆكی كوردان، پێشوازییە لە سەرۆك دەوڵەتێكی هێشتا رانەگەیەندراو، بەڵام دەوڵەتێكی حەتمی و سەداسەد. رێزنواندنە بۆ میللەتێك كە بەم زوانە ئیرادەی خۆی دەكەوێتەوە دەستی خۆی و دەبێتە دراوسێی هەموان و خاوەن دەوڵەتێكی سەنگین و حساب بۆكراو و كاریگەر لە ناوچەكەدا. دەوڵەتانی ناوچەكە بە چەند ئاڕاستەیەك مامەڵە لەگەڵ حەتمیەتی دروستبوونی دەوڵەتی كوردستان دەكەن. هەندێكیان دوور بین و واقیعبین و موحەننەكن لە سیاسەتدا و روناكی مانگەشەو لە ئێوارەوە دەبینن بۆیە لە ئێستاوە وەك دەوڵەت مامەڵە لەگەڵ كوردستان و وەك دامەزرێنەر و سەرۆكی دەوڵەت مامەڵە لەگەڵ بارزانی دەكەن. لە ئێستاوە و لە پێشتریشەوە بەدەست و پەنجەی نەرم…\nسەرۆك بارزانی ، كۆربەندی ئابووری جیهانیئۆردن ، پرسی ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی كوردستان …ریبوار شوانی\nوڵاتی ئوردون، کارەکتەری زۆر بەهێزی بێدەنگی ناوچەکەیە، ڕۆڵی ئوردون لە هیچ یەکێک لەم وڵاتانەی دەوروبەر کەمتر نییە، نە لە سعوودیە و نە لە تورکیا و نە لە ئێرانیش، بەڵام ئوردون، بەبێ دەنگی ڕۆڵی خۆی دەنوێنێت، چوونی بارزانی بۆ ئوردون چوونێکی هەروا ئاسایی نییە، پەیوەندیی زۆر توندوتۆڵ لە نێوان ئوردون و هەرێمی کوردستان هەیە، کە بارزانی موهەندیسی ئەو پەیوەندییە بوو، ئەم پەیوەندییە هی ئێستا نییە و دێرینە .وڵاتی ئوردون زۆر سیاسەتی بە هاوار و هەڕەشە نییە، بەڵام بەو مانایە نییە ئەم وڵاتە رۆڵی نییە، لە ناوچەکە رۆڵی زۆر گەورەی هەیە، لە موعادەلەکان تێدەگات، ئوردون ئەو وڵاتەیە کە سنووری لەگەڵ عێراق و سووریا هەیە، لەلایەکی دیکەشەوە سنووری لەگەڵ سعوودیە و ئیسرائیل و لوبنان هەیە کە کرۆکی گرفتەکانی…


زیندانییەك دوای هاتنە دەرەوەی لە زیندان، ئەفسەرێكی هێزەكانی فریاكەوتن دەكوژێ. دوای تێپەڕبوونی تەنیا پێنج سەعات بەسەر رووداوەكەدا، تۆمەتبارەكە دەستگیر كرایەوە و لە ئیفادەكەیدا دەڵێت ئەو…\nدوو كەشتی نەوتیی زەبەلاح لە كەنداوی عومان رووبەڕووی هێرش بوونەوەو بەو هۆیەوە نرخی نەوت لە بازاڕەكاندا بەرزبونەوەی بەخۆیەوە بینی. بەگوێرەی هەواڵی بەشێك لە میدیا جیهانیەكان،…\nبەرێوەبەرایەتی ئاسایشی گەرمیان ڕایدەگەیەنێت: سەرۆكایەتی دادگای تاوانەكانی كەركوك/گەرمیان سێ تاوانباری سزادا كە بە تۆمەتی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر و كڕینی چەك بە شێوەیەكی نهێنی دەستگیركرابوون. بەرێوەبەرایەتی…\nوەزارەتی ناوخۆی هەرێمی كوردستان بڕیارێكی نوێی بۆ ئۆتۆمبێلە لێدراوەكان ڕاگەیاند و هۆشداریش دەدات ئەگەر دەربكەوێت كە ژێرئاوكەوتووە یان چاككراوەتەوە یان لێدراوەو بەپێچەوانەوە بڕی پێنج ملیۆن…\nكوردیو - سلێمانی لەئەنجامی ڕاپرسیەكدا كە ماڵپەڕی كوردیو لەسەر دەستبەسەرداگرتنی ماتۆڕسكیلی نایاسایی ئەنجامیدا لە 91% ی بەشداربوانی ڕاپرسیەكە داوای دەستبەسەرداگرتنی ماتۆڕسكیلی نایاسایی دەكەن. ماڵپەڕی كوردیو…\nبڕیارە ئەمڕۆ پێنج شەممە سەرۆك وەزیرانی عێراق بگاتە هەولێر و لەگەڵ بەشێك لە بەرپرسانی كورد كۆببیتەوەو تاوتوێی كێشە هەڵپەسێدراوەكانی نێوان هەرێم و بەغدا دەكەن. بە…\nئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم نووسراوێك له‌باره‌ی رێكخستنه‌وه‌ی پله‌ی وه‌زیفی فه‌رمانبه‌ران ئاڕاسته‌ی وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووریی ده‌كات و سه‌رۆكی یه‌كێتیی فه‌رمانبه‌رانی كوردستانیش ناوه‌ڕۆكی ئه‌و نووسراوه ئاشكراده‌كات و…\nئەمڕۆ پێنج شەممە دەرچووە دانەمەزراوەكانی زانكۆ و پەیمانگاكانی گەرمیان گردبونەوەو داوای دامەزراندن لە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەن. سەرلەبەیانی ئەمڕۆ پێنج شەممە بەشێك لە دەرچووە دانەمەزراوەكانی…\nوەزارەتی كارەبای حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: لە ناوەڕاستی ئەم مانگەوە 17 بۆ 18 كاتژمێر كارەبا دەدرێت بەهاوڵاتیان و داواشی لە هاوڵاتیان كرد هاوكاریان بن لەكەمكردنەوەی…\nپەڕەى 8 لەکۆى 6195 پەڕەدا


دۆزینەوەی ئەندامانی لەشی ۵۰ ژنی ئێزدی ژینۆساید کراو لەلایەن داعش-ەوە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nدۆزینەوەی ئەندامانی لەشی ۵۰ ژنی ئێزدی ژینۆساید کراو لەلایەن داعش-ەوە\nبەگوێرەی ڕۆژنامەی دەیلی میلی بریتانیا هێزەکانی سوپای ئەو وڵاتە لەگەڵ سوپای دیمۆکراتیکی؟سوریا لەسەرکەوتنی خۆیاندا لە ئوپوراسیۆنی ئەم دواییانەی شاری باغووزی ڕۆژئاوای کوردستان،کە بوو بەهۆی کوژرانی ۱۰۰ کەس لە تاقمی گرووپی تیرۆریستی داعش ویەخسر بوونی ۱۰۰کەسی دیکە. هەواڵی دۆزینەوەی ۵۰ سەری بڕدراوی ژنانی ئێزدی-یان ڕاگەیاند.\nدەسپێکی هێرشی داعش بۆ شەنگال لە باشووری کوردستان لە ۳ی ئاگوستی۲۰۱۴ هەزاران کەس کوژراو سەدان کەسیش ئاوارە بوون ونێزیک بە ۵۰۰۰ ژنی ئێزدی یەخسیر و وەکوو کەنیزەک و کۆیلەی جنسی هەڵسوکەوتیان لەگەڵ کرا ولە وڵاتە عەرەبییەکان مامەڵەیان پێ کراوە.\nلەم نێوەندەدا هەواڵی تایبەت بەم ژنانەیش لە ڕۆژنامە ومێدیاکانی ڕۆژئاوای و جیهانی کەم دیتراوە و لە ڕاستیدا ئەم جینایەتانە بەو شێوەی کە پێویستن گرنگیان پێ نەدراوە.\nتورکیا یەک لەو وڵاتانەی بووە کە لە دەسپێکەوە لە بنیات نەران وپشتیوانی سەرەکی گرووپی دەوڵەتی ئیسلامی عێراق وشام بووە وپێویستە لەهەمبەر ڕەوشت وچارەنووسی ئەم ژنە دزراوانە وڵامدەر بێت.\n← لاوانی نێ بانگهێشتی بنکە ئەمنیەکانی حکومەت دەکرێن\nدەستبەسەرکردنی دووگەنجی مەریوانی لەلایەن هێزە ئەمنیەکانەوە →


وێنە.. تەرمی ئەو گەنجە پەنابەرەی كە لە توركیا لەلایەن هاوڕێكەیەوە كوژرابوو گەیشتەوە هەرێم – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/03/27 - 11:41 PM\nدەزگای لوتكە بۆ کاروباری ئاوارە وپەنابەران لە ماڵپەڕی فەڕمی خۆیەوە بڵاویكردەوە، بەهاوكاری دەزگاكەیان لە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێرەوە تەرمی ئەو پەنابەر لاوە گەیشتەوە هەرێمی كوردستان كە لە وڵاتی توركیا لەلایەن هاوڕێیەكییەوە بە چەقۆ كوژرا بوو.\nدەزگای لوتكە بۆ کاروباری ئاوارە وپەنابەران ئاماژەی بەوەشداوە، درەنگانی شەوی ٢٣/٢٤ی ئازاری ٢٠١٩، گەنجێکی خەڵکی شاری سلێمانی بە ناوی (هۆشمەند خەبات محەمەد محمود) لەدایکبووی ١٠/١٠/٢٠٠٠ لەلایەن هاورێیەکییەوە لە هۆتێلێکی شاری ئەدرنەی تورکیا بە چەقۆ کوژراوە.\nدەزگای لوتكە ئەوەشیخستووەتەڕوو، دوای هەوڵەكانیان توانیویانە ئێوارەی ئەمڕۆ لەڕێی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێرەوە تەرمی ئەو گەنجە 19 ساڵە بهێننەوە خاكی هەرێمی كوردستان و ڕادەستی كەسوكارەكەی بكەنەوە.\nتوركيادەزگای لوتكە بۆ کاروباری ئاوارە وپەنابەرانسلێمانیفڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێرهەرێمی كوردستان\nعادل عەبدولمەهدی: هەوڵەكانمان بۆ گێڕانەوەی ئێزدییە ڕفێدراوەكان بەردەوامە


جێگرى سه‌رۆکى په‌رله‌مانى عێراق رایگه‌یاند، موچه‌ى فه‌رمانبه‌رانى هه‌رێم بابه‌تێکى سیاسى نییه و نابێت تێکه‌ڵ به بابه‌تى سیاسى بکرێت، ده‌شڵێت:" حکومه‌تى فیدراڵ چۆن ئه‌رکه له‌سه‌رى موچه‌ى فه‌رمانبه‌رانى عێراق بدات به‌هه‌مانشێوه‌ش ده‌بێت موچه‌ى فه‌رمانبه‌رانى هه‌رێم ره‌وانه بکات".\nبه‌پێى راگه‌یه‌ندراوى نوسینگه‌ى راگه‌یاندنى جێگرى سه‌رۆکى په‌رله‌مان، به‌شیر حه‌داد رایگه‌یاند:"به‌هۆى ئه‌وه‌ى که حکومه‌تى فیدراڵ پلانى تۆکمه‌ى دارایى نییه زۆرجار تووشى کێشه‌ى دارایى ده‌بێته‌وه".\nناوبراو ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد حکومه‌تى فیدراڵى تائێستا شایسته داراییه‌کانى ساڵانى 2014-2015-2016ى جوتیارانى هه‌رێمى کورستان و چه‌ند پارێزگایه‌کى دیکه‌ى عێراقى نه‌داوه.\nجێگرى سه‌رۆکى په‌رله‌مانى عێراق راشیگه‌یاند:"چیتر ئه‌وه قبوڵ ناکه‌ین که شایسته داراییه‌کانى جوتیارانى هه‌رێمى کوردستان خه‌رج نه‌کرێت و بۆ ئه‌و کاره‌ش ئه‌میندارێتى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانمان راسپاردوه، نوسراوێک ئاراسته‌ى حکومه‌ت بکه‌ن و هۆکارى خه‌رجنه‌کردنى شایسته داراییه‌کانى جوتیاران رونبکه‌نه‌وه".\nبه‌شیر حه‌داد ده‌شڵێت:"موچه بابه‌تێکى سیاسى نییه و نابێت تێکه‌ڵ به بابه‌تى سیاسى بکرێت، حکومه‌تى فیدراڵ چۆن ئه‌رکه له‌سه‌رى موچه‌ى موچه‌خۆرانى به‌سره و ناسریه و دیاله بدات، به‌وشێوه‌یه‌ش ئه‌رکه له‌سه‌رى موچه پارێزگاکانى هه‌رێمى کوردستان بدات".\nهاوکات ئه‌وه‌شى روونکرده‌وه که پارێزگاى هه‌ڵه‌بجه زوڵمى زۆرى لێکراوه و پێویسته بودجه‌یه‌کى تایبه‌تى بۆ دیارى بکرێت، وتیشى:" هه‌ڵه‌بجه شه‌هیدێکى زۆرى داوه و بریندار و زیندانێکى سیاسى زۆرى هه‌یه، هه‌ر بۆیه له سه‌ر حکومه‌تى فیدراڵ پێیویسته چۆن مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ خانه‌واده‌ى شه‌هیدانى ناوچه‌کانى دیکه‌ى عێراق ده‌کات، به‌وشێوه‌یه‌ش مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ که‌سوکارى شه‌هیدان و زیندانیانى سیاسى هه‌رێمى کوردستان بکات".


دابەشبوونی جوگرافی کێڵگەکانی نەوت و گازی هەرێم | KURDPLAT\nدابەشبوونی جوگرافی کێڵگەکانی نەوت و گازی هەرێم\nکوردپلات 1/12/2021 02:28:00 ص ليست هناك تعليقات\nلێڕەو لەوێ و لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر دەنگۆی جیاکردنەوەی ناوچەیەک لە ناوچەیەکی تری هەرێم سەر هەڵدەدات، جیاکردنەوەی ناوچەی سلێمانی و گەرمیان و هەڵەبجە لە ناوچەی هەولێر ودهۆک، پرسیار ئەوەیە بەدەر لە جەدەلی سیاسی و یاسایی، ڕەهەندە ئابورییەكەی چەندە ڕێگە خۆشكەرە بۆ ئەو بابەتە؟\nڕاشکاوانەتر جیاکردنەوەی زۆنی سەوز و نیلی لە زۆنی زەرد. بە بیانووی ئەوەی کە گوایە ئەم ناوچەیە داهاتی زۆرە و خەڵکەکەی لێی بێبەشە،یان داهاتی ئەم دەڤەرە بۆ هەولێر دەچێت. من لێرەدا ناچمە ناو هۆکارە سیاسیەکانی پشت ئەم مەسەلە و باسی گەندەڵی هەردوو ناوچەکەش ناکەم کە لە ئاستێکی مەترسیداردایە، کۆمپانیاکانی حیزب پنتێکی ئەم وڵاتە نەماوە قۆرخی نەکەن، هەر لە لوتکەی چیاکانەوە بگرە تا سەر قەبران و بۆ ژێر قەبرانیش شۆڕبووەتەوە.\nبەڵکو دەمەوێت ئەو واقیعەی لە دابەش بوونی سەروەتی سروشتی هەرێم هەیە بیخەمە بەرچاوی ئەوبەڕێزانەی کە داواییاخود هەوڵی سەربەخۆیی مالی بۆ ناوچەی سلێمانی و چواردەوری دەکەن،بەبێ ئەوەی بچمە ناو مەعمەعای دروستی و نادروستی هەوڵەکەوە. چوونکەیەکێک لە بیانووە زەقەکان ئەوەیە کە ئەم ناوچەیە زۆر دەوڵەمەندە بە نەوت و گاز و سامانەکەی بۆ خزمەتی ناوچەکە و خەڵکەکەی بەکار نایەت.\nهەر لەدوایڕووخانیڕژێمی ئێراقەوە هەرێمی کوردستان بەشێوەیەکی فراوان واڵاکرا لەبەردەم کۆمپانیا بچوک و مام ناواندو هەندێک جار گەورەی نەوتی و گازی تاوەکو گەڕان و پشکنینی تێدا بکەن و بەدوای ئەو سامانە سروشتییەدا دەگەڕان و دەگەڕێن، بەو هیوایەی ببێتە هۆی بوژاندنەوەی ئابوری و وەکو چەکێکی کاریگەر بۆ بەهێزکردنی پێگەی هەرێم بتوانرێت مامەڵەی پێوە بکرێت و بژێوی دانیشتوانی ئەم جوگرافیا بچکوکە بگەشێتەوە.. هەندێ لەو کۆمپانیایانە سەرکەوتوبوون و هەندێکی تریش دەستیان لەبنی هەمانەکەوە دەرچوو (نەوتیان گازی پێویستیان نەدۆزییەوە و هەرێمیان جێ هێشت). ئێستا دوای نزیکەی ١٥ ساڵ لە دەستپێکردنی ئەو پرۆسەیە بە شێوەیەکی چڕ و پڕ بزانین بەکوێ گەشتووە و واقعی دابەشبوونی جوگرافی ئەو سامانە سروشتییە چۆنە لەئێستادا.\nکێڵگەکان دابەش دەکەین بەسەر سێ جۆردا دوانیان نەوت (ئەوانەی لە بەرهەمدان و ئەوانەی لەقۆناغی پێش بەرهەمدان)، سێهەمیان کێڵگەکانی گاز لە گەڵ پێگەی جوگرافی و ڕێژەی بەرهەمی هەر ناوچەیەک.\nیەکەم: کێڵگە نەوتیەکانی کە لەبەرهەمدان\nلە هەرێمدا تائێستا تەنها نۆ(٩) بلۆکی نەوتی لە قۆناغی بەرهەمهێناندان. هەشت( ٨) لەم بلۆکانە دەکەونە پارێزگای هەلێرەوە کە بە هەمویان رێژەی٩٢،٧% هەموو بەرهەمی نەوتی هەرێم پێک دەهێنن. دوو لەو کێڵگانە (تاوکی و تەق تەق) لەقۆناغەکانی پێشوتردا حکومەتی ئێراق چەندین بیری لێداوە تیایداو نەوتی تیا دۆزراوەتەوە دەتوانین بڵێین تا رادەیەکی باش زانیاری هەبووە لەسەر کێڵگەکە و حەشارگە نەوتییەکانی. کێڵگەی خورمەڵەش کێڵگەیەکی بەرهەم هێن بووە سەر بە کۆمپانیای نەوتی باکور بووە لە ساڵی ٢٠١٤ وە حکومەتی هەرێم خستیە سەر وەزارەتی سامانە سروشتییەکان. تەنها ئەم سێ کێڵگەیە بەرهەمیان دەگاتە نزیکەی ٣٠٠ هەزار بەرمیل نەوتیڕۆژانە.\nتەنهایەک کێڵگەی بەرهەم هێنی نەوت لە ناوچەی سلێمانی و گەرمیان تا ئێستا هەیە ئەویش بریتییە لە (کێڵگەی گەرمیان) کە بەرهەمیڕۆژانەی بە پێی دوا ئامارەکان بریتییە لە ٢٤ هەزار بەرمیل نەوت.\nهەرچەندە کێڵگەی تەقتەق لەڕووی ئیدارییەوە کەوتووەتە سەر پارێزگای هەولێر بەڵام لێرەدا لەسەر ناوچەی سلێمانی حسابی دەکەین و لە کۆتایی ٢٠٢٠ دا ئاستی بەرهەمی ئەم کێڵگەیە بریتی بووە لە ٨ هەزار و ٥٨٠ بەرمیل نەوت ئەمە لەکاتێکدا لە ساڵی ٢٠١٥ یەکێک بووە لە کێڵگە گەورەکانی هەرێم و ئەوکات بەرهەمی رۆژانەی ١٢٨ هەزار بەرمیل زیاتر بوو، بەڵام چەند ساڵە بەرهەمی بەوشێوە زۆرە کەمی کردووە. ئەم دوو کێڵگەیەی ناوچەی کۆیە و گەرمیان تێکڕاڕێژەی٧،٣% ی بەرهەمی هەرێم پێک دەهێنن.\nبە لیوردبوونەوەیەکی ئەوخشتەیە زۆر بەڕونی ناوچەی چوگرافی و بڕی بەرهەمی نەوتی کێڵگەکان وپشکی کۆمپانیاکان لە نەوتی هەرێم وڵاتی خاوەن کۆمپانیاکان جیاکراوەتەوە. ئەوەی جێی تێبینییە لەناو ١٤ کۆمپانیا کە پشکیانهەیە لە بلۆکە نەوتییەکانی هەرێم و بەرهەمیان هەیە زۆرترین پشک بەر کۆمپانیای کار و دی ئێن ئۆی نەرویچی دەکەوێت بەو دوو کۆمپانیایە نزیکەی ٥٧٪ی بەرهەم پێک دەهێنن، بەڵام بە دوو کۆمپانیای ئەمریکی (ئێچ کەی ئێن و شێڤرۆن) تەنها رێژەی٣،٩٩% بەرهەمی هەرێم پێک دەهێنن.\nدووەم: ئەو ناوچەو کێڵگانەی لە قۆناغی گەڕن و پشکنیندان\nهەر دوو کۆمپانیای زەبەلاحی ئەمریکی ئێکسۆن مۆبیل و شیڤرۆن لە هەرێم وەبەرهێنان دەکەن بەڵام هێشتا لە قۆناغی گەڕان و پشکنیندان. لەساڵی ٢٠١٥ دا کۆمپانیای ئێکسۆن مۆبیل کشانەوەی لە سێ کێڵگەڕاگەیاند لەکۆی ٦ کێڵگە، بریتی بوون لە ( بەعشیقە، ئالگوش،پیرمام ، بێتواتە، قەرە هەنجیر وەڕۆژهەڵاتی عەربەت) ئەو سێ کێڵگەیەی کە کشایەوە و نەوتی بازرگانی تیا نەدۆزییەوە هەرسێکیان لە پارێزگای سلێمانی بوو( بێتواتە، قەرە هەنجیر، رۆژهەڵاتی عەربەت).لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٦دا ڕاپۆرتێکی شیکاریم لەسەری نوسی و ئەوپارانەی کە ئێکسۆن و کۆمپانیای ئی تی سی تورکی لەو کێڵگانەدا خەرجیان کردووە باس کردووە.\nلینکی بەشێک لە شیکارییەکە\nلەبەعشیقە ئێکسۆن بەردەوامە لەگەڵ گەنێڵ ئەنێرجی و دی ئێن ئۆدا. زانیاری نوێ لەسەر پیرمام و ئالگوش بەردەست نییە.\nکۆمپانیایی شیڤرۆن لە کێڵگەی قەرەداغ لە پارێزگای سلێمانی لەگەڵ گەنێڵ ئەنێرجی لە قۆناغی پێش بەرهەم هێنانی بازرگانییە. هەروەها کۆمانیای گاز پرۆم لە کێڵگەی شاکەل لە گەرمیان هێشتا نەگەشتوونەتە بەرهەمی بازرگانی.\nکۆمپانیای رۆزنەفتی روسیش لە ساڵی ٢٠١٧ دا گرێبەستی لە پێنج بلۆکی نەوتی لەگەڵ هەرێم هەیە ،هەر پێنج بلۆکەکە لە ناوچەی هەولێر و دهۆکە.\nلەماوەی ٢٠٠٧ تا ئێستا زیاتر لە ٥٠ گرێبەستی نەوتی کراوە ، بەپێێ نەخشەی حکومەت هەموو کوردستان دابەشکراوە بۆ بلۆکی نەوتی.، بەڵام لەهەموو ناوچەکانی کوردستان لە زاخۆ تا خانەقین لەبواری نەوتدا ئامانە ئەوانەن کە ئێستا چالاکن. شەش کێڵگە لە پارێزگای هەولێر و دهۆک و تەنها دوو کێڵگە لە پارێزگای سلێمانی. زۆرێک لە کێڵگەکانی تر یاڕادەستی هەرێم کراونەتەوەیان کاری گەڕان و پشکنین و پەرەپێدان تیایاندا زۆر سستە( خەلەکان، پیرمام، سەنگاو، هەڵەبجە...)\nسێهەم: سێکتەری گاز\nلەسەکتەری گازدا چەند ناوچە و کێڵگەیەکی دیاری کراو هەیە، بە سەیرکردنێکی خێرای ئەو خشتەیەی بۆ کێڵگە گازییەکانمان کردووە دەردەکەوێت تەنها ٤ کێلگەی گاز ئێستا لەهەرێم هەیە کەیەکێکیان کۆرمۆر - چەمچەماڵ لە ساڵی ٢٠٠٩ وە لە بەرهەم هێندانایە و خورمەڵە کێڵگەی نەوت و گازە زانیاری لەسەر ئاستی بەرهەمیڕانەگەیەنراوە و سوتەمەنی بۆ ویستگەی کارەبا دابین دەکات، دوانەکەی تریش هێشتا لە قۆناغی هەڵسەنگاندن و پەرەپێداندایە.\nکۆمپانیای پێرێڵ لە چەمچەماڵ کە پێکدێت لە پێنج کۆمپانیا وەبەرهێنان دەکات لە کێڵگەی گازی کۆرمۆر- چەمچەماڵ لە پارێزگای سلێمانی . گرێبەستی پیتێڵ ( ناسراو بە داناگاز، دانا گاز بەشێکە لە پێرێڵ) یەکێکەلە خراپترین گرێبەستەکانی هەرێم و تەنها بڕێکی گاز تا ٦٥٠ ملیۆنپێ سێجا دابین دەکرێت و بە بۆری دەگوازرێتەوە بۆ ویستگەکانی وەبەرهێنانی کارەبا لە چەمچەماڵ و هەولێر زیادەی ئەو گازەی بەرهەم دێت کۆمپانیا خۆی دەی فرۆشێت لەگەڵ کۆندێنسینت و ئێڵ پی جییان گازی ماڵان ئەوەش موڵکی کۆمپانیا وەبەرهێنەکەیە.( ئەمە جگە لەوەی هەرێـم ٢ ملیار و٢٣٩ ملیۆندۆلاری وەک قەرەبوو لە٢٠١٧ دا داوە بە پۆمپانیاکە و ماوەی گرێبەستەکەش تا ساڵی ٢٠٤٩ درێژکراوەتەوە و ناوچەی گرێبەستەکە فراوان کراوە.)\nکێڵگەی میران لە ناوچەی بازیانە لەسلێمانی بنەباوێ لە هەولێرە دوو کێڵگەی گازین و گەنێڵ ئەنێرجی پەرەپێدانی تیادا دەکات و بڕیارە گرێبەستێکی جیا لەگەڵ هەرێم بکات بۆ جیاکردنەوەی گرێبەستی نەوت لە گاز و سەبارەت بە گرێبەستی فرۆشتنیش زیاد لەساڵێکە لەگەڵ هەرێم نەگەشتوون بەڕێکەوتن دەکرێت.\nدەبوایە ساڵی پار هێڵی بۆری گازی هەرێم تەواو بکرایە لە کۆتای ساڵدا دەست بکرایە بەهەناردەی گا، لێ هێشتا نازانرێت بەچ قۆناغێک گەشتووە ، دەکرێت ڕەهەندی سیاسی و پێکدادانی بەرژەوەندییەکانیش یەکێک بێت لە کێشەکانی سەکتەری گاز .\nئەوە واقیعی کەرتی نەوت و گازی هەرێمە چ کێڵگە بەرهەم هێنەکان وە چ ئەوانەشی هێشتا لە پەرەپێدانداندان و نەکەوتونەتە بەرهەم. مرۆڤ هەرکارێکی بازرگانی دەکات بۆ ئەوەی سەرکەوتوو بێت پێویستە جەدوای ئابوری بۆبکات تاوەکو بەرچاوڕونبێت لەو هەنگاوانەی دەینێت. گەرئەمە بە بزنسیش سەیربکرێت( کە بەڕای من نابێت بەوشێوە سەیر بکرێت) ئەوا دەبێت حساباتی ووردی بۆ بکرێت، گەرنا وەکو هەربزنسێک مایەپوچی چاوەڕێی دەکات.\nلەبری ئەوەی هەوڵ بۆ سەربەخۆیی دارایی دەدرێت هەوڵ بدرێت سەربەخۆیی کارگێڕی بچەسپێنرێت و دەستەڵاتە کارگێڕییەکان شۆڕبکرێتەوە بۆ پارێزگاو قەزاو ناحییەکان، پێ دەچێت سودی زیاتربێت بۆ هاووڵاتی لە سەربەخۆیی دارایی.


دۆناڵد ترەمپ, دەپرسێ كێ پێیوایە هیلاری لەو تووندتر بوو لەبەرامبەر پوتیندا؟ | خواکوڕك\nڕاگەیێندراوێك لە فەرماندەیی گشتیی هێزی پێشمەرگەی كوردستان 20 خوله‌ك ago\nئەنجوومەنی ئاسایشی کوردستان: میلیشیاكانى حه‌شدى شه‌عبى به چه‌كى ئه‌مریكی هێرشیان كرده سه‌ر پردێ 24 خوله‌ك ago\nHome جیهانی دۆناڵد ترەمپ, دەپرسێ كێ پێیوایە هیلاری لەو تووندتر بوو لەبەرامبەر پوتیندا؟\nدۆناڵد ترەمپ, دەپرسێ كێ پێیوایە هیلاری لەو تووندتر بوو لەبەرامبەر پوتیندا؟\nدانەر: شوان زرارon: 2017/01/11 11:53 PM Views: 36\nلەدوای ئەوەی بە سەرۆكی ئەمریكا هەڵبژێردرا سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا لە یەكەم كۆنفرانسی رۆژنامەڤانی خۆیدا تیشكی خستە سەر چەند پرسێكی پەیوەست بە بازرگانی‌و دەستێوەردانی رووسیا لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكا و گوتی: “هیچ رێككەوتنێكم لەگەڵ رووسیا نییە و تەنیا دەبمە سەرۆكی ئەمریكا و لە بازرگانی دوور دەكەومەوە”.\nدۆناڵد ترەمپ سەرۆكی هەلبژێردراوی ئەمریكا لەبارەی كۆبوونەوەكەی لەگەڵ دەزگا هەواڵ گریەكانی وڵاتەكەی و راپۆرتە هەوالگریەكانیان كە دەستێوەردانی روسیا لە هەلبژاردنی سەرۆكایەتی ئەو وڵاتە گوتی: ” كۆبوونەوەكان كۆبوونەوەی تایبەتی بوون و بێگومان ناتوانین هەندێك لە زانیارییەكان بڵاوبكەینەوە، ئەوانەی بڵاوكرانەوە هەمووی هەواڵی ساختەن و ئەو شتانەی دەربارەی من گوتراون هیچی راست نین و ئەوانەی بڵاویانكردووەتەوە دژی من بوون”.\nترەمپ گوتیشی: “ئەوان نەیاری من و كەسانی نەخۆشن و هەمیشە بەم شێوەیە هەواڵ بڵاودەكەنەوە، ئەم هەواڵانە نەدەبوو لەنێو هیچ دام و دەزگایەكی میدیاییەوە بڵاوبكرانایەوە چونكە بەڕاستی ئەمە شەرمێكی زۆر گەورەیە كە شتی وا بڵاودەكرێتەوە”.\nسەبارەت بە رۆڵی رووسیا، دۆناڵد ترەمپ گوتی: “ئەوەی پەیوەندی بە رووسیاوە هەیە دەكرێت هێرشە ئەلیكترۆنییەكان لەلایەن رووسیاوە ئەنجام درابێت، بەڵام دەكرێت لەلایەن وڵاتانی دیكەیشەوە كرابێت، دەزانین كە ژمارەیەكی زۆر هاككەر خەریكی ئەنجامدانی هێرشە ئەلیكترۆنییەكانن، لەبەر ئەوە پێموایە دەكرێت رووسیا ئەو كارەی كردبێت و دەكرێت هاككەرانی چینیش ئەو كارەیان ئەنجام دابێت، هێرشی ئەلیكترۆنی پێموانییە شتێك بێت كە تەنیا لە ئەمریكا بێت”.\nسەبارەت بە پەیوەندییەكانی لەگەڵ رووسیا دۆناڵد ترەمپ گوتی: “رووسیا دەتوانێت یارمەتیدەرمان بێت بۆ ئەوەی كۆتایی بە داعش بهێنین، دەسەڵاتی ئۆباما لەكاتێكدا كۆتایی دێت كە شەڕ لەگەڵ داعش هێشتا بەردەوامە، نازانم سیاسەتم لەبەرامبەر رووسیا چۆن دەبێت و هیوادارم بگەینە ئەنجامێكی باش و بگەینە رێككەوتنێك لەگەڵ پوتین بۆ ئەوەی بتوانین كێشەكان چارەسەر بكەین، بەڵام ئایا هیچ كەسێك لەنێو ئێوەدا هەیە كە پێیوایە هیلاری لەمن تووندتر بوو لەبەرامبەر پوتیندا؟”.\nدۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا لە رۆژی 20-1-2017 لە رێوڕەسمێكدا لە واشنتن وەك سەرۆكی ئەمریكا دەستبەكار دەبێت.\nTags: پوتیندۆناڵد ترەمپهیلاری\nد. رۆژ نووری شاوەیس: لەگەڵ یەكێتی لەیەك گەیشتین و دەیان خاڵی گرنگمان تاوتوێ كردووە


کوردیپێدیا - 1901\n📅 1901 | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n- تورکەکان لەشکرێکی گەورەیان ناردە سەر دێرسم، تاوەکو کوردەکان سەرکوت بکەن، لە ئەنجامدا 170 کەسیان لێ کوژرا و بریندار کرا.\n- هاوینی ئەم ساڵ: دادگایەک بۆ کوردەکانی کازیجان سازکرا و لە 17 کەس، 7یان بەرەڵڵا کران و ئەوانی تر بۆ ماوەی جیاجیا زیندانی کران، ئەو کوردانە ئەوانە بوون کە پەلاماری رووسەکانیان دابوو.\n- تا 1904: هەڵگیرسانی راپەرینێک بە سەرۆکایەتیی ئیبراهیم پاشا لە چیاکانی کەرەجال داش.\n- کۆچی دوایی هۆزانەوان شێخ سەعید شێخ محەمەدی دۆلاش.؟\n- لەدایکبوونی سەعید بەگی میری شێخان و یەزیدییەکان.\n 📕 پەڕتووک | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | م. س. لازاریڤ - کێشه‌ی کورد, 1896 - 1917 - د. کاوس قه‌فتان, له رووسییه‌وه کردوویه به کوردی و پێشه‌کی و په‌راوێزی بۆ نووسیوه - به‌شی یه‌که‌م - چاپخانه‌ی ئه‌لجاحیز - به‌غداد - 1989. لاپەڕە: 113\n 📕 پەڕتووک | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | م. س. لازاریڤ - کێشه‌ی کورد, 1896 - 1917 - د. کاوس قه‌فتان, له رووسییه‌وه کردوویه به کوردی و پێشه‌کی و په‌راوێزی بۆ نووسیوه - به‌شی یه‌که‌م - چاپخانه‌ی ئه‌لجاحیز - به‌غداد - 1989. لاپەڕە: 139\n 📕 پەڕتووک | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | م. س. لازاریڤ - کێشه‌ی کورد, 1896 - 1917 - د. کاوس قه‌فتان, له رووسییه‌وه کردوویه به کوردی و پێشه‌کی و په‌راوێزی بۆ نووسیوه - به‌شی یه‌که‌م - چاپخانه‌ی ئه‌لجاحیز - به‌غداد - 1989. لاپەڕە: 184


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-02-11-20:35:00 - کۆدی بابەت: 2156\nپیاسە لە سەوزاییدا فشاری خوێن ڕێكدەخات\nکەم خوێنی چییە؟ هۆکارەکانی توشبوونی چین؟\nکەم خوێنی حاڵەتێکە کە لەش توانای دروستکردنی خانەی خڕۆکەی سووری نییە تا ئۆکسجینی پێویست هەڵبگرێت بۆ شانەکانی لەش بیانگوازێتەوە، نیشانە سەرەتاییەکانی کەمخوێنی بە ماندوو بوون و بێهێزی دەست پێدەکات. بە شێوەیەکی گشتی ڕێژەی خوێنی ئاسایی لە کەسێکی ئاسایی، واتە ڕێژەی سی بی سی خانەی خوێنی سوور لە پیاودا (٨٠-١٠٤)، بۆ ئافرەت لە نێوان (٧٠-٩٤)، ئەگەر هاتوو ئەم ڕێژەیە کەمتر بوو ئەوە بە نەخۆشی کەمخوێنی دادەنرێت.\nزۆر شێوەی کەمخوێنی هەیە و هەریەکەیان و هۆکاری دروست بوونی تایبەت بە خۆی هەیە، وە کەمخوێنی زۆر جار بە نەخۆشییەکی درێژخایەن دادەنرێت، وە بە شێوەیەکی گشتی دەتوانرێت کەمخوێنی چارەسەر بکرێت، ئەویش بە پێدانی خواردنی دروست و پڕ ڤیتامین و بەکارهێنانی دەرمان دژی کەمخوێنی یان وەرگرتنی خوێن لە کەسێکی دیکەوە.\nنیشانەکانی کەمخوێنی بەپێی جۆری کەمخوێنییەکە دەگۆڕدرێت، دیارترینیان بریتین لە هەستکردن بە ماندوویەتی و لاوازی، زەردبوونەوەی پێستی دەموچاو، ناڕێکی لێدانی دڵ، هەناسە تەنگی، ئازاری سنگ و سەرئێشە لەگەڵ سەر سوڕان.\nلە سەرەتای دەرکەوتنی نەخۆشییەکەدا نیشانەکانی زۆر بە کەمی دەردەکەوێت و کەم هەستی پێ دەکرێت، هەتا نەخۆشییەکە زیاتر بخایەنێت نیشانەکانی زیاتر دەبێت.\nهۆکاری دروست بوونی کەمخوێنی\nیەکێکە لە هۆکارە سەرەکییەکانی دروست بوونی کەمخوێنی، پەڕەکانی خوێن لە لایەن مۆخی ئێسکەوە دروست دەبێت بە یارمەتی ئاسن، ئەگەر ئاسن لە جەستەدا کەم بێ، ئەوە ناتوانرێ ئەو پەڕە خوێنانە بەرهەم بهێندرێن کە بۆ خانەکانی لەش پێویستن، هاوکات چەند هۆکارێک هەیە بۆ کەمبوونەوەی ڕێژەی ئاسن لە خوێندا، دەبێتە هۆی کەمخوێنی لە کاتی دووگیانیدا، وە هەروەها برین و نەخۆشییە شێرپەنجییەکان و بەکارهێنانی هەندێ دەرمانی ئازار، وەکو ئەسپرین، هۆکارن بۆ توشبوون بەم کێشەیە.\nجگە لە ئاسن، ڤیتامین b12 بەسەر تا خانەکانی خوێن بەرهەم بهێنیت، بەڵام کاتێک ڕێجیمی قورس ئەنجام دەدەن، ئەوا ئەو جۆرە ڤیتامینە لە جەستەیان کەم دەبێتەوە و بەمەش دروستبوونی خڕۆکەی سووری خوێن و پەڕەکانی خوێن کێشەی تێ دەکەوێت و کەمخوێنی دروست دەبێت.\nکەمخوێنی و نەخۆشی درێژخایەن\nنەخۆشییە درێژخایەنەکان هۆکارێکن بۆ دروست بوونی کەمخوێنی، وەکو نەخۆشییەکانی ئایدز و نەخۆشی گورچیلە و نەخۆشی هەوکردنی درێژخایەن و جومگەی رۆماتیزمی کە کار لە دروست کردنی خانەی سووری خوێن دەکەن.\nئەم جۆرەی کەمخوێنی زۆر دەگمەنە، کە بە کەمخوێنی ژیان ناسراوە، هەڕەشە لەسەر ژیانت دروست دەبێت کاتیک لەش بە تەواوی توانای بەرهەم هێنانی خانەی خوێنی سوور لە دەست دەدات، تووسی ئەم جۆرەی کەمخوێنی دەبن، پێویستە دەرمانی کیمیایی زۆر بەهێز و چارەسەر چڕ بۆ توشبووان بکرێ و بەردەوامیش ژیانیان لە ژێر مەترسی و هەڕەشە دەبێت.\nئەنیمەیز کە نەخۆشییەکە توشی مۆخی ئێسک دەبێت، کە مرۆڤ تووشی چەند نەخۆشییەکی ترسناک دەکەن، وەکو شێرپەنجەی خوێن، لە کاتی ئەم نەخۆشییەدا مۆخی ئێسک لە دروستکردنی پەڕەکانی خوێن دەوەستێت و چیتر توانای دروست کردنی خوێنی نامێنێت کە کاریگەری ئەم جۆرانەی شێرپەنجە هەڕەشە لە ژیان دەکەن و زۆر گران کۆنترۆڵ دەکرێن.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : كەم خوێنی چییە و هۆكارەكانی تووشبوونی چین؟


ئەبوبەکر جاف : ئـۆنتۆلۆژیای بەرگریی و بەرگریی ئـۆنتۆلۆژییانە . – WTARIKURD\nئەبوبەکر جاف : ئـۆنتۆلۆژیای بەرگریی و بەرگریی ئـۆنتۆلۆژییانە .\nنەخێرکردن و نەخێر گوتن بەرمەبنای نیگەرانییەک دروست دەبێت کە ئـەو ژیانەی تێیداین شایستەی ژیانکردن نییە . نیگەرانیی و دڕدۆنگیی و بێزاریی و ھەڵنەکردنمان چەندێک ئـەگەری بەرگرییەکی ئـۆنتۆلۆژی لێ دەکەوێتەوە ، زیاتریش پڕە لە پۆتۆنسیال و شیمانەی ھەڵگەڕانەوەو وەرچەرخان دژ بە خۆی.لەوێشەوە فاشیزم و بەرھەمھێنانی فاشیزم و ژیانێکی فاشییانە . ئـەمەش لە میانەر بەرکەوتنمان بەو بەربەست و ئـاستەنگ و بنبەستانەی کە ھونەرو ستراتیژی تێکشکانمان بۆ نەدۆزیوەتەوە .\nنیگەرانییەک کە تەنیا لە ئـاستێکی دەرونیی و سایکۆلۆژییدا وەستابێت و بەرانبەر بە دۆشدامانی سەبارەت بە ڕێگریی و بەربەستی سادەو ڕاگوزەر بێت ، ئـاوابوون و دامرکانەوەو کاڵبوونەوەو تەنانەت نەمانی تەواوەتیشی لێ چاوەڕوان دەکرێت . دەکرێت نیگەران و دودڵییەکی دەرونی خەر بکێشێت بۆ دڕدۆنگی و نیگەرانییەکی ئـۆنتۆلۆژیی کە ھێندە ڕیشەییانە بێت ، لە پاش کاڵبوونەوەی دۆخە دەرونییەکەش ھەر بەردەوام بێت . ئـەوەی لای ئـینسان و جڤاکی کوردی دەرکەوتەی شعوریی و ئـیحساسی ھەیە ، کێشەگەلێکن دەکرێت لە کەمترین ماوەدا بەسەر بچێت . ئـێمە لە ڕووی نەفسییەوە نائـارام و جێگیرین کە سەر ناکێشێت بۆ نیگەرانییەکی ئـۆنتۆلۆژی وەھا کە لە جیاتی ئـارامبوونەوەو ھێوربوونەوە ھێڵەکانی بەرگریی و ھەڵھاتن بدۆزێتەوە کە لە ھەمانکاتدا ھێڵی بەرگریی و بەرھەڵستکارین . ئـینسانی ئـێمە لە بری ھەڵکردن و دروستکردن و خولقاندن و داھێنان لە ناو نیگەرانیی و دودڵییەکاندا ، کاری خۆشاردنەوەو ھەڵھاتنە لەو دۆخە نیگەرانیکەرە . لە بری ھەڵھاتن ئـێمە ڕادەکەین و لێی ڕادەکەین نەوەک لە ناویدا بڵاوببینەوە .\nڕاکردنی ئـینسان و جڤاکی ئـێمە لە پێناو دەستگەیشتنێتی بە وەھمی ئـارامیی و ئـارامییەکی وەھمی کە لە دەرەوە دەیخوازێت . ئـینسانی و جڤاکی ئـێمە بە جەبری میتافیزیکییرکی ئـاینی و کولتوری ھەمیشە لە گەڵ دەرەوەی خۆیدا مانا بەرھەم دێنێت . دەرەوەیەکی جیاوازو جیاکراوە لە ناوەوەو نەوەک دەرەوەی ناوەوە بێت . لە دەرەوەبوون واتە بوونێک لە ناو پاساوھێنانەوەو ھەمیشە پڕۆسەی خولقاندنی ئـۆبژێیەک کە تەنیا بوونێکی وەھمی ھەیە . بوونێکی میتافیزیکییە نەک بوونێکی ئـیمانانت و ھاوشان . ئـەمەش کێشەو ئـیشکالی ئـێمەو ئـینسان و جڤاکی ئـێمەیە لە گەڵ چەمک و بکەری بەدوژمن و نەیار. ئـەویترو دەرەوە بۆ ئـێمە ئـاسانترین ئـەو پاساوە ئـیدۆلۆژییە بووە کە بە ئـاسانیی و بە خێرایی ھەموو گوناھەکانی ۆێدا ھەلدەواسین . تەنانەت دەستگرتن بە قەدەرو ھۆو ھۆکاری میتافیزیکی و ئـاینیش ھەمان دەرەوەو دەرەوەبوونە کە ئـێمە لە ڕێگەیەوە ڕادەکەین . نەک ژە ناویدا ھەڵ بێین . بەمشێوەیە دەروەی ئـێمە بوونێکی پەیوەندیی و عیللەتگەرایی بە فاکت و دەرکەوتەکانمانەوە ھەیە .\nناچارین لە بری پەیوەندی بەستن و مامەڵەی ڕاکردن ، مامەڵەیەکی بەرھەمھێنان بخولقێنین . مامەڵەو دەست و پەنجە نەرمکردنێک کە ئـاستێکی ئـۆنتۆلۆژی ھەبێت و سەروکاری لە گەڵ ئـیشکالێتی بەرگریی و بەرەنگاریدا ھەبێت . واتە لە بەرانبەرو لە ناو بەرکەوتنەکانماندا لە گەڵ سەرکوتکردن و ملکەچکردن و ھێزە ھەیمەنە خوازەکان ، ماکینەکان و ماکینەی ئـارەزوو فیچقەکەکردن و ھەڵھاتنەکان لە ناو پرۆسێسیوسی بەرھەمھێنانیدا بەکار بخەین . دەسەڵات و ھێزە کەیمەنەکارەکان ڕەق و زبرو پتەون ، چڕکردنەوەی تەواوی ئـارەزوی تێپەڕاندن و بازدان بەسەریدا تەنیا لە یەک پنتدا ، بە زیان دەگەڕێتەوە . دەبێت پەڕش و بلاو بین و لەمسی شوێن و پنتێکی ناسک و باریکی بکەین . دەبێت خەبات و جەنگی بەرەیی ئـاشکراو مەکشوف بخەینە لاوەو جەنگی گەریلایی و مەخفیی و نھێنی سەر ڕێگا بخەین . ڵەم میانەو سوروبەندی فۆرمیولەبوونی شێوازی سەر ڕێگەخستنی جەنگەکە ، دەبێت ئـاگاداری شەڕی سەراپاگیریی و کەڵکەڵەی وێرانکردن و شۆڕشگێڕی بین . چونکە دەسەڵات و ستراتیژو گەمەکانی لە خۆیدا دەیان سروشتی دەجالییانەی ھەڵگرتووە تا بمانخاتە ناو بەرگریی و بەرھەڵستکارییەکەوە کە لە ئـەسڵدا دەسەڵات و گەمەی دەسەڵاتەو پێی نازانین . بە تایبەت لەو شوێنەی بەرگریی و بەرھەڵستکارییەکە فۆرمێکی جێگیرو دیارو مەلموس و سەنگەرلێدانی ژە خۆدا ھەڵگرتووە .\nھەڵھاتن لە بری ڕاکردن ، دۆزینەوەی چەک و ئـامرازو میکانیزموکانی بەرگری لە بری ڕاکردن بە دەستبەتاڵیی و ڕووت و قوتی . لێرەدا دەبێت عێرەدا شوناس و نوێنەرایرتیکردنی دەستەجەمعی وەلا بنێن . ھەڵگری ھەر شوناس و نواندن و ئـەکتی نوێنەرایەتیکردن بین ، ئـاسان دەگیرێین و ئـاسان دەچینە ژێر بار . ئـەو کردەو ئـەکتانەی کە چەترێک پێکەوە گردییان دەکاتەوەو جەوھەرو ماھییەتێک بە خۆیان دەبەخشن ، لە کەمترین مەودادا تەسلیم دەبن و دەکەونە ژێربارو ژێردەستی گەمەو ستراتیژی دەسەڵاتەوە . دەبێت لە ھێچ شوێنێکدا بنەو بارگە نەخەین . بە شێوەیەک کۆچەریی و ھەڵھاتوو بین بین کە لە پنت و شوێنێکدا گرد نەبینەوەو کۆ نەبینەوەو . واتە ھەمیشەو بەردەوام ھەڵھاتن لە بری وەستسن و پشودان و ئـاوڕدانەوە.لە بری ئـەوەی وەک یەک بین ، پێداگیری لەسەر بەرھەمھێنسنی جودایی و جیاوازیی و نامۆیی و غەریبیبوونمان بکەین . بێ شونا شوناسنمان بێت . بێ مێژوویی مێژوومان بێت . نا شوێن شەێنمان بێت .\nنە سەرەتامان کەبێت و نە کۆتایی ، ھەمیشە لە ناوەڕاستدا بین . واتە ھیچ پنتێک نەبێت بمانبەستێتەوەو ۆێوەی بگیرسێینەوە . لە ناوەڕاستدا بوون واتە بێ شوێنی .\nئـاگامان لە تێکەڵبوونی تخوب و سنورەکانی نێوان خۆمان و دەسەڵاتی زسڵ و ھەیمەنەکار بێت . دەسەڵات و دەزگاکانی فێڵبازن و بڕێکی زۆر بە ناوی ئـۆپۆزسیۆن و بەرگرییەوە خۆیان دەخزێننە ڕیزەکانمانەوە . بەڵام ئـەمانە تەنیا ماسک و دەمامکن کە بە ناچاری لە نیوەی ڕێگەدا نیشتەجێبوون و زەمینەسازی ھەمیشەیی خۆیان دادەمەزرێنەوە.ئـەوان کۆچەریی و کۆچکردوو نین . ئـەوان زەمین نشین و شارنشین و ھەرێم نشینی ھەمیشەیین . دەسەلات ق دەزگاو ستراتیژییەکانی مەلموسترو کۆنکرێتی ترن بە بەراورد بە بەرگریکارو بەرھەڵستکارەکان . ئـەوان ژە ناو ھێڵە پارچەپارچە بوو شوناسەکسندان . بەڵسم بۆ ناسینەوەو دۆزینەوەو جیاکردنەوەو جێھێشتنیان پێویستمان بە نەوەستان و بەردەوامبوونە لە جوڵەو داھێنان و جێگۆڕکێ .\nئـێمە لە ھەناوی ڤێرتویل و ئـەکتەێلدا کارمان – نیشتمان دروستکردن و جێھێشتنی نیشتمان و سەرلەنەێ نیشتمان و ھەرێم دروستکردنەوەیە . وەک ئـەو کاوبۆیە ئـەمەریکییەی بۆ نوستن پێویستی بە زەویی و ڕاخەر نییە ، سەرپشتی ئـەسپ و سەرخەوی ناو گالیسکەکان بەسە بۆی.ئـێمە لە باو خەیاڵ و بە چەکی خەیاڵ و خەیاڵی تێکچووی نا ھارمۆنی ڤێرتوێل و ئـەکتەێل لە پەیوەندییەکی ناچارییدا بە یەک دەگەیەنین . دەسەڵات زیاتر دیفاکتۆیی و ڕیسلییە تا ئـەکتوێل و ئـەکتوێلیزاسیۆن و بە ئـێستایبوون . بەرگریی و بەرھەڵستکسری ھەمیشە ناوەخت و لە کاتی خۆیدا نەبووە .\nجیاوازی ستایڵ و زمان و نەریتی بیرکردنەوەو خەیاڵ و وێناکردن . جیاواز لە شێوازی دەستبردن بۆ ماتریال و سەرمایە سیمبۆلیی و مەعنەویتەکان . کارکردن لە ناو ئـەدەبیات و شعرییەت و ژیانێکی ئـەنارشیی و سوریالییانە . ستسیلی ژیانی بەرھەڵستکاریی و بەرگریکاران سەر بە ئـێستایەو زیاتر لە جوگرافییادایە . فۆرمگۆڕین و خۆگۆڕینی بەردەوامی بەرگریی و بەرەنگاریی و بەرھەڵستی لە نا ستایل و عەیرە ڕۆتینییەکانیدایە . کۆچەرییەک جگە لە خەم و ێەرکی ھەڵھاتن و ڕێگە بڕین ، کارێکی دیکەی لە گەڵ ئـەزموونە ژیانییەکان و ئـەزموونکردنی ژیاندا نییە . سروشتی کەمایەتیی و خزیی و لوسی و بێ موڵکیی و ناخاوەندارێتی بەرگریکردن . زمان و موفرەدەی جیاوازو ھەمیشە گۆڕاو .\nبەرگریی و بەرەنگاریی و بەرھەڵستی بەرھەمی ھێڵەکانی ھەڵھاتنە . ئـێمە ھەموومان کردەو بەرھەمی ھێڵەکانی ھەڵھاتنین . ھەڵھاتن بەرگرییە .\nعیماد عەلی : بۆچی پرسی سەرۆکایەتی هەرێم ئاڵۆزە ؟\nئەنوەر قادر ڕەشید : پێشنیازێکی سازاناوی .


کاسبکاران ڕەنجێکی زۆر دەدەن و ژیانێکی سەخت دەژین – کوردی – RojNews.News\nکاسبکاران ڕەنجێکی زۆر دەدەن و ژیانێکی سەخت دەژین\n16/01/2021 - 7:34:55 am\nلە تەنیشت و سێبەری تەلارە بەرزەکانی بازاڕی سلێمانیدا، سەدان کاسبکاری بەتەمەن هەن، کە بەهۆی هەڵکشانی تەمەنیان و نەبوونی شوێنکارێک کاری دەستگێڕی دەکەن، کە وێڕای ئەو رەنجە زۆرەی دەیدەن ڕۆژانە بڕێکی کەم پارە پەیدا دەکەن، وەک خۆیان دەڵێن تەنها بەشی ئەوە دەکات ئەو ڕۆژە پێی بژین.\nکاتێک بەناو بازاڕی شاری سلێمانیدا گوزەر دەکەیت، چاوت بە سەدان کاسبکاری بەتەمەن دەکەوێت کە کاری حەمباڵی، عارەبانە چێتی و دەستگێڕی دەکەن، ئەو کاسبکارانەش کە تەمەنیان هەڵکشاوە و توانای کرێکارییان نەماوە، لە گۆشەیەکی بازاڕەکەدا کاری دەستگێڕێ دەکەن و بۆ پەیداکردنی نانی ئەو ڕۆژەیان و بژێوی خێزانەکانیان بێوچان کاردەکەن.\nلە کۆتایی شەقامی مەولەویدا ڕۆژانە دەیان کاسبکاری بەتەمەن، لەبەر نەداری و نەبوونی دوکان یاخود شوێنکارێک، چەند پارچە خاولیی و پاکەت یان کیسە و شتومەکی پێویستی ڕۆژانە لەسەر دەست و شانیان دادەنێن و دەیفرۆشن، بەمەش دەوترێت کاری دەستگێڕی، بۆ ئەوەی لە نزیکەوە ئاشنای ژیان و گوزەرانی ئەو دەستگێڕانە ببین، دەچینە لایان و لە زاری خۆیانەوە ژیانیان دەخەینەڕوو.\nمحەمەد عەبدولڕەحمان هاوڵاتییەکی تەمەن ٦٥ ساڵە و کاری دەستگێڕی دەکات، وەک خۆی دەڵێت ڕۆژانە لە سبەی زووەوە تا ئێوارە لەسەر پێیە و کاردەکات، بەڵام کەمتر لە پێنج هەزار دینار پەیدا دەکات، لەو کاتەدا کە قسەی بۆ ئێمە دەکرد نیوەڕۆ بوو، بەڵام تەنها یەک پارچەی فرۆشتبوو، بە زمانێکی ڕەخنە گرانە و پڕ لە نیگەرانییەوە وتی: بەهۆی قەیران و نەبوونی مووچەوە بازاڕ زۆر خراپ بووە، دوای بەرزبوونەوەی دۆلار بەتەواوەتی وشک بوو لەو پەڕی خراپیدایە ئێستا.\nوتیشی: لە ماڵەوە شەش کەسین و بژێوی ژیانمان لەسەر ئەم کارەیە و هیچ سەرچاوەیەکی دیکەی بژێویمان نییە، ئەگەر ڕۆژێک پارە پەیدا نەکەم دەبێت سکمان بگوشین و هیچ نەخۆین.\nغەریب قادر کاسبکارێکی دیکەیە کە هەمان کاردەکات و دەڵێت: تەمەنم هەڵکشاوە و توانای کرێکاریم نییە، بۆ پەیداکردنی بژێوی بە ناچاری دەبێت کاربکەم، بۆیە دەستمداوەتە ئەم کارە، ڕۆژانە پارەیەکی کەم پەیدا دەکەم و دەیدەم بە خواردن و دەیبەمەوە ماڵەوە، ڕۆژ هەبووە تا ئێوارە هاوارم کردووە بەڵام کەس لێی نەکڕیوم.\nغەریب قادر ڕەخنە لە حکومەت دەگرێت و بە بەرپرسیاری دەیبینێت لە خراپی گوزەرانی خەڵک و دەڵێت: حکومەت دەبێت وەکو باوکێکی دڵسۆزبێت بۆ هەژاران، بەڵام حکومەتی خۆمان لێمان ناپرسێت، لەگەڵ ئەوەی هیچی بۆ ئێمە نەکرد با مندالەکانمان دامەزرێنێت، کوڕێکم ئەندازیاریی تەواوکردووە، بەڵام دانەمەزراوە و لە ماڵەوە دانیشتووە.\nهەروەها باسی لە خراپی بازاڕ کرد و وتی: بازاڕ زۆر خراپ بووە و ڕۆژانە کەمتر لە پێنج هەزار پەیدا دەکەین، بەتایبەتی دوای بەرزبوونەوەی دۆلار کە هەموو شتێکی گران کردووە، لەبەر ئەوەش خەڵک کەمتر دەیکڕێت.\nکەم بارانیی کاریگەری لەسەر بەرهەمهێنانی کارەبا و کشتوکاڵ کردووە


نێردەی تایبەتیی ئەمەریکا بۆ سوریا ڕایگەیاند، وڵاتەکەی بەردەوام دەبێت لە فشارکردن لەسەر ڕژێمی ئەسەد لە سوریا، دەشڵێت، یاسای "سیزەر" تەنها بۆسزادانی ڕژێمەکەی ئەسەدە نەک گەلی سوریا.\nجۆل رایبرن، نێردەی تایبەتی ئەمەریکا بۆ سوریا لەمیانەی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە قاهیرە کە" ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە (4ی کانونی یەکەمى 2020) ڕایگەیاند"هیچ دەرفتێک لەبەردەم ڕژێمی ئەسەددا نەماوە، تەنها پڕۆسەی سیاسی نەبێت، ئەو ڕژێمە بووەتە مایەی نەهامەتییەکی گەورە بۆ گەلەکەی، یاسای" سیزەر" بۆ ڕێگریکردنە لەو ڕژێمە بۆ ئەوەی چیدی نەتوانێت لەپێشێلکردنى مافەکانی گەلەکەی بەردەوام بێت".\nوتیشی "ئەو ڕژێمە لە پێناو کڕینی چەک، گەلی سوریای دوچاری برسێتی و بارگرانییەکی ئابوری سەخت کردووەتەوە، ئەو دۆخە ئابورییەی کە ئێستا سوریا و گەلەکەی پێیدا گوزەر دەکەن پەیوەندی بە یاسای " سیزەر"ەوە نییە، چونکە ئەو یاسایە بۆ سزادانی سەرۆکی سوریا و کەسایەتییە باڵادەستەکانی ناو ئەو ڕژێمەیە، نەک ئابوریی ئەو وڵاتە".\nنێردە تایبەتییەکەی ئەمەریکا بۆ سوریا ئەوەشی وت "فشارەکانی ئەمەریکا بۆ سەر ڕژێمی ئەسەد بەردەوام دەبێت تا ئەو کاتەی چارەسەرێکی سیاسی بۆ قەیرانی ئەو وڵاتە دەدەۆزرێتەوە، نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتی ئەوروپاش پشتگیری ئەمەریکا دەکەن لەو بارەیەوە".\nسەبارەت بە دەستێوەردانەکانی تورکیا لە سوریا، ڕایبرن وتی "بۆچوونەکانمان بە بەردەوامی لەگەڵ تورکیا ئاڵۆگۆڕ دەکەین لەپێناو دۆزینەوەی چارەسەرێک بۆ کێشەی ئاوارەکان، دوای تەواوبوونی قەیرانی ئەو وڵاتە دەبێت هەموو هێزە سەربازییە بیانییەکان لە سوریا بکشێنەوە، ناردنی چەکداری سوری بۆ شەڕکردن لەدەرەوەی سنوری سوریا ڕەتدەکەینەوە، کارێکی دوژمنکارانەیە لای ئێمە".


سوارە کەمال : خۆزگە وڵامی ئەم پرسیارەم زانیبایە ! . – WTARIKURD\nدەستێوەردانی وڵاتانی ده‌وروپشت و زۆرێک لە زلهێزانی دنیا لە نێوخۆی هەرێـمی کوردستان ، لە ئێستادا هەر ناوێکی لێنرابێ ، لای بەشێکی بەرچاوی خەڵکی کوردستان نەشاراوەیە کە پێش هەر شتی لەپێناو دەسکەوتی زیاترو پاراستنی بەرژەوەندی دەستێوەردەرانە . دیارە ئەم بۆچونە نوێ نیە ، کە هەردەم رێژەی دەستکەوت ، هاندەرو فاکتەری سەرەکیە لە دیاریکردنی شێوازو جۆرو قەبارەی ئەو دەستێوەردانە . کەواتە ئاساییە بە نەمانی قازانج ، وڵاتی دەستێوەردەر وڵاتی دەستێوەردراو پشتگوێبخاو جێبهێڵێ . ئەگەر لە سەر ئاستی جیهاندا ئەمریکا بە نمونە بێنینەوە ؛ دەبێنرێت بەلایەوە ئاساییە بووە پشت لە دۆستەکانی بکات ، شاهنشای ئیران ، حوسنی موبارەک ، سەدام حسین ، کە هەشت ساڵ پشتوانیانکرد لە شەری دژ بە ئێران ، و لێدانی ئیسلامیەکان لە ئەفغانستان ، پاش ئەوەی چەندین ساڵ شەریان پێکرد دژ بە سۆڤیت و…هتد بەڵگەی حاشا هەڵنەگرن .\nبەڵام ئەوەی جێگەی تێرامان و قسە لەسەرکردنە ، وێرای درککردنی سیاسەتوانانی کورد بەوەی کوردستان بۆتە گۆرەپانی ململانی نێوان ئاینەکان ، ئاینزاکان ، روسیا و ئەمریکا و..هتد کەچی نەک بیریان لەدانانی سنور بۆ دەستێواردانی دەرەکی دانەناوە ، بەڵکو حزبەکانی باشوری کوردستان هەر یەکەیان بەپێی پێگەکەی لە رکەبەرایەتی یەکتردان بۆ سازدانی زەمینەی باشتر بۆ دەستتێوەردانی دەرەکی ، ئێران و تورکیا و..هتد ، لەو نمونانەن کە پێویستیان بە هێنانەوەی بەڵگە نیە .\nدیارە کوردستان لە دۆخێکدایە ، ئاسان نیە ئاستەنگی لەبەردەم دەستێوەردانی وڵاتانی دەرەکی دروستبکات ، بەڵام تەندروستش نیە ، بێ بیرکردنەوە لە داهاتووی دوور ، هەموو خواست و ویستەکانی گرێبدات بە کۆمەکی دەرەکی ، چونکە رێگەدان بە هەر دەستێوەردانی ئەگەر ئەرێنیش بێت ، بێ دەرکەوتەی نەرێنی نابێ ، بۆ نمونە بەهۆی پشتوانی ئەمریکا بۆ هەرێم و ژمارەیەک فاکتەری تر ، لەمرۆدا جگە لە دەوڵەتی ئیسرائیل ( ئەویش لە گوتاردا وەک دۆست خۆی نیشانداوە ) وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوین ، وێرای خوێندنەوەی جیاوازیان بۆ ئەم دیڤاکتۆیەی کوردستان ، سەرجەمیان بوونی پێکهێنانی دەوڵەتی کوردستان ، بەمەترسی سەر بەرژەوەندیەکانی خۆیانی دەزانن .\nئه‌وه‌ی لێره‌دا دەمەوێت قسەی لەسەر بکرێت ؛ دۆزینەوەی وڵامی پێویستە بۆ چۆنیەتی بەرخوردکردن بەرانبەر بە هەر پێشهاتێکی نەرێنی .\nئایا دەرهاوێشتەو دەرکەوتەو لێکەوتەی پاش ” کزبوونەوەی ” شەری داعش ، لە بوارە جیاجیاکان لەوانە : کۆمەڵایەتی ، سایکۆلۆژی ، ئەمنی ، سیاسی ، سەربازی و ئابووری … چین و چۆنیان چارەسەر دەکەن ؟\nدیارە قسەکردن لە لێکەوتەو دەرکەوتەکانی پاش شەر ، بە هۆی پێکهاتەو کلتورو سیستەمی وڵاتانی ناوچەکە هێندە ناتەندروستە ، زۆر ئاساییە ١٤+ ١٥ بکاتە سفر !.\nئەو پرسیارەی خوازیارم وڵامەکەی بزانم ئەمەیە : ئایا تەنها پشبەستن بە فاکتەرە دەرکیەکان ، کورد دەگەینێتە جێگای مەبەست ؟\nیەکێک لەو رێگا قەدبڕانەی کار ئاسانی دەکات بۆ بەدەستهێنانی وڵامی ئەو پرسیارە ، خوێندنەوەو هەڵسەنگاندنی کردەو بەرئەنجامەکانی رابردووە .\nبەپێی شرۆڤە‌و لێكدانەوەی ئاماژەکانی پشت دیکۆمێنتەکانی چەند سەد ساڵی رابردوو ، دەرکەوتووە تەنها پشتبەستن بە فاکتەرە دەرکیەکان سەرئەنجامەکەی هیچ بەدەست دەبێ ، بۆ نموونە : لە پاش شەری چالدیران ( ١٥١٤ ) وە تاکو ساڵی ١٩١٧ کورد بەشێوەی جۆراجۆر سەرجەم هیواکانی بەستووتەوە بە فاکتەرە دەرکیەکان ، دەبینرێت زیاتر لە ٤١٥ ساڵ فریوخواردووی دەستی سەفەوی و عوسمانی بووە ، دیارە ئەودەم هەر پاساوێکیان هەبووبێت ، لێرەدا قسەی تیاناکەین ، چونکە ئەوەی لەمرۆدا بۆ گەلی کورد گرنگە بەرئەنجامەکەیەتی ، کە پێمان دەڵیت بریاربەدەستانی ئەو سەردەمە ، لە گەمە سیاسیەکاندا سەرکەوتوو نەبوونە . دیارە لەو مێژووەش بەدواوە سەرکردەکانی کورد لەسەر هەمان رێچکەی رابردوو بەردەوام بوونە ، کارەساتی ساڵی ١٩٧٥ یەکێکە لەو وانانەی دڵنیامان دەکاتەوە لەوەی بەتەنها پشتبەستن بە کۆمەکی دەرەکی ، بەواتای خۆدانە دەست قەدەرە ، کەچی پاش ئەو هەموو ئەزموونە بەرپرسانی حزبە دەسرۆشتوەکانی باشووری کوردستان بەردەوامن لە خۆ بەستنەوە بە سیاسەتی حکومەتە دەرەکیەکان ، شەرەکانی ئەم بەشی کوردستان لەگەڵ ئەوی دی ، تێڕوانینی نەرێنی لایەنەكان بۆ یەکترو جیاوازبوونی هەڵویست و بۆچوونیان بەرانبەر بە وڵاتانی ناوچەکە ، گەواهی ئەو وابەستەبوونە پشتراست دەکەنەوە .\nئەوەی بۆتە خۆزگەو خوازیارم وڵامەکەی بزانم ، ئەمەیە : لە ئێستادا شێوازو جۆری دەستێوەردان و پشتوانی وڵاتانی دەرەکی ، حکۆمەتی هەرێمی هاویشتووتە نێو گەمەیەکی سیاسی زۆر گەورەوە ؛ ئایا بە نەمانی ئەو پشتوانیە ، چارەنوسی باشووری کوردستان چی بەسەر دێت ؟ تۆ بڵێت دامەزراوە پەیوەندارەکانی هەرێم بیریان لێکردبێتەوە و نەخشەو پلانیان بۆ هەر پێشهاتی هەبێ ، یان ئەم جارەش داویانەتە دەست قەدەر ؟


ڕێـکخراوێـک: موسڵ گۆڕسـتانی دەنگی ڕۆژنامەگەری ئازادە\nڕێکخراوێـکی جیهانی کە داکۆکی لە ئازادی کاری ڕۆژنامەگەری دەکات دەڵێت لەوەتای مانگی شەشی سـاڵی 2014 وە داعش شـاری موسڵی داگیرکردووە 48 کەسی دەسـتگیرکردووە کە لە بواری ڕۆژنامەگەری کاریان کردبوو، لەوانە 13 کەسیانی لەسێدارەداوە.\nڕێـکخراوی پەیامنێرانی بێ سنوور Reporters Without Borders ڕاپـۆرتێـکی لەم بارەیەوە بڵاوکردووەتەوە و تیایدا نووسیویەتی ژمارەیەک لەو ڕۆژنامەوانانە ئازادکراون، بەڵام هێشـتا چارەنووسی 10 کەسیان ڕوون نیـیە.\nڕێـکخراوەکە کە بنکەکەی لە فەڕەنسایە دەشڵێت 60 ڕۆژنامەوان و کارمەندی میدیاکان لە شارەکە هەڵاتوون پاش ئەوەی بۆیان ڕوون بووەتەوە کە ئەگەر بێت و لەوێ بمێـننەوە، ئەوا لەسێدارەدەدرێن. ئاماژە بۆ ئەوە دەکات 15 ڕۆژنامەوانیان چوونەتە دەرەوەی وڵات و ئەوانی دیکە ڕوویان لە بەغدا و هەرێمی کوردسـتان کردووە.\nڕێکخراوەکە کە لە ڕاپـۆرتەکەی موسڵ بە گۆڕستانی دەنگی ڕۆژنامەگەری ئازاد ناودێردەکات، دەشڵێت داعش نەک هەر ڕۆژنامەوانانی شارەکەی کردووەتە ئامانج، بەڵکو دەستیشی گرتووە بەسەر تەواوی میدیاکانی نێو شارەکەدا.\nئەلێکسەندرا ئەلخازن بەڕێوەبەری ئۆفیسی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی ڕێکخراوەکە دەڵێت داعش کە لە 2014 موسڵی داگیرکرد هەرچی ستدیۆ و ئامێرەکانی دەزگاکانی ڕاگەیاندنی ناو شارەکەیە وەکو غەنیمەی شەڕ بە تاڵانبردووە.\nپاشان ڕێکخراوەکە داوا لە حکومەتانی عێراق و وڵاتانی ناوچەکە و زلهێزانی ڕۆژئاوا کرد ئەو ڕۆژنامەوانانەی توانیویانە هەڵبێن بپارێزن و مافی پەنابەریـیان بدەنێ.