پەیامی ئاشتی و دۆستایەتی لە گەردوون، دەسکەوتی 4 دەیە بڕوا بە خۆ بوونە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nFeb 02, 2019 19:01 Asia/Tehran\nپاش هاویژرانی پڕ لە شانازیی "ئومێد"، یەکەم سەتەلایتی ئێرانی بۆ مەدار لە بەرواری 14ی ڕێبەندانی 87ی هەتاوی، ئەم ڕۆژە پیرۆزە وەکوو ڕۆژی یادەوەری بۆ تەکنۆلۆژیای گەردوونی، لە مێژووی ئێراندا تۆمار کرا و بە هۆی ڕێزنان لە زەحمەتی بیرمەندان و زانستوەرانی چالاک لە بواری زانستی گەردوونناسیی وڵات و بە مەبەستی پەردەلادان لەسەر دەسکەوتە پڕبایەخەکانی ئەم بوارە، هەموو ساڵێک، ڕێوڕەسمێک لەژێرناوی ڕێزنان لە ڕۆژی تەکنۆلۆژیای گەردونناسی بە بەشداریی کاربەدەستانی باڵا، پسپۆڕان، بەرپرسان و کارناسانی بواری گەردوونناسی وڵات بەرێوە دەچێت.\nپێڕستی هەندێك لە دەسکەوتەکانی زانستی گەردوونناسیی وڵات لە دە ساڵی ڕابردوودا\nهاویشتنی سەرکەوتووانەی "ڕاکێتی لێکۆڵەری 3" کە هەڵگری چەند گیانلەبەری وەکوو کیسەڵ، کرم، مشک و چەند نموونەیێکی خان ئاسا بوو. پەردەلادان لەسەر سەتەلایتی "تلووع" ، "نموونەی ئەندازیاری کراوی سەتەلایتی میسباحی دوو"، "نموونەی سەرەتایی سەتەلایت هەڵگری سیمورغ"،"مەکینەی سەتەلایت هەڵگر" و کردنەوەی یەکەم ناوەندی تاوتووێکردنی وێنە سەتەلایتییەکانی ئێران و تاقیگەی سێ ڕەهەندی سەتەلایتی لە ساڵی 88\n"ڕاکێتی لێکۆڵەری 3"\nنموونە ئەندازیاری کراوەکانی چوار سەتەلایتی "زەفەر"، "ڕەسەد"، "فەجر"، "نموونەی خوێندکاریی ئەمیرکەبیر" و هەروەها "نموونەی ئەندازیاری کراوی مەکینەی سەتەلایت هەڵگری سەفیر B1" و "بتڵی ژینگەیی لێکۆڵەری 4" لە ساڵی 89 ی هەتاوی.\nهاویشتنی سەرکەوتووانەی سەتەلایتی "نەوید" لە ساڵی 90ی هەتاوی\nپەردەلادان لەسەر "مۆدێلی ئەندازیاری کراوی سەتەلایتی ناهید" و "مۆدێلی سەتەلایتی زوهرە" و یەکەم مەیموونی بەڕێکراو بۆ گەردوون کە زیندوو گەڕایەوە بۆ زەوی و لە پێش چاوی هەمووانیش دانرا لە ساڵی 91 ی هەتاوی.\nپەردەلادان لەسەر دوو سەتەلایتی "تەدبیر" و "خەلیجی فارس" لە ساڵی 92ی هەتاوی، هەڵبەت لە ڕەزبەری ساڵی 92ی هەتاوی و لە حەفتەی جیهانی گەردوون، دووەم مەیموونی گەردوونگەڕی ئێرانی لە ژێرناوی "فەرگام بە سەتەلایتی لێکۆڵەری پەژووهش (توێژینەوە)" و بە گازی شلەکی نێردرا بۆ گەردوون کە ئەمجارەش بە ساغی گەڕایەوە بۆ زەوی!\nهاویشتنی سەتەلایتی نیشتمانیی "فەجر" بە سەتەلایت هەڵگری سەفیر لە ساڵی 94ی هەتاوی، کە گەیشتە مەداری زەوی.\nسەتەلایتی بەدالەیی "ناهیـد"ی 1\nسەتەلایتی ناهیدی 1 ڕێگایێکی کردووەتەوە بۆ گەیشتن بە هەندێک لە تەکنۆلۆژیا بەدالەییەکان و تەکنۆلۆژیاکانی هاوپەیوەندی کە لەودا، بناغەی سەرەکی تەکنۆلۆژیا پێویستەکان بە گوێرەی سەتەلایەتەکانی وڵاتە.\nدابین کردنی کەلوپەل و کەرەستەی پێویستی تاقیکاری میکانیزمی گەردوونی، کەرەستەی بەدالەیی فرێکانسی باڵا و داڕشتنی بەشەکانی، دیاریکردن و کونترۆڵی دۆخی سێ تەوەرەیی، پەیوەندی بەدالەیی بەردەوام لە سایدی S، وێنە هەڵگرتن لە کاتی کارکردن و مەزندە کردنی نرخی کرانەوەی تۆڕە هەتاوییەکان بە یارمەتی ئەو سەتەلایتە، لە ئامانجەکانی پڕۆژەی ناهیدە.\nیەکێک لە گرینگترین دەسکەوتەکانی زانستیی کۆماری ئیسلامی ئێران، بە خۆماڵی کردنی زانستی چێ کردنی سەتەلایت و هاویشتن و بەڕێ کردنی بۆ گەردوونە. ئێران لە ڕیزی 9 وڵاتی یەکەمی دونیایە لە بواری دەسڕاگەیشتن بە سوڕی تۆکمە و تەواوی گەردوونیدا و هەر ئێستاکەش لە حاڵێ تێپەڕینە لە قۆناغی سەتەلایتی لێکۆڵینەوەییەوە بۆ سەتەلایتی ئۆپەراسیۆنی کە پیشاندەری دەسەڵاتی زانستوەران و پسپۆڕانی ئێرانییە.\nئاماده بوونی پڕ شکۆی خەڵکی سەرانسەری ئێران لە ڕێپێوانی 22 ڕێبەندانی 1397


کۆدار: گەلەکۆمەی داگیرکەران بە ئیرادەی ئازاد و هۆشیاریی نەتەوەیی تێکدەشکێت – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 4:44:53 pm\nشەممە, 7 أكت 2017 – 15:22\nکۆدار، لە ساڵیادی سەرەتای دەستپێکردنی گەلەکۆمەی نیودەوڵەتی بۆ سەر ئۆجالان، دەڵێت: گەلەکۆمەی داگیرکەرانی کوردستان بە ئیرادەی ئازاد و هۆشیاریی نەتەوەیی تێکدەشکێت.\nئەمڕۆ، کۆمەڵگای دیموکرات و ئازادی ڕۆژهەڵاتی کوردستان (کۆدار) بەبۆنەی ساڵیادی دەستپێکردنی گەلەکۆمەی نێودەوڵەتی دژی عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)، ڕاگەیەندراوێکی بەناونیشانی “گەلەکۆمەی داگیرکەرانی کوردستان بە ئیرادەی ئازاد و هۆشیاریی نەتەوەیی تێکدەشکێت” بڵاوکردەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا، کە وێنەیەکی بۆ ڕۆژنیوز نێردراوە، هاتووە:”دەوڵەتی فاشیستی تورک بە دروشمی “یەک وڵات، یەک ئاڵا، یەک زمان، یەک نەتەوە” هەوڵیدا لە ٩ی مانگی ١٠ی ساڵی ١٩٩٨ گوشار بخاتە سەر دەوڵەتی سوریا و بەوەش بتوانێت رێبەر ئاپۆ تەنگەتاو بکات، هەر موداخیلەی کە لەسەر رێبەر ئوجەلان کرا و پاشان بووە هۆکاری رادەستکردنی ئەو بە ڕژێمی تورکیا، نەک گەلی کوردستانی لاواز و نائۆمێد نەکرد، بەڵکو بە تێکۆشانی ئەو رێبەرە مەزنە لە دوورگەی ئیمرالی وەرچەرخایە هێمای ئازادیی و هەوێنی خۆراگریی و ئاشتی گەلان”.\nهەروەها، هاتووە:”جێی سەرسوڕمان نیە کاتێک بزانین هەر لەو رۆژەدا تێکۆشەری مەزن چێگیڤارا بە دەستی سیستمی ئەمپریالیستی شەهید کرا، ئەمانە دەیسەلمێنن کە دەوڵەتە داگیرکەر و هەژموونگەراکان چۆن دەیانەوێت دەنگی هەر تێکۆشەرێکی رێگەی ئازادیی کپ بکەن، بەڵام ئیستاکە دەبینین لە سایەی بەرخۆدانی ئۆجالان و چێگڤارا و کەسایەتیە مەزنەکان، بە سەدان و هەزاران و ملیۆنان بەرخۆدێر و تێکۆشەری بێ وێنە لە کوردستان و جیهان دژی داگیرکەری هەڵوێست دەگرن”.\nکۆدار، بە ئاماژەدان بە پرۆژەی نەتەوەی دیموکراتی ئۆجالان لەبەرامبەر پرۆژەی دەوڵەت نەتەوەی دیموکرات دەڵێت:”ئەوانەی پلانی دەوڵەت-نەتەوە بە بنەما دەگرن دەبێ بزانین هیچ کات دۆستی گەلان نین، چونکە بەردەوام لە قەیران و ئاژاوە و شەڕ دەگەڕێن، بەڵام ئەوانەی کە پرۆژەی نەتەوەی دیموکراتی دەکەنە هێمای تێکۆشانی خۆیان نەک خۆ لە شەڕ و ئالۆزیی و کوشتن دوور دەکەن بەڵکوو ئازادی و ئارامی و ئاشتیو برایەتی بۆ گەلانی ناوچەکە دەستەبەر دەکەن”.\nهەروەها، کۆدار لە بەردەوامییدا ئاماژە بە سەردانەکەی ئەردۆغان دەکات بۆ ئیران و پیلانی هاوبەشی ئەو دوولایەنە کردووە دژ بە گەلی کورد و دەڵێت:”هەردوو یەک ئامانجیان هەیە، لەناو بردنی کوردی ئازاد، وەک بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلی کوردستان پێشتریش هۆشدارمان دابوو کە ئەو دەوڵەتانە دۆستی کورد نین، با ئیتر کەس خۆ هەڵنەخەڵەتێنێ و هۆشیار ببنەوە، چیدی گەل ئەو بارودۆخە قبوڵ ناکات”.\nلە کۆتاییدا کۆدار ڕایگەیاندووە:”ئێمە وەک کۆدار گەلەکۆمەی ٩ی مانگی ١٠ دژی رێبەر ئۆجالان و ئیرادەی کوردی ئازاد شەرمەزاردەکەین و بانگ لە حزب و رێکخراوە سیاسی و مەدەنییەکان دەکەین بۆ ئەوەی ڕێگەی لەبەردەم ئەم پلان و گەلەکۆمەی داگیرکەرانی کوردستان بگیرێت، بێنە لای یەک و یەکێتی پێکبێنن”.


مووچەی فەرمانبەرانی سەر سندوقی دەنگدان دیاریكرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكانی عێراق ئاشكرای دەكات، كە دەستیان بە خولی ڕاھێنانی فەرمانبەرانی ڕۆژی دەنگدان بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق كردووە، كە بڕیارە لە ١٠ی تشرینی یەكەمی ٢٠٢١ ئەنجام بدرێت و سەرچاوەیەكیش بڕی مووچەكە ئاشكرادەكات.\nسەرچاوەیەك لە كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكانی سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، لە ئێستادا خولی ڕاھێنانی فەرمانبەرانی ڕۆژی دەنگدان بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە سەرتاسەری عێراق دەستی پێكردووە و سەرەتا ئەوانەی فەرمانبەرن خولەكە تەواو دەكەن، كە بۆ 5 ڕۆژە و دواتر بەپێی پێویستی خول بۆ دەرچووانی زانكۆ و پەیمانگاكانیش دەكرێتەوە.\nوتیشی، “وەك پاداشتی بەشداری كردن لەخولەكان و سەرپەرشتی ڕۆژی دەنگدان بڕی 150 هەزار دینار دەدرێتە فەرمانبەران لەگەڵ سوپاس و پێزانینێكی سەرۆك وەزیرانی عێراق، بەڵام بۆ ئەوانەی دەرچووی زانكۆ و پەیمانگاكانن بڕی پارەكە زیاترە و دەگاتە نزیكەی 250 هەزار دینار”.\nئەو سەرچاوەیەی كۆمسیۆن لە سلێمانی ئاشكرای كرد، خولەكە لە گەڕی یەكەمیدا لە سنوری (٧٩) ناوەندی لاوەكی سەر بە ئۆفیسی ھەڵبژاردنەكانی سلێمانی و بە بەشداری (٨٢٠٠) فەرمانبەری ڕۆژی دەنگدان لە (٢٣٦) ھۆڵ بەڕێوە دەچێت و ماوەی 5 ڕۆژ دەخایەنێت .\nپێشتر، ئامانج عەزیز، بەڕێوەبەری ئۆفیسی سلێمانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكانی عێراق بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەدوای ئەوەی ناوی ئەو فەرمانبەر و دەرچووانەی، كە بۆ بەشداری لە هەڵبژاردنی داهاتووە وەك كارمەندی سەر سندوقەكان ناویان تۆمار كرد بوو ناویان هاتۆتەوە و خولی تایبەتیان بۆ دەكرێتەوە.\nوتیشی، “لەئێستادا خول بۆ ئەو فەرمانبەرانە كراوەتەوە، كە بەشدارن لەسەر سندوقەكانی دەنگدانی داهاتوو و تەلەفونیان بۆ كراوە، فێركارییەكانی پڕۆسەی هەڵبژاردنی ئەمساڵ –یان پێ ئاشنا دەكرێت و دواتر خول بۆ دەرچووانی زانكۆ و پەیمانگاكان دەكرێتەوە”.\nبڕیارە لە 10-10-2021 هەڵبژاردنی پێشوەختە بۆ پەڕلەمانی عێراق ئەنجام بدرێت و لێیەوە حكومەتێكی نوێ پێكبهێنرێت، كە ئەوەش داخوازی خۆپیشاندانەكانی دوو ساڵی ڕابردووی عێراقە.\nفەرمانبەرانی سەر سندوقی دەنگدان\nخەڵك- بەرپرسێكی پێشووی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق ئاشكرای دەكات، كە 71%ی هاووڵاتیان كارتی بایۆمەتری دەنگدانیان وەرگرتۆتەوە.…\nخەڵك- كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق ئاشكرای دەكات، كە هەر كەسێك بەدەم وەرگرتنەوەی كارتی بایۆمەتری دەنگدانەكەیەوە بێچت و وەریبگرێتەوە…\nخەڵك- كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن لە عیراق، ئەو توێژانە ئاشكرا دەكات كە دەنگدانی تایبەت دەیانگرێتەوە. (زیاتر…)\n30 تشرینی دووهەم 2021 4.02 pm\nخەڵك- لەگەڵ نزیكبوونەوەی ڕاگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنە پەڕلەمانییەكەی عێراق، سەرجەم هێزەكانی پۆلیس و سوپا خرانە…\n29 ئیلول 2021 7.45 pm\nخەڵك- كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن لە عیراق، كردنەوەی نوسینگەی نوێ بۆ هاندانی هاووڵاتیان بۆ وەرگرتنەوەی…\n26 ئیلول 2021 3.55 pm\nخەڵك- كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق ئاشكرای دەكات، كە هەر كەسێك بەدەم وەرگرتنەوەی كارتی بایۆمەتری…


سەرکردەیەکی گۆڕان: ھەموو قوربانییەک بۆ سەرخستنی کابینەی نۆیەم دەدەین : Hekar.net\nئەندامێکی جڤاتی نیشتمانیی بزووتنەوەی گۆڕان ڕای دەگەیەنێت، هەموو قوربانییەک لە پێناو سەرخستنی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و بەرژەوەندیی خەڵک دەدەن.\nئەمیری حاجی کەمال، ئەندامی جڤاتی نیشتمانیی گۆڕان بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: “گەشبینم بەم کابینەیە، ھیوادارم کە مەسرور بارزانی سەرکەوتووبێت و کەشێک بخولقێنێت کە بەراستی ئەم کابینەیە لەگەڵ کابینەکانی پێشتر جیاواز بێت”.\nئەندامەکەی جڤاتی نیشتمانیی گۆڕان ڕوونی کردەوە، ئەوان کە چوونەتە نێو کابینەکەی حکوومەت، پرۆژە و بەرنامەی خۆیان ھەیە و ”ئامادەی ھەموو قوربانییەکین بۆ سەرخستنی ئەم کابینەیە و بەرژەوەندیی خەڵک”. ڕوونیشی کردەوە، ھەمووان باسی چاکسازی دەکەن، بەڵام گرنگە مەیدانێک بۆ ئەنجامدانی چاکسازی ھەبێ و بە کردار چاکسازی بکەین.


بە ڤیدیۆ : لەخۆشی دەربڕینی سەلاح بەگۆڵەکەی شتێکی سەیر ڕوویدا – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/خوله‌كانی ئه‌وڕوپا/پرێمەرلیگ/بە ڤیدیۆ : لەخۆشی دەربڕینی سەلاح بەگۆڵەکەی شتێکی سەیر ڕوویدا\nبە ڤیدیۆ : لەخۆشی دەربڕینی سەلاح بەگۆڵەکەی شتێکی سەیر ڕوویدا\nکارۆخ ڕواندزی 2019/04/06\nلەیارییە گرنگەکەی دوێنێ شەوی لیڤەرپوول بەرانبەر ساوسهامبتۆن و دوای تۆمار کردنی محەمەد سەلاح بۆ گۆڵی دووەمی ڕێدز بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش باوەشێکی بە زۆرەملێ و بە ناچاری نێوان ڕۆبیرتسۆن و هاندرسۆن ڕوو دەدات.\nوەک لە گرتە ڤیدیۆییەکە دیارە سەلاح دوای گۆڵەکەی درێسەکەی لەبەر دەکاتەوە و ئەوکات ڕۆبێرتسۆن و هاندرسۆن بۆی دێن تاوەکو باوەش بە سەلاح بگرن، لەو ساتە سەلاح جەستەی خۆی دەکشێنێتەوە و بەناچاری و لە کاردانەوەیەکی خێرا تا شەرمەزار نەبن، هاندرسۆن و ڕۆبرتسۆن باوەشێکی جوان بە یەکتری دەدەن، ئەو ڤیدیۆیە یەکێک بوو لە کاردانەوەکانی یارییە خۆشەکەی دوێنێ شەو کە لە تۆڕە کۆمەلایەتییەکان و میدیاکان چەندین کاردانەوەی جیاجیای بڵاوکراوەتەوە، هەروەها کاردانەوەی هاندەرانیش لەسەر گۆڵەکەی سەلاح بڵاودەکەینەوە، دوای ئەم گۆڵە جارێکی دیکە سەلاح لە لایەن هاندەران گۆرانییە ناودارەکەی بۆ گوترایەوە کە دەڵێت” مو سەلاح مو سەلاح پادشا میسرییەکە”.\nڤیدیۆی باوەشە زۆرملێیەکەی ڕۆبێرتسۆن و هاندرسۆن !\nڤیدیۆی خۆشی دەربڕینی هاندەرانی ڕێدز بەگۆڵی سەلاح و گۆرانی گوتنیان بۆ یاریزانە میسرییەکە


ئەو گیراوەیە کامەیە هەمان کاریگەریی فیلەری بۆ گەورەکردنی لێو هەیە؟\nهەموو ئافرەتێک حەز بە لێوی پڕ و گەورە دەکات، بۆ ئەم مەبەستەش بەشێکیان پشت بە ماددەی کیمیایی یان فیلەر دەبەست، کە زۆرجار زیانی تەندروستی دەبێت، بەڵام بەکارهێنانی هەندێک کەرەستەی سروشتی یارمەتیدەرە لە گەورەکردنی لێو.\nماڵپەڕی سەیدەتی لە بابەتیكدا ئاماژە بە گیراوەیەکی سروشتی دەکات بۆ گەورەکردنی لێو کە هەمان کاریگەریی فیلەری هەیە.\nکەوچکێکی بچووک ڕۆنی گوێزی هندیی "پێستی مردوو لادەبات و ئاڵیی بە لێو دەبەخشێت"\nکەپسولێک ڤیتامین E "قڵیشاوی و وشکی لێو ناهێڵێت"\nکەوچکێکی گەورە دارچینی هاڕراو "مولوولەکانی خوێن چالاک دەکات و قەبارەی لێو گەورە دەکات"\nهەموو کەرەستەکان لە دەفرێکدا تێکەڵبکرێت و دواتر بخرێتە قوتویەکی بچووکەوە.\nپێش بەکارهێنانی گیراوەکە دەبێت سەرەتا لێو تەقشیر بکرێت بە بەکارهێنانی شەکر و هەنگوین، مەساج بە لێو بکرێت و دواتر بسڕێت، بە مەبەستی لابردنی پێستی مردووی لێو تا لەکاتی لێدانی گیراوەکە کەرەستەکانی گیراوەکە هەڵمژێت و کاریگەرییەکەی زووتر دەرکەوێت.\nدوای تەقشیرکردنی لێو گیراوەکە لە ڕۆژدا دوو جار بەکاربهێنرێت، باشترە ئەو قوتووەی گیراوەکەی تێدایە لە جانتای شاندا هەڵبگیرێت تا بە ئاسانی بێتە بەردەست، پاشان لە دوای ماوەیەکی کەم کاریگەرییەکەی دەردەکەوێت.\nسوودەکانی دانانی منداڵی بچوک لەسەر سک\nحەوت سوودی زەیتی زەیتون بۆ جوانی پێست\nخێزانی شاهانەن و شۆفیری تەکسین


لە کاتێکدا کە پەتای کۆڕۆنا و قەیرانی دارایی و متمانە بە دەسەڵات، تەنگی بە هاووڵاتیان هەڵچنیوە، ئازادیی رادەربڕین و رۆژنامەنوسی، دەربڕینی ناڕەزایەتیی گشتی و تاکەکەسی و، جیاوازیی بیروڕا لە لایەن دەسەڵاتەوە کراوەتە ئامانج.\nهەرچییەک کە بەدڵی دەسەڵات نەبێ لە سێ حاڵەت بەدەر نابێ.\nئازادیی بێ ناوەرۆک و کۆتوبەندکراو بە قانونی جۆراوجۆر، کۆمەڵگا و حوکمڕانی لە بنچینەی سەرەکیی مافەکانی مرۆڤ دور دەخاتەوە. گرتن و راوەدونانی چالاکوان و رۆژنامەنوسان، دروستکردنی لەشکرێک لە قەڵەمی موالی بۆ بێڕیزی بە جیاوازئەندێشان، بۆمبێکی تەوقیتکراوە کە بە ئاشتیی کۆمەڵایەتیدا دەتەقێتەوە، هەموو رێگرییەک دەرفەتێکە بۆ دۆزینەوەی رێگەیەکی دیکە.


تیپی مۆسیقای باواجی کۆیە لە ڕۆژی هونەر لە کۆیە هاوکات لەگەڵ (٢٨)ەمین ساڵیادی هونەرمەندی گەورە (تایەر تۆفیق)دا چەند چالاکییەک لە ژێر دروشمی " گەر هیوایەک بۆ بەدەستهێنانی گوڵی سەربەستی لە یادگارییەکانەوە بنیات بنێین، پێویستە باوەڕمان بە هێزی لە بننەهاتووی گەل هەبێت،" سازکرد.\nڕۆژی سێ شەممە ٢٠/١٠/٢٠١٥ بە ئامادەبونی هونەرمەندان، ئەنوەر قەرەداغی، تارا ڕەسوڵ، زاهیر جەلال، عەدنان کەریم، بەهجەت یەحیا، تەنیا ئیدریس، نەجمەدین غولامی.. و هونەر دۆستان و سەرۆکی زانکۆی کۆییە و هاوکات قایمامی قەزای کۆییە یادەکە بەڕێوەچوو. لە سەرەتادا سەردانی گۆڕی هونەرمەندیان کرد و تاجە گوڵینەیان لەسەر گۆڕەکەی دانا. لە دوای نیوەڕۆی هەمان ڕۆژدا و لە هۆڵی زانکۆی کۆییە چەند وتەیەک پێشکەش کرا کە ئاماژە بوون بۆ گەورەیی هونەرمەند تایەر تۆفیق و پێشکەوتویی شاری کۆیە لە ڕوی هونەرەوە.\nهۆشمەند زاهیر بەرپرسی تیپی باواجی کۆیە بە سولی ئۆن وێبی ڕاگەیاند، "ئەمساڵ هەوڵماندا جیاوازتر یادەکە بکەینەوە و زۆرێک لە هونەرماندانی کوردمان بانگهێشت کردووە، بەڵام لەبەر باری دەروونی خەڵک و کۆچکردنی گەنجان بۆ دەرەوەی وڵات و باری سیاسی وڵاتەکەمان وای لێکردین نەتوانین بە مۆسیقاو گۆرانی بەشدار بین بۆ ئەوەی بودجەکە بۆ ئەو پێشمەرگانەی وڵاتمان سەرف بکرێ نەک بۆ ئەم یادە".\nلەم یادەدا یەکێک لە گۆرانییە بڵاو نەکراوەکانی تایەر تۆفیق بڵاو کرایەوەو هەروەها تیپی مۆسیقای باواجی کۆیە هەستا بە دابەشکردنی سیدییەکی نوێی تیپەکەیان کە پێک هاتووە لە چەند سرودێک بۆ (نیشتیمان،کۆبانی،ئایلان،شەهید)\nهونەرمەند حەمە رەئوف کەرکوکی لە لێدوانێکدا بە سولی ئۆن وێبی وت، "یادی ئەمساڵ کاریگەری بارودۆخی کوردستانی بەسەرەوە بوو خۆشحاڵم کە زۆر لە هونەرمەندەکان لێرەن چونکە خاڵە تاهیر هونەرمەندێکی گەورە بوو کاریگەری هەر چوار پارچەکەی بەسەرەوە بووە، واتە هەمووان سودمان لێ وەرگرتووە".


سەرکردەیەکی یەکێتی..تورکیا بەشێک لە هەرێمی داگیرکردوە\nئارێزعەبدولڵە ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە نوسیێکدا دەڵێت..ماوەیەکى زۆرە تورکیا بەشێک لە هەرێمى کوردستانى داگیرکردوە. ئەوەش پێشێلێکى زەقى سەروەرى هەرێم و عێراق و یاسا نێودەوڵەتیەکانە، بۆیە پێویستە کۆتاى بەو داگیرکارییە بهێندرێ و هێزەکانیان بەخۆشى یان ناخۆشى لە هەرێمى کوردستان بکێشنەوە.\nباس لەوەشدەکات..دواى پەلامارەکانى تورکیا بۆسەر رۆژئاوا پیلانە جەهەنەمیەکەى دژى کورد ئاشکرایە و دەزانین دەیەوێ بەزەبرى هێز ئایدۆلۆجیەتیەکەى خۆى بەسەر گەلى کوردستاندا بسەپێنێ.\nئاماژەی بەوەشکردوە، ئەگەر سەیرکەین دەبینین لە کاتى سەر هەڵدانى داعشەوە تا هەڕەشەکانى بۆ سەر هەولێر تورکیا نەک هەر تەماشاکەر، بەڵکو هاوکار و پشتیوانێکى گەورەى بوو. دواى ئەوەیش لەسەر دەستى هێزەکانى سوریاى دیموکرات پایتەختى خەلافەتى داعش روخێندرا و تەخت و تاراجى تێک و پێک درا. تورکیا ئەمڕۆ بێ شەرمانە تۆڵە لەو رزگارکەر و ئازادیخوازانە دەکاتەوە کە مەترسی داعشیان تا هەتا لەناو برد. ئەو داعشەى بەهەزاران خەڵکى سفیل و سەدان پێشمەرگەى ئێمەى شەهید و کەمئەندام کرد بەدەست و فیتى تورکیا بەرەو کوردستان هات، کەچى ئەمڕۆ بەپاساوى روبەڕوبونەوەى پەکەکە خاکى ئێمە داگیر دەکات.\nئارێزعەبدولڵە دەشڵێت.. خەڵک و هێزى پێشمەرگەى کوردستان هەرکیز لەبیرى ناکەین ئەوانەى دوێنێ داعشیان بۆسەر ئێمە نارد ئەمڕۆ تۆڵەى لەناوبردنى داعش لە رۆژئاوا دەکەنەوە. پیلانەکەى تورکیا تەنیا رۆژئاوا نییە، بەڵکو هەرێمى کوردستانیشە، بۆیە دەبێ ئەو هێزە داگیرکارە بەزووترین کات وەدەر بندرێ.\n1315 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n10/15/2019 2:19:09 PM


لە شاری بانە كارمەندێكی ئیتلاعات كوژرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nسۆران، منداڵێكی ساوا لەنێو خانوویەكدا دۆزرایەوە\nلە هێرشێكی چەكدارانی داعش، چەند سەربازێكی عیراقی بوونە قوربانی\nچین، 427 حاڵەتی توشبوونی نوێ بە كۆرۆنا ڕادەگەیەنرێت\nیەكەم پەڕلەمانتاری ئێرانى بە ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانی لەدەستدا\n2019/10/07 - 4:49 PM\nڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت، لە گوندێكی سەر بە شارۆچكەی بانەی ڕۆژهەڵاتی كوردستان ئەندامێكی ئیدارەی ئیتلاعاتی شارەكە كەوتۆتە بۆسەی كەسانێكی نەناسراو و كوژراوە.\nڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) هاتوو ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ دوو شەممە 7-10-2019 ئەندامێكی ئیدارەی ئیتلاعاتی شارۆچكەی بانە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بە ناوی (عەلی سەیادی) بە دەستی كەسانێكی نەناسراو كوژرا.\nڕاشیگەیاندووە، ناوبراو بەرپرسی بەشی ناسیاری و زانیاری ئیدارەی ئیتلاعاتی بانە بووە و لە گوندی ساڵووك-ی بانە كەوتۆتە بۆسەی كەسانێكی نەناسراو و كوژراوە.\nڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ئاماژەی بەوەشكردووە، دوای بڵاوبوونەوەی هەواڵی كوژرانی ئەو ئەندامەی ئیتلاعات، هەموو هێزە چەكدارەكانی شاری بانە خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشیەوە.\nبەوێنە؛ لە باخێكی سیتەك گۆڕێك دۆزرایەوە و ڕووفاتی ۳ كەسی تێدایە\nسیناتۆرێك دژی ترەمپ وەستایەوە\nڕۆیتەرز: ئەمریكا لە ڕۆژئاوای كوردستان بەتەواوی ناكشێتەوە\n2020/02/29 - 10:17 AM\nسەرچاوەیەكی پزیشك ڕایدەگەیەنێت، هێزەكانی ئاسایش منجاڵێكی ساوایان لە خانوویەكی تەواونەكراودا لە قەزای سۆرانی سەر بە پارێزگەی هەولێر دۆزیوەتەوە.\nئەمڕۆ شەممە، سەرچاوەیەكی پزیشكی بەرپرس بە میدیاكانی ڕاگەیاندووە”ئێواری دوێنێ هەینی، ئاسایش لە گەڕەكی ئازادی لە سۆران، منداڵێكیان دۆزیوەتەوە كە لەنێو خانوویەكی تەواونەكراودا فڕێدراوە”.\nبە وتەی سەرچاوەكە”ژمارەیەك منداڵ لەكاتی یاریكردندا لە نزیك خانووەكە، گوێیان لە دەنگی گریانی منداڵیكی ساوا بووە، بۆیە كەسوكارییان ئاگاداركردووە و ئەوانیش ئاسایشیان لە ڕووداوەكە ئاگاداركردۆتەوە، دواتر منداڵەكە بۆ نەخۆشخانەی لەدایكبوون لە قەزاكە گوازراوەتەوە، ئێستاش باری تەندروستی باشە”.\nجیهانی37 خولەک پێش ئێستا\nخەڵك- بەشی هەواڵ سەرچاوەیەكی پزیشك ڕایدەگەیەنێت، هێزەكانی ئاسایش منجاڵێكی ساوایان لە خانوویەكی تەواونەكراودا لە قەزای سۆرانی سەر بە پارێزگەی هەولێر...


تیمی گەڕۆک پشکنینی ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەنجامدەدات - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان کۆرۆنا هەواڵ تیمی گەڕۆک پشکنینی ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەنجامدەدات\nتیمی گەڕۆک پشکنینی ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەنجامدەدات\nپرس میدیا 4/11/2020 01:28:00 م سڵایدشۆو, کوردستان, کۆرۆنا, هەواڵ,\nبەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی گەرمیان، رایگەیاند، تیمی گەڕۆك بەشێوەی هەڕەمەکیی پشكنینی ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆ هاووڵاتیان ئەنجامدەدەن.\nبەڕێەوەبەرایەتیی تەندروستیی گەرمیان، راگەیاندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێدا هاوتووە: " سەرلەبەیانی ئەمڕۆ شەمە، تیمەكانی تەندروستی گەرمیان ھەڵمەتێكی وەرگرتنی نمونەی پشكنینیان لە چەند گەڕەكێكی قەزای كەلار دەستپێكرد."\nئاماژەی بۆ ئەوەشکردوە: "پرۆسەكە لە گەڕەكەكانی: گۆران و فەرمانبەران و گردەگۆزینە بەڕێوەچو، تیایدا بەشێوەی ھەڕەمەكی «عشوائی» نمونە لە ژمارەیەك ھاوڵاتی بەتایبەتی كاسبكاران وەرگیرا.\nبەڕێوەبەرایەتیی تەندروستیی گەرمیان راشیگەیاندوە: "ئەم پرۆسەیە لەزۆرینەی گەڕەكەكانی قەزا و ناحیەكانی سنورەكە بەپێی خشتە و بەرنامەی تایبەت ئەنجام دەدرێت بە ئامانجی دڵنیابونەوە لە بون یان نەبونی حاڵەتەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ."\nBy پرس میدیا at 4/11/2020 01:28:00 م


02 | ئایار | 2015 | PUK CENTRAL COUNCIL\nعەبادی لێبوردن دەردەكات\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 2:59 pm عیراق 0\nنوسینگەی راگەیاندنی حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عیراق رایگەیاند، عەبادی لێبوردنێكی بۆ ئەو سەربازو كارمەندە ئەمنیانە دەركردووە كە هەڵاتون یان دەوامیان نەكردووە بەمەرجێك لەماوەی مانگێكدا پەیوەندی بە یەكەكانیانەوە بكەن. بەگوێرەی بەیاننامەیەكی نوسینگەكەی عەبادی، سەرجەم رێكارەكانی دژ …\nدادگاو سەروی دادگا \nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 2:10 pm وتارو بیروڕا 0\nسه‌رتیپ جه‌وهه‌ر چەند رۆژێكە پرسی دادگاو دادوەریی لەكوردستان بۆتە پرسی رۆژو باسی میدیا. كاتێك دادوەرێك لەگەرمەسێر لەترسی هەڕەشە روو لەدەرەوەی وڵات دەكات و یەكێكی دیكە لەهەولێر رووبەرووی هەڕەشەو چاوسووركردنەوە دەبێت! خراپتر ئەوەیە دادوەران بۆ دەربڕینی ناڕەزایی لەبەردەم دادگا كۆببنەوە؟! كاتێك ئەم دۆخە دەبینین …\nنیگه‌رانیی شیعه یان به‌غدا؟ \nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 1:48 pm وتارو بیروڕا 0\nته‌حسین ته‌ها چۆمانی به‌غدا بۆچی نیگه‌رانه، یان بۆچی نیگه‌رانی خۆی له‌مه‌ڕ پڕۆژه یاساکه‌ی کۆنگرێسی ئه‌مریکا پیشان ده‌دات؟ ئه‌مه ئه‌و پرسیاره‌یه که وه‌ڵامدانه‌وه‌کانی په‌یوەستن به‌دوا گۆڕانکارییه‌کانی ناوچه‌که‌و عیراق به‌تایبه‌تی. ده‌توانین روونتر بڵێین نه‌ک به‌غدا، به‌ڵکو شیعه له‌مه‌ڕ پڕۆژه یاساکه‌ی …\nبۆمبێكی چێندراو به‌هێزه‌كانی ئاسایشی گه‌رمیاندا تەقیەوە\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 12:47 pm کوردستان 0\nله‌به‌یانی ئه‌مڕۆوه پێشڕه‌ویكردن بۆ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی ناوچه‌كانی قه‌ره‌ته‌په ئه‌و سنورانه ده‌ستی پێكردووه كه له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی داعشدان، پێش نیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆش بۆمبێكی چێندراو به‌ژماره‌یه‌ك له‌هێزه‌كانی ئاسایشی گه‌رمیاندا ته‌قیوه‌ته‌وه، به‌و هۆیه‌شه‌وه دوو ئاسایش برینداربوون. به‌گوێره‌ی …\nسەرۆك وەزیرانی كەنەدا دێتە هەولێر\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 12:32 pm کوردستان 0\nبڕیارە كەمێكی تر سەرۆك وەزیرانی كەنەدا بەسەردانێك بگاتە باشوری كوردستان‌و راهێنەرە سەربازییەكانی وڵاتەكەشی بەسەر دەكاتەوە. سەرۆك وەزیرانی كەنەدا، سەردانی هەولێر دەكات. هاوكات، لەمیانی سەردانەكەدا پەیوەندیەكانی هەرێم‌و كەنەداو شەڕی داعش‌و پرسی راهێنانی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان لەگەڵ بەرپرسانی هەرێم تاوتوێدەكات. …\nپارتی پشتیگری دەكات و سەرجەم لایەنەكان دژیاتی دەكات\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 11:21 am پارتە سیاسییەکان 0\nپارتی پشتگیری چوار فراکسیۆنە خاوەن یەک کورسییەکەی نێو پەرلەمانی دەکات بۆ وەگرتنی چوار ئەندامیان لەلیژنەی ھەموارکردنەوەی دەستورو سەرجەم لایەنەکانی دیکەش دژی ئەوەن و گۆڕانیش دەڵێت:پارتی کورسی ئەو چوار لایەنە بەھی خۆی دەزانێت. دوای چوار جار کۆبوونەوەی نێوان سەرۆکایەتی پەرلەمان لەگەڵ سەرۆکی فراکسیۆنەکان، …\nئامەد..كۆنفرانسی دووباره ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و بنیاتنانه‌وه‌ی كۆبانێ به‌ڕێوه ده‌چێت\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 10:57 am رۆژهەڵاتی ناوەڕاست 0\nكۆنفرانسی دووباره ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و بنیاتنانه‌وه‌ی كۆبانێ له شاری ئامه‌دی باكوری كوردستان به‌ڕێوه ده‌چێت. به‌هۆی هێرشی وه‌حشیانه‌ی رێكخراوی تیرۆرستی داعش له‌چه‌ند مانگی رابردوودا بۆ سه‌ر كۆبانێ له رۆژئاوای كوردستان ئه‌و شاره به شێوه‌یه‌كی زۆر خراپ وێران بوه‌و پێویستی به دووباره بنیاتنانه‌وه …\nھەناردەکردنی نەوتی خاو لە مانگی رابردوودا بەرزترین ئاستی تۆمار کردووە\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 10:04 am ئابوری 0\nوەزارەتی نەوتی عێراق ئاماری تایبەت بە ھەناردەکردنی نەوتی لە مانگی نیسانی رابردوو ئاشکراکرد. عاسم جیھاد وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عێراق رایگەیاند: ھەناردەکردنی نەوتی خاو لە مانگی نیسانی رابردوودا بەرزترین ئاستی تۆمار کردووە بەشێوەیەک لە ساڵی ھەشتاکانی سەدەی رابردوو ئاستی ھەناردەکردنی نەوت بەمشێوەیە نەبووە. وتیشی: …\nمەرجەعی باڵای شیعەکەکان پڕچەککردنی پێشمەرگەو سوننە رەتدەکاتەوە\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 9:43 am عیراق 0\nلەکاتێکدا کە بڕیارە رۆژی یەکشەممە سەرۆکی ھەرێم سەردانی ئەمریکا بکات، مەرجەعی باڵای شیعەکەکان پرۆژە بڕیاری کۆنگرێس بۆ پڕچەککردنی پێشمەرگەو ھۆزەکانی سوننە رەتدەکاتەوە. لەبارەی سەردانە چاوەروانکراوی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بۆ ئەمریکا، ماری ھارف وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، رایگەیاند: رۆژی ٣ی ئایار مەسعود بارزانی …\nئایەتوڵا عەلی سیستانی\nله‌چه‌ند رۆژی داهاتوودا حكومه‌تی عیراق به‌شێك له‌بودجه‌ی هه‌رێم دەنێرێت\nشه‌ممه, ئایار 2, 2015 9:38 am حکومەتی هەرێم 0\nبریكاری وه‌زاره‌تی دارایی عیراق رایده‌گه‌یه‌نێت، چاوه‌ڕوانده‌كرێت له‌چه‌ند رۆژی داهاتوودا حكومه‌تی عیراق به‌شێك له‌بودجه‌ی هه‌رێم بنێرێت. فازل نه‌بی بریكاری وه‌زاره‌تی دارایی عیراق رايگه‌یاند: وه‌ك مانگه‌كانی رابردوو چاوه‌ڕوانده‌كرێت له‌سه‌ره‌تای مانگی نوێدا، واته له‌چه‌ند رۆژی داهاتوودا حكومه‌تی عیراق …


کوردیپێدیا - لە پڕۆژە یاسایی بودجەی 2019 بڕی 444 ملیار دینار بۆ پێشمەرگە دیاریکراوە\n📊 لە پڕۆژە یاسایی بودجەی 2019 بڕی 444 ملیار دینار بۆ پێشمەرگە دیاریکراوە | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە پڕۆژە یاسایی بودجەی 2019 بڕی 444 ملیار دینار بۆ پێشمەرگە دیاریکراوە\nئەندامێکی پەرلەمانی عێراق لە فراکسیۆنی کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان ئاشکرایدەکات: لە پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2019دا عێراقدا، پشکی پێشمەرگەپێشمەرگە لە بودجەی وەزارەتی بەرگری 444 ملیار دینارە.\nئەحمەدی حاجی رەشید، ئەندامی پەرلەمانی عێراق لەسەر فراکسیۆنی کۆمەڵ لە ئەکاونتی تایبەتی خۆیدا لە فەیسبوک نوسیویەتی :لە پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2019دا پشکی پێشمەرگە لە بودجەی وەزارەتی بەرگری عێراق بەبڕی 37 ملیار دینار مانگانە دادەنرێت کە له و ساڵەدا بە کۆی گشتی دەکاتە 444 ملیار دینار.\nئەوەشی خستۆتەڕوو :لە بەرامبەردا تەنیا دەزگای دژە تیرۆری عێراق کە 12 هەزار چەکدارە بڕی 738 ملیار و 91 ملیۆن و 187 هەزار دیناری بۆ تەرخاندەکرێت.\nروونیشکردۆتەوە :وەزارەتی بەرگری حکومەتی عێراق بڕی حەوت ترلیۆن و 865 ملیار و 284 ملیۆن و 700 هەزار دیناری بۆ تەرخان کراوە کە سەرژمێریان تەنیا 184 هەزار کەسە.\nدەشڵێت:بودجەی تەرخانکراو بۆ حەشدی شەعبیحەشدی شەعبی و وەزارەتی بەرگری نۆ ترلیۆن و 963 ملیار و 575 ملیۆن و 170 هەزار دیناری بۆ تەرخانکراوە.\nبە وتەی ئەو پەرلەمانتارە، بودجەی تەرخانکراو بۆ هەرێم بڕی هەشت ترلیۆن و 970 ملیار و 467 ملیۆن و 226 هەزار دینارە.\n#پێشمەرگە | #حەشدی شەعبی | #12-10-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 12 2018 9:50PM تۆمارکراوە


میدیا و مێشک » DidiMn\nسەرەتا / ئاڕت و دیزاین / میدیا و مێشک\nمیدیا و مێشک\nدیدی من – کراش کۆرس\nلە ئینگلیزییەوە: د. کۆیار شێرکۆ\nبیهێنه پێش چاوی خۆت، دانیشتوویت و ته‌ماشای فیلمێکی نوێ ده‌که‌یت، یان له ئۆتۆمبێله‌که‌تدا ڕادیۆکه داده‌گیرسێنیت. مێشکت له‌و ساته‌دا چی ده‌کات؟ به دڵنیاییه‌وه کۆمه‌ڵێک کاری زۆر. له هه‌مان کاتدا، مێشکت کار بۆ تێگه‌یشتن له‌و میدیایه ده‌کات که به‌رکه‌وتنت له‌گه‌ڵیدا هه‌یه. بۆ هه‌موو کاردانه‌وه‌یه‌کی ئاگامه‌ندانه‌ت به‌رامبه‌ر میدیا، مێشکت نائاگامه‌ندانه کاردانه‌وه‌ی هه‌یه. بێگومان زۆرن ئه‌و شتانه‌ی مێشکمان ئۆتۆماتیکی ئه‌نجامیان ده‌دات، بۆ نموونه به سییه‌کانمان ده‌ڵێت هه‌ناسه بده و به دڵیشمان ده‌ڵێت لێ بدات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی زۆرێک له‌م کاره ئۆتۆماتیکییانه سوودبه‌خشن، کۆمه‌ڵێکی تر هه‌ن به پێچه‌وانه، زیانیان هه‌یه، به‌تایبه‌ت کاتێک باسی میدیا ده‌که‌ین.\nکه‌واته کاردانه‌وه‌ی مێشکمان بۆ میدیا چۆنه؟ بۆ ئه‌وه‌ی تێگه‌شتنێکی باشمان بۆ میدیا هه‌بێت، ده‌بێت به‌سه‌ر ته‌زووه خراپه‌کانی مێشکماندا زاڵ بین، ئه‌نجامدانی ئه‌مه‌ش ئێجگار قورسه.\nدوایین جار که‌ی بوو بیرت له داخستنی قه‌یتانی پێڵاوه‌کانت کرده‌وه؟ به‌ڕاست قه‌ت بیری لێ ده‌که‌یته‌وه؟ ڕه‌نگه له‌و کاته‌وه‌ی فێر بوویت، بیرت لێ نه‌کردبێته‌وه، چونکه مێشکت ئۆتۆماتیکی پڕۆسه‌که ئه‌نجام ده‌دات. ئه‌مه پێی ده‌گوترێت میمۆری ماسولکه. مێشکمان ئێجگار کارامه‌یه له ئاسانکردنی کاره ڕۆتینییه‌کانماندا. ئه‌مه‌ش له پێناو که‌مکردنه‌وه‌ی ماندووبوونی مێشکدایه، تا کاتێکی که‌متر و وزه‌یه‌کی که‌مترت پێویست بێت بۆ ئه‌نجامدانی کاره‌کان. وای دابنێ مێشکت وه‌ک کۆمپیوته‌رێکه و له هه‌موو کاتێکیدا ڕامێکی زۆری هه‌یه به‌کاری بهێنێت، بۆ ئه‌وه‌ی زۆرترین سوود له‌م هێزه وه‌ربگرێت، پشت به پلانێک ده‌به‌ستێت پێی ده‌وترێت ”سکیما”\nسکیما ڕێگەیه‌که که مێشک له ڕێیه‌وه له شتێک؛ له ده‌ره‌نجامه باشه‌کانی شته‌که و ستراتیجی گه‌یشتن پێی تێ ده‌گات. مرۆڤ هه‌ر ڕۆتینێکی هه‌بێت سکیمایه‌کیشی هه‌یه بۆ کارکردن له‌سه‌ر ئه‌و ڕۆتینه. که‌واته چی ده‌رباره‌ی وه‌رگرتنی هه‌واڵ؟ به‌یانییان به‌ر له‌وه‌ی مۆبایله‌که‌ت بگریت به ده‌سته‌وه و له تویته‌ر به دوای تازه‌ترین مانشێتدا بگه‌ڕێیت، یان به‌ر له داگیرساندنی تیڤییه‌که‌ت، مێشکت جگه له‌وه‌ی ئۆتۆماتیکی ئاماده‌یه بۆ هه‌ڵگرتنی مۆبایله‌که و داگیرساندنی تیڤییه‌که، هاوکات به شێوه‌یه‌کی ئۆتۆماتیکیش ئاماده‌یه بۆ شێوازی تێگه‌شتنی تۆ له هه‌واڵه‌کان. هه‌موو ئه‌و کارامه‌ییه‌ی مێشکمان، که بۆ شتنی دان و ده‌رگاکردنه‌وه پێویسته، له هه‌ندێک دۆخی تردا زیانبه‌خشه، بۆ نموونه کاتێک مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ زانیاری ئاڵۆز و نوێدا ده‌که‌ین، مێشکمان له‌سه‌ر کورتکردنه‌وه‌ی ڕێگەکان ڕاهاتووه، ڕێگە کورته‌کانیش ڕێگەی خراپن کاتێک ده‌مانه‌وێت له ڕێیانه‌وه به حه‌قیقه‌تی میدیا بگه‌ین.\nکه‌واته ئایا هیچ به‌شێک له مێشکدا هه‌یه بۆ ڕێگرتن و پاراستنمان له‌مه؟ نه‌خێر! هه‌واڵه خراپه‌که ئه‌وه‌یه که ڕێک پێچه‌وانه‌که‌ی دروسته. مێشکی مرۆڤ شتێکی ئێجگار ئاڵۆزه. ده‌توانین شتێکمان بیر بکه‌وێته‌وه که دوانزه ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ڕووی داوه، به‌ڵام بیرمان ده‌چێته‌وه به‌یانی چیمان خواردووه. لیریکی چه‌ندین گۆرانیمان له‌به‌ره، به‌ڵام ناوی ئه‌کته‌رێکمان بیر ده‌چێته‌وه. بۆ هه‌موو ئه‌م ناڕێکییانه‌ش، مێشکمان کار له‌سه‌ر ته‌واوکردنی وێنه‌کان ده‌کات. کاتیک قسه له‌سه‌ر هه‌ستی بینین ده‌که‌ین، ده‌توانێت کۆمه‌ڵێک خاڵ له شێوه‌ی ورچێکی پاندادا ببینیت، به‌مه‌ش ده‌وترێت یاسای داخستن. کاتێک به‌ر میدیا ده‌که‌وین، به‌رده‌وام هه‌وڵ ده‌ده‌ین جۆرێک له داخستن دروست بکه‌ین، مێشکیشمان ئه‌م کاره به شێوه‌یه‌کی ئۆبجێکتیڤ ئه‌نجام نادات. هه‌ر جارێک زانیارییه‌کی نوێ وه‌رده‌گرین و ده‌مانه‌وێت وێنه‌که ته‌واو بکه‌ین، ئه‌زموون و زانیاری ڕابردووی ژیانمان به‌کار ده‌هێنین. بۆ نموونه کاتێک ئه‌م مانشێته ده‌خوێنیته‌وه ”دیکاپریۆ و وینسڵێت دیمه‌نه ئه‌فسوناوییه‌که‌ی تایتانیک دووباره ده‌که‌نه‌وه” زانیارییه له‌پێشینه‌کانت به‌کار ده‌هێنیت بۆ پڕکردنه‌وه‌ی بۆشاییه‌کان. تۆ ده‌زانیت که فرانک دیکاپریۆ و ماگی وینسڵێت به‌شدارییان له‌و فیلمه‌دا نه‌کردووه، که‌واته ده‌بێت مانشێته‌که ئاماژه بێت بۆ لیۆناردۆ دیکاپریۆ و که‌یت وینسڵێت. ئه‌م ویسته بۆ ماوه‌یییه که کار له‌سه‌ر پێکه‌وه به‌ستنی خاڵه‌کان ده‌کات و ده‌یه‌وێت له بری به‌شه‌کان، هه‌موو ببینێت، هۆکاری لاوازی مرۆڤه به‌رامبه‌ر زانیاری هه‌ڵه.\nیه‌كێكی تر له كاردانه‌وه بێسووده‌كانی مێشك بریتییه له یاده‌وەری هه‌ڵه. هه‌ندێک جار كه ناتوانین به ته‌واوی ورده‌كاری ڕووداوێكمان بیر بكه‌وێته‌وه، مێشكمان خۆی بۆشاییه‌كان به شتێكی قایلكه‌ر پڕ ده‌كاته‌وه.\nیه‌كێكی تر له كاردانه‌وه بێسووده‌كانی مێشك بریتییه له یاده‌وەری هه‌ڵه. هه‌ندێک جار كه ناتوانین به ته‌واوی ورده‌كاری ڕووداوێكمان بیر بكه‌وێته‌وه، مێشكمان خۆی بۆشاییه‌كان به شتێكی قایلكه‌ر پڕ ده‌كاته‌وه. بۆ نموونه، ڕووداوێكی دزیكردن ڕوو ده‌دات و تۆش ده‌یبینیت، دواتر پۆلیس دێن و لێت ده‌پرسن، ”تیشێرتی دزه‌كه چ ڕه‌نگ بوو؟” تۆش بیر ده‌كه‌یته‌وه، به‌ڵام ڕووداوه‌كه ئه‌وه‌نده خێرا ڕووی داوه ناتوانیت دڵنیا بیت و بیرت ناكه‌وێته‌وه. له په‌ناوه، شایه‌تێكی تری ڕووداوه‌كه ده‌ڵێت، ”پێم وابێت مۆر بوو.” تۆش له‌وانه‌یه له‌ناكاو بیرت بكه‌وێته‌وه كه تیشێرتێكی مۆری له‌به‌ردا بووه. ئه‌مه مانای ئه‌وه نییه كه تۆ ده‌ته‌وێت درۆ بكه‌یت. به‌ڵكو مێشكت به‌م جۆره بیر ده‌كاته‌وه، ”به‌ڵێ، له‌وه ده‌چێت وابێت.” خه‌تی جیاكه‌ره‌وه‌ی نێوان یاده‌وه‌ری و خه‌یاڵكردنیش له‌وه باریكتره كه دركی پێ بكرێت.\nكێشه‌ی یاده‌وه‌ری هه‌ڵه‌ش به تایبه‌ت له‌گه‌ڵ زانیاری هه‌ڵه و هه‌واڵی دروستكراودا، ئه‌وه‌یه كه دروستكردنی یاده‌وه‌ری زۆر ئاسانتره له گۆڕینی یاده‌وه‌ری. بۆیه كاتێك په‌یجێكی فه‌یسبووك هه‌واڵێكی ناڕاست به جیهاندا بڵاو ده‌كاته‌وه، دواتر بۆ خوێنه‌ران ئاسانتره كه ئه‌و هه‌واڵه درۆیه‌یان بیر بكه‌وێته نه‌ك گۆڕانكاری له یاده‌وه‌رییاندا بكه‌ن سه‌باره‌ت به‌و هه‌واڵه، ته‌نانه‌ت ئه‌و كاته‌یش كه زانیارییه دروسته‌كه‌یان ده‌ست ده‌كه‌وێت.\nیه‌كێكی تر له‌و كارانه‌ی كه كات بۆ مێشك ده‌گه‌ڕێنێته‌وه، گه‌ڕانه به دوای ئه‌و زانیارییانه‌دا كه خۆمان پێشتر باوه‌ڕمان پێی هێناوه. ئه‌مه‌ش پێی ده‌وترێت لاگری پشتڕاستكردنه‌وه. له ڕاستیشدا، ئه‌مه كێشه‌یه‌كی ئێجگار گه‌وره‌یه.\nهه‌ر یه‌كێك له ئێمه كه به‌یانیان له خه‌و هه‌ڵده‌ستین، جۆرێك له تێگه‌شتنی هه‌ڵه یان لاگریمان هه‌یه. لاگری ده‌رباره‌ی به‌یانیان زوو و شه‌وانی دره‌نگ. لاگری ده‌رباره‌ی كۆنزێرڤاتیڤیزم و لیبڕالیزم، لاگری ده‌رباره‌ی خوێندنه‌وه‌ی هه‌واڵ یان ته‌ماشاكردنی له تیڤی. به‌م جۆره زانیارییه لەپێشینه‌كانی ژیانمان ناچارمان ده‌كه‌ن كه به ڕێگەیه‌كی دیاریكراو له شته‌كان تێ بگه‌ین و باوه‌ڕیان پێ بكه‌ین. بۆیه كاتێك به‌ر زانیارییه‌كی نوێ ده‌كه‌وین، له ناویدا به دوای ئه‌و شتانه‌دا ده‌گه‌ڕێین كه خۆمان پێمان ڕاسته و پێشتر لێی تێگه‌شتووین و باوه‌ڕمان پێی هێناوه. ئه‌مه له ڕووی هه‌ڵسوكه‌وت و سۆزداریشه‌وه زۆر ئاسانتره، كه ته‌نها مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌و شتانه‌دا بكه‌ین كه خۆمان باوه‌ڕمان پێی هه‌یه. واتا گه‌ر ئێمه په‌یامێكی نوێمان پێ بگات و تێگه‌شتنه هه‌ڵه‌كانمان پشتڕاست بكاته‌وه، ئاماده‌ییه‌كی زیاترمان تێدایه كه باوه‌ڕ به‌و په‌یامه بهێنین. له به‌رامبه‌ریشدا گه‌ر په‌یامه‌كه پێچه‌وانه‌ی تێگه‌شتنه‌كانمان بێت، ئه‌گه‌ری ڕه‌تکردنه‌وه‌ی زیاتره.\nده‌توانین له لاگری پشتڕاستکردنه‌وه، ئه‌و مانایه‌ش بخوێنینه‌وه كه گه‌ر من و تۆ هه‌ردووكمان به‌ركه‌وتنمان له‌گه‌ڵ هه‌مان میدیادا هه‌بێت، دوو تێگه‌شتنی ته‌واو جیاوازمان بۆی ده‌بێت.\nتۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانیش ڕێگرێكی گه‌وره‌ن له به‌رده‌م مێشكماندا، زۆرینه‌ی پلاتفۆرمه‌كانی وه‌ك فه‌یسبووك، تویته‌ر و ئینستاگرام كار له‌سه‌ر پاداشتكردنی لاگرییه هه‌ڵه‌كانمان ده‌كه‌ن كه بۆ پشتڕاستكردنه‌وه‌ی تێگه‌شتنه هه‌ڵه‌كانمان پێویستن. ئه‌م كۆمپانیایانه ده‌یانه‌وێت تۆ زۆرترین كاتیان له‌گه‌ڵ به‌سه‌ر ببه‌یت، له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌لگۆریتمه‌كانیان به جۆرێك ئاماده كراون ئه‌و شتانه‌مان نیشان بده‌ن كه ئاره‌زوویان ده‌كه‌ین. ئه‌مه‌ش شتێكی ئاسایی ده‌بوو گه‌ر ڕێژه‌ی لە سەدا ٣٨ی كه‌سانی پێگه‌شتووی ئه‌مریكا بۆ وه‌رگرتنی هه‌واڵ پشتییان پێی نه‌به‌ستایه.\ncrash course, media and mind,


لە ئێستادا کە ئەو ڕاستییە بۆ هەموو لایەک ئاشکرا بووە کە نەوت سەرچاوەی دەوڵەمەندی نییە و نابێتە هۆکاری بنیاتنانی ئابورییەکی بە هێز بەڵکو لە ڕێگەی بەکارهێنانانی ناوخۆییەوە ئەکرێت بکرێتە پاڵپشتی گەشە سەندنی بوارەکانی دی بە تایبەتی کشتو کاڵی ، بۆیە ئیدی کاتی ئەوە هاتووەو هەرگیز درەنگ نییە چونکە وەکو ووتمان خاک و ئاوو هەوا نەمرن و دەمێننەوە ، دەسەڵاتدارێتی ئێستای کوردستان بە جیدی سیاسەتی ژیاندنەوەو گەشيپێدانی کەرتەکانی کشتو کاڵ و ئاژەڵداری و سەرچاوەکانی ئاوو گەشت و گوزار کە هەموویان تەواکەری یەکدین بکاتە پلانێکی ستراتیژی و لە ماوەیەکی کەمدا ئەتوانێت بەروبومی ئەو سیاسەتە بچنێتەوە . چونکە دەبێت ئەو ڕاستیە بزانین کە هیچ وڵاتێکی پێشکەوتوو پیشەسازی دنیا نییە کە لە هەمان کاتدا وڵاتێکی پێشکەوتووی کشتو کاڵی نەبێت، چونکە ئەوە پێشخستنی کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و سەرچاوە ئاوییەکانە کە پێشەسازی دروست ئەکەن ، ئەوە زۆری بەرهە مە کشتو کالیەکانە کە دواتر بواری داهێنان ئەکەنەوە بۆ دروستکردنی کارگەو بە پیشەسازی کردنی کشت و کاڵ و دواجار بە بازرگانی کردنی ئەو بوارە . بۆیە بە بێ کشتو کاڵێکی گەشەسەندوو بەهێز ناتوانین ببینە خاوەنی پیشە سازییەکی بەهێز ، کشتو کاڵ بزوێنەری هەموو بوارەکانی دی ئابوری و زامنی ئاساییشی نیشتمانییە ، چونکە هەر خۆی کەرتی کشتوکاڵ مانای خستنە کاری بەشێکی هەرەزۆری دانیشتوان و بەو جۆرەش نەهێشتنی ڕێژەی بێکاریە. وە هەر کشتو کاڵە کە دواتر دەرگا بۆ پیشەسازی و بازرگانی و گەشتیاری وچەندین بواری دی دەکاتەوە ، بۆیە ئیدی کاتیەتی کە ئەم ڕاستیە بکرێتە هۆشیارییەکی گشتی و تاک و کۆی کۆمەڵگەی کوردی و بە پاڵپشتی پلانێکی ستراتیژی داڕێژراو لە لایەن حکومەت و بوارە تایبەتمەندەکانەوە بخرێتە بواری پراکتیک و بێگومان دواجار ئەو پەندە وەڵام ئەداتەوە کە دەڵێت چی بچێنیت ئەوە ئەدرویتەوە.\n*نوسەری ئەم بابەتە لێپرسراوی ناوەندی فەرەنسای ی ن ک و سەرۆکی دامەزراوەی سەنتەری فەرەنسی کوردی بۆ گەشيپێدانی پەروەردەو کلتور-ە.


11:09 - 24 گەلاوێژ 2720\nلە دونیای ئەمڕۆدا تێکڕای حەشیمەتی سەر ڕووی زەوی، بەو هەموو زمان و کولتوور و دین و مەزهەبە جۆرواجۆرانەوە کە هەیانە، لە چواچێوەی دەوڵەتەکاندا دەژین. بەردی بناخەی سیستمی نێونەتەوەیی لەسەر ئەوە دانراوە کە دەوڵەت وەک ئەکتەرێکی سیاسی لەسەر ئاستی نێونەتەوەییدا و لە چوارچیوەی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندا، بەپێی قانوون و عورفی نێونەتەوەیی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان بۆ هەموو هاووڵاتیانی خۆی دابین و دەستەبەر بکا.\nئەوە فەلسەفەی درووستبوونی دەوڵەتی میللییە و مەشروعیەت بە حاکمیەتی سیاسی دەوڵەت دەدا. هاووڵاتیان بۆ کەڵکوەرگرتن لەو ماف و ئازادییانەی کە مرۆڤایەتی هاوچەرخ پێیان ڕەوا دەبینێ، لە پێش هەر شتێکدا پەنا بۆ دەستوری وڵاتەکەیان و باقی ئەو یاسا و قانوونانە دەبەن کە لە سیستمی سیاسی و قەزایی وڵاتەکەیاندا جێیان بۆ کراوەتەوە.\nئەگەر دەستور یان قانوونی ئەساسی و سیستمی قەزایی وڵات نەیتوانی ماف و ئازادییەکانی خەڵک دابین بکا، یا حاشای لەو ماف و ئازادییانە کرد، یا لە کاتی پێشێلکرانی ئەو ماف و ئازادییانەدا، ئەوانی بێ دیفاع هێشتنەوە و دادی نەپرسین، هاووڵاتیان هاوار و پەنا بۆ پەیماننامە و کۆنڤانسیۆن و باقی ئەو ئەنستیتۆ و دامەزراوانە دەبەن کە لە ئاستی ناوچەیی و جیهانیدا ئەرکی بەرگری لە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ و کەمایەتی و گەلانی چەوساوە و خەڵکە بوومییەکانیان بە ئەستۆوەیە.\nئەو نەتەوە و کەمایەتییە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتی میللی و حاکمیەتی سیاسی و حکومەتی تایبەت بە خۆیان نییە، بە کەڵكوەرگرتن لە زمانی مافەکانی مرۆڤ و ئەدەبیاتی یاسای نێونەتەوەیی، تێدەکۆشن دەنگی مەزڵومیەتی خۆیان بە دونیا بگەیەنن. لەوەش زیاتر ئەوان خەبات دەکەن تا دەسەڵات و حاکمیەتی سیاسی و حکومەتی تایبەت بەخۆیان لە سەر خاک و نیشتمانی خۆیان دابمەزرێنن تا بتوانن ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ، کە لە یاسای نێونەتەوەیی مافەکانی مرۆڤدا بە ڕەسمی ناسراون، بۆ خەڵکی خۆیان دابین و دەستەبەر بکەن.\nبەو پێیە یاسای نێونەتەوەیی مافی مرۆڤ نەک هەر ئیلهام بە بزووتنەوەی میللی و نیشتیمانی گەلانی چەساوە دەبەخشێ، بەڵکوو ئەو بزووتنەوانە تەشویقیش دەکات. لە کاتی پەسندکرانی بەیاننامەی جیهانی مافەکانی مرۆڤدا، واتە لە ساڵی ١٩٤٨دا، ژمارەی دەوڵەتەکانی ئەندامی ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان، ٥٦ دەوڵەت بوو. ئێستا ٧٠ ساڵ دوای ئەو ڕووداوە مێژووییە، ژمارەی ئەندامانی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان چەند بەرانبەر زیادی کردووە و گەیشتۆتە ١٩٦وڵات. دیارە ئەو ژمارەیە هەروا لە زیادبونیشدایە.\nئەوە باشترین بەڵگەیە بۆ سەلماندنی ئەو ڕاستییەی کە کۆنڤانسیۆنە نێونەتەوەییەکانی مافی مرۆڤ، نەک هەر بزووتنەوەی ئازادیخوازانەی گەلانی بندەست تەشویق دەکەن، بەڵکوو لە ڕاستیدا سەرچاوەی ئیلهامیشن بۆ بردنەپێشی خەبات و تێکۆشانی ئەوان لە پێناو وەدەستهێنان و دابین و دەستەبەرکردنی مافی دیاریکردنی چارەنوسی دەستەجەمعی خۆیان بەدەستی خۆیان.\nلە ڕاستیدا گەلانی ژێرچەپۆکەی ئیستیعمار و میللەتانی چەوساوەی دیکە لە سەر ئەو بڕوایەن کە باشترین و درووستترین ڕێگا بۆ گەیشتن بە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانیان، بریتییە لە بەدەستەوەگرتنی دەسەڵاتی سیاسی و حکومی و حەقی حاکمیەتی میللی و دامەزراندنی دەوڵەتی میللیی تایبەت بەخۆیان. ئەزمونی ژیان لە چوارچێوەی دەوڵەت و حکومەتی میللەتانی دیکەدا، ئەوانی بەو قەناعەتە گەیاندووە کە لە ژێر سێبەری دەسەڵاتداریەتی و حکومەتی گەلان و میللەتانی دیکەدا، ئەوان هەرگیز ناتوانن بە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی خۆیان بگەن.\nیاسای نێونەتەوەیی بۆ چارەسەری ئەو کێشەیە، گەلێک ڕێگا و ئاڵتێرناتیوی دەستنیشان کردوون. وەک حکومەتی مەحەللی، ئۆتۆنۆمی، فیدڕالیزمی ناوچەیی و نەتەوەیی و مافی دیاریکردنی چارەنووسیی نێوخۆیی و شەریکایەتی عادڵانە و بەرانبەر لە قودرەت و حاکمیەتی سیاسیدا.\nئەگەر دەوڵەتێک ئامادە نەبێت لە دەستووری خۆیدا ئەو داخوازە ڕەوایانەی گەلانی ژێرچەپۆکە و چەوساوەی نێو چوارچێوەی دەسەڵاتداریەتی خۆی دەستەبەربکات، ئەوە ڕێگا بۆ ئەو گەلانە خۆش دەکات کە لە دەرەوەی سنورەکانی ئەو یەکە سیاسییەدا بۆ دابینکردنی مافی چارەنوسی خۆیان بگەڕێن. ئەوەش یا لە ڕێگای سیاسی و دیالۆگەوە یا لە ڕێگای شەڕ و خەباتێکی خوێناوی و بێ ئامان و تووندوتیژەوە مەیسەر دەبێت.\nلە ڕاستیدا مافی دیاریکردنی چارەنووس و وەدەسهێنانی حەقی حاکمیەتی میللی یا شەڕاکەتی عادڵانە لە حاکمیەت و حکومەتدا، تەنیا زەرفێکن کە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی کەسانی سەر بە نەتەوە ژێردەستەکانیان تێدا دابین دەبێت. سەدان ساڵ جولەکەکان لە سەرتاسەری دونیادا پەرت و بڵاو بوون. لە هیچ وڵاتێكدا وەک هاووڵاتی ڕەفتاریان لەگەڵ نەدەکرا و تەنانەت لە سەردەمی شەڕی دووهەمی جیهانیدا بە میلێون کەسیان لێ قەتڵوعام کرا بۆیە دەوڵەتی نەتەوەیی خۆیان دامەزراند و ئەوەتا بە هەموو وجودیانەوە بۆ پاراستنی ئەو دەوڵەتە تێدەکۆشن.\nلە دونیای ئەمڕۆدا گەلانی بێ دەوڵەت و ژێرچەپۆکە، کەمایەتییە نەتەوەیی و کولتوری و مەزهەبی و ئیتنیکییەکان و کەسانی چەوساوە و مەینەتبەش لە هەرکەس و دەستە و تاقم و گروپێکی دیکە زیاتر پێویستییان بەو حیمایەت و پارێزگارییە نێونەتەوەییە هەیە کە کۆنڤانسیۆنە نێونەتەوەییەکان دەستەبەریان دەکەن.\nحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، بە لەبەرچاوگرتن و هەڵسەنگاندنی وەزعی سیاسی ئێران و ئاستی ئێستای بزووتنەوەی نەتەوایەتی کورد لە ناوچەکەدا، لەسەر ئەو بڕوایەیە کە لە هەلومەرجی ئێستادا، هەموو داخوازە سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و فەرهەنگییەکانی گەلی کورد لە کوردستانی ئیران لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێموكراتیکدا دەکرێ دابین و دەستەبەر بکرێن. بەو مەرجەی لە دەستور و قانونی ئەساسی ئێراندا حەقی شەراکەتی سیاسی لە حاکمیەتی سەرتاسەری و حەقی حکومەتی خۆجێی و نیشتیمانیی بۆ گەلی کورد، بە شێوەی خودموختاری یا فیدرالیزم دەستەبەر بکرێت.\nئەو داخوازە سیاسییە واقعبینانە و مەسئولانەیە. لە ڕوانگەی قانوونی نێونەتەوەییەوە مەشڕوعە و دەکرێ لە ئاستی جیهانی و ناوچەییدا پشتیوانیی و هاوپێوەندیی لەگەڵ نیشان بدرێ. لە ئێرانی فرەگەل و نەتەوەشدا ئاسانتر ئیمکانی وەدیهاتن و دەستەبەربونی هەیە. لەوەش زیاتر دەزانین کە یەکێک لە فاکتۆرەکانی دێموكراتیزەکردن و دیسانترالیزەکردنی دەسەڵاتی مەرکەزیش لە ئێراندا بریتییە لە دابەشکردنی دەسەڵاتی سیاسی و حاکمیەت لە نێو ئەو گەلانەی کە لە چوارچێوەی ئەو وڵاتەدان. ئەوەش دەتوانێ پشتیوانی بۆرژوازی میللی ئێرانی ، ئەگەر بەراستی خوازیاری دێموکراسی و سێکۆلاریزم و وەلانانی ئیستبدادی سیاسی و مەزهەبی بێت، بۆ لای ئەو ڕاستییە مۆبیلیزە بکات کە خەباتی گەلی کورد و گەلانی دیکەی ئێران، بەشێکە لە خەبات لە پێناو ئازادی و دێموکراسی لە سەرتاسەری ئێراندا.\nحیزبی دێموکرات هەر لەو کاتەدا بڕوای قوڵیشی بەوەیە کە گەلی کورد لە کوردستانی ئێران بەشێکە لە نەتەوەی کورد کە نیشتمانەکەی بێ ڕەزامەندیی خۆی بەسەر چەند وڵاتدا دابەش کراوە. ڕەنگە لە نێو ڕۆڵەکانی خەڵکی کوردستاندا هەبن کە پێیان وابێ یەکگرتنەوەی کوردستان لە چوارچێوەی واحیدێکی سیاسی گەورەی یەکگرتوودا، باشترین ئاڵتێرناتیوە بۆ دابینبوونی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی خەڵکی کوردستان.\nلایەنگرانی ئەو بۆچوونەش حەقی خۆیانە، خۆیان لە چوارچێوەی حیزبێکی دیکەدا ڕێکخەن و بۆ بردنەپیشی ئەو ئامانجە خەبات بکەن بەڵام هێرش کردنە سەر ئامانج و سیاسەت و ستڕاتیژییەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ئەساسدا نەک هەر بە خەبات لەو ڕێگایەدا بە حیساب نایە، بەڵکوو ڕاست بنکۆڵکردنی مەشڕوعیەتی ئەو خەبات و تێکۆشانەیە کە بە دەیان هەزار کەس لە تێکۆشەرانی حیزبی دێموکرات ئەوە حەفتاو پێنج ساڵە بە مایەدانان لە گیان و سەروماڵیان، بۆ وەدەستهێنانی مافەکانی گەلی کورد بێوچان بەڕێوەی دەبەن.


حکومەتی هەرێم وەڵامی عەبادی دایەوە سەبارەت بە مووچەی فەرمانبەران\nهەواڵی / 6/12/2017 374 جار بینراوە\nداوای هیچ لیستێکی نەکردووە\nسەفین دزەیی وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، عەبادی چەندین جار باسی ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان دەکات بەڵام تا ئێستا حکومەتی فیدراڵی داوای هیچ لیستێکی لە حکومەتی هەرێمی کوردستان نەکردووە.\nوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕاگەیەندراوێکدا ئەمڕۆ چوار شەممە ئاماژەی بەوەکرد، سەرۆک وەزیرانی عێراق باسی ئەوە دەکات گوایە مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان دەنێرێت و لە ئێستادا خەریکی وردبینی کردنی لیستی موچەخۆرانن، بەڵام وەک پێشتریش ڕایانگەیاندووە، تا ئێستا حکومەتی فیدراڵی داوای هیچ لیستێکی مووچەی لە حکومەتی هەرێمی کوردستان نەکردووە، بۆیە ئەوان ئاگادار نین حکومەتی عەبادی خەرکی وردبینی کام لیستەیە.\nسەفین دزەیی ئاماژەی بەوەشکرد، خەڵکی کوردستان لەوە تێگەیشتووە کە ئەو قسانە لە لێدوانی میدیایی بترازێ هیچی تر نییە، بۆیە هیچ متمانەیەکی بەو قسانە نەماوە.\nدەربارەی دەروازە سنورییەکان و بەردەوامی داخستنی فڕۆکەخانەکانی هەرێمی کوردستانیش وتی،بە پێی مادەی ١١٤ی دەستوری عێراق بەڕێوەبردنی دەروازە سنورییەکان بە تەنها لە دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵیدا نییە، به‌ڵكو به هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ هه‌رێم به‌ڕێوه ده‌برێت، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش هه‌میشه ڕایانگه‌یاندووه كه حكوومه‌تى هه‌رێم ئاماده‌ى هاوكارى و هه‌ماهه‌نگییه.داخستنی فڕۆکەخانەکانیش ئه‌وه سزادانى هاووڵاتیانى هه‌رێمى كوردستانه، سزادانى ئه‌و نه‌خۆش و پێشمه‌رگانه‌یه كه له كاتى به‌رگرى له هه‌رێمى كوردستان و له عێراق له شه‌ڕى دژى داعشدا بریندار بوون و پێویستییان به چاره‌سه‌ره له ده‌ره‌وه‌ى وڵات.\nوتیشی "پرسیارەکەش ئەوەیە بۆچی هاووڵاتییه‌كى به‌غدا، یان نه‌جه‌ف، یان به‌سرا مافى ئه‌وه‌ى هه‌یه له شاره‌كه‌ى خۆیه‌وه ڕاسته‌وخۆ سه‌فه‌رى ده‌ره‌وه‌ى وڵات بكات، به‌ڵام هاووڵاتییه‌كى هه‌رێم ئه‌و مافه‌ى نییه ئه‌مه كوێى هاووڵاتیبوونه"؟\nسەبارەت بە کێشە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستانیش کە عەبادی ئاماژەی پێکردوون، ڕوونیکردەوە، کاتی ئەوەیان نییە باسى ئه‌و هه‌موو كێشه و كه‌موكوڕیانه بكه‌ین كه هه‌ر له سه‌ره‌تاى ده‌ستبه‌كاربوونى كابینه‌كه‌ى به‌ڕێز عه‌بادییه‌وه به‌رۆكى حكوومه‌ته‌كه‌ى گرتوون، حکومەتی هەرێمی کوردستانیش شەرعیەتی لە پەرلەمان و گەلەکە وەرگرتووە و پێویستی بە شەرعیەتپێدانی خەلکی تر نییە.\nلە کۆتایی ڕاگەیەندراوەکەدا وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان دووپاتی کردووەتەوە کە حکومەتی هەرێم نیازپاکی نیشانداوە بۆ داوای گفتوگۆ و چارەسەرکردنی کێشەکان، بەڵام ئەوە عەبادییە کە وەڵام ناداتەوە و تەنها لە ڕێگەی میدیاوە بۆ ثروپاگەندە نەک بۆ چارەسەر بەردەوام باسی چارەسەرو لێكگه‌یشتن و ده‌ستوور و هاووڵاتیبوون دەکات کە هیچ خزمەتێک بە دۆخەکە ناکات.\nئەوە لە کاتێکدایە دوێنێ ٥ی کانوونی دووەم حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیران عێراق لە کۆنگرەی رۆژنامەوانی هەفتانەیدا وتی: " ئێمە ئامادەین گفتوگۆ لەگەڵ هەرێمی کوردستان بکەین و موچە بدەین، بەڵام هەندێک سورن لەسەر خوێنڕشتن".


ئایا ململانێی شارستانییه‌ته‌كان له‌گه‌ڵ سامۆئیل هانتگتۆندا مرد؟ – Denegkan\nئایا ململانێی شارستانییه‌ته‌كان له‌گه‌ڵ سامۆئیل هانتگتۆندا مرد؟\nوه‌رگێڕانی، جه‌مال پیره\nروون‌و ئاشكرایه كه له‌دوای شكستی شیوعیه‌ت‌و سه‌ركه‌وتنی ره‌هاییانه‌ی ئه‌مریكا‌و بوون به تاكه زلهێزی جیهانی له ساڵی 1989دا، رۆشنبیرانی ئه‌مریكا گۆڕه‌پانیی تیۆرسێنیان كۆنتڕۆڵكرد. ئه‌و دوو كتێبه‌ی كه هه‌ریه‌كه‌یان زیاتر له‌وه‌ی تریان بڵاوبووه‌وه، هی دوو مامۆستای زانكۆكانی ئه‌مریكابوو، یه‌كه‌میان فرانسیس فۆكۆیاما‌و دووهه‌میشیان سامۆئیل هانتگتۆن كه به‌ر له چه‌ند رۆژێك* كۆچی دوایی كرد.\nپێشتر رۆشنبیرانی ئه‌وروپا وه‌كو سارته‌ر‌و فۆكۆ به‌یه‌كه‌وه گۆڕه‌پانی هزری جیهانیان كۆنتڕۆڵكردبوو، به‌ڵام نزیكه‌ی 20 ساڵێك ده‌بێت مه‌سه‌له‌كه هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ته‌وه.\nهه‌ر چۆنیك بێت فۆكۆیامای ته‌مه‌ن بچوكی له‌دایكبووی ساڵی 1952، خوێندكاری مامۆستای هارڤاردی ناودار هانتگتۆن بوو، به‌ڵام خوێندكار له ناوبانگ ده‌ركردندا پێش مامۆستاكه‌ی كه‌وت، ئه‌مه‌ش له‌دوای بڵاوكردنه‌وه‌ی كتێبه‌كه‌ی كۆتایی مێژو‌و، دوا مرۆڤ له ساڵی 1992، ئه‌وه‌یشی كه زۆرینه له یادی ده‌كات ئه‌وه‌یه كه كتێبه‌كه‌ی پێكدادانی شارستانیه‌ته‌كانی هانتگتۆن شتێ نه‌بوو جگه له وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌كی كتێبه‌كه‌ی فۆكۆیاما. كتێبه‌كه‌ی هانتگتۆن له واقیعدا چوار ساڵ دوای بڵاوكردنه‌وه‌ی كۆتایی مێژوو بڵاوكرایه‌وه واته له ساڵی 1992. فۆكۆیاما گه‌شبین‌و هانتگتۆنی مامۆستاكه‌شی ره‌شبین بوو. چۆن؟ یه‌كه‌میان بڕوای وایه كه داهاتووی مرۆڤایه‌تی له‌دوای روخانی بلۆكی كۆمۆنیستی گه‌شه، چونكه له‌دوای ئه‌مه‌وه سه‌راپای له‌سه‌ر شێوازی خۆرئاوا‌و سیستمه لیبرالی دیموكراسیه‌كه‌ی ده‌ڕوات، كه جگه له‌مه هیچ سامپڵێكی تری شیاوتر بۆ مرۆڤ نادۆزرێته‌وه، پاشان رۆژێك دێت سه‌رجه‌م وڵاتانی جیهان ده‌بن به لیبرالیزمی ده‌ستوری پلورالی سیاسیی، مه‌سه‌له‌كه‌ش جگه له كات هیچی تری پێویست نییه. له‌و كاته‌شدا له سه‌راپای جیهان شه‌ڕ‌وشۆڕ كۆتایی دێت‌و ئاشتی‌و ئارامیش شوێنی ده‌گرێته‌وه، چونكه رژێمه دیموكراته‌كان له‌گه‌ڵ یه‌كتردا ناجه‌نگن، به‌ته‌نها رژێمه دیكتاتۆرییه‌كانن مه‌یلی توندوتیژی‌و دوژمنكارانه‌یان هه‌یه.\nدژ به‌م تیۆره یه‌كجار گه‌شبینه، سامۆئیڵ هانتگتۆنی ره‌شبین هه‌ڵسایه‌وه، به بڕوای ئه‌و گوته‌كه‌ی فۆكۆیاما ساده‌یه‌و زیاد له پێویست بڕوای به سروشتی مرۆیی هه‌یه، مرۆڤ تا ئه‌م ئاسته فریشته نییه‌و شه‌ڕه‌كانیش له جیهاندا كۆتاییان نایه‌ت، هیچ دڵنیاییه‌كیش نییه سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه سه‌رجه‌م ده‌وڵه‌تانی جیهان له ئاینده‌دا له‌سه‌ر میتۆدی ئازادی‌و دیموكراسیدا ده‌ڕۆن، به‌ڵكو به پێچه‌وانه‌وه داهاتوو بۆ پێكدادانی شارستانییه‌كان ده‌بێت، له‌وساوه تیۆره ناوداره‌كه‌ی سه‌ریهه‌ڵدا‌و وتی له‌دوای شه‌ڕی سارددا ململانێكان له سه‌ر بنه‌مای جیاوازییه ئایدۆلۆژییه‌كانی نێوان نه‌ته‌وه‌كانی وه‌ك كۆمۆنیستی‌و سه‌رمایه‌داری‌و ناسیۆنالیستی‌و فاشیستی‌و هتد سه‌رهه‌ڵناده‌ن، به‌ڵكو ململانێكان له رێگه‌ی جیاوازییه كه‌لتوریی‌و ئایینییه‌كانی نێوان شارستانیه‌ته‌كانه‌وه سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن. لێره‌دا جیهانی دابه‌شكرده سه‌ر هه‌شت كوتله‌ی شارستانیه‌تی گه‌وره، ئه‌وانیش: كوتله‌ی ئه‌فریقیای ره‌ش‌و كوتله‌ی وڵاته سلاڤی‌و ئه‌رسه‌دۆكسییه‌كان‌و كوتله‌ی جیهانی ئاسیایی كه له‌واقیعدا سێ كوتله له خۆوه‌ده‌گرێت ئه‌وانیش هیند‌و چین‌و ژاپۆنن ته‌نانه‌ت كۆریا‌و ڤێتنامیش.\nپێشبینیشیكرد كه ململانێیه گه‌وره‌كه له نێوان جیهانی خۆرئاوا‌و جیهانی ئیسلامیدا ده‌بێت، ئه‌مه‌ش به‌پشستبه‌ستن بوو به‌و پارادۆكسه ته‌واوه‌ی له به‌هاكاندا هه‌یه. پاشان ئه‌م رایه‌ی بووه مایه‌ی نانه‌وه‌ی هه‌را‌و له هه‌موو لایه‌كه‌وه ره‌خنه‌ی ئاراسته‌كرا، به‌ڵام با لێره‌دا ساتێك بوه‌ستین‌و بپرسین : ئایا ئێستا كاتی ئه‌وه نه‌هاتووه هانتگتۆن مافی خۆی پێبدرێت به‌تایبه‌ت كه ماڵئاوایی له ژیان كرد؟ ئایا پێشبینییه‌كه‌ی دوای پێنج ساڵ له بڵاوبوونه‌وه‌ی كتێبه‌كه‌ی نه‌هاته دی؟ ئه‌و كتێبه‌ی كه وه‌رگێڕدرایه سه‌ر 39 زمان‌و هه‌روه‌ك وتمان له ساڵی 1996دا بڵاوكرایه‌وه، هه‌روه‌ها لێدانی 11ی سێپتێمبه‌ر كه له ساڵی 2001دا روویدا واته ته‌نها پێنج ساڵ دوای ئه‌م كتێبه، ئایا لێدانه‌كه‌ی 11ی سێپتێمبه‌ر رێك وه‌رگێڕانێكی راسته‌وخۆییانه‌ی كتێبه‌كه نییه؟ كه‌وایه بۆ سه‌رزه‌نشتی بكه‌ین؟ ئایا رووداوه‌كه زیاتر پێش هه‌ر بیرمه‌ندێكی تر نه‌كه‌وتووه..؟\nبه‌ڵام ده‌كرێ دوورتر له‌و شیكردنه‌وه‌یه‌ی هانتگتۆن بڕۆین، ئه‌و دواجار بیرمه‌ندێكی سیاسییه نه‌ك فه‌یله‌سوفێكی قوڵ، هه‌رچه‌ند ناوبانگێكی گه‌وره‌شی به‌ده‌ستهێنا بێت، ناكرێت له‌و باره‌یه‌وه بۆ نموونه له‌گه‌ڵ فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی یۆرگن هابرماس به‌راورد بكرێت كه خاوه‌ن شاره‌زاییه‌كی گه‌وره‌و فراوانی مه‌عریفییه.\nده‌شێ بڵێین هۆكاری دوژمنایه‌تی سه‌رسه‌ختی نێوان جیهانی ئیسلامی‌و خۆرئاوا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ چه‌ندین هۆكار نه‌ك ته‌نها هۆكارێك. هه‌موو لایه‌ك ته‌ركیز ده‌كه‌نه سه‌ر زامه مێژووییه‌كانی وه‌ك مێژووی‌و شه‌ڕه سه‌لیبییه‌كان‌و سه‌رده‌می كۆڵۆنیالیستی‌و هتد,, له‌مه‌دا راست ده‌كه‌ن به‌ڵام هیچ كامیان قوڵتر شیكردنه‌وه ناكات تا بگاته قوڵاییه جه‌وهه‌رییه‌كه، زۆر به كورتی ده‌ڵێم: كه جیهانی عه‌ره‌بی‌و ئیسلامی له‌گه‌ڵ خۆیدا به‌ده‌ست دابڕانێكی گه‌وره‌وه ده‌ناڵێنێت، ته‌واو پێچه‌وانه‌یه له‌وه‌ی كه خۆرئاوا به‌ده‌ستیه‌وه ده‌ناڵێنێت، ئێمه له‌گه‌ڵ مردنی ئیبن روشدا له فه‌لسه‌فه دابڕاین، واته له كۆتایی سه‌ده‌ی دوانزه‌هه‌می زایینیدا.و خۆمان خسته پاڵ سه‌له‌فیه‌تێكی به‌رته‌سك‌و ته‌سه‌وف‌و ده‌روێشگه‌ری‌و دوباره‌كردنه‌وه‌یه‌كی قوڵ‌و كاوێژكردنه‌وه.\nبه‌كورتی عه‌قڵ مرد‌و دینداری ته‌قلیدی سه‌ركه‌وت. ئێمه بنلادن‌و تاڵیبان‌و بزوتنه‌وه فه‌نده‌مێنتاڵیستیه سونی‌و شیعیه‌كانمان بۆمایه‌وه، یان ئه‌وه‌تا ئه‌وان له‌ده‌ست دابڕانی گه‌وره ده‌ناڵێنن له‌گه‌ڵ ئاییندا، له‌دوای رۆشنگه‌ری‌و شۆڕشی فه‌ره‌نسی، ئه‌وان ئایینیان له ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و سیاسیی‌و ئه‌خلاقی‌و هه‌موو شتێكیاندا دابڕاند. بۆیه بووین به دوو جیهانی ناكۆك‌و دژیه‌ك كه به یه‌ك نه‌گه‌ین، لێره‌دا رێك هۆكاری قوڵی پێكدادانی شارستانیه‌ته‌كانمان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت، كه سامۆئیل هانتگتۆن لێی تێنه‌گه‌یشت.\nبۆ ئه‌وه‌ی به باشی لێم تێبگه‌ن: من بانگه‌شه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌وروپا بۆ فه‌نده‌مێنتاڵییستی مه‌سیحی‌و دینداری سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست ناكه‌م! بانگه‌شه‌ی پاشگه‌زبوونه‌وه له پێشكه‌وتن‌و رۆشنگه‌ری‌و مۆدێرنه ناكه‌م. به‌ڵام بانگه‌شه‌ی رزگاربونی باشتر ده‌كه‌م له‌وه‌ی كه ئایین به‌خشیویه‌تی به‌ره‌و جه‌وهه‌ری ئایین: یان به‌ره‌و پاكبونه‌وه‌و ترانسێندێنتاڵی‌و خوایی‌و به‌ها رۆحی‌و مۆڕاڵی باڵا.\nرۆژنامه‌ی شه‌رقولوئه‌وسه‌ت، ژماره 10990، 30ی دیسه‌مبه‌ری 2008.\n• ئه‌م وتاره رۆژێك دوای مردنی بیرمه‌ندی ناودار سامۆئیل هانتگتۆن نوسراوه كه له 29ی دیسه‌مبه‌ری 2008دا له یه‌كێ له نه‌خۆشخانه‌كانی ئه‌مریكا كۆچی دوایی كرد. دوای وه‌رگێِرانیشی بۆ كوردی له ژماره 31-32ی گۆڤاری (نما)دا بڵاومكردۆته‌وه.\nPrevious ئه‌گه‌ر ته‌نیایی لێگه‌ڕێ….\nNext یادی21ساله ی ئه نفال له شاری لینشۆپینگ به رزوپیرۆز راگیرا


Home›ئابووری›به‌ڕێوه‌به‌رێكى نوێ بۆ وه‌ربه‌هێنانى گه‌رمیان دانرا\nپۆستى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى وه‌به‌رهێنانى گه‌رمیان ئه‌مڕۆ به فه‌رمى راده‌ستى هونه‌ر مه‌حمود به‌ڕێوه‌به‌رى پێشووى دارستان و پاوانى گه‌رمیان كرا كه ئه‌و پۆسته پشكى یه‌كێتییه و ماوه‌یه‌كه به وه‌كاله‌ت به‌رێوه‌ده‌برێت، به‌ڕێوه‌به‌رى نوێ ده‌ڵێت: ئامانجیان پڕۆژه‌ى هه‌مه چه‌شنه نه‌ك ته‌نها نیشته‌جێ بوون.\nله رێوڕه‌سمێكدا به ئاماده‌بوونى لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان، ئه‌مڕۆ له لایه‌ن ئیداره‌ى گه‌رمیان “هونه‌ر مه‌حمود” وه‌كو به‌ڕێوه‌به‌رى وه‌ربه‌هێنانى گه‌رمیان ده‌ستنیشانكرا كه پێشتر ناوبراو به‌ڕێوه‌به‌رى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى دارستان و پاوانى گه‌رمیان بووه.\nله باره‌ى ئه‌و پۆسته‌وه جه‌لال نورى سه‌رپه‌رشتیارى ئیداره‌ى گه‌رمیان رایگه‌یاند: وەبەرهێنان یەكێكە لە بەڕێوەبەرایەتییە گرنگەكان كە رۆڵی گەورەی هەیە لە گەشەكردن و بوژانەوەی شارەكان، هیوادارین به‌ڕێوه‌به‌رى نوێ زۆرترین وەبەرهێنەر بهێنێتە گەرمیان.\nوتیشى “داواكارین بەلەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندی گشتی و یاسا بەركاركان زۆرترین پرۆژە ئەنجامبدەن و سنوورەكەمان گەشەكردن و بوژانەوەی زیاتر بەخۆوە ببینێت، ئومێدیشى خواست به‌رێوه‌به‌رى نوێى وه‌به‌رهێنانى گه‌رمیان لە كارەكه‌ى سەركەوتوو بێت و بە هەوڵ و كاركردنیان خزمەتی باش بكەن”.\nهونه‌ر مه‌حمود به‌ڕێوه‌به‌رى گشتى وه‌ربه‌هێنانى گه‌رمیان به SNNى راگه‌یاند: ئه‌م پۆسته نوێیه ئه‌ركێكى گه‌وره‌یه و هه‌موو هه‌وڵێك خۆى ده‌دات بۆ چاره‌سه‌ركردنى گرفته‌كانیان له رووى كه‌مى فه‌رمانبه‌ر و دامه‌رزاندنى به‌شى یاسا كه گرنگترین به‌شى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه‌یه‌تى. هه‌روه‌ها ئه‌و گرفتانه‌ى په‌یوه‌ندیان به پڕۆژه‌كانه‌وه هه‌یه به تایبه‌تى پڕۆژه‌كانى نیشته‌جێ بوون كه هه‌ندێكیان دواى ته‌وابوونیان و تێپه‌ربوونى چه‌ندین ساڵ هێشتا وه‌رنه‌گیراونه‌ته‌وه.\nوتیشى “هه‌وڵده‌ده‌ن ئه‌و هه‌ڵه‌و گرفتانه‌ى پێشووتر هه‌بوون له پڕۆژه‌كانى ئاینده‌دا دووباره نه‌كرێنه‌وه، هاوكات ئامانجیان جگه له پرۆژه‌ى نیشته‌جێبوون هێنانى پرۆژه‌ى هه‌مه چه‌شنه له بواره‌كانى گه‌شتوگوزار، پیشه‌سازى كشتوكاڵ و لایه‌نى تر بۆ زیاتر بووژانه‌وى گه‌رمیان”.\nپێشتر له سنوورى گه‌رمیان نیگه‌رانى و گازنده‌ى زۆر له‌سه‌ر پرۆژه‌كانى وه‌به‌رهێنان هه‌بووه به تایبه‌تى پرۆژه‌كانى نیشته‌جێبوون و عه‌لوه‌ى كه‌لار.\nئاسایش دەستبەسەدارگرتنی هەزاران پارچە سكەی ئاسەواری ڕاگەیاند


نەرمەکاڵای تاقیکردنەوەی خێرایی ئینتەرنێت لەلایەن Ookla بۆ ویندۆز و ماک وەشێندرا – کەی ئای تی ئێن\nئەپ و نەرمەکاڵا 11, كانونی دووه‌م 2017\nنەرمەکاڵای تاقیکردنەوەی خێرایی ئینتەرنێت لەلایەن Ookla بۆ ویندۆز و ماک وەشێندرا\nئاشکرایە دەمێکە خزمەتگوزاری ناوبراو بۆ هەردوو سیستەمی ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس بە شێوەی ئەپڵیکەیشن بەردەستە و خەڵێکی زۆر سوودیان لێ وەرگرتووە بۆ تاقیکردنەوەی خێرایی ئینتەرنێتەکانیان لەسەر مۆبایلەکانیان بەڵام بەداخەوە بۆ سیستەمی ماک و ویندۆز هەمیشە دەبواییە لەڕێگەی وێبگەڕەوە ئەم کارە ئەنجام بدەین بەڵام خۆشبەختانە ئەمڕۆ کۆمپانیای Ookla بەفەرمی نەرمەکاڵای تایبەتی بۆ سیستەمی ویندۆز ١٠ و ماک بۆ هەمان مەبەست وەشاند.\nلەڕاستیدا بوونی نەرمەکاڵا و ئەپی لەم شێوەیە بۆ بەکارهێنەران پێویستە چونکە بەکارهێنەران دڵنیادەبنەوە لە خێرایی ئینتەرنێتەکانیان و بە شێوەیەکی دروست خێرایی بەرزکردنەوە و داگرتنی ئینتەرنێتەکانیان دەزانن و بەمەش کۆمپانیاکانی ئینتەرنێت ناتوانن ئەوا بە ئاسانی فێڵ لە بەکارهێنەرانیان بکەن. ئێوەش بفەرموون لەخوارەوە بۆ سیستەمی خوازراو نەرمەکاڵاکە دابگرن.\nکلیک بکە بۆ داگرتنی نەرمەکاڵای SpeedTest بۆ ویندۆز ١٠ لە کۆگای ویندۆز\nکلیک بکە بۆ داگرتنی نەرمەکاڵای SpeedTest بۆ ماک لە کۆگای ماک\nتاگەکان Ookla Speedtest خێرایی


"ڕۆژان" هه‌وڵی کاری پڕۆفشناڵ ده‌دات - Mehr News Agency\n24 reşemiyê 2018 - 08:07\nNews Code 17055\nئاژانسی مێهر، به‌شی کوردی؛ ماوه‌ی چه‌ندین ساڵه که وه‌ک داواکارییه‌کی ڕه‌وا، چینی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردستانی ئێران داوا ده‌که‌ن که مۆڵه‌تی بڵاو بوونه‌وه‌ی ڕۆژانه به حه‌فته‌نامه‌یه‌کی کوردی بدرێت. ئه‌م داواکارییه له دوای چه‌ندین ساڵ پێشوێن که‌وتن، ئه‌مساڵ هاته دی و حه‌فته‌نامه‌ی ڕۆژان بۆ یه‌که‌م جار مۆڵه‌تی بڵاو بوونه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌ی وه‌گرتووه که بڕیار وایه له به‌هاری ئه‌مساڵه‌وه ڕه‌وانه‌ی بازاڕی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی بکرێت.\nقسه و باس له سه‌ر بڵاو بوونه‌وه ڕۆژنامه‌یه‌کی کوردی یه‌کجار زۆره، به تایبه‌ت که بڕێک له شاره‌زایانی ئه‌م بواره له سه‌ر ئه‌م باوه‌ڕه‌ن که بابه‌ته‌کانی ناوچه کوردییه‌کانی ئێران له‌و ئاسته‌دا نییه که بتوانێت هه‌ر ڕۆژ ناوه‌ڕۆکی پێویست به ڕۆژنامه‌یه‌ک پڕ بکاته‌وه.\nهه‌ر به‌م بۆنه‌وه گفتوگۆیه‌کمان له‌گه‌ڵ خاوه‌ن ئیمتیازی ڕۆژنامه‌ی ڕۆژان، به‌ڕێز سلێمان ئه‌ڵامورادی ئه‌نجام داوه که پێشکه‌ش ده‌کرێت.\n* ئێوه یه‌کێک له‌و که‌سانه‌ی که خاوه‌ن ئه‌زموونن له ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی، تکایه سه‌ره‌تا ئاماژه‌یه‌ک بکه‌ن که چون بوو هاتنه ئه‌م بواره و ئیشی ڕۆژنامه‌نووسیتان ده‌ست پێ کرد؟\nله سه‌رده‌می میرمنداڵییه‌وه له دوای کاری ڕۆژنامه‌گه‌ری بووم و حه‌زم لێی بووه. له هه‌مان قۆناغی کۆتایی خوێدن زنجیره‌یه‌ک چیرۆکی فلکلۆری کوردیم کۆ کرده‌وه، که ئه‌مه‌ش هاوکات بوو له‌گه‌ڵ شۆڕشی خه‌ڵکی ئێران دژی شا و دواجار ئاڵۆز بوونی دۆخه‌که و کوردستان و داخستنی زانکۆکانی به‌دوادا هات، منیش که ژن و منداڵم هه‌بوو ناچار بووم بژێوی ڕۆژانه‌ش دابین بکه‌م. هه‌ر بۆیه هه‌رگیز ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌م بۆ نه‌ڕه‌خسا که ئه‌و زنجیره چیرۆکه کوردییه له چاپ بده‌م.\nساڵی ۱۳۶۲ی هه‌تاوی چوومه ته‌له‌فیزیۆنی ئێران و مه‌جالی باشترم به ده‌ست هێنا که زیاتر ئاوڕ له کاری فه‌رهه‌نگی و ڕۆژنامه‌گه‌ری بده‌مه‌وه. من هه‌ر لێره توانیم خوله‌کانی ڕۆژنامه‌وانی به پله‌ی باش ته‌واو بکه‌م. بۆ من ده‌رفه‌تێکی زۆر باش بوو. له بیره‌وه‌ییه خۆشه‌کانیشم له‌م سه‌رده‌مه دیداری مامۆستا هه‌ژار له که‌ره‌ج بوو، له‌م دیدارانه زۆر شت له‌م مامۆستا پایه‌به‌رزه فێر بووم.\nدوای ته‌واو کردنی خولی ڕاهێنانی مێدیایی له ته‌له‌فیزیۆن له به‌شی هه‌واڵی ته‌له‌فیزیۆن ده‌ست به کار بووم، ئه‌وکات هه‌واڵه‌کانی به‌ره‌کانی شه‌ڕی عێراق له دژی ئێران سه‌ره‌کی ترین جۆری هه‌واڵ بوون. منیش خۆم به ده‌یان جار بۆ وه‌رگرتنی هه‌واڵ له‌گه‌ڵ کامێراوانه‌کانی ته‌له‌فیزیۆن چوومه به‌ره‌کانی شه‌ڕ. ئه‌مه‌ش ئه‌زموونێکی یه‌کجار باش بوو، یانی ئێمه به که‌مترین ئاسانکاری و ئامێر هه‌وڵمان ده‌دا له دۆخێکی جه‌نگیدا باشترین جۆری هه‌واڵ بگوازینه‌وه.\nجارێکیان کاتژمێر ۹ی شه‌و له به‌ره‌کانی شه‌ڕه‌وه گه‌یشتمه ستۆدیۆی ته‌له‌فیزیۆنی سنه، ده‌بوایه‌ت سه‌ره‌تا و دوای تێست کردن ڕاپۆرته‌که بڵاو ببوایه‌ته‌وه به‌ڵام چون به‌شی هه‌واڵی ته‌له‌فیزیۆنی ئێران هه‌مان کاتژمێر ۹ بوو، هه‌مان ڕاپۆرت به زیندوویی به باشترین شێوه و به هه‌مان ئه‌و وێنانه‌ی تازه گرتووبمان بڵاو کرایه‌وه، ئه‌مه‌ش ده‌نگدانه‌وه‌ی زۆر باشی هه‌بوو، واتا بوو به سه‌ره‌تایه‌ک له ئه‌زموونی باش بۆ من که چۆن له کاتێکی که‌م ده‌بێت هه‌واڵه‌کان بگوازینه‌وه.\nوه‌ک وتم سه‌ره‌تای هه‌واڵنێری من به ته‌له‌فیزیۆنه‌وه ده‌ستی پێ کرد، ئه‌وکات مه‌جالی ئیمه هه‌ر ئه‌مانه بوون، دواجار من به سه‌رپه‌ره‌شتی باڵای به‌شی هه‌واڵ له ساڵی ۱۳۸۵ له ته‌له‌فیزیۆنی سنه خانه‌نشین کرام. له‌مه به دوا کاتی زیاترم بوو تاکوو بۆ ڕۆژنامه‌گه‌ری ته‌رخانی بکه‌م. هه‌ڵبه‌ت له ساڵه‌کانی ۷۰ی هه‌تاوییه‌وه من له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی سه‌رتانسه‌ری که‌یهان هه‌ر ئیشم ده‌کرد، به‌ڵام له‌مه به‌دوا مه‌جالی زیاترم هه‌بوو، یه‌ک ساڵ و نیو سه‌رپه‌ره‌شتی حه‌فته‌نامه‌ی سیروان بووم. له ۹۲ به‌ملاشه‌وه له حه‌فته‌نامه‌ی ڕۆژان کار ده‌که‌م.\n* گرنگ ترین ڕووداوه مێدیاییه‌کانی ژیانتان چی بوون؟\nمن له زۆر ڕووداودا بووم له گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵی کیمیاباران کردنی حه‌ڵبجه به ده‌ستی ڕژیمی سه‌دام به ڕاسته‌وخۆ به‌شدار بووم، هه‌روه‌ها ڕۆڵی به‌رچاوم هه‌بوو له گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵی ئه‌نفاڵ کردنی کوردی عێراق له مێدیاکانی ئێران. له گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵی کۆچی دوایی مه‌لا مسته‌فا ڕێبه‌ری مه‌زنی کوردی عێراق و گواستنه‌وه‌ی ته‌رمه‌که‌ی بۆ هه‌رێمیش به‌شداریم هه‌بوو.\nئێسته‌ش ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێمه‌وه بۆ لاوی خۆم، هه‌ر ئه‌م ڕێگه‌یه ده‌گرمه به‌ر چون به‌ڕاستی ئیشی من ڕۆژنامه‌گه‌رییه، شتێک که چێژی لێده‌به‌م به ده‌ستی خۆم نییه، هه‌ڵبه‌ت له ژیانیشمدا زۆر گرێ کوێره‌ی کردووه‌ته‌وه. زۆر جار بووه که گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵێکی بچووکی گوندشینێک یان منداڵێک ژیانی چه‌ندین که‌سی یه‌کسه‌ر گۆڕیوه. ئه‌مانه‌ش به‌ڕاستی چێز به‌خشه بۆ ئێمه‌ی مێدیاکار.\nبا ئاماژەش بەم بابەتە بکەم کە ڕۆلی مێدیا ئێرانییه‌کان به تایبه‌ت ڕۆژنامه‌نووسه کورده‌کان له گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵه‌کانی شه‌ڕی ئێران و عێراق به تایبه‌ت شه‌ڕی نێوان هه‌رێم و به‌غدا یه‌کجار به‌رچاو بوو، به‌ڵام به‌داخه‌وه نه‌مدیوه که‌س باسی ئه‌م چینه بکات.\nتیتری یه‌کی زۆربه‌ی مێدیا ئێرانییه‌کان سه‌باره‌ت به هێرشی کیمیایی سه‌دام حسه‌ین بۆ حه‌ڵه‌بجه کاری مێدیاکاره کورده‌کان بوو که دواتر له‌م ڕێگه‌وه میدیا جیهانییه‌کانیش له‌م کاره‌ساته ئاگادار بوونه‌وه.\nهه‌ر ئه‌مانه بووه هۆی ئه‌وه‌ی که فه‌ڕه‌نسا به پشتیوانی ئه‌مریکا ناوچه‌ی دژه فڕین بۆ هه‌رێمی کوردستان جێگیر بکات.\n* وه‌ک خۆشتان ده‌زانن بڵاو کردنه‌وه‌ی ڕۆژنامه هه‌میشه خواستی ڕۆژنامه‌نووسانی کورد بووه، چون بوو توانیتان ئه‌م مۆڵه‌ته بۆ حه‌فته‌نامه‌ی ڕۆژان وه‌ربگرن؟\nڕۆژنامه‌گه‌ری له ئێران له سه‌رده‌می ئه‌زمون و خه‌تای خۆی دایه. هێشتا ئێمه له سه‌ره‌تای به کارهێنانی زانستی ئه‌م که‌رته‌ین. به تایبه‌ت له کوردستان چه‌له‌نجی گه‌وره‌ی له به‌رده‌م دایه. هێزی لاوی باش هاتووه‌ته ئه‌م ساحه‌یه به‌ڵام زانست و ئه‌زموونی باشیان نییه. به‌ش به حاڵی خۆم لام وایه جیهانی مێدیا له‌گه‌ڵ ڕاستییه‌کانی کۆمه‌ڵگا په‌یوه‌ندی هه‌یه و خێرایی و دروست گواستنه‌وه له‌م بواره یه‌کجار گرنگه. له کۆمه‌لگای ئێمه که خواست و بۆچوونی لایه‌نه‌کان جێگه‌ی یاسای گرتووه‌یه‌وه هه‌رجۆره هۆشیار نه‌بوونێک ده‌توانێت ببێته قه‌یرانێک و کێشه‌یه‌ک بۆ کاری مێدیایی. ڕه‌نگه بتوانین بڵێین که چاره‌نووسی ئه‌و ڕۆژنامانه‌ی له‌م ساڵانی ڕابردوو داخران هه‌ر به‌م بۆنه‌وه بوو.\nئێسته ۶ ساڵ له بڵاو کردنه‌وه‌ی ڕۆژان تێپه‌ڕ بووه، هه‌ر له هه‌مان ڕۆژی سه‌ره‌تا که کاک ناسر خالدیان ئه‌م حه‌فته‌نامه‌یه‌ی به ناوی منه‌وه کرد، له بیری ئه‌وه بووم که بیکه‌مه ڕۆژنامه‌یه‌ک و هه‌ر ڕۆژ له چاپ بدرێت. له ئه‌نجامدا ساڵی ۹۵ داوام کرد که ئه‌م کاره بکرێت و مۆڵه‌تم پێبدرێت، جێگه‌ی خۆشحاڵییه که به هۆی پشتیوانی سه‌رۆکی نوێی ئیداره‌ی فه‌رهه‌نگ و ئیرشادی شاری سنه ئه‌م کاره مۆڵه‌تی وه‌رگرت و هیوادارم له سه‌ره‌تای ساڵی داهاتووه‌وه بتوانین ڕۆژانه له چاپی بده‌ین. من له‌م ده‌رفه‌ته سوود ده‌به‌م و له هه‌موو چینی نووسه‌ر و ڕۆژنامه‌نووسی کورد داوا ده‌که‌م که ڕۆژان به هین خۆیان بزانن و بابه‌ته‌مان بۆ بنێرن تاکوو یه‌که‌م ڕۆژنامه‌ی کوردی له کوردستانی ئێران به باشی بڵاو بێته‌وه. پێویسته له کاک عیماد که‌ریمیان سه‌رپه‌ره‌شتی به‌شی کوردی، کاک ناسر کانی سانانی، دوکتور بێهروز خه‌یرییه و دوکتور ئه‌فراسیاب سپاسی تایبه‌ت بکه‌م.\n* ئه‌گه‌رچی ڕۆژنامه خواستی خه‌ڵکی کوردستانه، به‌ڵام بڕێک له سه‌ر ئه‌م باوه‌ڕه‌ن کوردستان توانی ئه‌وه‌ی نییه که بابه‌تی ڕۆژانه‌ی ڕۆژنامه‌یه‌ک به‌رهه‌م بێنێت، ئێوه به‌ڕاستی چ پلانێکتان بۆ ئه‌مه هه‌یه که بتوانن هه‌ر ڕۆژ به‌رده‌وام بن له کاری ڕۆژنامه‌که و بابه‌ت بڵاو کردنه‌وه؟\nڕۆژان ڕۆژنامه‌یه‌کی دوو زمانه‌یه که له ۸ لاپه‌ڕه پێکهاتووه، دوو لاپه‌ڕه‌ی له ئێستادا کوردی ده‌بێت، ئه‌مه‌ش ته‌نیا به‌م هۆیه‌یه که ئێمه که‌می بابه‌تمان به زمانی کوردی هه‌یه. هێشتا ڕۆژنامگه‌ری کوردی به تایبه‌ت به زمانی کوردی له‌م ڕووه‌وه زۆر لاوازه ده‌بێت ئیشی زۆری له سه‌ر بکه‌ین و ئه‌م شتانه به یه‌ک شه‌و به ده‌ست نایه‌ت. هه‌رچه‌ند له چه‌ند ساڵی ڕابردوو کاری زۆر باشیش کراوه وه‌ک به‌شی کوردی ئاژانسی مێهر و کوردپرێس که ئه‌مانه ده‌توانن، یارمه‌تی باشی به‌شی کوردی ڕۆژنامه و حه‌فته‌نامه‌کان بگه‌یه‌نن.\nله ته‌نیشت ئه‌مه‌شدا ڕێخستنی به‌شی زمانی کوردی له زانکۆ کوردستان مه‌جالی باشی بۆ به‌رهه‌م هێنانی بابه‌ت به زمانی کوردی دروست کردووه. ئێمه له ئێسته‌دا ئه‌م دوو لاپه‌ڕه به‌ڕێوه ده‌به‌ین و به‌ڵام هه‌وڵمان ئه‌وه ده‌بێت که له داهاتوودا زیاتری بکه‌ین به پێی کار و پێویست. ئه‌مه‌ش ده‌بێت ئاماژه بده‌م که نه‌بوونی ڕۆژنامه‌ی کوردی له ساڵانی ڕابردوو بووه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی که لاپه‌ڕه کوردییه‌کان که‌متر خوێنه‌ری هه‌بێت و ئه‌مه‌ش کاریگه‌ری له فرۆشی ڕۆژنامه‌که‌دا ده‌بێت بێ گومان. ده‌بێت کاری فه‌رهه‌نگی زۆر له‌م بواره‌دا بکرێت.\nئێمه له دوای ئه‌وه‌یش هه‌ین که له ڕۆژان خولی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی بکه‌یه‌نه‌وه و به‌م شێوه‌ش یارمه‌تی ڕۆژنامگه‌ری کوردی بده‌ین.\nئه‌وه‌ی گرنگه ئه‌م بابه‌ته‌یه که ئێمه دووری بکه‌ین له‌م بابه‌ته که به سۆز و عاتفه‌وه ڕووبه‌ڕووی بابه‌ته‌کان ببینه‌وه، ده‌بێت زۆر عه‌قڵانی بیر بکه‌ینه‌وه تاکوو له کاره‌کانی خۆمان سه‌رکه‌وتوو بین. له یاسای ڕۆژنامه‌گه‌ریدا هاتووه که ئه‌رکی ڕۆژنامه‌نووس هۆشیار کردنه‌وه و به‌رز کردنه‌وه ئاستی هۆشیاری خه‌ڵکه. به‌داخه‌وه زۆربه‌ی بابه‌ته‌کانی مێدیا کوردییه‌کان له‌گه‌ڵ پێویستییه‌کانی ئه‌مڕۆ کۆمه‌ڵگای کوردی یه‌کتر ناگرێته‌وه. ئێمه له لایه‌که‌وه ده‌بێت نیازی خوێنه‌ره‌کان بۆ ئاگادار بوونه‌وه پڕ بکه‌ینه‌وه و له لایه‌که‌وه ئاستی لێکتێگه‌یشتنی به‌رپرسانی چاودێڕی مێدیایی به‌رز بکه‌ینه‌وه و له‌م نێوانه‌دا مامناوه‌ند هه‌نگاو هه‌ڵبگرین. سه‌خته به‌ڵام ده‌کرێت.\n* ڕۆژان به هه‌مان شێوازی پێشوو بڵاو ده‌بێته‌وه یان ئه‌وه‌ی گۆڕانکاریتان له ڕۆژنامه‌که‌دا ئه‌نجام داوه؟\nبێ گومان ناوه‌ڕۆکی ڕۆژنامه و حه‌فته‌نامه جیاوازه له یه‌کتر، روانگه‌ی ئێمه له‌م دۆخه نوێیه به پێی ڕووداوه‌کان ده‌بێت. له حاڵێکدا پێشتر ئێمه زیاتر کاری لێکۆڵینه‌وه‌کان ده‌کرد.\n* چه‌ند هه‌وڵ ده‌ده‌ن که بابه‌ته‌کان به زمانی کوردی بڵاو بێته‌وه؟\nبه پێی ئه‌و مۆڵه‌ته‌ی به ئێمه دراوه ڕۆژان ده‌بێت دوو زمانه بێت. من خۆم پێم خۆشه ۵۰ له سه‌دی کوردی و ۵۰ له سه‌دی فارسی بێت. به‌ڵام ژێرخانی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی له لای ئێمه هێشتا توانی ئه‌وه‌ی نییه که له ئاستی ۵۰ له سه‌دی ڕۆژنامه‌یه‌ک به زمانی کوردی بابه‌ت به‌رهه‌م بێنێت، یه‌ک ڕۆژ و دوو ڕۆژ گرنگ نییه، گرنگ ئه‌وه‌یه هه‌رچی ڕۆژه ئه‌و ئاسته له بابه‌ت بگاته ده‌ستمان. له لایه‌کی دیکه‌وه توانی ماڵی ڕۆژنامه‌که‌ش ئه‌وه‌نده نییه که بتوانێت پاداشت بۆ نووسه‌ر و وه‌رگێڕ دابین بکات. هه‌ر بۆیه له‌م به‌شه له ئێستادا ئێمه توانمان هه‌ر ئه‌مه‌یه و گۆڕانکارییه‌ک ناکرێت تاکوو بزانن داهاتوو چی ده‌بێت.\n* ئێمه له ئێران ئه‌زموونی ڕۆژنامه‌ی پارێزگاکانی دیکه وه‌ک خوراسان و ئافتابی یه‌زدمان هه‌یه که ئێسته سه‌رتانسه‌ری بڵاو ده‌بنه‌وه، چه‌ند ئێوه پلانتان هه‌یه که ڕۆژان ببێته ڕۆژنامه‌یه‌کی سه‌رتانسه‌ری و له‌م ئاسته‌دا بابه‌ت بڵاو بکاته‌وه و به‌م جۆره داواکارییه‌کانی خه‌ڵکی کوردیش زیاتر به گوێی خه‌ڵکی ئێران له پارێزگاکانی دیکه بگه‌یه‌نێت؟\nیه‌کێک له هۆکاره‌کانی په‌ره نه‌سه‌ندنی کوردستان لاوازی په‌یوه‌ندی نێوان ئاڵقه‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردییه له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵات و ته‌نانه‌ت پارێزگاکانی دیکه‌ش. له لایه‌کی دیکه‌وه مێدیا ئه‌رکی ئه‌وه‌شی هه‌یه که ببێته هه‌وێنی ئاشتی و پێکه‌وه کار کردن و ژیان کردن. تاکوو ئه‌مه ڕوو نه‌دات لام وا نییه که هیوایه‌ک به گه‌شه و کردنه‌وه‌ی دۆخی ئابووری و چاره‌سه‌ر بوونی کێشه‌کان ببێت. ئه‌گه‌رچی بڵاو کردنه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌یه‌کی سه‌رتانسه‌ری زۆر باشه به‌ڵام به‌داخه‌وه به‌ستێنه‌کان بۆ ئه‌م کاره بوونی نییه. به‌ستێنه‌کان بۆ قبوڵ کردنی ڕۆژنامه‌یه‌کی کوردی له شوێنه‌کانی دیکه‌ی ئێران زۆر لاوازه، ئێسته ئێمه له سه‌ر ڕۆژئاوای ئێران حسابمان کردووه چون فه‌رهه‌نگ و بۆچوونی هاوبه‌ش له‌م ناوچه‌یه هه‌یه و به‌ڵام هیوادارین که ئێمه‌ش ڕۆژێک به‌و ئاسته له کار و چالاکی بگه‌ین که کوردستانیش وه‌ک خوراسان و یه‌زد بتوانێت ڕۆژنامه‌ی سه‌رتانسه‌ری بڵاو بکاته‌وه. ئێمه لامان وایه که ئه‌م بۆشاییانه ته‌نیا به کاری فه‌رهه‌نگی پڕ ده‌کرێته‌وه.\nگومانی تێدا نییه که کوردستان له ژیانه‌وه‌ی مه‌رجه‌عیه‌تی زانستی ئێران ڕۆڵی یه‌کجار گه‌وره‌ی هه‌بووه به‌ڵام که‌س باسی ناکات. کتێبی قانون له نووسینی ئێبنی سینا دواجار به ده‌ستی وه‌رگێڕێکی کوردی کرایه فارسی چون دقێکی یه‌کجار ئه‌سته‌می هه‌بوو، بۆ ده‌بێت شارۆمه‌ندێکی شیرازی و یه‌زدی و به‌نده‌رعه‌باسی له‌م پێگه‌ی مامۆستایان و زانایانی کوردی ئاگای نه‌بێت؟\n* ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی زیاتر له ۱۰۰ ساڵه ئه‌زموونی کار کردنی هه‌یه، ئه‌م ئه‌زموونه چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن، به تایبه‌ت ئه‌زمونی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی له کوردستانی ئێران؟\nجێگه‌ی خۆشحاڵییه که ئه‌ده‌بیات له نێو کورده‌کان یه‌کجار بڕه‌وی باشی هه‌یه، هۆکاره‌کیشی ده‌یان و سه‌دان شاعر و ئه‌دیب له‌م بواره دایه که کتێبه‌کانیان له‌مڕۆدا له کتێبخانه‌کان هه‌یه. ڕۆژنامه‌گه‌ریش جیا له ئه‌ده‌بیاتی ئێمه نییه، به‌ڵام ڕێگه‌م پێبده‌ن ڕوون تر بۆچوونی خۆم سه‌باره‌ت به ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی ده‌رببڕم؛ بوون و بڵاو کردنه‌وه‌ی ته‌نیا چه‌ند ڕۆژنامه و حه‌فته‌نامه له سه‌رده‌مێکی تایبه‌ت ناتوانێت به ته‌نیا ببێته هۆی شانازی. من ئینکاری ناکه‌م که ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی له سه‌رده‌مه جۆراجۆره‌کان ئاسته‌نگی له به‌رده‌م بووه، وه‌ک چۆن له سه‌رده‌می پاڵه‌وه‌ی هیچ بڵاوکراوه‌یه‌کی کوردی بوونی نه‌بوو، به‌ڵام دوای شۆڕش ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی خوار و ژووری زۆری هه‌بوو که لام وایه زۆربه‌شی بۆ لاوازی چینی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی ده‌گه‌ڕێته‌وه که نه‌یانتوانیوه له‌م ده‌رفه‌تانه ئه‌گه‌رچی بچووکیش بێت به باشی که‌ڵک ببه‌ن و بڵاوکراوه‌که‌یان درێژه‌ی هه‌بێت. ئه‌گه‌ر ده‌یانتوانی دریژه به ژیانی خۆیان بده‌ن بێ گومان ئێسته به‌هێزتر بوون.\nمن له هه‌مان کات له میانه‌ی یادداشتێک به ناوی "هه‌ل و هه‌ڵه‌کانی ڕۆژنامه‌گه‌ری" که له سیراوان بڵاوم کرده‌وه، ئه‌م پریساره‌م ورژاند که بۆچی ده‌بێت شه‌پۆلێک له ڕاگرتن بڵاوکراوه کوردییه‌کان بگرێته‌وه؟ ئه‌گه‌ر له بڵاوکراوه ڕاگیراوه‌کان بڕوانین و له بابه‌ته‌کانیان بڕوانین تێده‌گه‌ین که هه‌مان بڵاوکراوانه له‌گه‌ڵ پێویستییه‌کانی سه‌رده‌می خۆیان یه‌کیان نه‌گرتووه‌ته‌وه. زیاتر له ڕووی هه‌ست و عاتفییه‌وه ئیشیان کردووه. تاکوو ئه‌و کاته‌ی عه‌قڵانییه‌ت جێگه‌ی هه‌ست و عاتیفه‌ی ئێمه نه‌گرێته‌وه ناتوانین باسی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی بکه‌ین. ئه‌مه باسێکی زانستییه که‌سێکی ڕۆژنامه‌نووس چی دیکه که‌سێکی ئاسایی کۆمه‌ڵگا نییه. به تایبه‌ت له ڕۆژنامه‌گه‌ری مۆدڕن باسی زۆر ورد له سه‌ر ئه‌م بابه‌ته هه‌یه که ئێمه ده‌بێت عه‌قڵانی بین و خۆمان له هه‌ست و سۆزی شاعیرانه دوو بخه‌ینه‌وه. ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی دوای خوار و ژووری زۆری مێژووی خۆی، لام وایه ئێسته پێویستی به‌وه‌یه که خولێکی باشی زانستی ڕۆژنامه‌گه‌ری به سه‌ر بکاته‌وه تاکوو به عه‌قڵانییه‌ت ڕووبه‌ڕووی کار و ئه‌رکی خۆی ببێته‌وه.\n* یه‌کێک له کێشه سه‌ره‌کییه‌کانی ڕۆژنامه‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه کێشه‌ی دارایی و دابین کردنی کاغه‌زه، ئه‌م کێشه‌یه چۆن چاره‌سه‌ر ده‌که‌ن؟\nباسی ئابووری مێدیا شتێکی نوێ نییه و فه‌کته‌ری سه‌ره‌کی مانه‌وه‌ی هه‌ر ڕۆژنامه‌یه‌که. له ئێران به‌شێک له تێچووی ڕۆژنامه‌کان وه‌زاره‌تی فه‌رهه‌نگ و ئیرشاد وه‌ک سوبسید و یارمه‌تی له ئه‌ستۆی ده‌گرێت که زۆر که‌مه و هێشتا یارمه‌تی ساڵی ڕابردووشیان نه‌داوه. ڕۆژان ئه‌گه‌رچی به مافی خۆی ده‌زانێت که له یارمه‌تییه‌کانی وه‌زاره‌تی فه‌رهه‌نگ و ئیرشاد سوود ببات به‌ڵام ڕاستی ئه‌وه‌یه که ئێمه بۆ دابین کردنی تێچووی ڕۆژنامه‌که‌مان پێویستمان به شوێنێ دیکه هه‌یه، وه‌ک فرۆش یان وه‌رگرتنی ڕێکلام و هتد. چاوه‌ڕوانی ئێمه‌ش له به‌رپرسان ئه‌وه‌یه که بیر له مانه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی له کوردستان بکه‌نه‌وه. به‌ر له بڵاو بوونه‌وه کۆبوونه‌وه‌م له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی پارێزگای کوردستان به تایبه‌ت پارێزگار بووه و لام وایه بۆچوونی باشیان بۆ گه‌شه کردنی کوردستان هه‌یه.\nهیوادارم که بوونی ڕۆژنامه‌یه‌کی کوردیش له درێژه‌ی هه‌ر ئه‌م بیر و بۆچوونه‌ی خۆیان بۆ گه‌شه‌ی کوردستان ببینن.\n* چه‌ند هه‌وڵ ده‌ده‌ن له‌گه‌ڵ مێدیاکانی هه‌رێمی کوردستان په‌یوه‌ندیتان هه‌بێت و له ڕۆژنامه‌نووسانی هه‌رێمی کوردستانیش بۆ پڕ کردنه‌وه‌ی لاپه‌ڕه‌کانی خۆتان سوود ببه‌ن؟\nبوونی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان سنووره‌کانی تێپه‌ڕاندووه، ئێمه سنوور دانانین، کورده‌کان له هه‌ر کوێیه‌ک بن لامان وایه که ئێرانین و شانازیان پێوه ده‌که‌ین. به‌رهه‌مه مێدیاییه‌کانی هه‌موو کورده‌کان بۆ ئێمه سوژه‌ن و به کار دێن. به تایبه‌ت که ئێسته هه‌ژاریی له بابه‌تی کوردیدا هه‌یه. له‌م ڕووه‌وه ئه‌گه‌ر بابه‌ته کوردییه‌کان له یاساکانی وڵاته‌کمان بگونجێت بێ گومان که‌ڵکی لێده‌به‌ین، وه‌ک ده‌شبینن که ئه‌وانیش زۆر جار بابه‌ته ڕۆژنامه‌یه‌کانی کوردستانی ئێران بڵاو ده‌که‌نه‌وه و کێشه‌یه‌ک نییه.


04/04/2020 155 جار خوێنراوەتەوە\nدوا بەدوای بڵاوبوونەوەی دەنگۆی تووشبوونی کارمەندێکی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی فڕۆکەخانە نێودەولەتی ھەولێر بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە چەند پەیجێکی تۆڕە کۆمەلایەتیيەکان، بەڕێوەبەرایەتییەکە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە.\nلە راگەیەنراوەکەدا ھاتووە،"وەکو بەڕێوەبەرایەتی گشتی فڕۆکەخانەی نێودەولەتی ھەولێر سەر لە بەری ئەم ھەوالانە ڕەتدەکەینەوە و ھاولاتییانی خۆشەویست دڵنیا دەکەینەوە کە بە ھیچ شێوەیەک حالەتی تووشبووی ئەم ڤایرۆسە لە ناو کارمەندانی فڕۆکەخانە بوونی نییە تاکو ئێستا، و بە توندرین شێوە ئیدانەی بلاوکردنەوەی ئەم دەنگۆیانە دەکەین"\nھەروەھا ھاتووە،"داوا لە لایەنی پەیوەندیداریش دەکەین ڕێکاری یاسایی بەرامبەریان بگیرێتە بەر. بۆ ڕاستی ھەر بابەتێک تەنھا پشت بە ڕاگەیاندراوی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی ھەرێمی کوردستان دەبەستین.


لێژنەی پەیوەندییەکان و ڕەوەندی کوردستانی له‌په‌رله‌مانی كوردستان، پەیامێک بە بۆنەی سەردانی قەداسەتی پاپای ڤاتیکان بۆ عێڕاق و هەرێمی کوردستان بڵاو كرده‌وه.\nپەیامێک لە لێژنەی پەیوەندییەکان و ڕەوەندی کوردستانی بە بۆنەی سەردانی قەداسەتی پاپای ڤاتیکان بۆ عێڕاق و هەرێمی کوردستان\nئاشتیخوازان و باوەڕداران\nوەکو لێژنەی پەیوەندییەکان و ڕەوەندی کوردستانی لە پەرلەمانی کوردستان، بەگەرمی پێشوازی لە سەردانی قەداسەتی پاپا بۆ عێڕاق و هەرێمی کوردستان دەکەین.\nبەڕێزیان هەڵگری پەیام و بەهای مرۆڤایەتی بەرزە، لەو باوەڕەداین بە سەردانی بەڕێزیان پەیامی ئاشتی و پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتە جیاوازەکانی کۆمەڵگەی کوردستان و برایەتی نێوان پەیڕەوکارانی ئاینی و ئاینزاکانی هەرێمی کوردستان تۆختر دەبێتەوە.\nهەرێمی کوردستان کۆمەڵگەیەکی بچووکە، بەڵام خاوەنی ئەزموونێکی دەوڵەمەندی پێکەوە ژیانی پێکهاتەکانە، ئەمەش بەشێکە لە کەلتووری سیاسی و چڤاکی گەلی کوردستان بە تێکڕای پێکهاتەکانییەوە. بنەمایەكی جێگیری سیاسەتی حوكمڕانی و ئیدارە دانیشیەتی.\nگەلی کوردستان مرۆڤ دۆست و ئاشتی خوازە، حکوومەتەکانی پێشوو، ڕژێمی بەعس-ی خوێن مژ نەیانتوانی لە ڕێی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەو و ئەنفالکردنی گەرمیانییەکان و بادینان و بارزانییەکان، ئەم بڕوا و قەناعەتە لەم گەلە بستێننەوە.\nئومێد دەکەین کە ئاشتی و پێکەوە ژیان لە سەر تاسەری جیهان بەرپا بێت و ببێت بە بەشێک لە کەلتووری میللەتان.


له‌به‌رده‌م كۆیله‌ی مۆدێرندا - قەڵەم\nئه‌وه‌ی به‌رپرسان كۆمه‌ك ده‌كات، پاسه‌وانه‌كانیانن نه‌ك خۆیان. ئه‌وه‌ی وا ده‌كات دێوه‌كان قه‌ڵه‌و بن ده‌نگده‌ره‌كانن نه‌ك فیرعه‌ونه‌كان خۆیان. ئه‌وه‌ی وا ده‌كات حزبه‌كان له‌سه‌ر پای خۆیان بوه‌ستن هه‌واداره‌كانیانن نه‌ك خۆیان. ته‌نانه‌ت ئه‌وه‌ی به‌رگری له حزب ده‌كات هیچ به‌رپرسێك نین به‌ڵكو ده‌رزه‌نێك ڕۆژنامه‌نوسی ده‌ربار و ده‌نگده‌ری داماو و كۆمه‌ڵه كۆیله‌یه‌ك كه حزب به كه‌رتێك نان و مه‌مره‌و مه‌ژی وه‌ك چه‌ته به‌ری داونه‌ته ناو خه‌ڵك.


بەرەو (٥\_٥) رۆژى ئازادیی رادەربڕین لە کوردستان.\nلەم بەروارەدا رۆژنامەنوسێک لە پایتەختى هەرێمێکى سێ شارییدا، بەدەستى جەلادانى ئازادى و دوژمنانى عەدالەت و یەکسانى رفێندرا و خەڵتانى خوێن کرا، تەنها لەبەر ئەوەى خەون و خولیاکانى باڵاتر بوو لە خەونە و خولیاکانى جەلادەکان، تەنها لەبەر ئەوەى گەرەکى بوو قسە لەسەر هەموو شتێک بکات، دەمیان پڕ گوللە کرد!\nلە 5/5/2010 مەرگەوەرەکانى تاریکى چاویان چویە سەر رووناکیەک کە پەیامى رووناکى و بەختەوەرى و خۆشبەختى لە کۆڵى خۆى بۆ برا بچوکەکانى هەڵگرتبوو،لە رۆژێکى رۆشندا و لەبەردەم کۆلیژەکەى و لەبەرچاوى هەموو خوێنکاران و پاسەوانانى کۆلیژ (سەردەشت عوسمان )ى بیست و سێ بەهارییان بەزۆر راپێچى مەرگ کرد و جارێکیتریش بە هەموو دنیایان گوتەوە کە ئیتر دەسەڵاتى سیاسى لە کوردستان لەگەڵ ئازادى بیروڕا زۆر ناکۆک و ناتەبایە، بەدەرکەوتنى کەسانى ئازاد و سیماکانى ئازادى هەست بەنەمان و ئاوابوونى خۆیان دەکەن،بۆیە پەلامار دەدەن!\nئەوان ویستیان دەمى گەنجێک ببەستن،بەڵام هەمومان هاوارمان کرد تا گوێچکەکانیان ئازارى پێگەیشت ئیتر دوایى ئەو بەروارە رامانهێنان لە بیستنى کۆمەڵێک رستە کە پێشتر نەیانبیستبو بەڵکو بەبیستنیان توشى هستریا دەبون، ئەوان ویستیان سەردەشت نەمێنێت،بەڵام هەمومان بوین بە سەردەشت و پێمان گووتن هیچ کەس و شتێک نیە کە لاى ئێمە پیرۆز و مقدس بێت و هەموو شتێک و کەسێک دەبێت قسەى لەسەر بکرێت، ئەوان ویستیان بەر بە خەون و خەیاڵاتى قەڵەم بەدەستێک و رۆژنامەنوسێکى مەملەکەتێکى قەتیس بەبوو لە ترس و تۆقاندن بگرن،بەڵام خۆشبەختانە هەموومان قەڵەمەکانمان تیژتر کردەوە تا پەیامە تەواونەکراوەکانى سەردەشت تەواوبکەین و رۆحى بۆ هەمیشە شاد بکەین،ئەوان ویستیان بەر بە ئازادى بیروڕا بگرن،بەڵام هەر سەردەشت خۆى لە خۆییدا بوو بە رەمزى رادەربڕین و سەرەتایەکى بەهێز بۆ (نا)ووتن.\nئەم رۆژانە ساڵێک بەسەر قرتاندنى گوڵێک تێپەڕ دەبێت کە بەدەست دوژمنانى ئازادى تیرۆرکرا ، ئیتر شانازییەکیش بە ئەمن و ئاسایش و ئازادى پایتەختى هەرێمەکەیان نەمایەوە ، دواجاریش سەردەشت بە چاونەترسى و گوێنەدان بە هەرەشە و گورەشەکانیان پێى گوتن: ئەگەر ئێوە بەرگەى دێرەکانى من نەگرن کە لەوپەڕى دڵسۆزیمەوە دەینوسم ، ئیتر کەواتە ئێوە هیچ نین و بە کزە باییەک دەرۆن و نامێنن وەرن ئەو کارە بکەن تا ماهیەتەکەیان باشتر دەرکەوێت ، بەداخەوە ئەو کارەیان کرد و بچوکى خۆیان سەلماندەوە .\nسەردەشت عوسمان، بە مەرگەکەى وەزعیەتێکى لە کۆمەڵگاى کوردستان دورستکرد کە هەمومان بێ جیاوازى بە ئازادى کەمتر رازى نابین،بە کەمتر لە یەکسانى و عەدالەتى کۆمەڵایەتى رازى نابین، رازى نابین بەبەرچاوەکانمانەوە سەروەت و سامانى ئەو وڵاتە بە تاڵان ببەن و نوسین و قسەکردنیشمان پێ رەوا نەبینن، رازى نابین سات و سەودامان پێبکەن، رازى نابین..... .\nسەردەشتى هەمیشە زیندوو، بەوپەڕى دڕندەیى و لەحاڵەتێکى بەربەریەتدا تیرۆرکرا ،بەڵام ئەمە خاڵى کۆتایى نەبوو ، دەسەڵاتى سیاسى لەرێگاى کۆمیدیایەک بەناوى( لیژنەوە ) پەیامێکى مەترسیدارى بۆ هەموو نوسەران و رۆژنامەنوسان و ئازادیخوازان نارد، بەڵام خۆشبەختانە نەک پەیامەکە نەگەیشت بەڵکو ئەو ( تیرۆریستە )لاى هەموان خۆشەویستر بوو و هەموان ئامێزیان بۆ باوەشى میهرەبانى ئەو ( تیرۆرستە ) شیرنە کردەوە، ئیتر پاکى و بەرائەت و راستگۆیى سەردەشت لاى خەڵک زیاتر رۆشن بویەوە و دەرگاى لەسەر کۆمەڵێک بابەت کردەوە کە بەڵگە و دیکۆمێنتى دایە دەست هەمووان بۆ قسەکردن و گفتوگۆکردن و داکۆکى زیاتر لە سەردەشت و ئازادى.\nئیستا سەردەشت لەناوماندا نیە،بەڵام وێنە و پەیام و پێکەنین و زەردەخەنە شەرمنەکانى لەنێو کوچە و کۆڵان و شار و و ماڵەکانمان دێن و دەچن و بۆ هەمیشە لەنێو دڵ و دەروونى ئازادیخوازان و رۆژنامەنوسان بە زیندوویى دەمێنێتەوە.\nئەوان وویستیان ئازادى لە رێگاى سەردەشتەوە تیرۆر بکەن ، بەڵام سەردەشت و ئازادى بوون بە دوو ناوى لەیەک جیانەکراوە بۆ هەتا هەتایە و سەردەشت بوو بە دەروازەیەکى گەورە بۆ گەیشتنى خەڵکى کوردستان بە ئازادى.\nبژى سەردەشت ، بژى سەردەشت ، بژى ئازادى !


له نێوخۆی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، چۆن به‌ره‌و یادی 25ساڵه‌ی شه‌هیدبوونی د.قاسملوو بچین؟ قادر وریا\nله 22ی پووشپه‌ڕی داهاتوو دا(که‌متر له مانگێکی دیکه) 25سال به سه‌ر تیرۆری د.قاسملوو‌و هاوڕێیانی به ده‌ستی رێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا، راده‌برێ. 22ی پووشپه‌ڕ، ئه‌و ڕۆژه‌یه که د.محه‌ممه‌د سه‌دیق که‌بوودوه‌ند\nچه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له په‌یامێکی تایبه‌ت دا له به‌ندیخانه‌ی ئێوینه‌وه،به ڕۆژی دژایه‌تی له گه‌ڵ تیرۆری ده‌وڵه‌تی ناودێری کرد.\nله نیوه‌ی دووهه‌می ده‌یه‌ی90ی هه‌تاوییه‌وه، خه‌ڵکی کوردستان به تایبه‌تی له هیندێک شار و ناوچه‌کان، به مانگرتنی گشتی و داخستنی دوکان و بازاڕ، له‌م ڕۆژه دا بیزاریی خۆیان له تیرۆری ده‌وڵه‌تی و وه‌فای خۆیان بۆ ئه‌م ڕێبه‌ره شه‌هیده پێشان ده‌دا. به‌ڵام دام‌و ده‌زگای سه‌رکوتی ڕیژیم،به که‌لکوه‌رگرتن له هه‌ڕه‌شه‌و سزای جۆراوجۆر، سال به ساڵ توندتر به‌ره‌وڕووی ئه‌و خه‌ڵکه ده‌بوونه‌وه که به‌شداری ئه‌و مانگرتنه گشتیه ده‌بوون‌و تێچووی ئه‌م جۆره ناره‌زایه‌تیده‌ربڕینه‌یان جاربه‌جار پتر ده‌برده سه‌ر. ساڵانی دواتریش ڕێزگرتن له‌و ڕێبه‌ره شه‌هیده‌و بیزاری ده‌ربڕین له کۆماری ئیسلامی له رۆژی تێرۆری ئه‌و ڕیبه‌ره کورده دا،به شیوه‌ی دیکه دریژه‌ی هه‌بووه. به‌ڵام ئاشکرایه شوێنه‌واری زاڵبوونی سه‌رکوت‌وکه‌شوهه‌وای ئه‌منییه‌تیی ئێرانی پێوه دیار بووه.\nئه‌م یاده(تیرۆری د.قاسملوو) هه‌ر ته‌نیا هی دیموکراته‌کان نییه‌و خه‌ڵکێکی زۆر له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگران و تیکۆشه‌رانی حیزبی دیموکرات هۆگر‌و لایه‌نگری ڕێگا‌و ئامانجه‌کان وکه‌سایه‌تیی ئه‌و ڕێبه‌ره گه‌وره‌یه‌ن‌و هه‌ر له‌و کاته دا،ده‌یانه‌وێ له ده‌رفه‌تی گونجاودا کارنامه‌ی تیرۆریستی‌و سه‌رکوتکه‌رانه‌ی کۆماری ئیسلامی مه‌حکووم بکه‌ن. هه‌ر وه‌ها ئه‌م ڕۆژه‌و ئه‌م یاده له مێژ ساڵه تیکه‌ڵ به جۆرێک له ناره‌زایه‌تیده‌ربڕینی هێمنانه‌ی خه‌ڵکی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان بووه. بۆیه جێی خۆیه‌تی له بازنه‌یه‌کی گه‌وره‌تردا قسه له چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی ساڵانه‌ی ئه‌م یاده بکرێ وله به‌ر ڕووناکایی ئه‌زموون و ئیده‌ی جۆراوجۆر،کرده‌ییترین‌و گونجاوترین پێشنیاره‌کان بۆ چۆنیه‌تیی به‌ڕیوه‌بردنی یادی 25ساله‌ی تیرۆری د.قاسملوو ئاماده بکرێ.\nشاراوه نییه که باسکردن له چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م یاده، باری ئه‌منیه‌تیشی هه‌یه که بێگومان،ره‌چاوکردنی پێویسته.به‌لام هه‌ر له‌و کاته‌دا،هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌زموونه‌کانی ڕابردوو، لێکدانه‌وه‌ی دروستی بارودۆخی نیوخۆی ڕۆژهه‌لاتی کوردستان،کۆکردنه‌وه‌ی زانیاری له سه‌ر تاکتیکه‌کانی ده‌زگای سه‌رکوتی ڕێژیم،ئالوگۆڕی بیروڕا له باره‌ی که‌موکوڕییه‌کانی رابردوو وخستنه‌رووی ئیده‌ی داهینه‌رانه‌ش به‌شێکن له پێویستییه‌کانی به‌ڕێوه‌بردنی سه‌رکه‌وتوانه‌ی ئه‌م یاده.\nله‌م ڕوانگه‌یه‌وه،هاوفکری له نێوان هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی گرنگی به‌م یاده ده‌ده‌ن، به پێویست ده‌زانم. ورووژاندنی ئه‌م باسه‌و هینانه‌گۆڕی ئه‌م پرسیاره‌ی سه‌ره‌وه له تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا، یارمه‌تیمان ده‌دا کارێک که پێوه‌ندیی به ژماره‌یه‌کی زۆری خه‌ڵکه‌وه هه‌یه، نه‌ک له بازنه‌یه‌کی بچووک،به‌لکووله‌به‌ر رووناکایی باس وبیروراگۆڕینه‌وه‌یه‌کی خه‌سارناسانه وداهێنه‌رانه دا، بڕیاری له سه‌ر بدرێ. به‌و هیوایه‌ی به هاوفکری و هاوبه‌شیی دلسۆزانه‌ی هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌م یاده لای ئه‌وان،گرنگی و جێگایه‌کی تایبه‌تی هه‌یه، ئه‌مساڵ به شێوه‌یه‌کی دیارتر،بیره‌وه‌ریی 22ی پووشپه‌ڕ له نێوخۆی ولات دا به‌ڕێوه ببه‌ین.\nجێگای وه‌بیرهێناه‌وه‌یه که‌سانێک که پێشنیار و ئیده‌یه‌کی تایبه‌تیان هه‌یه و به هۆی ئه‌منیه‌تی نایانهه‌وێ له شوێنی گشتی دا باسی بکه‌ن، ده‌توانن بۆ ڕێبه‌ری و ڕێکخستنه‌کان و راگه‌یه‌نه‌کانی حیزبی دیموکراتی بنێرن تا به تێبینییه‌وه باسیان لێ بکرێ و بڕیاریان له سه‌ر بدرێ.\n26ی جۆزه‌ردانی 1393\n16ی ژوئه‌نی 2014


قاچاخچییەک کچە سویدییەکەی لە داعش ئازادکرد نەوەک هێزە کوردییەکان - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nوێنە: HASAN SARBAKHSHIAN\nقاچاخچییەک کچە سویدییەکەی لە داعش ئازادکرد نەوەک هێزە کوردییەکان\n١٤٠٠٠ دۆلاریان لە هەولێر بە قاچاخچی داوە\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 21 december 2016 kl 14.21\nئەو کچە ١٦ ساڵەی ئەمساڵ لە دەست ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش ئازاد کرا لە ڕێگەی قاچاخچییەکەوە ئازاد کراوە نەوەک هێزە کوردییەکان وەک پێشووتر لە دەزگاکانی ڕاگەیاندنەوەی بڵاو کرابووەوە.\nئەمشەو لە بەرنامەی دۆکومێنت ئینیفرۆن (Dokument inifrån) لە کەناڵی یەکی تەلەفزیۆنی سوید (SVT 1) دەتوانن بەڵگە فیلمێک لەسەر چۆنێتی ئازادکردنی ئەو کچە تەمەن ١٦ ساڵە لەدەست ڕێکخراوی تیرۆریستی دەوڵەتی ئیسلامی بە داعش ناسرا پەخش دەکرێ. جێگەی باسە دایک و باوکی ئەو کچە لە ڕێگەی پارەیەکی زۆرەوەکە لە عێراق بە قاچاچییان داوە توانیویانە کچەکەیان ئازاد بکەن. پیشووتر دەزگاکانی ڕاگەیاندنی سوید بڵاویان کردبووە کە هێزە کوردییەکان ئەو کچەیان ئازاد کردووە.\nلە بەڵگە فیلمەکەدا دایک و باوکی ئەو کچە باس لەوە دەکەن پێش ئەوەی ئەوان هەولێر بەجێبهێڵن لە یەکێک لە هۆتێلەکانی ئەو شارەدا ( ١٤٠٠٠) چواردە هەزار دۆلاریان بە قاچاخچییەکەداوە. ئەو قاچاخچییە هەمان کەس بووە کە چەندین کچی دیکەی ئێزی لە دەست داعش ئازاد کردووە. ئەو ژن و پیاوە چەند جارێک بۆ سۆراغکردنی کچەکەیان سەردانی کوردستانیان کردووە و زانیاریان کۆکردۆتەوە هەتاوەکو بتوانن کچەکەیان ئازاد بکەن. جێگەی باسە کچە هەر خۆی نەبووە بەڵکو ئەو ماوەی لە ژێر دەستی داعش بووە منداڵێکیشی بووە.\nهاوکات ئاماژە بەوە دەکرێ کە دوو جار هەوڵی ئازاد کردنی دەدرێ بەڵام شکستی هێناوە. هاوکار دوان جار ئازاد دەکرێ و دەگەیەندرێتە ناوچەکانی ژێر دەستی پێشمەرگە، پاشان لەلایەن پۆلیسی ئاسایشی کوردستانەوە بۆ ماوەی هەفتەیەک دەخرێتە ژێر چاودێری. هەروەها ئاماژە بەوە کراوە کە بەباشی لەلایەن پۆلیسی ئاسایشی کوردستانەوە مامەڵەی لەگەڵدا کراوە. بەڵگە فیلیمکە یان دۆکومێتار فیلمەکە ئەمشەو کاتژمێر ٢٠:٠٠ لەکەناڵی یەکی تەلەفزیۆنی سوید بڵاو دەکرێتەوە.\nدەرهێنەری فیلمەکەش سانا کلینگهۆفەر باس لەوە دەکات کە ئەمە تەنها یەکەم حاڵەتی ئاشکرایە کە کەسێکی سویدی لەلایەن خێزانەکەوەیە لەدەست داعش ئازاد بکرێ.\nکچێکی سویدی ناو ڕیزەکانی داعش گەیشتووەتە کوردستان\nهێزێکی کوردیی کچێکی سویدیان لەدەست داعش ڕزگار کرد


پەتیخوازی لە زمانی كوردیدا له سه‌ره‌تاوه تا 1970 - گۆڤاری توێژەر\nپەتیخوازی لە زمانی كوردیدا له سه‌ره‌تاوه تا 1970\nPurism in Kurdish Language\nQais Kakl Tawfiq, Bahry Latif Yahya\nبابه‌تی پەتیخوازی لە باشووری كوردستاندا له ئاستى هۆشیاری و باوه‌ڕی نه‌ته‌وه‌ییدا بووه؛ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كاردانه‌وه‌ی بارودۆخی سیاسيی كورد ده‌نوێنێت. ئەگەرچی به‌ر له‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه بە تەواوی گشت ڕەهەندەكانی زانستییانە.و پەیوەست بە ڕێبازی لێكۆڵینەوه‌ی زانستی و لەسەر بنەمای تیۆری تەواو شی.نه‌كرابێته‌وه. ئەم لێكۆڵینه‌وه‌يه, به‌ده‌ر له هه‌ست و سۆزی نه‌ته‌وه‌یی، وه‌ك بابه‌تێكی ئه‌كادیمی، پشتی به بنه‌ما ئامارییه‌كان به‌ستاوه بۆ شی.كردنه‌وه‌ی دیارده‌كه و خستنه‌ڕووی ڕێژه‌ی هه‌ڵكشان و به‌ره‌وپێشچوونی په‌تیخوازی له زمانی كوردیدا. سنوورى كاركردنی لێكۆڵينه‌وه‌كە, هه‌و‌ڵه‌كانی بزوتنەوەی پاراوكردن له سنووری جوگرافی باشووری كوردستان ده‌گرێته‌وه، به‌هۆی ئه‌وه‌ی, كه بزوتنه‌وه‌ی په‌تیخوازی له‌م ناوچه‌یەدا سه‌ری هه‌ڵداوه و چالاكتریش بووه له به‌شه‌كانی تری كوردستان.\nپه‌تیخوازی له زمانی كوردیدا سه‌ركه‌وتنی زۆری به‌ده‌ست هێناوه، به‌پێی ئه‌و ئاماره‌ی به‌ده‌ست هاتووه، تاكو ساڵی (1970) ده‌گاته سه‌رووی ڕێژه‌ی (90%)ی وشه‌ی په‌تی، گه‌رچی له قۆناغه‌كانی به‌ر له سه‌رهه‌ڵدانی په‌تیخوازی ڕێژه‌ی و‌شه‌ی په‌تی له خوارووی (50%)دا بووه.\nوشە كلیلیەكان: پەتیخوازی، پەتیكردن، پاراوكردن، پاڵاوتن، پلانی زمانی و سیاسەتی زمان.\nهذه الرسالة الموسومة بـ (التطھیر في اللغة الكوردية), دراسة لمحاولات حركة التطھیر في اللغة الكوردية (منذ لبداية ــ 1970), تخصص جنوب كوردستان, بسبب ظهور هذا الاتجاه في هذا الجزء من كوردستان وفاعليته. محاولة للحصول على مدى وضوح اللغة الكوردية وإظهار دور هذا الاتجاه في توسيع المعجم الكوردي وتطويره حسب المراحل التأريخية وفي إطار التغييرات والأحداث في المنطقة. وفي هذا اعتمدت على المنهج الاحصائي بهدف الوصول إلى نتائج علمية ومنطقية حسب (نهج) التحليل الوصفي.\nتتكون الرسالة من المقدمة و اثنین فصول والخلاصة وأهم الاستنتاجات التى توصلت إليها وقائمة بأسماء الكتب والمراجع التي اعتمدت مع الملحقات. خصص الفصل الأول لعرض اللغة وحركة الفصاحة (منظور تأريخي) كفصل نظري في البحث, المحور الثانی محاولة للوصول إلى حقيقة ظهور التطھیر بين آراء متنوعة مع تحديد أهم دوافع وأزمنة بدء التطھیر اللغة. أما في فصل أوخری، قسم حركة التطھیر حسب اهم الاحداث التأريخية في المنطقة إلى ثلاث مراحل ـ المرحلة الأولى مابين (1918ــ 1939), والمرحلة الثانية مابين (1939 ــ 1958). والمرحلة الثالثة, هي مرحلة تثبيت التطھیر وتقع مابين (1958ــ 1970) وفي نهاية كل مرحلة استخدم الاحصاء ونسبة شكل الكلمات المستخدمة في عدد من الجداول والخططات. وفي نهاية الرسالة قدم أهم النتائج التي توصلت إليها تحاليل البحث.\nThis research which is titled (Purism in Kurdish Language), sheds light on the attempts on the purification of Kurdish Language from beginning till 1970; this research is specific to the Kurdish Language in the Southern part of Kurdistan (Iraqi Kurdistan).\nThis research attempts to illustrate the extent of the purification of the Kurdish language and to demonstrate the role of this movement in the development of Kurdish language and culture. In order t o reach an academic conclusion, this research is based on statistics and the use of descriptions of analysis methods.\nThis research consists of an introduction and two chapters with a conclusion and appendices.\nThe first chapter is devoted to a historical review of the language and trends of purification. This is part of the theoretical review for the research which contains various sections.\nThe second chapter involves the way how purism became a phenomena, according to the most important historical events in the area, this trend has been classified in three stages: the first stage, which covers the period between 1918 – 1939, the second stage includes the period between 1939 – 1958 and the third stage between 1958 – 1970 which is the period that purism settled and was established in the Kurdish Language. Each stage is illustrated by statistics, percentages and figures of the quantity of pure Kurdish words and foreign words which have been used in writing and publications.\nConclusions were reached using all the illustrated facts and the research data.\nسەرچاوەکان │ References\n- ئەوڕەحمانی حاجی مارف (1977), وشە ڕۆنان لە زمانی كوردیدا, چاپخانەی كۆڕی زانیاری كورد, بەغداد.\n- تۆفیق وه‌هبی (1943)، ده‌ستوری زمانی كوردی، گۆڤاری. ده‌نگی گێتی تازه، ژماره (2)، به‌رگی یه‌كه‌م.\n- حه‌مه ئه‌مین قادر(كاكه‌ی فه‌لاح) (1978), كاروانی شیعری نوێی كوردی، به‌رگی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی كۆڕی زانیاری كورد، به‌غدا.\n- ڕه‌شید نجیب (1947)، نووسینی كوردی، ــ گۆڤاری گه‌لاوێژ، ساڵی هه‌شته‌م، ژ. 12، كانونی یه‌كه‌م.\n- عه‌بدوڵڵا حوسێن ڕه‌سووڵ (2015)، چه‌ند باسێكی وردی زمانه‌وانی ــ كوردی، به‌رگی یه‌كه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی هێڤی، هه‌ولێر.\n- عه‌بدوڵڵا زه‌نگه‌نه (2000)، ژیانه‌وه شوێنی له ڕۆژنامه‌نووسیی كوردی (1924 ــ 1926)، ده‌زگای چاپ و بڵاوكراوه‌ی موكریان، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده، هه‌ولێر.\n- فاروق عه‌لی عومه‌ر (2001)، ڕۆژنامه‌گه‌ری كوردی له عێراقدا، (به‌راییه‌كان 1914ــ 1939)، وه‌رگێڕانی: تاریق كارێزی، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی موكریان، هه‌ولێر.\n- محه‌مه‌د دلێر ئه‌مین مصری (2004)، ڕۆژنامه‌نووسی كوردی و بزوتنه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی له سایه‌ی یه‌كه‌مین ده‌سه‌ڵاتی سیاسی كورددا له مێژووی هاوچه‌رخدا (1922 ــ 1924)، چاپخانه‌ی ئۆفسێتی ژیر، سلێمانی.\n- مه‌حموود زامدار (1987)، ده‌وری ڕۆژنامه‌گه‌ریی كوردی له ژیانی ڕۆشنبیری كۆمه‌ڵایه‌تی گه‌لی كورد، گۆڤاری: رۆشنبیری نوێ، ژماره (113).\n- مەسعوود محەمەد (2011)، هه‌ندێ بابه‌تی زمان و ڕێنووسى كوردى, چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ئاراس، هه‌ولێر.\n- نگار داوری اردكانی (1387), سره‌گرایی زبانی، چاپ اول، انتشارات هرمس، تهران.\n- هیمدادی حوسێن (2010)، ڕۆژنامه‌وانیی كوردی ــ گۆڤاری هیوا (1957ــ 1963)، به‌رگی یه‌كه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ئاراس، هه‌ولێر.\n- هێمن (1984)، تاریك و ڕوون، چاپی دووه‌م، بنكه‌ی پێشه‌وا.\nپێشكه‌وتن، 1920، ژ(30).\nتێگه‌یشتنی ڕاستی، 1919 ژ(63).\nژیان، 1932، ژ(326)،\nژیانه‌وه، 1925، ژ(31)،\nژیانه‌وه 1925، ژماره (36)، ساڵی یه‌كه‌م،20ی ئابی\nژین، ژماره (15)، مارسی1919.\nزاری كرمانجی، - 1926. ژماره (4)، 19ی ره‌بیع الاول1345\nزاری كرمانجی، ژماره (5)، 17ی ره‌بیعی دووه‌می 1345ھ ــ 1926.\nگه‌لاوێژ، ژماره (1) ،ساڵی یه‌كه‌م، 1939.\nگه‌لاوێژ، ژماره (3) ،ساڵی یه‌كه‌م، 1939.\nگه‌لاوێژ، 1942، ژماره (7 ــ 8).\nگه‌لاوێژ، 1943، ژماره (8) .\nهیوا، 1958 ژماره (2).\n- Amir Hassan Pour (1992), Nationalism And Language In Kurdistan(1918- 1985), phd., Mellen Reseach University Press, Sanfrancisco.\n- David Crystal (1992), The Cambridge Encyclopedia To Language. Cambridge.\nGeorge Thomas (1991), Linguistic Purism, London.\n- Jamal Jalal Abdulla (1980), Some Aspects Of Language Purism Among Kurdish Speaker, University Of York.\n- Trask, R. Larry (2007), Key Concepts In Language And Linguistics. London.\n- Van Der Sijs (1999), Nicoline (Ed.). Taaltrots. Amsterdam: Uitgeverij Contact.


هووكاره‌یل پشتگیرى نه‌كردن پۆسته‌یل باڵاى ژن له‌عراق - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nهووكاره‌یل پشتگیرى نه‌كردن پۆسته‌یل باڵاى ژن له‌عراق\nچه‌وه‌ڕى بكه‌ید، به‌ڵكوو ئه‌و گه‌وراییه وه‌هه‌وڵ و ته‌قلا و كارو شه‌ونه‌خه‌فى و باوه‌ڕ ته‌واو تیه‌یگه ده‌س له هه‌ر مه‌یدانیگه‌وه ك بایه‌سه خه‌بات ئه‌ڕاى بكه‌ید و له‌هه‌مان وه‌خت وه نیه‌ت پاك توایگ. ك بیگومان دویاخریش له‌وه‌ختیگ بایگه ده‌س رووشنایى وه‌رفراوانیگ دیریگ و زه‌مینه‌ى خوه‌شیگ چه‌سپنیگ ئه‌را وه‌كارخستن هویر و كرده‌وه‌یل خاسیگ وه‌جووریگ خزمه‌ت بڕه‌سنیگه مه‌ردم، وه‌لى گوناه و تاوان له‌یرا ئه‌وه‌سه له‌ى ڕووژه‌یله ئه‌و گه‌ورایى و پله‌و پایه له‌كوورا هاوریا له‌ناونى شه‌و و ڕووژیگ و هه‌ر وه‌چه‌و پرتاننیگ گشت چشتیگ جى وه‌جى كریاو ریكخریا ك له‌ده‌یشته‌وه ریك وپیكه‌و له‌ناوه‌وه هویچ جه‌وهه‌ریگ نه‌یریگ.\nوه‌ل ئه‌وه‌یشا دوینید دیموكراسى و دادپه‌روه‌رى و یه‌كسانى له‌ئه‌رك و هه‌قه‌یل له هویچه‌وه دروس نیه‌وگ، به‌ڵكوو پرووسه‌یگ وه‌ره‌ده‌وامه‌و كه‌مه كه‌مه دروس بووگ و گشت قوناغیگ تواوكه‌ر ئه‌واكه‌س وه‌گووره‌ى وه‌خت، ك بیگومان یه‌یش له‌بان نه‌زه‌ریه‌یل زانستى نه‌ك له‌بان قسه‌و قه‌وڵداین بى بنه‌ما.\nجویر ئه‌وه‌ك ئاشكراس، تاریخیگ هه‌س ك شوونه‌وارى مینیگ و ڕووشنهویرى گشتى و هوشیارى و خاسى و خراوى له‌بان گشت هاوكیشه‌یگ هیلیگه جى وه‌ل ئه‌وه‌ك كوومه‌ڵگا دیریگه‌ى له ئه‌قڵیه‌ت و دید و باوه‌ڕ له‌باوه‌ت مه‌سه‌له‌یل فره‌یگ و له‌ژیر كاریگه‌رى هووكاره‌یل جووراوجوور و له‌وانه‌یش هویره‌یل جیاجیاو ئایدۆلۆجیاو چشته‌یل تر بیجگه چه‌مگه‌یل گرینگ و ده‌سمیه‌تده‌ر ئه‌را هه‌ر پرووسه‌یگ ك ڕویده‌یگ له‌مه‌یدانه‌یل ئاشكرا. ئمجا ئه‌گه‌ر وه‌ته‌واوى له‌باوه‌ت ژنه‌وه هویره‌و بكه‌یم وه‌گووره‌ى ئه‌و هووكار و هاوكاریه‌یل گرینگ یاموهمه ئه‌را ده‌سنیشانكردن پله‌و پایه‌ى له‌ناو كوومه‌ڵگا، ئه‌وه تویه‌نیم تاریف و شیه‌وكردن ئه‌و چشته بكه‌یم ك كوومه‌ڵگا باوه‌ڕ وه‌پى دیریگ وه‌بى هویچ كاریگه‌رییگ ده‌ره‌كى و ئه‌وه‌ك ئه‌نجامى ده‌یگ له‌بان ئى گووشه‌ى زه‌ویه ك تویه‌نیم بویشیم وه چه‌وه‌اشه‌وه باس كریه‌یگ له‌لایه‌ن به‌عزیگ له‌لایه‌نه‌یله‌وه، ك بیگومان نیه‌وگ وه‌ل كیشه‌ى ژنه‌یلا مامڵه‌ى نایه‌كسانى بكریه‌یگ دویر له واقع كوومه‌ڵگا.\nئه‌گه‌ر سستم حوكمیش هه‌ر سستمیگ بووگ و سه‌قامگیر نه‌وگ له بنیات و سروشتى، یا له‌هه‌ر لایه‌نیگ چاره‌نویسازه‌وه ك یه‌كیگه له‌هه‌وه‌جه‌یل سه‌ره‌كى ئه‌را دابینكردن ژیان گشت كوومه‌ڵگا، ئایا ئه‌و كوومه‌ڵگا بووگه كوومه‌ڵگایگ نموونه‌یى و له‌هه‌مان وه‌خت یه‌كسانى و دادپه‌روه‌رى كوومه‌ڵایه‌تى له‌تى وجوود داشتووگ و له‌وانه‌یش هه‌ق ژنه‌یل؟ ئمجا ئایا ك گووش ده‌یگه ئى جووره فكره‌ى داواكریاگیگ ك له‌ورانوه‌ر ژن وژدان باریگه كار؟بیگومان ئه‌گه‌ر بایگ و به‌روارد یا مقارنه‌ى ئه‌و چشته‌یله بكه‌یم ك قه‌واره‌یل سیاسى پیشكه‌شى كردنه له‌وه‌خت دامه‌زرانن حكوومه‌ت تازه دویاى چه‌وه‌ڕیكردن فره‌یگ و دویاى زیاتر له هه‌یشت مانگ ئه‌و مه‌سه‌له، ك دیاردا چوین كاندیده‌یل خوه‌یان ده‌سنیشان كردن ئه‌را وه‌رگرتن پۆسته‌یل وزاره‌ت، ئه‌وه ئاست باوه‌ڕ راسه‌قینه‌ى ئه‌و قه‌واره‌یله ده‌رهه‌ق وه تواناى ژنه‌یل تیه‌یگه ده‌سمان وه‌بى ده‌سكارى و جوانكارى و ئه‌گه‌ر گووش به‌یمنه قسه‌و قه‌وڵه‌یلیانیش ئه‌وه نسبه‌ى ژن نیه‌چه‌سپیه‌یگ له پرووسه‌ى سیاسى و ده‌ستوور عراقى.


Курдипедиа - مەسرور بارزانی: جینۆسایدکردنی بارزانییەکان شاڵاوێکی رەگەزپەرستانە بوو\n📝 مەسرور بارزانی: جینۆسایدکردنی بارزانییەکان شاڵاوێکی رەگەزپەرستانە بوو | Группа: курдские документы | Язык статьи: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nمەسرور بارزانی: جینۆسایدکردنی بارزانییەکان شاڵاوێکی رەگەزپەرستانە بوو\nدەقی پەیامەکەی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانحکومەتی هەرێمی کوردستان:\nئەمڕۆ 37 مین ساڵیادی یەکێک لە مەزنترین تاوانەکانە کە بەرامبەر گەلی کوردستان ئەنجامدرا کە جینۆسایدکردنی بارزانییەکانە. ئەو تاوانە گەورەیەی تیایدا 8000 مرۆڤی بێتاوان، تەنیا لەبەر ئەوەی کورد بوون، لە لایەن رژێمی بەعسەوە زیندەبەچاڵکران.\nجینۆسایدکردنی بارزانییەکان سەرەتایەک بوو بۆ جینۆسایدێکی فراوانتری گەلی کوردستان، کە بە چەند قۆناغێکی جیاواز، رژێمی بەعس، لە ژێر ناوی ئەنفالدا، هەزاران هاونیشتمانيی بێتاوانی کوردستانی بە ژن و پیاو و گەورە و بچووکەوە، بەرەو بیابانەکانی عێراق گواستەوە و دواتر بە دڕندانترین شێوە زیندەبەچاڵی کردن.\nجینۆسایدکردنی بارزانییەکان، شاڵاوێکی رەگەزپەرستانە بوو بۆ لەناوبردنی ناسنامە و سڕینەوەی میللەتێکی مافزەوتکراو. ئەگەر خۆڕاگری و بەردەوا مبونی گەلی کوردستان لە شۆڕش و داکۆکیکردن لە خاک و نیشتمان نەبووایە، ناسنامە و مانەوەی گەلی کوردستان، رووبەڕووی مەترسی گەورەتر دەبووەوە.\nلەم بۆنە خەمناکەدا، پابەندبوونی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە خزمەتکردنی کەسوکاری شەهیدان و ئەنفالکراوان بە پێی توانا دووپات دەکەینەوە. لە هەمانکاتدا لەگەڵ حکومەتی عیراق لە هەوڵەکانمان بەردەوام دەبین و پێداگیریی دەکەین بۆ قەرەبووکردنەوەی ماددی و مەعنەویی کەسوکاری ئەنفالکراوانی کوردستان.\nسەری ڕێز و نەوازش بۆ قوربانییانی شاڵاوی جینۆسایدی بارزانییەکان و سەرجەم ئەنفالکراوان و شەهیدانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی کوردستان دادەنەوێنم.\n#حکومەتی هەرێمی کوردستان | #مەسرور بارزانی |\n➕ Добавил (Roj Hejar) на Jul 31 2020 10:29PM\n👌 Эта статья была рассмотрена и выпущена (Jiwan O Ehmed) на Aug 1 2020 7:50PM\n✍ Этот пункт недавно дополнено (Jiwan O Ehmed) на: Aug 1 2020 7:50PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 204


میرات و سامان بۆ منداڵەكانتان جێ مەهێڵن | دەزگاى زارى کرمانجى\nمیرات و سامان بۆ منداڵەكانتان جێ مەهێڵن\nراستیان وتووە كە گەورەترین میرات كە بۆ منداڵەكانتی جێبێلیت ئەوەیە : وەبەرهێنانی بۆ مەكە بەڵكو وەبەرهێنانی تێدا بكە، ئەو كەسە دەوڵەمەند نییە كە بە میراتی باب و باپیرانی دەوڵەمەند بووە، بەڵكو دەوڵەمەند ئەو كەسەیە كە بە ئارەقەی نێو چەوانی خۆی پارە كۆ دەكاتەوەو دەوڵەمەند دەبێت، خانوو بۆ منداڵەكانتان درووست مەكەن ئۆتۆمبێلیان بۆ مەكڕن پارەیان بۆ لە بانك دامەنێن، بەڵكو ئەو پارەیەی كە كۆی دەكەیتەوە، لە منداڵەكانتی خەرجی بكەو بیانێرە بۆ باشترین خوێندنگا و باشترین زانكۆ فێری چەند زمانێكی بكە ئەوكات دەزانی كە چ سامانێكت كۆكردۆتەوە.\nهەموو مرۆڤێك خاوەن بەهرەیەكی تایبەت بە خۆیەتی، بۆیە لەسەر ئێمە پێویستە بەهرەی منداڵەكان بدۆزینەوە پەرەی پێ بدەین و وابكەین منداڵەكانمان لەگەڵ بەهرەكانیان گەورە بكەین.\nخودا لە هەر یەكێ لە ئێمەدا بەهرەیەكی خوڵقاندوە، كەسی بە بەخت و زانا ئەو كەسەیە كە بەهرەكەی دەدۆزێتەوە، كەسی ژیر و بە توانا ئەوەیە كاری لە سەر دەكات، كەسی سەركەوتوو ژیرو ئاقڵ ئەوەیە كاری پێ دەكات .\nپاش ئەوەی كە بەم شێوەیە بەهرەی منداڵەكانتان دۆزیەوە، ئەو زۆر بە ئاسانی دەتوانی ئەو خانووە، تۆ بە درێژای تەمەنت بۆت دروست كردووە، ئەو ئۆتۆمبێلەی بۆت كڕیووە, ئەو بە كەمترین كات و جوانترین شێوە بنیات دەنێت و پەرە بە ژیانی خۆی دەدات و بە باشترین شێوە دەژی.\nبۆیە ئێمە دەبێ منداڵەكانمان تێبگەیەنین كە میرات و سامانی راستەقینە پارەو زەوی و خان و ئۆتۆمبێل نییە، بەڵكو بنیات نانی خودی خۆیەتی بۆیە فێریان بكەن، چونكە لە هەر وڵاتێكی بەناوبانگ یەكەم جار لە بەهرەی منداڵەوە دەست پێ دەكات، بۆ پێشوەبردنی وڵاتەكەیان، ئێمەش بۆ بەرەو پێش بردنی وڵاتەكەمان دەبێ پەرە بە سامانی وڵاتەكەمان بدەین، كە ئەویش جیلی داهات و منداڵەكانمان دەگڕێتەوە. ئەویش لە ڕێگای خوێندن، فێر بوون، فێركردن دەبێت.


نەتەوە یەکگرتوەکان : بەرنامەکانی ناوکی و مووشەکی کۆریای باکوور گەشەی سەندووە و قازانجی لە هێرشەکانی سایبەر کردووە\nبە پێی ڕاپۆرتێکی نهێنی نەتەوە یەکگرتووەکان کە ڕۆژی شەممە لە لایەن دەزگای ڕۆیتەرزەوە بینراوە، کۆریای باکوور بەردەوام بووە لە پەرەپێدانی بە بەرنامە ناوکی و مووشەکیەکانی بالیستیک لەماوەی ساڵی ڕابردوودا، و هەروەها هێرشەکانی ئەلیکترۆنی بۆسەر ماڵپەڕەکانی ئاڵوگۆڕی پارەی دیجیتاڵی، سەرچاوەیەکی گرنگی داهاتی پیونگ یانگ بوون.\nڕاپۆرتی ساڵانەی چاودێرانی سەربەخۆ بۆ سزاکان ، ئێوارەی ڕۆژی هەینی ڕاپۆرتەکەیان پێشکەشی بە لیژنەی سزاکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتوەکان کردبوو.\nپسپۆڕان دەڵێن "هەرچەندە هیچ تاقیکردنەوەیەکی ناوکی یان هەڵدانی ICBM (مووشەکی بالستیکی کیشوەربڕ) ڕاپۆرت نەکراوە، بەڵام کۆریای باکوور لە گەشەپێدانی توانای خۆی بۆ بەرهەمهێنانی کەرەستە ناوکییەکان بەردەوام بووە."\nکۆریای باکوور بە فەرمی بە کۆماری دیموکراتی گەلی کۆریا (DPRK) ناسراوە و ماوەیەکی زۆرە لەلایەن ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتوەکانەوە لە ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی ناوکی و موشەکی بالستیک قەدەغەکراوە.\nلە راپۆرتەکەدا هاتووە "پاراستن و گەشەپێدانی ژێرخانە ئەتۆمی و مووشەکی بالستیکەکانی کوریای باکور بەردەوام بووە، و کۆریای باکوور بەردەوامبووە لە گەڕان بەدوای کەرەستە و تەکنەلۆجیا و زانینی بۆ ئەو پرۆگرامانە لە دەرەوەی وڵات، لەوانەشە لە ڕێگەی پرۆگرامەکانی ئەلیکترۆنی و توێژینەوە هاوبەشەکانیدا."\nلە ساڵی 2006ەوە کۆریای باکوور کەوتوەتە ژێر سزای نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەنجومەنی ئاسایش، و بە درێژایی ساڵەکان هەوڵیداوە سەرچاوە داراییەکان بۆ بەرنامە ئەتۆمی و مووشەکی بالستیکەکانی پیونگ یانگ بکاتە ئامانج.\nچاودێرانی سزاکان تێبینی ئەوەیان کردوە کە تاقیکردنەوەی موشەکی لەلایەن پیۆنگ یانگەوە "خێراییەکی بەرچاوی" بە خۆوە دیوە.\nئەمەریکا و وڵاتانی دیکە ڕۆژی هەینی رایانگەیاند کە کۆریای باکوور نۆ مووشەکی بالستیکی لە ماوەی مانگی یەکدا هەڵداوە و ئەوەشیان خستەڕوو کە ئەمە زۆرترین ژمارەیە لە ماوەی یەک مانگدا لە مێژووی بەرنامە ناوکی و موشەکییەکانی ئەو وڵاتەدا.\nچاودێران دەشڵێن هەندێ زانیاریان بەدەست گەیشتووە کە هاککەرەکانی کۆریای باکوور بەردەوامن لە ئامانجگرتنی دامەزراوە داراییەکان، دەزگاکانی پارەی دیجیتاڵی و شوێنەکانی ئاڵوگۆڕی پارە.\nدەستەی کۆریای باکوور لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک وەڵامی دەستبەجێ داواکارییەکانیان بۆ لێدوان لەو بارەیەوە نەدایەوە\nلە راپۆرتەکەدا هاتووە "بە پێی ڕاپۆرتی ئەندامێکی دەوڵەت، هاککەرەکانی کۆریای باکوورلە نێوان ساڵانی 2020 و ناوەڕاستی 2021 توانیویانە زیاتر لە 50 ملیۆن دۆلار بە لایەنی کەمەوە لە سێ شوێنی ئاڵوگۆڕی پارە لە ئەمریکای باکوور و ئەوروپا و ئاسیا بدزن."\nلە راپۆرتەکەدا هەروەها هاتووە کە "دۆخی مرۆیی کۆریای باکور" بەردەوامە لە خراپتربوون و چاودێران دەڵێن کە لەوانەیە بەهۆی پەتای کۆرۆناوە بێت، بەڵام دزەکردنی کەمی زانیارییەکان لە کۆریای باکورەوە وایکردوە کە بە زەحمەت بتوانرێت ئەوە دەستنیشان بکەیت کە سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان چەندە کاریگەری خراپی لەسەر خەڵکی مەدەنی هەبووە.