خۆبەزلزانەکانی دوێنێ و ئەمڕۆمان – بزاڤی خزمەت\nخۆبەزلزانەکانی دوێنێ و ئەمڕۆمان\n176 11 minutes read\nپرسیار: بە گوێرەی چیرۆکی هەندێک لەو گەلانەی لە قورئاندا باسکراون، یەکێک لەو هۆکارە گرنگانەی، کە ئەو هەموو ئەزیەت و ئەشکەنجەیەکیان بۆ پێغەمبەرە ڕەوانەکراوەکانیان بە ڕەوا بینیوە، بریتیە بووە لە خۆبەزلزانیی و سەرکەشییان. خۆبەزلزانی، لەو زوڵمەی لە ڕۆژگاری ئێستاماندا ئەنجام دەدرێت، چی ڕۆڵێکی هەیە؟\nوەڵام: وەک چۆن خاکی بوون کلیلی تەواوی شتە باشەکانە، خۆبەزلزانیشی کلیلی هەموو شتە خراپەکانە.\nخۆ بەزلزانی بریتیە لەوەی مرۆڤ، وەک بوونەوەرێک کەوا لەلایەن خوداوە بە شێوەیەکی کۆڵەوار و هەژار خراوەتە سەر ڕووی زەوی، خۆی زیاتر بە گەورە بزانێت لەوەی هەیە و، هەندێک لێوەشاوەیی کەوا لەلایەن خوداوە وەک ئیحسان پێی بەخشراوە، خۆی بکات بە خاوەنیان و بە هی خۆی بزانێت.\nلە ڕاستیشدا بوونی ئێمە، ئەفرێنراویمان وەک مرۆڤ و، پڕ چەک بوونمان بە هەندێک ئامادەیی و لێوەشاوەیەتی، بە تەواوی لوتفی خودایە.\nشکڵمان، ڕەنگمان، ڕەگەزمان، ئەقڵ و تەواوی ئەو تایبەتمەندیانەی تر کە بووینە خاوەنیان، لە هیچیاندا جێدەستی ئێمەی تێدا نیە. تەواوی ئەم نیعمەتانە وەک زیادە و پێشەکیەک لەلایەن الله وە پێمان دراوە. چونکە زۆر بە باشی ڕێی تێدەچوو بە شێوەیەکی تریش بمانئافرێنێت.\nڕووی ناشرینی خۆبەزلزانی\nبەڵێ، تەواوی ئەم شتانەی موڵکدارییان بۆ مرۆڤ ناگەڕێتەوە و، بە هەوڵ و تێکۆشانی خۆی بە دەستی نەهێناوە، خۆ کردنە خاوەنی ئەو تایبەتمەندیانە و، بانگەشەی باڵاتر بوون بەسەر کەسانی تردا، هەم بە واتای دەستبەسەراگرتنی ئەو حەقانەیە کە بۆ خودا دەگەڕێنەوە و، هەم بە واتای ئەنجامدانی بێ ڕێزیەکی گەورەیە بەرامبەر ئەو…\nئیدی عەیبێکی لەمە گەورەتر بوونی نیە.\nدەتوانین لە ڕێگەی ئەم نمونەیەوە لە حاڵی کەسێکی لەم شێوەیە تێبگەین:\nکەسێک جلێکی زۆر جوان لەبەری ئێوە دەکات و، دەتانڕازێنێتەوە و پۆشتە و پەرداختان دەکات. ئێوەش هەڵدەستن و بەم جلانەوە کە هی خۆتان نیە، پۆز بەسەر خەڵکیدا لێدەدەن.\nبەڵێ، خۆبەزلزانی بریتیە لەم حاڵەتە…\nقورئان و سونەت وەک چۆن هەمیشە پەسنی خاکی بوون و خۆبەهیچ زانینیان کردووە، لە هەمان کاتدا کیبر و خۆبەزلزانیشیان سەرکۆنە و عەیبدار کردووە.\nسەبارەت بەوەی پەسنی خۆبەزلزانی کرابێت، لە قورئان، سونەت و وتەی پێشینە چاکەکاندا چاوت بە هیچ شتێک ناکەوێت.\nتەنیا ئاراوتەیەک لەم بابەتەدا هەبێت وتەیەکە کە وەک حەدیس دەیگێڕنەوە، ئاماژە بەوە دەکات کە وەڵامدانەوەی کەسی خۆبەزلزان وەک خۆی، سەدەقەیە.\nلە ڕاستیشدا کەسێک کەوا لوتی لە ئاسماندا بێت و پۆز لێبدات، خاکی بوون و خەجاڵەتی نواندن بەرامبەری، وەک سەرشۆڕکردن وەهایە. لە بەرامبەر کەسێکی وەهادا، پێویستە بە گوێرەی پێگەی خۆی مامەڵەی لەگەڵدا بکەیت و، بەرامبەری سەربەرزانە ڕەفتار بکەیت.\nجگە لەم حاڵەتە، کیبر بە شێوەیەکی بەردەوام سەرکۆنە کراوە.\nچونکە خۆبەزلزانی نەخۆشیەکی وەها گەورەیە، هەم ڕێگرە لەوەی ببیتە کەسێکی ئیماندار، هەم دەبێتە هۆکاری ئەوەی لە بازنەی ئیمان بچیتە دەرەوە.\nلە ڕوانگەی کەسێکی خۆبەزلزانەوە، حەق و حەقیقەت گرنگی خۆیان لە دەستداوە. ئەو کاتێک حەقی بینی ڕووی لێ وەردەگێڕێت، یاخود لە ڕیگەی هەندێک بەلاڕێبردنەوە، هەوڵی پشاندانی شێوەیەکی تری بابەتەکان دەدات.\nنزیک بوونەوەی کەسێکی خۆبەزلزان لە بابەتێک، بە ئینساف و حەقپەرستیەوە، مومکین نیە.\nئیدی بە هەر هۆیەک بێت، کەسێک کەوا خۆی لەسەروی مرۆڤەکانی ترەوە دەبینێت و کەسانی چواردەوری بە بچوک دەبینێت، زۆرینەی کات ناتوانن بە شێوەیەکی ماقوڵانە ڕەفتار بکەن و، حەقیقەتیش وەک خۆی نابینن.\nئەم جۆرە کەسانە، بێ ئەوەی دوێنراوەکانی خۆیان بە باشی بناسن، بێ ئەوەی لێکۆڵینەوەی تەواو بەرامبەریان ئەنجام بدەن، بە گوێرەی پێشینەدادوەری خۆیان بڕیاریان لەسەر دەدەن.\nئەو خۆبەزلزانانەشی کە پێیان وەهایە هەموو شتێک دەزانن، لەزگەیەکی دیاریکراو لە مرۆڤەکان دەدەن، لە جیاتی ئەوەی مرۆڤەکان لە ڕوانگەی هزر و بیرکردنەوەی تایبەت بە خۆیان بناسن، بە گوێرەی خۆیان بە پێناسەکردنیان هەڵدەستن.\nئەم جۆرە مرۆڤانە کاتێک کەسێکیان بە شێوەیەکی نەرێنی لە هزری خۆیاندا تۆمار کرد، ئیدی هەروا بە شێوەیەکی ئاسان، مومکین نیە ئەو تێڕوانینەیان بگۆڕن. تەنانەت گەر هەرگیز نەیبینیبێتی و، ئاگاداری ئەو بیرکردنەوانەش نەبێت کە تۆ خاوەنیانی، زۆر بە ئاسانی دەستی دەچێتە ئەوەی تێچێن لە بارەی کەسەکەوە بدات و بەر ڕەخنەی بدات.\nئیدی ئەوان بە هۆی خۆپەرستی خۆیانەوە بێت، یاخود بە هۆی سەر بە لایەنێک بوون و، ئەو کیبرەی بەم هۆیەوە دروست دەبێت، گەر بڕیاری لەسەر ئەوە دابێت ڕووبەڕووی ئێوە ببێتەوە و ڕەخنەتان لێبگرێت، ئیدی دوای ئەو ساتە هەرچیەک دەڵێیت بیڵێ، چی دەکەیت بیکە، هەرگیز ناتوانیت ڕێگری لەم سەرکەشییەیان بکەیت.\nتەنانەت دەست دەکەن بەوەی لێکۆڵینەوە لەسەر بێگەردترین کارەکانیشت بکەن. ئیدی لە شتانێک کە هەرگیز ڕێگەیان تێناچێت کەرەستە دروست دەکەن و، هەوڵ دەدەن لە دژت بەکاری بهێنن. تەنانەت ئەو وەڵامانەی کە بۆ ڕەخنەکانیان دەیخەیتە ڕوو، دەیشوێنن و لە نێو ئەوانیشدا شتانێکی تر دەدۆزنەوە و، دیسان لە دژت بەکاری دەهێننەوە.\nگەر لە بناغەوە لە سەرگوزەشتەی ژیانی پێغەمبەران بڕوانیت کەوا لە قورئانی کەریمدا ئاماژەیان پێکراوە، چاوت بە تیمسال و پەیکەرەی ئەم کەسە خۆبەزلزانانە دەکەوێت. هەروەها چاوت بەوە دەکەوێت کە ئەمانە لە هەموو سەردەمێکدا بوونیان هەبووە و، واز بهێنە لەوەی خۆیان بە کۆمەڵێک موسوڵمانی سادەی وەک ئێمەوە خەریک کردووە، بەڵکو تەنانەت بە شێوەیەکی بێ ئامان لە دژی ئەو پێغەمبەرانەش وەستاونەتەوە، کە لەلایەن خوداوە بۆیان ڕەوانە کراوە.\nئیدی نە ئەو سیفاتە ئاکاریە بەرزانەی پێغەمبەران خاوەنیان بوون، نە ئەو وەحیەی لەلایەن خوداوە هێناویانە، نە ئەو موعجیزانەی پشانیان داوە، هیچیان بۆ هێنانە سەر ڕێی کەسانی خۆبەزلزان بەس نەبووە.\nبۆ نمونە کاتێک حەزرەتی نوح قەومەکەی بانگهێشتی ئەوە دەکرد کە ئیمان بە الله بهێنن و پەرستشەکانیان تەنیا بۆ ئەو ئەنجام بدەن، سەرکردەکانی قەومەکەی، لە بەرامبەر ئەم پێغەمبەرە کە یەکێکە لە پێغەمبەرە هەرە گەورەکان(اولوالعزم)، بەم شێوەیە وەڵامیان دایەوە” بە ڕای ئێمە، تۆش هەر مرۆڤێکی وەک ئێمە و لەگەڵ ئێمەدا هیچ جیاوازیەکت نیە. هەروەها ئەو کەسانەی دوای تۆ دەکەون، ئاست نزمترین کەسانی ناو ئێمەن و ئەمەش بە چاو دیارە! هەروەها شتێک لە ئێوەدا نابینین کە ئێوە لەسەرو ئێمەوە پشان بدات. بە پێچەوانەوە ئێمە تۆ بە کەسێکی درۆزن دەزانین”. واتە کافرانی ئەو سەردەمەش کەسانی ئیمانداریان بە سوک زانیوە و لەلایەکی ترەوە حەزرەتی نوحیان بە درۆزنی تۆمەتبار کردووە.\nئیدی گەر سەیری ناوچەوانی ئەم جۆرە کەسانە بکەیت کە ئەم جۆرە قسانەیان کردووە، ئەوە بەدی دەکەیت کە لەسەری نوسرابێت “خۆبەزلزان”.\nبە هەمان شێوە قەومەکەی حەزرەتی هودیش بەم شێوەیە وەڵامی بانگەوازەکەی ئەویان دایەوە” ئەی هود! تۆ بەڵگە و موعجیزەیەکی ئاشکرای وەهات بۆ ئێمە نەهێنا کە بتوانین باوەڕتی پێبکەین. ئێمە ناتوانین شوێنی قسەکانی تۆ بکەوین و واز لە خواکانمان بهێنین. ئێمە باوەڕ بە تۆ ناهێنین، تەنیا شتێک کە دەتوانین لە بارەی تۆوە بیڵێین ئەوەیە: پێدەچێت یەکێک لە خواکانمان زۆر بە خراپی دەستی لێ وەشاندبیت”.\nئایا ئەمانە قسەگەلێکن کەوا بەرامبەر پێغەمبەرانی خودا بیکەیت، لە کاتێک ئەوان زیاتر لە هەموو کەسێک خاوەنی لۆجیک و پێودانگی هەڵسەنگاندنن؟\nئەو پێغەمبەرانەی کە خاوەنی سیفاتگەلێکی کامڵی وەک صدق(ڕاستگۆیی)، امانة(متمانە)، عصمة(بێ گوناحی و پارێزراوی لە گوناح)، فتانة(وردبینی، واتە بوونە خاوەنی لۆجیک و ئەقڵێکی باڵا)، هەروەها پەیوەندیان جیهانی ئەولای سەرو ئاسمانەکانەوە هەیە و ژیانیان لە ژێر لێزمەی ئیلهامەکانی جیهانی ئەولا دەبەنە سەر، ئەم مرۆڤانە قسەگەلێکی وەهایان بەو پێغەمبەرانە دەوت کە تەنانەت ئێمە لە کاتی گێڕانەوەشیاندا ناڕەحەت دەبین، ئیدی بابەتی ئەوەی ئەم جۆرە کەسانە لە نێو خۆبەزلزانی و سەرکەشیدا بوون، شتێکە جێگەی گومان نیە.\nئەو شتانەی پێغەمبەرانی تریش لەلایەن سەرکردەی قەومەکانیانەوە توشی بوون، جیاواز لەمە نەبووە کە باسمان کرد.\nڕەفتاری گشتی ئەوان، بریتی بوو لەوەی ڕوو لەو پێغەمبەرانە وەربگێڕن کە بۆ حەق و حەقیقەت بانگیان دەکردن، گاڵتەیان پێدەکردن و، بە درۆیان دەخستنەوە، بە سوک سەیریان دەکردن و هەڕەشەیان لێدەکردن.\nئەم بێ ڕێزی و چاوقایمییەیان تەنیا لە قسەکانیاندا کورت نەبوو بوویەوە، تەنانەت هەندێکیان پێغەمبەرانیان بەردباران کردووە، هەروەها لە ڕێگەی ئەو فشارانەی خستویانەتە سەریان ڕێگەی ژیانی ئاساییان بۆ نەهێشتوونەتەوە، هەندێکیشیان لە وڵاتی خۆیان دەرپەڕاندووە، هەندێکیشیان شەهید کردووە.\nتابلۆی شانازی مرۆڤایەتیش، ئەو ئەزیەتەی لەلایەن خۆبەزلزانانانی قەومەکەیەوە توشی بووە، لە هی هەموو پێغەمبەران زیاتر بووە.\nبە درێژایی ژیانی لە مەککە، ئەزیەتێک نەماوە بەرامبەری ئەنجامی نەدەن. تەنانەت لەتکردنی مانگ بە ئیشارەتی پەنجەکانی کە وەک موعجیزەیەک پشانی داون، بۆ شکاندنی عینادی قەومەکەی بەس نەبووە. تەنانەت بەرامبەر ئەم موعجیزە ئاشكرایە بەردەوامییان بە کیبری خۆیان داوە و، بە جادوویان لە قەڵەمداوە. قورئانیش سەرکەشی ئەوانی لە بەرامبەر ئەم موعجیزە ئاشکرایە بەم شێوەیە وێنە کردووە:\n” ئەوان هەر کاتێک ئایەت و بەڵگەیەکی ئاشکرایان بینی، ڕووی لێ وەردەگێڕن و دەڵێن بە ڕاستی ئەمە جادوویەکی ئاشكرایە”.\nهەروەها موشریکەکان ئایەتەکانی قورئانیشیان قبوڵ نەکردووە و بە “داستانی پێشینەکان” ناوزەندیان کردوون.\nخودای گەورەش لە ڕێگەی ئەم ئایەتەوە باسی ئەم سەرکەشیەی ئەوان دەکات:\nوَإِن يَرَوْاْ كُلَّ آيَةٍ لاَّ يُؤْمِنُواْ بِهَا حَتَّى إِذَا جَآؤُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَآ إِلاَّ أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ…\nئەوان هەرچی بەڵگە و نیشانەیەک ببینن هەر باوەڕ ناهێنن، تەنانەت دێن و دەست بە مشتومڕ دەکەن و دەڵێن ئەم قسانە تەنیا داستانی قەومە پێشینەکانە”.\nئایەتەکانی قورئان، باسی لە هەواڵگەلێک دەکرد، کە مومکین نەبوو مرۆڤێکی نەخوێندەواری گەورە بوو لە ناو هەلومەرجی مەککەدا، بیزانێت؛ باسی ژیانی پێغەمبەرە پێشینەکان، هەندێک هەوال سەبارەت بە داهاتوو، وێنەی هەندێک لە تابلۆکانی ژیانی ئاخیرەت، هەروەها هەندێک یاسا و ڕێسای ناو بوونی ڕوون دەکردەوە.\nبەڵام بە نیسبەت ئەو کافرە کیبرزادانەی، پێداگریان لەسەر تەواوی ئەو عەقیدانە دەکرد، کە لە بابوباپیرانی خۆیانەوە بۆیان مابوویەوە، ئەم شتانەی لەناو قورئاندا هاتبوو، گوزارشتی لە هیچ شتێک نەدەکرد.\nئیدی چاویان بە هەر حەقیقەتێک بکەوتایە، خێرا بەرگێکی تریان بە بەردا دەکرد. کاتێک قورئان باسی لە شتانێکی دەراسا دەکرد، ئەوان بەم شێوەیە گوزارشتیان لە کوفر و نکوڵیکاری خۆیان دەکرد:\nأَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا\nواتە ” ئەم شتانە داستانی پێشینەکانە کە نوسیوتە و ئێواران و بەیانیان بەسەر خۆتیدا دەخوێنیتەوە”\nتەواوی ئەمانە، بریتی بوو لە خۆبەزلزانین و، ڕەوانپەرێشی(Psychopathy) خۆ بە گەورە بینین، چۆنیەتی پەلکێشکردنی مرۆڤەکان بۆ ناو سەرکەشی. بە تایبەت کەسێکی لەم شێوەیە گەر پشتی بە هێز و دەسەڵاتێکی گەورە بەەستبێت، پاشان تێبینی لایەنگیری بوونی تێدا دروست کردبێت، ئیدی خۆبەزلزانی کەسەکە بە شێوەیەکی لێدێت کە سەری لەگەڵ دەرنەکرێت و دۆڕانی بۆ نەبێت. کەسێکی لەم شێوەیە، حاڵەتێکی دەرونی شێتانەی وەهای توش دەبێت، خۆی لە هیچ حەقیقەتێک نزیک ناکاتەوە، کەوا لە دەرەوەی تەڵقینی کرابێت. کەسێکی لەم شێوەیە بە هۆی خۆبەزلزانیەکەیەوە دەچێتە بەریانی هێزی ڕاکێشانی شەیتان و، لە هەموو بوونێک لەگەڵ ئەودا(معیة الله) ڕادەکات. ئیدی نایەوێت لە الله و پێغەمبەرەکەی نزیک بێتەوە.\nگەر ڕەفتاری مرۆڤە خۆبەزلزانەکان لە بەرامبەر حەق و حەقیقەتدا، لە دوێنێوە هەتا ئەمڕۆ بەم شێوەیە بوو بێت، لەمەو دواش بە هەمان شێوە بەردەوامی دەبێت. ئیدی ئەمە لە توانای گۆڕینی ئێوەشدا نیە.\nلە ڕۆژگاری ئەمڕۆشماندا نوێنەرانی هزری ئیلحاد و ئەو داماوانەی بە کیبری خۆیان دۆڕاون، لە سەرەوەی سەیری ئەو دڵە خۆبەخشانە دەکەن کە لە پێناو بەرزکردنەوەی کەلیمەی الله ڕادەکەن، هەرچیەکیان لە دەست بێت ئەنجامی دەدەن لە پێناو ئەوەی ڕێگری لە ڕۆشتن لەسەر ڕێگەکەیان بکەن، بە لەکە و تاوانبارکردنێکی بێ بنەما، هەرچی تۆمەتی نەشیاوە دەیدەنە پاڵیان.\nئەم جۆرە بیرکردنەوەیە کە هەرچی بە دەمی مرۆڤیشدا نەیەت بەرامبەر پێغەمبەران وتوویانە، دەبێت چی بەرامبەر نوێنەرانی ڕێگەی ئەوان نەڵێن!\nلۆجیکی ئیلحاد، ئینکاری و دووڕووی هەمیشە بە هەمان شێوە بووە. ئەم لۆجیکە ناتەواوەی کە خۆی لە کەسانی تر بە ئاقڵتر و بەرزتر دەبینێت، هەمیشە لەسەرەوە سەیری کەسەکانی تریان کردووە، دوژمنایەتی کردنیان بەرامبەر کەسانی ئیماندار، کە هاوشێوەی خۆیان نیە، وەک پیشە لێکردووە.\nئەم جۆرە کەسانە هیچ کاتێک لە دەمەقاڵێ(دێماگۆژی)، دیالێکتیک، درۆ و بوختان، فریودانی کۆمەڵانی ساویلکە خۆیان بە دوور نەگرتووە، بە شێوەیەکی بەردەوام هەوڵی ڕاکێشانی ئەوانیشیان بۆ ڕیزەکانی خۆیان داوە.\nبەڵام لەگەڵ تەواوی ئەمانەشدا، دەبێت ئەوەمان لە بیر نەچێت کە کاریگەری ئەم قسە بێ بنەما و بیرکردنەوە چەوتانەی ئەم جۆرە کەسانە، هەتا شوێنێکی دیاریکراو بڕ دەکات.\nپەندێکی جوانی لای خۆشمان هەیە کە دەڵێت” مۆمی درۆزن هەتا سەر لە ئێوارە بڕ دەکات”.\nدەموچاوی ڕاستەقینەی ئەم شەبەکانە کە تەواوی وتار و کردارەکانیان لەسەر بنەمای درۆ و بوختان بونیاد ناوە، ڕۆژێک دێت هەر ئاشكرا ببێت.\nڕۆحە خۆبەخشەکانی ڕۆژگاری ئەمڕۆمان، لە ڕێگەی چالاکی پەروەردەیی، بونیادنانی پردەکانی دیالۆگ و درێژکردنی دەستی یارمەتی بۆ کەسانی لێقەوماو، ئەرکی سەرشانیان ئەنجام دەدەن و، بەم جۆرە بیرکردنەوەوە بە هەر چواردەوری دونیادا بڵاو بوونەتەوە و، پاشان لە ڕێگەی ئەو خوێندنگە، زانکۆ، ناوەندی کەلتوریە لۆکاڵیانەی بونیادیان ناوە، هەوڵی بەدیهێنانی بیرکردنەوەکانیان دەدەن.\nکاتێک ئەم کارانەشیان ئەنجامداوە، بۆ ئەوەی خۆیان لە قەرەی کەس نەدەن و دڵی کەسیان لێ زویر نەبێت، هەتا بڵێیت بە هەستیاریەوە هەنگاویان هەڵگرتووە.\nلەگەڵ کەسدا خۆیان ناخەنە چاوەڕوانی هیچ جۆرە بەرژەوەندیەک، لە دژی کەس کار ناکەن، چاویان لەسەر هەندێک پۆست و پایەی دونیایی نیە، بە شێوەیەکی بەردەوام مەسەفای خۆیشیان لەگەڵ سیاسەتدا پاراستووە.\nگەر ئاکار و ڕەفتای خزمەتی دڵسۆزانی خزمەت بەم شێوەیەش بوو بێت، بە داخەوە ئەم هەوڵ و کۆششە بێ گوناحانەی ئەوان، کەسانێکی تر ناڕەحەت دەکات.\nکەسانێک بە فێڵ و دەسیسەگەلێکی وەها کە بە ئەقڵ و خەیاڵی مرۆڤدا نایەت، هەوڵی ڕێگری لەو خزمەتانە دەدەن.\nئەمە لە کاتێکایە ئەو خزمەتەی هەتا ئەمڕۆ ئەنجامیان داوە، لەبەرچاوی هەموو لایەکە.\nئەگەر گومان و دوودڵییەک جێگەی باس بێت لە کارەکانیاندا، گەر نیگەرییەکیان بەرامبەر کارەکانیان هەبێت، ئەوان دەڕۆن و لە نزیکەوە تەماشای کارەکانیان دەکەن، دەشتوانن لە نزیکەوە ئەو مرۆڤانە بناسن کە خۆیان بە خاوەنی ئەو کارانە کردووە. گەر کەسێک کەمێک ئینساف و تێگەشتنی قوڵی هەبێت، دەڕوات و بە چاوی خۆی دەیبینێت، لە نزیکەوە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکات.\nبەڵام هەرچیەک هەبێت، کەسانی خۆبەزلزان و سەرکەش هەرگیز بە کارێکی لەو شێوەیە هەڵناستن.\nعیشوەکانی سەر ڕێگای پێغەمبەران\nلەبەرچی ئاماژە بە تەواوی ئەم شتانە دەکەم؟\nلەبەر ئەوەی دەشێت بە ئەقڵی کەسانێکدا بێت و بڵێن: ئێمە سەرەڕای ئەوەی لە پێناو چاکە و سەلامەتی مرۆڤەکان ئەم هەموو کارە جوانە ئەنجام دەدەین، لەبەرچی توشی ئەم هەموو ئێش و ئازارە دەبین؟\nباشە، ئایا پێغەمبەرە گەورەکانیش بە هەمان شێوە کاری چاکیان ئەنجام نەدەدا؟ ئایا ئەو کارانەی تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی ئەنجامی دەدان چی بوون؟ ئەوانیش تەواوی ژیانی خۆیان بۆ گەیاندن و نوێنەرایەتی کردنی ڕاستیەکانی دینەکەیان تەرخان کردبوو. بەڵام سەرەڕای ئەمەش، لەلایەن نزیکترینی کەسەکانیەوە سوکایەتی پێکراوە و ئەزیەتی دراوە.\nبۆ نمونە کاتێک سەیری ژیانی قەشەنگی سەردارمان دەکەین، لە ژیانی ئەم تیمسالی شەفەقەت و لێبوردەییەدا، ئەوە بەدی ناکەین بە ئەنقەست قاچی بە مێروولەیەکیشدا دانابێت. ئەو هەمیشە لە ڕیزی هەژار و گەدایان وەستاوە و، دەستی بەسەری هەتیواندا هێناوە، سکی برسییانی تێرکردووە و بە خۆشەویستیەوە باوەشی بۆ تەواوی مرۆڤایەتی کردبوویەوە.\nبەڵام سەرەڕای ئەمانەش – حاشا و کلا- بە “جادووگەر” ناوزەندیان کرد و، پەیامەکەشیان بە “داستانی پێشینەکان” لە قەڵەم دەدا.\nسەردەستەکانی مەککە هەمیشە ڕێگەیان پێگرتووە و، بۆ پاشگەزکردنەوەی لەو ڕێگەیەی گرتبوویە بەر، هەرچی کارێکیان لە دەست بهاتایە ئەنجامیان دەدا. ئیدی دوای ئەوەی ئەم جۆرە کارانە بەرامبەر خۆشەویسترینی مرۆڤەکان ئەنجام دراوە کە ئەوانیش پێغەمبەرانن؛ ئەنجامدرانی هەمان شت بەرامبەر بەندەگەلێکی سادەی وەک ئێمە، پێویستی بە سەرسوڕمان نیە!\nتەنانەت لە یەکێک لە فەرمودە شیرینەکانیاندا دەفەرمون:\nأَشَدُّ النَّاسِ بَلَاءً الْأَنْبِيَاءُ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ\nگەوترینی بەڵاکان بەسەر پێغەمبەراندا دێت، دوای ئەوانیش کەسانی ئیماندار بە گوێرەی نزیکی لەوان”.\nبەم شێوەیە ئەم حەدیسە شەریفە، ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو کەسانەی لەسەر ڕێگای الله دەڕۆن، گیرۆدە بوونیان بە هەندێک لە بەڵا و مویسبەتەکان، کارێکی حەتمیە.\nمادام خودی پێغەمبەران لەمە ڕزگاریان نەبووە، ئیدی ئەو کەسە ڕاستگۆیانە هەنگاو بە هەنگاو شوێن پێی ئەوانیان هەڵگرتووە، بە گوێرەی ئاستی خۆیان، ڕادەوەشێنرێن و دەهەژێندرێن.\nوەک چۆن خۆیان بە پێغەمبەرانەوە خەریک کردووە، بە هەمان شێوە خۆیان بەوانیشەوە خەریک دەکەن. ئیدی هەندێکیان لە ماڵ و حاڵی خۆیان دەکەن، هەندێکیشیان لەم وڵاتەوە بۆ ئەو وڵاتە دەیانتارێنن، لە زیندانیش شوێن بۆ هەندێکی تریان ئامادە دەکەن.\nتەنانەت لەو دانوستانانەی ئەنجامی دەدەن، باس لە سێدارەدانیان دەکەن، دەسیسە بۆ لە بێخەوە دەرهێنانی ئەوان دادەڕێژن.\nلەم ڕوانگەیەوە گەر سەیری ئەو شتانە بکرێت کە ئەنجام دەدرێن و ڕوویانداوە، دەشێت بوترێت خۆبەزلزانەکانی ڕۆژگاری ئەمڕۆ بە بەراورد لەگەڵ خۆبەزلزانەکانی سەردەمانی ڕابردوو، زیاتر هار و سەرەڕۆترن.\nچونکە ئەمانە بێ ئەوەی هیچ شەرم و خەجاڵەتیەک بیانگرێتەوە، دەتوانن درۆ بکەن، لە هەندێک شوێنیشدا “تەقیە” ئەنجام دەدەن.\nلە پێناو لەناوبردنی ئەو مرۆڤانەی بە دوژمنی خۆیان لە قەڵەمیان دەدەن، پیلان و دەسیسەی شەیتانی وەها ساز دەکەن، پێم وایە بە ئەقڵی هیچ کام لە ئەبوجەهل، عوتبە، شەیبە، وەلیددا نەهاتووە.\nتەنانەت لە بەرامبەر مەعسومانەترین چالاکیەکانی خزمەتدا کاری سەرەڕۆیانەی وەها ئەنجام دەدەن، لەوە دەچێت سەرکەشەکانی سەردەمی جەهالەتیش، بە بەراورد لەگەڵ ئەوانەی ئەمڕۆمان توشی پارانۆیای لەو شێوەیە نەبووبێتن.\nبەڵام سەرەڕای تەواوی ئەم شتانە، ڕێبوارانی ڕێگەی پێغەمبەر، خۆڕاگرییان لەسەر ئەو ڕێگایەی پێیدا دەڕۆن، ڕۆشتنیان بە بێ وچان لەسەر ئەو ڕێگایە گرنگیەکی زۆری هەیە. ئەوان پێویستە بە دەست هیچ کام لەو شتانەی بەرامبەریان ئەنجام دەدرێت/دەکرێت گیر نەخۆن. چونکە هەموو کەس بە گوێرەی کەسایەتی خۆی مامەڵە دەکات.\nدوپشک پێوە دەدات، مار دەگەزێت، گوڵ بۆنی دێت و بولبولیش چریکەی دێت. هەرکەسێک لە کەسایەتیدا چی هەبێت، ئەوە دەخاتە ڕوو.\nئیدی دوای ئەوەی ئەمەت زانی، چیدی پێویست بە زویربوون و عاجز بوون بەرامبەر ئەوەی خەڵکی ئەنجامی دەدەن، نیە.\nلەم ڕوانگەیەوە پێویستە ئەوان تەنیا جەنگ لە دژی نەزانی، دووبەرەکی و کارە خراپەکان ڕابگەیەنن، لە جیاتی ئەوەی دژی لەڕێدەرچووان، خراپەکاران و خۆبەزلزانان ببنەوە.\nئامانجی ئەوان لە جیاتی ئەوەی بریتی بێت لەوەی خۆیان بە مرۆڤە خراپەکانەوە خەریک بکەن، پێویستە هەوڵدان بێت بۆ لەناوبردنی ئیلحاد، سەرکەشی، خۆبەزلزانی و سیفاتە خراپەکانی ئەوان.\nپێویستە بوترێت” ئاخۆ ئەم تیمسالە بێگەردەی بوون کە وەک جێدەرکەوتی “احسن تقویم” ئەفرێندراوە، چۆنی لەم لەڕێدەرچوویی، گومڕایی، خراپەکاری، خۆبەزلزانی و غرورە ڕزگاری دەبێت، چۆنی ئاڕاستەی ناسنامەی ڕاستەقینەی خۆی دەکرێت، چۆن دەتوانین پەیوەندی ئەو لەگەڵ ڕۆح و واتا فەراهەم بکەین؟”\nهەربۆیە پێویستە ئەوان لە جیاتی کەسەکان، هەڵوێستیان بەرامبەر سیفاتە خراپەکانی ئەوان بێت، پاشان لە پێناو هەڵکێشانی ئەو سیفاتە خراپانە، ستراتیژیەتی خۆیان داڕێژن.\nلە ڕێگەی بەکارهێنانی زانست و عیرفانەوە، خۆشەویستی و موحیبەت وەک بناغە وەربگیرێت، بەها مرۆیی و گەردونیەکان لەبەرچاوبگرین و لە بەرامبەر شتە نەرێنیەکاندا، هەڵمەتی سەرتاسەری ڕابگەیەنین.\nتەواوی کۆششی دڵسۆزانی خزمەت بریتیە لە ئەنجامدانی ئەم کارە. ئەوان هەرچیەک بکەن پێویستە لە پێناو ئەم کارەدا ئەنجامی بدەن.\nئامانجی سەرەکی ئەوان، وەک ئەوەی حەزرەتی پیریش لە سەردەمی مەشروطیەتەوە ئاماژەی پێداوە، بە گوێرەی هەلومەرجی ڕۆژگار، بەرەنگاربوونەوەی نەزانی، هەژار، ناکۆکی و دووبەرەکی بێت.\nئیدی ڕێگرەکان چەندە بەهێزیش بن، پێویستە هەرگیز دەستبەرداری ئەم کارەیان نەبن. لە بابەتی بەرەنگاربوونەوەی ڕێگرەکان و تێپەڕین بەناو دەریای پڕ لە تۆڕ و تەڵەی خوێنیندا، پێویستە خۆڕاگر بن.\nلەلایەکی ترەوە ڕاستیەک هەیە ئەویش ئەوەیە، زۆرێک لە مرۆڤەکانی ئەمڕۆمان، درکیان بە ڕاستیەکان بردووە، ستایشی ئەو کارە چاکانە دەکەن کە ئەنجام دەدرێت.\nئیدی لەم ڕوانگەیەوە پێویستە توشی بێ هیوایی، چۆک دادان و شڵەژان نەبین.\nلە پێناو ئەوەی بەها مرۆییەکان لەسەر ڕوی زەوی بونیاد بنێین، لە ڕێگەی ئەوانەوە تیمسالێکی بەهاکان دروست بکەین، هێندەی لە تواناماندایە ویژدانەکان بە ئاگا بهێنینەوە.\nتەنانەت گەر بە شێوەیەکی ڕێژەییش بێت، هەوڵی بونیادنانی دونیایەکی بێ شەڕ و بێ پێکدادان بدەین، خۆمان بە بێدەنگرکردنی چەکە تۆقێنەرە کوشندەکانەوە خەریک بکەین، بەم شێوەیە سەرزەمینێکی پڕ ئاشتی چەشنی ئەوانەی یۆتۆپیاکاندا ئاماژەی پێکراوە، پێک بهێنین.\nلە پێناو هێنانە دی ئەمەش، بە عەزم و بەرەوپێشچوونێکی زۆر جددیەوە، بێ ئەوەی بە دەست هیچ شتێکەوە گیر بخۆین بەرەو پێشەوە بڕۆین، چەشنی کوهەیلانێک، هێندەی ئەوەی سنگمان شەق ببات، خەریکی ڕاکە ڕاک بین.\nماڵئاوایی دایکێکی خزمەت!


حوكمی ته‌وكیل كردنی با‌نكی ئیسلامی و ده‌زگا خێرخوازیه‌كان بۆ سه‌ڕبرینی ئاژه‌ڵی حاجیان وقوربانی كردن - كوردی سۆرانی - ده‌سته‌ی به‌شی زمانی كوردی له ماڵپه‌ڕی ئیسلام هاوس\nحوكمی ته‌وكیل كردنی با‌نكی ئیسلامی و ده‌زگا خێرخوازیه‌كان بۆ سه‌ڕبرینی ئاژه‌ڵی حاجیان و قوربانی كردن\nپرسیار : ئایا جێ به‌جێكردنی ( ھدي) سه‌ربڕینی ئاژه‌ڵی حاجیان وقوربانی كردن له‌ڕێگای ته‌وكیل كردنی بانكی ئیسلامی و هه‌ندێك له ده‌زگا خێرخوازیه‌كانه‌وه كارێكی دروسته ؟\nسوننه‌ت وایه حاجیان، یان ئه‌و كه‌سانه قوربانی ده‌كه‌ن، خۆیان ئه‌و ئاژه‌ڵه سه‌ر ببڕن، له‌به‌ر ئه‌م هۆیانه : -\nیه‌كه‌م : وه‌ك جابری كوڕی عه‌بدوڵا ( خوای لێ ڕازی بێت ) له فه‌رمووده دوور و درێژه‌كه‌ی كه باس له چۆنیه‌تی حه‌جكردنی پێغه‌مبه‌ری خوا ( صلی الله علیه وسلم ) ده‌كات، بۆی گێراوینه‌ته‌وه، پێغه‌مبه‌ری خوا ( صلی الله علیه وسلم ) به‌ده‌ستی خۆی ( هه‌دی ) و قوربانیه‌كه‌ی سه‌ر بڕیوه ... ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ش ئیمامی موسلیم ڕیوایه‌تی كردووه ..\nدووه‌م : له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ی كه به‌ده‌ستی خۆی ئاژه‌ڵه‌كه‌ی سه‌ر ده‌بڕیت، دڵنیایه له‌وه‌ی كه ئاژه‌ڵه‌كه‌ی سه‌ر بڕراوه، وه دڵنیایه له‌و مه‌رجانه‌ش كه بۆ ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌ی دانراوه كه ده‌كرێن به ( هدي) و قوربانی، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه ده‌بێت ئه‌و ئاژه‌ڵه هیچ عه‌یب و كه‌م و كورتیه‌كی تێدا نه‌بێت، وه‌ك ئه‌وه‌ی كوێر یان شه‌ل یان كۆڵ، یان نه‌خۆش بێت، وه دڵنیا ده‌بێت لـــه تـه‌مه‌نـه‌كـه‌ی لـه‌گـه‌ڵ كـاتی سـه‌ربـڕیـن و نـاوهێنـانـی خـوای گـه‌وره‌ش له‌سه‌ری ..\nبه‌ڵام ئێستا و له‌م ڕۆژگاره‌ی ئێستاماندا كه ژماره‌ی حاجیان زۆر زیادی كردووه، وای لێهاتووه كه زۆر ناڕه‌حه‌ته حاجی خۆی بتوانێت ئه‌و كاره جێ به‌جێ بكات، ئه‌ویش له‌به‌ر دووری ڕێگا و جێگاكانی كڕینی ئاژه‌ڵ و پاشان بردنی بۆ شوێنی سه‌ربڕین، بۆیه حاجیان ناچار ده‌بن له‌به‌ر دوور كه‌وتنه‌وه له مه‌شه‌قه‌ت و ناڕه‌حه‌تی هه‌ڵسن به ته‌وكیل كردنی ئه‌و لایه‌نه به‌رپرسانه‌ی وه‌ك بانكی ئیسلامی و ئه‌و ده‌زگا خێرخوازایانه بۆ جێ به‌جێ كردنی ئه‌و كاره، خوای گه‌وره‌ش فه‌رموویه‌تی : ﴿ وَمَا جَعَلَ عَلَيكُم فِي ٱلدِّينِ مِن حَرَجٖ ﴾ [ سورة الحج : 87 ] .\nواتا : له‌م دینه‌دا هیچ جۆره شتێكی ناڕه‌واو قورسی نه‌خستۆته سه‌رشانتان ، تا ئێوه نه‌توانن ئه‌نجامی بده‌ن .\nبه‌ڵام ئه‌و كه‌س و لایه‌نه‌ی كه ده‌كرێت به وه‌كیل بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌م كاره پێویسته ئه‌م مه‌رجانه‌ی تێدا بێت :\n1-ئه‌و لایه‌نه‌ی كه كراوه به وه‌كیل بۆ كاری سه‌ر بڕینه‌كه ده‌بێت لایه‌ن و جهه‌تێكی ڕه‌سمی و فه‌رمی بێت، یان كه‌سانێكی خاوه‌ن متمانه وثیقه پێكراو هه‌ستن پێی، بۆ ئه‌وه‌ی ڕه‌چاوی ئه‌و مه‌رجانه بكات كه پێویسته له ئاژه‌ڵی ( هدي) قوربانی كردندا ده‌بێت هه‌بن ..\n2-له‌كاتی سه‌ربڕینی ئه‌و ئاژه‌ڵه‌دا ڕه‌چاوی دیاری كردنی ئه‌و ئاژه‌ڵه بكرێت كه بۆ چی كه‌سێك سه‌ر ده‌بڕرێت، بۆ ئه‌وه‌ی به‌ناوی ئه‌وه‌وه سه‌ر ببڕێت ..\nوه به تایبه‌ت سه‌باره‌ت به قوربانی كردن، مرۆڤ ده‌توانێت كه‌س نه‌كات به وه‌كیلی خۆی، وه بۆ خۆی ئه‌و كاره ئه‌نجام بدات، بۆیه چاكتر وایه موسڵمان خۆی به‌و كاره هه‌ڵبسێت و خۆی قوربانیه‌كه‌ی بكات، چونكه ته‌وكیل كردن وا ده‌كات ئه‌م سونه‌ته گه‌وره‌یه‌ی پشگوێ بخرێت، بۆیه ئێمه ئامۆژگاری موسڵمانان ده‌كه‌ین هه‌تاوه‌كو ده‌توانن خۆیان قوربانیه‌كانیان سه‌ر ببڕن و كه‌س نه‌كه‌ن به وه‌كیلی خۆیان، به‌ڵام ئه‌گه‌ر زانیان تووشی ناڕه‌حه‌تی و مه‌شه‌قه‌ت ده‌بن و بۆیان ناكرێت خۆیان ئه‌نجامی بده‌ن، ئه‌وا كاره‌كه ده‌ره‌فه‌تی پێدراوه ده‌توانیت وه‌ك ووتمان كه‌سێك بكه‌یت به وه‌كیلی خۆت، به‌ڵام هه‌تا بكرێت مرۆڤ خۆی قوربانی بكات و به‌ده‌ستی خۆی سه‌ری ببڕێت ..


CHRA.TV - ده‌رهێنه‌ری ناوداری سینه‌مای رووسیا ده‌بێته میوانی فیستیڤاڵی جیهانیی فیلمی فه‌جر\nئامادەبووانى ئێستا 23 میوان\nده‌رهێنه‌ری ناوداری سینه‌مای رووسیا ده‌بێته میوانی فیستیڤاڵی جیهانیی فیلمی فه‌جر\nمه‌نسوور جیهانی ـ "کارێن شاخنازارۆف" ده‌رهێنه‌ری ناسراوی رووسیا ده‌بێته‌یه‌کێک له‌میوانه‌کانی ئه‌م خوله‌ی فیستیڤاڵی جیهانیی فیلمی فه‌جر و فیلمی سینه‌مایی "بکوژی تێزار" که‌له‌ده‌رهێنانی ئه‌وه‌له‌به‌شی "بووژاندنه‌وه‌ی کلاسیکه‌کان" نمایش ده‌کرێت.\n"کارێن شاخنازارۆف" Karen Shakhnazarov ته‌مه‌نی شه‌ست و شه‌ش ساڵه‌و به‌رهه‌مهێنه‌ر، نووسه‌ر و ده‌رهێنه‌رێکی دیار و ناسراوی سینه‌مای یه‌کێتی سۆڤییه‌تی جاران و رووسیای ئێستایه‌که‌له‌ساڵی 1998ی زایینی بووه‌سه‌رۆکی ستۆدیۆی "مۆسفیلم" Mosfilm. ئه‌و پێشتر له‌بیست و هه‌شته‌مین خولی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمی فه‌جر له‌ساڵی 2009ی زایینی بۆ فیلمی "ژووری ژماره‌شه‌ش" Ward No. 6 که‌به‌پێی یه‌کێک له‌به‌رهه‌مه‌کانی "ئانتوان چخۆف" Anton Chekhov به‌رهه‌م هێنراوه، خه‌ڵاتی باشترین فیلمی به‌شی کێبڕکێی "سینه‌مای نێونه‌ته‌وه‌یی" به‌ده‌ستهێنا.\nئه‌و درامی "بکوژی تێزار"ی له‌ساڵی 1991ی زایینی به‌نواندنی "مالکۆم مه‌ک داوڵ" Malcolm McDowell و "ئۆڵگ یانکۆفسکی" Oleg Yankovsky له ده‌وره‌سه‌ره‌کییه‌کاندا هێنایه‌به‌رهه‌م؛ ئه‌و فیلمه‌ی که‌له‌به‌شی سه‌ره‌کیی فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمی کانی هه‌مان ساڵ‌وه‌رگیرا و بۆ به‌ده‌ستهێنانی چڵه‌به‌ڕووی زێڕێن رکابه‌ریی کرد. له‌م فیلمه، دوو نوسخه‌بوونی هه‌یه‌که‌یه‌کێکیان به‌زمانی ئینگلیزییه‌و دواتر له‌لایه‌ن ئه‌کته‌ره‌رووسییه‌کان دۆبله‌کرایه‌وه‌و ئه‌وه‌ی دیکه‌به‌زمانی رووسیه. هه‌ڵبه‌ت له‌نووسخه‌ی دووهه‌مدا، "مالکۆم مه‌ک داوڵ" وا ده‌رده‌خات که‌به‌زمانی رووسی قسه‌ده‌کات و دواتر ده‌وره‌که‌ی ئه‌و ئه‌کته‌رێکی رووسی گوتی.\nشاخنازارۆف له‌ساڵی 2012ی زایینی به‌فیلمی "به‌بری سپی" White Tiger وه‌کوو نوێنه‌ری فه‌رمی رووسیا بۆ به‌شی باشترین فیلمی زمانی بیانی هه‌شتاوپێنجه‌مین خولی رێوڕه‌سمی ئه‌کادێمی ئۆسکار ناسێندرا، به‌ڵام له‌کۆتاییدا له‌چوونه‌ناو کورته‌پێڕستی کۆتایی به‌جێما.\nئه‌و له‌مانگی مارسی ساڵی 2014ی زایینی نامه‌یه‌کی بۆ پاڵپشتی کردن له‌هه‌ڵوێستی سه‌رۆک کۆماری رووسیا "ڤلادیمێر پۆتین" سه‌باره‌ت به‌پرسی ئۆکراین و نیمچه‌دوورگه‌ی کریمه‌واژۆ\nکرد که‌بووه‌هۆی قه‌ده‌غه‌کرانی چوونی بۆ وڵاتی ئۆکراین.\nفیلمی "بکوژی تێزار" که‌له‌به‌شی "بووژاندنه‌وه‌ی کلاسیکه‌کان" Classics Preserved له‌سی و شه‌شه‌مین خولی فیستیڤاڵی جیهانیی فیلمی فه‌جر نمایش ده‌کرێت، به‌رهه‌می ساڵی 1991ی زایینی وڵاتانی یه‌کێتی سۆڤییه‌تی جاران و بریتانیایه.\nچیرۆکی فیلمه‌که‌به‌م شێوه‌یه‌یه‌که"تیۆف یێف" Timofyev نه‌خۆشی شێتخانه‌داخوازی ئه‌وه‌ده‌کات هه‌ر ئه‌و پیاوه‌یه‌که"تێزار ئه‌لیکسانده‌ری دووهه‌م" Tsar Alexander II له‌ساڵی 1881ی زایینی و نه‌وه‌که‌ی "تێزار نیکۆلاسی دووهه‌م" Tsar Nicholas II له ساڵی 1918ی زایینیدا کوشتووه. دکتۆر ئیسمیرنۆف Smirnov بڕیار ده‌دات که‌شێوازێکی چاره‌سه‌رکردنی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌له‌سه‌ر ئه‌و ئاراسته‌بکات؛ به‌ڵام بارودۆخه‌که‌وه‌کوو ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوان ده‌کرا، به‌ره‌و پێش ناچێت و رووداوێکی چاوه‌ڕوان نه‌کراو دێته‌ئاراوه.\nسی و شه‌شه‌مین خولی فیستیڤاڵی جیهانیی فیلمی فه‌جر له‌رۆژانی 19 تا 27ی ئه‌پرێڵی 2018ی زایینی رێکه‌وتی 30ی خاکه‌لێوه‌تا 7ی گوڵانی 1397ی هه‌تاوی به‌ده‌بیریی "سه‌ید ڕه‌زا میرکه‌ریمی" له‌شاری تارانی پایته‌ختی ئێران به‌ڕێوه‌ده‌چێت.


وەزارەتی تەندروستیی هەرێم لەبارەی ڤایرۆسی کۆرۆناوە ڕێنمایی نوێ بە هاووڵاتیان دەدات\n11:35 هه‌ینی 28 شوبات 2020\nوەزارەتی تەندروستی ھەرێم ئاگادارییەک تایبەت بەو کەسانەی لەماوەی ڕابردوودا لە وڵاتی ئێران گەڕاونەتەوە بڵاودەکاتەوە و دەڵێت، تا ماوەی دوو هەفتە نەچنە دەرەوە و داواش لە هاووڵاتیان دەکات، تا ماوەی دوو هەفتە سەردانی ئەو کەسانەیان نەکەن کە لە ئێران گەڕاونەتەوە.\nخاڵس ئەحمەد، بەڕێوەبەری گشتیی دیوانی وەزارەتی تەندروستی هەرێم بڵاویکردەوە: “بە مەبەستی پاراستنی تەندروستی گشتی هاووڵاتییان و رێگرتن لە سەرهەڵدان و بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە هەرێمی کوردستان، ئاگاداری سەرجەم ئەو هاووڵاتییانە دەکەینەوە کە لە سێ هەفتەی پێشوو تا ئەمڕۆ لە ئێران گەڕاونەتەوە، لەپێناو پاراستنی تەندروستی خۆیان و خێزان و کەسوکار و هاووڵاتییان ئەم ڕێنماییانە جێبەجێبکەن:\n1- تاوەکو دوو هەفتە لەماڵ نەچنە دەرەوە.\n2- پابەندی رێنماییە تەندروستییەکان بن و زوو زوو دەستتان بە ئاو و سابوون بشۆن و دەست نەدان لە دەم و لووت و چاو پێش شۆردنی دەستتان، هەروەها داپۆشینی دەم لووت لەکاتی کۆکە و پژمین و مانەوە لە ژوورێکی تایبەت لەماڵەوە.\n3- ئەگەر هەر نیشانەیەکی نەخۆشیەکەت لێدەرکەوت وەک کۆکە و تا و سوتانەوەی گەروو، هەناسە تەنگی، پەیوەندی بکە بە هێڵەگەرمەکانی وەزارەتی تەندروستی و بەڕێوەبەرایەتییە گشیتیە تەندروستیەکان کە بڵاوکراونەتەوە.\nخاڵس قادر داواشی لە هاووڵاتیان کردووە، هەر کەسێک یان دۆست و خزمێکیان لەو ماوەیەدا لە دەرەوە گەڕاوەتەوە بەتایبەتی لە وڵاتی ئێران، سەردانیان نەکەن و تێكەڵاویان نەبن تاوەکو دوو هەفتە.\nهەڵبژاردەی ئیتاڵیای پاڵەوانی مۆندیالی 2006 گەڕایەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا\n48 حاڵەتی نوێی کۆرۆنا لە عێراق ڕاگەیەنرا.. ئاماری گشتیی بەرزبووەوە\nئێران؛ ژمارەى توشبووان و گیانلەدەستدان بەهۆى کۆرۆناوە لەزیادبووندایە\n09:29 سێ شه‌ممه 17 ئادار 2020\nبه‌ریتانیا له‌ڕێگه‌ی كارتێكه‌وه پشكنینی کۆرۆنا بۆ هاوڵاتیانی ئه‌نجامده‌دات\n"له‌كارتی زانینی دووگیانى ژنان ده‌چێت"\n11:15 پێنج شه‌ممه 26 ئادار 2020\n11:25 یه‌ك شه‌ممه 29 ئادار 2020\n19:13 پێنج شه‌ممه 19 ئادار 2020\nترەمپ: هەفتەی داهاتوو سەرکەوتنی تاقیکردنەوەی چارەسەری کۆرۆنا ڕادەگەیەنین\n18:31 دوو شه‌ممه 02 ئادار 2020\nلە عەبدولمەهدییەوە بۆ بەرهەم ساڵح و حەلبوسی: چیتر منیش نایکەم\nپێنج حاڵەتی دیکەی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە عێراق تۆمارکرا\n19:16 شه‌ممه 29 شوبات 2020\n23:09 چوار شه‌ممه 18 ئادار 2020\n19:36 سێ شه‌ممه 03 ئادار 2020\nکۆمپانیای ڕۆسنەفت پارەیەکی خەیاڵی داوە بە “ڕاوێژکارێک” تاوەکو بەرپرسانی کوردستان ڕازی بکات\n16:38 سێ شه‌ممه 17 ئادار 2020\nچەند ڕێکارێک بۆ ڕزگاربوون لە بۆنی ناخۆی پێیەکانت


هه‌واڵ وئاگادارى - Kalar Technical Institute KTI\nposted Feb 6, 2019, 10:52 PM by kalar technical Institute\nلە درێژەى سەردان و پیرۆزباییەکان لە ڕاگرى نوێى پەیمانگاى تەکنیکى کەلار ، بەرێزان مامۆستا " دارا احمد سمین" بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی گەرمیان و مامۆستا " عوسمان " بەڕێوەبەری یەکەی سەرپەرشیاری لە پەروەردەی گەرمیان و خاتوو " شادیە حسین عباس " بەڕێوەبەرى گشتی کشتوکاڵی گەرمیان، سەردانی ڕاگرایەتی پەیمانگای تەکنیکی کەلاریان کرد بەمەبەستی پیرۆزبایی لە بەڕێز " د. چیا محمد حسن " بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی ڕاگری پەیمانگاى تەکنیکی کەلار ، وە هیواى سەرکەوتنیان بۆ بەڕێزیان خواست .\nپاشان بەڕێز " د. چیا محمد حسن " وەک ڕاگری نوێ زۆر بەخێرهاتنى بەڕێزیانى کرد. وە لە کۆتایدا جەختیان لە هاوکاری و خەمخۆرى و بەردەوامی کردەوە لە هەمبەر زیاتر بەرەوپێش بردن وسەرخستنی پڕۆسەی خوێندن لە ناوچەى گەرمیان\n| Attachments: 51161285_2890350654312223_8044139906190016512_n.jpg 51332190_2890350714312217_1679589700320362496_n.jpg\nposted Jan 21, 2019, 11:54 PM by kalar technical Institute [ updated Jan 21, 2019, 11:56 PM ]\nposted Jun 25, 2018, 12:47 PM by kalar technical Institute [ updated Jun 25, 2018, 12:49 PM ]\nposted Apr 26, 2018, 11:56 PM by kalar technical Institute [ updated Apr 26, 2018, 11:57 PM ]\nڕۆژی چوارشەممە ڕێكەوتی ٢٦/٤/٢٠١٨ بەئامادەبوونی بەڕێزان ڕاگر و یاریدەدەر و سەرۆك بەشی شیكاری وپەرستاری و كارگێڕی خولی تۆپی پێی پەیمانگای تەكنیكی كەلار كۆتایی هات كە ئەو خولە بۆ سەرجەم خوێندكارانی بەشەكانی بەیانیان و ئێواران كرا بۆوە لە مانگی دوو بەڵام بەهۆی پشووی مانگی سێ كەمێ دواكەوت ژمارەی بەشداربووان پێكهاتبوو لە (١٨)تیپ كە هەر قۆناغێك بە تیپێك بەشداری كردبوو لەلایەن يەكەی وەرزشى سەربە هۆبەی ڕاگەیاند و سەرپەرشتی كرا\nلەخولەكەدا بەشی پەرستاری قۆناغی یەكەمی بەیانیان توانی پلەی یەكەم بەدەست بێنێت هەرلێرەوەش بە پێویستی دەزانین سوپاسی بێپایانی بەڕێز ڕاگرو یاریدەدەری ڕاگرو سەرجەم سەرۆك بەشەكان بكەین سەرەڕای ئەو تەنگەشەو ئاستەنگەی كەهەیە بەڵام هاوكار بوون لەسەرخستنی ئەو خولە، ساڵانە كە لەپەیمانگاكەمان ئەنجام دەدرێت گرینگیەكی تایبەتی هەیە بۆخوێندكار بۆئارام بونەوەی مێشك لەدوای تەواو بوونی خولەكەش خەڵات دابەش كرا بەسەر براوەی یەكەم و دووەم سەرجەم یاریزان. ونابژێوان. وگۆڵكاری خول\nهۆبەی ڕاگەیاندنی پەیمانگا\nposted Apr 16, 2018, 11:19 AM by kalar technical Institute [ updated Apr 16, 2018, 11:20 AM ]\nئەمڕۆ دووشەممە بەرواری ١٦/٤/٢٠١٨هۆبەی تەندروستی و سەلامەتی پەیمانگای تەكنیكی كەلار بەسەرپەرشتی بەڕێز ڕاگری و یاریدەدەری ڕاگر و بەئامادەبوونی مامۆستا بەڕێزەكان و خوێندكارە ئازیزەكان بەبۆنەی ڕۆژی ژینگەی كوردستان هەڵمەتێكی پاكردنەوەی بەرفراوانیان لەناوپەیمانگا ئەنجامدا بۆ ڕەخساندی\nژینگەیەكی پاك و تەندروست\nposted Apr 15, 2018, 12:18 PM by kalar technical Institute [ updated Apr 15, 2018, 12:20 PM ]\nئەمڕۆ یەك شەممە ڕێكەوتی ١٥/٤/٢٠١٨بەئامادەبوونی بەڕێزڕاگری پەیمانگاوبەشێك لەمامۆستایان و خوێندكاران یادی كارەساتی ئە نفال لە پەیمانگای تەكنیكی كەلار كرایەوە سەرتای دەست پێكی یادەكەش بەدەقیقەیەك وەستان بۆگیانی شەهیدان دەستی پێكرد ودوا بەدوای ئەوەش كورتە ڤیدۆیەك لەلایەن خوێندكارانی بەشی ژمێریاری و خوێندكار (ڕێباز لتیف)ئامادەكرابوو بۆناساندنی ئەم تاوانە نمایشكرا وەك دەربڕینی هاوخەمی بەرامبەر ئەم تاوانەش بەشێك لە خوێندكاران بەرگی ڕەشیان پۆشی وبڕیاریاندا تاكۆتای ئەم حەفتە وەك وەفایەك بۆ ڕوحی پاكی بێتاوانانی ئەنفال ڕەش پۆش بن\nposted Apr 15, 2018, 12:16 PM by kalar technical Institute [ updated Apr 15, 2018, 12:17 PM ]\nپەیمانگای تەكنیكی كەلار\nچەند خوێندكارێكی خەڵاتكرد لەبەرامبەر هەوڵ و ماندوبوونیان لەئەنجامدانی چالاكی لە سالیادی زانكۆمان دا بە نمایشی كاردەستی و پێشانگای وێنە بەشداریان كرد بوو\nهەروەهابەڕێز ڕاگری پەیمانگای تەكنیكی كەلار دەستخۆشی گەرمی ئاڕاستەی كۆمەڵەی خوێندكارانی كوردستان كردو هەوڵ و ماندوبونیانی بەرز نرخاند كە لەسەرجەم یاد و بۆنەكاندا ڕۆڵی گرینگیان هەبووە و هاوكاربوون.\nposted Apr 8, 2018, 1:49 PM by kalar technical Institute [ updated Apr 8, 2018, 1:50 PM ]\nپەیمانگای تەكنیكی كەلار ۆرك شۆپێكی دوو ڕۆژی بەناونیشانی ئاژەڵی كێوی لە ناوچەی گەرمیان ، ئاسك وەك نموونە وخولێكی ڕاهێنان بەناونیشانی ( Species Distribuution Modelling and Conservation) ئەنجام دەدات ڕۆژی سێ شەممە و چواشەممە ڕێكەوتی ( ١٠-١١ /٤/٢٠١٨)كاتژمێر ١٠ی سەرلەبەیانی لەهۆڵی سمیناری پەیمانگا كەلەلایەن ئەم بەڕێزانە پێشكەش دەكرێت\n١-بەڕێز دكتۆر محمد ابراهیم خلیل\n٢-بەڕێز دكتۆر عماد داود عباس\n٣- ڕێكخەربەڕێز دكتۆر یادگار علی محمود\nposted Apr 4, 2018, 12:04 PM by kalar technical Institute [ updated Apr 4, 2018, 12:05 PM ]


په‌روین بوڵدان: كارده‌كه‌ین بۆ سه‌رنه‌كه‌وتنی كاندیدی ئاكپارتی\nپه‌روین بوڵدان، هاوسه‌رۆكی هه‌ده‌په داوا له‌كوردانی ئه‌سته‌نبوڵ ده‌كات له‌دژی پارته‌كه‌ی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان ده‌نگ بده‌ن‌و جه‌خت له‌وه‌ش ده‌كاته‌وه، "كارده‌كه‌ین بۆ سه‌رنه‌كه‌وتنی كاندیدی ئاكپارتی".\nئاوێنه: له‌كۆبونه‌وه‌یدا له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانی پارتی دیموكراتی گه‌لان -هه‌ده‌په- له‌شاری قارسی باكوری كوردستان، په‌روین بوڵدان روی له‌كوردانی نیشته‌جێی شاری ئه‌سته‌نبوڵ كردو رایگه‌یاند، "داواتان لێده‌كه‌م بچنه سه‌ر سندوقی ده‌نگدان‌و هانی كه‌سوكاره‌كانتان بده‌ن له دژی پارتی دادو گه‌شه‌پێدان -ئاكپارتی- ده‌نگبده‌ن‌و په‌ندیان پێبده‌ن".\nوتیشی، "ئاكپارتی‌و كاندیده‌كه‌ی ده‌دۆڕێنین، بۆ ئه‌مه‌ش به‌رده‌وام كارده‌كه‌ین رۆژگارێكی جوان چاوه‌ڕوانی هه‌مومان ده‌كات. ئاشتی‌و ئازادی‌و دیموكراسی‌و دادپه‌روه‌ری بۆ توركیا ده‌گه‌ڕێنینه‌وه. به‌ڵێن ده‌ده‌ین هه‌ر سه‌رده‌كه‌وین".\nبوڵدان راشیگه‌یاند، "هۆكاربوین بۆ دۆڕاندنی هاوپه‌یمانێتیی ئاكپارتی‌و مه‌هه‌په له‌ئه‌نقه‌ره‌و ئه‌سته‌نبوڵ‌و مێرسین‌و شاره‌كانی دیكه‌ی توركیا".\nبریاره 23ی ئه‌م مانگه هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانی ئه‌سته‌نبوڵ دوباره ئه‌نجامبدرێته‌وه، پاش ئه‌وه‌ی پارته‌كه‌ی ئه‌ردۆغان له‌هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی 31ی مانگی ئازاری رابردو شكستیهێنا.\nبه‌پێی ئه‌نجامه راگه‌یه‌ندراوه‌كانی هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانییه‌كانی توركیا، بیناڵی یه‌ڵدرم كاندیدی پارتی دادو گه‌شه‌پێدانی ده‌سه‌ڵاتدار به‌سه‌رۆكایه‌تیی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغانی سه‌رۆكی ئه‌و وڵاته شكستی گه‌وره‌ی به‌ده‌ستهێنا له‌پارێزگای ئه‌سته‌نبوڵ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌كره‌م ئیمام ئۆغلۆی كاندیدی پارتی گه‌لی كۆماری كه گه‌وره‌ترین پارتی ئۆپۆزسیۆنه له‌توركیا.


هەپەگە: ١١ سەربازی تورکیا کوژران - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان هەواڵ هەپەگە: ١١ سەربازی تورکیا کوژران\nهەپەگە: ١١ سەربازی تورکیا کوژران\nپرس میدیا 5/04/2020 07:34:00 pm سڵایدشۆو, کوردستان, هەواڵ,\nهێزەکانی پاراستنی گەل، رایدەگەیەنێت، لە بەدلیس و گارزان هێرشیان کردوەتە سەر سوپای تورک لە ئەنجامدا لانیکەم ١١ سەربازی ئەو سوپایە کوژران و هێزەکانیان بێ زیان بوون.\nناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هێزەکانی پارستنی گەل (هەپەگە)، راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە کە بەم شێوەیەیە: "هێزەکانمان ٢ی ئایار لە گۆڕەپانی ساتێی بەدلیس یەکەیەکی سوپای داگیرکەری تورکیان خستە ژێر کۆنتڕۆڵیان و دوای چاودیریەکی ورد لە کاتژمیر ١٨:٠٠ دا هەڵیانکوتایە سەر یەکە سەربازیەکە. هێزەکانمان چوونە ناو سەنگەری دوژمن و لە نزیکەوە لە دوژمنیاندا. چالاکیەکە بە شێوەی فەتحکردن ئەنجامدرا و ٧ سەربازی تورک کوژران."\nئاماژەی بەوەشکردوە: "هێزەکانمان دەستیان بەسەر چەکێکی بی کەی سی و زنجیرەکەی، چەکێکی سویقاستی بۆرا و دووربینەکەی و چەکێکی ئێم ١٦و دووربینێکی شەو و دووربینێکی ڕۆژدا گرت. هەڤاڵانمان کە چالاکیەکەیان ئەنجامدا، بێ زیان بۆ بارەگاکانیان گەڕانەوە."\nهەپەگە، راشیگەیاند، "سوپای داگیرکەری تورک ماوەیەکی لە گۆڕستانی شەهیدانی خەرزان لە گۆڕەپانی شەهید مزگین لە بەدلیس دار دەبڕێتەوە. داگیرکەران بۆ پاراستنی ئەو گروپەی کە دار دەبڕن، یەکەیەکی شاراوەیان لە گردی شەهید سوورخوێن جێگیر کردبوو. هێزەکانمان لە ٣ی ئایاردا کاتژمێر ١٧:٢٠ چالاکیان لەدژی ئەو هێزە ئەنجامدا. بە پێی زانیاریەکانمان ٤ سەرباز کوژران. هێزەکانمان کە چالاکیان ئەنجامدا بێ زیان بۆ بارەگاکانیان گەڕانەوە."\nBy پرس میدیا at 5/04/2020 07:34:00 pm


زایینی: ٠٦-٠٧-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٤/١٥ - ١٣:٠٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەشاری مەریوان لە بەرەبەریی ٢٢ی پووشپەڕ ٢٦یەمین ساڵڕۆژی تیرۆرکرانی شەهید دکتور عەبدولڕەحمان قاسملوو چالاکی تەبلیغییان بەڕێوە برد.\nبەپێی هەواڵی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکرات و رێبوارانی رێگای دکتور قاسملوو یاد و ناوی ئەو رێبەرە کوردەیان بەرز راگرت و بە بەڕێوەبردنی چالاکی تەبلیغی بەڵێنیان لەگەڵ رێبازی شەهید قاسملوو دووپات کردەوە.\nلەو چالاکییەدا لە بەشێکی بەرچاو لە شوێنەکانی شاری مەریوان تراکت و پوستێری تایبەت بە رۆژی ٢٢ی پووشپەڕ و وێنەی دکتور قاسملوو سکرتێری پێشووی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بڵاو کرابوویەوە.\nئەو پوستێر و وێنانە لە شارەکی مووسک، دارسەیرانی١ و ٢ و ٣، پشتی پۆمپی بەنزینی خاوەری، سێ‌ڕێیانی مووسک و چەندین شوێنی دیکە بڵاو کراونەتەوە.


ئایا خودا میهرەبان یەک قەدەری بۆ مرۆڤ داناوە یان چەند قەدەرێکی هەیە؟\nهەواڵی / 25/3/2020 317 جار بینراوە\nئەگەر سەیرێکی دەقەی ووتەکەی پێشەوا عمر ( رضى الله عنه) بکەین کە دەڵێت (نعم، نَفِر من قَدَر الله إلى قدر الله) واتا:- بەڵی هەڵدێین لە قەدەری خودا بۆ قەدەری خودا .\nپێش ئەوەی باس لە ووتەکەی پێشەوا بکەم قەدەر واتا رێکخستن شتەکان و پێوانەکردینان پێش ئەوەی بریار کۆتایی بەسەر دیارکردنی کۆتایی بێت واتا بەبێت بە قەزا، بۆ نمونە خودا تقدیر کردووە مرۆڤ کافر یان موسلمان بێت نەخۆش یان ساغ بێت و چاک یان خراپ بێت یاسا و رێساشی داناوە تقدیرکردووە کە کەسێک بەم شێوەبێت دەگات بەم شتە وەک دەفەرموێت (فأما من أعطى واتقى وصدق بالحسنى فسنيسره لليسرى).\nخودای تقدیری کردووە ئاگر بەر جەستەی هەر کەسێک بکەوێت دەیسوتێنێت کاتێک کەسێک ئاگری پێی دەکەوێت دەسوتێت دەبێت بە قەزا.\nخودای تقدیری کردووە کە مرۆڤ پێویستە خۆراک بخوات تا لە ژیان بەمینێت و تقدیری کردووە ئەگەر بۆ ماوەیەک خۆراک نەخوات دەمرێت هەڵبژاردنەکە لە دەست مرۆڤە خودا ویستی لەسەر ئەمەیە کە مرۆڤ خۆی شتەکان هەلبژێرێت ویستی هەبێت.\nپێشەوا عمر ( رضي الله عنه) کاتێک ئەم ووتەیە دەڵێت باس لە دوو قەدەر دەکات یەکیان مانەوەیە لەم شوێنە کە پەتایی لێیە کە بچنەناوی توشی نەخۆشی ببن کە ئەم تقدیری خودایە خۆت نەپارێزی لە نەخۆشی تووشی دەبی، دووەم قەدەر رۆیشتن هەڵاتن لەم پەتایە و خۆپاراستن کە ئەمەش هەر قەدەری خودایە بەمەش خۆت دەپارێزی لە پەتایەکە.\nوخودا میهرەبان لە سورەتی رەعد دەفەرموێت( يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ ۖ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ) (39) قەدەری خودا یەک شت نیە، موشکیلەی ئێمە بەراورد لە نێوان دەقەکان ناکەین، ئەم ئایەتە باس لە قەدەرێکی تر دەکات خودا بۆی دەگۆرێت بەم یاسا و رێسایانەی کە خودا دیناوە کە دەبێتە هۆی گۆرینی قەدەرێک بۆ قەدەرێکی تر.\nبۆ نمونە فەرموودەیەک پێغەمبەر (صلى الله عليه وسلم) دەفەرموێت:- (ولا يردُّ القدرَ إلَّا الدُّعاءُ) واتا :- قەدەر ناگەڕێنتەوە جگە لە نزاکردن، کەواتە خودا تقدیری کردووە نزا قەدەرێکی ترت بۆ بێنێت, کەواتە ئەگەر نزا نەکەی قەدەرێکت هەیە و کاتێک نزاش دەکەی قەدەرێکی ترت هەیە, بەمەش مرۆڤ گەشبین دەبی هەوڵی باشترکردنی شتەکاندەدات نەک خۆم بەدەستدان بەبیانۆی قەدەر.\nتۆ چوزانی چیت بۆ تقدیرکراوە وەک ئەوەیە خۆ بەدەستدان کە سەیری لوحی مەحفوزی کردیە.\nئەمەش بزانە کە هەر چیەک بکەی و چیت بۆ بێت هەر لە ژێر قەدەری خودای، با بۆ باشترین هەوڵبدەین وەک سەروەرمان دەفەرموێت ئەگەر داوی بەهەشتانکرد دوای فیردەوس بکەن.\nد.محمد ملا خالد.


باری ته‌ندروستی مه‌حمود سه‌نگاوی تێكده‌چێت ...نوێكراوه\nموضوع: باری ته‌ندروستی مه‌حمود سه‌نگاوی تێكده‌چێت ...نوێكراوه 2013-02-03, 2:47 pm\nبه‌هۆی تێكچونی له‌ناكاوی باری ته‌ندروستییه‌وه مه‌حمود سه‌نگاوی ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان ره‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه كرا له‌شاری سلێمانی و له ئێستادا باری ته‌ندروستی جێگیره.\nئازاد جندیانی وته‌بێژی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له‌راگه‌یه‌ندراوێكدا كه له ماڵپه‌ری پیوكه‌ی میدیا بڵاویكردۆته‌وه رایگه‌یاند كه دوێنێ ئێوارە مەحمود سەنگاوی ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دووچاری حاڵەتێكی تەندروستی كتوپڕ بووەوە، كە دەستبەجێ گەیەندرایە نەخۆشخانەی سلێمانی .\nجندیانی ده‌شڵێت چارەسەری پزیشكی پێویستی بۆ مه‌حمود سه‌نگاوی كراوەو تەنیا بۆ دڵنیابوونی زۆرتر لەژێر چاودێری دكتۆرەكان دایەو تەندروستی زۆر جێگرو باشە.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی پزیشكیش به ماڵپه‌ڕی مه‌حمود سه‌نگاوی ره‌وانه‌ی به‌شی بوژاندنه‌وه‌ی دڵ له نه‌خۆشخانه‌ی فریاكه‌وتنی سلێمانی كراوه‌و تائێستاش له‌نه‌خۆشخانه له‌ژێر چاودێریی پزیشكیدایه.\nهاوكات سه‌رچاوه‌یه‌كی نزیك له مه‌حمود سه‌نگاویش كه داوایكرد ناوی نه‌هێنرێت به ماڵپه‌ڕی" راگه‌یاند كه مه‌حمود سه‌نگاوی به‌هۆی فشاری خوێنه‌وه براوه‌ته‌وه نه‌خۆشخانه و به‌ڵام له ئێستادا ته‌ندروستی جێگیره‌و پزیشكه‌كان پێیان وتوون كه پێده‌چێت ئه‌مشه‌و له نه‌خۆشخانه ده‌ربچێت .


ئۆکرانیا لەسەر هێرشە ئەلیکترۆنییەکە گومانی لە گروپێکی سەر بە هەواڵگری بێلاڕوس هەیە\nبەرپرسێکی باڵای ئاسایشی ئۆکرانیا دەڵێت وڵاتەکەی گومانی لە گروپێکی هاککەران هەیە هێرشە ئەلیکترۆنیەکەی سەر ماڵپەڕەکانی حکومەتی ئۆکرانیایان ئەنجامدابێت، گروپەکە سەر بە هەواڵگری بێلاڕوسە و هەمان ماڵوێریان بەکارهێناوە کە گروپێکی سەر بە هەواڵگری ڕوسیا پێشتر بەکارییان هێناوە.\nجێگری سکرتێری ئەنجومەنی ئاسایش و بەرگری ئۆکرانیا سێرهی دێمیدیوک بە ڕۆیتەرزی وت ئۆکرانیا بەرپرسیارێتی هێرشە ئەلیکترۆنیەکەی ڕۆژی هەینی سەر ماڵپەڕەکانی حکومەتەکەی دەخاتە ئەستۆی گروپێک بە ناوی UNC1151 ەوە و کارەکەیان داپۆشینی چەند کردەوەیەکی دیکەی ڕووخێنەر بووە کە لە پشت پەردەکانەوە ئەنجامیان داون.\nلێدوانەکانی دێمیدیوک یەکەم شیکاریی ئۆکرانیایە لەسەر گومانلێکراوەکانی پشت هێرشە ئەلیکترۆنیەکەوە کە دەیان ماڵپەڕییان کردە ئامانج.\nلە نامەیەکدا کە لەسەر ماڵپەڕە هاککراوەکانی حکومەتی ئۆکرانیادا دەبیندرا و بە هەر سێ زمانی ڕوسی و ئۆکرانی و پۆڵەندی نوسرابوو دەیوت " ئۆکرانیەکان ! سەرجەم زانیارییە تایبەتیەکانتان لەسەر تۆڕێکی ئینتەرنێتی گشتی دابەزێندراون. سەرجەم زانیارییەکان لەسەر کۆمپیوتەرەکان لەناوبراون، مەحاڵە دووبارە بتوانیت بیانگەڕێنیتەوە."\nئەمەش لەکاتێکدایە ڕوسیا ژمارەی هێزەکانی لەنزیک سنوورەکانی ئۆکرانیا زیاد کردووە و ئۆکرانیا و ئەمەریکاش نیگەرانن لەوەی مۆسکۆ پلان بۆ دوژمنکارییەکی سەربازیی دیکە دژی ئۆکرانیا دابنێت.\nئۆفیسی سەرۆکی بێلاڕوس ئالیکساندەر لوکاشینکۆ تاوەکو ئێستا لێدوانی لەسەر لێدوانەکانی دێمیدیوک نەداوە. بە هەمان شێوە وەزارەتی دەرەوەی ڕوسیاش هیچ لێدوانێکی لەسەر بابەتەکە نەداوە. پێشتریش ڕوسیا ڕەتی کردۆتەوە دەستی هەبووبێت لەهێرشە ئەلیکترۆنیەکاندا، بەو هێرشە ئەلیکترۆنیەشەوە کە دژی ئۆکرانیا ئەنجامدرا.\nدێمیدیوک وتی " هاککردنی ئەو ماڵپەڕانە تەنها داپۆشینی چەند کارێکی ڕووخێنەری دیکە بوون کە لە پشت پەردەکانەوە ئەنجام دەدرێن و لە داهاتوویەکی نزیکیشدا هەست بە دەرەنجامەکانیان دەکەین."\nوەکو ئاماژەیەکیش بۆ UNC1151 ، وتی " ئەمە گروپێکی سیخووڕی ئەلیکترۆنین و سەر بە خزمەتگوزاری تایبەتی کۆماری بێلاڕوسن."\nدێمیدیوک کە پێشتر سەرۆکی پۆلیسی ئۆکرانیا بووە لە بەشی ئەلیکترۆنی، وتی گروپەکە تۆمارییان هەیە لە بە ئامانجکردنی لیتوانیا و لاتیڤیا و پۆڵەندا و ئۆکرانیادا و سەرگوزشتە بڵاودەکەنەوە و تیایدا بەتوندی ڕەخنە لە بوونی هاوپەیمانێتی ناتۆ دەکەن لە ئەوروپا.\nوتیشی " ئەو سۆفتوێرەی بەکارهێندراوە بۆ دزەکردنە ناو هەندێک لە سێرڤەرەکانی ماڵپەڕەکانی حکومەتی ئۆکرانیاوە لە تایبەتمەندییەکانیدا زۆر هاوشێوەی ئەو سۆفتوێرەیە کە گروپی ATP-29 پێشتر بەکارییان هێناوە." ئەوەش وەکو ئاماژەیەک بۆ گروپێکی گومانلێکراو لە هاککردنی لیژنەی دیموکراتی نیشتیمانی بەر لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی 2016 ی ئەمەریکا.\nوتیشی " گروپەکە تایبەت بە سیخوڕی ئەلیکترۆنین و سەر بە خزمەتگوزاری هەواڵگری ڕوسیان. کارەکانیشیان لەڕێی بەکرێگرتنی کەسێک یاخود سیخوڕێکی سەر بە خۆیانەوە دەبێت لەو کۆمپانیایەدا کە دەیانەوێت هاککی بکەن."


کورۆساوا و میزۆگوچی لە کایە دو سینەما – sulyon.com\n[کورۆساوا و میزۆگوچی لە کایە دو سینەما]\nSînema February 1, 2021\nکورۆساوا و میزۆگوچی لە کایە دو سینەما\nلە کورتەفیلمێکی ژان لوک گۆدار بە ناوی (هەموو کوڕەکان ناویان پاتریکە/ ١٩٥٧)، لە سیناریۆی ئێریک ڕۆمەر، ژان کلود بریالی ڕۆڵی مێبازێکی سینەمادۆست دەگێڕێت، لە پارکێکدا کچێکی ژاپۆنی دەبینێت و دەچێتە لای، هەموو ئەو شتانەی دەربارەی ژاپۆن دەیزانێت لەبەرخۆیەوە دەیڵێت: “کورۆساوا – میزۆگوچی، کورۆساوا – میزۆگوچی”. ئەم نوکتەیە زۆر بە باشی هەموو ئەو شەڕ و دوژمنایەتییە ئەفسانییەی نێوان هەردوو ڕۆژنامەی کایە دو سینەما و پۆزەتیڤیزم ڕوون دەکاتەوە. نووسەرانی ڕۆژنامەی کایە دو سینەما گرنگیی زیاتریان بە میزۆگوچی دەدا وەک لە کورۆساوا و نووسەرانی پۆزەتیڤیزمیش وەک دژایەتییە هەمیشەییەکەیان لەگەڵ کایە دو سینەما، دژ بە میزۆگوچی بوون. بەڵام ئەم دژایەتییەی دوو بەرەیەی سینەما، دواتر دەچێتە ناو ڕۆژنامەی کایە دو سینەما و لە کایەش نووسەرەکان دەبن بە دوو بەشەوە. لە ڕاستیدا هەموو شتێک لە یادداشتێکی کورتی لوک مۆلەوە دەست پێدەکات. دوای نمایشی فیلمێکی کورۆساوا لە هۆڵی سینەماتیک، مۆلە زۆر بە تووندی دەربارەی سینەمای کورۆساوا دەنووسێت، تەنانەت لەبارەی فیلمی “فریشتەی مەست”ـەوە دەڵێت: فیلمێکی زۆر پووچ و نزمە و هیچ نرخ و بەهایەکی نییە. لە ژمارەی دواتری کایە دو سینەما ( ژمارە ٦٩ـی ساڵی ١٩٥٧)، ئەندرێ بازن وتارێک لە بەرگریی کورۆساوا و وەڵامی مۆلە دەنووسێت. ئەم دژایەتییەی کایە دو سینەما تا ساڵانی سێرژ دێنەی بەردەوام دەبێت. دواتر لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا ئایدیاکانی هەردوو ڕۆژنامەکە گۆڕانی بەسەردا هات و لە ڕیشەوە ڕوانگەکانیان بەرامبەر هەردوو دەرهێنەر گۆڕا.\nلوک مۆلە: دەربارەی فیلمی ژینی کورۆساوا\nگەڕانەوە بۆ بەرهەمەکانی کورۆساوا کارێکی پێویست بوو: لە فەڕەنسا تەنیا بە فیلمی ڕاشۆمۆن، حەوت سامۆرای و لە ترسدا دەژیم ئاشناین. فیلمی فریشتەی مەست (١٩٤٨) و فیلمی ژین (١٩٥٢) هێندە ناوبانگیان دەرکردبوو کە ئارامییان لەبەر هەڵگرتین. زۆر باشە، لە ڕاستیدا لەبەردەم کارەساتێکداین کە ڕوونکردنەوەی کەمێک سەختە. فیلمی فریشتەی مەست هەرگیز لە ئاستی مامناوەندێتی بەرزتر ناڕوا و بە هیچ شێوەیەک فیلمێکی گرنگ نییە: خۆدەرخستنە ئێستاتیکییەکەی، بەتایبەت لە سکانسی خەون و مەرگی پاڵەوانەکەدا، سەرکەوتن بەسەر ناشرینییەکەیدا شتێکە کە سینەمای ئەورووپا لەمێژە بەرهەمیهێناوە. بەڵام فیلمی ژین [ئیکیرو] لەوپەڕی پووچێتیدایە. دەزانین کە چیرۆکەکە دەربارەی کارمەندێکی پیری شکستخواردووە کە تووشی شێرپەنجە بووە و هەوڵدەدات و هەوڵەکەشی سەردەکەوێت: درووستکردنی پارکێکی منداڵان لە گەڕەکێکی هەژارنشینی تۆکیۆ. کارمەندەکە لە ڕۆژی مەراسیمی کردنەوەی پارکەکەدا دەمرێت. تا ئێرە هەموو شتێک بێمانایە. بەڵام فیلمەکە نزیکی دوو کاتژمێر و نیو درێژە دەکێشێت و پێنج بەشی فیلمەکە دەربارەی میوانداریی و… تازییەی زیادەڕەویتێداکراوە. لێرەوە کارەکتەرکانی دەرهێنەر هەموویان دەبنە دوژمنی کارمەندەکە. لەگەڵ بابەتی کۆتایی فیلمەکە، بەو هەموو گەوجێتی و نەزانییەوە، بینەران هیچیان بۆ گوتن نامێنێتەوە. سینەمای ڕاستەقینەی ژاپۆن لە شوێنێکی دیکەیە…\nئەندرێ بازن: دەربارەی فیلمی ژین [ئیکیرو]ـی کورۆساوا\nچی وای لە مۆلەی هاوڕێمان کرد – کاتێک یادداشتێکی لە دوایین ژمارەی “گۆڤارۆچکە” دەربارەی کورۆساوا لە سینەماتیک نووسی- هێندە تووڕە ببێت؟ چونکە ئەو تەنیا کەسێک بوو بۆ بینینی فیلمەکە ڕۆیشت، کەس نەیدەتوانی ناڕەزایەتیی بەرامبەر دەرببڕێت و لە کایە دو سینەماش دەرهێنەری ڕاشۆمۆن تا ڕادەیەک قوربانیی پێشمەرجییەکە کە بە سوودی موزیکاڵی غەمگینی میزۆگوچی تەواو دەبێت. من دواتر دەگەڕێمەوە سەر ئەم دوو دژە و ئێستا تەنیا دەتوانم ئەوە بڵێم کە گرنگیی سینەماتیک هۆکار بوو بۆ ئەوەی کە ڕوانگەمان بۆ کورۆساوا، کە لە فەڕەنسا زۆر بە کەمی بەهۆی دوو فیلمی ڕاشۆمۆن و حەوت سامۆرای ناسراوە، بگۆڕین.\nبەڵام لە ڕاستیدا و بێ هیچ گومانێک هەردوو فیلمەکە تا ئەوپەڕی داهێنەرانە و بەمەبەستیش وێسترنگەرایین. ئەم خاڵە زۆر بە جوانی لە کتێبە ناوازەکەی شینۆبو و مارسێل گیوگلاریس (سینەمای ژاپۆن، ١٨٩٦-١٩٥٥) شیکار کراوە. ئاکیرا کورۆساوا سەر بە نەوەی گەنجی دوای جەنگە (لە ساڵی ١٩١٠ لەدایک بووە، لە کاتێکدا میزۆگوچی بەم دواییانە لە تەمەنی پەنجاوهەشت ساڵیدا کۆچی دوایی کرد). ئەو [کورۆساوا] زۆر لەژێر کاریگەریی سینەمای ویسترنی دەیەی سییەکاندایە و ڕەنگە زیاتریش لەژێرکاریگەیی فیلمە ئەمریکییەکاندا بێت وەک لە نیوڕیاڵیزم. ستایشەکەی بۆ جۆن فۆرد، فریتز لانگ و بەتایبەتیش چارلی چاپلین تەواو ڕوون و ئاشکرایە. بەڵام ئەم کاریگەرییە کاریگەرییەکی پاسیڤ و ناچالاک نییە. ئەوەی لای ئەو گرنگە بە وێنەی ترادیسیۆن و فەرهەنگی ژاپۆنی لە ڕووی زیهنی و وێنەییەوە ئێمە بتوێنێتەوە لەناو خۆیدا. هێندە سەرکەوتووانە ئەم کارە لە فیلمی ڕاشۆمۆن ئەنجام دەدات، کە دەکرێت ئەم فیلمە بە دەروازەی ئاشنابوونی سینەمای ژاپۆن بزانین لە ڕۆژئاوا. بەڵام لە پاش ڕاشۆمۆن زۆر فیلمی تری [ژاپۆن] بەدوادا هات – بەتایبەت فیلمەکانی میزۆگوچی – کە فیلمگەلێکیان بە ئێمە ناساند کە نەک ئۆریجیناڵتر، بگرە تایبەتتر و پاکترن. لە دوای ئەوەوە ناڕەزایەتی دەربڕێن ئاسانتر بوو. هەروەک ستایل و هونەرێکی درەوشاوە سینەمای ژاپۆن دەرکەوت، بەڵام لای کورۆساوا شتەکە پێچەوانە بوو، واتا سازشکردنی لەگەڵ سینەمای وێسترن. ئەم سازشە لە فیلمی حەوت سامۆرای، کە فیلمێکی پلە دووی وێسترینی جۆن فۆردییە بەڵام بە تێمی فیوداڵیزم، ئاشکراتر هەستی پێدەکەین.\nنازانم ئایا ئەم دەستە لە ڕەخنەگرە تووڕە و پێشمەرجییانە – کە خۆشم تا ڕادەیەک لەوەدا هاوبەش بووم – بووبێتە هۆی ئەوەی مۆلە نابینا بێت لە ئاست ئەو فیلمانەی لەسەر پەردەی سینەماتیک بینینی، بەڵام ڕاستییەکەی ئەوەیە، وەک یەکێک لەو دەستەیە، ناچارم بەشێوەیەکی ڕادیکاڵانە بیروبۆچوونی خۆم بگۆڕم.\nمن دەربارەی فیلمی ژین دەدوێم کە مۆلە بەوپەڕی ساردییەوە پێی دەڵێت فیلمێک لەوپەڕی پووچێتیدا لە کاتێکدا من بە جوانترین، پێرفێکترین و شەکاوەترین فیلمی ژاپۆنیی دادەنێم کە تا ئێستا بەهەرحاڵ لەنێوان هەردوو سەردەمی مۆدێرنی سینەمای ژاپۆن بینیوومە.\nبەڵام بەر لە هەرشتێک دەمەوێت ئاماژە بۆ ئەوە بکەم کە سیناریۆی فیلمەکە سیناریۆیەکی هاوچەرخە. بێ هیچ گومانێک فیلمی ژین فیلمێکی ژاپۆنییە بەڵام ئەوەی گرنگە پەیامە جیهانییەکەی خۆی ون نەکردووە. ئەگەر ڕوونتر بدوێم؛ ژین فیلمێکی ژاپۆنییە بەهەمان شێوەی فیلمی (م) ئەڵمانی و فیلمی هاوڵاتیی کەین ئەمریکایی بوو. پێویست بە وەرگێڕێکی زیهینی جۆرێک لە کولتوورێکەوە بۆ کولتوورێکی تر ناکات کاتێک واتا و ئیلهامە گشتییەکەی تەواو ڕوون و ڕۆشن بێت. خاسیەتیی نێونەتەوەیی فیلمی ژین جوگرافیایی نییە بەڵکو جیۆلۆجیاییە؛ سەرچاوەکانی لە قووڵایی چینەکانی ئەخلاقی ژێرزەوییە، شوێنێک کە کورۆساوا دەیزانی دەبێت لە کوێ بدۆزرێتەوە. بەڵام هاوکات ئەو سەروکاری لەگەڵ مرۆڤی ئەم سەردەمەی ئێمەدا هەیە، هاوسەردەمانێک کە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تەنیا چەند کاتژمێر بە فڕۆکە مەودا هەیە لە نێوانیدا، ئەم مافەش کە جار جار دەگۆڕێت بۆ جوانبێژیی سینەمای نێودەوڵەتی. هاوشێوەی جەیمس جۆیس کە بە بەکارهێنانی وشەی زمانە جیاجیاکان دووبارەی زمانی ئینگلیزیی درووستکردەوە، ئینگلیزییەک کە دەبێت وەربگێڕدرێت و هاوکاتیش وەرگێڕانی مەحاڵە.\nدیارە هەر لەبەر هەمان هۆکارە کە لە ساڵی ١٩٥٢ ڕەخنەگرانی ژاپۆنی، گومان و دوودڵییەکانیان دەربارەی ناردنی فیلمە سامۆراییەکان بۆ فیستیڤاڵەکان – بەتایبەت ڕاشۆمۆن – بەناوبانگە، لە نێوان دە باشترینی فیلمی ژاپۆنی فیلمی ژینیان هەڵبژارد. بۆیە من خۆم وا بیر دەکەمەوە باشتر نییە لەجیاتی ئەوەی فیلمەکە وەک کۆزمۆپۆلەتیکێکی سەر بە بازرگانی، هەرچەند زیاتر وای دابنێین، فیلمەکە وەک بەرەو پێشچوونێکی دیالێکتیکیی سینەمای ژاپۆن بزانین؟ وەک سەلیقە و ئارەزووی شەخسیم ڕەنگە من هێشتا ستایل و شێوازی میزۆگوچی باشتر ببینم و ئیلهاموەرگرتنەکەی لە مۆسیقای ژاپۆنییەکەیم خۆش بوێت. بەڵام لە ڕوانگەیەکی فیکری، ئەخلاقی و جوانیناسییەوە کە فیلمێکی وەک ژینم دێتە پێش چاو، بەو هەموو گرنگییەی لە فۆڕم و ستایلی سینارۆکەیدا هەیە، خۆم بەدەستەوە دەدەم.\nناگەڕێمەوە بۆ نووسینە کورتەکەی لوک مۆلە، کە هێندەش بەرامبەر بابەتی فیلمەکە بێ وەفا نییە، بەڵام تا ئەو جێیەی کە بابەتی فیلمەکە تەنیا لە چوارچێوەی سیاق و دەقەکە دەرهێنراوە. بەڵام دەمەوێت سەرنجتان بۆ ئەم خاڵە ڕابکێشم کە لێرەدا مانایەکی پێچەوانەی تێمی فاوست هەیە. لە فاوستدا دکتۆرێکی پیر دەیەوێت گەنجێتیی دووبارە بەدەست بهێنێتەوە تا ژیانێکی شەیتانییانەی هەبێت. بەڵام پاڵەوانی فیلمی ژین دەزانێت نەفرەتی لێکراوە و بە هەموو پاکێتیی خۆیەوە هەوڵدەدات لەو چەند مانگە کەمەی ماویەتی ژیان بناسێت کە لە هەموو تەمەنیدا ژیان بۆی نەزانراو بووە. ئەگەر پەی بەوە برد سادەترین کار ئەوەیە وەک کارمەندێک ئەو ئەرکەکەی لە توانای ئەمدایە بە درووستی ڕاپەڕێنێت، لەبەر ئەوە نییە چاکەکاری لە خراپەکاری زیاتر واسواسی کردووە، بەڵکو بوونەوەرێکی گەنجی سادە واتای خاکیترین ئافراندنی پیشان دەدات. ئەم پیرەمێردە، نەزانە و بۆ هەمووانیش نەناسراو، پیرەمێردەکە دەبێتە قەدیسێک، چونکە ئەمە نزیکترین ڕێگەیە بۆ گەیشتن بە ڕێگای ژیان. دەکرێت دەربارەی ئەو تێمانەی فیلمەکە لە خۆیدا هەڵیگرتووە بڵێین: ئیحساسگەرایی، میلۆدرام، ئەخلاقگەرایی، کێشەی کۆمەڵگا و هەموو ئەم مەترسیانەی لەو تێمایانەدا هەیە لە فیلمەکە دوور ناکەوێتەوە، بەڵکو باڵاتر دەبێت. هەر ئەمەش بوو هێندە منی سەرسامکرد کە بمەوێت قسەی خۆم لەسەر کورۆساوا بکەم.\nئەو شتەی مۆڵە ناوی دەنێت تازیەی کۆتایی، کە لە ڕاستیدا نزیکەی نیوەی فیلمەکە پێکدەهێنێت، جۆرێک چیرۆکگێڕانەوەی بوێرانەیە. کاتژمێرێکی تەواو سەیری دۆستان و هاوکاران و خزمانی کارمەندەکە دەکەین و گوێیان لێدەگرین، کە هاتوون بۆ تازییەکە و دەربارەی پیاوە مردووەکە قسە دەکەن. هاوکات ساکی دەخۆنەوە و شیرینی دەخۆن. هەڵبەتە ئەم گفتوگۆیانە بە شێوەی فلاشباک دیمەنەکە دەبڕێت و وردەوردە ئەو کارانەی پیرەمێردەکە بەر لە مردنی ئەنجامیداون ڕوون دەبێتەوە. بەڵام هەر کامێک لە فلاشباکەکان هێندە کورتن و بەهیچ جۆرێک گفتوگۆی تەواوەتیی میوانەکان و تەواوی قسەکانیان نابینرێ و نماییش ناکرێت. کەواتە ناواخنی فیلمەکە چەندێک لە زەمەنی ئێستادایە، هێندەش لە زەمەنی ڕابردوو. چڕیی گێڕانەوە کەم کەم لەگەڵ بەرەوپێشچووندا حەقیقەتی شاردراوە کەشف دەکات. لە کۆتاییدا هەمووان لە نهێنیی پیاوە مردووەکە تێگەیشتن: ئەو دەیزانی دەمرێت و کۆتا ڕۆژەکانی تەمەنی لەپێناو کارێکی نموونەییدا کردە قووربانی. بەڵام لەو کاتەدا هەموویان مەستن و ئەم حەقیقەتەش تەنیا لای چەند مەست و سەرخۆشێک ئاشکرا دەبێت و بۆ ڕۆژی دوایی فەرامۆش دەکرێت.\nدەکرێت زۆر شتی تر دەربارەی فیلمی ژین بگوترێت – بەتایبەتی دەربارەی ڕۆڵی زەمەن لە گێڕانەوەی چیرۆکەکەدا، کە لەگەڵ فیلمە دراماتیکییە وێسترنییەکاندا جیاوازییەکەی زۆری هەیە، لەگەڵ ئەوەشدا خولەکێک نییە لە فیلمەکەدا زیادە بێت. ئەم کۆمپۆزشنەش زۆر لێهاتوویانە و زۆر جوان ئەنجام دراوە. بەڵام دەبێت هیوا بخوازین بڵاوکەرە فەڕەنسییەکان هێندە زیرەک بن کە ئەم شاکارە بۆ خەڵکی گشتی نماییش بکەن و ئەو کاتە دەرفەتی گەڕانەوەمان بۆ فیلمەکە دەبێت.\n From “Petit journal du cinema”, report on cinematheque, cahier du Cinema 68, February 1957.\n From “petit journal du cinema” Cahier du Cinema 69, march 1957.


تەقینەوەی مین لە كرماشان كوژرانی سەربازێكی لێكەوتەوە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / تەقینەوەی مین لە كرماشان كوژرانی سەربازێكی لێكەوتەوە\nتەقینەوەی مین لە كرماشان كوژرانی سەربازێكی لێكەوتەوە\nچوار شه‌ممه 7 تشرینی یه‌كه‌م 2015\tکوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 75 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nتەقینەوەی مینی بەجێماو لە سەردەمی شەڕی ئێران و عێراق لە كرماشان، بووە هۆی كوژرانی سەربازێكی تیپی 35ی تەكاوەری هێزەی زەوینی ئەرتشی كۆماری ئیسلامی.\nبە پێی راپۆرتی هەواڵنێریی حكومەتیی ئیرنا، فەرماندەی تیپی 35ی تەكاوەر رۆژی سێشەممە وێڕای راگەیاندنی ئەم هەواڵە، وتی: سەربازێك بە ناوی “وەلی الله سەعادەتی” خەڵكی شاری ئابادە سەر بە پارێزگای فارس لە كرماشان و لە بەشی باكووری رۆژئاوای پادگانی رەزماوەرانی تیپی 35ی تەكاوەر (جەیرانبڵاغ) تووشی ئەم رووداوە بووە.\nغوڵامڕەزا عەسگەری كە پلەی سەرهەنگی هەیە، زیادی كرد: ناوبراو ماوەی 3 مانگ لە سەربازییەكەی تێپەڕ ببوو و لە كاتی ئەنجامدانی ئەركەكانی كەوتووەتە سەر ئەو مینە و كوژراوە.\nهەو لەو پێوەندییەدا شارەزایانی ئەو بوارە دەڵێن كە حكوومەتی ئێران هەتا قووڵایی 30 سانتیمتری مینەكانی هەڵگرتووەتەوە و بە پێی ستانداردە جیهانییەكان دەبێ هەتا قووڵایی 80 سانتیمتری ئەو كارە ئەنجام بدرێت.


ته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر باری ده‌روونی هه‌یه\nموضوع: ته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر باری ده‌روونی هه‌یه الأربعاء 28 يوليو 2010, 1:58 pm\nته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر باری ده‌روونی هه‌یه!ته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی و په‌یوه‌ست بوون به سروشته‌وه به شێوه‌یه‌كی گشتی، گۆڕانكاریی ئیجابیان له‌سه‌ر لایه‌نی ده‌روونیی مرۆڤ هه‌یه.\nله توێژینه‌وه‌یه‌كدا كه پڕۆفیسۆرێكی بواری ده‌رونناسی له زانكۆی مانچسته‌ر به هاوكاریی كۆمه‌ڵه‌ی باخداریی شاهانه‌ی به‌یتانیا ئه‌نجامیداوه، ده‌ركه‌وتووه كه گوڵ به‌هۆی فێنكیی ئاووهه‌وا و درێژیی رۆژه‌وه ده‌رده‌كه‌ون و ئه‌مه‌ش هاوكاری ده‌كات له دروستبوونی گۆڕانكاریی هۆرمۆن له له‌شی مرۆڤدا، به‌واتایه‌كی دیكه ده‌ركه‌وتووه كه له پێنج خوله‌كی یه‌كه‌می پیاسه‌كردن به سه‌وزایی و ته‌ماشاكردنی گوڵ و گوڵزاردا، مه‌زاج و باری ده‌روونیی مرۆڤ گۆڕانكاریی به‌ره‌و باشه به‌سه‌ردا دێت.\nئه‌و توێژینه‌وه‌یه كه له‌سه‌ر هه‌زار و 250 كه‌س ئه‌نجامدراوه، ئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌وه‌ی سه‌لماندووه كه بوونی په‌یوه‌ندیی له‌نێوان مرۆڤ و سرووشت و سه‌وازیی و گوڵ و گوڵزاردا، به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو رۆڵی ئیجابی ده‌بینێت له هاتنه‌كایه‌ی ته‌ندروستییه‌كی باش هه‌م له‌رووی ده‌روونی و هه‌م له رووی جه‌سته‌ییشه‌وه\nموضوع: رد: ته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر باری ده‌روونی هه‌یه الأربعاء 28 يوليو 2010, 7:54 pm\nزوور سوباس بو ام هوالة\nموضوع: رد: ته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر باری ده‌روونی هه‌یه الأربعاء 28 يوليو 2010, 10:28 pm\nموضوع: رد: ته‌ماشاكردنی گوڵ و سه‌وازیی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر باری ده‌روونی هه‌یه الجمعة 30 يوليو 2010, 6:43 pm


2021/08/17 121 جار بینراوە\nئامادەکردنی: هونەر گڵاڵی\nبلۆكی نه‌وتى گه‌رمیان (مه‌به‌ستمان له‌ناوى بلۆكه‌كه‌یه نه‌ك بلۆكه نه‌وتیه‌كانى سنوری ئیداره‌ى گه‌رمیان به گشتى)، یه‌كێكه له بلۆكه نه‌وتیه‌كانى سنورى ئیداره‌ى گه‌رمیان، ده‌كه‌وێته سنورى ناحیه‌ى سه‌رقه‌ڵای سه‌ر به كفریه‌وه، پێکدێت لە چوار به‌ش یان چوار ناوچه‌ى نه‌وتى.\nئه‌گه‌رچی به‌رهه‌مى ئه‌م بلۆكه به ته‌واوى نازانرێت، به‌ڵام به‌پێی زانیارییه‌كان له‌نێوان (35 بۆ 37)هه‌زار به‌رمیلی رۆژانه دایه. پێشبینیش ده‌كرێت جگه له نه‌وت، بڕێكى زۆری گازی سروشتیش له‌م كێڵگه‌یه‌دا هه‌بێت كه ده‌گاته 7 تریلیۆن پێى سێجا.\nپشكه‌كانى ئه‌م بلۆكه به‌مشێوه‌یه دابه‌شبون: گازپرۆمى روسى (40٪)، وێسترن زاگرۆسى كه‌نه‌دى (40٪) و حكومه‌تى هه‌رێم (20٪).\nئەم کێڵگەیە خاوەنی 7 بیرە نەوتە، لە چوار بیرە نەوتیش نەوتی لێدەردەهێنرێت، كه دابەش بوە بەسەر چوار ناوچەی نەوتی كه ئه‌مانه‌ن:\n♦ سەرقەڵا یەک: کە بیرە نەوتەکانی گوندی حەسیرە دەگرێتەوە.\n♦ سەرقەڵا دو: بیرە نەوتەکانی گوندی ملەسورە دەگرێتەوە.\n♦ سەرقەڵا سێ: بیرە نەوتەکانی گوندی کەواچەرمو دەگرێتەوە.\n♦ سەرقەڵا چوار: بیرە نەوتەکانی گوندی کارێزە دەگرێتەوە.\nلە ناوچەی "سەرقەڵا1" کە بیرە نەوتەکانی گوندی حەسیرە ده‌گرێته‌وه، سێ بیرە نەوت هه‌یە، لە یەک بیر دەرهێنانی نەوت دەکرێت نەوتێکی باشە و گونجاوە بۆ دەرهێنان.\nلە بیرە نەوتەکانی "سەرقەڵا2" ، یەک بیرە نەوتە له گوندى ملەسورەیه و دەرهێنانی تێدا دەکرێت و نەوتێکی باش و گونجاوە، بە بۆڕی دەگوازرێتەوە بۆ "سەرقەڵا1" لە حەسیرە.\nبەهەمان شێوە ژماره‌ى بیرەکانی "سەرقەڵا3" یەک بیرە كه کاری دەرهێنانی تێدادەکرێت و به‌رهه‌مه‌كه‌ى بەبۆڕی دەگوازرێتەوە بۆ "سەرقەڵا1" لە حەسیرە.\nهه‌رچی "سەرقەڵا4"ـه کە بیرە نەوتەکانی کارێزە دەگرێتەوە، تائێستا یەک بیرە نەوتە كه کاری دەرهێنانی تێدا دەکرێت و به‌هه‌مانشێوه‌ى ئه‌وانى تر به‌رهه‌مه‌كه‌ى بە بۆڕی دەگوازرێتەوە بۆ "سەرقەڵا1" لە حەسیرە.\nلە پرۆژەدایە سەرقەڵا پێنجیش دروست بکرێت کە له سنورەکانی نێوان ناحیەی سەرقەڵا و گوندى ملەسورە دایە و بیرە نەوتێکی تێدا هەڵبكەنرێت.\nئه‌م بلۆكه كه له ناو هاوڵاتیان دا به زۆری به "کێڵگەی نەوتی حەسیرە" ناسراوه به‌وهۆیه‌ى یه‌كه‌م به‌رهه‌مهێنان له گوندی حه‌سیره‌وه كرا، لە ساڵی (2006) کۆمپانیای وێسترن زاگرۆس نەوتی تێدا دۆزیەوە و لە ساڵی 2016 کۆمپانیای گازپرۆم نەفتى روسی، کێڵگەکەی وەرگرت.\nژمارەی سەردان 3,816,046 ژمارەی میوان 10


"مەترسی قەیرانی بوجە و موچە دوبارە لە ئارادایە"\nپەرلەمانتارێكی یەكێتی لەیادی دامەزراندنی پارتی پەیامێكی راگەیاند\n- 8/15/2019 10:25:00 PM 14995 جار خوێندراوەتەوە\nبڵێسە جەبار فەرمان، ئەندامی پەرلەمانی عێراق، لە یادی دامەزراندنی پارتیدا رایگەیاند، دەستپێکی دروست بوونی ئەو حزبە بۆ ئازادی گەلی کورد بووە هەر بۆیە هیوادارم لەو ئامانجەی بەردەوام بێت، دەشڵێت،"لەم یادەدا داوا لەسەرجەم لایەنەكان دەكەم هەوڵی چارەسەری كێشەكانی هەرێم و بەغدا بدەن كە لەئێستادا بەرەو ئاڵۆزی زیاتر دەچێت و مەترسی قەیرانی بوجە و موچە دوبارە لە ئارادایە".\n73 ساڵ بەسەر دامەزراندنی پارتی تێدەپەرێت, ئەو حزبەی کە بەشێکی لە دامەزرێنەرانی یەکێتی تێیدا بەشداربون\nئەو پەرلەمانتارەی یەكێتی دەڵێت،"دەستپێکی دروست بونی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ئازادی گەلی کورد بوە، هەر بۆیە هیوادارم لەو ئامانجەی بەردەوام بێت".\nراشیگەیاندوە"هەمو لایەکمان دڵنیاین لەوەی بێ یەکریزی و تەبایی ماڵی کوردی هیچ ئامانجێکمان نایەتەدی و ئەوەی ساڵەهایە بۆی تێدەکۆشین لەدەستی دەدەین".


پارێزگاری هەولێر بەسەردانێكی رەسمی لە ئێرانە - ئاوێنه\nپارێزگاری هەولێر بەسەردانێكی رەسمی لە ئێرانە\nپارێزگاری هەولێر بە بانگهێشتێكی رەسمی گەیشتە پارێزگای “ئازربایجانی رۆژئاوا”ی ئێران بۆ تاووتوێكردنی ئاڵوگۆڕی بازرگانی و هاتوچۆی هاوڵاتیان و گەشتیاران لەڕێگەی دەروازەی سنوریی حاجی ئۆمەران.\nئاوێنە: به‌پێی راگه‌یه‌ندراوێكی پارێزگای هه‌ولێر كه وێنه‌یه‌كی ده‌ست ئاوێنە كه‌وتوه، له‌سه‌ر بانگهێشتی رەسمی محه‌مه‌د مه‌هدی، سەرۆكی شارەوانی پارێزگای ئازربایجانی غه‌ربی كۆماری ئیسلامی ئێران، ئه‌مڕۆ(سێشه‌ممه) نه‌وزاد هادی، پارێزگاری هه‌ولێر به سه‌رۆكایه‌تی وەفدێكی رەسمی كە پێكهاتبون لە تاهیر عه‌بدوڵا جێگری پارێزگار و به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی ئێران و قایمقامی قه‌زای چۆمان و نوێنه‌رانی ژوری بازرگانی و پیشه‌سازی كوردستان و به‌رپرسانی گومرگ و بازرگانی له‌مه‌رزی حاجی ئۆمه‌ران، سه‌ردانی پارێزگای “ئازربایجانی رۆژئاوا”ی كۆماری ئیسلامی ئێرانیان كردوە.\nبەپێی راگەیەندراوەكە له كۆبونه‌وه‌یه‌كدا به ئاماده‌بونی به‌رپرسانی هه‌ردولا باس له په‌یوه‌ندی دۆستایه‌تی و هاریكاری نێوان هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامی ئێران به‌گشتی و هه‌ردو پارێزگای هەولێر و ئازربایجانی رۆژئاوا به‌تایبه‌تی كراوە و جه‌خت له پێویست بون و زه‌روره‌تی بره‌ودان به په‌یوه‌ندییه‌كان له‌هه‌مو بواره‌كاندا كراوەتەوە.\nهەروەك لەكۆبونەوەكەدا بەشێوەیەكی تابیەتی باس لەره‌وشی ئاڵوگۆری بازرگانی و هاتوچۆی هاوڵاتیان و گه‌شتیاران به‌مه‌رزی حاجی ئۆمه‌ران-دا كراوە به ئاڕاسته‌ی بره‌ودان به جوڵه‌ی بازرگانی و ترانزێت و به‌شداربونی كۆمپانیاو وه‌به‌رهێنه‌رانی ئێرانی له‌پرسی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و گه‌شه‌پێدانی هه‌ولێری پایته‌خت و تێكڕای به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی هه‌ردولا.\nراگەیەندراوەكە هێمای بۆ ئەوەشكردوە كە چاوەڕواندەكرێت په‌ره به پڕۆتۆكۆڵی هاوبه‌شی بازرگانی نێوانی هه‌ردو پارێزگا بدرێت بۆ چاره‌سه‌ركردنی گرفته‌كان و ئاسانكردنی جوڵه‌ی بازرگانی و ترانزێت.


:: PM:12:23:07/11/2021 \nوەزیری تەندروستی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، نەخۆشخانەی جەمال حاجی عەلی كردەوە و ڕای گەیاند، تەواوكردنی ئەو نەخۆشخانەیە بە كوالێتی بەرز، خزمەتێكی باش پێشكەشی تووشبووانی شێرپەنجە دەكات.\nئەمڕۆ یەكشەم حەوتی تشرینی دووەم، نەخۆشخانەی جەمال حاجی عەلی لە شاری سلێمانی كرایەوە، تێچووی نەخۆشخانەكە شەش ملیۆن دۆلار بووە و لەلایەن خێرخوازێك دروست كرابوو، شوێنی چارەسەری 60 تووشبووی شێرپەنجەی خوێنی تێدا هەیە.\nلە كردنەوەی نەخۆشخانەكەدا، سامان بەرزنجی وەزیری تەندروستی حكوومەتی هەرێمی كوردستان رای گەیاند، ئەم نەخۆشخانەیە پڕۆژەیەكی زۆر ستراتیجی و گرنگە بۆ سلێمانی و هەرێمی كوردستان، زۆر سوپاسی جەمالی حاجی عەلی دەكەین كە ئەم پڕۆژە گەورەیەی تەواو كردووە بەم كوالێتییە بەرزە.\nوەزیری تەندروستی باسی لەوەش كرد، ئێستە چەند بودجەیەك لەلایەن ئەنجوومەنی وەزیرانەوە تەرخان كراوە، بۆ نوێكردنەوەی چەندان ئامێری پزیشكی و چەند خزمەتگوزارییەكی تر لە نەخۆشخانەی هیوا و شاری لە سلێمانی.\nلەبارەی دووبارە داخستنەوەی دەرگای قوتابخانەكان بەهۆی بڵاوبوونەوەی پەتای وەرزی، سامان بەرزنجی گوتی، بەهیچ شێوەیەك دەرگای قوتابخانەكان داناخرێتەوە بەهۆی كۆرۆنا و پەتای وەرزی، ئێستە هەموو هەوڵێكمان بۆ ئەوەیە سەرجەم مامۆستایان و قوتابیان ڤاكسین بكرێن.


کوردیپێدیا - زانایەکی بابانزادەی لە بیرکراو: ئەحمەد نەعیم 1872- 1934\n📖 زانایەکی بابانزادەی لە بیرکراو: ئەحمەد نەعیم 1872- 1934 | 🏷 پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nزانایەکی بابانزادەی لە بیرکراو: ئەحمەد نەعیم 1872- 1934\n"گەلی کورد ڕۆڵەکانی لە نێو گەلانی ئێرانی، تورک، عەرەب و ئەرمەن بزرکردوە، بەتایبەتی ئەوانەی وەک شاعیر، مۆسیقازان و سەرکردەی بەناوبانگ مێژووی گەلانیان ڕازاندوەتەوە".\nزانای بەناوبانگی ئەرمەنی ئەکادێمیک ئۆربیللی.\nئەحمەد نەعیم بابانزادە کوڕی مستەفا زیهنی پاشای بابانە، ساڵی 1872 لە بەغدا هاتۆتە دونیاوە. مستەفا زیهنی بە خۆی لە سلێمانی لە ساڵی 1838 لە بنەماڵەی میرانی بابان لە دایکبووە. لە دوای لە نێوچوونی میرنشینی بابان، ئەندامانی بنەماڵەکە پەرتەوازە دەبن، هەندێکیان بۆ دورگەی کریت دوور دەخرێنەوە، هەندێکی تریان تێکەڵ بە دام و دەزگاکانی دەوڵەتی عوسمانی دەکرێن. مستەفا زیهنیش بۆ خوێندن ڕووی لە بەغدا کرد. هەر لەوێش لە دەزگا میرییەکانی دەوڵەتی عوسمانیدا دەستی بەکارکردن کرد. لە سەردەمی والێتی مەدحەت پاشای ڕیفۆرمخوازدا لە بەغدا، مستەفا زیهنی مۆرهەڵگر "مهردار" بووە. مۆرهەڵگر هاوتای سکرتێر و بەرێوەبەری نووسینگەی ئێستایە، لە دەوڵەتی عوسمانیدا جێی متمانەی کاربەدەستان بووە و زۆر جار لە جێگەی ئەوان نووسراوە فەرمییەکانی مۆر ئەکرد. موستەفا زیهنی پاشا لە دەوڵەتی عوسمانی دەستی بە زۆر پلە و پایەی باڵا گەیشتووە. بە پێی سەرچاوەکان لە چەندین ویلایەتی عوسمانی والی بووە وەک ویلاتەکانی سالۆنیک، بورسە، حیجاز، ئەدەنە و حەڵەب...هتد. بۆ چەند ساڵێکیش سکرتێری سەرۆک وەزیران (سەدری ئەعزەم) بووە. هەروەها پۆستی وەزارەتەکانی ئەوقاف، بازرگانی و کشتوکاڵ و دارایی وەرگرتوە. بۆ ماوەیەکی کورتیش لە ساڵی 1909 وەک سەعید پاشای خەندان سەرۆکی شورای دەوڵەت بووە. ئەندامی ئەنجومەنی پیاوماقوڵانی عوسمانی (مەجلیسی ئەعیان) بووە. لە دوای شۆڕشی ئیتیحادییەکان لە ساڵی 1908 یەکێ لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵەی هاریکاری و پێشکەوتنی کورد بووە (کورد تەعاون و تەرەقی جەمعیەتی). لە ساڵی 1911 لە ئەستەموڵ کۆچی دوایی کردووە. کۆشکەکەی مستەفا زیهنی پاشا لە ئەستەموڵ ناوبانگی دەرکردبوو و مزگەوت و قوتابخانەی بە ناوەوە هەبوو. مستەفا زیهنی پاشا پیاوێکی دیندار بووە و چەند کتێبێکی لە بواری ئاینییەکاندا نووسیوە. سەرچاوەکان باس لە کتێبەکانی " بیانی حەقیقەت، علم واسلام، مقیاس الاخلاق، قوای معنویە و اسلامدە خلافت" دەکەن کە مستەفا زیهنی پاشا بڵاوی کردونەتەوە. کتێبی بەیانی حەقیقەت لە ساڵی 1327 ڕۆمی (1911) بڵاو بووەتەوە. مستەفا زیهنی پاشا چوار کوڕی هەبووە. کوڕەکانی هەموویان پلە و پایەی بەرزیان لە دەزگاکانی دەوڵەتدا بەدەستهێناوە. ئیسماعیل حەقی بابان سیاسەتمەدار و ڕۆژنامەوان و لە ساڵی 1911 وەزیری خوێندن بووە، حوسێن شوکری لە زانکۆی ئەستەموڵ مامۆستای زانکۆ و ڕاگری کۆلێجی ئابوری بووه، بۆ ماوەیەکیش سەرنوسەری ڕۆژنامەی تەرجومان بووە. تەنها حیکمەت بە فەرمی لە سەردەمی کۆماریدا پاشناوی بابانی هەڵگرتبوو. حیکمەت باوکی جیهاد بابانە کە ڕۆژنامەنووس و پەڕلەمانتەری پارتی گەلی کۆماری و وەزیر بووە لە چەند کابینەیەکی شەستەکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو لە تورکیا. جیهاد بابان ڕۆژنامەوانێکی دیاری تورکیا و دامەزرێنەری سەندیکای ڕۆژنامەوانانی تورکیا بوو. لە کاتی خۆیدا بەر لەوەی ببێتە سەرنووسەری ڕۆژنامەی ئوڵوس و خاوەن ڕۆژنامەی تەسویر، لە چەندین ڕۆژنامەی تردا کاری کردووەو چەند کتێبێکی بڵاوکردۆتەوە. جیهاد بابان مامی ئایشە خانی هاوسەر‌ی نووسەری گەورەی تورکیای بەڕەچەڵەک کورد یەشار کەماله. جیهاد بابان لە ساڵی 1984کۆچی دوایی کرد.\nلە نێو کوڕەکانی مستەفا زیهنی پاشادا، ئەحمەد نەعیمیان شوێن پێی باوکی کەوت لە باوەڕمەندی و نووسین و توێژینەوە لە بواری زانستە ئیسلامییەکاندا. بەو پێیەی ئەو لە بنەماڵەی ناوداری بابانەکان بوو و باوکی خاوەن پێگەی کۆمەڵایەتی دیارو پلە و پایەی باڵا بوو لە دەوڵەتدا، ئەوا دەرفەتی خوێندن و پەروەردە و هەڵکشان بە پایەکانی دەسەڵاتدا لە بەردەمیدا ئاواڵا بوون. وادیارە ئەحمەد نەعیم بابانزادە حەزی بە فەرمانبەری ئاسایی نەکردووە و دڵی زیاتر بۆ خوێندن و زانست لێیداوە. دوای چەند ساڵێک کارکردن لە فەرمانگەکانی دەوڵەت، بە یەکجاری خۆی بۆ کاری مامۆستایی و نووسین و وەرگێڕان تەرخان دەکات.\nئەحمەد نەعیم خوێندنی سەرەتایی لە بەغدا دەستپێکرد و دوای ئەوە هەر لەوێ چووە قوتابخانەی ڕوشدییەی ناوەندی. دواتر ڕووی لە ئەستەموڵ کرد و لە ساڵی 1891 ئامادەیی گەڵاتەسەرای سوڵتانی (لیسێی گەڵاتەسەرای ئێستا)، کە منداڵانی کاربەدەستان و گەورەپیاوانی دەوڵەت تێیدا دەیانخوێند، تەواوکرد. لە ساڵی 1894 قوتابخانەی موڵکییەی تەواوکرد. ئەمەی دواییان قوتابخانەیەکی باڵا بوو بۆ ئامادەکردنی کارمەندان و فەرمانبەرانی دەوڵەتی عوسمانی. هەرچەندە ئەحمەد نەعیم لە قوتابخانەی دەوڵەتی خوێندبووی و نەچووبووە مەدرەسەی ئاینی، بەڵام بە هەوڵی مامۆستایەکانی و ڕێنمایی باوکی هەوڵی زۆریدا لە زانستە ئیسلامییەکان و زمانی عەرەبیدا شارەزایی تەواو پەیدا بکات. کاریگەری باوکی لەم بوارەدا بە زەقی بە سەرێوە دیارە. بە لێکدانەوەی ئەو سەردەمەی مێژوو، ئەوەی توانای بە سەر زمانی عەرەبیدا بشکیایە و لە زانستە ئێسلامییەکاندا شارەزایی هەبوایە، ئەوا کلیلی کولتوری ڕٶژهەڵاتی لە گیرفاندا بوو. ئەحمەد نەعیم بابانزادە نەک تەنها کلیلی کولتوری ڕۆژهەڵاتی لە گیرفاندا بوو، بەڵکو بە هۆی زانینی زمانی فرەنسییەوە و ئاگاداری لە کولتوری ڕۆژئاوایی و وەرگێڕانی چەند بەرهەمێکی نووسەران و فەیلەسوفە ڕۆژئاواییەکان لە فرەنسییەوە بۆ سەر زمانی تورکی، دەکرێ بڵێین کلیلی کولتوری ڕۆژئاواشی بەدەستهێنابوو. لە قوتابخانەی گەڵاتەسەرای قوتابیان فێری زمان و زانستی ڕۆژئاوا دەکران. ئەو دەمەش زمانی زانست و کولتوری ڕۆژئاوا فرەنسی بوو نەک ئینگلیزی. بە خوێندنی زانستە هاچەرخەکانیش وەک فیزیا، کیمیا، زانستە سروشتییەکان، فەلەک و مێژوو فێرخوازان بە ئامادەکراو و پێگەیشتوو دائەنران. لە قوتابخانەی مولکییەش فێری کاروباری بەڕێوەبردن و کارگێڕی دەکران.\nهەر ئەو ساڵەی خوێندنی تەواو کرد، ژیانی فەرمانبەری لە دەزگاکانی دەوڵەت دەستپێکرد. بە وەرگێڕی زمانی عەرەبی لە هۆبەی وەرگێڕانی وەزارەتی دەرەوەی دەوڵەتی عوسمانی (نەزارەتی خارجیە) لە ئەستەموڵ دامەزرا. ساڵی دواتر، واتا لە ساڵی 1895، لە تەک ئەو کارەیدا دەستیکرد بە وتنەوەی وانەکانی زمانی عەرەبی لە لیسێی (ئامادەیی) گەڵاتەسەرای، کە بۆ خۆی خوێندنی ئامادەیی تێدا تەواو کردبوو. زیاتر لە دە ساڵ لە سەر وانەوتنەوە بەردەوام بوو. بەرهەمی زانستی ئەو کارەی چەند کتێبێک بوو لە بواری سەرف و زمانی عەرەبیدا. ئەوانەی لە ژیان و بەرهەمەکانی دەکۆڵنەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە بابانزادە گرنگییەکی زۆری ئەدا بە ئامادەکردنی ئەو وانانەی دەیوتنەوە و لە دواییدا کۆیدەکردنەوە و ڕێکیدەخستن و دەیکردن بە کتێب. کارکردنی لەم بوارەدا پێخۆش بوو، بۆیە لە دوای شۆڕشی ئیتیحادییەکان بە یەگجاری شوێنی کارەکەی بۆ وەزارەتی خوێندن (نەزارەتی معاریف) گواستەوە.\nلەم وەزارەتەدا پلە و پایەی گرنگی بەدەستهێنا. ئەندامی ئەنجومەنی باڵای فەرمانگەی زانستیی وەزارەتی خوێندن (1908)، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی قوتابخانە ڕوشدییەکان (1908 – 1911)، بەڕێوەبەری گشتی خوێندنی باڵا و ئەندامی ئەنجومەنی ڕیفۆرمی زانستی (1911 – 1915) بوو. لە ساڵی 1914 بوو بە مامۆستا لە کۆلێجی ئەدەبیات و ئیلاهیاتی دارولفنون تا ساڵی 1933 لەو کارەیدا بەردەوام بوو. لە ساڵی 1919 کرا بە بەڕێوەبەری گشتی دارولفنون "واتا سەرۆکی زانکۆ". هەر لەو ساڵەدا لە سەر پێشنیاری شەیخولئیسلام موستەفا سەبری ئەفەندی بۆ سوڵتان وەحیدەدین، ئەحمەد نەعیم کرا بە ئەندامی ئەنجومەنی پێاوماقوڵان. زۆری لا گران بوو ئەو ئەندامەتییە قەبوڵ بکات و تکای لە شەیخولئیسلام کرد ناوی لە لیستەکە دەربێنن، بەڵام داخوازییەکەی قەبوڵ نەکرا. وادیارە نەدەکرا فەرمانی سوڵتان و داخوازی شەیخولئیسلام ڕەتبکاتەوە، بۆیە بە ناچاری قەبوڵی کرد. لە سەر ناوی فیرقەی حوڕییەت و ئیئتیلاف بووە ئەندامی ئەو ئەنجومەنە. ئەو سەردەمە هێشتا دەستەواژەی حیزب لە ئارادا نەبوو، بەڵکو وشەی فیرقە بەکار ئەهێنرا. تا دوا مانگەکانی ساڵی 1922 ئەندامەتی بابانزادە لەو ئەنجومەنە بەردەوام بوو. لە گەڵ هەڵوەشاندنەوەی سەڵتەنەت و راماڵینی حکومەتی سوڵتاندا کاری سیناتۆری ئەحمەد نەعیم بابانزادەش کۆتایی پێهات.\nلە ئامادەیی گەڵاتەسەرای و دواتریش لە کۆلێژی ئەدەبیاتی دارولفنون، کە لە ساڵی 1933 کرا بە زانکۆی ئەستەموڵ، ژمارەیەکی زۆری لە نووسەران، ڕۆشنبیران و کاربەدەستانی دەوڵەت پێگەیاند. بە هۆی ئەو کارە و وتار و کتێبەکانێوە ناو و ناوبانگی پەیدا کرد. زۆر لەوانەی لە سەر دەستی ئەحمەد نەعیم بابانزادە خوێندوویانە لە بیرەوەرییەکانی خۆیاندا پەسنیانداوە و ئاماژەیان بە شیوازی کارکردن و زانایی و هەڵس و کەوتی لە فێرخوازاندا کردووە. ساڵی 1901 دەستیکرد بە نووسین و بڵاوکردنەوە لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئەو سەردەمەدا.\nلە دوای گەیشتنی کەمالییەکان بە دەسەڵات، وەزارەتی خوێندن لە حکومەتی کەمالی ڕێگەیدا بە ئەحمەد نەعیم بابانزادە بگەڕێتەوە بۆ مامۆستایی لە کۆلێجی ئەدەبیاتی دارولفنون. ئەحمەد نەعیم بابەتەکانی بنەماکانی فەلسەفە، فەلسەفەی ئیسلامی، میتافیزیک، سایکۆلۆجیا، ئاکاری ئیسلامی و لۆژیک...هتد بە قوتابییەکانی ئەو کۆلێجە دەوتەوەز لە هەمان کاتدا لە سەر نووسین و توێژینەوەش بەردەوام بوو. بە درێژایی ئەو ساڵانەی لە وەزارەتی خوێندن و زانکۆ بوو، چالاکانە لە ڕیفۆرمی بابەت و پرۆگرامەکانی خوێندن لە قوتابخانە و کۆلێجی ئەدەبیاتدا بەشداری ئەکرد. ڕۆڵی گەورەی هەبوو لە داهێنانی ژمارەیەکی زۆر لە زاراوەکانی فەلسەفە، دەرونزانی و هونەر بە زمانی تورکی. شارەزایانی ئەم بوارانە لە تورکیا دان بەوەدا ئەنێن کە زمانی تورکی قەرزاری بابانزادەیە.\nبابانزادە زمانی تورکی، فارسی، عەرەبی و فەرەنسی زۆر بە باشی زانیوە. بە پێی هەندێ سەرچاوە زمانی کوردیشی زانیوە، نازانین تا چەند توانای بەسەریدا شکاوە. بەو پێیەی لە بەغدا هاتۆتە دونیاوە و هەر لەوێ نراوەتە بەر خوێندن و دواییش چووەتە ئەستەموڵ. لە ئەستەموڵ خوێندنی تەواو کردووە و هەموو ژیانی لەوێ بردۆەتە سەرو کتێب و وتارەکانی هەموو بە زمانی تورکی عوسمانی نووسیوە. هیچ سەرچاوە و بەڵگەیەکمان لە بەردەستدا نیە ئەم پرسەمان بۆ یەکلا بکاتەوە.\nبابانزادە خزمەتی گەورەی بە زمان و کولتوری تورکی کردووە، بە تایبەتی لە بوارەکانی فێرکردن و خوێندنی باڵا، فەلسەفە و زانستە ئیسلامییەکان. لە نێو توێژی خوێنەوارانی تورکیا لە دوای ساڵی 1908 و بە تایبەتی دوای گەیشتنی کەمالییەکان بە دەسەڵات، بازاری بیر و بۆچوونەکانی ئەحمەد نەعیم نەک هەر زۆر کز ببوو، بەڵکو بە توندی دژایەتی ئەکران. لە گەڵ ئەوەشدا تا مرد لە سەر بیر و بۆچوونەکانی خۆی بەردەوام بوو و ملی بۆ خواستەکانی ئیتیحادی و کەمالییەکان نەدا. دەسەڵاتی کەمالی لە ساڵی 1933 لە ژێر پەردەی ڕیفۆرمی خوێندنی باڵا، ڕێگەی بە کەسانی وەک ئەحمەد نەعیم نەدا لە زانکۆ بمێننەوە بە بیانوی ئەوەی بڕوانامەی دکتۆرایان نیە. ئەوانەی لە زانکۆی ئەستەموڵ دامەزرێنران دەبوایە هەڵگری بڕوانامەی دکتۆرا بن. لەو کاتەدا کە خوێندنی دکتۆرا لە تورکیا نەبوو، هەڵگرانی ئەو بڕوانامەیە یا ئەو کەسانە بوون کە لە ئەوروپا خوێندبوویان و دکتۆرایان بەدەستهێنابوو، یان ئەو پرۆفیسۆرە ئەڵمان و ئەوروپییانە بوون کە لە دەست نازییەکان هەڵهاتبوون و ڕوویان لە وڵاتانی تر کردبوو وهەندێ لەمانە هاتبوونە تورکیا. ئەم دوو گروپەش دەقا و دەق ئەوانە بوون کە مستەفا کەمال پێویستی پێیان هەبوو و لە گەڵ دید و بۆچوونەکانیدا دەگونجان. لە ڕێگەی ئەو ڕیفۆرمەوە، موستەفا کەمال دەیویست ناوەندەکانی خوێندن لە مامۆستایانی سەردەمی پێشوو پاک بکاتەوە. لە 151 مامۆستای دارولفنون تەنها پەنجا ونۆیان ڕێگەیان پێدرا لە ناوەندە نوێکەی خوێندنی باڵادا، واتا زانکۆی ئەستەموڵ بەردوام بن. دەبێت کوردبوون و ئیسلامیبوونی ئەحمەد نەعیم بابانزادە ڕۆڵی کەمیان نەبووبێت لە پاکتاوکردنی و دوورخستنەوەیدا لە زانکۆ. هەر ئەو ساڵە، واتا لە 1933 خانەنشین کرا و ساڵی دواتر، لە ڕۆژی دووشەممە 13 ئابی 1934 لە کاتی نوێژی نیوەڕۆدا کۆچی دوایی کرد. بۆ ڕۆژی دواتر واتا 14 ئاب لە قەبرستانی دەروازەی ئەدڕنە بە خاک سپێردرا.\nهەندێ لە نووسەرانی سەر بە ڕەوتی ئیسلامی لە تورکیا بە خەمگینییەوە باس لەوە ئەکەن کە ژمارەی ئەوانەی لە مەراسیمی بەخاکسپاردنی پیاوێکی وا گەورەدا بەشدارییان کردبوو لە دە کەس تێنەئەپەڕی. هەڵبەتە چاوەڕیی ئەوە نەئەکرا خەڵکێکی زۆر دوای تەرمی کەسایەتییەک بکەون، کە بەڕەچەڵەک کورد و هەڵگری بیرێکی ئاینیی ناکۆکە لە گەڵ بیر و بۆچوونەکانی مستەفا کەمالدا، سەرباری ئەوانەش بە بڕیاری حکومەتەکەی ئەو لە زانکۆی ئەستەموڵ دوور خرابێتەوە.\nلە تورکیای پارتی داد و گەشەپێداندا بایەخی زۆر بە ژیان و بەرهەم و لێکدانەوەکانی ئەحمەد نەعیم بابازادە ئەدرێت. وتار و لێکۆڵینەوەی زۆر لە بارەی نووسین و بەرهەمەکانێوە ئەکرێت. زۆر تارەکانی دەبنە بابەتی توێژینەوەی مامۆستایانی زانکۆ، بە تایبەتی ئەوان لە بواری زمانی عەرەبی، فەلسەفە یا زانستە ئیسلامییەکاندا کاردەکەن. کتێبەکانی سەرلەنوێ بە پیتی لاتینی چاپ دەکرێنەوە و توێژینەوەیان لە سەر دەکرێت. ئەوەی بەزەقی سەرنجی مرۆڤ ڕادەکێشێ ئەوەیە کە ئەو نووسەرانە زۆر کەم خۆیان لە قەرەی کوردێتی ئەحمەد نەعیم بابابزادە ئەدەن.\nسەرچاوەکان وەک باوەڕمەندێکی ڕاستەقینە و ڕاستگۆ باسی لێوە ئەکەن. ئەوەی باوەڕی پێی هەبووە و بە ڕاستی زانیوە کردوویەتی. نەک هەر بە قسە پێوەی پابەند بووە، بەڵکو لە کەسایەتی خۆیدا بەرجەستەی کردووە. هەرچەندە تا سەر ئێسقان پیاوێکی ئیسلامی بووە و دەکرێت بە یەکێک لە بناغەدانەرانی بیری سیاسی ئیسلامی دابنرێت، لە گەڵ ئەوەشدا بەرامبەر ڕەخنە و دیدی جیاواز کەسێکی دڵفراوان و کراوە بووە. فێرخۆازان و خوێندکارانی ئەو سەردەمە سەرسامی کولتوری ڕۆژئاوایی بوون و بیر و بۆچوونەکانی نووسەران و بیرمەندانی ئەوروپایان بەدڵبوو. بەشێکی زۆریان لە دژی دید و لێکدانەوەکانی کەسانی وەک ئەحمەد نەعیم بوون. لە گەڵ ئەوەشدا گەلێ لە قوتابییەکانی لە بیرەوەرییەکانی خۆیاندا وەک مامۆستایەکی ڕێزدار باسی ئەکەن. ئەو بۆ خۆی بەرامبەر کولتوری ڕۆژئاوایی کەسێکی داخراو نەبوو، داخوازی ئەوەی لە موسوڵمانان ئەکرد کەڵک لە زانست و هونەری ئەوروپا وەربگرن، بەڵام کولتور و بەهاکانی خۆیان لە دەست نەدەن و تا دەتوانن دەبێت بیانپارێزن. قوتابییەکانی وەک کەسێکی دڵفراوان و لێبوردە باسی ئەکەن و ئەڵێن کە پیاوێک بوو جیاوازی بیر و بۆچوونی قەبوڵ ئەکرد و پێی ناڕەحەت نەدەبوو. ئەو کە زمانی فرەنسی بە باشی ئەزانی و لەو زمانەوە بەرهەمی نووسەرانی ڕۆژئاوای دەکردە تورکی، لە بایەخ و گرنگیی زانست و هونەری ئەروپایی گەیشتبوو. لە گەڵ کەسانی وەک حوسێن جاهید، تۆفیق فیکرەت، ئەحمەد ئەمین و ڕەزا تۆفیق، کە شەیدای کولتوری ئەوروپا بوون لە شەڕێکی فیکری سەختدا بوو. لە دژی بیر و بۆچوونەکانی یەکتری نووسینی زۆریان لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئەو سەردەمەدا بڵاوکردۆتەوە. زۆر لە وتارەکانی لە گۆڤار و ڕۆژنامەکانی سەرەوەتی فنون، سیراتی موستەقیم، سەبیلوڕەشاد، کەلیمەی تەیبە، ئیسلام، ڤوڵکان، مەحفەل، تانین، ئیتیفاق، سەروەتی فنون و گەلێکی تر بڵاوکراونەتەوە.\nبە گشتی و بە پێی سەرچاوەکان لەو گۆڤارانەدا وتاری زۆری بڵاوکردۆتەوە بە تایبەتی لە " ثروتی فنون مجموعەسی" (19 وتار و لێکۆڵینەوە لە ساڵانی 1314 – 1315)، گۆڤاری "سراطی مستقیم" (9 وتار کە هەندێکیان زنجیرە وتارن و لە چەند ژمارەیەکدا بڵاو کراونەتەوە). هەر ئەو گۆڤارە دوایی ناوەکەی دەبێتە " سبیل الرشاد" و لێرەشدا 17 وتار بڵاودەکاتەوە کە هەندێکیان لە چەند ئەڵقەیەکدان. لە گۆڤاری "دار الفنون" یش چەند لێکۆڵینەوەیەکی لە بارەی فەلسەفەوە بڵاوکردۆتەوە. دیارە لە گەلێ ڕۆژنامە و گۆڤاری تریشدا وتار و توێژینەوەی بڵاوکردۆتەوە. نووسەرانی ڕەوتی ئیسلامی وتارەکانی کۆئەکەنەوە و بە پێی بابەتەکانیان وەک کتێب بڵاوی ئەکەنەوە. لە کۆتایی ئەم وتارەدا ئاماژە بە گرنگترینیان کراوە.\nلەو سەردەمەدا هەستی نەتەوەیی لە نێو گەلانی دەوڵەتی عوسمانیدا گەشەی ئەکرد و پانتاییەکی گەورەی لە هەست و هۆشی توێژی خوێنەواراندا داگیرکردبوو. تورکچێتی لە نێو خوێنەوارانی تورکدا پەرەی ئەسەند و بڵاو ئەبووەوە، لە بەرامبەریشدا خوێنەوارانی گەلانی ناتورک وەک کاردانەوە هەوڵیانئەدا هەستی نەتەوەیی لە لای گەلانی خۆیان بەهێز بکەن. گەلانی بەڵکان خۆیان لە دەستی تورک ڕزگار کرد و عەرەب ڕووی لە عروبە کردبوو. ئەحمەد نەعیم وەک باوەڕمەندێکی ئیسلامی کە باوەڕی بە یەکێتی موسوڵمانان و عوسمانیان هەبوو کە دروشمی دەسەڵاتی سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم بوو، ئەمەی بە هەڕەشە لە سەر ئەو یەکێتییە ئەزانی. ئەو بە تایبەتی لە دژی تورکچێتی و عروبە بوو. بە نەخۆشی کوشندە و ترسناکی دائەنا و لە نووسینەکانیدا ناو و ناتۆرەی وەک (مەفهومی قەبیح، سەرەتان، بدعەی ئەجنەبي، نەخۆشی فەڕەنگی) لێنابوو. بابانزادە سوپاسی خودای ئەکرد کە کورد بە وتەی ئەو "تووشی ئەم نەخۆشییە کوشندەیە نەهاتووە". ڕەنگبێ ئەمەش بەڵگەیەکی تر بێت بۆ دواکەوتنی هەست و بیری نەتەوەیی لە نێو کوردا بە بەراورد لە گەڵ گەلانی تری عوسمانیدا.\nبابانزادە بیر و بۆچوونەکانی خۆی لەم بارەیەوە لە کتێبێکدا لە ژێر ناونیشانی " اسلامدە دعوای قومیەت – دۆزی نەتەوەیی لە ئیسلامدا" بڵاوکردەوە. سیاسەتی ڕەگەزپەرستی کۆمەڵەی ئیتیحاد و تەرەقی و پەرەسەندنی تورکچێتی تەنگی بەگەلانی ناتورک هەڵچنی بوو. عروبەش وەڵامدانەوەی عەرەب بوو بۆ ئەو ڕەوتە، ئەمەش ناکۆک بوو لە گەڵ ئەو بنەمایانەی ئەحمەد نەعیم باوەڕی پێێان هەبوو. لەم بارەشەوە شەری فیکری گەرمی هەبوو لە گەڵ ڕابەرانی دیاری ناسیۆنالیزمی تورکیدا، لە گەل کەسانی وەک ئەحمەد ئاغائۆغڵو، زییا گیۆک ئەلپ و یەحیا کەمال، کە لاپەڕەکانی ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئەو سەردەمەیان داگیر کردبوو.\nوەک لە سەرەوەش بە کورتی ئاماژەی پێکرا، بابانزادە لە دوو بواردا خزمەتێکی گەورەی بە زمان و کولتوری تورکی کردووە، ئەوانیش بواری فەلسەفە و فەرمودەکانی پێغەمبەرە. لە بواری یەکەمیاندا وەک مامۆستای فەلسەفە نزیکەی بیست ساڵ وانەی فەلسەفەی لە دارولفنون وتووەتەوە. لەم بوارەدا بابەتەکانی بنەماکانی فەلسەفە، فەلسەفەی ئیسلامی، لۆژیک، دەرونزانی، ئاکار...هتد دەوتەوە. بۆ ئامادەکردنی وانەکانی ئەرکی زۆری دەکێشا و لە دواییدا کۆیانی دەکردەوە و دەیکردن بە کتێب و بڵاوی دەکردنەوە. کتێبی فەیلسوفی فرەنسایی جۆرج فۆنسیگریڤ (Georges Fonsegrive لە بواری فەلسەفەدا (Des Elements de Philosophie) کرد بە زمانی تورکی. لە گەڵ وەرگێڕانی کتێبەکه 1900زاراوە و چەمکی فەلسەفی بە تورکی کە سەد لاپەڕە بوون، خستە سەر وەرگێڕانەکە. نووسەرێکی تورک لەم بارەیەوە بابانزادە لە گەڵ حونەینی کوڕی ئیسحاق و سابیتی کوڕی قوڕە بەراورد ئەکات. هەروەک چۆن ئەوان لە سەردەمی عەبباسیدا بەرهەمە فەلسەفییە یۆنانییەکانیان وەرگێڕاوە سەر زمانی عەرەبی و چەمک و زاراوەی عەرەبییان لە بەرامبەر دەستەواژە و زاراوە یۆنانییەکان داهێنا و دانا، بابانزادەش لە دوای یازدە سەدە هەمان شتی بۆ زمانی تورکی کرد، کاتێ لە بەرامبەر تێرمینەلۆژییە ئەروپاییەکان چەمک و زاراوەی تورکی داهێنا. ئەمە داهێنانێکی گەورە بوو و گەلێ لەو نووسەرانەی باس لە بەرهەمەکانی ئەحمەد نەعیم ئەکەن، ئەم کارەی بە خزمەتێکی گەورە بە زمان و کولتوری تورکی دادەنێن و ئاماژە بەوە ئەکەن کە نووسەران و ڕۆشنبیرانی تورکیا تا ساڵانێکی زۆر ئەگەڕانەوە بۆ ئەو تێرمینەلۆژییانەی لە کاتی خۆیدا ئەو دایهێنابوون.\nبواری دووەمیش بواری فەرمودەکانی پێغەمبەرە. بە لای بابانزادەوە کارکردن لەم بوارەدا گرنگترین و پیرۆزترین کار بووە لە ژیانیدا. پەشیمانی لەوەش دەربڕیوە کە هەموو ژیانی خۆی بۆ ئەو بوارە تەرخان نەکردووە و بە وتەی خۆی بە شتی ترەوە خەریک بووە و کاتی زۆری بە فیڕۆدا. یەکێ لەو نووسەرانەی زۆرترین وتار و لێکۆڵینەوەیان لە سەر ئەحمەد نەعیم بڵاوکردۆتەوه، دکتۆر حوسێن حوسنی لە یەکێک لە توێژینەوەکانیدا نازناوی (عاشقی فەرمودەکانی پێغەمبەری) لێناوە. فێربوونی زمانی عەرەبی لە سەر دەستی زانایانی ئەو سەردەمە و ئامۆژگارییەکانی باوکی لە لایەکەوە، وتنەوە زمانی عەرەبیدا بۆ زیاتر لە دە ساڵ لە گەڵاتەسەرای و قووڵبونەوە لە زانستە ئیسلامییەکاندا، دەرفەتی ئەوەی پێدا لە بواری حەدیسیشدا داهێنەر بێت. بۆ ماوەیەکی زۆر کاری لە سەر وەرگێڕانی (سەحیحی بوخاری) کرد و لە ژیانی خۆیدا دوو بەرگی لێی بڵاوکردەوە، لە سەر بەرگی سێیەم کاری دەکرد کاتێ کۆچی دوایی کرد. لە دوای مردنی وەرگێڕانەکە‌ی بە هەوڵ و کۆششی پرۆفیسۆرێکی پسپۆر لە 13 بەرگدا بڵاوکرایەوه، کە بەرگی دواییان پێرست بوو.\nسەرباری گرنگیی وەرگێڕانەکەی بۆ سەر زمانی تورکی، ئەو پێشەکییەی لە پێنجسەد لاپەڕەدا نووسی کردی بە سەرچاوەیەکی سەرەکی بۆ هەموو ئەوانەی لە دوای ئەو لە تورکیا لەو بوارەدا خەریکبوون. لەو پێشەکییەدا توێژینەوەیەکی هەمەلایەنەی لە بارەی فەرمودەکانی پێغەمبەرەوە پێشکەش کرد. ڕێبازی توێژینەوەی زانستی لەم بوارەدا بە دوور و درێژی شیکردۆتەوە و ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم ڕێبازە بۆ لێکۆڵینەوە لە مێژوودا بەکارهاتووە و بە ئەزموون دەرکەوتووە کە دەکرێت کەڵکی زۆری لێ وەربگرێت. ئەم پێشەکییه نەک تەنها بۆ ئەوانەی لە بواری حەدیسدا کاریان دەکرد بوو بە سەرچاوە، بەڵکو لە وەرگێڕانی قورئانیشدا بۆ زمانی تورکی ڕۆڵی ئەم بەرهەمەی ئەحمەد نەعیم زۆر بوو. زۆر لەوانەی ئەوڕۆ لە بواری زانستە ئیسلامییەکاندا لە تورکیا کاردەکەن ئاماژە بەوە دەکەن کە بۆ تێگەیشتن لە زۆر چەمک، زاراوه، بۆچوون و لێکدانەوه ناچارن بگەڕێنەوە بۆ ئەم پێشەکییە و وتار و بەرهەمەکانی تری ئەحمەد نەعیم بابانزاده، کە لەم ساڵانەی دواییدا بە تیپی لاتینی و تورکی هاوچەرخ بۆ چەندین جار بڵاوکراونەتەوە. بابانزادە میراتێکی دەوڵەمەندی لەم بوارەدا بۆ پسپۆران و شارەزایانی تورک لە دوای خۆی بەجێهێشتووە.\nئەحمەد نەعیم لە گەڵ کەسایەتییە ناودارەکانی ئەو سەردەمەدا ئاشنایی و دۆستایەتی هەبووە. لە نێو دۆستەکایدا مەلا سەعیدی کوردی (نۆرسی) و ئەسعەد ئەربیلی، کە سەردەمانێک شەیخولئیسلام بوو، شوێنی تایبەتیان هەبووە. نووسەرانی ڕەوتی ئیسلامی لە تورکیا بە دوور و درێژی باس لە دۆست و هاوڕێ و قوتابییەکانی ئەکەن و یادەوەرییەکانیان لە بارەیەوە تۆمار دەکەن. لە ڕێگەی ئەو نووسینانەوە کەسایەتی ئەم پیاوە دەخرێتە ڕوو. پێدەچێت کەسێک بووە مەرایی بۆ کەس نەکردووە و دووڕوویی نەزانیوە. پابەندی بیر و بۆچوونەکانی خۆی بووە. وەک باوەڕمەندێکی دروست و پاکژ باسی ئەکەن. حەزی لە لێکدانەوەی زانستییانە و لۆژیکییانەی پرس و بابەتەکان کردووە. هاوڕێ و هاوپیشەکانی دەیانوت، ئەگەر دوو کەس هەبن لە زانستدا جێگەی متمانە بن، ئەوا ئەحمەد نەعیم یەکێکیانە، بیر و بۆچوونی بۆ زۆر لە پرس و بابەتەکان یەکلاکەرەوە بوون. ئەوەی ئەو بە ڕاستی زانیبێت، بەڕاست دادەنرا، چونکە ئەو لە خۆیەوە شتی نەدەوت، پێش ئەوەی شتێک بنووسێ یا ڕایەک دەربڕێ، سەیری سەرچاوە زانستییەکانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای لە بارەیەوە دەکرد، ئەوجا ڕای خۆی دەرئەبڕی. دەقە بیانییەکانی بە زمانێکی ڕەوان و دوور لە دەربڕینی ئاڵۆز و شێوازی وەڕسکەری باوی ئەو سەردەمە دەکردە تورکی. هەرچەندە بە زمانێکی تورکی ئاست بڵند و جوان دەینووسی، لە گەڵ ئەوەشدا لە لایەن هەندێ لە نووسەرانی ناسیۆنالیستی تورکەوە بە عەرەبچێتی تۆمەتبار دەکرا.\nبە پێی سەرچاوەکان ئەحمەد نەعیم سەر بە تەریقەتی خەڵوەتی بووە و حەزی بە هەڵس و کەوت و ئاکاری سۆفی و سۆفیگەرێتی کردووە. لە بارەی سۆفیگەرێتییەوە وتاری بڵاوکردۆتەوە و حەزی لە دۆستایەتی و هامشۆی زانایان و عارفان کردووە. ئەوانەی لە بواری زانست و عیرفاندا قووڵببوونەوە دۆست و هاودەمی بوون. بەر لەوەی کتێب و وتارەکانی بنووسێت لە گەڵ دۆستانیدا گفت و گۆی لە بارەیانەوە دەکرد. ئەم نەریتە زانستییە ئێستاش لە لای مامۆستایانی زانکۆ گرنگەکانی دونیا پەیڕەو ئەکرێت، زۆر جار چەندین کەس ڕەشنووسی کتێب و توێژینەکانیان دەخوێننەوە، تێبینی و بۆچوونەکانیان پێشکەش بە نووسەر ئەکەن پێش ئەوەی بەرهەمە زانستییەکەی بڵاوبکاتەوە. بەداخەوە ئەم نەریتە لە نێو نووسەرانی کوردا زۆر دەگمەنە.\nوەکو زۆربەی هەرە زۆری ڕۆشنبیر و خوێنەوارەکانی سەردەمی خۆی، لە دژی دەسەڵاتی ستەمکاری سوڵتان عەبدولحەمید بووە و بە دزییەوە پشتگیری لە نەیارانی کردووە. دوای گەیشتنی ئیتیحادییەکان بە دەسەڵات و هەڵس وکەوتی تورکچییانەی توندیان بەرامبەر بە گەلانی ناتورک، سەرسامییان بە کولتوری ڕۆژئاواوە و عیلمانی بوونیان، ئەحمەد نەعیم خۆی لێێان بەدوور گرت و خەریکی مامۆستایی و کاری زانستی خۆی بوو. لە ژیانی مامۆستاییدا ژمارەیەک زۆر قوتابی پێگەیاندووە و ڕۆڵی گرنگی بینیوە لە دروستکردنی کەسایەتییاندا، بۆیە لە تورکیا بە تایبەتی کەسانی باوەڕمەند ڕێزی تایبەتیان بۆی هەیە. نووسینەکانی بوونەتە سەرچاوە لە بوارەکانی خۆیاندا. لە مێژووی فەلسەفە لە تورکیا بایەخێکی تایبەتی پێدەدرێت و بە یەکێک لە زانایانی بواری فەلسەفە لە دوا سەردەمی دەوڵەتی عوسمانی دادنرێت. هەروەها لە بوارەکانی مێژووی ئیسلام و لێکدانەوەی فەرمودەکانی پێغەمبەردا، نووسین و وەرگێڕانەکانی مایەی سەرنج و تێڕامانی نووسەرانن. ئەمە سەرباری ڕۆڵی گرنگی لە دانانی زاراوەکانی فەلسەفە، دەروونزانی و هونەردا. ژیان و بەرهەمەکانی ئەحمەد نەعیم بابانزادە ئەوە دێنن چەند نامەیەکی ماستەریان لە بارەوە بنووسرێت.\nسەرچاوەکان لە تەک وتار و توێژینەوە بڵاوکراوەکانی لە ڕۆژنامەو گۆڤارەکانی چارەکەی یەکەمی سەدەی بیستەمیندا، ئاماژە بەم کتێبانەی ئەحمەد نەعیم بابانزادە ئەکەن:\n1. تمرینات، صرفی عربیە مخصوص تمرینات، اسطنبول1316. (ڕاهێنانی تایبەت بە سەرفی عەرەبی)\n2. مکتبی سولطانیە مخصوص صرفی عربی و تمرینات، اسطنبول 1323. (سەرفی عەرەبی و ڕاهێنان بۆ قوتابخانەی گەڵاتەسەرای سوڵتانی)\n3. حکمت درسلری، علومی عالیە دینیە شعبەسندە تدریس اولان فلسفەی اسلامیە حکمت درسلەریدر، اسطنبول 1329. (وانەکانی حیکمەت، وانەکانی فەلسەفەی ئیسلامی تایبەت بە بەشی زانستی ئاینی باڵا). ئەمساڵ بە پیتی لاتینی بڵاوکرایەوە: Felsefe Dersleri، Hazirlayan Cahid Sener ve M. Cuneyt Kaya، Istanbul 2016\n4. اسلامدە دعوای قومیت، اسطنبول 1330. (دۆزی نەتەوەیی لە ئیسلام)، بە دوو ناونیشان بە تیپی لاتینی بڵاوکرایەوە. یەکەمیان بەم ناونیشانە بوو (لە ئیسلامدا ناسیۆنالیزم نیە):\nİslam'da Kavmiyetçilik Yoktur، Istanbul 2013.; İslam'da Dava-yı Kavmiyet، azirlayan Bedirhan ipek، Nubihar،2013.\n5. مبادئ فلسفەدەن برنجی کتاب علم النفس، اسطنبول 1331 (1915) " وەرگێڕانی کتێبی جۆرج فۆنسگریف، سایکۆلۆژیا، لە فەرەنسییەوە و فەرهەنگێکی زاراوە فەلسەفییەکانی لە سەد لاپەڕەدا خستۆتە سەری".\n6. علمی منطق، اسطنبول 1338 (1919). (زانستی لۆژیک)\n7. قرق حدیث، اسطنبول 1343 (وەرگێڕانی الاربعون للنووي).(1925).\n8. صحیحی بخاری مختصری، تجریدی صریح ترجمەسی، جلد 1 – 2، اسطنبول 1928. بەشی سێیەمی لە دوای مردنی بڵاوکرایەوە.\n9. اخلاقی اسلامیە اساسلری، اسطنبول 1342 (1924). (بنەماکانی ئاکاری ئیسلامی):\nIslam Ahlakının Esasları، Ankara 2011.\n10. وتارە فەلسەفییەکانی، ئامادەکردنی م. جونەید کایا و جاهید شەنەل، ئەستەموڵ 2015.\nFelsefe Makaleleri، Hazirlayan M. Cuneyt Kaya ve Cahid Senel، Istanbul 2015.\nبۆ ئەوانەی ئەیانەوێ زانیاری زیاتر لە بارەی ئەحمەد نەعیم بابانزادە پەیدا بکەن دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ ئەم سەرچاوانەی خوارەوە:\n1. Hansu، Hüseyin، Babanzâde Ahmet Naim، Kaynak Yay.، İstanbul 2007،\n2. Ahmed Nedim Serinsu، Babanzade Ahmed Naım hayati، Şahsiyeti، Eserleri، Ankara 1978.\n3. Osman Ergin، Ahmed Naım: Zatı ve Eserleri، İstanbul 1945.\n4. Yahya Akyüzö، Türk Eğitim Tarihi (Başlangıçtan 1982 ye)، Ankara 1982.\n5. M. Ertuğrul Düzdağ، Türkıyede İslam ve Irkçılık Meselesi، İstanbul 1976.\n6. Recep Kılıç، Babanzade Ahmed Naimin Felsefi Görüşleri، Ankara. AÜİFD، XXXVI. 1997.\n7. Kara، İsmail، Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi Metinler، Kişiler، Risale Yayınları، İstanbul 1986، I، 273-308.\n8. Vakkasoğlu، Vehbi، Osmanlı’dan Cumhuriyete İslâm Alimleri، Cihan Yayınları، İstanbul 1987.\n9. Beyatlı، Yahya Kemal، Siyâsî ve Edebî Portreler، İstanbul 1968، s. 51-58.\n10. Çakan، İsmail، “Babanzâde Ahmed Naim”، T.D.V. İslâm Ansiklopedisi، İstanbul 1991، IV، 375-376.\n11. Muallim Cevdet Müderris Ahmed Naim (Kitap). – İstanbul- Ülkü Matbaası : (s.n.)، 1935.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 30 2016 8:04AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 30 2016 8:06AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 6 KB Mar 30 2016 8:04AM هاوڕێ باخەوان


مــانچستەر سـیتی بەرگریكارێكی پورتوگالی بردە ریزەكانییەوەرۆژنامەی\nهەولێر، لە چوارچێوەی كۆهەواڵدا، رۆژانە تازەترین و گرینگترین هەواڵ و پێشهات و دەنگوباسە وەرزشییەكان بۆ گوێ و هزری خوێنەرانی دەگوازێتەوە، كە تێیدا پێشینهەواڵ بۆ گرینگترین و تازەترینیانە و بە هۆی فراوانیی بواری تۆپی پێ و فرەیی جەماوەر و هەواداری ئەو یارییەوە، پشكی شێر و زۆر بەر هەواڵەكانی ئەو یارییە دەكەون و لە كات و ئانوساتی پێشهات و هەواڵ و پاڵەوانیەتیی یارییەكانی دیكە، تیشكیان دەخرێتە سەر و پشكیان پاشگوێ ناخرێ، ئامانج لێی دانەبڕانی خوێنەرانە لە هەواڵ و ئاگەییە وەرزشییەكان و پەیبردنە بە سووچ و پەناكانی هەواڵە شاراوە و ئاشكرانەكراوەكان.\nمانچستەر سیتی بەرگریكارێكی پورتوگالی بردە ریزەكانییەوە\nیانەی بەنفیكای پورتوگالی، ڕایگەیاند كە لەگەڵ یانەی مانچستەر سیتی گەییشتوونەتە ڕێككەوتن بۆ ئەوەی بەرگریكار رۆبن دیاز بەرانبەر بڕەپارەی 68 ملیۆن یۆرۆ بچێتە یانە ئینگلیزییەكەوە.\nئەو یانە پورتوگالییە، بڵاوی كردەوە، كە گواستنەوەی دیاز، بە بۆندێكی نیچمەئاڵوگۆڕی و لە بەرانبەردا یاریزانی ئەرژەنتینی نیكۆلاس ئۆتامێندی، بەرگریكاری یانە ئینگلیزییەكە دەچێتە بەنفیكا بەرانبەر 15 ملیۆن یۆرۆ.\nرۆیتەرز بڵاوی كردووەتەوە، كە سەرەڕای ئەوەی گەییشتوونەتە ڕێككەوتن، بەڵام هیچ كام لە یاریزانەكان تا ئێستا بۆندەكانیان واژۆ نەكردووە.\nدیازی تەمەن 23 ساڵان، لە ماوەی چوار ساڵدا بەشداریی 137 یاریی یانەی بەنفیكای كردووە و لە وەرزی 2018/2019 ناسناوی خولەكەی بردەوە، 19 یاریی نێونەتەوەییشی لەگەڵ هەڵبژاردەی پورتوگالدا كردووە و لەو پێكهاتەیەی وڵاتەكەیدا بوو، كە خولی نەتەوەكانی ئەورووپای لە ساڵی رابردوودا بردەوە.\nدیاز، دەبێتە پێنجەمین یاریزان كە لەم هاوینەدا مانچستەر سیتی بۆندیان لەگەڵدا واژۆ دەكات.\nیەكێتی تۆپی پێی ئەڵمانیا: بە هەڵە لەگەڵ كەیسەكەی ئۆزیدا مامەڵەمان كرد\nیەكێتی تۆپی پێی ئەڵمانی، لە زاری گەورە بەرپرسێكییەوە، دانی بەوەدا نا، كە لە كێشەی مەسعوود ئۆزیل، یاریزانی ئەڵمانیی یانەی ئارسناڵدا، لە بابەتی كێشەی ڕەگەزپەرستیدا دوای یارییەكانی مۆندیالی 2018 بە هەڵە لەگەڵیدا جووڵاونەتەوە.\nبابەتەكە ورووژێنرا، دوای دیدارێكی مەسعوود ئۆزیل و گرووپێك لە یاریزانانی بەڕەسەن توركی لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆك كۆماری توركیا و گرتنی چەند وێنەیەكی یادگاری و بڵاوكردنەوەی، ئەوكاتە دەرگای گومانی لەسەر كرایەوە لە بارەی لاوازبوونی هەست و سۆزی بۆ ئەڵمانیا.\nفرێدریك كۆرتیس، سكرتێری گشتی یەكیەتیی تۆپی پێی ئەڵمانیا، لە كاتی كۆبوونەوەیەكدا، وتی: یەكیەتییەكەمان هەندێ هەڵەی لە دۆسیەی تایبەت بە مەسعوود ئۆزیل و ئەو پرسەی وابەستەی ئەو بابەتە بوو كرد.\nلە بەشێكی دیكەی گوتەكانیدا، وتی: "بابەتەكە گەورە كرا و چەند لقێكی لێ كرایەوە، لەو كاتەدا تۆمەتی رەگەزپەرستی درایە پاڵی و هەڵە لەگەڵ ئەو كەیسەدا ڕەفتار كرا.\nئەوەشی وت، كە وشەی هەڵەی بەرانبەر بەكار هات و پێویستە بە ڕێزەوە لەگەڵ یەك مامەڵە بكەین.\nبۆ بیرهێنانەوە، لە سەروەختی بڵاوبوونەوەی ئۆزیل و هاوڕێ یاریزانە ڕەسەن توركیاییەكانی ئەڵمانیا و چەند شوێنێكی دیكە، ڕەخنەی زۆر لە ئۆزیل گیرا و بە بابەتی ڕەگەزپەرستی تۆمەتبار كرا و ئەوە درایە پاڵی كە سۆزی بۆ ئەڵمانیا كەمە.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر سێ شەممە, 29 ئەیلول 2020 07:42