پڵیتەی جەنگی جیهانی یەكەم چۆن ئاگری گرت؟\n10:19 - 15/08/2019\nپڵیتەی جەنگی جیهانی یەكەم چۆن ئاگری گرت؟\nلە نێو ژووی پۆرترێتە نەتەوەییەكانی لەندەندا، وێنەی گەورە بەرپرس و پادشاو ناودارەكان بە پێوەو بەو پەڕی سەربەرزییەوە دانراون، لەوانەش: جۆرجی پێنجەم، كە لەناو ئیمبراتۆریەتی بەریتانیدا پێگەی یەكەمی هەیە، دوای ئەویش ئیمبراتۆری ئەڵمانی –فرانز جۆزێفی یەكەم-دێت، دواتر ئیمبراتۆری نەمساو مەجەڕ و وەلی عەهدی نەمساو مەجەڕ، پاشان قەیسەری روس نیكۆڵاسی دووەم، هەموویان لەناو جلوبەرگی سوڵتانی و پاشایەتیدا دەبریسكێنەوە و چوارچێوەی سەرجەم پۆرترێتەكانیش زێڕپۆشكراون.\nكەچی لەبەرامبەر ئەو وێنە گەورەو پڕلە شان و شەوكەتانەدا وێنەی كوڕە هەرزەكارێكی ڕیوەڵە بە بچووكی و بەڕەش سپی دانراوە. ئەو ناوی –جافریلوبرینسیپ-ە كە بە شێوەیەك لە شێوەكان ڕۆڵی هەیە لە كەوتن و كۆتایی هاتنی ئەو دەسەڵاتدارە گەورانەدا كە لەبەرامبەریەوە ڕاوەستاون، لە سەرو بەندی جەنگی جیهانی یەكەمدا - جافریلو- ڕۆڵی ئەو –پڵیتە-یەی دەبینی كە بووە هۆی هەڵگیرسانی جەنگەكە. كەبەهۆیەوە چەندین پادشاو ئیمبراتۆر و دەسەڵاتدار كۆتاییان پێهات، لەوانەش ئیمبراتۆریەتی نەمساو مەجەڕ،قەیسەری رووسیا و ئەڵمانیا، ئیمبراتۆریەتی عوسمانی، لەگەڵ كەوتنی ئەمانەش دا لاوازی زۆر بەسەر پادشای بەریتانیشدا هات و دوای ئەو ڕوداوانەش بە هیچ شێوەیەك نەهاتەوە سەر خۆی..\nپرسیار ئەوەیە كوڕە هەرزەكارێكی تەمەن 20 ساڵ چۆن توانی ئاگری جەنگی جیهانی یەكەم هەڵبگیرسێنێت، كە ببێتە هۆی ڕوخانی ئیمبراتۆرە گەوەركانی جیهان و نەخشەی سەرجەم وڵاتانی دونیا بگۆڕێت؟\nكوڕی پۆستەچییەك دەكەوێتە ناو ڕێكخراوێكەوە:\nجافریلوبرنسیپ لە هاوینی 1894 لەدایك بووە چوارەم كوڕی پیاویك بووە كاری گەیاندنی پۆستە بووە، بە بێ ئەو هەشت كوڕی دیكەی هەبووە خەڵكی وڵاتی بۆسنەن و لەناو منداڵەكانی ئەو پیاوەدا شەشیان هەر بە منداڵی مردوون، جگە لەوەش ڕەوشی تەندروستی (جافریلوبرنسیپ) باش نەبوو لە قەراخی مردن گەڕاوەتەوە.\nجافریلوبرنسیپ لە سەرایڤۆ چووە قوتابخانەو تا تەواوكردنی ئامادەیی لەوێ مایەوە، پاشان لە بەهاری 1912 دا چووە -بەلەگراد- و درێژەی بە خوێندن داوە، لەو قۆناغەوە هەستی نەتەوەیی بۆ ڕەگەزی خۆی –سرب- كاتێكیش كە لە سربیا بوو پەیوەندیكردووە بە ڕێكخراوێكەوە كە پێیگوتراوە –دەستی ڕەش- و بە نهێنی كارەكانیان كردووە. دەستی ڕەش ڕێكخراوێكی نهێنی سربی بوو كاری بۆ بیری نەتەوایەتی سربیەكان دەكرد، ئەجێندای سەرەكی ئەو ڕێكخراوەش سەرنگونكردنی رژێمی دەسەڵاتداری نەمساویەكان بوو كە لە ناوچەی –بەلقان- فەرمانڕەواییان دەكرد، لە هەما كاتدا كاریان بۆ یەكخستنی بۆسنەو هەرسك و صربیا دەكرد تا لە چوارچێوەی دەوڵەتێكی سەربەخۆی فیدراڵیدا كارەكانیان بكەن. هەر بۆیە ناوبراو بووە ئەندامێكی كاراو چالاكی ئەو ڕێكخراوەو بووە بانگخوازیكی بەرجەستەی ئەو ئەجێندایە.\nهەرچەندە برنسیب لەناو ئەكادیمیا حیزبیەكەی دەستی ڕەشدا كاری دەكرد، بەڵام لایەنە تەندروستیەكەی ڕێگربوو لەوەی ببێتە ئەندامێكی فیعلی و چالاك. بەڵام دوای دوو ساڵ ئەو ڕێكخراوە بە هاوكاریی دوو كەسی دیكە ناوبراویان ڕاسپارد بۆ ئەوەی هەستن بە تیرۆركردنی ئەرشیدۆق فرانز فریناند.\nرێكخراو یەكەم هەنگاوی كرداریی هاویشت، پلانەكەیان بۆ ئەوە بوو یەكێك لە ئەندامانی خێزانی ئیمبراتۆر بكوژن، یان ئەگەر نەكرا ئەندامێكی باڵای حكومەت، دراگوتین دیمیتربیڤیتیچ- سەرۆكی دەزگای هەواڵگریی سوپای صربیا كە لە هەمان كاتدا سەرۆكی ڕێكخراوی دەستی ڕەشیش بوو، سێ كەس ڕاسپارد بۆ ئەو كارە و یەكێكیانی كردە سەرۆكیان، بۆ ئەوەی كاتێك فرانزفردیناندی سەرۆكی نەمساو مەجەڕ لە مانگی حوزەیرانی 1914 سەردانی سەرایڤۆی كرد تیرۆری بكەن.\nكوشتنێك بووە هەڵگیرسانی پریشكی ئاگری شەڕ:\nفەرمانڕەوای سەبازیی بۆسنە –جەنراڵ ئۆسكار بوتیوریك- بانگهێشتی ئەرشیدۆق فرانز فردیناندی كرد بۆ ئەوەی سوپاكەی لە سەرایڤۆ بەسەر بكاتەوە، ئەویش بانگهێشتەكەی قبوڵكردو بە فەرمی سەردانی سەرایڤۆی كرد، ئەو بێئاگابوو لەوەی لەو سەردانەدا خوێنی دەڕژێت و كۆتایی بە ژیانی دێت، رۆژی یەك شەممە 28 حوزەیران 1914 سەردانەكەی بە هاوڕێیەتی هاوسەرەكەی- دوقە هۆهەنبرگ- دەستپێكرد.\nبرینسیپ و هاوڕێكانی هەریەك لە –نیدجیلكۆ كابرینوفیچ و تریفكۆ گرابیز- چاوەڕێی گەیشتنی كاروانی سەرۆك بوون، بە پێی ئەو ڕینماییانەی پێیان درابوو دوای كوشتنی ئیمبراتۆر دەبێت خۆشیان بكوژن، لەبەر ئەوەیی –دیمیتریچیڤ- نەیدەویست دوای ئەو ڕوداوە هیچ یەكێك لە ئەنجامدەرانی بمێنن، ئەوەش بۆ ئەوەی كەس نەزانێـت كێ لە پشتی ئەو ڕوداوەوەیە. بۆ جێبەجێكردنی ئەو بەرنامەیە هەریەكەیان لە شوشەیەكدا بڕێك مادەی سیانید و بۆمبی دەستی پێدابوون، ئەوەی شایانی باسە ئەو سێ كەسەی كە دەستنیشانكرابوون بۆ ئەنجامدانی ئەو كارە هەرسێكیان نەخۆشی –سیل-یان هەبوو، ئومێدێكی ئەوتۆیان بە ژیان نەمابوو.\nلەگەڵ ئەوەشدا بەمەبەستی خۆپاراستن لە كوشتن ئیمبراتۆری نەمساو مەجەڕ پێشترسەرۆك وەزیران هۆشداری تەواوی دابوو بە –رێكخراوی دەستی ڕەش- بەنیازی كارێكی لەو شێوەیەنەبن، هەندێك هاوسۆزی خۆی بۆ ئامانجەكانی ئەو ڕێكخراوە دربڕیبوو، چوون لەكاتی تیرۆركردنی ئەودا مەترسی هەڵگیرسانی شەڕ لە نەمساو مەجەڕ دەكرا. بۆیە فەرمانی دەستگیركردنی پێش وەختەی بۆ ئەو سێ كەسە دەركرد تا ڕێگری لەوە بكات بچنە دەرەوەی وڵات، بەڵام فەرمانەكەی جێبەجێنەكرا.\nهەركە ئەو سێ كەسە گەشتنە بۆسنەو هەرسك، ئەو سێ كەسە لەگەڵ شەش كەسی دیكە یەكیان گرت لە سەرایڤۆ، كاتێكیش ئەرشیدۆق فرانزفردیناند گەشتە سەرایڤۆ و جەنراڵ بوتیورگ لە سەر هێڵی شەمەندەفەرلە پێشوازیدا بوو، بۆ ئەوەی لەوێوە پێكەوە بچنە ئەو هۆڵەی كە بۆ ئامادەكردبوو تا وتاری تێدا بخوێنێتەوەو دەست بەكارەكانی بكات، لە تەنیشت ئەو ڕێگەی كە بڕیاربوو ئیمبراتۆری پێدا تێپەڕبكات حەوت كەس لە ئەندامانی ڕێكخراوەكە ڕاوەستابوون، نیدجیلكۆ نارنجۆكێكی دەستی گرتە ئۆتۆمبێلەكەی ئیمبراتۆر، بەڵام شۆفێری ئۆتۆمبیلەكە توانی زیرەكانە لەو تەڵەیە دەربازی بكات و لە شوێنەكە دووربكەوێتەوە، بەڵام بۆمبە دەستەیەكە بەر پشتەوەی ئۆتۆمبیلەكە كەوت و پیایدا تەقییەوە، ئەوەش بووە هۆی ئەوەی ئۆتۆمبێلی دواتر وەربگەڕێت و دوو كەس لەسەرنشینەكانی بە سەختی بریندار ببن.\nلەدوای ئەو كارە كابرینۆفیچ بە پێی ڕێنماییەكان ژەهرە سیانیدەكەی هەڵقوڕاندو خۆیدا بەدەم ڕووباری –میلجاكا-وە بەڵام سەیر لەوەدا بوو نەمرد، بۆیە دەستگیركرا، دوای پشكینین بۆیان دەركەوت كە پێدەچێت شوشەكە تەنها هەندێك ئاوی ئاسایی تێدابووە نەك سیانید.\nئیمبراتۆر لە هەوڵی یەكەم دەربازی بوو، بەسەلامەتی گەشتە هۆڵی دیاریكراو، توانی بچێتە ناو ئەو ئاهەنگەوە كە بۆی ئامادەكرابوو، تا گوێبستی گەورە پیاوەكانی ئەو وڵاتە بێت، كاتێك بەرپرسی شار گوتاری دەدا ئیمبراتۆر دەنگ بەرزدەكاتەوەو لەناو ئاپۆرای ئەو خەڵكەدا دەڵێت : وتارەكەت چ سودێكی هەیە؟ من بەسەردان هاتوومەتە سەرایڤۆ، كەچی بۆمب بەڕومدا دەتەقێنن، بەڕاستی كارێكی ناشایستەو نەشیاوە.\nدوای ئەوەی پێشوازی لێكرا، ئیمبراتۆر سوور بوو لەسەر ئەوەی بچێتە سەردانی بریندارەكانی ڕوداوەكە كە لە نەخۆشخانەی شارەكەدا چارەسەریان بۆ دەكرا، بۆیە جەنراڵ بوتیرویك بڕیاریدا لە ڕێگەیەكی دیكەوە كاروانی ئۆتۆمبێلەكانی بباتە لای نەخۆشخانەو بە هیچ شێوەیەك خۆی لەو شەقامە شڵۆقەی ناو بازاڕنەدات، بەڵام ئەم بڕیارە نەگەشتبوویە شۆفێرە تایبەتەكەی ئیمبراتۆر- فرانز ئۆربان- هەربۆیە بە ڕێگە ئاساییەكەدا ڕۆشت و هەمان ڕێگەی گرتە بەر.\nكاتێك شۆفێرەكە چووە سەرشەقامە سەرەكییەكەی فرانز جۆزیف ، جەنراڵ بوتیورك كە هاوڕێیەتی ئەرشیدۆقی دەكردو زانی شۆفێرەكە ئەو شەقامە بەكارناهێنێت كە دیاریكراوە، داواە لە شۆفێرەكە دەكات هێواشی بكاتەوە تا لەو ڕیگەیە لابدەن و دەربچنە لایەكی دیكەوە، ئەویش ویستی بە گوێی بكات و لەشەقامە سەرەكیەكە بچێتە شەقامێكی لاوەكی، لەو كاتەدا بوو كە برنسیب ڕوبەڕووی بوویەوە لەسەر شەقامی فرانز جوزیف و تەنها چەند مەترێكی كەمی مابوو بەریەك بكەون، هەربۆیە ئیمبراتۆری كردە ئامانج و دوو فیشەكی دەمانچەی ئاڕاستەكرد، لە جۆری (راوننج 9 ملم 1910FN) دروستكراوی بەلجیكی ، دەمودەست ئیمبراتۆری نەمسا گیانی دەرچوو، چوون فیشەكێكیان بەر گەردنی كەوتبوو، فیشەكی دووەمیش بەر سكی هاوسەرەكەی كەوتبوو، دواتر برنسیب ڕایگەیاندبوو كە نەیویستوە فیشەكی دووەم بە دۆقەی هاوسەریەوە بنێت و ئاڕاستەی جەنراڵ ئۆسكاری كردووە، بەڵام ئیتر ئەوە قەدەر بووە كە ئەو كارەی كردووە، هەربۆیە دوو تەرم گەڕێنرانەوە وڵاتەكەیان.\nجەنگ بووە هۆی كەوتنی دەسەڵاتدارە گەوەركان و تێكچوونی نەخشەی وڵاتان:\nئەم كارەی برنسیب بووە هۆی ئەوەی كە ئینبراتۆریەتی نەمسا جاڕی دوژمنایەتی خۆی بدات لە دژی صربیەكان و تاوانەكە بخاتە ئەستۆی ئەوان، ئیمبراتۆریەت بەتوندی صربیەكانی ئاگادار كرەوەو لەوەشدا ئەڵمانیەكان پشتیوانییان لێدەكردن، هەربۆیە یەك مانگ لەدوای ئەو ڕوداوە لە 28 تەمووزی 1914 دا جەنگیان لەدژی صربیا ڕاگەیاند، ئەو بڕیارەش زۆر قورس شكایەوەو بووە هۆی هەڵگیرسانی شەڕێكی جیهانی و چوار ساڵی رەبەقی خایاند.\nبە پاڵپشتی ئەڵمانەكان نەمسا هێرشی كردە سەر صربیا، پاشان هاوپەیمانەكانی(هەریەك لە روسیاوفەرەنسا) تێوە گلان. لە ماوەی دوو هەفتەی یەكەمی شەڕەكەدا بەخێرایی ناوچەكانی كیشوەری ئەوروپای گرتەوە كە پێی دەگوترا كیشوەرە پیرەكە، دوای ئەوەش ئیمبراتۆریەتی عوسمانی، دواتر بەریتانیا، ئیتالیاو وڵاتە یەكگرتوەكانیش هاتنە ناو شەڕەكەوە. بەمەش شەڕەكە بووە یەكێك لە شەڕە خۆێناویەكانی مرۆڤایەتی.\nئیمبراتۆریەتی نەمسا و مەجەڕ شەڕیان لە دژی روسەكان ڕاگەیاند، صربیاش لەدژی ئەڵمانەكان شەریان ڕاگەیاند، دوای ئەوەی بەریتانیا هێزەكانی لە فەرەنسا بڵاوەپێكرد مۆنتینیگرو شەری لە دژی ئەڵمانەكان هەڵگیرساند، بەریتانیاو فەرەنسا پێكەوە شەڕیان لەدژی نەمساو مەجەڕ هەڵگیرساند.\nدوای سێ مانگ دەوڵەتی عوسمانی بڕیاریدا بچێتە ناو شەڕەكەوە، بەم شێوەیە تا دەهات كارەكە ئاڵۆزتر دەبوو، شەڕەكە هەموو وڵاتانی دەگرتەوە، هەربۆیە ناوی لێنرا جەنگی جیهانی یەكەم، ئەو جەنگەی تەڕو وشكی پێكەوە سوتاندو دەستهاڕی ئەو شەڕەش هەمووانی پێكەوە هاڕیی. بووە هۆی گیانكێشانی ملیۆنەها مرۆڤ، ملیۆنەهامرۆڤی دیكەش بریندار و كەم ئەندام و وێرانكاریی گەورەشی بەدوای خۆیدا هێنا.\nكارەكەی برنسیب هەر لەوەدا نەوەستا كە پڵیتەی ئەو شەڕەی ئاگر دابێت و بووبێتە هەڵگیرسانی شەڕێكی بێسەرو بەرە، بەڵكو بووە هۆی ئەوەی نەخشەی وڵاتەكانیش گۆڕانكاریی گەورەیان بەسەردا هات، لەدوای جەنگی جیهانی یەكەم ئیمبراتۆریەتی عوسمانی و نەمسا و مەجەڕ و ڕوسیا كەوتن و دۆڕان، لەدوای ئەو ڕوداوە چیتر نەگوترا خۆر لەسەرمەملەكەتی عوسمانی ئاوا نابێت، بەڵكو سنورەكانی ئەوەندە بچووك بوویەوە كە بە ئاسانی خۆی لێ ئاوا ببێت.\nجەنگ دۆڕانێكی گەورەی ئابووری بۆ ئەڵمانەكانیش تۆماركرد، بووە هۆی ئەوەی هیتلەر و دارو دەستەكەی بگەنە كورسی دەسەڵات و پاشان ببنە هۆكاری گەشانەوەی پشكۆی خامۆشبووی جەنگی یەكەم و جەنگی دووەمی جیهانیشی بەدوادا بێت، تیایدا بۆمبی ئەتۆمی تاقیبكرێتەوە، دەوڵەتی ئیسرائیل لەسەر زەوی عەرەبەكان بونیاد بنرێت، شەڕی ساردی نێوان روسیاو ئەمەریكای لێ بێتە ئاراوە. هەروەها ببێتە هۆكاری دروستبوونی شەڕی نێوان هەردوو كۆریاكەش لە نێوان 1950/1953 . دوای ئەوەش جەنگی خوێناوی ڤێتنام لە ساڵی 1955 تا 1975 و لەدوای ئەویش 1979 ڕژێمی شاهەنشاهی لە ئێران كۆتایی پێبێت و كۆماری ئیسلامی بێتە ئاراوە، هەروەها گەیشتنی هێزەكانی ئەمەریكا بۆ ئەفغانستان و ڕووبەڕوو بوونەوە لەگەڵ سوپای ڕوسیا و لەسەر سنورەكانی ڕووس، پاشان دەركەوتنی ئوسامە بن لادن و ڕێكخراوی ئەلقاعیدەو دواجاریش سەرهەڵدانی شەڕی دژە تیرۆری ئەمەریكاو هاوپەیمانەكانی لە عێراق لە ساڵی 2003 بەدواوە.\nمردنی برنسیب بەرلەوەی چیرۆكی قڵپكردنەوەی جیهان بگێڕێتەوە:\nدوای ئەوە تەقە لە ئیمبراتۆرو ژنەكەی كرا، برنسیب لوولەی دەمانچەكەی ئاڕاستەی خۆی كردو هەوڵیدا تەقە لەخۆی بكات، بەڵام لە پەنایدا كەسێك دەستی گرت و نەیهێشت، بە پشتیوانی چەند پۆلیسێك توانییان دەستگیری بكەن، دوای دوەستگیركردنی رەوانەی بنكەی پۆلیس كرا.\nلەمیانەی لێكۆڵینەوەدا هەشت كەس وەك خیانەتكار دەستنیشانكران، لە كوشتنی ئەرشیدۆق فرانز فردیناند، بۆیە سزای لە سێدارەدانیان بۆ دەستنیشان كرا، بەڵام بەپێی یاسای نەمسای ئەوكات ڕێگری لە سزای لەسێدارەدان كرابوو بۆ ئەو كەسانەی كە تەمەنیان لە خواری 20 ساڵیەوەیە، لە كاتی ئەنجامدانی تاوانەكەدا تەمەنی (جافریلوبرنسیب) تەنها 19 ساڵ بوو، هەربۆیە سزای لە سێدارەدان نەیگرتەوەو لەبری ئەوە 20 ساڵ زیندانییان بۆ بڕییەوە.\nدوای ئەوەی لە سەرایڤۆ لە مانگی تشرینی دووەمی 1914 دا دادگایی كراو 20 ساڵ زیندانییان بۆ بڕییەوە، بە پێی یاساكانی ئەو سەردەمە دانانی 20 ساڵ زیندانی درێژترین ماوەی زیندانی بووەو بە توندترین سزا دەستنیشان كراوە كە بەسەر كەسێكدا بسەپێنرێت تەمەنی لە خوار 20 ساڵییەوە بێت.\nبەڵام ئەو ماوەیەش لە زیندان نەمایەوەو دوای تەنها چوار ساڵ لە زیندان بە هۆی نەخۆشیی توندی (سیل)ەوە لە یەكێك لە نەخۆشخانەكانی سەرایڤۆ و نزیك لە زیندانەكەی لە 28 نیسانی 1918 كۆچی دوایی كرد. ئەو بەرلەوەی تاوانەكە ئەنجام بدات و بشچێتە زیندانەوە ئێسكەكانی لاشەی توشی نەخۆشی سیل هاتبوو، سیل بەناو هەموو جەستەیدا بڵاوەی كردبوو، ئێسكەكانی خراپ وێران كردبوو، تەنانەت ئەوەندە لەڕو لاوازی كردبوو، نزیك بوو لەوەی گۆشتی پێوە نەمێنێت، تەنانەت بووە هۆی ئەوەی باڵێكی ببڕنەوە، هەربۆیە ئەو نەخۆشییە زاڵ بوو بەسەریدا و بووە هۆی مردنی، ئەو بەو هەموو ناساغیەوە كارێكی ئەنجامدا و نەیزانی هەموو جیهان سەراونگوون دەكات و سەراپای نەخشەی جیهان دەگۆڕیت.


جیاوازى نێوان كرده‌ى سیاسه‌ت و فاڵگرتنه‌وه ته‌نیا كاره‌كته‌ره‌كان نین، به‌ڵكو ئه‌و فه‌زا ناته‌ندروسته و ئه‌و زه‌وینه‌یه‌یشه كه مرۆڤه وه‌همخواز و بێ ئیراده‌كانیش ده‌یڕه‌خسێنن، وه‌ك ئه‌وه‌ى خه‌ڵكێكى وه‌همگه‌را بۆ كه‌سێك ده‌یڕه‌خسێنن كه خۆى له بنه‌چه‌دا هیچ نییه و هێزى پێ ده‌ده‌ن له هێزى كۆمه‌ڵگه و عه‌قڵ زیاتره. په‌رله‌مانتار نموونه‌ى سه‌لمێنه‌ره كه به ده‌نگى حزب و هێزى سیاسى نه‌بێ، ده‌نگى خۆى نایگه‌یه‌نێت به‌و ده‌زگه‌یه، خه‌ڵكیش به‌شدار بێ و بایكۆت بكات، له هه‌ردوو باره‌كه‌دا یه‌ك فۆڕم ده‌بینی.\nسیاسه‌ت كاره‌كته‌رى واقیعى پێڕه‌وى ده‌كات و كۆمه‌ڵگه‌یش كه‌م تا زۆر به‌شدارى تێدا ده‌كه‌ن، وه‌ك ئه‌وه‌ى له پرۆسه‌ى ده‌نگدان ده‌بینرێت، هه‌ر ده‌ره‌نجامى ئه‌م سیناریۆیه‌یه كه خۆى راده‌ست به‌قه‌ده‌رێك ده‌كات كه خه‌ڵكى نه‌زان به ویستى خۆیان چاره‌نووسى دیارى ده‌كه‌ن، فاڵیش كه‌سانى مفته‌خۆر و ساخته‌چى ده‌یكه‌ن به‌بێ ئیراده‌ى هیچ كه‌سێك و قه‌ناعه‌ت پێكردنیش له ده‌ره‌وه‌ى ئیراده‌ى ئه‌وان، بۆیه به‌هه‌شتێكى وه‌همى به مرۆڤ ده‌به‌خشن و دواتریش هیچ.\nسیاسه‌ت ته‌نیا هونه‌رى به‌ده‌ستهێنان نییه وه‌ك ئه‌و پێناسه كلاسیكییه‌ى له رابردوودا له‌لایه‌ن چه‌پى كلاسیكى ته‌رویجى بۆ ده‌كرا، ئه‌مه ره‌نگه بۆ گرووپێكى دیاریكراو وا بێت كه ئامانجه‌كه‌ى بچووكه، بۆ ده‌سته‌بژێرێك كه كۆمه‌ڵگه ئاراسته ده‌كات بۆ خزمه‌تى به‌رژه‌وه‌ندى خۆى، جۆرێك هونه‌رى تره، به پێچه‌وانه‌یشه‌وه بۆ كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك كه ستراتیجێكى هه‌بێت و قوربانى بۆ دابێت، مانایه‌كى ترى هه‌یه، ئه‌ویش ورووژاندنى كۆمه‌ڵێك پرسیاره بۆ به‌شداریكردن له پرسگه‌لێك كه چاره‌نووسسازه و ده‌بێ خۆى به‌شێك بێت له دروستكه‌رى.\nئه‌زموونى سیاسه‌ت له كۆمه‌ڵگه‌ى عێراقى و كوردستانى، بۆیه ته‌نیا بۆ سیاسییه‌كان بووه‌ته جێى متمانه، چونكه ده‌سته‌بژێر وه‌ك ته‌واوى كۆمه‌ڵگه چاوه‌ڕوانى ده‌ره‌نجامى نه‌كردووه، به‌ڵام خه‌ڵكى ئاسایى له شێوه‌ی فاڵ و سیاسییه‌كانیش وه‌ك فاڵگره‌وه ته‌ماشا كراون، ئه‌مه‌ش له‌وێوه سه‌رچاوه‌ى گرتووه كه له ده‌ره‌وه‌ى ئیراده ته‌ماشاى ده‌ره‌نجام كراوه و ده‌ره‌نجامه‌كانیش ئه‌وه‌بوون كه ده‌سته‌گوڵێكى بۆ نه‌خۆشێك به‌دیارى نه‌هێنا، بۆیه سیاسه‌ت شكستى هێناوه و خه‌ڵك بووه‌ته قوربانى، ئیتر كاره‌كته‌ره‌كانیش ناشیرین ته‌ماشا كراون یان له شێوه‌ی بتى پیرۆز ته‌ماشا كراون.\nپرسیارى ئه‌وه‌ى بۆچى كۆمه‌ڵگه پێویستى به سیاسه‌ته و خه‌ڵك بۆچى ده‌بێ به‌ده‌نگدان به‌شدارییه‌كى راسته‌وخۆ بكات غائیبه؟ ئه‌وه‌یه كه تا ئێسته فه‌زاى گشتى نه‌ك كاریگه‌رى راسته‌وخۆ، به‌ڵكو كاریگه‌رى ناڕاسته‌وخۆیشى نه‌بووه له كایه‌ى سیاسه‌تدا، بۆیه له سه‌ركه‌وتنه‌كاندا هه‌موو كه‌س خۆى ده‌كات به خاوه‌نى ده‌ره‌نجام و پاڵه‌وانى دیمه‌نه‌كان، له شكسته‌كانیشدا ته‌نیا سیاسییه‌كان تاوانبار ده‌بن، ئه‌ویش دیسان قازانجى كاره‌كته‌ره سیاسییه‌كانن كه نه باجى سیاسى ده‌ده‌ن و نه باجى ئابوورى و نه باجى كۆمه‌ڵایه‌تى و فه‌رهه‌نگى و هتد بۆ شكسته‌كان.\nمن بۆیه ئه‌مه ده‌ڵێم، چونكه هیچ كات كوردستان به بارته‌قاى ئێسته پێویستى به پرسیار نه‌بووه له‌و چاره‌نووسه‌ى خه‌ریكه لێى نزیك ده‌بێته‌وه و هیچیش دیار نییه به‌ره‌و كوێ ده‌چێت، ته‌نیا ئه‌وه نه‌بێت له‌گه‌ڵ هه‌ر ئاڵوگۆڕێكدا دیمه‌نێكى بچووكتر ده‌بینێ و خۆیشى ده‌بێت به كۆمبارسى فیلمه‌كه، كه‌چى من هه‌ست به‌و به‌رپرسیارێتییه ناكه‌م جیاوازى نێوان سیاسى و فاڵچى ده‌رده‌خات، له حاڵێكدا ئه‌زموونى هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ك وه‌ك كورد بۆ ئامانجه‌كانى، ئه‌زموونێكى ده‌وڵه‌مه‌ند نه‌بووه به‌هه‌موو شكست و سه‌ركه‌وتنه‌كانییه‌وه.\nئه‌و ململانێ سیاسییه‌ى كورد ئێسته رووبه‌ڕووى ده‌بێته‌وه له هه‌موو پارچه‌كان و به‌تایبه‌تیش له عێراق كه گرێى هه‌ره گه‌وره‌ى ناوچه‌كه‌یه، باشترین سه‌لمێنه‌رى ئه‌و راستییه‌ن كه چیتر كۆمه‌ڵگه نابێ ته‌ماشاكه‌ر بێت و ده‌سته‌بژێرى سیاسیش كاره‌كته‌رى چالاك و پاڵه‌وان.\nوا هه‌ست ده‌كه‌م ئاڵوگۆڕى سیاسى به‌تایبه‌تى له باشوورى كوردستان ئه‌گه‌ر ئه‌گه‌رێكى كراوه بێت، خراپ ره‌نگ ده‌داته‌وه به‌سه‌ر زه‌ینى خه‌ڵك، ئه‌و سیناریۆیه هه‌موو چوار ساڵ جارێك به رووه نه‌رێنییه‌كه‌ی ئه‌زموون ده‌كرێت و هیچیش به‌رهه‌م ناهێنێ، به‌جۆرێك ته‌نیا خه‌ڵك سه‌رقاڵ ده‌كرێت، ئه‌مه ئه‌و مه‌ترسییه‌یه كه سیاسه‌ت له كرده‌ى ئیراده‌گه‌راییانه‌ى گشته‌وه ده‌گوازرێته‌وه بۆ پێناسه‌یه‌ك كه بازرگانییه بۆ گرووپێك.


په‌یامی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان بۆ یادی ئه‌نفالی بادینان | دەزگاى زارى کرمانجى\nپه‌یامی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان بۆ یادی ئه‌نفالی بادینان\nئه‌مڕۆ به ڕێز و شكۆوه یادی قوربانییانی ئه‌نفالی بادینان ده‌كه‌ینه‌وه، دروود بۆ گیانی پاكی شه‌هیدان و سڵاو بۆ كه‌سوكاری سه‌ربه‌رزیان ده‌نێرین. له به‌رده‌وامیی ئه‌و شاڵاوه به‌دناوه و له تاوانێكی دیكه‌ی دڕه‌نده‌دا، ساڵی 1988 ڕژێمی به‌عس (180) هه‌زار هاووڵاتیی كوردستانی هه‌ر له گه‌رمیانه‌وه تا بادینان بێ جیاوازی بێسه‌روشوێن و شه‌هید كرد و هه‌موو شوێنه‌وارێكی ژیانی له هه‌زاران دێهاتی كوردستان سڕییه‌وه.\nله 25ی ئابه‌وه تا 6ی ئه‌یلوولی 1988 له دوا قۆناغه‌كانی ئه‌نفالدا زۆربه‌ی زۆری ناوچه‌كانی بادینان كیمیاباران كران و هه‌موو پێكهاته‌كانی خه‌ڵكی ناوچه‌كه له‌لایه‌ن پێنج فیرقه‌ی سه‌ربازییه‌وه ڕووبه‌ڕووی گرتن و كوشتن و ڕاگواستن بوونه‌وه، مزگه‌وت و دێر و گونده‌كانی بادینان به‌ر شاڵاوه‌كه كه‌وتن و وێران كران، ئه‌وانه‌ش كه له تاوانه‌كه ڕزگاریان بوو، به‌ره‌و ئێران و توركیا و وڵاتان دی، ئاواره و ده‌ربه‌ده‌ر بوون.\nله‌م یاده‌دا دووپاتی ده‌كه‌ینه‌وه ده‌بێت حكوومه‌تی فیدرالی عێراق ئه‌ركی یاساییی خۆی و بڕیاری دادگای باڵای تاوانه‌كانی عێراق جێبه‌جێ بكات كه شاڵاوه‌كانی ئه‌نفالی به تاوانی دژی مرۆڤایه‌تی و جینۆساید و جه‌نگ ناساندووه و قوربانییان و كه‌سوكاری ئه‌نفالكراوان له هه‌موو ڕوویه‌كه‌وه قه‌ره‌بوو بكاته‌وه، له هه‌رێمی كوردستانیش خزمه‌تی زیاتری قوربانییانی ئه‌نفال و به‌دواداچوون بۆ چاره‌نووسی ونبووان بكرێت، هه‌روه‌ها به‌رده‌وام بین له به‌دۆكیوومێنتكردنی تاوانه‌كان و هه‌وڵدان بۆ ناساندیان به جینۆساید له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی بۆ ڕێگریكردن له دووباره‌بوونه‌وه‌یان له هه‌ر شوێنێكی جیهان.\nده‌بێ یادی ئه‌نفال هانده‌ری زیاترمان بێت بۆ پته‌وكردنی ته‌بایی و یه‌كڕیزیی لایه‌ن و پێكهاته‌كانی كوردستان و ئەو لاپەڕانەی مێژوو پێویستە ببنە ھەوێنی لێبووردەیی و ئاشتی و پێکەوەژیان و پاراستنی دەستکەوتەکانی كوردستان كه ئه‌وه‌ش باشترین وه‌فادارییه بۆ خوێنی شه‌هیدان. هه‌ر له‌م یاده‌دا سوپاس و پێزانینمان بۆ خه‌ڵكی هه‌ولێر و ده‌وروبه‌ری دووپات ده‌كه‌ینه‌وه كه به هه‌موو شێوه‌یه‌ك هاوكاریی خه‌ڵكی لێقه‌وماوی بادینانیان كرد كه له‌و شاڵاوه‌دا ڕاگوێزرانه كه‌مپی زۆره‌ملێی جێژنیكان، جوامێری و مرۆڤپه‌روه‌رییان هه‌رگیز له‌بیر ناكرێت.\nسڵاو له گیانی پاكی شه‌هیدانی ئه‌نفال و ته‌واوی شه‌هیدانی كوردستان.


سەرباری نەهامەتی کۆرۆنا هۆشداری لە نەهامەتیی هێرشی کولە بۆسەر جیهان دەدرێت\nژمارەیەک بڕیار ی نوێ لە ژووری ئۆپەراسیۆنی هەڵەبجەوە.. لەبارەی کردنەوەی مزگەوتەکانەوە بڕیار\n2020.05.17 - 10:17\nڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداریدا لە سەرهەڵدانی قەیرانێکی دیکەی مەترسیدار بەڕووی کۆمەڵگای مرۆڤایەتیدا، ئەویش قەیرانی برسێتییە کە لەئێستادا بەهۆی هێرشی بەکۆمەڵی کولەوە خەریکە ئاسایشی خۆراکی ملیۆنەها مرۆڤ لەجیهاندا دەکەوێتە ژێر هەڕەشەی لەناوچوونەوە.\nبەگوێرەی ڕۆژنامەی"جیرۆزالم بۆست" وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، خۆرهەڵاتی ئەفریقیا وهیندستان لە ئێستادا دووچاری هێرشی شەپۆلی دووەمی بەکۆمەڵی کولە بوونەتەوە، کە شەپۆلی یەکەم لە سەرەتای ئەمساڵدا ناوچەکانی نیمچە دورگەی عەرەبی، عێراق، ئەردن و سوریا، ئێران و ڵاتی هیندستانی گرتەوە.\nدۆنغ یو، سەرۆکی ڕێکخراوی خۆراک و کشتوکاڵی سەر بە نەتەوەیەکگرتوەکان کە ناسراوە بە ( فاو) ڕایگەیاند، توانیویانە تائێستا زیاتر 720 هەزار تۆن لە دانەوێڵە لە مەترسی هێرشکردنی کولە لە 10 وڵاتی جیهاندا بپارێزن.\nیو، هۆشداری ئەوەی داوە، هەرچەندە ئەوان توانیویانە لە ماوەی ڕابردودا لە جەنگەکەیان دژ بە کولە سەرکەوتن بەدەستبهێنن و سەرچاوەی بژێوی ملیۆنەها مرۆڤ لەو مەترسییە بپارێزن، بەڵام جەنگەکە کۆتایی نەهاتووە و پێدەچێت لە چەند مانگی داهاتوودا قەیرانی کەمی خوراک لە چەند ناوچەیەکی جیهاندا سەرهەڵبدات.\nبەگوێرەی ئەو نەخشەیەی کە لەلایەن ڕێکخراوی ( فاو)ی سەر بە نەتەوەیەکگرتووەکان بڵاوکراوەتەوە، پێشبینی ئەو کراوە لە مانگی حوزەیرانی داهاتوودا هێرشی بە کۆمەڵی کولە دوچاری ناوچەکانی نیمچە دورگەی عەرەبی، ئێران، سوریا و ئەردەن بێتەوە، ئەمە لە کاتێکدایە کە شەپۆلی یەکەمی لە مانگی شوباتی ڕابردودا ئەو ناوچانەی گرتبووە.\nڕێکخراوی خۆراک وکشتوکاڵی نێودەوڵەتی ئاماژەی بەوەکردووە، پێدەچێت لەکاتی هێرشی دووەمی کولە بۆ سەر ئێران، ئەو وڵاتە بەبری زیاتر لە حەوت ملیار دۆلار زیانی پێبکەوێت.\nئەو ڕێکخراوە نێودەوڵەتییە ئاماژەی بەوەشکردووە، لە ئێستادا کولە ئاسایشی خوارکی 60 وڵاتی سەر زەوی خستوەتە مەترسییەوە.\nئەوەشی خستووەتەڕوو، کولە لە ڕۆژێکدا دەتوانێت بە قەبارەی خواردنی ٣٥ هەزار کەس زیان بە بەروبوومی کشتوکاڵی بگەیەنێت\nلەوباریەوە کیس کریسمان، شارەزا لە بواری شەپۆلەکانی کولە لە ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵی سەر بە نەتەوەیکگرتووەکان دەڵێت: " کولە توانای ئەوەی هەیە لەڕۆژێکدا نزیکەی 100 کیلۆمەتر بفرێت و ئەگەر هێرشیکردەسەر هەر کێڵگەیەکی دانەوێڵە، ئەوا لەسەرەتای ڕۆژکەدا تا ناوەڕاستی ئەو ڕۆژە بە تەواوی کۆتایی بەو کیڵگەیە دەهێنێت".\nلای خۆشییەوە کەناڵی "CNN" ی ئەمریکی لە ڕاپۆرتێکدا بڵاویکردوەتەوە: " ژمارەی یەکێک لەو کۆمەڵە کولانەی کە پێش ماوەیەک هێرشی کردوەتەسەر وڵاتی کینیا لە ئەفریقیا لە ژمارەی دانیشتوانی ولایەتی نیویۆرک زیاتربووە".\nهۆشداری ئەوەشدراوە، ئەگەر پێش هاتنی مانگی حوزەیرانی داهاتوو کولە لە جیهاندا قەڵاچۆ نەکرێت، ئەوا ژمارەی ئەو کولانەی کە ئێستا چەندین وڵات بەدەستییەوە گیرۆدەبوون ژمارەیان 400 هێندە زیاد دەکات.\nلای خۆیەوە دیڤید بیسلی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ڕێکخراوی خۆراک و کشتوکاڵ دەڵێت: "بەهۆی ململانێی نێودەوڵەتی، قەیرانی کۆرونا لە جیهاندا و مەترسی کولە، کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی پێدەچێت دوچاری قەیرانێکی دیکە بێتەوە، ئەوەش قەیرانی کەمی خوراک و برسێتییە".\nئەو بەرپرسە نێودەوڵەتییە ئاماژە بەوەکردوە: "لەئێستادا 821 کەس لە جیهاندا ڕۆژانە بەگەدەی خاڵی و بە برسێتی دەخەون، هێرشی کولەش ئەو نەهامەتییەی زیاد کردووە، بە جۆرێک لەئێستادا نزیکەی 130 ملیۆن کەسی دیکە لە جیهاندا بەهۆییەوە چوونەتە ڕێزی ئەوانەی کە بەدەست برسیتییەوە دەناڵێنن".\nژمارەیەک توشبووى کۆرۆنا لەکەربەلا هەوڵى هەڵهاتن دەدەن\n2020.05.31 - 23:17\nلەم شارەى کوردستان زۆرترین ژمارەى توشبوون بە کۆرۆنا تۆمارکرا.. 101 توشبوو\n2020.05.31 - 21:01\nتەندروستیی سلێمانی هۆشداری دەدات.. نەخۆشخانەکان پڕدەبن\n2020.05.30 - 20:19\nوەزیری تەندروستیی هەرێم هۆشداری بە هاووڵاتیان دەدات.. مەترسییەکان زیاتر بوون\n2020.05.28 - 20:26


ئامادەبوونی یواکیم لۆف لە مەشقەکانی بارسێلۆنا هەرا لەنێو هاندەرانی بارسا دەنێتەوە\nلەلایەن کارۆخ ڕواندزی لە 2016/12/05 ئەڵمانیا, ئەوروپا, ئیسپانیا, تۆپ, جیهانی\nدوای ئەوەی (یواکیم لۆف)ی ڕاهێنەری هەڵبژاردەی ئەڵمانیا لە یاری کلاسیکۆ ئامادەبوو، ئەم جارە ئەو ڕاهێنەرە لە مەشقەکانی یانەی بارسێلۆنا ئامادە دەبێت و ئەو سەردانەش چەندین شیکردنەوەی جیاوای لای هاندەرانی یانەی بارسا لێ کەوتەوە.\nلەم بارەیەوە، رۆژنامەی (سپۆرت)ی کەتەلۆنی ئاماژەی کردووە، کە یواکیم لۆف ڕاهێنەری هەڵبژاردەی ئەڵمانیا دوای سەیرکردنی کلاسکیۆ ، لە ڕۆژی دواتر لە مەشقەکانی یانەی بارسا ئامادە دەبێت و لەگەڵ تێر شتیگن گۆڵپارێزی ئەڵمانی یانەکە قسە دەکات، لۆف سەبارەت بە شتیگن دەڵێت” شتیگن گۆڵپارێزێکی زۆر باشە و دڵخۆشین کە لە یانەیەکی گەورەی وەک بارسێلۆنا یاری دەکات”.\nڕۆژنامەی سپۆرت، لەسەر هاتنی ڕاهێنەری ئەڵمانیا بۆ مەشقەکانی بارسێلۆنا ئاشکرای کردووە کە هاندەرانی بلووگرانا پێیان وایە کە ئەگەری هەیە ئەو راهێنەرە لە داهاتوودا وەک شوێنگرەوەی لویس ئێنریکی لە پۆستی ڕاهێنەرایەتی یانەی بارسێلۆنا جێگیر بێت، بە تایبەتی دوای زیادبوونی دەنگی ناڕەزایی دژ بە لویس ئێنریکی پاش زنجیرەیەک ئەنجامی خراپ کە نیگەرانی و دڵەڕاوکێی هاندەرانی یانەکەی لەسەر چارەنووسی یانەکە زیاتر کرد.\nلەکۆتایی هەواڵەکەی (سپۆرت) هاتووە، کە ڕاهێنەرەکەی هەڵبژاردەی ئەڵمانیا ستایشی قوتابخانەی لاماسیا کردووە و ئاماژەی کردووە کە ئەو لەو قوتابخانەیە چەندین یاریزانی بەهرەمەندی بینیوە و پێشبینی دەکات لەوانە چەندین یاریزانی لاو شوێنی خۆیان لە ماوەی داهاتوو لەگەڵ ڕیزی یەکەمی یانەی بارسێلۆنا بکەنەوە.\nنوێترین ئەو ئامارانەی پێویستە بیزانیت کروس لەسەر داھاتووی ھاتە ئاخاوتن سەرۆکی بایرن میونشن مژدەیەکی خۆش رادەگەینێت بەوێنە: باشترین یاریە کۆتاییەکانی مێژوی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا ریبێری پەیامێک ئاراستەی گواردیۆلا دەکات لێڤاندۆسڤکی خۆی یەکلاکردۆتەوە ئاوبامامێیانگ ھاتە سەر ھێل ئاوبامامێیانگ ھاوینی داھاتوو دەچێتە ئیسپانیا گواردیۆلا داوای یاریزانێکی ریال مەدرید دەکات لێڤاندۆڤسکی لە پێناو جێھێشتی یانەکەی داوای موچەیەکی خەیالی دەکات سکۆلز داوایەکی لە بەرپرسانی مانچێستەر یونایتد ھەیە مارکینیۆس ریزەکانی پاریس سانجێرمان جێدێڵێت هەواڵێکی خۆش بۆ یاریزانانی هەڵبژاردەی ئەڵمانیا Bild: ئیبراھیمۆڤیچ لە بۆندێز لیگا نزیکە گواردیۆلا : یاریزانانی ئێمە شایستەی قارەمانی نین\nبابەتی پێشوویاریزانێکی ڕزگاربوو لە کارەساتی کەوتنە خواروەی فڕۆکەکە باسی ڕووداوەکە دەکات\nبابەتی دواتر مۆرینیۆ لەسەر یاریزانێکی گاڵتە بە ڕۆژنامەنووسێک دەکات


دیاری به‌نرخ ، پرۆژه‌ی كراوه له هه‌موو بواره‌كان - 18 April 2010 - وانه‌كان - karwanpro , Enjoy your digital life\nكاروان پرۆ » 2010 » April » 18 » دیاری به‌نرخ ، پرۆژه‌ی كراوه له هه‌موو بواره‌كان\nدیاری به‌نرخ ، پرۆژه‌ی كراوه له هه‌موو بواره‌كان\nیه‌كێك له‌و فاكته‌رانه‌ی كه خاڵی سه‌ره‌كیه بۆ فێربونی پرۆگرام سازی پرۆژه‌ی كراوه‌یه كه یارمه‌تیده‌رێكی گه‌وره‌یه بۆ به‌ره‌و پێشچوون له پرۆگرام سازیدا بۆیه وه‌كوو دیاری ئه‌م پرۆژانه قبوڵ بكه‌ن.\nكۆمه‌ڵێكی زۆر له‌م پرۆژانه به‌رنامه‌ی دروستكراوه كه به كردنه‌وه‌ی ئه‌م پرۆژانه به‌شێكی زۆری پرۆگرام سازی شاره‌زا ده‌بیت به‌ڵام ئه‌وه‌تان له بێر نه‌چێ كه مانای ئه‌وه نیه كه هه‌ر خۆی به‌كار بێنن و بیكه‌ن به هی خۆتان به‌لكوو سودی لێ وه‌ربگرن بۆ پرۆژه‌كانی خۆتان .\nئه‌م پرۆژانه ته‌نها له بواری پرۆگرامسازیدا نیه به‌لكوو له بواری جیا جیادا خۆی ئه‌بینێته‌وه كه به‌رده‌وام نوێی ده‌كه‌ینه‌وه لۆیه پێویسته زوو زوو سوردانی ئه‌م په‌ڕه‌یه بكه‌ی بۆ به‌ده‌ستهێنانی نوێكارێكان . ئه‌گه‌ر جه‌نابیشت پرۆژه‌ی له جۆرانه‌ت هه‌یه ئه‌وه لینكه‌كه‌ی بنێره بۆ به‌ڕێوبه‌رایه‌تی كاروان پرۆ له ڕێی په‌یوه‌ندی تاكوو بڵاوی بكه‌ینه‌وه بۆ سودبه‌خشی هه‌موو فه‌رموون هه‌ر وێنه‌یه‌ك له‌مانه كرته بكه له سه‌ری بۆ داگردن\nبه‌شی: پرۆگرام سازی | سه‌ردانێكان: 886 | نوسه‌ر: ـ karwanpro ـ | ڕێككه‌وتی: 2019-05-20 | Rating: 3.5/2\nئه‌م بابه‌ته له ڕێككه‌وتی 2010-04-18 نوسراوه كاتژمێر 1:21 AM تاكو ئێستا 886 جار خوێنراوه‌ته‌وه ، هه‌موو مافه‌كانی پارێزراوه بۆ كاروانپرۆ ، له كاتی گواستنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته پێویسته ئاماژه بۆ به‌سته‌ری ئه‌م بابه‌ته بكرێ\nهه‌موو پرۆگرامسازێ پێویسه شاره‌زایی دیزاینی هه‌بێ


نرخی گەشتی عومرە لە هەرێمی كوردستان هەرزان كرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nنرخی گەشتی عومرە لە هەرێمی كوردستان هەرزان كرا\n2019/01/28 - 6:50 PM\nگشتی عومرە لە هەرێمی كوردستان نرخەكەی لە 1000 دۆلارەوە بۆ 600 دۆلار دابەزی، وتەبێژی وەزارەتی ئەوقافیش دەڵێـت: “بەپێی ئەو كێبركێیەی هەیە لەنێوان كۆمپانیاكانی حەج و عومرە ئەگەری دابەزینی زیاتری نرخەكەی هەیە”.\nنەبەز ئیسماعیل، وتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی حكومەتی هەرێم بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بە خۆشحاڵەوە نرخی عومرە دابەزیوە بەجۆرێك لە 1000 دۆلارەوە بۆ 650 تا 680 دۆلار بە پێی خزمەتی كۆمپانیاكان.\nوتیشی، “لەبەر سێ هۆكار نرخەكەی دابەزیوە، یەكەم لە وڵاتی سعودیە زیاتر لە 700 كۆمپانیای گەشتیاری عومرە كراوەتە، كە هەر یەكەیان دەتوانن گرێبەست لەگەڵ پێنج كۆمپانیای دەرەوەی وڵات بكەن، دووەم-یش كردنەوەی هێڵی فڕۆكەوانی سعویە، كە كێبڕكێی دروست كردوە لەگەڵ فڕۆكەوانی عیراق و سێهەمیش دابەزینی نرخی هۆتیل و خواردن بۆ گەشتیارانی عومرە لە وڵاتی سعودیە”.\nڕاشیگەیاند، بەپێی خزمەتی كۆمپانیاكان بڕی پارە دیاری دەكرێت، بەجۆرێك، كە لە گەشتەكەدا 4 شەو لە مەدینەی پیرۆز و 6 شەو لە مەككەی پیرۆز دەمێننەوە لەگەڵ ئەو خزمەتەی دەكرێن بۆ نانی بەیانی و نیوەڕۆ، بەڵام بۆ مامۆستایانی ئاینی نرخەكەی تەنها 600 دۆلارە.\nوتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف ئاشكراشی كرد، بەپێی ئەو كێبڕكێیەی لە نێوان كۆمپانیاكانی هەرێم هەیە چاوەڕوان دەكرێت نرخی گەشتی عومرە بڕی 30 دۆلاری دیكە دابەزێت.\nباشووری كوردستانحەج و عومرەوەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی حكومەتی هەرێم\n“ژمارەیەك كادری ڕاگەیاندنی یەكێتی لە دهۆك دەستگیر كران”\nقائیمقامیەتی سلێمانی ژمارە تەلەفۆنی سكاڵا لەسەر مۆلیدە ئەهلیەكان بڵاودەكاتەوە\nپێگەی كورد دوای هەڵبژاردنەكانی ئەمریكا چی دەبێت؟\n“ئەمریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێنج ئامانجی نەگۆڕی هەیە”\nلە باشووری كوردستان 50 پلەی سەدی تۆماركرا\nوەزارەتی ئەوقاف یەكەمین ڕۆژی جەژنی قوربان ئاشكرا دەكات\nلە هەرێم 5 هەزار كەس ناویان دەرچووە\nئەوقافی هەرێم چارەنووسی حاجییانی ئەمساڵی یەكلایی كردەوە\nلە شارێكی باشووری كوردستان قەدەغەی هاتووچۆی تەواوەتی ڕاگەیەنرا\nهەواڵەکان6 خولەک پێش ئێستا


THU, 21 OCT 2021 13:42 Erbil, GMT +3\nMON, 11 OCT 2021 11:10 | KDP.info\nنیازی حەمەعەزیز، بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان گوتی، تاوەکو ئێستا ٨٥%ی دەنگەکان جیاکراونەتەوە و پارتی دیموکراتی کوردستان جارێکی دیکە بووەتەوە حیزبی یەکەم و کورسییەکانی زیادی کردووە، کە لە ھەموو ناوچەکان کورسییان بەدەست ھێناوە، پێشتر پارتی دیموکراتی کوردستان ٢٥کورسیی ھەبوو، ئێستا بۆ زیاتر لە ٣٠بۆ ٣٣ کورسی زیادی کردووە، چونکە ھێشتا دەنگەکان ھەمووی یەکلا نەکراونەتەوە و دەنگی تایبەتیش ماوە.\nحەمەعەزیز باسی لەوەش کرد، پارتی دیموکراتی کوردستان بەو پلانەی داینابوو بۆ ھەڵبژاردن، سەرکەوتنی گەورەی بەدەست ھێنا و کورسییەکی زۆری بەدەست ھێناوە، بڕیارە ئەمڕۆش ئەنجامی بەرایی رابگەیەندرێت.\nناوبراو گوتیشی: "کۆمەڵێک سکاڵامان لە سنووری سلێمانی و راپەڕین و ھەڵەبجە تۆمار کردووە بە ھۆی ئەوەی پێشێلکاری بەرامبەر ئێمە کراوە و ئەوانەی باسی تەزویری پارتییان دەکرد، دەرکەوت کە ئەمجارە ھیچ مەجالی تەزویریش نەبوو پارتی ئەو سەرکەوتنە گەورەیەی تۆمار کرد، بگرە پارتی نەک تەزویری نەکردووە، لە ھەڵبژاردنی ڕابردوودا غەدریش لە پارتی کرا و ٨٠ هەزار دەنگی سوتێندرا، بەڵام ئەمجارە پارتی دەنگێکی زۆری بەدەست ھێناوە و ئەمەش جێگەی خۆشحاڵیی ھەموو خەڵکی کوردستانە.


توركیا په‌رده له‌سه‌ر نهێنی كوژرانی خاشقچی لاده‌بات\nتۆڕی میدیایی "NBC News"ـى ئه‌مه‌ریكی له 3 سه‌رچاوه‌ی ئاگادار له لێكۆڵینه‌وه‌كانی توركیا له پرسی دیارنه‌مانی جه‌مال خاشقچی، رۆژنامه‌نووسی دیاری سعوودییه بڵاویكرده‌وه، "ئه‌نقه‌ره به واشنتۆنی راگه‌یاندووه، كه ژماره‌یه‌ك ئامێری سیخوڕیكردنیان به نهێنی له‌ناو بینایه‌ی كونسۆڵخانه‌ی سعوودیه له ئیسته‌نبوڵ هه‌ن، كه ساته‌كانی كوشتنی خاشقچیان تۆماركردووه".\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و تۆڕه میدیاییه‌ی ئه‌مه‌ریكا، "ژماره‌یه‌ك به‌رپرسی توركیا به ئه‌مه‌ریكایان راگه‌یاندووه، ئه‌وان پشتڕاستن له‌وه‌ی خاشقچی له‌لایه‌ن تیمێكی تایبه‌ته‌وه كوژراوه، كه تایبه‌ت بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و كاره له سعوودییه‌وه هاتوونه‌ته باره‌گای كونسوڵخانه‌ی وڵاته‌كه‌یان له ئیسته‌نبوڵ، چه‌ند تۆمارێكی ده‌نگیش ده‌ست ئه‌نقه‌ره كه‌وتوون كه رووداوه‌كه پشتڕاست ده‌كه‌نه‌وه".\nئه‌و سه‌رچاوانه بۆ تۆڕه میدیاییه ئه‌مه‌ریكییه‌كه ئاشكرایانكردووه، "توركیا ئه‌و تۆماره ده‌نگییانه‌ی له‌ڕێگه‌ی ئه‌و ئامێرانه‌ی سیخوڕیكردنه‌وه ده‌ستكه‌وتووه، كه به‌نهێنی له‌ناو باره‌گای كونسۆڵخانه‌ی سعوودیه جێگیر كردبوون".\nئه‌مه له‌كاتێكدایه، دوێنێش رۆژنامه‌ی "واشنتۆن پۆست"ـی ئه‌مه‌ریكی ئاشكرایكرد، ده‌سه‌ڵاتدارانی توركیا چه‌ند تۆمارێكی ده‌نگییان ده‌ستكه‌وتووه كه ساته‌كانی كوشتنی خاشقچییان تۆماركردووه.\nئه‌و رۆژنامه‌یه ئاماژه‌ی به‌وه‌شداوه، "چه‌ند گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیی و ژماره‌یه‌ك به‌ڵگه‌ی دیكه هه‌ن كه ده‌ریده‌خه‌ن، چۆن تیمه 15 كه‌سییه‌كه‌ی سعوودیه له رۆژی 2ی ئه‌م مانگه هاتوونه‌ته توركیا، كه هه‌مان ئه‌و رۆژه بووه كه خاشقچی سه‌ردانی باره‌گای كونسۆڵخانه‌ی وڵاته‌كه‌ی له ئیسته‌نبوڵ كردبوو و دواتر دیارنه‌ماوه".\nبه‌ڵگه‌كان ئه‌وه‌ش پشتڕاست ده‌كه‌نه‌وه، ئه‌و 15 به‌رپرسه سعوودییه‌ی سه‌ردانی توركیایانكردووه له‌ڕێگه‌ی دوو فڕۆكه‌ی جیاوازی تایبه‌ته‌وه گه‌شته‌كه‌یان ئه‌نجامداوه، به‌درێژایی گه‌شته‌كه‌یان له سه‌رانسه‌ری ئیسته‌نبوڵ له‌یه‌كتر دانه‌بڕاون و وێنه‌كانیشییان له رۆژنامه‌یه‌كی توركی بڵاوكراونه‌ته‌وه.\nپێشتریش ئاژانسی رۆیته‌رز رایگه‌یاندبوو، ئه‌ندامێكی ئه‌و تیمه سعوودیه‌ی سه‌ردانی توركیای كردبوو، پسپۆڕی بواری توێكاری ته‌رمه‌كان بووه، له‌كاتێكدا ئه‌وانی دیكه وه‌ك ئه‌فسه‌ری سوپا له‌ناو هێزه‌كانی سعوودیه كارده‌كه‌ن.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كی فه‌رمی توركیا دووپات ده‌كه‌نه‌وه، "ئه‌گه‌ری زۆر هه‌یه ئه‌و 15 كه‌سه خاشقچییان كوشتبێت و ته‌رمه‌كه‌شیان گواستبێته‌وه ده‌ره‌وه‌ی كونسۆڵخانه".\nتۆڕی میدیایی "NBC News"ـى ئه‌مه‌ریكی ئاشكراشیكرد، چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌كی دیكه‌ش هه‌ن، كه هێشتا له راگه‌یاندنه‌كاندا باس نه‌كراون، له‌وانه‌ش چه‌ند تۆمارێكی ده‌نگی كه له ساتی كوشتنی خاشقچیدا تۆماركراون و دواتر ئه‌و به‌ڵگانه به ده‌ست به‌رپرسانی ئه‌مه‌ریكا گه‌یشتوون.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه رۆژنامه‌ی "واشنتۆن پۆست" جه‌خت ده‌كاته‌وه، هه‌واڵگه‌ری ئه‌مه‌ریكا چه‌ند په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنی ده‌ستكه‌وتووه، كه ده‌یسه‌لمێنن، محه‌مه‌د بن سه‌لمان، ده‌سه‌ڵاتداری كرداریی شانشینی سعوودیه فه‌رمانی كردووه، خاشقچی هه‌ڵخه‌ڵه‌تێندرێت و كارێك بكرێت متمانه‌ی گه‌ڕانه‌وه له ئه‌مه‌ریكاوه بۆ سعوودیه لا درووست بێت.\nئێواره‌ی ئه‌مڕۆش رێكخراوی مافی مرۆڤی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه "هیومه‌ن رایتس وۆچ" بوونی چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌ك له‌سه‌ر دیارنه‌مانی جه‌مال خاشقچی ئاشكرا ده‌كات، كه تێوه‌گلانی عه‌ره‌بستانی سعوودیه له‌و كه‌یسه‌دا ده‌سه‌لمێنێت.\nله به‌یاننامه‌یه‌كدا رێكخراوی مافی مرۆڤی جیهانی دووپاتیكرده‌وه، "پێویسته ده‌ستبه‌جێ محه‌مه‌د بن سه‌لمان، شازاده‌ی جێنشینی سعوودیه سه‌رجه‌م به‌ڵگه‌كانی په‌یوه‌ست به دیارنه‌مانی خاشقچی ئاشكرا بكات".\nله به‌یاننامه‌كه‌دا هاتووه، "ژماره‌یه‌كی زۆری به‌ڵگه‌ی پشتڕاستكه‌ره‌وه هه‌ن، كه تێوه‌گلانی عه‌ره‌بستانی سعوودیه له دۆسیه‌ی دیارنه‌مانی رۆژنامه‌نووسه بێسه‌روشوێن بووه‌كه پشتڕاست ده‌كه‌نه‌وه و رایگه‌یاند، "به‌ئامانجكردنی خاشقچی له‌لایه‌ن ئه‌فسه‌رانی سعوودییه‌وه ریاز به‌ته‌واوه‌تی په‌یمانی ڤیه‌ننای پێشێل كردووه".\nله‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه جێرمی هانت، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا هۆشداریدا و گوتی: "ئه‌گه‌ر گومانه‌كانی به‌رپرسانی توركیا پشتڕاست كرانه‌وه و ده‌ركه‌وت كه خاشقچی له‌ناو كونسۆڵخانه‌ی سعوودیه له ئیسته‌نبوڵ كوژراوه، ئه‌وا رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی سعوودیه ده‌ره‌نجامێكی مه‌ترسیداری ده‌بێت".\nدوێنێش رۆژنامه‌ی نیۆیۆرك تایمزی ئه‌مه‌ریكی ئاشكرایكردبوو، "به‌رپرسه ئه‌منییه‌كانی توركیا گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و راستیه‌ی، نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووسه سعوودییه‌كه له‌ناو بینایه‌ی كونسۆڵخانه‌ی سعوودیه له‌سه‌ر فه‌رمانی ده‌سه‌ڵاتدارانی پله‌باڵا له دیوانی شاهانه‌ی سعوودییه كوژراوه و، دواتر به مشار جه‌سته‌كه‌ی بڕاوه‌ته‌وه".\nئه‌مڕۆش دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا دووپاتیكرده‌وه، به‌وردی به‌دواداچوون بۆ پرسی دیارنه‌مانی جه‌مال خاشقچی، رۆژنامه‌نووسه ونبووه‌كه‌ی سعوودییه ده‌كه‌ین و گوتیشی: "ئێستا له هه‌موو كاتێك زیاتر، لایه‌نه‌كانی لێكۆڵینه‌وه له‌و پرسه له ئاشكراكردنی چاره‌نووسی خاشقچی نزیك بوونه‌ته‌وه".


پێشمەرگە 3 مووچە وەردەگرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمڕۆ دەستكرا بە دابەشكردنی 3 مووچەی لیواكانی پیادەی وەزارەتی پێشمەرگە.\nئەمڕۆ وەزارەتی پێشمەرگەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بڵاویكردەوە، دوای چاوەڕوانیەكی زۆر ئەمڕۆ 1 ی نیسان دەستكرا بەدابەشكردنی 3 مووچەی لیواكانی پیادەی وەزارەتی پێشمەرگە.\nبۆ زانیاری زیاتر لەبارەی دابەشكردنی ئەو مووچانە (خەڵك) پەیوەندیكرد بە لیوا قارەمان جێگری سوپاسالار بۆ كاروباری ئۆپەراسیۆن لەوەزارەتی پێشمەرگە، بەڵام ئامادە نەبوو هیچ زانیارییەك بدات.


کاتێک باسی پرسه هه‌نوکه‌ییه‌کان له‌سه‌ر چاره‌نووسی گه‌لی کورد ده‌که‌ین که گرێدراوی هۆکاره‌کانی سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تییه له‌سه‌ر ئاستی روژهه‌لاتی ناڤین، ناتوانین باسێک له رابردوو پشتگوێ بخه‌ین، ئه‌ویش سیاسه‌تی ئیستعماریی ده‌وڵه‌ت - نه‌ته‌وه‌یه به‌پێی به‌رژه‌وندییه‌کان بۆ په‌ره‌پێدانی ئه‌م سیاسه‌ته. له‌م نێوه‌دا کورد بووه به کارتێک له‌سه‌ر ئه‌و ساتوسه‌ودایانه له‌ناو وڵاتانی ئێران، تورکیه، ئێراق، سوریه، ئازه‌ربایجان، ئه‌رمه‌نستان،\nده‌قی جاڕنامه‌ی گه‌ردونی مافی مرۆڤ بە زمانی کوردی\nوەرگێڕان: عومەر عینایەتی\nجاڕنامه‌ی گه‌ردوونی مافی مرۆڤ له ١٠ی دیسه‌مبری ساڵی ١٩٤٨ له کۆبوونه‌وه‌ی گشتی رێکخراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کاندا په‌سند کرا. پاش به په‌سندگه‌یشتنی ئه‌م جاڕنامه‌یه، رێکخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان داوای له ئه‌ندامه‌کانی خۆی کرد که ئه‌م جاڕنامه‌یه به شێوه‌ی گشتی بڵاوبکه‌نه‌وه "هه‌تا له قوتابخانه و\nدۆسیه‌یه‌كی هه‌ستیار بۆ سه‌رۆك وه‌زیر ئه‌ردۆغان(ده وڵه تی توركیا به‌رامبه‌ر به خه‌باتی كورد)\nله پاش بوومه له رزه كه ی كه شاری وانی شله ژاند، حیزبی ئاشتی و دیموكراسی (ب د پ) كه له كورده كان نزیكه له جم و جۆڵه كه ی وه ك پشتگری نه ته وه یی كه بۆ یارمه تی دان به لێ قه و ماوه كان پێك هاتبوو حیمایه تی كرد.


مەدیایا پەکەکێ ھاتنا پاپا نە دیت - دارکا مازی\nمەدیایا پەکەکێ ھاتنا پاپا نە دیت\nپێشەنگێ کاتۆلیکێن جیھانێ پاپا فرانجیس 5ێ ئادارێ چوو ئیراق و ھەرێما کوردستانێ. هەموو جیھانێ گرنگی ب ڤێ سەرەدانا پاپا دا و رۆمال کر. هەموو راگهاندنێن جیھانێ چرکە ب چرکە سەرەدانا پاپا بۆ ئیراق و ھەرێما کوردستانێ رۆمال کر. لێ بەلێ مەدیایا پەکەکێ ئەڤ سەردانە نە دیت و هیچ نووچەیەک ل سەر چێنەکرن.\nجارا یەکی بۆ کو پێشەنگێ کاتۆلیکێن جیھانێ پاپا سەرەدانا ئیراق و کوردستانێ بکەت. تایبەت ژی سەرەدانا پاپا بۆ کوردستانێ، شێوازێ پێشوازیکرنا وی، جۆشا گەلێ کریستییان و مۆسلمانێن کوردستانێ ژ بۆی هەموو جیھانێ جیھێ شانازییێ بوو. تەڤاھیا دیپلۆماتێن ل کوردستانێ، کۆنسۆلخانە و هەموو دەردۆرەن سیاسی ئەڤ دیمەنە دیت و ل حکوومەتا ھەرێمێ پیرۆز کرن. لێ بەلێ مەدیایا پەکەکێ ل سەر ڤێ یەکێ هیچ نووچەیەک چێنەکر. تەنێ راگھاندنا پەکەکێ یا کو ل هەرێما کوردستانێ کار دکەت ئانکو رۆژ نیوز وەک نووچە بەلاڤ کر و گۆت: پاپا سەردانا مووسلێ کر. بەحسا چ کوردستانەکێ و چ تشێن دی نە ھاتە کرن. یەک کەنالێ تەلەفزیۆنی یێ پەکەکێ ژی یەک دیمەن بەلاڤ نە کر.\nپەکەکە ژ ئالیێ عەسکەری و سییاسی ھەر چەند تێک چووبیت ژی ژ ئالیێ راگھاندنێ ڤە خوە سەر پییا گرتیە و تێک نەچوویە. راگەهاندنەکا یەک ئالی، کو تەنێ د بەرژەڤەندییا پارتییا خوە دا کار دکەت د دەستێن وێدایە. ب چ شێوازا ل دەرڤەی خوە چ کەسەکێ نائینتە سەر شاشێن خوە. ھەمان دەمێ ژی هیچ کەسەک ژ دەرڤەی خاتا وان نکاریت هیچ تشتەکێ بەلاڤ بکەت. راگھاندنا پەکەکێ ژ بلی کارێن خوە هیچ تشتەکێ گەلێ کورد نکاریت پیرۆز بکەت. د ھاتنا پاپا دا ژی ھەمان هەلوەست نیشان دا. ھاتنا پاپا ژ بۆی هەرێما کوردستانێ گەلەک گرنگ بوو. نە تەنێ ژ بۆی باشوور بەلکو ژ بۆی هەموو کوردان گرنگ بوو. لێ بەلێ ژبەرکو پەکەکێ ئەڤە سەرەدانە نە رێکخستبوو وەکو تشتەکێ ئاسایی کو هێچ روو نەدابیت ھاتن و خواستن کو بچووک بدەنە دیارکرن.\nراگھاندنا پەکەکێ ب ھەر تشتێ خوە د ئامادەباشییێ دایە کو بەس هەرێما کوردستان بچوک بکەن. راگھاندنا پەکەکێ هەرێما کوردستانی وەها ددەتە دیار کرن کو هەر تشتەک تێدا خرابە، ھەر رۆژ ژن تێنە کوشتن، زارۆک دهێنە لێدان، کەس نکاریت دژی حکوومەتێ باخڤیت، ل ھەر دەرێ لێدان ھەیە، برسیبوون ھەیە. مەدیایا پەکەکێ چ جارا سەرکەفتنەکا هەرێما کوردستانێ نە دەرخستییە سەر شاشێن خوە، نە ئابۆری، نە سیاسی، نە کولتووری، نە جڤاکی، نە بۆنەیەک، نە پەروەردە هیچ تشتەکێ خوەش ل هەرێما کوردستانێ د ناڤا راگھاندنا پەکەکێ دا ناهێتە نێشاندان. پەکەکە نە بەس تەنێ سەرکەفتنێن باشوور نیشان نادەت بەلکو ئێریشێن سەر باشوورێ وەلات ژی نیشان نادەت. دەما 15ێ شوباتێ حەشدا شەعبی ب مووشەکا ئێریشی هەولێرێ کری، راگھاندنا پەکەکێ هیچ گرنگیەک پێ نەدا. تەنێ شەڤا یەکێ گۆتن کو “ل هەولێرێ تەقین چێبوو” پیشترا ددیار بوو ئیریشا مووشەکی هاتیە ئەنجامدان لێ جارەکا هیچ گرنگیەک پێ نەدا. پەکەکە ب تەنێ چەپێن ترک و ھندەک کەسێن دەردۆرا خوە دەرتێخیتە سەر راگھاندنا خوە و ل سەر “دەمۆکراتیک کرنا ترکیا، خرابیا هەرێما کوردستانێ و فکرێن چەپ گر” دئاخڤین.\nپەکەکە ھەر تشتەکێ هەرێما کوردستانێ خراب دکەت. وەها لێھاتییە کو ھەگەر ل هەولێرێ یان ژی دوهۆکێ ترۆمبێلەک مریشکەکێ دەعم بکەت ژی، راگھاندنا وان بەلاڤدکەت کو “ئاسایشا پارتی ئاژەل کۆمکوژ کرن، ئاسایش ل دژی سرۆشتی کار دکەت”. لێ بەلێ ڤێ راگھاندنێ نە دیت پاپا فرانجیس ب ھەممو مەزناهیا خوە ڤە ھاتە ھەرێما کوردستانێ و ب چ مەزناهیەکێ ڤە ھاتە پێشوازی کرن. پەکەکە وەک نەعامەیایە، سەرێ خوە کرییە ناڤ ئاخێ نابینیت و دبێژیت بەلکو کەسێ نەدیتبیت. نەخێر ھەممو جیھانێ ئەڤ یەکە دیت. هەموو جیھانێ دیت کو کوردستان جیهێ پێکڤە ژییانێ یە، ل کوردستانێ ھەممو ناسنامەیێن ئۆلی و نەتەوی ئازاد دژین، ھزر و بیرێن هەرێما کوردستانێ گەلەک جودانە ژ رۆژھلاتا ناڤین و ئازادی تێدا ھەیە. هەموو جیھانێ ئەڤ راستییە دیت لێ راگھاندنا پەکەکێ ئەڤ یەک نە دیت. ئەڤە ب تەنێ دیت کو “پاپا سەردانا مووسل کر.”


فەتح: زیاتر لە 25 كورسی گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە\n:: PM:06:50:23/11/2021 \nزیاتر لە 40 رۆژ بەسەر هەڵبژاردنی پێشوەختەی پەرلەمانی عێراق تێپەڕ دەبێت، تا ئێستە كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان سەرقاڵی تاوتوێكردنی تانەكان و ژماردنەوەی بەدەستی دەنگی هەندێك لە وێستگەكانە، سەركردەیەكی هاوپەیمانی فەتح دووپات لە گۆڕینی ئەنجامەكان دەكاتەوە.\nحامد مووسەوی، سەركردە لە هاوپەیمانی فەتح رای گەیاند، بەهۆی بڕیارەكەی دەستەی دادوەری بە هەڵوەشاندنەوەی دەنگی ئەو وێستگەیانەی لە كاتی فەرمی دانەخراون و ژمارەیان شەش بۆ 10 هەزار وێستگەیە، لە رۆژانی داهاتوودا گۆڕانكاری لە ئەنجامەكان بە زیاتر لە 25 كورسی پەرلەمانی روودەدات. بۆیە بەیەكلاكردنەوەی تەواوی تانەكان هەندێك هێز كورسیان زیاد دەكات و هەندێكیشیان كەم دەكات.\nلەبارەی هەوڵەكانی پێكهێنانی حكوومەتیش، محەمەد عەبد رەبە، گوتەبێژی هاوپەیمانی عەزمی خەمیس خەنجەر (سوننە) گوتی، هیچ جۆرە گفتوگۆیەك لەنێوان هێزە سیاسییەكان نییە لەبارەی پێكهێنانی حكوومەتی نوێ، ئەوەی دەكرێ هەوڵێكە بۆ چارەسەركردنی ئەو تەنگژەی دوای راگەیاندنی ئەنجامەكان دروست بووە. بۆیە گفتوگۆكانی پێكهێنانی حكوومەت دوای پەسندكردنی ئەنجامەكان دەست پێ دەكات.\nئەنجامی 10 هەزار وێستگە هەڵدەوەشێتەوە، كە دەكاتە 18%ی كۆی وێستگەكان\nدوێنێ هادی عامری، سەرۆكی هاوپەیمانی فەتح گوتی، بڕیارەكانی دەستەی دادوەری بە پووچەڵكردنەوەی دەنگی بەشێك لە وێستگەكان كە لەكاتی دیاریكراو دەنگدانیان نەوەستاندووە، دەبێتە هۆی پووچەڵكردنەوەی دەنگی زیاتر لە شەش هەزار وێستگە، هەروەها دەنگی چوار هەزار وێستگەی تر بەهۆی بوونی پەنجەمۆری دووبارە هەڵوەشاوەتەوە.\nروونی كردەوە، بەوەیش ئەنجامی 10 هەزار وێستگە هەڵدەوەشێتەوە، كە دەكاتە 18%ی كۆی وێستگەكان كە ژمارەیان 55 هەزار وێستگەیە، ئەو ژمارەیەیش كاریگەری دەبێت و رەنگە ئەنجامەكان گۆڕانكاری گەورە بەخۆیەوە ببینن.\nئەوە لەوكاتەی دەستەی دادوەری كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان پێنجشەمی رابردوو رای گەیاند كە هەشت كاندیدی چوارچێوەی هاوئاهەنگی دوای یەكلاكردنەوەی تانەكان سەركەوتنیان بەدەست هێناوە، پێشبینی كورسی زیاتریشیان بۆ دەكرێت.


چیرۆک بۆ منداڵان..دیلانی رۆژنامەنووس\n10 تشرينی1/أكتوير 2017\nنووسینی /رەزا شوان/ نەرویج\nرەنـگین:من حەزدەکەم ببم بە پزیشک.. بۆ ئەوەی چارەسەری نەخۆشەکان بکەم.\nشـڤان:من حەزدەکەم ببم بە ئەندازیار.. نەخشەی کۆشکی قەشەنگ و تەلاری بەرز و شەقامی بەرین و قوتابخانەی جوان بۆ کوردستان بکێشم.\nجـوان:من زۆر حەزدەکەم ببم بە پارێزەر.. بۆ ئەوەی داکۆکی لە ستەملێکراوان بکەم.\nدیـلان: من هەر لە ئێستاوە حەزدەکەم و دەمەوێتببم بە رۆژنامەنووس.\nجـوان:بەڵام دیلان چـۆن لە ئێستاوە دەبیت بە ڕۆژنامەنووس؟!\nدیـلان: هاوڕێ خۆشەویستەکانم.. سەرتان سوڕنەمێنێ، ئەوەی بڕوای بە خۆی هەبێ و هۆش و تواناکانی بەکاربهێنێت و بیر لە داهێنان بکاتەوە و.. دان بە ئەستەمدا نەنێت.دەتوانێت نەک تەنها ببێت بە رۆژنامەنووس.. بەڵکو دەتوانێت بگات بە لای مانگیش.\nمامۆستا(بە زەردەخەنەیەکەوە):دیلانقسەکانت لە قسەی رۆژنامەنووس دەچن..منیش هەمان پرسیارەکەی جوانت لێدەپرسم. چۆن لە ئێستاوەدەتوانی ببی بە رۆژنامەنووس؟\nدیـلان ـ بە رێزەوە: مامۆستا گیان،گەر رێم پێبدەیت.. هەر ئێستاکە دەستی پێدەکەموراستیی قسەکەمتان بۆ دەسەلمێنم.\nمامۆستا: بەڵێ رێپێدراوی.. فەرموو دەستی پێبکە وبۆمانی بسەلمێنە.\nدیـلانپێنووسیک و پەڕەیەک کاغەزی سپیبە دەستەوە گرت.. بە زەردەخەنەیەکی ناسکەوە.. ئەم پرسیارەی لە هـاوڕێکانی کرد:کوردســتان پەروەری بە لای ئێوەوە چیدەگەیەنێت..؟\nجـوان: بە لای منەوەپێویستە لە ناخی دڵمانەوە، کوردستانی نیشتمانمانخۆشبوێ.\nهیـوا:پێویستە هەمیشە سروشت و ژینگەو سەیرانگاکانی کوردستانمانبپارێزین.\nدیـلان: دەمخۆش.. ژینگەی پاک هێمایە بۆگەلێکی پاکدۆست و بۆ نیشتمانێکی جوان.\nدیاکۆ:پێویستە هەموومان پارێزگاری لە خاکی پیرۆزی کوردستانمان بکەین.. شانازیش بە خۆڕاگریی پێشمەرەگە دڵسۆز و قارەمانەکانمانەوە بکەین..بە ئەوپەڕی رێزیشەوە یادی شەهیدە نەمرەکانمان بکەینەوە و،سەری رێز و نوازشیانبۆ دانەوێنین.\nدیـلان: هەر بژی دیاکۆ گیان.. بەرگری و پارێزگاریکردن لە کوردسـتانی شیرینمان.. ئەرکێکی پێویست و زۆر پیرۆزی ئەستۆی هەموو کوردستانییەکی دڵسۆز و کوردستانپەروەرە.. پێشمەرگەش سۆپا کوردستانە و تاجی سەرمانن، شەهیدانیشمان بە خوێنی ئاڵیان سەرکەوتنەکانیان تۆمارکردن.. ئەوان لە هەموومان بەخشندەتر و شکۆدارترن.\nمامۆستا زۆر گەشایە و چەپڵەیەکی قایمی و درێژی بۆ لێداین و.. وتی:هەی ئافەرین دیلانی رۆژنامەنووس.. هەی ئافەرین قوتابییە زیرەکەکانم، بۆ وەڵامە زۆر جوانەکانتان. بۆ هەستی پاک و کوردستان پەروەریتان.. زۆردڵخۆشتان کردم..گەشبینم و دڵنیام کە لە سایەی کۆشش وژیری وزیرەکی و دڵسۆزی وبلیمەتییئێوەی نەوەیداهاتوومان.داهاتوویەکی گەشتر و خۆشتربۆ کورد و کوردستان دێنەدی.. هیـوای ئەوەشتان بۆ دەخوازم، کە هـیوا و حـەز و خەونەکانتان بێنەدی.


وه‌زاره‌تى گواستنه‌وه ناوه‌ڕاستى مانگى داهاتوو گه‌شته ئاسمانیه‌كانى بۆ ئه‌وروپا ده‌ستپێده‌كاته‌وه » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nوه‌زاره‌تى گواستنه‌وه ناوه‌ڕاستى مانگى داهاتوو گه‌شته ئاسمانیه‌كانى بۆ ئه‌وروپا ده‌ستپێده‌كاته‌وه\nكۆمپانیاى گشتى هێڵى ئاسمانى كه سه‌ر وەزارەتی گواستنەوەیه ،ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه،ئاشکرایکرد، ناوەڕاستی مانگی داهاتو گەشتە ئاسمانییەکانی بۆ ئەوروپا دەستپێدەکەنەوە كه چه‌ند مانگێكه به‌هۆى په‌تاى كۆرۆناوه راگیراوه.\nكیفاح حه‌سه‌ن به‌رێوه‌به‌رى كۆمپانیاكه لەڕاگەیەنراوێکدا كه وێنه‌یه‌كى ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)كه‌وتووه رایگه‌یاند:" ناوەڕاستی مانگی داهاتو گەشتە ئاسمانییەکانی عێراق بۆ ئەوروپا دەستپێدەکەنەوە بە رچاوکردنی توندی رێکارەکانی دژی کۆرۆنا ".\nئاشکراشیکرد، لەقۆناغی یەکەمدا دەستپێکردنەوەی گەشتەکانی ئەوروپا راستەوخۆ لەفڕۆکەخانەکانه‌وه بۆ شارەکانی (بەرلین، دوسلدروف، فرانکفۆرت، لەندەن، کوپنهاگن) دەبێت".\nوتیشی، سه‌رجه‌م نوسینگەکانی فرۆشتنی تیکت لەناوەوە و دەرەوەی عێراق لەبڕیاری نوێی دەستپێکردنەوەی گەشتەکان بۆ ئەوروپا ئاگادارکراونەتەوە".


مستەفا شینوجاك سەرۆكی یەكێتی هەناردەكارانی بەرهەمەكانی چەرم لە توركیا ئاشكرایكرد، لەساڵی 2019دا هەناردەی پێڵاو و بەرهەمەكانی دیكەی چەرم بۆ دەرەوەی وڵات گەیشتوەتە ملیارێك و 550 ملیۆن دۆلار، بەپێی ریزبەندیەكەش عیراق چوارەم وڵاتی هاوردەكارە.\nئەو بەرپرسەی توركیا لەلێدوانێكدا وتویەتی "لەساڵی 2019دا توركیا بەبڕی ملیارێك و 550 ملیۆن دۆلار پێڵاوی هەناردەی 186 دەوڵەت كردوە و بەرهەمەكانی چەرمیشی هەناردەی نزیكەی 200 وڵات كردوە، پلانیش ئەوەیە بگەیەنرێتە 2 ملیار دۆلار".\nئاماژەی بەوەشداوە، هەناردەی پێڵاو و بەرهەمەكانی دیكەی چەرم بۆ یەكێتیی ئەوروپا و ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا لەمساڵدا بەرزبونەوەی بەخۆیەوەبینیوە.\nرونیشیكردوەتەوە، بەپێی ریزبەندی ئەو وڵاتانەی كەلوپەلی توركی هاوردە دەكەن، روسیا لەپلەی یەكەمدایەو لەساڵی 2019دا بەبڕی 170 ملیۆن دۆلار پێڵاو و بەرهەمەكانی دیكەی چەرمی كڕیوە، دوای ئەویش ئەڵمانیا بەبڕی 115 ملیۆن دۆلار و دواتریش ئیتاڵیا بە 113 ملیۆن دۆلار، عیراقیش بە 78 ملیۆن دۆلار لەپلەی چوارەمدایەو دواتر ئیسپانیا بەبڕی 66 ملیۆن دۆلار و كۆریای باشوریش بەبڕی 60 ملیۆن دۆلار دێت.


Home›هەواڵ›کوردستان›بانگهێشتكردنى سه‌رۆكى حكومه‌ت بۆ په‌رله‌مان و پرساندنى ته‌نیا یه‌ك واژووى ماوه\nمه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان | فۆتۆ: نووسینگه‌ى سه‌رۆكى حكومه‌ت\nئه‌ندامێكى په‌رله‌مانى كوردستان رایده‌گه‌یه‌نێت: ته‌نیا یه‌ك واژوو ماوه بۆ پڕكردنه‌وه‌ى رێژه‌ى یاسایی بۆ بانگهێشتكردنى سه‌رۆكى حكومه‌تى هه‌رێم، ده‌شڵێت: “رێژه‌ى پێویست واژوو كۆكراوه‌ته‌وه بۆ بانگهێشتكردنى وه‌زیرى دارایی هه‌رێم”.\nله ماوه‌ى رابردوودا ژماره‌یه‌ك په‌رله‌مانتار له لیسته جیاوازه‌كانى حكومه‌تى هه‌رێم هه‌ڵمه‌تى كۆكردنه‌وه‌ى واژوویان بۆ پرساندنى مه‌سرور بارزانى، سه‌رۆكى حكومه‌ت ده‌ستپێكرد، له‌سه‌ر پرسه‌كانى: مووچه، قه‌یرانى دارایی و داهاتى نه‌وتى هه‌رێم.\nعومه‌ر گوڵپى، ئه‌ندامى فراكسیۆنى كۆمه‌ڵ له په‌رله‌مانى كوردستان له‌وباره‌یه‌وه به SNNى راگه‌یاند: “له ئێستادا واژووى ته‌واوه‌تى كۆكراوه‌ته‌وه بۆ پرساندنى ئاوات شێخ جه‌ناب، وه‌زیرى دارایی هه‌رێم و بانگهێشتكردنى بۆ په‌رله‌مانى كوردستان”.\nله‌باره‌ى كۆكردنه‌وه‌ى واژوو بۆ پرساندنى مه‌سرور بارزانى، سه‌رۆكى حكومه‌تى هه‌رێم، ئه‌و په‌رله‌مانتاره ئاشكرایكرد: “له ئێستادا 22 واژوو كۆكراونه‌ته‌وه بۆ پرساندنى سه‌رۆكى حكومه‌ت، واته ته‌نیا یه‌ك واژوو ماوه بۆ پڕكردنه‌وه‌ى رێژه‌ى یاسایی پێویست بۆ پرساندنى سه‌رۆكى حكومه‌ت و بانگهێشتكردنى بۆ په‌رله‌مانى كوردستان”.\nهه‌ر له‌وباره‌یه‌وه پێشتر شێركۆ جه‌وده‌ت، ئه‌ندامى فراكسیۆنى یه‌كگرتوو له په‌رله‌مانى كوردستان به میدیاى حزبه‌كه‌ى راگه‌یاندبوو: “ده‌مانه‌وه‌ێت ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ى كه پێشتر واژوویان له‌سه‌ر پرساندنى به‌رپرسانى حكومه‌تى هه‌رێم كردبوو دووباره واژوو بكه‌نه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ى بانگهێشتى په‌رله‌مانى كوردستانیان بكه‌ین، له ئێستادا رێژه‌ى پێوسیمان كۆكردووه‌ته‌وه بۆ ئه‌و پرسه”.\nیەکەم لێدوانی ئێران لەبارەی رێککەوتنەکەی بەحرەین و ئیسرائیل: کارێکی قێزەونیان کردووە\nسوارێز و ڤیدال بۆ یاری ئەمشەو دوردەخرێنەوە\nبەڕێوەبەری تەندروستی کەرکوک داواکاریەک ئاراستەی هاووڵاتیانی شارەکە دەکات


سەرۆکایەتی کۆمار: نەناردنی دوو فەوجی لیوای سەرۆکایەتی بۆ خورماتوو لەدەست ئێمەدا نەبووە - RojNews\nسەرۆکایەتی کۆمار: نەناردنی دوو فەوجی لیوای سەرۆکایەتی بۆ خورماتوو لەدەست ئێمەدا نەبووە\nسەرۆکایەتی کۆمار ئاشکرای کرد کە ڕەتکردنەوەی ناردنی دوو فەوجی لیوای سەرۆکایەتی بۆ کەرکوک و دووزخورماتوو لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە نەبووە، ئاشکراشی دەکات کە بەهۆی ناڕازیبوونی پێکهاتەی تورکمانە لەسەر ئەو بابەتە.\nئێوارەی ئەمڕۆ، نووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکایەتی کۆمار، بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند کە سەرۆک وەزیران و فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکان پێشنیاری ناردنی دوو فەوجی لیوای سەرۆکایەتی کۆمار بۆ ڕەوانەکردنیان بۆ پارێزگای کەرکوک و قەزای دووزخورماتوو، ڕەتکردەوە.\nلە بەشێکی بەیاننامەکەدا هاتووە: بڕیاری ڕەتکردنەوەی ناردنی ئەو دوو فەوجەی سەرۆکایەتی کۆمار لەلایەن فوئاد مەعسوم سەرۆک کۆمارەوە دەرنەچووە، بەڵکو لەلایەن حەیدەر عەبادییەوە بووە، ئەویش لەبەر ناڕازیبوونی پێکهاتەی تورکمانەوە.\nلەبەشێکی دیکەشدا ئاماژە بەوە کراوە کە: سەرۆک کۆمار لە پەیوەندیدایە لەگەڵ لێپرسراوانی پارێزگای کەرکوک بۆ تێپەڕاندنی دۆخی ئێستا لەپێناو ناردنی ئەو دوو فەوجە.


به كولتووركردنی گوێگرتن له موزیک له یادی كۆمه‌ڵكوژییه‌كانی گه‌لی كورددا » DidiMn\nسەرەتا / موزیک/هەواڵ / به كولتووركردنی گوێگرتن له موزیک له یادی كۆمه‌ڵكوژییه‌كانی گه‌لی كورددا\nخه‌ڵاتی هونه‌رمه‌ندی ساڵ ده‌به‌خشرێت به كه‌یهان كه‌لهووڕ\nكەيهان كەلهووڕ، بوو بە براوەى خەڵاتى مرۆڤدۆستیى ئايزاك ستـێرن\nكۆى بەرهەمەكانى كەيهان كەلهووڕ لە پاكێجێكدا بڵاو دەكرێتەوە\nبە هاودەمیى كەيهان كەلهووڕ گرووپی موزيكیى ڕێگەى ئاوريشم بوو بە خاوەنى خەڵاتى گرامى\nبه كولتووركردنی گوێگرتن له موزیک له یادی كۆمه‌ڵكوژییه‌كانی گه‌لی كورددا\nساڵانه له باشووری كوردستان یادكردنه‌وه‌ی كاره‌ساتی كیمیابارانكردنی شاری هه‌ڵه‌بجه به چه‌ندان گۆرانیی شینوشه‌پۆڕ و نیشاندانه‌وه‌ی وێنه‌ی تۆقینه‌ری یاده‌كه له كه‌ناڵه‌كانه‌وه ته‌نها بۆ ماوه‌ی بیست و چوار كاتژمێر، به‌ڕێوه ده‌چێ. ده‌كرێت یاده‌كان كلتووریتر و جوانتر بكرێنه‌وه، تا هه‌م دڵته‌نگی و هه‌م شادمانیمان به شێوه‌ی فه‌رهه‌نگیتر نماییش بكه‌ین.\nئه‌مساڵ مامۆستا چیا فایه‌ق، مامۆستا له به‌شی كۆمه‌ڵناسیی زانكۆی سلێمانی، هه‌نگاوی به كولتووركردنی یاده‌كه‌ی به په‌خشكردنی پارچه‌موزیكێكی هونه‌رمه‌ندی كورد كه‌یهان كه‌لهووڕ ده‌ست پێ كردووه. دیاره له بنه‌ڕه‌تدا كه‌لهووڕ كاره‌كه‌ی به‌ناوی شاری خامۆشـه‌وه بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ی كردووه و بیرۆكه‌كه‌ی مامۆستا چیا فایه‌ق ئاماده‌كردنه‌وه‌ی سیدییه‌كی ئه‌و موزیكه‌یه به هه‌مان ناوی شاری خامۆشه‌وه، پاشان بڵاوكردنه‌وه‌یه‌تی به‌ناو ناوه‌نده كولتووری و هونه‌رییه‌كانی شاری سلێمانیدا، هاوتا بۆ كافێ، مۆڵ و شوێنه گشتییه‌كان. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ڕای كه‌یهان كه‌لهووڕ وه‌رگێراوه و خۆشحاڵیی خۆی ده‌ربڕیوه كه مایه‌ی شانازییه بۆ ئه‌و، هاوڕێیانی كوردستان و شاری هه‌ڵه‌بجه موزیكه‌كه‌ی په‌خش بكه‌ن.\nدەربارەی ئەم پرۆژەیە چیا فایەق بۆ دیدی من گوتی: ”مه‌به‌ست له‌م كاره ئه‌وه‌یه هه‌مان موزیک له شوێنه جیاكاندا سه‌ر له به‌یانی تا كۆتایی ڕۆژه‌كه (١٦/٣) پەخش بكرێت و به جۆرێكی تر ده‌ست بده‌ینه‌وه له یاده‌وه‌رییه‌كانی خۆمان، به‌مه‌ش ده‌بێته پرسیار بۆ كه‌سانی بێگانه و ته‌نانه‌ت كه‌مایه‌تیی تری نیشته‌جێی شاری سلێمانی، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات كه ڕێز له برین و ئازاری ئێمه بگرن.“\nڕوونیشی کردەوە: ”دیزاین و هێلكاریی سیدییه‌كه هونه‌رمه‌ند گۆران محه‌مه‌د كردوویه‌تی و ماڵپه‌ڕی كولتووریی دیدی من و گرووپی کەشکۆڵ، كاری میدیایی بۆ پڕۆژه‌كه ده‌كات و کەمپەینێک لە سۆشیال میدیا بۆ بڵاوکردنەوە و تایبەتکردنی ئەم موزیکە بە یادی کارەساتی کیمابارانکردنی هەڵەبجە، ڕادەگەێنێت. هیوادارین هه‌مووان به‌شدار بن له بڵاوكردنه‌وه‌ی پرۆژه‌كه.“\nشاری خامۆش / شانزەی سێ ئازارمان دەکەین بە ئاواز\nزەمەنێكه جەستەی نیوه مردووی ئەم دنیا بچوكەی ئێمه به شیوەن و پرسه لەم ئازار بۆ ئەو ئازار هەڵدێت. ساڵانێكه له ڕێگەی گێڕانەوەی نۆستالیژیی و كڕاندنی قەتماغەی برینەوه چاومان دەسڕین، هەر بەدوای ڕۆحی قوربانی كورد و نیشتیمانەوه شیوەنمان گێڕاوه و هیچ كاتێك له بارەیەوه تێڕانەماوین. كاتێك لەخۆمان بپرسین هەڵەبجه چییه؟ جگه له فرمێسكڕشتن و نەفرەتكردن له سێو هیچمان نییه! لە بارەی ئەنفالەوه هێشتاش له بیابانی باشوور دەڕوانین! بۆ شەنگالیش چەكەكانمان لەسەر پێیه شێوازی گێڕانەوەی یادەوەریی ئێمه هاوشێوەی پرۆسەكانی لەناوبردن و قڕكردنی كورد تاقەتپڕوكێنه، به جۆرێك كه هیچ دەلالەتێكی یادەوەری و ڕێزگرتنی كارەساتی لەخۆ نەگرتووه، ئەمه جگە لەوەی ئەم قوربانیدان و قڕكردنانه هیچی به ئێمه نەبەخشیوه. چونكه ئەگەر كارەساتەكان هیچ به جڤات نەبەخشن، ئەوا جڤات كارەساتەكان له یاد دەكات. لەم چەند ساڵەی دواییدا بە ڕوونی تێبینی ئەوه دەكرێت. جڤاتێك نەتوانێت پارێزگاری له ئینتیمای تاكەكانی به خۆیەوه بكات، ناتوانێت ئینیتما بۆ یادەوری و كارەساتەكان دروست بكات. هەروەكو ئەو تێزەی كۆمەڵناسی فەرەنسی مۆریس هالبواكس لەبارەی یادەوەرییەوه دەیخاته ڕوو، بەوەی كه یادەوەری تاك تەنها لە نێو خودی تاكەكەسدا قەتیس نابێت، بەڵكو جێگەیەك له چوارچێوەی ژیانی جڤاتدا دەگرێت، بە مەرجێك جڤات دەرفەتی پەیوەندیگرتنی ئەو یادەورییه بەخۆیەوه بدات. جڤاتی ئێمه له ڕێگەی شێوازه سواوەكەیەوه ناتوانێت یادی هەڵەبجه له یادگه‌ی هەڵەبجەیەكانیشدا بپارێزێت. ئەمه جگه لەوەی ئێمه خەریكین یادەوەری مەسرەف دەكەین وەك ئەو كاڵایانەی له بۆنه و ئاهەنگەكاندا مەسرەفیان دەكەین. هەروەها بەپێی تێزی هالبواكس ئەوەی بەردەوامی به مانەوەی جڤات دەدات، یادەوەرییه. له كۆمەڵگەی ئێمەدا دوو هۆكاری سەرەكی بوونیان هەیه تا یادەوەری ئێمه پەرتبێ: یەكەم زۆری كارەساتەكان و دووەمیان خەیاڵدانی بەتاڵی سیاسی كورده. له ڕاستیدا هۆكاری یەكەم، سیاسییەكان بۆ نماییشی جەماوەری و گەمەی سیاسی بەكاریان هێناوه لە كاتێكدا دەبوو بەپێچەوانەوه بێت، تا دۆزی ئێمه هەمیشه دەستی بەتاڵ نەبێت. دروستكردنی سیمبول و یادەوەری، پێویستی به ناوەندێكی كۆمەڵایەتی و كولتووری عەقڵانی و ڕێكخراو هەیه، تا بتوانێت پەیوەندی یادەوەری ناو زیهنی تاك لەگەڵ ڕووداوەكاندا له پانتایی گرووپە لۆكاڵیەکەوه، بۆ پانتایەكی بەرینتری جوگرافی فراوان بكات. ئێمه نەك هەر نەمان توانیوه له ڕێگەی قوربانیدان و كارەساتەكانەوه له نێو جەنگەڵی جیهاندا خۆمان بپارێزین، بەڵكو نەمانتوانیوه حورمەتی قوربانییەكانیشمان بگرین. له سۆنگەی وردبوونەوەیەكی ساده و بچكۆلەوه بیرمان لەوه كردەوه كه نەریتێكی دیكه جێگەی ئەو بیمارییه له یادكردنەوەی كارەساتەكاندا بگرێت. بە جۆرێك ئەگەر ڕێبوارێك لەو ڕۆژەدا لەشارێكی كوردستان بێت، بپرسێت بۆ؟ پێمان وابوو ئەگەر كۆی شوێنه گشتییەكانی شاری سلێمانی لەو ڕۆژەدا پارچه مۆزیكی شاری خامۆش‌ـی شاكاری كەیهان كەلهووڕ پەخش بكەن كه كارێكی ناوازەیه بۆ یادی هەڵەبجه، هاوكات دەزگا میدیاییەكان له بری شیوەنێكی دەستەپاچه و گێڕانەوەیەكی بێ تەكنیك، بێدەنگ بن و تەنها ئەم موزیكه پەخش بكەن، یان كاتێكی زۆریان بۆ ئەمه تەرخان بكەن، زۆر پەیامدارتره. ڕەنگه تاكەدەنگی ئێمه دوور له ژاوەژاوی سیاسییەكان و بۆڵەبۆڵ و ناڵەی خێڵ، موزیك بێت. موزیك هەم دەتوانێت وەك زەردەپەڕ دەنگی حیكایەتی غەدری ئێمه لە دووتوێی حەریرا هەڵبگرێت و هەم دەتوانێت پرسیار لە جیهان و ئایدۆلۆژیاكانی بكات لە بارەی مەرگی ئێمەوه. زیاده گۆیی نییه بڵین: ئەم كاره دەیان دەلالەتی سیمبولی هەیه. ئەگەر ئومێدی ئەم بیره بچوكه بگاته جێ و رۆژێكی تەواو شارێك و دەیان شاری كوردستان به تێكڕا گوێ له یەك ئاواز بگرن.\nدەتوانن بە بڵاوکردنەوەی بەستەری موزیکەکە لە پەڕە و ئەکاونتەکانی خۆتان له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان لەگەڵ هاشتاگی #هه‌ڵه‌بجه_شاری_خامۆش #HalabjaSilentCity بەشداری لەم کەمپەینەدا بکەن و موزیکەکەی کەیهان کەلهووڕ بکەن بە سمبولێک بۆ شاری هەڵەبجەی شەهید.\nHalabja, HalabjaShariXamosh, Kayhan Kalhor, SilentCity,


"وشه" ورده‌كاریی كوشتنی ژن و پیاوێك له كه‌ركووك بڵاو ده‌كاته‌وه\n:: PM:03:04:18/11/2021 \nله گه‌ڕه‌كی شۆراوی شاری كه‌ركووك، ژن و پیاوێك له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌سێكه‌وه كوژران و پۆلیسیش ده‌ڵێ، پیاوه‌كه سه‌ربڕاوه و ژنه‌كه‌یشیان به ئازاره‌وه كوشتووه.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌م 18ی تشرینی دووه‌م، سه‌رچاوه‌یه‌ك له پۆلیسی كه‌ركووك، بۆ "وشه" گوتی، به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ له گه‌ڕه‌كی "شۆراو" له كه‌ركووك، ژن و پیاوێك له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌سێكه‌وه كوژراون كه به‌مه‌به‌ستی دزی چووبوونه سه‌ر ئه‌و ماڵه.\nهه‌ر له‌و ماڵه‌دا بڕێكی زۆر زێڕ و پاره دزراون\nسه‌رچاوه‌كه‌ی پۆلیس ده‌ڵێ، هه‌ر له‌و ماڵه‌دا بڕێكی زۆر زێڕ و پاره دزراون و ئۆتۆمبێله‌كه‌شیان دزراوه، به‌ڵام دواتر له‌سه‌ر دووسایدی په‌نجاعه‌لی ئۆتۆمبێله‌كه دۆزراوه‌ته‌وه و ره‌وانه‌ی بنكه‌ی پۆلیسی عرووبه كراوه.\nوه‌ك سه‌رچاوه‌كه ئاماژه‌ی بۆ كرد، پیاوه‌كه ناوی "ع. ف" كورده و فه‌رمانبه‌ری شاره‌وانییه‌كانه، ژنه‌كه‌یشی ناوی " ن. ب" عه‌ره‌به و مامۆستایه.\nرووداوی له‌مشێوه‌یه یه‌كه‌مجار نییه له كه‌ركووك ڕوو ده‌دات، له ماوه‌ی رابردوودا ڕۆژانه كوشتنی جۆراوجۆر له‌و سنووره هه‌بووه، ئه‌وه‌یش به‌هۆی كه‌مته‌رخی ده‌زگا ته‌ناهییه‌كان و نه‌پاراستنی هاووڵاتییانی سنووره‌كه.


ڕۆژی یەكشەممە 12ـی 2ـی 2017 لە سەلاحەدین بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە مایكڵ فاڵن وەزیری بەرگریی بریتانیا و شاندێكی یاوەری كرد كە پێكهاتبوو لە فرانك بەیكر باڵیۆزی بریتانیا لە عێراق و جۆن شارپ كونسوڵی گشتیی بریتانیا لە هەولێر و جەنەڕاڵ و ژمارەیەك ڕاوێژكاری سوپا و وەزارەتی بەرگریی بریتانیا.\nلە دیدارەكەدا وەزیری بەرگریی بریتانیا وێڕای بەرزنرخاندنی ڕۆڵی هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە شەڕی دژی تیرۆریستان پیرۆزبایی سەركەوتنەكانی هێزی پێشمەرگەی لە سەرۆك بارزانی كرد و پرسە و سەرەخۆشیی خۆیشی بۆ كەسوكاری شەهیدانی پێشمەرگە ڕاگەیاند. هەروەها پشتیوانیی وڵاتەكەی بۆ هێزی پێشمەرگە دووپاتكردەوە.\nهەر لەم دیدارەدا قۆناغەكانی ئۆپەراسیۆنی ئازادكردنی موسڵ خرایە بەر باس و گفتوگو و هەردولا بیروبۆچوونی خۆیان لەبارەی قۆناغی دوای داعش و تەحەدیاتی ئەو قۆناغە و ڕۆڵی پێكهاتەكان و حكوومەتی عێراقی و حكوومەتی هەرێم و هاوپەیمانان هەروەها دابینكردنی ئاساییش و چۆنییەتی بەڕێوەبردنی پارێزگای نەینەوا خستەڕوو.\nلەو كۆبوونەوەەدا هەردوولا پێزانینیان بۆ هاوكاری و هەماهەنگیی نێوان هێزی پێشمەرگە و هێزەكانی عێراقی هەبوو و شاندی میوان جەختی لە بایەخی بەردەوامبوونی ئەو هەماهەنگییە كردەوە.\nبارودۆخی سیاسیی عێراق و دوا پێشهاتە ئەمنی و سیاسییەكانی سووریا تەوەرێكی تری ئەو كۆبوونەوەیە بوو.\nSOURCE:: KRP PAGE HIT:: 570


جیهانگیری: لێدانی بنكەكانی ئەمریكا لە جەنگی جیهانی دووەمەوە وێنەی نەبووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/18 - 4:24 PM\nجێگری یەكەمی سەرۆكی ئێران ڕایدەگەیەنێت، ئەو هێرشە مووشەكییەی كردیانە سەر بنكەكانی ئەمریكا لە عیراق لە جەنگی جیهانی دووەمەوە وێنەی نەبووە.\nئاژانسی (فارس) لە زاری ئیسحاق جیهانگیری، جێگری یەكەمی سەرۆكی ئێرانەوە بڵاویكردەوە، كە وەڵامەكەی پاسداران لە كاردانەوەی كوشتنی قاسم سولەیمانی زۆر بەهێز بوو، بەڵام لە ڕاگاندنەكانەوە خێرا وتیان ئەو مووشەكانە هیچ نەبوون و هیچ كەسی نەكوشتووە و بریندار نەكردووە.\nڕاشیگەیاندووە، لەو كاتەی هیچ كەسێك دوای جەنگی جیهانی دووەم نەیوێراوە سەیری ئەمریكا بكات و تەنانەت نەیانتوانیوە بە دووری چەندین كیلۆمەتر لە بنكەكانیانەوە تێپەڕن، بەڵام ئێران بە فەرمی ڕایگەیاند، كە پێگە سەربازییەكانی بە مووشەك پێكاوە.\nجیهانگیری وتوشیەتی، “ئەو هێرشە مووشەكییەی كردیانە سەر بنكەكانی ئەمریكا لە عیراق لە جەنگی جیهانی دووەمەوە وێنەی نەبووە”.\nجەختیشی كردۆتەوە، دوای ماوەیەك لە دەرچوونی ئەمریكا لە ڕێككەوتنە ئەتۆمیەكە، ئێران هەنگاوەكانی خۆی نا لە چوارچێوەی كەمكردنەوەی پابەندیە ئەتۆمیەكان لەو كاتەی ئەوروپاییەكان پابەندی ڕێككەوتنەكە نەبوون، بەڵام لێدوانی زۆر سەیر دەدەن.\nئاژانسی (CNN) بڵاویكردەوە، بەرپرسێكی ئەمریكایی ئاشكرایكردووە، لەكاتی هێرشە مووشەكییەكەی ئێران بۆ سەر بنكەی ئاسمانی عەین ئەسەد، 11 سەرباز بریندار بوون و لە دەرەوەی عيراق چارەسەری پزیشكییان بۆ دەكرێت، بەڵام ڕەتیكردەوە هیچ سەربازێك گیانی لەدەستدابێت.\n2020/09/22 - 5:20 PM\nبۆریس جۆنسۆن، سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا، گلەيی و گازندە لە “باریی خراپی گوزەرانی” خۆی و خێزانەكەی دەكات، ئەمەش بە وتەی كەسێكی نزیك لە خێزانەكەی كه دەڵێت، مووچەكەی بەشی ئەوە ناكات كەسێك بۆ بەخێوكردنی منداڵە ساواكەی بەكرێ بگرێت.\nڕۆژنامەی (زە تایمز)ی بەریتانی بڵاویكردۆتەوە”جۆنسۆن زۆر بێزارە لە مووچە كەمەكەی و خانووەكەی كە لەلایەن حكومەتەوە بۆى دابین كراوە، چونكە پێیوایە شاوى زۆر زیاتره لەمە، ئەمەش بە وتەی كەسێكی نزیكی”.\nهاوڕێیەكی جۆنسۆن بە ڕۆژنامەكەی ڕاگەیاندووە”سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا نیگەرانە لەوەی كە ناتوانێت كەسێك بۆ بەخێوكردنی منداڵەكانی بەكرێبگرێت، یان چاودێری كچە بچوكەكەی بكات كە مانگێكە لەدایك بووە”.\nمووچەی ساڵانەی جۆنسیۆن لە دوای لێبڕینە حكومییەكان بەهۆی پەتای كۆرۆنا دەگاتە 150 هەزار جونەیهی ئسترلینی كە دەكاتە 192 هەزار دۆلاری ساڵانە.\nبە وتەی ڕۆژنامەنوسێكی ناسراویش لە ڕۆژنامەی (زە دەیڵی تیلیگراف)”مووچەی ساڵانەی جۆنسۆن بەر لە لێبڕین دەگەیشتە 350 هەزار جونەیهی ئسترلینی كە نزیكەی 450 هەزار دۆلار دەكات”.\nسەرچاوەیەكی نزیكیش لە جۆنسۆن دەڵێت”ڕێكخەری ماڵى نییە و تەنیا یەك كرێكاری پاككەرەوەی هەیە، بۆیە نیگەرانە لەوەی بتوانێت مووچەكەی بەشی بەكرێگرتنی كەسێك بكات كە چاودێری منداڵە ساواكەیان بكات”.


به‌گوێره‌ی زانیاریه‌كانی ماڵپه‌ری ئاژانسی فه‌رمی ڕادیۆ نیوزلاند، هه‌رچه‌نده زۆربه‌ی ئه‌و كۆچبه‌رانه به‌ڕه‌گه‌ز ئێرانین، به‌ڵام به‌شێكیشیان خه‌ڵكی ووڵاتانی عێراق و پاكستان و نیپاڵ و سۆماڵ و چه‌ند ووڵاتێكی ترن.\nبه‌رپرسێكی باڵای كۆچی حكومه‌تی پاپانیوگینیا ڕایگه‌یاند ئه‌و كۆچبه‌رانه نه‌یاتوانیوه بیسه‌لمێنن كه په‌نابه‌رن و به‌وه‌ش كه‌یسه‌كانیان ڕه‌تكراوه‌ته‌وه، بۆیه هیچ بنه‌مایه‌كی یاسایی بۆ مانه‌وه‌یان له‌و ووڵاته نیه. هاوكات، ئه‌و به‌رپرسه داوای له‌و كۆچبه‌رانه كرد كه گه‌ڕانه‌وه‌ی خۆبه‌خشانه بۆ ووڵاته‌كانیان هه‌ڵبژێن.\nكۆچبه‌ران و په‌نابه‌رانی دوورگه‌ی مانوسی پاپانیوگینیا و ناورۆ ئه‌و كه‌سانه‌ن كه پێشتر ویستویانه به قاچاخ و له‌ڕێگه‌ی ده‌ریاوه خۆیان بگه‌یه‌ننه ئوسترالیا به‌ڵام له‌لایه‌ن هێزه ده‌ریایه‌كانی ئوسترالیاوه ده‌ستگیركراون و ڕه‌وانه‌ی كه‌مپه‌كانی ئه‌و دوو ووڵاته دوورگه‌ییه كراون. به‌وه‌ش، هه‌رگیز ڕێگه‌یان پێنادرێت داوای مافی په‌نابه‌رێتی له ئوسترالیا بكه‌ن.


ANF | کەجەکە: گرتنی لەیلا گیوڤەن ڕووی ڕاستەقینەی دەسەڵاتی ئاشکرا کرد\nکەجەکە: گرتنی لەیلا گیوڤەن ڕووی ڕاستەقینەی دەسەڵاتی ئاشکرا کرد\nهاوسەرۆکایەتی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە سەردەستگیرکردی لەیلا گیوڤەن هاوسەرۆکی کەجەدە و پەرلمانتاری هەدەپە ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردوە و ئەوکردەوەیەی ئیدانەکرد.\nچوارشه‌ممه, 23 Dec 2020, 16:34\nهاوسرۆکایەتی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە دەربارەی گرتنی لەیلا گیوڤەن هاوسەرۆکی کەجەدە ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە. لە ڕاگەیەنراوەکەدا هاتووە:\n" پارلمانتار، هاوشارەوان، بە سەدان بەڕێوەبەری هەدەپە و بەهەزاران سیاسەتمەداری دیموکرات دەستگیرکراون. دوژمنایەتی دەسەڵات لەهەمبەرهێزە دیموکراتیکەکان و لە دژی گەلی کورد، بە گرتنی دەیان هەزارسیاسەتمەدار دەردەکەوێت. ژمارەیەکی ئەوەندە زۆری سیاسەتمەدارکە لە کاتی کودتا سەربازیەکەی فاشیزم کە لە ژێر دەسەڵاتی فاشیزمدا دەستگیر کران. لە مێژووی تورکیادا بۆجاری یەکەمە کە هەژمارێکی ئاوەها زۆر سیاسی دەستگیر دەکرێن. بە پێی ژمارەی دانیشتوانی تورکیا لە جیهاندا لە ئیستادا تورکیا ژمارەی پێوانەیی تۆمار کردووە لە ئاست گیراوانی سیاسیدا. ئەوە بە تەنیا خۆی سیمای قڕکەر وفاشیستی دەوڵەتی تورک نیشان دەدات.\nلە تورکیا لەلایەک بۆ چەواشەکردنی کۆمەڵگەی و جهیان باس لە گۆڕان دەکەن، لە لایەکی ترەوە بە بیانووی تاوانی سیاسی مرۆڤەکان دەستگیردەکات. گرتنی هاوسەرۆکی کەجەدە و پارلمانتاری هەدەپەی جولەمێرگ لەیلا گیوڤەن ڕاستی دەسەڵاتداری لە تورکیا بۆجارێکی تر خستە پێش چاوی هەمووجیهان. ئامانجی ئەوان لە گۆڕان دەستگیرکردنی سیاسەتمەدارانە. ئامانجی ئەوان لە گۆڕان چەسپاندنی یاسای نوێی فاشیزمە. بە هەرحاڵ بۆ چەواشەکاریش بوبێت چەند شتی بچوک دەکەن و بەو شێوەیە هەوڵ دەدەن گوشارەکانی فاشیزم بشارنەوە. دوای ئەوەی کە ١٠٠کەسیان دەستگیرکرد ٥کەسیان ئازادکرد و بەو شێوەیە ئەوان گۆڕانی یەکسانیان کردووە. لە جیهاندا لە ڕووی نادادپەروەریەوە تورکیا لە ڕیزبەندی یەکەمدایە. باش دەزانن کە ئەنجامی ئەم نادادپەروەریە باش نابێت، لەوە دەترسێن، هەربۆیە جاروبار باس لە گۆڕان دەکەن و بەم شێوەیە کۆمەڵگە و ڕای گشتی جیهان چەواشە دەکەن.\n'لە یلا گیوڤەن بەهۆی پێداگربوو لە سەرکاری سیاسەتی دیموکراتیک دەستگیرکرا'\nدەسەڵاتی ئاکەپە لە دژی هەرکەس شەڕێکی تایبەت بەڕێوەدەبات. پڕۆپاگەندە دەکات و دەڵێت،یان دەبێت ڕەوایی بەم دەسەڵاتە بدەن، یان گوشاری زۆرتر دەخەمە سەرتان. گوشاردەخاتە سەر هەدەپە و سیاسەتمەدارە دیموکراتیکەکان، ئەوان ناچار بە تەسلیم بوون دەکات، کاتێکیش کۆڵ نەدەن ئەوان راپێچی زیندان دەکات.\nلەیلا گیوڤەن بۆئەوەی کە خاوەن ڕۆحێکی ئازاد و پێداگربوو لەسەر کاری سیاسەتی دیموکراتیک، دەستگیرکرا. هەرکەسێک لە هەمبەرسیاسەتی دوژمنکارانەی ئاکەپە کە دژی دیموکراسی و کوردانە ڕابێت، لەلایەن ئاکەپەوە دەکرێتە ئامانج. ئاشکرایە کە لەیلا گیوڤەن بەهۆی ئەوەی کە ساڵی ٢٠١٨ لە دژی گۆشەگیری ئیمڕاڵی دەستی دایە مانگرتن لەخواردن، و بەشداری ڕۆژووی مردنی کرد و بە ئیرادەوە درێژەی بە چالاکییەکەیدا ، لەلایەن دەسەڵاتەوە سزادەدرێت. هۆکاری گرتنەکەی ئامانەیە.\nکاتێکیش ئەویان ئازادکرد بۆ ئەوە بوو لە کاتێکی گونجاودا بیگرنەوە. وەرگرتنەوەی مافی پەرلمانتاریەکەی بۆ ئەم ئامانجە بوو. دوای ئەوەی کە ماوەیەکی لێ تێپەڕی بڕیاری گرتنی دەرکرا. گیوڤەن بەهۆی ئەوەی کە دڵسۆزی ڕێبەری گەلی کورد بوو و بۆئازادی خەبات دەکات دەستگیرکرا. هەربۆیە دەستگیرکردنی لەیلا گیوڤەن هەڕەشەیە لە سەرتەواوی ژنان و کۆمەڵگەی کورد کە دلسۆزی ڕێبەرایەتین.\nلە تورکیا پێوانەکانی دادگا بە پێی پێوانەکانی کۆمەڵگا و جیهان نین. مرۆڤەکان بە پێی هەستی تۆڵەی ئەردۆگان و بە پێی داواکاری دەوڵەتی باخچەلی دەستگیردەکرێن و سزا دەدرێن....\nدەزانین کە چۆن سەلاحەدین دمیرتاش وعوسمان کاڤالا-یان لە زیندان هێشتووەتەوە. لەم ماوەدا کە دادگەی مافی مرۆڤی ئەورووپا داوای ئازادکردنی دمیرتاشی کردبوو، ئەردۆغان بە ئاشکرا وتی ئێمە دژکردەوەمان دەبێت و ئازادی ناکەین. ڕاستی چۆنیەتی گرتنی گیراوانی سیاسی بەم شێوەیە. ئەردۆغان دانی بەوە دانا کە پێوانی یاسای جیهانی، دەستوری بنەڕەتی و یاسا ڕەچاو ناکرێت، ئەوان یاسای تایبەتی خۆیان هەیە. بە لەیلا گیوڤەنیان وتووە ئەگەر لەدژی گۆشەگیری ئیمڕاڵی هەلوێست بگریت و خاوەنداریەتی لە رێبەر ئاپۆ بکەیت، ئێمە بە سەرتا بهێنین. هەربۆیە دەبێت هەموو ژنان، هێزە دیموکراتیکەکان وگەلی کورد خاوەنداریەتی لە لەیلا گیوڤەن بکەن، بۆ کۆتایی هێنان بە گۆشەگیری کە داواکاری هەرە گرینگی لەیلایە، دەبێت تێکۆشان فڕاوان بکرێت. هەتاکو لە دژی گۆشەگیری ئیمڕاڵی تێکۆشان نەکرێت، پێش لەو قڕکردنە سیاسیە ناگیرێت، ئەم هێرشە ڕاناوەستێت. دەبێت دەستگیرکردنی لەیلا گیوڤەن ببێتە بیانووی فراوانترکردنی تێکۆشان لە دژی گۆشەگیری.\n'دەبێت لە دژی فاشیزم و گۆشەگیری تێکۆشانمان بەهێزتر بکەینەوە'\nهەتاکو لە تورکیا کۆتایی بەفاشیزم و گۆشەگیری نەیەت نەگەلی کورد و نە گیراوانیش ئازاد نابن. هەربۆیە کات کاتی تێکۆشانە لە دژی فاشیزم و گۆشەگیری، تێکۆشان بۆ ئازادی دەبێت فراوانتر بێت. دەبێت لە تورکیا دیموکراسی وئازادی بە ڕەنگێکی یەکپارچە مسۆگەرببێت. نە ڕزگاری بە تەنیا و نە چارەسەری هەیە. دیموکراتیک بوونی تورکیا و چارەسەری پرسی کورد لە سەر بنگەی تێکۆشان لە دژی گۆشەگیری و فاشیزم بە هەڵوەشاندنەوەی فاشیزمی ئاکەپە و مەهەپە مسۆگەردەبێت. هەتاکوو ئەم دەسەڵاتە نەڕوخێت لە تورکیا هیچ کێشەیەک چارەسەر نابێت. خۆ خڵەتاندنە کە چاوەڕێی ڕفۆرمێکی بچوکیش بیت لەم دەسەڵاتە. چاوەرێ بوون لەم دەسەڵاتە بەس تەمەنی دەسەڵات درێژ دەکات. هەربۆیە ئێمە داوا لە هێزە دیموکراتیکەکانی تورکیا، ژنان، گەنجان و داوا لە تەواوی گەلی کورد دەکەین کە تێکۆشانی خۆیان فراوانتر بکەن، کۆتایی بە فاشیزم و گۆشەگیری بهێنن."


هاوکاریی PYD و ڕووسیا قه‌یرانی پێوه‌ندیی ئه‌نقه‌ره- مۆسکۆی لێ ده‌که‌وێته‌وه\n07:14 PM IRAQ\nخاوه‌ن بیرێکی پرسی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست:\nبه‌شی جیهان- دوکتۆر حسێن به‌گچی بڕوای وایه لێکنزیک بوونه‌وه‌ی ڕووسیا و یه‌کێتیی دیموکراتیکی کوردی سووریا ده‌بێته هۆی قه‌یرانی نێوان ئه‌نقه‌ره و مۆسکۆ.\nبه‌پێی هه‌واڵی کوردپرێس، هێزه‌کانی کوردی سووریا له‌م حه‌فته‌یه‌دا وێڕای ده‌ستخۆشی له هاوکارییه‌کانی ڕووسیا بۆ کۆتایی هێنان به داعش له ڕۆژهه‌ڵاتی ڕووباری فورات له‌مه‌ڕ پاراستنی هێزه‌کانی ڕووسیا له‌و ناوچه‌یه‌دا ئاماده‌ییی خۆیان ڕاگه‌یاند. ئه‌و ئاسته‌ی هاوکارییه‌کانی نێوان هێزی کوردی سووریا له‌گه‌ڵ ڕووسیا بێ وێنه بووه.\nحسێن به‌گچی مامۆستای پێوه‌ندیی نێوده‌وڵه‌تی و خاوه‌ن بیر له پرسی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له ئاکادیمیای ته‌کنیکیی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به هه‌واڵده‌ریی شینهوای چینی وتووه: ئێمه ناتوانین ئه‌و ڕاستییه نادیده بگرین که ستراتێژیی نوێ ڕووسیا/ PYD قه‌یرانی پێوه‌ندیی نێوان ده‌وڵه‌تی ڕووسیا و تورکیای لێده‌که‌وێته‌وه.\nناوبراو زیادی کرد: ڕووسیا پێشه‌نگه بۆ پێوه‌ندیی ئابووری و سیاسی له‌گه‌ڵ تورکیا و ئێستاش وه‌کوو یاریزانێکی شه‌تڕه‌نج سوود له‌م دۆخه وه‌رده‌گرێت هه‌ر بۆیه‌ش جه‌خت ده‌که‌مه‌وه پرسی کورده‌کان دێر یان زوو ده‌بێته قه‌یرانی نێوان ئه‌و دوو وڵاته.\nئه‌و خاوه‌ن بیره‌ی پرسی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئاماژه‌ی به‌وه‌ش کردووه ڕووسیا ده‌مێکه به‌رانبه‌ر به کورده‌کان بێ هه‌ڵوێست نه‌بووه. ته‌عامولی ڕووسیا له‌گه‌ڵ یه‌کێتیی دیموکراتیکی سووریا شتێکی چاوه‌ڕواننه‌کراو نه‌بوو.\nدوکتۆر به‌گچی هاوکاریی نێوان ڕووسیا و YPG/ PYD له شه‌ڕی دژ به داعشی سووریا وه‌بیر ده‌هێنێته‌وه و ده‌ڵێت: ڕووسیا فاکته‌ری کورده‌کانیشی له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی خۆیدا زیاد کردووه و له‌و پێناوه‌شدا به‌رده‌وام ده‌بێت.


رژیمی بەعس بۆیە هەوڵی تیرۆركردنی سەرۆك بارزانی دا،چونكە دەیزانی پیگەی بەهیزە و شۆڕش بەرەو پیش دەبات 2018-01-08\nخەبات -بەرهەم شیخ عزەدین\nسەبارەت بە هەوڵی تیرۆركردنی سەرۆك بارزانی لە نەمسا یەكیك لە دامەزرینەرانی سەركردایەتی كاتی پارتی بۆ خەبات گوتی: رژیمی بەعس دەیزانی كاك مەسعوود كەسیكی شۆڕشگیڕ و چالاكە و پیگەی بەهیزە و دەتوانیت شۆڕش بەرەو پیشبەریت، بۆیە ویستیان تیرۆری بكەن. \n عارف تەیفور یەكیك لە دەستەی دامەزرینەرانی سەركردایەتی كاتی و ئەندامی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان، هاوكات یەكیك لەو كەسانەی ئەو رۆژەی لە ڤییەنا موخابەراتی رژیمی بەعس هەوڵی تیرۆركردنی سەرۆك (مەسعود بارزانی) یاندا، كە هەتا كاتژمیر 3ی ئیوارە، لەگەڵ سەرۆك بارزانی بووە، بەمجۆرە رووداوی هەوڵی تیرۆركردنی سەرۆك بارزانی بۆ خەبات دەگیریتەوە: سەرۆك بارزانی ماوەیەك بوو لە نەمسا بوو، لە بەیانییەوە بە یەكەوە بووین، دەوری سەعات سی سەرۆك گەڕایەوە بۆ شوینی حەوانەوەی خۆی، ئیمە خەریكی خۆ ئامادەكردن بووین بۆ ئەوەی بگەڕیینەوە بۆ كوردستان، بۆ بەشداریكردن لە شۆڕشی گوڵان كە هەڵگیرسابوو، ئەوەبوو شەوەكەی هەوڵی تیرۆركردنی سەرۆكیاندا و سەفەرەكەمان بۆ چەند رۆژیك بە هۆی لیكۆڵینەوە لە رووداوەكە دواكەوت، ئامانجی بەعس لە تیرۆركردنی سەرۆك ئەو هاوەڵەی سەرۆك بارزانی گوتیشی: رژیمی بەعس دەیزانی كاك مەسعوود كەسیكی شۆڕشگیڕ و چالاكە و پیگەی بەهیزە و دەتوانیت شۆڕش بەرەو پیشبەریت، بۆیە دەمیك بوو چاودیریان دەكرد، بۆیە هەوڵیاندا تیرۆری بكەن، بیگومان كاك مەسعوود بە چڕی كاری دەكرد، بەوهۆیەوە بەعس دەیویست باڵیكی شۆڕش بشكینیت، بەڵام شكور بۆ خوا ئامانجەكەیان نەپیكا، راستە ئامانجەكەی سەرۆكییان بۆ چەند رۆژیك دواخست، بەڵام بەو هەوڵەیان پیگە و سەنگیان زیاتر بەهیزكرد و گڕوتینی زیاتریان پیدا بۆ خەباتكردن و گەڕانەوە بۆ كوردستان بۆ بەشداری لە شۆڕشدا. \n دەربارەی گەیشتنی موخابەراتی رژیمی بەعس بە سەرۆك بارزانی، ئەو سەركردەیەی پارتی گوتیشی: ئیمە زۆر بە سەرۆكمان گوت و ریگریشمان كرد لەوەی جگە لە خەڵكی پارتی كەسی دیكە نەبینیت، نەماندەهیشت چونكە دەمانزانی چاودیری سەرۆك دەكریت، برادەریك زۆری هەوڵی دەدا سەرۆك برادەریك ببینیت، بە هۆی هەوڵی ئەو برادەرەمان ئەو شەوە سەرۆك ئەوی بینی، دیار بوو سەفارەتی عیراق بە وردی چاودیری هەنگاوەكانی سەرۆكیان دەكرد، بۆیە لە بەینی ئەو برادەرە گەیشتن بە سەرۆك كە سوپاس بۆ خوا سەركەوتوو نەبوون، سەبارەت بە گەڕانەوە بۆ بەشداریكردن لە شۆڕش عارف تەیفور گوتی: دوای ئەوەی ئەو هەوڵە نەزۆكەی رژیمی بەعس فەشەلی هینا، بەندە بە هاوەڵی سەرۆك هاتینە قوبرس بۆ لای دڵشاد میران، ماوەیەك لەوی ماینەوە و دوای من و كەریم سنجاری بە یاوەری سەرۆك هاتینەوە بۆ ئیران، ئەو شەوەی ئیمە گەیشتینە تاران، بەیانی جەنابی مەلا مستەفا لە ئەمەریكا كۆچی دوایی كرد.


عه‌بدولستار مه‌جید هه‌واڵێكی ناخۆش بە موچه‌خۆران دەدات - هيوای کۆرد\nHome » ئابوری » عه‌بدولستار مه‌جید هه‌واڵێكی ناخۆش بە موچه‌خۆران دەدات\nعه‌بدولستار مه‌جید هه‌واڵێكی ناخۆش بە موچه‌خۆران دەدات\nin ئابوری, کوردستانی, هەواڵ 09/14/2020\t0\nعه‌بدولستار مه‌جید سه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی له په‌رله‌مانی كوردستان رایگه‌یاند، بۆ بابه‌تی پرساندنی سه‌رۆكی حكومه‌ت و جێگره‌كه‌ی و وه‌زیری دارایی تا ئێستا 22 واژۆ كۆكراونه‌ته‌وه و ته‌نها یه‌ك واژۆ ماوه، به‌ڵام بڕینی 21%ی موچه به‌بێ هیچ یاسا و ڕێنماییه‌ك، به‌مانای ئه‌وه‌یه كه‌س به‌ته‌مای دانه‌وه‌ی ئه‌و موچه بڕدراوانه نه‌بێت.\nعه‌بدولستار مه‌جید له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له‌تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبوك بڵاویكردوه‌ته‌وه، بۆ بابه‌تی پرساندنی سه‌رۆكی حكومه‌ت و جێگره‌كه‌ی و وه‌زیری دارایی، له‌سه‌ر بڕینی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران تا ئێستا 22 واژۆی په‌رله‌مانتاران له فراكسیۆنه‌كانی (یه‌كگرتوو، نه‌وه‌ی نوێ، كۆمه‌ڵ، ئازادی، سه‌ربه‌خۆكان، دو په‌رله‌مانتاری گۆڕان) كۆكراوه‌ته‌وه.\nراشیگه‌یاندوه، كاری په‌رله‌مانتاری و نوێنه‌رایه‌تی راسته‌قینه‌ی خه‌ڵك ئه‌وه‌یه، له‌بری موزایه‌ده و هاتوهاواری سه‌ر شاشه‌كان، ده‌بێت په‌رله‌مانتار له‌ناو هۆڵی په‌رله‌مان شه‌ڕی ماف و گوزه‌رانی ده‌نگده‌ره‌كانی بكات.\nعه‌بدولستار مه‌جید باسی له‌وه‌شكردوه، “به‌پێی په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان پێویسته 23 په‌رله‌مانتار واژۆی یاداشته‌كه بكات، ئه‌گه‌رچی له یاداشتی پێشودا كه سه‌رۆكی په‌رله‌مان له‌به‌ر هه‌ندێك پاساوی بێ بنه‌ما ڕه‌تیكرده‌وه، چه‌ند په‌رله‌مانتارێك له فراكسیۆنی یه‌كێتی واژۆیان كردبو، به‌ڵام ئه‌مجاره كه‌سیان ئاماده‌ی واژۆكردنی یاداشته‌كه نین”.\nسه‌رۆكی فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی داواشیكردوه، “په‌رله‌مانتارانی یه‌كێتی له‌گه‌ڵیان بن و پێكه‌وه شه‌ڕی ماف و ژیان و گوزه‌رانی خه‌ڵك بكه‌ن و له حكومه‌تێك بپرسنه‌وه كه به‌بێ هیچ یاسا و ڕێنماییه‌ك 21%ی موچه‌ی خه‌ڵكی بڕیوه، به‌بێ ئه‌وه‌ی وه‌ك قه‌رز و پاشه‌كه‌وت هه‌ژماری بكات، كه ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه كه ده‌یبڕن و كه‌سیش به‌ته‌مای دانه‌وه‌ی نه‌بێت هیچكات “\n په‌رله‌مانی كوردستان عه‌بدولستار مه‌جید فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی موچه موچه‌خۆران\t2020-09-14\nTagged with:  په‌رله‌مانی كوردستان عه‌بدولستار مه‌جید فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی موچه موچه‌خۆران\nده‌سته‌ی ده‌ستپاكی عێراق ئاماری سێ مانگی رابردوی بڵاوكرده‌وه\nعەلی باپیر: پێویسته مامۆستایانی ئاینیی هه‌وڵه‌كانیان چڕتربكه‌نه‌وه له به‌خه‌مه‌وه‌بونی دین‌و ژینی خه‌ڵك


ماف لە بری بەزەیی … نوری حەمەئەمین | Denegkan\nHome گشتی ماف لە بری بەزەیی … نوری حەمەئەمین\nPosted By: نوریon: January 10, 2012 In: گشتیNo Comments\nچەند ڕۆژێک پێش ئێستا لەسەر ڕوپەڕی چەند سایدێکەوە هەواڵی خێزانێک بەرچاو کەوت لە تاو نەداری دەیانەوێت مندالەکانیان ببەخشن، بۆ ئەوەی لانی کەم لە برسیا نەمرن و لە لایەن ئەو کەسەی ئەرکی دایەنی هەڵدەگرێت لە مردن ڕزگار بکرێن. دیارە لە سەرەتادا ئەمە هەواڵێک بوو بۆ ئەوەی حکومەتێکی لێ ئاگادار بکرێتەوە کەوا خەونی کەتەو زل دەبینێ، خەونگەلێک کەوا ئەو مەملەکەتەی ئەم خێزانە نەدارەی تیادا دەژی بکات بە ئەستێرەیەکی تر جگە لە مرۆڤی قەبەو هەناو بەتاڵ کەسی تری تیا جێ نەبێتەوە. تا ئێرە ڕەنگە سەبارەت بەم هەرێمە بێ سەروبەر و شپرزەیە هیچ توشی سەرسوڕمان نەبین، چونکە نهێنی نیەو کەمیش نین ئەو خانەوادانەی لە ژێر هێڵی هەژاریدا دەژین ئەوە حەتمیەتێکەو لە هەر کۆڵانێکەوە بنواڕی نمونەگەلی ئەم خێزانانەت بەرچاو دەکەوێت، بەسەر شەقامی ناوەڕاستی هەرشارێکدا تێپەڕی لووتت دەتەقێ بە لووتی دەستگێڕێکدا تا ئێوارە پارەی دوو کیلۆ تەماتەی پێ پەیدا ناکرێت، چاوت بە دەیان پیرە پیاو دەکەوێت لە باشترین شێوەدا دەبێت ئەوانە ژیانیان بۆ مسۆگەر بکرێت و ئەو تاوە ژیانەی ماویانە دەبێت لە ئارامی و دوور لە بەرپرسیاری ببەنە سەر، بۆیە دەڵێم بەرپرسیارێتی لە تەمەنێکدا کە ئەرکی یاسای و سروشتی خۆی تێپەڕندوە ڕاپرسیەکم بە بیردا دێنێتەوە لە ووڵاتی بەریتانیا کە تیایدا پرسیار کرابوو دەربارەی (خۆشنوودی) جا زۆربەی زۆری ئەوانەی ئاماژەیان بە خۆشحاڵی خۆیان دابوو ئەوانە بوون تەمەنیان لە سەرووی ٥٥ ساڵەوە بوو ئەمەش بە هۆی جێ هێشتنی قۆناغی بەرپرسیارێتی و وازهێنان لە ڕاکردن بە دوای پارەو ناوبانگدا، چونکە پێیان وابوو کە چیتر خەمی هیچیان لە بەردەمدا نەماوە. ئیتر شارێک جمەی بێت لە دەست گێڕی منداڵ و پیری غەمبار کە دەبوو لە بنچینەدا دوور لە هەر خەم و بەربرسیاریەک ژیانیان بگوزەراندایە کەچی ڕوخساری ماندوو دەستی لەرزۆکیان بە چەشنێک هاتونەتە قسە ئاماژەکانی بەسەریەکەوە دەیانەوێت بڵێن ” شار خاڵیە لە ڕۆح، چونکە سیخناخە لە جەستەی مردووی بی جوڵە، گەر هێندەی ڕوخساری منداڵێکی دەست گێر لە فەزای شاردا خەم هەبایەو هێندەی پەنجەیەکی لەرزۆکی پیرە پیاوێکی تەزبیح فرۆشیش جوڵە، ئەوا بەزەیی دکتۆر بەشیری ئەندامی پەرلەمانی دەگۆڕی بۆ ماف! ” ئیتر کاتێک هەموومان لە شارێکی وادا وێڵین دەبێت بزانین ڕێگەی ماڵ لە کام لاوە دەچێتەوە!\nمن لێرەدا ناخوازم بەشێوەیەکی سایکۆلۆژی لە جەوهەری ئەم هەواڵە وورد ببمەوە، هێندەی مەبەستمە لە سەر ئەو کاردانەوە خێرایەی ئەندامێکی پەرلەمان بوەستم کە چالاکانە نەیویست ٢٤ کاتژمێر بەسەر ئەو هەواڵەدا ڕەت بێت هەڵوێستی خۆی نواند، ئەمە نەک لە ئامادە کردنی پرسیارێکی تۆکمە لە نێو پەرلەماندا، بەڵکو بە دەربڕینی جۆریک لە بەزەیی کە لە ناوەرۆکدا پەیوەندیەکی سایکۆلۆژی و ئوسوڵی ئاینی هەیە، وێڕای ئەوەی ناوبراو خۆشی دەرچووی قوتابخانەیەکی ئایدیالیستیە سەرچاوەکەی لە سەر بەندەی بێ هێز و مرۆڤی بێ چارەی هەمیشە ئینتیزاری فریادرەس پیکهاتووە. د. بەشیر وێڕای ئەوەی کەسێکی دیاری سەر مینبەری مزگەوتەکانە، ئەو ئەندامی پەرلەمانیشە لە سەر یەکێک لە لیستەکانی دەسەڵات، هەڵوێستە خێراکەی ئەم پیاوە هێندە مەسەلەیەکی ئەخلاقی و ئایدیالیستیە هێندە یاسای نیە، ئەو لە بری ئەوەی لێکدانەوەی ئەم بابەتەی بە شێوەیەکی یاسای هەڵسەنگادبایەو دور لە سۆزو بەزەیی و دیدگا ئاینیەکەی خوێندنەوەی بۆ بکردبایە، ئەو دێت و لە پڕ لە ژێر هەر ناونیشانێکدا لەسەر ئەرکی خۆی یارمەتی بۆ ئەو خێزانە نەدارە دەبڕێتەوە، ئەمەیە ئەو پرسیارە مشتومڕ ئامێزەی دەبێتە کرانەوەی دەروازەی ئەم بابەتە بۆ لێکدانەوەی زیاتر، ئێمە دەزانین ئەو وەکو کەسایەتیەک کەوا کار لە نێو دەسەڵاتێکدا دەکات کەوا دسەڵاتی یاسادانانەو دەسەڵاتی یاساش بەو مانایە دێت کە بەخشینی ئەو زەمینەیەیە تیایدا هەموو تاکەکانی نێو کۆمەڵ وەکو یەک مومارەسەی مافەکانیان دەکەن، لامان ڕونە مافیش ئەو پێگەیەیە کەوا مرۆڤ لە دێرزەمانەوە فیداکاری بۆی کردووە بەو هیوایەوە سەرجەم ئەو بەندو بارانە بسڕیتەوە کە کەسێتی ئەوی وەک بابەتێک بەستووەتەوە لە ژێر وەهمی کۆمەڵە دەسەڵاتێکدا کە هەمیشە وەک بوونەوەرێکی جێی بەزەی و یارمەتی دەربکەوێت. هەڵبەتە مێژووی مرۆڤایەتی پڕن لەو ئاستە جیاجیایانەی تاک پیایدا گوزەری کردووە، ڕەنگە لێرەدا دەرفەت نەبێت تەواوی ئەو گۆڕانکاریانە دەستنیشان بکەین، مرۆڤ لە ڕابوردودا پیایدا تیپەڕیوەو لە ئاستێکدا مانای بەخۆی بەخشیوە ، بەڵام هەموو گوزەشتەی ئەم بوونەوەرە ئێستاشی لە گەڵ بێت هەوڵێک بووە تا بە پێی پێودانگەکانی ماف پێوانەی خۆی بکات و لە دواجاردا بگات بە ئاستێک لە ئاستەکان و لە ڕێیەوە مومارەسەی خوود بکات. هەر بۆ نموونە لە سەردەمێکدا خەڵکانێک هەبووە مافی کڕین و فرۆشتنیان بەسەر خەڵکانێکی ترەوە هەبووە، بەمەش دوو کەسی جیاواز لە پلەو ئاستەکانی مافدا دەبینین لایەکیان خاوەنی بڕێک مافەو لایەکی تریان لە بڕێک پێداویستی فیسیۆلۆژی بترازێت مافی هیچی نەبووە، یان واتایەکی تر ماف لە جیگەیەکەوە بۆ جیگەیەکی تر جیاوازەو هەر کۆمەڵگایەو لە ئاستێکدا مامەڵەی دەکات، ڕەنگە مامەڵەی پیاوێکی بەریتانی لەگەڵ مافەکانیدا جیاواز بێت لە پیاوێ لە ئەریتیریا، یان مامەمەڵەی ژنێک لە فەرەنسا جیاوازە لە ژنێک لە کوردستان. لێرەوە ئەوەمان بۆ ڕوون دەبێتەوە ماف مافەو جێگەیەکی دیاری کراوی نیە، بەڵام ڕایەک هەیە پێی وایە مروڤ لانی کەم دەبێت مافی هەڵبژاردن و مافی ژیانێکی ئازادو تەندروستی هەبێت، بەمەش دەبێتە کەسێک لانیکەم خاوەنی سەروەری خۆیەتی.\nئەگەر لەم ڕوانگەیەوە پلەو ئاستی ماف لە کۆمەڵگەی کوردیدا بپشکنین دیارە لەوپەری خراپیدا دەگوزەرێت ئەویش بە هۆی ئەو شپرزەی و بێ سەروبەریەی لە سیستەمی بەڕیوەبردندا هەیە بە پلەی یەک ئەو دەسەلات و دامودەزگایانەی ئەرکی بەرپرسیارێتیان لە سەر شانە و ئەمرۆ بە ناوی پیاوانی بەرپرسەوە بەڕێوەی دەبەن لە نێویشیاندا بەڕێز د. بەشیریش بەدەر نیە لە هەڵگرتنی ئەم ئەرکە، بە بی گومان ناوبراو باش دەزانێت ئەوە ئەرکی ئەو نیە موچە بۆ خێزانێکی هەژار ببرێتەوە، وەک ئەوەی تەنها ئەو هەرێمە یەک خێزانی هەژاری تیادا بێت و بەڕیزی لەڕێی خودا لەو تەنگەژەیە ڕزگاریان دەکات، بەڵکو ئەرکی ئەو ئەوەیە ئەم هەواڵە بکات بە پرسیارێکی جدی لە نێو هۆڵی پەرلەمانداو کاری جدی بۆ بە یاسا بوونی (بیمەی بێ کاری ) بکات. لە لایەکی تر گەر بگەرێینەوە بۆ ناوکۆی ئەم کێشەیە بێ قووڵ بوونەوە بەوە دەگەین خوودی موچەکەی دکتۆر وێڕای نەبەخشینی هیج جۆرە باج (تاکس)ێک بڕێکی زۆری زیادەیەو لە کیسەی هەزارەها خێزانی هەژاری ئەو هەرێمە بڕاوەتەوە. ئەو دەبوو هەر هیچ نەبیت کاتێک ئەم هەواڵە گەیشتە بەر دەرگاکەی و خۆی لێ بێ خەبەر نەکرد، ڕێگەیەکی گونجاوی لۆژیکی بگرتایەتەبەر وەک ووتمان بیکردایەتە پرسی زیندوی نیو پەرلەمانی ساڵی نوێ و هەوڵەکانی چڕ بکردایەتەوە لە پێداگیری و کۆکردنەوەی واژۆ بۆ گیڕانەوەی بڕێکی زۆر لەو پارە بە فیڕۆ چوانەی بوودجە کە هەموو ساڵێک لە پرۆژە وەهمیەکاندا دیار نامێنێت! ئەو لە بڕی ئەم هەست و سۆزە ناکاوەی دەبوو جەخت بکات لەسەر مافی هاوڵاتی و چەسپاندنی ئەو یاسایەی هەموو لایەک سوودمەند دەکات لە بەرامبەر ئەو داهاتەی کە لە ئەزەلدا موڵکی گەلە، لە لایەکی تر پرسی هەموو ئەو ملیۆنەر و ملیارلێرە ناشەرعیانەی بوروژاندایە و لە سەرچاوەی سەروەتەکانیان لێکۆڵینەوە بکرایە لە هەمان کاتدا لەگەڵ هاوەڵەکانیدا یاسای سیستەمی باجیان هەموار کردبایە. بەمەش بەشێوەیەکی خۆکار (میکانیکی) کرێکار و بازرگان و پارەدار دەبویە هۆکارێک بۆ دەرباز بوون لە کێشەی هەژاری ئیتر لە باتی ئەوەی هەست و بەزەیی بکرێت بە چارەسەر بۆ دەرباز بوون لە قەیرانی هەژاری ماف دەبوویە جێگرەوە(ئەلتەرناتیڤ)یەکی بێ منەت.


هەواڵ / جیهان :: 05/12/2019 :: 20851 جار بینراوە\nوه‌ته‌ن – كوڕى به‌رپرسێك دوو خوشك ده‌سوتێنێت\nدوو خوشك له سعودیه له‌لایه‌ن چوار كه‌سه‌وه كارى نه‌شیاویان به‌رامبه‌ر ده‌كرێت و دواتر ده‌سووتێندرێن، سه‌ره‌تا وا بڵاوده‌كرێته‌وه كه خۆیان سووتاون، به‌ڵام دواتر نهێنییه‌كانى پشت رووداوه‌كه ئاشكرا ده‌بن.\nرووداوه‌كه له ناوچه‌ى جازان له سعودیه روویداوه، به‌پێى لێكۆڵینه‌وه‌كانى پۆلیس، ئه‌و دوو خوشكه له‌گه‌ڵ خاڵیان بوون و به ئۆتۆمبێله‌كه‌ى بردوونى بۆ شوقه‌یه‌ك كه له‌وێ سێ گه‌نجى لێبووە، به چوونه ژووره‌وه‌یان خاڵى و سێ گه‌نجه‌كه په‌لاماریان داون و ده‌ستدرێژییان كردووه‌ته سه‌ریان، دواتر سووتاندوویانن، به‌ڵام یه‌كێك له كچه‌كان ماوه و تاكو ئێستا بێهۆشه.\nسه‌ره‌تا ویستوویانه كه‌یسه‌كه په‌رده‌پۆش بكه‌ن، له‌به‌رئه‌وه‌ى یه‌كێك له ئه‌نجامده‌رى تاوانه‌كه كوڕه به‌رپرسێكى باڵاى سعودیه‌یه و نزیك له بنه‌ماڵه‌ى شاهانه‌یه، به‌ڵام دواتر كه لێكۆڵینه‌وه‌كان ئاشكرابووه و راستى رووداوه‌كه بۆ خه‌ڵك روونبووه‌ته‌وه، خه‌ڵكى سعودیه زۆر توڕه بوون و له تویته‌ر هاشتاگێكیان به‌ناوى (#BushraMuhajjab #بشرا_محجب ) كه ناوى كچه‌كه‌یه راگه‌یاندووه و داواى سزادانى ئه‌نجامده‌رانى تاوانه‌كه‌یان كردووه.\nكۆمۆن دریمز – ژماره‌یه‌ك داتا و به‌ڵگه‌نامه و په‌یوه‌ندى ته‌له‌فۆنى ئاشكرابوون كه ئاشكرایده‌كات كۆمپانیایه‌كى بەریتانى به‌ناوى "فۆرمه‌یشن هاوس" پاره‌ى بۆ سه‌رمایه‌داره‌كان شاردووه‌ته‌وه.\nئاڕ تى – ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان سه‌رۆكى توركیا رایگه‌یاند: "به‌هیچ شێوه‌یه‌ك خوازیارى داگیركردنى هیچ به‌شێكى خاكى سوریا نین، ته‌نیا ده‌مانه‌وێت ئه‌وانه‌ى كه خوازیارى داگیركردنى پارچه‌كانى سوریان وه‌ده‌ریان بنێین" ئه‌وه‌ش هێرشێكى نوێى ئه‌ردۆغانه بۆ سه‌ر ئه‌مریكا.\nئاڕ تى – حسێن مه‌خلوف، وه‌زیرى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ناوخۆ و ژینگه‌ى سوریا رایگه‌یاند: "ژماره‌ى ئه‌و ئاواره سورییانه‌ى تاكو ئێستا گه‌ڕاونه‌ته‌وه سه‌ر ماڵ و حاڵى خۆیان له سوریا نزیكه‌ى ملیۆنێك ده‌بێت و زۆرینه‌شیان له لوبنانه‌وه گه‌ڕاونه‌ته‌وه".\nئاڕ تى – ئیمانوێل ماكرۆن، سه‌رۆكى فره‌نسا له پۆستێكیدا له فه‌یسبوك رایگه‌یاند: "چیتر رووسیا دوژمنى هاوپه‌یمانى ناتۆ نییه، به‌ڵام هێشتا جێى هه‌ڕه‌شه‌یه و هاوبه‌شى هه‌ندێك چالاكییه".\nسپوتنیك – ئێران به نهێنى مووشه‌ك ده‌باته خاكى عێراقه‌وه\nسه‌رچاوه هه‌واڵگرى و سه‌ربازییه‌كانى ئه‌مریكا ئاشكرایان كرد: ئێران به نهێنى موشه‌كى كورت مه‌ودا ده‌باته خاكى عێراقه‌وه.\nبى بى سى – دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكى ئه‌مریكا له كۆبوونه‌وه‌ى لوتكه‌ى ناتۆ جه‌ستن ترودۆ سه‌رۆك وه‌زیرانى كه‌نه‌داى به "دوو روو" ناوبرد، له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى له ڤیدیۆیه‌كدا ده‌رده‌كه‌وێت له‌كاتى چاوپێكه‌وتنى جه‌ستن ترۆدۆ به سه‌رۆكى وڵاته‌كانى تر، گاڵته به ترامپ ده‌كات.


10:11 - 25/07/2020 188 جار خوێندراوەتەوە\n"زه‌مه‌ن" دێسكی شیكاری سیاسی\nئه‌مڕۆ (11) ساڵ به‌سه‌ر یه‌كه‌م به‌شداری گۆڕان له هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستاندا تێپه‌ڕبوو، كه له یه‌كه‌م ده‌ركه‌وتنیدا توانی ٢٥ كورسی په‌رله‌مان مسۆگه‌ر بكات،\nیانزه ساڵ لەمەوبەر و لە ڕۆژی 25ی تەموزی ساڵی 2009دا بزوتنەوەی گۆڕان وەك هێزێكی نوێی مەدەنی، جەماوەری و چاکسازیخواز، بەشداریكرد لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستاندا و بۆیەكەمجار لە مێژووی هەرێمدا توانی وەك یه‌كه‌مین هێزی ئۆپۆزسیۆنی گەورە بچێتە پەرلەمان و هاوكێشەی سیاسی هەرێمی کوردستانی بگۆڕی و وه‌رچه‌رخانێکی سیاسیی گه‌وره لە مێژووی خەباتی گەلی کوردستاندا تۆماربكات، کە بۆیه‌که‌مجار هێزێکی مه‌ده‌نی، به‌دیدێکی ڕوون ململانێی سیاسی بۆ چاکسازی دەستپێکرد.\nبزوتنەوەی گۆڕان، شێوازی کاری حزبایەتی و ململانێی چه‌کداری گۆڕی بۆ خه‌باتی مه‌ده‌نی و پەرلەمانی و مۆدێلێکی نوێی حزبایەتی داهێنا و هۆشیاری زۆری دروستکرد لەسەر دیدی هەمووان، به جۆرێک ئه‌و گه‌نده‌ڵی و نادادی و پێویستیی چاکسازییەی ئێستا لە هەموو ئاستەکاندا باسی لێوەدەکرێ، بەشی دیاری، بەرهەمی یانزه ساڵی رابردووی خەباتی بزوتنەوەی گۆڕانە.\nپێش دروستبونی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان، هەردوو حیزبەكەی دەسەڵات كه مه‌ستی رێككه‌وتنی ستراتیژی‌و دابه‌شكردنی فیفتی به فیفتی پۆست و پاره‌بوون له نێوان خۆیاندا، گاڵته‌یان به نارازی بونی خه‌ڵكی كوردستان ده‌كرد، به‌ڵام رۆژی ٢٥ی ٧ی ساڵی ٢٠٠٩ تووشی شۆك بوون كاتێك ئه‌م بزوتنه‌وه نوێیه ٢٥ كورسی په‌رله‌مانی به‌ده‌ستهێنا.\nئێستا (11) ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و رۆژه‌دا تێپه‌ڕیوه، هه‌ندێك كه‌س ده‌ڵێن ئه‌م بزوتنه‌وه نوێیه سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو و هێشتا دوای (11) ساڵ هه‌ر له هه‌نگاوی یه‌كه‌می خۆیدا ماوه‌ته‌وه، نه توانی سیستمی سیاسیی بگۆڕێت، نه توانی كۆتایی به گه‌نده‌ڵی بهێنێت، ئه‌ی كه‌واته جێی خۆیه‌تی بپرسین گۆڕان له ماوه‌ی (11) ساڵدا چی كردوه و چی گۆڕیوه؟\nگۆڕان دوای نزیكه‌ی دوو ده‌یه له حوكمڕانی پارتی و یه‌كێتی و پێچه‌وانه‌ی چاوه‌ڕوانی ئه‌و دوو هێزه ده‌سه‌ڵاتداره توانی ئۆپۆزسیۆنێكی مه‌ده‌نی و په‌رله‌مانی به‌هێز دروست بكات، چیتر په‌رله‌مان په‌رله‌مانه مردووه‌كه‌ی جاران نه‌بوو، په‌رله‌مانتاره‌كانی گۆڕان ئه‌وه‌نده‌یان فشارخسته سه‌ر ده‌سه‌لات، كه بۆ یه‌كه‌مجار پارتی و یه‌كێتییان ناچار كرد بودجه بهێننه په‌رله‌مان.\nگۆڕان كلتورێكی نوێی سیاسیی هێنایه كوردستان، ئه‌و كلتوره سیاسییه‌ش بریتی بوو له كلتوری حیزبی ده‌نگده‌ر، واته حیزبێك ئه‌گه‌ر هه‌ڵگری خواست و داواكاری خه‌ڵك بێت، نه پێویستی به‌وه هه‌یه له‌هه‌ر شه‌قام و كۆڵانێكدا، مه‌ڵبه‌ند و لق و كۆمیته‌یه‌ك بكاته‌وه و نه بۆ كۆكردنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ر پێویستی به‌وه هه‌یه پاره و ده‌مانچه ببه‌خشێته‌وه.\nگۆڕان كۆمه‌ڵگای وشیار كرده‌وه له‌وه‌ی چۆن ده‌سه‌لاتداران داهات و سامانی خه‌ڵك ده‌دزن، ئه‌و ترسه‌ی له‌ناو دڵی خه‌ڵكی ناڕازیدا ره‌وانده‌وه كه ساڵانێك بوو پارتی و یه‌كێتی دروستیان كردبوو، دوای دامه‌زراندنی گۆڕان هه‌موو چین و توێژه نارازیی و سته‌ملێكراوه‌كان دژ به نادادپه‌روه‌ریی و گه‌نده‌ڵی هاتنه‌سه‌ر شه‌قام، پارتی و یه‌كێتیش له ترسی گۆڕان چیتر نه‌یانوێرا وه‌ك رابردوو ده‌نگی خه‌ڵكی نارازی كپ بكه‌ن و سه‌ركوتی بكه‌ن.\nگۆڕان له ماوه‌ی (11) ساڵی رابردوودا، نمونه‌ی حیزبێكی سیاسیی پێشكه‌ش كرد كه هه‌رگیز ئاماده نییه له‌سه‌ر به‌ها و پره‌نسیپه‌كانی خۆی و داواكاری ده‌نگده‌رانی سازش بكات، بۆ نمونه كاتێك له ساڵی ٢٠١٤دا چووه ده‌سه‌ڵاته‌وه، چوونه ده‌سه‌ڵاتی گۆڕان به‌و واتایه نه‌بوو كه بۆ رازیكردنی پارتی و یه‌كێتی بێده‌نگ بێت و پشت له داواكارییه‌كانی خه‌ڵك بكات، به‌ڵكو هه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا به‌رده‌وام بوو له ره‌خنه‌گرتن له ده‌سه‌ڵات، هه‌ر به‌هۆی پێداگری له‌سه‌ر داواكاری خه‌ڵك و پره‌نسیپه‌كانی خۆیه‌وه بوو كه ئاماده نه‌بوو له ساڵی ٢٠١٥دا سازش له‌سه‌ر پرسی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم بكات و باجه‌كه‌شی به‌وه‌دا كه په‌رله‌مان بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ په‌كخرا و وه‌زیر و به‌رپرسان گۆڕان له‌ناو حكومه‌ت ده‌ركران.\nگۆڕان توانی ئه‌و ده‌رفه‌ته بۆ گه‌نجان و ژنان بڕه‌خسێنێت كه بێنه ناو سیاسه‌ته‌وه و به‌شداریی كارا بكه‌ن له دروستكردنی بڕیاری سیاسییدا، بۆ نمونه ئه‌وه گۆڕان بوو بۆ یه‌كه‌مجار توانی ده‌موچاوه كۆنه‌كان له پۆسته باڵاكانی هه‌ولێر و به‌غدا بگۆڕێت، گه‌نجێكی خوێنده‌واری له هه‌ولێر كرده سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان و گه‌نجی دیكه‌شی نارده به‌غدا و پۆستی جێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق یان وه‌زاره‌تیان وه‌رگرت و هه‌مووشیان له پۆسته‌كانی خۆیاندا نمونه‌یه‌كی جوان و سه‌ركه‌وتوویان پێشكه‌ش كرد.\nهه‌ر بزوتنه‌وه‌ی گۆران بوو كه دوای له‌ده‌ستدانی سه‌ركرده كاریزماكه‌ی تووشی قه‌یران نه‌بوو، كاتێك نه‌وشیروان مسته‌فا كۆچی دوایی كرد له ماوه‌یه‌كی كورتدا رێكخه‌ری نوێ و خانه‌ی راپه‌ڕاندن هه‌ڵبژێردران و نه‌یهێشت قه‌یرانی سه‌ركردایه‌تی له‌ناو بزوتنه‌وه‌كه‌دا سه‌رهه‌ڵبدات و جڤاتی نیشتمانی نەریتی درێژكردنەوەی حیزبە كلاسیكیەكانی دووبارە نەكردەوەو بڕیاریدا رێكخەرو خانەی راپەراندنی نوێ هەڵبژێرێت.\nره‌نگه هه‌ر به‌هۆی ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌وه بێت كه زۆربه‌ی چاودێرانی دۆخی هه‌رێم دوای تێپه‌ڕبوونی (11) ساڵ به سه‌ر ته‌مه‌نی بزوتنه‌وه‌كه‌دا هێشتا پێیانوایه بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان تاكه هیوای كۆمه‌ڵگایه بۆ گۆڕانكاری له هه‌رێمدا، به جۆرێك ئه‌گه‌ر بێت و گۆڕان لاواز بێت ئه‌وا هیوای خه‌ڵكیش به گۆڕانكاری لاواز ده‌بێت.\nبزوتنەوەی گۆڕان پێیوایە، پرسی کەرکوک و دوز و خانەقین و شەنگال و هەموو ناوچە کێشە لەسەرەکان بەوە چارەسەر دەبن کە دۆخی سیاسی، کارگێڕی، ئەمنیی و سەربازیی ئەو ناوچانە ئاسایی بکرێتەوە، ئەمیشیان بە بەبێ گەڕانەوە بۆ دەستور و تێکگەیشتن و رێککەوتنی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی چارەسەر ناکرێ. هەروەها کێشەکانی نێوان هەرێم و حكومه‌تی فیدراڵی لە خۆدزینەوە لەجێبەجێکردنی مافە دەستورییەکانی خەڵکی کوردستان (ماددەی ١٤٠، نەوت و غاز، پێشمەرگە و بودجە) بە دانوستان چارەسەربکرێن، چونکە کەرکوک و ناوچە کێشەلەسەرەکان لە بارێکی ناسەقامگیردان، بەم بۆنەیەوە بزوتنەوەی گۆران، پێداگری لەسەر پەیامەکانی خۆی دەکاتەوە لەوەی کە پێویستە هەرچی زووە ململانێ ناوخۆییەکان بەلابنرێن و لە بەرژەوەندی ئەو ناوچانە هێزولایەنە سیاسییەکان لە ئاستی باڵادا کۆببنەوە و پلانی ستراتیژیی بۆ چارەسەرکردنی دۆخی ئەو ناوچانە و هاوڵاتییانی دابنێن، کە رەچاوی تایبەتمەندیی ناوچەکە بکات.


سه‌دان خێزانی کرستیان له ده‌ستی داعش هه‌ڵدێن\nسه‌دان خێزانی کرستیان له شارۆچکه‌یه‌کی ناوه‌ڕاستی سوریا هه‌ڵاتوون له کاتێکدا توندڕه‌وانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی به‌ره‌و شارۆچه‌که‌که پێشڕه‌وی ده‌که‌ن.\nله ڕۆژی شه‌ممه ئوسامه ئێدوارد به‌ڕێوه‌به‌ری تۆڕی ئاشوری کرستیان بۆ مافه‌کانی مرۆڤ له سوریا ڕایگه‌یاند سه‌دان خێزان له شارۆچکه‌ی سه‌دادی زۆرینه کرستیان هه‌ڵاتوون به‌ره‌و ناوه‌ڕاستی حومس و دیمه‌شقی پایته‌خت که ژێر ده‌ستی هێزه‌کانی حکومه‌تدان.\nچالاکوانی بنکه له سوریا به‌بارس ئه‌لتالاوی به ئاژانسی ئه‌سۆسیه‌یتت پرێسی ڕاگه‌یاندووه شه‌ڕو پێکدادانی سه‌خت ڕۆژی شه‌ممه له نزیک شارۆچکه‌ی قه‌ریه‌ته‌ین ڕوویدا که هێزه‌کانی داعش ڕۆژی پێنجشه‌ممه ده‌ستیان به‌سه‌ردا گرت. قه‌ریه‌ته‌ین نزیکه‌ی 25 کیلۆمه‌تر دووره له سه‌داده‌وه.\nئه‌م هێرشه‌ش هاوکاته له‌گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی ساڵێک به‌سه‌ر هێرشه‌کانی ئاسمانی هاوپه‌یمانان به ڕێبه‌رایه‌تی ئه‌مه‌ریکا دژ به توندڕه‌وان له عێراق.\nهێزی هاوپه‌یمانان به‌ڕێبه‌رایه‌تی ئه‌مه‌ریکا نزیکه‌ی 6 هه‌زار هێرشی ئاسمانی دژ به گروپی داعش ئه‌نجام داوه و هه‌روه‌ها ئۆپه‌راسیۆنه‌کانی بۆ ناو سوریاش په‌ره‌پێداوه.\nبه‌ڵام ساڵێک پاش ئه‌وه‌ش داعش هێشتا توانای هێرش کردنی له‌سه‌رانسه‌ری ئه‌و خه‌یلافه‌ته‌ی که خۆی ڕایگه‌یاندووه هه‌یه. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی چه‌ند ناوچه‌یه‌ک له‌لایه‌ن کورده‌کان و هێزی هاوپایمانانی عێراقی کۆنتڕۆڵ کراوه‌ته‌وه.


ئه‌وه‌ی نه‌تزانیوه له‌سه‌ر 8ی مارس\nمه‌وداپرێس- سازگار ئه‌حمه‌د\n8ی مارسی هه‌موو ساڵێک به‌ڕۆژی جیهانی ژنان دیاریکراوه که له‌م رۆژه‌دا له هه‌موو جیهاندا مه‌راسیمی تایبه‌ت به ژنان به رێوه ده‌چێت، دیاریکردنی ئه‌م رۆژه وه‌ک رۆژی جیهانی ژنان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی 1857.\nله 8ی مارسی 1857 ژنانی کارگه‌ی رستن و چنین له شاری نیۆرکی ئه‌مریکا له به‌رامبه‌ر که‌می کرێ و کارکردنی زۆر ناڕه‌زایه‌تیان ده‌ربڕی به‌مه‌به‌ستی به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانیان ئه‌م ناڕه‌زایه‌تیه به‌شێکی زۆری ژنانی گرته‌وه و به‌رده‌وامی هه‌بوو ئه‌مه‌شبووه هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و رۆژه وه‌ک رۆژی جیهانی ده‌ربڕینی ناره‌زایه‌تی ژنان دیاریبکرێت، له 8ی مارسی 1908 له‌دوای تێپه‌ربوونی 50 ساڵ به‌سه‌ر ناره‌زایه‌تیه‌کانی ژنان له ساڵی 1857 ژنانی کارگه‌ی رستن و چنین که‌تان له نیۆرک له‌گه‌ڵ یادکردنه‌وه‌ی ئه‌م رۆژه به‌هۆی کاری زۆر و مووچه‌یه‌کی که‌م ناڕه‌زایه‌تیان ده‌ربڕی، خاوه‌نی ئه‌و کارگه‌یه به‌هاوکاری پاسه‌وانه‌کانی کارگه‌که بۆ رێگری له ناڕه‌زایه‌تیه‌کان ئه‌و ژنانه‌ی زیندانی کرد له شوێنی کاره‌کانیان و به هۆکارێکی نادیار ئاگر که‌وته‌وه له کارگه‌که ئه‌مه‌ش بووه هۆی گیان له‌ده‌ستدانی 129 ژن به‌هۆی ئاگره‌که‌وه.\nبه‌هۆی روودانی ئه‌م رووداوه‌وه رۆژی 8ی مارس وه‌ک رۆژێک بۆ ناڕه‌زایه‌تی ژنان له‌به‌رامبه‌ر نادادپه‌روه‌ریه‌کان دیاریکرا و بووه ره‌مزێک بۆ مێژوو.\nئەو رووداوانەی کە لە یادکردنەوەی 8ی مارسدا رووی داوه\nلەكۆنگرەی "كوبنهاگن" لە ساڵی 1910 كە تێیدا جاڕی 8ی مارس درا وەك رۆژی جیهانی ژنان دواتر چەندین خۆپیشاندان و داواكاری سەبارەت بەدەستەبەری مافەكانی ئافرەتان و یەكسانیان لەگەڵ پیاو لەزۆربەی ووڵاتانی جیهان بەڕێوەچوو بەتایبەتیش لەیادی ئەو رۆژە لەوانەش :\n- لە مارسی ساڵی (1911) خۆپیشاندانی ملیۆنی لە (ئەوروپا )بەرپاكرا بۆ داواكاری مافەكان وەك (دە كاتژمێر كاركردن – كرێی یەكسان لەگەڵ كرێی پیاوان – مافی دەنگدان و خۆپاڵاوتن ) .\n- لە مارسی ساڵی (1913) ئافرەتان لە (روسیا) كۆبوونەوەی نهێنیان ئەنجامدا بۆ خۆ ڕێكخستن لەپێناو دابینكردنی مافەكانیان .\n- لە مارسی (1914) ئافرەتان لە(ئەڵمانیا ) داوای مافی دەنگدانیان كرد .\n- لە مارسی (1915) ئافرەتان لە (ئۆسڵۆ) داكۆكیان لە مافەكانیان كرد و داوای ئاشتیان كرد .\n- لەمارسی (1917) ئافرەتان لە (سان بیترزبورغ) خۆپیشاندانیان كرد بۆ دابین كردنی ( نان و گەڕانەوەی پیاوان لە بەرەكانی شەڕ ) .\n- لە مارسی (1921) لینین جاڕی رۆژی 8ی مارسی دا وەك رۆژی ژنان.\nکەی رۆژی 8ی مارس وەک رۆژی جیهانی ژنان ناسێنرا\nلە بەرامبەر هەموو ئەو داواكاری و خۆپیشاندانەی ژنان كەزۆربەی وڵاتانی جیهان گرتەوە كەبزوتنەوەكانی ئافرەتان پێی هەڵسان لە شەستەكان و حەفتاكانی سەدەی رابردوو، نەتەوە یەكگرتوەكان لە ساڵی 1977 بڕیاری دا رۆژی 8ی مارس وەك رۆژی جیهانی ژنان بناسرێت، لەو كاتەوە تاكو ئێستا لەم روژەدا بەشێوازی جیاجیا لەوڵاتانی جیهان یادی دەکرێتەوە.\nھێشتا لە زۆربەی وڵاتانی جیھان، لە چوارچێوەی خێزان، کۆمەڵگا وە یان شوێنی کار ژنان رووبەڕووی توندوتیژی دەبنەوە، یاسای مەزھەبی و پیاوسالاری دژە ژن لە زۆر وڵاتی دواکەوتووی جیھان ژنان ئازار دەدات و کاری پێدەکرێت.\nسێ لە سەر چواری نەخوێندەوارەکانی جیھان ژنانن، ژنان و منداڵان گەورەترین قوربانی ئاوارەیی شەڕەکانن، دیاریکردن جلوبەرگ بۆ ژنان، حیجابی زۆرەملی، قاچاخ و کڕین و فرۆشتنی ژنان، دەستدرێژی سێکسی و جەستەیی، توندوتیژی و تیرۆر لە ژێر ناوی ناموس و شەرەف و …ھتد، نمونەی بندەستی ئاشکراە کە ڕۆژانە وەک دیاردەی ئاسایی دژی ژنان بەڕێوە دەچێت.\nزیاتر لە سەد ساڵ بە سەر مێژوی دەست نیشانکردنی ئەم رۆژە وەک رۆژی جیھانی ژن تێدەپەڕێت، بەڵام ھێشتا ھۆکار زۆرن بۆ ژنان و پارێزەرانی مافەکانی ژنان، لەم رۆژەدا لە سەرتاسەری جیھان بێنە مەیدان بۆ بەرگری لە مافە سەرەتایەکانی ژنان.\nبەداخەوە لە هەرێمی کوردستان رۆژانە هەواڵی کوشتنی ژنان لەژێر ناوی شەرەف چەندین بیانووی جۆراوجۆری دیکه بڵاودەبێتەوە، تاوانبارانیش بەسزای خۆیان ناگەن یاخود لەڕێگەی سوڵحی عەشایەریەوە چارەسەر دەکرێت تاوانبار هیچ سزایەک نادرێت، ئەمەش وایکردووە کە توندوتیژیەکانی دژ بە ژنان روو لەزیادبوون بکات.


🔤 بەرکەشەکان وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 20 2019 12:28PM\nکۆی(طبق)، ئەشکەفکەکان، ئەشکەوەکان، ئینجانەکان، بەر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ ز.س. 20-1-2019 12:28:24\n🔤 بەسەرکەشی وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 4 2018 10:22PM\nیەک لە هاوەڵکارەکانی زمانی کوردییە. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 54% ✍ س.ئـ. 4-12-2018 22:22:59\n🏰 ترکەش شوێنەکان\nیەک لە گوندەکانی رۆژهەڵات [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 62% ✍ هـ.ب. 1-1-2011 11:19:31\n🔤 ترکەش وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 23 2019 10:43AM\nئارە، ئاسۆ، ئاسۆگ، ئاسۆگا، ئاسۆگە، ئاسوو، ئاکوو، ئ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ ز.س. 23-1-2019 10:43:24\n🏰 ترکەشی خوارێ شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 25 2019 11:41PM\nگوندێکە لە شارەدێی کەوپەڕ سەر بە شارۆچکەی پیرانشار [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 11 ✔ 76% ✍ ج.ع.ئـ. 25-9-2019 23:41:15\n🏰 ترکەشی سەرێ شوێنەکان\nگوندێکە لە شارەدێی کەوپەڕ سەر بە شارۆچکەی پیرانشار [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 12 ✔ 76% ✍ ج.ع.ئـ. 25-9-2019 23:41:15\n🏰 ترکەشی شێخی شوێنەکان\nگوندێکە لە شارەدێی کەوپەڕ سەر بە شارۆچکەی پیرانشار [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 10 ✔ 76% ✍ ج.ع.ئـ. 25-9-2019 23:41:15\n🔤 ترکەشەکان وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 14 2019 2:03PM\nئاتەکەکان، ئالەکان، ئالۆیەکان، ئالییەکان، بەرەکان، [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ ز.س. 14-1-2019 14:03:05\n🔤 تەرکەش وشە و دەستەواژە\nپهلو: ئاتەک، ئال، ئالۆ، ئالی، بەر، بەرکێلەک، بنبەخ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 88% ✍ ز.س. 23-1-2019 10:43:25\n🔤 زەڕكەش؛ زەڕكەشە وشە و دەستەواژە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 30 2019 8:00PM\n. جوان كردنى دیوى دەرى شت بە زێڕ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 72% ✍ ز.س. 30-6-2019 20:00:57


كاتی سنوردانان بۆ ئەمریكایە و كاتەكە تێدەپەڕێت\nكاتێك سەیری پەیڕەوكردنی سیاسەتی ئەمریكا لە ڤەنزوێلا دەكەی، ناڵێن ئەمریكا بگرن و لە ئەوروپا بدەن؟ ئەمانەن ئەو جوگرافیایەن قەڵای دیموكراسی و مافی مرۆڤ بن؟ دەی باشە با لە ئەمریكا تێبگەین...\nئەم وڵاتە تێڕوانینی بۆ سیاسەتی دەرەوە ئەوەیە وەك باخچەی پشتەوەی خۆی سەیری كیشوەری ئەمریكا دەكات... باشە ئەی لە وڵاتانی خۆرئاوای ئەوروپا چی ڕودەدات؟\nئەگەر گوێ لە هەواڵەكان بگرن، ئەمریكا لە پرسی ڤەنزوێلا وەك ئەوەی ئەو هەڵانەی كردویەتی بەس نەبێت، نیگەران دەبی لەوەی ببیستی بەهۆی بازرگانی توركیا-ڤەنزوێلا هەڕەشە لە توركیا بكات. گوایە بەهۆی ئەوەی توركیا بازرگانی لەگەڵ ڤەنزوێلا بەردەوامە سزاكانی ئەمریكای پێشێلكردووە.وەك دەزانن واشنتن سێ مانگ لەمەوبەر بە ئامانجی ئەوەی فرۆشتنی ئاڵتونەكانی ڤەنزوێلا بوەستێنێت دەستی بە دەركردنی سزای نوێ بۆ ئەم مەبەستە كردووە.\nدەسەڵاتدارێكی ئەمریكا گوتویەتی "چاودێری ڕەوشی بازرگانی توركیا-ڤەنزوێلا دەكەین و ئەگەر دەستنیشانی بكەین سزاكانتان پێشێلكردووە، بەڕونی دەست بە جوڵە دەكەین". بەگوێرەی زانیارییە فەرمییەكان لە 2017 دا هیچ ئاڵتونێكی ڤەنزوێلا لە توركیا نەبووە، ساڵی ڕابوردوش 23,63 تۆن ئاڵتونی بە بەهای 900 ملیۆن دۆلار بۆ توركیا هەناردە كردووە. هەمان بەرپرس گوتویەتی ئەگەر توركیا بەردەوامبێت لە پشتیوانیكردنی مادۆرۆ، واشنتن توشی بێ هیوایی دەكات.\nئێمە بێ ئەڵتەرناتیڤ نین\nبۆ هەموو ئەو قسە پڕوپوچانە سەرۆكی پەیوەندی و گەیاندن لە سەرۆكایەتی كۆمار فەخرەدین ئاڵتون، وەڵامێكی زۆر بە مانای دانەوە. گوتی "ئەمریكا، وێڕای توركیا ئەگەر هەر هەنگاوێك بنێت و بە ئاڕاستەی چاوەڕوانییەكانی توركیا بێت و ئەگەر بزانێت كاركردن لەگەڵیدا گرانتر دەوەستێت، هەرچەندێك پەلەی تێدا بكات بۆ خۆیان ئەوەندە باشترە. چونكە توركیا لە هیچ بوارێكدا بێ ئەڵتەرناتیڤ نییە".\nفەخرەدین ئاڵتون باسی لەوە كرد لەم ساڵانەی ڕابردودا ئەمریكا كەوتووەتە ژێر كاریگەری ئایدۆلۆجی چەند گروپێكەوە و چەندین هەنگاوی نا كە توركیای نیگەران كردووە و گوتی "ئەم هەنگاوانە تەنها پەیوەندییە دوو قۆڵیەكانی نەخستۆتە گرژی بەڵكو ڕێگەی بۆ دروستكردنی قەیران لە هەموو ناوچەكە خۆشكرد. بە تایبەت لە سەردەمی ئۆبامادا لەژێر ناوی بەرەنگاربوونەوەی داعش كاری لەگەڵ پەكەكە/پەیەدە/یەپەگە دا كرد و سەبارەت بە پرسی ڕادەستكردنەوەی بەرپرسانی فەتۆ دوورەپەرێز بووە و توركیا كە لەسەر هەق بوو، نیگەرانی كرد".\nبەڵێ... ئێستا كاتی ئەوە هاتووە دەوڵەتی قوڵی ئەمریكا بەهۆش خۆی بێـتەوە. بەدوای بوونی دیموكراسی لە سعودیە و میسر ناگەڕێت، بە بێ دەنگی چاودێری كوشتنی فەلەستینیەكان لەلایەن ئیسرائیلەوە دەكات، ئەوانەی لە واشنتن خەوڕۆن، دەبێت ئەوە ببینن لەمەولا جگەلە خۆیان هێزێكی دیكەش لە جیهاندا هەیە.\n1326 جار خوێندراوه‌ته‌وه