ئه‌جێنداى په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان له ساڵى 2021دا\nد. فواد عه‌لى\nزاراوه‌ى "زۆر دڵنیایى نییه" یه‌كێكه له زاراوه بڵاوه‌كان له زانستى په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان بۆ وه‌سفكردنى داهاتوو، بۆیه ده‌توانرێت ساڵى 2021 ئه‌و زاراوه‌یه‌ى به به‌رگدا بكرێت، چونكه ساڵى ڕابردوو ساڵى په‌تاى كۆرۆنا بوو، سه‌ره‌ڕاى ئه‌و توانا گه‌وره‌یه‌ى مرۆڤ و ئه‌و گه‌نجینه زانستییه‌ى كه هه‌یه‌تى نه‌یتوانى ڕووبه‌ڕووى ببێته‌وه، ده‌ركه‌وت هێشتا مرۆڤ ناتوانێت هه‌ڵسوكه‌وتێكى سه‌ركه‌وتوانه له‌گه‌ڵ قه‌یرانه چاوه‌ڕواننه‌كراوه‌كاندا بكات.\nبابه‌تى په‌تاى كۆرۆنا له‌ساڵى ڕابردوودا واده‌كات ساڵى 2021 له‌سه‌ر ئاستى تاك و گرووپ و نیشتمانى و نێوده‌وڵه‌تیدا بڕیارى گونجاو بدرێت، ئه‌مه‌ش كاریگه‌رى له‌سه‌ر ئه‌جێنداى په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ده‌بێت، گۆڕانكارى له‌و په‌یوه‌ندیانه ته‌نها ساڵى 2021 ناگرێته‌وه، به‌ڵكو كاریگه‌رى درێژخایه‌نى بۆ داهاتووش ده‌بێت.\nپه‌تاى كۆرۆنا كاریگه‌رى نه‌رێنى له ڕووى ئابوورى و ته‌ندروستى و كۆمه‌ڵایه‌تى له ساڵى 2021 ده‌بێت، ئه‌م كاریگه‌رییه ئه‌جێنداى په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانیش ده‌گرێته‌وه، پاش ئه‌وه‌ى ژماره‌ى توشبوان 91 ملیۆن كه‌سى تێپه‌ڕاند و دوو ملیۆن قوربانیشى لێكه‌وته‌وه، بۆیه ڕه‌نگه ئه‌م ساڵ, ساڵی 2021 , ساڵى خۆگونجاندن بێت له‌گه‌ڵ قه‌یرانه‌كه، چونكه له‌سه‌ر ئاستى جیهانیدا هاوكارییه‌كان كه‌مبوونه‌ته‌وه و ئاستى هه‌ژارى له هه‌ڵكشاندایه و كه‌متر وڵاته زلهێزه‌كان ده‌توانن هاوكارى و یارمه‌تى پێشكه‌ش بكه‌ن به هۆى ئه‌وه‌ى قه‌یرانه‌كه خۆشیانى گرتووەته‌وه.\nله لایه‌كی تره‌وه پسپۆڕان باس له فاكتۆرى دواى ترامپ ده‌كه‌ن، ئه‌ویش كاریگه‌رى له‌سه‌ر كاروبارى جیهانى له ساڵى 2021 و دواتر دروستده‌كات، به تایبه‌تى له‌سه‌رده‌مى ئیداره‌ى تازه‌ى جۆ بایدندا، هاوپه‌یمانى و دامه‌زراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان زیاتر متمانه دروستده‌كه‌ن بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى هه‌ر هۆكارێك ببێته هۆى هه‌ڕه‌شه بۆسه‌ر ئاسایش و سه‌قامگیرى جیهانى، بۆیه هه‌ندێك له چاودێران ساڵى 2021 به‌وه وه‌سفده‌كه‌ن كه بریتی بێت له"بوونیاتنانه‌وه"ى ئه‌وه‌ى په‌تاى كۆرۆنا و ترامپ وێرانیان كرد، ئه‌و پرۆسەى بوونیاتنانه‌وه‌یه چه‌ندین بوارى جیاواز ده‌گرێته‌وه، كه خاڵه سه‌ره‌كییه‌كانى ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌یه.\nیه‌كه‌م: بوارى سیستمى نێوده‌وڵه‌تى\nله‌سه‌ر ئاستى جیهانیدا په‌تاى كۆڤید-19 له ساڵى 2020دا كاریگه‌رى قوڵ و ناهاوسه‌نگى له‌سه‌ر په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان هه‌بوو، ئه‌نجومه‌نى ئاسایشى نێوده‌وڵه‌تى ماوه‌ى سێ مانگ دواكه‌وت تا گه‌یشته ڕێككه‌وتن له‌سه‌ر بڕیارى 2532 بۆ چۆنێتی هه‌ڵسوكه‌وت كردن له‌گه‌ڵ په‌تا‌كه، هه‌روه‌ها دابه‌شبوونێكى فراوان له‌نێو ئه‌ندامانى ڕێكخراوى ته‌ندروستى جیهانى دروستبوو له‌سه‌ر چۆنێتی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى په‌تاكه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌نێو زۆر له ده‌وڵه‌تانیشدا هاوكارى و په‌یوه‌ندى ته‌ندروستى زۆر هه‌بوون، وه‌ك سیستمى كۆڤاكس كه چه‌ندین حكومه‌ت و ڕێكخراوى نێوده‌وڵه‌تى و دامه‌زراوه تایبه‌تییه‌كان تێیدا به‌شدارن، هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئاستى نیشتمانى و هه‌رێمیشدا ئه‌و هاوكارى و هاوبه‌شییه زۆرن، ده‌وڵه‌ته زلهێزه‌كانیش یارمه‌تى و هاوكارى دارایى و ته‌ندروستى وڵاته هه‌ژاره‌كانیان كردووه و له‌و ڕێگایه‌وه په‌یوه‌ندییه دبلۆماسییه‌كانیان به‌هێزكردووه، ئه‌م په‌یوه‌ندییه دیبلۆماسیانه له ئێستادا ناونراوه "دیبلۆماسییه‌تى پێكوته" (1).\nله ساڵى 2021دا واپێشبینی ده‌كرێت دیارده‌ى "جیۆپۆله‌تیكی پێكوته" به‌هۆى به‌رهه‌مهێنان و ناردنى پێكوته‌ى ڤایرۆسى كۆرۆنا بۆ زۆر له وڵاتانى جیهان جوڵه‌یه‌كى باش به سلكى دیبلۆماسى وڵاتان بدات و ده‌ستكه‌وتى سیاسى و ستراتیجى به‌دوادابێت، له ئێستادا وڵاته زلهێزه‌كان له كێبڕكێى ئه‌وه‌دان پێكوته‌ى ڤایرۆسه‌كه بگه‌یه‌ننه ئه‌و وڵاتانه‌ى له ڕووى ئابوورى و لۆجستى و داراییه‌وه لاواز و هه‌ژارن، به تایبه‌تى ڕووسیا و چین و ئه‌مەریكا و یه‌كێتى ئه‌وروپا به مه‌به‌ستى به‌هێزكردنى پێگه و نفوزى سیاسى و ستراتیجى خۆیان (2).\nدووه‌م: ڕۆڵى جیهانى جۆ بایدن\nله ڕووى سیاسییه‌وه ڕه‌نگه جۆ بایدن له ساڵى 2021 به‌دواوه سیاسه‌تێكى جیاواز له سیاسه‌تى ترامپ له ئاستى سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌دا په‌یڕه‌و بكات، له‌و چوارچێوه‌یه‌دا ئه‌مەریكا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ڕێكکه‌وتنى پاریس بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گۆڕانى ژینگه و كه‌ش و هه‌وا و ڕێكخراوى ته‌ندروستى جیهانى و سندوقى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ دانیشتوان (3). هه‌روه‌ها بایدن سه‌رقاڵى ڕێكخستنى "لوتكه‌ى جیهانییه بۆ كاروبارى ژینگه" و جڵه‌وگرتنه‌وه و سه‌ركردایه‌تی كردنى به‌ها دیموكراسییه‌كانى ڕۆژئاوا وه‌ك ئازادى و مافه‌كانى مرۆڤ له جیهاندا و له‌و باره‌یه‌وه پێشنیارى به‌ستنى "لوتكه‌ى دیموكراسیه‌تى" كردووه و چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ئه‌مەریكا هێڵى هه‌ڵسوكه‌وت كردنى له‌گه‌ڵ بزووتنەوە ئۆپۆزسیۆنه‌كان و ڕێكخراوه‌كانى مافى مرۆڤ له‌سه‌ر ئاستى جیهان به گشتى و ڕووسیا و چین و هه‌ندێك له وڵاتانى عه‌ره‌بى دیاریبكات، هه‌روه‌ها چاوه‌ڕوانده‌كرێت بایدن پێداچوونه‌وه به‌هێزه‌كانى له عێراق و ئه‌فغانستاندا بكات، به پێچه‌وانه‌ى ترامپه‌وه جۆ بایدن په‌یوه‌ندییه‌كانى له‌گه‌ڵ وڵاتانى ئه‌وروپا و ناتۆ به‌هێز ده‌كات و پرس و ڕاوێژیان پێده‌كات بۆ چۆنێتی هه‌ڵسوكه‌وت كردن له‌گه‌ڵ چین و ڕووسیا و ئێران (4).\nسێیه‌م: بوارى بووژانه‌وه‌ى ئابوورى جیهانى\nزیانه ئابوورییه‌كانى په‌تاى كۆرۆنا – له به‌شێك له وڵاتان- له سه‌ره‌تاى مانگه‌كانى ساڵى 2021ه‌وه ده‌ركه‌وتووه، سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى پشكه داراییه‌كانى جیهان ورده ورده له بووژانه‌وه‌دان، به‌ڵام گه‌ڕانه‌وه بۆ پێش په‌تاى كۆرۆنا زۆر سست و له‌سه‌رخۆیه و كاریگه‌رییه‌كانیشى له ده‌وڵه‌تێكه‌وه بۆ ده‌وڵه‌تێكی تر جیاوازه. بووژانه‌وه‌ى ئابوورى جیهانى لاوازه، هه‌موو ئه‌مانه په‌یوه‌ستن به بارودۆخى ته‌ندروستی جیهانییه‌وه، وه‌ك شكستهێنانى پێكوته‌ى ڤایرۆسه‌كه، یان گۆڕینى ڤایرۆسه‌كه بۆ شێوه‌یه‌كی تر.\nسه‌ره‌ڕاى گومان له بووژانه‌وه‌ى ئابوورى جیهانى، ئه‌وا بابه‌تێكی ترى ساڵى 2021 بریتییه له‌و بۆشاییه گه‌وره‌یه‌ى كه‌وتووەته نێوان داهات و خه‌رجییه‌وه، به تایبه‌تى له‌نێوان وڵاتانى ده‌وڵه‌مه‌ند و هه‌ژار و ژن و پیاوه‌وه، هه‌روه‌ها جیاوازى له پرۆسەى خوێندن له‌نێوان منداڵانى خێزانه ده‌وڵه‌مه‌ند و هه‌ژاره‌كاندا، پێشبینییه‌كان ئاماژه به‌وه ده‌ده‌ن له ساڵى 2021دا به‌هۆى په‌تاى ڤایرۆسى كۆرۆناوه زیاتر 150 ملیۆن كه‌س بكه‌ونه ژێر هێڵى هه‌ژارییه‌وه، له‌لایه‌كی تره‌وه پێشبینی ده‌كرێت ساڵى 2021 ئاستى ئابوورى مامناوه‌ند بێت و داهاتى تاكه‌كه‌سیش دابه‌زێت هه‌روه‌كو له ئه‌مەریكاى لاتین و ئه‌فریقا ئاماژه‌كانى ده‌ركه‌وتون، ئه‌مه جگه له‌وه‌ى چاوه‌ڕێده‌كرێت قه‌یرانێكى دارایى سه‌خت ڕوبدات به‌هۆى ته‌قینه‌وه‌ى دیارده‌ى كه‌ڵه‌كه‌بوونى قه‌رزى گشتى به هۆى په‌تاى كۆرۆناوه به تایبه‌تى له وڵاتانى جیهانى سێیه‌م كه نزیكه‌ى 15 ترلیۆن دۆلار ده‌بێت له ساڵى 2020 و پێشبینى ئه‌وه ده‌كرێت بڕى قه‌رزى داواكراو تا كۆتایى ساڵى 2021 بگاته نزیكه‌ى 365 له‌سه‌دا له داهاتى ناوخۆى گشتى جیهانى (5).\nچواره‌م: بوارى ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گۆڕانى كه‌ش و هه‌وا\nله ساڵى 2020دا و له ڕێككه‌وتنى پاریس كه یادى پێنج ساڵه‌ى كرایه‌وه بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گۆڕانى كه‌ش و هه‌وا به ئامانجى ئه‌وه‌ى تا كۆتایى ئه‌م سه‌ده‌یه ڕێگا له به‌رزبوونه‌وه‌ى گه‌رمى گۆى زه‌وى بگیرێت بۆ زیاتر له دوو پله‌ى سه‌دى و كه‌مكردنه‌وه‌ى پاشه‌ڕۆى كاربۆنى بۆ ئاستى سفر پێش ساڵى 2050، له‌مباره‌یه‌وه هه‌ریه‌كه له چین و ژاپۆن و كۆریاى باشوور و یه‌كێتى ئه‌وروپا په‌یمانیان دا پابه‌ند بن به‌و ڕێككه‌وتنه‌وه، ئه‌مه جگه له‌وه‌ى 70 ده‌وڵه‌ت و سه‌دان كۆمپانیاى به‌رهه‌مهێنى نێوده‌وڵه‌تى و ڕێكخراوه مه‌ده‌نییه‌كان پابه‌ندبوونى خۆیان ڕاگه‌یاندن.\nله‌ساڵى 2021دا پێشبینى ئه‌وه ده‌كرێت به‌گه‌ڕانه‌وه‌ى ئه‌مەریكاى پاش ترامپ كاروباره‌كانى ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گۆڕانكارى كه‌ش و هه‌وا بازدانێكى گه‌وره به‌خۆیه‌وه ببینێت و ئه‌ویش به ته‌رخان كردنى دوو ترلیۆن دۆلار بۆ ژێرخانى پڕۆژه‌كانى ئه‌و بواره‌ى كه وڵاتان واژۆیان له‌سه‌ر كردووه، هه‌موو ئه‌مانه له لوتكه‌ى كۆنگره‌ى گۆڕانى كه‌ش و هه‌واى گلاسكۆى سكۆتله‌ندا ده‌رده‌كه‌وێت كه‌وا بڕیاره له نۆڤه‌مبه‌رى ساڵى 2021دا ببه‌سترێت و پێشبینی ده‌كرێت تێیدا به‌كارهێنانى "هایدرۆجینى سه‌وز" یه‌كێك بێت له‌و پێشنیارانه‌ى بۆ داهاتوو له پیشه‌سازیدا به‌كاربهێنرێت تا ڕێژه‌ى تیشكه كاربۆنییه‌كان بۆ نزیك له سفر بێت (6).\nپێنجه‌م: بوارى داتا زه‌به‌لاحه‌كان\nبه‌هۆى ڤایرۆسى كۆرۆناوه ساڵى 2020 بۆ په‌یوه‌ندییه‌كان زیاتر پشت به ته‌كنه‌لۆجیاى دیجیتاڵى به‌سترا (ئینته‌رنێت و مۆبایل) به تایبه‌تى فێربوونى ئه‌لیكترۆنى و په‌یوه‌ندى دوورمه‌ودا و بازاڕكارى ئه‌لیكترۆنى، كۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌كانى وه‌ك گوگل و ئه‌مازۆن و فه‌یسبووك و ئه‌پل و مایكرۆسۆفت پشكى شێریان به‌ركه‌وت، هه‌روه‌ها چه‌ندین ئه‌پلیكه‌یشنى تازه‌ى وه‌ك تیك تۆك و زووم ده‌ركه‌وتن كه پێشتر زۆر بڵاو نه‌بوون، هه‌روه‌ها ته‌كنه‌لۆجیاى نه‌وه‌ى نوێى په‌یوه‌ندیكردن ده‌ركه‌وت وه‌ك G5 و پیشه‌سازى ده‌ستكردى زیره‌ك (AI) كه داتاى زۆر زه‌به‌لاحى تێدایه.\nشوێنه‌وارى ئه‌و "داتا دیجیتاڵییه زه‌به‌لاحانه" له ساڵى ڕابردوودا بووه هۆى ده‌ركه‌وتنى "ململانێى به‌رژه‌وه‌ندى" له نێوان زۆر له حكومه‌ت و كۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌كانى جیهان، ئه‌و ململانێیه بووه هۆى ئه‌وه‌ى له ساڵى ڕابردوودا ڕێككه‌وتنى نێوان ئه‌وروپا و ئه‌مەریكا له چوارچێوه‌ى ڕێكخراوى هاریكارى ئابوورى و گه‌شه‌پێدان له‌سه‌ر نرخى خزمه‌تگوزاری دیجیتاڵى شكست بهێنێت، ئه‌گه‌ر ئه‌م ململانێیه له‌م ساڵیشدا به‌رده‌وام بێت ئه‌وا دڵه‌ڕاوكێیه‌ك له نێوان ئه‌وروپا و ئیداره‌ى نوێى جۆبایدن دروستده‌بێت، به تایبه‌تى ئه‌وروپییه‌كان نیازیان وایه له‌چوارچێوه‌ى یاساى خزمه‌تگوزارى دیجیتاڵیدا تایبه‌تمه‌ندى و مافى به‌كاربه‌رى ئه‌وروپى تێدا پارێزراو بكه‌ن و ڕێگا له "كۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌كانى بوارى داتا دیجیتاڵییه‌كان" بگرن كه ئه‌وروپییه‌كان به "مۆنۆپۆڵى دیجیتاڵى" ناوى ده‌به‌ن، به‌رانبه‌ر به‌و هه‌ڵوێسته‌ى ئه‌وروپا جۆ بایدن ئه‌م دروشمه‌ى هه‌یه به‌رانبه‌ر به ئه‌وروپا "هه‌رگیز ئه‌و مراوییه ناكوژم كه هێلكه‌ى زێڕینم بۆ ده‌كات"، له لایه‌كی تره‌وه چاوه‌ڕێى ئه‌وه ده‌كرێت ساڵى 2021 مه‌ترسییه‌كان له‌سه‌ر ئاسایشى سیبرانى به‌رزبێته‌وه به‌هۆى گه‌شه‌ى ته‌كنه‌لۆجیاى سیبرانى و هاككه‌ره ئه‌لیكترۆنییه‌كان و زیادبوونى به‌كارهێنه‌ره بازرگانى و ئه‌منییه‌كان (7).\nشه‌شه‌م: بوارى وزه\nقه‌یرانى په‌تاى كۆرۆنا له ساڵى 2020دا بووه هۆى ڕاچڵه‌كینێكى كتوپڕ له بازاڕى وزه‌ى جیهانیدا، ئه‌م قه‌یرانه بووه هۆى دابه‌زینى نرخ و ناجێگیرى له به‌كاربردنى وزه له بازاڕه سه‌ره‌كییه‌كانى وڵاته پێشكه‌وتوه‌كان، هۆكاره‌كانى گواستنه‌وه به‌هه‌موو شێوه‌كان وه‌ستان و به‌رهه‌مه پیشه‌سازییه‌كان كه‌مبوونه‌وه و خواست له‌سه‌ر نه‌وت و غاز كه‌مبووه. هه‌ر له‌ساڵى ڕابردوودا، نرخى نه‌وت دابه‌زینێكى گه‌وره‌ى به‌خۆیه‌وه بینى، ته‌نانه‌ت له نیسانی 2020 نرخى به‌رمیلێك گه‌یشته 18 دۆلار و هه‌روه‌ها به‌رمیلێك گه‌یشته 37 دۆلار له‌ژێر سفره‌وه، ئه‌مه بۆ یه‌كه‌م جاره له مێژودا بگاته ئه‌و ئاسته، به تایبه‌تى بازاڕه‌كانى چین و ئه‌وروپا و ئه‌مەریكا توشى قه‌یرانى گه‌وره بوون، به‌ڵام دواتر ورده ورده بازاڕى وزه‌ى جیهانى به تایبه‌تى نه‌وتى خاو نرخى به‌رزبۆوه به له مانگه‌كانى كۆتایى ساڵى 2020 دا نرخى به‌رمیلێك نه‌وتى خاو له نێوان 40-50 دۆلار بوو، هۆكارى سه‌ره‌كیش بۆ سه‌قامگیرى گه‌یشتن بوو به ڕێككه‌وتنى وڵاتانى "ئۆپیك پله‌س" كه بریتین له وڵاتانى نارده‌ى نه‌وت و ئه‌ندام له ڕێكخراوى ئۆپیك به تایبه‌تى سعودیه و ڕووسیا ڕۆڵیان له كه‌مكردنه‌وه‌ى به‌رهه‌مهێنانى نه‌وتدا هه‌بوو.\nله ساڵى 2021دا زۆر ڕوون نییه بازاڕى وزه‌ى جیهانى به ته‌واوى بگه‌شێته‌وه، به‌هۆى ئه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌كه به ته‌واوى كۆتایى نه‌هاتووه و كۆمپانیا گه‌وره‌كانى بوارى وزه ئاماده نین ملیاره‌ها دۆلار بۆ پرۆسەى دۆزینه‌وه و به‌رهه‌مهێنان و گواستنه‌وه و ئه‌مباركردنى وزه ته‌رخان بكه‌ن، هه‌روه‌ها تا ئێستا مسۆگه‌ر نییه پێكوته‌ى ڤایرۆسه‌كه بازاڕى جیهانى وزه‌ى ساڵى 2021 له‌و قه‌یرانه ڕزگار بكات، له لایه‌كی تریشه‌وه خه‌ڵك ترسێكى زۆرى له به‌كارهێنانیدا هه‌یه و دوودڵن له‌وه‌ى كاریگه‌رى لاوه‌كى دروستبكات و پێكوته‌كه عه‌قڵى مرۆڤ كۆنترۆل بكات و پێكوته‌یه‌ك بێت كۆنترۆڵى كه‌سایه‌تى و ته‌ندروستى و هزرى كه‌سه‌كان بكات. بۆیه ساڵى 2021 سه‌قامگیرى ته‌واو بۆ بازاڕه‌كانى وزه ناگه‌ڕێته‌وه (8).\nحه‌وته‌م: بوارى ناڕه‌زایه‌تییه جه‌ماوه‌رییه‌كان\nبه‌شێوه‌یه‌كى گشتى له ساڵى 2020دا به‌هۆى ڤایرۆسى كۆرۆنا و كه‌ره‌نتینه و كه‌مى جوڵه و هاتوچۆوه ناڕه‌زایه‌تییه جه‌ماوه‌رییه‌كان كه‌مبوون، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له ناوه‌ڕاستى ساڵدا هه‌ندێك جوڵه‌ى ناڕه‌زایى ده‌ركه‌وت، وه‌ك بزووتنەوەى "ڕۆحى ڕه‌ش" له ئه‌مەریكا و ناڕه‌زایه‌تییه‌كانى ژنان له پۆڵه‌ندا و بزووتنەوەى دیموكراسى له بیلاڕووسیا و ناڕه‌زایه‌تییه‌كان له نایجیریا و پیرۆ و گواتیمالا.\nله ساڵى 2021دا ڕه‌نگه جیهان ناڕه‌زایه‌تى جه‌ماوه‌رى زۆر به‌خۆیه‌وه ببینێت به هۆى ئه‌وه‌ى به‌ربه‌سته‌كانى گواستنه‌وه و جوڵه و داخستنى شوێنه گشتییه‌كان تا ڕاده‌یه‌كى زۆر گه‌ڕاونه‌ته‌وه دۆخى ئاسایى جاران، ژماره‌ى بێكاران ڕوو له‌زیادبوونه و داهات و مووچه ڕوو له كه‌مبوونه‌وه‌یه و خه‌ڵك تاكه سه‌رچاوه‌ى مووچه‌ى حكومه‌ته و حكومه‌تیش داهاتى ڕوو له دابه‌زینه، ئه‌م هۆكاره ئابووریانه ناڕه‌زایه‌تى جه‌ماوه‌رى و كۆمه‌ڵایه‌تى به‌دواى خۆیدا ده‌هێنێت، ئه‌مه جگه له‌وه‌ى به‌هۆى سۆشیال میدیاوه خه‌ڵك هۆشیارییه‌كى زیاترى هه‌یه له‌سه‌ر ڕووداوه‌كان و ئاسانتر كاریگه‌رى له‌سه‌ر ڕایگشتى دروستده‌كات (9).\nهه‌شته‌م: بوارى كۆچ و كۆچبه‌ران\nساڵى 2020 به به‌هانه‌ى ڤایرۆسى كۆرۆناوه زۆر له وڵاتانى جیهان هه‌ڵسوكه‌وتیان به‌رانبه‌ر كۆچبه‌ران گۆڕا و ڕێگریان لێده‌كردن و ڕێوشوێنى زۆر توندیان به‌رانبه‌ریان گرته‌به‌ر و به‌شێكیشیان سنوریان داخست، ته‌نها تیمه پزیشكییه‌كان نه‌بێت هاوكارى ته‌واویان ده‌كرا، بۆ نمونه به‌ریتانیا مانه‌وه‌ى تیمه پزیشكییه كۆچبه‌ره‌كانى بۆ ساڵێك درێژكرده‌وه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا پێده‌چێت له ساڵى 2021 هێشتا هه‌ندێك وڵات سنوره‌كانى به‌رانبه‌ر به كۆچبه‌ران دابخات به تایبه‌ت ئه‌و وڵاتانه‌ى له‌ڕوى ئابوورییه‌وه توشى قه‌یرانى گه‌وره‌بوونه، ئه‌مه جگه له‌وه‌ى هه‌ندێك وڵات بارودۆخى ئابووریان به‌ئاسانى ناگه‌ڕێته‌وه دۆخى پێش كۆرۆنا، پێشبینى ئه‌وه‌ش ده‌كرێت به‌شێك له وڵاتانى كه‌نداو كرێكاره بیانییه‌كان بگه‌ڕێننه‌وه وڵاتى خۆیان، سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى هه‌ندێك وڵاتى وه‌ك لوبنان و باشورى ئه‌فریقا به‌رانبه‌ر كۆچبه‌رانى وڵاتانى دراوسێیان كه بارودۆخێكى ناجێگیرى سیاسى و ئه‌منیان هه‌یه له دڵه‌ڕاوكێدان (10).\nنۆیه‌م: بوارى كیشوه‌رى ئاسیا\nله ساڵى 2020دا كیشوه‌رى ئاسیا كه دانیشتوانه‌كه‌ى نزیكه‌ى 4.64 ملیار مرۆڤه و نزیكه‌ى 60% ى دانیشتوانى گۆى زه‌وییه به دۆخێكى داڕمانى ئابوورى زۆر خراپدا تێپه‌ڕى، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى زۆر له وڵاتانى كیشوه‌رى ئاسیا سه‌ركه‌وتنێكى گه‌وره‌یان به‌رانبه‌ر به په‌تاى كۆرۆنا به‌ده‌ستهێنا، له‌و ڕووه‌وه ژماره‌ى قوربانیانى به هۆى ئه‌و په‌تایه‌وه له وڵاتانى ڕۆژهه‌ڵات و باشوورى ڕۆژهه‌ڵاتى ئاسیا به‌راورد به وڵاتانى ڕۆژئاوا زۆر كه‌متر بووه، بۆ نمونه تێكڕاى مردن به هۆى په‌تاكه‌وه له ڤێتنام 0.4 بووه بۆ هه‌ر ملیۆن كه‌سێك، چین 3 و سه‌نگافوره 5 و كۆریاى باشوور 10 و ژاپۆن 17، به‌ڵام هه‌ریه‌كه له به‌لجیكا 1446 و ئیسپانیا 979 و بریتانیا 877 و ئه‌مەریكا 840 و ئیتالیا 944 بۆ ملیۆنێك بووه، له‌و ڕوانگه‌یه‌وه پێشبینى ئه‌وه ده‌كرێت كه بۆ ساڵى 2021 ئاستى گه‌شه‌ى ئابوورى وڵاتانى ئاسیا به‌راورد به وڵاتانى ڕۆژئاوا گه‌شه‌كردنى زیاتربێت، به تایبه‌تى ئابوورى چین و هیندستان (11).\nهه‌روه‌ها به‌هۆى قه‌یرانى به‌رنامه‌ى ناوەکی كۆریاى باكوور و ناكۆكى نێوان چین و دراوسێ ئاسیاییه‌كانى له ڕۆژهه‌ڵاتى دوور و باشوورى ئاسیا و ناكۆكى له‌سه‌ر دوورگه له ده‌ریاى چینى باشوور و ناكۆكى سنورى نێوان هیند و چین له چیاى هیمالایا پێده‌چێت له ساڵى 2021دا ئاسیا ببێت به گۆڕه‌پانى ململانێى جیۆستراتیجى، سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى ئه‌مەریكا له‌ژێر سایه‌ى ئیداره‌ى تازه‌ى بایدندا پێشبینى ئه‌وه‌ى لێده‌كرێت ده‌ستوه‌رداته كێشه‌ى تایوان و په‌كینیش ئه‌مه به هێڵى سور داده‌نێت(12).\nده‌یه‌م: ڕۆژهه‌ڵاتى ناوین\nساڵى 2020 له‌هه‌موو ساڵه‌كانی تر دۆخى ناوچه‌ى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوین توندتربوو، به تایبه‌تى له نێوان توركیا و یۆناندا دۆخه‌كه له لێوارى ته‌قینه‌وه‌دا بوو، ئه‌مه‌ش به‌هۆى خه‌ونى له‌مێژینه‌ى ئه‌ردۆگانه‌وه بوو بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى ئیمپراتۆریه‌تى عوسمانى و دووباره‌كردنه‌وه‌ى مێژووى ده‌وڵه‌تى عوسمانى كۆن و زیندووكردنه‌وه‌ى ستراتیجی نیشتمانى شین، هه‌روه‌ها توركیا ده‌ستوه‌ردانى زۆرى له لیبیا و سوریادا ئه‌نجامدا، ئه‌نقه‌ره به‌هۆى گه‌ڕان و پشكنینى گازه‌وه چه‌ندین پرۆسەى سه‌ربازى نایاسایى له ئاوى هه‌رێمى یۆنان و قوبرس ئه‌نجامدا، توركیا پشتیوانى ته‌واوى له میلیشیا و گرووپه توندڕه‌وه ئیسلامییه‌كان كرد، هه‌روه‌ها توركیا شكستى به چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌ى قوبرس هێنا و كارتى كۆچبه‌رانى دژى یه‌كێتى ئه‌وروپا به‌كارهێنا، ئه‌مه جگه له‌وه‌ى توركیا سیستمى به‌رگرى ئاسمانى ڕووسى S-400ى بڵاوه‌پێكرد كه هه‌ڕه‌شه‌یه بۆسه‌ر ناتۆ، ئه‌م ڕه‌فتارانه‌ى توركیا سزاكانى ئه‌مەریكاى به‌دواوه هات (13).\nساڵى پار زۆربه‌ى وڵاتانى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوین و چه‌ند وڵاتێكى زلهێز هه‌ڵوێستى خۆیان دژى ده‌ستدرێژییه‌كانى توركیا ڕاگه‌یاند، به تایبه‌تى فه‌ره‌نسا، بۆ نمونه "كۆمه‌ڵه‌ى گازى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ند" كه میسر و یۆنان و قوبرس و ئیسرائیل و ئوردن و ئیتالیا ده‌گرێته‌وه، له سێپته‌مبه‌ری 2020 بوو به ڕێكخراوێكى هه‌رێمى، فه‌ره‌نسا پێشنیازى ئه‌وه‌ی كردووه كه ببێت به ئه‌ندامى كاراى ئه‌و ڕێكخراوه و ئه‌مەریكا و یه‌كێتى ئه‌وروپا و ئیماراتیش داواى سیفه‌تى چاودێریان له‌و ڕێكخراوه كردووه. ماكرۆن دژى ده‌ستدرێژییه‌كانى توركیایه له ده‌ریاى ناوه‌ڕاست، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى ساڵى پار بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان ناوچه‌ى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوین جوڵه‌ى دیبلۆماسى زۆرى به‌خۆیه‌وه بینى، ئه‌وه جگه له‌وه‌ى سنورى ده‌ریایى نێوان چه‌ند ده‌وڵه‌تێك دیاریكرا به تایبه‌تى له نێوان میسر و یۆنان له لایه‌ك و یۆنان و ئیتالیا له لایه‌كی تره‌وه.\nله‌ساڵى 2021دا، پێده‌چێت توركیا زیاتر نمایشه سه‌ربازییه‌كانى له زۆر لاوه ده‌ربخات و ململانێى و قه‌یرانى زیاتر بخوڵقێنێت و ڕه‌نگه له‌نێًو ناتۆدا دابه‌شبوونێك له‌نێو ئه‌ندامانیدا ڕووبدات، بۆیه پێده‌چێت به‌رانبه‌ر به‌و جموجۆڵه سه‌ربازیانه‌ى توركیا، ئه‌مەریكا و ئه‌ندامانى "ڕێكخراوى گازى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوین" له ڕێكخراوێكى وزه‌وه بگۆڕێت بۆ ڕێكخراوێكى ئه‌منى له ڕۆژهه‌ڵاتى ناویندا(14).\n1-په‌تاى كۆرۆنا له‌ساڵى ڕابردوودا واده‌كات ساڵى 2021 له‌سه‌ر ئاستى تاك و گرووپ و نیشتمانى و نێوده‌وڵه‌تیدا بڕیارى گونجاو بدرێت، ئه‌مه‌ش كاریگه‌رى له‌سه‌ر ئه‌جێنداى په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ده‌بێت.\n2-پسپۆڕان باس له فاكتۆرى دواى ترامپ ده‌كه‌ن و كاریگه‌رى له‌سه‌ر كاروبارى جیهانى له ساڵى 2021 و دواتر دروستده‌كات، به تایبه‌تى له‌سه‌رده‌مى ئیداره‌ى تازه‌ى جۆ بایدندا.\n3-پێشبینیده‌كرێت له ساڵى 2021دا دیارده‌ى"جیۆپۆله‌تیكی پێكوته" به‌هۆى به‌رهه‌مهێنان و ناردنى پێكوته‌ى ڤایرۆسى كۆرۆنا بۆ زۆر له وڵاتانى جیهان جوڵه‌یه‌كى باش به سلكى دیبلۆماسى وڵاتان بدات و ده‌ستكه‌وتى سیاسى و ستراتیجى به‌دوادابێت.\n4-ئه‌مەریكا بۆ ساڵى 2021 به‌دواوه سه‌رقاڵى جڵه‌وگرتنه‌وه و سه‌ركردایه‌تی كردنى به‌ها دیموكراسییه‌كانى ڕۆژئاوا وه‌ك ئازادى و مافه‌كانى مرۆڤ له جیهاندا ده‌بێت و له‌وباره‌یه‌وه پێشنیارى به‌ستنى "لوتكه‌ى دیموكراسیه‌تى" كردووه.\n5-ساڵى 2021 بریتی ده‌بێت له‌ده‌ركه‌وتنى بۆشاییه‌كى گه‌وره‌ى نێوان داهات و خه‌رجی، به تایبه‌تى له‌نێوان وڵاتانى ده‌وڵه‌مه‌ند و هه‌ژار و ژن و پیاوه‌وه، ئاستى ئابوورى مامناوه‌ند ده‌بێت و داهاتى تاكه‌كه‌سیش داده‌به‌زێت به‌هۆى ته‌قینه‌وه‌ى دیارده‌ى كه‌ڵه‌كه‌بوونى قه‌رزى گشتى به‌هۆى په‌تاى كۆرۆناوه به تایبه‌تى له وڵاتانى جیهانى سێیه‌مدا.\n6-پێشبینى ئه‌وه ده‌كرێت له ساڵى 2021دا ئه‌مەریكاى پاش ترامپ كاروباره‌كانى ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گۆڕانكارى كه‌ش و هه‌وا بگرێته‌وه ده‌ست و بازدانێكى گه‌وره له‌خۆبگرێت، ئه‌ویش به ته‌رخان كردنى دوو ترلیۆن دۆلار بۆ ژێرخانى پڕۆژه‌كانى ئه‌و بواره‌ى كه وڵاتان واژۆیان له‌سه‌ر كردوه.\n7-چاوه‌ڕێى ئه‌وه ده‌كرێت له‌ساڵى 2021 مه‌ترسییه‌كان له‌سه‌ر ئاسایشى سیبرانى به‌رزبێته‌وه به‌هۆى گه‌شه‌ى ته‌كنه‌لۆجیاى سیبرانى و هاككه‌ره ئه‌لیكترۆنییه‌كان و هه‌روه‌ها زیادبوونى به‌كارهێنه‌ره بازرگانى و ئه‌منییه‌كان.\n8-زۆر ڕوون نییه له‌ساڵى 2021دا بازاڕى وزه‌ى جیهانى به ته‌واوى بگه‌شێته‌وه، به‌هۆى ئه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌كه به ته‌واوى كۆتایى نه‌هاتووه و كۆمپانیا گه‌وره‌كانى بوارى وزه ئاماده نین ملیاره‌ها دۆلار بۆ پرۆسەى دۆزینه‌وه و به‌رهه‌مهێنان و گواستنه‌وه و ئه‌مباركردنى وزه ته‌رخان بكه‌ن.\n9-پێشبینى ئه‌وه‌ده‌كرێت له ساڵى 2021دا جیهان ناڕه‌زایه‌تى جه‌ماوه‌رى زۆر به‌خۆیه‌وه ببینێت به‌هۆى ئه‌وه‌ى به‌ربه‌سته‌كانى گواستنه‌وه و جوڵه و داخستنى شوێنه گشتییه‌كان تا ڕاده‌یه‌كى زۆر نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه دۆخى ئاسایى جاران، ژماره‌ى بێكاران ڕوو له‌زیادبوونه.\n10-پێده‌چێت له ساڵى 2021دا هه‌ندێك وڵات سنوره‌كانى به‌رانبه‌ر به كۆچبه‌ران دابخات به تایبه‌ت ئه‌و وڵاتانه‌ى له‌ڕوى ئابوورییه‌وه توشى قه‌یرانى گه‌وره‌بوونه.\n11-پێده‌چێت له ساڵى 2021دا ئاسیا ببێت به گۆڕه‌پانى ململانێى جیۆستراتیجى، به‌تایبه‌تى له نێوان واشنتۆن و په‌كینه‌وه.\n1- Austin Bodetti. (2021). China’s Vaccine Diplomacy in the Middle East. The Diplomat. January 16. Retrieved from https://thediplomat.com/2021/01/chinas-vaccine-diplomacy-in-the-middle-east/ Accessed January 16, 2021).\n2-"إس غلوبال": 10 قضايا ستحتل جدول الأعمال الدولي في 2021- عربي.\n3- Climate Change: The Biden-Harris plan to create union jobs by tackling the climate crisis. (2020) Biden-Harris Transition. 14 July. Retrieved from https://buildbackbetter.gov/priorities/climate-change/ (Accessed January 13, 2021).\n5- Himanshu Singh. (2020). Pandemic fuels global ‘debt tsunami’. 19 November. Retrieved from https://www.ft.com/content/18527e0c-6f02-4c70-93cb-c26c3680c8ad (Accessed January 10, 2021).\n7- NIMA ELMI. (2020). Is Big Tech Setting Africa Back?. FP. 11 November. Retrieved from https://foreignpolicy.com/2020/11/11/is-big-tech-setting-africa-back/ (Accessed January 13, 2021).\n9- How the End Sars protests have changed Nigeria forever. BBC News. 23 October 2020. Retrieved from https://www.bbc.com/news/world-africa-54662986 (Accessed January 11, 2021).\n11- فورين بووليسي. (2021). العالم بعد فيروس كورونا كما يراه 12 من كبار المفكرين. نون بووست. 4 يناير.


كوردیو - لە مانگی (9) موچەی فەرمانبەران بەبێ پاشكەوت لە سیستەمی نوێ مووچە دابەش دەكرێت\nلە مانگی (9) موچەی فەرمانبەران بەبێ پاشكەوت لە سیستەمی نوێ مووچە دابەش دەكرێت\nهەینی, 11 ئاب 2017 15:18\nگۆڕانكاری لەموچەی فەرمانبەرانی هەرێم دەكرێت و وادەیەكی نوێی بۆ دابەشكردنی موچەكانیان بەبێ پاشەكەوت و بەسیستمێكی نوێ موچە ئاشكرا دەكرێت.\nبەپێی زانیارییەكان، كە لە وەزارەتی دارایی دەستكەوتووە ، بڕیاروایە لە مانگی (9) و لەمساڵدا دەستكاری پاشەكەوتی موچە دەكرێت و سیستمەكە لادەبرێت، حكومەتیش بە سیستمێكی نوێ موچە دابەشدەكات بەبێ ئەوەی پاشەكەوتی لێ بكرێت، هەروەها بەپێچەوانەی ساڵی رابردوو، هیچ موچەیەكی ئەمساڵ بۆ ساڵی داهاتوو هەڵناگیرێت.\nهەر بەپێی ئەو زانیاییانە، ئامادەكاریەكانی دەستكاریكردنی موچەی فەرمانبەران گەیشتۆتە قۆناغی كۆتایی و پارەی پێویستیش بۆ ئەو مەبەستە تەرخاندەكرێت، موچەی مانگی تەمموزی ئەمساڵیش بەدەستكاریكراوی دەدرێتە فەرمانبەران، كە لە مانگی (9) دابەش دەكرێت.\nبەپێی زانیاریەكانی كوردیو سیستەمی نوێ مووچە تەواو جیاوازە لە سیستەمی ئێستای مووچە، كە ئێستا خراوەتە چوارچێوەی پاشكەوتی مووچە، كە تێیدا فەرمانبەر بەشێوەیەكی گشتی (%30 بۆ %50) مووچەكە وەردەگرێت، بڕیاروایە بەپێ سیستەمی دابەشكردنی مووچە بەپێ پرۆژەی بایۆمەتری تەنها مووچەی بنەرەتی و دەرماڵەی خێزان و منداڵ و دەرماڵەی بڕوانامە، لە خۆ بگرێت كە دەكاتە لە (%70) كۆی گشتی مووچەی پێشوتری فەرمانبەران.\nزانیاریەكانیان لە وەزارەتی دارایی ئاماژە بەوە دەدەن كە فەرمانبەرانی ئەو وەزارەتانەی كە هیچ رێژەی دەرماڵەیەكیان نییە ، زیاتر لە هەموو فەرمانبەرانی وەزارەتەكانی تر سودمەند دەبن لە رێژەی وەرگرتنی بڕە پارەی مووچەكانیان، بەپێچەوانەی ئەو فەرمانبەرانەی كە رێژەی دەرماڵەیان زۆر بەرز بووە، كە هەندێ فەرمانبەر لە وەزارەتەكان بە رێژەی (%200) دەرماڵەیان بۆ خەرجكراوە، ئەوانە تا ئاستێكی كەم سودمەند دەبن.\nپەیرەوكردنی ئەو سیستەمە تازەیەی مووچە تەنها بۆ ئەوەیە كە حكومەت ئیتر بەپێ یاسا دەیەوێت قەرزاری فەرمانبەر نەبێت، ئەمەش بە نەهێشتنی دەرماڵە جیاوازەكانی فەرمانبەران و هەمەیش رزگاری دەبێت لە سیستەمی پاشەكەوتی مووچە.\nجێی ئاماژەیە لەرۆژانی رابردوودا سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایگەیاند: دوو مانگی تر موچەی فەرمانبەرانی هەرێم بەسیستمێكی نوێ دابەشدەكرێت.\n56538 جار بینراوە\nته‌قینه‌وه‌یه‌ك له چه‌مچه‌ماڵ ڕوویدا


وەزیری ناوخۆی تورکیا: کوشتنی خێزانە کوردەکەی کۆنیا کێشەی دوژمنایەتی بووە – لڤین پرێس\nوەزیرى ناوخۆى توركیا رایگەیاند، کوشتنی خێزانە کوردەکەی شاری کۆنیا بەهۆی دوژمنایەتییەکەوە رویداوە و هیچ پەیوەندییەكى بە پرسى كورد- توركەوە نییە.\nسولەیمان سۆیلو رایگەیاند: رووداوی کوستنی حەوت ئەندامی خێزانێکی کورد لە کۆنیا هیچ پەیوەندییەكى بە پرسى كورد-توركەوە نییە، دوژمنایەتییه‌كی نزیكەى 11 ساڵه‌یه، هاوڕێیانمان لە نزیكترین كاتدا دەتوانن دەستگیریان بكەن، بۆ ئەو مەبەستەش هێزە ئەمنییەکانمان کەوتونەتەخۆ و بەم نزیکانە رادەستی یاسا دەکرێن.\nوەزیری ناوخۆی تورکیا وتیشی: هەر هێرشێك له‌پێناو نه‌هێشتنی یەكێتیى ئەم وڵاتەدا ئه‌نجامبدرێت، یەكبوون و پێكەوەبوونمان زۆر زیاتر ده‌كات، ئەو هەڵسەنگاندنانەى لەسەر بنەماى نەژاد ده‌كرێن، بریتیین له قۆرخكاریی، ئیستیفزاز و عه‌قڵیه‌تێكن لە دژى یەكێتىی تورکیا”.\nئەوەش دوای ئەوە هات کە ئێوارەی دوینێ گروپێکی زۆری تورک هێرشیان کردە سەر خێزانێکی کورد لە شاری کۆنیا لە تورکیا بە هۆیەوە حەوت ئەندامی خێزانەکە کوژران کە ژن و منداڵ لەناو کوژراوەکاندا هەیە و دواتریش ماڵەکەیان سووتاند.\nئەو خیزانە کوردە ماوەی ٢٠ ساڵە لەو شارەدا نیشتەجین، ئەو کەسانەی کوژراون بە ناوەکانی (یاشار دەدەئۆغوڵڵاری، باڕش دەدەئۆغوڵڵاری، سەرپیل دەدەئۆغوڵڵاری، سێراپ دەدەئۆغوڵڵاری، ئیپەک دەدەئۆغوڵڵاری، مەتین دەدەئۆغوڵڵاری و سیبەل دەدەئۆغوڵڵاری) بوون.


دوێنێ زوو بوو، سبەی درەنگە و ئەمڕۆ كاتییەتی\n2016-10-03 [11:50 AM]\nسەرۆک بارزانی یەکێکە لەو سەرکردە و سیاسەتمەدارانەی لە دیاریکردنی کاتی گەمەکاندا زۆر وریا و بە دیقەتە.\nبۆ ھەر گەمەیەکیش دەزانێ دوێنێ زوو بووە و سبەی درەنگ و ئەمڕۆ کاتییەتی.\nنەچووە بەغدا تا ئەو کاتەی ھەموو پێداویستی و مەرجەکانی ساز بوو. چەند ساڵێک لەناو کەشێکی زۆر ئاڵۆز و گەرمی پڕ ململانێ و پیلان دانان بۆ تێکدانی پەیوەندییەکانی نێوانی ھەولێر و بەغدا، بە ئارامی نەخشەیەک ئامادەکرا، بۆیە بە کورتترین ماوە و لە یەک رۆژدا لێکتێگەیشتن و رێککەوتن لەبارەی کێشە ھەڵپەسێراوەکانەوە لەسەر ئاستی رەسمی و لەنێوانی پێکھاتەی سیاسی ھەرێمی کوردستان و ھاوپەیمانێتی شیعەدا ھاتە ئاراوە. بەرەیەکی عێراقی - کوردستانیی لە ماوەی دوو ساڵی رابردوودا یان زیاتردا، سەرقاڵی سازکردنی مێزی گەمەی سیاسی بوو بەو جۆرە کە خۆی نەخشەی بۆ ئەنجامەکانی کێشا بوو. پێشی وابوو بە جۆرێک گەمەکەی ئامادە کردووە و سپۆنسەرەکەیشی ھێندە بەھێزە لە گەمەی ئیقلیمی و نێودەوڵەتیدا، کە بردنەوە مسۆگەرە و فەشەل مەحاڵە. بەرەی بەرامبەر ھەندێ ھێڵی میدانی گەمەکەیشیان بۆ چۆڵ کردبوون تا سەرکەوتنی لاوەکی تۆمار بکەن. بەو سەرکەوتنە لاوەکییانە ھێندە شاگەشکە و مەغرور و بێ منەت بوون. ئاگایان لەوە نەبوو کە ئەو سەرکەوتنە لاوەکییانە ھەموو کارتەکانی دەستیان و پەیوەندی نێوانیانی ئاشکرا کردووە و شکاندنیان ئاسانتر بووە. ئا لەو تەوقیتەدا بوو کە سەرۆک بارزانی بە سەرکردایەتی وەفدێکی کوردستانی چوو بۆ بەغدا. عەبادی و ھاوپەیمانێتی شیعە پێشوازی شایستەیان لێ کردن و بە ژمارەیەک کۆبوونەوەی مەکووکیی گەیشتنە لێکتێگەیشتن و رێککەوتن. ئەو بەرەیە سێ کارتی سەرەکی بە پێشگری (نە) لەسەر مێزەکەی ئامادە کردبوو\n: ١- موسڵ ئازاد نەکرێ و داعش کۆتایی نەیەت، چونکە بوونی داعش زەوینەی لەبارە بۆ دەستێوەردان لە کاروباری سووریا و عێراق و ناوچەکە. ھەروەھا رێ لە گۆڕانکارییەکانی پارسەنگی ھێز و جیۆپۆلیتیکی ناوچەکە دەگرێ یان دوای دەخات\n٢- :حکومەتی عەبادی نەمێنێ و مالیکی بگەڕێتەوە دەسەڵات.\n٣- :حکومەتی ھەرێم شکست بخوات و پارتی بخرێتە دەرەوەی بازنەی دەسەڵات و بارزانی نەتوانێ ستراتیژی گەیشتن بە سەربەخۆیی کوردستان بە دی بھێنێ. ئەم کارتانە ھێندە زیرەکانە ئامادەنەکرابوون بۆ گەمەکە کە نەتوانرێ تێکەڵ و پێکەڵ بکرێن. گەمەکەرە عێراقی و کوردستانییەکانیش ئەو گەمەکەرە زیرەک و لێھاتووانە نەبوون کە بزانن لەم گەمەیەدا سەرکەوتووبن.\nسپۆنسەرەکەیشیان ئەو ھێزە نەماوە کە بتوانێ لە کاتێکدا بارودۆخی نێوخۆی پڕاو پڕ بێ لە قەیرانی ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتی، لە سووریا و یەمەن و فەلەستین و لووبنان و عێراقیشدا سەرکردایەتی گەمەیەک بکات لەگەڵ زلھێزانی جیھان و بەرەی ئیقلیمی. بۆیە کۆبوونەوەکانی سەرۆک بارزانی و وەفدە کوردستانییە یاوەرەکەی لەگەڵ عەبادی و ھاوپەیمانێتی شیعە و گەیشتن بە لێکتێگەیشتن و رێککەوتن کە ئەمریکا و ھاوپەیمانانی نێودەوڵەتی و ناوچەکە پشتیوانی خۆیان بۆ راگەیاندن، نەک ھەر کارتەکانی لێ تێکەڵ پێکەڵ کردن، بەڵکو مێزەکەیشی بەسەریاندا قڵپ کردەوە. رێککەوتنی نێوان بەغدا و ھەولێر دەستکەوتی بنەڕەتی ھاوبەش و جیاجیای بۆ ھەردوولا ھەیە.\nھەردوولا لە شەڕی داعش و ئاوەدانکردنەوە و وەگەڕخستنەوەی خولی ئابووری و گەشەکردن پشتیوانی زۆرتری نێودەوڵەتی و ھەرێمایەتییان مسۆگەر کرد. بۆ عێراق، ھاوپەیمانێتی بەشدارانی پرۆسەی ئازادکردنی موسڵ و کۆتاییھاتنی داعش و ئەنجامە ئیداری و سیاسییەکانی دوای ئازادکردنی موسڵ رێکخرا. ئەمەیش دەروازەیە بۆ کۆتاییھاتنی داعش لە سووریاشدا. کۆتاییھاتنی داعش واتە گۆڕینی پارسەنگی ھێز و سەرلەنوێ داڕشتنەوەی لە رۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا. حکومەتەکەی عەبادی و یەکگرتوویی ھاوپەیمانێتی شیعە لە عێراقدا مسۆگەر کرد. واتە ھەوڵەکانی کودەتا و گەڕانەوە بۆ دەسەڵاتی دیکتاتۆریی و ملھوڕیی مالیکی و ھاوکوفەکانی لەناوبرد. بۆ کوردستانیش، رزگاربوون لە داعش و کۆتاییھاتنی ئەم شەڕە قورس و گرانەی لەسەر گیانی رۆڵەکانی کوردستان و توانا ئابوورییەکانی ھەرێمی کوردستان مسۆگەر کرد. ئەگەری ھەر شەڕێکی دیکەی بەرامبەر بە ھەرێمی کوردستان بەناوی حەشدی شەعبییەوە دوورخستەوە. شێوازی ئیداری و سیاسی موسڵ و ناوچە رزگارکراوەکانی لە دوای داعش داڕشت. بەڕە لەژێر پێی ھاوسەنگەرەکانی مالیکی دەرھێنرا و چارەسەرکردنی کێشە پەیوەندارەکان بە کەیسی نەوت و بوودجە و دەسەڵات و سەروەرییەوە خرایە سەر راستە رێ. بە گفتوگۆ و دانوستانی دۆستانە کوردستان بڕیار لە چارەنووسی خۆی دەدا، لەسەر بنەمای ئەوەی کە دوای سەربەخۆیی کوردستان، ھەر یەکە لە عێراق و کوردستان دوو دراوسێی باش و قووڵایی ستراتیژی یەکتر دەبن.


وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ڕۆژی چوارشه‌ممه هۆشـداری دا، که له کاتێـک هه‌وڵی گه‌یشـتن به ڕێـکه‌وتنێـکی ناوکی و هه‌روه‌ها باشترکردنی په‌یوه‌ندیـیه‌کانی له‌گه‌ڵ ئێران ده‌دات، به‌ڵام به‌رده‌وام ده‌بێت له گوشـاره‌کانی بۆ سه‌ر ئێران له بواری مافه‌کانی مرۆڤ و بۆ دابینکردنی مافی ئێرانیـیه‌کان که ده‌سـتیان به ئنته‌رنێت و تۆڕه‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تی له ئاسـتی جیهان ڕابگات، هه‌روه‌ک ڕێبه‌ره‌کان ده‌سـتیان پـێ ڕاده‌گات.\nڕاوێژکاری ئاسایشی نیشـتیمانی ئه‌مه‌ریکا سوزن ڕایس ده‌شڵێت ئێران ده‌بێت ڕێگه‌ی ڕاپـۆرت نووسی تایبه‌تی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له بواری مافه‌کانی مرۆڤ له ئێران بدات و واشنتن به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ دابینکردنی ئازادی ڕاده‌ربڕین له ئێران.\nخانم ڕایس له کۆنفرانسێـک که له لایه‌ن گروپـێـک به ناوی Human Rights First ڕێـکخرابوو ئه‌م قسانه‌ی کرد.\nبۆ شیکردنه‌وه‌ی ئه‌م قسانه و مه‌ترسـیه‌کان هه‌ن که بۆی هه‌یه بۆ گه‌یشـتن به ڕێـکه‌وتنێـکی ناوکی، له‌وانه مه‌سه‌له‌ی مافی مرۆڤ و پـێشـێـلکاریـیه‌کانی له ئێران بخرێنه په‌راوێز، موعته‌به‌ر شیروانی له به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا مێزگردێـکی بۆ ئه‌م به‌ڕێزانه به‌ڕێوه‌برد.\nئاره‌ش سـاڵح، لێـکۆڵه‌ر و خوێندکار له زانکۆی نیویۆرک سته‌یت.\nشه‌ریف بێهروز، نوێنه‌ری حزبی دیموکراتی کوردسـتانی ئێران له ئه‌مه‌ریکا و که‌نه‌دا.


لە دایک بوونی چاڕلی چاپڵین: پێداچوونەوەی "دیکتاتۆری گەورە"\nمی 14, 2022 4\nوەرگێڕان لە فارسیوە: هیوا ئەمانی\nمانگی پێشوو، ١٦ ئاوریل، سەد و سی و سێیەمین ساڵڕۆژی لە دایک بوونی یەکێک لە گەورەترین ئەکترەکانی مێژووی سەردەم، چاڕلی چاپڵین بوو. ژیانی پیشەیی چاپڵین زیاتر لە ٧٥ ساڵ دەگرێتەوە کە لە سەردەمی مناڵیەوە لە سەردەمی ویکتۆریا تا کۆتایەکانی دەیەی١٩٧٠یە.\nچاپڵین لە سەردەمی سینەمای بێدەنگەوەتاکوو سینەمای دەنگدار، کۆمەڵیک کەسایەتی لەبیر نەکراوی وەکوو “گەڕۆڵ (ولگرد)”ی خوڵقاند کە کاریگەری بەرچاویان بەسەر سینەمای ئەمڕۆە هەیە. وا وێدەچی لەم سەردەمە پڕ ئاژاوە سیاسیەی ئێستا دا، گرینگی پێدان بە چاپڵین بە پێداچوونە بە یەکێک لە کاریگەرترین بەرهەمەکانی کە ئەمڕۆکانەش بە شێوەیەکی ئاشکرا بابەتێتی هەیە، گونجاوە. دیکتاتۆری گەورە، فیلمێکە کە تیایدا گاڵتە بە ئادۆڵف هیتلێر دەکرێ، کاتێک کە ٨٢ ساڵ لەوەپێش چووە سەر پەردەی سینەما، بەرهەمێکی بەهێز بوو. بەداخەوە ئەمڕۆکانەش، لە ساڵی ٢٠٢٢، کۆمەڵگای مرۆڤایەتی بەدەست کێشە گەلێکەوە دەناڵێنێ کە ئەو فیلمە دەیهەویست ئێمە وانەی لێوە فێر ببین.\nدیکتاتۆری گەورە درامێکی کۆمێدیە لە نووسین، دەرهێنەری، ئامادەکردن و ڕۆڵگێڕانی چاڕڵی چاپڵین. ئەم فیلمە یەکەمین فیلمی درێژ و کامڵی چاپڵینە. چیرۆکی فیلمەکە سەبارەت بە سەربازێکی یەهودیە کە لە جەنگی جیهانی یەکەم دا بۆ هێزەکانی ناوەند (ئیمپراتوری ئاڵمان، ئوتریش-مەجارستان، ئیمپراتوری عوسمانی و پاشای بوڵغارستان) شەڕ دەکا وبریندار دەبێ و دواتر تووشی لەبیر چوونەوە دەبێ.\nئەو بۆ ماوەی بیست ساڵ لە نەخوشخانە دەمێنێتەوە و نازانێ کە دوای تەواو بوونی شەڕ، لەو لایەنەی کە شەڕی بۆ دەکرد، ڕژیمێکی فاشیستی لە ژێڕ ڕێبەرایەتی ئادنوید هاینکڵ (هەر بە ڕۆڵگێڕانی چاپڵین) دەسەڵاتی بەدەستەوە گرتووە. ئەم کۆنە سەربازە هەوڵ دەدا کە لە وڵاتی خۆی “تۆماینیا” ژیانی ئاسایی خۆی وەکوو سەرتاشێك لە شوێنی نیشتەجێبوونی پێشووی دەست پێبکاتەوە، بەڵام بە زەبر و زەنگ پێی ڕادەگەیەنن کە هەرکەسێک کە ئاریایی (نیژادی تەواوەن سپی) نەبێ، شارۆمەندی دەرەجەدوون، کە لە سەردەمی ڕژیمی فاشیستی تازەدا مافگەلێکی کەمیان هەیە، بگرە هەر مافیشیان نیە.\nئەم فیلمە زۆر ڕاشکاوانە ئادۆڵف هیتلێر و حیزبی نازیکە لەساڵەکانی ١٩٣٠ و ١٩٤٠ لە ئاڵمان دەسەلاتیان بەدەستەوە بوو، دەکاتە ئامانج. بەر لەمە لە فیلم گەلێکی وەکYou Nazty Spy دروستکراوی تێری ستۆگێس و لە فیلمێکی ئاڵمانیدا بە ناوی The Testament of Dr. Mabuseدروستکراوی فریتز لانگ. هەندێک باسی هیتلێریان تیدا هەبوو، بەڵام بەو حاڵەشەوە فیلمی درێژی چاپڵی لە سینەماکانی ئامریکا و هەموو جیهان هەڵڵایەکی زۆری نایەوە.\nلەو سەردەمەدا لەوانەیە چاپڵین بە یەکێک لە ئەستێرە ناسراوەکانی سینەما لە هەموو جیهان دابندرایە، زۆر بەهێز بوو و پارەیەکی زۆری خۆشی بۆ دروست کردنی ئەو فیلمە خەرج کرد. بەڵام بۆ تێگەیشتن لە گرینگی دیکتاتۆری گەورە، ناسینی کار و سیاسەتی پیاوێک کە خوڵقێنەری بوو زۆر گرینگە.\nچاپڵین پیاوێک بوو کە سەردەمی منداڵی پڕ بوو لە هەژاری و خەبات. ئەو کە تەنیا هەشت ساڵ تەمەنی بوو هاتووچۆی ماڵەکانی لەندەنی دەکرد و ماڵە شاگردی دەکرد. کارگاکان شوێنێک بوون کە ئەو کەسانەی توانایی بەڕێوەبردنی ژیانی خۆیان نەبوو دەنێردرانە ئەوێ و لەوێ لە ژێر باری قورسی سەرکووتدا کار و ژیانیان دەکرد. چاپڵین لە سەردەمێکدا کە تازەلاو بوو، چووە ناو دنیای شانۆ و بازەرگانی شانۆوە. ئەمە وای کرد کە دواتر ژیانی ڕووبکاتە ناوبانگ، سەروەت و دواتر هەنگامە.\nچاپڵین لە سەرەتاکانی بەناوبانگ بوونی خۆی لە سینەما، کەسایەتی بەناوبانگی گەڕۆڵی دروست کرد و گەشەی پێدا. ئەم کەسایەتیە وێنای کەسێکی کرێکار بوو کە هەوڵی دەدا بە شێوەیەک” خەونی ئامریکایی” وەدینەهاتوو وەدەست بێنێ. گەڕۆڵ، پیاوێکی فەقیر و کرێکار بوو کە زۆر جار لەگەڵ خاوەنانی دەسەڵات کە بەدوای سەرکووت و زەبر و زەنگی خەڵکانی فقیر و هەژارەوە بوون، دەستەو یەخە دەبوو.\nئەم بابەتە لەوانەیە بەرچاوترین بابەتی فیلمی کۆمێدی بێدەنگی “سەردەمی تازە” بێ کە لەساڵی ١٩٣٦ بەرهەمی هێناوە. لە “سەردەمی تازە”داکەسایەتی گەڕۆڵی چاپڵین کرێکارێکی کارخانەیە کە لە خەتی بەرهەم هێناندا کار دەکا و ناتوانێ بحەسێتەوە. ئەو کە لەسەردەمی داتەپینی گەورەدا ژیان بەسەر دەبا، لە دڵەتەپەی بەردەوامی کار لە کارخانەیەک کە کاتی حەسانەوەی یەکجار کەمە و لە ژێر فشارێکی یەکجار قورسی بەردەوامی کاردایە، لە کۆتایی دا تووشی داڕوخانێک دەبێ کە دەبێتە هۆی بێکار بوونی. بەم هۆیەوە هەوڵ دەدا کە ڕێگای خۆی لە ڕێگای کاری جیاواز، تەنانەت خۆپیشاندان و مانگرتنی کرێکاریەوە بدۆزێتەوە.ئەمانە هەمووی ئاکامێکیان نابێ، بەڵام ئەو بە داهاتوویەکی نادڵنیاوە بەڵام ئومێدبەخشەوە هێشتاش درێژە بە خەبات دەدا. ئەم فیلمە بەشێک بوو لە ژیان و چاپڵین باسی لە نەهامەتیەکی گەورەی کرێکاران دەکرد کە لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەم دا هێزی کاریان لە لایەن سیستەمی سەرمایەداری پیشەسازی ڕوو لە گەشە دەچەوسێندرێتەوە.\nکەواتە جێی سەرسوڕمان نیە کە ناوبانگی بەردەوامی و مەیلی چەپ، ئەوی کردبووە نیشانی نوکی هێرشی کەسانێك لە ئامریکا کە برەویان بە دروشمە دژە کۆمۆنیستی و دژە چەپەکان دەدا. دیکتاتۆری گەورە، ڕەخنەی چاپڵین لە چەوساندنەوە و زوڵمی گەیاندە ئاستی جیهانی.\nکەسایەتی هاینکڵ زۆر بە ئاشکرا دروستکراوێکە لە ئادۆڵف هیتلێر. باقی کەسایەتیەکانی فیلمەکە نمونەگەلێکن لە ئەفسەرە پلە بەرزەکانی ڕژیمەکەی هیتلێر. کەسایەتی بێنزینۆ ناپالۆنی وێنای دیکتاتۆری فاشیستی ئیتالیایی بێنیتۆ مۆسۆلۆنیە. لە تەواوی ئەو فیلمە کۆمێدیەدا کارگەلێکی زۆر گەمژانە و خراپ بوونیان هەیە، بەڵام تەنزی ڕاستەقینەی فیلمەکە لە پێکەنیناوی بوونی فاشیزم و زوڵم دایە. دیکتاتۆری گەورە تەنزێکی کامڵ بەرهەم دێنی بە بێ ئەوەی ئەو مەترسیەی کە پیاوانێکی وەکوو هاینکڵ بۆ جیهانی بەدیاری دێنن بچووک نیشان بدا.\nیەهودیەکانی تۆماینا وێنەی مەڕی قوربانین بۆ سەرۆک و ناتوانن خۆراک و سەرچاوەی بەردەوام بەرهەم بێنن. تەماع و قین و توڕەی بەسەرهاینکڵ دازاڵە. کەسایەتی سەرتاشی چاپڵین (گەڕۆڵ) وێنەی مرۆڤێکی ڕۆژانەیە کە هەوڵ دەدا ئەو دنیایەی کە لێی دەرکراوە، مانا بکاتەوە. ئەو لەگەڵ کەسایەتیگەلێک بەرەوڕوو دەبێ کە بە شێوەی خۆیان هەوڵ بۆ بەرخودان دەدەن.\nئەم جۆرە هێزە دەرونیە لەلایەن هاناوە (بە ڕۆلگێڕانی پائۆلێت ئەکتەری یەهودی)، نەمایش دەدرێ. هانا ڕوحیەیەکی ئاگرینی هەیە کە بە شێوەی فیزیکی فاشیستەکان لە کۆڵانە یەهودیەکان، جێگایەک کە ئەو لە نزیک سەرتاش دەژی، وەترس دێنێ. لە رواڵەتدا، کەسایەتی ئەو دەکرێ زۆر ساکار وەکوو کەسێک کە حەز لە سەرتاش دەکا ببیندرێ. بەڵام ئەو زۆر لەوە زیاترە. ئەو ژنێکە کە لەگەڵ ئەوەی لە هەژاریدا ژیان بەسەر دەبا بەڵام خۆی خۆشبەخت دەبینێ چونکوو بە هۆی دراوسێکانیەوە هێشتاش ویستی خەباتی هەیە، خەبات بە دژی زوڵم و نابەرابەریەک کە خۆی بە چاو دەیبینێ.\nپانێڵی کۆتایی زۆر کاریگەرە، کاتێک سەرتاش خەریکی وتاربێژیە -وتارێک کە ئێستاکە بە یەکێک لە بەناوبانگترین وتارەکانی مێژووی سینەما دادەندرێ- زۆرترین کاریگەری لەسەر هانا دادەنێ، چونکوو ئەو لەگەڵ ئەوەی جیهان تووشی شەڕ بووە بەڵام سەیری ئاسمان دەکا. و هیوادارە بەوەی کە دەتوانێ بیکا.\nو چ وتارێکی کۆتایی بەهێزە. سەرتاش کە بە هەڵە لە جێی هینکڵ دادەندرێ، ناچار بە وتاربێژی دەبێ. کاتێک کە ئەو لەبەرامبەر میکرۆفۆن رادەوەستێ، کەسایەتیە هەمیشە نەرمەکەی دەنگی خۆی دەدۆزێتەوە و جەماوەر کۆدەکاتەوە. تەواوی وتارەکە بێ وێنەیە، بەڵام هەندێک قسەی لەبیر نەکراوی تێدایە کە بەستە بە کاتی پێشکەش کردنیان زۆرتر لەبەرچاون، وەکوو “من دەمهەوێ یارمەتی هەمووان بدەم. یەهودی، ئەوانەی یەهودی نین، ڕەش پێستەکان، سپی پێستەکان، هەموومان دەمانەوێ یارمەتی یەکدی بدەین.” ئاگادار بن، ئەم فیلمێکی سینەمایی گرینگە کە لە دەیەی ١٩٤٠دا دروست کراوە، سەردەمێکی دژە یەهودیەت بێداد دەکا و جیم کرۆ لە ئامریکا سڵامەت و بێ کێشە ژیان بەسەر دەبا.\nجێگای سەرسوڕمان نیە کە جی. ئێدگار هوور، سەرۆکی بەڕێوەبەرایەتی لێکۆڵینەوەی فێدراڵ (ئێف بی ئای) لە ناوەڕاستەکانی دەیەی ١٩٤٠ چارلی چاپڵین بە ئاشکرا لە لیستی ڕەشی داواکراوان دادەنێ. ڕاپۆڕتەکان باس لەوە دەکەن کە ئێف بی ئای چاپڵینی بە “بۆلشویکی ساڵۆنی” ناودێر کردووە و باوەڕمەندە بەوەی کە ئەو هەواداری کۆمۆنیستەکانە. هوور لە بنەچەکی باب و باپیرانی چاپڵینبە دژی چاپڵین کەڵکی وەرگرت تاکوو کەمپەینێکی گشتی بۆ ناوزڕاندنی پیشەیی و کەسێتی چاپڵین وەڕێ بخا. چاپڵین بە هۆی دروست کردنی تۆمەتی هەڵبەستراوە لە چوون بۆ ئامریکا خۆی بوارد. ئەو دواتر بەیاننامەیەکی بڵاو کردەوە و ئەوگروپە دواکەوتووانەی مەحکوم کرد کە کەشی ناسالم دروست دەکەن بۆ ئەوەی کەسانی ئازادیخواز تووشی ئازار و ئەزیەت بن.\nچاپڵین هەر بەو هۆیەوە لە گەڕانەوە بۆ ئامریکا خۆی بوارد و باقی ڕۆژەکانی تەمەنی لە سوئیس ژیا و هەر لەوێش درێژەی بە دروست کردنی فیلم دا. کاتی زۆر ویست تاکوو ئاڵوگۆڕی سیاسی پێش بێ و کاری چاپڵین بۆ جارێکیتر لە ئامریکا لە ئاستێکی جەماوەریدا ڕێزی لێ بگیرێ. لە ساڵی ٢٠٢٢ دا، کۆمەڵگای ئێمە پێویستی زۆری بەو دەرسانە هەیە کە چاپڵین لە کارەکانی دا بە تایبەت دیکتاتۆری گەورە دەیهەویست فێری ئێمەی بکا.\nبڕیارنامەی ٨ی مارس ڕۆژی جیهانیی ژن لە سەقز\nkomalah مارس 8, 2022 مارس 8, 2022


جێگری سەرۆكی لیژنەی پەروەردە: مووچەی مامۆستایان دابیننەكرێت نابێت خوێندن دەستپێبکاتەوە - SNN\nHome›کوردستان›جێگری سەرۆكی لیژنەی پەروەردە: مووچەی مامۆستایان دابیننەكرێت نابێت خوێندن دەستپێبکاتەوە\nجێگری سەرۆكی لیژنەی پەروەردە لە پەرلەمانی كوردستان ئاماژە بەوە دەكات بە ڕەوای نابینم مووچەی مامۆستایان دابیننەكرێت و داوای ئەوەیان لێبكرێت دەست بەپرۆسەی خوێندن بكەنەوە، لە كاتێكدا باروگوزەرانی مامۆستایان و فەرمانبەران زۆر خراپە بۆیە هەتا مووچەی مامۆستایان دابیننەكرێت بایكۆت بەردەوام دەبێت و خوێندن دەستپێناكاتەوە.\nموسلیم عەبدوڵا، جێگری سەرۆكی لیژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵا لە پەرلەمانی كوردستان بە SNNی راگەیاند: ئەوەی ئێستا وەزارەتی پەروەردە و وەزارەتی خوێندنی باڵا باسی لێوە دەكەن كە ڤایرۆسی كۆرۆنا هۆكارە بۆ ئەوەی كە نەتواندرێت پرۆسەی خوێندن دەستپێنەكاتەوە، بەڵام لەڕاستیدا لە پاڵ مەترسی كۆرۆنا نەبوونی مووچە و خراپی باری گوزەرانی مامۆستایان و فەرمانبەران هۆكاری سەرەكییە و ئەمەشمان بە بەرپرسانی هەردوو وەزارەت ڕاگەیاندووە كە دەبێت لە خەمی مووچەی مامۆستایاندا بن پێش ئەوەی لە خەمی دەستپێكردنەوەی پرۆسەی خوێندندابن.\nئاماژەی بەوەشكرد: ئەوەی من بۆخۆم لەسەری پێداگرم بۆ دەستپێكردنەوەی پرۆسەی خوێندن دابینكردنی شایستە داراییەكانی مامۆستایانە، چونكە خوێندن لە ناو كەمپەس لەدەرەوەی كەمپەس و بە ئۆنلاین و ئەلیكترۆنیش ئەگەر مامۆستا مووچەی بۆ دابیننەكرێت بە ڕەوای نابینم داوای هیچ ئەركێكی لێبكرێت و پابەند بكرێت بە دەوامكردنەوە.\nجێگری سەرۆكی لیژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵا لە پەرلەمانی كوردستان ئەوەشی خستەڕوو، كاتێك مامۆستایان باری گوزەرانیان تەواو خراپە و مافەكانیان زەوتكراوە ئەمە جێگەی نیگەرانی ئێمەیە پێمان وایە دەبێت حكومەت لە قۆناغی یەكەمدا بیر لە دابینكردنی مووچە بكاتەوە تا ئەوەندە بیر لە دەستپێكردنەوەی خوێندن بكاتەوە، چونكە ئەگەر مووچەی مامۆستایان دابیننەكرێت بە دڵنیاییەوە بایكۆت بەردەوام دەبێت و پرۆسەی خوێندنیش بە ئاراستە تەندروستەكەی دەستپێناكاتەوە.


کوردیپێدیا - 20-08-2017\n📅 20-08-2017 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکۆنگرەی پێکەوەژیانی ھاووڵاتیانی ناوچە جێناکۆکەکان ئه‌نجامده‌درێت\n- بەڕێوبەری گشتیی فەرمانگەی هەولێرهەولێری کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان و ڕاپرسی لە هەولێر، کردنەوەی 53 بنکەی تۆماری دەنگدەرانی لە سنوری ئەو پارێزگایە ڕاگەیاند و داواش دەکات، کە هاوڵاتیان سەردانی بنکەکانی تۆماری دەنگدەران بکەن بۆ ئەوەی ناوی خۆیان تۆمار بکەن.\n- ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتی شەنگال، پرۆژەی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتی ئێزدیخان-ی ڕاگەیاند و جەختدەکاتەوە، کە داواکاریی کۆمەڵگای ئێزدی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتییە و ئەو داواکارییە ئەوەندە بۆیان گرنگە، کە بە هیچ شێوەیەک دەستبەرداری نەبن.\n- شاندێکی پارتی دیموکراتی گەلان – هەدەپەهەدەپە و پارتی هەرێمە دیموکراتییەکان – دەبەپە کە بۆ سەردانیکردنی لایەنە سیاسییەکان لە هەرێمی کوردستانن، سەردانی یەکێتیان کرد. شاندەکەی هەدەپە و دەبەپە پێکهاتبوون لە ئیمام تاشجیەر پەرلەمانتاری هەدەپە و هاجەر ئۆزدەمیر جێگری هاوسەرۆکی بەدەپە و شیرین تونج جێگری هاوسەرۆکی دەبەپە و زانا ئۆنەر ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبەری دەبەپە و عابد ئیکە و موزەیەن گونەش هاوسەرۆکانی نوێنەرایەتی هەدەپە لە باشوری کوردستان، کە لەلایەن مەلا بەختیارمەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی یەکێتی و حاکم قادر ئەندامی مەکتەبی سیاسی و چەند بەرپرسێکی تری یەکێتییەوە پێشوازیان لێکرا.\n- تەڤگەری ئازادیی ئاشکرای دەکات کە کار بۆ یەکخستنی بەرەی نەخێر دەکەن، هاوکات ڕاشیدەگەیەنێت کە پرۆژەیەکیان هەیە بۆ خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی کە دەتوانێت چارەنووسی خەڵکی باشووری کوردستان بەرەو ئازادیی و سەربەخۆیی ببات.\n- ئێوارەی ئەمڕۆ لە شارۆچکەی شەقڵاوە لەدوای تەواوبوونی سیمینارێکی بەهار مەحمود ئەندامی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان لە فراکسیۆنی گۆڕان، لەلایەن چەند کەسێکەوە هێرشکرایە سەری و لێی درا.\n- لەرووداوێکی تەقەکردندا لەسنوری شارەدێی بازیان سەر بەپارێزگای سلێمانیسلێمانی، کەسێک کوژراو کەسێکی دیکەش برینداربوو.\n- درەنگانی شەوی ڕابردوو لە ناوچەی زەرگەی سەر بە خورماتووخورماتوو کە دەکەوێتە سنووری میحوەری خورماتوو، داعشداعش هێرشیان کردە سەر سەنگەرەکانی پێشمەرگەپێشمەرگە، بەڵام هەر زوو پێشمەرگەکان لێیان هاتنە دەست و هێرشەکەیان تێکشکاند.\n- بەپێی زانیاریی سەرچاوەکانی مافی مرۆڤ، لە درێژەی گوشاری ناوەندە ئەمنییەکانی ئێران بۆ سەر هاووڵاتیانی کورد لە شاری شنۆشنۆ، دوو لاوی دیکەی خەڵکی ئەو شارە دەستبەسەر کران.\n- نوێنەرانی پێکهاتە جیاوازەکانی کەرکوککەرکوک بەسەرپەرشتی سەلیم جبوری، سەرۆکی پەرلەمان، لەسەر پرۆژە یاسایەک بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک گەیشتنە رێککەوتن و بڕیاریشە سبەی 21-08-2017 لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەنگی لەسەر بدرێت.\n- ژمارەیەک لە پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستان ئەمڕۆ لە حەوشەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی کۆبوونەوە و داوایان کرد مەکتەبی سیاسی ئەو حزبە گرفتەکانیان بۆ چارەسەر بکات و جیاوازی لە نێوان پێشمەرگە دێرینەکان نەکات.\n- پێنج پێشمەرگە بەناوی هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەشداری خولێکی نیشانەشکێنیان کرد لە ئەڵمانیا و توانییان پلەی سێهەم بەدەستبهێنن لەنێو هێزی 58 وڵاتدا.\n- کۆنگرەی پێکەوەژیانی مێژوویی بۆ عەرەبە نیشتەجێبووەکانی ناوچە جێناکۆکەکان لەسلێمانی دەستیپێکرد و بڕیارە لە چەند پانێڵێکدا باس لە گرفتەکانی ئه و ناوچانە و چارەنووسی نیشتەجێبووانی بکرێت.\n- یوسف محەمەد، رایگەیاند، هێرشکردنە سەر بەهار مەحمود جێگری سەرۆکی لیژنەی یاسایی پەرلەمانی کوردستان هەوڵێکە بۆ شکاندنی شکۆی پەرلەمانتاران، لیژنەی ناوخۆ و ئاسایش و ئەنجومەنە خۆجێییەکانی پەرلەمانیش رادەسپێرین، چاودێریی لێکۆڵینەوە لەرووداوەکە بکەن.\n- چەند چەکدارێکی نەناسراو فەرهاد سەنگاوی دەڕفێنن و پاش لێدانی و سووکایەتی پێکردنی بە ماوەیەکی کورت ئازادی دەکەن.\n#هەولێر | #هەدەپە | #مەلا بەختیار | #سلێمانی | #خورماتوو | #داعش | #پێشمەرگە | #شنۆ | #کەرکوک |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی رۆژنیوز - 20-08-2017\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی خەندان - 20-08-2017\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی باسنیوز - 20-08-2017\n1. 👁 بەهۆی ریفراندۆمەوە هاوردەکردنی خۆراک و کەلوپەل زیادیکردووە\n2. 👁 بەهۆی ریفراندۆمەوە، کەس لەشوقه و خانو ناپرسێت\n3. 👁 تا 10ساڵی تر تەواوی هەرێمی کوردستان لە مین و تەقەمەنی پاک دەکرێتەوە\n4. 👁 سزانەدانی بکوژان بە هۆکارێکی زیادبوونی کوشتنی ژنان دەزاندرێت\n5. 👁 لە باشووری کوردستان 292 بنکەی نوێکردنەوەی ناوی دەنگدەران کراونەتەوە\n6. 👁 مامانێک چوار هەزار کچی خەتەنە کردووە\n1. 👁 پرۆژەی (گوڵی تەمەن) و (نەمامی تەمەن)\n2. 👁 ناڕەزایەتی شارۆمەندی خەڵکی “شنۆ” لەڕۆژهەڵاتی کوردستان بەحوکمی دادگا\n1. 👁 مصطفی علوش (تكين عفرين)\n1. 👁 بەهار مەحمود فەتاح ئەحمەد\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 20 2017 10:48AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 25 2018 10:29PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 8,937 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 37 KB Aug 20 2017 12:35PM هاوڕێ باخەوان


هێزێكی عیراقی هه‌ڵده‌كوتێته‌سه‌ر باره‌گایه‌كی به‌ره‌ی توركمانی له‌كه‌ركوك\n2020-07-08 17:06 198 جار بینراوە کۆمێنت\nدیمه‌نێك له‌سه‌ر پردی خه‌باتی كه‌ركوك( وێنه‌كه: رێباز زه‌نگه‌نه PUKNOW)\nشه‌وی رابردوو، سێشه‌ممه 7ی ته‌موز، هێزێكی عیراقی هه‌ڵیكوتایه‌سه‌ر باره‌گایه‌كی به‌ره‌ی توركمانی‌و داوای لێكردوون ئه‌و درووشمه تایفگه‌رایی‌و نه‌ژادپه‌رستیانه‌ی سه‌ر دیواری باره‌گانیان بسڕنه‌وه كه ره‌نگه ببنه‌مایه‌ی درووستبوونی كێشه له‌نێو نه‌ته‌وه جیاجیاكانی شاره‌كه‌دا.\nله‌و باره‌یه‌وه دوو سه‌رچاوه‌ی جیاواز له‌ناو شاری كه‌ركوكه‌وه كه له‌به‌ر هه‌ستیاری ره‌وشی شاره‌كه داوایان كرد ناوه‌كانیان بڵاونه‌كرێنه‌وه، له دوو لێدواندا، به PUKNOW یان راگه‌یاند، شه‌وی رابردوو هێزێكی عیراق، هه‌ڵیانكوتاوه‌ته‌سه‌ر باره‌گای به‌ره‌ی توركمانی له نزیك ژووری بازرگانی كه‌ركوك، به‌مه‌به‌ستی سڕینه‌وه‌ى دروشمگه‌لێكی نه‌ژاد په‌رستانه كه ساڵانێكه به‌ره‌ی توركمانی له‌سه‌ر باره‌گاكانی نوسیوونی، له یه‌كێك له‌و درووشمانه‌دا نووسراوه" كه‌ركوك توركمانیه، بۆ هه‌میشه‌ش به توركمانی ده‌مێنێته‌وه".\nئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه كه به‌پێی داتاكانی تایبه‌ت به فۆڕمی خۆراك زۆرینه‌ی دانیشتوانی كه‌ركوك كوردن، له هه‌ڵبژاردنی رابردووی په‌رله‌مانی عیراقیشدا زۆرینه‌ی ده‌نگه‌كان به‌په‌رله‌مانتارانی كورد دراوه، هاوكات له شاره‌كه هه‌ریه‌ك له نه‌ته‌وه‌كانی عه‌ره‌ب‌و كلدۆ ئاشووریش ده‌ژین.\nئه‌و دوو سه‌رچاوه‌یه روونیانكرده‌وه، دوای گه‌یشتنی هێزه‌كه‌ی عیراق بۆ باره‌گای به‌ره‌ی توركمانی‌و درووستبوونی جۆرێك له گرژیی، ئه‌رشه‌د ساڵحی سه‌رۆكی به‌ره‌ی توركمانی‌و په‌رله‌منتاری عیراق و چه‌ند سه‌ركرده‌یه‌كی تری به‌ره‌ی توركمانی له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی باڵای عیراق قسه‌یان كردووه‌و داوایان كردووه ره‌وشه‌كه ئارام بكرێته‌وه.\nئه‌وه‌شیان خسته‌ڕوو كه دوای ماوه‌یه‌ك هێزه‌كه شوێنه‌كه‌یان جێهێشتووه‌و به به‌رپرسانی به‌ره‌ی توركمانیان راگه‌یاندووه كه ده‌بێت خۆیان ئه‌و نووسینانه‌ی سه‌ر باره‌گانیان بسڕنه‌وه.\nدوو سه‌رچاوه‌كه ئه‌وه‌یان به‌بیرهێنایه‌وه، ئه‌و جۆره درووشمه نه‌ژادپه‌رستییانه‌ی كه له‌سه‌ر زۆربه‌ی باره‌گاكانی به‌ره‌ی توركمانی له كه‌ركوك نووسراون، نوێ نین‌و ساڵانێكه نووسراون، ته‌نانه‌ت له‌و كاتانه‌شدا نه‌سڕاونه‌ته‌وه‌و لانه‌براون كه كورد زۆربه‌ی جومگه سه‌ره‌كییه‌كانی به‌ڕێوه‌بردنی شاره‌كه‌ی به‌ده‌سته‌وه بووه.\nباسیان له‌وه‌شكرد تا ئه‌مڕۆ چوارشه‌مه‌ش ئه‌و درووشمانه نه‌سڕاونه‌ته‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر حكومه‌تی عیراق بیانسڕێته‌وه ئه‌وا ده‌بێته كارێكی باش كه بۆ حكومه‌ته‌كه‌ی كازمی هه‌ژمارده‌كرێت، چونكه ئه‌و درووشمانه له‌دژی بنه‌مای پێكه‌وه‌ژیانی ئاشتیانه‌ی نه‌ته‌وه‌كانی كه‌ركوكن.\nئاماده‌كردنی: رێباز زه‌نگه‌نه


پیرۆزبایی مەكتەبی سیاسی (ی.ن.ك) بۆ یەكێتیی مامۆستایانی كوردستان\n2020-05-14 20:34 262 جار بینراوە کۆمێنت\nلۆگۆی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان\nلە یادی 58 ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیی مامۆستایانی كوردستاندا، پیرۆزبایی لە سەرۆك و سكرتاریەت و هەموو مامۆستایانی ئەندامی یەكێتیەكە دەكەین، سڵاوی ئەمەك و وەفاداریش دەنێرین بۆ هەموو ئەو مامۆستا تێكۆشەرانەی لە وێستگە جیاجیاكانی خەباتی یەكێتیی مامۆستایاندا بەشداربوون.\nیەكێتیی مامۆستایان، كە لە (15)ی ئایاری ساڵی 1962 دامەزراوە، لەهەموو قۆناغە جیاجیاكانی خەباتی زانستی و پەروەردەیی و پیشەیی و داكۆكی كردن لە مامۆستایانی كوردستان رۆڵی گەورەی گێڕاوە. سەرباری بەجێهێنانی ئەركە پیشەیی و پەروەردەیی و زانستییەكانیان، لە خەباتی رزگاریخوازی گەلەكەمانیشدا، بە گیان بەختكردن و روبەڕووبونەوەی ئەشكەنجەی زیندان و بەرگەكردنی سیاسەتی دوورخستنەوەو سزای سیاسی و بەگژاچوونەوەی هەوڵی فاشیانەی لەناوبردنی زمان و كولتوری كوردیدا، هەمیشە پێشەنگی خەبات بوونە، مامۆستایانی شەهید و تێكۆشەر هەمیشە ناو و یادەوەریان زیندووەو ماییەی شانازین بۆ یەكێتیی مامۆستایان و گەلەكەمان.\nمامۆستایانی كوردستان لە بارودۆخی سەختی ئابوری دوای راپەرینیش سەروەری گەورەیان تۆماركرد و نەك سەری بەرزیان بۆ مووچە نەوی نەكرد، بەڵكو لەگەشەپێدانی كوردەواری و پەرەپێدانی ئاسۆی پەروەردەو خوێندن و زانستدا هەنگاوی گەورەیان نا. یەكێتیی مامۆستایان لەبەجێهێنانی ئەركە نیشتمانیی و پیشەیی دیموكراسیەكانیشدا هەنگاو و دەستكەوتەكانیان بۆ مامۆستایانی كوردستان و پرۆسەی خوێندن و پەروەردە بەرجەستەو دیارن و مایەی ستایشن.\nلە ئێستایشدا، كە یادی (58) ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیی مامۆستایان دەكەینەوە، بەهۆی نالەباری دۆخی ئابوریی و دواكەوتنی مووچەوە، مامۆستایانی كوردستان لە جیاتی ژیانێكی شایستە، جارێكی تر گوزەرانیان رووبەرووی گرفت بۆتەوە. یەكێتی مامۆستایانی كوردستان، كە رێكخراوێكی بەرەییەو سایەی خەباتی پیشەیی تێكرای مامۆستایانی كوردستانە بە هەموو ڕەنگ و دەنگە جیاوازەكانەوە، هیودارین باشتر خۆی بۆ جێبەجێكردنی زۆرێك لە ئەركە پیشەیی و نیشتمانیی و دیموكراسیەكانی سازبدات و پێویستە بە خوێندنەوەی هەلومەرج و گۆڕانكارییەكانی ئێستا، ستراتیژی نوێ بۆ بەجێهێنانیان دابڕێژێت.\nجارێكی تر پیرۆزبایی لە سەرجەم مامۆستایانی كوردستان دەكەین... سڵاو بۆ رۆحی پاكی هەموو مامۆستایانی شەهیدو تێكۆشەرانی رێگای پەروەردەو فێركردن دەنێرین.\nبافڵ تاڵەبانی و كونسوڵی چین لەدەباشان كۆبوونەوە 2021-01-18 14:19\nیەكێتی رێز لەنووسەرو ڕۆشنبیرانی هەولێر دەگرێت 2021-01-18 14:04\nفراكسیۆنی یەكێتی داوا لەهەرێم دەكات نەوت رادەستی بەغدا بكات 2021-01-18 11:50\nیەكێتی دەقی پرۆژەی لامەركەزی راگەیاند 2021-01-18 11:38


سەرۆکی ئەمەریکا و چین لە گفتوگۆیەکی دوو کاتژمێریدا تاوتوێی قەیرانی ئۆکرانیا دەکەن\nسەرۆکی ئەمەریکا جۆو بایدن و سەرۆکی چین شی ژینپینگ ڕۆژی هەینی لە پەیوەندییەکی ڤیدیۆییدا قسەیان لەسەر هێرشە داگیرکارییەکانی ڕووسیا دژ بە ئۆکرانیا کرد. دەزگاکانی ڕاگەیاندنی چینیش دەڵێن شی جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەمجۆرە ناکۆکییە لە بەرژەوەندی هیچ لایەک نییە.\nکۆشکی سپی دەڵێت پەیوەندییەکە نزیکەی دوو کاتژمێری خایاند.\nپێشتر جێگری وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا وێندی شێرمان بە کەناڵی تەلەفیزیۆنی MSNBC ڕاگەیاند پێوسیتە شی بە سەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمیر پوتن بڵێت " کۆتایی بەم شەڕە بهێنێت کە هەڵیبژاردووە، ئەم شەڕە خوێناوییە" لە ئۆکرانیا.\nئەو بە کەناڵی CNN یشی ڕاگەیاند " پێویستە چین لەگەڵ لایەنە ڕاستەکەی مێژوودابێت. پێویستە دڵنیابێت لەوەی کە لە رووی داراییەوە و بە هیچ جۆرێکی تر ئەو سزایانەی کە بەسەر ڕووسیادا سەپێنراوە، پشتگوێنەخات."\nبە گوێرەی دەزگاکانی ڕاگەیاندنی چین، شی بە بایدنی گوتووە کە ناکۆکی و ڕووبەڕووبوونەوەی وەکو ئەوەی ئۆکرانیا لە بەرژەوەندی هیچ لایەنێک نییە.\nڕاگەیاندنی چین دەڵێت لەو وتووێژەی کە لەلایەن ئەمەریکاوە داواکرابوو شی گوتویەتی " قەیرانی ئۆکرانیا شتێکی نەخوازراوە بۆ ئێمە."\nپێش پەیوەندیەکە، فڕۆکەهەڵگرێکی چینی لە ڕۆژی هەینیدا بەناو تەنگەی هەستیاری تایواندا گەشتی کرد. کەشتی جەنگی USS Ralph Johnson (یو ئێس ئێس ڕاڵف جۆنسن) ی ئەمەریکایی چاودێری کردبوو.\nچین بانگەشەی ئەوە دەکات کە بە شێوەیەکی دیموکراسیانە تایوان بە بەشێک لە خۆی دەزانێت و لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا چالاکی سەربازی خۆی لە نزیک دوورگەکە هەنگاوی زیادکردووە نا بۆ سەلماندنی بانگەشە سەروەرییەکانی، ئەمەش بووەتە هۆی نیگەرانی واشنتن و تایپی.\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا ئەنتۆنی بلینکن گوتی بایدن بۆ شیی ڕوون کردووەتەوە کە چین بەرپرسیاردەکرێت ئەگەر پشتیوانی لە "شەڕانگێزییەکانی" ڕووسیا بکات و واشنتن " دوودڵنابێت لە سزادانی." ڕووسیا هێرشەکانی بە داگیرکاری ناودێرناکات و دەڵێت ئۆپەراسیۆنێکی تایبەتی لەشکری لە ئۆکرانیا ئەنجام دەدات.


- 1/28/2020 4:22:00 PM 637 جار خوێندراوەتەوە\nپۆلیسی قه‌زای سۆران كارمه‌ندێكی پۆلیسی فریاكه‌وتنی به‌تۆمه‌تی ئه‌نجامدانی دزی له‌به‌شی ژمێریاری هاتوچۆی سۆران ده‌ستگیركرد.\nموقه‌ده‌م شه‌ماڵ دێواری، گوته‌بێژی پۆلیسی سۆران، به‌خه‌ندان-ی راگه‌یاند، دوای ئاگاداركردنه‌وه‌ی به‌شی نه‌هێشتنی تاوانی سۆران له‌رۆژی 5-1-2020 به بونی ڕوداوێكی دزیكردن له به‌شی ژمێریاری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هاتوچۆی سۆران كه تیایدا دو قاسه شكێندران و هه‌شت ملیۆن و 134 هه‌زار دیناری عیراقی دزرابو، توانرا گومانلێكراوێك به‌ناوی (ه.ح.ح) كه پیشه‌ی پۆلیسه ده‌ستگیربكرێت."\nئه‌و گومانلێكراوه‌ی ده‌ستگیركرا پۆلیسی بنكه‌ی فریاكه‌وتنی سۆرانه\nوتیشی:" ئه‌و گومانلێكراوه‌ی ده‌ستگیركرا پۆلیسی بنكه‌ی فریاكه‌وتنی سۆرانه، گومان هه‌بو ده‌ستی له‌تاوانه‌كه‌دا هه‌بێت دوای كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری له‌سه‌ری و ئه‌نجامدانی لێكۆڵینه‌وه، دانی به‌تاوانه‌كه‌یدا نا".\nورده‌كاری روداوه‌كه‌شی ئاشكراكردو وتی: "دوای ئه‌وه‌ی قه‌یرانی دارایی باڵی كێشا به‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان، بڕیاردرا ئه‌و فه‌رمانگه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی له خانوی كرێدان بگوازرێنه‌وه بۆ بینایه حكومیه‌كان، بۆیه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هاتوچۆی سۆران و بنكه‌ی پۆلیسی فریاكه‌وتنی سۆران گوازرانه‌وه ناو بینای به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌ندروستی سۆران، تۆمه‌تباریش له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌ركی له‌هه‌مان شوێنه، ئه‌و هه‌له‌ی قۆستۆته‌وه بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و كاره قێزه‌ونه".\nئێستا تۆمه‌تبار به پێی ماده‌ی 444 ی یاسای سزادان ده‌ستگیركراوه له‌سه‌ر فه‌رمانی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی سۆران\nئه‌وه‌ی خسته‌ڕو، "ئێستا تۆمه‌تبار به پێی ماده‌ی 444 ی یاسای سزادان ده‌ستگیركراوه له‌سه‌ر فه‌رمانی دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی سۆران".


ئەم بابەتانە لە منداڵەکەت بشارەوە\nگوڵستان عەبدولکەریم 10/02/2021 - 23:02 هەمەجۆر\nمنداڵ وەکوو بچوکترین و هەستیارترین ئەندامی خێزان، پێویستە هەندێک بابەتی خێزانەکەی نەزانێت و دوور بێت لەو کێشە و گرفتانەی رۆژانە خێزانەکەی رووبەڕووی دەبنەوە. بە باوەڕی دەروونناسان و شارەزایانی بواری پەروەردە، خێزانەکان نابێت نەزانانە بە هەڵسوکەوتی هەڵە ترس و نیگەرانی لە منداڵەکەیاندا دروست بکەن، چونکە هەرسکردنی هەندێک لە بابەتەکان بۆ منداڵ جارێ قورسە و ڕەنگە بابەتێک، کە بە چاوی ئێوە زۆر سادە و ساکار و ئاساییە، لە مێشکی ئەودا ببێتە کێشەیەکی گەورە و کاریگەریی نەرێنی لەسەر پەروەردی دروست بکات. یەکێک لە بابەتە هەستیارەکان، کە پێویست ناکات منداڵەکەتی پێ بشڵەژێنی، دەربڕینی نیگەرانییە لەمەڕ داهاتووی منداڵەکەت، بۆ نموونە، کاتێک دایکان و باوکان نیگەرانیی خۆیان سەبارەت بە داهاتووی منداڵ دەدرکێنن، بەم رەفتارە جۆرێک لە ترس و دڵەڕاوکێ لە دەروونی منداڵدا سەبارەت بە داهاتووی دروست دەبێت، کە کاریگەریی نەرێنی دروست دەکات، هەروەها هەوڵ بدەن بە هیچ شێوەیەک لە ئامادەیی منداڵدا گلەیی لە هەژاری و نەبوونی و نەداری و بێ پارەیی بنەماڵەکەت نەکەی، تا کاریگەریی خراپی لەسەر دروست نەکات، بۆ ئەوەی پارە نەبێتە تەنیا ئامانجی گەورە و سەرەکیی ژیانی، بەڵکوو پێویستە پوول و پارە تەنیا وەکوو ئامرازێک سەیر بکات لە ژیاندا.\nخاڵی هەرە گرنگی تر، کێشە و گیروگرفتی نێوان هاوسەرەکانە، کە لەلای منداڵ باس دەکرێت. هاوسەرەکان بە هیچ شێوەیەک نابێت خاڵە لاوازەکانی یەکتر لەلای منداڵەکەیان باس بکەن، بۆ ئەوەی منداڵ نەبێتە لایەنگری باوک یاخود دایکی، تا تۆوی رق و کینە لە دایک یاخود باوکی لە دەروونیدا چەکەرە نەکات.\nبێ گومان رێز و خۆشەویستیی هاوسەرەکان لەهەمبەر یەکتر، منداڵ وا لێ دەکات هەمان ڕەفتاری دایک و باوکی دووبارە بکاتەوە و رێز لە ئەندامانی خێزانەکەی بگرێ و خۆشەویستییان بۆ درببڕێ. خاڵی کۆتایی، کە پێویستە گرنگیی پێ بدەی، هیچ کات منەت بەسەر منداڵەکەتدا نەکەی و ئەم جۆرە ئەدەبیاتە بەرامبەری بەکار مەهێنە، گوایە لەبەر تۆیە کە بەرگەی نەهامەتیی ژیان دەگرم، ئەم جۆرە گلەیی و قسەکردنە وا لە منداڵەکەت دەکات، کە خۆی بە تاوانباری سەرەکیی ژیانی ناخۆشی تۆ بزانێت و لە ڕووی دەروونییەوە بشڵەژێت.


له‌ئاكام ته‌قه‌كردن هه‌ڕه‌مه‌كى 54 حاڵه‌ت تويشبوين تۆمار كريا - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nله‌ئاكام ته‌قه‌كردن هه‌ڕه‌مه‌كى 54 حاڵه‌ت تويشبوين تۆمار كريا\nشه‌فه‌ق نيوز/ نه‌خوه‌شخانه‌ى جراحه‌ت سه‌ر له‌به‌غدا ئاشكراى پيشوازيكردن له 54 حاڵه‌ت تويشهاتن وه سه‌ر وه گوله كرد له‌ئاكان ته‌قه‌كردن هه‌ڕه‌مه‌كى له سه‌ره‌تاى 2018 تا 1 ئه‌يلول ئى مانگه‌و يه‌يش ده‌رخست زوورم ئه‌و حاڵه‌ته‌يله چاره‌سه‌ر كريانه‌و گوله‌گه له سه‌ريان ده‌ركرياگه.\nسه‌مير حه‌ميد دلفى وه‌ريه‌وبه‌ر نه‌خوه‌شخانه‌گه له به‌ياننامه‌يگ ئه‌را شه‌فه‌ق نيوز وت: ته‌وارى نه‌خوه‌شخانه‌گه پيشوازى له نزيكه‌ى 54 حاڵه‌ت تويشهاتن سه‌ر كردگه له‌ئاكام ته‌قه‌ى هه‌ڕه‌مه‌كى له به‌غداى پايته‌خت له سه‌ره‌تاى 2018 تائيسه.\nدلفى هه‌ميش وت: له‌ناونى ئه‌و حاڵه‌ته‌يله 6 له‌ليان ئافره‌ت بوينه‌و ئاماژه وه‌يه‌يش كرد گشت ئه‌و زه‌خمداره‌يله تويش خوين وه‌ربوين له مه‌ژگ هاتنه‌و له‌ناونيانيش نيمچه ئفليجى و بڕيگ له‌ليان زه‌ره‌د وه نوڕستانيان ره‌سيه بيجگه حاڵه‌ته‌يل تر.


کوردیپێدیا - مەسرور بارزانی: باسکردنی دوو ئیدارەیی و تۆمەتبارکردنی یەکدی خزمەت بەم بارودۆخە ناکات\n📝 مەسرور بارزانی: باسکردنی دوو ئیدارەیی و تۆمەتبارکردنی یەکدی خزمەت بەم بارودۆخە ناکات | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nمەسرور بارزانی: باسکردنی دوو ئیدارەیی و تۆمەتبارکردنی یەکدی خزمەت بەم بارود...\nدوابەدوای هەوڵە سەرکەوتووەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیدارەدانی قەیرانە یەک لە دوا یەکەکان، بە تایبەت لە ئیدارەدان و رێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی پەتای ڤایرۆسی نوێی کۆرۆنا و رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی، هەوڵێکی ئاراستەکراو لە دژی حکومەت دەستی پێکردووە، کە دڵنیام ناتوانێت ڕێگە لە خواستی حکومەت و خەڵک بگرێت.\nبۆ رێگریکردن لە سەرپێچییەکان، وەک زۆرێک لە ناوچە سنوورییەکانی دیکە، وەزارەتی پێشمەرگەوەزارەتی پێشمەرگە هێزێکی یەکگرتوو و هاوبەشی بۆ زینی وەرتێ ڕەوانە کرد، بەڵام بەداخەوە لە کاتێکدا چاوەڕوانی پاڵپشتیی هەموو لایەنەکان لە حکومەت بووین، تاقمێکی دیاریکراو بە مەبەست و بە نەفەسی حیزبیانە، هێزی حیزبییان بەرامبەر بە هێزی حکومەت جووڵاند و بە ئاشکرا دژی حکومەت وەستانەوە، بە بیانووی ئەوەی کە گوایە ئەم سنوورە هی حیزبێکی دیاریکراوە و حکومەتی هەرێم ناتوانێت هێزە هاوبەشەکانی تێدا جێگیر بکات و بۆ ئەم مەبەستەش کەوتوونەتە تۆمەت هەڵبەستن وتێکەڵکردنی بابەتی نابەجێ و ناپەیوەندیدار.\nمن پشت بە خوا و ئێوەی دڵسۆزی نیشتمان، ئەم ئەرکە قورسەم قبول کردووە. ئێستاش بە پشت بەستن بە خوا و ئێوە، لە چەسپاندنی یاسا و خزمەتی هەموو خەڵکی کوردستان، بەبێ جیاوازی بەردەوام دەبین.\n#وەزارەتی پێشمەرگە | #مەسرور بارزانی | #17-04-2020 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 17 2020 12:14PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Apr 17 2020 3:27PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Apr 17 2020 3:27PM باشترکراوە\n📊 ئامار بابەت 379,058


پێنج سوكه ژه‌م كه ده‌بنه هۆی قه‌ڵه‌وی\n25/10/2018 09:58 AM\n3- شوكولاته: ئه‌مه راستییه كه هه‌موو كه‌س حه‌زی له شوكولاته‌یه، شوكولاته رێژه‌یه‌كی به‌رزی له چه‌وری و كالۆری تێدایه، ئه‌مانه‌ش چه‌ند كاریگه‌رییه‌كی نه‌رێنیان له‌سه‌ر له‌ش هه‌یه، شوكولاته ده‌توانێت له‌ڕاده‌به‌ده‌ر قه‌ڵه‌وت بكات، جگه‌له‌وه‌ی ده‌بێته هۆی رزینی ددانه‌كان و به‌رزكردنه‌وه‌ی رێژه‌ی شه‌كر له سیستمی له‌شدا.\n4- كۆلا: له‌مڕۆدا خواردنه‌وه كاربۆناتیه‌كان به‌شێكه له خواردنه خێراكان. زۆربه‌ی ژه‌مه سوكه‌كان ناچاری خواردنه‌وه‌ی بوتڵی كۆلات ده‌كات، ئه‌مانه به ته‌نها پێكهاته‌ی خۆراكی نین، به‌ڵكو چه‌ند پێكهاته‌یه‌كی زیانبه‌خشیان تێدایه وه‌ك (شه‌كر، كافایین، فۆسفات...)، هه‌روه‌ها كاریگه‌ری له‌سه‌ر ددانه‌كانیشت ده‌بێت.\n5- خۆراكی سه‌رشه‌قام: خۆراكی سه‌رشه‌قام له‌وانه‌یه مه‌ترسیدارترین خۆراك بێت، چونكه ئه‌مانه ته‌نها مه‌ترسییان بۆ سه‌ر زیادبوونی كێش نییه، به‌ڵكو ده‌بنه هۆی نه‌خۆشیش. تێبینی ئه‌وه‌ش كراوه خواردنی سه‌ر شه‌قام بوه‌ته هۆی دروستبوونی پیسبوونی ده‌وروبه‌رمان، كه ئه‌مه‌ش هه‌ڕه‌شه‌یه‌كه بۆ سه‌رهه‌ڵدانی نه‌خۆشی جۆراوجۆر. فرۆشیاری سه‌ر شه‌قامه‌كان به‌وه ناویان زڕاوه كه هه‌مان رۆن چه‌ندجارێك به‌كارده‌هێننه‌وه بۆ ده‌ستكه‌وتنی قازانج كه ئه‌مجۆره رۆنه‌ش زیان به دڵ ده‌گه‌یه‌نێت.


ده‌ربه‌ندیخان.. كۆڕێك بۆ خوێندنه‌وه‌ی ڕۆمانی كارگه‌ی ته‌رمه‌كان ساز ده‌كرێت PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nده‌ربه‌ندیخان.. كۆڕێك بۆ خوێندنه‌وه‌ی ڕۆمانی كارگه‌ی ته‌رمه‌كان ساز ده‌كرێت\nکتێب 04:56 PM - 2021-11-25\nئه‌مڕۆ ئێواره پێنجشه‌ممه 25-11-2021 له‌شاری به‌ندیخان كۆڕێكی ئه‌ده‌بیدا بۆ خوێندنه‌وه‌و پێشوازی له‌ڕۆمانی كارگه‌ری ته‌رمه‌كان بۆ نووسه‌ر وشاعیر ھیوا موسا له‌لایه‌ن سه‌نته‌ری چالاكی گه‌نجانی شاره‌كه له‌لیسا كافێ ڕێكخرا، كه‌تێیدا ژماره‌یه‌كی زۆر له‌گه‌نجان و لاوانی ناوچه‌كه به‌شدار بوون .\nھیوا موســا نووسه‌ری ڕۆمانه‌كه به PUKmedia ی ڕاگه‌یاند: له‌ساڵی 2018 وه ده‌ستم به نووسینی ئه‌و ڕۆمانه كردووه، ڕۆمانێكی مێژوویی سیاسییه كه باس له‌چه‌ند ڕووداوگه‌لێكی مێژوویی ده‌كات كه به‌دیاریكراوی باس له‌باكووری كوردستان و ده‌ریای ڕه‌ش و ناوچه‌ی ئه‌نادۆڵ كه ئێستا ناو ده‌برێت به‌توركیای نوێوه، ڕۆمانه‌كه باس له‌شوناس ده‌كات واته شوناسی وونبووی ھه‌موو ئه‌و گه‌ل و نه‌ته‌وه و زمانه جیاوازه‌كانی له‌سه‌رده‌می له‌ناوچوونی سه‌رده‌می خه‌لافه‌تی عوسمانی.\nھیوا وتی: ڕۆمانی كارگه‌ی ته‌رمه‌كان ٢٩٢ لاپه‌ڕه‌یه ،ناوه‌ندی سارا به‌چاپی گه‌یاندووه و ئێستا ده‌توانن ڕۆمانه‌كه له‌ناوه‌ندی ڕۆسا وه‌ده‌ست بخه‌ن ،وه‌ھه‌روه‌ھا له‌ده‌ربه‌ندیخان له‌كتیبخانه‌ی ڕاسان و نڤار ده‌ست ده‌كه‌وێت و له‌داھاتوودا بۆ ناوچه‌كه‌ی دیكه‌ی كوردستان ڕه‌وانه ده‌كرێت.\nهیوا موسا ساڵی 1981 له گوندی هۆرێنه له‌دایكبووه و ئێستا دانیشتووی ده‌ربه‌ندیخانه و خاوه‌نی بڕوانامه‌ی دیبلۆمه له زمانی ئینگلیزیدا و به‌كالۆریۆسی له یاسادا هه‌یه و خاوه‌نی ماسته‌ره له په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان.\nهیوا موسا خاوه‌نی دیوانێكی شیعرییه به ناوه‌ی پۆرترێته‌كانی به‌رده‌م په‌نجه‌ره.


ئەمریکا: ١٠ ملیۆن دۆلار خەڵات بەرامبەر زانیارى لەسەر ٣ فەرماندەى حیزبوڵا و هاوکارى سوپاى پاسداران | AvaToday\n▪ سەرچاوە: عەرەبییە نێت\nئەمریکا دوێنێ هەینى ٢٣ى ئۆکتۆبەرى ٢٠٢٠ى زایینى، ڕایگەیاند، لە چوارچێوەى بەرنامەى پاداش بۆ دادپەروەرى، بەرامبەر هەر زانیارییەک کە لەبارەى سێ فەرماندەى تۆڕى ماڵى حیزبوڵاى لوبنان ورەبگرن، ١٠ ملیۆن دۆلار وەک خەڵات دەبەخشن.\nسێ فەرماندەکەى حیزبوڵاى لوبنان ناویان محەمەد قەیسەر و محەمەد قاسم ئەلبزال و عەلى ئەلقەسیرن کە ئەمریکا خەڵاتى بۆیان دیارى کردووە تا ئاشکرا بکرێن، چونکە ئەم سێ کەسە وەک سێ باسکى ماڵى و دابینکەرى پارە دادەنرێن بۆ باڵى سەربازى حیزبوڵاى لوبنان کە ساڵانە ملیۆنان دۆلار بۆ ئەم حیزبە تیرۆریستییە کۆ دەکەنەوە.\nبەرنامەى پاداش بۆ عەدالەت ڕاشیگەایندنووە ئەم سێ کەسە بەرپرسى قاچاخى نەوت و شاردنەوەى پیلانەکانى سوپاى پاسدارانن. ئەوان تۆمەتبارن بە فرۆشى کانزاکان و ناردنى داهاتەکەیان بۆ حیزبوڵا. وەزارەتى کاروبارى خەزنەدارى ئەمریکایش، محەمەد قەسیر و قاسم ئەلبەزال و عەلى قەسیرى خستووەتە لیستى گەمارۆکانەوە و ناویان لە لیستى تیرۆریش زیاد کراوە.


ئەفسانەی سیزیف » DidiMn\nسەرەتا / ڕەخنە/کتێب / ئەفسانەی سیزیف\nخواوەندەکان سیزیفیان مەحکوم کرد بێبڕانەوە گاشەبەردێک بۆ سەر لوتکەی چیایەک سەربخات. وەختێک سیزیف بەردەکەی سەردەخست، بەردەکە بە هۆی قورسییەکەیەوە بەردەبووەوە بۆ خوارەوە. بەم جۆرە، خواوەندەکان باوەڕیان وابوو هیچ سزایەک ئەوەندەی بەردەوام ئەنجامدانی کارێکی بێمانا و بێهیوا تۆقێنەر نییە.\nئەگەر باوەڕ بە قسەکانی هۆمیرۆس بکەین، هیچ مرۆڤێک بە ڕادەی سیزیف دانا و عاقڵ نەبووە. بەپێی چیرۆکێکی تر، سیزیف حەزی لە ڕێگری بووە. من هیچ ناودژییەک لەمەدا نابینمەوە. بۆچوونەکان لەسەر هۆی کارەکەی سیزیف لە جیهانی خوارەوەدا (underworld) جیاوازن. یەکەم هۆی لۆمەکردنی سیزیف، گاڵتەکردنی بوو بە خواوەندەکان و نهێنییەکانی لێ دزین. دەوترێت ژوپیتەر ئیجینی کچی ئیسوبوسی ڕفاندووە. باوکەکە لەم ڕفاندنە زۆر دڵگران بووە و لای سیزیف سکاڵای کردووە. سیزیف کە ئاگاداری ڕفاندنەکە بوو، پێنشیازی بۆ باوکە کرد تا یارمەتیی بدات بە مەرجی ئەوەی ئاو بگەیەنێتە قەڵای کورنتوس. ئەمەش مانای ئەوەیە سیزیف ئاوی بەسەر هەورەگرمەی ئاسماندا پەسەند کردووە. هەر لەبەر ئەمەش خواوەندەکان سزایان داوە و ناردوویانە بۆ جیهانی خوارەوە. هۆمیرۆس ئەوەشمان پێ دەڵێت کە سیزیف مەرگی کۆتوبەند کردووە. پلوتۆش بەرگەی دیمەنی ئیمپراتۆریەتە بێدەنگ و چۆڵوهۆڵەکەی نەگرتووە، تووڕە بووە و خواوەندی جەنگی ناردووە. خواوەندی جەنگیش مەرگی لە چنگی سیزیف ڕزگار کردووە.\nهەروەها ئەوەش دەوترێت کاتێک سیزیف لە مەرگ نزیک بووەتەوە، ویستوویەتی ڕادەی خۆشەویستیی هاوسەرەکەی تاقی بکاتەوە. فەرمانی بە هاوسەرەکەی کردووە لاشە نەنێژراوەکەی لە ناوەڕاستی گۆڕەپانە گشتییەکە فڕێ بدات. بەم شێوەیە، کاتێک سیزیف بەئاگا دێتەوە، خۆی لە جیهانی خوارەوەدا دەبینێتەوە. ئەوەی کە زۆر سیزیف بێزار دەکات، ئەو گوێڕایەڵییەیە کە لەگەڵ خۆشەویستیی مرۆییدا ناتەبایە. لەبەر ئەوەش داوای مۆڵەت لە پلوتۆ دەکات بۆ ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ سەر زەوی و هاوسەرەکەی سزا بدات. بەڵام کاتێک گەڕایەوە و سەرلەنوێ ڕوخساری جیهانی بینییەوە، چێژی لە ئاو و هەتاو، گەرمیی بەردەکان و دەریاکان وەرگرت، نەیویست جارێکی تر بگەڕێتەوە بۆ تاریکیی دۆزەخ. سیزیف گوێی بە بانگکردن و ئاماژەکانی تووڕەیی و ئاگادارکردنەوەکان نەدا. ساڵانێک ڕووبەڕووی لەنجەی کەنداوەکان، درەوشانەوەی دەریا و زەردەخەنەی زەوی ژیا. دەبوو خواوەندەکان بڕیارێک بدەن. عەتارد (خواوەندی پەیام)یان ناردە گیانی. عەتاردیش یەخەی ئەم بوونەوەرەی گرت، لە خۆشییەکانی دای بڕی و بە زۆری زۆرداری گێڕایەوە جیهانی خوارەوە کە لەوێدا گاشەبەردەکە چاوەڕێی بوو. ڕقەبەرایەتیکردنی خواوەندەکان، ڕقبوونەوەی لە مەرگ و پەرۆشیی بۆ ژیان بوونە هۆی ئەو ئازارە تۆقێنەرەی کە هەموو بوونی لەپێناوی هیچدا تەرخان بکات. ئەمەیە ئەو باجەی کە دەبێت لە بەرامبەر پەرۆشبوون بۆ ئەم زەوییەدا بیدەین.\nبە ڕاستی تێدەگەین سیزیف پاڵەوانی ئەبسێردە، چ لە میانەی پەرۆشییەکانی و چ لە میانەی ئازارەکانیەوە. هیچ کەسێک لە جیهانی خوارەوەدا باسی سیزیفمان بۆ ناکات. ئەفسانەکان بۆیە دروست بوون، تا هەناسەیەک بە خەیاڵ بدەن. سەبارەت بەم ئەفسانەیە، مرۆڤ تەقەلای جەستەیەک دەبینێت کە گاشەبەردێک تا سەرەوە دەبات، بەڵام لە سەرەوە خلۆر دەبێتەوە، دووبارە و چەندبارە هەمان گاشەبەرد سەردەخات و دیسانەوە لە سەرەوە خلۆر دەبێتەوە. مرۆڤ ئەو ڕوخسارە گرژە، ڕوومەتی نووساوی بە گاشەبەردەکەوە، ئەو شان و ملەی گاشەبەردە تەپوتۆزاوییەکەی هەڵگرتووە، ئەو پێیانەی بوون بە کۆڵەکە بۆی، دەستپێکردنەوەیەکی نوێ بە دوو دەستی درێژکراوەوە، دوو دەستی مرۆیی کە خۆڵاوی بوون، دەبینێت. لە کۆتایی تەقەلایەکی دوورودرێژدا کە فەزایەکی بێ ئاسمان و زەمەنێکی بێ قووڵایی دەیپێون، سیزیف دەگاتە ئامانجەکە. لەوێدا دەبینێت گاشەبەردەکە لە چەند ساتێکی دیاریکراودا بەرەو جیهانی خوارەوە خلۆر دەبێتەوە کە دەبێت جارێکی تر لێیەوە بەرەو لوتکە سەری بخاتەوە. جارێکی تر دێتە خوارەوە بۆ پێدەشتەکە.\nگرنگیی سیزیف بۆ من لە میانەی ئەم گەڕانەوە و کورتەئێستکردنەدایە. ئەو ڕوخسارەی کە زۆر نزیکە لە گاشەبەردەکە و ئازار دەچێژێت، هەمان گاشەبەردەکەیە. وێنای ئەو مرۆڤە دەکەم کە بە هەنگاوی قورس، بەڵام ڕێکوپێک بەرەو ئەشکەنجە بێکۆتاییەکە دێتە خوارەوە. ئەو ساتەی کە لە وچان دەچێت و بێگومان لەگەڵ گەڕانەوەی ئەشکەنجەکەدا دەگەڕێتەوە، ساتی هۆشیاربوونەوەیە. چونکە هەر ساتێک لەو ساتانە کە لوتکەکە جێ دەهێڵێت و بەرەو پەناگەی خواوەندەکان دێتە خوارەوە، لە چارەنووسی خۆی باڵاترە، لە گاشەبەردەکەی بەهێزترە.\nبەم جۆرە، ئەگەر ئەم ئەفسانەیە تراژیک بێت، ئەوا لەبەر ئەوەیە کە پاڵەوانەکەی هۆشیارە پێی. ئەشکەنجەکە چ مانایەکی هەیە ئەگەر سیزیف لە هەر هەنگاوێکدا هیوای بە سەرکەوتن نەبێت؟ کرێکار ئەمڕۆ و سەرجەم ڕۆژەکانی تری ژیانی هەمان کار دەکات. چارەنووسی کرێکارەکە کەمئەبسێردتر نییە. ئەم چارەنووسە تەنها ئەو کاتە دەبێت بە چارەنووسێکی تراژیک کە کرێکارەکە هۆشیار بێت پێی. بەم شێوەیە، سیزیفی پرۆلیتاریای خواوەندەکان، سیزیفی بێدەسەڵات و یاخی، هۆشیارە بەوەی تا چەند بارودۆخی نالەبارە: لە کاتی هاتنەخوارەوەیدا بیر لەم بارودۆخەی دەکاتەوە. ئەو ڕۆشناییەی کە مایەی ئەشکەنجەکەیەتی، لە هەمان کاتدا تاجی سەرکەوتنەکەیەتی. هیچ چارەنووسێک نییە ڕقلێبوونەوە تێی نەپەڕێنێت.\nئەگەر هەندێک جار هاتنەخوارەوە مایەی داخ و پەژارە بێت، ئەوا دەشێت هەندێک جاری تر مایەی چێژ بێت. ئەم وشەیە زۆر نییە. وێنای ئەوە دەکەم جارێکی تر سیزیف دێتە خوارەوە بۆ گاشەبەردەکەی و پەژارەکە لە سەرەتادایە. چونکە کاتێک وێنای زەوی بە تەواوەتی بە یادەوەرییەوە نووساوە، کاتێک بانگی بەختەوەری زۆر پێداگیر دەبێت، دەشێت ئەو کاتە نیگەرانی لە دڵی مرۆڤەوە سەرچاوە بگرێت: ئەو کاتە گاشەبەردەکە سەرکەوتن بە دەست دەهێنێت، خودی گاشەبەردەکە خۆیەتی، ئەم نیگەرانییە هەمان گاشەبەردەکەیە. ئەو نیگەرانییەی کە سنووری نییە، لەوە قورسترە هەڵبگیرێت. ئەمەیە شەوە سەختەکانمان (Gethsemane)٭. بەڵام حەقیقەتە کوشندەکان، هەر ئەوەندەی کە ناسران، ئیتر لەناو دەچن. بەم شێوەیە، ئۆدیپ لە سەرەتادا ملکەچی چارەنووس دەبێت بەبێ ئەوەی پێی بزانێت. بەڵام ئەو کاتەی بە چارەنووس دەزانێت، تراژیدیاکەی دەست پێ دەکات. بەڵام لە هەمان کاتدا کە کوێر و بێهیوایە، دەزانێت تاقە پەیوەستی کە دەیبەسێتەوە بە جیهانەوە، دەستی ساردی کیژێکە. لێرەدا تێبینییەکی بەرچاو دێتە پێشەوە: “سەرەڕای هەموو ئەم ئازارانە و بەساڵاچوونم، جوامێریی ڕۆحم وام لێ دەکات ئەنجامگیریی ئەوە بکەم هەموو شتێک لە جێی خۆیدایە.” بەم شێوەیە، ئۆدیپ (ی سۆفۆکلیس) هەروەک کێریلیۆڤ (ی دۆستۆیڤسکی) ڕاچێتەی سەرکەوتنی ئەبسێرد دەخاتە ڕوو. بەم جۆرە، حیکمەتی دێرین پەیوەست دەبێت بە پاڵەوانی مۆدێرنەوە.\nمرۆڤ ناتوانێت ئەبسێرد بدۆزێتەوە بەبێ فریوخواردن بۆ نووسینی ڕێبەرێک لەبارەی بەختەوەرییەوە. “پاشان چی؟ لەمیانەی ڕێگه‌یەکی ئاوا بەرتەسکەوە؟” بەڵام تەنها یەک جیهان هەیە. بەختەوەری و ئەبسێرد دوو ڕووی یەک دراون و لە یەک جیا نابنەوە. لەبەر ئەوە، هەڵەیە ئەگەر بڵێین بەختەوەری بە پێویست لە دۆزینەوەی ئەبسێردەوە سەرچاوە دەگرێت. بەڵام دەشێت ئەوەش ڕوو بدات هەستی ئەبسێرد لە بەختەوەرییەوە سەرچاوە بگرێت. ئۆدیپ دەڵێت “من باوەڕم وایە هەموو شتێک باشە.” ئەم دەستەواژەیە دەستەواژەیەکی پیرۆزە و لە جیهانی توندوتیژ و سنوورداری مرۆڤدا دووبارە دەکرێتەوە، فێرمان دەکات هیشتا هەموو شتێک لە دەست نەچووە. خواوەندێک لەم جیهانە دەکاتە دەرەوە کە ناڕەزامەندی و چێژی ئازارە ئەبسێردەکانی هێناوەتە ناویەوە. چارەنووس دەکات بە مەسەلەیەکی مرۆڤانە کە دەبێت لە نێوان مرۆڤاندا یەکلایی بکرێتەوە.\nکۆی بەختەوەرییە بێدەنگەکەی سیزیف لێرەدایە. ئەو خاوەنی چارەنووسی خۆیەتی. گاشەبەردەکە هیی خۆیەتی. مەسەلەکە بۆ مرۆڤی ئەبسێرد بە هەمان شێوەیە. کاتێک سەیری ئەشکەنجەی خۆی دەکات، هەموو بتەکان بێدەنگ دەکات. لە گەردوونێکدا کە کوتوپڕ گەڕاوەتەوە بۆ بێدەنگیی خۆی، هەزاران دەنگی بچووکی پرسیارکەر سەرهەڵدەدەن. بانگی نائاگاییانە و شاراوە، بانگهێشتکردن لە هەموو ڕوخسارەکانەوە هەڵگەڕانەوەی پێویست و باجی سەرکەوتنن. هیچ هەتاوێک نییە بەبێ سێبەر، پێویستە ئاشنای شەو بین. مرۆڤی ئەبسێرد بە بەڵێ وەڵام دەداتەوە و تەقەلاکانی ناوەستن. چونکە ئەگەر چارەنووسێکی شەخسی هەبێت، ئەوا قەدەرێکی باڵا نییە. ئەوپەڕی تەنها یەک قەدەری باڵا هەیە کە حەتمی و قێزەونە (مەرگ). لەمە بترازێت، مرۆڤ سەروه‌ری ڕۆژگاری خۆیەتی. ئا لەو ساتە دیاریکراوەدا کاتێک مرۆڤ سەیری ژیانی ڕابوردووی دەکات، سیزیف کە گەڕاوەتەوە بۆ لای گاشەبەردەکەی، لەو زنجیرە کردارە پێکەوەنەبەسراوانە ڕادەمێنێت کە بوون بە چارەنووسی، چارەنووسێک کە خۆی دروستی کردووە، لە یادەوەریدا پێکەوە بەسراون و بە مردن کۆتاییان دێت. بەم شێوەیە، کە باوەڕی بە بنچینە مرۆییەکانی هەر شتێکی مرۆییانە هەیە، وەک ئەو نابینایەی کە دەیەوێت ببینێت و لە هەمان کاتدا دەشزانێت شەو کۆتایی نایەت، درێژە بە ڕەوتەکەی خۆی دەدات، گاشەبەردەکە هێشتا خلۆر دەبێتەوە.\nسیزیف لە دامێنی چیاکەدا بەجێ دەهێڵم. هەمیشە بارە قورسەکەی مرۆڤ دەبینین. سیزیف ئەمانەتە باڵاکەمان فێر دەکات: خواوەندەکان ڕەت دەکاتەوە و گاشەبەردەکە هەڵدەگرێت. باوەڕیشی بەوەیە هەموو شتێک لە جێی خۆیدایە. ئەو جیهانەی ئیتر بێ سەرگەورەیە، بە لای ئەوەوە نە بێکەڵکە و نە بێمانایە. هەر گەردێکی ئەو گاشەبەردە، هەر پارچەکانزایەکی ئەو چیایە کە شەو باڵی بەسەردا کێشاوە، خۆی لە خۆیدا جیهانێکە. کۆششکردن بۆ گەشتن بە ترۆپکی چیاکە بەسە بۆ ئەوەی دڵی مرۆڤ پڕ بکاتەوە. دەبێت سیزیف وەک مرۆڤێکی بەختەوەر وێنا بکەین.\n٭ گەتسێمانێ – Gethsemane: لە دەقە ئینگلیزییەکەدا نووسراوە (Gethsemane)، باخێکە لە دامێنی چیای ئۆلیڤ لە ئۆرشەلیم. بەپێی گێڕانەوەی گۆسپێڵ، مەسیح و هاوڕێکانی بۆ دواهەمین جار ئێوارەخوانی خواییان تێدا کرد.\nسەرنج: بۆ وەرگێڕانی ئەم گوتارە پشتم بە وەرگێڕانەکەی ئەنیس زەکی بەستووە، کە لە ماڵپەڕی ئەلمەعابیر بڵاو کراوەتەوە. پاشان سوودم لە وەرگێڕانەکەی عەبدولمونعیم ئەلحەنەفی و وەرگێڕانە ئینگلیزییەکە وه‌رگرتووه. (وەرگێڕ)\nئه‌م گوتاره له هه‌فته‌نامه‌ی چاودێر، ژماره ٤٤٤ (پاشکۆی ڕوانگه و ڕه‌خنه، ژماره ١٧٦) له ڕۆژی ١١/١١/٢٠١٣ بڵاو بووه‌ته‌وه\nAkbar Hasan, Albert Camus, The Myth Of Sisyphus,


مالیکی: سکاڵا له‌سه‌ر سه‌رۆک کۆمار تۆمارده‌که‌م\nشه‌وی یه‌کشه‌ممه و له کاژمێر 12 ی شه‌و نوری مالیکی سه‌رۆک وزیرانی کاربه‌ڕێگه‌ری عێراق له وتارێـکیدا به توندی هێرشی کرده سه‌ر فوئاد مه‌عسوم سه‌رۆک کۆماری عێراق و به پـێشـێـلکاری ده‌سـتور وه‌سفی کرد.\nمالیکی له وتارکه‌یدا گوتی" وڵات ڕووبه‌ڕووی ناهه‌مواری بووه‌ته‌وه و پـێویسته له‌م هه‌لومه‌رجه‌دا دادگای ده‌سـتوری بێ لایه‌نی خۆی بـپارێزێت و ئه‌م بارودۆخه‌ش ئاسایی بکاته‌وه."\nگوتی سه‌رۆک کۆماری عێراق دوو جار پـێشـێـلکاری ده‌سـتوری ئه‌نجامداوه، بۆیه ڕۆژی دووشه‌ممه سکاڵا له‌سه‌ر تۆمارده‌کات. پاشان ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه کرد سه‌رۆک کۆمار دوو سه‌رپـێچی ده‌سـتوری ئه‌نجامداوه، یه‌که‌میان کاتێـک ماوه‌ی ده‌سـتنیشانکردنی سه‌رۆک وه‌زیری درێژکرده‌وه و دووه‌میان ڕانه‌سپاردنی گه‌وره‌ترین کوتله‌ی په‌رله‌مانی بۆ پـێشـکه‌شکردنی کاندیدی خۆی بۆ پـۆسـتی سه‌رۆک وه‌زیر.\nدواتر مالیکی داوای له سه‌رۆکی په‌رله‌مان کرد که ده‌سه‌ڵاتی ته‌شریعی وڵات به ئه‌رکه ده‌سـتوریـیه‌کانی خۆی هه‌ستێت له لێـپـرسینه‌وه له سه‌رۆک کۆمار له‌سه‌ر پـێشێلکردنی ده‌سـتور.\nشایه‌نی باسه وتاره‌که‌ی مالیکی له کاتێـکدا بوو که له ماڵی ئیبراهیم جه‌عفه‌ری سه‌رۆکی هاوپه‌یمانی نیشـتیمانی شیعه‌کان کۆبوونه‌وه‌ی پـێـکهاته‌کانی شیعه بۆ یه‌کلایی‌کردنه‌وه‌ی کاندیدی پـۆسـتی سه‌رۆک وه‌زیران به‌ڕێوه‌ده‌چوو.\nله لایه‌کی تریشه‌وه له باره‌گای کوتله‌ی سه‌ربه‌خۆکان که حسێن شه‌هرسـتانی سه‌رۆکایه‌تی ده‌کات، پـێـکهاته‌کانی ئیتیلافی ده‌وڵه‌تی یاسا به هه‌مان شێوه له‌سه‌ر پـۆسـتی سه‌رۆک وه‌زیران کۆده‌بوونه‌وه، هه‌رچه‌نده هیچ به‌ره‌وپـێشچوونێـک له‌و دوو کۆبوونه‌وه‌یه به‌دی نه‌هات، به‌ڵام مالیکی به توندی نیگه‌رانی له هه‌لومه‌رجی دۆخی ئه‌منی ده‌ربڕی و پایته‌ختی عێراقیش حاڵه‌تێـکی نائاسایی وه‌رگرت پاش ئه‌وه‌ی هێزه ئاسایشیـیه‌کان له ده‌وروبه‌ری ناوچه‌ی سه‌وزی ناوه‌ندی به‌غدا بڵاوبوونه‌وه.


ئێمەیڵەکەی ئاشتی و دۆخی هەرێم…سه‌ردار عه‌زیز : چاوی گەل\nئێمەیڵەکەی ئاشتی و دۆخی هەرێم…سه‌ردار عه‌زیز\nئیمەیڵەکەی ئاشتی هەورامی کۆمەڵێک بواری گرنگ ڕووندەکاتەوە. ئەم ئیمەیڵە سروشتی پەیوەندی نێوان تورکیا و هەرێم، دۆخی ئابووری هەرێم، پلانی ئاسایشی چینی دەسەڵاتداری هەرێم.\nسەرەتا باس لە باشی پەیوەندی دەکات، ئینجا باس لە قەرزەکان دەکات. قەرزەکان بە سێ بڕ کراوە، دوو جارە بڕی ٥٠٠ ملیون دۆلارە، جارێکی تر بە بڕی ١٥٠ملیون دۆلار یەکێک لە ئەم بڕانە سوی لە سەر نییە، کە پێی دەڵێن قەرزی نەرم. ئەو دو بڕەکەی پێنج و شەشە لە سەت سوی لە سەرە. سەرباری ئەمە، حکومەتی هەرێم قەرزاری تی ئی سی کۆمپانیای پەترۆڵی تورکیە بە بڕی ٥١٤ ملیون دۆلار.\nئەم کۆمپانیایە کۆمپانیایەکی نوێیە تەنها بۆ هەرێم دروستکراوە، بۆ ئەوەی هەرێم لە گەڵ کۆمپانیای بۆتاشدا مامەڵە نەکات. وەک هەندێک چاودێر ئاماژەی پێدەدەن کە دروستکردنی ئەم کۆمپانیایە کە نزیکە لە دەسەڵاتدارانی تورکیاوە ئامانجی سیاسی هەبوو.\nئەم کۆمپانیا سەرپەرشتی هەناردەی نەوتی هەرێم بۆ جیهان دەکات، کە بە پێی هەندێک سەرچاوە، حکومەتی هەرێم بڕی سێ دۆلار و نیو دەدات بە بەرمیلێک بۆ گەیاندنی بە بەندەری جیهان. قەرزی هەناردە هەتا مانگی سێی ڕابوردو بە پێی نامەکەی ئاشتی گەشتوەتە ٥١٤ ملیون دۆلار. بەم پێیە هەرێم بە بڕی زیاتر لە ملیارو نیوێک زیاترە. ئێستا داوای زیاتر دەکات.\nئەم بڕەی کە ئاشتی داوای دەکات بڕی سێ ملیار و حەفتا و پێنج ملیون دۆلارە. بۆ ئەمە ئاشتی سێ پێشنیاری هەیە:\nیەکەم، هەرێم بڕی ٢٠٪ پشکی هەیە لە کێڵگەی تەق تەق، تاوق، شێخانە، هەرێم دەیەوێت ئەم پشکەی هەرێم بدات بە تورکیا لە بەرامبەر لێخۆشبوون لە بڕی ١.٦٧ بلیونە.\nئەمە پێمان دەڵێت کە هەرێم لە بەرامبەر ئەم بڕەدا ئیتر هیچ مافێکی نامێنێت بەسەر ئەم کێڵگانەوە. بەم پێیە هەرێم ئەو برەی کە بە پێی گرێبەستی هاوبەش بە دەستی دەهێنا دەیفرۆشێت. ئەم گرێبەستی هەرێم دەگۆڕێت بۆ جۆرێکی تر لە گرێبەست کە نەمانی شەریکیە، بەڵکو فرۆشتنە. کە ئەمە خۆی لە لە دەستدانی سەروەریدا دەبینێتەوە. ئەم برە پارەیە کە قەرزە، وەها دەکات ئەم کێڵگانە گرنگیان بەتاڵ بێتەوە لەلایەن هەرێمەوە. بە کوردیەکەی ئەم سێ کێڵگەیە، بە پێی ئەم پێشنیارە چیدی نابێت وەها حیسابی بۆ بکرێت کە کێڵگەی هەرێمن، چونکە خاوەندارێتیەکەی هەمو دەبێتە هی بیانی. ئەمە دەمابگەڕێتەوە بۆ جۆری زۆر سەرەتایی گرێبەستی نەوت کە لە رۆژانی سەرەتای نەوتدا پەیڕەودەکرا. کاتێک پانتاییەک خاک دەفرۆشرا بە کۆمپانیا بە بڕێک و حکومەت ئیتر هەمو مافێکی لە دەست دەدا.\nحکومەتی هەرێم دەڵێت تورکیا نابێت بیر لەم پێشنیارە بکاتەوە، دەبێت دەمودەست قبوڵی بکات چونکە بە تەواوی لە قازانجیەتی.\nهەروەها دەردەکەوێت کە هەڕێم بە بڕی ٨٠٠ ملیون دۆلار پارەی کۆمپانیای خانوبەرەی تورکی قەرزارە، کە هەرێم دەیەوێت، لە پارەی قەرزکراو بیداتەوە، هەرێم ئەم پێشنیارە بەکاردەهێنێت، بۆ ئەوەی بە تورکیا بڵێت کە بڕی پارەکە بۆ خۆی دەگەڕێتەوە، لە ڕێگای کۆمپانیاکانیەوە. وەک نامەکە دەریدەخات و شانازی پێوەدەکات کە هەرێم تابعی تورکیایە، ئەم دۆخی دیپێندینسیە، ئێمە لە کتێبەکەماندا بە درێژی ڕوونمان کردوەتەوە.\nهەوڵێکی تر کە ئاشتی هەوڵدەدات تورکیا ڕازی بکات، ئەوەیە کە ئەگەر بێتو تورکیا ڕازی بێت، ئەوا تی ئی سی دەبێتە گەورەترین کۆمپانیا لە بواری نەوتی هەرێمدا.\nشایانی باسە، زانیاریەکان پێمان دەڵێن ئەم گرێبەستە نەکراوە، بەڵام وەک پێشنیارێک هێشتا وەلا نەخراوە، وەک کراوە ماوەتەوە.


📝 پەياما نێچيرڤان بارزانی بۆ وەغەرا مير تەحسين بەگ | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کرمانجی - کوردیی باکوور | 👁🗨\nپەياما نێچيرڤان بارزانی بۆ وەغەرا مير تەحسين بەگ\n#مير تەحسين بەگ\nب هەلکەفتنا وەغەرا دويماهيێ يا خودێ ژێ ڕازی مير تەحسين بەگمير تەحسين بەگ، ميرێ ئێزدييا، بەهيداری و سەرساخيێ ل مالبات و کەسوکارێت وی و جڤاتا ڕووحانی و هەمی خوشک و برايێت مە يێت ئێزدی و گەلێ کوردستانێ بگشتی دکەم. هەڤپار و هەڤخەمێن مالباتا وی و تەڤاهييا ئێزديياينە.\nمير تەحسين بەگ کو پتری حەفتێ سالێت چوويی ميراتيا ئێزدييا ل کوردستانێ و جيهانێ کر، تەڤی کو دناڤ ئێزدييادا خودان پێگەه و ڕۆڵەکێ جڤاکی و ئۆلی يێ ديار بوو، هەروسا د تەڤگەرا کوردايەتيێ و بتايبەتی ژی د شۆڕەشا ئەيلوولێدا خودانێ ڕۆل و بەشدارييەکا بەرچاڤ بوو، پشتی شۆڕەشێ ژی ژبەر هەلوێستێن خۆ دەربدەری ولاتان بوو.\nمير تەحسين بەردەوام دگەل جڤاکا کوردستانێ و عێراقێ و يا دەڤەرێ ژی د پەيوەنديێدا بوويە و ڕێز و پێگەهێ وی يێ جڤاکی نە بتنێ دناڤ ئێزدييادا، بەلکی دناڤ جڤاکا کوردستانێ و يا عێراقێدا ژی ديار و بەرچاڤ بوويە و خودان تۆڕەکا بەرفرەها پەيوەندييا بوو. بەردەوام هەول دايە کو گيانێ پێکڤەژيانێ و هەڤقەبوولکرنێ دناڤ پێکهاتێن کوردستانێ و عێراقێدا خورتر و کوورتر بکەت.\nبيرهاتنا وی ب خێر بيت و خودايێ مەزن ب دلۆڤانييا خۆ شا بکەت.\nنێچيرڤان بارزانینێچيرڤان بارزانی\nسەرۆک وەزيرێ هەرێما کوردستانێ\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 28 2019 10:32AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 28 2019 10:40AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 28 2019 10:40AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 570 جار بینراوە\n📝 پەیامی غەفوور مەخمووری بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nپەیامی غەفوور مەخمووری بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ\nبرای بەڕێزم کاک حازم تەحسین بەگتەحسین بەگ\nبەڕێزان تەواوی ئەندامانی بنەماڵەی بەڕێزی میر تەحسین سەعید عەلی بەگ\nسڵاوێکی برایانەی گەرم...\nبەخەم و پەژارەیەکی زۆرەوە هەواڵی کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ میری ئێزیدیخان و تەواوی ئێزدییانی جیهانمان پێگەیشت، کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ هەموو لایەکمانی خەمبارکرد، بەناوی خۆمان و ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و کۆمیتەی سەرکردایەتی و تەواوی ئەندامانی یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان YNDK پرسەو سەرەخۆشی گەرمی خۆمان ئاراستەی بەڕێزتان و بنەماڵە سەربەرزەکەتان و جڤاتی رۆحانی ئێزدی و تەواوی ئێزدیانی کوردستان و جیهان دەکەین و خۆمان بە هاوبەشی خەمتان دەزانین.\nبێگومان میر تەحسین بەگ رۆڵێکی کارای هەبوو لە ئاشتەوایی کۆمەڵگا و قوڵکردنەوەی زیاتری گیانی برایەتی و بەیەکەوە ژیان لە نێو پێهاتەکانی کوردستاندا، بۆیە لەدەستدانی کەسایەتییەکی وەک میر تەحسین بەگ زیانێکی گەورەیە بۆ تەواوی پێکهاتەکانی کوردستان، ئومێد دەکەین ئەوە دواناخۆشیتان بێت و لە یەزدانی مەزن دەپاڕێینەوە میر تەحسین بەگ بخاتە بەر رەحمەت و دلۆڤانی خۆی و دڵنەوایی و ئارامییش بە هەموو لایەک ببەخشێت.\nلەگەڵ ریزی دووبارەماندا.\nغەفوور مەخمووریغەفوور مەخمووری\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 29 2019 11:05PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 30 2019 9:50AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 30 2019 9:50AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 620 جار بینراوە\n📝 شاناز ئیبراهیم ئەحمەد بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم ئێزدیانی کوردستان و جیهان دەکات | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nشاناز ئیبراهیم ئەحمەد بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم ئێزدیانی کوردستان و جیهان دەکات\nبۆ خانەوادەی بەڕێزی میر تەحسین بەگمیر تەحسین بەگ و سەرجەم ئێزدیانی کوردستان و جیهان\nبەداخەوە ئەمڕۆ هەواڵی کۆچی دوایی (میر تەحسین بەگ) میری ئێزدیانی کوردستان و جیهانمان پێگەیشت.\nبۆ ئەو کۆچە ناوادەیە، پرسە و سەرەخۆشی خۆم ئاڕاستەی خێزان و خانەوادەی کۆچکردوو و سەرجەم خوشک و برا ئێزدیەکانی جیهان بەگشتی و عێراق و کوردستان بەتایبەتی دەکەم.\nکۆچی دوایی میر تەحسین بەگ خەسارەتیکی گەورەبوو بۆ ئێزدییەکان کە هەمیشە قوربانیانداوە لەپیناو ناسنامە و نەتەوەیی بونی خۆیان رووبەروی جینۆسایدو سەرکوتکردن بونەتەوە، لە پەروەردگار داواکارم، کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرینی خۆی شاد بکات و سەبوری و ئارامی و دڵنەوایی بە خێزان و کەس و کار و ئێزدییەکان ببەخشیت.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 29 2019 10:24AM تۆمارکراوە\n👁 ئەم بابەتە 749 جار بینراوە\n1. 👁 مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم کوردانی ئێزیدی و کەسوکار و بنەماڵەی میر تەحسین بەگ دەکات\n3. 👁 هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد\n👫 میر تەحسین بەگ | 🏷 پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nمیر تەحسین جگە لەزمانی کوردی، عەرەبیی و ئینگلیزیی و فارسیی دەزانێت. ساڵی 1962 بۆ یەکەمجار چوەتە ئەوروپا و بۆ ماوەی ساڵێک لەبەریتانیاو ئەڵمانیا نیشتەجێ بوە. لەسەرەتای دەیەی 1970دا بەشداریی لەبزوتنەوەی رزگاریخوازی کورددا کردوه و دوای هەرەسی 1975یش ئاوارەی وڵاتی ئێران بوە، پاشان رویکردوەتە لەندەن و لەساڵی 1976ەوە تا ساڵی 1981 لەوێ ماوەتەوە، له و ساڵە بەدواوە لەلایەن رژێمی سەدامەوە لێبوردنی بۆ دەرکراوه و گەڕاوەتەوە عێراق.\nرۆژی 28-01-201928-01-2019 لە نەخۆشخانەیەکی شاری هانۆڤەری ئەڵمانیا کۆچی دوایی کرد و رۆژی 04-02-201904-02-2019 تەرمەکەی هێنرایەوە باشووری کوردستان و لە شێخان بەخاکسپێردرا.\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 28-01-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 30 2011 3:54PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Feb 4 2019 6:25PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 6,638 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 43 KB Aug 30 2011 3:54PM هاوڕێ باخەوان\n1. 👁 پەياما نێچيرڤان بارزانی بۆ وەغەرا مير تەحسين بەگ\n2. 👁 پەیامی غەفوور مەخمووری بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ\n3. 👁 راگەیاندراوەکەی دەستەی دین و باوەڕیی تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگەی کوردستان\n4. 👁 شاناز ئیبراهیم ئەحمەد بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم ئێزدیانی کوردستان و جیهان دەکات\n5. 👁 مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم کوردانی ئێزیدی و کەسوکار و بنەماڵەی میر تەحسین بەگ دەکات\n6. 👁 هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد پرسەنامەیەک ئاڕاستەی کوردانی ئێزدی دەکات\n7. 👁 کۆنسوڵخانەی گشتیی ئەمریکا لە هەولێر بەبۆنەی کۆچی دوایی میر تەحسین، میری ئێزدییانی جیهان پرسە و سەرەخۆشی ئاراستەی کوردانی ئێزدی د\n8. 👁 کەجەکە بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە\n1. 👁 03-03-2017\n2. 👁 17-09-2003\n3. 👁 20-10-2014\n4. 👁 22-09-2017\n5. 👁 25-01-2019\n6. 👁 28-01-2019\n📝 مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم کوردانی ئێزیدی و کەسوکار و بنەماڵەی میر تەحسین بەگ دەکات | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nمەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم کوردانی ئێزیدی و کەسوکار و بنەماڵەی میر تەحسین بەگ دەکات\n📝 کەجەکە بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nکەجەکە بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە\nبە خەمگینییەوە بیستمان کە دوایین نوێنەری سازیی میرایەتیی باوەڕیی کۆمەڵگەی ئێزدی میر تەحسین بەگمیر تەحسین بەگ کۆچی دوایی کردووە. کۆچی میر تەحسین بەگ هەموو گەلەکەمانی خەمگین کردووە. ئێمە بۆ کۆچی دوایی میر تەحسین بەگ سەرەخۆشی لە خانەوادەکەی و تەواوی کۆمەڵگەی ئێزدی دەکەین، هاوبەشی خەم و ئازارەکانیانین.\nتاکە داوای میر تەحسین بەگ ئەوە بوو کە کۆمەڵگەی ئێمەی ئێزدی لەنێو یەکێتی و هاوبەشایەتیدا بژی. کۆمەڵگەی ئێزدیمان مەگەر تەنیا بە یەکێتی کێشە ناوخۆییەکانی چارەسەر بکات، ڕێگری لە فەرمان و هێرشەکان بکات. میر تەحسین بەگ-یش بەم باوەڕی و زانابوونە هەڵسوکەوتی کرد و گرنگی بە یەکێتی و پێکەوەیی ئێزدییەکان دا. هەر بۆیە پێویستە نوێنەرانی باوەڕی و سیاسیی کۆمەڵگەی ئێزدیمان پابەند بمێننەوە بەم داوایەی میر تەحسین بەگ و له و ڕێیەدا بۆ یەکێتی و یەکبوونی کۆمەڵگەی ئێزدی خزمەت بکەن و ببنە و لە ئاستی یادەوەری ئەودا بن. هەمیشە میر تەحسین بەگ ویستوویەتی کۆمەڵگەی ئێزدیمان کە هێشتا برینەکانی فەرمانی شەنگالی نوێن، یەکێتیی خۆی بونیاد بنێت، خۆی بپارێزێت و بتوانێت ڕێ لە فەرمانی نوێ بگرێت. میر، هەمیشە پشتگیری ئەوەی کردووە و لەپێناویدا هەوڵی داوە. بۆ جێبەجێکردنی ئەم داوا و ئامانجەی میر تەحسین بەگ، ئەرکی سەرشانی هەر تاکێکی ئێزدییە کە شەنگالی خۆسەر و دیموکراتی بپارێزێت و بە ئامانجی بگەیەنێت. ئێمە بەم بۆنەیە جارێکی دیکە ئەم ئەرک و بەرپرسایەتییەی ئێزدییەکان وەبیردێنینەوە.\nبە ناوی کەجەکە، جارێکی دیکە ڕایدەگەیەنین کە هاوبەشی خەمی کۆمەڵگەی ئێزدین بۆ میر تەحسین بەگ. سەرەخۆشی ئاراستەی تەواوی کۆمەڵگەی ئێزدی و نوێنەرانی باوەڕی و سیاسییان دەکەین.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 30 2019 4:06PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 30 2019 4:44PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 30 2019 4:44PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 503 جار بینراوە\n1. 👁 30-01-2019


قادياني كێيه ؟ – History Of Kurdistan\nHome / مێژووى ئاینەکان / ئاینى ئیسلام / قادياني كێيه ؟\nزريان احمد 2016-04-01\tئاینى ئیسلام, مێژووى ئاینەکان لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە قادياني كێيه ؟ 7,948 Views\nقاديان ناوي گوندێكه له هيندستان كه خه‌ڵكانێكي ده‌درێته پاڵ كه خاوه‌ني ديدێكي ئايني سه‌ربه‌خۆ يان خاوه‌ني ديدێكي ئايني هه‌ڵقوڵاو له‌ئيسلامه‌وه ن . وه‌قاديانيه‌كان هه‌ندێك جاريش به (ئه‌حمه‌ديه‌كان) ناوده‌برێن , ئه‌و خه‌ڵكانه‌ن كه باوه‌ڕيان به‌ڕێچكه‌ى ئايني داهێنراو له‌سه‌ر ده‌ستي (ميزا غولام ئه‌حمه‌د قادياني) هه‌يه .\nميرزا غولام ئه‌حمه‌د له‌ساڵي 1835 ز له گوندي قاديان له‌دايك بوه و هه‌ر له‌منداڵيه‌وه به خوێندني قورئان و فه‌رمووده و بابه‌ته ئاينيه‌كان گه‌وره بوه.\nپێگه‌ى گه‌شه كردني قادياني هينستان بوه .(1)\nبيرو باوه‌ڕه‌كاني ئه‌م ڕێبازه ئاينيه:\nله‌سه‌ره‌تا ميرزا غولام له‌سه‌ره‌تا دا وه‌ك ڕيفۆرم خواز و نوێگه‌ري ئيسلام خۆي نيشان داو چه‌ند بۆچۆني تازه‌ى هێنايه دونياى ئيسلامه‌وه له‌پاشان ميرزا غولام بانگه‌شه‌ى ئه‌وه‌ى كرد كه ئه‌و محمدي مه‌هدييه كه پێغه‌مبه‌ري ئيسلام درودي خواى له‌سه‌ربێت مژده‌ى هاتني به ئومه‌ته‌كه‌ى داوه له‌كۆتاى زه‌ماندا ده‌رده‌كه‌وێت.\nله‌پاشان وتي من عيسا پێغه‌مبه‌رم كه پێغه‌مبه‌ري ئيسلام له هه‌ندێك له فه‌رمووده كانيدا ئاماژه‌ى هاتنه خواره‌وه‌ى ده‌كات له‌ئاسمانه‌وه و چاكسازي باري ناهه‌مواري موسولمانانه و سه‌روه‌ري بۆ ئيسلام ده‌گێڕێته‌وه .\nميرزا غولام به‌مه‌شه‌وه ناوه‌ستێت بانگه‌شه‌ى پێغه‌مبه‌رايه‌تي ده‌كات و به‌ڵكو خۆشي به به‌ڕێزترين پێغه‌مبه‌ر ده‌ناسێنێت و ده‌ڵێت كه جوبره‌ئيل ڕۆژانه سه‌رداني ده‌كات و وه‌حي بۆ ده‌هێنێت.\nقاديانيه‌كان لێره‌دا ده‌بنه دوو گرۆهه‌وه و گرۆهێكيان تاوه‌كو ئه‌و ئاسته له‌گه‌ڵي دێن و بڕواى پێده‌كه‌ن كه نوێگه‌ري ئيسلام بێت و باوه‌ڕ به پێغه‌مبه‌رێتيه‌كه‌ى ناكه‌ن.\nگرۆيه‌كه‌ى ديكه‌ش باوه‌ڕيان وايه ميرزا غولام پێغه‌مبه‌رێكه‌و خوا له پاش پێغه‌مبه‌ري ئيسلام ره‌وانه‌ى كردوه.\nوه گرۆهي دووه‌م ئه‌وانه‌ن كه ئێستا بانگه‌شه‌كاري ئه‌و ئاينه‌ن و له tv و ئاينه‌كه‌ى سه‌رده‌خه‌ن.\nئه‌وه‌ى پاڵشتي گومان له هه‌بوني ده‌ستي ئينگليز له دروست بون و ته‌شه‌نه كردني قادياني هه‌يه ئه‌وه‌يه كه ميرزا غولام به‌شێوه‌يه‌كي ڕه‌سمي تێكۆشاني دژ به ئينگليزي قه‌ده‌غه كردن و به حه‌رام ي دانا ئه‌و كاته‌ى ئينگليز هندستانى داگير كردبو هه‌روه‌ها له پاش مردني ميرزا غولام كه ته‌مه‌ني ئاينه‌كه‌ى هه‌شت ساڵ بوو هه‌ستان به داناني خه‌ليفه و\nخه‌ليفه‌ش به زماني ئينگليزي ده‌دوێت و ته‌فسيرێكيش بۆ قورئان ده‌كات و بلاوي ده‌كاته‌وه.(2)\nهه‌روه‌ها ميرزا غولام كوري پياوێك ده‌بێت كه كرێ گرته‌ى ئينگليزه‌كان بوه و ئينگليز له‌وكاته‌ى هينديه‌كان له‌ژي داگيركاريه‌كه‌ى وه‌ستاونه‌ته‌وه په‌نجا چه‌كدار و په‌نجا ئه‌سپي به غولام ئه‌حمه‌د داوه و به‌كاريان هێناوه.\nمرزا غولام هه‌ر له منداليه‌وه به كۆمه‌ڵێك ڕه‌فتاري نامۆ و چه‌ندين نه‌خۆشي جه‌سته‌ى و ده‌رونيش ناسراوه.(3)\nده‌گێڕنه‌وه جارێك ميرزا غولام ويستويه‌تي نيشانه‌ى پێغه‌مبه‌رێتي نيشان بدات ده‌ڵێت هه‌رگيز نه‌خۆشي تاعون ڕوو له قاديان ناكات ئه‌گه‌ر حه‌فتا ساڵيش بلاو بێت, به‌لام ويستي خوا واده‌بێت كه خێزانه‌كه‌ى توشي تاعوون ده‌بێت و هۆكاري مردنه‌كه‌شي ئه‌و نه‌خۆشيه ده‌بێت.(4)\n1-أصول وتاريخ الفرق الإسلامية, موقع مكتبة صيد الفوائد, عبدالله محمد الغريب\n2- موسوعة الرد على المذاهب الفكرية المعاصرة, جمع وإعداد الباحث في القرآن والسنة,علي بن نايف الشحود\n3وقفة مع بعض الترجمات الإنجليزية لمعاني القرآن الكريم, الدكتور وجيه حمد عبد الرحمن\n4- islamweb. net\nPrevious زانستی ڕۆژ هه‌ڵات ناسی\nNext مرۆڤی ھۆبیت بوونی ھەبووە یاخود تەنیا ئەفسانەیە\nهه‌موو شتێك له‌باره‌ی هیتله‌رەوه بزانه بە شێوازێکی نوێ


و لە وتارەکەشیدا جەختی لەسەر درێژەپێدانی هەماهەنگی و هاوکاری کردەوە لەگەڵ حکوومەتی عێراق بەوپێیەی نەتەوە یەکگرتووەکان کار دەکات بۆ یارمەتیدانی عێراق بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی تۆکمە بۆ پرسی ئاوارە ناوخۆییەکان و هەروەها گەڕاوەکانیش شانبەشانی کارکردنی بەردەوامیشی لەگەڵ رێکخراوە ناحکومییە دەرەکی و ناوخۆییەکان وەک هاوبەشکاری جێبەجێکاری نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەو هەروەها ئاواتی ئەو رۆژەشی خواست کە رۆژێک دابێت عێراق هیچی تر پێویستی بە نەتەوە یەکگرتووەکان نەبێت و عێراقییەکان خۆیان بتوانن ژیانێکی ئارام و خۆشگوزەران و سەقامگیر دابین بکەن.\nوێنە: سەرمەد ئەلسافی/ راگەیاندنی یونامی


كۆبونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق بۆ نیو كاتژمێر دواخرا\n04:26 - 04/12/2018\nعادل عەبدولمەهدی: هەوڵی هێوركردنەوەی گرژییەكانی نێوان واشنتۆن و ئێران دەدەین\nكۆمسیۆن بە مەرج ئامادەیە هەڵبژاردنی پارێزگاكان لە وادەی خۆی ئەنجام بدات\nلیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بانگهێشتی وەزیری دارایی دەكات\nئەندامێكی پەرلەمانی عێراق: عادل عەبدولمەهدی تەئكیدی كردەوە مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم نابڕێت\nموقتەدا سەدر: شەڕی ئەمریكا و ئێران كۆتایی بە عێراق دەهێنێت ئەگەر هەڵوێستی جددیمان نەبێت\nكه‌مێك پێش ئێستا كۆبونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق به ئاماده‌بونی 168 په‌رله‌مانتار ده‌ستیپێكرد و دوای چه‌ند خوله‌كێك كۆبونه‌وه‌كه بۆ نیو كاتژمێر دواخرا.\nبەپێی زانیارییەکانىKNN هاوپەیمانى سائیرون کە بایکۆتى دانیشتنەکەى کردبوو هاتنە هۆڵى پەرلەمان و پەرلەمانتارانیان ژماردووە و دەرکەوتووە کە ژمارەکە ڕێژەی یاسایی تێنەپەڕاندووە و بەو هۆیەوە شەڕیان لەگەڵ دەستەى سەرۆکایەتى پەرلەماندا کردووە، هۆکارى بایکۆتکردنەکەشیان ناڕازی بوونیانە لە فالح فەیاز کاندیدى وەزارەتى ناوخۆ.\nئەو هەشت کەسەى کە عەبدولمەهدی بۆ پۆستە وەزارییەکان کاندیدی کردوون، پێکهاتوون لە دارا نورەدین بۆ وەزارەتی داد، فالح فەیاز بۆ وەزارەتى ناوخۆ، فەیسەڵ جەربا بۆ وەزارەتى بەرگریی، نورى دلێمی بۆ وەزارەتى پلاندانان، عەبدول ئەمیر حەمدانى بۆ پۆستى وەزارەتى ڕۆشنبیرى، قوسەى عەبدولوەهاب بۆ خوێندنى باڵا، سەبا تائى بۆ وەزارەتى پەروەردە و هەنا عەمانوێلی بۆ وەزارەتى کۆچ و کۆچبەران.\nپێشتریش پەیامنێری KNN لە بەغداد رایگەیاند: سەرەرای ئەوەی، كە كاتژمێر 12ی نیوەرۆی ئەمرۆ وەك وادەی بەرێوەچونی دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ متمانەدان بەكاندیدی 8 پۆستە وەزاریە بەتاڵەكەی حكومەته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی دیاریكرابوو، بەڵام بەهۆی ناكۆكی نێوان لایەنە سیاسیەكان لەسەر پۆستە وەزارییەكان دانیشتنەكە لە وادەی خۆیدا ئەنجام نەدرا.\nبەپێی زانیارییەكان، ناكۆكی نێوان هاوپەیمانی سائیرون و فەتح لەسەركاندیدی وەزارەتی ناوخۆ و لایەنە سوننەكانیش لە سەر كاندیدی وەزیری بەرگری بەردەوامە و نوێنەرانی پێكهاتەی مەسیحیش رەتیدەكەنەوە دەنگ بەهەنا گۆرگیس كاندیدی وەزارەتی كوچ و كۆچبەران بدەن بەو بیانوەی، كە نوێنەرایەتی پێكهاتەی مەسیحی ناكات.\nسەرۆك كۆماری ئێران وەڵامی دۆناڵدترەمپ دەداتەوە\nعەلی توانا کۆچی دواییکرد\nوەزیری بەرگریی بەریتانیا: ئامادەین هاوكاریی ئەمریكا بكەین بۆ لێدانی ئێران\nڤیدیۆ؛ مانگێكی ده‌ستكرد له رێگه‌ی كامێراوه دیمه‌نی گۆی زه‌وی تۆمار ده‌كات\nسودی خواردنی گێلاس لە ڕەمەزاندا\nعەلی سیستانی پەیامێك ئاڕاستەی هەر سێ سەرۆكایەتییەكەی عێراق دەكات\nچۆمان؛ شۆفێری بارهەڵگرێك لەكاتی چاككردنی ئۆتۆمبێلەكەیدا گیانی لەدەستدا\nدەربەندیخان؛ هەڵسوڕاوێكی دیاری بزوتنەوەی گۆڕان كۆچی دوایی كرد\nئەمریكا؛ دۆناڵد ترەمپ باری نائاسایی نیشتمانیی ڕاگەیاند\nڤیدیۆ؛ ژنێك ده‌كه‌وێته حه‌وزێكه‌وه\nبه‌ڤیدیۆ...حاكم گۆران ته‌قه‌ی له‌خۆیكرد\nبه‌ڤیدیۆ... له كۆمه‌ڵگای چڕه ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی چه‌كداریی له‌نێوان دوو بنه‌ماڵه‌دا\nدووكان:رووداوی هاتووچۆكەی خەلەكان دووكان 9 قوربانی لێكەوتەوە\nچیرۆكی دۆزینه‌وه‌ی منداڵه سێ ساڵانه‌كه‌ی پیره‌مه‌گرون\nداعش ڤیدیۆیه‌كی نوێی ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی بڵاوده‌كاته‌وه


دەقی رێکەوتنەکەی نێوان تورکیا و روسیا – Standard Kurd\nدەقی رێکەوتنەکەی نێوان تورکیا و روسیا\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی یه‌كه‌م 23, 2019 754 جار بینراوە 0 سەرنج\nدوای کۆبوونەوەیەکی شەش سەعاتی لەنێوان ڤلادمێر پۆتن سەرۆکی روسیا و رەجەب تەیب ئەردوگان سەرۆکی تورکیا، هەردوولا لەبارەی پرسی سوریا رێکەوتن، لەپرێس کۆنفرانسێکیشدا سەرۆکی هەردوو وڵات گرینگی رێکەوتنەکەیان بۆ میدیاکاران ئاشکراکرد و دواتریش لەهەمان پرێس کۆنفرانسدا مەولود چاوش ئۆغلۆ و سێرگی لاڤرۆڤ دەقی رێکەوتنە دەخاڵیەکەیان راگەیاند کەئەمەی خوارەوە دەقەکەیەتی:\nیەكەم: هەردوولا بەڵێندەدەن پارێزگاری لە یەكێتی سیاسی و یەكپارچەیی خاكی سووریا و ئاسایشی نیشتمانی توركیا بكەن.\nدووە: هەردوولا جەختیان لەسەر بەرەنگاربوونەوەی هەموو چەشنەكانی تیرۆر و تەواوی هەوڵە جوداخوازییەكان لە خاكی سووریا كردەوە.\nسێیەم: بە قووڵایی 32 كیلۆمەتری ئۆپەراسیۆنی كانی ئاشتی كە گرێ سپی و سەرێ كانی لەخۆدەگرێ، پارێزگاری لێدەكرێت.\nچوارەم: هەردوولا گرنگی رێككەوتننامەی ئەدەنە پشتڕاستدەكەنەوە. رووسیا لە هەلومەرجی پێویستدا ئاسانكاری بۆ رێككەوتننامەی ئەدەنە دەكات.\nپێنجەم: لە 23ی تشرینی یەكەمی 2019 دوای كاتژمێر 12:00ـی نیوەڕۆوە پۆلیسی سەربازی رووسیا لەگەڵ پاسەوانانی سنووریی سووریا ئەو سنوورەی سووریا – توركیا كە دەكەوێتە دەرەوەی سنووری ئۆپەراسیۆنی كانیاوی ئاشتی بەرەو سنووری سووریا دەچنەژوورەوە، بۆ كارئاسانكردنی كشاندنەوەی یەپەگە و چەكەكانی بە مەودای 30 كیلۆمەتر لە سنووری توركیا – سووریاوە. ئەم كارە لە ماوەی 150 كاژێردا تەواوبكرێت. لەوكاتەدا لە رۆژهەڵات و رۆژئاوای سنووری هەنووكەیی ئۆپەراسیۆنی كانی ئاشتییەوە بە فراوانیی 10 كیلۆمەتر ‘جگە لە قامشلۆ’ گەڕانی هاوبەشی توركیا – رووسیا دەستیپێدەكرێت.\nشەشەم: تەواوی ئەندامانی یەپەگە بە چەكەكانیانەوە لە منبج و تەلڕەفعەت دەكرێنە دەرەوە.\nحەوتەم: هەردوولا هەنگاوی پێویست دەگرنەبەر بۆ رێگریكردن لە دزەكردنی یەكە تیرۆریستییەكان.\nهەشتەم: هەوڵی هاوبەش دەستپێدەكات بۆ گەڕاندنەوەی ئاوارەكان بە شێوەیەكی ئارەزوومەندانە و پارێزراو.\nنۆیەم: میكانیزمێكی هاوبەشی چاودێریكردن و پشتڕاستكرنەوە دادەمەزرێندرێت بۆ چاودێریكردن و جێبەجێكردنی ئەم لێكتێگەیشتنە.\nدەیەم: هەردوولا بەردەوامدەبن بۆ كاركردن سەبارەت بە دۆزینەوەی چارەسەرێكی هەمیشەیی سیاسی بۆ قەیرانی سووریا لە چوارچێوەی میكانیزمی ئاستانا و پشتیوانی كۆمیتەی دەستووری دەكەن.\nبڵاوکراوەی پێشوورۆژئاوا لە نێوان خراب و خرابترین دەبوو چی بكات؟\nبڵاوکراوەی نوێترمەزڵوم کۆبانێ رێکەوتنەکەی نێوان روسیا و تورکیا بەسەرکەوتنی کورد ناودەبات\nPosted on ئایار 8, 2020 0 2455\nPosted on ئایار 16, 2020 ئایار 17, 2020 0 1792\nPosted on ئایار 21, 2020 0 2667\nPosted on ئایار 27, 2020 0 2365