كودەتایەكی تر دژی ئەردۆغان!\nلە ماوەی ٤٨ سەعاتی رابردوودا ١٠٤ ژەنەڕاڵ ویستیان كودەتایەك بەسەر ئەردۆغاندا بكەن\nلە ماوەی ٤٨ سەعاتی رابردوو، ١٠٤ ژەنەڕاڵی خانەنشینكراو، بەیاننامەیەكیان بڵاوكردەوە و، لەوێدا بە توندی دژی حكوومەت وەستانەوە و هەڕەشەیان كرد، كە نابێت لە رێككەوتنی (مۆنترو) بكشێنەوە، چونكە ئەو رێككەوتنە میراتێكی گەورەی موستەفا كەمال ئەتاتوركە.\nتوركیا سەرقاڵی ئەو بەیاننامەیەیە كە لە لایەن ١٠٤ ژەنەڕاڵی خانەنشینكراوەوە بڵاوكراوەتەوە، حكوومەتی توركیا پێی وایە ئەمە كودەتایەكی سپیە بەسەر رەجەب تەییب ئەردۆغان و حكوومەتەكەی، بۆیە بە زویی بەری پێ گیرا، بەڵام بەشێكی تر پێیان وایە، ئەمە تەنیا ئاگادار كردنەوەیە و هیچی تر.\nموستەفا شانتۆپ سەرۆكی پەرلەمانی توركیا، هەفتەیەك بەر لە ئێستا لە دیمانەیەكدا، باسی لە (رێككەوتنی مۆنترو) كرد، بەوەی لە دەسەڵاتی سەرۆك كۆمارە كە لێی بكشێتەوە، وەكوو چۆن لە رێككەوتنی ئیستانبۆڵ كشایەوە، كە تایبەت بوو بە مافی ئافرەت.\nئەم گوتەیە هەرایەكی زۆری نایەوە لە توركیا، سەركردەكانی ئۆپۆزسیۆنی توركیا دژی وەستانەوە و، گوتیان دەست بۆ شتێكی لەو بابەتە ببردرێت شایەنی قبوڵ كردن نییە.\nلە ماوەی ٤٨ سەعاتی رابردوو، ١٠٤ ژەنەڕاڵی خانەنشینكراو، كە خۆیان بە ئەتاتوركچی دادەنێن، لە بەیاننامەیەكدا داوا دەكەن، توركیا بیر لە شتێكی لەو شێوەیە نەكاتەوە. هەروەها باس لەوەش دەكەن، كە دەبێت سنووری خۆی بزانێت و ئەگەر شتێكی لەو بابەتە بكرێت هەڵوێستیان دەبێت.\nئەم بەیاننامەیە وەكوو كودەتایەكی سپی بەسەر ئەردۆغان لێكدرایەوە و، میدیاكانی سەر بە پارتی داد و گەشەپێدان AKP ئاماژەیان دا، كە رێگەیان لە كودەتایەكی سپی گرتووە.\nهەموو سەركردەكانی ئۆپۆزسیۆن، دژی ئەو بەیاننامەیە وەستانەوە و، ئەوانیش پێیان وایە لە جێی خۆی نەبووە و، ئەو زمانەشی بەیاننامەكەی پێ نووسراوە مایەی هەڵوەستە لەسەر كردنە.\nبەڵام چەند چاودێرێكی سیاسی لە توركیا، ئەم بابەتە بە سیناریۆ دادەنێن كە پێشتر AKP پلانی بۆ داناوە، كە بتوانن كۆمەڵێك كەس بەو هۆیەوە تەسفییە بكەن.\nكەمال ئۆكویان سەرۆكی پارتی كۆمەنیستی توركیا، پێی وایە ئەم بەیاننامەیە بە هیچ شێوەیەك بۆنی كودەتای لێوە نایەت، بەڵكوو تەنیا بەرگری كردنە لە رێككەوتنی مۆنترو.\nئەو بۆ رۆژنامەی (جومهوریەت)ی توركیا قسەی كردووە و دەڵێت: ”پێم وایە AKP دەیزانی بابەتێكی لەو شێوەیە دێتە گۆڕێ و خۆی بۆ ئامادە كردووە، تا لەو رێگەیەوە هەندێك كەس تەسفییە بكەن. ئەم بەیاننامەیە زۆر ئاساییە، بۆ نموونە، كاتێك ئەمریكا ڤێتنامی داگیر كرد، سەدان ئەفسەری خانەنشینی ئەمریكا كەمپینیان دامەزراند و گوتیان ئێمە پشتگیری لە ئاشتی دەكەین، كەسیش نەیگوت ئەوان كودەتا دەكەن“.\nلە لای خۆیەوە یاڵچن دۆغان، نووسەری دیاری توركیا، پێی وایە ئەم بەیاننامەیە دەچێتە چوارچێوەی بیروڕای ئازادەوە.\nدەنووسێت: ”AKP لە خۆشیدایە، چونكە ئەم بەیاننامەیە بەكاردەهێنێت بۆ لە بیربردنەوەی چەندین كێشەی گەورە لە توركیا و رای گشتی پێ دەجولێنێت. بۆ نموونە كێشەی گەورەی توركیا قەیرانی داراییە، بەم بابەتە قەیرانەكە لە بیر خەڵك دەبەنەوە، گەرنا بەیاننامەكە بە هیچ شێوەیەك بۆنی كودەتای لێ نایەت“\nبە گوێرەی زانیارییەكان، لەسەر داوای داواكاری گشتی توركیا، تاوەكوو ئێستا ١٠ ژەنەڕاڵ لەو ١٠٤ ژەنەڕاڵە دەستگیر كراون، لێكۆڵینەوەش لەگەڵ ئەوانی تردا بەردەوامە.\nرێككەوتنی مۆنترو چییە؟\nرێككەوتنی مۆنترو لە ساڵی ١٩٣٦ لەسەر دەستی موستەفا كەمال ئەتاتورك لەگەڵ چەند وڵاتێكی ئەورووپی ئیمزا كرا. بۆیە ناوی لێنرا مۆنترو، چونكە رێككەوتنەكە لە شاری مۆنتروی سویسرا ئیمزا كرا.\nئەو رێككەوتنە رێگە بە توركیا دەدات، كە بە تەواوی كۆنتڕۆڵی هەموو كەشتییەكی جەنگی بكات كە بە گەرووی چەنەكالادا تێپەڕ دەبێت. هەروەها لە كاتی ئاشتیدا هەموو كەشتییەكی مەدەنیش بۆیان هەیە بەوێدا تێپەڕ ببن و لەژێر كۆنتڕۆڵی توركیا دەبێت.\nلەو رێككەوتنەدا راستە گەرووی چەنەكالا كەوتە ژێر كۆنتڕۆڵی توركیا، بەڵام توركیاش ناتوانێت بە ئارەزووی خۆی رێگە لە هەر كەشتییەكی جەنگی بگرێت، بەڵكوو دەبێت بگەڕێتەوە بۆ یاساكانی ئەو رێككەوتنە و بە گوێرەی رێككەوتنەكە بجولێتەوە، بۆیە ئەردۆغان زۆرجار گوتوویەتی ئەو رێككەوتنە چی سوودێكی بۆ توركیا هەیە؟\nخۆی رێككەوتنە لە چوارچێوەی رێككەوتنی لۆزاندا بوو لە ١٩٢٣، بەڵام لە ١٩٣٦ نوێ كرایەوە و دەسەڵاتی توركیا لەو رێككەتنە زیاد كرا، ئەمەش بە دەستكەوت بۆ ئەتاتورك وێنا دەكرێت.


نێردەى یەکێتی ئەوروپا لە عێراق "نیگەرانە" لە سەپاندنی سزای شەش ساڵ زیندانی بەسەر چالاکوان و ڕۆژنامەنوسانی بادینان و هەروەها نیگەرانە لەوەى ناوی کونسوڵخانەی گشتیی ئەڵمانیا هێنراوە لە ڕاگەیەنراوی دادگای پێداچوونەوەی هەرێمدا.\nنێردەى یەکێتی ئەوروپا لە پەیامێکدا کە کۆپییەکی دەستی "ناس کورد" کەوتووە (10ی ئایاری 2021) دەڵێت، "ئازادیی ڕادەربڕین، ئازادیی ڕۆژنامەوانی و مافی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە بناغەی سەرەکی کۆمەڵگەیەکی دیموکراسییە."\nیەکێتیی ئەوروپا نیگەرانیی خۆیشی دەربڕیوە لە ناوهێنانی کۆنسوڵخانەی گشتیی ئەڵمانیا لە ڕاگەیەنراوی دادگای پێداچوونەوەی هەولێر بەوەى سزادراوانی بادینان هاوکاریی داراییان لێیان وەرگرتبێت.\nبۆیە داوا دەکات حکومەتی هەرێمی کوردستان بەتەواوی پابەندی مافەکانی مرۆڤ بێت، لەنێویاندا "دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە" بۆ سزادراوانی بادینان و دابینکردنی ئازادیی ڕادەربڕینی تەواوەتی و ئازادیی ڕۆژنامەنوسی بۆ هاوڵاتیان.\nلە لایەکی ترەوە، ئەندامی پێشووی دادگای پێداچونەوەی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، دادگاكان سه‌ربه‌خۆ نیین، دەسەڵاتی دادوەری لەم دواییەدا وەک پەرلەمانی لێهاتووە حزبەکان بە دابەشکاری دادوەرەکان دادەنێن، دەشڵێت، ئه‌و كه‌یسه‌ی چالاکوانان و ڕۆژنامەوانانی بادینان به‌تاوانی ڕەچاوناكات، به‌ڵكو شتێكی زۆر ئاساییه.\nدادوەر عەبدولکەریم حەیدەر، ئەندامی پێشووی دادگای پێداچونەوەی هەرێمی کوردستان لەمیانی گفتوگۆیەک کە "ناس کورد" بینیویەتی (10ی ئایاری 2021) دەڵێت، "ئەگەر بڵێم دۆخی دادگاکان و دادوەری لەهەرێمی کوردستان باشە ئەوا ڕاست ناڵێم دادگاكان سه‌ربه‌خۆ نیین، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی كه له‌دادگای پێداچوونه‌وه‌ن، دەسەڵاتی دادوەری لەم دوواییەدا وەک پەرلەمانی لێهاتووە حزبەکان بە دابەشکاری حزبی دادوەرەکان دادەنێن دادوه‌ره‌كان بۆئه‌وه‌ی بگه‌نه پله‌باڵاكان واته (مناصب قضائی علیا) ڕێگه به حیزبه‌كان ده‌ده‌ن ئه‌مه شتێكی ناشیرینه به‌ڕاستی له‌به‌رئه‌وه خۆیان به‌قه‌رزاری ئه‌م لایه‌ن و ئه‌و لایه‌نه سیاسیانه ده‌زانن، زۆرم پێ ناخۆش بوو وتم دادگایه‌ك ئه‌ندامه‌كانی به‌وجۆره بکه‌ن هه‌ر دادگا نه‌بێت باشتره".\nدادوەر عەبدولکەریم حەیدەر بۆ دەنگی ئەمریکا ئەوەشی وتووە، "ئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌یسه‌ی چالاکوانان و ڕۆژنامەوانانی بادینان به‌وجۆره بۆم ڕه‌وانه‌كرابێت به‌تاوانی ڕه‌چاوناكه‌م، به‌ڵكو به‌شتێكی زۆر ئاساییه ڕه‌چاوی ده‌كه‌م، دادوه‌رێك كه دادپه‌روه‌ر نه‌بێت خۆی ده‌زانێت وانییه و حوكمیشی له‌سه‌ربدات ئه‌وه شوێنی دۆزه‌خه، جگە لەوەش كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك بیه‌وێت كه یاسا سه‌روه‌ر بێت و مافه‌كانی مرۆڤ بپارێزێت نابێت سیسته‌می هەواڵدەری نهێنی تێدا هه‌بێت".\nپێشتر مامۆستا ڕووگەش جەباری، خێزانی ڕۆژنامەنوس شێروان شێروانی ڕایگەیاندبوو، "پێشتر شێروان لێی پرسیم ئەوکاتەی لای من ڕۆیشتیت هیچ هەڕەشەیەکت لێکراوە پێم وت نا، ئنجا ئێستا تێدەگەم بۆ لێی پرسیم چونکە هەڕەشەیان بەمن لێکردبوو تابەزۆر دانپێدانانی پێ واژۆ بکەن".\nلای خۆیەوە دادوەر عەبدولکەریم حەیدەر وتی، "لێره زۆركردنێكی مه‌عنه‌وی هەیە و پێویستبوو له‌سه‌ر دادگای تاوانه‌كان ژنه‌كه‌ی بهێنایه گوێی لێ ڕابگرن بزانن چی ده‌ڵێت، نه‌ك من بڵێم بڕۆ قسه‌كانت هیچ به‌هایه‌كی نییه".\nدادوەر عەبدولکەریم حەیدەر ئاماژەی بە نمونەیەک کرد کە کاتی خۆی دادوەر بووە چۆن ئەو دانپێدانانەی ڕەتکردووەتەوە کە لەژێر زۆرلێکردندا واژۆ کراون، "من كه دادوەر بووم كه‌س هاتووه وتویه‌تی جه‌نابی دادوه‌ر من دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه بووم و ده‌موچاوی تۆمه‌تباره‌كه‌م بینیووه سوور بووەته‌وه وتومه ئه‌وه بۆ سوربۆووەه‌وه وتویه‌تی لێیانداوم یه‌كسه‌ر مفه‌وه‌زه‌كه‌م هێنا و وتم تۆ لێتداوه وتم ئه‌گه‌ر دانی پێداده‌نێت یان گوێ له به‌ڵگه‌كان ده‌گرم وتم من ئه‌و وته‌یه وه‌رناگرم جارێكی تر وته‌ی وه‌ربگرن."\nئەگەر تۆ دادوەر بویتایە لەو کەیسە چۆن حوکمت دادە؟ وەڵامەکەی دادوەر عەبدولکەریم بەوجۆرە بوو کە "ئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌یسه به‌وجۆره بۆم ڕه‌وانه‌كرابێت به‌تاوانی ڕه‌چاوناكه‌م به‌ڵكو به‌شتێكی زۆر ئاساییه ڕه‌چاوی ده‌كه‌م، یاساكه‌مان به‌هیچ شێوه‌یه‌ك لێپرسینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ناكات به‌ڵام ئێمه كێشه‌مان له‌و ده‌قانه‌ش هه‌یه دەقیش زۆر لاستیكیه و به‌كارده‌هێنرێت له‌لایه‌ن لایه‌نه سیاسیه‌كان كه به‌وجۆره جێبه‌جێ بكرێت، ده‌بوایه ئه‌مانه بڕیار ده‌ربچوایه به‌ئازادكردنیان له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و زانیاریه‌ی كه له‌بڕیاره‌كه هه‌یه ئه‌وه‌نده هه‌ستیار نییه كه بتوانرێت بوترێت تاوانه ده‌بوایه بڕیار ده‌ربچوایه به ره‌تكردنه‌وه و ئازادكردنیان".\nوتیشی، "ڕێگه‌یه‌كی ترمان هه‌یه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌سه‌ڵاتی خۆی به‌كاربهێنێت كه لێبوردنێكی تایبەتی بۆیان ده‌ربكات ده‌بێت ناوی دادگاكان بنوسێت یه‌ك به‌یه‌ك ناوی كه‌سه‌كان، ناو و ژماره‌ی داواكه بنوسێت حوكمه‌كانیان چه‌ند بووه و بڵێت ئێمه بڕیارماندا حوكمه‌كانیان لابچێت و نه‌مێنێت و ئازادبكرێن و بچنه‌وه ماڵی خۆیان به‌وجۆره ده‌كرێت له‌ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆكی هه‌رێمه له‌یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم ماده‌ی 10 ئه‌و ده‌سه‌ڵاته دراوه‌ته جه‌نابی سه‌رۆكی هه‌رێم".\nدادوەر عەبدولکەریم ئەوەشی وت، "بڕیاری پەسەندکردنی بڕیارەکە لەلایەن دادگای پێداچونەوە پلەی کۆتایی نیە و داواكاری گشتی ده‌توانێت و هه‌م پارێزه‌كانیان هه‌موویان ده‌توانن داوای ڕاستكردنه‌وه بكه‌ن. نوێنه‌ری داواكاری گشتی ده‌توانێت داوای ڕاستكردنه‌وه بكات، پارێزه‌كانی تۆمه‌تباره‌كان ده‌توانن داوابكه‌ن ئه‌مانه مافی خۆیانه داواكاری پێشكه‌ش بكه‌ن چونكه داواكاری ڕاستكردنه‌وه له‌سه‌ر داواكاری ده‌مێنێت به‌ڵام پێداچوونه‌وه‌كه‌ی له‌سه‌ر ئه‌وان نییه ئه‌گه‌ر داوانه‌كه‌ن ناچێت بۆ ڕاستكردنه‌وه".\nئەوەشی ئاشکراکرد، "سەرۆکی هەرێم ناتوانێت بڕیاری ئازادکردنیان بدات چونكه جارێ داواكاری ڕاستكردنه‌وه ماوه‌كه‌ی ماوه، كێ ناڵێت دادگای پێداچوونه‌وه خۆی بڕیاری خۆی چاك ناكاته‌وه؟ لێبوردنی تایبەتی هه‌میشه بۆ ئه‌و حوكمدراوانه ده‌رده‌چێت كه حوكمه‌كانیان گه‌یشتۆته پله‌ی كۆتایی، پێشبینی ده‌كه‌م ماوه‌كه‌ی مانگێگه یان شه‌ست ڕۆژه دڵنیانیین چونكه دووساڵه من خانه‌نشین كراوم".\nشێلادزێ؛ منداڵێک لەسەر پشتی ئەسپ کەوتەخوارەوە و گیانی لەدەستدا


مقەتێلی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nمقیطالو - Muğatel\nپۆتانەکان: 38°02′17.5″N 45°08′49.5″E / 38.038194°N 45.147083°E / 38.038194; 45.147083پۆتانەکان: 38°02′17.5″N 45°08′49.5″E / 38.038194°N 45.147083°E / 38.038194; 45.147083\n١٬٣٧٧ مەتر (٤٬٥١٨ پێ)\nمقەتێلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا ئەڤراز، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nمقەتێلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قالقاچی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ دەریاچەی ورمێ.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ئالەکان.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٢) کەس و (١٥) خێزان بووە.\nپێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی ئازەرین.\nدانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی (شیعە)ن.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مقەتێلی&oldid=902483»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٠٧ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


قوتابخانە ئیسلامییەکانی ئەلئەزهەر دادەخرێن\nRadyoya Swêdê - 2021-06-10 22:00\n• دەزگای پشکنینی فێرگاکان (Skolinspektionen) بڕیاری داوە قوتابخانە ئیسلامییەکانی ئەلئەزهەر لە گەڕەکی ڤیڤالا و مێلرینگێ لە شاری ئوێرێبرو دابخات. • هەڵسەنگاندی دەزگاکە ئەوەیە کە خاوەن و بەڕێوەبەرانی فێرگاکان شیاو و لەبار نین بۆ بەڕێوەبەردنی قوتابخانە و کەمو ...\nQûtabxane Islamiyekani Elezher Dadexrên\n• dezgay pşknini fêrgakan (Skolinspektionen) brryary dawe qûtabxane islamiyekani elezher le gerreky vyvala û mêlryngê le şary uêrêbrû dabxat. • hellsengandy dezgake eweye ke xawen û berrêweberani fêrgakan şyaw û lebar nin bo berrêweberdni qûtabxane û kemû ...Translated with Rojname BETA\nJun 21 (788 news)


هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 4 هەفتە  :: 156 جار بینراوە\nهه‌ڵسه‌نگاندنى ساڵانه‌ى هه‌واڵگریى به‌شە هه‌واڵگرییه‌كانى سوپاى ئیسرائیل بۆ ئه‌مساڵ گرنگترینى ئه‌و بابه‌ته گه‌رمانه‌ى تاوتوێ كردووه كه وه‌كو زریان هه‌ڕه‌شه له ناوچه‌كه ده‌كه‌ن و بۆیان هه‌یه كاریگه‌رى گه‌وره له‌سه‌ر ئاینده‌ى ئیسرائیل دروست بكه‌ن.\nئه‌و راپۆرته هه‌ڵسه‌نگاندنه ده‌ڵێت: ئه‌گه‌رى ده‌ستپێشخه‌رى جه‌نگێك دژى ئیسرائیل له ساڵى 2020یشدا هه‌ر به نزمى ده‌مێنێته‌وه، به‌ڵام بارودۆخه‌كان له باكوورى وڵاتدا چاوه‌ڕوانكراوه و بۆى هه‌یه ببێته مایه‌ى هه‌ڵگیرسانى جه‌نگێكى مامناوه‌ندى.\nراپۆرته هه‌واڵگرییه‌كه ده‌ڵێت: "سڕینه‌وه‌ى قاسم سلێمانى له هاوكێشه‌كه كارێكى گه‌وره‌یه به‌ڵام هێشتا كاریگه‌رییه‌كانى به‌ته‌واوى ده‌رنه‌كه‌وتوون، زۆر زه‌حمه‌تیشه جێگره‌وه‌كه‌ى بتوانێت ئه‌و بۆشاییه گه‌وره‌یه پڕبكاته‌وه كه سلێمانى به‌جێی هێشتووه".\nراپۆرته هه‌واڵگرییه‌كه‌ى ئیسرائیل ده‌ڵێت: "نه‌مانى سلێمانى به‌شێوه‌یه‌كى راسته‌وخۆ كاریگه‌رى له‌سه‌ر ئیسرائیل ده‌بێت، چونكه ئه‌و رابه‌رى پرۆژه‌ى موشه‌كه‌كان بوو بۆ حیزبوڵـڵا و جێگیركردنى میلیشیا شیعه‌كان له سوریادا". به‌پێى ئه‌و راپۆرته حه‌سه‌ن نه‌سروڵـڵا جه‌نگى زۆر به‌لاوه گرنگ نییه به‌ڵام ئاماده‌یه به‌رپاى بكات بۆ پارێزگاریكردن له هاوسه‌نگى وه‌ڵامدانه‌وه له باكوورى ئیسرائیلدا. به‌پێى راپۆرته‌كه به‌رده‌وامبوونى ئیسرائیل له كار و كرده‌وه‌ى سه‌ربازى ده‌بێته هۆى دروستبوونى كاردانه‌وه له‌لایه‌نى به‌رامبه‌ردا و ره‌نگه بارودۆخه‌كه له جاران ئاڵۆزتر بكات.\nئه‌و راپۆرته هه‌واڵگرییه جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه كه پێویسته ئیسرائیل پاش نه‌مانى سلێمانى گوشارى زیاتر بخاته سه‌ر ئێران له‌ڕێى زیادكردنى كرده‌وه سه‌ربازییه‌كانى له سوریادا بۆ ئه‌وه‌ى ئێران نه‌توانێت خۆى جێگیر بكات له‌و وڵاته‌دا. چونكه نه‌سروڵـڵا سه‌رگه‌رم ده‌بێت به كێشه ناوخۆییه‌كانى لوبنانه‌وه و ئێرانیش به‌هۆى كاریگه‌ریى سزاكانه‌وه له‌سه‌ر ئابورییه‌كه‌ى و زیادبوونى كێشه ناوخۆییه‌كان نایپه‌رژێته سه‌ر هیچ.\nراپۆرته‌كه ئاماژه به‌وه ده‌كات: كه ئێران ورده ورده ئه‌و یه‌ده‌گه ده‌خوات كه له دراوى قورس كۆیكردووه‌ته‌وه و ناتوانێت دڵى هاووڵاتیانى خۆش بكات، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا حكومه‌تى ئێران سه‌قامگیره و به سه‌ركه‌وتوویى رووبه‌ڕووى شه‌پۆله‌كانى ناڕه‌زایه‌تى ده‌بێته‌وه.\nنووسه‌رى راپۆرته‌كه سه‌رنج بۆ ئه‌وه راده‌كێشێت كه ئێران ناچار ده‌بێت له‌ژێر كاریگه‌ریى قه‌یرانه ئابوورییه‌كه و نائارامییه ناوخۆییه‌كاندا بڕیارى سه‌خت بدات هه‌روه‌ها ناچاریش ده‌بێت هه‌ڵوێستى خۆى به‌رامبه‌ر پرۆژه ئه‌تۆمییه‌كه یه‌كلایى بكاته‌وه.\nراپۆرته‌كه له‌و باوه‌ڕه‌دایه كه ئێران خۆى ئاماده ده‌كات بۆ سازشكردن به‌ر له ده‌ستپێكردنى وتووێژى ئاینده‌یى بۆ واژۆكردنى رێككه‌وتننامه‌یه‌كى نوێ.\nراپۆرته‌كه جه‌خت ده‌كاته‌وه كه پێویسته ئیسرائیل له‌ڕووى هه‌واڵگرییه‌وه به وردى چاودێرى به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ى ئێران بكات تا دڵنیابێت كه رێڕه‌وێك وه‌رناگرێت له خۆرئاوا شاردرابێته‌وه.\nسه‌باره‌ت به بارودۆخى سوریاش راپۆرته‌كه ده‌ڵێت: ده‌رفه‌تێك هه‌یه گۆڕانێكى ستراتیجى له سوریادا به‌دى بهێنرێت تا ئه‌و ئاسته‌ى كه له ته‌وه‌ره شیعه‌ییه‌كه ده‌ربهێنرێت، ئه‌مه‌ش پێویستى به رێككه‌وتن و لێكتێگه‌یشتن هه‌یه له‌نێوان واشنتۆن و مۆسكۆدا.


لیژنەی ئەوقاف وکاروباری ئایینی پیرۆزبایی لە پاتریارکی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتی ئاشووری دەکات\nدوای نیوەرۆی ئەمرۆ سێشەممە ٢٠٢١/٩/٢٨ شاندێکی لیژنەی ئەوقاف وکاروباری ئایینی، کەپێکھاتبوو لە مەلا ئیحسان محەمەد سه‌لیم جێگری سەرۆكی لیژنەو وەیسی سەعید وەیسی بڕیاردەری لیژنە و فه‌یسەڵ عه‌باس عه‌وڵا وكلارا عودیشۆ یعقوب ئەندامانی لیژنەكه، سەردانی پاتریارک مار ئاوای سێیەم، پاتریارکی نوێی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتی ئاشوورییان لە جیھان کرد.\nلە دیدارەکەدا شاندی لیژنەی ئەوقاف پیرۆزبایییان ئاراستەی پاتریارک مار ئاوای سێیەم کرد، بەبۆنەی دەستنیشانکردنی وەک پاتریارکی کەنیسەی ڕۆژھەڵاتی ئاشووری وھیوای سەرکەوتنیان بۆخواست لەئەرکی نوێیاندا، هاوکات خۆشحاڵی خۆیان دەربری لەھەمبەر گواستنەوەی کورسی پارتریارکی کەنیسەی رۆژھەلاتی ئاشووری بۆشاری ھەولێر. ھەرلەدانیشتنەكەدا ستایشی رەوشی پێكەوەژیان وتەبایی نێوان پێکھاتە نەتەوەیی وئایینیەکانی كوردستان كرا، كە بەدرێژایی مێژوو شوێنی بەیەكەوەبوونی ھەموو پێكھاتەكان بووە.\nلای خۆیەوە قەداسەتی پاتریارک خۆشحاڵی و سوپاسی خۆی دەربڕی لەھەمبەر سەردانی شاندی لیژنەی ئەوقاف و دووپاتی پاڵپشتیی خۆی كردەوە بۆ قووڵكردنەوەی گیانی پێكەوەژیان و پاراستنی بەھا جوانەكانی مرۆڤایەتی لەنێوان سەرجەم پێکھاتەکانی ھەرێمی کوردستان.\nسێشەممە, 28 ئەیلوول 2021 10:32\njney awqaf sardany kanysay rojhelat


◄ نتیجه: Found 382, page 1 of 39 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 اێ بەخشە 4,682 گل سئرکریائە(دێینە)\n📕 3دی ستۆدیۆ ماکس 3،1 کتاووخانە\n👁 اێ بەخشە 6,259 گل سئرکریائە(دێینە)\nشەماڵ ئیسماعیل رەواندوزی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 50% ✍ ب.ج. 10-6-2012 14:50:58\n📖 ALI AKBAR MORADI مەقاڵەل گؤجەر\n👁 اێ بەخشە 7,419 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 0 ✔ 62% ✍ هـ.ب. 29-9-2013 11:57:51\n📕 Articulation Of Kurdish Identity Through Politicized Music Of Koms کتاووخانە\n📅 زمان اضافه کردن Sep 16 2013 12:04AM\nA Thesis Submitted To the Graduate School Of Socia [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ هـ.ب. 16-9-2013 0:04:14\n📕 Bingöl Dengbejleri کتاووخانە\n📅 زمان اضافه کردن Jan 6 2018 1:38PM\nAmadekar: Devrim Güleryüz, Orhan Korkmazcan, Ahmet [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 6-1-2018 13:38:11\n📕 Colors Of Paradise کتاووخانە\n📅 زمان اضافه کردن Feb 12 2017 10:15PM\n👁 اێ بەخشە 3,505 گل سئرکریائە(دێینە)\nby Simko Ahmed [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 12-2-2017 22:15:10\n👁 اێ بەخشە 14,616 گل سئرکریائە(دێینە)\n📖 Estrangement مەقاڵەل گؤجەر\n📅 زمان اضافه کردن Oct 7 2019 12:14AM\nEstrangement is an ongoing project initiated by Po [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 7-10-2019 0:14:54


دکتۆر سالار باسیرە: جەنگی سوریاو ڕۆل و سیاسەتی ئیقلیمی و نێودەولەتی. – WtariKurd\nدکتۆر سالار باسیرە: جەنگی سوریاو ڕۆل و سیاسەتی ئیقلیمی و نێودەولەتی.\n– Posted on 2019-01-01بابەتی: سیاسی\nخویندنەوەیەکی سیاسی و ئابوری\nجەنگ درێژەپێدانی سیاسەتە بە شێوەیەکی تر\nکورتەیەک دەربارەی سوریا\nسەرەتای دروستبوونی ناکۆکی و جەنگی سوریا\nسیاسەتی ئێران لە سوریا\nسیاسەتی تورکیا لە سوریا\nئەمریکا ، ڕوسیا ، تورکیاو رۆژاڤا\nسوریاو تاقیکردنەوەی چەک\nوزە هۆکارێکی گرنگی جەنگی سوریا\nلە پێناسەکەی Clausewitz جەنگ بەواتای درێژەپێدانی سیاسەتە بە ئامرازی تر. هەول ئەدات جەنگ وەک ڕوداوێک تێبگات کە تێیدا لایەنێکی بەشداری جەنگ ئیرادەی خۆی بەسەر لایەنێکی تری بەشداربووی جەنگەکە بسەپێنێ. جەنگ ڕوبەڕوبونەوەیەکی بەرفراوانی دوو لایەنەو شێوازێک لە کردارە بەئامانجی ئەوەی بەرامبەرەکەی گێڕ بکات یان سنوری بۆ دابنێت یان بیخاتە ژێر خواستی خۆی .\nجەنگیش هەروەک ئاشتی سیاسەتە. ئاشتی سیاسەتە بەبێ شەڕ ، جەنگیش سیاسەتە بەرێگای جەنگ و خوێن ڕشتنەوە. سیاسەتیش بریتیە لە هونەری کەلک وەرگرتن لەبارودۆخەکە بۆ بەرژەوەندیەکی تایبەت. “ئەو کاتە دەتوانین لە ناوەڕۆکی جەنگ بگەین ئەگەر دەربارەی سیاسەتی دووفاقیی جەنگەکە بکۆلینەوە بەر لە هەلگیرسانی. جەنگ هەر تەنیا پێکدادانی چەکداری نێوان لایەنەکان نیە بەڵکو ململانێی توندوتیژە لەنێوان ئابوری و سیاسەت و ئایدۆلۆژیای لایەنەکان. بە دەستپێکردنی جەنگ هەموو ئەم لایەنانەی ئاماژەیان پێدرا ئاڕاستەی سەرکەوتن و هێنانەدی ئامانجەکانی جەنگ دەکرێن” . بەلام هەموو جەنگەکانیش هاوشێوە نین. هۆی ئەوەش دەگەرێتەوە بۆ جیاوازی هەلومەرجی مێژویی سەرهەلدانی جەنگ و هۆکانی هەلگیرسانی جەنگەکە. هەروەها ئەو ئامانجانەی کە لە پێناویاندا جەنگەکان بەرپاکراون. جگە لەوە جەنگەکان لەڕووی شوێن و زەمەن ، چەک و تفاق و شێوازی چالاکیەکان هەروەها ژمارەی پێکدادانەکان و بەرفراوانیەوە جیاوازیان هەیە. بەلام جەنگ هەمیشە شێوەیەکی توندوتیژ بووە بۆ چارەسەرکردن و بەلادا خستنی ململانێ.\nهەموو پێکدادانێکی چەکداریی بەجەنگ دانانرێت چونکە بەبێ هەبوونی ئامانجی سیاسی توندوتیژترین پێکدادان بەجەنگ ناژمێردرێ. لێرەدا پێویستە سەرنج بۆ ئەوە ڕابکێشین کە بەرژەوەندی سیاسی و ئابوری ئەو چین و دەولەتەی لەجەنگدان ئامانجی جەنگەکە دیاری دەکەن بۆنمونە جەنگی عێراق / ئێران ، عێراق / کوێت ، جەنگی سوریا ، یەمەن ، ڤێتنام….\nدەسپێکی جەنگ پێشتر بە ناکۆکی سیاسی دەستپێدەکات. بەم شێوەیە دەکرێ جەنگ وەک درێژکەرەوەی سیاسەت ببینرێت و جەنگ دەبێتە ئامرازی بە دەستهێنانی ئامانجی سیاسیش .\nقەوارەی جەنگ هەمیشە دەگەرێنرێتەوە بۆ ئامانجە سیاسیەکەی هەر دوو لایەنەکە. جەنگ چالاکیەکی رێکخراوە کە هێزە سەربازیەکان و دەزگا غەیرە سەربازیەکان و هەروەها کۆمەلگای سڤیلیش دێنێتە نێوی. چۆنایەتی و چەندایەتی چەک زۆربەی کات بریاردەری سەرکەوتن و دۆڕاندنی سوپاو نەتەوەشە. سەردەمی کۆن میتالی باشترو چەندایەتی چەک بریاری سەرکەوتن بووە. ئەمرۆکە مرۆڤایەتی خاوەنی تەکنەلۆژیای چەکی مۆدێرنە.\nکۆماری سوریا لە سالی 1930 دامەزراو لە سالی 1946 بووە دەولەتێکی سەربەخۆ. لە سالی 1963وە لە ئەنجامی کودەتاوە حیزبی بەعس بە شێوەیەکی دیکتاتۆرانە حوکمی سوریا دەکات.\nکۆماری عەرەبیی سوریا دەولەتێک لە ڕۆژهەلاتی نزیک. لە باشورەوە سنوری لەگەل ئیسرائیل ، لە ڕۆژئاواوە سنوری بە لوبنان و دەریای سپی ناوەڕاستەوە هەیە. لە باکوریشەوە سنوری بە تورکیاو ، لە بەرەی ڕۆژهەلاتیشەوە سنوری بە عێراقەوە هەیە. دورگەی قوبروس نزیکەی 125 کم لە قەراغ دەریای سوریاوە دوورە. بە ڕووبەری 185 هەزار کم دووجا سوریا نیوەی ڕوبەری ئەلمانیا دەبێت.\nلە سالی 2010 دانیشتوانی سوریا نزیکەی 21 ملیۆن کەس بووە. بەلام زیاتر لە پێنج ملیۆن سوریی بە هۆی بارودۆخی جەنگەکەوە هەلاتوون بۆ دەرەوەی ولات و بۆ ئەوروپا. زیاتر لە شەش ملیۆن سوریی لەناو خاکی سوریا خۆی ئاوارە بوون. بەواتا نزیکەی 12 ملیۆن هاولاتی سوریی لەناو دەولەت و دەرەوەی دەولەتدا بوونەتە پەناهەندە ، ئەوەش ژمارەیەکی زۆرە بۆ دانیشتوانی سوریا.\nزۆرینەی دانیشتوانی سوریا عەرەبە کە دەکاتە 80% و زۆرینەی سونە مەزهەبەو زمانی فەرمی لە سوریا عەرەبیە. کورد دووەم گەورە گەلە لە سوریا کە خاوەن مێژوو ، زمان و کەلتوری تایبەت بە خۆیەتی. ئەرمەنەکان لە نێوان سالانی 1025 و 1935 وەک پەناهەندە لە تورکیاوە چونەتە سوریا. دوو لەسەر سێیان لە حەلەب نیشتەجێن و نزیکەی 20% یش لە دیمەشق. ئەوانەی تریان بەسەر ناوچەکانی شارە گەورەکانی وەک ناوچەی جەزیرە نیشتەجێ بوون. هەروەها تورکومان و چەرکەسی سونە مەزهەب و ئاشوری لە سوریا هەن. بەدەر لەوە نزیکەی نیو ملیۆن پەناهەندەی فەلەستینی لە سوریا دەژی و بە هۆی بارودۆخی جەنگی عێراقیشەوە لە کۆن و نوێدا باس لە دوو سەد هەزار پەناهەندەی عێراقی دەکرێت لە سوریا کە ژمارەیەکیان لە ئاسوریەکانن. بەلام عەلەویەکان نزیکەی 12%ی دانیشتوان پێک دەهێنن کە حوکمی زۆرینەی سوریا دەکەن. بنەمالەی ئەسەد لە عەلەویەکانە. جگە لەوانە لە سوریا دروزی و یەزیدی و ژمارەیەکی کەمیش جولەکەی تێدا دەژی. یەزیدیەکان خۆیان وەک کورد پێناسە دەکەن کە زۆربەیان لە نێوان حەلەب و عەفرین و لە گوندەکانی لای عەمودەو قامیشلۆ دەژین.\nئەو ئاماژانەی سەرەوە ئەو ڕاستیەمان نیشان ئەدات کە سوریا وەک دەولەتێکی دەستکرد کۆمەلگایەکی پلورالیستی و فرەییەو نەبوونی مافی کەمینەو ئیتنیکەکان و مەزهەبە جیاوازەکان ئەمانیش هۆکارێکن بۆ ناکۆکییەکانی نێوان گەلانی سوریاو دەسەلاتی مەرکەزیی کەمینە.\nلە مانگی 5ی 2015 داعش نیوەی خاکی سوریای کۆنترۆل کردبوو ، کە تەنیا 15%ی دانیشتوانی سوریای لەسەر دەژی ، لە کاتێکدا لە ناوچەکانی تری ڕۆژئاوای سوریا لە 13 پارێزگا 10ی کەوتۆتە ئەو ناوچانە کە زۆرینەی دانیشتوانی سوریای لێ دەژی وەک حەلەب و لازقیەو حمێ و حەماو ئیدلیب و … کە بەشێکی بەرچاوی لەژێر کۆنتڕۆلی حکومەتی سوریایەو ئەوەی تری لەلایەن سوپای ئازادی سوریاوە ، کورد ، داعش، القاعیدەو بەرەی نوێرە بە هاوکاری لایەنی دەرەکی وەک تورکیا کۆنترۆل کراوە . بەشێکی هێزە ئۆپۆزیسیۆنەکانی ناو سوریا هاوکات دژ بە یەکتریش دەجەنگن. جگە لە کورد کە هاوپەیمانی ئەمریکایە چیتر ئەوانی دی لە لایەن سعودی و قەتەرو تورکیاوە پشتگیری کراوون ، بەتایبەت حکومەتەکەی ئەردۆگان.\nدوای ئەوەی کە بە بەهاری عەرەبی ناودەبرێت و دواتر سوریاشی گرتەوە ، سەرەتا بە خۆپیشاندانی ئاشتیانە دەستی پێکرد ، دواتر گۆڕا بۆ ئاڕاستەیەکی توندوتیژی و دروستبوونی دەیان هێزو رێکخراوی سیاسی و چەکدار بە ئاڕاستەی سیاسی و ئایدیۆلۆژی جیاوازو پەیوەندی دەرەکی جیاوازەوە. ئەم جەنگە، کە بە خوێناویترین و ئالۆزترین جەنگ لە ئێستای ڕۆژهەلاتی ناوەڕاستدا هەژمار دەکرێت ئەویش لە دەرئەنجامی چوونە ناوەوەی چەندین لە دەولەتانی ئیقلیمی و نێو دەولەتیی تێیدا کە هەریەکەو بە دوای ئامانج و بەرژەوەندی سیاسی و ئابوری خۆی کەوتووە ، دیاردەیەک نەک هەر جەنگەکەی خوێناویترو ئالۆزو درێژخایەن کردوە بەلکو چارەسەرەکانیشی قورس کردوە. گەورەترین قوربانییش لەم جەنگە قێزەونە خەلکی مەدەنیە..\nشەڕەکانی سوریا بریتی نیە تەنیا لە یەک شەڕ بەلکو چەندین شەڕەو لەلایەن شوێن و زەمەنیشەوە گەمەکەرەکان و هەروەها ئامانجەکانیشیان هاوشێوە نیە. کورد لە ڕۆژاڤا بەرگری سەرسەخت لە خاک و ئامانجێکی نەتەوەیی و نیشتیمانی خۆی دەکات و جەنگێکیان بەسەردا سەپاندوە.\nبەهاتنە ناوەوەی داعش بۆ جەنگی سوریاو خێرا گەشەکردنی و ئیدیعای دروستکردنی خەلافەتێکی ئیسلامیی لە دەولەتەوە بۆ خەلافەت کە لە عێراق و شامەوە دەست پێبکات ڕویەکی بە جیهانی کردنی جەنگی سوریای لێکەوتەوە بەتایبەت کە داعش بووە هەڕەشە بۆ ئەوروپاو ڕۆژئاواش بەگشتی و بووە هەڕەشە بۆسەر ئاسایشی جیهانی و بەرژەوەندیە نێودەولەتیەکانیان لە ناوچەکەش. ئەو ناوچەیەی هەریەک لە هێزە ئیقلیمی و نێودەولەتیەکان بە دوای بەرژەوەندی خۆیەوە بووە بە سوریاشەوەو هەریەکەشیان بە دوای هاوپەیمانی خۆیدا دەگەڕێت و جەنگەکان بوونە جەنگی بە وەکالەت، بێ ئەوەی ئەمریکاو ڕوسیا ڕاستەوخۆ لە ڕووی سەربازیەوە ڕوبەرووی یەکتر ببنەوە.\nئەگەر لە سەرەتای جەنگی سوریاوە هێزەکان کۆک بووبن لەوەی داعش دوژمنێکی هاوبەشەو هاوبەش شەڕ بۆ لەناو بردنی بکرێت ، ئەوا چیتر هێزەکان دوای سەرکەوتنیان بەسەر داعیشدا شەڕ لەسەر دەستکەوتەکانیان دەکەن لە ئایندەی سوریاداو بۆ ئەم ئامانجەش شەڕی یەکتریش دەکەن. ئەو لایەنەی بتوانێت کۆنتڕۆلی سوریا بکات ئەوا سنورێکی ڕاستەوخۆی بە دەولەتی ئیسرائیلەوە دەبێت. بەلام ئەگەر ئەو کۆنتڕۆل کردنە لە لایەن هێزێکی دژ بە ئیسرائیل بێت ئەوا ئاسایشی ئیسرائیل دەکەوێتە مەترسیەوە. ئەگەر بە پێچەوانەوە هێزێکی دۆستی ئیسرائیل کۆنترۆلی سوریا بکات ئەوا بەشێکی سنوری ئیسرائیل پارێزراو دەبێت. لێرەدا لبنان عەزل دەبێت و پەیوەندی نێوان حیزبولاو ئێران دەبچرێت.\nخۆ ئەگەر ئەو دەسەلاتی کۆنتڕۆل کەرە ئەندامێکی ناتۆ بێت ئەوا سوریا پێکەوە لەگەل تورکیای ناتۆدا (نەک تورکیای ئەردۆگان) و هەروەها ئەردەنی هاوپەیمان دەتوانن پێکەوە پشتێنێکی ئەمنی بە دەوری ئیسرائیلدا دروست بکەن و هاوکات بوون و کاریگەریی ڕوسیاو چین و ئێران کەم بکەنەوە، ڕوخانی سوریای ئەسەد کاریگەریی نەرێنی گەورەی دەبێت لەسەر حیزبولاو لایەنە ئیسلامیە فەلەستینیەکانیش و هاوکات بچڕانی هاوکاری و پەیوەندیەکانی ئێرانیش بەو لایەنانەوە کە بەرێگای سوریای ئەسەدەوە دەکرێت ، ئەوەش هۆکارێکە بۆچی ئێران پشتگیریی ڕژێمی ئەسەد دەکات. لێرەدا بە ڕوونی دەبینرێت کە جەنگی سوریا بە تەنها جەنگێگی ئابوری نیە بەلکو سیاسیشە.\nیەکێک لە ئامانجەکانی ئێران لە سوریا دروستکردنی رێگایەکی وشکانیە بۆ سەر دەریای سپی ناوەڕاست. بۆ ئەم مەبەستەش دەبوو پشتیوانی لە ڕژێمی بەعس بکات لە سوریا. ئێران لە ناو کۆمەلگای نێودەولەتیدا پێگەیەکی لاوازی هەیە. بۆ بەهێزکردنی ئەم پێگە لاوازەی ، ئێران دەیەوێت لەسەر ئاستی ناوچەکە خۆی بەهێز بکات و بە شوێن دەستکەوتی کارتی سیاسیەوەیە. بۆ ئەم مەبەستەو بەرژەوەندیە ئابوریەکانیشی دەست دەخاتە ناو کاروباری لوبنانەوە بە رێگای حیزبولاوەو پشتگیری کەرێکی قورسی حەماسە. لە یەمەن پشتگیری لە حوسیە شێعەکان دەکات ، دەستی خستۆتە ناو کاروبارەکانی عێراق و سوریاشەوە، هەروەها لە هەولی دروستکردنی چەکی ئەتۆمدایە. ئێران بە ڕکابەری ئەمریکا خۆی لە ڕوسیا نزیک دەکاتەوەو لەگەل ڕوسیاو سوریادا چونەتە هاوپەیمانیەکی هاوبەشەوە.\nلە لایەکەوە سوریا بۆ ئێران بنکەیەکی گرنگە بۆ پشتگیری کردنی حیزبولای شێعەی لبنانی لەسەر ئاستە جیاوازەکان و سوریا ئامرازێکی گرنگە بۆ دروستکردنی کاریگەریی لەسەر لبنان کە حیزبولای لێیەو کە هەوالگریی سوریاش تێیدا ڕۆلی خۆی بینیوە. دەکرێ سێ کوچکەی سوریاو ئێران و حیزبولا بەم شێوەیەی خوارەوە ئاماژە پێبدەم:\nجەنگی سوریا بۆتە مایەی هەڕەشە بۆ سەر هاوپەیمانیی ستراتیجی ئێران و سوریاو حیزبولا. ڕژێمی سوری پەیوەندیەکی ژیانیە لە نێوان ئێران و حیزبولاو بەم جەنگەی سوریاو لاواز بوون یان ڕوخانی ئەسەد هەڕەشەی تێکچوونی لەسەرە. پشتگیری سعودیەو چەند دەولەتێکی تری دەولەتەکانی کەنداو بۆ میلیشیا سونەکانی کە دەیانەوێت ڕژێمی سوری بڕوخێنن سوریای کردۆتە ناوچەی شەڕی دەسەلات لە نێوان لایەن و شێعەکانی سەر بە ئێران و سونەکانی سەر بە لایەنە تورکی و عەرەبیەکان. هەربۆیە لە سوریا جەنگێکی بەوەکالەت ڕوودەدات. لێرەدا ئێران پشتگیری ماددی و پێدانی چەک و هەوالگری و پاسداران و هێنانی شێعەکانی دەولەتە عەرەبیەکان دەکات بۆ پشتگیری ڕژێمی سوری. ئێران رێگری دەکات لە دروستکردنی ناوچەی دژە فرین لە سوریا چونکە رێگای هەوایی خێراترین ئیمکانیەتە بۆ گواستنەوەی پێداویستیەکانی بۆ سوریا. لەگەل ئەوەشدا ئێران دیارە حیسابێکی بۆ دۆڕاندنی ئەسەدیش کردبێت و لێرەدا چەند ئۆپشنێک هەن چۆن لەگەل ڕوخانی ڕژێمی ئەسەد مامەلە بکرێت:\nپێکەوە لەگەل ڕوسیا جێگرێک بۆ ئەسەد بدۆزنەوە کە جێگای متمانەی سوپاو عەلەویەکان بێت و سەرۆکێکی بەهێزو جەماوەریی بێت کە ڕێگر نەبێت لە دورخستنەوەی ئێران لە سوریا. دلنیا کردنەوە لەوەی ئێران ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ مافی ڤیتۆی هەبێت لە پڕۆسەی گواستنەوەدا دوای ئەسەدو هەروەها بەردەوامیدان بە ئێرانی کردنی سوپاو هەوالگریی سوری و بە رێگای پاسداران و حیزبولاوە بۆ دژایەتی کردنی بەرەی ڕۆژئاواو سعودیەو ئیسرائیل.\nلەم جەنگەدا بۆ ئێران تەنیا مەسەلەی سوریا نیە بەلکو مەسەلەی پردێکی وشکانیشە کە شێعەکانی ئێران بە شێعەکانی عێراق و عەلەویەکانی سوریاو هەروەها حیزبولای شێعەوە لە لبنان ببەستێتەوە بەواتا ئێران کار لەسەر دروستبوونی هیلالێکی شێعی دەکات. تێکدانی ئەو سێ کوچکەیە سعودی وەهابیی بۆ خۆی کردویەتیە ئەرکێکی پیرۆز. لێرەداو بە سەرنجدان بۆ هێزە مەزهەبیەکانی تر دیوە ئاینی و مەزهەبیەکەشی جەنگی سوریا بەدەر دەکەوێ گەرچی بەناوی ئاینەوە سیاسەت پیادە دەکرێت بۆ ئامانجی تر.\nتورکیا وەک هێزێکی ئیقلیمی لە ڕووی مێژویی و جوگرافیشەوە وەک ناوچەی نفوزی خۆی دەڕوانێتە سوریا. تورکیا وا دەیڕوانیە ڕژێمی سوری کە وەک سەرکردەکانی تری بەهاری عەرەبی بە ئاسانی دەڕوخێت و تورکیاش لە رێگای بەکرێگیراوەکانی خۆیەوە حوکمی سوریا دەکات بەلام لە هاوکێشەکەدا بووە لایەنێکی لاوازی جەنگی سوریا هەرچەندە خاوەن سوپایەکی گەورەیەو سنووری جوگرافیشی بە سوریاوە هەیە.\nئامانجێکی سەرەکی درێژخایەنی تورکیا رێگری کردنە لە دروستبوونی کیانێکی کوردی ئەگەر تەنانەت بەهێزبوونی داعشیشی لێ بکەوێتەوە ، ئامانجێکی تری ڕوخانی ڕژێمی ئەسەد بوو. تورکیا دەیەوێت وەک ئێران ببێتە خاوەن هێزێکی ئیقلیمی لە ناوچەکەدا. بەلام دەرئەنجامی ئەو جەنگەی تورکیا لە سوریاو پشتگیری مورتەزەقەکانی تورکیای ڕوبەڕووی خەرجیەکی زۆرو ملیۆنان پەناهەندە کردۆتەوە لە تورکیا. بەلای تورکیاوە باشترە داعش بگاتە سەر سنورەکەی وەک لە دروستبوونی کیانێکی کوردی لە تەواوی کوردستانداو بە بیانووی ئەوەی کورد لە ڕۆژاڤاو باکور دەبێتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی تورکیا دەستی کردوە بە هێرشێکی سەربازی دڕندانە بۆ سەر کوردو ترسی لە بەهێز بوونی کورد هەیە. ئەگەر بڕوانینە مێژووی سیاسی تورکیا بە ئەردۆگانیشەوە بە ڕوونی دەبینرێت کە تورکیا نەخۆشی و فۆبیای کوردی هەیە. تورکیای ئەردۆگان دوژمنایەتی کوردی لە باکورو ڕۆژاڤاشی خستۆتە پێش بەرژەوەندیە نیشتیمانیاکانیەوەو ترسی ئەوەیشی هەیە کە سەرکەوتنی ڕۆژاڤا کاریگەریی ئەرێنی هەبێت بۆ باکوری کوردستانیش و هەروەها بە پێچەوانەشەوە.\nبە ڕوخانی ڕژێمی ئەسەد ڕژێمەکەی ئەردۆگان دەیەوێت ببێتە خاوەن هێزێکی ئیقلیمی لە ڕۆژهەلاتی ناوەڕاستدا. بەلام ئەردۆگان بە لاواز کردنی سوریا گەورەترین خزمەتی بە دەولەتی ئیسرائیل کرد. جگە لەوە شەڕڤانانی ڕۆژاڤا بە هەلتەکاندنی داعش لە باکوری سوریا گورزێکی کوشندەی لە ڕژێمەکەی ئەردۆگان دا چونکە ئامرازێکی کاریگەری لەدەست ڕژێمی تورکیا دەرهێنا کە پشتگیریی لە داعش دەکرد لە جەنگی سوریاشدا. شتێکی شاراوە نیە کە ڕژێمی تورکیا لەسەرەتای جەنگەکەوە پشتگیریکەری هێزە ئیسلامیە توندڕەوەکان بووە بە داعشیشەوە لە هەڵەی ستراتیژی گەورەدایە چونکە تورکیا بەوە دۆسیەی مەترسیداری داوەتە دەست ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی کە دەتوانن دژ بە تورکیا بەکاری بهێنن لە حالەتی پێویستدا.\nتورکیای ئەردۆگان بەرامبەر بە بەرهەڵستیەکانی عەفرین زۆرێک خۆی بچووک کردەوە چونکە بەو هەموو هێزەوە نەیتوانی ئامانجە سەربازیەکانی خۆی بپێکێت لەوەی کە لەبەردەم ڕای گشتی تورکیا ئیدیعای بۆ دەکرد کە لە چەند ڕۆژێکدا عەفرین داگیر دەکات بەلام شکۆی سەربازیی شکا. بە هۆی ڕەفتارە تیرۆریستیەکانی ئەردۆگان دژ بە کورد لە باکورو ڕۆژاڤا بابەتی کوردی کردۆتە بابەتێکی ئیقلیمی و نێودەولەتی و پرسی فەلەستینی تا ڕادەیەکی زۆر وەلا ناوە. کێشەیەکی تری تورکیا کێشەی ئەو ژمارە زۆرەی پەناهەندە سوریەکانیشە کە خۆی پشکی سەرەکی بەردەکەوێت لێی بەهۆی بەشداربوونی لە جەنگی سوریادا. بۆتە کێشەیەک بۆ تورکیاو ناوچەکە بە ئەوروپاشەوە.\nئەو بەناو ئۆپۆزیسیۆنەی سوپای ئازادی سوریاش بەشێکیان بوونەتە تیرۆریست و بەشەکەی کەشیان لەژێر کۆنتڕۆلی تورکیایە. لەم جەنگەی سوریادا بە ڕۆژاڤای کوردستانیشەوە ئەوەندەی گەمەکەرەکان تێیدا بەشدار بن ئەوەندە زیاتر وەک دەیبینین ڕەوشەکە ئالۆزتر دەکات. تورکیا وەک ئەندامێکی هاوپەیمانی ناتۆ و گوایە هاوپەیمانی ئەمریکاو ئەوروپایە کەچی لە سەرەتای جەنگی سوریاو داعیشەوە تەواوی سیاسەتەکانی دژ بە ئەمریکاو ئەوروپا بووە.\nبۆ گونجاندنی کۆمەلگەی تورکی لەگەل سیاسەت و ئایدیۆلۆژیاکەی خۆیدا تورکیای ئەردۆگان کار بۆ کۆمەلگایەکی ئیسلامی ، ئیخوانی توندڕەوی ناسیۆنالیستی تۆتالیتَێر دەکات. تورکیای ئەردۆگانیش هاوشێوەی سیستەمە تۆتالیتارەکان دەیەوێت پەل بۆ دەرەوەی سنورەکانی خۆی بهاوێژێت ، بەلام پێشتر دەبێت سەقامگیری ناو دەولەتەکەی دەستەبەر بکات و ئەوەش تەنها بە حوکمی ئیرهاب دەکرێت. ئەردۆگان خەو بە دوبارە دروستکردنەوەی ئیمپراتۆریەتی تورکی عوسمانی دەبینێت و خۆی ببێتە سولتانی ئیمپراتۆرەکە کە بۆ سەردەم و زەمەنی ئێستەی نێودەولەتیی لەخەوی دیکتاتۆرێک زیاتر هیچی تری لێ دروست نابێت ، بەلام ئێستە تورکیا خۆی گرفتاری کێشەو جەنگی سوریاو کورد کردوە کە دەرەنجامەکانی بۆ سەر ناوخۆی ولات نەرێنین و خەرجی جەنگەکەشی لە سوریاو ڕۆژاڤاو باکور رێژەیەکی زۆرە هەمان ئەوەی ڕووی لە ئێرانیش کردوەو باری ئابوری ئەو دوو دەولەتە لە قەیراندایەو ئابورییش بڕبڕەی پشتی دەولەتە\nئەمریکا، ڕوسیا، تورکیاو ڕۆژاڤا\nئەوەی پەیوەندی بە سیاسەتی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاوەیە لەوە دەچێت چیتر کەوتنی ڕژێمی بەشار ئەسەدی ئەوەندە بەلاوە گرنگ نەبێت ئەوەندەی لاواز کردنی داعش و ڕوسیاو ئێرانی مەبەستە بەتایبەت کە زلهێزەکان بەدوای هاوسەنگیی هێزەوەن لە سوریاش و لەوە دەچێت ئەمریکا بەرامبەر بە ڕوسیا پێویستی بە هاوپەیمانی بەهێز هەبێت لە سوریا.\nلانی کەمی ئەوەی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لە سوریا دەیەوێت بریتین لەوەی سوریا نابێت ببێتە بنکەیەک بۆ لایەنە ئیرهابیەکان کە ببنە هۆی هەڕەشە بۆ سەر ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی. هەروەها سوریا نابێت ببێتە بنکەیەک بۆ ئێران کە لەو رێگایەوە هەڕەشە لە ئیسرائیل بکات و هەیمەنەو نفوزی خۆی لە ڕۆژهەلاتی ناوین گەورەتر بکات و رێگای دەریای سپی ناوەڕاستی بۆ بکرێتەوە. ئیسرائیلیەکان و سعودیەکان دەیانەوێ ئەمریکا لەو ناوچانە بمێنێتەوە بۆ بچوککردنەوەی نفوزو هەیمەنەی ئێران لە سوریا.\nبەلام ڕوسیاو ئێران و سوریاو تەنانەت تورکیاش خوازیارن ئەمریکیەکان لە دەرەوەی هاوکێشەکەی سوریا ببینن و ئەم لایەنانە دژ بەو شتانەن کە ئەمریکا لە ناوچەکانی ئیدارەی کوردیی لە باکوری سوریا دەیکات.\nدۆستایەتی نێوان سوریا لەگەل یەکێتی سۆڤیەتدا دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی جەنگی سارد. بەلام ئەمریکا سوپای دیموکراسی و پەیەدەی هەلبژارد بۆ بوونە هاوپەیمان. لەناوبردنی تەواوەتی داعش و هاوشێوەکانی لە سوریاو عێراق ئامانجێکی گرنگی زۆرتر ئەمریکایەو هەروەها بە سنوردار کردنی ئێران و مانەوەی ئێران لە ئایندەی سوریا. بەلام ڕوسیا ئێران و تورکیای کردە هاوپەیمانی خۆی لە سوریا.\nهاوکات ئەمریکا مانەوەی لە سوریا مەبەستە ، هێزەکانی سوریای دیموکرات و لێرەدا بەتایبەت پەیەدەو یەپەگە پالپشتێکی گرنگی مانەوەی ئەمریکان بەتایبەت کە کورد لەو بەشەدا خاوەن پڕۆژەی سیاسی و رێکخستن و فکرەو خاوەن جیهانبینیەکی عەلمانیە ، شتێک کە بوونی لە هەرێمی کوردستاندا نیە. وا دەبینرێت کە لە کۆتاییدا رژێمی ئەسەد ناچاری گفتوگۆ دەکرێت بۆ سەفەقەیەکی سیاسی ، حکومەتی ئەسەد ڕوبەڕووی قەیرانێکی قورسی ئابوری دەبێت بێ زەویە فراوانە کشتوکالیە بەپیتەکانی گەنم لە ڕۆژهەلاتی سوریا و نەوتی ئەو ناوچەیە.\nبۆ ئەمریکاو ئەوروپا بە گشتی شتێکی نەخوازراوە تورکیا بکەوێتە باوەشی ڕوسیاوەو دوور نیە هەندێک\nنەرمییش بەرامبەر حکومەتەکەی ئەردۆگان بکرێت لەو پێناوەدا، بەلام هاوکات مەبەستیشیانە سنورێک بۆ لادانەکانی تورکیا دابنرێت. بەلام بەهۆی ئەوەی کورد هێشتا ئەکتەرێکی تاڕادەیەک لاوازەو ئەزمونەکانیش نیشانیانداوە کە زۆرتر مامەلە لەگەل دەولەتدا دەکرێت وەک لە ئەکتوێرە نادەولەتیەکان بەلام ئەکتوێرە نادەولەتیەکانیش کاریگەریی خۆیان هەیە لەسەر هاوکێشە سیاسیەکان ، ڕۆژاڤای کوردستان وەک نمونە.\nبە پێچەوانەی سەردەمی یەکێتی سۆڤیەت ڕوسیای ئەمڕۆکە پراگماتیکانە ڕەفتار دەکات نەوەک ئایدیۆلۆژیانە. ڕوسیا بە دوای هاوپەیماندا دەگەریَِت بە سەرۆکایەتی خۆی بۆ جێگا پێکردنەوەی خۆی لە سیاسەتی دەرەوە لە ناوچەکەداو بۆ سەقامگیری هێز بەرامبەر بە ئەمریکاو ڕۆژئاوا بەگشتی. ڕەزامەند بوو بەرامبەر لەشکر کێشیەکانی تورکیا لە کانتۆنی عەفرین بەلام ڕوسیا لە تورکیای گەرەکە جەنگێکی بە وەکالەتی لە ناوچەکانی وەک مەنبەج بەرامبەر ئەمریکا بۆ ئەنجام بدات. ئەوە لە کاتێکدا کە لەشکرکێشیەکانی تورکیا لە سوریا پێشیل کردنی یاسای مافی گەلانە چونکە تورکیا بێ ڕەزامەندی دەولەتی سوریا سنوری دەولیی بەزاندوەو جەنگ دژ بە دانیشتوانی سوریا ئەنجام دەدات. تورکیا ناتوانێت مافی بەرگری کردن بە ماددەی 51 ی کارتای رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان بدات بەخۆی چونکە هیچ هێرشێکی چەکداری نەکراوەتە سەر دەولەتەکەی هەربۆیە ئەو هێرشە سەربازیانەی تورکیا دەیکاتە سەر سوریاو باکوری سوریا ، یان لەشکرکێشیەکانی بۆ ناو عێراق پێشێل کردنی یاسای مافی گەلانە بەلام پرسیارەکە لەوەشدایە رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان ئەو یاسایانەی بۆچی و بۆ کێی دروستکردوە ئەگەر هیچ لایەنێک پاند نەبێت پێوەی.\nڕوسیا بەهۆی ئالۆز بوونی پەیوەندیەکانی نێوان ئەمریکاو تورکیا بووە یارمەتیدەری تورکیا بۆ هێرش کردنە سەر عەفرین بە ئامانجی ئەوەی تورکیا ببێتە هاوپەیمانی ڕوسیاو هەروەها دەستبەردار بوونی تورکیا لە هەندێ ناوچەی تری سوریا بۆ بەرژەوەندی ڕوسیاو هەروەها لە ئایندەدا دەستبەرداری ئەمریکا بێت. لێرەدا دەردەکەوێت هێرشی سەر عەفرین دەرئەنجامی ململانێ و بەرژەوەندیەکانی نێوان دوو زلهێزی وەک ئەمریکاو ڕوسیایە.\nڕوسیا لە دەریای سپی ناوەڕاست لەسەر کەناری سوریا بنکەیەکی سەربازیی دەریایی دامەزراندوە کە ڕۆکێتەکانی هەلگریی چەکی ئەتۆمین ، ئەوەش هۆکارێکی ترە بۆ پشتگیریی ڕژێمی سوریا لەلایەن ڕوسیای پوتینەوە.. لێرەدا گرنگیی لایەنە سەربازیەکەشی سوریا بۆ ڕوسیا بەدەر دەکەوێت.\nکەواتە کۆتایی هێنان بەو جەنگە بەندە بە بریاری سیاسیەوەو بریاری چارەنوسسازیش لای ئەمریکاو ڕوسیایە ، تەنانەت ئەورپاش خاوەنی بریاری سەرەکی نیە تێیدا ، لای کورد و تورکیاو ئێران و حکومەتی سوریاش نیە ، هەرچەندە ئەم لایەنانەی دوایی دەتوانن جۆرێک لە ئالۆزی دروست بکەن لە بریارە سیاسیەکانی سەر جەنگ یان ئاشتی لە سوریا.\nئەگەر بەڕای پەیەدە کەوتنی ئەسەد قورس بێت بەهۆی پشتگیری ئێران و ڕوسیاوە ئەوا کورد لە ڕۆژاڤا ناچار دەبێت لەگەل ڕژێمی ئەسەد رێک بکەوێت. بەلام پەیەدە سوریایەکی دیموکراتی فیدرالی مەبەستە. لەبەر ڕۆشنایی ڕاستیە ئاماژە پێکراوەکان ئەوا داهاتووی سوریا بەندە بە ڕوسیاو ئەمریکاوە. تاڕادەیەک ئێران و تورکیاش ، بەلام ڕوسیا بریاردەرێِکی بەرچاوە بۆ داهاتووی سوریا.\nسوریا بۆتە گۆڕەپانی تاقیکردنەوەی چەکە نوێکانی زلهێزەکانیش. بۆنمونە ڕوسیا دەیان جۆر چەکی نوێی لە سوریا تاقیکردۆتەوەو نیشانی دونیای ئەدات کە بەرهەمی سەربازیی ڕوسیی کارایەو تاقیکردنەوەی چەکی نوێی لە جەنگی سوریادا بۆتە هۆی بەرزکردنەوەی فرۆشتنی بەرهەمی سەربازیی ڕوسی. لێرەدا شتێک نامێنێت پێی بوترێت ڕەوشت و بەزەیی ئینسانیی و چەک بەسەر خەلکی سڤیل و ژن و مندال و پیرو پەککەوتە تاقیدەکرێتەوە کە ئەو جەنگە لە بنەڕەتدا جەنگی ئەوان نیە.\nهەرچەند باس لە جەنگ بکرێت وەک درێژکەرەوەی سیاسەت بەلام لە بنەڕەتدا فاکتەرێکی گرنگ کۆڵەکەکەیەتی کە بریتیە لە بەرژەوەندی ئابوری ، لەوەی مێژوی مرۆڤایەتی بریتی بووە لە هەوڵدان لە پێناوی دەسەلات و ئابوری و جەنگیش ڕێگایەک بووە بۆ گەیشتن بەم ئامانجە ، بەلام پرسیارەکە لەوەدایە دەسەلات و ئابوری لە دەستی کێداو بۆ کام ئامانج بەکار دەهێنرێت.\nوزە (نەوت و گازی سروشتی و دۆزینەوەی بازاڕ و کەرەسەی خاو …) یەکێک بووە لە هۆکارەکانی ململانێ و جەنگەکان لە جیهانداو هەربۆیە کاریگەری خۆی هەبوە لەسەر بڕیاری سیاسیشدا. جەنگی سوریاش لە پال چەند فاکتەرێکی تری سیاسی و جیۆستراتیژی و خاڵی کردنی لە هێزە ئیسلامیە توندڕەوەکانی وەک داعش وەک لە باسەکەدا دەردەکەوێت جەنگی وزەشە (رێگای گواستنەوەی وزە)یە ، بەتایبەت گازی سروشتی کە ئەمڕۆکە بەتایبەت ئایندە گرنگیەکی تایبەتترو زۆرتری بەخۆیەوە گرتوە بەراورد بە نەوت بەتایبەت پەیوەست بە ژینگەوە لە ولاتانی ڕۆژئاوا. بە حوکمی بەرەو پێش چوونی بواری پیشەسازی و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوی سەردەم نەک هەر توانای دەرهێنانی گازی سروشتی پەرەی پێدراوە بەلکو پێویستیی بۆ وزە لە زیاد بوندایە. لە پێناوی وزەو رێگاکانی گواستنەوەیدا وەک فاکتەرێکی گرنگی ئابوری و بەهەرم هێنان دەیان جەنگ لە پێناویدا بەرپا کراوەو دەکرێت.\n“رێکخراوی ولاتانی هەناردەکردنی پیترۆل ئۆپێک لە 8ی نۆڤەمبەری 2016 لە ڕاپۆرتی سالانەی خۆیدا دایناوە کە ڕێژەی بەکار بردنی نەوت لە جیهاندا بەبری 40% زیاد دەکات تا ساڵی 2040. بەمەش خواست لەسەر نەوت بۆ هەر ڕۆژێک دەکاتە (17) ملیۆن بەرمیل. لە دوای شۆڕشی پیشەسازی و سەدەی نۆزدەوە کە زیاتر لە 150 سالە نەوت و ئینجا گازی سروشتی سەرچاوەی سەرەکی وزەن لە جیهاندا. دۆزینەوەو دەرهێنان و بەبازاڕ کردن و کۆنتڕۆل کردنی هۆکارێکی سەرەکی جەنگ و ناکۆکیە هەرێمایەتی وجیهانیەکانەو بەکار هێنانی سەرجەمی وزەی جیهان لە زیادبوندایە” .\nسوریا هەرچەندە خاوەنی ڕێژەیەکی ئەوتۆ نیە لە نەوت و گازی سروشتی بەلام لە ڕووی جوگرافیەوە (جیۆستراتیژیەوە) ڕۆلێکی گرنگی بەر دەکەوێت بۆ تێپەڕبوونی بۆری گواستنەوەی نەوت و گازی سروشتی بۆ دەریای سپی ناوەڕاست و لەوێشەوە بۆ ئەوروپا. قەتەرو سعودیە مەبەستیانە گازی سروشتی بە بۆری بە رێگای ئەردەنەوەو دواتر سوریاوە بگوازنەوە بۆ دەریای سپی ناوەڕاست و لەوێوە ڕەوانەی ئەوروپا بکرێت و پێشبرکێی ڕوسیاشی پێ بکەن وەک یەکێک لە خاوەن گازی سروشتیی بێشومار لە جیهاندا.\nنەوت و گازی سروشتی وەک دوو سەرچاوەی گرنگی وزە لە جیهاندا بەشێکی گرنگی کەوتۆتە ناوچەکانی ڕۆژهەلاتی ناوەڕاست و بە هۆی باری جوگرافیەوە گواستنەوەی بۆ بازاڕەکانی جیهان بە تایبەت ئەوروپا ئاسانترەو تێچوونی ماددیشی کەمترە. لێرەدا کێبرکێی گەورە هەیە بۆ گەیشتن بەو سەرچاوانەی وزەو بۆتە بەشێکی بواری ئاسایشی نەتەوەییش (ئاسایشی وزە) و لێرەدا ناوچەکانی ڕۆژهەلاتی ناوەڕاست بۆتە بەشێکی بەرچاوی ناکۆکی و ململانێی زلهێزەکان.\nدەولەتە زلهێزەکانی ڕۆژئاوا بە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاوە بۆ ولاتە نەوتیەکانی ڕۆژهەلاتی ناوەڕاست وەک مانگایەکی درێژ وایە کە سەری لەناو ڕۆژهەلاتی ناوەڕاستدایەو لەوێ خواردن دەکرێت بەدەمیداو کلکیشی لە ئەمریکاو ڕۆژئاوایە کە لەوێ نەوت و سامانەکە ئەدۆشرێ. ئەو لایەنەی بیەوێ لە جیهانی ئابوری و بازرگانیدا ببێت بە شتێک دەبێت قاچێکی لە ڕۆژهەلاتی ناوەڕاستدا بێت. ڕۆژهەلاتی ناوەڕاست چ دەوڵەتەکانی بەشی ڕۆژهەلاتی دەریای سپی ناوەڕاست دەگرێتەوە کە بریتین لە تورکیا ، میسر ، سوریا ، لبنان ، ئیسرائیل ، ئوردون و قوبرس ، هەروەها دەولەتەکانی کەنداو ، و دەریای سوور وەک ئێران ، عێراق ، یەکێتی ئیماراتی عەرەبی (بەحرەین ، قەتەر ، عومان و شارقە)، یەمەن و سعودی عەرەبی.\nئەو ناوچەیە چەند ڕۆلێکی گرنگ دەبینێت بۆ زلهێزەکان کە بریتین لە:\n1) پاراستنی ڕێگای هاتوچۆی نەوت.\n2) بۆ سیاسەتێکی نزمی نرخی نەوت بۆ بەرژەوەندی تاک دەولەت.\n3) کۆنتڕۆل و بەرەنگاریکردنی ئەو لایەنانەی بەرژەوەندی دەولەتانێکی ناوچەو زلهێزەکانی هاوپەیمان دەخەنە مەترسیەوە ، هەروەها ڕێگریکردن لە بەرزبوونەوەی کاریگەریی سیاسی تاک دەوڵەت و نادەوڵەتیی لە ناوچەکەدا .\nئەمریکا لەبەر بەرژەوەندی تایبەتی خۆی دەبێت بەرژەوەندی ولاتە پیشەسازیەکانی تریش بپارێزێت. تەنانەت ئەگەر ئەمریکا خۆی دەست لە نەوتی ناوچەی کەنداویش هەَلبگرێت بەلام قەیرانی وزە لە ولاتە ئەوروپیەکاندا یان لە یابان کاریگەریی گەورەی دەبێت لەسەر ئابوری ئەمریکی چونکە بەشێکی شمەکی ئەمریکی لە ئەوروپاو یابان ساغ دەبنەوە .\nبەپێی ڕاپۆرتێکی “Financial Times” لە سالی 2015 بەشێکی سەرەکی جەنگی سوریا پەیوەندی بە جوگرافیای هەناردەکردنی نەوت و گازی سروشتیەوە هەیە بۆ بازاڕەکانی ئەوروپا. ڕوسیاو هێزەکانی ڕۆژئاواو دەولەتەکانی کەنداو تەنیا لەو ناوچە تایبەتانە لە سوریا دەجەنگن کە پەیوەندی بە جوگرافیاو ستراتیژی ئەو بوارە هەیە. لە تێبینی گشتیدا مرۆڤ ئەو جەنگەی سوریای تەماوی دێتە بەرچاو بەلام کاتێک دەڕوانێتە جەنگ لەپێناوی وزەدا ئەوا سەرپۆشەکە لەسەردا دادەگیرێت و دەموچاوەکان ڕونتر دەردەکەون. مەسەلەی شەڕی حەلەب پەیوەندی بە دوو گرنگترین بازاڕی نەوتەوە هەیە کە نزیکن لە مەنبەجەوەو لەژێر کۆنتڕۆلی ئەمریکیەکاندایەو هەروەها ال باب.\nگرنگترین بۆری گواستنەوەی نەوت کە لەعێراقەوە هەناردە دەکرێت لە ڕێگای موێل و قائیمەوە بەو دوو ناوچەیەی سوریادا تێدەپەرن. لە بەری ڕۆژهەلاتیشەوە بە شاری حەلەبدا تێدەپەرێت تا دەگاتە ئیدلیب. کۆنتڕۆل کردنی مەنبەج بەواتای بوونی کاریگەریی گەورەیە بۆ گواستنەوەی نەوت لە سوریا، هەربۆیە تورکیا چاوی بریوەتە مەنبەجیش ئەوە جگە لە ئامانجی تێکدانی کیانێکی کوردی تێیدا. هەمان شت بۆ حەلەب و ئیدلیبیشە کە کەوتونەتە بەری ڕۆژئاوای سوریاوە. ئەو لایەنەی کۆنتڕۆلی حەلەب بکات ئەوا کۆنتڕۆلی کلیلی بۆریە نەوتیەکان دەکات. لە ئەگەری دەست بەسەردا گرتنی مەنبەج لەلایەن تورکیاوە ئەوا تورکیا دەتوانێت کاریگەریی دروست بکات بەسەر سیستەمی بۆریە نەوتەکان. بە هەمان شێوە حومێ و حەماو پالمیرەش ئەو ئاڕاستەیەیان بەردەکەوێت. لەو ناوچانەش کە شەڕی قورسیان بەرکەوتوە ئەو ناوچانەن کە بریارە دواڕۆژ بۆریە نەوتیە نەخشە کێشراوەکانی قەتەر / تورکیاشی پێدا بڕوات.\nکۆنتڕۆلی ڕۆژئاوای سوریا بۆ ڕوسیا گرنگە بۆ رێگا گرتن لە گواستنەوەی وزە بە رێگای بۆریە نەوتیەکانەوە بۆ بەرژەوەندی ئەوروپاو ڕۆژئاوا. ئیسرائیل هاوکات بە ڕوخانی ڕژێمی ئەسەد نەخشەی گواستەوەی بۆری نەوت و گازی هەیە لە بەرزاییەکانی جۆلانەوە بە دیمەشقدا بۆ تورکیا. بەلام لە دیدی ڕوسیاوە دەبێت رێگری لەو پڕۆژەیە بکرێت ، ڕوسیا کێبڕکێکەری ناوێت لە بازاڕی گازی سروشتیدا. هاتنە ناوەوەی هێزی ڕوسی بۆ ناوچە کوردیەکان ئامانجی وزەو سیاسیشی هەیە. چ بە کوردستاندا (سەروی سوریا) و چ بە تورکیادا نەوتی عێراقی دەگوازرێتەوە بەری ڕۆژئاواو لەوێوە زۆرتر بۆ ئەوروپا بۆ بازاڕی وزە دەڕوات. بەلام ڕوسیا دژی ئەو مەمەڕەیە چونکە ڕِوسیا دەیەوێت ئەوروپا وەک موشتەری وزە لای خۆی بهێلێتەوە.\nئەوەی پەیوەندی بە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاوە هەیە پلانی ئەوە کرابوو بۆریەکی تری نەوت لە کەنداوی فارسیی عەرەبیەوە تا دەگاتە باکوری عێراق و دواتر بە باکوری سوریادا بڕوات. بەوە نەوتی عێراقی چ لە رێگای تورکیاوەو چ بە باکوری سوریاوە بنێردرێتە ئەوروپا بۆ بازاڕی وزە. بەلام نەخشەی دروستکردنی مەمەرێکی کوردیی هیچی لێ دروست نەبوو چونکە ڕوسەکان هاتنە ناو سوریاوە.\nسالی 2009 قەتەر پێشنیازی دروستکردنی بۆری گواستەوەی گازی سروشتی قەتەریی کرد کە بە سعودیەو ئەردەنداو دواتر بە سوریادا بۆ تورکیاو لەوێشەوە هەناردەی ئەوروپا بکرێت وەک لە نەخشەکەدا دەبینرێت و تێچونیشی کەمترە. شتێک کە ڕۆلی قەتەریش لە جەنگی سوریادا دەردەخات و رێکەوت نیە کە قەتەرییش وەک ئێران و تورکیاو زلهێزەکان بۆ ئەو مەبەستەو دروستکردنی کاریگەریی خۆی لە سوریادا پشتگیریی هێزە ئیسلامیە توندڕەوەکانی کردوە بە داعشیشەوە لە شێوازی جەنگی بە وەکالەت.\nولاتە پیشەسازیەکانی ڕۆژئاوا پشتگیرییان لەم پڕۆژەیە کردوە بە ئامانجی بێهێز کردنی سەکتەری وزەی ڕوسی و کەمکردنەوەی پابەند بوونی ئەوروپا بە گازی ڕوسیەوە. بەلام ڕوسیا هەوڵی تێکدانی ئەو پڕۆژەیەی داو کاری لەسەر پڕۆژەیەکی مونافس کرد بەوەی بۆری گواستنەوەی وزە گازی ئێرانیی بە عێراق و سوریادا بۆ لاتاکیاو لەوێشەوە بۆ ئەوروپا هەناردە بکرێت. دیاردەیەک کە جەنگەکەی سوریای ئالۆز کردوە.\nلێرەدا دەبینرێت هەموو ئەو هێزانەی بەرژەوەندی ئابوری و وزەو بازرگانییان لە سوریادا هەیە کار بۆ سەرخستنی پڕۆژەی خۆیان دەکەن و هاوپەیمانیی دەبەستن و زۆر جاریش بەپێی بارودۆخەکە هاوپەیمانێتیەکانیش دەگۆرێن ، بەو تیۆریەی نە هاوڕێی هەمیشەیی و نە دوژمنی هەمیشەیی هەیە بەلکو تەنیا بەرژەوەندی هەمیشەیی هەیە.\nئەرشیڤی بەڕێز: دکتۆر سالار باسیرە


دۆزی كوردستان لە نێوان نەرمی ئێران و توندی توركیا 2017-10-10\nمافپەروەر: جەواد مستەفا ستوپەیی\nلە دوای ئەنجامدانی ڕاپرسی و سەركەوتنی دەنگی بەڵێ بەرێژەیەكی زور كێشەی نەتەوەكەمان گواستراوە بۆ قوناغێكی نوێی پێشكەوتووتر، چونكە لەم رۆژە بە دواوە شێوازی هەڵسوكەوت و دانوستاندنەكان لەگەڵ عێراق و وڵاتانی جیهان گۆڕانی بەسەردادێت، بۆیە لە سەرەتای ئەنجامدانی ڕاپرسی سەربەخۆیی كوردستان هەرسێ وڵاتی دەوروبەرمان و هەندێك وڵاتانی جیهان توشی شۆك بوون، بە تایبەتی هەرسێ وڵاتی توركیا و عێراق و ئێران بە ئەنجامدانی ریفراندۆم توشی هستریا هاتوون. \nهەریەكەو لە لای خۆیەوە هەلوێستی زۆر توند و میانگیر لە دژی ریفراندۆمی كوردستان دەربڕی، لە هەمان كاتیشدا وڵاتانی دراوسێ دەستیان كرد بە راگەیاندنی هەڕشەی توند لە دژی كوردستان بەبێ ئەوەی بیر لەوە بكەنەوە ئایا ئەو هەڕەشانەی خۆیان دەیكەن دەتوانن لە پراكتیكدا جێبەجێیان بكەن یان نە؟ لە وەڵامدا بێگومان ناتوانن بەتایبەتی توركیا و عێراق. \nراستەوخۆ لە دوای ئەنجامدانی ڕاپرسی حكومەتی عێراق بە دەیان هەڕەشەی توندی لە كوردستان كرد. كە ئەم هەڕشانە هەندێكیان نا یاسایی و نادەستووری بوون و هەندێكیان پێچەوانەی بنەماكانی دیموكراسیەت و یاسای نێودەوڵەتی بوون و هەندێكیشیان توانای جێبەجێكردنیان نەبوو و هەندێكی تریشیان لەوانەیە بتوانن جێبەجێ بكەن بەڵام بۆ ماوەیەكی كەم، چونكە ئێستا چاوی هەموو دونیا لەسەر عێراق و ڕاپرسی سەربەخۆیی كوردستانە و هێشتا كوردستان هاوپەیمانە لەگەڵ هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە شەڕی دژی داعش، لە هەمان كاتیشدا پرسی ریفراندوم و سەربەخۆی كوردستانیش لە چوارچێوەی عێراق دەرچووە و بویتە پرسێكی نێودەوڵەتی و كاردانەوەی زۆری نێودەوڵەتی لێكەوتووتەوە. گرنگترین ئەو هەڕەشانەش بریتی بوون لەو بڕیارانەی كە پەرلەمانی عێراق بە بڕیارێكی سیاسی و نایاسایی لە سێزدە خاڵدا دەركرد كە دەسەڵات بە عەبادی سەروك وەزیرانی عێراق درا بو ئەنجامدانی هەر دژایەتییەك دژی كوردستان، لەوانە جولاندنی هێز بو گەڕاندنەوەی ناوچە كوردستانیەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم و گەراندنەوەی خاڵە سنووریەكان و فڕۆكەخانەكان بو ژێر دەسەڵاتی عێراق و گواستنەوەی نوێنەرایەتی و كونسولخانەكانی وڵاتانی بیانی بۆ شارەكانی تری عێراق و ....تاد. \nهەروەها لە توركیاش سەرۆك كۆماری توركیا هەڕشەی توندی لە كوردستان كرد بە لەشكركێشی بو ناوچەی شنگال و راگڕتنی گەشتەكان بۆ فڕۆكەخانەكانی كوردستان و داخستنی دەروازەی سنووری، كەواتە لە واقعدا بۆ ناوخۆ و دەرەوەی توركیا بارودۆخ شێوازێكیترە، بە هیچ شێوەیەك ناكرێت ئەم هەڕشانە لە واقعدا جێبەجێ بكرێن، چونكە بە جێبەجێكردنیان زیانێكی زۆر گەورە بە ئابووری توركیا دەكەوێت هەر لە سەرەتاترین هەنگاودا لەدوای ئەنجامدانی ریفراندوم بەهای پارەی توركی دابەزی و نرخی نەوت لە بازارەكانی جیهاندا بەرز بوو، هەرچەند هەڕشەكانی ئوردوگان زیاتر بوون بەهای لیرەی توركی زیاتر دابەزی. لە راستیدا ئەم وڵاتە ناتوانێت هەڕشەی لەشكركێشی بۆ شنگال بكات، چونكە ئەم شوێنە دەڤەرێكی هەستیارە و نزیكە لە بەرەی جەنگی پاوپەیمانان دژی داعش لە هەمان كاتیشدا ئەم هەوڵەی توركیا پێچەوانەی بنەماكانی یاسای نێودەوڵەتییە، هەروەها فرۆكەخانەی هەولێریش بە هەمان شێوە جێی گرنگی پێدانی هاوپەیمانانە. بەڵام لە هەمان كاتدا من ئەم هەڕەشە نالوجیكیانە بە موزایەدەی سیاسی و پرۆپاگەندی هەڵبژاردنی داهاتووی توركیا دەزانم بۆ رازیكردنی دڵی توركە شوڤینییەكان و راكێشانی سەرنجیان بۆ لای خۆی، كە لە واقعدا ناتوانێت هیچ یەك لەم هەڕشانە جێبەجێ بكات. یەكێك لەم بەڵگانەش ئەوەیە یەكێك لە بەرپرسە باڵاكانی توركیا راگەیاند ئەنجوومەنی وەزیرانی توركیا لە چەند وەزیر پێكهاتوون ئەوەندەش رای جیاوازیان هەیە سەبارەت بە ریفراندۆمی كوردستان.\n لە كاتێكدا بینالی یەلدرم سەرۆك وەزیرانی ئەم وڵاتە لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا لە گەل عەبادی بەڵێنی پێدا كە هەموو بڕیارەكانی پەرلەمانی عێراق لە دژی ریفراندومی كوردستان بە هاوبەشی لەگەل عێراق جێبەجێ دەكەین، لە كاتێكدا عێراق خۆی ناتوانێت ئەم بریارە نالوجیكیانە جێبەجێ بكات تا یەلدرم لەگەڵ داتەپینی ئابووری وڵاتەكەی بتوانێت جێبەجێ بكات. بەڵام ئاشكرایە دەركردنی هەموو ئەم بریار و لێدوانانە لە كاتێكدایە كە هێشتا شۆك و هستریای ریفراندوم ئەوانیان بەرنەداوە و هوشیان نەهاتووە سەریان، چونكە ناتوانن هیچ یەك لەم هەڕشانە جێبەجێ بكەن، وەك هەڕەشەی داخستنی سنوور و راگرتنی هەناردەكردنی نەوت و گواستنەوەی نوێنەرایەتی و كونسوڵخانەكانی ولاتان لە هەولێر بۆ شارەكانی تری عێراق. لە كاتێكدا خەریكی ئەنجامدانی مانۆری سەربازی هاوبەشن لەگەل سوپای عێراق لەسەر سنوری توركیا كوردستان.\nمن پێموایە ئەگەر هەر یەكێك لەم هەڕشانە لە لایەن توركیاوە جێبەجێ بكرێن ماوەیەكی درێژ ناخایەنێت و لە كۆتایدا ئەوان ناچار دەبن پەیوەندییەكانی خویان لە كەڵ كوردستان ئاسایی بكەنەوە و ناچار دەبن دان بە سەربەخۆیی كوردستان دابنێن.\nهەروەها لە لایەكیترەوە ئێران بەتوندی هەڵوێستی خۆی راگەیاند و پەرلەمانی ئێران كوبووە و دژایەتی خۆی بەرامبەر ڕاپرسی كوردستانی راگەیاند، بەڵام لەلایەكیترەوە وەزیری ئێران جەواد زەریف لە نیویورك راگەیاند هەرچەندە پرۆسەی ڕاپرسی هەڵەیەكی ستراتیجی بوو، بەڵام دوستایەتی ئێران لەگەل كوردستان بەردەوام دەبێت. ئەم لێدوانە لە كاتێكدابوو كە لە هەوڵێكی دیبلوماسی ژێربەژێرەوە سەروك ئەركانی سوپای عێراق لەگەل شاندیكی باڵای سەربازی عێراقی لە تاران بوون بۆ دارشتنی پلانێكی كاریگەر لە دژی سەربەخۆیی كوردستان. ئەم جۆرە هەوڵانەی ئێران شتێكی نوێ نییە لە سیاسەتی ئەم وڵاتەدا، چونكە هەمیشە ئەوان لە باری ئاسایی و نەرمی نواندن و لە دانوستاندنەكاندا، كات بۆ بەرژەوەندی خۆیان دەقۆزنەوە و گورز و خەنجەر لە پشتەوە دەوەشێنن، لە مێژووی ئەم وڵاتەدا نموونەی زۆر بەم شێوەیە رووداون وەك: لە سێدارەدانی پێشەوا قازی محەمەد لە مەیدانی چوار چرا لە دوای راگەیاندنی كۆماری مهاباد لە كوردستانی ئێران. وە شەهیدكردنی هەردوو سەركردەی كورد دكتور عەبدولڕەحمان قاسملو و دكتور. سادق شەرەفكەندی بە دوو پلانی جیاوازی ئێرانی پلان بۆ دارێژراو. كە دكتور عەبدولرحمان قاسملو لە بەرواری 13\_7\_1989  لە ڤیەنای پایتەختی نەمسا لەگەل دوو لە هەڤاڵانی خۆی شەهید كران. هەروەها دكتور سادق شەرەفكەندی دەچێتە بەرلین بۆ بەژداریكردن لە كونگرەی سوسیالیستی نێودەوڵەتی لە بەرواری 17\_9\_1992  لە (ریستورانتی میكونوس) لە بەرلینی پایتەختی ئەلمانیا لە گەل سێ لە هەڤالەكانی بە ناوی فەتاح عەبدولی و هەمایون ئەردەلان و نوری دەبوكری بە پلانێكی پلان دارێژراوی ئێرانی شەهید كران، ئەوەی شایانی ئاماژەپێكردنە شەهید قاسملو لە كاتی ئەنجامدانی دانوستاندا شەهید كرد كە كارێكی نا لوژیكی و تەواو نایاساییە و پێچەوانەی یاساكانی نێودەولەتی و مافی مرۆڤ و نەریتی نێودەوڵەتی و هەموو پێوەرەكانی تری مافی مرۆڤە لە جیهاندا. هەروەها لە هەمان كاتدا بەرپرسیاریەتی نێودەوڵەتیش لە سەر ئەم دوو وڵاتە دروست دەكات كە تاوانەكەی لێ ئەنجامداوە.\nئێستاش حكومەتی ئێران بەردەوام لە ژێر بەژێرەوە لە هەوڵی پلاندانادایە لە دژی سەربەخوی كوردستان، هەمیشە هەوڵ دەدات پلانەكانی یان راستەوخۆ یان لە رێگەی عێراقەوە جێبەجێ بكات، بەڵام من پێموایە لە دوای ئەنجامدانی ریفراندوم هەموو كارتەكانی دوژمانان لە دژی سەربەخۆیی كوردستان سووتان و لە ئایندەیەكی نزیكدا پاڵپشت بە دەنگی (بەڵێ) و ئیرادەی خەڵكی كوردستان سەربەخۆیی كوردستان دەبێتە ئەمری واقع.


سەرجەم تاکتیک و ئامێرەکانی هێزی دەریایی ئەرتەشی ئێران ناوخۆییە - Mehr News Agency\n23 reşemiyê 2019 - 09:27\nNews Code 25168\nسەرجەم تاکتیک و ئامێرەکانی هێزی دەریایی ئەرتەشی ئێران ناوخۆییە\nجێگری هەماهەنگی ئەرتەشی ئێران وتی: هەموو ئامێر و تاکتیکەکانی نمایشە سەربازییەکەی ۹۷ ناوخۆین.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، دەریاسالار حەبیبۆڵا سەیاری، جێگری هەماهەنگی ئەرتەشی ئێران لە پەڕاوێزی نمایشی سەربازی ولایەتی ۹۷ وتی: هەڕەشە لە دژی وڵاتی ئێمە هەمیشە هەیە و گرنگە هێزەکانی ئێران توانی بەرگری و وڵام دانەوەیان بێت.\nئەو زیادی کرد: یەکینەکانی ئێمە بەردەوام لە حاڵی بەهێز کردنی توانی خۆیانن. ئەمساڵ چەند نمایشی سەربازی گرنگ بەڕێوە چوو کە توانی هێزی سەربازی ئێران نیشان دەدات. ئێمە بە باشی ئاگاداری مەترسییەکانی ناوچەکەو هەڕەشەکان لە سەر خۆمانین و لە ئامادە باشی تەواویش داین.\nسەیاری ئاماژەی دا: لە ڕووی سەربازی و بەرگریەوە ئامادەیی تەواومان هەیە و لەمبارەوە هێزی مرۆڤی زۆر کاریگەرە و هێزەکانی ئێمە بەردەوام سەرقاڵی لێکدانەوە و ڕاهێنانن.\nئەو وتی: هەموو هێزەکانمان لە دۆخێکی باشی ڕاهێنان و ئامادەیی تەواو دان. لە ئێستادا هەموو ئامێر و تاکتیکە سەربازییەکانی هێزەکانی ئێمە ناوخۆین. ئێمە لە سەر ئەم بڕوایەن ئەمنیەت بە وەرگرتنی ئامێر و بیرۆکە لە بیانییەکان جێگیرنابێت و دەبێت ناوخۆیی بێت چون ئەو کەسانەی چەک دەفرۆشن لە کاتی هەستیار دەتوانن بەر چەک فرۆشتنیان بگرن.\nدەریاسالار سەیاری جەختی کرد: هەموو ئامێر و تاکتیکەکانی ئێمە ناوخۆین و لە سەر دەستی ڕۆڵەکانی ئێران ساز کراون.


^ "Here's the real reason why Daredevil was cancelled". دیجیتاڵ سپای. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٣١ی ئایاری ٢٠١٩. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |archive-date= (یارمەتی)


Flash links - Koran...etc\nKategori: Hem \_ Flash \_ Koran...etc\nTotal: 4 Diplaying: 1 - 4 Pages: 1 Sort By: Date Hits Title\nBeskrivning: Flash Koran "sura Qaf". av shejk Mshari Al - Afasi. Du kan också ladda ner den med höger musknapp över länken\nتلاوة رائعة لسورة ً ق ً بالفلاش للشيخ مشاري العفاسي. بإمكانك تنزيل الفلاش وذلك بالنقر على الرابط بالجهة اليمنى من الفارة\nHits: 3190 Reviews: 0\nBeskrivning: Ladda ner den här vackra flashen som innehåller koran recitation av uppläsaren Salah Bokhater kapitel 29 & 30, Tabarak & Amma.\nفلاش جميل جدا يحتوي على تلاوة رائعة لجزئي تبارك & عم من القرآن الكريم للقارئ صلاح بوخاطر\nئه م فلاشه جوانه دابگره كه بريتى يه له خويندنه وه ى قورئانى پیرۆز جزوى تبارك & جوزوى عه ممه به ده نگی صلاح بوخاطر\nUpplagd den: 17 Dec 2006\nBeskrivning: Ladda ner några flash av korta sura från Juzu´ amma för barn, de kan lära sig läsa koranen på arabiska & latinska bokstäver med engelsk översättning & koran recitationen av kända uppläsare. Obs: hög rekommenderad .\nمجموعة فلاشات رائعة جدا للأطفال ( تحتوي على عدد من قصارى ألسور ) بالحروف أللاتينية والعربية مع ألترجمة ألإنكليزية، لتعليم قراءة ألقرآن والإستماع أليه في نفس الوقت بأصوات قرآء معروفين. ملاحظة: أنصحكم بتنزيل ألفلاشات لكونها رائعة ومفيدة..... _____________________________\nچه ندسوره تێکی جوزو عه مه به شێوه ی فلاش بۆ یارمه تی دانی مندالان بۆ فێربونی خوێندنه وه ی قورئانی پیرۆز به پیتی عه ره بی وهه روه ها به پیتی لاتینی بۆ که سانێک که شاره زای پیتی عه ره بی نین، وه گوێگرتن له م سوره تانه به ده نگی چه ند شێخێکی ناسراو. تێبینی1 : سوره ته کان ته رجه مه کراون بۆ ئینگلیزی. تێبینی2 : ئامۆژگاریتان ده که م بۆ داگرتنی فلاشه کان چونکه به سودن.\nUpplagd den: 19 Dec 2006\nHits: 3180 Reviews: 0\nBeskrivning: Hela Koranen på den här webbplatsen.\nالمصحف الشريف كا ملا با لفلا ش\nUpplagd den: 17 Feb 2007\nHits: 3184 Reviews: 0


له سنوری سۆران گه‌نجێک له کاتى مه‌له‌کردندا خنکا – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 6:44:04 pm\nیەكشەممە, 3 سبت 2017 – 17:03\nگه‌نجێکى ١٨ ساڵى شارى هه‌ولێر له سنورى شارۆچکه‌ى سۆران له ئاوى خه‌له‌کانى سه‌ر به خه‌لیفان، له‌کاتى مه‌له‌کردندا خنکا و ته‌رمه‌که‌ى له‌لایه‌ن هاوڵاتیانه‌وه ده‌رهێندرایه‌وه.\nئه‌مڕۆ له سنوری شاروچکه‌ی سۆران سه‌ر به پارێزگای هه‌ولێر، گه‌نجێک به ناوی ئیسماعیل محه‌مه‌د عوسمان، که دانیشتووى داره‌توو-ی سه‌ر به هه‌ولێره، به مه‌به‌ستى گه‌شت و سه‌یران سه‌ردانى سه‌یرانگاکانى سنورى شارۆچکه‌ى سۆرانى کردووه به‌هۆى مه‌له‌کردنه‌وه گیانى له‌ده‌ستداوه.\nعه‌مید عیماد ڕێکانی، به‌رپرسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌رگری پۆلیسی شارستانی سۆران، به ڕۆژنیوزی ڕاگه‌یاند: “ئه‌مڕۆ په‌یوه‌ندیمان پێوه کرا که له ئاوى خه‌له‌کان-دا گه‌نجێک خنکاوه، کاتێک ڕۆیشتینه شوێنى ڕووداوه‌که ته‌رمه‌که له‌لایه‌ن هاوڵاتیانه‌وه ده‌رهێندرابوویه‌وه”.\nوتیشى: “گه‌نجه‌که ناوى ئیسماعیل-ه و له‌دایکبووى ساڵى ١٩٩٩یه، له دواى ئه‌وه‌ى که ته‌رمه‌که له‌لایه‌ن پزیشکى دادوه‌رییه‌وه پشکنینى بۆ کرا، ڕاده‌ستى خانه‌واده‌که‌ى کرایه‌وه”.\nشایه‌نى باسه ئه‌مه هه‌شته‌مین که‌سه که له‌مساڵدا له سنورى شارۆچکه‌ى سۆران به‌هۆى مه‌له‌کردنه‌وه خنکاوه.\nبەپێی ئامارێک، کە ڕۆژنیوز لای خۆی تۆماریکردووە، لە سەرەتای مانگی حوزەیرانەوە هەتا ئێستا لە باشوری کوردستان ٥٠ کەس لە ئاودا خنکاون و دوو گەنجیش لەناو بیرێکدا بەهۆی نەمانی ئۆکسجین و بوونی غازەوە خنکاون.\nکۆمسیۆنى باڵا کاتى بانگه‌شه‌ى ڕیفراندۆمى دیاریکرد


شێوازگەرى ! – Denegkan\nbyعه‌بدول موته‌لیب\tDecember 18, 2008\tئەدەب\nشێوازى دەقى ئەدەبى\nشێوازگەرى ئەو دەركەوتنەیە كە لەهەندىَ چركەساتى بەدواداچوونى وشە لە رستەدا بە ئەنجام دەگات، واتە لەكۆى ئەو رەگەزە بەدوایەكداهاتووانە دەردەكەوێت كە ئاخاوتنى لێپێكدێت و لەرێگەى جوانگوتن و ریتمى وشە، خەسڵەتى دەنگى و پێكهاتەى ئیقاعییەوە گرنگى بە دووبارەكردنەوەى تەعبیرلێكراو دەدات، بەو مانایەش یەكەى شێوازگەرى لە دەستەواژەدا خۆى هەڵدەگرێتەوە، هەر لەوێشەوە شێوازگەرى راستەوخۆ دەكەوێتە سەر هونەرى نواندنى زمانەوانى و بە فەردانییەتەوە دەلكێت و وەرگر رۆڵى تایبەتى خۆى تێدا وازى دەكات.\nیەكێك لەو پرسیارنەى بەردەوام شێوازگەرى دەیوروژێنێت زانستى پێكهاتنى زمان و دیاریكردنى كاریگەرییەكانى زمانە، بەڵام نەك بەشێوە رەوانبێژییە تەقلیدییەكەیەوە، بەڵكو بە ئاراستەیەكى پێچەوانەوە، چونكە بەشێوەیەكى گشتى ئەو دابڕانەى كە دەكەوێتە نێوانیان بە شیكردنەوەى رەمزە بەكارهاتووەكانى زمانى تایبەت جیادەكرێتەوە، نەك بەو مانایەى هەر تەنها دراسەكردنى كۆمەڵێك سیما بێت لە سیماكانى زمانى سۆزدارى، بەڵكو مەبەست دراسەكردنى ئەو سیمایانەیە كە بە بەكارهێنانى زمانەوە بەندە، بەكارهێنانێك كە بۆ پرۆسیسەكردنى نووسەر دەگەڕێتەوە، نووسەرێك كە لەجۆردا دەگمەن و تایبەتە، كۆى ئەوانەش بەرەو ناسینى شتێكمان دەبەن كە لە شێوازگەرى نوىَ خۆى دەدۆزێتەوە. كەواتە لەبەر ئەوەى شێوازگەرى پەیوەندى بە تایبەتمەندییەكانى زمانەوانییەوە هەیە بۆیە وەك پێویست بۆ (سوسێر) دەگەڕێینەوەو دەڵێین (سوسێر) جگە لە دووانەیى دال و مەدلول قسە لە دووانەیەكى دیكە دەكات، كە بە تەوەرەى رێكخستن و ئاڵوگۆڕییەوە بەندە، هەروەها لەبەر ئەوەى زمان هەڵگرى پەیامە بۆیە پێویستى بە (وەرگر/بەرامبەر) هەیە تاكو پرۆسەى گەیاندن بە ئەنجام بگات، پرۆسەى گەیاندنیش لەرێگەى ئاماژەوە پراكتیزە دەبێت، خودى ئاماژەش لاى (سوسێر) دەكەوێتە نێوان كۆمەڵێك ئاماژەوە كە یەك ئەویدیكە بەیەكەوە دەبەستێتەوە، ئەو بەیەكبەستنەوەیەش لەرێگەى پەیوەندییە بەیەكبەستراوەكانەوە مەیسەر دەبێت. كەواتە كۆى ئەو ئاماژە بەدوایەكداهاتووانە لە تەوەرەى رێكخستن كە یەكەى زمانەوانى لەسەر رێكدەخرێت و زنجیرەیەكى دیاریكراوى ئاخاوتن بەرهەم دێنێت هەروەها تەوەرەى ئاڵوگۆڕى كە پەیوەندى نێوان ئاماژەى ئاماژە مەوجودەكان لە زنجیرەیەك ئاخاوتندا رێكدەخات كردەى گەیاندن بەرجەستە دەكەن. دواجار لە میانى دەرئەنجامى گەیاندنیش شێواز دێتە بەرهەم، بەڵام لەبەر ئەوەى وشە بەیەكەى شێوازگەرى دێتە ژماردن بۆیە دەبێت بزانین وشە جگە لەوەى چەندان دەلالەتى لەخۆدا هەڵگرتووە، بەڵام لە شێوازگەریدا كار لەسەر دوو دەلالەتى وشە دەكرێت ئەویش دەلالەتى خودى و دەلالەتى ئیحائیە. وەك دەزانین لە دەقى ئەدەبیدا ئاستى دەلالەتى خودى سەرچاوەى تایبەت بەخۆى درووست دەكات، بەڵام ئاستى دەلالەتى ئیحایى بە شێوەیەكى بەرفرەوان دەلالەتى دەرەكى بۆ ئیبداع دادەمەزرینێت، بەو مانایە شێوازگەرى وەك (مۆلینیە) دەڵێت جوانترین پێناسە (ریشلە) پێدەبەخشێت كە دەڵێت: شێوازگەرى ئەو رێگەیەیە كە هەر كەسىَ قسەى پێدەكات.\nشێوازگەرى پشت بە رێساى تیۆرى (زمانەوانى سیمیایى، پراگماتى) دەبەستێت، بۆیە دەڵێین شێوازگەرى پراكتیزەكردنێكە دەكەوێتە سەر گوتارى ئەدەبییەوە، بەڵام گوتار چییە، ئەدەبیەت چى دەگەیەنێت، لێرە هەوڵدەدەین بەشێوەیەكى ناراستەوخۆ ئەو دوو پرسیارە لە بەدواداچوونى ئەو نووسینە بخەینە روو.\n(مۆلینیە) لەو كتێبەیدا ئامانجێك دیارى دەكات ئەو ئامانجەش لە بەدواداگەڕانى رەگەزەكانى دەق هەڵدەگرێتەوە، واتە ئەو رەگەزانەى كە دەقى ئەدەبى پێكدەهێنن، هەر لەوێشەوە هەوڵدەدات تایبەتمەندى ئەو رەگەزانە و سروشتى كاركردنیان دیارى بكات، وەك چۆن لە كۆى هەوڵە یەك لە دوایەكەكانیدا جەخت لەوە دەكاتەوە كە جیاوازى بنەڕەتى ئەدەبیەت خۆى لە دەستەواژەدا نادۆزێتەوە، یان پراكتیزەكردنى زمانەوانیدا، بەڵكو خۆى لە گورزێك رووداوى زمانەوانیدا هەڵدەگرێتەوە.\nدەقى ئەدەبى لە كۆمەڵێك رەگەزى زمانەوانى پێكدێت، بەڵام ئەو رەگەزانە پرۆسیسەى هەمان سروشتى پێشووى خۆیان ناكەن، شتێكى دیكەى نوىَ دەهێننە ناوەوە، كە بەهاى ئەدەبى ئیستاتیكیان لەخۆدا هەڵگرتووە، هەر لەوێشەوەو لەرێگەى تەوەرەى رێكخستن و ئاڵوگۆڕییەوە چیگوتن و جوانگوتنى نووسەر بەرجەستە دەبێت. بەڵام ئەگەر (ب. كرۆس)ە ئەو بەرجەستە كردنە لە هونەرى پێشبینیكردنى فەردییدا هەڵگرێتەوە، خودى ئەو بیركردنەوەیەش دەكەوێتە نێوان پراكتیزەكردنى شێوازى ئیبداعى دیاریكراو و نێوان پرنسیبى (دەروونى/ئیستاتیكى)یەوە، ئەوەو لاى (جاكۆبسن) كە بە رەمزى بزاڤى فۆرمالیستەكانى رووس دەژمێردرێت شێوازگەرى وەك زانستێك دەردەكەوێت كە ئامانجى خۆى هەیە، وەك زانستێك كە بەشێوەیەكى گشتى كەرەسەو میتۆدى خۆى لە زماندا هەڵگرتۆتەوە.\nبەمجۆرە شێوازگەرى لاى (جاكۆبسن) دوو مانا لەخۆ دەگرێت، یەكەم بەدواداگەڕانى زمانەوانى و دووەم ئەدەبییەت. ئەگەر بەدواداگەڕانى زمانەوانى لە تەوەرەى رێكخستن و ئاڵوگۆڕى خۆى هەڵگرێتەوە، ئەوە ئەدەبییەت لاى ئەو لە وەزیفەى شیعرییدا بەرجەستە دەبێت، ماناى شیعرییەتیش لاى ئەو هەڵگرى ماناى ئەدەبییەتە، ئەو مەسەلەیەش هەر تەنها پەیوەندى بە گەمەكردنى وشەكانەوە نییە، وەك چۆن پەیوەندى بە ناونانەوە ناكات، بەڵكو ئەو پێناسەیەى كە لاى (جاكۆبسن) بۆ شیعرییەت كراوە بە شێوەیەكى گشتى لە گەمەى هەردوو تەوەرەى رێكخستن و ئاڵوگۆڕیدا خۆى حەشار داوە، بەڵام نەك بەرێگەیەكى تەواو هاوشان، چونكە دواجار شیعرییەتى جاكۆبسن یەكسانە بە واتاى شێوازگەرییەوە، بەڵام ئەوەى لاى (جاكۆبسن) زۆرترین گرنگى پێدەدرێت وەرگر نییە بەڵكو نێنەرە یان بەرهەمهێنەر، كەچى (ریفاتێر) كە یەكێكە لە لە بەناوبانگترین لێكۆڵەر لە بوارى شێوازگەرى نوىَ، گرنگى بە رستێك وەستانى (وەرگر/خوێنەر) دەدات، وەك چۆن سەرنجمان بۆ ئیبداعیش رادەكێشێت، بێگومان (ریفاتێر) دەكەوێتە نێو شێوازگەرى بونیادگەرییەوە و یەكێكە لەوانەى كە پێیوایە ئەدەب فۆرمێكى بەرزە لە فۆرمەكانى گەیاندن و دەقى ئیبداعى بە دەقێكى خولقێنەر دەداتە قەڵەم، هەر لەوێشەوە لە وەرگر جیاى دەكاتەوە، ئەو جیاكردنەوەیەى (ریفاتێر) بۆ ئەوەیە پەیوەندى نێوان پەیامى نێنەر و داهاتوو بكەوێتە زەمەنێكەوە كە بىَ كۆتایى و بەردەوامى پێیە، هەر لەسەر ئەو بنەمایە (ریفاتێر) شێوازگەرى لە دەركەوتنى كۆمەڵێك رەگەزى بەدوایەكداهاتووى ئاخاوتنەوە هەڵدەگرێتەوە، كە گرنگى بە (وەرگر/خوێنەر) دەدات، وەك چۆن پێیوایە شێوازى ئەدەبى پێویستى بە كردەى هونەرییەوە هەیە و هەر تەنها ریزكردنى وشە نییە.\nئەگەر (جاكۆبسن) قسە لە دوو شێوازگەرى بە ماناى شێوازگەرى بەرهەم و شێوازگەرى وەرگر بكات، ئەوە (مۆلینیە) پێیوایە دواجار شێوازگەرى واتە شێوازگەرى وەرگر… دەتوانین كۆى ئەو قسەكردنانەش لاى (مۆلینیە) بە دینامیكیەتى دەقى ئەدەبییەوە پەیوەست بكەین، ئەو دینامیكیەتەش وەك ئەوەى كە بەرهەمێكى فەردییە دەكەوێتە سەر دەلالەتى خودییەوەو دەلالەتى خودیش وەك گوتمان ونبوونى سەرچاوەى لێدەكەوێتەوە، واتە ئەوەى كە ئاماژەى زمانەوانى بۆى دەگەڕێتەوەو لە دەقى ئیبداعیدا دەكەوێتە دەرەوەى زمانى باو، دواتر لە دەرەوەى دەق بە میكانیزمیەتى وەرگرتنەوە بەند دەبێت و هەر لەو تێگەیشتنەوەش بەرەو داخران دەبینەوە بەو مانایەى كە دەقى ئەدەبى سەرچاوەكەى بە ماناى زمانەوانى و لۆژیكى نادیارە، بەڵام ئەو قسەكردنە بەو مانایە نییە كە سەچاوە ئەسڵەن وجودى نییە، یان بە یەكجارى رەتبكرێتەوە، بەڵكو بەو مانایەیە كە دەقى ئیبداعى سەرچاوەى تایبەت بە خۆى دادەهێنێت.\nكەواتە ئاستى گوتارى ئەدەبى بەو توانایەوە بەندە كە لە بەرجەستەكردنى فیكرەى سەرچاوە تایبەتەكەیەوە دێتە بەرهەم، هەر لەوێشەوە بە دەلالەتى ئیحایى دەقى ئەدەبى و هەژموونى وێنەى رەوانبێژى دەگەین.\nدەمەوێت بڵێم لە كۆى ئەو قسەكردنە دەگەینە ئەوەى كە گوتارى ئەدەبى شوێنى دەلالەتە ئیحاییەكانى دەقى ئەدەبى لەخۆدا هەڵگرتووە، هەر لەبەر هەندىَ بەشێكى زۆر لە مانا لە پێكهاتەى دیاردەى ئەدەبیدا بە شێوە روونەكەى نادیار دەكەوێتەوەو پێویستى بە كەشفكردن و خوێندنەوەى جیاوازەوە هەیە.\nكەواتە لەبەر ئەوەى هەموو دەقێك لە دەرئەنجامى كارى گەیاندنى زمان كە نێنەر پێیهەڵدەسێت بەرجەستە دەبێت و لە خوێنەر یان وەرگردا تەواو دەبێت، هەڵبەتە وەك دیارە ئەو تەواوبوونە بەو مانایە دێت كە فرە خوێندنەوەى لەخۆدا هەڵگرتووە، لێرەدا هەموو خوێندنەوەیەك واتاى دووبارە بەرهەمهێنان و دووبارە نووسینەوەى لەخۆدا هەڵگرتووە، بەو مانایە خوێنەر (وەرگر) لە پرۆسەى داهێناندا لەرێگەى ئەو كارە كە بە خوێندنەوە ناوزەد كراوە بەشدارى خۆى رادەگەیەنێت.\nبەمجۆرە بۆمان دەردەكەوێت كە شێوازگەرى هەر تەنها لەو گوتە بەناوبانگەى (كۆنت بۆفۆن)دا كوتناكرێتەوە كە دەڵێت: شێواز خودى مرۆڤ خۆیەتى، نە رەشدەكرێتەوەو نە لەناودەچىَ و نە دەگوازرێتەوە و نە دەگۆڕێت) بەڵكو شێوازگەرى نوىَ راستەوخۆ پەیوەندى بە وەرگرو زانستى جوانى و هوشیارییەوە دەكات، دواجار دەتوانین بڵێین ئیستاتیكاى وەرگر ئاسۆى شێوازگەرى دیارى دەكات.\nPrevious کورد و رێکه‌وتنی نێوان ئه‌مه‌ریکا و ئێراق\nNext قه‌ڵه‌م له شوێنی قۆنده‌ره یان پێڵاو له شوێنی قه‌ڵه‌م….فـه‌هـد گـرده‌وانـی


NNSROJ- کۆنفێدراسیۆنی تۆپی پێی ئاسیا رایگەیاند؛ بە هۆی ئەو بارگرژییە سیاسییەی لە نێوان ئێران و عەرەبستانی سعودیدا هەیە، یارییەکانی نێوان یانەکانی ئەو دوو وڵاتە لە پاڵەوانێتیی ئاسیادا، لە وڵاتێکی بێلایەن ئەنجام دەدرێن.\nبەپێی سەرچاوەکانی هەواڵی ئێران، کۆنفێدراسیۆنی تۆپی پێی ئاسیا نامەی بۆ هەر دوو فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئێران و عەرەبستانی سعودی ناردووە و رایگەیاندووە؛ بە هۆی بەردەوامبوونی گرژییە سیاسییەکانی نێوان تاران و ریاز، یارییەکانی نێوان یانەکانی ئەو دوو وڵاتە لە پێشبرکێکانی پاڵەوانێتیی تۆپی پێی ئاسیادا، لە وڵاتێکی سێیەم و بێلایەندا بەڕێوەدەچن.\nپێشتر لیژنەی بەڕێوەبەری پاڵەوانێتیی تۆپی پێی ئاسیا(AFC) هۆشداری دابوو؛ ئەگەر پەیوەندییە سیاسییەکانی ئێران و عەرەبستانی سعودی ئاسایی نەبنەوە، ئەوا لە رۆژی ١٥ی مارسدا بڕیارێکی کۆتایی سەبارەت بە چۆنێتی بەڕێوەچوونی یارییەکانی نێوان یانەکانی هەر دوو وڵات دەردەکات.\nلیژنەی ناوبراو هەر ئەو کات خشتەی یارییەکانی یانەکانی هەر دوو وڵاتی گۆڕیبوو، بۆ ئەوەی بتوانێت تا رۆژی ١٥ی مارس، هەڵسەنگاندنێک لە سەر کێشە سیاسی و ئەمنییەکانی هەر دوو وڵات بکات.\nچەند ساڵێکە پەیوەندییەکانی تاران و ریاز گرژ بوونەتەوە و دوای لەسێدارەدرانی کەسێتییەک و چەند پەیڕەوی مەزهەبیی شیعە لە لایەن حکوومەتی ریازەوە و لە بەرانبەریشدا هێرشکردنە سەر باڵیۆزخانە و کۆنسۆلخانەی عەرەبستانی سعودی لە تاران و مەشهەد، ناکۆکییەکانی ئەم دوو وڵاتە تەشەنەی سەندوەتەوە.


كەرنەڤاڵی ناساندنی كاندیدانی هاوپەیمانی كوردستان لە بەغدا بەڕێوەچوو – Politic Press\nئێوارەی رۆژی سێشەممە 21-9-2021، بە ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی سەرۆكی هاوپەیمانی كوردستان و دەرباز محەمەد رێگە پێدراوی هاوپەیمانی كوردستان و كاندیدانی هاوپەیمانی كوردستان، لە بەغدا كەرنەڤاڵی ناساندنی كاندیدانی هاوپەیمانی كوردستان بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختی پەرلەمانی عێراق بەڕێوەچوو.\nلە سەرەتای كەرنەڤاڵەكەشدا خالید شوانی ئەندامی سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و سەرپەرشتیاری هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنی هاوپەیمانی كوردستان لە بازنەی (2) ی پارێزگای كەركوك، وتارێكی پێشكەشكردوو رایگەیاند: هاوپەیمانی كوردستان بە دورشمی بەیەكەوە بەهێزترین، لە یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و بزووتنەوەی گۆڕان پێكهاتووە، كە دەمانەوێت بە یەك دەنگ و بەیەكگرتوویی پێكەوە لە بەغدا بەرگری لە مافە رەواكانی هاووڵاتییانمان بكەین و شەڕی موچەو بودجە بكەین و كاربكەین لە پێناو خزمەتكردنی زیاتری میللەتەكەمان.\nخالید شوانی راشیگەیاند: هاوپەیمانی كوردستان لە پلانیدایە كاربكات بۆ سەقامگیری لە عێراقدا، چونكە هاوپەیمانی كوردستان دەتوانێت لە بەغدا گۆڕانكاریی گەورە بكات لەسەرجەم بوارەكاندا.\nوتیشی: سیاسەتی هاوپەیمانی كوردستان لەبەغدا سیاسەتێكی لێكتێگەیشتن دەبێت، هەمان كات چەندین پڕۆژەی ئابوری گەورەی دەبێت كە خزمەتی هەموو هاووڵاتییانی عێراق دەكات، هەروها وتی: ئەم هەڵبژاردنە بۆ عێراق چارەنوسسازە، بۆیە دەبێت هەموو هاووڵاتییان دەنگ بدەن و نوێنەری خۆیان هەڵبژێرن.\nشوانی تەئكیدیكردەوە، هاوپەیمانی كوردستان گرنگی تەواو بە گەنجان دەدات لە هەموو عێراق، بۆ ئەوەش پلانی زۆر گەورەو كاریگەری هەیە كە دەیەوێت لە خزمەتی هاووڵاتییانی عێراقدا جێبەجێی بكات، هەروەها وتی: هاوپەیمانی كوردستان پلانی چارەسەركردنی كێشەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و بەغدای هەیە.\nTags: بەغدا خالید شوانی هاوپەیمانی كوردستان\nشاندەكەی یەكێتی لە بەغدا لەگەڵ عەبادی كۆدەبنەوە


ماڵپەری فیردەوس | پەیامتان چییە بۆ ئەوانەی باسی فرەژنی دەکەن لەلای خێزانەکانی خۆیان و ئازاریان دەدەن و ژنیش ناهێنن؟\nسەردێری پرسیار: پەیامتان چییە بۆ ئەوانەی باسی فرەژنی دەکەن لەلای خێزانەکانی خۆیان و ئازاریان دەدەن و ژنیش ناهێنن؟\nبەرواری دانان :2021-05-19 کۆدی پرسیار:2406\nپرسیار: پەیامتان چییە بۆ ئەوانەی باسی فرەژنی دەکەن لەلای خێزانەکانی خۆیان و ئازاریان دەدەن و ژنیش ناهێنن؟\nوەڵام: سەرەتا خوای گەورە ڕێگە بە هەر شتێک بدات ئیلا سوود و قازانجی بۆ خەڵک هەیە، خوای گەورە حەکیم و خەبیرە زانستی بە هەموو شتێک هەیە و باش دەزانێت چ شتێک بۆ مرۆڤ گونجاوە و باشە، فرەژنی ستەم نییە لە ئافرەت هەروەک هەندێک خەڵک وا گومان دەبەن، ئەوەی ڕێگەی بە فرەژنی داوە خۆی فەرموویەتی من ستەمم لەخۆم حەڕام کردووە.\nدەبێت ئافرەت بزانێت فرەژنی شەرعی خوایە و دژی شەرع نەوەستێت، دەبێت ڕازی بێت بە شەرعی خوا و تەسلیم بێت و ڕقی لێ نەبێتەوە، ئافرەت فرەژنی پێی خۆش نییە دوو ئەگەری ھەیە:\n-سروشتی ئافرەت وایە حەز ناکات ژنی تری بەسەر بێت، و تەسەلیمە بۆ وتەی خوای گەورە، ئەمەیان تاوانبار نابێت بەڵام واجبە تەسلیم بێت و ڕێگری پیاوی نەکات.\n-ئەگەر فرەژنی پێی خۆش نەبێت وەک ئەوە کە خوای گەورە ڕێگەی پێدراوە و ئایەت دابەزیووە، ئەوا کوفرە پەنا بەخوا لە دین دەردەچێت.\nبەداخەوە پیاو هەیە مامەڵەی لەگەڵ ئافرەت وا خراپە داوای ژنی دووەمیش دەکات دەتوانی بڵێی ژنی یەکەمیشی لێی زیادە و شایستەی یەک ژنیش نییە، حەڕامە لەسەر پیاو خێزانی خۆی ئازار بدات، جا ئازاردانەکە ئازاری لاشە بێت یان نەفسی بێت.\nموسڵمان دەبێت تەقوای خوا بکات و دڵی خێزانی خۆی ڕابگرێت و مامەڵەی باش بێت و قسەی خۆشی بۆ بکات، پیاو دەتوانێت ژنی تریش بێنێت و دڵی خێزانەکانی ڕابگرێت و بەجوانی بۆیان ڕوون بکاتەوە بێ ئەوە ناخۆشی بکەوێتە نێوانیان.\nبەداخەوە ئەوانەی باسی فرەژنی دەکەن لای خێزانەکانی خۆیان یان لەناو خەڵک، یان ئەوانەی ژنی دووەم دەهێنن زۆرینەیان پێشەوای باش نین، بۆیە ئافرەتیش لە فرەژنی ترساوە و دەبێتە ڕێگر بۆ فرەژنی، زۆر لە پیاوەکان نییەتیان پاک نییە تەنها مەبەستیان ناوبانگە، هەر شتێک مرۆڤ بە پاکی بۆ خوا بکات ئیلا خوای گەورە بۆی ئاسان دەکات.\nفرەژنی بەرپرسیاریەتیەکی گەورەیە حساب و کتاب و لێپرسینەوەی لەسەرە ئەو کەسە هەستی پێ دەکات کە ئەهلی تەقوایە، نەک تەنها ڕابواردن و شەهوەت تەواو کردن بێت، بۆیە هەندێک زانا دەڵێن باشتر وایە زیاتر لە یەک ژن نەھێنیت ئەگەر ژنی یەکەم بتپارێزێت "واتە بەشت بکات”، چونکە ئەگەری تووش بوون بە حەڕامی تێدایە ئەویش دادپەروەری نەکردنە.


Sunday, 11.09.2014, 12:00\nنزیک بە دوو مانگە سەردێڕی زۆربەی هەواڵەکانی جیهان کوبانێیەو لەهەر ناوهێنانێکی کوبانێشدا باس لە قارەمانێتیی شەڕوانانە. و گەلێکان ئەم پرسیارە لەخۆیان و خەڵکی تر دەکەن، کە لە ژێر کاریگەری کێهە فاکتەردا کچان و کوڕانی کوبانێ بەرخۆدانێکی وەها قارەمانانە دەنوێنن؟ وبەگشتیی چی وا لەمرۆڤەکان دەکات لەشوێنێک ترس لەخۆ نیشان بدەن و لەشوێنێکی تریش نەترسیی..؟ بۆچی سوپای عیراق، لە موسڵ و تکریت، بە مۆدێرنترین چەکوچۆڵی سەربازیی ئەمریکاییەوە بەفیرقەو فەیلەق خۆیان لەبەر داعش نەگرت، کەچی شەڕوانانی کوبانێ بەسادەترین چەکی سوکەوە ئەفسانەی داعشیان تێکشکاند؟ بۆچی کورد بەگشتی و بەدیرۆکی خۆی نەتەوەیەکی ئازاو شەڕکەرە، و لەناو کوردیشدا بۆچی گروپێک لەیەکێکی تر دلێرانەتر دەجەنگێت...؟\nمرۆڤی قارەمان، یان دلێرو نەترس، لەهەموو قۆناغەکانی دیرۆکی مرۆڤایەتی، و لەهەموو کۆمەڵگایەکدا، بەئاست و واتاو چەندایەتی جۆراوجۆر هەبووەو دەبێت. و بوون بەقارەمان شتێکی سروشتکرد نییە. بەڵکو لەژێر کۆمەڵێک فاکتەردا بەدیدێت. و هەرکات ئەم فاکتەرانە و بارودۆخی کاراییان لەئارادابێت، مرۆڤی قارەمان درووست دەبن.\nقارەمان، لەپێناسەی سادەی کۆمەڵگادا، بەمرۆڤی نەترس و لەخۆبردوو، گیان لەسەردەست... دەگوترێت. بەڵام لەپێناسە ڕاستەقینەکەیدا مرۆڤ بەتەنیا بە ئازایەتی نابێت بە قارەمان، هەروا هەموو قارەمانێکیش پێویست نییە ئازاو نەترس بێت، چونکە گۆڕەپانی قارەمانێتی تەنیا بەجەنگ و ڕوبەڕوبوونەوەی مەرگ سنووردار نابێت.\nئەندامی باندەکانی مافیا، زۆربەیان مرۆڤی شەڕکەرو نەترسن، بەڵام نابن بە قارەمان، چونکە بۆئەوەی نەترسی ببێتە سەرچاوەی قارەمانێتی، مەرجێکی تریشی پێویستە کە بەئامانجی ئەو ئازایەتییەوە گرێدراوە. بەم واتایەی خاوەن ئامانجێکی پیرۆزبێت. بەڵام ئامانجی پیرۆز، بۆخۆی چەمکێکی لاستیکییەو هەرکەس ئامانجەکەی خۆی پێ پیرۆزە. کەواتە لانیکەم کۆمەڵە تایبەتمەندییەکی پێویستە تا ئامانجێک بچێتە خانەی پیرۆزییەوە. بۆنموونە هیچ دەستدرێژکارێک ناتوانی خاوەن ئامانجی پیرۆزبێت. هەروا ئەوئامانجە مەزهەبیانەی لەسەر بنەمای خورافات، یان بەپشتبەستن بەتێکست و ڕێنمایی و فتوایەک کە هەرکەس دەتوانێ بۆخۆی دایانبنێت و سەرچاوەکەی بۆخواوەند بگێڕێتەوە ودژی لۆژیکی مرۆڤایەتیی بن، ناتوانن پیرۆزبن.\nلەگەڵ ئەمەدا مەزهەبیش دەتوانێ خاوەن پەیام و ئامانجی پیرۆزبێت و مەزهەبگەرایانیش بەپێوانەی مرۆڤایەتی ببن بەقارەمان. بەومەرجەی خۆی دەستدرێژکار نەبێت و لەپێگەی بەرگریی لەخۆی و خەڵک و خاک و ئابڕوومەندییەکانیدا بێت.\nقارەمان نازناوو پێگەیەکی مەعنەوی بڵندە کە کۆمەڵگا بەو مرۆڤەی دەبەخشێت کە خاوەن شایستەیی تایبەت بێت. ئەو شایستەییەش یان لەڕێگای نواندنی ئازایەتیی و بەختکردنی گیانی و یانیش بەدەستهێنانی ئامانج و دەستکەوتێک کە لەتوانای هەموو کەسدا نییەو بشبێتە مایەی سەرفرازیی و شانازی گەلونەتەوە.\nچەتەکانی داعشیش نەترسن، پێشیانوایە خاوەن پەیام و ئامانجی هەرە پیرۆزن و بەلای لایەنگرانی خۆشیانەوە قارەمانن. بەڵام ئەوان لەگەڵ ئەو مرۆڤە خۆفرۆشانەدا بەراورد دەکرێن کەلە فەرهەنگی کوردیدا بە جاش ناودەبرێن. بەجیاوازییەکی بچوکەوە: جاش، خۆی بەپارەو دەستکەوتی مادی دەفرۆشێت، کەدەستبەجێ، یان بەزوویی وەریدەگرێت. بەڵام چەتەکانی داعش و تەواوی ئەو مەزهەبگەرایانەی لەپێناوی بەهەشتدا ئازایەتی دەنوێنن، پێیانوایە پاشان (دوای مەرگ) وەریدەگرن. و ئەگەر ئەو باوەڕە ساختەیان نەبێ کە ئارەزووە مادییەکانی ئەم جیهانەیان لەبەهەشت دەستدەکەوێت، نەڕەزامەندیی خوا جێگای ڕێزو و نەمەرگیش لەپێناوی خوادا واتایەکی دەبێت.\nبەڵام جێگای خۆیەتی بپرسین، ئەگەر مۆتیڤی مەزهەبگەرایان لەقوربانیدان و نواندنی ئازایەتی، حۆری چاوگەشی ڕووتوقوتی بەهەشت و یانیش بەگشتیی پادەشتەکانی خواوەندیی بێت. ئەدی پاڵنەری ئەو مرۆڤانە چییە کەلەدەرەوەی باوەڕە مەزهەبییەکاندا دلێرانە و بەشادمانییەوە بەرەو مەرگ هەنگاودەنێن و هەندێ جاریش مەرگی حەتمی هەڵدەبژێرن؟\nشتێکی بەڵگە نەویستە کە مرۆڤ بەسروشتی خۆی هیچ کارێک بێ دەستکەوت و بەرابەری مادی یان مەعنەوی ئەنجام نادات. کەواتە قارەمانیش هەروا بەخۆڕایی بێ دەستکەوت، درووست نابێت. و لانیکەم دەبێ یەک یان چەندلەم پاڵنەرانەی خوارەوە ڕۆڵیان گێڕابێت:\n١- چیژی ویژدانی: کە بریتییە لەو چیژو خۆشیەی مرۆڤ بەر لەمەرگی دەگاتە ئەم باوەڕەی کە مەرگی ئەو لە پێناوی بایەخێکدایە. کەدەتوانێ بۆ پێشگرتن لەمەرگی ژمارەیەکی زۆرتر لەمرۆڤ یان لەناوبردنی زوڵم و ستەم، یان پاراستنی خاک و چارەنووسی خەڵک، یانیش بەگشتی بەدەستهێنانی بەختەوەری بۆخەڵکانی تر... کارییگەر بێت. و وەڵامدانەوەی ویژدانیش، هەمیشە بەپرسە سیاسییەکان و بەگۆڕەپانی جەنگ، یان زیندان و ژێر پەتی سێدارە سنووردار نەبووە. بەڵکو دەکرێ لەهەر بوارێکی ژیاندا. پزیشکێک، وپەرستارێک، کە لەڕێگای چارەسەری تووشبوانی ئیبۆلا، بۆخۆی نەخۆش دەکەوێت. ئاگرکوژێنەرەوەیەک کە بۆ ڕزگارکردنی ژیانی منداڵێک و هەندێجار ئاژەڵێکدا بۆخۆی دەسوتێت. تەنانەت فڕۆکەوانێک کەفڕۆکەکەی خەریکی کەوتنە، بەڵام ئەو لەبیری ئەوەدایە کە نەکەوێتە سەر شارێک یان گوندێک و لەشوێنێکی بەتاڵدا بەربێتەوە. مەلەوانێک کەخۆبەخشانە بۆڕزگارکردنی کەسێک کە لەئاودا خەریکی خنکانە، ژیانی خۆی دەخاتە مەترسییەوە... و چەندان نموونەی تر هەموو قارەمانن.\n٢- بیروباوەڕو پرەنسیپ: بیروباوەڕ ئەو فاکتەرە کاریگەرەیە، کە پێشتر مرۆڤ ئامادە دەکات و ڕایدەهێنێت لەسەر پابەندبوون بەکۆمەڵە پرەنسیپێکەوە، و تاکی مرۆڤ لەوەی موڵکی خۆی بێت، بەرەبەرە دەبێتە موڵکی شتێکی لەخۆی گەورەترو ئەگەر ئەوشتە گەورەیەش بیروباوەڕی مرۆڤدۆستی بێت ئەوە بە خۆشویستنی مرۆڤایەتیی گەشەدەکات و ئەم باوەڕە لەمێشکیدا دەچەسپێت کە ژیانی تاک بایەخدارترین شتێک نییە لەجیهانداو ژیانی زۆرینەو کۆمەڵگاو پاراستنی بایەخ و دەستکەوتەکانی، بەپلەی یەکەم دێن و هەرکات پێویست بێت، لەنێوان تاک و کۆمەڵگادا، یەکێکیان لەناو بچێت، هەمیشەو لەهەموو قۆناغەکانی دیرۆکی مرۆڤایەتیدا ئەوە تاک بووە کە پێویست بووە ببێتە قوربانیی. کەزۆربەی جارەکان ئەم کارە بەزۆر بووە، جاری تریش خۆبەخشانەو قارەمانانە. کە لێرەدا باسی ئێمە لەسەر لایەنە خۆبەخشانەکەیە. ئەوخۆڕاگرییەی خەباتگێڕان لەزیندانەکاندا لەڕووبەڕووبوونەوەی شکەنجەدا دەینوێنن، وبەرگەی شکەنجەدەگرن بەڵام واز لەباوەڕەکەیان ناهێنن، و یان نهێنییەکان ئاشکرا ناکەن و ناوی کەسانێک ناهێنن کە ژیانیان دەکەوێتە مەترسییەوە... لەئاکامی پتەوی بیروباوەڕ بەو کۆمەڵە پرەنسیپانەیە. کۆمۆنیستەکانی یەکیەتی سۆڤیەت، لەبەرانبەر سەربازانی نازیدا، جەنگاوەرانی ڤێتنام لەبەرانبەر سەربازانی ئەمەریکاییدا، ئازادییخوازانی ئیسپانیاو ئیتالیاو یونان لەبەرانبەر فاشستەکانداو ئەمڕۆش شەڕوانانی کورد لەکوبانێ لەژێر کاریگەریی ئەم فاکتەرەدا خۆبەخشانە دەجەنگن. ئەم شتەش کە قوربانیدان لەسنووری تاکەوە دەگوازێتەوە ناو سنووری گروپ و کۆمەڵ بریتییە لە ڕێکخستن و دیسپلینی بەرز.\n٣- ڕۆڵی ڕێبەرایەتیی: بەگشتی ڕۆڵی سەرکردایەتی لەئاراستەکردنی تاک و گروپ بەرەو ئامانجی دیارییکراو، و بەدەستهێنانی سەرکەوتن، حاشاهەڵنەگرە. و تا ئەو سەرکردایەتییە پتر مایەی خۆشەویستی و متمانەی خەڵک بێت، مرۆڤەکانی ژێر فەرمانی پتر ئامادەیی و شێلگیرییان تێدا دروست دەبێت کە بێ ئەوەی بیر لە پاراستنی ژیانی تاکەکەسی خۆیان و چێژە ئانییەکان بکەنەوە، خەباتکردن و قوربانیدان و هەوڵدان بۆ گەیشتن بەپلەی قارەمانێتی چ بەزیندوێتی یان شەهیدبوون بۆخۆی ببێتە ئامانجی هەرەگەورەو لەهەمان کاتدا لوتکەی چیژو خۆشیی دەروونی. چنکە نواندنی کاروچالاکی لەپێناو باوەڕێکی پتەودا چێژەکەی لەسەروی هەر چێژێکی ترەوەیە. و جێگای گوتنە کە مەرج نییە هەمیشە هەر سەرۆکێک خۆشەویستی خەڵک بێت و لەهەندێ قۆناغی دیرۆکیدا توانای بەدەستهێنانی سەرکەوتنی هەبێت، سەرکردەیەکی باش و خاوەن پەیامێکی ڕەوای مرۆڤانەبێت. هێتلەر، ستالین، سەدام حوسێن، ئەبوبەکربەغدادی... نموونەی ئەو سەرکردانەن، کەلەقۆناغێکی ژیانیاندا، توانای خڕکردنەوەی خەڵکێکی زۆریان لەدەوری خۆیان هەبووە. بەڵام لە هەرە دڕندەو خوێنڕێژەکانی دیرۆکیشن.\nهەروا بەدوور لەڕۆڵی باش یان خراپی سەرکردە، هەمیشەو لەهەموو قۆناغە دیرۆکییەکاندا، پاراستن، یان خۆشنوودی و پێزانینی سەرکردەو ڕێبەر، بۆگەلێکان لوتکەی قارەمانێتی بووە.\nفڕۆکەوانە ژاپۆنیەکانی سەردەمی جەنگی دووەمی جیهانی کە بە کامیکازی ناسراون بە خۆیان و فڕۆکەکانیانەوە هێرشی خۆکوژیان دەکردە سەر کەشتییە جەنگییە ئەمریکاییەکان، و ئەم کارەیان بەپلەی یەکەم بۆ ڕازەمەندیی و لەپێناوی ئیمپرتۆردا، کە پێگەی خواوەندیی هەبوو، دەکرد. و لەقۆناغە جیاوازەکانی ناو بزووتنەوەی سیاسیی کوردیشدا، خۆبەختکردن و مردن لەپێناو پاراستن، یان لەبەرخاتری ڕێبەرو بەڵکو تەنیا بۆ پێزانینی ئەو ڕێبەرە هەبووە. و لەحەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردووی سەردەمی بەعس، کاتێک ئەندام و پێشمەرگەکانی یەکیەتی نیشتمانی کوردستان حوکمی ئیعدامیان دەردەچو، وەسیەتیان دەکرد، و دەیانخواست کەمام جەلال لە ئیستگەکەیانەوە ناویان بهێنێت. ئەمە بۆخۆی مۆتیڤێک بوو بۆخۆڕاگریی بەڵام بێگومان ناتوانین وەک تاکە فاکتەر ناوی بهێنین. هەروا ساڵی ١٩٩٩ کاتێک عەبدوڵا ئۆجالان ناچارکرا سوریا جێبێڵێت و بێتە ئەوروپا، ومەترسی دەستگیرکرن و تەنانەت لەناوبردنی ڕۆژبەڕۆژ پەرەی دەسەند لایەنگرانی دەستیانکرد بەخۆسووتاندن. هەرچەندە ئوجالان تکای لێدەکردن ئەم کارەنەکەن، چونکە هیچ سوودو دەستکەوتێکی بەدواوە نییە، بەڵام ژمارەی ئەوانەی خۆیان دەسووتاند هەرڕۆژ پتر دەبوو. ئەوان دەیانخواست بۆسەرۆکەکەیانی بسەلمێنن و بەرلەوەی ئەو بگیرێت یان لەناو ببرێت بابزانێت کەئەوان تاکۆتایی بەوەفاداریی بۆئەو مانەوە. و ژیانی سەرۆکەکەیان پێ لەژیانی شەخسی خۆیان بایەخدارتربوو. بێگومان هەبوونی فاکتەرو هۆکاری تری وەک بێهیوایی، توڕەبوون، هەوڵدان بۆ پتر ڕاکێشانی سەرنجی جیهانیش لەم پرسەدا ڕەتناکرێتەوە.\n٤- ناوداربوون و بەدەستخستنی خۆشەویستیی خەڵک: مرۆڤ بەگشتی وەک سروشتێکی خۆی هەمیشە خولیای ناوبانگ و هەمیشە بۆی گرنگ بووە، کاروچالاکییەکانی ببنە مایەی سەرنج و ڕێزو پێزانینی خەڵک. و بەتایبەتیش لەم سەردەمەداو بەهۆی ئاسانبوونی پەیوەندییکردن لەڕێگای تەکنیکی جۆربەجۆرەوە، بڵاوبوونەوەی خێرای وێنەو فیلم و ڕیپۆرتاژو گواستنەوەی کاروچالاکییەکان، مرۆڤی قارەمان زووترو کارییگەرانەتر بە جیهان دەناسێنرێت و ئەمانە بۆخۆیان دەبنە هاندانێکی زۆر کارا بۆ ئەوەی والەمرۆڤ بکەن بەرەو قارەمانبوون هەنگاو هەڵێنێتەوەو بیرلەگەڕانەوە بۆدواوە نەکاتەوە. و بەواتایەکی تریش دەتوانین بڵێین پشتیوانی خەڵک بەشێوازێکی زۆر لەهەر کارو چالاکییەک، سەرچاوەو پاڵنەرێکی کاریگەرو هەندێجار یەکلاییکەرەوەیە لە ورەوەبەرنان و هاندان بۆ خۆڕاگریی و نەبەزین.\nسەرەڕای ئەمە، ڕیزگرتن لەشەهیدو خانەوادەکەی، بەناوکردنی کۆڵان و شەقام و گوندو قوتابخانە... پەیکەر بۆدروستکردن و ناوهێنانی شەهیدان لەسرودوگۆرانییەکاندا، وهاوکاریی هەمەلایەنەی خانەوادەکانیان... دەتوانن ڕۆڵیان لەهانداندا هەبێت. لەمڕووەوە باکور، وڕۆژئاوای کوردستان زۆر بەبایەخەوە مامەڵە لەگەڵ ئەم فاکتەرەدا دەکەن. بەڵام لەباشووری کوردستان، لەترسی ئەوەی نەوەک ورەی خەڵک بڕوخێت، ژمارەو ناوی شەهیدەکان دەشارنەوە. و تەنیا ئەو شەهیدانەش ناویان دەهێنرێت ویادیان دەکرێتەوە کە خاوەن پلەی بەرپرسیارێتی بوون. و ئەم کارانەش ئاکامی پێچەوانە دەدەن بەدەستەوە.\n٥- بەکارهێنانی قارەمانێتی وەک چەک: لەفەرهەنگی خۆرئاوایی و ئەمەریکاییدا، چەمکی قارەمان بەمجۆرەی لەناو ئێمەو کۆمەڵگاکانی هاوشێوەماندا هەیە، نییە. چونکە ئەو ئامانجەی کە ئێمە بەقوربانیدان و گیانفیدایی بەدەستی دەخەین ئەو لەڕێگای تەکنیک وچەک پێیدەگات. بۆنموونە، ئەگەر پێنج کەس لەشەڕڤانانی کورد بەچەکی سوکەوە بخوازن ڕووبەڕووی سەد چەتەی داعش بنەوە، ئەوە بێ قوربانیدان، ونواندنی قارەمانێتی ئەنجام نادرێت. بەڵام وڵاتێکی وەک ئەمەریکا بەئاسانی و لەڕێگای فڕۆکەوە بێ ئەوەی قوربانیدانی مرۆیی پێویست بێت دەتوانی کاریگەرانەتر هەمان کار، واتا پێشگرتن و لەناوبردنی ئەو سەد چەتەیە ئەنجام بدات. و بەواتایەکی تر هەتا چەک و تەقەمەنی قورسترو کارییگەرتر بەدەستەوەبن کەمتر پێویست بەنواندنی ئازایەتی دەبێت و پێچەوانەکەشی دەبێتە پێویستییەکی حەتمی و یانیش تێشکان و هەندێجاریش کارەسات. و کوردیش کە بەدرێژایی دیرۆکی خۆی ڕووبەڕووی گەلێک هێرشی داگیرکارانە بۆتەوەو زۆربەی هەرەزۆری جارەکانیش لەڕووی هێزی سەربازیی و چەکوچۆڵەوەو بەبەراورد لەگەڵ هێرشکاراندا لاواز بووە، ناچاربووە بەقوربانیدان و فیداکاریی و قارەمانێتی ئەم لاوازییە پڕکاتەوەو هەبوونی خۆی بەسەر خاکەکەیەوە بپارێزێت.\n٦- بەشدارییکردنی ژن: سەرەڕای ئەو فاکتەرانەی سەرەوە یەکێک لەتایبەتمەندییە گرنگەکانی کوبانێ سەبارەت بەرخۆدانی قارەمانانەی، هەبوونی فاکتەری ژنە. چ وەک، بەشدارییەکی ڕاستەوڕاستی خۆی، وەک فاکتەری مرۆیی، لەڕووی ژمارەوە، و یانیش وەک فاکتەری پشتیوانی و ورەوەبەرنان. کە ئەمە لەدیرۆکی مرۆڤایەتیدا بەم ئاست و کاریگەرییەوەوە بێوێنەیە. چونکە ڕۆڵی ژن بەشێوازە کلاسیکییەکەی، تائاستێک نێگەتیڤە لەجەنگ و خوێنڕشندا. و پیاو کاتێک بیری بەلای ژن و منداڵی خۆیەوە بێت، و هەمیشە لەلایەن خانەوادەوە لەبری هاندان، سارد بکرێتەوە، ورەی لاوازدەبێت، و شەڕی پێناکرێت. بەواتایەکی دیکە زۆربەی هەرەزۆری ژنان لەگەڵ ئەمەدان پیاوان قارەمانێتی و فیداکاریی بنوێنن و نەتەوە بگەیەننە لوتکەی سەرکەوتن، بەڵام بەو مەرجەی قوربانییەکان کەسوکارو پیاوە نزیکەکانی ئەوان نەبن. بەڵام کوبانێ ئەم نەریت و شیوازی بیرکردنەوەیەی لەناوبرد. لەکوبانێ، ژن ومێرد، خوشک و برا، باوک و کچ، وەک چەندان نموونەی زیندوو لە گۆڕەپانی شەڕ و لەسەنگەرەکانی هەرەپێشەوەدا پێکەوە شەڕیانکردو شەڕدەکەن. و لەمڕوەشەوە سەرکردەکان بەناردنی کچ و خوشک و هاوسەرەکانی خۆیان بۆ بەرەکانی شەڕ... بوونە دەستپێشخەر بۆئەوەی سەنگەرەکان ببنە گۆڕەپانی بەرخۆدانی گەل، نەک تەنیا پیاو.\nبەڵام گۆڕەپانی قارەمانێتی بواری تریش دەگرێتەوە کە مەرج نییە نواندنی ئازایەتی تێدا پێویست بووبێت. پشبڕکێ وەرزشیەکان، بوارەکانی داهێنان لەئەدەب و هونەرو زانستدا، بەهاناوەچونی لێقەوماوان، بنیاتنان... بەهەمان ئەندازەی گۆڕەپانەکانی شەڕ دەتوانن مرۆڤی قارەمان بەرهەم بهێنن و ببنە مایەی سەرفرازیی نەتەوەو دەستکەوتی بایەخداری وەهای بەدواوە بێت، کە بەڕێبازی جەنگ، لەتوانادا نابێت.\nوێنەکەی مەلا مستەفا لە پەرلەمان بهێننە خوارەوە...!\nتورکیا گەورەچەتەی ناوچەکەیەو پارتیش داردەستێکی ڕەزیل...!


نمایشی "مه‌ردان" یه‌كه‌مین فیلمی بڵندی به‌تین قوبادی له فیستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی تۆرێنتۆ\nفیلمی سینه‌مایی "مه‌ردان" له ده‌رهێنانی سینه‌ماكاری كورد "به‌تین قوبادی" له سی و نۆیه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی فیلمی تۆرێنتۆ له وڵاتی كه‌نه‌دا نمایش ده‌كرێت.\n"مه‌ردان" یه‌كه‌مین فیلمی بڵندی سینه‌ماكاری لاوی كورد "به‌تین قوبادی" دوای كورته فیلمی "له با بپرس"ـنه كه خه‌ڵاتی ورچی بلۆرینی شه‌سته‌مین خولی فیستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی فیلمی به‌ڕڵین له ساڵی 2010 به‌ده‌ستهێنا، له یه‌كه‌مین به‌شداری نێوده‌وڵه‌تیی خۆیدا له به‌شی "دۆزینه‌وه‌كان" Discovery به ناونیشانی "داهاتووی سینه‌مای جیهان" له 39یه‌مین خولی فیستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی فیلمی تۆرێنتۆ له وڵاتی كه‌نه‌دا ده‌چێته سه‌ر په‌رده‌ی سینه‌ماكان.\n"مه‌ردان" كه چیرۆكی پێشمه‌رگه‌یه‌كی كورد بۆ بینه‌ر ده‌گێڕێته‌وه، ساڵی ڕابردوو له هه‌رێمی كوردستان سازكراوه و تیایدا ئه‌كته‌ری ناوداری كورد "حوسێن حه‌سه‌ن"، گۆرانیبێژی كورد "هێلانه عه‌بدوڵڵا" (هێلی لۆڤ)، "ئیسماعیل زاگڕۆس"، "فه‌یاز دۆمان"، "میر موراد به‌درخان" و چه‌ندین ئه‌كتری دیكه ڕۆڵیان بینیوه، له سێ سانسی جیاوازدا له‌وانه: له ڕۆژانی 6، 8 و 14ی ئه‌یلوول / سه‌پته‌مبه‌ری 2014 له فیستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی فیلمی تۆرێنتۆ نمایش ده‌كرێت.\nله كۆنگره‌ی ڕۆژنامه‌وانیدا كه ڕۆژی 28ی ئاب / ئۆگۆستی 2014 له شاری تۆرێنتۆ به‌ڕێوه‌چوو، له لایه‌ن به‌رپرسانی فیستیڤاڵه‌وه به ڕه‌سمی ڕاگه‌یاندرا كه "مه‌ردان" دوایین به‌رهه‌می "به‌تین قوبادی" له نێوان فیلم گه‌لێك له وڵاتانی ئه‌مه‌ریكا، به‌ریتانیا، كه‌نه‌دا، فه‌ڕه‌نسا، ئه‌ڕژه‌نتین، نه‌مسا، نۆڕوێژ، ئوستوڕاڵیا، پاكیستان، هێندستان و چه‌ندین وڵاتی دیكه له به‌شی "دۆزینه‌وه‌كان" به ناونیشانی "داهاتووی سینه‌مای جیهان" وه‌رگیراوه.\nفیستیڤاڵی فیلمی تۆرێنتۆ كه یه‌كێكه له فیستیڤاڵه گرینگ و پله یه‌كه‌كانی سینه‌مای جیهان و زۆربه‌ی فیلمه به‌رچاوه‌كانی سینه‌ما له‌م ڕێگایه‌وه چوونه‌ته ناو فیستیڤاڵه جۆراوجۆره جیهانییه‌كان و ئاكادیمیای ئۆسكاره‌وه، له‌م خوله‌ی خۆیدا به نمایشی 300 فیلم له فیلمسازانی زیاتر له 60 وڵاتی جیهان له به‌شه‌كانی چیرۆكی، دیكۆمێنتاری، ئه‌زموونی و ئه‌نیمه‌یشنی و به ئاماده‌بوونی سینه‌ماكارانی به‌ئه‌زموون و ئه‌ستێره ناوداره‌كانی سینه‌مای جیهان له چه‌ندین به‌شی جۆراوجۆری پێشبڕكێی و ده‌ره‌وه‌ی پێشبڕكێی له‌وانه: به‌شی "فیلمسازه سه‌ربه‌خۆكان"، به‌شی "دۆزینه‌وه‌كان"، به‌شی "مامۆستایان"، "كه‌شفی به‌هره‌مه‌ندان" و به‌شی "دیكۆمێنتاری" له ڕۆژانی 4 تا 14ی ئه‌یلوول / سه‌پته‌مبه‌ری 2014 له شاری تۆرێنتۆ له كه‌نه‌دا به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nله پوخته‌ی سیناریۆی فیلمی "مه‌ردان"دا هاتووه: پێشمه‌رگه‌یه‌كی كورد كه له منداڵیدا چیرۆكێكی ناخۆشی بۆ دێته پێشێ ده‌بێته مرۆڤێكی دووره‌خراو، ته‌نیا و دووره‌په‌رێز، ئه‌و له سرووشتی كێویی و له نێوان شاخه‌كانی كوردستاندا به شوێن پیاوێكی ونبوودا ده‌گه‌ڕێت.\n"به‌تین قوبادی" ساڵی 1979 له شاری بانه له دایك بووه.ساڵی 1995 به شێوه‌كاری چووه دنیای هونه‌ره‌وه و\nساڵی 1997 به سازكردنی كورته فیلمی "شێوه‌كاری" بۆ ته‌له‌ڤیزیۆنی سنه ده‌ستی به چالاكی فیلمسازی كرد.\nئه‌م هونه‌رمه‌نده تا ئێستا 6 كورته فیلمی چیرۆكی سازكردووه، له‌وانه: كورته فیلمی "شێوه‌كاری"، كورته فیلمی "حه‌تمه‌ن ئه‌مڕۆ" له ساڵی 1997، كورته فیلمی "لێره ئانتین نادات" له ساڵی 1998، كورته فیلمی "سه‌ربازێك كه شكا" له ساڵی 2000، كورته فیلمی "ئاماده بۆ مردن" له ساڵی 2008 و هه‌روه‌ها كورته فیلمی "له با بپرسن" له ساڵی 2009.\nبه‌تین له ته‌مه‌نی 23 ساڵیدا بۆ كامڵبوونی چالاكییه سینه‌ماییه‌كانی خۆی به‌ره‌و پاریس سه‌فه‌ری كرد و ئه‌م شاره‌ی وه‌كوو زانكۆیه‌ك هه‌ڵبژارد.ئه‌و چه‌ندین كورته فیلمی له فه‌ڕه‌نسا و وڵاتانی دیكه‌ی ئه‌ورووپا سازكرد.ساڵی 2010 به كورته فیلمی "له با بپرس" توانی خه‌ڵاتی ورچی بلۆرینی شه‌سته‌مین خولی فیستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی فیلمی به‌ڕڵین له وڵاتی ئه‌ڵمانیا بۆ خۆی مسۆگر بكات.


Ligue 2 - ڤالێنسیان vs پاریس - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nبۆرگ پێرۆناس vs. نیۆرت لۆریێنت vs. ئۆرلێنس کوێڤییازی vs. ئۆکسێر شاتورتوغ vs. لو هاڤر سۆشۆ vs. تۆرس ڤالێنسیان vs. پاریس ڕێیمس vs. لێنز برێست vs. نیمێس نیمێس vs. ڤالێنسیان پاریس vs. گازێلێک ئەجاکسیۆ\nڤالێنسیان vs پاریس 2-4\nS. Ciss (G) 24'\n40' M. Tchokounté (G) (دروستکرا لە لایەن: T. Delaine)\nG. Robail (G) 45'+2 (دروستکرا لە لایەن: J. Masson)\n60' S. Yohou (G) (دروستکرا لە لایەن: M. Tchokounté)\n66' D. Saint-Louis (G) (دروستکرا لە لایەن: L. Nomenjanahary)\n90' +5 M. Mimoun (G)\n'77 بۆ ساگاماری دیارا\n'76 بۆ S. Karamoko\n'68 بۆ L. Nangis\n'59 بۆ تیاگۆ ئێکزاڤێر\n'63 بۆ V. Lavigne\n'64 بۆ M. Mimoun\n'59 بۆ J. Masson\n'63 بۆ M. Tchokounté\n'64 بۆ I. Ech-Chergui\n'68 بۆ J. Tell\n'76 بۆ L. Nomenjanahary\n'77 بۆ G. Robail\n2 ب. ئالۆی 36'\n9 G. Robail 45+2'\n10 س. ڕۆودێت 55'\n21 S. Ciss 24'\n22 T. Mauricio 37'\n25 M. Tahrat 33'\n1 V. De Marconnay گ\n8 R. Kerrouche 37'\n17 S. Yohou 60' 71'\n18 M. Tchokounté 40'\n19 H. Lybohy 53'\n26 D. Saint-Louis 66'\n6 تیاگۆ ئێکزاڤێر بۆ J. Masson 59' 77'\n11 ساگاماری دیارا بۆ G. Robail 77'\n23 L. Nangis بۆ J. Tell 68'\n30 د.ئۆڤۆنۆ گ\n6 M. Mimoun بۆ I. Ech-Chergui 64' 90+5'\n23 S. Karamoko بۆ L. Nomenjanahary 76'\n27 V. Lavigne بۆ M. Tchokounté 63'\n03/05/19 LI2 مێتز 20 : 00 ڤالێنسیان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n17/05/19 LI2 ئۆکسێر - ڤالێنسیان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n15/03/19 LI2 شاتورتوغ 0 - 1 پاریس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n26/04/19 LI2 کلێمۆنت 20 : 00 پاریس زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n03/05/19 LI2 پاریس 20 : 00 گرێنۆبڵ زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10/05/19 LI2 ڕێد ستار - پاریس زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n17/05/19 LI2 پاریس - گازێلێک ئەجاکسیۆ زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


Diplomatic Magazine | ھاوپەیمانییەکی گەورەتر لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست\nھاوپەیمانییەکی گەورەتر لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست\nھاوکار جەلال بەرزنجی\nچوار ساڵی ئیدارەکەی ترامپ، خێرو بەرەکەتی بە خشییە تورکیا، تەنانەت لە کێشەی سوریاش ڕۆڵێکی گەورەتری پێ بەخشی، ھاوکات ڕێگەیدا ئازادانە فراوانخوازییەزکانی پەرە پێبدات. ھەموو ئەو دەنگۆیانەی گوێی ترامپیان پڕ کردبوو گوایە تورکیا دژی ئێران و ھاوکاری ئەمریکایە، جگە لە چیرۆکێک شتێکێ تر نەبوو. ستراتیجی تورکیا ئەوە نەبوو کە لە میدیاکانەوە بانگەشەی بۆ دەکرد.\nتورکیا لە گەڵ ئێران\nچەند ساڵێکە تورکیا لە کەیسی سوریا و لیبیا لەگەڵ روسیا لە پەیوەندی و ھاوکاریدایە، ئێستاش ستراتیجی تورکیا ڕووەو ھاوپەیمانی لەگەڵ ئێران ھەنگاو ھەڵدەگرێت. بۆ ئەو مەبەستە، ھەینی ڕابردوو یەکی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، ئەنکەرە میوانداری جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێرانی کرد و دیداری لەگەڵ سەرۆک کۆماری تورکیا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان و ھاوتاکەی مەولود چاوشئۆغڵو سازدا. پاش سازدانی کۆنفڕانسێکی میدیایی، زەریف لە ئەکاونتی تویتەرەکەی خۆی ڕایگەیاند "لەگەڵ سەرۆک کۆمارو وەزیری دەرەوە گفتوگۆی بونیاتنەرانە و بەبڕشتیان ئەنجامداوە"، ھەروەھا لە تویتەکەیدا نوسیبووی " گفتوگۆمان لەسەر فراوانکردنی پەیوەندی دوو قۆڵی و ھاوکاری ھەرێمیی لە سوریا، عێراق و قەوقاس کرد. ھەردوو وڵات ھەڵوێستی ھاوبەشیان ھەیە و تاکە ڕێگا بۆ سەقامگیریی ناوچەکە (ھاوپشکییە)". سەردانەکەی زەریف ئاماژەی ھاوپەیمانی ھەردوو وڵات دەردەخات.\nتورکیا و روسیا دژی بەرژەوەندیەکانی ئەمریکا\nتورکیا، ھەر زوو سیستمی بەرگری ئاسمانی S-400 ی لە ڕوسیا کڕی، و ئێستا مامەڵە سەرەکیەکانی لەگەڵ مۆسکۆ و تاران نزیکتر دەبێتەوە. پاشان لە مانگی سێپتەمبەری ٢٠٢٠ لەڕێگەی پشتیوانیکردنی ناڕاستەوخۆ بەشداری لە جەنگی ئازەربایجان و ئەمەنستان لەسەر ململانێکانی ناگۆرنۆ-کارەباخ کرد. لە ڕێگەی ھاوبەشیکردنی ھێزو ھاوکاری لەگەڵ ڕوسیا و ئێران ڕوو لە ھەرێمی قەوقاس دەکات. سەردانەکەی زەریف-یش بۆ ئەو ھەمئاھەنگیەی پێشوو دەگەڕێتەوە. لە ئێستاشدا کردنەوەی ناوەندی ھەمئاھەنگی ئەنکەرە-مۆسکۆ لە کارەباخ (خاکی ئەرمەنیەکان)، نیشانەی نزیکیانە لە کەیسی ئیدلبی سوریا، لە لیبیا و بەھەمانشێوە لە ئازەربایجانیش.\nجوڵە و کۆبونەوە دبلۆماسیەکانی تورکیان دەرخەری ئەوەن، کە تورکیا چاوی لەسەر ھەرێمی قەوقاسە و ھەوڵی دروستبوونی ململانێی زیاتر لە نێوان ئازەربایجان و ئەرمینیا دەدات، سەرەڕای پاڵپشتی تەواو ، ھانی ئازەربایجان دادەت جەنگی دژ بە ئەرمینیا بکات، بەو شێوەیەش ھاوپەیمانی ئەنکەرە، مۆسکۆ و تاران ڕونتر دەردەکەوێت، ئامانجەکەش دروستبوونی کاریگەرییەکی ھەرێمییە لە ناوچەکە، ھاوشێوەی لیبیا و سوریا. واتا، کێشەی ئەرمینیا و ئازەربایجان تایبەت بە ناوچەکانی قەوقاسیا بکاتە کێشەیەکی ھەرێمی. ھۆکاری بەھێزبوونی تورکیا لە چەند ساڵی ڕابردوو، ھەروەھا بێدەنگی ئەمریکا لە ئاست دروست بوونی ھاوھێزی و کارکردنی تورکیا لەگەڵ روسیا و ئێران و پاشان ڕۆڵێکی ڕۆڵی گەورەتری لە سوریا ھەموو ھۆکارەکەی ئیدارەی ترەمپ بوو. بەڵام بۆ ئەمریکا پێچەوانە دەردەکەوت، چونکە واشنتۆن دەیویست کار لەگەڵ تورکیا بکات، لەکاتێکدا ئەنکەرە ئامانجی دۆزینەوەی خاڵی لاوازی ئیدارەکەی ترەمپ و دورکەوتنەوە لە ناتۆ و چونە خولگەی ڕوسیا و ئێران بوو بە ئامانجی دابەشکاری لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و دورخستنەوەی ئەمریکا و ئەوروپا.\nمیدیاکان بەشێکن لە پلانەکان\nرۆژێک پاش کۆبوونەوەی زەریف و چاوشئۆغڵو، ڕۆژنامەی ئۆرشەلیم پۆست نوسیبووی " بۆئەوەی پاڵپشتی وەزارەتی دەرەوە و پیاوانی وەک جەیمس جێفری (نێردەی ئەمریکا بۆ کاروباری سوریا) بەدەست بێنێت، تورکیا وا خۆی نیشان دەدا، کە گرنگی بە دژایەتی ئێران دەدات. ھەروەھا وەک سەنگەرێکی پشتیوانی لە دژی ڕوسیا و ئێران خۆی نمایش دەکرد، بەڵام بەنھێنی ھەمیشە پشتگیری لە (ڕێککەوتنی ئێران) دەکرد و دژایەتی ھەڵوێستە توندەکانی ئیدارەی ترەمپی لەسەر تاران دەکرد، چەند جارێکیش ھانی واشنتۆنی دەدا بۆ گەڕانەوە ڕێککەوتنی ئێران".\nتورکیا ماکینەیەکی ئیعلامی و لۆبییەکی باشی ھەیە، کە کار بۆ دروستکردنی چیرۆک لەسەر دژبەری خۆی بداتە گوێی ئەمریکا و جیھان. چیرۆکێک بۆ واشنتۆن و چیرۆکێک بۆ میدیای ھەرێمایەتی، گوایە ئاشتەوایی لەگەڵ ئیسرائیل دەخوازێت و ئامادەیە بزوتنەوەی حەماس وەلا بنێت. بەڵام بەپێچەوانەوە تورکیا و ئێران پاڵپشتیکەری حەماس-ن، سەردانەکەی زەریفیش ئاماژەی ئەو ڕاستییەن. میدیاکانی تورکیا و ئێران وەک (ئەھڤاڵ و ئەنادۆڵی تورکی ، مھری ئێرانی .. ھتد) بەگشتی لە خزمەتی حکومەت کاردەکەن، لە پاش سەردانەکەی زەریف مژدەی سەردەمێکی نوێی ھاوپەیمانی تورکیا-ئێران یان ڕاگەیاند.\nھێڵی شەمەندەفەری ئاسنین لە تورکیا بۆ باکۆ پایتەختی ئازەربایجان و پاشان بۆ ڕوسیا، بەوھۆیەشەوە تورکیا دەتوانێت ھێڵی بارھەڵگریی بەرەو چین ببات. بە گوتەی عادل کاراسماعیلئۆغڵو وەزیری گواستنەوەی تورکیا ، ئەو شەمەندەفەرانە لە تورکیاوە بۆ ڕوسیا دەڕۆن. ھەرچەندە پێشتر لە تورکیاوە بۆ چین ڕۆشتوون، بەڵام ئەوە یەکەمین جارە ھەناردەی بارھەڵگریی لە ڕێگەی ھێڵی ئاسنینەوە ڕادەبرێن. گرنگی و دەسپێشخەری ڕێگایە بە پشتێنەی ڕێگای چین بۆ تورکیا ناو زەند کرد، چونکە ئامانجی دروستکردنی تۆڕێکی ژێرخانی گواستنەوەیە لەنێوان چین و ئاسیا و ئەوروپا و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست.\nلێدوانەکانی زەریف و ڕاپۆرتەکان دەربارەی ھێڵی ئاسنین ئەوە ڕوون دەکەنەوە، کە سیستمێکی ھاوپەیمانی زۆر گەورە تر لە دەرکەوتندایە لە نێوان تورکیا، ڕوسیا، چین و ئێران. پێکەوە تورکیا-ڕوسیا، سوریا و لیبیا و قەوقاسیایان دابەش کرد، ئێستاش ئێران و تورکیا لە سەر زۆر مەلەفی تر دەست بە کاری زیاتر دەکەن.\nئەمریکا و ڕۆژئاوا بێ دەنگ نابن\nئەمریکا دژی دەستێوەردانی لیبیا بووە، کە ڕوسیاو تورکیا تۆمەتبارن بە پێشێلکردنی چەکی ڕێپێنەدراو لەو وڵاتە. بۆیە ئەمریکای بایدن چیتر فریوی میدیا تورکییەکان ناخوات، ڕۆژی پێنج شەممە ٢٨ی کانوونی دووەم ٢٠٢١، ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا (جەیک سولیڤان) و سەرۆکی کۆمسیۆنی ئەوروپا (ئورسولا ڤۆن دێر لیین)لە پەیوەندیەکی تەلەفۆنیدا؛ باسیان لە ھاوپەیمانێتی ئەتڵەسی نێوان ئەمریکا و ئەوروپا کرد، ڕێککەوتن کار لەسەر ھاوپەیمانی تورکیا و چین بکەن. ئەمەش ئەوە دەردەخات؛ کەسانێک ھەن لە ئیدارەی نوێی ئەمریکا تێدەگەن تورکیا بووە بە بەشێک لە تۆڕێکی چینی-ڕوسی وڵاتە دەسەڵات خوازەکان. سەرەڕای ئەوەش ئەمریکا دەخوازێت زیاتر لەگەڵ ئێران تێبکۆشێت.


🏠 | 📧 | دەربارە! | پەڕتووکخانە | 📅 20-05\n📅 ئەمڕۆ 20-05 لە مێژوودا ▾\n* دامەزراندنی چەند کارمەندی تایبەت بەخۆیەوە، تا بەردەوام ناوەڕۆکی کوردیپێدیا باشتر بکرێت. | 📕 پەڕتووکخانەگەورەترین و پۆلێنکراوترین پەڕتووکخانەی دیجیتاڵی کوردی! - (8,955) پەڕتووک | | |\n- دەوڵەتی تورکیا لە گوندی ئەفشێ لە ناوچەی میدیاتی سەر بە مێردین، پەرسەخانەی هاووڵاتییانی ئێزدیی ئەو گوندەی رووخاند.\n- دەستەی بەڕێوەبەریی هەڵبژاردنەکانی هەدەپە رایگەیاند، بۆ ئەوەی نەخشەڕێگای هەدەپە لە هەڵبژاردنەکانی 24ی حوزەیراندا بە باشی بۆ هاووڵاتییان ڕوون بکرێتەوە، ملیۆنێک برۆشۆر و بڵاوکراوەی کوردیان چاپ کردووە.\n- هاوسەرۆکایەتیی کۆنسەی بەڕێوبەریی کەجەکە لە پەیامێکدا کە بەبۆنەی کۆچی دوایی عادل مورادەوە بڵاوکردووەتەوە، ڕادەگەیەنێت:گەلەکەمان بە کۆچی دوایی عادل موراد بەها\n- سوپای تورکیا کە لە ناوچەی ئیلک-ی شڕناخ سەرقاڵی ئامادەکارییە بۆ ئۆپراسیۆنی سەربازی، 5 هەرێمی بۆ ماوەی 15 ڕۆژ وەک هەریمی ئاسایشی تایبەت ڕاگەیاندووە و هاتووچۆی هاووڵاتیان لەماوەی ئەم 15 ڕۆژەدا لەو هەرێمانە قەدەغە کردووە. لەوهەرێمانەی کە قەدەغەی هاووتوچۆی تێدا ڕاگەێندراوە جمووجوڵی سەربازی دەستی پێکردووە.\n- میدیاکانی یەکێتی ئەوەیان بڵاوکردەوە کە ئەم بەیانییە عادل موڕاد لە ئەڵمانیا کۆچی دوایی کردووە.\n- وەزارەتی دەروەی عێراق لەپەیامێکدا بە بۆنەی کۆچی دوایی\n👫 عادل موڕاد\nئەندامی دەستەی دامەزرێنەری یەکێتی نیشتمانیی کوردستان و لێپرسراوی ئەنجوومەنی ناوەندی یەکێتیی بوو.\nلە ساڵی 1966دا لە بەشی کیمیای کۆلێژی پەروەردەی زا\n👫 زرار سڵێمان بەگ دەرگەڵەیی\nساڵی 1927 لە گوندی دەرگەڵەیی سەر بە شارۆچکەی رواندز لە دایکبووە، لەگەڵ باوکی و برایەکی وەک ئەفسەر و پێشمەرگەی کۆمار بەشداری لە کۆماری کوردستان کردووە، دوای لەناوچوونی کۆمار ئاوارەی روسیا بووە، پاشان بۆ ماوەیەکی زۆر لە ریزەکانی حزبی شیوعی خەباتی کردووە.\nمام زرار لەیەک کاتدا نووسەر، پێشمەرگە، خەباتگێڕێکی دانەبڕاو و کەسایەتییەکی ناسراوی کوردستان و دەڤەری سۆران بووە.\nرۆژی 20-05-2018 لە سۆران کۆچی دوایی کرد.\n📊 بابەت 146,894 | وێنە 44,750 | پەڕتووک PDF 8,955 | فایلی پەیوەندیدار 21,359 | 📼 ڤیدیۆ 57 | 🗄 سەرچاوەکان 8,821 |\n📕 هاوار | 🏷 پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n🔗 خوێندنەوەی پەڕتووکی: هاوار\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 36,477 Nov 19 2011 12:11PM هاوڕێ باخەوان\n📕 فایلی PDF 1.0.1 382,008 88 Nov 19 2011 12:11PM هاوڕێ باخەوان\n1. ئەحلام مەنسور عەلی


نیوکاسڵ یونایتد vs. کریستاڵ پاڵاس سوانزی ستی vs. لێیستەر ستی ستۆک ستی vs. ئەی ئێف سی بۆرنێماوس ساوسامپتۆن vs. وێست برۆمیچ ئالبیۆن ئێڤەرتۆن vs. ئاڕسێناڵ تۆتێنهام هۆتسپێر vs. لیڤەرپوڵ مانچێستەر یونایتد vs. تۆتێنهام هۆتسپێر واتفۆرد vs. ستۆک ستی لیڤەرپوڵ vs. هەدەرفیڵد تاون ئاڕسێناڵ vs. سوانزی ستی\nهـ. کەین (G) 4' (دروستکرا لە لایەن: K. Trippier)\nهیونگ-مین سۆن (G) 12' (دروستکرا لە لایەن: هـ. کەین)\n24' محەمەد ساڵح (G) (دروستکرا لە لایەن: ج.هێندێرسۆن)\nD. Alli (G) 45'+3\nهـ. کەین (G) 56'\n'31 بۆ ئ.ئۆکسلەید-چامبێرلەین\n'69 بۆ م. سیسۆکۆ\n'77 بۆ د.ستۆریج\n'88 بۆ لۆرێنتی\n'83 بۆ M. Grujić\n'81 بۆ ئێ. دایەر\n'31 بۆ د.لۆڤرێن\n'69 بۆ هیونگ-مین سۆن\n'77 بۆ ڕۆبێرتۆ فیرمینۆ\n'81 بۆ ک. ئێریکسن\n'83 بۆ ئێمری کان\n'88 بۆ هـ. کەین\n7 هیونگ-مین سۆن 12'\n10 هـ. کەین 4' 56'\n20 D. Alli 45+3'\n11 محەمەد ساڵح 24'\n23 ئێمری کان 45+2'\n15 ئێ. دایەر بۆ ک. ئێریکسن 81'\n17 م. سیسۆکۆ بۆ هیونگ-مین سۆن 69'\n18 لۆرێنتی بۆ هـ. کەین 88'\n15 د.ستۆریج بۆ ڕۆبێرتۆ فیرمینۆ 77'\n16 M. Grujić بۆ ئێمری کان 83'\n21 ئ.ئۆکسلەید-چامبێرلەین بۆ د.لۆڤرێن 31'\n11/12/18 UCL بارسێلۆنا 21 : 00 تۆتێنهام هۆتسپێر زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n15/12/18 EPL تۆتێنهام هۆتسپێر 16 : 00 بێرنلی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n11/12/18 UCL لیڤەرپوڵ 21 : 00 ناپۆلی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


کاردانەوەی فەڕەنسا بە زیادکردنی پاشەکەوتی ئاوی قورسی ئێران\nوەزارەتی دەرەوەی فەڕەنسا بە ڕاپۆرتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی سەبارەت بە زیاد کردنەوەی ڕێژەی پاشەکەوتی ئاوی قورسی ئێران کاردانەوەی نیشان دا.\nژان ئیۆ لۆ دریان:\nدەرگای گفتوگۆ لە گەڵ ئێران هێشتا کراوەیە\nوەزیری دەرەوەی فەرەنسا ڕایگەیاند: سەرەڕای کەمکردنەوەی زیاتری پابەندبوونەکانی بەرێکەوتنە ئەتۆمییەکەی ۲۰۱۵، هێشتا دەرفەتی گفتوگۆ بۆ پرسی ئێران ماوە و کەناڵەکانی دانوستان و لێکتێگەیشتن کراوەن.\nلە هەنگاوی سێهەمدا؛\nئێران سەرجەم بەڵێنەکانی لە بواری توێژینەوە و گەشەی ناڤۆکی هەڵوەشاندەوە\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند کە سەرجەم بەڵێنەکانی ئێران لە بواری توێژینەوە و گەشەی ناڤۆکی هەڵوەشاوەتەوە و ئەمەش لە نامەیەکدا بە لایەنی ئەورووپایی ڕاگەیێندراوە.\nوتەبێژی دەوڵەتی ئێران باسی کرد:\nمەرجی ئێران بۆ راگرتنی پرۆسەی هەڵوەشانەوەی ڕێککەوتنی ناڤۆکی\nوتەبێژی دەوڵەت بە ئاماژە بەوەی کە ئێران سیاسەتی بەڵێن لە بەرانبەر بەلێنی گرتووەتە بەر، وتی: ئەگەر بەڵێنەکانی ئەورووپا بە تەواوەتی جێبەجێ بکرێت، ئێمە هەنگاوی سێهەم لە بەرجام هەڵناگرین.\nئەلمانیتۆر هەواڵی دا:\nوردەکاریی پاکێجی پێشنیار کراوی فەڕەنسا بۆ ئێران و ئەمریکا\nبڕێک مێدیاکان وردەکاریەکی کەمیان لە پاکێجی پێشنیاری فەڕەنسا بۆ کەم کردنەوە ئاڵۆزییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا پێشکەش کردووە.\nئێران " ئێن. پی. تی " ی پێشێل نەکردووە\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە نوێترین ڕاپۆرتی ساڵانەی خۆیدا رایگەیاند کە ئێران بەڵێنەکانی لە ئێن پی تی پێشێل نەکردووە.\nترامپ بەری کردنە ناڤۆکییەکانی ئێران درێژ دەکاتەوە\nمێدیایەکی ئەمریکی دەڵێت دەوڵەتی واشنتۆن تێگەیشتووە کە لە ئەم دۆخەدا هەڵوەشاندنەوەی بەری کردنە ناڤۆکییەکانی ئێران ژیرانە نییە و ئەبێ بۆ ٩٠ ڕۆژی دیکە درێژ بکرێنەوە.\nکاردانەوەی ترامپ بە بەرزکردنەوەی ئاستی ئورانیۆمی پیتێندراوی ئێران\nسەرۆک کۆماری ئەمریکا لە نوێترین تویتی خۆی جارێکی تر بە بەرز کردنەوەی ئاستی بەرهەم هێنانی ئۆرانیۆمی پیتێندراو لە لایەن ئێرانەوە کاردانەوەی نواند.\nکاردانەوەی گۆترێش بە بەرز کردنەوەی ئاستی ئورانیۆمی پیتێندراو\nئەمینداری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بە بەرز کردنەوەی ئاستی ئورانیۆمی پیتێندراوی ئێران کاردانەوەی نیشان دا.\nئێران خەریکە یاری بە ئاگر دەکات\nترامپ لە کاردانەوە بە بریاری ئەم دواییەی ئێران لە پێوەندی لە گەڵ بردنە سەرەووی پاشکەوتی ئورانیۆمی پیتێندراو پاگەندەی کردووە کە ئێران خەریکە لە گەڵ ئاگر یاری دەکات.\nئەورووپا داوای لە ئێران کردووە لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی نەکشێتەوە\nنوێنەرایەتی ئەڵمانیا لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە داوای ئەورووپا لە تاران لە سەر نەچوونە دەرەوە لە بەرجام هەواڵی دا.\nبۆڵتۆن دووبارە ئێرانی تۆمەتبار کرد\nڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی کۆشکی سپی، ئێرانی بە ئامادەکاری بۆ هێرش دژی بەندەرێکی عەرەبستانی سعوودی تۆمەتبار کرد و پاگەندەی کرد هەوڵی ئەم دواییەی ئێران سەبارەت بە بەرجام بە ئامانجی بەرهەم هێنانی چەکی ناڤۆکی ئەنجام دەبێت.\nلە لێداونێکدا لە کۆشکی سپی؛\nترامپ: پێم وانیە پێویست بێت هێز بنێرینە ڕۆژهەڵاتی ناڤین\nسەرۆک کۆماری ئەمریکا وتی پێم وانیە پێویست بێت هێز بنێردرێتە ڕۆژهەڵاتی ناڤین بۆ بەربەرەکانێ لە گەڵ ئێران.\nپلانە هاوپەیوەندەکان بە کەمکردنەوەی هەندێک لە پابەندییەکانی ئێران لە بەرجام کە لە بەیاننامەی ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی جەختی لێکراوە، دەستی پێکرد.


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-02-25-01:49:00 - کۆدی بابەت: 2631\nکاکاو لە کوێدا دەچێنرێت؟\nکاکاو لە ئەمریکای ناوەند و باشوردا پەیدا بووە، بۆ یەکەمین جار لە ساڵی ١٩١٣دا تۆوەکەی لە غانادا کشت کرا، تا ساڵی ١٩١٣ غانا یەکەمین وڵات بووە لە بەرهەم هێنانی کاکاودا.\nکاکاو ڕووەکێکی هەمیشە سەوزە و لە ساڵێکدا دووجار بەردەدات و دارەکەشی تا نزیکەی حەوت مەتر بەرز دەبێت، گوڵەکانی لە شێوەی ئەستێرەدایە و ڕەنگەکەشی مێخەکی و زەردە، دوای ماوەیەک گوڵەکان بەر دەدەن و درێژی کاکاوەکە ٦بۆ ١٠ ئینچە و ئەستوریەکەشی لە نێوان ٤بۆ٣ ئینچدایە.\nناوجە ئیستیوائییەکان گونجاوترین شوێنە بۆ گەشەکردنی داری کاکاو، چونکە کاکاو بەردەوام پێویستی بە شێ هەیە، لە هەندێک وڵاتیشدا بە ئاودان پێدەگات، ئەو ناوچانەی کە ڕێژەی بارین تیایدا لە نێوان ٥٠ بۆ ١٠٠ ملیلەترە گونجاوترین شوێنە بۆ داری کاکاو.\nبە شێوەیەکی گشتی دوو وەرز هەیە بۆ چنینەوەی بەروبومی کاکاو، یەکەمیان لە تشرینی یەکەم تا ئازارە، دووەمیشیا لە ئازار تا ئابە، کاتێک داری کاکاو تەمەنی دەگاتە پێنج ساڵ ئەمجا بەر دەدات، کۆکردنەوەی بەرەکەشی لە لفەدارەکانەوە، بەهۆی چەقۆیەکی زۆر تیژەوە دەبێت.\nزیاتر کچان و ژنان خەریکی کۆکردنەوە و چنینەوەی دانەکانی کاکاو دەبن و دەیخەنە سەبەتەوە و دەیبەنە شوێنێک ناوەکەی دەردەهێنن و لە سندوقێکی کونکوندا دای دەنێن، بەم کردارەش پاک دەبێتەوە لە هەرچی پیسییە. دوای ئەوە دانەکانی لەسەر قوماشێک هەڵدەخرێت لەبەر تیشکی ڕۆژدا، تا بە تەواوی وشک دەبێتەوە.\nلەو دانە کاکاوانە هەویرێک دەکرێت، لەو هەویرە هاڕاوەی کاکاو دروست دەکرێت، کاکاو لەگەڵ زۆر لە خواردنەکاندا بەکاردێت، بەڵام بە شێوەیەکی سەرەکی لە شوکولاتەدا بەکاردێت. کەرێی کاکاو، لە گرتنەوەی چەوری لە دانەکان، دروست دەکرێت، دەبێت بوترێت کاکاو لە دروست کردنی هەندێک مەوادی پزیشکیدا بەکاردێت.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : كاكاو لەكوێدا دەچێنرێت؟


📊 ئامارەکانی کوشتن و دزی لەهەولێر؛ 20 کەس لەسێ مانگدا دەستگیرکراون ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 1 2016 3:41PM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەولێر، دەستگیرکردنی 20 ک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 83% ✍ هـ.ب. 1-9-2016 15:41:55\n📝 جێگرانی سکرتێری گشتی بەپاڵپشتی ژمارەیەک لەئەندامانی مەکتەبی سیاسی-سەرکردایەتی و کادرانی پێشکەوتوو.. ناوەندی بڕیاری یەکێتی رادەگەیەنن بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 1 2016 10:37PM\nهەڤاڵانی دڵسۆزی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، کەسوک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 83% ✍ هـ.ب. 1-9-2016 22:37:05\n📊 دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لەهەرێم: مانگی رابردوو 24 حاڵەتی کوشتن و خۆکوشتن هەبووە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 1 2016 7:17PM\nدەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لەهەرێمی کوردستان ئاشکرا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 79% ✍ هـ.ب. 1-9-2016 19:17:09\n📝 رونکردنەوەیەک لەزۆرینەی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان-ەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 2 2016 3:07PM\nئۆرگان و هەڤاڵانی یەکێتیی! کەسوکاری شەهیدان و پێش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 85% ✍ هـ.ب. 2-9-2016 15:07:29\n👁 ئەم بابەتە 17,730 جار بینراوە\n📝 ڕاگەیاندنی کۆمەڵە بۆ مەرگی بەیان شەفیعی بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 2 2016 9:28AM\nبە داخێکی زۆرەوە ئەوڕۆ ئاگادار بووین بەیان شەفیعی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 2-9-2016 9:28:18


وه‌زیری خوێندنی باڵا له‌گه‌ڵ وه‌فدێكی پۆلۆنیا كۆبوه‌وه | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nوه‌زیری خوێندنی باڵا له‌گه‌ڵ وه‌فدێكی پۆلۆنیا كۆبوه‌وه\nبه‌مه‌به‌ستی پته‌وكردنی په‌یوه‌ندییه ئه‌كادیمیه‌كانی نیوان هه‌ردوولا، ئه‌مرۆ چوار شه‌ممه، ڕێكه‌وتی 28/11/2012 وه‌فدێكی پۆلۆنیا كه پێكهاتبوون له (Lech Stesani ak) باڵیۆزی پۆڵندا له عێراق و (Mr.Leszaek Wojasik) یاریده‌ده‌ری مارشاڵی هه‌رێمی (ویكلۆ پۆسنان) له‌و وڵاته‌و نوێنه‌ری (8) زانكۆ به‌ناوبانگه‌كانی پۆلۆنیا سه‌ردانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستیان كرد و، به‌گه‌رمی له‌لایه‌ن د.عه‌لی سه‌عید وه‌زیری خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی و لێپرسراوانی باڵای وه‌زاره‌ت پێشوازی كران.\nله كۆبونه‌وه‌یه‌كدا گفتوگۆ له‌باره‌ی په‌یوه‌ندییه ئه‌كادیمی و زانستیه‌كانی نێوان زانكۆكانی كوردستان و زانكۆ به‌ناوبانگه‌كانی پۆلۆنیا كرا بۆ چۆنێتی سوود وه‌رگرتن له ئه‌زمونی سه‌ركه‌وتوو یه‌كترو ئاڵوگۆڕكردنی شاره‌زاییه‌كانیان.\nده‌رباره‌ی ئه‌و سه‌ردانه‌ش وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی به ڕۆژنامه‌وانی ڕاگه‌یاند: وه‌فده‌كه‌ی پۆلۆِنیا كه وه‌فدێكی باڵایه له چوارچێوه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یاندا بۆ كوردستان، سه‌ردانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستیان كرد به‌ئامانجی پته‌وكردنی په‌یوه‌ندیه ئه‌كادیمیه‌كانی نێوان هه‌ردوو، ڕونیشی كرده‌وه هه‌ر له میانه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یاند له زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین له‌گه‌ڵ مامۆستایان و كاندیدانی تواناسازی كۆده‌بنه‌وه، له ڕۆژانی داهاتوشدا سه‌ردانی زانكۆی سلێمانی و دهۆكیش ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن په‌یوه‌ندییه زانستی و ئه‌كادیمیه‌كانی نێوانیان په‌ره پێبده‌ن.