مه‌له‌فی چه‌پ له ئه‌مڕۆی كوردستادا … گفتوگۆی رێگای كوردستان له‌گه‌ڵ ئاسۆ كه‌مال – Dengekan\nbyAso Kamal\tFebruary 22, 2018\tGeneral, Marxism, Slider\nئاسۆ كه‌مال :” به‌ڵێ پێویسته لیستێكی چه‌پ هه‌بێت له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا و به‌رنامه‌یه‌كی ڕۆشنی هه‌ڵبژاردنی هه‌بێ كه بڵێ ده‌توانێ له‌و په‌رله‌مانه‌دا چی بكا؟”\nگفتوگۆی رێگای كوردستان له‌گه‌ڵَ ئاسۆ كه‌مال نوسه‌رو هه‌ڵسوراوی كۆمۆنیست له‌باره‌ی (مه‌له‌فی چه‌پ له ئه‌مڕۆی كوردستادا )\n(1)\tکام خوێندنەوە پێویستە بۆ دیاریکردنی ئەرک و ڕۆڵی چەپ ومارکسیەکان؛خوێندنەوەیەک کە ڕۆڵی چەپ لە پەراوێز خراوی دەریبهێنێ وبیکاتە لیدەر لە ئاراستە کردنی ڕوداوەکان ؟\nدەستان خۆش بۆ پرسیارەکان و بەتایبەت ئەوە گرنگە کە پرسیارتان کردوە چۆن چەپ لە پەراوێزخراوی دەربهێنرێ و بکرێتە لیدەر لە ئاراستەی ڕوداوەکاندا. ئەم پەراوێزبونەی چەپ مەسەلەیەکی سەرەکیە.\nبەڵام سەرەتا لەسەر وشەی چەپ پێویستە شتێک بڵێم. ئەم تێرمەی چەپ و ڕاست لەشۆڕشی فەرەنسە ١٧٨٩ هاتەئاراوە کاتێک نوێنەرانی ئەرستۆکراسی کە لایەنگری دەسەڵاتی پاشایەتی بون لەلای ڕاست و نوێنەرانی خەڵک کە دژایەتی سیستەمی پاشایەتیان دەکرد لەلای چەپ لە ئەنجومەنی نیشتمانی دادەنیشتن. دواتر لەسەدەی ٢٠ یشدا کە جیهان لەشەڕی ساردا بەدووبەرەوە دابەش بوو ،سۆڤیەت و چین و بلۆکەکانیان وەک چەپ پێناس دەکران لەبەرامبەر کەمپی ئەمریکا و ڕۆژئاوادا وەک بەرەی ڕاست. لە دنیای ئێستاشدا هەرچەند هێشتا چەپ بە بەگشتی مەبەست لەو هێزانەیە کە لە کۆمەڵگەی سەرمایەداریدا خوازیاری ئاڵوگۆڕ و ریفۆرمن یاخود دژی کاپیتالیستی و دژی نیولیبرالین و بانگەشەی کۆمۆنیستی و سوشیالیستی و سێکولاریزم و یەکسانی ژن و پیاو و ئازادیە سیاسیەکان و پاراستنی ژینگە دەکەن .\nلەهەر دەورەیەکدا چەپ لە کۆمەڵگەدا مانایەکی هەیە و پەیوەستە بە جێگای ئەو حزب و لایەنانەی خۆیان بە چەپ دەزانن لە ململانێ سیاسی و کۆمەڵایەتیەکاندا ،وە لە وەڵام بەو مەسەلە و گرێ سەرەکیانەی بەردەم خەباتی سیاسی و چینایەتی.\nلە دەیەکانی سێیەمی سەدەی بیست تا کۆتایی سیستەمی پاشایەتی لە عیراقدا حزبی شیوعی نوێنەرایەتی چەپی کۆمەڵگە بوو ، بەوەی خواستی جوتیارانی بۆ ئیسلاحی زەراعی و خواستی خەباتی ڕزگاریخوازی بۆ نیشتمانێکی ئازادی پیشەسازی لە ئیمپریالیزمی ڕۆژئاوایی نوێنەرایەتی دەکرد. کاتێک شۆڕشی ١٩٥٨ ئەم هەنگاوی بەم ئاراستەیەدا نا و پەیوەندی لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەتدا خۆش بوو، ئیتر مانای چەپ بون لە کۆمەڵگەدا گۆڕدرا و بەرنامەی حزبی شیوعی نوێنەرایەتی گۆڕانکاری سیاسی و شۆڕشگێڕانەی نەدەکرد و بەتایبەت کاتێک بەرەی لەگەڵ حکومەتی بەعسدا پێکهێنا جێگای حزبی شیوعی بەرەو ڕاست وەرگەڕا.\nلە کوردستانیش لە ناوەڕاستی هەفتاکاندا کۆمەڵەی ڕەنجدەران نوێنەرایەتی چەپ و ڕۆشنبیران و خەڵکی زەحمەتکێشی دەکرد لە دەستپێکردنەوەی خەباتی چەکداری دژی بەعس و بەرامبەر بە مۆدێلی پارتی وەک هێزێکی ڕاستڕەوی خێڵەکی . بەڵام لە هەشتاکاندا کاتێک کۆمەڵەی ڕەنجدەران وەک پاشکۆی شەڕی ناوخۆی جەلالیزم و پەیڕەوکردنی سیاسەتی حزبە ناسیونالیستەکانی تر لە حوکمی زاتیدا و وەرگرتنی ئیمتیاز لە هەر دەوڵەتێک کە بەشێکیان پێ بدا ،کاری دەکرد و ئیتر نوێنەرایەتی هیچ چەپ بونێکی لە کۆمەڵگەدا نەدەکرد.\nلە ٢٠٠٧ بەدواوە جۆرێکی تری چەپ لە کۆمەڵگەدا دەرکەوت کە شێوازێکی دەرکەوتنی وەک ڕەوتێکی حزبی نەبوو وەک ئەو چەپە حزبیانەی پێشوو، بەڵکو بزوتنەوەیەکی ناڕەزایەتی داواکاری جەماوەری بوە کە دژ بەدەسەڵات لە پێناو باشترکردنی گوزەران و ئازادی سیاسیدا هاتە مەیدان. ئەم بزوتنەوە ناڕەزایەتیە جەماوەری و سیاسیە خۆی لە خۆپیشاندان و مانگرتن و هێرشکردنە سەر دامودەزگاکانی دەسەڵاتدا نیشانداوە و قۆناغی جۆراوجۆری بڕیوە و تا ئێستاش بەردەوامە. ئەمە خۆی بەشێك لە بزوتنەوە دژی هەژاری و دژی سەرکوتی دەسەڵاتە ،کە دیاردەیەکی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریقایە و لە ئێرانەوە تاکو تونس و لیبیا بەشیوەی جۆراوجۆر خۆی نیشان دەدا.\nچەپێک کە لە پرسیارەکەتاندا هاتوە و پیویستە لە حاشیەییەوە بچێتە قۆناغی پێشڕەویەوە دەبێ سەرەتا جێگاو ڕیگەی خۆی لەگەڵ ئەم بزوتنەوە ناڕەزایتیەدا دیاری بکا . هەر خوێندنەوەیەک لەلایەن هەر هێز و گروپ و حزبێکەوە، ئەگەر سەرەتا ئەم بزوتنەوە ناڕەزایتیە جەماوەریە وەک بنەمای دەوری چەپ لەمڕۆی کوردستاندا نەناسێت ئەوا ناتوانێ لە قاڵبی ئیستای پەراوێزبونی خۆی دەربچێ. من سەرنجی وەڵامەکانی ئەو ئەندامانەی ئەو حزبە چەپانەی ئێوە دواندوتان داوە لە حزبی شیوعی و کۆمۆنیستی کرێکاری و هەڵسوڕاوانی چەپ. ئەوەی جێگای سەرنجی منە ئەوەیە کە هێشتا ئەم حاشیەیی بونی خۆیان لەم ناڕەزایەتیانە و لە ململانێی سیاسی نێو کۆمەڵگەدا نابینن و دەیانەوێ لەچوارچێوەی هەمان سیاسەت و چوارچیوەی ڕێکخراوەکانی خۆیانەوە درێژە بە کارەکانیان بدەن.\nچەپی حاشیەیی دەوری گۆڕان و ئیسلامیەکان لەم ناڕەزایەتیانەدا دەکاتە بیانویەک بۆپاساودانی لاوازی و پەراوێزبونی خۆی. ئەمە وەک واقعیەتی ناڕەزایەتیەکی کۆمەڵایەتی لەم کۆمەڵگەیانەدا نابینێ و پێی وایە دەبێ بزوتنەوە ناڕەزایەتیەکان کاریگەری بزوتنەوە بورژوازیە ناڕازیەکانی بەسەرەوە نەبێ ، لەکاتێکدا چەپی کۆمۆنیستی نەیتوانیوە ببێتە پێشڕەوی ئەم ناڕەزایەتیانە! لەڕابردودا ئەم ناڕەزایەتیانە لەژێر کاریگەری ئۆپۆزسیۆنی گۆڕان و ئیسلامیەکاندا بەلاڕێدا برا و لە ١٧ شوباتدا سودی خراپیان لەو خۆپیشاندان و قوربانیانەی خەڵک بینی ،وە ئێستاش کاریگەری خۆشباوەڕی ریفورم و دیموکراسی پەرلەمانی گۆڕان و ئیسلامیەکانی لەسەرە و “بەرەی مێژوویی” هەموو زیانلێکەوتوە ئیسلامی و گۆڕان و هاودیدە کۆنە یەکێتیەکان و نەوەی نوێی کەناڵە ئاسمانیەکە ، دەیانەوێ جارێکی تر ئەم بزوتنەوە ناڕەزایەتیە بکەنە پردی گەیشتنەوەیان بە کورسیەکانی دەسەڵاتی پارتی و یەکێتی. بەڵام خاڵی ئاڵوگۆڕی گرنگیش لەم بزوتنەوە ناڕەزایەتیانەدا ئەوەیە کە جەماوەری کرێکار و فەرمانبەر و کەم دەرامەت و لاوان لە مەیدانی خۆپیشاندانەکانی کۆتایی ٢٠١٧دا لەدژی هەر پێنج حزبەکەی دەسەڵات هێزی ناڕەزایەتی خۆیان بەرانبەر بەم حزبانە نیشاندا. هێزێک دەتوانێ ببێتە پێشڕەو کە ناڕەزایەتیەکانی ئێستا لەباری ئامانج و ڕیکخراوەیی گەشە پێبدا تا ئاستی گەیاندنی بە بەدیلێکی جەماوەری کە توانای فشاردانانی لەسەر دەسەڵات هەبێ بۆ جێبەجێکردنی خواستەکانی و هێزی سەراسەری و لۆکاڵی کۆکراوە و ڕیکخراوی هەیە بۆ لەکارخستنی توانای سەرکوتی دەسەڵات لە خوارەوە، وە بەوێنەی ئۆپۆزسێۆنێکی سیاسی و جەماوەری کە ئەلتەرناتیڤی دەسەڵاتە لە هەنگاو و سیاسەتەکانیدا دەرکەوێ.\nبۆ نمونە ئەمە ئاڵوگۆڕی بەرنامەیی و سیاسی لە حزبی شیوعی دەوێ کە لە بزوتنەوەیەک بۆ ریفۆرمی سەرمایەداری ،کە هێشتنەوەی سەرمایەداری دەوڵەتی دەوێ و ڕێگەی گۆڕینی سیستەم لە پەرلەماندا دەبینێتەوە و لە حکومەتی یەکێتی و پارتیدا پۆست و وەزارەت وەردەگرێ، بۆ بزوتنەوەیەک کە خوازیاری هەڵوەشانەوەی سەرمایەداری و دروستکردنی دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی کرێکار و فەرمانبەر و چینە هەژارەکان بێ و لە ئاستی سیاسیدا کار بۆ ژێرپێ چۆڵکردنی دامودەزگای چەکدار و سەرکوتی دەسەڵات بکا.\nبۆ حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریش پێویستی بە گۆڕینی پراتیکە لە گروپێکی ئاژیتاتۆری ناو دنیای ڤێرچواڵەوە بەرەو حزبێک کە ڕابەرانی ناڕەزایەتیەکان لە تۆڕێکی جەماوەری و سیاسیدا کۆبکاتەوە کە هەنگاو بەهەنگاوی ئەم ناڕەزایەتیانە بەرێتەپێش و سەرپەرشتی بکا. پێویستی بە گۆڕینی ناوەندی کارکردنی ئەم حزبەیە لە نێو میدیای ڤێرچواڵەوە و پڕۆژەی ڤێرچواڵەوە کارکردن لە نێو خەباتی واقیعی و لەنێو گەرەک و فەرمانگە و شوێنی کار و ژیانی کرێکاران و فەرمانبەران و کاسبکاران و خەڵکانی ناڕازی و ئازادیخواز و سێکولار و سەرخستنی پڕۆژە و خواستە واقعیەکانیان. ئەمە بۆ هەموو ئەو گروپ و دەستە کۆمۆنیستی و چەپ و سۆشیالیستیانەی تریش دروستە کە دورەو پەرێزن یان لە پەراوێزی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکاندان.\nهەموو ئەو هێز و هەڵسوڕاوانەی کە لەناڕەزایەتیە سیاسی و چەماوەریەکانی ئێستادا بەشدار و چالاکن، دەتوانن ماتریالی دروستکردنی بزوتنەوەیەکی کۆمۆنیستی پێشڕەوبن کە نوێنەرایەتی کردنی چەپی کۆمەڵگە بکەن بەرەو ئاڵوگۆڕی ڕادیکالانە و شۆڕشگێڕانە . کاری گرنگی ئەم هێزە لەناو چەماوەری ناڕازی و کرێکار و فەرمانبەر وژنان و لاوان و خەڵکی ئازادیخوازدایە کە بتوانێ پێشڕەوایەتی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکان بکا و لەگەڵ شێوازی تۆڕی ناڕەزایەتیەکان و ڕابەران و ڕیکخەرانی ئەو دەستە و گروپانە تێکەڵاوبێت و بەرەیەکی چەپی بەرفراوانی کۆمەڵایەتی و سیاسی کە دەبێتە بەدیلی دەسەڵاتی یەکێتی و پارتی، لە جۆری حزبە چەپەکانی یۆنان، ئیسپانیا و ڕێکخراوەی جەماوەری و کرێکاری و ئۆرگانەجۆراوجۆرەکانی خەباتی سیاسی و کۆمەڵایەتی دروست بکا نەک تەنیا لە ئەندامەکانی خۆیان بەڵکو لە زۆربەی هەڵسوڕاوانی ناڕەزایتیەکان.\n(2)\tهەڵومەرجی ئەمرۆ و شکستی حوکمڕانی بەرەی راستڕەوی ، چ بژاردەو پلاتفۆرمێکی مومکین دەخاتە بەردەم هێزەچەپ ومارکسییەکان ؟ هێزەچەپ ومارکسییەکان کێن لەمرۆدا ، دەتوانن لەچوارچێوەی بەرنامەیەکی هاوبەشدا کۆببنەوەوبەربەستەکانی بەردەم کاری ئەوهێزانەچین ؟\nڕاستە بەرەی ڕاستی کۆمەڵگە کە یەکێتی و پارتی و گۆڕان و ئیسلامیەکان و هاوپەیمانەکانیان نوێنەرایەتی دەکەن شکستیان هێناوە. پارتی و یەکێتی وەک حکومەت و ئیدارەی سیاسی و سەربازی و ئابوری شکستیان هێناوە و لە ئەزمەی هەمەلایەنەی سیاسی و ئابوریدان. لەهەمان کاتدا گۆڕان و ئیسلامیەکان و هاوپەیمانی و نەوەی نوێش لە سەرلێشیواوی و بێ بەدیلیدان. بەڵام سیستەمی بنەماڵەیی و میلیشیایی دەتوانێ درێژە بە ژیانی خۆی بدا بەمەرجێک بتوانێ خەڵکی کرێکار و فەرمانبەر و کاسبکار لە بێ موچەیی و بێکاری و نەبونی خزمەتگوزاریەکاندا ڕابگرێ و قورسایی قەیرانەکانی بەسەر خەڵکی کرێکار و هەژاردا بشکێنێتەوە و درێژە بە سەرکوتی سیاسی و سەربازی بدا.\nپرسیار ئەوەیە تاکەی ئەم دەسەڵاتە دەتوانێ درێژە بەم سیاسەت و بەرنامەی هەژاری و سەرکوتەی خۆی بدا و لەگەڵیشیدا شەرعیەتی مانەوەی هەبێ؟ بێگومان ئەمە سنوری هەیە هەر بۆیە بەهاری عەرەبی و ١٧ شوبات و خۆپیشاندانەکانی کوردستان و عێراق و بەهاری ئێرانی بەردەوامە.\nئۆپۆزسیۆنی پارتی و یەکێتیش سەرلێشواون . دەمێک ئیسلامیەکان لە ناو حکومەتی بنکە فراواندان و لەکاتی هەڵبژاردنەکاندا دەبنە ئۆپۆزسیۆنی حکومەت و داوای هەڵوەشاندنەوەی دەکەن. دەمێک گۆڕان دەبێتە هاوپەیمانی یەکێتی بۆ گۆڕینی هاوسەنگی و دوای هیلاکبونی لە نێوان دەستی دەستی باڵەکانی یەکێتیدا دەچێتەوە خزمەت پاکێجە هاوبەشەکانی لەگەڵ ئیسلامیەکان. ڕۆشنبیرانی ئەم ئۆپۆزسیۆنەش خەریکی نوسینەوەی خەوی شیرینی دیموکراسی پەرلەمانین و جەژنی “بەرەی مێژوویی” کۆکتێلی ئیسلامی و کۆنە هاوپەیمانەکانی یەکێتی دەگرن دوای بێ ئومێدبونیان لە سەرکەوتنی “قۆناغە مێژووییەکەی” گۆڕان لە دەورەی پەرلەمانی پێشودا. ئەم نیوە ئۆپۆزسیۆن و نیوە هاوپەیمانی دەسەڵاتە، لەبەردەم عەبادی و مالیکی و ئێراندا چۆکی داداوە تاکو بیانگەیەننە کورسی دەسەڵاتی هەرێمی سلێمانی.\nهەروەها ئەم ئاڵوگۆڕە لە ڕیگای پەرلەمان و هەڵبژاردنی پەرلەمانیەوە ناکرێ و تەجروبەی ٢٦ساڵی ڕابردووو نیشانی داوە کە پەرلەمان و هەڵبژاردن ئامڕازەکانی دەسەڵات نین بەڵکو پاشکۆی دەسەڵاتی میلیشیاین و هەرکات یەکێتی و پارتی زانیان پەرلەمان ڕێگرە لای دەبەن و پەکی دەخەن. هەروەک مەلا بەختیار ئەو ڕاستیەی ٢٦ ساڵی ڕابردوو بە گوێی هەر خۆشباوەڕێکی دیموکراسی میلیشیایدا دەدا کە، “یەکێتی یەک کورسیش بهێنێ هەر دەسەڵاتە و کەس ناتوانێ چەکی بکا ، لەبەرئەوەی خاوەنی ئاسایش وزانیاری و هێزی ٧٠ و پۆلیس و بیرە نەوتەکانە”. ئەمە دەسەڵاتی ڕاستەقینەیە و ئەگەر چەپ بیەوێت ئەم دەسەڵاتە بگۆڕێت دەبێ یەکێتی و پارتی چەک بکا و خاوەندارێتی ئەم حزبانە بۆ” ئاسایش وزانیاری و هێزی ٧٠ و پۆلیس و بیرە نەوتەکانە” هەڵوەشێنێتەوە. پلاتفۆرمی سیاسی و ئابوری چەپێکی پێشڕەو دەبێ گۆڕینی دەسەڵاتی میلیشیایی بێت لە کوردستان. ئەمە ڕیگای شۆڕش و ڕاپەڕین و خۆپیشاندانەکانە و هەر بۆیە نەک هەردوو حزبی دەسەڵاتدار بەڵکو دەسەڵاتدارێتی لۆکاڵی گۆڕانیش ترسی لەم ڕێگاچارەیەی خەڵکی بێ موچە و ئازادیخواز نیشتوە و لەزمانی پارێزگاری سلێمانیەوە هاواردەکا”نابێ ڕاپەڕین بەسەر دەسەلاتدا بکرێ وەک بەسەر حکومەتی بەعسدا کرا”.\nپەلاماری خۆپیشاندەرانی کۆتایی ٢٠١٧ نیشانی دەدا کە لەبەرامبەر دەسەڵاتیکدا کە تەنیا شەرعیەت لە میلیشیا و لولەی چەکەوە وەردەگرێ ، خەڵک بەو قەناعەتە دەگات کە دەبێ لە خوارەوە و بەزۆری هێز ئەم دەسەڵاتە لاببرێ. ئەمە هەمان ڕاستیە کە لە بەهاری عەرەبیدا لە تونس و میسر بینیمان و لە سوریە و یەمەن و لیبیاش بینیمان کە ئەم جۆرە دەسەڵاتە بنەماڵەیی و عەسکەریانەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چۆن لە پێناو مانەوەیاندا ئامادەن کۆمەڵگە نوقمی خوێن بکەن. هەربۆیە پێویستە خەڵکی کوردستان بۆ ڕیگرتن لە دەستبردنی دەسەڵات بۆ دروستکردنی سیناریۆی ڕەش ،لە چەشنی سوریا و یەمەن ، دەستبەرن بۆ ڕیکخراوکردنی دەستە و تۆڕی ناڕەزایەتیەکان و سەرتاسەری کردنەوەیان لە ئاستی هەموو شاروشارۆچکەکاندا و دروستکردنی ڕیکخراوی جەماوەری و پیشەیی و بەرەی سیاسی لە چەشنی “یەکێتی گشتی کار لە تونس”،تابتوانن ڕوبەڕوی هیزی سەرکوتگەری دەسەڵات ببنەوە .وە گرنگە هێزی پێشمەرگە و چەکداری دەسەڵات بەلای پشتیوانی لە خواستەکانیاندا ڕاکێشن. هەروەک لە خۆپیشاندانەکانی دواییدا بینیمان ژمارەیەک فەرمانبەری ئاسایش و پێشمەرگە ڕایان دەگەیاند کە بەشداری سەرکوتی خۆپیشاندەران ناکەن. ئەم کارە پیویستی بە ئامادەییە لە سەرخستنی ناڕەزایەتیە پەرژوبڵاو و لۆکاڵیەکانی ئێستا بۆ باشترکردنی ژیان و گوزەران و لە پێناو ئازادی و بەرگری کردن لە خۆپیشاندەران و ڕیکخراوەکانیان.\nبەکورتی پلاتفۆرم و مەسەلەی سەرەکی لە کوردستاندا گۆڕینی ئەم سیستەمە میلیشیاییە بە دەسەڵاتێک کە خەڵک تیایدا بتوانێ دەوری سیاسی هەبێ و خواستی ژیانێکی باشتری هەبێ ، حزبە بورژوازیەکانی دەرەوەی یەکێتی و پارتی وەڵامیان پەرلەمان و هەڵبژاردنە. بزوتنەوەیەک کە بیەوێ پێشڕەو بێت نەک پەراوێز ئەبێ بەدیلی گۆڕینی دەسەڵات لە ڕێگەی ناڕەزایەتی و ڕاپەڕینی جەماوەرەوە بکاتە ئەمری واقیع و ئەو بزوتنەوە ناڕەزایەتیەی دژی دەسەڵات هەیە بەرەو ئەم ستراتیژە شۆڕشگێڕانەیە بەرێ. ئەمە بەرنامەیەکی هەمەلایەنەی سیاسی و ڕێکخراوەیی پێویستە کە هەنگاو بەهەنگاوی بەرەو پێشەوە بردنی ئەم خەباتە دەست نیشان بکا و هێزی لە مەیداندا بۆ کۆبکاتەوە. تایبەتمەندی کوردستان ئەوەیە کە میکانیزمی ئەم کۆکردنەوەی هێزە دەبێ دروستکردنەوەی شێوازی کۆمەڵگەیەکی تەریب بێت بەو کۆمەڵگەیەی دەسەڵات لەسەر بنەمای بنەماڵەیی و میلیشیای عەشیرەتی و ملکەچی موچە و بن دیوار ڕێکی خستوە. ئیسلامیەکان و بەتایبەت ئیخوانیەکان بەپاڵپشتی سعودیە و ئێران ئەم جۆرە ڕێکخستنەی کۆمەڵگە لەسەر بنەمای ” ڕیکخراوی خێرخواز”ی و مەدرەسەی قورئان خوێندن و دەزگای ئەوقاف و مزگەوت و مەلا و زۆر شێوازی تر ڕێک خستوە و لە ناڕەزایەتیەکانیشدا ئامادەن ، تاکو لەڕێگەی ئەم میکانیزمانەوە بنکەی جەماوەری بۆ دروستکردنی ئامڕازی فشار هێنان دروست بکەن بۆ گەیشتن بەدەسەڵات. چەپ و کۆمۆنیزم لە کوردستاندا پێویستی بە بەڕێخستنی کۆمەڵگەیەکە لەسەر بنەمای خەبات و ناڕەزایەتیەکان و لە دەوری ڕێکخراوی جەماوەری و پیشەیی و تۆڕەکانی خۆپیشاندان و مانگرتنەکان و ناوەندی خەبات بۆ یەکسانی ژن و پیاو و سێکولاریزم و سەربەخۆیی کوردستان و میدیا و تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان و هتد. بە دروستکردنی ڕێکخراوەی جەماوەری بەرفراوان و ڕێکخستنی مانگرتن و خۆپیشاندان و کۆنترۆڵی دامودەزگاکان لە خوارەوە. ئەو چەپەی لەدەوری بەرنامە و پراتیکیکی لەم چەشنە لە جەرگەی ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانەکان و لە ململانێ سیاسیەکاندا کۆدەبێتەوە دەتوانێ بەرەیەکی بەهێزی سیاسی و جەماوەری لەمڕۆی کوردستاندا بەرامبەر بە باڵی ڕاستی دەسەڵاتدار و نیوە ئۆپۆزسیۆن – نیوە هاوپەیمانی دەسەڵاتدا دروست بکا.\n(3)\tلەهەڵبژاردنەکانی داهاتوودا، پلاتفۆرمی چەپ چی بێت ؟بەشدار بن یان نا ؟ تاچەند بەشداریکردن بە لیستێکی یەکگرتووی چەپ و بە دەستهێنانی نوێنەرایەتی ڕێگا خۆش دەکا وئاسانکاری دەبێت لە گۆڕینی واقیعی سیاسی و ئابوری ؟\nبەڵێ پێویستە لیستێکی چەپ هەبێت لە هەڵبژاردنەکاندا و بەرنامەیەکی ڕۆشنی هەڵبژاردنی هەبێ کە بڵێ دەتوانێ لەو پەرلەمانەدا چی بکا؟\nبەڵام پێویستە سەرەتا ڕاستیەک بەڕۆشنی بەخەڵک بڵێین کە پەرلەمان ڕێگەی گەیشتنی نوێنەرانی خەڵک بەدەسەڵات نیە و بەشداری لە هەڵبژاردنەکاندا خەڵک ناگەیەنێتە دەسەڵات و بەشداری بەمانای ئەوە نیە لەڕێگەی ئەم پەرلەمانەوە دەگەین بە دەسەڵات و دەسەڵات دەگۆڕین. لەبەرئەوەی ئەم پەرلەمانە دەزگایەکی پاشکۆ و بێکاریگەری سیستەمی میلیشیاییە کە هیچ ئیعتبارێکی سیاسی و یاسایی نیە لەلایەن پارتی و یەکێتیەوە کە وەک خۆیان دەڵێن دەسەڵاتی ڕاستەقینەی عەسکەری و سیاسی و دارایی لەژێر دەستی ئەو حزبانەدایە نەک پەرلەمان.\nڕیگەی گۆڕانکاریە سیاسی و ئابوریەکان ڕیگەی گۆڕینی سیستەمی میلیشیایی و بنەماڵەیی یەکێتی و پارتیە . بەڵکو دەبێ بەشداری لە هەڵبژاردنەکان و پەرلەمانیشدا بۆ قەناعەت پێهێنانی جەماوەر بێت بەم ڕێگایەی لە دەرەوەی پەرلەمان و لەسەر شەقام و بە خۆپیشاندان و ڕاپەڕین و شۆڕش ئیمکانی هەیە.\nبێگومان خەڵک لە خۆپیشاندان و ناڕەزایتیەکاندا نیشانی داوە کە قەناعەتی بەم حزبانە و دەسەڵاتی گەندەڵ و سەرکوتگەریان نەماوە . هەربۆیە لەهەڵبژاردنەکانیشدا دەنگ نەدانیش بە شێوازێکی تۆڵە سەندنەوە لەم دەسەڵاتە دەزانێ . پێویستە ئەم هەڵوێستەی جەماوەری ئازادیخواز و ناڕازی پشتیوانی بکرێ و ڕابگەیەنرێ کە نابێ شەرعیەت بدرێتەوە بەم حزبە بورژوازیانە و دەنگیان پێ بدرێ.\nلەهەڵبژاردنەکاندا دەبێ پێوەری پێکهێنانی بەرە و فراکسیۆنی چەپ بۆ هەڵبژاردنەکان لەسەر بنەمای ڕاوەستانەوە بەرامبەر بەدەسەڵاتی یەکێتی و پارتی و بون بە بەدیلی دەسەڵاتی ئەوان بێت. دەبێت مەرجی بەشداریکردنی هەر هێزێک لە فراکسیۆنێکی چەپدا بریتی بێت لەوەیە کە ئەو هێزە هەرچەشنە هاوپەیمانیەک ڕەت دەکاتەوە لەگەڵ پارتی و یەکێتی دا لە هەڵبژاردنەکانی لە کوردستان و لەعێراق و لە ناوچە جێناکۆکەکان. و دەبێ بەهەموو شێوەیەک بەشداری کردن بە لیستێک لەگەڵ ئەم دەسەڵاتە و بەشداری کابینەکانی ئەم دەسەڵاتە ڕەت بکرێتەوە . هەر هێزێک دەبێ لە سیاسەتی بەرامبەر بەدەسەڵاتدا پابەندی بەم بەرەی چەپەوە بسەلمێنێ و پشتیوانی لە نارەزایەتیەکانی خەڵک دژی دەسەڵاتی ئابوری و سیاسەتی بڕینی موچە و نیولیبرالیزمی ئابوری و دژی بڕیار و یاسا و کردەوە دژە ئازادیەکانی دەسەڵات بکا و کار لەپێناو بەدیهێنانی خواستەکانی ناڕەزایەتیەکان و ئازادیەکاندا بکا.\nPrevious خه‌ياڵ و ياده‌وه‌ریى، شكۆى ئامانجێك* …. عه‌لى مسته‌فا\nNext کاریکاتێر …. بەرخۆدان ….. جەبار


بەڕێوەبەری کاروباری پزیشکی وەزارەتی پێشمەرگە رەتیدەکاتەوە هیچ جۆرە ڤاکسینێک بۆ هێزی پێشمەرگە دابین کرابێت.\nد. رزگار عەلی، بەڕێوەبەری کاروباری پزیشکی وەزارەتی پێشمەرگە (18ى نیسانى 2021) لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەى بەوە کردووە، بڵاوبوونەوەی هەواڵی دابین کردنی ڤاکسین لە لایەن ئەمریکاوە لە چەندین ماڵپەرو کەناڵی میدیایی، بۆ لیوا تایبەتەکانی وەزارەتی پێشمەرگە، هەواڵێکی ناڕاستە.\nوتیشى، سەرچاوەی فەرمی کاروباری تەندروستی لە وەزارەتی پێشمەرگە ئێمەین و لەو بارەیەوە هیچ هەواڵێکمان پێنەگەیشتووە، هەر چەندە ئێمە بەڕێوەبەرایەتی کاروباری پزیشکی، داوامان لە هاوپەیمانان کردووە، بۆئەوەی ڤاکسین دابین بکەن بۆ هێزەکانمان، بەڵام تا ئێستا ئەم داوایە وەڵام نەدراوەتەوە.\nبەڕێوەبەری کاروباری پزیشکی وەزارەتی پێشمەرگە ڕونیکردەوە، هەرکاتێک وەڵامێکی ئەرێنیمان وەرگرت و ڤاکسینمان بەدەست گەیشت، ئەو کات بۆ کەناڵەکانی میدیا وخوشک و برا پێشمەرگەکانمان ڕایدەگەیەنین، جگە لەمە ئەوەی لەماڵپەڕو کەناڵەکانی میدیا بڵاوکراوەتەوە، دورە لەراستیەوە.


بالۆتێللی هانده‌ری ریال مه‌دریده (11)\nلەلایەن سۆران لوقمان لە 2013/08/26 ئیتاڵیا, ئیسپانیا\nیاریگا – ماریۆ بالۆتێللی په‌سنی یانه‌ی ریال مه‌دریدی ئیسپانی ده‌كات و به‌شان و باڵی ئه‌و یانه‌یه هه‌ڵده‌دات.\nله‌هه‌ڤپه‌یڤینێكی له‌گه‌ڵ گۆڤاری سپۆرت ئیلۆستراتیدی ئیتاڵی، بالۆتێللی له‌باره‌ی ریال گوتی:”من ریال مه‌دریدم خۆش ده‌وێت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی گرنگترین یانه‌ی جیهانه، هیوادارم له‌گه‌ڵ گه‌وره‌ی ئه‌وڕوپا یاریی بكه‌م”.\nزیاتر ده‌ڵێت:”كاتێك من بچووك بووم ئه‌ستێره گه‌وره‌كانی وه‌كو زێدان و رۆناڵدۆ و كارلۆسم له‌و یانه‌یه ده‌بینی، ریال مه‌درید زۆرترین یاریی له چامپیۆنس لیگ ده‌كرد، بۆیه حه‌زده‌كه‌م به‌درێسی ریال مه‌درید یاریی بكه‌م”.\nبالۆ له‌كۆتایی قسه‌كانیدا گوتی:”من له‌میلان دڵخۆشم ئه‌و یانه‌یه‌كی گه‌وره‌یه، به‌ڵام ئه‌مه رێگرنیه له‌به‌رده‌م پۆشینی دریسی مه‌زنترین یانه له‌جیهاندا، من چاودێریی كلاسیكۆ ده‌كه‌م و هانده‌ری یانه‌ی ریال مه‌دریدم”.\nئانچیلۆتی هه‌وڵی رازی بوونی خدێرا ده‌دات به گواستنه‌وه‌ی بۆ میلان ریال مه‌درید داوا له میلان ده‌کات له ماوه‌ی ٤رۆژدا گرێبه‌ستی لۆپێز یه‌کلابکاته‌وه ئەگەری هەیە بۆیان بچێتە ڕیال بێتس یوڤێنتوس هه‌وڵه‌کانی بۆ په‌لکێش کردنی ئالڤێس ده‌ستپێکرد ڕیال مه‌درید له پێناو پۆگبا ئاماده‌ی پێدانی بڕێکی پاره‌ی زۆر و یاریزانێکه به یوڤێنتوس یاریزانێکی ڕۆما خه‌ون به ڕیال مه‌درید و بارسێلۆناوه ده‌بینێت تۆرێس نزیکه له گه‌ڕانه‌وه بۆ ئاتلێتیکۆ مه‌درید ب.کارەکانی : ئاربێلوا ریزی یانەکەی جێناھێلێت کاسیاس : یۆڤانتۆس شانسی سەرکەوتنی ھەیە پێکهاتەی پێشبینیکراو بۆ کلاسیکۆی جیهان به‌فه‌رمیی:رامی بۆ میلان عادل ڕامی گەیشتە شاری میلانۆ گرنگترین سه‌ردێڕه‌كان له رووپه‌ڕی رۆژنامه‌كانی ” ئیتاڵیا ، ئیسپانیا” بالۆتێللی به‌رپرسیاره‌تی دۆڕانه‌كه‌یان ده‌گرێته ئه‌ستۆ یوڤێنتوس گه‌یشته ڕێککه‌وتن له‌سه‌ر گواستنه‌وه‌ی ماندزوکیچ\nئەیسی میلان ئیتالیا ئیسپانیا گرنگ ماریۆ بالۆتێللی\nبابەتی پێشووئه‌مرۆ لیایتچ چاره‌نوسی خۆی دیاریده‌كات (10)\nبابەتی دواتر هێنانی بینیتێز له كڕینی هیگواین گرنگتره (12)


ڕاستییه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه من هیچ حه‌زم له ڕۆژانی شه‌ممه و یه‌ک‌شه‌ممه نییه، ڕه‌نگه ئه‌وه‌ش بگه‌ڕێته‌وه سه‌ڕده‌می ژیانی كه‌مپ و چاوه‌ڕوانی ئه‌و ڕۆژانه كه سه‌یر ڕێک ئه‌و دوو ڕۆژه‌ی له‌به‌ر چاومان دوور و درێژتر ده‌كرده‌وه. ئه‌م ئاخریانه وای لێهاتبوو به هه‌موو ڕووداوێک ڕازی ده‌بووین، به‌س شتێک رووی دابا. یانی بۆ كه‌سانێک كه نزیک سێ، چوار ساڵ چاوه‌ڕێی وڵامێک بووبێن، ده‌زانن "بێ‌خه‌به‌ری نیشانه‌ی خۆش خه‌به‌ری" نییه و ته‌نانه‌ت هه‌واڵه ناخۆشه‌كانیش خۆشه زووتر ڕووبده‌ن كه مرۆڤ بتوانێ له شوێنێكی‌تر هه‌وڵێكی‌تر بدات...\nبه‌هه‌رحاڵ من ئێستاش ڕۆژانی شه‌ممه و یه‌کشه‌ممه‌م زۆر به‌دڵ نییه، به‌تایبه‌تی ڕۆژانی یه‌کشه‌ممه كه سه‌یر من ده‌خاته‌وه بیری ڕۆژانی هه‌ینی لای خۆمان. هه‌رچه‌نده، له‌لای خۆمان، سه‌رله‌به‌یانییانی هه‌ینی من كه‌یفم ساز بوو، به‌رنامه‌یه‌كی ڕادۆیی هه‌بوو به ناوی "صبح جمعه با شما"، كه من زۆرم حه‌ز لێی‌بوو. ئه‌و چه‌ند ساعه‌ته‌ی ئه‌م به‌رنامه‌یه بڵاو ده‌بووه، هه‌ستم به تێپه‌ڕبوونی كات نه‌ده‌كرد. ئێستا نازانم ئه‌و به‌رنامه‌یه هه‌ر به‌رده‌وامه یا نا، به‌لام كاتی خۆی ناوه‌ڕۆكێكی باشی هه‌بوو و به‌رێوبه‌ره‌كانی به زمانه توند و تیژه‌كه‌یان زۆر شتی كۆمه‌لایه‌تییان ده‌خسته به‌ر ڕه‌خنه و گالته‌یان به زۆر شت ده‌كرد. من لێیان ڕازی بووم و به‌شكوو "خودایه‌كیش" پێیدا بێت لێان ڕازی بێت. جا هه‌ر له سه‌ر ئه‌و عاده‌ته، (عاده‌ت شتێكی تا بڵێی خراپه) من ئێستاش كه ئێستایه، ڕۆژانی شه‌ممه و یه‌کشه‌ممه گوێ ده‌ده‌م به رادۆ كوردییه‌كانی ئێره! ده‌یی، من ئه‌مڕۆش گوێم له به‌رنامه‌کانی ڕادۆ ده‌نگی كورد بوو. شتێكی كه سه‌رنج ڕاكێشه ئه‌وه‌یه كه تائێستا من نه‌متوانیوه حاڵی بم ئه‌وانه باسی چی ده‌كه‌ن، به گیانی خۆم كه وتارێک ده‌خوێننه‌وه ئه‌وه‌نده به منگه منگ و نه‌قه نه‌ق ده‌ێخوێننه‌وه باوه‌ڕ ناكه‌م ته‌نانه‌ت خۆشیان له‌بیریان بمێنێته‌وه باسی چیان ده‌كرد. نازانم ئه‌م میلله‌ته قه‌ت پێش بلاوكردنه‌وه‌ی وتارێک چاوێكی لێده‌که‌ن بزانن باسی چییه و چۆن ده‌خوێندرێته‌وه یان نا؟ كه شێعر ده‌خوێننه‌وه، مردووكان له ناو گۆڕه‌كانیاندا ئه‌و دیو ئه‌و دیو ده‌بن. حه‌فته‌ی پێش خه‌ریک بوو پارچه شێعرێکی پێشكه‌ش ده‌كرد، له نیوه‌ی ڕێگه‌دا وای تێكه‌ڵ‌كرد ناچار مۆسیقایان خسته‌سه‌ر تا بزانن كاكی شاعیر چی فه‌رمووه. كه‌چی دوای مۆسیقاكه شتێكی‌تریان بلاو كرده‌وه و نه‌مانزانی شێعره‌كه چۆن ته‌واو بوو.\nبه‌شی ڕێكلام یان ته‌بلیغ زۆر خۆشه. ئه‌مڕۆ بۆ دوكانێكی كوردی ته‌بلیغیان بلاو ده‌كرده‌وه. له‌به‌ر ده‌نگی دۆڵ و زورناكه من به‌س ئه‌وه‌نده‌م بیست:\nدوكانی كاكه خوله .....\nبۆنی شیله و زولبیایه ....\nله خزمه‌ت ئێوه دایه ....\nخواردنی كورده‌واری ...\nكاک خوله بۆتان بێنێ ...\nدوكانی كاكه خوله ....\nهه‌مووتان به خێر بێنێ ....\nهه‌موو كوردی ستۆكهۆلم ...\n(تكایه به ڕیتمی دۆڵ و زورنا بیخوێننه‌وه)\nبێ‌گومان به‌شی گۆرانی داواكراویش هه‌یه كه وه‌ک كێ‌به‌رکێ، بڵاوی ده‌كه‌نه‌وه. ناوی ده گۆرانی بێژ و ده ژماره ده‌لێن، كه كه‌سێک داوای گۆرانییه‌کی كرد و گوتی به كام ژماره گۆرانییه‌كه‌ی ده‌وێت، ئه‌گه‌ر به هه‌مان ژماره، هه‌مان گۆرانی بڵاو بێته‌وه، ئه‌وه ئه‌و كه‌سه خه‌ڵات ده‌كردرێت. هه‌ندێ جار به‌رێوبه‌ری به‌رنامه‌كه له‌وه‌ی په‌یوه‌ندی گرتووه داوا ده‌كات "كۆپله‌یه‌ک" پێشكه‌ش بكات، ئه‌گه‌ر ژن بێت كه به پێكه‌نینێكی تێكه‌ڵاوی شه‌رم و نازه‌وه ده‌ڵێت:" به‌خوا كاكه ناتوانم" و ئه‌گه‌ریش پیاو بێت سووكێكی قورگی ساف ده‌كات و ده‌ڵێت: هه‌رچه‌نده ئه‌مڕۆ ده‌نگم گیراوه و زۆر ته‌واو نییه، به‌ڵام له‌به‌ر دڵی ئێوه شتێكتان بۆ ده‌خوێنم. و پڕ به‌دڵی، گۆرانییه‌ک، حه‌یرانێک ده‌ڵێت و ماڵئاوایی ده‌كات. ئه‌وانی په‌یوه‌ندی ده‌گرن، بێ‌گۆمان زۆربه‌ی زۆریان ژنن و گۆرانییه‌كان پێشكه‌شی خزم و كه‌س و كاریان له هه‌ولێر و سلێمانی و قامیشلێ و كه‌ركووک و هه‌موو كوردێكی به‌شه‌ره‌فی ئوروپاو به‌رێوبه‌رانی به‌رنامه ده‌كه‌ن!!! (با ئه‌وه‌ش بڵێم ئه‌م به‌رنامه‌یه به‌س له شاری ستۆكهۆلم بڵاوده‌بێته‌وه و هه‌موو كورده به‌شه‌ره‌فه‌كانی ئوروپا ناتوانن بیبیستن) هه‌ندێ جاریش پیاوێک دێت و گۆرانی شاژنی كورده‌واری له‌یــــــــلا فه‌ریقی به دۆست و هاورێیانی له كوردستان و كورده به‌شه‌ره‌فه‌كانی شاری ستۆكهۆلم و منداڵه‌كانی و "ماله‌وه" ( وا تێگه‌یشتووم "ماڵه‌وه" یانی هاوسه‌ره‌كه‌یان، جا نازانم چاكی بۆچووم یا نا!) پێشكه‌ش ده‌كات.\nگوێدان به ڕادۆی كوردی هه‌میشه باشه، هه‌ر هیچ نه‌بێت، مرۆڤ شاكارێكی ئاوا ده‌بیستێت: (مۆسیقای ئه‌م گۆڕانییه زۆر به‌سۆز بوو)\nله‌مبه‌ر ئه‌وبه‌ره ....\nناسكه دولبه‌ره ....\nله سه‌ر ماچێكی ...\nشه‌ڕه خه‌نجه‌ره! ....\nچوومه مه‌یخانه ...\nمه‌زه‌م پێ نه‌بوو ...\nكه گه‌یشته ئێره، به‌داخه‌وه! كاتی به‌رنامه ته‌واو بوو و منیش نه‌مزانی ئه‌م فه‌قیره بێ‌مه‌زه، له مه‌یخانه چی كرد ...\nئه‌و ڕۆژه ده‌رۆیشتین، په‌ری و من بووین. به ڕێگه ته‌سكه‌كه‌ی زانكۆدا ده‌رۆیشتین. ئه‌م ڕێگه‌یه‌م زۆر پێجوانه. ده‌بێ ڕۆژێک، پێكه‌وه به‌وێدا بڕۆین، بیبینیت. به تایبه‌تی لای چه‌پی ڕێگه‌كه، جۆرێکی زۆر تایبه‌ت هێمنه. ئه‌رێ ئه‌و ڕۆژ ده‌رۆیشتین. په‌ری و من بووین. منیش به ده‌نگی به‌رز بیرم ده‌كرده‌وه. باسی ئاواته گه‌وره و بچووكه‌كانی خۆمم بۆ په‌ری ده‌گێراوه. وه‌ک ئه‌و شه‌وه‌ی باسی وه‌م بۆ تۆ كرد كه چه‌نده دڵم به سه‌فه‌رێكه‌وه‌یه، له‌بیرته؟ له‌بیرته، دڵم به سه‌فه‌رێكه‌وه بوو، به ڕێگه‌یه‌کدا كه كۆتاییه‌كه‌ی دیار نه‌بێت، كه ساته‌كان تێكه‌ڵی بۆنی سنگی تۆ و گۆرانی قژكاڵی لێوئال بێت. له‌بیرته چیت وت؟ ... به په‌ری ده‌لێم: حه‌زده‌كه‌م ماڵێكی بچووكم هه‌بێت، دیواره‌كانی خشتی سوور بن، ده‌رگاكه‌ی ته‌خته‌ی شین، حه‌وشێكی بچووكی هه‌بێت، حه‌وزێک و دوو سێ باخچه‌ی پڕ له گوڵه‌باخ و گوڵه یاس، ژووره‌كان تاقه‌یان هه‌بێت و شۆمینه‌ی تێدا بێت، ده‌رگای دیوه‌كان شووشه‌ی ڕه‌نگاوڕه‌نگی‌یان هه‌بێ. په‌نجه‌ری ژووره‌كه‌ی گه‌وره بێت، له عه‌رزه‌وه تا میچه‌كه، په‌رده‌یه‌کی ناسک ناسک ناسكی شین هه‌ڵواسم، ئه‌وه‌نده ناسک كه به شنه‌یه‌كیش بکه‌وێته سه‌ما، شه‌وانه‌ش له حه‌وش، زیلۆیه‌كی شین ڕاخه‌م، له سه‌رپشت ڕاكشێم و به‌دوای ئه‌ستێره‌ی خۆمدا چاو بگێرم. ئه‌و ڕۆژه ئه‌وانه‌م به په‌ری گوت، ئه‌وه‌ی په‌ری نه‌یبیست، بریای بوونی تۆ بوو. به په‌ری ناڵێم كه هێشتاش له كه‌لێن و قوژبنی هه‌موو ئاواته گه‌وره و بچووكانی مندا تۆ دیاری. پێی ناڵێم هێشتا من ناتوانم شتێكم بوێت و جێیه‌ک بۆ تۆش دیاری نه‌که‌م، هێشتا ناتوانم بیر له ڕۆژێک بكه‌مه‌وه كه بێ‌تۆ، بێ‌خه‌یاڵی تۆ، ده‌ست پێ‌بكات....\nمالین ده‌ڵێت سازبه ئاخری حه‌فته بچینه پاریس! بێ‌ئه‌وه‌ی بیری لێبكه‌مه‌وه ده‌ڵێم نا! پێی سه‌یره و حه‌قی خۆیه‌تی. من به سه‌فه‌ر ناڵێم نا. به‌ڵام پاریس! نا. پاریس ته‌نیا شوێنێک بوو باسمان كردبوو پێكه‌وه بچین، ناتوانم بیر بكه‌مه‌وه ده‌گه‌ڵ كه‌سی‌تر بچم. ئه‌گه‌ر ڕوژێک ڕێگه‌م له‌وێ بكه‌وێت، دڵنیابه یان ده‌گه‌ڵ خۆته یان خۆم به ته‌نیا.\nوه‌ک قه‌ره‌جێک، زۆربه‌ی ئاواته‌كانم ڕه‌نگی ڕێگه‌یان پێوه دیاره. وه‌ک سه‌فه‌ری من و ئه‌سرین بۆ كوردستان و ئه‌و ڕێگه سه‌یره‌ی هه‌ڵمان بژاردبوو. سه‌فه‌رێک كه تازه قه‌ت سه‌رناگرێت. سه‌فه‌ره‌كه‌ی من و تۆش ... نازانم، هێشتا خه‌تم به‌سه‌ردا نه‌هێناوه. نازانم ئه‌گه‌ر قه‌ت دڵم بێت خه‌تی به‌سه‌ردا بكێشم.\nجاری ئاخر گوڵپه‌رم كه دیت، وه‌بیری هێنامه‌وه، زۆربه‌ی كاتی پێكه‌وه بوونمان- هه‌ر دوو جاره‌كه‌ی- به‌ڕێوه بووین، هه‌رجاره‌ی به‌ره‌و شوێنێک! سه‌یره، ئه‌وه ژیانی منه: یان چاوم له ڕێگه‌یه، یان ڕێگه‌یه‌ک ده‌گرمه به‌ر بێ‌ئه‌وه‌ی بیر له كۆتاییه‌كه‌ی بكه‌مه‌وه.\nده‌زانی، ماوه‌یه‌كه هه‌ست ده‌كه‌م لیسته‌ی ئاواته‌كانی من هه‌ردێت و كورت‌تر ده‌بێته‌وه. ده‌ڵێی ئیتر هیچم ناوێت. ده‌ڵێی هیچ نه‌ماوه بمه‌وێت. ده‌ڵێی نابێت هیچم بوێت. یان ده‌ڵێی گه‌وره بووم. ئه‌گه‌ر واش بێت، نازانم كه‌ی و چۆن گه‌وره بووم؟ نازانم كه‌ی فێربووم ئاواته‌كانم له بیر بكه‌م؟ نازانم له‌كه‌یه‌وه له كۆڵانێكی بن‌به‌ست دا گیرسامه‌ته‌وه؟ ...له پاش نیوه‌ڕۆی دووشه‌مه‌یه‌کی خۆڵاوی ڕا بوو؟ له‌ئه‌و ڕۆژه‌وه ترپه‌ی دڵی تۆ و ته‌زی سه‌رپه‌نجه‌كانی من هه‌تیو ماونه‌وه؟\nChris De Burg - A Rainy Night In Paris\n(download: 1.6mg, stream: 1.6mg)\nIt's a rainy night in Paris,\nAnd the harbour lights are low.\nHe must leave his love in Paris\nBefore the winter snow;\nOn a lonely street in Paris\nHe held her close to say,\nWe'll meet again in Paris\nWhen there are flowers on the Champs-Elysees.\nHow long she said How long,\nAnd will your love be strong,\nWhen you're across the sea,\nWill your heart remember me?...\nThen she gave him words to turn to,\nWhen the winter nights were long,\nNous serons encore amoureux\nAvec les couleurs du printemps...\nAnd then she said And then,\nOur love will grow again.\nAh but in her eyes he sees\nHer words of love are only words to please...\nAnd now the lights of Paris\nGrow dim and fade away,\nAnd I know by the light of Paris\nI will never see her again...\nچووم قسه‌ی سیاسی فێربووم، له‌به‌ر دڵه ناسكه‌كه‌ی فاتح شێخ:\nئه‌مشه‌ۆ خۆم یه‌ک دوو كیلۆ تووی برژاوم له پێش خۆم دانا و گوێم بۆ قسه‌كانی فاتح شێخ گرت و زۆر جدی- سیاسی پێكه‌نیم، پیاو هه‌میشه و ژن جاروبار له حه‌ق نه‌گووزه‌رێت، خراپ نییه، ئه‌و مام فاتح ترشی و سوێڵی نه‌خوات، ده‌بێت به comedian باش و جه‌ماعه‌تێكی زۆر وه‌پێكه‌نین ده‌خات و ئه‌گه‌ر تا ئێستای ژیانی خێروبه‌ره‌كه‌تی بۆ كه‌س نه‌بووه،(كه نه‌یبووه) ئه‌وه به سه‌ری پیری خێرێكی لێ‌هه‌ڵده‌وه‌رێ و پردی سراتی بۆ قایم‌تر ده‌بێ. وه‌ڵلا به " شه‌ڕه‌ف" حه‌یفه مام فاتح شێخ میلله‌ت له‌م قسه خۆشانه‌ی بێ‌به‌ش ده‌کات. به‌هه‌ر حال كابرایه‌كی دڵڕقی بێ‌ڕوحم هات پرسیاری له فاتحی مه‌لووس- سه‌باره‌ت به وته گوولاوییه‌كانی سه‌باره‌ت به كه‌سایه‌تی سیاسییه‌كانی كورد- كرد، و كه‌مێک تا زۆر بوو به هۆی توڕه بوونی ئه‌و نازه‌نینه و وای كرد كه شێخ ناچار هه‌ڵوێستێكی سیاسی گرت و زۆر سیاسییانه وتی: "وام گوت، چاكم كرد، دیسان ده‌یڵێمه‌وه"، له درێژه‌ی قسه‌كانی‌دا فه‌رمووی: برۆن فێری قسه‌ی سیاسی بن. دیاره ئه‌و وته و ئه‌و ستراتێژییه له مێژووی خه‌باتی سیاسی پالتاكی ماستاوی ئاوه‌كیدا شوێنی خۆی ده‌كاته‌وه و له‌بیر ناچێته‌وه. سه‌یره، (سه‌یریش نییه) به‌ڵام من له ته‌واوی ئه‌و ماوه‌یه‌ی گوێم له قسه‌كانی ڕاگرتبوو، هه‌رچاوه‌رێ بووم فاتح شێخ وه‌گریان كه‌وێت و بیكاته لوشمه لوشم، بیربكه‌نه‌وه، ئه‌ویش له پشت مایكی ژووری پاڵتاک كه هه‌موو شتێک، دوو سێ به‌رابه‌ر ده‌نگ ده‌داته‌وه. نازانم ئه‌و هه‌تیوه دڵی بۆوا پڕبوو، دیاره ئه‌وه‌ی من بیستم په‌خشی live نه‌بوو و له سه‌ر ماڵپه‌رێک دیبوومه‌وه. خۆمانین، ئێستا كه مامه گیان،"هێشتا" سمێلی نیوه ستالینی- هیتلێری خۆی نه‌تاشیوه، ئه‌گه بگریت، زۆری لێ ناشیرین ده‌بێت، ناشیرن كه نا، ئه‌وانه‌ی سملیان هه‌یه و ده‌گرین و دوو سێ دڵۆپ چلــم (خه‌لكانی غه‌یری سیاسی پێی‌ده‌ڵێن ئاوی لوت) ده‌كه‌وێته ناو باقه سمڵیان، زۆر یـــــه‌عـــــــه ... به تایبه‌ت كه هه‌ندێ به پشتی ده‌ستیان ده‌یسڕن و خه‌تێکی باریک تا بنا گوێیان ده‌كێشن. ولحاسل من به‌و مانگه مباره‌که‌ی ڕه‌مه‌زان و به‌و شه‌وه پیرۆزه‌ی ئه‌مشه‌و كه دڵنیام شه‌وی له دایک‌بوونی یه‌كێ له سه‌دوبیست وچوار هه‌زار پێغه‌مبه‌ری خوایه، (قابیله وا نه‌بێ؟ خۆ ناكرێت هه‌موو هه‌ر له مانگی شه‌عبان له دایک بووبن!) گه‌رنی مام فاتح ئازا ناكه‌م ئه‌گه‌ر جاروبار نه‌چێته سه‌ر پاڵتاک و قسه‌ی ئاوا خۆش نه‌كات و ئه‌گه‌ر ئه‌دمین دوابه‌دوای نه‌یه‌ت و چه‌پله‌ی بۆ لێنه‌دات، كاكه خوا به سه‌ر شاهیده، ئه‌دمین هێنده‌ی نه‌مابوو ده‌می شێخ ماچی سینه‌مایی بكات، هێنده قسه‌كانی ئه‌وی به دڵ بوو. سه‌د جاری گوت :له‌به‌رئه‌و ده‌مه‌ت ده‌مردم، ( دیاره به وشه وای نه‌گوت، به‌ڵام ده‌زانم، مه‌به‌ستی هه‌ر ئه‌وه بوو.) من، عه‌یب نه‌بێ، زوو به زوو تووشی "دیپرێشن" ده‌بم، ئه‌ویش له نه‌وعی داركه‌كه‌ی، به‌ڵام پێموایه ماوه‌یه‌ک گوێ بۆ قسه‌كانی شێخ ڕاگرم،عه‌له‌مم لێ نه‌مێنێ. له ئایه‌ت و حه‌دیسان‌دا هاتووه: *الكل‌و الشیئ‌والسبب، وه‌نێ؟\n* ڕه‌خنه له عه‌ره‌بییه‌كه‌م مه‌گرن، یه‌ک چوونكه دڵم ناسكه و دوو چوونكه مامۆستا ماوه‌رانی زۆر جار منی له كلاسی عه‌ره‌بی وه‌ده‌رده‌نا ده‌رێ، نازانم بۆ پێی وابوو من زۆر قسه ده‌كه‌م!\nكه‌وه‌ڕۆژه. تارایه‌کی خۆڵه‌مێشی به‌سه‌ر شاردا كێشراوه. نا، ده‌ڵێی شار، هه‌رچی ته‌پ‌وتۆزی ته‌مه‌كۆنه‌کانێتی، ڕشاوه‌ته‌وه. ده‌ڵێی ته‌م‌ومژی شار له‌ناو ده‌ماره‌كانماندا ده‌گه‌رێ. ده‌ڵێی مرۆڤه‌کان له‌خه‌ودا دێن‌و ده‌ڕۆن، نه‌ده‌بینن، نه‌ده‌بیستن. نه هه‌ست و نه هێزێک ماوه تا شتێكیان بوێ. له‌ژێر بارانی ئێواره دره‌نگانی شه‌ممه، به‌ره‌و نازانم كوێ ده‌ڕۆم. به كوبی ده‌ڵێم تاقه‌تم نییه بچمه‌وه لایان و كه‌بیر له چواردیواری ماڵی خۆشم ده‌كه‌مه‌وه، حه‌ز له‌چوونه‌وه ناكه‌م. ویستێکی شێتانه‌ی هه‌ڵاتن، ته‌واوی گیانم داگیر ده‌کا. له‌چی هه‌ڵدێم؟ به‌ره‌وچی هه‌ڵێم؟ تامی تاڵی تووڕه‌ییه‌ک، ناو زارم پڕده‌كا. پرده‌كانی پشت سه‌رم هه‌موو ڕووخاون و من ماندووم هێنده به‌دوای گاشه‌به‌رد و له‌ته‌خشته خواروخێچه‌كاندا بگه‌ڕێم تا دیوارێک هه‌ڵچنمه‌وه و لێی وه‌سه‌ركه‌وم و ڕێگه‌ی گه‌رانه‌وه خۆش كه‌مه‌وه. ماندووم هێنده هه‌ست به‌تاوان بكه‌م، ماندووم هێنده گه‌وره بم و هێنده شێره‌ژن بم و باره‌كان به‌س به شانی خۆم هه‌ڵگرم.\nڕاستییه‌كان دێنم، له پێش خۆم ڕیزیان ده‌كه‌م. دانه‌دانه وردیان ده‌كه‌م، ورد ورد. سه‌رله‌نوێ سازیان ده‌که‌مه‌وه. كه‌چی به‌هه‌ر بارێک ده‌روانمه سه‌ریان، هه‌رهه‌مان شتن. ڕێک هه‌مان شت.\nده‌ڵێ تــــــه‌وار دیسان ڕه‌ش ده‌نووسی.\nده‌ڵێن بابه‌كه خۆی ده‌ڵێ بیكوژن با په‌ڵه‌ی ئه‌و ئابروچوونه بشۆردرێته‌وه. ده‌ڵێن برایه‌ک خوشكه‌كه‌ی خۆی كوشت، ده‌ڵێن براكه بیستبووی خوشكه‌كه‌ی ده‌گه‌ڵ كوڕێک بیندرابوو. ده‌ڵێن ژنێک خۆی سووتاند. ده‌ڵێن ده‌یان، سه‌دان ژن خۆده‌سووتێنن، ده‌ڵێن دایكێک دوو منداڵه‌كه‌ی خۆی به‌ده‌ست خۆی ده‌کوژێ چونكه خاڵیان ده‌ستدرێژی لێكردبوون. ده‌ڵێن ... ده‌ڵێن و ده‌ڵێن و شتێک‌خه‌ریكه من ده‌خنێكێنێ.\nده‌ڵێ تـــــه‌وار دیسان ڕه‌ش‌ده‌نووسی!\nمن ده‌بێ پشوویه‌ک وه‌ر‌گرم. تا ڕه‌ش نه‌نووسم، ده‌بێ پشوویه‌ک له ژیان وه‌رگرم. ده‌ڵێم وه‌ره با پێكه‌وه نه‌بینین، نه‌بیستین. وه‌ره با پێكه‌وه هیچمان نه‌وێ. ده‌مه‌وێ بزانم قه‌ت بووه خه‌و ببینی ترسێکی گه‌وره به‌رۆكی گرتووی و ده‌ته‌وێ بقیژێنی و ده‌نگت نایه‌ته‌ده‌ر؟ قه‌ت بووه خه‌و ببینی كه ده‌زانی بۆ ڕزگاركردنی خۆت له‌چنگ ئه‌و ترسه، ده‌بێ كارێک بكه‌یی، كه‌چی تۆ ناتوانی ته‌نانه‌ت له‌جێی خۆت بجووڵێیه‌وه؟ قه‌ت بووه وه‌خه‌به‌ر بێی و ببینی ئه‌وانه هیچی خه‌ون نه‌بوون و هه‌موو ڕاستن؟\nشتێکی خۆڵه‌مێشی له‌ناو ده‌ماره‌كانما ده‌گه‌ڕێ. تاوانی كه‌س نییه! شار، هه‌رچی ته‌پ‌وتۆزی ته‌مه‌كۆنه‌کانێتی، به‌سه‌ر مندا ڕشاوه‌ته‌وه!\nدونیایه‌كی بۆگه‌نیو ...\nهه‌موو دڵخۆشییه‌كه‌م ئه‌وه بوو هه‌واڵه‌كه له‌لایان جه‌ماعه‌تی ح.ک.ک بڵاو بۆته‌وه، بۆیه شانسی ئه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كه ڕاست نه‌بێت، زۆره. ته‌واوی دڵخۆشییه‌که‌م ئه‌وه بوو ئه‌وان، قه‌ت، قه‌ت قه‌ت ناوێرن، میرمنداڵێک به‌رده‌باران بكه‌ن ...\nدڵخۆشییه‌كانی من، وه‌ک هه‌میشه، ته‌مه‌نیان كورت بوو، گه‌شبینییه‌كی كه‌رانه. ڕۆژنامه‌ی " ئافتۆن‌بلادێت" له سۆئێد و ڕۆژنامه‌یVG له نۆروێژ، ئه‌مڕۆ هه‌واڵه‌كه‌یان بڵاوكردۆته‌وه، زۆربه‌ی ماڵپه‌ره‌كان له‌سه‌ریان نووسیوه. ژیلا ئیزه‌دی، ته‌مه‌ن 13 ساڵ، كه خۆی دوو حه‌فته پێش بوو به دایكی منداڵێک، له به‌ندیخانه‌یه‌كی مه‌ریوان چاوه‌روانی حوكمی به‌رده‌بان ده‌کات. براكه‌ی، بابی منداڵه‌که، 150 زه‌ربه شه‌ڵاقی لێده‌كه‌وێت ...\nمیلله‌ت، هه‌موو قۆڵیان هه‌ڵمالیوه كارێک بكه‌ن، جگه له كورده حه‌یاته‌كه! ئه‌وه ئه‌گه‌ر شه‌ڕه‌قسه‌ی دوو حیزبه نازداره‌كه‌ی ڕۆژهه‌ڵات یان باشوور بایه، جه‌ماعه‌ت قورگی خۆیان ده‌دڕاند، بۆچوونی خۆیان بدركێنن، ئه‌وه ئه‌گه‌ر له ژێر ناوی سیاسه‌ت و حیزبایه‌تی بڵاو كرابایه‌وه، میلله‌ت خۆیان به ئاو و ئاگر داده‌دا تا دوو قسه‌ی قۆڕ بكه‌ن، هه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی قسه‌یه‌کیان كردبێت ...\nبه‌ڵام بۆ گیانی مرۆڤێک، بۆ گیانی میرمنداڵێک، بۆ گیانی میرمنداڵێكی بێ‌تاوان، ئێمه‌مانه، كورد، هیچی نییه بیڵێت. جا با ئه‌و مرۆڤه، منداڵێک، منداڵێكی كورد بێت ... وه‌ک بڵێی، بێ‌وڵات بوون، هه‌رچی هه‌ستی مرۆڤدۆستانه‌یه، تێیدا كوشتووین!\nئه‌و ڕۆژه‌ی ژیلای به‌رده‌باران ده‌كه‌ن، ده‌بێت گۆڕێكیش بۆ "مرۆڤایه‌تی" هه‌ڵقه‌نین و- مۆری شه‌رمه‌زاری به ناوچاوانمانه‌وه- له ناوخۆماندا بمرین.\nكچێكی سێزده ساڵه له شاری مه‌ریوان سه‌نگسار ده‌کرێت! برا پانزده ساڵه‌كه‌ی ده‌ست‌درێژی لێكردووه و ئه‌و كچۆله‌یه‌ش‌حامیله بووه. ئێستا قه‌راره به‌رده‌بارنی كه‌ن.\nمن هیچ هۆیه‌کم نییه دڵی پێخۆش بكه‌م بڵێم ئه‌و هه‌واڵه ڕاست نییه. هێشتا هه‌واڵی له سێداره‌دانی كیژێكی شانزده ساڵه، هه‌ر له گوێما ده‌زرینگێته‌وه... له‌و په‌ڕی بێ‌ده‌سه‌ڵاتیمه‌وه، ده‌پارێمه‌وه وانه‌بێت ... وانه‌مێنێت...\nand if i show you my dark side\nwill you still hold me tonight\nبه‌ره به‌ری به‌یانییه و من هه‌زار بیرو بیرۆكه‌ی دژ به‌یه‌ک، له مێشكمدا شه‌ڕه‌شه‌قیانه! كه‌لافه‌كه‌م بۆ هه‌ڵناكرێته‌وه.له‌و "بیری ئاڵۆز و بوتڵێک شه‌راب" كه گولپه‌ر پێی‌وایه، ئه‌مشه‌و، هه‌ر بیره ئاڵۆزه‌كه له‌ڵای من ده‌ست ده‌كه‌وێت. له ته‌واوی ئه‌و چركانه‌ی به بێده‌نگی تێده‌پڕن، له خۆمدا و ده‌گه‌ڵ خۆم سه‌رقاڵی شه‌ڕێكی سه‌یرم. بیرده‌كه‌مه‌وه و بیرده‌كه‌مه‌وه و بیرده‌كه‌مه‌وه. بۆ هه‌ر ڕووداوه‌ی، ده‌یان هۆ ده‌بینمه‌وه و له هه‌وڵێكی سه‌رلێشێواودا وڵام، بۆ هه‌موو ئه‌و پرسیارانه‌ی، له‌پاش خۆیان به‌جێ هێشتووه، ده‌هۆنمه‌وه. ده‌گه‌ڵ خۆم یه‌ک و دوو ده‌که‌م، هۆیه‌کان ڕیزده‌كه‌م، په‌له‌قاژه‌مه خۆ ڕزگاربكه‌م و ده‌زانم تا نه‌زانم بۆ، ڕزگارنابم! بیرده‌كه‌مه‌وه و بیرده‌كه‌مه‌وه و دیسان وه‌ک هه‌میشه ده‌گه‌مه كۆتایی كۆڵانێكی بن‌به‌ست و دیسان باوه‌ڕێكی دوور و درۆ، وه‌ک چارشێوشانێكی كۆن‌و شڕ، له خۆم ده‌هاڵێنمه‌وه. ماوه‌یه‌کی زۆره وه‌ک سێبه‌ر له‌ناو ئه‌و بسته ژووره‌دا دێم‌و ده‌چـم و هه‌زار جار ون ده‌بم. هه‌ندێ جار له‌ده‌نگی پێكه‌نینی خۆم، وه‌گریان ده‌که‌وم، زۆرجاریش به‌پێچه‌وانه! قسه ده‌كه‌م، له‌تێک بزه‌ی نه‌رم و جوان به گۆشه‌ی لێومه‌وه هه‌ڵده‌واسم، وه‌پێكه‌نین‌یان ده‌خه‌م، وه‌ک ئه‌کته‌رێکی باش ڕوانینه سه‌رلێشێواوه‌كه‌م له خاڵێكی دووری نادیار گرێ ده‌ده‌م و كه‌س به‌م نه‌هێنییه‌م نازانێت كه بۆ من ژیان له شوێنێک وه‌ستاوه، له‌وێرا من نه گه‌وره بووم و نه هه‌ستم به تێپه‌ڕبوونی ژیان كرد. ئه‌وه‌ی نازانم چۆن بڵێم، لێم تێبگه‌یی! ژیان له شوێنێک وه‌ستاوه و منیش ئه‌وه هه‌ر خه‌ریكم ورده ورده ڕۆده‌چم! سارده یان هه‌ر من سه‌رمامه، نازانم، به‌ڵام واهه‌ستده‌كه‌م، تازه قه‌ت و به هیچ گه‌رم نابمه‌وه. دیسان كۆتایی چیرۆكه‌كان دێنه‌وه به‌رچاوم و منی تامه‌زرۆ، بۆ وه‌بیر هێنانه‌وه‌ی سه‌ره‌تاكان به ناخمدا ڕۆده‌چمه‌وه و نوقم ده‌بم. وه‌ک هه‌میشه لاسارم وبه لاساری پێ ده‌چه‌قێنم و كه‌لێن و قوژبنان، به هیوایه‌كی شێتانه، ده‌پشكنم. هه‌ندێ جار دڵنیام شتێک ده‌قه‌ومێت، هه‌ندێ جار دڵنیام، له بوونت، له هاتنه‌وه‌ت، له مانه‌وه‌ت. دڵنیام دره‌نگ یان زوو وڵامی پرسیاره‌كان ده‌دۆزمه‌وه. كلافه‌كه ئاڵۆزه ... له‌لایه‌ک، تا كۆڵانی زه‌ینم له‌و هه‌موو بیره ئاڵۆزه بسڕمه‌وه، ده‌یان كاری‌تر، بێ‌جگه له ده‌رس و كاری خۆم، بۆخۆم ڕیزده‌كه‌م و له‌لایه‌کی‌تر، بیری سه‌فه‌ركه‌وتۆته سه‌رم. چووم كۆڵه‌پشتییه شینه‌که‌شم هێناوه سه‌رێ با له‌به‌ر ده‌ستان بێت. لـــــۆركێ ده‌ڵێت وه‌ره! به نامه‌كانی وام لێده‌كات هۆشم له‌سه‌ر ده‌رس‌وكار نامێنێت و هه‌ر خه‌ریكم خۆم ڕازی‌ده‌كه‌م بارگه‌وبنه‌ی تێكنێم و بڕۆم. ده‌ڵێت چاوه‌ڕێتم! مرۆڤ، یان لانیكه‌م من، ئه‌گه‌ر بتوانم ناوی خۆم بنێمه مڕۆڤ، گیانله‌به‌رێكی سه‌یره. هه‌ندێ جار سه‌رم له خۆم سوڕده‌مێنێت. تامه‌زرۆی بیستنی هه‌ندێ شتم كه زۆرجار زۆر گرچ وكاڵ ده‌نوێنێت. بیستنی ئه‌وه‌ی یه‌کێک چاوه‌ڕێمه هه‌ستێكی سه‌یرم تێدا زیندوو ده‌كاته‌وه. به‌تایبه‌ت ئه‌و ساڵانه‌ی ئاخر، كه ئیتر ئه‌و "چاوه‌ڕێ بوونه" و ئه‌و "چاوه‌ڕێ مانه‌وه" سه‌یر بێ‌تامیان كردووه! هه‌میشه چاوه‌ڕێی گه‌یشتنی هه‌واڵێک، هاتن یان هاتنه‌وه‌ی كه‌سێک، بیستن یان بیستنه‌وه‌ی ده‌نگێک، چاوه‌ڕوانی ڕووداوێک یان ڕوودانێک! چاوه‌ڕوانییه‌ک كه زۆربه‌ی كات هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه دیاره به هیچكوێ ناگات! زۆرجار له خۆم ده‌پرسم تێپه‌ركردنی سه‌ره‌وژووری ژیان بێ‌قورسایی باری چاوه‌ڕوانی ئاسانتره یان ئه‌وه‌ی "چاوه‌ڕوان" بوون ده‌بێته داوێک په‌نجه‌تی لێ قایم كه‌ی تا خۆتی پێوه ڕا‌گری؟! بۆچی و تاكه‌ی، زۆرجار زۆر گرنگ نییه. ئه‌وه ڕۆچوونه كه خۆی لێ‌ده‌پارێزیت! هه‌ندێ جار ماندوو ده‌بم، ماندوو له‌و هه‌موو چاوه‌ڕێ مانه‌وه، ماندوو له جۆره گه‌شبینییه‌كی كه‌رانه، ماندوو له‌و هه‌موو لاسار بوونه‌ی خۆم، ماندوو له‌و هه‌موو هیچ نه‌قه‌ومانه! هه‌ندێ جار دڵم پڕ ده‌بێت، هێڵنجم دێت، ده‌زانم ده‌بێت بڕشێمه‌وه، به‌قه‌د هه‌موو ژیان، به‌قه‌د هه‌مـوو بۆشاییه‌كان و برینه‌كان، به‌قه‌د هه‌موو چركه به‌تاڵه‌كان. هه‌ر ئه‌وه نییه، هه‌ندێ جار، پڕ‌ده‌بم له ترس، له توڕه‌یی، له دڵته‌نگی، ڕاست ئه‌و ساتانه‌ی دڵنیام ئیتر نابێت چاوه‌ڕوانی كه‌س و هیچ بم، سڕ ده‌بم! دوایی باوه‌ڕ ده‌كه‌م "چاوه‌رێ نه‌بوون" یانی كۆتایی، یانی هانا بردنه‌وه بۆ باوه‌شی بیره برشاوییه‌كان. هه‌ر ئه‌وه نییه، تاسه‌ی بوونی دیسان، هێشتا، وه‌ک هه‌میشه داگیرم ده‌كات و نه ده‌توانم و نه‌ده‌مه‌وێت له نه‌بوونی‌دا بژیم. زۆر جاریش له‌خۆم توڕه ده‌بم، توڕه ده‌بم كه بۆ ناتوانم به‌س شان هه‌ڵخه‌مه‌وه و "هه‌ر ئه‌وه‌یه ئیتر، ده‌ڵێیت چی" بكه‌م به فه‌لسه‌فه‌ی ژیانم. له‌خۆم توڕه ده‌بم كه بۆ ناتوانم "بێ‌خه‌یاڵ" بم، بۆ ناتوانم سه‌ر بۆ "چاره‌نووس" دانوێنم و به‌و به‌شه‌ی خوا یان شه‌یتان، بۆیان دیاری كردووم، ڕازی بم. له كۆتایی هه‌موو شه‌ڕه‌چه‌قه‌كانی خۆم ده‌گه‌ڵ‌خۆم ده‌گه‌مه‌وه به هه‌مان سه‌ره‌تا: نا، من ده‌گه‌ڵ "عاده‌ت" ناژیم، من "عاده‌ت" ناكه‌م، "عاده‌ت" ناكه‌م به نه‌بوون، به نه‌هاتن، به نه‌گه‌یشتن... من چاوه‌ڕوان ده‌مێنمه‌وه!


دەستبەسەر کرانی دوو دەروێشی گونابادی لە پارێزگای ئیلام\n10:02 - 5 October 2020\nهەنگاو: دوو دەروێشی گونابادی لە شاری ئابدانان سەر بە پارێزگای ئیلام لەلایەن ناوەندە ئەمنییەکانی حکوومەتەوە دەستبەسەر و ڕەوانەی بەندیخانەی ناوەندیی ئیلام کراون.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، بەرەبەیانی ڕۆژی شەممە ١٢ی ڕەزبەری ٢٧٢٠ (٣ی ئۆکتۆبری ٢٠٢٠)، هێزەکانی وەزارەتی ئیتلاعات لە شاری ئابدانان دوو دەروێشی گونابادی دانیشتوو ئەو شارەیان بە ناوەکانی ”تەقی مورادی“ ٣٦ ساڵە و ”ئەمین عەلیزادە“ ٣١ ساڵە دەستبەسەر کردووە و دواتر بۆ بەندیخانەی ناوەندیی شاری ئیلامیان گواستوونەتەوە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی نزیک لە بنەماڵەی ئەو دوو دەروێشە گونابادییە، هێزە ئەمنییەکان ئەو دوو کەسەیان لە شوێنی کارەکەیان (کرێکاری بیناسازی بوون) و بە ئەگەری زۆر بە مەبەستی تێپەڕاندنی ماوەی حوکمی بەندکرانەکەیان، دەستبەسەر کردووە.\nجێگای ئاماژەیە کە پێشتر تەقی مورادی لەلایەن دادگای بەدوی حوکمی ١٠ ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپابوو کە بە پێی یاسای کۆکردنەوەی حوکمەکان پێنج ساڵی ئەو حوکمە دەبێ جێبەجێ برێت و ئەمین عەلیزادەش لەلایەن دادگای شؤڕشی شاری ئابدانان حوکمی ٧ ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو. ئەو دوو کەسە بە تۆمەتی بەشداری لە ناڕەزایەتی دەروێشە گونابادییەکان دادگایی کرابوون.\nئەو دوو هاووڵاتییە کوردە دوای ڕووداوی گوڵستانی حەوتەم لە ڕێکەوتی ١٨ی پووشپەڕی ٢٧١٨ (٩ی ژوئیەی ٢٠١٨) دەستبەسەر کرابوون و لەلایەن بەرپرسانی بەندیخانەی ئیلامەوە بێ ڕێزییان پێکرابوو و بە زۆر سمێڵ و قژیان پێیان تاشیبوو.


هاوسەری فرۆکەوان ( ئایدن مستەفا خەتیب زادە ) ڕاستییەکەی درکاند ...؟! - ئاگاپرێس | Aga Press\nچوار شه‌ممه 22 ئازار 2017\nهاوسەری فرۆکەوان ( ئایدن مستەفا خەتیب زادە ) ڕاستییەکەی درکاند …؟!\nبەپەلە, تۆپ ستۆری, ڕاپۆرتشەماڵ عادل سەلیم\nبەروار : 22 ئازار 2017\nلە دوای ئەوەی کەناڵێکی ئاسمانی ڕاپۆرتێکی لنگەوقووچی (بێ بنەماو بێ بەڵگە)ی لەسەر عەقیدی فرۆکەوان ( ئایدن مستەفا خەتیب زادە ) ی تورکمان بڵاوکردەوە و پیشانی بینەرانی دا ، گوایە فرۆکەوانی ناوبراو لەسەر ڕەتکردنەوەی فەرمانی بۆردومانکردنی (هەڵەبجە بەچەکی کیمیاوی ) لەسێدارە دراوە ..\nلەو کاتەی عەقیدی فرۆکەوان ( خەتیب زادە ) ، ( ١١ مانگ وسێ رۆژی رەبەق ) پێش (بۆردومانکردنی هەڵەبجە)ی خێرلەخۆنەدیو لەلایەن ( ئیستیخباراتی عەسەکەری کەرکوک ،بەتۆمەتی کارکردن و خەبات لەپێناو مافی گەلی تورکمان گیراوە ) ….!!\nبۆسەلماندنی ناڕاستی ئەم هەواڵە دروستكراوە و ، بۆ یەکلاکردنەوەی ئەم بابەتە کە چەندین جارە لێرەولەوێ ( بەزانین یان نەزانین، بەویست بێت یان نەویست ) لە ماسمیدیای کوردی چەند بارە دەبێتەوە ، ماوەیەکە لێکۆڵینەوەو بەدواچوونێکی وردو چڕو پڕو سەربەخۆیانەم بۆ ئەم بابەتە کردووە ، کە لە چەند رۆژی داهاتودا بەبەڵگەوە بەزمانی عەرەبی بڵاوی دەکەمەوە ، هەروەها زنجیرە چاوپێکەوتنێکیشم لەسەر هەمان بابەت لەگەڵ (خانەوادە و هاوڕێیانی ) عەقیدی فرۆکەوان ( خەتیب زدە ) ئەنجام داوە ، دوا چاوپێکەوتنیشم ئەمرۆ ٢٢ ئاداری ٢٠١٧ لەگەڵ بەرێز (تورکان قەساب باشی ) هاوسەری فرۆکەوانی ناوبراو بەزمانی عەرەبی ئەنجام دا ، بەمەبەستی ئاشکراکردنی تەواوی ڕاستی و نهێنییەکان سەبارەت بە (هۆکاری گرتن و لەسێدارەدانی عەقید (ئایدن )ی فرۆکەوان بۆ ڕای گشتی عیراقی و کوردستانی .\nبەهۆی گرنگی بابەتەکە ، پێم باش بوو قسەکانی هاوسەری فرۆکەوان ( خەتیب زادە ) بەرێز ( تورکان قەساب باشی ) ، وەربگێرمە سەر زمانی شیرینی کوردی ، بۆئەوەی ، ئەوانەی عەرەبی نازانن ، ڕاستییەکان لەسەر زاری هاوسەری عەقیدی فرۆکەوان ( خەتیب زادە ) گوێ بیست بن ، نەک وەک ئەوەی بەلنگەوقووچی لێرەولەوێ ئاماژەی پێ دەکرێت ، کەبەهەقیقەت سەرم سوڕماوەو نازانم ، ئایا ئامانجی ئەو لایەنانە چییە لەبڵاوکردنەوەی ئەم هەواڵە (بێبنەماو لنگەوقووچە) ……؟!\n(تورکان قەساب باشی ) لە ساڵی( ١٩٥٧) لەبنەماڵەیەکی تورکمانی شاری کەرکوک لەدایک بووە ، ئەندامی کۆمەڵەی (قشلە )ی زیندانیانی سیاسی تورکمانە لەکەرکوک ، دایکی سێ کچە ، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوکە لەسەر لیستی بەرەی تورکمانی :\n*بەرێز ( تورکان قەساب باشی ) هاوسەرەکەت عەقیدی فرۆکەوان (ئایدن مستەفا خەتیب زادە ) کەی و لەسەر چی گیرا …….؟\nـــ هاوسەرەکەم لە ( ١٣ / ٥ / ١٩٨٧ )دا ،لەلایەن (ئیستخباراتی عەسکەری / فەیلەقی کەرکوک ) بەتۆمەتی (کارکردن و خەبات لەپێناو مافی گەلی تورکمان ) لەکەرکوک گیرا، ئەوە ڕاستییە و با هەموولایەک باش بیزانێت .\nهەروەها لەم دەرفەتەدا بەباشی دەزانم بۆ مێژوو ، هەروەها بۆ ئەوکەسانەی کە ئەوراستییە نازانن بەڕاشکاوانە پێیان بڵێم : رۆژی( ١٣ )ی ئایاری ساڵی( ١٩٨٧) شەهید( ئایدن ) لە (فەیلەقی کەرکوک ) بە پەلە داواکرا ، ئەویش یەکسەر رۆیشت تابزانێت چیان دەوێت ، بەڵام هەرنەهاتەوە ، بۆیە ئێمەش پەیوەندیمان بە ( فەیلەقەوە )کرد ، هەتا بزانین لەکوێیەو بۆ نەهاتەوە ) ، لەوەڵامدا گوتیان :\nعەقید (ئایدن ) گیراوەو تەسفیری ( ئیستخباراتی عەسکەری کازمییە لەبەغدا ) کراوە ، لەوکاوتەوە هاوسەرەکەم نەدیتەوە.\nبەڵام من لەوبڕوایەدام ، ئەگەر هاوسەرەکەم لەکاتی بۆردومانکردنی شاری (هەڵەبجە ) لە زیندان نەبوایە ، بەهیچ شێوەیەک بەشداری لەئەنجامدانی ئەم تاوانە نەدەکرد ، چونکە شەهید ( ئایدن) مرۆڤێکی نیشتمانپەروەربوو ، باوەڕی بە ئازادی و دیموکراتی و مافی گەلان و ستەملێکراوان و مەزلومەکان هەبوو.\n*بەرێز ( قەساب باشی ) ، رێگام پێ بدە بۆجەنابت و خوێنەرانی بەرێزیش ، ڕاستیەک ئاشکرا بەکەم کە بەداخەوە هەتا ئێستا نەزانراوەو ،ئەویش ئەوەیە :\nگریمان هاوسەرەکەت عەقیدی فرۆکەوان ( ئایدن مستەفا خەتیب زادە ) لەکاتی (ژەهربارانکردنی هەڵەبجە) لەزیندانیش نەبوایە ، ئەوا بەهیچ شێوەیەک ئەرکی بۆردومانکردنی هەڵەبجەی پێ ڕانەدەسپێردرا ، چونکە هەروەک جەنابت دەزانیت کە هاوسەرەکەت سەربە (فرۆکەوانی سەربازی )بوو ، بەواتایەکی تر ، هاوسەرەکەت (فرۆکەوانی هەلیکۆپتەرلە جۆری ٨ MI / میل می ٨ ) ی رووسی بوو ، بەگوێرەی ئەو زانیارییەی لە (ئینسكلۆپیدیا / مەوسوعەی ، هێزی سەربازی عیراقی / بەشی ١٧ ، لەئامادەکردنی لێژنەی سەربازی سەربە وەزارەتی بەرگری عیراق سالی ١٩٨٦ ) تۆمارکراوە ، هەروەها بەگوێرەی چەند بەڵگەو دیکۆمێنتێکی تر کە ئەم راستییە دەسەلمێنن .\nوەک جەنابت ئاگاداریت ، ئەوفرۆکانەی هەڵەبجەیان بە ژەهر بۆردومان کرد ، فرۆکەی جەنگی (سیخۆ ، CU) ی رووسی سەر بە (هێزی ئاسمانی عیراق ) بوون، چونکە لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو ( هێزی ئاسمانی عیراق / القوة الجوية العراقية ، وە فرۆکەوانی سوپا / طيران الجيش) دوو ( سنف ) ی جیاوازبوون ، بەڵام لەژێر چەتری یەک سەرکردایەتی…..!!\nئەوە ڕاستییە ، دەبێت هەموولایەک بیزانین ، بەتایبەتی ئەوانەی دەڵێن: عەقیدی فرۆکەوان ( ئایدن خەتیب زادە ، لەسەر رەتکردنەوەی بەشداری لە بۆمبابارانکردنی هەڵەبجە گیراوەو لەسێدارە دراوە ، کەئەمەش بەگوێرەی هەموو بەڵگەکانی بەردەستم دوورە لەڕاستی .\nـــ بەڵێ زۆر راستە هاوسەرەکەم سەر بە (فرۆکەوانی سوپا ) (سرب ١٢ ، ك١) بوو ،چونکە ئەو فرۆکەوانی (هەلیکۆپتەر )بوو نەک (فرۆکەی جەنگی) کە سەربە ( هێزی ئاسمانی عیراق) بوو لەو سەردەمەدا ، هەربۆ ئاگاداری جەنابت و خوێنەرانیش، ئەم زانیاریەم بۆ مێژوو لەهەموو چاوپێکەوتنەکانمدا بەڕاشکاوی ئاماژەم پێ کردووە …..\n*بەرێز ( قەساب باشی ) کەی و لە کوێ هاوسەرەکەت گولەباران کرا ؟\nـــ بەداخەوە هاوسەرەکم لە ( ٢٢ /١٢ /١٩٨٨ ) لە زیندانی ئەبوغرێب ( لەسێدارە دار ) …..!!.\n* لەسێدارە درا یان گولەباران کرا ؟ ، چونکە هەروەک ئاشکرایە هاوسەرەکەت ئەفسەری سەربازی بوو ، بۆیە دەبوایە لە ( دادگای سەربازی ، بەگوێرەی یاسای سزای سەربازی مامەڵەی لەگەڵ بكرابایە ) ……؟\nـــ زۆر ڕاستە ، ئێمەش ئەم ڕاستییە دەزانین ، بۆیە من و سەرجەمی خانەوادەکەمان سەرمان سووڕماوە لەم بابەتە ،هەربۆزانیاری جەنابیشت ئێمە لەدوای گرتنی هاوسەرەکەم ، بەداخەوە چاومان پێی نەکەوتەوە ، بۆیە زۆر بابەت بە نهێنی ماوەتەوە . تەرمەکەیشی خوشکی خوالێخۆشبوو( مەیسونە خەتیب زادە ) لە زیندانی (ئەبوغرێب) وەریگرتەوە ، بەڵام لە (شەهادەی وەفاتی) نووسراوە ( لەسێدارە دراوە / شەنقا حتی الموت ) ، خوشکەکەشی ئەوراستییەی بۆمان دوپاتکردەوە …..!!\n*باشە ئەی جەنابت ، کەی و لەسەر چی گیرایت ؟\nـــ من لەدوای گرتنی هاوسەرەکەم بەچەند مانگێک لەلایەن (ئیستیخباراتی عەسکەری کەرکوک ) بە تۆمەتی خەبات لەپێناو مافی گەلی تورکمان گیرام ، هەروەها وەک فشارێکیش بۆ سەر هاوسەرەکەم تا ددان بەوتاوانە دابنێت کە ئاراستەی کرابوو ……!!\n*چەند لەزیندان مایتەوە ؟\nـــ سێ مانگ لەزیندان مامەوە ، دوای ئازاد کرام .\n*سوپاس بۆ ئاشکرا کردن و دەرخستی ڕاستیەکان ،کە بەداخەوە لێرەو لەوێ خەریکە لینگەوقووچ و چەواشە دەکرێت .\nـــ سوپاس بۆ هەوڵی جەنابت کە بەدوای ڕاستی دا دەگەرێت ، هیوادارم پێکەوە ژیان و برایەتی کورد و تورکمان بەردەوام بێت .\n*سازدانی دیمانە ، وەرگێرانی لەعەرەبییەوە (شه مال عادل سليم ) :\nتێبینی / ئەم چاوپێکەوتنە بەڵگەیەکی حاشاهەڵنەگرە بۆ ئەوانەی (بەزانین یان نەزانین ) ، بەبێ بەڵگە لەسەر کەیسی لەسێدارەدانی عەقیدی فرۆکەوان ( ئایدن مستەفا خەتیب زادە ) لێرەولەوێ بەناراستی زانیاری بڵاودەکەنەوە و هۆی لەسێدارەدانی دەگەڕێننەوە بۆ جێبەجێ نەکردنی فەرمانی بۆردومانکردنی شاری هەڵەبجەی خێرلەخۆنەدیو ، دەبێ ئەوەش بڵێم کەلەم زوانە لێکۆڵینەوەیەکی چڕپڕ دەربارەی کەیسی عەمیدی فرۆکەوان ( خەتیب زادە ) بە کۆمەڵێک بەڵگەی حاشاهەڵنەگرەوە بەزمانی عەرەبی بڵاودەکەمەوە بۆ سەرجەم خەڵکی کوردستان و بەتایبەتیش بۆ (هەڵەبجەو خەڵکی هەڵەبجەی) خێرلەخۆنەدیو ، کە لە ١٦ ئاداری ١٩٨٨ بەبڕیاری (سەددام حوسین )ی گۆربەگۆڕ ژەهرباران و کۆمەڵکوژکران .\n٢٢ ئادار ٢٠١٧\nبەرێزان من چەندین ساڵە بەدوای ئاشکرا کردنی ( بەبەڵگەوە ) ئەم بابەتەم ، لایەنە پەیوەندیدارەکانی هەرێمیش ئاگادارن ، لەوانە ، کاک (نیهاد لەتیف قۆجە ) ، قایمقامی هەولێر کە جەنابیشیان بەڵینی دا ، بەدواچون بۆ ئەم بابەتە بکات …. بۆئاگاداری هەموو لایەک نامەکانیشم لەئەرشیف ماوە کە راستی قسەکانم دەسەلمێنێت …..و لێرەش بڵاوی دەکەمەوە بۆئەوانەی باوەر ناکەن ، بۆیەش ئێستا ئەم بابەتەم بڵآو کردەوە چونکە( لێکۆڵینەوەکەم )کۆتایی پێ هات …..!!دەمەوێ ئەوەش بڵێم کە من لەماڵەوە (فێر نەکراوم بەرهەمەمی ماندووبوونی کەس بخۆم) و غەدر لەکەس بکەم ، هەمیشە غەدرم لێ کراوە ، فێرکراوم خۆم ماندووبکەم و هەرشتێک بەئەرکی سەرشانم بزانم ، گوێم لە ترس و ماندووبوون نییە ،گەر هەڵەشم بەرامبەر هەریەکێک کردبێت داوای لێ بوردنم لێ کردووە …… بۆیە هیوادرم گولە بەتاریکییەوە نەنێین ، گەر دەست خۆشیش لە یەکتر نەکەین ، سەرکەوتنی یەکتر کە سەرکەوتنی راستییە ناشیرین نەکەین …. !!\nئاگاپرێس عێراق کوردستان ,\nنامەی ( ۳٦ ) بۆ تۆ\nهەڵبژاردنەکان بۆ پەرلەمانی دانمارک بەسەرکەوتنی چەپەکان کۆتایی هات\nلیرەوە ئافرەتیک تێپەری !\nئازادی بیر وڕا به مه‌رجی نه‌به‌زاندنی سنوری پیرۆزیه‌كان !\nشارەزوور : داهاتی 300 ساڵی ئایندەی هەرێم دابین دەکات\nبەڤیدیۆ: کلتورێکى سەیر لە چین لەشەوى زاوایەتى میوانەكان دەچنە ژوورى بوک و زاوا\nڤیدیۆ…بڵاوبونەوەی گرتەیەکی سێکسی ژنێکی باڵاپۆش لەگەڵ پیاوێك دەبێتە جێگای باس\nخۆشترین چیرۆکی خۆشەویستی\nنامەی ” بیستەم بۆ تۆ\nبەڤیدیۆ : میا خەلیفە پەشیمانە لە فلیمە سێكسیەكانی .\nکەسێک گیان لەدەست دەدات\nلەکۆبونەوەى ئەمرۆى یەکێتى و گۆڕان کۆتایى بەرێکەوتنى نێوانیان هات\nشارەزوور: خوێندكارانی بەشی ناوخۆیی دژی وەرگرتنی 100 هەزارەكە لێیان گردبوونەوە.\nشكاندنی شکۆی ئافرەت لە چاوی میدیاوە\n( بێوەژن )\nبە ڤیدیۆ :ئەو کچە کوردەی گرتە سێکسییەکانی بڵاوبوەوە دەڵێت ئەوە منم بەڵام بیسڕنەوە\nوێنەی سێكسی بێژەرێكی ئیخوانەكان بڵاو بووەوە\nبێگه‌رد تاڵه‌بانی: وەزارەتی دارایی پێی وتین كە پارەی پێویستیان بۆ 49 ملیۆنەكەی خانه‌نشینی لەبەر دەست نییە بەیەك جار بدرێت، رەنگە بكرێتە قیست\nبەووێنە : ئەکتەرێکى فلیمە سێکسیەکان لە میسر فلیمێک تۆمار دەکات\nئه‌و ڕێگایانه‌ی چین که پێویسته بیزانی ده‌رباره‌ی سێکس\nخوێندنەوەیەک بۆ راگەیەندراوەکەی حزبی شیوعی\nقائیمقامی شارەزوور لەو شوێنەی 8 کەس بەرووداوی هاتوچۆ گیانیان لەدەستدا پی دەکەنێت\nپارەکەی پەرلەمانتاران بووە بە ٥٢ ملیۆن دینار ،تەنها یەک پەرلەمانتار وەری نەگردوە\nخوێندنەوەی هەڵە بۆ هەڵوێستەکەی یەکێتی\nپانورامای رووداوەکانی جیهان !\nدووڕۆژ لەتەک مرۆڤە بێ ئومێدەکاندا\nبهاء الدين نوری\nکێ شەڕى هەندرێنى کرد؟ حشع یان پارتى؟\nناچارتان کردین ڕاستی بڵێین بۆ کاک عه‌بدوڵای مه‌لانوری\nغالب محمد : بەڕەقەم وەڵامی وەزیری دارای حکومەتی هەرێمی کوردستان دەداتەوە.\nبلۆکی چەپ زۆرینەی کورسیەکانی دانمارکی بۆ پەرلەمانی ئەوروپا بەدەستهێنا\nبابو ده‌بێته مه‌رجه‌عی بارزان\nسالار مەحمود: گرنگە هەرێم و بەغدا یەک گوتاری هاوبەشیان هەبێ لە پرسەکانی پەیوەست بە وڵاتان\nگـرنـگ : هەڵبژاردنەکان بۆ پەرلەمانی دانمارک بەسەرکەوتنی چەپەکان کۆتایی هات


هەڤاڵنامە: ئه‌میری قازی: به‌رله‌وه که حیزبی دێمۆکرات ببێ به دوو پارچه زۆر له‌خۆبایی و له چوارچیوه به‌ده‌ربوو\nئه‌میری قازی: به‌رله‌وه که حیزبی دێمۆکرات ببێ به دوو پارچه زۆر له‌خۆبایی و له چوارچیوه به‌ده‌ربوو\nئه‌میری قازی ساڵانێکی درێژ له‌ناوڕیزه‌کانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران دابووه، ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی وده‌فته‌ری سیاسی ئه‌و حیزبه بووه، وه‌ک خۆی ده‌ڵێ له‌به‌ر ئۆتۆنۆمی خوازی دیموکرات دوای کۆنگره‌ی شه‌شه‌می لێیان جیابۆته‌وه‌و پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستانی دامه‌زراندووه‌و ئێستاش سکرتێری ئه‌و پارته‌یه. بۆتیشیک خستنه‌سه‌ر پارتی سه‌ربه‌خۆیی و ڕه‌وشی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان و ئێران و پارته‌کانی ڕۆژهه‌ڵات، له‌ڕێگه‌ی ئه‌نته‌رنێته‌وه وه‌ڵامی پرسیاره‌کانی ستانده‌ری دایه‌وه.\nگفتوگۆی: هه‌ڤاڵ نه‌ژاد\nهه‌ڤاڵ: ئێوه ساڵانێکی درێژ له‌گه‌ڵ حیزبی دیموکرات بوون، دواتر پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستانتان دامه‌زراند، هۆکاری جیابوونه‌وه‌تان چی بوو؟ ئایا حیزبی دیموکرات باوه‌ری به‌سه‌ربه‌خۆیی نه‌بوو؟\nئه‌میری قازی : من له هه‌موو ژیانی سیاسی خۆمدا، هه‌ر ده‌ورانی منداڵی و لاویه‌وه، هه‌ستم به ژێرده‌ستی و کۆیله‌تی خه‌ڵکی خۆم کردوه، ئاره‌زو و ئاواتم ئه‌وه بووه که وڵات و خه‌ڵکه‌که‌م رزگار و ئازاد بێ، نیر و چه‌له‌مه‌ی عه‌جه‌می - ئیران - له سه‌ر مل لاکه‌وێ. هه‌ر بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش که‌وتوومه خه‌باتی سیاسی و رزگاری خۆازی کورده‌وه. له‌و کات و زه‌ماندا که من ده‌ستم داوه‌ته تێکۆشان بۆ مه‌به‌سته‌که‌م، له رۆژهه‌ڵاتی کوردستاندا هه‌ر حیزبی دێمۆکراتی کوردستان له گۆرێدا بوو. حیزبی دێمۆکراتی کوردستانیش له‌و کات و زه‌ماندا و تا کۆنگره‌ی شه‌شه‌می خۆی - 1984 - حیزبێکی به‌ره‌یی بووه، واته بیرو باوه‌ری جیاواز له چوارچێوه‌ی ئه‌و حیزبه‌دا جێگای خه‌باتی هه‌بوه، منی سه‌ربه‌خۆخۆازیش لام وا بو و هه‌ر واش بوو که رێگای ده‌ربڕینی بیروباوه‌ری رزگاریخۆازی خۆم له وێدا هه‌بوه، بۆیه تا ئه‌و کاته که ئه‌و هه‌له هه‌بوه، هه‌ر له چوارچێوه‌ی رێکخراوی حیزبی دێمۆکراتی کوردستان دا تێکۆشاوم. له‌و کاتش را که تێگه‌یشتوم که رێگای خه‌بات بۆ ئامانجی سیاسی من، "سه‌ربه‌خۆیی کورد و کوردستان"، به‌رته‌سک و به‌رته‌سکتر بۆته‌وه، وێکرای کۆمه‌ڵه کادر و خه‌ڵکێکی دیکه، له حیزبی دێمۆکراتی کوردستان وه‌لا که‌وتووین، رێکخراوی خاوه‌ن ئامانج و خاوه‌ن بیرورای خۆمان که بریتیه له پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان دامه‌زراندوه. تێکۆشانی کوردایه‌تیمان به ئاشکراو راگه‌یه‌ندراو ده‌ست پێکردوه و له حیزبی دێمۆکراتی کوردستان که حیزبێکی ئۆتۆنۆمی خۆازه، هاتووینه‌ده‌ر.\nهه‌ڤاڵ: پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان ئامانجی سه‌ربه‌خۆیی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانه، یان کوردستانی گه‌وره؟\nئه‌میری قازی: پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان، حیزبێکی سه‌ربه‌خۆخوازی نه‌ته‌وییه، له‌و باوه‌ره‌دا یه که کوردستان یه‌ک وڵاته و کوردیش یه‌ک نه‌ته‌وه‌یه. ئێمه له‌سه‌ر ستراتژێکی کوردستانی و رزگاریخۆازی نه‌ته‌وه‌یی هه‌ڵس و که‌وت ده‌که‌ین. لامان وایه باشترین شێوه‌ی به‌ره‌و ستراتژی نه‌ته‌وه‌یی بۆ ئێمه، هاوکاری وهاوپه‌یمانی و هاوخه‌باتی کوردایه‌تیه ده‌گه‌ڵ حیزب و رێکخراوه کوردستانیه‌کانی دیکه‌ی به‌شه‌کانی کوردستان_ باکوور، باشوور، رۆژهه‌ڵات ورۆژئاوا_ ، به‌و مانایه ئێمه رێکخراوێکی سه‌رتاسه‌رین به‌ڵام به‌مانای دیکه ئێمه رێکخراوێکین که مه‌یدانی تێکۆشانی ته‌شکیلاتی و ئورگانیزاسیۆنی خۆمان به رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ده‌زانین، چونکه ئێمه شاره‌زایی و رابردووی خه‌باتمان له‌و به‌ش و له‌و هه‌رێمه‌ی کوردستان هه‌بووه و هه‌یه، به‌ڵام وا هه‌ڵکه‌وتووه که ئێمه له به‌شه‌کانی دیکه‌یی کوردستانیش وه‌ک ئه‌ندام ئه‌نداممان هه‌بووه و ئێستاش هه‌ر هه‌مانه.\nهه‌ڤاڵ: کارو چالاکیتان هه‌یه له‌ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان؟ ئه‌گه‌ر هه‌تانه له‌ج ڕوویه‌که‌وه‌یه؟\nئه‌میری قازی: به‌ڵێ، له‌رۆژهه‌ڵاتی کوردستان خه‌بات و چالاکیمان هه‌یه، دۆست و هاوکارو هاوبیروباوه‌ری خۆمان هه‌یه، به‌ڵام وه‌ک رێکخراو وێکمان نه‌خستوون، ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌یه که وه‌به‌رده‌ست دوژمن نه‌که‌ون. په‌یوه‌ندی ئێمه ده‌گه‌ڵ هاوکارانی خۆمان له رۆژهه‌ڵات به‌شێوه‌ی فه‌ردی وتاک تاک راگرتووه تا که‌متر وه‌به‌ر گیران و کوشت و بر بین. ئیمه ئه‌و خه‌باته هه‌م له رێگای پێوه‌ندی راسته‌وخۆ و دیدار کردن یان له رێگای ئیمکاناتی دیکه‌ی پێشکه‌وتوی مێدیایی جیهانیه‌وه کارو باری خۆمان راده‌په‌رێنین.\nهه‌ڤاڵ: باوه‌رتان به‌خه‌باتی چه‌کداری هه‌یه؟ پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان هێزی پیشمه‌رگه‌ی هه‌یه؟\nئه‌میری قازی: ئێمه باوه‌رمان به هه‌موو چه‌شنه خه‌باتێک هه‌یه له پێناو رزگاری خه‌ڵک و وڵاتی خۆماندا،\nهه‌م :چه‌کداری- ئه‌گه‌ر بگونجێ و هه‌ل و مه‌جالی بۆ برخسێ و وانه‌بێ بۆ ده‌سرۆکه‌یه‌ک قه‌یسه‌ریه‌ک بسوتێ و\nهه‌م : خه‌باتی سیاسی به ئاشکراو به نه‌هێنی.\nبه‌ڵام پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان بۆ خۆی خه‌باتی چه‌کداری بۆ خۆی دانه‌ناوه و ئێستاشی ده‌گه‌ڵ بێ ده‌ره‌تانی ئه‌و چه‌شنه خه‌باته‌ی بۆ خۆی شک نابا. سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش وه‌ک کوترا پارتی سه‌ربه‌خۆیی باوه‌ری به هه‌مه چه‌شنه خه‌باتێک هه‌یه، که له پێناو رزگاری و سه‌ربه‌خۆیی یه‌کجاری له کات و وه‌ختی خۆیدا بێ. که‌واته پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان جارێ خه‌باتی چه‌کدارانه‌ی بۆ تێکۆشانی خۆی هه‌ڵنه‌گرتووه هه‌ر بۆیه بنکه‌و پێ‌گه‌ی پێشمه‌رگه‌یی و پێشمه‌رگه‌ی به‌مانای چه‌ک هه‌ڵگری نیه.\nهه‌ڤاڵ: پێتان وایه ده‌سه‌ڵاتی باشوری کوردستان ڕێگره له‌به‌رده‌م خه‌باتی چه‌کداری پارته‌کانی پارچه‌کانی تر؟\nئه‌میری قازی: من پێم وانیه. له‌و باوه‌ره دانیم که ده‌سه‌ڵاتی باشووری کوردستان، رێگربێ له به‌رده‌م خه‌باتی چه‌کداری له به‌شه‌کانی دیکه‌ی کوردستاندا. مه‌به‌ستی من ئه‌وه‌یه ئه‌گه‌ر هێزێک له‌به‌ش و هه‌رێمی تێکۆشانی خۆیدا له‌پێناو ئازادی و سه‌ربه‌ستی خه‌ڵکی خۆیدا ده‌ست داته خه‌باتی چه‌کداری، هیچ ده‌لیل و به‌ڵگه‌یه‌ک نیه ده‌سه‌ڵاتی باشوری کوردستان له دژی ئه‌و رێکخراوه راوه‌ستێ و به‌رگری لێ بکات. ره‌نگه له هێندێک کات دا ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم پشتیوانی لێ نه‌کا، به‌ڵام ناکرێ و بۆشی نییه پێشگیره‌وه‌ی لێ بکا به‌و مه‌رجه ئه‌و هێزه چه‌کداره له هه‌رێمی خۆیدا خۆی بحاوێنێته‌وه. وانه‌بێ بنکه‌و پایه‌گه‌ی له باشوور هه‌بێ و له‌وێرا بگه‌رێته‌وه ناوچه‌ی تێکۆشانی و پاش ته‌قه‌و شه‌رێک جارێکی دیکه بگه‌رێته‌وه باشوور. ئه‌و کێشانه زه‌ریفکاری و ورده‌کاری خۆی ده‌وێ هه‌م بۆ ده‌سه‌ڵاتی باشووری کوردستان و هه‌م بۆ هێز و حیزبه کوردی و کوردستانیه‌کان که هاوکات بیری لێ بکه‌نه‌وه و هاوسوویی و هاولایه‌نیه‌ک له نێوانیاندا هه‌بێ. به‌لای منه‌وه کارێکی ئه‌وتۆ و سازانێکی ئه‌وتۆ زیاتر ئه‌رکی ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێمی کوردستانه که به‌داخه‌وه تا ئێستا ئه‌وه‌ندی من بزانم ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم له‌و روه‌وه وه‌ک گه‌لێک گیروگرفتی دیکه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ناوچه‌یی، که‌مته‌رخه‌مه. سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش نابێ له‌بیربچێته‌وه که پارێزگاری له ده‌سه‌ڵاتی ئێستای باشووری کوردستان و به‌رژه‌وه‌ندیه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان له وێ ئه‌رکی هه‌موو لایه‌ن و حیزب و کۆر و کۆمه‌ڵه‌کانی کورد و کوردستانیه.\nهه‌ڤاڵ: په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ پارته کوردستانیه‌کان به‌گشتی و پارته‌کانی رۆژهه‌ڵات به‌تایبه‌تی چۆنه؟\nئه‌میری قازی: ئێمه ده‌گه‌ڵ هێزو کۆره‌کوردستانیه سه‌ربه‌خۆخوازه‌کان پێوه‌ندیمان زۆر باشه و هاوکاریمان پێکه‌وه هه‌یه. ده‌گه‌ڵ به‌ره‌ی ئۆتونومی خۆازیش له‌سه‌ریک و له روانگه‌ی خۆمانه‌وه پێوه‌ندی دۆستانه‌مان هه‌یه، مه‌گه‌ر تاک وتروک که ویشک و عه‌بووسن، به‌ره‌و دۆستایه‌تی نایه‌ن. مه‌به‌ست ئه‌و چه‌شنه رێکخراوه‌ن که " خۆ سێنترومن " و لایان وایه جیهان له شه‌رافه‌تی ئه‌وان و له شانازی به‌وان را، داندراوه.\nهه‌ڤاڵ: وه‌ک پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان ڕوانینتان بۆ دووله‌ت بوونی حیزبی دیموکرات و کۆمه‌ڵه چۆنه؟\nئه‌میری قازی: ئه‌گه‌ر راستیت بوێ، له‌ت بوونی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانم پێ "فاجعه" و کاره‌سات نییه، چونکه به‌رله‌وه که حیزبی دێمۆکرات ببێ به دوو پارچه زۆر له‌خۆبایی و له چوارچیوه به‌ده‌ر بوو، به‌ڵام له‌و رۆژه‌وه که له‌ت بوون له‌وێدا رووی دا، لایه‌نێک که باوه‌ری به خۆداهاتنه‌وه هه‌یه و تا راده‌یه‌کی زۆر باس له دێمۆکراسی ناوخۆییو ئاشتبوونه‌وه ده‌کا ده‌گه‌ڵ کۆر و کۆمه‌ڵ و که‌س و کۆمه‌ڵگای خۆی وه‌ک جاران له "بورجی به‌ڵه‌که‌وه" ناروانێته ده‌وروو به‌ر، خۆی له خۆیدا وه‌ک ده‌ڵێن، به قازانجی خۆی و له به‌رژه‌وه‌ندی کۆمه‌ڵگای رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له تێکۆشان دایه. حیزبی دێمۆکراتی کوردستان، ئه‌گه‌ر بێ و به‌ته‌واوی هه‌نگاو بنێ و به‌و به‌خۆداچونه‌وانه‌ی که رای گه‌یاندوه، بێگومان پشتیوانی هه‌راوی خه‌ڵکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانی له پشت ده‌بێ، له‌و حاڵه‌ته دا خۆی له ویشکه‌رۆیی ده‌دزێته‌وه، ئه‌وه‌ش وه‌ک کوترا به قازانج بۆ خه‌ڵک ده‌گه‌رێته‌وه.\nبه‌ڵام به‌رای خۆم له‌ت بوونی کۆمه‌ڵه‌ی شۆرشگێر، هه‌نگاوێکی به‌زه‌ره‌ر بوو، هه‌م بۆ خودی رێکخراوی کۆمه‌ڵه به‌گشتی و هه‌م بۆ کۆمه‌ڵگه‌ی کورده‌واری له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، چونکه هه‌رچی دێنم و ده‌به‌م، ده‌لیل و به‌ڵگه‌یه‌کی سیاسی و عه‌قیده‌تی بۆ ئه‌و به‌ش بوونه‌ی کۆمه‌ڵه نابینم.\nهه‌ڤاڵ: زۆربه‌ی پارته‌کانی رۆژهه‌ڵات ئاماده‌نین په‌ژاک وه‌ک پارتێکی سه‌ربه‌خۆ بناسن و وه‌ک باڵێکی په‌که‌که ده‌یناسێنن، رای ئێوه له‌و باره‌وه چۆنه؟\nئه‌میری قازی: به‌باوه‌ری من ئه‌وه‌ی وه‌ک ئێوه ده‌ڵێن که "پارته‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان پژاک وه‌ک باڵێکی پێ‌کاکا چاولێده‌که‌ن و به‌سه‌ربه‌خۆی ناناسن" وانیه که ببێته هۆیه‌ک بۆ ئه‌وه که لایه‌ن و حیزبێک پژاک به ره‌سمی بناسێ یا نه. چونکه دیارده‌ی ئه‌وتۆ هه‌ر ئێستا له رۆژهه‌ڵاتی کوردستاندا هه‌یه و تێکۆشانی سیاسی خۆی ده‌کات و هه‌موو لایه‌نه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانیش پێوه‌ندیان ده‌گه‌ڵی هه‌یه و باس له‌سه‌ربه‌خۆیی و ناسه‌ربه‌خۆیی رێکخراوه‌که‌ش ناکه‌ن، ئه‌و نموونه‌یه نموونه‌ی کۆمه‌ڵه‌ی سه‌ربه حیزبی کومۆنیستی ئێرانه، که وه‌ک شاخه‌ی حیزبی کومۆنیستی ئێران له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، تێکۆشانی هه‌یه و هیچ لایه‌نێکی رۆژهه‌ڵاتیش قرخه‌مه‌ره‌سی بۆ پێوه‌ندی ده‌گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه نییه. به‌رای من پژاک تا ئێستا ده‌گه‌ڵ ته‌رح کردن و هێنانه‌گۆری خۆی وه‌ک رێکخراوێکی خاوه‌ن به‌رنامه‌ی سیاسی و خاوه‌ن ویست و داوای خۆی بۆ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان که‌م کار بووه و خۆی نه‌هێناوه‌ته گۆرێ و وه‌ره‌قه‌ی به‌رده‌ستی خۆی له ئه‌رز نه‌داوه که بڵێ من ئه‌وه‌م و ئاوا له‌ئاست سه‌ربه‌رزی و سه‌ربه‌ستی نه‌ته‌وه‌که‌م له‌و به‌شه‌ی کوردستان، تێده‌کۆشم. ئه‌وه‌نده‌ی ده‌شڵێ هه‌ر بۆ شه‌ڕوکێشه‌ی ئه‌و لاو و ئه‌م لا ده‌یڵێ. ده‌نا هاوکاری و هاوپه‌یوه‌ندی ده‌گه‌ڵ پێ کا کا به‌رای من ئاسته‌نگێکی ئه‌وتۆ نییه و ناشبێ. پژاک پێویستی به هاوکاری و دۆستایه‌تی هێزه‌کانی سیاسی کورده‌واری به‌تایبه‌تی له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان داهه‌یه، چونکه هه‌موومان ده‌زانین که تێکۆشان دژ به رژیمی دواکه‌وتوو و کورد کوژی کۆماری ئیسلامی ئێران هه‌روه‌ها ته‌نانه‌ت دابین کردنی لانی که‌می ده‌سکه‌وت بۆ خه‌ڵکه‌که‌مان له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له گره‌وی هاوکاری و پێکه‌وه‌بوونی گشت هێز و رێکخراوه سیاسیه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان دایه، ده‌نا کێشه‌یه‌ک نییه که هه‌ر ته‌نیا حیزبێک یان رێکخراوێک بتوانێ عیلاجی بکا. پژاکیش چ باڵێک بێ له پێ کا کا ، چ سه‌ربه‌خۆ بێ پێویسته ئه‌و راستیه بزانێ و قه‌بووڵی بکا.\nهه‌ڤاڵ: خویندنه‌وه‌تان بۆ ڕه‌وشی ئێستای ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و ئێران چۆنه؟\nخوێندنه‌وه‌ی من له حاڵی حازر و له ئێستادا له سه‌ر ئێران، باسێکه دوور و درێژ و ره‌نگه له حه‌وسه‌له‌ی ئه‌و کورته پرسیارو وڵامانه دا نه‌بێ، ئه‌وه‌نده‌یه خه‌ڵک و وڵاتی ئێمه له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ده‌گه‌ڵ رژیم و ده‌سه‌ڵاتێکی دواکه‌وتوو، یه‌کجار زۆر وه‌حشی و خوێنخۆر و دژ به کورد رووبه‌روو بۆته‌وه. ئه‌و رژیمه هیچ چه‌شنه مافێکی مرووایه‌تی و هیچ چه‌شنه ریوو شوێنێکی سه‌پاو له کۆمه‌ڵگه‌ی مرووایه‌تی جیهانی ئه‌ورۆ دا به هێند ناگرێ و ئیعتنای پێ ناکا. رژیمێکه به‌داخه‌وه پڕ چه‌ک و به‌توانا و ململانه کردنی ته‌نیا به ته‌قه‌و به تفه‌نگ زه‌حمه‌ته و کاریگه‌ر نابێ. هه‌مومان ده‌زانین ره‌وشی ئه‌ورۆکه‌ی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌و په‌ری ناله‌باری و بێ ده‌ره‌تانی دایه که له هه‌موو لاوه گه‌مارۆ دراوه و له ژێرباری کۆیله‌تی، زوڵم و زۆری داگیرکه‌ر، هه‌ل و مه‌رجی ناله‌باری ئابووری وبێکاری، قه‌یرانی ئالوده‌گی به تریاک و هێروین و ..... ده‌تلێته‌وه. پیاو له کوێرا ده‌ست پێبکا و له کام لا را بیخوێنێته‌وه?\nهه‌ڤاڵ: زۆرجار باس له‌به‌ره‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی هه‌رچوار پارچه ده‌کرێ، وه‌ک پارتی سه‌ربه‌خۆیی بیرو راتان له‌وباره‌یه‌وه چۆنه؟ هیچ هه‌وڵیکتان بۆئه‌و مه‌به‌سته داوه ؟\nئه‌میری قازی: به‌ره‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی بۆ هه‌موو پارچه‌و به‌شه‌کانی کوردستان، جارێ هه‌ر وه‌ک ئاره‌زویه‌کی نه‌ته‌وایه‌تی ماوه‌ته‌وه. له‌و باره‌وه کۆمه‌ڵگای کورده‌واری وه‌جاغ کوێره، هه‌ر هه‌وڵ و ته‌قه‌لایه‌ک له‌و باره‌وه جارێ هه‌ر بێ به‌رهه‌م ماوه‌ته‌وه، نه‌زۆکه. به‌داخه‌وه کورده‌واری جارێ رۆڵه‌ی وای لێ هه‌ڵنه‌که‌وتووه که تاقه‌تی هه‌ڵگرتنی ئه‌و ئه‌رکه نه‌ته‌وه‌ییه‌ی هه‌بێ هه‌وڵی ئێمه مانانیش له‌و رووه‌وه جارێ به‌رهه‌مێکی نه‌بووه، به‌ڵام هیواو هومێدی ئه‌و رۆژه‌مان هه‌ر ماوه و وه‌ک ده‌ڵێن "چاوم له پسانی به‌ند و داوه".\nهه‌ڤاڵ- پارتی ئێوه له‌ڕووی ڕاگه‌یاندنه‌وه لاواز ده‌بینرێ ، هۆی چیه؟ به‌ته‌مانین ئێوه‌ش که‌ناڵێکی ئاسمانی دابنێن ؟\nئه‌میری قازی: وه‌ک ئێوه‌ش ده‌ڵێن، پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان، له رووی راگه‌یاندنه‌وه لاوازه راسته و وایه. ئێمه‌ش هه‌ست به لاوازی خۆ له‌و باره‌وه ده‌که‌ین و هه‌ر له هه‌وڵی چاره‌سه‌ری داین. هۆی هه‌ره سه‌ره‌کی له رووی لاوازی راگه‌یاندنی ئێمه‌وه، سه‌ر له هه‌رێمی بێ پاره‌یی و که‌م و کۆرێک ده‌دا که داوێنگیرمان بوه. ماڵی بێ ده‌ره‌تانی خرابێ که جارێ بۆمان چار نه‌کراوه به‌ڵام هه‌ر له هه‌وڵ داین ئه‌و که‌م و کۆریه وه‌لاخه‌ین یا که‌متری بکه‌ینه‌وه، جا که وا بوو جارێ و له‌و هه‌ل و مه‌رجه‌ی ئێستادا باس و بیر کردنه‌وه له کاناڵی ئاسمانی سرنجی ئێمه‌ی راکێش نه‌کردوه.\nهه‌ڤاڵ- خوێندنه‌وه‌تان بۆ ره‌وشی ئێستای باشووری کوردستان چۆنه؟\nئه‌میری قازی: به باوه‌ری من ره‌وشی ئێستای باشووری کوردستان، به‌ره‌و هه‌ل و مه‌رجی دژوار ده‌روا. ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندی له به‌غدا خۆی گرتووه و سه‌قامگیر بووه، هێزی نیزامی خۆی رێک و وێک خستووه، پاره‌و پووڵێکی زۆریشی هه‌یه، سه‌ر به ریژیمی ئێرانه، ده‌گه‌ڵ تورکیه و سوریه‌ش رێککه‌وتوه، ده‌گه‌ڵ ئه‌مریکاش گه‌مه‌ی "دز و ساحیب ماڵ" یان دوپات کردوته‌وه و رێککه‌وتوون، له لای ئێمه‌شه‌وه به‌داخه‌وه که‌س حوکمی که‌س ناخوێنیته‌وه، کورد کوته‌نی چ ڕێ روونیه‌ک به‌دی ناکرێ. ده‌سه‌ڵاتی کورد له باشور ئه‌وه‌ی لێی ده‌رده‌که‌وێ به‌ته‌واوی ده‌ستی به‌رداوه‌ته‌وه و چاوه‌روانی حه‌وادیس و به‌سه‌رهاته. جا له وه‌زعێکی ئه‌وتۆ دا، مه‌علووم و دیاره که هه‌لومه‌رجی ئێمه‌ی کورد له باشوور ده‌بێ رووی له کوێ بێ؟\nهه‌ڤاڵ: په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ پارتی و یه‌کێتی چۆنه؟\nئه‌میری قازی: پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان پیوه‌ندی راسته‌و خۆی سیاسی ده‌گه‌ڵ پارتی و یه‌کێتی نییه. هه‌رچه‌ند له روانگه‌ی خۆمانه‌وه پیوه‌ندی و هاوکاری و هاوراوێژی ده‌گه‌ڵ هه‌موو هێز و رێکخراوه سیاسیه‌کانی کوردستان به زه‌روری ده‌زانین.\nهه‌ڤاڵ: هه‌ندێ جار ره‌خنه له‌ده‌سه‌ڵاتدارانی باشور ده‌گرن له‌باره‌ی فیدراڵیه‌وه، پێتان وایه ده‌سه‌ڵاتی باشور هه‌لی سه‌ربه‌خۆیی له‌ده‌ست داوه؟\nئه‌میری قازی: به باوه‌ری من وا نییه، هه‌ل و مه‌رجی سه‌ربه‌خۆیی، بۆ خه‌ڵکێکی خاوه‌ن بیرو هه‌ستی رزگاریخۆاز و بۆ هه‌مو ئه‌و حیزب و رێکخراوانه‌ی که له‌و روه‌وه نوینه‌رایه‌تی ده‌که‌ن، هه‌رگیز هه‌ل له ده‌ست بچێ. ره‌نگه وا هه‌ڵکه‌وێ که هه‌لی سه‌ربه‌خۆیی بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌کی ژێرده‌ست له‌کات و زه‌مانیکدا موناسیبتر و له‌بارتر بێ، ده‌نا وا نییه که له کیس بچێ. له مێژه بیستراوه‌و کوتراوه که ئه‌گه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک بیه‌وێ ئازادو سه‌ربه‌خۆ بژی، هه‌موو هه‌ڵ و مه‌جالێک به‌رده‌ست ده‌کات.\nهه‌ڤاڵ: هه‌رشتێ که‌ئێمه ئاماژه‌مان پێ نه‌دابێ و به‌ڕیزتان بتانه‌وێ ئاماژه‌ی پێ بده‌ن؟\nئه‌میری قازی: نه‌خێر، سپاستان ده‌که‌م و داواکارم سه‌رکه‌وتووبن له پێناو خزمه‌تی رزگاری و کوردایه‌تی دا.\n_ساڵی 1938 له‌گوندی حاجیاوای ناوچه‌ی مهاباد له‌بنه‌ماڵه‌ی قازیه‌کان له‌دایک بووه.\n_کۆلیژی یاسای له‌زانکۆی تاران به‌شی زمانه‌کانی خۆرهه‌ڵاتی له‌زانکۆی ستۆکهۆڵم خوێندووه\n_ساڵی 1964 چۆته ناو شۆرشی ئه‌یلول له‌باشوری کوردستان\n_ ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی و مه‌کته‌بی سیاسی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بووه\n_ ساڵی 1990 پارتی سه‌ربه‌خۆیی کوردستانی دامه‌زراندووه‌و ئێستا سکرتێری ئه‌و پارته‌یه\nتێبینی؛ ئه‌م دیداره له‌ژماره 29-30 گۆڤاری ستانده‌ر بڵاوبۆته‌وه\nنێردراوە لە لایەن Heval Nezhad at 4:52 AM


مێژوویەکی فەلسەفەی ڕۆژاوا\nپێڕستی دەزگاکانی بۆشایی\nجیۆڤانی دۆمینیکۆ کاسینی\nدەزگای بۆشاییی ئیتاڵیا\nدەزگای بۆشاییی ئیسرائیل\nدەزگای بۆشاییی ئیمارات\nدەزگای بۆشاییی بولگاریا\nدەزگای بۆشاییی بۆلیڤاریا\nدەزگای بۆشاییی پاکستان\nدەزگای بۆشاییی چین\nدەزگای بۆشاییی ژاپۆن\nدەزگای بۆشاییی نەرویج\nدەستەی بۆشاییی نیشتیمانیی سوێدی\nدیاردەی پەرشبوونەوەی کۆمپتن\nڕوانگەی مولارد ڕادیۆیی\nیەمەن وڵاتێکی عەرەبییە لە کیشوەری ئاسیا ھەروەھا یەکێکە لە وڵاتەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین. پایتەختەکەی سەنعایە، ڕووبەرەکەی ٥٢٧٬٩٦٨ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە ھاوسنوورە لە باکوور و باکووری ڕۆژھەڵات و باکوری خۆراوا عەرەبستانی سەعوودیە، لە باشوور وڵاتی سۆمالیایە ...\nزاراوەی جیۆپۆلەتیک بۆ یەکەمین جار لەسەر زاری مێژوونووس و ڕامکاری بەریتانی ڕۆدۆلف کیلین١٩٢٢-١٨٦٤ز لە ساڵی١٩١٦زدا ھاتە کایە، پاشان بنەماکانی ئەم زانستە لە لایەن ژەنەڕاڵی ئەڵمانی کارل ھاوسھۆڤەر ەوە، داڕێژرا و پەرەی پێدرا. جەنگ جیۆپۆلەتیکی دروست کرد، ...\nچڕیی دانیشتووان ، یەکەیەکە بەکاردێت بۆ پێوانی تێکڕای بوونی دانیشتووان لە ناوچەیەکدا، لە دەوڵەتەکاندا چڕی دانیشتووان ڕێژەی چڕی دانیشتوان دەگەیەنێت بە بەراورد بە ڕووبەری دەوڵەتەکە، هەروەها ئەم زاراوەیە بەکاردێت بۆ هەر شارێک یان ناوچەیەکە کە خەڵکی ت ...\nداوسن شارۆچکەیەکە لە ھەرێمی یووکان لە کەنەدا، ژمارەی دانیشتوانی ١٬٣١٩ کەسە بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠، ڕووبەرەکەی ٣٢٬٤٥کم چوارگۆشەیە.\nھەرێمی دورگەکانی شازادە ئێدوارد لە کەنەدا، دورگەیەکە بەرامبەر کەناراوەکانی ھەرێمی نیو برانزویک لە زەریای ئەتلەسی، سەرەتا لەژێردەستی فەرەنسیەکان بوو بەڵام دواتر لە ١٧٥٨ کەوتە دەست ئینگلیزەکان لە ساڵی ١٨٧٣ بوو بە ئەندام لە یەکێتی کەنەدا، ڕووبەری دو ...\nزەوی ناوی ئەو هەسارەیەیە کە ئێمەی لە سەرە. زەوی لە خولگەیەکی بڕگە ناتەواو بە دەوری خۆر دەخولێتەوە و سێیەمین هەسارەی نزیک بە خۆرە. زەوی پێکھاتووە لە سلیکۆن و ئۆکسژین و چەند مادەیەکی کانزایی تر و زۆربەی ڕووەکەی بە ئاو داپۆشراوە کە شوێنی ژیانی حەوت ...\nبیابانی ڕوبع ئەلخالی گەورەترین بیابانی لمی جیھانە، بەشێکە لە بیابانی عەرەبی، کە چوارەم گەورەترین بیابانی جیھانە سێ یەکی باشووری ڕۆژھەڵاتی نیمچە دوورگەی عەرەبی داگیردەکات، ڕوبع ئەلخالی لە ئێستادا لە نێوان چوار وڵاتدا دابەش بووە: سعودییە، یەمەن، عو ...\nساسکاچوان ھەرێمێکی کەنەدیە ناوەکەی لەناوی ڕووباری ساسکاچوانەوە وەرگیراوە، کە بە واتای ڕووباری ھێمن دێت ئەم ناوەش ھیندیەسورەکان لێیان ناوە. لەسەرەتادا شا چارلی دووەم ھەرێمەکەی داوەتە جێنشین رۆبێرت لە ساڵی ، دوای ئەوەی ھاوبەشگای ھێدسن بەی دامەزراوە ...\nکۆردۆبا شارێکی ئەرژەنتینییە کە دەکەوێتە سەر ڕووباری پریمیرۆ، بە دووری ٧٠٠ کیلۆمەتر لە باکووری بۆینس ئایریسی پایتەخت ھەڵکەوتووە. شاری کۆردۆبا مەڵبەندی پارێزگای کۆردۆباشە، بەپێی سەرژمێری ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ١٬٣٠٠٬٠٠٠ کەسە کە بە دووەم گەورەترین ش ...\nکەنارەک شارێکی ئێرانییە لەپارێزگای سێستان و بەلۆچستان ھەڵکەوتووە. بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦ ژمارەی دانیشتوانی ٢٨٬٦٨٥ کەس بووە لەنێوان٦٬٠٤٤ خێزان. کەوتۆتە کەناراوەکانی خۆڕئاوای کەنداوی چواربەھار، بەندەری چواربەھار کەوتۆتە بەری خۆڕھەڵاتی کە دەڕوانێت ...\n45°00′N 65°45′W کەنداوی فەندی کەوتۆتە کەناراوەکانی خۆڕھەڵاتی کیشوەری ئەمەریکای باکوور کە دەڕوانێتە زەریای ئەتلەسی، کەوتۆتە نێوان ھەرێمەکانی نۆڤاسکۆشیا و نیو برانزویک لە کەنەدا ھەروەھا لەبەری باشووری کەنداوەکە ھەرێمی مینی ئەمریکی ھەڵکەوتووە. ھەندێ ...\nھەرێمی کوبێک گەورەترین ھەرێمی کەنەدایە لە ڕووی ڕووبەرەوە ئەمەش دوای ھەرێمی نونەڤۆت، پایتەختەکەی شاڕی کیوبیکە و مۆنتریال گرنگترین شارەکانیێتی. دەکەوێتە خۆڕھەڵاتی کەنەدا لەنێوان ھەرێمی ئەنتاریۆ و ھەرێمەکانی سەر زەریای ئەتلەسی لەبەشی باشوری ھاوسنورە ...\nھەرێمی مانیتۆبا لە کەنەدا، سەرەتا ناوچەیەک بوو لەژێڕ ڕکێفی ھاوبەشگای ھێدسن بەی وەک بەشێک لە ڕووباری سوور ھەربۆیە بە ھەرێمی ڕووباری سوور بانگ دەکرا، پاشان بوو بە ئەندام لە یەکێتی کەنەدا لە وڕووبەرەکەی کم چوارگۆشەیە، ژمارەی دانیشتوانەکەی ١٬٠١٧٬٣٢٣ک ...\nھەرێمی دەڤەرەکانی باکوری خۆڕئاوا لە کەنەدا. ئەم ھەرێمە پێشتر شوێنی بەرھەمەکانی ھاوبەشگای ھێدسن بەی بوو لەگەڵ ھاوبەشگای مۆنتریال لەسەدەی حەڤدەھەمدا، بەڵام لە ١٨٨٠بوو بە ئەندام لە یەکێتی کەنەدا کە دواتر سەرجەم زەویەکانی جەمسەری باکوریش خرانە سەر ئە ...\nھەرێمی نۆڤاسکۆشیا یەکێکە لە ھەرێمەکانی کەنەدا، دەکەوێتە خۆڕھەڵاتی ئەمەریکای باکور، لەسەدەی حەڤدەھەم فەڕەنسیەکان دۆزیویانەتەوە، بەڵام ئینگلیزەکان لە رێککەوتنامەی ئەوترێخت وەریانگرت ڕووبەری ھەرێمەکە ٥٥٬٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و ژمارەی دانیشتوانەکە ...\nنەخشە پێناسەی جۆراوجۆری ھەیە ، بە پێی کات گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە ، بەم شێوەیە نەخشە: بریتیە لە نواندنی دیاردە جوگرافیەکانی ناوجەیەک یاخود بەشێکی گۆی زەوی ، لە ڕێگەی ھێمای تایبەتەوە لەسەر پارچەیەکی ڕوو تەخت ، ئاماژەش بەو گۆڕانکاریانە دەکات لە بە ...\nنیو فەنلاند و لابرادۆر پارێزگایەکی کەنەدیە دەڕوانێتە سەر زەریای ئەتڵەسی لەبەشی باکووری ئەمەریکای باکوردا، ئەم ھەرێمەی خۆڕھەڵاتی کەنەدا پێکدێت لە دوو بەش:دوورگەی نیوفنلاند و بەشی درێژبووەوەی خاکی کەنەدا کە پێی دەڵێن لابرادۆر لە باکوری خۆرئاوای دور ...\nوایت ھۆرس (یووکان)\nوایت ھۆرس پایتەختی ھەرێمی یووکانە لە کەنەدا، ژمارەی دانیشتوانەکەی ٢٣٬٢٧٦ کەسە بەپێی سەرژمێری ٢٠١١، گەورەترین شاری ھەرێمی یووکانە.\nھەرێمی نیو برانزویک بە ئینگلیزی: New Brunswick ھەرێمێکە لە کەنەدا، پایتەختەکەی شاری فریدرێکتنە وە شاری سانت جۆن چڕترین ناوچەی دانیشتوانی ھەرێمەکەیە، تاکە ھەرێمی کەنەدایە کە ھەردوو زمانی ئینگلیزی و فەڕەنسی تێیدا فەرمیە بەپێی دەستور. بۆ یەکەم جار س ...\nھەیوانی ئاوی دەستەواژەیەکی جوگرافی و ڕامیاریە بۆئەوپارچە زەویە بەکاردێت کە وڵاتێک لەوڵاتەکەی دراوسێی خۆی وەری دەگرێت بەشێوەی ھەمیشەیی یاخود کاتی لەڕێگای ڕێککوتنێکی دپلۆماسی لەشێوەی ھەڵکۆڵینی خاکەکە تا دەگاتە دەریابەتایبەت ئەوھەرێم ووڵاتانەی ناکەو ...\nھێڵی قڕژاڵ یەکێکە لە خوڵگە و ھێڵە پانەکانی زەوی لەبەشی باکووری نیوەگۆی زەوی ھەڵکەوتووە. دەکەوێتە باکووری ھێڵی کەمەرەیی بە پلەکانی ٢٢ ٢٦ ٢٣، دواھەمیین ناوچەی زەویە کە تیشکی خۆڕ بەشێوەی ستوونی پێی دەگات. ئەو وڵاتانەی کەوتوونەتە سەر ھێڵی قڕژاڵ بریتی ...\n23°26′16″S 0°0′0″W ھێڵی کارژۆڵە یەکێکە لە پێنج خوڵگە پانەکانی گۆی زەوی، ھێڵێکی گریمانەیی زانستییە بۆ دیاریکردنی شوێنەکان و کەش و ھەوا سوودی لێ دەبینرێت. ھێڵی کارژۆڵە کەوتۆتە سەر ٢٢ ٢٦ ٢٣ پلەی ھێڵی پانی باشووری گۆی زەوی باشووری ھێڵی کەمەرەیی، دواھ ...\nھێڵی کەمەرەیی بریتییە لە خوڵگە و ھێڵێکی خەیاڵی گریمانەیی کە ھەردوو نیوەگۆی ھەسارەکان دەکات بە دوو لەتەوە بەیەکسانی. ھێڵی کەمەرەیی ھەسارەی زەوی زەمین دابەش دەکات بۆ دوو بەش: نیوەگۆی باکووری زەوی و نیوەگۆی باشووری زەوی. بەدیاریکراوی لە ڕوانگەی جوگر ...\nھەرێمی یۆکان ی کەنەدی، ھەرێمێکی فیدرالیە و بەیەکێک لە ھەرێمەکانی باکوری خۆڕئاوای کەنەدا ھەژماڕ دەکرێت، لە ١٨٩٨ بوە ئەندام لە یەکێتی کەنەدا ،ئەلەسکا کەوتۆتە خۆڕئاوای و ھەرێمی بریتش کۆلۆمبیا کەوتۆتە باشوری، ڕووبەرەکەی ٤٨٢٬٤٣٣ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە، ...\nبەرات یان ناوەڕاستی شەعبان بریتییە لە شەوی ١٤ی شەعبان بۆ بەرەبەیانی ڕۆژی ١٥ی شەعبان و گرنگییەکی تایبەتی ھەیە لای بەشێک لە موسڵمان. لە کوردستانیش ئەم یادەدەکرێتەوە و منداڵان لەم شەوەدا دەگەڕێن بەنێو ماڵەکان بۆ کۆکردنەوەی شیرینی و نوقڵ. لە شەوی بەر ...\nپەندی پێشینان ھەر یەکەیان وانەیەکی جوان بەدەستەوە دەدەن، کە سەیری دەکەین بە ھەموو لایەنێکی ژیان شۆر بوونەوە و لە ھەموو بارێکدا پەندگێڕەوە مەبەستی وشیارکردنەوەو فێرکردنی بەرامبەرکەیەتی بۆ ئەوەی بەرامبەرەکەی جارێکی تر ھەمان ھەڵەی پێشوو دووبارە نەکا ...\nباری نا ئاسایی ڕاگەیاندنێکی حکوومەتە کە لەوانەیە بەشێک لە ئەرکەکانێ دەسەڵاتەکانی تەشریعی، جێبەجێکاری و دادوەری ھەڵپەسێرێ و شارومەندان ناچار بکات کردەوە و ئاکاری خۆیان بگۆرن. ھەروەھا باری نا ئاسایی دەتوانێ ماف و ئازادییەکانی شارومەندان سنوردار بکا ...\nبه‌ڕێوه‌به‌ری قه‌یران ، کۆمه‌ڵێک ته‌گبیر و بڕیاری پێشوه‌خته بۆ ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌ی قه‌یران، به مه‌به‌ستی هێواش کردنه‌وه‌ی ڕه‌وتی قه‌یران، کۆنتڕۆڵی قه‌یران و که‌م کردنه‌وه و هه‌ڵگرتنی قه‌یران. یه‌کێک له بیرۆکه به‌ناوبانگه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌ری ...\nشارومەندێتی جۆرێک ئەندامێتی کۆمەڵەیەکی رامیاری یە کە مافانی بەشداری رامیاری لە ناوەڕۆکی خۆی دا ھەیھ. کەسێک کە ئەم جۆرە ئەندامێتییە ببێ، دەبێ بە شارومەند. ئەم ئەندامێتییە،شارومەندێتی، زۆر نزیکی واتەی نەتەوەییتی یە. شارومەندێتی وەکوو ھەبوونی مافانی ...\nلە بەکارهێنانی ئەوڕۆی وشەکە دا. وەزارەت یەکێکە لە بەشە پێکهێنەرەکانی حکومەت. ولاتەکان لە جیهاندا ، کارەکانیان بە چەند لق دابەش کردوون و بۆ هەر لقێک لە کارەکان ، بەرپرسێکیان تایبەتیان داناوە کە پێی دەڵێن وەزیر، هەر وەزیرێک دەبیتە بەرپرسی بەڕێوە بر ...\nلە بیولۆژی دا ئۆرگانیزم بریتیە لە سیستەمێکی زیندوو. ھەموو ئۆرگانیزمەکان لانی کەم بە شێوەیەک دەتوانن وڵامی ھاندەر بدەنەوە، تۆرم بخەنەوە، گەشە بکەن، و ھۆمۆستاسیسی خۆیان بپارێزن. دەروازەی ژینناسی\nمێژووی جوان پۆشی\nجوان پۆشی: دەستەواژەیەکی فەرەنسی یە بەرامبەر چۆنیەتی و جۆریەتی پۆشین بەکاردێت لە جل وبەرگ و پێڵاو و کڵاو و پۆشنە جوانکاریەکانی تر،ڕێگاکانی جوان پۆشی و ڕێک پۆشی مرۆڤ لەخۆدەگرێت کە بە ڕێچکەکانی خۆی دادەپۆشێت وە پاشان وەک نەریتێک بۆتە باو. جوان پۆشی ...\nبزاڤی سیاسی یا بزووتنەوەی سیاسی یا جووڵانەوەی سیاسی گرووپێکی کۆمەڵایەتییە لە بەرفرەھییەکی ناوچەیی، نەتەوەیی، یان ناونەتەوەییدا کە بۆ دەستخستنی ئامانجێکی سیاسی پێکەوە ھاوکاری دەکەن. بۆ بەرچاوخستن و بەرباسخستنی ئامانجە بنەڕەتییەکانی بزاڤی سیاسی، ئە ...\nنازم عومەردەباغ لە ١٩٤٧ لەشارۆچکەی کۆیەی سەربەپارێزگای ھەولێر لەباشوری کوردستان لەدایک بوە، لە‌راپەرینە مەزنەکەی بەھاری ١٩٩١ لەپارێزگای دھۆک رۆڵێکی بەرچاوی ھەبوو،لەدواێ راپەرینیش بوو بە نوێنەری یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە دھۆک ،دوای ئەمە چەندین ...\nدۆکترینی جۆرج واشینگتن لەبارەی ھاوپەیمانییەتە ناجێگیرەکان\nدۆکترینی جۆرج واشینگتن لەبارەی ھاوپەیمانییەتە ناجێگیرەکان ، ھەندێکجار بە ھۆشیاری لەبارەی ھاوپەیمانییەتە نێودەوڵەتییەکان یش ناو دەبردرێت، بریتی بوو لە ڕێبەرێکی واقعگەرایی بۆ سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان و چۆنییەتی مامەڵەکردنی وڵاتەکە لەگە ...\nدەستوور سیستەمێکە و زۆر جار بەڵگەیەکی نوسراوە کە ئەو یاسا و پرەنسیپە بنەرەتیانە دەسەپێنێ کە ڕیکخراوێک بەڕێوە دەبەن. لە حاڵەتی دەوڵەتانیش ئەم دەستەواژەیە ئاماژە بۆ دەستووری نیشتیمانی دەکات، کە پرەنسیپە سیاسییە بنەڕەتییەکانی وڵات دەستنیشان دەکات و، ...\nکۆمەڵە وتاری فێدڕالیست\nکۆمەڵە وتاری فێدڕالیست کۆی ٨٥ وتارە کە بۆ هاندانی خەڵکی ویلایەتی نیویۆرک بۆ پاڵپشتی کردن لە واژۆی یاسای بنەڕەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە نێوان ساڵی ١٧٨٧ هەتا ١٧٨٨ نووسراون.\nئاپەیرۆن وشەیەکی یۆنانییە بە مانای بێسنوور، بێکۆتایی، بێبڕانەوە. لە دوو پار پێک ھاتووە: ἀ- ئا- واتە بێ و، πεῖραρ پەیرار واتە کۆتایی، سنوور، کەوشەن، ھاوڕیشەی وشەی پیراموون -ی فارسی بە مانای دەوراندەورە. ئاپەیرۆن لە گەردوونناسیی ئاناکسیماندرۆسدا تێ ...\nزاراوەی ئاوەزمەندی یان ئەقڵانییەت جیاوازانە لە بوارە جیاجیاکاندا بەکار دەبردرێ. لە فەلسەفەدا، ئاوەزمەندی بریتییە لە ڕاھێنانی ئەقڵ: ڕێگایەکی سەرەکی بۆ شیکردنەوەی زانیاریی بەدەستھاتوو لە ڕوانینگەلی ڕێکخراوانە لەپاڵیەکنراو. لە ئابوور، کۆمەڵناسی، دەر ...\nلە فەلسەفەدا، ئایدیا دوو مانای تا ڕادەیەک لێکجیاوازی ھەیە: لە سەدەکانی حەڤدەیەم و ھەژدەیەم بەم لاوە، ئایدیا بەو وێنەیە ئەوترێ کە کاتێ مرۆڤ بیر بکاتەوە لە زەینیدا درووست ئەبێ. بەڵام، لە فەلسەفەی ئەفلاتووندا، "ئایدیاکان" یان "فۆرمەکان" زەینی نین، ب ...\nبە شێوەیەکی زۆر گشتی، پاساو یا پاسا ڕوونکردنەوەیەکە کە نیشان دەدات کردەوە یا ھەڵوێستێک چەندە لەگەڵ ستاندارد و پرەنسیپدا تەبایە. پاساودان یا پاسادان واتە ڕوونکردنەوە و بەڵگەھێناوە لەسەر دروستی و ڕەوا بوونی کارێک، یا کۆشش بۆ بەڕێوجێ نیشاندانی ئەو ک ...\nجوانی تایەبەتمەندی کەسایەتییەک، ئاژەڵێک، شوێنیک، شتێک یان باوڕێکە کە ئەزموونێک لە خۆشی یان ڕازی بوون ئەبەخشێتە مرۆڤ. جوانی وەک بەشیک لە جوانیناسی، کۆمەڵناسی و دەروونناسی کۆمەڵایەتیدا ھەژمار دەکرێت.\nڕاستی یان ھەقیقەت یان دروستی زیاتر بە مانای وێکھاتنەوە لەگەڵ فاکت یان واقیعە، یان وەفاداری بە پرەنسیپ یان ستانداردێک. پرسی دروستی یەکێکە لە پرسە سەرەکییەکانی فەلسەفە و، ھزرڤانان و قوتابخانە فیکرییە جۆربەجۆرەکان بە چەشنی جیاواز وەڵامیان داوەتەوە. ...\nفەلسەفەی پێشسوقراتی فەلسەفەی یۆنانی کۆنە بەر لە سوقرات، وە ھەروەھا قوتابخانەگەلی ھاوسەردەمی سوقرات کە لە ژێر کاریگەریی ئەودا نەبوون. لە ئەورووپای کۆندا فەیلەسووفەکانی پێش سوقراتیان بە فەیلەسووفی فیزیکی یان سروشتی ناو دەبرد. پرس و کۆڵینەوەکانیان س ...\nلێھاتوویی و بەدیھاتوویی\nلە فەلسەفەدا، لێھاتوویی و بەدیھاتوویی یان قووە و فیعل جووتێ بنەواشەی لە نزیکەوە لێکگرێدراون کە ئەرەستوو بۆ شیکردنەوەی بابەتگەلێک وەکوو جووڵە، ھۆدارێتی، ڕەوشت و، کارئەندامناسی لە بەرھەمەکانیدا بە کاری ھێناون. لێھاتوویی یا قووە، لەم تانوپۆیە، ئەگەڕ ...


15/8/2018 - 19:46\nحكوومه‌تی هه‌رێم مانگانه برێك پاره بۆ به‌ڵێنده‌ران خه‌رج ده‌كات\nگوته‌بێژی یه‌كێتیی وه‌به‌رهێنه‌رانی كوردستان گوتی، كابینه‌ی هه‌شته‌می حكوومه‌تی هه‌رێم باشترین كابینه بووه له مێژووی كوردستاندا، كه توانی كوردستان له ناو ئه‌و هه‌موو قه‌یران و شه‌ڕه ڕزگار بكات و ئێستا هه‌رێم به‌ره‌ده‌وام به‌ره‌و گه‌شه‌سه‌ندن هه‌نگاو ده‌نێت و بڕیاره دوای جه‌ژنیش پاره بۆ به‌ڵێنده‌ران خه‌رج بكرێت.\nحكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له ساڵی 2014وه تووشی چه‌ندین قه‌یران بووه، له‌وانه قه‌یرانی دارایی و شه‌ڕی داعش و شه‌ڕی حه‌شدی شه‌عبی و گه‌مارۆی حكوومه‌تی عێراق و وڵاتان، به‌ڵام به هه‌وڵی سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێم توانرا ئه‌و قه‌یرانانه هه‌مووی تێپه‌رێندرێت.\nپه‌یوه‌ست به‌م پرسه، گوته‌بێژی یه‌كێتیی وه‌به‌رهێنه‌رانی كوردستان، مه‌لا یاسین مه‌حموود، به ماڵپه‌ڕی فه‌رمیی پارتی ڕاگه‌یاند" دوای گۆڕانكاری له پاشه‌كه‌وتی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران و چاكسازییه‌كانی حكوومه‌ت دۆخی ئابووریی هه‌رێم گۆڕانكاری به‌سه‌ردا هاتووه، بۆیه ئێستا حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئاوڕێكی جیددی له وه‌به‌رهێنه‌ران و پرۆژه‌كانی وه‌به‌رهێنان ده‌داته‌وه، بۆیه سیاسه‌تی حكوومه‌تی هه‌رێم ئه‌وه‌یه جووڵه بخاته‌وه بازاڕه‌كان، حكوومه‌تی هه‌رێم ئێستا پاره بۆ به‌ڵێنده‌ران ته‌رخان ده‌كات به هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ پارێزگاكان بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و پڕۆژانه‌ی به هۆی قه‌یرانی داراییەوە وه‌ستێندرابوون جارێكی دیكه ده‌ست پێ بكەنەوه، ئه‌مه‌ش هه‌نگاوێكی زۆر باشه و پێشوازی لێ ده‌كه‌ین."\nدەر‌باره‌ی بڕی ئەو پاره‌یەی بڕیاره بۆ به‌ڵێنده‌ران خه‌رج بكرێت، مه‌لا یاسین گوتی: "بڕیاره حكوومه‌تی هه‌رێم مانگانه برێك پاره بۆ به‌ڵێنده‌ران خه‌رج بكات و ئه‌گه‌ر دۆخه‌كه باشتر بێت پاره‌ی زیاتریان بۆ خه‌رج ده‌كرێت، كه مانگانه زیاتر له 30 ملیۆن دۆلار ده‌بێت، به‌ڵام نامانه‌وێت بڕه‌كه به شێوه‌یه‌كی دیاریكراو ده‌ستنیشان بكه‌ین."\nمه‌لا یاسین ئاماژەیشی دا: "به پێی ئه‌و به‌رنامه‌یەی دانراوه، پڕۆژه‌كانی بودجه‌ی په‌ره‌پێدانی پارێزگاكان و بودجه‌ی گه‌شه‌پێدان و بودجه‌ی وه‌به‌رهێنان دوای جه‌ژن ده‌ست به خه‌رجكردنی پاره‌كەیان ده‌كرێت، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات جووڵه‌یه‌كی باش بكه‌وێته بازاڕەوە."\nگوته‌بێژی یه‌كێتیی وه‌به‌رهێنه‌رانی كوردستان ڕایشیگه‌یاند: "ده‌مانه‌وێت به دوژمنانی گه‌لی كورد بڵێین كه قه‌یرانی دارایی به‌هیممه‌تی حكوومه‌تی هه‌رێم به‌ره‌و كۆتایی ده‌ڕوات و به ڕای من له چه‌ند ڕۆژی داهاتوودا سیسته‌می پاشه‌كه‌وتی مووچه كۆتایی پێ دێت و جارێكی دیكه دۆخی ئابووری بۆ پێش قه‌یرانی دارایی ده‌گه‌ڕێته‌وه و دۆخی خه‌ڵك زۆر باش ده‌بێته‌وه."\nمه‌لا یاسین گوتیشی: "كابینه‌ی هه‌شته‌می حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌ره‌و كۆتایی ده‌ڕوات و ئه‌گه‌ر تا 100 ساڵی دیكه حوكمڕانی بكه‌ین ناتوانین حكوومه‌تێكی ئه‌وها ئه‌ركقورس ببینین، چونكه ڕووبه‌ڕووی چه‌ندین كێشه بووه‌وە، له‌وانه شه‌ڕی داعش و قه‌یرانی دارایی و كێشه‌ی ناوخۆیی و كێشه له‌گه‌ڵ جیهان، بۆیه كابینه‌ی هه‌شته‌م بووه باشترین كابینه له مێژووی كوردستاندا کە توانی كوردستان له داڕمان ڕزگار بكات، ئه‌مه‌ش به‌هیممه‌تی سه‌رۆكی حكوومه‌ت و جێگره‌كه‌ی بووه، كه توانییان كوردستان له شكست له چوارچێوه‌ی عێراقدا ڕزگار بكەن و ئێستاش ڕۆژ به ڕۆژ کوردستان له‌گه‌شه‌سه‌ندندایه."


دوازەی ڕەزبەر، ساڵیادی کۆچی دوایی کامەران عالی بەدرخان - کردستان فردا | کردستان فردا\nآرشیو : آخرین اخبار, فرهنگ و هنر, کوردنامه\nگروه : آخرین اخبار / فرهنگ و هنر / کوردنامه\n04 اکتبر 2019 - 18:12\nئەمڕۆ دوازەی ڕەزبەر، هاوکاتە لەگەڵ ساڵیادی کۆچی دوایی کامەران عالی بەدرخان، نووسەر، ڕۆژنامەوان، مافناس و چالاکی سیاسی کورد. کامەران بەدرخان خوێندنی ئاکادێمیکی لە وڵاتی ئەڵمان تا ئاستی دوکتۆرا درێژە پێ داوە و جیا لە مامۆستایەتیی زانکۆ لە فەڕەنسا، گەلێک هەوڵی بەردەوامی داوە لە بواری ڕۆژنامەوانیی کوردیدا و هەروەها کار لە سەر گەیاندنی دەنگی کورد و مافەکانی.\nدکتور کامەران بەدرخان کوڕی ئەمین عالی بەدر خان لە گەورە پیاوانی ئەدەبی کوردی و لە دامەزرێنەرانی ڕۆژنامەوانی کوردییە.\nکامەران عالی بەدر خان لەگەڵ براکەی “جەلادەت عالی بەدر خان”، ڕۆڵێکی کاریگەریان لە نەشر و دەرهێنانی گۆڤارەکانی “هاوار” و “ڕووناهی” لە نێوان ساڵەکانی ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ لە دەمێشق هەبوو.\nئەو لە بەیروتی پایتەختی لوبنان گۆڤارەکانی “ڕۆژانۆ” و “ستێر” ی بە دوو زمانی کوردی و فەڕانسەیی دەرهێنا. ساڵانێک لە “قووتابخانەی ڕۆژهەڵات” سەر بە زانکۆی سۆربۆنی فەڕانسە، زمان و ئەدەبییاتی کوردی گووتەوە، کە لە کۆتاییدا بە هۆی هەوڵەکانی، لە دانشگای سۆربۆن ڕشتەی زمان و ئەدەبی کوردی گونجێندرا.\nکامەران بەدرخان تا دەسپێکردنی شەڕی یەکەمی جیهانی لە ئاڵمان دەژیا و دوکتۆڕای یاسای لەو وڵاتە وەرگرت، پاشان لەگەڵ براکەی ماوەیەک لە سوریا و بەیڕووت ژیا و لە تەمەنی ۸۳ ساڵەییدا کۆچی دوایی کرد.\nبەشێک له کتێب و نووسراوەکانی کامەران عالی بەدرخان\nــ یاسای زمانی کوردی، چاپی دەمێشق، ۱۹۵۶\nــ ئەلف و بێی کوردی، دەمێشق، ۱۹۳۸\nــ دەستووری زمانی کوردی (بە زمانی فەڕانسەوی)، ۱۹۳۸\nــ فێرکردنی زمانی دایک، دەمێشق ۱۹۶۸\nــ فێرکردنی زمانی کوردی بە تورکی، ۱۹۷۶\nــ وەرگێڕانی چوارینەکانی عومری خەییام بە کوردی، دەمێشق، ۱۹۳۲\nــ فەرهەنگی کوردی بە فەڕانسەوی و فەرانسەیی بە کوردی، ۱۹۳۲\nــ مەتەڵی کوردی و وەرگێڕانی بە زمانی فەرانسە بە هاوکاری لەگەڵ لوسی پۆل مارگڕیت، پاریس، ۱۹۳۲\nــ وەرگێڕانی شێعرە ناودارەکانی شاعرانی کورد بە زمانی ئاڵمانی،۱۹۳۵\nــ کۆکراوەیەک سەبارەت بە دینی ئیسلام و حدیسەکانی پێغەمبەر بە کوردی، دەمێشق ۱۹۳۸\nــ تەفسیری قورئانی پیرۆز بە زمانی کوردی\nــ شێعری غەنایی کوردی و وەرگێڕانی بە زمانی فەڕانسە، پاریس ۱۹۷۹\nکامەران عالی بەدرخان


ئه‌و سێ منداڵه‌ی دایكیان به‌جێیهێشتننه‌نكیان به‌چه‌ند مه‌رجێك ئاماده‌یه بیانگرێته خۆی\nكه‌ركوك، ئایاری 2020، سه‌ردانی چالاكوانان و رێكخراوه‌كان بۆ لای ئه‌و سێ منداڵه‌ی دایكیان له شه‌قامێكدا به‌جێیهێشتن فۆتۆ: كه‌ركوك ناو\nدۆسیه‌ی ئه‌و سێ منداڵه‌ی دایكیان له شه‌قامێكی كه‌ركوك به‌جێیهێشتن، بۆته جێی ناڕه‌زایی رێكخراوه مرۆییه‌كان، به‌وپێیه‌ی هێشتا بێلانه‌ن و نه‌نكیشیان به چه‌ند مه‌رجێك ئاماده‌یه په‌روه‌ركردنیان له ئه‌ستۆ بگرێت.\nئەو سێ منداڵە كچە تەمەنیان سێ ساڵ، پێنج ساڵ و شەش ساڵە، شەوی پێنجشەممە 22ی ئایار لە نزیك دادگای كەركوك و لە شەقامێكدا بەتەنیا دۆزرانەوە، له‌وكاته‌وه لای ئەنجومەنی گەڕەكی خاسەن و دادگا دۆسیه‌كه‌ی یه‌كلایینه‌كردۆته‌وه.\nچیمه‌ن ئه‌حمه‌د، چالاكوانی مافه‌كانی مرۆڤ و پارێزه‌ر به (كه‌ركوك ناو)ی وت "په‌یامی ئێمه بۆ حكومه‌ته تا شوێنێكی گونجاو هه‌بێت بۆ په‌روه‌رده‌كردنی منداڵانی هاوشێوه، چونكه ئه‌مه دوایین كه‌یس نابێت".\nناوبراو له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك چالاكوان و رێكخراوی مرۆییدا به بۆنه‌ی جه‌ژنه‌وه سه‌ردانی سێ منداڵه‌كه‌یان كرد له ماڵی ئه‌نجومه‌نی گه‌ڕه‌كی خاسه.\nنه‌نكیان داوای خانوی كرێ و بڕه پاره‌یه‌كی مانگانه ده‌كات تا به‌خێویان بكات\nیاوەر ئەڵا وێردى، ئەنجومەنى گەڕەکى خاسە بە (كەركوك ناو)ی وت "نەنكی منداڵەكان داوایكردوە بەخێوكردنیان لە ئەستۆ بگرێت، بەڵام بە مەرجێك خانویەكی بۆ بگرن بە كرێ و مانگانە بڕە پارەیەكی پێبدرێت".\nنه‌نكی منداڵه‌كان به‌وته‌ی وێردی هیچ داهاتێكی نییه، پێشتر مامۆستا بووه و به هۆی تۆمه‌تباركردنی كوڕه‌كه‌یه‌وه به تیرۆر، له ده‌وامه‌كه‌ی ده‌ركراوه.\nبەپێی لێكۆڵینەوەی دەزگا ئەمنییەكان لەو كەیسە، دەركەوتووە ئەو خێزانە پێنج ساڵ لەمەوبەر چونەتە توركیا و كچە بچوكەكەیان هەرلەوێ لەدایكبووە، بەڵام حكومەتی توركیا باوكیانی رادەستی عیراق كردۆتەوە كە بەماددەی 4ی داواكراوبوو.\nلەگەڵ رادەستكردنەوەی باوكیان، دادگای عیراق چوار ساڵ لەمەوبەر بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەردەكات.\n"خێرخوازێك شوقه‌یه‌كی به نه‌نكی منداڵه‌كان داوه و بڕیاریداوه مانگانه 300 هه‌زار دیناری پێبدات، به‌ڵام ئه‌و رازی نییه و ده‌یه‌وێت له نزیكی ماڵه‌كه‌ی كچه‌كه‌ی له گه‌ڕه‌كی دۆمیز خانوی به كرێ بۆ بگیرێت" یاوەر ئەڵا وێردى وای وت.\nدادگا هێشتا دۆسیه‌كه‌ی یه‌كلانه‌كردۆته‌وه، داوای به‌ڵگه‌ی زیاتر له نه‌نكی منداڵه‌كان كراوه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا نزیكه‌ی 300 كه‌س داواكاری به‌خێوكردنی منداڵه‌كانی پێشكه‌ش به دادگا كردووه.\nكەركوك/ 22ی ئایاری 2020/ سێ منداڵ دوای ئەوەی لە شەقامێكی شارەكە بەجێدەهێڵدرێن بەبڕیاری دادوەر لە ماڵی ئەنجومەنى گەڕەکى خاسە دەهێڵدرێنەوە فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nنەنكی منداڵەكان، كەلەگەڵ ئەوە نەبوو ناوی خۆیی و منداڵەكان بڵاوبێتەوە پێشتر به (كەركوك ناو)ی وت "هاتوم بۆئەوەی بتوانم منداڵەكان لەگەڵ خۆمدا ببەمەوە تكریت".\nئەو خێزانە خەڵكی قەزای دۆرەن لە پارێزگای سەڵاحەدین. دوای رادەستكردنەوەی باوكیان بە عیراق، ئەوانیش دەگەڕێنەوە و لە كەركوك نیشتەجێ دەبن.\nنیزاڵ نازم، بەرێوەبەری ریكخراوی چاوی منداڵ بۆ داكۆكیكردن لە مافەكانیان به (كه‌ركوك ناو)ی وت "سەدان چیرۆكی هاوشێوە هه‌یه به‌ڵام ناگاته سۆشیال میدیا و میدیا، منداڵی زۆر هه‌یه له كه‌مپه‌كان ناتوانن بچنه ده‌ره‌وه چونكه روبه‌ڕوی توانج ده‌بنه‌وه، ته‌نانه‌ت ئێمه‌ش روبه‌ڕوی ره‌خنه ده‌بینه‌وه كاتێك هاوكاری ئه‌و منداڵانه بكه‌ین و ده‌ڵێن ئه‌وانه نه‌وه‌ی داعشن".\nئه‌و داوای له حكومه‌ت كرد چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشه‌یه بكات، چونكه منداڵ تاوانی نییه و ده‌بێت چاره‌نوسیان یه‌كلابكرێته‌وه، تا "بیروباوه‌ڕی باوكیان هه‌ڵنه‌گرن و جارێكیتر تێكه‌ڵی كۆمه‌ڵگه بكرێنه‌وه".\nبەپێی پەڕاوەكانی پۆلیسی قۆرییە، دایكی منداڵەكان تەمەنی 23 ساڵە و نازانرێت بۆ كوێ رۆیشتووە. بەڵام بە منداڵەكانی وتووە كە دەگەڕێتەوە بۆ توركیا.\nپارێزەر ئاهەنگ ئەنوەر به (كه‌ركوك ناو)ی وت "ئه‌مه كەیسی منداڵی بێ سەرپەرشته و پێویسته له دادگای نەوجەوانان بڕیاری لەسەر بدرێت..، ئه‌گه‌ر كەسی نزیكی ئەو منداڵانه بەخێوكردنیان نه‌گرێتەئەستۆ ئه‌و دادگا ده‌ینێرێته خانەی بێسەرپەرشتان تا كه‌سێك داوای مافی بەخێوكردنیان ده‌كات".\nله ئه‌مساڵدا چه‌ندین دۆسیه‌ی تری به‌جێهێشتنی و فڕێدانی منداڵ له كه‌ركوك تۆماركراون كه هێشتا به‌شێكیان دۆسیه‌كیان یه‌كلایینه‌كراونه‌ته‌وه.


ANF | ئەنجوومەنی ژنانی فەدا: بڕیاری کشانەوە لە رێککەوتنی ئیستەنبول قبوڵ ناکەین\nئەنجوومەنی ژنانی فەدا: بڕیاری کشانەوە لە رێککەوتنی ئیستەنبول قبوڵ ناکەین\nئەنجوومەنی ژنانی فیدراسیۆنی دیموکراتیکی عەلەوییەکانی ئەوروپا (فەدا – FEDA) رایگەیاند، بڕیاری کشانەوەى دەوڵەتی تورک لە رێککەوتننامەى ئیستەنبول لەلایەن رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورک، قبوڵ ناکەن.\nچوارشه‌ممه, 24 Mar 2021, 13:24\nئەنجوومەنی ژنانی فیدراسیۆنی دیموکراتیکی عەلەوییەکانی ئەوروپا (فەدا – FEDA) هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنی ئیستەنبول و کشانەوى تورکیا لەو رێککەوتنە ئیدانە کرد.\nلە راگەیاندراوی فەدادا هاتووە، "رێککەوتنی ئیستەنبول هێڵی سوری ئێمەیە" و داوایکردووە بە خێرایی "هاوپەیمانیی ئاکەپە – مەهەپە، ئەرگەنەکۆن، مافیا چەتەکان" کە رێککەوتننامەى ئیستەنبولیان هەڵوەشاندوەتەوە، زوو بە زوو لەو بڕیارەیان دوور بکەونەوە و دەبێت رێککەوتنی ئیستەنبول دیسانەوە بخرێتەوە کار.\nفەدا باسی ئەوەشیکردووە، لەو رۆژەوە کە تورکیا لەو رێککەوتنە کشاوەتەوە، ٦ ژن لە تورکیا کوژراون، ژنان بە بەرخودانێکی شکۆمەدانە ئەو رێککەوتنەی ئیستەنبولیان بەدەستهێنا و هەناسەى لە بەر دەدەن، بۆیە هەرگیز دەستبەرداری ئەو رێککەوتنە نابن.\nفەدا ئەوەشی وتووە، "رێککەوتنی ئیستەنبول هێڵی سووری ئێمەیە، هیچ کەسێک ناتوانێت لێمان زەوت بکات".


ئەتەكێتی پێشوازیكردن لە گەشتیاران لە فڕۆكەخانە و خاڵە سنوورییەكان دا | دەزگاى زارى کرمانجى\nئەمە ستراكچەر یان ناونیشانی كتێب و بەرھەمێكی نوێمە و لە (2021/6/1) رەزامەندی وەزارەتی ناوخۆ وەرگیراوە كە كاری لەسەر بكەم، بەڵام پێویستیم بە ھاوكاری دلسۆزان و خەمخۆران ھەیە، كە دوای خوێندنەوەی بابەتەكە باشتر بۆتان ڕوون دەبێتەوە.\n★ (تۆنی مۆریسن) دەڵێت: "یٔەگەر مەیلت بۆ كتێبێك ھەیە و دەتەوێت بیخوێنییەوە، بەڵام تاكوو یٔێستا نەنووسراوە، یٔەوا پێویستە تۆ یٔەو كتێبە بنووسی".\n★ (مسعود محەمەد) دەیگوت: “ھەر كەسێك مرد، یٔەوا مرد؛ بەڵام نووسەر، ھەر كاتێك وازی لە نووسین ھێنا، یٔەوا مرد”.\nكەواتە نووسین گەڕانە بە دوای یٔاوی ژیان، هەروەها ھێمای زیندووبوونەوەی رۆحە لەو شوێنەی ژیان دەكەوێتە بەر مەترسیی كاڵبوونەوە و لەناوچوون، یاخود گەشەكردنی جوانییە لەو چركەساتانەی یٔومێدێك ھەیە بۆ بەردەوامبوون.\nماوەیەكە بەھۆی جێگۆڕكێ و گۆڕینی شوێن و جۆری كاركردنم لە نووسین دوور كەوتوومەتەوە و دەمێكە نەمتوانیووە ھەندێ بابەت و پرسی گرنگ لە چوارچێوەی پڕۆژەی نووسین و توێژینەوە بخەمەڕوو، بەڵام مانای یٔەوە نییە یٔەندێشە كۆمەڵایەتی و یٔیدارییەكان لە بەرنامەی كاركردنم دا نەبووبن، یاخود جێگەی تێڕامان و ھەڵوەستە لەسەركردن نەبووبن.\nلەم سۆنگەیەوە «إن شا‌والله» پڕۆژەیەكی ترم لەبەر دەستە و كاری تێدا دەكەم و پاش تەواوبوونی لە ڕوویی ناوەڕۆك و ڕێزمانییەوە بە تەواوی پۆخت، جوان و یٔامادەم كرد لە دوو تووێی كتێبێكدا بەناونیشانی "یٔەتەكێتی پێشوازیكردن لە گەشتیاران لە فڕۆكەخانە و خاڵە سنوورییەكان دا" چاپ و بڵاوی دەكەمەوە، كە دەبێتە پەرتووكی شەشەمم لە ماوەی كاركردنم لەكایەی یٔیداری و مەسلەكیدا لە ساڵانی ڕابردوودا و پێشتریش پێنج پەرتووكم نووسیوە و بڵاومكردۆتەوە بە ناونیشانی:\n١- ژینگەی ترافیك.\n٢- رۆشنبیری دەروونی و یٔەتەكێتی پۆلیسی ھاتووچۆ.\n٣- خێزانی تەندروست، كۆمەڵگەیەكی تەندروست.\n٤- یٔافرەت و كێشە ھەنووكەییەكانی خێزان.\n٥- یٔاسایشی كۆمەڵایەتی (تاك، خێزان، كۆمەڵگە).\nبۆیە بریارمداوە كەوا دەست بە یٔامادەكردن و نووسینی پەرتووكی شەشەمم بكەم و ھەروەھا بكەمە توێژینەوەی پلەبەرزبوونەوەی عقیدیشم، مەبەستی سەرەكیش لە نووسین و كاركردن لەسەر یٔەم پڕۆژەیە یٔەوەیە كەوا فەرمانبەرانی خاڵە سنوورییەكان (ھێلی زەمینی و یٔاسمانی) بەشێوەیەكی سەردەمیانە و بەپێی ستانداردە جیھانییەكان و ڕوویەكی جوانی شارستانی، وڵاتی خۆمان كە كوردستانە، وەك دڵ و بوكی رۆژھەڵاتی ناوەڕاست و رۆژھەڵاتی ناوەراستیش دڵی جیھانە، پیشانی میوانان و گەشتیاران و جیھانی دەرەوە بدەین؛\nھەروەك كارڵ پۆپەر، فەیلەسووفی یٔەڵمانی لە كتێبی (كۆمەڵگەی كراوە و دوژمنەكانی) نووسیویەتی:\n(پۆلیس و یٔاسایشی سەر سنووری هەر وڵاتێك پێناسەی سیستەمە سیاسییەكەی دەكات. یٔەگەر یٔەو پۆلیسە باش بوو، هەركەس بچێتە وڵاتەكەوە بیر لە باشەكەی دەكاتەوە، یٔەگەریش خراپ و توندوتیژ بوو یٔەوە نەفرەت بۆ سیستەمە سیاسییەكەی دەنێرن).\nیٔێستا لە زۆربەی وڵاتانی پێشكەوتوو و مۆدێرن پێشبركێ یٔەوە دەكرێت كە كام فڕۆكەخانە یان دەروازەی سنووری بە شێوەی دیجیتاڵی لە كەمترین ماوە كاروباری گەشتیاران رایی دەكات.. یٔەڵمانیا لە رێزبەندی یەكەمینە و لە كەمتر لە دەقەیەك پاسپۆرت و كارەكانی گەشتیاران لە فڕۆكەخانە و خاڵە سنوورییەكاندا جێبەجێ دەكات.\nلەلایەكی تر زۆربەی یٔابووریناسان لەو باوەرەدان كە لە دوایی نەوت، سێكتەری گەشتووگۆزار بە پلەی دووەم دێت، وەك سەرچاوەی سەرەكی داھاتی گشتی وڵات بەھۆی گەشتكردنی گەشتیاران بۆ یٔەو وڵاتانەی كە زۆرترین شوێنی گەشتیاریان ھەیە. ھەر بۆیە، دەمانەوێت پێشوازیكردن لە گەشتیاران و بیانییەكان لە خاڵە سنوورییەكان بە شێوازی مۆدێرن و یٔەتەكێتی سەردەمیانە بكەینە یەكەم ھەنگاوی وێناكردنێكی شایستە و سەرنجڕاكێشی خەڵك و كەلتووری مرۆڤدۆستیی گەلی كورد، بەجۆرێك خەڵكی بیانی لە یەكەم دیمەنی گەشتكردنی، ھەست بكات پەروەردە و شوناسی نەتەوە و كەلتوورێكی جوان و پێشكەوتوو مۆدێرن لە پشت مامەڵە و بەخێرھاتنی میوانان و گەلانی ترەوەیە.\nدوای یٔەوە پێویستە بەگوێرەی یاسا و ڕێسا بەركارەكان، كاری پەیوەست بە یٔاسایش و یٔارامیی وڵاتەكەمان لەسەر حسابی گەشتیاران نەبێت و ھیچ كات كەسانی بیانی ھەست نەكەن جگە لە یٔارامیی یٔامانجێكی ترمان ھەیە لە گرتنەبەری ھەندێك ڕێكاری جیاواز، بەحوكمی یٔەوەی چوار دەوری وڵاتەكەمان بە یٔاگری دوژمن دەورە دراوە.\nبەڵام وەك (ھەژار موكریانی) فەرموویەتی: ھێشتا وەكوو چێشتی مجێورە! لەو كاتەی كە ناوی خوا و نییەتم لێھێناوە تاكوو یٔێستا هەندێك سەردێڕ و ناونیشان و ناوەرۆكم یٔامادە كردووە، و راوێژم لە گەڵ چەندین مامۆستای زانكۆ كە شارەزان لەم بوارەدا كردووە.\nبۆیە داواكارم لە ھەموو ھاورێیان و دۆستان و مامۆستایانی زانكۆ و یٔەكادیمیست و كەسانی شارەزایی یٔەم بوارە، كە ھاوكار و یارمەتیدەرم بن بۆ ناردنی ھەر بابەتێك، یان پەرتووك، سەرچاوە، توێژینەوە، یان ھەر نووسینێك لە سۆشیال میدیا، تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و یٔینتەرنێت و ھەر سەرچاوەیەكی تر، كە بتوانم سوودی لێ ببینم، یٔەگەر تەنیا بە وشەیەكیش بێت كە هاوكاریم بكات.\nتایتڵی سەرەكی بابەتەكان:\n١- چەمكی یٔەتەكێت چییە و بۆچی بایەخ بە یٔەتەكێتی پێشوازی و پرۆتۆكۆل بدرێت؟\n٢- فەرھەنگی میوانداری لە كوردەواری ڕەسەندا.\n٣- دەم بە خەندە و ڕوخساری جوانی كارمەندان لە خاڵە سنوورییەكان ھێمای بەخێرھاتنە.\n٤- ھێزی مرۆیی پاسپۆرت لە ڕوویی دیجیتاڵییەوە لە دەروازە سنووری و فڕۆكەخانەكان دا.\n٥- چۆنیەتی خوێندنەوەی زمانی جەستە و ڕوخساری گەشتیار و بیانییەكان.\n٦- رێزگرتن و یٔاسانكاری تایبەتمەند بۆ ھاووڵاتیانی ھەرێمی كوردستان، لەكاتی گەشت كردن و گەرانەوە.\n٧- پاراستنی یٔاسایشی نەتەوەیی و چاوكراوەیی لە دەروازە سنوورییەكان (ھێلی زەمینی و یٔاسمانی).\n٨- یاسای پاسپۆرت و جۆرەكانی پاسپۆرت و مێژووەكەی لە جیھاندا.\n٩- یاسای مانەوەی بیانییەكان، ژمارە (٧٦)ی ساڵی ٢٠١٧ و ھەندێك لە ماددەكانی.\n١٠- پڕۆفیشناڵی یٔەفسەر و كارمەندانی پاسپۆرت لە خاڵە سنوورییەكان و خۆشەویستی بۆ پیشەكەیان.\n١١- مافی گەشتیاران و چۆنیەتی ھەڵسوكەوتكردن و یٔاسانكاری بۆ گەشتیار و بیانییەكان.\n١٢- باری دەروونی گەشتیاران، ھەڵچوون، تورەبوون، شلەژان و نایٔارامی و چۆنیەتی مامەڵەكردن لە گەڵیاندا.\n١٣- سایكۆلۆژیا و یٔەتەكێتی فەرمانبەرانی خاڵە سنووری و فڕۆكەخانەكان لەكاتی پێشوازیكردنی بیانییەكان.\n١٤- خوێندنەوەیەكی سایكۆلۆژیی بۆ كەرتی گەشتووگۆزار و ھۆشیاری تاك لەسەری.\n١٥- زەروورەتی فێربوونی زمانە بیانییەكان بۆ فەرمانبەر و كارمەندانی دەروازە سنووری و فڕۆكەخانەكان.\n١٦- مافی مرۆڤ و ھونەری ڕێزگرتن لە گەشتیاران و میوانە بیانییەكان.\n١٧- پاراستنی كەرامەت و شكۆی گەشتیاران و میوانان لە خاڵە سنوورییەكان (ھێلە زەمینی و یٔاسمانییەكان).\n١٨- كاریگەریی تووڕەبوون و ناڕێكی فەرمانبەرانی خاڵە سنوورییەكان لەسەر ڕەفتاری میوانانی بیانی و گەشتیاران.\n١٩- دەریٔەنجامی ھەڵسوكەوتی پۆزەتیڤیانەی فەرمانبەرانی خاڵە سنوورییەكان لەسەر دەروون و ھەستی گەشتیاران.\n٢٠- خاڵە گرنگەكان بۆ فەرمانبەرانی فرۆكەخانە و دەروازە سنوورییەكان، لەكاتی پێشوازیكردن لە بیانییەكان.\n٢١- پیشاندانی وێنەی جوانی كوردستان، بەڕووی جیھانی دەرەوە و میوان و گەشتیاران دا.\n٢٢- سزای یٔەو كەسانەی مافی گەشتیاران پێشێل دەكەن بەپێی یاسا بەركارەكان.\n٢٣- مافی گەشتیاران لە رێكەوتننامە و یاسا نێودەوڵەتییەكان دا.\n٢٤- پاڵنەرە دەروونی و كۆمەڵایەتییەكانی گەشتیار بۆ وڵاتە گەشتووگۆزارییەكان.\n٢٥- پرۆتۆكۆل و پڕۆسەی پێشوازیكردنی میوانە دیپلۆماسی و بیانییەكان لە فڕۆكەخانە و خاڵە سنوورییەكاندا.\n٢٦- كردنەوەی خۆلی شارەزایی لەسەر تەزویركردنی پاسپۆرت، ڤیزە و بەڵگەنامەكانی سنووریی.\n٢٧- یٔەركی گەشتیار لە خاڵە سنووریی و فڕۆكەخانەكان دا.\n٢٨- میدیا و ناساندنی كوردستان، وەك وڵاتێكی گەشتیاری و میوان دۆست.\n٢٩- چۆنیەتی پێشوازیكردن لە گەشتیاران لە شوێنە گەشتۆگووزارییەكانی كوردستان.\n٣٠- یٔەتەكێتێ كاری رۆژنامەنووس لە فرۆكەخانە و خاڵە سنوورییەكان دا.\nسالار تەحسین سەیدۆ دری\nبەرپرسی نشینگە و پاسپۆرتی حاجی ئۆمەران


ئه‌مريكا ئاشكراى كرد وه‌رده‌وامى ئه‌ياده پشتگيريكردن كورد له سوريا\nشه‌فه‌ق نيوز/ وه‌رپرسيگ گه‌ورا له پنتاگۆن وت: وڵاته‌يل يه‌كگرتگ ئه‌خوازێد وه‌رده‌وامى بيه‌ێده هاوكارى وه‌ل شه‌رڤانه‌يل كورد له هيزه‌يل سورياى ديموكرات له جه‌نگ دژ وه ريكخرياگ تيرۆريستى داعش ك هه‌رچه‌نى له روێ وه‌ڕوێ بوينه‌وه‌ى توركيا هيشته‌يانه جێ.\nئه‌و وه‌رپرس گه‌ورا ك نه‌تواس ناوى ئاشكرا بدێ، ئه‌را رووژنامه‌نويسه‌يل وت: ته‌ماشاى شيواز ئه‌و پشتگيريه ئه‌كه‌يم ك بتويه‌نيم پيشكه‌شى وه هيزه‌يل سورياى ديموكرات بكه‌يم ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر هيزه‌يليش نه‌ياشتويم له باكوور سوريا.\nجى باسه، ئه‌و وه‌رپرس ئه‌مريكيه له پنتاگۆن هه‌ميش وت: مقه‌يه‌تى له‌و شوونه‌يل خوه‌مانه ئه‌كه‌يم تا وه‌لاى كه‌مه‌و بتويه‌نيك وه‌رده‌وامى بيه‌يمنه ئى ئه‌ركه و باسيش له‌وه كرد ك هيزه‌يل سورياى ديموكرات هاوپه‌يمانن و ئاماژه وه‌يه‌يش كردنه ك ئاماده‌ن روێ وه‌ڕوێ داعش بوونه‌و له سوريا.\nئه‌مريكا له‌باره‌ى له‌سێداره‌داين و وه‌ديلگرتن كورد له سوريا فريه نيگه‌رانه\nDate: 2019-10-13 20:39:08\nئه‌مريكا وه‌فه‌رمێ له‌سێداره‌داين 9 كورده مه‌ده‌نيه‌گه ئدانه كرد\nDate: 2019-10-15 10:31:22\nئه‌مريكا پشتگيرى گفتگوو ناونى هه‌ولێر و به‌غدا ئه‌كاو هه‌رێم وه هاوپه‌يمان "گرنگ" زانێد\nDate: 2019-11-24 19:31:11


🔤 شەهید | تاقم: وچێ و دەستەواچە | زڤانوو بابەتی: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n🖇 بابەتەپێوەزکریاکێ: 165\n55. 👁 شەهید ئارام لەکاتی لاویدا\n56. 👁 شەهید ئارام و خێزانەکەی\n57. 👁 شەهید ئارام و نەرمین عوسمان\n58. 👁 شەهید ئارام و هاوسەرە رووسییەکەی\n59. 👁 شەهید ئارام و کۆمەڵێک هاوڕێی\n61. 👁 شەهید رەشاد حسەینی، حامید دروودی و سیاوەش گۆدەرزی\n62. 👁 شەهید شێرکۆ، ئازاد مستەفا و خالید پاسۆک\n63. 👁 شەهید عەبدوڵڵای مەلا (عەبەی مەلا) و عەبدولی حەمە باقی\n64. 👁 شەهید قادر مستەفا و سەید عەبدوڵڵا و مەلا بەکر و ژمارەیەک پێشمەرگەی سۆسیالیست سنوری هەولێر\n65. 👁 شەهید مام تاهیر، شەهید دڵشاد،..\n66. 👁 شەهید محەمەد خدر بەشەهیدکراوی\n67. 👁 شەهید نەقیب سیروان و شەهید حاجی هەڵمەت\n68. 👁 شەهید وریا و شاخەوان بیکەیسی\n69. 👁 شەهید کامیلی شەفیق لە زیندانی ئەبوغرێب - 1969\n70. 👁 شەهید کەمالی ئایشێ قەڵەو کۆمەڵیک سەربازی دیل کردووە لە راپەڕین\n71. 👁 شەهیدان ئاراس حاجی حسێن و حەمە قەموور\n72. 👁 شەهیدان جەباری حاجی رەشید و ئارام\n73. 👁 شەهیدان مامە ریشە و محەمەد فاتیح لە کاتی برینداربوون و خۆشاردنەوەیان لە ساڵی 1980 - سەنگاو\n74. 👁 شەهیدان مەغدید حاجی حسێن و حسێن دۆشکە - 1978\n75. 👁 شەهیدان کامیلی شەفیق و مستەفای بابەگەورە\n76. 👁 شەهیدان کەریم فەتحی و رەحمان شافێعی\n77. 👁 شەهیدان کەریمی دادە مەنە و حەمە قەمور\n78. 👁 شەهیدانی میکۆنۆس\n79. 👁 شەهیدانی کۆبانێ\n80. 👁 شەهیدێک لە راپەرینی دووەم لای شوقەکانی قالاوە\n81. 👁 شەڕڤانێکی رۆژئاوا لەسەر تەرمی هاوڕێیەکی شەهیدی\n82. 👁 عەلی زێز و شەهید شەریفی قوربانی\n83. 👁 عەلی سوور، شەهیدحەمەڕەسووڵی کەریمی، رەوف حەمە عەلی مستەفازادە و سیروان کاوسی\n84. 👁 گواستنەوەی شەهید لە رۆژئاوای کوردستان\n85. 👁 گۆڕی 17 شەهیدەکەی قڕگە\n86. 👁 گۆڕی 70 شەهیدی هەڵەبجە لە گۆڕستانی بەهەشتی زەهرا\n87. 👁 مام جەلال سەردانی گۆڕی شەهیدان دەکات\n90. 👁 محەمەد عەلی بۆزۆ لەلای تەرمی ئازادی کوڕییەوە کە لە بۆردومانەکارنی تورک بۆسەر عەفرین لە رۆژی 16-03-2018 شەهیدکرا\n91. 👁 محەمەدی حاجی مەحمود لەگەڵ هەردوو منداڵەکانی شەهید عەتای کوڕی\n92. 👁 ملازم مەنسور حەفید، مام جەلال و شەهید ملازم محەمەد شەوقی\n93. 👁 مێرمنداڵێکی عەرەب یان تورکمانی حەشدی شەعبی، پێی خستووەتەسەر شەهیدێکی پێشمەرگە لە رووداوەکانی کەرکوکدا\n94. 👁 مەراسیمی بە خاکسپاردنی شەهید کارزان و هاوڕێکانی\n➕ ئی بابەتە جەلایەنوو: (هاوڕێ باخەوان)وە جە: Feb 19 2011 9:38AM تۆمارکریان\n👁 ئی بابەتە 17,402 جارێ وینیان\n📷 فایلوو وێنەی 1.0.1 63 KB Feb 19 2011 9:38AM هاوڕێ باخەوان


كردەوە تیرۆریستیەكان لەبن دەستی هێزە عێراقیەكان ئەنجام دەدرێن\nكردەوە تیرۆریستیەكانی سنوری پارێزگای دیالە ، بەتایبەت لەسنوری ناوچەكوردستانیەكانی دیالە لەبن دەستی میلیشیا شیعەكان ئەنجام دەدرێن،هاووڵاتیانیش گوومانیان لەوهێزانەهەیە.\nئەحمەد زڕگووشی بەرێوەبەری شارۆچكەی سەعدیەی سەربەشاری خانەقین، بە (رێگای كوردستان)ی راگەیاند:" دۆخی ئەمنی كۆمەڵگە حەمرینی سەر بەسەعدیە رووی لە اڵۆزی كردوەو شەوان بە بەراورد بە پێشتر هاووڵاتیان متمانەیان بەخۆیان نیە لەماڵ دەربچن."\nگووتیشی :" جووڵەی تیرۆریستانی داعش لەناوچەكە رووی لە زیاد بوون كردووە سەرار بوونی هێزی زۆری عێراقی لەناوچەكە."\nسەرچاوەیەك پۆلیسی قەرەتەپە، هاوشێوەی سەعدیە دۆخی قەرەتەپەی بەشەوان بەخراپ لە قەڵەمدا و بۆ (رێگای كوردستان) ئاشكرایكرد:" نەبوونی هەماهەنگی لەنێوان هێزەكانی حەشد و سوپا و پۆلیس بەپێی پێویست هكاری خراپ بوونەوەی دۆخی ئەمنی ناوچەیە."\nراشی گەیاند:" تەواو ناوچەكوردستانیەكانی دیالە كەبەستراون بە رێگەی شاری باقوبەوە بەزۆری هێزەعیرایەكان ی حەشدی شەعبی لێیە و هێزی عێراقی لێیەو هاوڵاتیان گوومانان لەتوانایان هەیە."\nلێدوانی بەرپرسانی ئەمنی و كارگێری لەناوچەكوردستانیەكانی قەرەتەپەو سەعدیەی سەربەشاری خانەقین لەكاتێكدایە كە لەم هەفتەدا چەندان كردوەی تیرۆریستی ئەنجامدراون دواترینین كووشتنی باوك وكورێك بەناوەكانی ئەحمەد عەبدوڵا و عەلی ئەحمەد كوژران، هەروەها رفاندن وكووشتنی سەربازێكی عێراقی لە كۆمەڵگەی حەمرینی نزیك سەعدیە و بینی چەكدارانی داعش لە دەشتی قەرەتەپە."