خانه»به شی کوردی»بابه ته كان»دۆزی کورد؛ بزاڤه ئیسلامییه‌کانی کوردستانی ئێران و کاری سیاسی\n۱۱ 869 خواندن این مطلب 12 دقیقه زمان میبرد\nهه‌ڤپه‌یڤین له‌گه‌ڵ وریا بۆکانی – نووسه‌ر و توێژه‌ری بوواری بزاڤه ئیسلامییه‌کان له ناوخۆی کوردستان\nئاماژه: بۆ ئه‌وه‌ی پێکهاته‌کانی کۆمه‌ڵگا به‌باشی یه‌کتر پێناسه بکه‌ن و لێک تێبگه‌ن و خوێندنه‌وه‌یه‌کی واقیعیانه‌یان سه‌باره‌ت به کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی و گرووپه کۆمه‌ڵایه‌تییه چالاکه‌کان- یه‌ک له‌وان کورده ئیسلامخوازه‌کان و لایه‌نه ئیسلامییه‌کان- هه‌بێ،پێویستیان به دیالۆگ و هه‌ڤپه‌یڤینی هه‌مه‌لایه‌نه‌وه هه‌یه. بۆ وه‌دیهاتنی ئه‌م مه‌به‌سته و بۆ ئاگادارێکی ڕێژه‌یی خوێنه‌رانی به‌ڕێز، هه‌وڵمان داوه ڕێزدار «وریا بۆکانی»؛ نووسه‌ر و توێژه‌ری بوواری بزاڤه ئیسلامییه‌کان له ناوخۆی کوردستان بدوێنین. بۆ ئاگاداریتان ئه‌مه دووهه‌مین هه‌وڵه که له‌پێناوی خوێندنه‌وه‌یه‌کی قووڵی ئیسلامییه‌کانی کوردستانی ئێران ده‌درێ. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌م پرسیارانه هه‌ڵقوڵاوی دیمانه‌ی یه‌که‌من، باشتر وایه دیمانه‌ی یه‌که‌م «ئیسلامییه‌کانی کوردستان نه‌یانتوانیوه جووڵانه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی پێک بێنن» وه‌کوو پێش‌نیازێک بخوێنینه‌وه. هیوادارین ئه‌م هه‌وڵه ده‌سپێکی دیالۆگ و لێکتر تێگه‌یشتنێکی هه‌مه‌لایه‌نه و خوێندنه‌وه‌یه‌کی عه‌قڵانی و په‌ره‌پێده‌ری بیری ڕه‌خنه‌یی، ڕێز له به‌رانبه‌رگرتن، عه‌قڵانیه‌ت و گوتاری ڕه‌خنه‌یی له نێو که‌ش‌و هه‌وای ڕۆشنبیری، سیاسی و فه‌رهه‌نگی کۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا بێ!\nڕۆڵی بزوتنه‌وه ئیسلامییه‌کان له کوردستانی ئێران چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟ ئایا ئه‌و ڕه‌وت و جه‌ریانانه نوێنه‌رایه‌تی فیکری ئیسلامییان کردووه و توانیویانه چی پێشکه‌ش به جه‌ماوه‌ری کوردستان بکه‌ن؟\nبزوتنه‌وه ئیسلامییه‌کان له‌سه‌رو به‌ندی شؤڕشی ئێران ته‌نانه‌ت شتێک به‌ر له ئه‌ویش سه‌ریان هه‌ڵدا و به په‌له هاتنه ئاراوه. ئامانجیان، پێکهێنانی ئایدۆلۆژیایه‌کی ئیسلامی بوو که له په‌ڕاوێزو پڕته‌وی ئه‌و ئایدۆلۆژیایه‌دا، کێشه‌کانی تاک و کۆمه‌ڵ یه‌ک له‌وان کێشه‌ی کورد چاره‌سه‌ر بکه‌ن.\nله‌و سه‌روبه‌ندی دا ته‌نیا بزوتنه‌وه‌یه‌کی شیاوی له‌سه‌ر دوان و نێوبردن بێ بزوتنه‌وه ئیسلامییه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده‌یه. که: بزوتنه‌وه‌یه‌کی بچووک به‌ڵام تۆکمه و پته‌ویشی له‌ژێر باڵدا بوو، که دواتر به «ئیخوانی» ناسران.\nبزوتنه‌وه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌د له‌پێشه‌وه به مه‌دره‌سه‌ی قورئان نێودێر کرا. پاشان ناوی مه‌کته‌ب قورئانی لێنرا. کاک ئه‌حمه‌د خۆی له‌و کاته‌دا ئاوا پێناسه‌ی بزوتنه‌وه‌که ده‌کا: ڕاهێنان و گه‌ڵاڵه‌کردنی تاقمێکی توێکمه‌ی ئیسلامی له‌سه‌ر بنه‌ما مه‌کته‌به ئیسلامییه‌که که ڕاگه‌یاندن و ناساندنی ئیسلامی راسته‌قینه وه‌ئه‌ستۆ بگرن؛ واته: «پرورش مسلمانان مکتبی و تبلیغ اسلام راستین»\nکاک ئه‌حمه‌د له کۆمه‌ڵگه‌ی کڕوکپی زه‌مانی شا دا، زۆر توند به گوڕ هاته مه‌یدانه‌وه، ته‌نانه‌ت به‌رسینگه‌ی له گرووپه نهێنییه مارکسییه‌کانی ئه‌وکاتیش بڕیبوه‌وه. خه‌ڵکی ئێران ڕا بوو. شۆڕش هه‌ستا. کاک ئه‌حمه‌د ده‌ڵێ: کاره‌کانمان له گرێژنه چوو، ڕایه‌ڵ و پۆمان لێ تێکدرا. کاتی دامه‌زراندنی مه‌دره‌سه‌ی قورئان له شاری سنه، دوو ساڵێک به‌ر له سه‌رکه‌وتنی شۆڕش وێڕای ده‌رسی ئیسلامی ده‌رسی کوردیش ده‌کوترا، ئه‌وه له کاتێک دایه کاک ئه‌حمه‌د پاشخوان و پێشینه‌یه‌کی ده‌وڵه‌مه‌ندی ئه‌ده‌ب و مێژوو و که‌له‌پووری کوردی له چه‌نگ دابوو. دواتر بانگخوازانی ئیسلامی له کوردستانی ئێران هیچکامیان ئه‌و پاشخوان و ڕابردوه‌یان نه‌بووه. کاتێک کاک ئه‌حمه‌د به گوڕ و تینی ئیسلامخوازانه‌ی به‌ر له شۆڕشی ئێران، خۆی هاویشته نێو جه‌رگه‌ی شۆڕش، ئیسلامییه‌کانی کوردستانی ئێران و بڕێ له ئه‌هلی سوننه‌ی ئێرانیشی له‌گه‌ڵ خۆی و له‌گه‌ڵ شۆڕش هاوته‌ریب کرد. کاک ئه‌حمه‌د هه‌ر که هاته نێو ڕابوونی گه‌لی ئێرانه‌وه هێمای داخوازییه‌کانی له سێ ڕسته‌دا گه‌ڵاڵه کرد:\n۱- لابردنی سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی (رفع ستم ملی)\n۲- لابردنی سته‌می چینایه‌تی (رفع ستم طبقاتی)\n۳- لابردنی سته‌می ڕێچکایه‌تی ئایینی (رفع ستم مذهبی)\nبه ئامانجه‌کانی که نه‌گه‌یی له‌وێ ڕاوه‌ستێ. کاردانه‌وه‌ی توندو به‌رهه‌ڵستکارانه‌ی تاقمه کوردییه‌کانیشی ئاوقا بوو. هه‌ر به‌و توندیه‌ی خۆی هاویشته جه‌رگه و ناوه‌ندی شۆڕشه‌وه به توندیش گه‌ڕاوه و پشتی هه‌ڵکرد له ده‌سه‌ڵاتی ده‌ست‌داگرتوو به‌سه‌ر شۆڕش دا. کاک ئه‌حمه‌د بۆ هه‌ر کام له‌و قۆناغانه‌ی که پێیدا تێپه‌ڕیون لێکدانه‌وه‌ی تایبه‌تی هه‌یه:\nü پێشبڕکێ و به‌رهه‌ڵستی و دابڕان له گرووهه مارکسییه‌کان.\nü به‌پیره‌وه‌چوونی شۆڕشی ئێران.\nü کشانه‌وه و دابڕان له ده‌سه‌ڵاتی دوای شۆڕش.\nقۆناغی دوای زیندانی کاک ئه‌حمه‌د که ئاخر مه‌نزڵی ژیانیشی بووه، پێگه‌ی جه‌ماوه‌ری مه‌کته‌بی قورئانیش پان و پۆڕتر بۆته‌وه. به هه‌ڵوێسته‌کانی کاک ئه‌حمه‌د له به‌رانبه‌ری حوکومه‌ت و گیرانی سه‌دان که‌س له لایه‌نگرانی مه‌کته‌بی قورئان و شۆڕای شه‌مس (شورای مرکزی سنت) [ئه‌و شۆڕایه‌ی دوای کشانه‌وه له تێکه‌ڵی له‌گه‌ڵ شۆڕش له‌گه‌ڵ هێنده‌ک له دڵسۆزان و زانایانی سووننه‌مه‌زهه‌ب له ناوچه‌کانی دیکه له تاران پێکی هێنا، که یه‌که‌م به‌رهه‌ڵستکاریی جیددی له به‌رانبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی نوێ و بۆ دژایه‌تی له‌گه‌ڵ پێشێلکردنی مافه‌کانی سووننییه‌کان له یاسای بنه‌ڕه‌تی تازه‌په‌سندکراودا بوو، شه‌مس دوو کۆنگره‌ی گرت؛ یه‌که‌میان له تاران و ئه‌وی دیشیان له کرماشان. دوای ماوه‌یه‌کی که‌م له گه‌ڵاوێژی ۶۱ به گیرانی کاک ئه‌حمه‌د له تاران و نیزیکه‌ی 200 که‌س له زانایانی سوننه‌مه‌زه‌بی ئه‌ندام و لایه‌نگری شه‌مس، به تووندیی سه‌رکووت کرا که له‌ژێر کاریگه‌ری و پڕوپاگه‌نده‌ی گرووهه کوردییه‌کاندا دیزه به ده‌رخۆنه کرا و باسییان لێ نه‌کرد] پردی به‌ینی خۆیان و حوکومه‌تی به‌جارێک تێکدا، به‌ڵام چه‌ن ساڵێک ڕا برد تا کۆمه‌ڵی کورده‌واری لێی ئاگا بوه‌وه و پاشماوه‌ی پڕوپاگه‌نده‌ی گوروهه‌که‌کان سه‌باره‌ت به کاک ئه‌حمه‌د و تاقمه‌که‌ی هێشتا هه‌ر ده‌کوتراوه. به ڕاشکاوی ده‌ڵێم: له بۆشایی هه‌موو هه‌وڵێکی سیاسی بۆ دۆزی کورد و هه‌ڵچنین و ڕاونانی گوروهه کوردییه‌کان، ده‌کرا کاک ئه‌حمه‌د وه‌ک ڕابه‌رێکی ناوداری «مه‌عنه‌ویی» کورد ده‌سنیشان بکرێ که نه‌کرا. بۆ؟\nیه‌که‌م: زه‌بر و زه‌نگ و تۆقاندنی حوکومه‌ت باڵی به‌سه‌ر وڵات داکێشابوو.\nدووهه‌م: لایه‌نگرانی کاک ئه‌حمه‌د له‌و حاڵ و هه‌وایه‌دا نه‌بوون بیر له‌و شتانه بکه‌نه‌وه. بڕێکیش شپرزی کاروباریان، په‌ڕژان به‌و ئه‌رکه‌ی لێ ئه‌ستاندبوون.\nسێهه‌م: ئه‌و ناوزڕاندن و له‌قاودانه‌ی گوروهه‌کان سه‌باره‌ت به کاک ئه‌حمه‌د به‌ر له‌و کاته وای کردبوو، خه‌ڵکی کورد ئه‌و زیندانه پڕ ئازار و به‌رخۆدانه شکۆمه‌نده‌ی کاک ئه‌حمه‌د نه‌بینن.\nبه له‌به‌رچاو گرتنی ئه‌و خاڵانه‌ی ڕابرد و دواقۆناغی ته‌مه‌نی کاک ئه‌حمه‌د له زیندان پشکێکی ئه‌وتۆی بۆ دۆزی سیاسی کورد تێنه‌که‌وت. به‌ڵام ڕێ و شوێنی کاک ئه‌حمه‌د ئێستاشی له‌گه‌ڵ بێ ناراسته‌وخۆ، شوێن له‌سه‌ر چاره‌نووسی کورد به‌باری ئه‌رێنی و پۆزێتیڤ هه‌ر داده‌نێ. بۆ وێنه:\n۱- بنیاتنانه‌وه‌ی فیکری و ئه‌خلاقی ئینسانی کورد به‌جۆرێک نه‌دۆڕان و کۆڵنه‌دان و خزمه‌ت ببێته ئامانجی.\n۲- په‌ره‌پێدان به سۆزی نیشتمانی و داکۆکی کردن له که‌له‌پووری کوردی.\n۳- دیاربوونی «لابردنی سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی» وه‌ک نه‌خشێکی به‌رچاو له پڕۆژه ئیسلامییه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌ددا له‌سه‌ره‌تای شۆڕش.\n۴- گۆشه‌نیگایه‌کی هه‌میشه‌یی به چه‌وساوه‌یی و هه‌ژاری کورد له پڕۆژه ئیسلامییه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌د.\n۵- ئیسلامخوازییه‌کی ئینسانمه‌دارانه و دژی زۆر و زێڕ و گزه و ویشکه‌موسوڵمانی که ڕێز له هه‌موو به‌رانبه‌رێکی خزمه‌تکار و تێکۆشه‌ر ده‌گرێ.\nئه‌وجار بێینه سه‌ر کاروباری ئیخوان:\nوه‌ک ده‌زانین له زۆر له هه‌وڵ و تێکۆشانه‌کانی ساڵه‌کانی سه‌ره‌تای شۆڕشی ۱۳۵۷ تا ناوه‌ڕاستی ده‌یه‌ی شیست که له‌لایه‌ن کاک ئه‌حمه‌د و مه‌کته‌ب کرابێ، ئه‌وانیش به‌شدار بوون. دواتریش تا دوای ڕووداوی دووی خورداده‌که‌ی خاته‌می له‌گه‌ڵ مه‌کته‌ب هاوته‌ریب بوون. هه‌رچه‌ن به جیا کاریان کردووه. ئه‌و سه‌رده‌مایه‌ش به جودا کاریان کردووه، خۆیان هه‌ر ده‌ر نه‌خستووه. له‌سێد‌اره‌دانه‌که‌ی کاک ناسری سوبحانی هه‌روه‌ک زیندانی‌بوونه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌د، هه‌ر دوو قؤڵه ئیسلامییه‌که‌ی له به‌رانبه‌ر ده‌سه‌ڵات، ڕاگرت. تێداچوونه گوماناوییه‌که‌ی کاک فاڕوقی فه‌رساد و مامۆستا ڕه‌بیعی، ئیسلامییه‌کانی زیاتر له جاران له ده‌سه‌ڵات بێ‌هیوا کرد و زیاتر چوونه نێو قاپێلکی خۆیانه‌وه. له‌دوای دووی خوردادی ۱۳۷۶، ئیخوان، مه‌کته‌بی له نێو شه‌ڕ و قڕه‌ی ناوخۆیی خۆیاندا به‌جێ هێشت و [چوارساڵ دواتر له کۆنگره‌ی یه‌که‌میان له ساڵی ۸۰] به ناوی «جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحی ئێران» ئاراسته‌ی حیزبی خۆی هاوته‌ریب له‌گه‌ڵ دووی خوردادیه‌کان واته ئیسلاحخوازانی ناو حوکومه‌تی خسته ئاراوه. وێده‌چێ گوتاره بونیادگه‌راکه‌ی کاک ناسری سوبحانی تا ئه‌وکات زاڵ بووبێ، به‌ره به‌ره ئه‌و گوتاره کاڵ بۆته‌وه به چاولێکه‌ری یه‌کگرتووی ئیسلامی کوردستان -که هه‌ر خۆشیان له بنیادنانی لقه ئیخوانییه‌که‌ی ئێران ده‌ستیان بووه- په‌لیان کێشا بۆ زۆر کاروباری کۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌گه‌ر ڕێگایان بێ ورده ورده هه‌ڵکشێن بۆ قه‌راغ و قوڵاغی ده‌سه‌ڵات.\nله‌و کاته‌وه جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح ئه‌وه‌نده‌ی هه‌لیان بۆ ڕه‌خسا بێ له قالبی ڕۆژنامه‌گه‌ری و گۆڤار و چاپه‌مه‌نی و سایت و هه‌ڵوێست‌نواندن له دیمانه و نووسیندا، هه‌ر وه‌ها به‌شداری له هه‌ڵبژاردنه ناوبه‌ناوه‌کانی کۆماری ئیسلامی، هه‌وڵ بۆ ڕێکخستن و پێکهێنانی گرووپه مه‌ده‌نی و ناحوکومییه‌کان(NGO)، سازدانی پۆلێکی خوێنده‌واری هه‌ڵکه‌وتوو و سه‌رده‌میانه، دۆزی کوردیان له‌باری سیاسیشه‌وه له‌دوای دووی خورداد له کوردستانی ئێران بردۆته سه‌رێ. چه‌ن ڕۆژنامه و ماڵپه‌ڕیان وه‌ڕێخستووه که له مێژووی ڕۆژنامه‌گه‌ری کوردی له ئێراندا بێ‌وێنه بوون. ده‌بێ ئه‌وه‌ش له‌به‌ر چاو بگیرێ «جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح» خۆی وه‌ک ڕێکخراوه‌یه‌کی ئێرانی ناساندووه. ناوه‌نده‌که‌ی له تارانه و هه‌وڵی زۆری داوه که ڕای سوننییه‌کانی ئێران له باشوور و ڕۆژهه‌ڵات و باکوری ئه‌و وڵاته به‌ره‌و خۆی ڕابکێشێ. دوای ده‌رکردنی ئیسلاحخوازانی ناو حوکومه‌ت پاش بزوتنه‌وه‌ی سه‌وزیش،جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح هه‌ر خۆی ڕاگرتووه. ململانێی ئێستای جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح دوای داخستنی کاری حیزبی و تا ڕاده‌یه‌کیش فه‌رهه‌نگی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی ئه‌حمه‌دینیژاده‌وه که به ته‌نگژه‌یه‌کی ئاسته‌م بۆ مانه‌وه و گه‌شه‌کردنی جه‌ماعه‌ت دێته ئه‌ژمار. ململانێی سه‌له‌فیه‌ت، ململانێی سکۆلاریزاسیۆن، ململانێی مه‌کته‌ب و … له‌سه‌ر ڕێگای جه‌ماعه‌ت سه‌وزن.\nبێجگه له دوو تاقمه ئیسلامییه کۆنینه‌یه چه‌ن تاقمی ناودار و بێ‌نێو هه‌ن که سه‌رکردایه‌تی و پڕۆگرامیان نه‌ناسراوه. بڕێکیان له سه‌له‌فیه‌تی وێنه‌ی عه‌ڕه‌بستان ئاراسته‌یان وه‌رگرتووه و بڕێکیشیان له تاقمه جیهادییه‌کان، کاریگه‌رییان پێوه دیاره. به ده‌نگۆ و قه‌له‌باڵغ زۆرن به‌ڵام نه ئامانجیان مه‌علوومه نه ده‌چنه ژێر باری وت‌ووێژه‌وه و نه دیارییه‌کیان بۆ گه‌لی کورد پێیه.\nبۆچی ئیسلامییه‌کانی کوردستان دوای کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده تا ئێستا نه‌یانتوانیوه پرس و کێشه‌ی کورد بکه‌ن به ئامانجی خۆیان بۆ کار کردن؟\nهیچ ئیسلامییه‌ک به‌ڵکو هیچ ئایدۆلۆژی‌گه‌رایه‌ک ناتوانێ به‌ته‌نێ کێشه کورد بکا به ئامانجی خۆی، کاک ئه‌حمه‌دیش وای نه‌کردووه به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ی هه‌یه ئیسلامییه‌کی ڕۆشن‌بین و واقیع‌سه‌لمێن ده‌بێ کێشه‌ی کورد به به‌شێک له مه‌کته‌به‌که‌ی بزانێ، چوونکه بابای ئیسلامی ده‌ڵێ: ئیسلام واقیع‌بینه، زوڵم‌لابه‌ره، گشتگیر و هه‌مه‌لابینه، که‌وا بێ ده‌بێ بێ سێ و دوو ئاوڕ داته‌وه سه‌ر بارودۆخی کورد. به‌ڵام مه‌سه‌له‌ی کاک ئه‌حمه‌دیش بڕێک جیاوازه له تاقمه ئیسلامییه‌کانی ئه‌وڕۆ؛ وتمان کاک ئه‌حمه‌د له بناغه ڕا ده‌ستی پێکردو هه‌ڵقوڵاوی کێشه‌ی کورده. سه‌ره‌تای خه‌باتی فه‌رهه‌نگی و سیاسی به ئامانجی بردنه‌سه‌ری داوای ڕه‌وای کورد ده‌ست پێکردوه. ئه‌و هه‌ست و سۆزو بڕک و ژانانه له هۆنیننه‌وه‌و چنینی به‌رنامه مه‌کته‌بییه ئیسلامییه‌که‌ی ڕه‌نگی داوه‌ته‌وه، جیا له‌وه‌ش کاک ئه‌حمه‌د خاوه‌نی بیر و هزرێکی قووڵی سه‌رده‌میانه‌یه، کێشه‌کان به پێوه‌رێکی فه‌لسه‌فی کێشانه ده‌کا، مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌قه دینییه‌کان مامه‌ڵه‌یه‌کی به‌سه‌ر و به‌ر و قایه و پایه‌یه. ئه‌و کێشه‌یه‌ی بڕێک له ئیسلامییه‌کان له شه‌ڕه‌دندووکه له‌گه‌ڵ ناسیۆنالیسته‌کان تێی چه‌قیون کاک ئه‌حمه‌د تێی په‌ڕاندووه. ئه‌وه‌ش به‌و مانایه نییه کاک ئه‌حمه‌د له ئیسلامگه‌ڕاییه‌وه خزیوه‌ته نێو سیکۆلاریسم. به‌هه‌ر حاڵ زۆری پێ ده‌وێ تا مه‌کته‌بی ئیسلامی کاک ئه‌حمه‌د پێناسه بکرێ، ده‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا وا ده‌بینم ئه‌گه‌ر جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح ڕێگاده‌ستی ببێ و ده‌ست له کوێخایه‌تی هه‌موو سوننیه‌کانی ئێران هه‌ڵگرێ و بوێری سیاسییان زۆرتر ببێ، له وزه و توانایان دا هه‌یه کێشه‌ی کورد بۆ چاره‌سه‌ری، به‌رێته ئاستێکی به‌رزتر.\nهه‌ست ده‌کرێ جۆرێک سازان و پێکه‌وه گونجان له‌نێوان ئیسلامخوازانی کوردستان و حوکومه‌تی ناوه‌ندیدا هه‌یه، ئه‌مه بۆچی ده‌گه‌ڕێته‌وه؟\nئیسلامخوازانی کوردستان له‌گه‌ڵ حوکومه‌تی مه‌رکه‌زی ته‌نیا جارێک تێکهه‌ڵچوون‌و پێکدادانیان بووه. ئه‌ویش ئه‌و کاته بوو کاک ئه‌حمه‌د دوای دابڕانی له حوکومه‌تی نوێ، چه‌ن جارێک ده‌ستی دایه ڕه‌خنه‌ی توند و ئاشکرا له‌سه‌ر حوکومه‌ت. ئاکامی ئه‌وه‌ش ده ساڵ زیندانی خۆی و سێ ساڵ زیندانی زۆرێک له هاوڕێیانی بوو. زیاد له‌و که‌شه‌یه ئیسلامییه‌کان ڕه‌وتی ئارامیی هه‌بوون و بانگه‌وازی خۆیان تێکنه‌داوه، به‌ڵام ئه‌وه حوکومه‌تی مه‌رکه‌زی بووه به سه‌ره‌شکێنه‌یه‌کی جار جاره، هه‌س دانه‌وه و به‌رپه‌رچ دانه‌وه له‌سه‌ر ڕێگایان شین بووه، هه‌ر باڵێک له حوکومه‌ت هاتبێته سه‌ر کار، سه‌رله‌نوێ خه‌ت و نێشانی بۆ کێشاون و دڕدۆنگیی کردوه، سه‌رێکی لێ وه‌شاندوون و په‌لامارێکی داون و دوایی پێیان ڕاهاتووه. که‌وایه گرتن و له‌کار لابردن و گوشار خستنه سه‌ر ئه‌و مزگه‌وتانه‌ی ئیسلامییه‌کانی تێدا بوون و تێکدانی کۆبوونه‌وه‌کان و ته‌نانه‌ت کوشتن و تیرۆرکردنی نێوه‌نێوه، به‌رده‌وام هه‌ر له کار دابووه. ئاخرینی ئه‌م ئازارانه هه‌وڵی خستنه ژێر حوکمی مه‌دره‌سه دینییه‌کانه که هه‌ر ئێستا له ئارا دایه. به‌ڵام بۆ مه‌گه‌ر ئیسلامییه‌کان چییان کردووه حوکومه‌ت ڕێگای ئه‌و هه‌ڵس‌وکه‌وته‌شیان پێنه‌دا؟ باڵی زۆرینه له مه‌کته‌بی قورئان ڕایگه‌یاندووه هه‌ر کارێک بۆنێکی سیاسی لێ بێ و تێکهه‌ڵچوونی له‌گه‌ڵ حوکومه‌ت تێدا بێ تخوونی ناکه‌ون. جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح تا ئه‌و ڕاده‌یه چوونه پێشێ ددانیان به قانوونی ئه‌ساسی ئێرانیش داهێناوه. خه‌ریکی کاری ئاشکرای حیزبین. به‌ڵام هێشتا وه‌زاره‌تی ناوخۆ په‌روانه‌ی پێنه‌داون. باڵه‌که‌ی دیکه‌ی مه‌کته‌بی قورئان و بڕێک له مامۆستایانی دینی سه‌ربه‌خۆ جاروبار له‌حاست گوشاره‌کانی حوکومه‌ت ده‌وێستن و گرفتیشیان بۆ دێته پێش. سه‌له‌فی سه‌ر به ڕه‌وتی سه‌ره‌کییان له عه‌ره‌بستان له‌گه‌ڵ هێچ حوکومه‌تێکدا تێکهه‌ڵچوونیان نییه، بێجگه له بڵاوکردنه‌وه‌ی کتێبه ئاقیده‌ییه‌کان و گه‌یاندنی ئه‌وان به ده‌ست خه‌ڵک کارێک ناکه‌ن. له‌گه‌ڵ شیعه و سۆفی تێکگیراوییان هه‌یه له‌گه‌ڵ مه‌لایانی کورد و نوێگه‌رایانی ئیسلامی و تاقمه ئیسلامییه کۆنه‌کانی کورد به‌تایبه‌ت تاقمی مه‌کته‌بی قورئانیش به‌هه‌مان ده‌ستوور. جیهادییه‌کانیش خۆ مه‌کۆی جیهادیان ئێڕان نییه به‌ڵکو ئه‌فغانستان و عێڕاقه که‌چی جارجاره‌ش ده‌گیرێن و هه‌ر ئێستا هه‌نده‌یکیان له زیندانن. باڵه زۆره‌که‌ی مه‌کته‌بیش جار جاره له‌سه‌ر کۆبوونه‌وه‌کانیان که له‌چاو ده‌ده‌ن ده‌گیرێن و کۆسپیان دێته سه‌ر ڕێ. وا دیاره جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحیش جیا له‌وه‌ی زۆر هێدی ده‌چنه پێشێ و هه‌وڵیانه یاساییانه کار بکه‌ن که‌چی هه‌ر گرفتیان دێننه سه‌ر ڕێ، به‌ڵام چوونکه «لابی» به‌قه‌وه‌تیان له ده‌ره‌وه‌ی ئێران هه‌یه به سه‌رفه‌ی ده‌وڵه‌ت و حوکومه‌تی مه‌رکه‌زی نییه زۆر گوشارییان بخاته سه‌ری و ته‌گه‌ره‌یان بێنێته سه‌ر ڕێ.\nبۆچی زۆرێک له ئیسلامخوازانی کوردستان به‌شداری کاری سیاسی ناکه‌ن و خۆیان له کێشه سیاسییه‌کانی کۆمه‌ڵگا‌ی کوردستان دوور ده‌گرن؟\nهۆی هه‌ره به‌رچاوی له خۆ دوورگرتن له کێشه سیاسییه‌کان بارودۆخی ڕێژیمی سیاسی ئێرانه که جاری وایه بواری به کاری سیاسی داوه، جاری وایه بواری نه‌داوه. سزای گه‌وره‌شی له‌سه‌ر داناوه. هۆی دیکه ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر بنه‌مای کاری هه‌ر کام له تاقمه ئیسلامییه‌کان. باڵی زۆرینه‌ی مه‌کته‌بی قورئان ڕایگه‌یاندووه به جاڕی سیاسه‌ت دا ناڕۆین. باڵی که‌مینه‌ش هه‌روه‌ک عاده‌تی له‌مێژینه‌ی مه‌کته‌ب هه‌ستیاریان ته‌نیا سه‌باره‌ت به‌و شتانه‌یه له ناوچه‌ی ده‌وروبه‌ر دا ڕوو ده‌دا یا گرفتێک که بۆخۆیان دێته پێش. زۆرتریش ده‌چێته خانه‌ی به‌رگری له مافه مه‌زهه‌بییه‌کان. جارجارێکی ڕووداوه سیاسییه هه‌رگرینگه‌کان وه‌ک خه‌به‌رێک بڵاو ده‌که‌نه‌وه ئه‌ویش که له نێو جه‌ماوه‌ری کورد و سوننیه‌کان ده‌نگی دابێته‌وه. بێجگه له مافه مه‌زه‌بییه‌کان، ڕه‌خنه‌یان له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات زۆر که‌مه وه‌به‌ر چاو نایه. وێده‌چێ هه‌ر دوو باڵی مه‌کته‌بی قورئان به شوێن ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی کاک ئه‌حمه‌د که ماوه‌یه‌کی که‌م پێش له مه‌رگی ڕایگه‌یاند: »کاری ئێمه: پاڵاوته‌ی خۆمان و ڕێنمایی خه‌ڵک به بێ کاری سیاسییه و تێکهه‌ڵچوونمان نه له‌گه‌ڵ حوکومه‌ت و نه له‌گه‌ڵ دژه حوکومه‌ت نییه.»\n-هه‌ر دووره‌په‌رێزبوون له سیاسه‌ت- به‌ڵام باڵی زۆرینه به پتوونی ده‌قی ئه‌و وتاره‌ی کاک ئه‌حمه‌دی وه‌رگرتووه، باڵی که‌مینه بڕێ سه‌لیقه‌ی خۆشیان تێدا به‌کار بردووه.\nده‌سته‌ی سه‌له‌فیش وه‌ک له هه‌موو جێیه‌کی دنیا دابیانه له کاری مه‌زه‌بی و ئاقیده‌یی و تێکهه‌ڵچوون له‌گه‌ڵ نه‌یاران به‌ولاوه کارێکی دیکه ناکه‌ن له‌وه‌ش گه‌ڕێین ئه‌و زۆرزانی و تێگه‌یشتنه‌شیان نییه.\nده‌سته‌ی جیهادییش سیاسه‌تگێڕانیان به‌شێوه‌ی خۆیانه له فه‌زای مه‌جازی له ڕێگای ئینترنێته‌وه به نهێنی پێوه‌ندی ده‌گرن له‌گه‌ڵ جیهادییه‌کانی ده‌وروبه‌ر چه‌رمه‌سه‌ری و کاره‌ساتی دزێو که به سه‌ر موسوڵمانان له‌وڵاتانی دیکه هاتووه جار جار بڵاوی ده‌که‌نه‌وه؛ فیلمی شه‌ڕ و جیهادی تاقمه جیهادییه‌کان.\nته‌نیا ده‌سته‌یه‌کی ده‌مێنێ چاوه‌ڕوانی کاری سیاسی لێ بکرێ؛ جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحه، به‌ڵام ئه‌وانیش له بارودۆخی سیاسی ئێران و ترس له تێکچوونی بڕێک دام و ده‌زگای وه‌ک مه‌دره‌سه دینییه‌کان و ڕێگرتن له کاری ئاشکرایان ناوێرن زۆر بچنه نێو کاری سیاسییه‌وه. هه‌رچه‌نده بڕێ که‌سی سه‌ر به ئه‌وان وه‌ک به‌ڕێوه‌به‌رانی حه‌وتوو‌نامه‌ی «په‌یامی کوردستان»ی ئه‌وسا، هه‌ر خه‌ریکی لێکدانه‌وه‌ی سیاسین، ڕووداوه سیاسییه‌کان ده‌خه‌نه به‌ر دید و لێکۆڵینه‌وه. چه‌ن سایتی سه‌ربه‌خۆیان هه‌یه.\nچ جیاوازییه‌ک له‌نێوان مه‌کته‌بی قورئان و ئیخوانولموسلمینی کوردستان ده‌بینرێ؟\nجیاوازی به‌ینی مه‌کته‌بی قورئان و ئیخوانولموسلمینی کوردستان- ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح بێ- زۆره. ئێستا زۆرینه‌ی مه‌کته‌ب وه‌ک له نامیلکه‌ی (په‌یامه‌که‌ی موفتی‌زاده له‌نێوان چه‌قبه‌ستن و گۆڕان)ی عه‌بدولکه‌ریم فه‌تتاح دا هاتووه، تووشی چه‌قین بوون و دیالۆگیان له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ر نه‌ماوه. به مانه‌وه و چاو تێبڕین و ده‌ور کردنه‌وه له‌سه‌ر ئاسه‌واره‌کانی کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده موعجیب بوون و خۆیان ڕاگرتووه. هێچ تێکۆشانێکی سیاسی و فه‌رهه‌نگییان نییه. له‌کاتێکدا جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح ڕێخراوه‌یه‌کی کراوه‌یه‌و داکۆکی له دیالۆگ ده‌کا، مه‌کته‌ب خه‌ریکی کاری خۆیه‌تی به‌بێ ڕوانین به‌ده‌وروبه‌ر، به بێ پێوه‌ندیه‌کی ئاشکرا له‌گه‌ڵ هێچ سازمان و ده‌وڵه‌ت و ڕێکخراوه‌یه‌ک، به‌ڵام جه‌ماعه‌تی ده‌عوت و ئیسلاح پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ زۆر لایه‌ن هه‌یه.\nله‌راستیدا له‌به‌ینی جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح و باڵی زۆرینه‌ی مه‌کته‌ب خاڵی لێکچوو یه‌کجار که‌مه، خاڵی جیاواز یه‌کجار زۆره، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌یه له قه‌دیمدا پێکه‌وه بوون، یه‌کدی ده‌ناسن.\nبه‌ڵام له به‌ینی باڵی که‌مینه و جه‌ماعه‌تدا خاڵی هاوبه‌ش پتره. خاڵی جیاوازیان ئه‌و گرژی و ڕه‌خنانه‌یه مه‌کته‌ب له حوکومه‌تی هه‌یه، باڵی که‌مینه‌ی مه‌کته‌ب خۆیان دوورتر ڕاده‌گرن له هه‌ر تێکه‌ڵی و دیالۆگ له‌گه‌ڵ حوکومه‌ت که‌چی جه‌ماعه‌ت به تێبینی تایبه‌تی خۆیه‌وه، پردی نێوانی نه‌پساندووه. توانایی عیلمی و عه‌مه‌لی و ئینسانی و ماڵی جه‌ماعه‌تی ده‌عوت و ئیسلاح زۆر له مه‌کته‌ب زیاتره.\nپه‌یڕه‌وانی کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده دوای کۆچی کاک ئه‌حمه‌د چییان پێشکه‌ش به کۆمه‌ڵگا کردووه؟\nپه‌یڕه‌وانی کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده له‌به‌ر قڕه‌ی به‌ینی خۆیان له هیچکام له‌و ئامانجانه‌ی مه‌کته‌ب له‌به‌ر ئه‌وه دامه‌زرا بوو نیزیک نه‌بوونه‌وه. له‌و ئامانجانه:\n· سڕینه‌وه‌ی ژه‌نگ و ژار له ئیسلامی راسته‌قینه و دۆزینه‌وه‌ی ئیسلامێکی پاک و بێگه‌رد.\n· په‌روه‌رده‌کردنی کۆمه‌ڵێکی پێشه‌نگ و پێشه‌وا که خه‌ڵک چاویان تێ ببڕن.\n· پته‌وکردنی ڕیزی هه‌موو موسوڵمانان له ڕاده‌ی توانا و لابردنی قین و قار و گرژی و تۆران له‌به‌ینیاندا.\n· ئاگاکردنه‌وه‌ی موسوڵمانان و تێگه‌یاندنیان، ئه‌وجار دڵ وه‌کوڵ هێنان‌و سۆز و میهر خوڵقاندن، جا ئه‌وجار بڵاوکردنه‌وه‌ی بانگه‌وازی ئیسلامی.\n· لاواندنه‌وه‌ی هه‌ژاران و نه‌رم‌و نیانی سه‌باره‌ت به هه‌موو لایه‌نێکی خزمه‌تکاری خه‌ڵک چ ئیسلامی و چ نائیسلامی، ته‌رکی کێشه و موخاسه‌مه له‌گه‌ڵیان، هه‌یبه‌ت و سام و غیره‌ت نواندن سه‌باره‌ت به زاڵمه‌کان.\nئه‌وانه‌ی ڕه‌وتی ساغکردنه‌وه و ئیسلاحیان گرته به‌ر له‌به‌ر تاک و ته‌رابوون و زیز بوون و چوونه نێو ژیانی ئاسایی و گومان‌و دوودڵی که ئه‌سڵی ڕێگاکه و یا لاسایی‌کردنه‌وه‌ی تاقمه ئیسلامییه‌کانی دیکه و هه‌ڵگرتنی فیشار و ته‌بلیغ و ناحه‌زنواندنی به‌ره‌ی «موخالیف» هه‌ر ئه‌وه‌نده‌یان پێکراوه خۆ ڕابگرن به‌ر به‌وه بگرن باڵی زاڵی مه‌کته‌ب خۆی وه‌ک تاقه نوێنه‌ری ڕێگای موفتی‌زاده نیشان بدا. بڕێ له‌و به‌ها به‌رزانه‌ی پێشوو وه‌ک تێکه‌ڵاویی بێگه‌رد له‌گه‌ڵ موسوڵمانان و بێ‌ده‌نگ‌نه‌بوون له به‌رانبه‌ری شته ناڕه‌واکان …. بپارێزن، ئاسه‌واره‌کانی کاک ئه‌حمه‌د له قه‌تیس‌بوون‌و فه‌رامۆشی ڕزگار که‌ن. ئێستاش هه‌وڵ و ته‌قالای تێکڕایی و هه‌مه‌لایه‌نه‌یان نییه‌و خۆیان له مه‌کته‌بی قورئانی کوردستان و چه‌ند تاقمی چکۆڵه چکۆڵه‌دا ده‌بیننه‌وه. گۆڤاری «راه ما» و چه‌ند نامیلکه و کتێب به لایه‌نگری کاک ئه‌حمه‌د یا ڕه‌خنه له باڵی زاڵی مه‌کته‌ب بڵاو ده‌که‌نه‌وه. نێوانیان له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌کانی دیکه‌ی ناوچه‌که خۆشه، لانیکه‌م گرژ نییه. مه‌کته‌بی قورئانی کوردستان جارجار به دیمانه و وت‌ووێژ و به‌یاننامه هه‌ڵوێستی خۆی سه‌باره‌ت به مه‌سه‌له سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان ده‌ر ده‌خا. هه‌وڵیان بۆ پێکهێنانی مه‌دره‌سه‌ی دینی هه‌یه.\nڕه‌وتی زاڵ سه‌ر به مه‌کته‌بیش به ناوی «مه‌کته‌بی قورئان» هیچ ئه‌رکێکی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگی به ئه‌ستۆ نه‌گرتووه؛ جار جار کۆمه‌ڵی پتر له هه‌زارکه‌سی بۆ مه‌ولوودی پێک دهێنێ، هه‌وڵ ده‌ده‌ن چه‌ن ماڵ له‌په‌نای یه‌ک یان به شێوه‌ی ئاپارتمانی بژین به‌پێچه‌وانه‌ی باڵه‌که‌ی دیکه‌ی مه‌کته‌ب که کۆبوونه‌وه‌کانیان له مزگه‌وته‌کانه ئه‌مان کۆبوونه‌وه‌کانیان له ماڵه‌کان یا ماڵی کاک ئه‌حمه‌د له شاری سنه یا ئه‌گه‌ر زۆر بێ ده‌کێشێته کۆڵانه‌کانیش. ئه‌و باڵه‌ی مه‌کته‌ب جگه له سایتێک یا جارجار بڵاوکردنه‌وه‌ی CDیه‌ک یا نووسراوه‌یه‌ک کارێکی دیکه ناکه‌ن.\nجارجاره‌ش له شاره‌کان بڕێک تێکه‌ڵیان له‌گه‌ڵ که‌سانی خێرومه‌ند بۆ خۆراک و شتومه‌ک و گۆشتی قوربانی دابه‌شکردن هه‌یه. وا وێده‌چێ هاوکاری و هاوقۆڵیان پێکه‌وه زۆر بێ و داکۆکی و دوژبوونیان پتر له‌سه‌ر ئاسه‌واره‌کانی کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده‌یه که هه‌ندێکی به خه‌ڵکیش ده‌گه‌ینن. کلاس و ده‌رسی خۆشیان زۆربه‌ی زۆری ئاسه‌واره‌کانی کاک ئه‌حمه‌ده. که‌متر موتاڵای ئاسه‌واری [زانایانی] دیکه ده‌که‌ن. ڕۆژنامه و گۆڤارخوێندنه‌وه و ماهواره (سه‌ته‌لایه‌ت) دیتن و گوێ له‌خه‌به‌ر ڕاگرتنیان نییه، ڕێخراوه‌یه‌کی داخراون. له‌چه‌ن ساڵی ڕابردوو له‌گه‌ڵ زۆر لایه‌نی ئیسلامی و نائیسلامی ده‌مه‌قاڵه‌یان بووه. ئێجگار زۆر به کارکردنی باڵه‌که‌ی دیکه‌ی مه‌کته‌ب قه‌ڵس و عه‌بووسن. له زۆر کاروباری سه‌ر به حوکومه‌ت یا پێویست به جه‌وازی حوکومه‌ت خۆ ده‌پارێزن، مه‌گه‌ر له بواری کارمه‌ندی یان وام وه‌رگرتن له بانکه‌کان نه‌بێ.\nهه‌ڵبه‌ت هه‌ر دوو باڵه‌که‌ی مه‌کته‌بدا، ئینسانی به گفت و لفت و به‌ڵێن و زه‌حمه‌تکێش و که‌م‌ئه‌رک و زینداندیده و جێگه‌ی متمانه‌ی خه‌ڵک زۆرن. زۆریان به ژینێکی ساده قنیات ده‌که‌ن. ئه‌هلی عه‌قیده و له فه‌ساد دوورن. جگه له‌و بڕه «ئه‌خلاقییات»ـه فه‌ردییه نه‌بێ، باڵی زۆرینه‌ی مه‌کته‌ب شتێکی بۆ پێشکه‌شکردن به کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی نییه. باڵی که‌مینه‌ش جگه له «ئه‌خلاقییات»ـه‌که جارجار ناڕه‌زایی له کاره‌کانی حوکومه‌ت سه‌باره‌ت به کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی -پتر له‌لایه‌ن مه‌زه‌بییه‌وه- ده‌رده‌بڕێ. هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ تێکۆشه‌رانی مافی مرۆڤ و ڕۆژنامه‌چییه‌کان‌و ڕوناکبیرانی کورد ده‌کا.\nوه‌ک دواهه‌مین پرسیار: جه‌ماعه‌تی ده‌عوت و ئیسلاح ئێران چ پێگه‌یه‌کی له کوردستاندا هه‌یه؟\nجه‌ماعه‌تی ده‌عوت و ئیسلاح ناو و نێوبانگی له‌نێو بیرمه‌ندانی مه‌زه‌بی و تێکۆشه‌رانی بواری هزری و کۆمه‌ڵایه‌تی زۆره؛ به‌ڵام پێگه‌یه‌کی پان و پۆڕی جه‌ماوه‌رییان نییه. خوێنده‌وارانی هه‌ڵکه‌وته‌ی حوجره و زانکۆ پتر پشتیوانییان لێده‌که‌ن. ئێستا ڕێک وپێک‌ترین و خوێنده‌وارترین تاقمی ئیسلامی له کوردستانی ئێرانن، زۆرترین مه‌دره‌سه‌ی دینی له کوردستانیان دا هه‌یه، گه‌وره‌ترین ناوه‌ندی بڵاوکردنه‌وه‌ی کتێبی دینییان به‌ده‌سته‌وه‌یه، یه‌کێکیش له گه‌وره‌ترین بیرمه‌ندانی ئیسلامیی هاوچه‌رخ له‌نێویان دا ڕه‌خساوه که کاک «ناسری سوبحانی»یه، ئه‌وه‌ش به نۆره‌ی خۆی پێگه‌ی ڕه‌وابوونی دینییان پێده‌به‌خشێ.\n۹۱/۰۷/۰۳ در ۹:۰۸ قبل از ظهر\nکه سانیک که ده یانه وی به دوور له " حب و بغض " له چونیه تی بیر و را و فکر و باوه ری کاکه ئه حمه دی موفتی زاده تی بگه ن و پاشانیش بزانن که به وته ی به عزیک : " که مینه " شاگردانی به راستی کاکه ئه حمه دن یان " زورینه " وا باشتر و مه نتقی تره که له گه ل سه رانی هه ردو لا، قسه و باسی کافی و ده قیقیان ببیت، جا ئه و کاته به زانین و به صه داقه ته وه، شوینی باشترین ریگا بو ژیانی خویان بکه ون.\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۹ قبل از ظهر\nکاک وریاجه‌نابت له‌و دیمانه‌یه‌دا وتووته” توانایی عیلمی و عه‌مه‌لی و ئینسانی و ماڵی جه‌ماعه‌تی ده‌عوت و ئیسلاح زۆر له مه‌کته‌ب زیاتره.” وشه‌ی “مه‌کته‌ب”ت به عام هێناوه نه‌ک وه‌ک مه‌کته‌ب قورئانی کوردستان یان به قه‌ولی خۆتان باڵی که‌مینه. ده‌نا خۆ ڕاسته باڵی که‌مینه له به‌راوه‌رد له‌گه‌ڵ جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحدا، بوونێکی وای نییه -جگه له تاکه سیمای دیاری ئه‌م ڕه‌وته؛ ئاغای حه‌سه‌ن ئه‌مینی که پتر له پانۆڕامای شه‌به‌که ماهواره‌ییه‌کاندا جار و بار وه‌ده‌ر ده‌که‌وێ- تا بتوانی موقایه‌سه‌ی که‌یه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌واندا. زۆر سپاس بۆ وڵامدانه‌وه‌تان\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۸ قبل از ظهر\nسڵاو له سامان و مامه‌ند\nخۆ عه‌یب و عار نییه جه‌ماعه‌ت به‌شداری له دووی خورداد کردبێ هه‌ر وه‌ک خۆت کوتوته و هه‌موو که‌سیش ده‌زانێ داهێنه‌ری دووی خورداد و ئیسلاحخوازی خاته‌می بووه هه‌ر که‌س داکۆکی له ئیسلاحات کردبێ یا وه دووی خاته‌می که‌وتووه یان هومێدی پێ به‌ستووه یا ره‌گه‌ڵی که‌وتووه ئه‌وه‌ش که جه‌ماعه‌ت ڕێکخراوه‌یه‌کی کراوه و ئه‌مڕۆییانه‌ی ئیسلامییه جێی گومان نییه.\nمامه‌ند گیان نه‌چوومه نێو وزه‌ی ماڵی جه‌ماعه‌ت و مه‌کته‌ب ئه‌وه‌ی باس کراوه توانای عیلمی و مالی و سیاسی و ئینسانی جه‌ماعه‌ت له حاست باڵی که‌مینه‌ی مه‌کته‌ب دایه نه‌ک باڵی زۆرینه که تۆ هه‌ستت پێکردوه.\nئه‌وه‌ش که تۆ له باره‌ی چاوگه‌ی ماڵی جه‌ماعه‌ت باست کردوه بو من ڕوون نییه هه‌ر وا هه‌وڵی ده‌وڵه‌مه‌ند بوونی لایه‌نگرانی مه‌کته‌بیش خۆی له خۆیدا که‌سن نییه به‌تایبه‌ت مه‌کته‌ب له‌کارلانراویان زۆر تێدایه\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۷ قبل از ظهر\nبا توجه به بحثهایى که در مورد جریان مفتی‌زاده زمینه‌ی پیش کشیدن آنها فراهم آمده (هرچند بهتر بود جریان مفتی‌زاده خود به معرفی مبانی اعتقادی خویش می‌پرداختند)\nبه نظر می‌رسد پیروان ایشان دچار نوعی کیش شخصیت‌پرستی شده‌اند و مخصوصاً اینکه پیروانش در برخورد با کسانی به نوعی آنانرا به بحث و مجادله می‌کشند چندان از استدلال و منطق قوی برخوردار نیستند و این گفته پوپر را باور ندارند که کسی نمی‌تواند داور خود باشد و بیشتر به دلایل نقلی که اهم آن توصیه‌های مفتی‌زاده است استناد می‌کنند و سرنوشت رهبرشان آنان را در نوعی کُما فرو برده، رفتاری که به نوعی باید آنرا زهد جهان‌سوز نامید فردیت معنایی ندارد، تسلیم شدن به مشیت، خردگریزی و پای استدلالیون را چوبین دانستن، آینده آنها، در صورت فضای باز سیاسی و نبود فشار بیرونی همواره دچار انشعاب می‌شوند و نمونه‌اش دوران اصلاحات که دچار انشعاب شدند و فضای بسته سیاسی به نفع آنهاست.\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۵ قبل از ظهر\nزۆر مه‌منوونم له کاک وریا، هیودارام وڵامم بداته‌وه\nمن وه‌کوو مامۆستایه‌کی ئایینی زۆر شت ده‌خوێنمه‌وه یا ده‌یبیستم یان ده‌یبینم. چه‌ند پرسیارم هه‌یه پێمخۆشه به‌ڕێزیان ئه‌گه‌ر بۆی لوا وڵامیان بداته‌وه!\n-پێم سه‌یره چۆنه ئه‌و مه‌کته‌ب قورئانه‌ی ئێوه باسی لێده‌که‌ن ئاوا شه‌ق و له‌ت بووه، هۆکاری له‌ت بوونی حیزبه‌که‌تان له چیدا ده‌بینن؟ ئه‌نگۆ چ ده‌ڵێن و لایه‌نی به‌رامبه‌رتان چ ویست و داخوازییه‌کیان هه‌یه؟ ئایا ئێوه له ڕێگای سه‌رۆکه‌که‌تان لاتان داوه یان ئه‌وان؟ ئایا ئێوه لێی حاڵی نه‌بوون یان به پێچه‌وانه‌وه؟\n-من بیستوومه ئێوه ده‌ڵێن موفتی زاده میهدی یه و له دوای حه‌زره‌تی خۆشه‌ویست-د.خ- ئه‌ویش قسه‌کان و عه‌مه‌ل و کرده‌وه‌ی وه‌کوو سوننه‌تی حه‌زره‌تی موحه‌ممه‌د وایه؟ ئایا ئه‌و ره‌ساله‌ته که به رساله‌تی سوغرا نێوی ده‌ر کردووه ده‌گه‌ڵ خاته‌می پێگه‌مبه‌ران بوونی پێغه‌مبه‌ر-د.خ- دژایه‌تی نییه؟\n-نه‌زه‌رت ده‌رباره‌ی ئه‌و سێ مه‌رحله‌ی ره‌هبه‌ری که موفتیزاده دایناوه چییه؟ ئایا پێتوانییه خۆ له جێگای پێغه‌مبه‌ردانان له‌و فکره‌دا شتێکی هه‌ڵه‌یه؟! چۆن ئه‌و کابرایه ویراوێتی خۆی وه‌کوو ره‌هبه‌ر له جێگای خۆشه‌ویستی پایه‌به‌رز دابنێ؟\nپێت وا نییه ئه‌م بۆچوونه ئاوا خه‌ڵکی پێڕه‌وی موفتیزاده‌ی به‌ره‌و هه‌ڵدێری شه‌خسیه‌تپه‌ره‌ستی و بوتپه‌ره‌ستی بردووه؟\n– ئایا شێوازی ته‌ربیه‌ت کردنی شاگرده‌کانی شێوازێکی ده‌روێشانه نه‌بووه، ئایا ته‌ناقز له قسه‌کانی ناوبراودا نابینرێ؛ له‌لایه‌ک ده‌ڵێ ئه‌من پێمخۆشه ئه‌هلی موتاڵا بن وهه‌ڵه‌کانم ڕاست که‌نه‌وه له‌لایه‌ک گوناحی ئه‌وانیش وه ئه‌ستۆ ده‌گرێ و ده‌ڵێ هه‌رچی ئیشتباتان هه‌یه ته‌ماشا ده‌که‌م هیی خۆمه و چه‌ند ده‌فته‌ری شێعریان بۆ ڕه‌وانه ده‌کا که ڕوشنبیری و وه‌دوای عه‌قل که‌وتن به گزیری بۆ نه‌فس پێناسه ده‌کا و که‌سانێک که خوێنده‌وارو قسه‌زانن به سه‌حبان و وه‌لید و عاس ده‌شوبهێنێ و مه‌لای قورئانزان به هه‌مبانه ده‌ناسێنێ، خولاسه‌ی مه‌تڵه‌ب پێره‌وان به‌و قه‌ناعه‌ته ده‌گه‌ینێ که ئه‌گه‌ر نه‌یانبوو کاتی موتاڵا گله‌یی نه‌که‌ن، فه‌قیریان خۆش بوێ و تد …\n– ئایا قسه‌کانی دوای زیندان ناوبراو ده‌حسێب دێن؟ ئایا ده‌کرێ ناوبراو له‌دوای زیندان به که‌سێکی ئاسایی سه‌یری بکرێ و قسه‌ی لێ وه‌ربگیرێ؛ خۆ جووان دیاره له ئه‌سه‌ر ژیان ناله‌باری نێو زیندان و تاک و ته‌نهایی و … وه‌زعی عاددی نییه و دایمه هه‌ر ده‌گرێ!\n– ئایا ته‌ئکید کردنی زیاتری ناوبراو له‌سه‌ر خۆشه‌ویستی په‌یامبه‌ر له‌باتی خواویستی و خوائه‌وینی ده‌گه‌ڵ ئایاتی قورئان دژایه‌تی نییه؟ له قوریاندا داوای ته‌به‌عییه‌ت له پێغه‌مبه‌ر کراوه و به نیشانه و پێش شه‌رتی خۆشویستنی خودا دانراوه، خۆ نه‌وتراوه له‌باتی خوا، پێغه‌مبه‌رت له‌و خۆشتر بوێ! ئه‌وه چۆن لێک ده‌ده‌یه‌وه؟\n– داهاتووی موریدانی کاک ئه‌حمه‌د چۆن پێشبینی ده‌که‌ن؟\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۳ قبل از ظهر\nآقای بوکانی از چند چالش در مسیر راه مجموعه‌ی دعوت و اصلاح از جمله: سکولاریسم، مکتب قرآن، سلفیت و … سخن گفته و نیز از “عدم منع فعالیت حزبی” ایشان بعد از حوادث ۸۸ ابراز شگفتی نموده است که چرا آنان مانند احزاب اصلاح طلب داخل حکومت برچیده نشده‌اند؟!\nاز استاد بوکانی خواهشمند است صادقانه چالشها و موانع بالا را شفافتر توضیح دهند و نیز این نکته را متفطن شوند که جماعت اصلاح صرفا یک حزب سیاسی جهت رسیدن به قدرت نیست؛ چرا که ترکیب جمعیتی اهل سنت در ایران اقتضا می‌کند آنان چنین فکری در سر نپرورانند و به هزار و یک دلیل شبیه این، رسیدن به قدرت در دستور کار آنان نیست، بلکه فعالیتی علنی مدنی و مشارکت اجتماعی مسالمت‌آمیز را بهتر از کار محفلی و زیرزمینی دانسته و آسیب‌پذیری خود را در کار مخفیانه و نامدنی غیر علنی می‌دانند، به گمان بنده جماعت هرچه بیشتر در محافل داخلی و خارجی حضور یابد، ضریب اطمینان فعالیت خود و اعضایش بالاتر خواهد رفت!\nاز آقای وریا بوکانی خواهشمندیم تفاوت مکتب اسلامی کاک احمد و ایدئولوژی اسلامی را با خود دین اسلام توضیح دهند. همچنین در فرازی از مصاحبه فرموده‌اند خیلی مانده تا به معرفت دینی کاک احمد پی ببریم، خواهشمند است این مسأله را نیز بیشتر توضیح دهند. سپاسگزارم.\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۱ قبل از ظهر\nسلام ضمن تشکر از جناب وریا بوکانی لازم دیدم چند نکته را ذکر کنم:\n۱- از دیدگاهی سیاسی و در ارتباط با مسایل جاری به معرفی جریان مفتی‌زاده پرداخته‌اند، نگاهی معرفتی به مسأله ندارند، منظور از “ستم ملی و طبقاتی” چیست آیا این متهم کردن جریان مفتی‌زاده به این نیست از آبشخور دیگری غیر از اسلام تغذیه می‌کرده است؟\n۲-دیگران را متهم کردن به اینکه اجازه ندادند مفتی‌زاده شناخته شود برای یک جنبش اسلامی محلی از اعراب ندارد.\n۳- در بعضی موارد نگاهی نوستالژیک به شخصیت مفتی‌زاده دارد، بیشتر بحث حول مشارکت کردن سیاسی جریان‌های اسلامی در نظام سیاسی است.\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۵۰ قبل از ظهر\nآقای وریا بوکانی! سلام\nنوشته‌اید که جماعت اخوان، به دنبال ۲ خرداد خاتمی افتاده‌اند، دوست عزیز این تعبیر، عبارت صحیحی نیست و جعل تاریخ است. دوست عزیز جنبش اصلاحات ضرورت تاریخی، انقلاب استقراریافته‌ی جامعه‌ی ایرانی بود. هرچند رفرم اجتماعی ایران در این برهه، اشکالات فراوانی دارد که بایستی مورد نقد و ارزیابی ارباب نظر قرار گیرد و یک آسیب‌شناسی جدی در باره‌ی آن صورت پذیرد. اما انصاف بدهیم این هشت سال، درخشان‌ترین دوره‌ی تاریخ چند هزارساله‌ی ایران بشمار است. این برهه مربی صدها جوان امثال من بود و چیزی است که بیشتر به یک خواب شبیه است!\n– از فحوای کلامتان چنان بر می‌آید که جماعت را به دنباله‌روی متهم نموده‌اید اما به‌یاد داشته باشید که هر مقطع تاریخی و عرض جغرافیایی مقتضی عمل خاص خود است. سالهای اولیه‌ی انقلاب، ساختار اسلام انقلابی حاکم بود و در دوره‌ی استقرار نظام یعنی ۱۹ سال بعد، این ساختار جای خود را به “اصلاحات” داد. بزرگان جماعت مرید گوش به حلقه‌ی آموزه‌های هیچکسی -حتی استاد سبحانی هم- نبودند و به مقتضای زمان-مکان خود کار کرده و می‌کنند. هیچ روش و متدی- فکری و سیاسی- ابدی نیست و هیچ دشمنی تا سر دشمن نیست و هیچ دوستی ابدالدهر دوست نیست، وجود سیاسی و فعالیت اجتماعی به مثابه‌ی هنر ممکنی است که- با حفظ اصالت، لحاظ اخلاق و تقوای سیاسی و کاربرد وسایل مشروع جهت وصول به اهداف -بروزها و واکنشهای متنوع و گونه‌گون می‌طلبد. اشتباهی که مکتب در آن افتاده و سخنان زمان-مکانی بنیانگزارش را که زاده‌ی شرایط خاص تاریخی، روانی و … است، به سان یکی از مسلمات و ثوابت نامتغیر فرازمانی – مکانی در حساب آورده است.\n۸۹/۱۰/۱۲ در ۱:۴۹ قبل از ظهر\nکاک وریا سه‌لام\nلام وایه جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح ده‌وڵه‌مه‌ند نییه و له به‌راوه‌رد له‌گه‌ڵ مه‌کته‌بی ئه‌کسه‌ریه‌ت که هه‌ستاون به وه‌ڕێخستنی کارخانه و کارگا و شیرکه‌تی ساختمانی و بازرگانی و له چه‌شنی بۆرژوایه‌کدا، خۆ ده‌نوێنن،شتێکیان پێ نییه. ئه‌ندامانی جه‌ماعه‌تی ئیسلاح به زۆری یان موعه‌للیمن یان مامۆستا، ئه‌و دوو توێژه‌ش چییان له مالی دنیا له هه‌گبه‌دا نییه. هیوادارم ئه‌مه به‌س بێ و هه‌رچه‌ند کڕووزانه‌وه‌و ڵاڵانه‌وه بۆ ماڵی دنیا کارێکی زۆر جووان نییه.\nبه قسه‌کانی کاک وریا وا وێده‌چێ خۆی له باڵی که‌مینه‌ی مه‌کته‌بی قورئان نیزیک بێ، به ڕای من چه‌شنێک موتڵه‌قگه‌رایی و عه‌مه‌لگه‌رایی له وڵامه‌کانیدا ده‌بینرێ! به‌هه‌رحاڵ ئه‌زموونێکی نوێیه و ده‌ستخۆشی له ئاوه‌ز ده‌که‌ین بۆ بڵاوکردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته قسه‌لێنه‌کراوانه!\nسایت نوگرا - 427,266 بازدید\nعشق زن به غیر شوهر - 185,111 بازدید\nحکم نوشیدن آبجو (بیره) در اسلام چیست ؟ - 175,594 بازدید


Diplomatic Magazine | خەڵاتی درۆ، ڕۆژاوای دووڕوو\nخەڵاتی درۆ، ڕۆژاوای دووڕوو\nچاوم لە ڕاگەیاندنی ڕاستەوخۆی کۆمیتەی نۆبێل بوو، کە خەڵاتی ئاشتیی ساڵی ٢٠١٨ دەدرێتە (دێنیز موکوێگێ)ی خەڵکی کۆنگۆ و خاتوو (نادیا موراد)ی ''ئەندامی کەمینەی یەزیدی لە باکووری عیراق''. تا دوایین چرکەی ڕاگەیاندنەکەم بینی و گوێ لێ بوو، نە خەڵاتدەرەکان و نە ئەو هەموو ڕۆژنامەوان و میدیاکارانەی لەوێ ڕاوەستابوون بۆ ڕووماڵکردنی ڕووداوەکە و هەندێ پرسیاریشیان لە خانمی پێشکەشکار کرد، بە یەک تاکە وشەیش ناوی کوردبوونی نادیا مورادیان نەهێنا و نەیانگوت خەڵکی کوردستانە.\nئەم جۆرە هەڵوێستە بۆ من شتێکی تازە نییە و دەمێکە لە میکانیزمی ڕوواڵەتکارانە و چەواشەکارانەی ئەم ڕێزلێنان و خەڵاتکردنە درۆ و ساختەکارانە تێگەیشتووم. ئەم پاییزە دەبێتە چل ساڵی ڕێک کە من لە سوێد دەژیم. لەم چل ساڵەدا سیونۆ (٣٩) جار پێشکەشکردنی خەڵاتی ئەدەبییات و چل (٤٠) جاریش خەڵاتەکانی دیکەم بینیوە و تا ڕادەیەک ئاگاداری یارییەکانی پشت پەردەی بڕیارەکانی کۆمیتەی نۆبێلیش بوومە، کە لێرە و لەوێ لە ڕێگەی هەندێ ڕۆژنامەوان و میدیاکاری چوختی و بەلەسەوە ئاشکرا دەکرێن. بۆیە وتم (٣٩) جار خەڵاتی ئەدەبییات، چونکە ئەمساڵ خەڵاتی ئەدەبییات نادرێ. ئەکادیمیای سوێدی ئاوڕووی خۆیان و خەڵاتەکەیشیان برد، کاتێ ئەوە ئاشکرا کرا کە مێردی ئەندامێکی ئەکادیمیای سوێدی، پێوەندیی سێکسیی لەگەڵ ژنی بەشێک لە ئەندامانی ئەکادیمیادا هەبووە و ئەنجامی ئەم پێوەندییانە چی بووە.\nمن لە دڵەوە پێم خۆشە کە خاتوو (نادیا موراد) خەڵاتەکەی وەرگرت و پیرۆزبایی لێ دەکەم. نادیا و ئازارەکانی نادیا و سەدان و هەزارانی دیکەی وەک نادیا، شایانی ئەوەن دەیان و سەدان خەڵات وەربگرن و ڕێزیان بگیرێت و خەم و خەفەت و ئازارەکانیان بۆ خەڵکی ئەم دنیایە و بۆ مرۆڤایەتی تۆمار بکرێن. بەڵام دەبێ لای مرۆڤە هۆشیارەکان و ڕووناکبیران و بڕیاردەر و سیاسەتمەدار و خەڵکانی دیکەیش ئەوە ڕوون بێت، کە خەڵاتی نۆبێل، چ هیی ئاشتی و چ هیی ئەدەبییات، بە فیلتەری سیاسەتێکی دزێو و ناشیرین و گوماناویدا تێدەپەڕێت و هیچ پێوەندییەکی بە داهێنان، یا بە چەوسانەوە و بەدبەختییەوە نییە. باسی خەڵاتەکانی دیکەی نۆبێل، فیزیا و کیمیا و پزیشکی و ئابووری، ناکەم، چونکە وەک ئەم دووەی باسم کردن، ئاگاداری ئەوانە نیم.\nکۆمیتەی نۆبێل بە نادیا موراد دەڵێ ''ئەندامی کەمینەی یەزیدی لە باکووری عیراق''. ئەوان لە من و تۆ چاکتر دەزانن و ئاگادارن کە نادیا کوردە و خەڵکی کوردستانە. ئەوان زۆر چاک ئاگادارن کە نادیا و سەدانی وەک نادیا بە هەوڵ و کۆششی حوکوومەتی هەرێمی کوردستان ڕزگار کراون. بەڵام بەرژەوەندیی ڕۆژاوا ئەوەیە هەمیشە جەختی یەزیدیبوون بکات، بە کوردستانیش بگوترێ باکووری عیراق. لەم بوارەدا دەبوو خزمانی یەزیدی خۆیان، بە زمانێکی ڕوون و ئاشکرا، بە هەموو ئەوانەی باسیان دەکەن، یا قسەیان لەگەڵ دەکەن یا ڕێزیان دەگرن، بڵێن: تۆ مافی ئەوەت نییە بڕیاری ناسنامەی ئێمە بدەیت. ئێمە کوردین، ئایینەکەمان یەزیدییە و ''وەلاتێ مە کوردستانە''. کۆمیتەی نۆبێل لە کورد و کوردستانیبوونی نادیا خان خۆی گێل دەکات، کەچی لەوەدا هیچ هەڵە ناکات کە لە جێی (شەنگال) بڵێ (سنجار)، چونکە ئەمەیان ئەو شێوەیەیە کە عیراقی عەرەبی پێی خۆشە و دەیەوێ بیسەپێنێت. (داعش) دەیویست بە زۆر و بە هەڕەشە و سووکایەتی نادیا خان و هەزاران نادیای دیکە واز لە دین و ئایینی خۆیان بهێنن، ڕۆژاوایش دەیانەوێ بە خەڵاتکردن و بە بەرتیل بەرگی جوانی کوردبوونیان لە بەر دابکەنن.\nهەر لەم دەرفەتەدا دەبێ ئەوەیش ڕوون بکەمەوە کە میدیاکارانی کوردستان، زۆر جار خوێنەر و بیسەر و بینەر چەواشە دەکەن، ئەوانەی کە ئینگلیزی یا زمانەکانی دیکەی ئەورۆپا نازانن، و بە شێوەیەک قسە و لێدوانی ڕێبەر و سیاسەتمەدارانی ڕۆژاوا دەگوێزنەوە کە لەگەل ڕاستیدا ناگونجێت. دەیان جار گوێم لێ بووە و بینیومە، کە کابرای ڕۆژاوایی وتوویەتی (Northern Iraq)، کەچی ئەمان بە (کوردستان) تەرجەمەی دەکەن. تەنانەی بەرانبەر سیاسەتمەدار و بەرپرسانی عەرەبیش هەر ئاوا (شەرمن و سەلار)ن. کابرای عەرەب دەڵێ (الاقلیم)، بەڵام ئەمان کە تەرجەمەی دەکەن، دەڵێن (هەرێمی کوردستان).\nئێستا کە یەکەمین جارە لە مێژوودا کوردێک خەڵاتی نۆبێل وەردەگرێت، دەبێ کورد لەوە ژیرتر و وریاتر و ڕاستگۆتر بن، کە کڵاوی زەرد و سوور و کەسکی ڕۆژاوایان بکرێتە سەر. دەبێ ڕاستوڕەوان بە ڕۆژاوا بڵێن، یەزیدی کوردن و یەزیدیخان کوردستانە. نابێ لەوە بترسن و سڵ بکەنەوە کە ''دۆستەکانیان!'' لێیان زویر ببن. ڕووناکبیرانیش دەبێ ئەو ڕاستییەیان لا ڕوون بێت کە خەڵاتی نۆبێل، لە ٣٠-٣٥ ساڵی ڕابوردوودا، زۆر جار، وەک ڕێگایەک و وەک کەرەستەیەک بۆ ناوزڕاندن و دژایەتیکردنی ئیسلام بە کار دەبرێت، نەک بۆ ڕێزگرتنی داهێنانی ئەدەبی یا خەبات لە پێناوی ئاشتیدا. زۆر جار بینیومانە کە مرۆڤکوژ خەڵاتی ئاشتیی نۆبێلی پێ بەخشراوە و کۆلکە نووسەر خەڵاتی ئەدەبییات. ڕۆژاوا ئەگەر شەڕی ئیسلام و موسڵمانان دەکات، با بچێت خۆی بیکات، نەک کورد بە کار بهێنێت و دواییش بە گورگانخواردی بدات. لە شەڕی (داعش)دا هەزاران تێکۆشەر و خەباتگێڕ و قارەمانی کورد کوژران و بریندار کران، بەڵام ڕۆژاوا پاداشتی کوردیان بەوە دایەوە کە دژی گشتپرسی ڕاوەستان و داگیرکردنی نیوەی خاکی کوردستانیان پێ ئاسایی بوو.\nهەر ئەم ڕۆژاوایە و هەر ئەم کۆمیتەی نۆبێلە، ساڵی ١٩٨٨، کە هەڵەبجە ژارباران کرا و (ئەنفال)ی بەدناو ڕووی دا و هەزاران کچ و ژنی کورد دیل کران و هەرچی خراپە بەسەریان هێنرا، یەک وشەیان لە دەم دەرنەچوو، نەوەک سەددام حوسەینی دۆست و خۆشەویستیان زویر ببێت. نە ئەوسایش و نە ئێستایش نەیانهێشت ڕاستیی ئەو کارەساتانە ئاشکرا بکرێت، چونکە ئەودەم ئەوەیش ئاشکرا دەبوو کە خۆیان هاوبەش و هاوکرداری ئەو تاوانانە بوون.\nنادیا خانمی بەڕێز و خۆشەویست! لە دڵەوە پیرۆزبایی لە تۆ و لە نەتەوەی کورد و لە کوردستانی نیشتمانی هەموومان دەکەم. تۆ زۆر لە خەڵاتی نۆبێل گەورەتریت و زۆر لە سیاسەتی ڕۆژاوا پیرۆزتریت. ئازارەکانی تۆ، ئازاری هەموو مرۆڤایەتین و بەشێکن لە مێژووی مەینەت و چەوسانەوە و ژێردەستیی مرۆڤ لە سەرانسەری مێژوودا. تکایشت لێ دەکەم: ئەو ئێوارەیەی کە خەڵاتەکە وەردەگریت و ئاخاوتن پێشکەش دەکەیت، بە کوردی قسە بکە و زۆر ڕوون و ئاشکرا بڵێ: ئەز کوردم و وەلاتێ من کوردستانە.\nبرینی نەتەوەی کورد و نیشتمانەکەی، نە بە خەڵاتی نۆبێل و نە بە بەڵێن و دۆستایەتیی ڕۆژاوا ساڕێژ دەبێت. ئەم جارەیش، ئەم نووسینەم بە وتە جوانەکەی سۆکرات، فیلۆسۆفی گەورەی یۆنانی، دەبڕمەوە، کە فەرموویەتی: ''خۆت بناسە: Know Thyself!''.


Homeخبربمپُشت و بلۆچستانئے آ دگه دمگانی کُشت و کۆشئے سرا\nهما رۆچا سراوانئے لهتێن مردم و کشگ بوتگێن ورنایانی لهتێن سیاد و وارسان بێجنگ و درنگێن زهرشانیے پرمانداریئے دێما برجاه داشت که اێرانئے لشکر و پاسدارانئے سپاها اۆپار نکرت و مردمانی لٹّ و کُٹّ و دزگیر کنگا دْرکّتنت.\nبلۆچستانئے استمانئے گل په تێل کَشّانی کُشگا اێرانئے رجیما سکّ مئیاربارَ زانت و آییئے زلم و بێرهمیان مهکومَ کنت. و چه میان‌استمانی راجمانا هاس یو انئے انسانی هکّ و اۆبالانی کمیساریایا دزبندیَ کنت که:\n3. په بێرانێن مردمانی کهۆلانی تاوانانی پرّ کنگا\nصلح و سازش دو طایفه بعد از ۳۰ سال اختلاف در مئگس (مهرستان)\nاعتراض کشاورزان منطقه توکهور و هشتبندی از افت قیمت پیاز\nبیانیه مولوی عبدالغفار نقشبندی در رابطه با جنایت سپاه پاسداران در شستون\nبه گزارش رسانک، امروز ۵ اسفند ۹۹ ، مولوی عبدالغفار نقشبندی در بیانیه ای در رابطه با جنایت سپاه پاسداران در شهرستان شستون منتشر کرد. مولوی نقشبندی گفت: این حادثه …..ادامه خبر


تارق نوری: چی شەقاوە و بكوژە لە هەولێر دەستگیركراون\nبەڕێوەبەری ئاسایشی هەولێر رایگەیاند كە هەولێر لە ''عەسابە و گرووپی مافیا'' پاك كراوەتەوە و تا ئێستا 150 تۆمەتباریان دەستگیر كردووە، ئاماژەشی بەوەدا كە بە شێوەی لابەلا پێنج تا شەش قۆمارخانە ھەبوون، دەستیان بەسەردا گرتوون و كەلوپەلەكانیان لای ئاسایشە و خاوەنەكانیشیان خراونەتە زیندانەوە.\nتارق نوری بەڕێوەبەری ئاسایشی هەولێر رایگەیاندوە، "ماوەكانی رابردوو دوای ئەوەی حاڵەتی كوشتن و ھەلگرتنی چەكی بێمۆڵەت زیادی كردبوو، لەسەر فەرمانی مەسروور بارزانی راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی ھەرێمی كوردستان ژوورێكی عەمەلیات دروست كراوە و ھێزەكانی ئاسایش ھاوكاریی ھێزە ناوخۆییەكانی دیكەی حكومەت دەكەن بۆ ئەوەی رێگری لە ھەر بڵاوبوونەوەی ئەو دیاردەیە بگرن، لەو چوارچێوەیەدا ھێزەكانمان لە سنووری ھەولێر توانیویانە دەست بەسەر بڕێكی زۆری چەك و ئۆتۆمبێڵدا بگرن. لەو ماوەیەدا 150 كەسمان بە تۆمەتی جیاواز دەستگیر كردوون، ھەروەھا 200 ئۆتۆمبێڵی بێ تابلۆ و پارچە چەكدا دەستیان بەسەردا گیراوە".\nبەڕێوەبەری ئاسایشی هەولێر دەڵێت: "ھەموو ئەو كەسانەی بە تۆمەتی ھەڵگرتنی چەكی بێمۆڵەت و تۆمەتی جیاواز دەستگیر كراون رادەستی دادگا كراون، ئەوەشمان بە دادگا رایگەیاندووە كە نابێت ئەو تۆمەتبارانە لە كاتی ساغبوونەوەی تۆمەتەكانیان بە كەفالەت ئازاد بكرێن، چونكە زۆربەی دەستگیراوان پێشتر چەندان جاری تر دەستگیر كراون و لە رێگەی دادگاوە بە كەفالەت ئازاد كراون".\nوتیشی: "پێشتر خەڵكێك ھەبوون وەك عەسابە باجیان لە خەڵك وەردەگرت، بە تایبەتی لە خاوەن كافتریاكان، كە زۆر جار داوای پارەیان لێ دەكردن و ئەگەر نەیاندابانێ كێشەیان دەنایەوە؛ ئەوانە چەند گرووپێك بوون و ھەموویشیان دەستگیر كراون و ئێستا لە زیندانن".\nبەڕێوەبەری ئاسایشی هەولێر باسی لەوەشكرد كە "راستە چەندین كەسی تۆمەتبار بە تاوانی كوشتن ھەبوون و پێشتر لە شەقامەكان دەسوڕاونەتەوه.. ئێمە لە درێژەی ھەڵمەتەكەماندا ھەموویانمان دەستگیر كردوون، واتە بە كورتییەكەی شەقاوە و عەسابە و قاتل و.. ھەموویان دەستگیر كراون".\nئاماژەشی بەوەدا كە "ئێستا بە دوای ئەو كەسانەوەین كە تەقەیان كردووە، ھەركەسێك رۆژێك لە رۆژان تەقەی كردبێت دەستگیری دەكەین و رێگەش بە ھیچ كەسێك نادەین یاسا پێشێل بكات. تەقەكەر مەبەستمان لەوانەیە كە لە دوو مانگ لەمەوبەرە هەرھاووڵاتییەك ھەر لە خۆیەوە بەبێ ھۆ تەقەی كردبێت، دەستگیری دەكەین".\nتارق نوری ئەوەشی خستەڕوو كە "ئەركی سەرەكیمان وەك ئاسایش بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و ئەو ھەڕەشانەن كە دەبنە ھۆی مەترسی بۆسەر ئاسایشی نەتەوەیی و نیشتیمانی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئێمە ماوەیەكە ھاوكاریی ھێزەكانی پۆلیس دەكەین، تا ئەو كاتەی پێویستیان بە ئێمە ھەبێت، بەردەوام دەبین و رێگەش نادەین ھیچ كەسێك ماف بە خۆی بدات لە سەرەوەی یاسا بێت و ھەست بكات كەس لێپرسینەوەی لەگەڵدا ناكات، بەڵێ ئەركی ئێمە وەك جیھازی ئاسایش زۆر گرانترە لە ئەركی برایانمان لە ھێزەكانی پۆلیس، بەڵام لەگەڵ ئەوانیش ھاوكار دەبین".\nسەبارەت بە قومارخانەكان-یش، بەڕێوەبەری ئاسایشی هەولێر رایگەیاند كە "قومارخانە لە ھەرێمی كوردستان مۆڵەتی پێ نادرێت بەھیچ شێوەیەك، بەڵام بە شێوەی لابەلا پێنج تا شەش قۆمارخانە ھەبوون، ئێمە دەستمان بەسەر قۆمارخانەكاندا گرتووە و كەلوپەلەكانیان لای ئاسایشە و خاوەنەكانیشیان دەستگیر كراون و خراونەتە زیندانەوە".\nیه‌كگرتووی ئیسلامی: ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردنه‌كان ره‌تده‌كه‌ینه‌وه\nكه‌ركوك.. دوو كه‌س به‌تۆمه‌تى به‌ئامانجگرتنى هاووڵاتیان ده‌ستگیركران\nداوای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی سیستمی 70% به 30%ی وه‌رگرتن له زانكۆ و په‌یمانگا ده‌كرێت\nئارام ئه‌حمه‌د: كۆمه‌ڵێك ده‌یانه‌وێت گۆڕان بكه‌ن به كۆمپانیایه‌كی به‌رهه‌مهێنانی پاره\n"به‌هۆى پارتی-یه‌وه نیوه‌ى كابینه‌ى نوێی حكومه‌تی عیراق پێشكه‌ش ده‌كرێت"\nوه‌ستا ره‌سوڵ: له 16ی ئۆكتۆبه‌ردا ئه‌وانه‌ی پێشمه‌رگه‌یان هاوه‌نبارانكرد فارس بوون\nله‌باره‌ی ناردنی 317 ملیار دیناره‌كه‌ی حكومه‌تی عیراق بۆ هه‌رێم، رونكردنه‌وه ده‌درێت\nنوێنەری یەكێتی لە میسر: ئەگەر هەرێمی كوردستان ببێتە دوو هەرێمیش دنیا وێران نابێت\nسوننه‌كان: شه‌ش وه‌زاره‌تی كابینه‌ی نوێی عیراقمان به‌رده‌كه‌وێت\nنەوتی عیراق: رۆژانە هەوڵی بەرهەمهێنانی 7 ملیۆن بەرمیل دەدەین\nترامپ: بەرونكردنەوەكەی سعودیە لەبارەی كوژرانی خاشقچی رازی نین\nماوه‌ی دوركه‌وتنه‌وه‌ی میسی ئاشكرا ده‌كرێت\nشەشەمین فلمەڤیستەڤالا دهوك یا نیڤ دەولەتی دەست پێكر\nکاتێك چەرچڵ داوای کرد شیعرێکی مەلای جزیری بۆ وەربگێڕن


وڵاتی... پێویستە و دەبێ!!!\n14 تەمموز 2016\nلەگەڵ گۆڕانكاریە خێراكانی دنیا و پێشكەوتنی تەكنەلۆژیا و تەشەنەكردنی كەناڵەكانی میدیا،لە ئێستادا سەدان تی ڤی و رادیۆ و رۆژنامە و سایتی كوردی بوونیان هەیە، راستی زیاتر لە 20 ساڵە نەك رۆژانە بەڵكو هەموو دەقیقەیەك هەزار جار گوێ بیستی وشەی (پێوستە و دەبێ) دەبین. سیاسیەكان دەڵێن دەبێ عەدالەت بەرپا بكرێ و زوڵم و گەندەڵی بنەبڕ بكرێ، پێویستە لێپێچینەوە لە سەرپێچی كاران بكرێ و تاوان باران بدرێن بە دادگا، شارەزایانی پەروەردە دەڵێن دەبێ پۆلەكانی خوێندن ئاوا نەبێ و پێویستە رێكبخرێن و قەرەباڵغ نەكرێن و، بینا و كافتریاو ناوەندەكانی خوێندن بەم شێوەیە نەبێ و پێویستە ئاستی زانستی ئاوا و ئاوا بەرز بكرێتەوە، لەم لاوە مامۆستایانی ئاینی دەڵێن پێویستە تاكی موسڵمان راستگۆ و لەخوا ترس بێ و نابێ ببێتە داردەستی زاڵمان و دەبێ ئیمانداران فێڵ و تەڵەكە لە كڕین و فرۆشتندا نەكەن. پسپۆرانی تەندروستی لەسەر شاشەی تیڤیەكان هەر دەڵێن پێوستە خۆراكی تەندروست بخوێن و چەوری و شیرینی كەمكەینەوە و نابێ رێگا بە قەڵەوی و تەمبەڵی جەستەمان بدەین، هونەرمەندە رەسەنەكان دەڵێن نابێ رێگا بدەین هونەر و گۆرانی كوردی بەم دەردە ببرێ و پێویتسە رێگا بگیرێ لەم لافاوە بەناو گۆرانی بێژەو دەبێ پارێزگاری لە رەسەنایەتی ستایلی گۆرانی كوری بكرێ. رۆژنامەنوسان دەڵێن پێویستە دەزگا ئەمنیەكان رێز لە پیشەكەمان بگرن و دەسەڵات رێگری لە كاری رۆژنامەوانی نەكات و، فەزایەكی ئازاد بۆ رۆژنامەنوسان فەراهەم بێنێ، مامۆستایانی زانكو دەڵێن زانكۆكانمان تەنها خوێندەوار بەرهەم دێنن نەك تاكی ئەكادیمی و پرۆفیشناڵ، بۆیە پێویستە ئەم دۆخە چارەسەر بكرێ و دەبێ رێگا لە بەردەوام بوونی ئەم حاڵەتە بگیرێ و پێویستەو...دەبێ و ....دەبێ.\nسەیر ئەوەیە لەشكرێكی لەبن نەهاتوو لە (پێوستەو دەبێ) لەم وڵاتەدا بوونی هەیە و، مەگەر تاك و تەرە ئەگەرنا كەس نیە یان كەس خۆی بە بەرپرس نازانێ تەنها یەك (پێویستە و دەبێ) لەسەر ئەرزی واقیعدا بەرجەستە بكات، چونكە هەموومان بە حاكم و مەحكومەوە دەڵێن راستە فڵان شت پێوستە وابێ و نابی وابێ، بەڵام خۆ مەرج نیە من بچمە ژێرباری ئەم وەزعەوە، با كەسێكی تر ئەمە بكات و خۆ فەرز نیە هەر من ئەوە بكەم.\nئاخر ئەو كاتە ماڵ وێرانی و دەردەسەری و قەیران و كێشەكان روو لە بێ ئومێدی دەكەن، كاتێك هەموومان خۆمان لەبەرپرسیاریەتی دەدزینەوە و هەر یەكێكمان پێمان وابێ، كەسمان هیچ ئەركێكمان لەسەر شان نیە و هەموو بەرپرسیاریەتی و ئەركەكە بخەینە ئەستۆی غەیری خۆمان، بەتایبەت دەسەڵات و لایەنی پەیوەندیدار، كە بە پلەی یەكەم هەموو شتێكی گەورەو بچوكی وڵاتی دەكەوێتە ئەستۆ. ئیتر ئەگەر بمانەوێ ئەم هەموو (پێویستە و دەبێ)یە، كاریگەریان هەبێ و چیتر لە گوێچكەی راست نەبیسترێ و لە چەپەوە دەرچێ،هەستكردن بە بەرپرسیاریەتی و داخستنی لای چەپی گوێچكەی دەسەڵات و لایەنی پەیوەندیدار و تاك بە تاكی خەڵكی پێویستە،ئەگەر نا تا قیامەت هەردەبێ غەرقی نێو دەریای (پێویستە و دەبێ)بین كورد وتەنی ئاسنی سارد بكوتین وقەوانی كۆن لێدەنەوە.


:: AM:10:24:26/01/2020 \nیەكێك لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان پڕۆژەیەكی ڕاگەیاندووە بۆ ئەوانەی توێژینەوە لەسەر سنوورەكەیان پێشكەش دەكەن، بەگوتەی خۆیان خەرجی بۆ دابین دەكەن. ئەوەش یەكەمجارە لە كوردستان هانی توێژینەوە بدرێت.\nئەمڕۆ یەكشەم 26ـی كانوونی دووەم، تاریق عەلی توێژەری مێژوویی بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، بەپێی پڕۆژەی پەسەندكراوی ئەنجوومەنی زانكۆی راپەڕین، ئەو توێژینەوانەی كە دەستنیشانی چارەسەركردنی كێشەكانی سنووری ئیدارەی راپەڕین دەكەن، لەلایەن زانكۆی راپەڕینەوە پشتگیریی داراییان بۆ دەكرێت.\nبە پڕۆژە و ڕێچارەی نوێبوونەوەی ئابووری لە سنوورەكە دابنرێت\nئەو توێژەرە گوتی، ئەو هەنگاوە گرنگە، بۆ ئەوەی شوێنە گەشتیاریی و مێژوویی و ڕێیەكانی پێكەوەبەستنەوە و بەرزكردنی ئابووریی سنوورەكە، بكرێت بە پڕۆژە و ڕێچارەی نوێبوونەوەی ئابووری لە سنوورەكە دابنرێت.\nباسی لەوەش كرد، "توێژینەوەیەكم هەیە دوای پڕكردنەوەی پڕۆپۆزەڵ، سەرجەم ناوچە شوێنەوارییەكانی ئەو سنوورە دەناسێنم و ڕێی هاتوچۆیش لە پڕۆژەكە دیاری دەكەم، ئەوەش بە تێچوویەكی زۆر كەمتر لەوەی پێشبینی دەكرێ، دروست دەكرێت".\nلە ڕاگەیەنراوێكی زانكۆی راپەڕینیش ڕوون كراوەتەوە، بانگهێشتی سەرجەم توێژەرانی زانكۆكانی كوردستان و دامەزراوە زانستییەكان و توێژەرە ئەكادیمییەكان دەكەین، پڕۆپۆزەڵ پێشكەشی سەنتەری توێژینەوەی زانكۆی راپەڕین بكەن، لە دوای بڕیاردان لەسەر پڕۆپۆزەڵەكە، لەرێی ئەنجوومەنی زانكۆی راپەڕین پشتگیریی دارایی بۆ توێژینەوەكە دیاری دەكرێت، لایەنی سوودمەند لە توێژینەوەكە و زانكۆ، پشتگیرییە داراییەكە دەگرنە ئەستۆ.\nئەم هەنگاوەی زانكۆی راپەڕین بە ئامانجی زیاتر گەشەپێدان و بەرەوپێشبردنی ئیدارەی راپەڕینە، لە چوارچێوەی هاوئاهەنگی زانكۆی راپەڕین و ئیدارەی شارەكە.\nلە كوردستان ساڵانە هەزاران توێژینەوەی دەرچوو و سەتانی ماستەر و دكتۆرا پێشكەش دەكرێن، بەڵام تا ئێستە پشتی پێ نەبەستراوە و سوودی زانستیی لە ئەنجامەكانیان وەرنەگیراوە، بۆیە چەند ساڵێكە باس لە كڕین و كۆپیكردنی توێژینەوە دەكرێت لەلایەن قوتابیانی دواقۆناغی زانكۆ، بەوەیش ئاستی زانستیی زیاتر دادەبەزێت.


لە شوێنی ڕاگیرانی لاوێکی بانەیی هیچ زانیارییەک لە بەردەستدا نییە\n17:44 - 3 رەزبەر 2719\nئاژانسی کوردپا: پاش ١٠ مانگ لە دەسبەسەرکردنی لاوێکی بانەیی، هیچ زانیارییەک لە شوێنی ڕاگیرانی ئەو لاوە، لە بەردەستدا، نییە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، لە شوێنی ڕاگیرانی لاوێکی بانەیی بە ناوی "پەیام ئەنوەری"، پاش ١٠ مانگ لە دەسبەسەرکرانی، هیچ زانیارییەک لە بەردەستدا، نییە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەو لاوە کوردە، لە ماوەی دەسبەسەرکرانیدا، "لە چاوپێکەوتن لەگەڵ بنەماڵەکەی بێبەری بووە".\nئەو لاوە کوردە ڕۆژی شەممەی ٣ی سەرماوەزی ساڵی ٩٧، لەگەڵ "ڕەزا مەریەمی" بە تۆمەتی "هاوکاری لەگەڵ "یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران" لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە، دەسبەسەر کرا و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگویزرا.


12:27 - 23 خەرمانان 2718\nکوردستان میدیا: لە دووتوێی سپاسنامەیەکدا دەزگای ڕێکخستنی گشتی حیزبی دێموکرات ڕوو لە ئەندامان و لایەنگرانی حیزب لە نێوخۆ و دەرەوەی وڵات، ڕایگەیاند کە ئێوە داینەمۆی ڕاسانی شارن.\nسپاسنامە و ڕێزلێنانی دەزگای ڕێکخستنی گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بۆ ئەندامان و لایەنگرانی حیزب لە نێوخۆ و دەرەوەی وڵات\nئێوەی تێکۆشەر لە کوردستان و بەشێکی بەرچاوی وڵاتانی جیهان، بوونە پێشەنگی ئەم ڕاسانە جەماوەرییە. شانازیتان پێوە دەکەین کە لە خۆرهەڵاتی نیشتمان، لە قەسر و سەرپێڵ و کرماشان، لە ڕوانسەر و جوانڕۆ ولە پاوەی هەورامان، لە سنە و کامیاران، بانە و مەریوان و سەقز و بۆکان تا مەهاباد و خانێ و شنۆ و نەغەدە و لاجان، لە شار و دێ لە دزەی مەرگەوەڕ و سیاوەشانی ورمێ، نەخشی بەرچاو و کاریگەرتان گێڕا .


ئیعادەی دادڕەسیی کامڕان ساختمانگەر ڕەت کرایەوە\n10:22 - 2 سەرماوەز 2720\nڕۆژی شەممە ١ی سەرماوەز، لقی ١١ی دیوانی باڵای وڵات؛ ئیعادەی دادڕەسیی کامڕان ساختمانگەر، چالاکی کرێکاریی کورد؛ خەڵکی سنەی ڕەت کردەوە.\nئەو چالاکە کرێکارییە لەو پەیوەندییەدا لە پەیامێکدا ڕایگەیاندووە: "ڕۆژی ١ی سەرماوەزی ٩٩، لە ڕێگای سامانەی سنا بۆم هاتووە، کە داواکاریی ئیعادەی دادڕەسیی من (کامڕان ساختمانگەر) لە مەڕ تۆمەتی بێبنەمای ئەندامبوون لە کۆمەڵە و چالاکیی پڕۆپاگەندە دژی نیزام لە لقی ١١ی دیوانی باڵای وڵات، بەبێ هیچ ڕوونکردنەوەیەک، ڕەت کرایەوە.\nڕێکەوتی ٧ی ڕەزبەر، ئەو چالاکە کرێکارییە بۆ تێپەڕاندنی ماوەی زیندانییەکەی، بانگهشێتی لقی ٤ی بەرێوەبەری تاوانەکانی کەیفەری شاری سنە، کرا.\nدادگای پێداچوونەوەی سنە، بە ڕەت کردنەوەی پێداچوونەوەی دادگاییەکەی ئەو چالاکە کرێکارییە، بە پشتبەستن بە مادەی ٤٥٥ یاسای ئایینی دادڕەسی کەیفەری، دادنامەی پێداچونەوەی پاشتڕاست کردەوە.


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-02-27-13:29:00 - کۆدی بابەت: 2707\nکێ گرینلاندی دۆزیەوە؟\nگرینلاند لە زمانی ئینگلیزیدا واتە ''سەر زەمینی سەوز''، تەنیا شوێنێکیش لە جیهاندا سەوز نەبێت تەنیا ''گرینلاندە''!.\nزۆربەی سەر زەمینی گرینلاند بە چینێک بەفر داپۆشراوە کە ئەستورییەکەی لە سێ هەزار مەتر زیاترە، جگە لە چەند چڵە دارێک و ئەو گیانلەبەرانەی زۆر بەرگەی سەرما دەگرن، هیچ شتێکی تر ناتوانێت لەم شوێنەدا بژیت، لەبەر ئەوەی زستانەکەی زۆر ساردە و هاوینیشی کورت و ساردیشە.\nئەو ڕووەی گرینلاند کە بەفر داینەپۆشیوە بەرداوییە و بە شێوەیەکی پەراکەندە و لێرە و لەوێ قەوزە بەرچاو دەکەوێت و پارچەیەکی کەمیشی گڵی ساغە و تیایدا ڕووەک و وردە ڕووەک ڕواوە.\nکەواتە بۆچی ناوی سەر زەمینی سەوزیان لەو شینە ناسەوزە ناوە؟\nتەنیا بۆ ئەوەی سەرنجی خەڵک ڕابکێشرێت بۆیە ئەو ناوە خۆشەیان لێناوە. لە ساڵی ٩٨٢زاینیدا پیاوێکی ئایسلەندی بە ناوی ''ئێریک تۆر ڤالدسۆن'' لە ئەنجامی تاوانی کوشتنێکدا، دوور خرایەوە بۆ باشووری ڕۆژئاوای گرینلاند و سێ ساڵ لەوێدا مایەوە.\nلە ماوەی دوور خرانەوەیدا ئەریک گەلێك گەڕا و ناوچەکانی ڕۆژئاوای ئایسلەندا کە دەریاوانە ئایسلەندییەکان باسیان کردبوو هەمووی دۆزیەوە.\nدوای تەواو بوونی دوور خستنەوەی و گەڕانەوەی بۆ ئایسلەندا، باسی دۆزینەوەکانی خۆی کرد بۆ خەڵکی و خەڵکی هەڵنا کە کۆچ بکەن بۆ ئەو شوێنە لەبەر ئەوە ناوێکی سەرنج ڕاکێشی لێ نا، کە ئەویش گرینلاند بوو. ژمارەی دانیشتوانی گرینلاند ئەمڕۆ نزیکەی شەست هەزار کەسێک دەبن، ئەم ژمارەیەش بە گوێرەی ڕووبەری گرینلاند ژمارەیەکی هەر زۆر کەمە، زۆربەشیان لەو ناوچانەدا دەژین کە بەفر داینەپۆشیوە، لە بەشی لێواری ڕۆژئاوای دورگەکەدا.\nلە بەشی ڕۆژهەلاتیشی نزیکەی ٣٥٠٠ کەسێک و لە بەشی باکوریشی تەنیا ١٠٠ کەسێک دەژین.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : كێ گرینلاندی دۆزییەوە؟


دیمانه له‌گه‌ڵ چیرۆک نووس کاروان عومه‌ر کاکه‌سوور… – Denegkan\nدیمانه له‌گه‌ڵ چیرۆک نووس کاروان عومه‌ر کاکه‌سوور…\nbyadmin\tMay 14, 2008\tئەدەب\nكاروان عومەر كاكەسوور: هەتا ئێستاش لای ئێمە تیراژی كتێب و ژمارەی دەركەوتنی نووسەر لەسەر شاشەی تیڤییەكان پێوەرن بۆ چاكی و خراپی!..\nسازدانی/ دانا فایەق….\n*هەر تۆ نا، بەڵكو زۆر لە نووسەرانی تریش تەنیاییەكیان بۆ خۆیان دروست كردووە و كەمتر تێكەڵ دەبن، یاخود هونەری ئیشكردن بۆ خۆیان نازانن، بەڵام ئایا ئیشی رەخنە كەشفكردنی ئەو دەنگە تەنیاو پەراوێزخراوانە نییە؟ باسی (سالینجەر)ت كرد، رەنگە لە دونیادا نووسەرێكی تر نەدۆزینەوە هێندەی ئەو لە پەراوێز و تەنیاییدا ژیا بێت، بەڵام ئەوە زیرەكیی رەخنەگرە توانیویەتی ئەو نووسەرە پەراوێز و تەنیایە بدۆزێتەوە و كەشفی بكات، كە ئەو یەكێكە لە نووسەرە داهێنەرەكانی جیهان. هەست ناكەی رەخنەی كوردی لەوە بێتواناترە، كە هێزی كەشفكردنی دەنگە تازە و جیاوازەكانی هەبێت؟\n-بەڵێ، رۆشنبیریی ئێمە هیچ كاتێك بێ (سالینجەر) نەبووە، بەڵام دۆزینەوەی ئەو (سالینجەرانە) لە ئێستا و لە ئایندەدا بەندە بەو هێزەی، كە رەخنە لە رێگای هەوڵەكانی خۆیەوە پەیدای دەكات. دیدگا بەتەنیا بەس نییە، بەڵكو زۆر گرینگە رەخنەگر شارەزایی لە تەكنیك و فێڵەكانی نووسینی چیرۆك و رۆمان و شیعردا هەبێت، چونكە خۆت وەكو چیرۆكنووسێك دەزانی، ماناكانی هەر تێكستێكی ئەدەبی لەناو ئەو تەكنیك و یارییانەدا حەشار دراون. بۆ نموونە تۆ لە چیرۆكێكتدا تەكنیكی فلاش باك بەكاردەهێنیت، ئەو بەكارهێنانە ئامانج نییە، بەڵكو (هۆ)یە. رەنگە مەبەستت نیشاندانی كاریگەریی زەمەن بێت لەسەر خودی كارەكتەر و شوێندا. رەخنەگرێك كاتێك ئەمانە نازانێت، ئەوا نەك هەر ناتوانێت هیچ نهێنییەك لە چیرۆكەكەتدا بدۆزێتەوە، نەك ناتوانێت لەبارەی كارەكتەر و زەمەن و شوێن و زۆر شتی دیكەوە قسەی لەبارەوە بكات، بەڵكو تۆمەتباریشت دەكات و دەتخاتە پەراوێزەوە. دیدگای ئیستاتیكی لە خوێندنەوەی تێكستی ئەدەبی و هونەرییدا گرینگە. ئەوەی دەتوانێت نهێنی لەناو هەر تێكستێكدا بدۆزێتەوە، تەنها دیدگای فیكری نییە، بەڵكو دیدگای ئیستاتیكییشە، كە ئەمڕِۆ لەناو گوتاری رەخنەی ئێمەدا دیار نییە، یاخود لاوازە. (ماركس) لە هەندێك لە بەرهەمە فەلسەفییەكانیدا باسی نووسەری وای كردووە، كە رەنگە ئەو نووسەرە لە شارەكەی خۆشی نەناسرابێت، بەڵام ئەو هەموو ئاگادارییە لە ئەدەب لای ئەو فەیلەسووفە، دیدگایەكی ئیستاتیكیی وای پێ نەبەخشیوە، كە لەپاڵ فەلسەفە و رەخنەی فیكر و ئایدیۆلۆژیادا خەریكی كاری رەخنەی ئەدەبییش بێت، بەڵام (لۆكاچ)، بە چاوپۆشین لە هەموو ئەو رەخنانەی ئەمڕِۆ ئێمە لەسەریمان هەیە، توانیویەتی ئەو دیدگایە بەدەست بهێنێت. لە حەفتاكاندا هەر یەك لە (فوئاد مەجید میسری) و (فوئاد قەرەداغی) لە رووی فیكرەوە زۆر لە (حسێن عارف) بەتواناتر بوون، بەڵام دیدگای ئیستاتیكیی (حسێن عارف) لە هی ئەوان گەورەتر بوو. وەكو چۆن (لۆكاچ) لەسەر حسابی نووسەرانی دیكەوە، بایەخی بە نووسەرانی سەر بە ریالیزمی سۆسیالیستی دەدا، یان (تۆماس مان)ی دەخستە پێش (جەیمس جۆیس)ەوە، گوایە یەكەمیان مەنەلۆژی لە روانگەیەكی دینامیكانەی پێشكەوتووەوە بەكار هێناوە و لای دووەمیان ئەو مەنەلۆژە لە تێڕِوانینێكی حدسییانەی وەستاوەوەیە، بەهەمان شێوە هەردوو (فوئاد) لەسەر حیسابی هەندێك نووسەری داهێنەر بایەخیان بە نووسەرانی دیكە دەدا. دیارە نەك مەبەستم نییە لە گرینگیی ئەو دوو ناوە كەم بكەمەوە، بەڵكو من پێم وایە ئەوان لەو سەردەمەدا، (وتم لەو سەردەمەدا)، لەپاڵ (رەوف حەسەن، ڕِەوف عوسمان، دڵشاد مەریوانی، كەمال میراودەلی، حەمەسەعید حەسەن، ئازاد عەبدولواحید، زایەر رۆژبەیانی) و یەك دوو ناوی دیكەدا هەوڵی جدییان لە بواری رەخنەدا هەیە، بەڵام لەناو ئەو هەوڵانەدا هەیە دواتر وەستاوە، هەیە بەهەمان كەرەسە بەردەوام بووە و هەیە زمانی زیاتر بەرەو توندوتیژیی سیمبۆلیی چووە و هەیە رووی لە بواری دیكەی نووسین كردووە. زیاتر مەبەستمە بڵێم ئەو شێوە ئیشكردنەی (حسێن عارف) لە ئیشكردنی هەردوو (فوئاد) زیاتر داهێنانی لەناو رۆشنبیریی ئێمەدا دۆزیوەتەوە. یەكێك لە ئەركەكانی رەخنە ئەوەیە، لەو نهێنییانە دەگەڕِێت، كە نەدۆزراونەتەوە، لەو ناوانە دەگەڕِێت، كە نەناسراون، بەڵام لای ئێمە رەخنە لە زانراوەكان و لە ناوە دیارەكان دەگەڕِێت. ئەو هەموو لەیەكچوونەش بەرهەمی ئەم شێوە ئیشكردنەیە. ئەو پرسیارەی تۆ دیوی دووەمی پرسیارەكەی دیكەتە، كە لەبارەی كاریگەریی ئەدەب لەسەر واقیعدا ئاڕِاستەت كردم. ئەركی رەخنە كردنەوەی شفرەكانی تێكستە، بەڵام هەرگیز مانای بەتاڵكردنەوەی تێكست و سادەكردنەوەی نییە تا ئەو ئاستەی لەگەڵ تێكستێكی دیكەدا جیاوازیی نامێنێت. هیوادارم دەنگی من تێكەڵی ئەو دەنگانە نەبێت، كە بەشێوەیەكی نیهلیستییانه سەیری رۆشنبیریی خۆمان دەكەن و سووك و ئاسان دەڵێن هیچ رۆشناییەك بەرچاو ناكەوێت. من دەبینم زمانی شیعر بەسەر رەخنەدا زاڵە. ئەو زمانە هەموو شتێك وەسف دەكات. ئەو وەسفەش پێوەندیی بەو هەست و خرۆشەوە هەیە، كە لەو كاتەدا رەخنەگری وەسفیی ئێمە لەناویدا دەژی. ناڵێم رەخنەگری خاوەندیدگا بەهیچ شێوەیەك وەسفی شت ناكات و باوەڕِم بە شیعرییەتی رەخنەش هەیە، بەڵام كاتێك وەسف جێگای میتۆدی خوێندنەوە و راڤەكردن دەگرێتەوە، ئەوە وەسف وەكو ئەوەی لێدێت، كە منداڵانی هەولێر ئەو سەردەمەی شار چۆڵەوانی بووە، لە دووری دوور دوورەوە سەیری منارەی چۆڵییان كردووە. لێیان بووە بە شەڕِ، كە ئەگەر رۆژگارێك بیگەنێ، كامیان لە باوەشی دەكات بۆ ماڵەوەی دەهێنێتەوە. رەخنە فانتازیای تێكست لەسەر ئاستەكانی فیكر و ئیستاتیكادا دەخوێنیتەوە و هەوڵی دۆزینەوەی ماناكان دەدا، نەوەك فانتازیاكانی خۆی لەسەر بنیات بنێت. من لە شوێنێكی دیكەشدا باسم لەوە كردووە، كە زمانی شیعر بۆ رەخنە دەست نادات، چونكە ئەو زمانە سیفەتێكی مەزاجییانەی هەیە و هەر جارێك بەشێوەیەكی جیاوازتر لەوەی پێشووی دەردەكەوێت. سەرچاوەی ئەو رەخنەیە مەعریفە نییە، بەڵكو ئیلهامە. رەخنەگری وەسفی هەیە لەكاتێكدا ئیلهامی بۆ هاتووە و گوتوویەتی: (زۆر كەس لە نەزانییەوە بێت، یان لە هەرچییەكی دیكەوە بێت وادەزانن زمان نووسەر دروست دەكات)، كەچی جارێكی دیكە بەشێوەیەكی دیكە ئیلهامەكەی پێ گەیشتووە و گوتوویەتی: (لێرەدا نووسەر زۆر وەستایانە زمانێكی نایابی دروست كردووە و بەو زمانەش بەچاكی وەسفی دەرەوە و ناوەوەی شتەكانی كردووە. ئەوەی توانای دروستكردنی زمانی نەبێت، هەر نەنووسێت باشترە). ئیلهام بۆ نووسینی تێكستی ئەدەبی چاكە و فرەدەنگی مسۆگەر دەكات، بەڵام لە رەخنەدا كۆمیدیایە، كاریكاتێرە. راستییەكەی هەتا ئێستاش لای ئێمە جیاوازی لەنێوان رەخنە و ئەدەبدا بەشێوەیەكی روون و ئاشكرا نییە. بەردەوام تێكەڵی یەكدی كراون. ئەگەر لە بیرت بێت من ئەوسا باسی مەترسیی ئەوەم بۆ كردی، كاتێك نووسەری ئەدەبی لەناو تێكستی ئەدەبییدا دەیەوێت رۆڵی رەخنەگر ببینێت، بەڵام رووێكی دیكەی ئەمە لێرەدا دەردەكەوێت، كاتێك رەخنەگر دەیەوێت رۆڵی نووسەری ئەدەبی ببینێت. زمانی وەسف ناتوانێت هیچ نهێنییەك لەناو تێكستە جدییەكاندا بدۆزێتەوە، بەڵكو زۆر جار بەهەموو سادەیی خۆیەوە رۆڵێكی دیماگۆژییانە دەبینێت و لە رێگای ئیحایەكانییەوە خوێنەری سادە لە خوێندنەوە دوور دەخاتەوە، بەوەی خۆی هەموو شتێكیان بۆ وەسف دەكات. رەخنەی وەسفی زۆر كەم لە تێكستە گەورەكان نزیك دەكەوێتەوە، چونكە لەوێ خێرا لاوازییەكانی دەردەكەوێت، بەڵكو زیاتر لە دوورەوە قسەیان لەسەر دەكات. لەپاڵ ئەوەی بە تێكستە سادەكاندا هەڵدەڵێت، بە چەند دێرێكیش هێرش دەكاتە سەر ئەو تێكستانەی بەو كەرەسە سادانەی ئەو ناكرێنەوە. لێرەوەیە داهێنانی (سالینجەرەكان)ی ناو ئەدەب و رۆشنبیریی ئێمە ناخوێندرێنەوەو هەر لە پەراوێزدا دەمێننەوە.\n*كاتێك سەرنج لە چیرۆك و رۆمانی خۆمان دەدەین، دەبینین زمانی وەسف باڵادەستییەكی تەواوی هەیە. لە بەرامبەر ئەوەدا گێڕِانەوە ئەو بایەخەی پێ نەدراوە. ئایا ئەمە مانای ئەوە نییە وەسف وایكردووە كەمترین ماوە بمێنێتەوە بۆ بیركردنەوە و لێكدانەوەكانی خوێنەر و زۆر جار ماوەی نەهێشتووەتەوە بۆ رەخنەگرتن تا نهێنییەكانی ناو دەق ئاشكرا بكات؟ فەرامۆشكردنی گێڕِانەوە وەكو یەكێك لە بنەما سەرەكییەكانی چیرۆك و رۆمان بۆچی دەگەڕِێتەوە؟\n-چیرۆكنووس، دیارە هەر جارێ دەڵێم چیرۆكنووس، هاوكات مەبەستم رۆماننووسیشە، لە رێگای گێڕِانەوەوە كار لە گۆڕِانی ئەو ماددە خاوە دەكات، كە هێشتا بەتەواوی لەناو خەیاڵدا پێنەگەیشتووە. هەر لەبەر ئەوەشە زۆر جار گێڕِانەوە رێك بە مانای زمان دێت. ئێمە لە پرسیارێكی پێشووتردا باسمان لەوە كرد زمان هاوكات لەگەڵ پرۆسێسی بیركردنەوەدا دەخوڵقێت و ئەركی خۆی لە پێكهێنانی وێنەكان و گەیاندنیاندا دەبینێت. ئەوە پرۆسێسی گێرانەوەیە رووداو لەسەر ئاستی واقیعدا دەگەیەنێتە ئاستی زمان، نەوەك وەسف. وەسف كۆنتاكت لەگەڵ رووی دەرەوەی شتەكاندا دەكات. پرۆسێسی گێڕِانەوە، شیعرییەت (Poetical) بە تێكستی ئەدەبی دەبەخشێت. بە مانایەكی دیكە وەسف بەشێكە لە پرۆسێسی گێڕِانەوە، نەوەك خۆی بەشێكی جیاواز بێت. ئەگەرچی (جیرار جینێت) بێجگە لەوەی جەخت لەسەر گرینگیی وەسف دەكات لە پرۆسێسی گێڕِانەوەدا، پێشی وایە وەسف لە توانایدا هەیە سەربەخۆ هەڵسووڕِێت. بە باوەڕِی ئەو گێڕِانەوە خۆی لەو توانایە بێبەشە. دەگاتە ئەوەی بڵێت دەتوانین وەسف بێنینە بەرچاومان، كە گێڕِانەوەی تێدا نەبێت، بەڵام ناتوانین گێڕِانەوە بێنینە بەرچاومان، وەسفی تێدا نەبێت. ئەو رایەی (جینێت) بەمانای بێبایەخكردنی رەگەزی گێڕِانەوە نییە، بەقەدەر ئەوەی جەختكردنە لەسەر وەسف لەناو پرۆسێسی گێڕِانەوەدا. من لەگەڵ راكەی تۆ دام، كە لای ئێمە وەسف دەستی بەسەر گێڕِانەوەدا گرتووە، بەڵام ناتوانم بڵێم وەسف گرینگ نییە. من دەزانم مەبەستت زیاتر ئەو شێوازی وەسفەیە، كە لای ئێمە لەسەر حیسابی گێڕِانەوەدا بوونی هەیە و هیچ ئەركێكی زمانی و جوانكاری جێبەجێ ناكات. وەسفی ئێمە وەسفێكە لە دەرەوەی كۆنتێكستی گێڕِانەوەدا. وەسفی شوێن دەكات، بەبێ ئەوەی ئەو شوێنە هیچ كارلێكێكی لەگەڵ كارەكتەر دروستكردبێت. وەسفی كارەكتەر دەكات و ئێمە هیچ كاریگەرییەكی شوێن و كاتی بەسەرەوە نابینین. هەر (جیرار جینێت) دەڵێ (گێڕِانەوە ئەركی دەستنیشانكردنی واقیع و كردار و رووداوەكان دەگرێتە ئەستۆ و وەسفیش ئەركی دەستنیشانكردنی كەسەكان و شتەكان). من پێم وایە وەسف كاتێك نەتوانێت جیاوازی لەنێوان ئاستەكانی كارەكتەر و شوێندا بكات، ئەوە نەك ئەركی خۆی لە دەست دەدات، بەڵكو دەبێتە قورساییش بەسەر گێڕِانەوەدا. گرینگترین ئەركی وەسفیش ئەوەیە لەناو سیستەمی زمان و ئیستاتیكادا ماهییەتی شتە واقیعییەكان تێكبشكێنێت و جیاوازتر دەریانبخاتەوە. بەمانایەكی دیكە وەسف نیشاندانەوەی رووی دەرەوەی ئەو شتانە نیین، كە روون و ئاشكرا لە بەرچاون، بەڵكو دۆزینەوەی شتە پەنهانەكانن. لەكاتێكدا چیرۆكنووسی ئێمە ناتوانێت لە رێگای گێڕِانەوەوە بابەتی گێڕِانەوە، كە بە (حەكایەت Narrative) ناسراوە، بۆ چەند كەناڵێكی لۆكاڵی دابەش بكات و لە رووی واتاوە هەوڵی سەربەخۆیی هەر یەكێك لەو كەناڵانە بدات، ئەوا ناشتوانێت لەناو گێڕِانەوەی ستاندارد دەربچێت و ناچارە بە پلەی یەكەم پشت بە وەسف ببەستێت. لێرەدا دەشێت هەندێك وێنەی شیعریی جوانمان نیشان بدات، بەڵام ئەو وێنانە تاكڕِەهەندن و نامانخەنە بەردەم تێڕِوانین لە زەمەن و پێكهاتەی زەمەن. (ڕِۆلان بارت) جیاوازی لەنێوان رەگەزی كات و رەگەزی هۆكاری (Causal)دا دەكات. مەبەستی ئەوەیە لۆژیكی گێڕِانەوە خۆی زەمەنی خۆی دەردەخات. زەمەنی گێڕِانەوەش، كە لە شێوەی سیستەمدا بوونی هەیە، لە لایەك واتاییە و لە لایەكی دیكە وەزیفی. لێرەوە دەتوانین بڵێین هەر ئەم لۆژیكی گێڕِانەوەیەشە ئەركی وەسف دیاری دەكات. ئێمە بەدەگمەن رۆماننووسمان هەیە بە هۆشیارییەوە مامەڵەی لەگەڵ گێڕِانەوەدا كردبێت. رۆماننووسی ئێمە ئەگەرچی هەندێك ماكیاژی لە تێكستەكاندا كردووە، بەڵام من پێ لەسەر ئەوە دادەگرم، كە ئەگەر یەك دوو رۆمانی لێ دەركەین، ئەوا گێڕِانەوەی (جەمیل سائیبـی) گۆڕِانێكی گەورەی بەسەردا نەهاتووە. بۆ نموونە من پار رۆمانێكم خوێندەوە، نووسەرەكەی بەپێی ئارەزوو ئەو تێكستەی بەسەر چەند بەشێكدا دابەش كردووە. بەشی دووەم لە رووی كاتی فیزیكییەوە درێژەپێدەری بەشی یەكەمە و كەم و زۆر هیچ رووداوێكی بەشی یەكەم ناگاتە ناو ئەم بەشەوە. بەشەكانی دیكەش بەهەمان شێوە. لەكاتێكدا هەموو رۆمانەكە لەسەر تاكە بیرۆكەیەك و یەك دوو كارەكتەری سەرەكی دامەزراوە. ئەوەی لە بەشێكەوە دەگاتە ناو بەشێكی دیكەوە، كارەكتەرەكانن و لەژێر جەبری زەمەنی فیزیكییدا درێژەیان هەیە. كارەكتەر بۆی هەیە تەنها لەناو ئەو ماوەیەدا بیر بكاتەوە، كە نووسەرەكەی بۆی دیاری كردووە. مەبەستم ئەوەیە ئەو كارەكەتەرە، كە گەیشتۆتە بەشی دووەم، بەهیچ شێوەیەك بیركردنەوەی بۆ ناو بەشی یەكەم ناگەڕِێتەوە. لە بەشەكانی دیكەش بەهەمان شێوە. ئەمە رۆمان نییە، بەڵكو حەكایەتە، چونكە حەكایەت وەكو ماددە خاوەكە ماوەتەوە و نەخراوەتە ناو سیستەمێكی جیاواز لە زەمەنی فیزیكییەوە. راستە ئەمە لای خوێنەری سادە كارێكی سەركەوتووانەیە، بەوەی سەری لێ ناشێوێت، بەڵام كاتێك دەمانەوێت لەناو دەلالەتەكانی زەمەندا ئیشی لەسەر بكەین، شتێكی نوێمان بەدەستەوە نادات. ئەم رۆمانە بە پلەی یەكەم پشتی بە وەسف بەستووە. ئەگەر تۆ وابزانی ئەو رۆمانە لەبارەیەوە نانووسرێت و نووسەرەكەی لە گفتوگۆكاندا وەسفێكی سەیری بەرهەمەكەی ناكات، ئەوا بە هەڵەدا دەچیت. رۆماننوس كاتێك نەتوانێت تەكنیكەكانی وەكو جێگۆڕِكێی راناوەكان و وێنەی بزۆك و مۆنتاژەكان لە شێوەی فلاش باك و بڕِین و ونبوونی هێواش هێواش و هی دیكە بەكاربهێنێت، یان نەتوانێت بە هۆشیارییەوە بەكاریانبهێنێت، ئەوا لەناو وەسفدا نغرۆ دەبێت، چونكە ئەو تەكنیكانەن نووسەر ناچار دەكەن زەمەن تێكبشكێنێت و جێگۆڕِكێ بە شوێن بكات و كۆمەڵێك یاریی دیكە بێنێتە ئاراوە، كە سەرجەم ئەمانە لەلایەك رووبەری وەسف كەم دەكەنەوە و لەلایەكی دیكە ئەو وەسفە پێویستەش بە ئاڕِاستەی داهێناندا دەبەن. بیرت نەچێت هەر ئەو نووسەرانە لە گفتوگۆكانیشیاندا هەر بە زمانی وەسف دەدوێن. لەبارەی كاتەوە پرسیاری لێ دەكەیت، لەبارە شوێنەوە پرسیاری لێ دەكەیت، لەبارەی زمانەوە پرسیاری لێ دەكەیت، ئەو وەسفیان دەكات. رۆماننووس هەیە لە گفتوگۆدا لەبارەی رۆمانەوە شتی لەم شێوەیەی گوتووە: (ڕِۆمان ئەو شووتییە سوور و گەییوەیە، كە ئەگەر قاشێكت لێی خوارد، هەمووی دەخۆی). تۆ دەتوانی لە گوتەیەكی لەم شێوەیە چییت دەست بكەوێت؟ دەزانی بەشێكی زۆری ئەوانەی لای ئێمە رۆمان دەنووسن لە گفتوگۆكاندا ئەوەی باسی ناكەن، هونەری رۆمانە؟ چونكە نایانەوێ ئاشكرا بن، كە چەند لەو هونەرەوە دوورن. دیسان جەخت لەسەر ئەوە دەكەمەوە، كە وەسف لە ئەدەبی گێڕِانەوەدا گرینگە، بەوەی ئەركی پێكهێنانی لایەنی هەستی دەخاتە ئەستۆی خۆیەوە، چونكو بایەخ بە لایەنی دەرەوەی شتەكان دەدات، ئینجا بەمەبەستی نیشاندانی جوانی بێت یان ناشیرینی. وێنەی روخساری كارەكتەر و قەبارەی شتەكان دەكێشێت، كە تۆ ناتوانیت لە رێگای گێڕِانەوەوە ئەنجامیان بدەیت. هەر لەبەر ئەوەشە (ژان ریكاردۆ) و زۆری دیكە باوەڕِیان وایە وەسف رەوتی گێڕِانەوە خاو دەكاتەوە، بەوەی سەرنجمان بۆ لای دیمەنەكان دەگوازێتەوە، بەڵام ئەمە بە پێویست دەزانن. ئەگەرچی (جیرار جینێت) پێی وایە وەسف لای (مارسیل پرۆست) نابێتە هۆی خاوبوونەوەی جووڵەی گێڕِانەوە، بەڵكو تێیدا دەبێتە رەگەزێكی بنەڕِەتی، چونكە وەسفی پرۆستی قەوارەیەكی پڕِ لە گۆران و دۆزینەوە و ئێمپرێشنی هەیە. بەگشتی رۆمانی چاك گرینگیی وەسف لەو شتە نابینێت، كە وەسفی دەكات، بەڵكو لە كۆنتێكستی گێڕِانەوەدا لێی دەڕِوانێت و دەیكاتە بەشێكی جیانەكراوە لە رەوتی گێڕِانەوەدا.\nPrevious عەبدولموتەڵیب عەبدوڵڵا لەتەوەرى نوسین و خوێندنەوەدا\nNext مادده‌ی 140 له چاوه‌ڕوانی گۆدۆدا و کاریگه‌ری خه‌ڵکی کوردستان له پرۆسێسه‌کاندا


نزیکەی له‌سه‌دا 90ی زێڕی ئێران لە کانه زێڕه‌كانی رۆژهەڵاتی کوردستان ده‌رده‌هێنرێت\nKurdistan24 هه‌ولێر 13:28 2022/05/09\nزه‌ڕكێو له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان\nکوردستان ئاڵتوون زێڕ كوردستان ئێران رۆژهه‌ڵاتی كوردستان\nبە پێی ئامارە فەرمییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران، نزیکەی 90%ی زێڕی ئێران لە کانه زێڕه‌كانی رۆژهەڵاتی کوردستانە و ساڵانە سەرووی 9 تۆن زێڕ لەو کانانه دەردەهێنرێن. رۆژهه‌ڵاتی کوردستان لەسەر کانه زێڕە، بەڵام ژیان و گوزەرانی دانیشتووانی رۆژبەرۆژ خراپتر دەبێ.\nدانیشتوانی گوندەکانی بەهارلو، نیبەند، قوجاق، جداقیە، باغلو و چەندین گوندی دیکەی شاری قڕوەی سنە لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە سەر زێڕن و رۆژانە چاویان بە کێوێک لە زێڕ دەکەوێ، بەڵام ئەوان لەبه‌خششه‌كانی سرووشتی ناوچه‌كه‌یان و داهاتی ژێر زه‌وی و كانه زێڕه‌كانیان بێبه‌شن.\nدانیشتوانی ئەو گوندانە رۆژانە چاویان بە کێوی "زەرکێو" دەکەوێ، ئەو کێوەی کە بە پێی ئامارە فەرمییەکانی ئێران، ساڵانە 500 تۆن زێڕی لێ دەردێ، واتا نیوەی زێڕی ئێران.\n7 ساڵ لەمەوبەر کۆمپانیایەکی قەزاقی دەست بە دەرهێنانی زێڕ لەو کانه کرد. بەرپرسانی پێوەندیدار ئاشکرایان کردووە کە کۆمپانیا قەزاقییەکە خاوەنی 70٪ـی پشکەکانە و 30٪ـی بەر حکومەتی ئێران کەوتووە.\nکانه زێڕی "زێڕشۆران" لە شاری تکابی پارێزگای ورمێ، یەکێکی دیکەیه لە کانە زێڕەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان. ئەو کانە لە ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەناووبانگە.\nبەرپرسانی تکاب ئاشکرایان کردووە کە ئێستا 38٪ی زێڕی ئێران لەو کانە بەرهەم دێ و نزیکەی 40٪ـی زێڕی ئێران لە ناو ئەو کانەدایە.\nبەو پێیە نزیکەی 90٪ـی زێڕی ئێران لە دوو کان "زێڕکێو"ی قڕوە و "زێڕشۆران"ی شاری تکاب لە رۆژهەڵاتی کوردستان بەرهەم دێت.\nبە درێژایی ئەو چەند ساڵەی تکاب بووەتە جەمسەرێکی زێڕینی ئێران، بەرپرسانی شارەکە گلەییان لە کەمیی خزمەتگوزاری هەیە و دەڵێن پشتگوێ خراون.\nحەسەن هیممەتی نوێنەری شارەکانی تکاب و شاییندێژ لە مەجلسی شورای ئیسلامی ئێران لەگەڵ ئاماژەدان بە دەوڵەمەندیی ناوچەکە لە رووی کشتوکاڵ، کان و گەشتیارییەوە، دەڵێ ناوچەکە بێ خزمەتگوزارییە و خەڵکەکەش هەژارە.\nئەو بە میدیا ناوخۆییەکانی ئێرانی گوتووە: بە چاوی تەماح و پشک پشکێنییەوە زێڕی خاوی لە کانەکانی تکاب دەرهێنرێن و بۆ پارێزگاکانی دیکە رەوانە دەکرێ و سوودی ئابووریش هەر بە ئەوان دەگات، نەک بە ئێمە".\nگوزەرانی ژیانی خەڵکی قڕوەش، زۆر باشتر لە ژیانی خەڵکی تکاب نییە. ئێستا بەشێکی زۆر لە دانیشتوانی گوندەکانی نزیک لە "زەرکێوی" قڕوە، روویان لە شار کردووە.\nبە هۆی کارکردن لەو کانییە زێڕە، ژینگەی ناوچەکە تێکچووە و بە قسەی دانیشتوانی گوندەکانیش، ئاوەکە "پیسە" و بۆ خواردنەوە نابێ.\nتا ئیستا چەندین جار پشکنینی تەندروستی بۆ کرێکارانی کانەکە و سەرچاوەکانی ئاوی ناوچەکە کراوە، بەڵام ئەنجامی پشکنینەکان بە نهێنی مانەتەوە.


سەرۆکی نوێی دەزگای داد دەستنیشان کرا\nFRIDAY, 8 MARCH 2019 - 09:05\nبەشی ئێران- ئایەتوڵلا خامنەیی ڕێبەری شۆڕشی ئیسلامی لە فەرمانێکدا ئایەتوڵڵا سەید ئیبراهیم رەئیسی-ی بە سەرۆکایەتی دەزگای داد هەڵبژارد.\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، ماڵپەڕی ڕاگەیاندنی نووسینگەی ئایەتوڵڵا خامنەیی ڕێبەری شۆڕشی ئیسلامی بڵاوی کردەوە: ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی لە فەرمانێکدا ئایەتوڵلا سەید ئیبراهیم ڕەئیسی-ی بە سەرۆکایەتی دەزگای داد هەڵبژارد.\nڕێبەری شۆڕشی ئیسلامی لە ئەو فەرمانەدا بە جەخت لە سەر گۆڕانکاری لە دەزگای داد و دەستپێکی بەهێزی سەردەمێکی نوێ کە شیاوی هەنگاوی دووهەمی شۆڕش بێت ڕایگەیاند: ئایەتوڵڵا ڕەئیسی بەبۆنەی فەقێتی، زانست، ئەزموون، تەندورستی، ئەمانەت و کارامەیی لە قۆناغە جیاوازەکان و پێشینەی دوور و درێژی لە دەزگای داد و ئاشنایی تەواو لە گەڵ تەواوی لایەنەکان، وەکوو سەرۆکی دەزگای داد هەڵبژێردرا.\nلە درێژەی پەیماەکەدا هاتووە: ئەمن بۆ بەدی هاتنی ئەو مەبەستە گرینگە، ئێوەم هەڵبژاردووە کە خاوەن پێشینەی دوور و درێژ لە ئاستی جیاواز لە دەزگای داد و ئاشنا لە گەڵ هەموو لایەنەکانن و لە لایێکی ترەوە لە پاڵ فەقێتی خوێندنی مافی و زانست و ئەزموونی گرنگتان لە ئەم بوارە هەیە، و تەندروستی و ئەمانەت و کارامەیی خۆتانیان لە بوارە جیاوازەکانی خزمەت نیشان داوە.


گوڵان میدیا - د.چنار سەعد عەبدوڵڵا بۆ گوڵان:ئافرەتانی حزبی بەرامبەر بە گەندەڵییەكان كەمتەرخەم و بێدەنگ نین\nكوردى عربى Kurdî English Today : Sun May 19 9:44:26 AST 2013\nبەڵێ نەخێر كۆتایی نایەت، لاواز دەبێت د.چنار سەعد عەبدوڵڵا بۆ گوڵان:ئافرەتانی حزبی بەرامبەر بە گەندەڵییەكان كەمتەرخەم و بێدەنگ نین رێكەوتی دابه‌زاندن: 13/12/2012 : 15:59:28\nد.چنار سەعد عەبدوڵڵا ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستانە و بەرپرسی رێكخراوە پیشەییەكانە، هەروەها پێشتریش ئەندامی پەرلەمانی كوردستان و وەزیری كاروباری شەهیدان بووە و مامۆستای زانكۆشە، هەربۆیە لەم دیمانەیەدا چەندین پرسی تایبەت بەرەوشی ئافرەتمان لەگەڵیدا تاوتوو كرد، خاتوو چنار لەگەڵ ئەوەی ئەو ئەندامی سەركردایەتی حزبێكی سیاسییە، بەڵام بە بڕوا بەخۆبوونەوە جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، كە ئافرەتی حزبی هەرگیز بەرامبەر پێشیلكردنی مافەكانی ئافرەت و دیاردەی توندوتیژی دژی ئافرەت بێدەنگ نەبووە . ***\n* هاوكات لەگەڵ ڕۆژی جیهانیی هەڵمەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان، كۆنفرانسێكی 16 ڕۆژە لەهەولێر بەهەمان مەبەست ڕێكخراوە، كۆنفرانسی لەوجۆرە تاچەند كاریگەری لەسەر دەستەبەركردنی مافەكانی ئافرەت دەبێت؟\n- هەموو كۆنفرانس و كۆنگرەیەك، یان هەر دانیشتن و گۆڕینەوەی بیروڕایەك سوودی خۆی دەبێت، چونكە كۆمەڵەكەسێك دادەنیشن و پێكەوەكۆدەبنەوە قسە لەسەر پرسێك دەكەن و ڕادەگۆڕنەوەو بابەتێك دەوروژێنن، بەڵام هەندێك جاریش رەنگە دەچێتە قاڵبی ئەوەی كە زیاتر لە رووی راگەیاندن و رووكارییەوە پیشانبدرێت و لەباری كردەییدا كەمتر هەست بە ئەنجامەكانی دەكرێت، كێشەی زۆربەی ئەو كۆنفرانس و دانیشتنانەی كەلە كوردستان دەكرێن، چ ئەوەی پەیوەندی بەپرسی ئافرەت وتوندوتیژی هەیە، چ ئەوەی كە پەیوەندی بەپرسەكانی دیكەوە هەیە لەوەدایە كە زۆر قسە دەكرێت و زۆر شت باسدەكرێت، بەڵام كە دێتە سەر بواری جێبەجێكردن دەبینین ئەنجامی كەمتری هەیە، هۆكارەكەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە دوای كۆتایی هاتنی كۆنفراسەكە بەدواداچوون لەسەر ئەو راسپاردە و بڕیارانە ناكرێت كە كۆنفراس داویەتی، هەروەها بەدواداچوون ناكرێت بۆ ئەوەی بزانن ساڵانی پێشتر چیكراوە و چینەكراوە، لەبەر ئەوەی بڕیار و راسپاردەكانی پێشتر بەدواداچوونی هیچ بۆ نەكراوە، ئەگەر كونفرانس و كۆنگرەكان پێداچوونەوە بۆ ساڵەكانی پێشوویان بكەن خاوەن بەرنامەبن بۆ ساڵەكانی داهاتوو، ئەوكات سەركەوتووتر دەبن و پێشكەوتنەكانیش خێراتر دەبن.\n* لەو لاوازی و سستییەی كە لەپێشووەچوونی ئامانجی كۆنفرانسەكان ئاماژەت بۆ كرد، تا چەند خودی ئافرەت تۆمەتبار دەكرێت؟\n- هەندێكی پەیوەندی بەخودی ئافرەت و ئاستی رۆشنبیری و تێنەگەیشتنی لەپرسە كۆمەڵایەتی و سیاسییەكان هەیە، ئایا لەو بوارەدا چەندە دەیەوێت خزمەت بكات؟ بەشێكی دیكەشی پەیوەندی بە دامەزراوەو كەلتووری كۆمەڵگە هەیە، كۆمەڵگە لەكۆمەڵێك دامەزراوە پێكهاتووە، هەرە یەكێك لەوانە لەكۆمەڵێك لایەن پیكهاتووە، بۆ چارەسەركردنی كێشەكانیش دەبێت هەموو لایەنەكان كاربكەن، ئەگەر هەر لایەنێك كەمتەرخەمی و سستی بنوێنێت لەچارەسەركردنی گرفتێك، بێگومان پرۆسەكە فەشەل دێنێت، یان سست و خاوی دەكات. • دەگوترێ حكومەت هەوڵی زۆری داوە بۆ نەهێشتنی توندوتیژی، بۆچی سەرەڕای ئەو هەوڵانە رێژەی توندوتیژی زۆرتر بووە؟\n- من هەمیشە پێداگری لەسەر ئەوە دەكەم كە ڕێژەی توندوتیژی بەهیچ شێوەیەك زیادنەبووە، بەڵام بەهۆی ئەوەی ئێستا سەردەمێكە شتەكان ناشاردرێتەوە، بۆیە زیاتر بەرچاو دەكەون، لەم سەردەمەشدا كە هۆكاری تەكنەلۆژیا و گەیاندن دنیای كردۆتە گوندێكی بچووك، زۆر بە ئاسانی هەر پێشلكارییەك دژی ئافرەتان بكرێت بڵاودەبێتەوە، هەر بۆ نموونە جاران ئەگەر شتێك لە گەڕەكێك روویدابێت، گەڕەكەكەی تەنیشتی پێی نەزانیوە، چونكە هۆكاری پەیوەندیكردن زۆر سادە بووەو وەك ئێستا نەبووە، بەڵام ئێستا وانییە و هۆكاری پەیوەندیكردن زۆر ئاسان بووە و زۆربەی زۆری خەڵك لەماڵی خۆیدا ئینتەرنێتی هەیە. پێشتر و لە كۆندا مەسەلەی شەرەف زۆر سەختربوو و خەڵكەكە توندڕۆتر بوون، بۆیە لەوانەیە پێشتر لە ساڵێكدا چەند ئافرەتێك لە گوندەكان لەسەر تۆمەتی نامووسپارێزی لەسەر مەسەلەی شەرەف كوژران و لەوانەیە كەسیش نەیزانیوە، ئەگەریش زانیبێتیان قسەیان نەكردووە، چونكە شتێكی ئاسایی بووە بەلایانەوە، بەڵام ئێستا وانییە، لەشارێكی زۆر گەورەش كە چەندسەدهەزار كەسێكی تێدا دەژی، ئەگەر حاڵەتێك ڕووبدات، خەڵكی ناوخۆ و دەرەوەش پێی دەزانێت، بۆیە خەڵك وادەزانێت ئەم دیاردەیە زۆر بووە. لە لایەكی دیكەوە چوونەدەرەوەی ئافرەت لەماڵ و كاركردنی لەهەموو شوێنەكان خاڵی ئیجابی و سوودیشی هەیە، بەڵام هەر ئەمە وایكردووە كە كە ململانێی دوو ڕەگەزەكە زیاتر بێت، پێشتر ئافرەت ئەگەر سووكایەتی پێبكرایە و لێی بدرایە، گوێی نەدەدا، بەڵام ئەمڕۆ قبووڵی ناكات، چونكە ئابووری سەربەخۆی هەیە، هەرچی كۆمەڵگە كراوەتربێت، كێشەكان زیاتر بەرچاو دەكەون.\n* دەگوترێ كۆمەڵگەی كوردی بە كۆمەڵگەیەكی كراوە نازانرێ، ئایا لە هەرێمی كوردستان جێبەجێنەكردنی یاساكانی تایبەت بە مافەكانی ئافرەت، تا چەند لەسەر درووستبوونی ئەو ڕایە كاریگەری هەیە و چ لایەنێك زیاتر لەو بوارەدا بەرپرسیارە؟ - لە جێبەجێكردنی یاساكانی تایبەت بە مافی ئافرەتان كەموكورتییەكی زۆر گەورە هەیەو ئەو ئافرەتانەی كە لەناو رێكخراوەكانن پێویستە هەوڵبدەن وەك چاودێرێك فشار دروست بكەن، لەبەرئەوەی رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی وەك چاودێر دەتوانن كاربكەن و كاراكتەرێكی بەهێزبن بۆ جێبەجێكردنی یاساكان، ئەركی سەرەكیی ئەوانە گوشار بخەنە سەرحكومەت بۆ ئەوەی یاساكان جێبەجێ بكرێن، بەتایبەتی ئەو یاسایانەی لەبەرژەوەندیی ئافرەتانە. ئافرەتان خۆیان لەوە بەرپرسیارن، ڕەنگە دادگاكانیش رۆحی جێبەجێكردنیان نەبێت و باوەڕیان بەیاساكە نەبێت، بۆیە دادوەرانی بەڕێزیش بەرپرسیارن لەو كەموكورتییانە، لایەنی دیكەش كە زۆر تاوانبارە لەجێبەجێنەكردنی یاساكان، پەرلەمانە كە زۆر كەمتەرخەمن لەو بوارەدا، بەتایبەتی لیژنە پەیوەندیدارەكان، بۆیە پێموایە كەمتەرخەمییەكە فرەلایەنەو هەموو لایەنەكان كەمتەرخەمن.\n* بۆچی لە ناوەندەكانی بڕیاری سیاسیدا بە دەگمەن ئافرەتی سەركردە دەبیندرێت، ئایا ئافرەتی كورد باوەڕی بە كاری سیاسی نییە؟\n- لە هەر كۆمەڵگەیەك بەشداریی سیاسی و رێژەی ئافرەت لە دروستكردنی بڕیار لاوازبێت، ئەو كۆمەڵگەیە بە كۆمەڵگەیەكی پیاوسالار هەژمار دەكرێت، یەك لە هۆكارەكانیش ئەوەیە كە ئەو ئافرەتانەی باوەڕیان بەكاری سیاسی هەبێت، ژمارەیان كەمە، چونكە زۆربەی ئافرەتان روودەكەنە كاری كۆمەڵایەتی و تەندروستی، ئەمەش نەك لەكوردستان بەڵكو لەهەموو جیهاندا وایە كە ئافرەتان كەمتر ڕوودەكەنە ژیانی سیاسی، هۆكاری دووەم پەروەردەی كۆمەڵگەیە كە وادەكات ئافرەت نەتوانێت لە بواری سیاسیدا كاربكات، واتە سیستەمی زاڵ و ئەقڵییەتی پیاوسالاری ڕێگری لە بەشداری ئافرەت لەكاری سیاسی دەكات. ئەگەر ئافرەتی سیاسیش هەبێت و بتوانێت بەشداری چالاكانەش بكات، پێگەی نابێت، ئەمە هۆیەكی مانەوەی توندتیژییە لەكۆمەڵگە.\n* لە دواكۆنگرەی پارتی دیموكراتی كوردستان تا چەند ئەو بوارە بۆ ئافرەتی سەركردە ڕەخسا؟\n- هاتنی ژمارەیەكی زۆر ئافرەت بۆ سەركردایەتی پارتی گۆرانكاڕییەكی باش بوو، جاران یەك ئافرەت بوو، ئێستا بۆتە چەند ئافرەتێك، هەركامیشیان لە شوێنی خۆیان و بەرامبەر بە كاری پێسپێردراویان و حزووریان لەناو كۆمەڵگە،ڕۆڵی خۆیان هەیە. ئەوەش كە تا چەند سەركەوتوون، با هاووڵاتیی خۆشەویست بڕیاری لەسەر بدات.\n* دەگوترێ ئافرەتانی حزبی بەرامبەر بە گەندەڵییەكان كەمتەرخەم و بێدەنگن، ئەوە تا چەند ڕاستە؟\n- پێموایە ئەو رایە لەجێی خۆی نییە، بە پێچەوانەوە ئافرەتانی حزبی بەرامبەر بە گەندەڵییەكان كەمتەرخەم و بێدەنگ نین، من برادەرم لەهەموو حزبەكان هەیە، لەیەكێتی، یەكگرتوو، شیوعی، لەحزبە مۆدیرن و علمانییەكان، هەموومان كە دادەنیشین گلەییمان هەیە لەبوونی كێشەو گەندەڵی، زۆربەی ئەو ئافرەتانەش هەڵویستیان هەبووە بەرامبەر بە گەندەڵی، چ لە ڕاگەیاندن و چ بەرامبەر بە پەرلەمان و حكومەت، بەڵام پارتی لەبەر ئەوەی حزبێكی دێرینە و یەكەم حزب بووە كە ڕێكخراوی تایبەت بە ئافرەتی دامەزراندووە، بۆیە یەكێتیی ئافرەتانی كوردستان وەك بەشێك لە پارتی بەرامبەر بە پرسە سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتییەكان، واتە بەرامبەر بە مافی ئافرەت و دژایەتیكردنی گەندەڵی مەسئولییەتی زیاتری لەسەرشانە.\n* وەك پارتی تاچەند بۆ نەهێشتنی توندوتیژی بەرامبەر بە ئافرەتان كارتان كردووە؟\n- بێگومان پارتی بەشێكە لەو كۆمەڵگەیەو بەشێكە لەدەسەڵات، ئەگەر كۆمەڵگە بەرەوپێش چووبێت، ئەوا پارتی بەرەوپێش چووە، ئەگەر كۆمەڵگە كێشەی هەبێت، ئەوا پارتیش كێشەی هەیە، بەڵام پارتی لەدرووستبوونیەوە تائێستا پشتیوانی لەمافەكانی ئافرەتان كردووە، لەوكاتەشەوە كە ئەم هەرێمە دروستبووە، كاری خۆی كردووە، ئەوەتا كەسایەتییەكی وەك كاك نێچیرڤان لەناوخۆ و دەرەوەش بەكەسێك ناسراوە كە هەمیشە پشتیوانی لەئافرەت و بەرگری لە مافەكانی ئافرەتان كردووە.\n* سیستەمی كۆتا قسەی زۆری لەسەر كراوە، چ خوێندنەوەیەكت بۆ ئەو سیستەمە هەیە؟\n- بێگومان ئەوە لەهەموو جیهاندا جەدەلێكی زۆری لەسەر هەیە،\nكۆمەڵگەی ئێمەش دوو ئاراستەی بۆ هەیە، هەندێك پێیان باشەو هەندێكیش دژین، من خۆم پێموایە سیستەمی كۆتا لەقۆناغی ئینتقالیدا زۆرباشە، چونكە كۆمەڵگەكەمان لە ئێستادا كۆمەڵگەیەكی پیاوسالارییەو ئەو متمانەیەی بە پیاوانیان هەیە، بە ئافرەتیان نییە، تەنانەت زۆر ئافرەت هەیە متمانەی بە توانای پیاو هەیە، نەك ئافرەت، بۆیە دەنگ بەئافرەت نادات، بەڵام دەبێت كەشێك دروست بكەین بۆ ئەوەی ئافرەت بۆ پۆستێكی باڵا بتوانێت ململانێ لەگەڵ پیاو بكات، ئەو كات پێویست ناكات كۆتا هەبێت .\n* ڕێژەی ئافرەت لەناو ئۆرگانەكانی پارتی چەندە؟\n- بێگومان ڕێژەی ئافرەت لەناوچەیەكەوە بۆ ناوچەیەكی دیكە دەگۆڕێت، بۆ نموونە لەناوچەی پشدەر و رانیە ڕێژەكەمان دەگاتە سەداپەنجا، بەڵام لەسنووری هەولێر كەمە، چونكە كەلتووری ناوچەیی ڕۆڵی خۆی لە رێژەی ئافرەتی ناو ئۆرگانە حزبییەكان هەیە، بەگشتی ڕێژەكە خۆی لەسەدا بیست دەدات، ئەم ڕێژەش كەمە و بەردەوام هەوڵی زیادكردنی دەدەین.\n* دەگوترێ توندوتیژی بەرامبەر بە ئافرەت لەناو حزب بەردەوامەو پارتیش لەو پەتایە بەدەر نییە، ئەوە تا چەند ڕاستە؟\n- ئەوە پەیوەست نییە تەنیا بە پارتی، هەموو پارتەكانی كوردستانی و هەموو كۆمەڵگە دەگرێتەوە، زۆر جار بیستوومانە ئەو ئافرەتانەی كەلە ڕاگەیاندن ئیش دەكەن هەمیشە لەژێر گوشاری دەروونیدان و ڕووبەڕووی زۆر كێشەی فیزیكی و دەروونی و تەنانەت تەشقەڵە دەبنەوە. بەڵام زۆر ئافرەتیش هەن كە دەتوانن خۆیان بپارێزن، ئەوەی گرنگە ئەوەیە وەك ئافرەت هەوڵبدەین لەگەڵ ئەو پیاوانە كار بكەین كە رۆشبیرن و باوەڕیان بەدۆسیەی مافی مرۆڤ و یەكسان بوونی كاری ئافرەت و پیاو هەیە، دەبێت پاڵپشتیش دروستبكرێت بۆ ئەو ئافرەتانە كەبەرگرییان لێبكرێت، من ئێستا پڕۆژەیەكم هەیە كە كاربكەین بۆ چارەسەری ئەم گرفتەو بەنیازین ژمارەی ئافرەتیش لەڕاگەیاندنەكان زیادبكەین. * لەكابینەی حەوتەمی حكومەت بۆچی پارتی ئافرەتی كاندید نەكرد؟\n- ئەمە خەلەلێكی گەورەبوو، دەبوو چەند ئافرەتێك هەبوایە لەوەزارەتەكاندا، نەك وەك خێر و سەدەقە، بەڕای من دەبوو ژمارەیەك ئافرەت هەبێت، چونكە ئەگەر بە ڕێژە بێت ئافرەت نیوەن، ئەگەر بەكەفائەت و بەتوانا بێت ئافرەتی باشمان هەیە، بۆیە بەر لەهەموو كەسێك گلەییم لەحزبەكەی خۆم كرد كە بۆ كابینەی حكومەت ئافرەتی كاندید نەكرد، ئێمە داوادەكەین كە لەكابینەی داهاتوودا پشكی ئافرەت هەبێت.\n* باسی ئەوەت كرد، گوێتان لێنەگیراوە، ئایا ئەمە مانای ئەوە نییە، كە پێشنیاری ئافرەتانی سەركردەش پشتگوێ دەخرێت؟\n- بێگومان ئەمە ئاماژە كردنە بەوەی كە گلەییەكان وەك پێویست ناگەنە ئامانج و جێگەناگرن، یان كۆمەڵێك موبەریر هەبوو، وەك ئەوەی كە ژمارەی كورسییەكان كەمبوونەتەوە، یان ئاماژە بەوە دەكرا لەشوێنێكی دیكە قەرەبووی ئافرەتان دەكرێتەوە، ئەمانە هەمووی موبەریرە و چیتر نابێت وەها بێت پێویستە هەموو شتەكان بەوردی خۆی بێت.\n* ئەو هەنگاوە گرنگانەچین بۆ دروستكردنی دەوڵەتی كوردستان و تا چەند كورد لەو ئامانجە نزیك بۆتەوە؟\n- دەبێت سەرەتا كۆمەڵێك هەنگاوی گرنگ بهاوێژرێت، یەكێك لەوانە گرنگیدانە بەبواری پەروەردە، بۆ ئەوەی بتوانین مرۆڤێكی بەتواناو زیرەك و كارامە دروست بكەین، لەخاڵە گرنگەكانی دیكە بایەخدانە بە دروستكردنی ژێرخانی بەهێزی ئابووری، بۆ درووستكردنی دەوڵەت نابێت نەوت بكرێتە بناغەی هەموو شتەكان، چونكە خاكی ئێمە زۆر دەوڵەمەندە بۆ كشتوكاڵ، هەروەها زۆر لەبارە بۆ گەشتوگوزار، خالێكی دیكە كە زۆر گرنگە یەكخستنی ماڵی كوردە، ڕاستە ململانێی سیاسی گرنگەو هەموو لایەنێك مافی ئەوەی هەیە كە ململانێ بكات، بەڵام ئەگەر ناوماڵی كورد پەرتەوازە بێت بەرگەی كێشەكانی ناوخۆ و هەرێمی و فشارەكانی وڵاتانی ناوچەكە ناگرێت، خاڵێكیتریش كە زۆر گرنگە، بنبڕكردنی كێشەكانە، بەتایبەتی گەندەڵی كە دەبێت پرۆگرامی تابیەتی و بەپەلە هەبێت بۆچارەسەركردنی، ئەگەر ئێمە ئەمە تەشبیە بكەین بە لەشی ئینسان، زۆر جار مرۆڤ هەڕەشەی لە دەرەوە لێدەكرێت، هەندێكجار نەخۆشیی ناوخۆی هەیە، ئەوەی گرنگە، دەبێت جارێ ئێمە نەخۆشییەكانی ناو خۆمان چارەسەر بكەین. دروستكردی دەوڵەتی كوردستانیش بەشێكە لەمافەكان و گەلانی دنیا دەبێت مافی دیاریكردنی چارەنووسی سیاسیی خۆیان هەبێت.\n* ئەدای ڕاگەیاندنی كورد چۆن دەبینیت؟\n- ڕاگەیاندنێكی بەربڵاو لەكوردستاندا هەیە، كە زۆربەی وڵاتانی دەوروبەر زیاترە، بەڵام سەبارەت بەئەدای كاركردنی میدیا من مولاحەزەم هەیە، هەندێكیان كاری جوان دەكەن، لە بواری كۆمەڵایەتی و سیاسی و تەنانەت بۆ وشیاركردنی كۆمەڵگە، بەڵام بەشێكیان فەوزا دروست دەكەن، بەجۆرێك كە بەشێك لە میدیای كوردی خەریكە كەلتوورێكی نامۆ دروست دەكات، و ململانێی نادروست لەكوردستاندا پەرە پێدەدات. ڕاستە ئازادی راگەیاندن هەیە، بەڵام نابێت بەم شێوەیە بێت و هیچ سنوورێكیان نەبێت.خودی ئازادیش سنووری هەیە.\n* ئێستا لە كوردستان ئوپۆزسیۆن هەیە، ئەمەش مانای ئەوەیە فەزایەكی زیاتر كراوەتەوە بۆ ئەوەی زیاتر قسە لەسەر پرسی ئافرەتان بكرێت، ئایا تاچەند ئەم فەزا كراوەیە خزمەتی پرسی ئافرەتی كردووە ؟\n- لە بواری دەستەبەری مافی ئافرەتان ئۆپۆزسیۆنیش بەشێكن لەو كۆمەڵگەیەو لەو بوارەدا ئەوانیش هەر وەك حزبەكانیترن، بگرە دواكەوتووتریشن، كارێكی بەرچاویان بۆ ئافرەت نەكردووە، تەنانەت گۆڕانی ئافرەتی نەهێناوەتە پێشەوە، ڕەنگە لەپەرلەمان حزووریان هەبێت، بەڵام ئەوانیش پێویستە گرنگی زیاتر بە مەسەلەی ئافرەت بدەن.\n* وەك دواپرسیار، ئایا چ پەیامێكت بۆ خوێنەران هەیە و كەموكوڕی گۆڤاری گوڵان لە چیدا دەبینی؟\n- لەكۆتاییدا هیوادرام ئەو ماوەیەی كە دانراوە بۆ بەرەنگاربوونەوی توندوتیژی، تەنیا ئەو دوو هەفتەیە نەبێت، چونكە ئەم پرسە بەو چەند ڕۆژ چارەسەر نابێت، بەرنامەیەكی تایبەتمەندو و بەردەوامی پێویستە، سەبارەت بە (گوڵان)یش، گۆڤارەكە بەشێكە لە دەزگاكانی پارتی دیموكراتی كوردستان، ڕەنگە تا ڕادەیەك كراوەتر بووبێت لەچاو دەزگاكانیتر سەبارەت بەدۆزی ئافرەت، بەڵام پێوستە ژمارەی ئافرەتانی زیاتر بكرێت، بەكاركردنی ئافرەت و رۆشنبیركردنی ئافرەتان زەمینەی زیاتر بڕەخسێنن بۆ پێشكەوتنەكانی كۆمەڵگە، بایەخی زیاتر بەئافرەتان بدەن و ڕادیكاڵتر كار لەسەر كارەكان بكەن . ئه‌م بابه‌ته (259) جار بینراوه\tهیچ كۆمێنتێك نه‌دۆزرایه‌وه\nژماره‌ی سه‌ردان : 19860140


ماوریسیۆ ساری ئیتاڵی و ڕاهێنه‌ری پێشوی یانه‌ی ناپۆلی، ڕۆژ به‌ڕۆژ له‌یانه‌ی چێڵسی ئینگلیزی نزیک ده‌بێته‌وه‌و ناوبراو ئاماده‌یی نیشانداوه به مه‌رجی ئه‌نجامدانی چوار بۆندی گه‌وره په‌یوه‌ندییان پێوه بکات.\nڕۆژنامه‌ی "لاگازێتا دێلۆ سپۆرت"ی ئیتاڵی ئاشکرای کردووه، ماوریسیۆ ساری له‌گه‌ڵ ئیداره‌ی یانه‌ی چێڵسی له‌گفتوگۆیه‌کی چڕ و قورسدایه، ناوبراو نایه‌وێت هیچ به‌ڵێنێک بدات تا پلان و پڕۆژه وه‌رزشییه‌کانی له‌شاری له‌نده‌ن جێبه‌جێ نه‌کرێت، پلانه‌که‌شی بریتیه له‌وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵاتی هونه‌ری و وه‌رزشیی ته‌واو هاوشێوه‌ی گواردیۆلا و مۆرینیۆ و گواستنه‌وه‌ی ئه‌و یاریزانانه‌ی به‌شیاویان ده‌زانێت بۆ یانه ئینگلیزیه‌که.\nیاریزانه داواکراوه‌کانیش بریتین له: کالیدۆ کۆلیبالی و ئیلساید هیسای و پیۆته‌ر زیلینیسکی له یانه‌ی ناپۆلی، هه‌روه‌ها ئاماده‌یی نیشانداوه ده‌ستبه‌رداری ئه‌لڤارۆ مۆراتای ئیسپانی بێت و بۆ یونای یوڤانتۆس به‌رامبه‌ر دابینکردنی گۆنزالۆ هیواگین (ئاڵوگۆڕ).\nبه‌پێی سه‌رچاوه‌که، ته‌واوی بۆنده داواکراوه‌کانی ماوریسیۆ ساری له‌یه‌که‌م وه‌رزی گواستنه‌وه‌کانی له‌یانه‌ی چێڵسی بڕی ١٧٩ ملیۆن پاوه‌ندی تێده‌چێت و ئه‌و نرخه‌ش به‌نسبه‌ت ڕۆمان ئه‌برامۆڤیچ و ئیداره‌ی یانه‌وه قورسه له‌ئێستادا دابین بکرێت.\nڕاهێنەر خولی ئینگلیزی خولی ئیتاڵیا چێڵسی گواستنه‌وه‌کان\n3589 جار بینراوە


که‌جه‌که‌و کۆمەڵە هۆشداری ده‌ده‌نه ئێران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / که‌جه‌که‌و کۆمەڵە هۆشداری ده‌ده‌نه ئێران\nکه‌جه‌که‌و کۆمەڵە هۆشداری ده‌ده‌نه ئێران\nدوو شه‌ممه 23 شوبات 2015\tسیاسی, کوردستان, هەواڵ 362 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nكەجەكەو كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان، لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ ماڵپەڕ و رۆژنامەی هاوڵاتیی لە باشووری كوردستان، ئیدانەی لەسێدارەدانی گەنجانی كورد دەكەن لەلایەن ئێرانەوە‌و دەڵێن ئەو كارانە رۆحی شۆڕشگێڕی لای ئەوان بەهێزتردەكات، هاوكات رەخنەش لە«بێدەنگی» دەسەڵاتدارانی هەرێم دەگرن.\nکۆماری ئیسلامی ئێران چه‌ند رۆژێک له‌مه‌وبه‌ر سێ گه‌نجى به‌ناوه‌کانى سامان نه‌سیم‌و عه‌لی ئه‌فشاری و حه‌بیبوڵا ئه‌فشاری که‌برابون له‌سێداره‌دا به‌تۆمه‌تى ئه‌ندامبون له‌پارته سیاسیه کورده‌کان، سه‌ره‌ڕاى ناڕه‌زایه‌تیه‌کى زۆر له‌لایه‌ن رێکخراوه نێوده‌وڵه‌تیه‌کان‌و رای گشتییه‌وه.\nئاروین ئه‌حمه‌دی پور، ئه‌ندامی کۆنسه‌ی رێڤه‌به‌ری کۆمه‌ڵگای دیموکراتی و ئازادی رۆژهه‌ڵات (کۆدار)، به هاوڵاتی وتووه «ئه‌و سیاسه‌ته‌ی ئێران په‌یره‌وی ده‌کات سه‌ره‌تاو کۆتایی نیه، ئه‌وه‌ش بۆئه‌وه‌یه تێکۆشه‌رانی کورد کپ ببنه‌وه، به‌ڵام ئه‌وه زیاتر گڕوتین به‌شۆڕش ده‌دات له‌ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان».\nهه‌روه‌ها وتى «ئێران دیسانه‌وه ده‌ستیکردۆته‌وه به‌ڕه‌شبگیری له‌ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، هێزی زۆری هێناوه بۆ شاره کوردیه‌کان، ئه‌وه‌ش هێمایه‌که بۆ شه‌ڕ دژی کورد، به‌ڵام گه‌لی کورد زۆر له‌و سیاسه‌ته‌ی ئێران گه‌وره‌تره«.\nئاروین ئه‌حمه‌دی پور زیاتر وتى «دوای سه‌رکه‌وتنی کورد له‌ڕۆژئاوای کوردستان ئێستا ئێران ترسی له‌کورد لێ په‌یدابوه، چونکه په‌یوه‌ندی راسته‌وخۆی به‌هه‌موو وڵاته دراوسێکانه‌وه هه‌یه، کورد ئه‌وه‌ی سه‌لماند به‌رامبه‌ر به‌دوژمن یه‌کگرتوه، بینیمان له‌کۆبانێ شه‌هیدی هه‌ر چوارپارچه‌ی لێیه، بۆیه بۆته گرێیه‌ک له‌دڵی هه‌موو داگیرکه‌رانی کورد».\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌شی وت که له‌چه‌ند ساڵی رابردودا به‌هه‌زاران کورد راپێچی زیندانه‌کان کراون، زۆرینه‌ی ئه‌ندامی ئه‌وانن، «17 که‌س له‌سێداره‌دراون 13 که‌سیان پژاک بون، ئێستا 19 که‌سی تر له‌زیندانه‌کانی رۆژهه‌ڵات بڕیاری له‌سێداره‌دانیان بۆ ده‌رچوه که 15 که‌سیان پژاکن».\nسامان نه‌سیم، ئه‌ندامی کۆنسه‌ی رێڤه‌به‌ری کۆمه‌ڵگای دیموکراتی و ئازادی رۆژهه‌ڵات بوو، له‌ته‌مه‌نى 17 ساڵیه‌وه ده‌ستگیرکراوه‌و دواى سێ ساڵ مانه‌وه‌ى له‌زیندان له‌سێداره‌درا، دوانه‌که‌ی تر که برابون ئه‌ندامی کۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تکێشانی ئێرانن.\nعه‌تا ناسر سه‌قزی، به‌رپرسی په‌یوه‌ندیه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان، به‌هاوڵاتی وت «ئه‌و دوو برایه پێشتر پێشمه‌رگه‌ی ئێمه بون، به‌ڵام که‌گه‌ڕانه‌وه بۆ ئێران بۆ کاروباری ژیانی خۆیان گیران، ئێران له‌ساڵڕۆژی شه‌هیدکردنی براکه‌یان به‌ناوی محه‌مه‌د ئه‌مین ئه‌فشاری له‌سێداره‌یدان، ئێستاش دوو برای تریان له‌زینداندان».\nناوبراو ره‌خنه‌ى له‌سیاسه‌ته‌کانى سه‌رکۆماری ئێران حه‌سه‌ن رۆحانى گرت‌و وتى «سه‌ره‌تا هه‌ندێ لایه‌ن وتیان روحانی جیاوازه به‌رامبه‌ر به‌کورد، به‌ڵام ئه‌وه‌مان بینی که‌هیچ که‌سێک له‌ئێران جیاوازی نیه بۆ کورد… ئێران ئێستا ترسی له‌سه‌ر کورد هه‌یه، بۆیه هه‌م له‌باشور که‌ده‌ستی تێخستوه‌و هه‌م له‌ڕۆژهه‌ڵاتیش ترسی خستۆته‌سه‌ر کورد».\nبه‌بڕواى سه‌قزى «ئێران هێزو لایه‌نی هه‌یه له‌باشور ته‌نها بۆ لاوازکردنی ئێمه، که‌ترسی میدیای جیهانی نه‌ما، راسته‌وخۆ ده‌ستده‌کاته‌وه به‌په‌لاماردان‌و گرتن‌و کوشتن».\nبڕیاروایه له‌چه‌ندڕۆژی داهاتودا، سه‌رۆکانى ئێران‌و تورکیا یه‌کتر ببینن، به‌پێی وته‌کانى ئاروین ئه‌حمه‌دی پور، ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ی دوو وڵاته‌که که له‌و ماوه‌یه‌دا توندوتۆڵیان کردۆته‌وه دژی کورده.\nوتیشی «ئێمه ئاماده‌کاری خۆمان ده‌که‌ین، ئێستا ئاماده‌ی هه‌موو ئه‌گه‌رێکی هێرشین، له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و کاره‌ی ئێران، بێگومان ئێمه وه‌ڵامێکی توندمان ده‌بێت».\nبه‌رپرسه‌که‌ى کۆدار داوایکرد کوردی هه‌ر چوارپارچه وه‌ڵامی توندی هه‌بێت بۆ ئێران، «به‌تایبه‌ت حکومه‌ت‌و په‌رله‌مانی کوردستان پێویسته هه‌ستی به‌رپرسیاریه‌تیان هه‌بێت‌و چیتر بێده‌نگ نه‌بن، ئێمه گله‌یی زۆرمان لێیان هه‌یه که له‌ئاست ئه‌و کۆمه‌ڵکوژیه‌ی ئێران بێده‌نگن».\nله‌چوارچێوه‌ى هۆشداریدان به‌ئێران، کۆنسه‌ی کۆما جڤاکێن کوردستان (که‌جه‌که) له‌به‌یاننامه‌یه‌کدا جه‌ختیکرده‌وه، گه‌لی کورد له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و له‌سێداره‌دانانه هه‌رگیز پاشه‌کشه ناکات، به‌پێچه‌وانه‌وه په‌ره به‌تێکۆشانی ده‌دات.\nنازم عومه‌ر، نوێنه‌ری حکومه‌تی هه‌رێم له‌تاران، به‌هاوڵاتی وت «ئێمه نوێنه‌ری حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستانی عێراقین، ئه‌وه‌ی ئێران په‌یوه‌ندی به‌ئێمه‌وه نیه، هیچ که‌سیش داوای له‌وجۆره‌ی ئاراسته‌ی ئێمه نه‌کردوه، ئه‌گه‌ر بشکرێت ئه‌وا له‌ڕێگه‌ی حکومه‌تی هه‌رێمه‌وه ده‌بێت بکرێت، چونکه ئێمه نوێنه‌ری حکومه‌تین نه‌ک خه‌ڵک».


جیهان, ٠١ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٣\nکۆمه‌ڵێـک چه‌کدار 5 مامۆستای ژن و 2 کارمه‌ندی ته‌ندروسـتی ده‌کوژن\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه له هه‌رێمی په‌ختوونخوا له باکوری ڕۆژئاوای پاکسـتان، کاتێـک 5 مامۆسـتای ژن و 2 کارمه‌ندی ته‌ندروسـتی به پاسێـک له شوێنی کاره‌کانیانه‌وه به‌ره‌و ماڵه‌وه ده‌چوونه‌وه، کۆمه‌ڵێـک چه‌کدار ته‌قه‌یان لێـکردوون و کوشـتوویانن\nله پاڵه‌په‌سـتۆیه‌کدا له ئایڤری کۆست 60 که‌س گیانیان له‌ده‌سـتده‌ده‌ن\nکاربه‌ده‌سـتان له وڵاتی ئایڤری کۆست ده‌ڵێن دوێنێ شه‌وی دووشه‌ممه له ده‌می ئاهه‌نگـگێڕان له گۆڕه‌پانێـکدا به بۆنه‌ی هاتنی سـاڵی نوێوه، پاڵه‌په‌سـتۆیه‌کی خه‌ڵـکی ڕوویداوه و که‌وتوون به‌سه‌ر یه‌کدا\nله ئاکامی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـک به 3 پاسی شیعه‌دا له پاکسـتان 19 که‌س ده‌کوژرێن\nکاربه‌ده‌سـتان له هه‌رێمی بلوچستانی باشوری خۆرئاوای پاکسـتان ده‌ڵێن ئه‌مڕۆ یه‌کشه‌ممه ئۆتۆمبیلێـکی بۆمبڕێژکراو له به‌رده‌م کاروانێـکی سێ پاسی ته‌قیوه‌ته‌وه که خه‌ڵـکانی شیعه ئاینزایان هه‌ڵگرتبوو و له ئاکامدا 19 که‌س کوژراون\nبه‌هۆی شروبێکی کۆکه 33 که‌س له پاکستان گیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن.\nکاربه‌ده‌ستانی پاکستان له‌و شوروبی کۆکه‌یه ده‌کۆڵنه‌وه که بڕوا ده‌کرێت له ماوه‌ی 3 ڕۆژی ڕابوردوودا بوبێت به هۆی کوشتنی 33 که‌س له ڕۆژهه‌ڵاتی پاکستان .\nسه‌رۆکی میسر هۆشداری دژ به نائارامی له وڵات ده‌دات\nسه‌رۆکی میسر له وتارێکی توندئامێزدا هۆشداری دژ به هه‌ر نائارامییه‌ک داوه ببێته مایه‌ی زیان گه‌یاندن به هه‌وڵی بوژاندنه‌وه‌ی ئابوری وڵاته‌که و داوای له ئۆپۆزسیۆن کردووه له‌گه‌ل حکومه‌ته‌که‌یدا کار بکه‌ن.\nنوێنه‌ری نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکاری عه‌ره‌ب بۆ سوریا له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ڕوسیا کۆده‌بێته‌وه\nڕۆژی شه‌ممه نوێنه‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکاری عه‌ره‌ب بۆ سوریا له‌خزه‌ر براهیمی له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ڕوسیا سه‌رگی لاڤرۆڤ له مۆسکۆ کۆبووه‌وه. ئه‌م کۆبونه‌وه‌یه به مه‌به‌ستی دۆزینه‌وه‌ی ڕێگاچاره‌یه‌ک بوو بۆ قه‌یرانی سوریا پاش ساڵی 2012.\nکچه هندییه‌که‌ی ده‌ستدرێژی سێکسی کرابووه سه‌ری له نه‌خۆشخانه‌یه‌کی سینگاپور گیانی له‌ده‌ست دا\nئه‌و خوێندکاره هندستانییه‌ی له‌م مانگه‌دا له ناو پاس له‌لایه‌ن چه‌ند که‌سێکه‌وه ده‌سدرێژی جنسی کرایه سه‌ری له نه‌خۆشخانه‌یه‌کی سینگاپوور گیانی له‌ده‌ستدا.\nبیلاوه‌ل به‌تۆ ده‌ست به کاری سیاسی ده‌کات\nکوڕێکی بێنه‌زیر به‌تۆ سه‌ره‌ک وه‌زیری پێشوتری پاکستان ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه ده‌ستی کردووه به کاری سیاسی خۆی.\nلێکۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ڕێبه‌رانی ئۆپزسیۆنی میسر ده‌ستپێده‌کات\nگه‌وره دادپارێزی گشتی میسر فرمانیداوه بۆ لێکۆڵینه‌وه کردن له دۆسێی گوناهبارکردنی ڕێبه‌رانی ئۆپزسیۆن به هاندان بۆ ڕوخاندنی ڕژێمی میسر.\nڕوسیا ده‌یه‌وێت به یاسایه‌ک تۆڵه له ئه‌مریکا بکاته‌وه\nسه‌رۆکی ڕێکخراوێکی ڕوسیایی بۆ داکۆکیکردن له منداڵان ده‌ڵێت پێشنیاز بۆ سه‌رۆکی ڕوسیا ده‌کات تا ڤیتۆی یاسای قه‌ده‌غه‌کردنی له‌خۆگرتنی مناڵانی ڕوسیایی له‌لایه‌ن ئه‌مریکاییه‌کانه‌وه بکات.\nبه‌هۆی ته‌قینه‌وه‌یه‌ک له نزیک بنکه‌یه‌کی له‌شکری ئه‌مه‌ریکا له ئه‌فغانستان 3 مه‌ده‌نی ده‌کوژرێن\nهێرشبه‌رێکی خۆکوژ ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراوی له نزیک بنکه‌یه‌کی له‌شکری ئه‌مه‌ریکا له ئه‌فغانستان ته‌قانده‌وه، له ئاکامدا 3 که‌سی مه‌ده‌نی کوژران\nوڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا پێشنیازی فرۆشتنی فڕۆکه‌ی بێ‌فڕۆکه‌وانی سیخوڕی به کۆریای باشوور ده‌کات\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئۆباما به فه‌رمی پێشنیازی فرۆشتنی فڕۆکه‌ی پێشکه‌وتووی سیخوڕی بێ‌فڕۆکه‌وانی به کۆریای باشوور کردووه، له هه‌وڵێکدا بۆ به‌هێزکردنی توانای حکومه‌تی سیئۆل


مه‌ككین داوا ده‌كات باڵیۆزی توركیا له ئه‌مریكا ده‌ربكرێت\nسیناتۆرێـکی گەورەی کۆماری داوایکرد وڵاتەکەی باڵیۆزی تورکیا لە واشنتن دەربکات، ئه‌وه‌ش پاش ئەوەی پاسەوانانی سەرۆکی تورکیا لەگەڵ هێزی تایبەتی تورکی ڕۆژی سێشەممە لە ناوجەرگەی واشنتنی پایتەخت لە خۆپـیشاندەرانیان دا.\nجۆن مەککین، سیناتۆری كۆمارییه‌كان ئەمڕۆ پێنجشه‌ممه 18ی ئایاری 2017، لە لێدوانێـکدا بۆ کەناڵی MSNBC وتی "ئێرە ئەمریکایە نەک تورکیا یان وڵاتێـکی جیهانی سێـیەم، بۆیە ئەم جۆرە ڕەفتارانە نابێت بەبێ وەڵامدانەوە تێپەڕببن، ئیدی ئایا بە ڕێگەی دیپلۆماتی بێت یان دەشێت سکاڵایان لەسەر تۆمار بکەین بەو پـێـیەی دەکرێت ئەو کەسانە بناسرێنەوە."\nپاشان بێژەرەکە پرسیاری لێکرد و وتی"بە چاوی خۆتان دەبینن ئەو شەقاوەیانە ڕاستەوخۆ پەیوەندیـیان بە ئەردۆغانەوە هەیە، باشە کۆشـکی سـپی دەبێت لە ئێستادا چ هەنگاوێک بنێت و ئێوەش لە ئەنجومەنی سیناتدا چیتان پـێـدەکرێت."\nلە وەڵامدا مەککین وتی" وەک لە سەرەتاوە ئاماژەم پـێکرد دەبێت باڵیۆزی تورکیا دەربکرێت، چونکە ئەوانە کەسانی ئاسایی نین و پاسەوانانی ئەردۆغانن و پـێدەچێت کەسێـک فەرمانی پـێکردبن بڕۆن و لەو خۆپـیشاندەرە ئاشتیخوازانە بدەن."\nلە کۆتایدا ئه‌و سیناتۆره وتی " پێموایە دەبێت ئەو کەسانە سزابدرێن، چونکە یاسای ئەمریکیان پـێشێلکردووە، بۆیە نابێت رەفتاری لەو جۆرە لە ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا رووبدات، خەڵکی لە وڵاتی ئێمە مافی هەیە بە ئاشتیانە خۆپـیشاندان بکات و خۆپـیشاندەرەکانیش بە ئاشتیانە خۆپـیشاندانی خۆیان دەکرد."\nئه‌م بابه‌ته 4025 جار خوێنراوه‌ته‌وه


شاندێک لە بارسێلۆناوە بەرەو پاریس بەڕێکەوتووە\nسۆران لوقمان 09:05 August 13 2019\nبارسێلۆنا یەکەم هەنگاوی کردارەکی بۆ گەڕانەوەی نێیمار دەهاوێژێت و شاندێکی یانە کەتەلۆنییەکە بەرەو پاریس بەڕێکەوتوون.\nکەناڵی سکای سپۆرتی بەریتانی و میدیاکەنای کەتەلۆنیا ئاشکرایانکردووە، ئەمڕۆ سێشەممە شاندێکی فەرمی لە بارسێلۆناوە بەرەو پاریس بەڕێکەوتوون بۆ ئەوەی لەبارەی گرێبەستی نێیمارەوە گفتوگۆ لەگەڵ بەرپرسانی پاریس سانجێرمان بکەن.\nشاندەکەی بارسێلۆنا بە سەرکردایەتی ئیریک ئابیدالی بەڕێوەبەری وەرزشی یانەکە و خاڤیێر بۆرداسی سکرتێری یانەکە لە پاریس چاویان بە لیۆناردۆی بەڕیوەبەری وەرزشی پاریس سانجێرمان دەکەوێت بۆ ئەوەی بۆیەکەمجار بە شێوازی کرداری قسە لەبارەی گەڕانەوەی نێیمار بکەن بۆ بارسێلۆنا، کە پێشتر لیۆناردۆ رایگەیاندبوو لە گفتوگۆدان لەگەڵ چەند یانەیەک بۆ فرۆشتنی نێیمار.\nبارسێلۆنا دەیەوێت نێیمار بە دوو یاریزانی یانەکەی بگۆڕێتەوە، بەڵام پاریس سانجێرمان بەرامبەر دەستبەرداربوونی لە نێیمار داوای 200 ملیۆن یۆرۆ دەکات.\nJanuary 21 2021 15:17\nJanuary 21 2021 14:29


ڕێبەر حەسەن20/5/2018 902 جار بینراوە\nئایندەی بزوتنەوەی گۆڕان...؟\nهەر لەسەرەتایی دامەزراندی بزوتنەوەی گۆڕانەوە تاکو ئێستا بەشێکی زۆری خەڵکی هەژار و چەوساوەی ئەم کۆمەڵگایە هەموو ئۆمێد و هیواکانیان لەسەر گۆڕان هەڵچنیبوو، خەڵک بە خەونی گۆڕانکاری و ڕیفۆرم و چاکسازی پاڵپشتی و بەرگریان لە گۆڕان دەکرد ، سەرباری ناڕاحەتی زۆر و بەربەست و ئازار و نانبڕین و دەرکردن خەڵک هەر سوربوو لەسەر ئەو بڕوایەی کە هەیانبوو بە گۆڕان و کۆڵیان نەدا و بەردەوام بوون لەخەباتی بەرگری و داکۆکیکردن لە بزوتنەوەکە لە هەموو قۆناغە جیاوازەکاندا بەئێستاشەوە خەڵک هیچ نەبێت تروسکایەک ئومێدی بە گۆڕان ماوەو دەیەوێت دەرفەت بداتەوە بە گۆڕان ، بەڵام بە مەرجی دووبارە هەستانەوە و زیندووکردنەوەی بزوتنەوەکە بە فۆرمی سیاسی و کارەکتەری سیاسی نوێیەوە ، پێویستە بزوتنەوەی گۆڕان هەموو دەرفەتێکی خەڵک و شەقام بە کۆتا دەرفەت بزانێت و گرنگی جدی پێبدات و هیچ دەرفەتیک پەراوێزنەخات ، هەروەها دەبێت خوێندنەوەیەکی بابەتیانە بۆ دۆخی ناوخۆی بزوتنەوەکە بکات و بەرنامە و ستراتیژی نوێ بۆ بزوتنەوەکە دابڕێژێت و خەونی سیاسیان هەبێت ، پێویستە پەند لە هەڵە و کەموکوڕیەکانی ڕابردوو وەربگرێت و بزوتنەوەکە بگەڕێنەوە بۆ شەقام ،\nمەفروزە گۆڕان شکستی بزوتنەوەکە لەم قۆناغەدا قبوڵبکات و دراسەی کەمبوونەوەی دەنگەکانی و ئەو ڕێژە زۆرەی بایکۆت بکات و لە هەموو ئەو پەیامانەی شەقام بگات، هەموان دەزانن کە تەزویراتی زۆرکراوە و خەڵک و بزوتنەوەکەش نامۆ نیە بە دیاردەی غروقات و تەزویرات لە هەڵبژاردنەکان ، چونکە بە درێژایی هەموو هەڵبژاردنەکان کراوە ، هەڵەیەکی گەورەیە گەر وابزانێت کەمبونەوەی دەنگەکانی بزوتنەوەکە تەنها هۆکاری تەزویرکردنە ،\nبزوتنەوەی گۆڕان لەڕابردوودا هەڵە و کەموکوڕی زۆری هەبووە و بەیەکجاری دورکەوتۆتەوە لە شەقام لەئێستا بە دواوە بەردەوام پێوستی بەخۆداچونەوە هەیە، هەڵە گەورەکانی بزوتنەوەکە چی بوون ؟\nیەکەم_ گەورەترین هەڵەیی ستراتیژی و سیاسی بزوتنەوەی گۆڕان ، بەشداریکردنی بوو لە حکومەت ، سەرچاوەی هەموو هەڵەکانی دیکەی بوو ،\nدووەم_ فەرامۆشکردنی هەولێری پایتەخت ، جوگرافیا بەشێکی بنەڕەتی سیاسەتکردنە ، دەبێت جوگرافیای سیاسی فەرامۆشنەکرێت، جگە لە پارتی حیزبەکانی دیکە قەبارەیان لە بچوکبونەوەدایە بەردەوام ، چونکە لەپایتەختدا زۆر لاوازن یاخود هەر بێ وجودن ،\nسێیەم_ پەیوەست بوونی چارەنوسی بزوتنەوەکە بە کۆمەڵک دەموچاوی سیاسی کۆنەوە و هەڵبژاردنی کەسی نەشیاو بۆ جێگاکان و پڕکردنەوەی پۆستەکان بەکەسی هەلپەرست ،\nچوارەم_ دورکەوتنەوەی بزوتنەوەکە بەگشتی لە شەقام و خەڵک ، هەروەها پاڵپشتی نەکردنی بایکۆت و ناڕەزایەکانی مامۆستایان و شەقام .\nپێنجەم_ بێ هەڵوێستی بەرامبەر ڕێگریکردن لە سەرۆکی پەرلەمان و مانەوە لە حکومەت و دوبارە گەڕانەوە بۆ ناو هۆڵی پەرلەمان و بەشداریکردن لە یاسایی خانەنیشیکردنی پەرلەمانتاران ،\nشەشەم_ نەبوونی گوتار و هەڵوێستێکی ڕوون لەسەر ئەنجامدانی ڕیفراندۆم ،\nسەرباری ئەم هەڵە و کەموکوڕیانە بزوتنەوەکە لە دۆخێکی وادایە کە دەتوانێت هەستێتەوە و دوبارە دەستبەگەشەکردن بکاتەوە ، بەڵام پێویستی بە گۆڕانکاری ڕیشەیی و جدی هەیە ، دەبێت زۆر بوێرانە دەست بکات بە ئەنجامدانی گۆڕانکاری ناوخۆی ، پێویستیەکانی گۆڕانکاری بزوتنەوەکە ،\nیەکەم_ بەستنی کۆنگرە و گۆڕانکاری گەورە لە ڕێخەری گشتی و ئەندامانی خانەی ڕاپەڕاندن\nو ڕزگاکردنی گۆران لەوپشێوی و بێ سەروبەیە ،\nدووەم_ پێناسەکردنەوەی بزوتنەوەکە و دیاریکردنی پلان و بەرنامەی ستراتیژی بۆ کردەی سیاسی\nسێیەم _ دورکەوتنەوە لە ووروژاندنی مەزاری نەوشیروان مستەفا و پیرۆزکردنی دورکەوتنەوە لە عەطفی خەڵک و بە کەعبەکردنی ئارامگەی ڕەوانشاد ،\nچوارەم_ بە ئەقڵانیکردنی سیاسەت ، سیاسەت ئامرازبێت نەک ئامانجبێت بۆ پلەو پۆست و خۆدەوڵەمەندکردن هەروەها، گەڕانەوەی بزوتنەوەکە بۆ ناو خەڵک کە لەئێستادا چەند کەسێک قۆرخیانکردوە و ترسی بە بناماڵەکردنی لێدەکرێت .\nپێنجەم_ فراوانکردنی بەرەی ناڕازی و پێکەوەکارکردنی هاوبەش و دروستکرنی بەرەیەکی گەورەی موعارەزە بۆ گۆڕینی سیستەمی سیاسی.\nشەشەم_ گەڕانەوەی بزوتنەوە گۆڕان بۆ هەولێری پایتەخت و کردنی بە مەرکەزی سیاسی و چەقی ململانێی سیاسی ، هەروەها باشکردنی دۆخی دیبلۆماسی و کاراکردنی پەیوەندیە سیاسیەکان بە دەروەوە و دروستکردنی پەیوەندی سیاسی لەگەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و ئەوروپا و ئەمریکا.\nحەوتەم_ وازهێنان لە دروستکردنی هێزی چەکدار ، لەبری ئەوە کارکردن بۆ هەڵوەشاندنەوەی هێز و میلشیای حیزبی ، درێژەدان بە خەباتی مەدەنی جۆرا و جۆر ، دروستکردنی هێزی چەکدار جگەلەوەی کاولکاری و ماڵوێرانی بەدوادێت خزمەتێکیترە بەم سیستەمە ستەمکارەی دەسەڵات ، گەلی ئێمە تاکو ئێستا باجی هێزی چەکدار و میلشیادەدات و ئەزمونی خراپمان لەگەڵ هێزی چەکداری حیزبیدا هەیە ،\nهەشتەم_ هەڵەیەکی گەورەیە گەر بزوتنەوەی گۆڕان بڕیاری بایکۆت بدات لە ئەنجومەنی نوێنەران ، ئایندەی ئەم هەرێمە لەم قۆناغەدا بەستراوەتەوە بە عێراقەوە چۆندەکرێت هێزێکی خاوەن جەماوەری پشت لە ناوەند بکات ، پاشان نابێت گۆڕەپانەکە بۆ یەکێتی و پارتی چۆڵبکەن و ئەوان چۆنیان ویست لەبەرژەوەندی خۆیان بڕیاربدەن ، هەروەها ناوەند دەروازەیەکی گرنگە و لەڕووی سیاسیەوە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر هەرێم هەیە، پاشان دەتوانرێت ناوەند وەک فشار بەکاربهێنرێت لە نانوخۆی هەرێم .