ڕوسیا: ئێمە لە سوریا 200 چەكی نوێمان تاقی كردۆتەوە\nڕوسیا: ئێمە لە سوریا 200 چەكی نوێمان تاقی كردۆتەوە\nبه رواری داگرتن : 2018-02-24 09:22\nناوەندی ھەواڵەكان - سەرۆكی كۆمیتەی پاراستن لە پەرلەمانی ڕوسیا دەست نیشانی كرد مۆسكۆ 200 چەكی نوێی لە سوریا تاقی كردۆتەوە.\nلە ڕاگەیەندراوێكدا هاتوە لە سەرەتای دەست پێكردنی شەڕی سوریا لە ساڵی 2011 كە ئێستاش بەردەوامی هەیە ڕوسیا 200 جۆر چەكی تاقی كردۆتەوە.\nوادەمیر شامانۆڤی، كە سەرۆكایەتی كۆمیتەی پاراستن دەكات وتی ئێمە لە گەڵ ئەوەی یارمەتی حكومەتی سوریامان دەدا لە هەمان كاتدا زیاتر لە 200 جۆرە چەكمان تاقی كردۆتەوە. شامانۆڤی باسی لەوەش كردوە لە كاتێكدا ئێمە ئەو چەكانە بەكار دەهێنین پیشانی جیهان دەدەین كە ڕوسیا چەندە بە هێزە. (İLKHA)\nبليته كان ڕوسیا،سوریا،چەك،تاقی،ساڵ


ئەپڵ وەشانەکانی iOS 13.2 و iPadOS 13.2 ـی بە تایبەتمەندی Deep Fusion و دەیان ئیمۆجی نوێوە بەردەستکرد – کەی ئای تی ئێن\nسەرەڕای کێشە و بەربەستەکان فرۆشی مۆبایلەکانی Huawei لە چارەکی دووەمی ئەمساڵ زیادی کردووە\nئەپڵ ڕێکەوتی بەردەستکردنی کارتی بانکی Apple Card ـی ئاشکراکرد\nزانیاری دزەپێکراو دەربارەی قەبارەکانی بیرگە لە ئایفۆن ٨\nئای ئۆ ئێس 28, تشرینی یه‌كه‌م 2019\nکەمێک بەر لە ئێستا، ئەپڵ وەشانەکانی iOS 13.2 و iPadOS 13.2 ـی بە تایبەتمەندی Deep Fusion و دەیان ئیمۆجی نوێوە بۆ سەرجەم بەکارهێنەران بەردەستکرد.\nقەبارەی وەشانی نوێی iOS 13.2 نزیکەی 600 مێگابایتە. لە وەشانە نوێیەکەدا، تایبەتمەندی Deep Fusion بۆ کامێرای iPhone 11 و iPhone 11 Pro و iPhone 11 Pro Max زیادکراوە کە ناوەڕۆکێکی باشتر دەدات بە وێنەکان لە دۆخە ڕووناکییە مامناوەندەکاندا.\nهەروەها، لە وەشانە نوێیەکاندا زیاتر لە 230 ئیمۆجی نوێ زیادکراون کە لە هاوینی ئەمساڵدا ئەپڵ ئاشکرای کردن. گرنگترین ئیمۆجییە نوێیەکان بریتین لە ڕۆڵگێڕی خەواڵوو، ئاماژەکەری بیستن، ئاماژەکەری کەمئەندامی و کوێری، ژمارەیەک ئاژەڵ و خواردن و کەرەستەی لاوەکی. هەروەها ژمارەیەک ئیمۆجی تایبەت بە ڕەگەزی نێر و مێ بە ژمارەیەکی زۆر ڕەنگی پێستەوە زیادکراون.\nوەشانی نوێی iOS 13.2 پشتگیری لە تایبەتمەندی Announce Messages with Siri بۆ خوێندنەوەی نامەکان لە لایەن Siri ـیەوە لە کاتی پەیوەستکردنی مۆبایل بە AirPods Pro ـدا دەکات. هەروەها خاوەن بژاردەیەکی نوێی تایبەتمەندێتی Siri ـییە کە دەتوانیت لە ڕێگەیەوە ڕێگری لە هاوبەشیپێکردنی دەنگەکانت لە لایەن Siri ـییەوە بکەیت، بۆ ئەم مەبەستەش پەنجەرەیەکی تایبەت لە دوای نوێکردنەوەی وەشانەکەوە بەدی دەکەیت.\nکۆتا تایبەتمەندی وەشانە نوێیەکە، پشتگیری لە بیستۆکی بێوایەری AirPods Pro دەکات کە چەند کاتژمێرێک بەر لە ئێستا ڕاگەیاندرا.\nبە فەرمی ئەپڵ بیستۆکی بێوایەری AirPods Pro ـی بە نرخی 249$ ـەوە ڕاگەیاند\nتاگەکان AirPods Pro Apple ئای ئۆ ئێس Deep Fusion iOS 13 iOS 13.2 iPhone 11 iPhone 11 Pro iPhone 11 Pro Max Siri


پێلێ جارێكی دیكه خرایه‌وه نه‌خۆشخانه – Esta News\nپێلێ جارێكی دیكه خرایه‌وه نه‌خۆشخانه\nپێلێی ئه‌فسانه‌ی تۆپی پێی به‌ڕازیل جارێكی دیكه خرایه نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌لبێرت ئاینیشتاین له شاری ساوپاولۆ و چه‌ند چاره‌سه‌ریه‌كی ته‌ندروستی و پشكنینی پزیشكی بۆ كرا، ئه‌ویش بۆ به‌رده‌وام بوونی له وه‌رگرتنی چاره‌سه‌ری بۆ ئه‌و گرێیه‌ی ماوه‌یه‌كه له كۆڵۆنی په‌یدابووه.\nپێلێ له په‌یامێكدا له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ئینستاگرام ڕایگه‌یاند كه چه‌ند رۆژێكی دیكه له نه‌خۆشخانه ده‌مێنێته‌وه‌و پشكنینی پزیشكی ئه‌نجامده‌دات.\nهه‌ر له‌گه‌ڵ په‌یامه‌كه‌یدا پێلێ وێنه‌یه‌كی خۆی له نه‌خۆشخانه بڵاوكردۆته‌وه، پێشتریش كیلی ناسیمینتۆ كچی پێلێ ڕایگه‌یاندبوو كه باوكی بۆ ماوه‌ی دوو تا سێ ڕۆژ له نه‌خۆشخانه ده‌مێنێته‌وه، هاوكات سه‌رچاوه‌یه‌ك له نه‌خۆشخانه‌ی ئالبێرت ئاینیشتاین ئاشكرای كرد كه باری ته‌ندروستی ئه‌م ئه‌فسانه‌یه جێگیره‌و له چه‌ند ڕۆژی داهاتوو نه‌خۆشخانه جێدێڵێت.\nپێلێی ته‌مه‌ن هه‌شتا ویه‌ك ساڵ تاكه یاریزانی تۆپی پێیه له مێژوو كه سێ نازناوی مۆندیالی به‌ده‌ستهێناوه، ئه‌م ئه‌فسانه‌یه له ساڵی دووهه‌زارودوازده نه‌شته‌رگه‌یه‌كی بۆ كراو له‌و كاته‌وه دارشه‌ق و كورسی جوڵاو بۆ ڕۆیشتن به‌كار ده‌هێنێت، له‌م ساڵانه‌ی دواییشدا، دوو نه‌شته‌رگه‌ری دیكه‌ی له گورچیله‌كان و پرۆستات بۆ كراوه .


دانیشتنی" جی ٢٠" و به‌شی خەڵکی ئاڕژانتین\nدانیشتنی” جی ٢٠” و به‌شی خەڵکی ئاڕژانتین\nسێزدەهەمین کۆبوونەوەی دوو ڕۆژەی سەرانی ٢٠ وڵاتی بەهێزی ئابووری دنیا، ناسراو بە” جی ٢٠” ڕۆژی شەممە ١٠ی مانگی سەرماوەز، به‌رابه‌ر له‌گه‌ڵ یەکی دیسامبر کۆتایی هات. ئەم ئیجلاسە کۆبوونەوەیەک لە ١٩ وڵات و یەکێتی ئۆرووپایە. وێڕای ئەوانە، سەرۆکی سندوقی نێونەتەوەیی دراو، سەرۆکی بانکی جیهانی، سەرۆکی کۆمیسیۆنی جیهانی ئەرز و سەرۆکی بانکی ناوەندی ئۆرووپا لە کۆبوونەوەکەدا ئامادە دەبن. وڵاتانی بەشدار لە جی ٢٠ تەقریبەن دوو لەسەر سێی جەمعیەتی دنیا پیکدێنن و ٨٥ لەسەدی توانایی ئابووری دنیایان بە دەستەوەیە. ئامانجی ئیجلاس، ڕاگۆڕینەوە سەبارەت بە بارودۆخی ئابووری و ماڵی دنیایە و بە ڕواڵەت بۆ ئەوە دروست بووە کە ڕێگا چارەیەک بۆ قەیرانە ئابوری و کۆمەڵایەتییەکان بدۆزێتەوە. بەڵام لە ڕاستیدا، بەشدارانی ئیجلاس چ لە هەیکەلی دەوڵەتاندا و چ لە قامەتی دامەزراوەیەکی ماڵیدا، خۆیان هۆکاری ئەو قەیرانانەن. ڕقابەتەکان و بەرژەوەندیە ئابووری و ژئۆپۆلیتیکیە جیاوازەکان بەردەوام مۆری خۆیان لە کۆبوونەوەی جی ٢٠ داوە و خۆیان هۆکاری بشێوی، نا ئارامی، شەڕە نیابەتی و ناوچەییەکان، پەرەسەندنی هەژاری، لەنێو بردنی ژینگەن و ئەوجار قەرارە کە ئەوان ڕێگا چارە بۆ ئەم بێ نەزمیە جیهانیە بدۆزنەوە.\nلانیکەم ئیجلاسی سەرانی ٧ وڵاتی سەنعەتی لە هاوینی ئەمساڵدا لە کانادا نیشانی دا کە ناکۆکی و بەرەنگار بوونەوەکان تەنانەت لەنێوان ئەم ٧ وڵاتەدا کە بەردی بناغەی جی ٢٠ن، قوڵتر لەوەیە کە لە بەیانییە ڕەسمییەکاندا باس دەکرێن، شکستی هەوڵەکانیان لە دوساڵی رابردوودا بۆتە هۆی ئەوەی کە هەروا ته‌وه‌ری بازه‌رگانی ئازادی جیهانی لە بەرانبەر سیاسەتی ئابووری حیمایەتی ترامپدا سێبەر بخاتە سەر ئەم ئیجلاسە.\nگه‌شه‌سه‌ندنی به‌رده‌وام، دابەش کردنی مادەی خۆراکی، ئاڵوگۆڕی ئیقلیمی، ژێر بینای وڵاتانی لە حاڵی گەشەدا، ئاکامی شەپۆلی دواتری ئوتوماتیزاسیۆن لە بازاڕی کاردا، ئەو باسانە بوون کە دەبوو قسەیان لەسەر بکرێت. ئەگەرچی ئەم قسەوباسانە بێ گومان لە گرنگ ترین گرفتەکانی زاڵ بەسەر دنیادان، بەڵام بە کردەوە قەیرانی بازه‌رگانی ئازادی جیهانی و ئاڵۆزیەکانی نێوان ڕووسییه و ئۆکڕاین و بە واتایه‌كی دیكه ڕووسییه و ڕۆژئاوا بوونە بابەتی سەرەکی کۆبوونەوەکە. ئەمریکا و ڕۆژئاوا دەیانەویست سەبارەت بە گرژیەکان لە دەریای ڕەشدا لەگەڵ پوتین قسە بکەن هەرچەند کە ترامپ بەرنامەی دیدارەکەی لەگەڵ پوتین هەڵوەشاندەوە و به‌كه‌سی تری سپارد، ئه‌ردۆغان دەیویست سەبارەت بە کوژرانی خاشقجی قسە بکات، محەممەد بێن سەلمان بە پێچەوانە خوازیاری لەبیر بردنەوەی ئەم بابەتە بوو، چین دەیویست سەبارەت بە شەڕی بازه‌رگانی مەوجود لەگەڵ ئەمریکا بدوێ و لەم نێوانەدا ئەوەی کە ون بوو هەمان بابەتی سەرەکی ئیجلاس بوو. بەیانییەی کۆتاییش هیچ شتێک نییە بێجگە لە زمانبازی هەمیشەیی و کۆمەڵێک ڕەستە کە تەنیا کارکردیان ئەوەیە کە ناکۆکییەکان پەردەپۆش بکەن، و هیچی تر. داکۆکی کارانی نەزمی دامەزراو لەسەر بازه‌رگانی ئازاد تەنانەت نەیانتوانی ڕستەیەک لە ڕەخنە له ئابووری حیمایەتی ترامپ لە بەیانییەکەدا بگونجێنن. ترامپ زۆرجار ڕایگەیاندووە کە بۆ ئەو” ئەمریکا یەکەم” گرنگترە لە هەموو شتێکی تر. ئەو بە ئاشکرایی ڕایگەیاندووە کە پایبەندی هیچ ڕێككه‌وتنێك و قەراردادێکی جیهانی نییە. ئەو لە ڕێككه‌وتننامه‌ی ئیقلیمی پاریس کشایەوە، ئەو لە بەرجام و قەراردادی بازه‌رگانی نەفتا چووە دەر و گرنگرتر لە هەموان ئەوەی کە ئەو هەم لەگەڵ هاوپەیمانانی ڕۆژئاوی و هەم لەگەڵ ڕەقیبە ڕۆژهەڵاتیەکانی شەڕی بازه‌رگانی ڕاگەیاند. هەڵبەت” ئەمریکا یەکەم”ی ئەو، نە نانێکە بۆ سفرەی بە میلیۆن کرێکار و بێ بەشانی کۆمەڵگە، نە هەتوانێکە بۆ سەر زامی کوشەندەی هەڵاواردن لەدژی ڕەنگین پێستەکان و کۆچبەران و نە ڕزگار کردنی کۆمەڵگا لە ڕاسییزم و سکسیزم ی بە ئاشکرا. ” ئەمریکا یەکەم” سیاسەتێکە بۆ سەرمایەی ئەمریکایی کە ترامپ خۆی خاوه‌نی به‌شێكی ئه‌و سه‌رمایه‌یه.\nچۆن دەکرێت چاوەڕوان بیت لەگەڵ کەسێک کە مەترسی لەنێو چوونی ژینگە بە ئەفسانە دەزانێ و کۆچبەران لەسەر سنوورەکانی ئەمریکا لەگەڵ مێکزیک ده‌داته بەر هێرشی هێزە وەحشیەکانی سەر سنوور، سەبارەت بە گۆڕانی ئیقلیمی و یان قەیرانی کۆچبەری وتووێژ بکەیت. بەیانییە هاوبەشەکە نیشانی ئەدات کە لە گشت ئەم خاڵانەدا ناکۆکی قوڵ لەنێوان بەشداراندا بوونی هەیە. کاتێک کە تەنانەت یەکێتیی ئۆرووپا لەسەر قەیرانی کۆچبەری ناتوانێ سیاسەتێکی وەک یەک بگرێتە بەر و کاتێک کە سەدری ئەعزەمی ئاڵمان بۆ پاراستنی ئازادی عەمەلی کۆمپانیاکانی ماشێن سازی بەربەستی جیدی لەسەر ڕێگای هەموو جۆرە ڕێككه‌وتنێك داده‌نێ. جێگای سەرسوڕمان نییە کە بەیانییەکەی ئەو ئیجلاسە هەموو ئەم بابەتانە لە دوو توێی پەردەی شک و گوماندا جێبێڵێ.\nهەڵبەت بۆ سەرۆک کۆماری نیئۆلیبڕاڵی ئاڕژانتینیش بابەتی سەرەکی ئەوە نەبوو کە ئەم باسانە چ پێوەندیەکیان بە ژیانی خەڵکی ئاڕژانتینەوە هەیە. ئەم سەردێڕە تابڵۆییانە بۆ شاردنەوەی ئامانجە سەرەکییەکانی ئەو بوون. بۆ ئەو گرنگ ئەوە بوو کە ئاڕاژانتین کام دەوری لە دابەش کردنی کاری جیهانیدا لە ئەستۆ بێت و کام دەوری لە خزمەت بە هەناردە کردنی مادەی سەرەتایی و بەرهەمی کەشاوەرزی و ئاژەڵی ئەو وڵاتەدا بێت. بۆ ئەو گرنگ بوو کە بە بەشداران بڵێت کە ئاڕژانتین بووه‌تە یەکێک لە ناوەندەکانی کاری هەرزان. لە خۆڕا نەبوو کە یەکەم هەنگاوەکانی کەم کردنەوەی مالیاتی خاوەن زەویە گەورەکان و خاوەنانی کانەکان بوو لە لایەکەوە و لە لایەکی دیکەوە داوا کردنی وامێکی زۆر بۆ قەرەبووی ئەو بەخششانە. بەڵام کاتێک کە دەوڵەت بۆ دانەوەی ئەم وامانەی توشی موشکلات بوو لە چاو تروکانێکدا ئەرزشی پۆڵی ئاڕژانتین دابەزی و ئەو ناچار بوو کە دەستەوداوێنی سندوقی نێونەتەوەیی پوڵ بێت و ڕازی بێت بە تەرح و بەرنامەکانی ڕیازەتی ئابووری. لەگەڵ قوڵ بوونەوەی قەیرانی ئابووری دەوڵەت ڕایگەیاند کە هەروا لە ساڵی داهاتووشدا سیاسەتی بێکار سازی، بەرز کردنەوەی نرخی کالاکان و کەم کردنەوەی خزمەتگوزاری دەوڵەتی پەیگیری دەکات. لە بارودۆخێکدا کە نرخی کالاکان بەردەوام بەرز دەبێتەوە حەقدەست و موزد بگیران بە ڕاستی نازانن کە لە کۆتایی مانگدا چ حەقدەستێک وەردەگرن. ئەو بابەتەی کە لە جەریانی دابەزینی ئەرزشی ڕیاڵدا لە ئێران ڕوویدا. دروست لەم بارودۆخەدا ئاڕژانتین میوانداری کۆبونەوەیەکە کە بە سەدان میلیۆن دۆلار هەزینەی بۆسەر شانی خەڵک دەبێت.\nلە ساڵێک لەمه‌وبه‌ره‌وه دەوڵەت خۆی بۆ بەڕێوەبردنی ئەم ئیجلاسە ئامادە کردبوو. ئەوان ڕۆژی هەینیان پشوی گشتی ڕاگەیاند و داوایان لە خەڵک کرد کە سێ ڕۆژی کۆتایی حەفتە لە شار بچنە دەرەوە و بچن بۆ سەفەر. دەوڵەت نەیویست وێنایەکی وەک وێنای خەباتی ساڵی ڕابردوو لە دژی” جی ٢٠” لە هامبۆرگی ئاڵمان مێدیای دنیا داگیر بکات. لەبەر ئەمە لە نیوە شەوی پێنجشەممەوە شاری بۆینێس ئایرێس بوو بە پادگانێکی نیزامی. ٣٠ هەزار پۆلیس و سەرباز دەبوو ئەمنییەتی ئیجلاسەکە دابین بکەن. نە تەنیا وەسیلەکانی گواستنەوە و گەیاندنی تایبەت، بەڵکوو تاکسیەکان، ئۆتۆبووسەکان و میترۆ ئیجازەی چوون بۆ ناوەندی شاریان نەبوو. فرۆکەخانە مەدەنییەکان بۆ ڕۆژەکانی هەینی و شەممە داخران و ئاسمانی ئاڕژانتین لە لایەن هێزی ئاسمانی ئەمریکاوە کۆنترۆڵ دەکرا. بەرنامەیان لە ڕاستیدا دامەزراندنی حکومەتی نیزامی لە شاردا بوو. بەڵام جیاوازی بۆینێس ئایرێس لەگەڵ هامبۆرگ لەوە دایە کە لە یەکەمیاندا بە هاسانی ئینسان دەتوانێ ببێتە ئامانجی گوللەیەک کە نازاندرێت کێ تەقاندویەتی.\nلەگەڵ بوونی ئەم حکومەت نیزامیە ڕانەگەیەندراوەدا بۆ ڕۆژەکانی پێنجشەممە و هەینی ئیئتیلافێک لەژێر ناوی” جی ٢٠، سندوقی نێونەتەوەیی پوڵ ون بن” بانگەوازێکیان بۆ بەرپا کردنی ڕێپێوانێک بڵاو کردبووە. ئەو هاوپه‌یمانێتییه پێکهاتبوو لە بزوتنەوە کۆمەڵایەتییەکان، کۆمەڵەی هونەرمەندان، سازمانەکانی مافی مرۆڤ، هەڵسوڕاوانی بزوتنەوەی ئاوایی نشینەکانی بێ زەوی و بێکارران، یەکێتیەکانی دانیشتوانی خۆجێی و کەشاوەرزان، ئەحزابی سیاسی و سازمانە نێو نەتەوەییەکان.\nئەوان بەگشتی لەسەر ئەو بابەتە ڕێككه‌وتوون کە “جی ٢٠” هێج جۆرە سیاسەتێکی لە پیوەند لەگەڵ دیفاع لە مافە ئینسانییەکان نییە” و ئەمە هەڵبەت دەربڕینی ڕاستیەکی تاڵ و ئاشکرایە کە نیزامی سەرمایەداری حاکم بەسەر دنیادا پەیڕەوی دەکات.


جیرارد داوای موهەنەد عەلی دەکات – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/جیرارد داوای موهەنەد عەلی دەکات\nبۆتان لوقمان 2019/01/13\nستیڤن جیرارد داوای موهەنەد عەلی هێرشبەری لاوی هەڵبژاردەی عێراق دەکات.\nدوای ئەو ئاستە بەرزەی موهەنەد عەلی لەگەڵ هەڵبژاردەی عێراق لە جامی ئاسیای 2019 لە ئیمارات لە دوو یاریی دەستپێک پێشکەشیکرد و دوو گۆڵی کرد، ئەو هێرشبەرە 18 ساڵانە لەلایەن چەندان یانەوە داواکراوە، یانەی گلاسکۆ رینجەرزی سکۆتلەندی کە لەلایەن ستیڤن جیراردەوە راهێنەرایەتی دەکرێت لەسەرووی هەموویانەوەیە.\nموهەنەد عەلی کە بەرامبەر ڤێتنام و یەمەن دوو گۆڵی کرد، لەلایەن یانەکانی غەرافەی قەتەری و شەبابی سعوودییەوە داواکراوە، یانەی گلاسکۆ رینجەرزیش پەیوەندیی بەو یاریزانە عێراقییەوە کردووە، کە موهەنەد عولی لە ریزەکانی یانەی شورتەی عێراقی یاریی دەکات.\nموهەنەد عەلی لەگەڵ هەڵبژاردەی عێراق 8 گۆڵی لە 14 یاریی کردووە، کە پێنج گۆڵی لە ژێر سەرپەرشتی سریکۆ کاتانیچی راهێنەری سلۆڤینی بووە.\nTransfer news LIVE: Rangers linked with a loan move for Iraq star Mohanad Ali https://t.co/5fPbXyP7Er pic.twitter.com/AaQzOS4eaQ\n— Daily Record Sport (@Record_Sport) January 13, 2019


Negar Nadir – Dengekan\nHome / Articles Posted by Negar Nadir\nWritten on March 13, 2020, by Negar Nadir\nبایۆتیرۆریزم (Bioterrorism) بریتییە لە ئەنجامدانی هێرشی بایۆلۆژی، لەڕێگەی ناردنی ڤایرۆس، یا پەتای کوشندە، یا ژەهر و بەکتریایەکان، بەمەبەستی نەخۆشکردن و کوشتن، لەلایەن دەوڵەتێک یان تیرۆریستان و دوژمن و نەیارانی هەر Continue Reading »\nComments Off on کۆرۆنا تێرمێکی نوێی بایۆتیرۆریزم یا کۆلۆنیالیزمێکی ڤایرۆسی … نیگار نادر\nComments Off on داغ … زیبا کرباسی\nComments Off on چۆن جۆکەر ئەکادیمیەکان بوونەتە زەبرێکی کوشندە … نیگار نادر\nWritten on December 28, 2017, by Negar Nadir\nنیگار نادر \_ ٢٠١٧ …… لەو سەردەمەدا ئابووریمەدارە نیولیبڕالەکانی ئەمەریکا بەهەماهەنگی لەگەڵ بانکی نیودەوڵەتی و دەزگا هەواڵگریەکان کرۆکی پلانی ستراتیژی درێژخایەن بۆ سیاسەت و ئاسایش و ئابووریەکانی سێیەکی جیهان دادەرێژن، Continue Reading »\nComments Off on ئایا کۆڵۆنیالیزمە ئابووریەکەی ئەمەریکا چۆن نەوتمایەداریەکەی هەرێمی کوردستانی شۆک کرد ؟!\nWritten on November 7, 2017, by Negar Nadir\nلە دوای داگیرکردنەوەی کوردستان زۆر گرنگە پەنجەبخرێتە سەر کرۆکی ئەو شکەست و هەڵانەی کە بوونەتە هۆی جۆرێک لەسیاسەتکردن و ڕسکانی سیاسەتجۆکەری ، ئەو شۆک بوون و تێکهەژانە سیاسیەی هەرێمیش ئەوەمان Continue Reading »\nComments Off on چۆن سیاسەتی سیاسەتجۆکەری زەبری شکۆشکێنی لە کورد وەشاند… نیگار نادر\nComments Off on چەند پەیامێكی مەزن بە دوولێوی بچووک … نیگار نادر\nWritten on March 20, 2017, by Negar Nadir\nکۆی ئاڵوگۆڕی ئەو ژمارەو ئەو رۆژو مانگانەی لەوەر چەرخانی زەمین دا ڕوودەدەن ناوزەدکراون بە نوێبوونەوەی ساڵ ، بەرزبوونەوەی ئەو ژمارانە بەڕوێکدا لەتەمەنی نیوەمان کەم دەکاتەوەو لەتەمەنی نیوەی ترمان زیاد دەکا Continue Reading »\nComments Off on ساڵ چۆن وەکو چەقۆ دەتسمێ …. نیگار نادر\nWritten on November 29, 2016, by Negar Nadir\nئەو ئەستێرەیی ناوزەدکراوە بە زەمین سێهەمین گەڕەستێرەی نزیک لە خۆرە ،ئەتڵەسی جیهانی سەر ئەو ئەستێرەیەی لەسەربنەما و بەدەستی سەردارانی براوەی جەنگ ، خودان هێزی بۆمبی ناوەکی نەخشەکێشراوە و هەڵبردراوە ، Continue Reading »\nComments Off on جیهان لەچەرخی قومارسالارێک دا … نیگار نادر\nWritten on November 6, 2016, by Negar Nadir\n—————— 1 مۆدێرنه‌ی سه‌رمایه‌داری نه‌وه‌ک هه‌ر کاڵاو خواردن له قوتووان ده‌کا، که‌ره‌سته‌ی پارێزگاریکار له پاڵ ده‌کاو مێژووی به‌سه‌رچوونی له‌سه‌ر ده‌نووسێ، به‌ڵکو کار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش ده‌کا مرۆڤیش له قوتووان بکاو مێژووی Continue Reading »\nComments Off on له شیعری هاوچه‌رخی کوردیه‌وه: به 3 زمان …. ده‌ق: نیگار نادر


ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی له گوتاری ڕه‌خنه‌ی شیعری له ئه‌ده‌بی کوردیدا -کرمانجی خواروو 1920- 1958\nAso Omer Mustafa 1\nDlshad Ali Mohamed 2\n1 Department of Kurdish Language , College of Education and Languages,Charmo university, Sulimanyah, Kurdistan Region, Iraq\n2 Department of Kurdish Language, College of Linguistics , University of Sulaimani, Sulaimanyah , Kurdistan Region ,Iraq\nلێکۆڵینه‌وه‌که‌مان به ناونیشانی (ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی له گوتاری ڕه‌خنه‌ی شیعری له ئه‌ده‌بی کوردیدا (کرمانجی خواروو 1920-1958)یه، هه‌وڵده‌دات له‌م ڕوانگه‌یه‌وه له ڕه‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی کوردی له‌م ماوه‌یه‌ی دیاریکراوه بکۆڵێته‌وه، له‌به‌رئه‌وه‌ی نووسه‌رانی کورد له‌و ماوه‌یه‌دا هه‌وڵیان داوه له گوتاره‌کانیاندا ئاوڕ له لایه‌نی کۆمه‌ڵایه‌تی بده‌نه‌وه و له‌م گۆشه‌نیگایه‌وه له شیعری شاعیران بکۆڵنه‌وه، که بووته سه‌ره‌تایه‌کی باش بۆ قۆناغه‌کانی دواتر بۆ ئه‌وه‌ی نووسه‌ران و ڕه‌خنه‌گران گرنگی به لایه‌نی کۆمه‌ڵایه‌تی بده‌ن.\nگرنگی لێکۆڵینه‌وه‌که‌مان له‌وه‌دایه تا ئێستا به‌وردی کار له‌سه‌ر ئه‌م لایه‌نه نه‌کراوه، هه‌ر ئه‌مه‌ش بووه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی لێکۆڵینه‌وه‌که‌مان، بێگومان لێکۆڵینه‌وه‌که‌مان بێگرفت نه‌بووه، به‌تایبه‌تی به‌رده‌ست نه‌بوونی ئه‌و ڕۆژنامه و گۆڤارانه‌ی له‌و ماوه‌یه ده‌رچوون که ئێمه لێکۆڵینه‌وه‌که‌مان تیایدا ئه‌نجام داوه.\nلێکۆڵینه‌وه‌که‌مان له ده‌روازه و دوو به‌ش پێکهاتووه: ده‌روازه (میتۆدی ڕه‌خنه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی) به‌کورتی ئه‌م میتۆده ڕه‌خنه‌ییه ده‌خاته‌ڕوو. به‌شی یه‌که‌م (ڕۆژنامه و گۆڤاره‌کان) ئه‌و گوتارانه وه‌رده‌گرێت که له‌و ماوه‌یه‌دا له ڕۆژنامه و گۆڤاره‌کاندا نووسراون و باسی لایه‌نی کۆمه‌ڵایه‌تییان کردووه له شیعردا ، به‌شی دووه‌میش (کتێبه ئه‌ده‌بییه‌کان) له‌و گوتار‌انه ده‌کۆڵێته‌وه که له کتێبه ئه‌ده‌بییه‌کانی ئه‌و ماوه‌یه‌دا نووسراون و باسی لایه‌نی کۆمه‌ڵایه‌تییان کردووه له شیعردا. ئه‌نجامیش له کۆتاییدا به چه‌ند خاڵێک خراوه‌ته‌ڕوو\nڕۆژنامه و گۆڤاره‌کان\n1- ئاواره که‌مال ساڵح (2012)، ڕه‌خنه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و پراکتیزه‌کردنی له شیعره‌کانی گۆراندا، چ1، چاپخانه‌ی حاجی هاشم، هه‌ولێر\n2- به‌سام قه‌توس، ده‌روازه‌یه‌ک بۆ میتۆده‌کانى ڕه‌خنه‌ى هاوچه‌رخ، و: د.محه‌مه‌د تاتانى,چ1، چاپخانه‌ی شڤان، سلێمانی.\n3- به‌کر عومه‌ر یه‌حیا (1945)، ئه‌ده‌ب، گۆڤاری ده‌نگی گێتی تازه، ژ1، ب4\n4- ڕه‌فیق حلمی (1941)، شیعر و ئه‌ده‌بیاتی کوردی، به‌رگی یه‌که‌م، چ1، به‌غدا\n5- ڕه‌فیق حلمی (1956)، شعر و ئه‌ده‌بیاتی کوردی، به‌رگی دووه‌م، چ1، به‌غدا\n6- ڕێبین خه‌لیل قادر (64-70)(2011)، میتۆدی ڕه‌خنه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی له لێکۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بدا، گ.ڕامان، ژ. 167، هه‌ولێر\n7- ساڵح حه‌یده‌ری (1944) (ل47-50)، ئه‌ده‌بیاتی زندو، گ. گه‌لاوێژ، ژ12، ساڵی5\n8- سیاپۆش (1932) (2)، شاعیره‌کانمان، ڕۆژنامه‌ی ژیان، ژ335، سلێمانی هه‌روه‌ها: سیاپۆش (1933)، شاعیره‌کانمان، یادگاری لاوان، چاپخانه‌ی که‌رخ، به‌غداد\n9- عه‌لائه‌دین سه‌جادی(1952)، میژوی ئه‌ده‌بی کوردی،چ1، چاپخانه‌ی معارف، به‌غدا\n10- ق. نه‌به‌رد (1947) (41-46)، نامه‌یه‌ک بۆ ئه‌دیبه‌کانمان، گ. گه‌لاوێژ، ژ 8، ساڵی 8\n11- ق. نه‌به‌رد (1947)(41-46)، نامه‌یه‌ک بۆ ئه‌دیبه‌کانمان، گ.گه‌لاوێژ، ژ 9 -10، ساڵی8\n12- کامل حه‌سه‌ن به‌سیر (2015)، مێژووی ڕه‌خنه‌سازی، چ1، چاپخانه‌ی تاران، تاران\nنه‌وزاد ئه‌حمه‌د ئه‌سوه‌د (2011)، فه‌رهه‌نگی زاراوه‌ی ئه‌ده‌بی و ڕه‌خنه‌یی، چاپخانه‌ی بینایی، سلێمانی\nMustafa, Aso, Mohamed, Dlshad. (2019). ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی له گوتاری ڕه‌خنه‌ی شیعری له ئه‌ده‌بی کوردیدا -کرمانجی خواروو 1920- 1958. Journal of Garmian University, 6(1), 290-301. doi: 10.24271/garmian.1018\nAso Omer Mustafa; Dlshad Ali Mohamed. "ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی له گوتاری ڕه‌خنه‌ی شیعری له ئه‌ده‌بی کوردیدا -کرمانجی خواروو 1920- 1958". Journal of Garmian University, 6, 1, 2019, 290-301. doi: 10.24271/garmian.1018\nMustafa, Aso, Mohamed, Dlshad. (2019). 'ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی له گوتاری ڕه‌خنه‌ی شیعری له ئه‌ده‌بی کوردیدا -کرمانجی خواروو 1920- 1958', Journal of Garmian University, 6(1), pp. 290-301. doi: 10.24271/garmian.1018\nMustafa, Aso, Mohamed, Dlshad. ڕه‌هه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی له گوتاری ڕه‌خنه‌ی شیعری له ئه‌ده‌بی کوردیدا -کرمانجی خواروو 1920- 1958. Journal of Garmian University, 2019; 6(1): 290-301. doi: 10.24271/garmian.1018


بەوێنە؛ ئاگر لەخانووی پزیشكان لەناو نەخۆشخانەیەك كەوتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/04/13 - 4:16 PM\nبەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی چۆمان ئاشكرای دەكات، كە ئاگر لە خانووی پزیشكان لەناو نەخۆشخانەی گشتی كەوتۆتەوە و لەلایەن تیمەكانیانەوە كۆنتڕۆڵ كراوە.\nبەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی چۆمان لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، ئەمڕۆ شەممە ۱۳-٤-۲۰۱۹ ئاگادار كراینەوە لە ڕووداوێكی ئاگركەوتنەوە لە خانوی دكتۆران لە نەخۆشخانەی گشتی چۆمان.\nڕاشیگەیاندووە، تیمی ئامادەباشی دەستبەجێ دەرچوون بۆ شوێنی ڕووداوەكە و توانیان بەماوەیەكی كەم ئاگرەكە كۆنتڕۆڵ بكەن.\nجەختیشی كردۆتەوە، خۆشبەختانە زەرەری گیانی نەبووە، بەڵكو تەنها زەرەری مادی هەبووە.\nعیراق پارە بۆ دوكان و دەربەندیخان تەرخان دەكات\nمیران محەمەد: ئەوانەی بەهۆی لافاوەوە زەرەرمەند بوون قەرەبوو دەكرێنەوە


بۆچوون / بیروڕا :: 06/01/2018\nئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان له فراوانترین ده‌روازه‌كانیه‌وه هاتوونه‌ته ژیانمانه‌وه و بوونه‌ته به‌شێك له ورده‌كارییه‌كانى ژیانى رۆژانه‌مان و ته‌نانه‌ت ره‌فتار و سروشتیشیان گۆڕیووین. بێگومان كاریگه‌رییه‌كان هه‌ر به ته‌نیا له‌سه‌ر تاك-ه‌كان و خێزانه‌كان و كۆمه‌ڵگه‌كان كورتنه‌بووه‌ته‌وه به‌ڵكو درێژبوونه‌ته‌وه بۆ ناو شوێنه‌كانى كاركردن و بوارى میدیا و میكانیزمه‌كانى ململانێى سیاسى تا ده‌گاته په‌یوه‌ندیى ده‌وڵه‌تان به هه‌موو لق و پۆپ و ئاڵۆزیه‌كانیه‌وه.\nله‌به‌رئه‌وه‌یش كه دیارده‌كه تاڕاده‌یه‌ك تازه‌یه و وه‌ك ئه‌وه‌ى له كۆتاییه‌كانى نه‌وه‌ده‌كانى سه‌ده‌ى رابردوو و سه‌ره‌تاكانى ئه‌م سه‌ده‌یه‌ى ئێستادا به‌م جۆره‌ى ئه‌مڕۆ پێشكه‌وتوو نه‌بووه، (ماسنجه‌ر بۆ یه‌كه‌مجار له ساڵى 1999 و فه‌یسبووك له 2004 و یوتیوب له 2005 و تویته‌ر له 2006 ده‌ركه‌وتوون، هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه وه‌ك نموونه نه‌ك له‌سه‌دا سه‌د) له‌به‌رئه‌وه قسه‌وباس و گفتوگۆكردن ده‌رباره‌ى كاریگه‌رییه‌كانى به‌رده‌وامه و به‌رده‌وامیش له نوێبوونه‌وه‌دایه.\nلێره‌دا باس له لایه‌نى باشى ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان (یان سۆسیال میدیا) ناكه‌م چونكه ئه‌وه ئاشكرا و زانراوه و ته‌نانه‌ت جۆره هاوڕاییه‌كیشى له‌سه‌ر هه‌یه، به‌ڵكو ته‌كیز ده‌كه‌مه سه‌ر هه‌ندێك لایه‌نى خراپى دیاریكراوى مه‌ترسیه‌كانى له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیى نێوان ده‌وڵه‌تان و هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئاشته‌وایى كۆمه‌ڵگه‌یى و جێگیریى ئه‌منى و سیاسى. سه‌ره‌تا شتێك هه‌یه ئه‌مڕۆ به (سیاسه‌تى تویته‌ر) ده‌ناسرێت، ئه‌مه‌یش ئه‌و دیارده‌یه‌یه كه له‌گه‌ڵ چوونى دۆناڵد تره‌مپ بۆ ناو كۆشكى سپى ئه‌مریكا و به‌كارهێنانى به‌رده‌وامیى تویته‌ر-دا بووه باو و مشتومڕ و بێنه‌وبه‌ره‌ى نایه‌وه. چونكه تره‌مپ له‌وێوه هه‌ڵوێسته‌كان و رێنماییه سیاسیه‌كانى خۆى ده‌رده‌بڕى كه جیهانى تووشى سه‌رسووڕمان كردووه و هه‌ندێك جاریش ته‌نانه‌ت كه‌سه سه‌ره‌كییه‌كانى ئیداره‌كه‌ى خۆیى پێ شه‌رمه‌زار كردووه.\nئامڕازه‌كانى راگه‌یاندن، تویته‌ره‌كه‌ى تره‌مپ-یان وه‌ك پاروویه‌كى چه‌ور و وروژێنه‌ر دۆزیوه‌ته‌وه و زۆربه‌ى ناوه‌نده‌كانى بڕیاریش، له هه‌موو لایه‌كى جیهانه‌وه، وایان لێهاتووه كه هیچ ناكه‌ن هه‌تاكو دوا تویته‌كانى نه‌دۆزنه‌وه بۆ ئه‌وه‌ى بیركردنه‌وه و رێنمایى و ئاراسته سیاسیه‌كانى بزانن و دوا گێژه‌ڵووكه و قه‌یرانه‌كان تێبگه‌ن كه دروستیان ده‌كات. ئه‌م كابرایه له ماوه‌ى ساڵى رابردوودا و به‌هۆى تویته‌كانیه‌وه، چه‌ندین قه‌یران و كێشه‌ى ته‌قاندووه‌ته‌وه و په‌یوه‌ندیى له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌كى زۆرى ده‌وڵه‌تاندا ئاڵۆسكاندووه كه هه‌ندێكیان ده‌وڵه‌تى هاوپه‌یمانى ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانیش بوون. هه‌ر له‌یه‌كه‌م سێ رۆژى ئه‌م ساڵى تازه‌یه‌دا قه‌یرانى له‌گه‌ڵ پاكستان و له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتى فه‌له‌ستینى-دا نایه‌وه و گاڵته‌ى به كیم یۆنگ ئۆن سه‌رۆكى كۆریاى باكور كرد وه‌ك به‌رده‌وامبوونى له‌سه‌ر سیاسه‌تێك كه زۆر كه‌س هۆشداریى له ده‌ره‌نجامه‌كانى ده‌ده‌ن. پاكستان، بۆ نموونه، باڵیۆزى ئه‌مریكاى بانگهێشت كرد و ناڕه‌زایى توندیى خۆیى پێڕاگه‌یاند له‌به‌رامبه‌ر تویتێكى تره‌مپ-دا كه تێیدا وتوویه‌تى "له ماوه‌ى پازده ساڵى رابردوودا و به گه‌مژه‌یى، زیاتر له 33 ملیار دۆلارمان وه‌ك یارمه‌تى پێداون، هیچیشمان لێتانه‌وه ده‌ستنه‌كه‌وتووه بێجگه له درۆ و هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن". ده‌سه‌ڵاتدارێتیى فه‌له‌ستینیش وه‌ڵامى تویتێكى ترى سه‌رۆكى ئه‌مریكاى داوه‌ته‌وه كه تێدا هه‌ڕه‌شه‌ى بڕینى یارمه‌تیه داراییه‌كان ده‌كات. وه‌ڵامه‌كه ده‌ڵێت ملكه‌چى سووكایه‌تیه‌كان نابن و قودس نه به زێڕ و نه به پاره نافرۆشرێت.\nگه‌مه‌ى تویته مه‌ترسیداره‌كانى له‌گه‌ڵ كۆریاى باكوردا درێژه پێدا، كاتێك تره‌مپ وه‌ڵامى لێدوانێكى كیم یۆنگ-ى دایه‌وه كه وتبووى به‌رده‌وام دوگمه ئه‌تۆمیه‌كه له نووسینگه‌كه‌یدایه. ئه‌وه‌بوو له تویتێكى گاڵته‌ئامێزدا وتى"ئایا كه‌سێك له رژێمه برسى و گیرۆده‌كه‌یدا پێى ده‌ڵێت كه منیش دوگمه‌ى ئه‌تۆمم هه‌یه، به‌ڵام زۆر گه‌وره و به‌هێزتره له دوگمه‌كه‌ى ئه‌و، هه‌روه‌ها ئیشیش ده‌كات". ئه‌م شه‌ڕه قسه‌یه له ساڵى رابردووه‌وه ترسێكى زۆرى ناوه‌ته‌وه به‌وه‌ى كه هه‌ردوو وڵاته‌كه هه‌ڵخلیسكێنه ناو رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌كى وێرانكه‌ره‌وه. زۆر كه‌سیش ئومێدى ئه‌وه‌یان هه‌بوو كه ئه‌ندامه باڵاكانى ئیداره‌ى ئه‌مریكا بتوانن سه‌رۆكه‌كه‌یان پابه‌ند بكه‌ن و سنوورێك له به‌كارهێناى تویته‌ره‌كه‌یدا بۆ سیاسه‌ت و هه‌ڵوێسته گێژه‌ڵووكه‌ئاساكانى دابنێن، به‌ڵام تویته‌كانى ئه‌م دواییه‌ى ئاماژه‌ى ئه‌وه‌ن كه كێشه‌كه هه‌روا به‌رده‌وامه.\nره‌هه‌ندێكى دیكه‌یش له مه‌سه‌له‌ى تره‌مپ و ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كاندا هه‌یه، ئه‌ویش ئه‌و لێكۆڵینه‌وانه‌ن كه ئێستا له ئارادان ده‌رباره‌ى به‌كارهێنانى ئه‌و ئامرازانه له‌لایه‌ن روسیاوه بۆ كاریگه‌ریى خستنه‌سه‌ر ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردنه سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ى پێشووى ئه‌مریكا، ئیتر به بڵاوكردنه‌وه‌ى هه‌واڵ و چیرۆكى هه‌ڵبه‌ستراو بووبێت یاخود به دزه‌پێكردنى به‌ڵگه‌نامه و ئیمه‌یڵه دزراوه‌كانى داموده‌زگا فه‌رمى و تایبه‌ته‌كان به مه‌رامى تێكدانى راى گشتیى. له‌ڕاستیدا ئه‌م مه‌سه‌له‌یه هه‌ر به ته‌نیا جێى گرنگى و بایه‌خپێدانى ئه‌مریكا نییه، چونكه وڵاتانى دیكه‌یش گومانى ده‌ستێوه‌ردانى ده‌ره‌كى و هه‌وڵدان بۆ دروستكردنى كاریگه‌رییان هه‌یه له‌سه‌ر راى گشتى و هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ڕێى په‌خشكردنى هه‌واڵى هه‌ڵبه‌ستراو و بڵاوكردنه‌وه‌ى چیرۆك و پروپاگه‌نده‌ى دروستكراو له ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانه‌وه. له بریتانیا قسه‌وباس هه‌بوو سه‌باره‌ت به هه‌وڵدان بۆ دروستكردنى كاریگه‌ریى له‌سه‌ر ریفراندۆمى ده‌رچوون له یه‌كێتى ئه‌وروپا (بریكست). له ئه‌ڵمانیا و فره‌نسا و ده‌وڵه‌تانى دیكه‌ى ئه‌وروپایش لێدوانى دیكه دراون ده‌رباره‌ى هه‌وڵدان بۆ دروستكردنى كاریگه‌ریى له‌سه‌ر پرۆسه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌كان به هۆى ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانه‌وه.\nپه‌خش و بڵاوكردنه‌وه و ده‌ماوده‌مكردنى چیرۆكه دروستكراوه‌كان و گواستنه‌وه‌ى پروپاگه‌نده‌كانیش، دیسانه‌وه بوونه‌ته كێشه‌یه‌كى مه‌ترسیدار له‌سه‌ر په‌یوه‌ندییه‌كانى نێوان وڵاتان و هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئاشته‌وایى كۆمه‌ڵگه‌ییش و هه‌ڕه‌شه له جێگیرى و ئارامیى ده‌كه‌ن. چونكه خه‌ڵكى زۆرجار هه‌ندێك بابه‌ت و هه‌واڵ ده‌ماوده‌م ده‌كه‌ن به‌بێ ئه‌وه‌ى به‌ڵگه‌یان له‌سه‌رى هه‌بێت یان ته‌نانه‌ت سه‌رچاوه راسته‌قینه‌كه‌ییشى بزانن. له بریتانیا بۆ نموونه، ئاژانسى (سێرفیشن) توێژینه‌وه‌یه‌كى ئه‌نجامداوه و رۆژنامه‌ى (ئۆبزێرڤه‌ر) راپرسیه‌كى له‌سه‌ر بڵاویكردووه‌ته‌وه ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات كه زیاد له 50% ى به‌كارهێنه‌رانى تۆڕى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان دانیان به‌وه‌داناوه كه دڵنیانه‌بوون له سه‌رچاوه‌كانى هه‌ندێك له‌و چیرۆك و هه‌واڵانه‌ى كه دووباره بڵاویانكردووه‌ته‌وه یاخود (لایك)یان له‌سه‌ر كردووه.\nبێگومان مه‌سه‌له‌كه مه‌ترسیداره و ئاڵنگاریى جدیى ده‌خاته‌ڕوو ده‌رباره‌ى چۆنیه‌تیى رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى ئه‌م جه‌نگه تازه‌یه‌ى كه تێدا وڵاتانى ده‌ره‌كى و داموده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كان ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان به‌كاردێنن بۆ كاركردنه سه‌ر راى گشتى و خه‌ڵكیش به بێهۆشیارى و به بێئاگایى به‌شداریى تێدا ده‌كه‌ن به ئاڵوگۆڕ و ده‌ماوده‌مپێكردنى ئه‌و چیرۆك و هه‌وڵ و حیكایه‌تانه‌ى كه نه لێى دڵنیان و نه به‌دواچوونێكى سه‌رچاوه‌كانیشیان ده‌كه‌ن. ئه‌م بابه‌ته پێویستى به گفتوگۆى قووڵ هه‌یه چونكه پرسیارگه‌لى زۆر و ئاڵۆز ده‌ورووژێنێت ده‌رباره‌ى چۆنیه‌تى كۆنترۆڵكردن و رێكخستنى ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و ئه‌و لایه‌نه‌ى كه به‌رپرسیارێتیى ئه‌م بابه‌ته‌ى ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆ، هه‌روه‌ها ده‌رباره‌ى رۆڵى تاك و رۆڵى ده‌وڵه‌ت و سنوورى ئازادییه‌كان و كۆنترۆڵ و رێكخستنیان له فه‌زاى ئینته‌رنێتدا.


بەهەشت | هەڵەی زمانەوانی لە قورئانی پیرۆز، یان درۆ و چەواشەكاری بێ بنەوا ؟!!\nمیوانی سەرهێڵ: ١١٥\nمیوانی ئەمڕۆ: ٥٩٣٥\nمیوانی هەفتە: ٥٩٣٥\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٩٠٦٩\nسەرەتا » قورئان و تەفسیر » گشتی\nهەڵەی زمانەوانی لە قورئانی پیرۆز، یان درۆ و چەواشەكاری بێ بنەوا ؟!!\nنووسەر: مامۆستا دارا جبار كریم\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١٧/٠٨/٠٤\nالحمد لله والصلاة والسلام علی رسول الله، أما بعد:\nئەوەی كە ڕوون وئاشكرایە پەروەردگارمان ئەم قورئانەی بۆ ڕێنمویی و خۆشبەختی ئادەمیزاد و جنۆكە دابەزاندووە، وە بۆ سەڵماندن و جێگیركردنی ئەوەی كە ئەم قورئانە ووتەی خوای پەروەردگارە و دانراوی محمد صلى الله عليه وسلم نیە تەحەدای هەموو عەرەبە زمان پاراوەكانـ (الفصحا‌ء) ـی ئەو سەردەمە و سەردەمانی دواتریش تا ڕۆژی دوایی كردووە كە بتوانن قورئانێكی وەكو ئەم قورئانە بێنن !!!\nهەروەك فەرموویەتی: [ قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا ] (الإسراء: 88)، بەڵكو تەحەداكەشی بۆ سووك كردوون كە بتوانن تەنها سورەتێك وەكو كورت ترین سورەتی قورئان بێنن !!!\nكە فەرموویەتی: [ وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ ] (البقرة: 23 ـ 24).\nبەڵام لە زەمانی ئەبو جەهل و وەلیدی كوڕی موغیرە و موسەیلمە... تاكو سەردەمی ئێستاش ئەو تەحەدایە بەردەوامە و نە ئەوان و نە ئەوانی دواتریش ناتوانن بەرامبەر ئەم قورئانە بوەستن !! و هەر كەسێكش هەوڵی بەرەنگار بوونەوەی دابێت ئیللا شكستی هێناوە و سەرشۆڕ بووە لای دۆستەكانی، و نەیتوانیوە تەنانەت لاسایشی بكاتەوە چ جای ئەوەی كە بتوانێت سورەتێك وەكو سورەتەكانی بێنێت لە بەلاغەت و ناوەڕوكیدا !! بەڵام ئەوەتا لەم سەردەمەدا كە عەرەبەكانیش بە زمانی قورئان قسە ناكەن كەسانێك پەیدابوون كە دەیانەوێت ڕەخنە لە قورئان بگرن بەوەی كە گوایە هەندێك هەڵەی ڕێزمانـ (الأخطاء النحوية) ـی تێدایە !!، كە هەموو ئەو بەناو هەڵانەی كە گرتوویانە بەڵگە و نیشانەی ڕوون و ئاشكران لەسەر تێنەگیشتن و شارەزا نەبوونی ئەمانە لە زمانی عەرەبی، یاخود ئەگەر شارەزاش بن بۆ ئەوەی بتوانن كەسانێكی ساویلكە و دڵا نەخۆشی پێ فریوو بدەن ئەو ڕەخنانە بڵاو دەكەنەوە، وە بەداخەوە لەم جۆرە كەسانەش لە ناو كوردیشدا پەیدا بوون كە لە بنەڕەتدا جوجەڵەی عەلمانی و عەرەبە نەصرانیەكانن، یان تووتی ئاسا ووتەی ڕۆژهەڵات ناسان پێشینایان بڵاو دەكەنەوە، وە سەیر لەوەدایە كە ئەم ڕەخنانە لە مێژوودا تۆزی لەسەر نیشتووە !! بەڵام چەند ساڵ جارێك كۆمەڵێك سەرلێشێواو دێن و فوویەكی لێدەكەن و بەجلێكی تازەوە دەیخەنە ڕوو !! ئێمەش لەم ووتارەدا ـ بە پشتیوانی خوا ـ گرنگترین و باوترین ئەو ڕەخنە ڕێزمانیانە ـ بەگومانی ڕەواج پێدەرانیان ـ ڕەت دەدەینەوە لەوانە:\nیەكەم: ئایەتی: [ قَالُوا إِنْ هَذَانِ لَسَاحِرَانِ يُرِيدَانِ أَنْ يُخْرِجَاكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلَى ] (طه: 63)\nدەڵێن: ئەوەی كە لە دوای (إنَّ) دێت (اسم إنَّ) دەبێت، و (منصوب) بێت، واتە: دەبێت بوترێت: ((إنْ هذينِ لساحرانِ)، نەك لە قورئاندا هاتووە بە (مرفوع) ـی، واتە بە: (هذان) ـی هاتووە !!... دەمەوێت لە دوو ڕووەوە ئەم جەهالەتە بەناو ڕەخنەیە ڕەت بدەمەوە:\nأ / لە ڕووی ڕێزمانەوە (من الجانب النحوي): ئەوەی كتێبێكی (النحو) ی خوێندبێتەوە وەكو (شرح ابن عقیل) یان (البهجة المرضیة) یان (شرح قطر الندی) یان هەر كتێبێكی تری ڕێزمانی عەرەبی بۆی دەردەكەوێت كە (إنَّ) ئەگەر بە (مخففة) بوو ـ واتە: سكونی لەسەر بوو، واتە: (إنْ) ـ، ئەوا دەتوانرێت (إعمال) بكرێت واتە: ئیش بكات، و دەشتوانرێت (إهمال) بكرێت، واتە: ئیش نەكات، و لایەنی (إهمال) ئیش نەكردنیشی لە پێش ترە، واتە: قورئان لەسەر ئەوە دابەزیوە كە (فصیح) تر و لە پێشترە !!!\nب / لە ڕووی زمانەوانیەوە (لغات العرب): ئاشكرایە كە قورئان بە زمانی عەرەبی دابەزیووە بەڵام وەكو هەموو زمانێك كۆمەڵێك جیاوازی لە زماندا لە نێوان ناوچەكاندا هەیە، وەكو چۆن لە زمانی كوردیشدا دەبینرێت، وە لە زمانی عەرەبیشدا ئەم جیاوازییە بەدی دەكرێت، وە بەشێك لە هۆزە عەرەبە (فصیح) ـەكان (مثنی) بە ڕەهایی و بە بەردەوامی لە هەموو حاڵەتێكدا لایان (مبنی) ـە لەسەر (ألف)، واتە: ئەگەر (مثنی) لەحاڵەتی (رفع) بێت یان (نصب) یان (جر) نیشانەكەی هەر (ألف) ـە !!، بۆیە لێرەدا قورئان بە زمانی ئەو هۆزانە دابەزیوە، كە ئەمەش زمانی ئەم هۆزانەیە: (الكنانە و بنی الحارث و خثعم و زبید و بنی العنبر و بنی الهجیم و مراد و عذرە)... و هتد.\nوە یەكێك لەو بەڵگە شیعریانە كە لەسەر ئەم جۆرە زمانە هاتووە ئەم دێڕەیە:\nفَأَطْرَقَ إِطْرَاْقَ الشُّجَاْعِ وَلَوْ يَرَى مَسَاْغاً لِنَاْبَاْهُ الشُّجَاْعِ لَصَمَّمَاْ\nلەم دێڕەدا ووشەی (لِنَاْبَاْهُ) كە (لِـ) حەرفی جەررە (ناباه) (اسم مجرور) ـە، دەبوایە شاعیر بیوتبایە (لِنَاْبَیْهِ) بە (ياْء)، چونكە نیشانەی (جَرِّ) ـی (مثنی) (یا‌ء) ـە !! بەڵام لەسەر ئەم جۆرە زمانە بە (ألف) هاتووە !!\nهەروەها (الفرا‌ء) دەگێڕتەوە لەم هۆزانە كە وتوویانە: (هَذاْ خَطُ يدَاْ أَخِي)، ووشەی (یدا) بە (ألف) هاتووە كە دەبوایە یە (یاء) بهاتبایەت، چونكە (مضاف إلیه) و (مجرور) ـە.\nبەمەش خوێنەری بەڕێز بۆت دەركەوت كە ئەمانە نەوەك عەرەبی نازانن بەڵكو بۆنشیان نەكردووە، كەچی لای شوێنكەوتە ساویلكەكانیان وەكو شێر خۆیان دەردەخەن، ئەمانەش وەكو شاعیر دەڵێت:\nأَلْقَاْبُ مَمْلَكَةٍ فِي غَيْڕ مَوْضِعِهَاْ كَالْهِرِّ يَحْكِي انْتِفَاْخاً صَوْلَةَ الأَسَدِ !!!\nواتە: نازناوی شانشینەكە لە شوێنی خۆیدا نیە وەك پشیلە ـ بە خۆ فشكردنەوەی ـ بیەوێ لاسایی شێر بكاتەوە !!!\nدووەم: بەنەصب هاتنی ووشەی: [ وَالْمُقِيمِينَ] لە ئایەتی:\n[ لَكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا ] (النساء:162)\nئایەتێكی تر لەو ئایەتانەی كە ـ گوایا ـ دەڵێن: هەڵەی ڕێزمانی تێدایە ئایەتی ژمارە (162) ـی سورەتی (النسا‌ء) كە خوای گەورە دەفەرموێت: [ لَكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا ] (النساء:162).\nئەوان دەڵێن: دەبوایە [ وَالْمُقِيمِينَ] بە (مرفوع) ـی بهاتبایە نەك بە (منصوب) ـی كە لە قورئاندا هاتووە، چونكە دەبێتە (معطوف) لەسەر [الْمُؤْمِنُونَ] كە لەسەرەتای ئایەتەكەوە هاتووە !! بەڵام گەورەترین كێشەی ئەم بەناو ڕۆشنبیرانە ئەوەیە كە بە دەهۆڵ و زوڕنای ڕۆژهەڵاتناسە نەصرانیەكان هەڵدەپەڕن و ووتەكانی ئەوان وەكو تووتی دەڵێنەوە و كە لە ڕاستیدا نە ئەوان و نە ئەمانیش شارەزای زمانی عەرەبی ودەربڕینە بەلاغیەكانی عەرەب نین !!!\nئەم ووشەیە: [وَالْمُقِيمِينَ] بۆچی لێرەدا بە (منصوب) ـی هاتووە ؟ لێرەدا شێوازێكی زمانی عەرەبی هەیە كە پێی دەوترێت: ((النصب علی الاختصاص أو المدح والذم))، كە شێوازێكی گرنگی عەرەبیە، و زانانی نەحوی (سیبویه) لە كتێبەكی كە ناوی (الكتاب) ـە بە تێر وتەسلی باسی لێوە كردووە، و بەڵگەی لەسەر هێناوەتەوە، واتە: ووشەی [وَالْمُقِيمِينَ] (نصب) كراوە لەسەر مانای ئەوەی: (أَخُصُّ الْمُقِیْمِیْنَ)، یان: (أَمْدَحُ الْمُقِیْمِیْنَ). كە ئەم شێوازە بۆ وریاكردنەوە و ئاگاداركردنەوەیە لەسەر چاكەی بەئەنجام گەیاندنی نوێژ بەسەر هەموو كردەوەكانی ترەوە، بۆیە لە (إعراب) ـدا پێچەوانەی ئەوانی تر هاتووە و (عطف) نەكراوە.\nوە هەر لە قورئاندا ئایەتێكی تری هاوشێوەی ئەم ئایەتە هاتووە كە ئەویش ئایەتی (177) ـی سورەتی (البقرە) ـەیە، و تێیدا هاتووە: [ لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ] (البقرة: 177).\nدەبینین ووشە [وَالصَّابِرِينَ] لە ئایەتەكەدا بە (منصوب) ـی هاتووە، ئەوان دێن دەڵێن: دەبێت ئەو ووشەیە (مرفوع) بێت نەك مەنصوب، چونكە (عطف) ـە لەسەر [وَالْمُوفُونَ ] !!!، بەڵام ئەمەش وەكو ئایەتی پێشتر (منصوب) ـە لەسەر (أخصُّ الصابرین) یان (أمدح الصابرین) كە بۆ وریاكردنەوە و ئاگاداركردنەوەی چاكەی ئارامگرتنە لەسەر ناڕەحەتیەكانی جەنگ، و هیچ چاكەیەك نیە و ئیللا ئارامگرتنی پێویستە، بۆیەش لێرەدا لە (إعراب) ـدا پێچەوانەی پێشی خۆیەتی... خوای پەروەردگاریش زاناترە.\nوە بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی ئایەتەكان بڕوانە ئەم سەرچاوانەی خوارەوە:\nـ تفسير الكشاف: (1 / 272 و 710).\nـ معاني القران للفراء: (1 / 511).\nـ شرح ابن عقيل: (1 / 379).\nـ كمال اللغة القرآنية بين حقائق الإعجاز و أوهام الخصوم: (66 ـ 67).\nـ هەروەها زۆربەی كتێبەكانی (النحو).\nمامۆستا دارا جبار كریم... ماستەر لە زمانی عەرەبی\nالمجاز بالقرا‌ءات العشر من طریقي الشاطبیة والدرة والطیبة


كۆبوونەوەی نێوان دەورەیی شۆرای میللی موقاومەتی ئێران لە رۆژەكانی 14 و 15ی پووشپەری 1397 بە بەشداری بەرێز كاك بابەشێخ حسێنی سكرتێری گشتی سازمانی خەبات ی كوردستانی ئێران بەرێوە چوو.\nلەسەرەتای كۆبوونەوەی شۆرا خاتوو مەریەمی رەجەوی سەرۆك كۆماری هەڵبژێردراوی شۆرای میللی موقاومەتی ئێران ووتەیێكی پێش كەش كرد و ووتی: لە ئێستا دا بابەتی سەرەكی رووخانی رژیمی نامەشروعی ئاخوندییە كە شۆرا هەر لە سەرەتاوە بۆ ئەو ئامانجە دامەزراوە و لەو رێیەش دا هەموو هێزی خۆی بەكار هێناوە. خاتوو رەجەوی ئاماژەی بە هەولەكانی شۆرا لەو پێناوە دا كرد و باسی لە لە قاودانی پێشیلكاری مافی مرۆڤ لە رژیمی ئاخوندان و بەرنامەی دروست كردنی چەكی كۆمەڵكوژ و ناردنی ترۆریسم بو دەرەوە و دەستێوەردانەکانی سپای قودس و بەرنامەموشەكیەكانی رژیم كرد. ناوبراو هەروەها داوای جێگۆركێ كردن بە سیاسەتی بڕشت و جیددیەت لەبەرانبەر نەرم و نیانی و موماشاتی وەڵاتانی كۆمەڵگای جیهانی لە بەرانبەر رژیمی ئاخوندی كرد و ئەو گۆرانكارییەی بە زامنی ئاشتی و تەناهی لە ناوچەكە و جیهان زانی. بەریز رەجەوی جارێكی تر لە قسەكانی دا وێرای ئاماژە بە دۆخی هەستیاری ناوخۆیی، پرۆژەی هاوپەیوەندی نەتەوەیی هێز و لایەنە سیاسیە تێكۆشەرەكانی دووبارە كردەوە.\nبەرێز كاك بابەشێخ حسێنی سكرتێری گشتی سازمانی خەبات ی كوردستان كە وەك چاودێر بانگهێشتی كۆبوونەوەی شۆرا كرابوو لەسەر چەندین تەوەری گرینگی تایبەت بە كوردستانی ئێران و خەباتی خەڵك بۆ رووخانی دەسەلاتی ئاخوندی قسەی كرد و راوبۆچوونی سازمانی خەباتی كوردستانی خستە بەر سەرەنجی ئەندامانی شۆرا و بەشداربووان.\nشۆرای میللی موقاومەتی ئێران لە 30 پووشپەری 1360 دامەزراوە وەك حكوومەتی كاتی و گوازەرەوە دەناسرێ و هەموو سالێك لەبەرەبەری نزیك بوونەوەی یادی دامەزراندنی كۆبوونەوەی سالانەی خۆی گرێ دەدا. لە گەڵ پەسەند كراوەكانی ئەو شۆرایە گەڵاڵەی خودموختاری بۆ كوردستانە كە لە 12 مادە دا مافی سیاسی و حقوقیەكانی خەلكی كوردستان پەسەند كراوە.\nڕێکه‌وت: 2018-07-12 12:24:34


بەگوێرەی سەرچاوە کەشناسییەکانی هەرێم لە سبەینێوە بەراورد بە ڕۆژانی ڕابردوو کەمێک پلەکانی گەرمی بەرزدەبنەوە تاوەکو 11ی مانگ، بەڵام لەدوای ئەو بەروارەوە کەشوهەوای پایزە دەستپێدەکات و شەوان هەست بە سەرما دەکرێت.\nلە ڕاگەیەنراوێکدا ئاراس جەبار، شارەزای کەشناسی (یەکشەممە 5ی ئەیلولی 2021) ڕایگەیاند، "سبەی دووشەمە لە ئەنجامی کەمێک لاوازبوونی کاریگەری بارستە ھەوای فێنکی ئەوروپا لەسەر ناوچەکانمان پلەکانی گەرما بەرێژەی ١ تا ٢ پلەی سیلیزی بەرزدەبنەوە و بەم شێوەیە دەبێت لەسەنتەری پارێزگاکانی ھەرێم ( سلێمانی ٣٨ پلە، ھەولێر ٣٩ پلە، دھۆک ٣٧ پلە، ھەڵەبجە ٣٨ پلە ، کەرکوک ٤٠ پلە ) هەروەها لەناوچەکانی گەرمیان لە نێوان ٤٢ تا ٤٣ پلەی سیلیزی دەبێت."\nئاماژەی بەوەشکردووە، " لە رۆژانی ٧ و ٨ و ٩ ی مانگدا بەرزبوونەوەیەکی کەم لە پلەکانی گەرما روودەداتەوە بەتایبەت لەناوچەکانی گەرمیان تا سنوری نێوان ٤٤ بۆ ٤٥ پلەی سیلیزی پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە، لەناوچەکانی دیکەی ھەرێم و سەنتەری پارێزگاکاندا کاریگەرییەکی کەمی دەبێت تا سنوری نێوان ٣٩ بۆ ٤١ پلەی سیلیزی بەرزدەبێتەوە ."\nئەوەشی خستووەتەڕوو، "دووبارە پێشبینی دەکرێت قۆناغێکی دیکەی نزمبوونەوەی پلەکانی گەرما لەسەرەتای ھەفتەی داهاتووەوە لە ١١-٩-٢٠٢١ دەستپێبکاتەوە بەم شێوەیەش لەرووی کەشوھەواوە کەشی ھاوینەی کۆتایی پێدێت و کەشی پایزە لەناوچەکەدا دەستپێدەکات و شەوانیش کەش سارد دەبێت."\nپلەى گەرما زیاتر دادەبەزێت\n2021.09.08 - 10:41


قوتابییە نابینا سێیەمەكەی كوردستان: حەز دەكەم كە كۆلیژی یاسا تەواو دەكەم دەوڵەتی كوردستان دروست بووبێت - باسنیوز\nقوتابییە نابینا سێیەمەكەی كوردستان: حەز دەكەم كە كۆلیژی یاسا تەواو دەكەم دەوڵەتی كوردستان دروست بووبێت\nرۆژانە 20 سەعات دەمخوێند، تەنانەت كاتم بۆ خەوتنیش زۆر كەم بوو\n12/08/2017 - 08:58\nلە راگەیاندنی ئەنجامەکانی قۆناغی 12دا قوتابییەكی نابینای دانیشتووی شاری هەولێر، توانیی بۆ ساڵی خوێندنی 2016/2017 لە پۆلی 12ی ئامادەیی بەشی وێژەیی، كۆنمرەی 584 واتا 97.3% بەدەست بهێنێت.\nئاكار هیوا، لە گفتوگۆیەكی تایبەتی (باس)دا، چۆنیەتیی بەدەستهێنانی ئەو نمرە بەرزە و چەند نهێنییەكیش ئاشكرا دەكات.\nئاکار ئاماژە بەوە دەكات، دوای هەوڵ و ماندووبوونێكی زۆر، ئەو پلە بەرزە بەدەست دێنێت، گوتی: ”وێڕای ماندووبوونی خۆم، خانەوادەكەم و مامۆستایەكانیش زۆر لەگەڵم ماندوو بوون، رۆژانە بە گشتی 20 سەعات دەمخوێند، تەنانەت كاتم زۆر كەم بوو بۆ خەوتن“.\nئەو لە زمانی كوردی و مێژوودا نمرەی تەواوی هێناوە، كە 100 بووە، لە زمانی ئینگلیزیش 94ی هێناوە.\nگلەیی لە وەزارەتی پەروەردەش دەكات، كە ناوی ئەویان لە قوتابییە یەكەمەكانی كوردستان دانەناوە، دەشڵێ: ”وەزارەتی پەروەردە ناوی منیان لەنێو یەكەمەكان دانەناوە و بۆ مەڕاسیمی راگەیاندنی ئەنجامەكان بانگهێشتیان نەكردم، ئەوەش غەدرێكی گەورەیە و نازانم بۆ ئەو شتەیان لەگەڵ كردووم، تەنانەت بانگهێشیان نەكردم كاتێك كە یەكەمەكان بوونە میوانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان“.\nهەروەها گوتیشی: "قوتابییەك كۆنمرەی 96.8% بووە وەك سێیەمی سەر ئاستی كوردستان دیاری کراوە، لەكاتێكدا كۆنمرەی من 97.3% یە، بۆیە دەبوایە لە رێوڕەسمی راگەیاندنی نمرەكانی پۆلی 12 پەیوەندیم پێوە بکرایە“.\nئاكار هیوا باسی ئەوە دەكات، هەر لە منداڵییەوە خولیای ئەوەی هەبووە لە قۆناخی ئامادەیی نمرەیەكی بەرز بەدەست بهێنێت، وەكوو خۆی دەیگوت: ”هەر لەو كاتەی چوومەتە نێو پڕۆسەی خوێندنەوە، هەوڵ و توانای خۆم خستووەتە گەڕ و حەزم لەوە بووە نمرەی باش بەدەست بهێنم“.\nرەنگە بە لای هەندێك کەسەوە جێگەی پرسیار بێت، چۆن ئەو قوتابییە نابینایە خوێندوویەتی و لە تاقیكردنەوەكانیشدا وەڵامی داوەتەوە، لەمبارەیەوە، گوتی: ”شێوازی خوێندنی من بە دوو رێگا بووە، رێگایەكیان بەهۆی موسەجەل دەمخوێند، كە یەكێتیی نابینایان وانەكانیان بۆ تۆمار كردبووم، شێوازی دووەمیش ئەوەبوو كە بە سوپاسەوە دایكم و باوكم پڕۆگرام و وانەكانیان بۆ دەخوێندمەوە و منیش لەبەرم دەكرد، لە كاتی تاقیكردنەوەكانیشدا بەڕێزێكیان لا دانابووم، چونكە ناتوانم بخوێنمەوە و بنووسم، بۆیە ئەو كەسە پرسیارەكانی بۆ دەخوێندمەوە و منیش وەڵامەكانم پێ دەدا و ئەویش دەینووسی“.\nدوای بەدەستهێنانی ئەو نموونە بەرزە، ئێستا هیوا و خولیای ئاكار ئەوەیە بچێتە كۆلیژی یاسا، گوتیشی: ”دەمەوێت بڕۆمە كۆلیژی یاسا و لەوێ بخوێنم، بۆ ئەوەی لەداهاتوودا ببمە تاکێكی سوودبەخش بۆ كۆمەڵگاكەم“.\nئەو قوتابییە یەكەمەی كوردستان، خولیایەكی تری ئەوەیە، دەوڵەتی كوردستان دروست بێت، گوتیشی: ”دەوڵەتی كوردستان هیوای هەموو كوردێكە، منیش حەز دەكەم كاتێك كۆلیژی یاسا تەواو دەكەم دەوڵەتی كوردستان دروست بووبێت و لە چوارچێوەی ئەو دەوڵەتەدا خزمەت بكەم“.\nبە گوتەی ئەو، ئەوەندەی ئاگادار بێت هیچ كەسێكی تری نابینا و خاوەن پێداویستیی تایبەت نەیتوانیوە وەكوو ئەو نمرەی بەرز بەدەست بهێنێت.\nئاكار هیوا حامد، لە ساڵی 1999 لە هەولێر لەدایك بووە، لە تەمەنی 14 ساڵیدا بەهۆی لاوازبوونی تۆڕی چاوی، بینایی لەدەست داوە، قۆناخی سەرەتایی و ئامادەییشی لە هەولێر بووە، قۆناخی شەشی وێژەیی لە قوتابخانەی ئامادەیی كوردایەتی لە شاری هەولێر تەواو كردووە.


زانكۆی هەڵەبجە ۆرك شۆپی قەیرانی بەهاكان ساز دەكات – کۆلێجی زانستە مرۆڤایەتیەکان\nکۆلێجی زانستە مرۆڤایەتیەکان - چالاکییەکان - زانكۆی هەڵەبجە ۆرك شۆپی قەیرانی بەهاكان ساز دەكات\nپێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ بەشی بنەماكانی ئاین / كۆلێجی زانستە مرۆڤایەتیەكان /زانكۆی هەڵەبجە ۆرك شۆپێكی سازدا .\nكۆلێجی زانستە مرۆڤایەتیەكانی زانكۆی هەڵەبجە ۆرك شۆپێكی بەناونیشانی ( قەیرانی بەهاكان ) ساز كرد بۆ هەریەك لە بەڕێزان :\nپ.د. خالدمحمدصالح/ بەناونیشانی ( قەیرانی پەیامداران)زانكۆی سلێمانی.\nبابەتی بەهای پەیامداری بە ووردی شیكردەوە ، مەبەست لەوەیە تاک پەیامدارانە مامەڵە بکات و هەوڵبدات بەرچاو ڕونانە پرسەکانی ژیانی خۆی بەڕێبکات. گرنگی پەیام خۆی لەوەدادەبینێتەوە کە کاتەکانمان بەهرەمەندانە بەخەرجبدەین و پەیامی خۆمان جێبەجێبکەین ، نەک خزمەت بە پەیامی خەڵکی تر بکەین. گرنگترین پەیامەکانی مرۆڤ خۆی لە چوار خاڵدا دەبینێتەوە کە بریتین لە ( پەرستش ، ئاوەدانکردنەوە ، شایەتی دان ، جێنیشین بوون ) .\nپ.ی.د. ناصیح كریم عبداللە/ بەناونیشانی( كاریگەری بەهاكان لەناوەندی ئەكادیمی ) زانكۆی هەڵەبجە .\nتیایدا باسی لە بەها زانستیەکان كرد كە ئەمڕۆ لە هەر ڕۆژێک تێپەڕی بێت جێی بایەخ و گرنگین ، لێرەوە ئەرکی دەستەی وانەبێژی و بەشە ئیداریەکان قورستر دەبێت لە چاندنی بەها زانستیەکانی وەك ئازادی ئەکادیمی سەربەخۆی و بێلایەنی ،پابەند بوونی بە بەرپرسیاریەتی .. لێبوردەی فکری . لە سەردەمی تەکنەلۆجیا و جیهانگیری بەهاکان و روو بەرووی ترس و هەرەشە دەبنەوە ،ئەمە ڕاستیەکەو تەنانەت ڕێکخراوە ئاینیەکان و خوێندن و زانست هەستی پێدەکەن . لێرە ئەرکی مامۆستایان و قورستر دەبێت بۆ پەروەردە و پێگەیاندن لە سەر بەهاکان نەک ئەرکی فێر کردن و فێر بوون .\nپ.ی.د. هاشم عمرأحمد/ بەناونیشانی ( ڕۆڵی كەتوارلەگەشەپێدانوپوكانەوەیبەهاكاندا ) زانكۆی هەڵەبجە .\nتیایدا قسەکردن بوو لەسەر بەهاکان و کەلتور ، وەکاریگەریی کەتوار لەسەر پوکانەوە و زیندوکردنەوەی بەهاکان لەناو کۆمەڵگادا، ئەویش لە ڕێگەی کۆمەڵێک میکانیزمی درووست ، وەهەروەها قسەکردن لەسەر چۆنیەتی خۆپاراستن لەو کاریگەرییە کەتوارانەی کاریگەری هەیە لەسەر پوکانەوەی بەهاکان .


بەرزبوونەوەی حاڵەتەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئەمەریکا\nی مانگی حه‌وت ٠٥, ٢٠٢٠\nبە پێی ئامارە فەرمییەکانی نەخۆشخانەی جۆنس هۆپکنس زیاتر لە ماوەی 24 کاتژمێردا زیاتر لە 43 هەزار حاڵەتی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئەمەریکا تۆمار کراوە، ئەمەش بەرزبوونەوەیەکی زۆری حاڵەتەکە لە ئەمەریکا دەخاتە ڕوو.\nئامارەکانی ئەو کۆلیژیە پزشیکییەی بنکە لە باڵتیمۆر ڕایدەگەیەنێت کۆی توشبووانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئەمەریکا گەیشتۆتە زیاتر لە 2 ملیۆن و 830 هەزار کەس.\nهەر لە ماوەی 24 کاتژمێری ڕابوردووشدا 252 کەس بەهۆی ڤایرۆسەکەوە گیانیان لەدەستداوە و بەمەش کۆی ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە لە ئەمەریکا گیانیان لەدەستداوە دەگاتە 129 هەزارو 657 کەس.\nبەرزبوونەوەی ڕێژەکەش لە کاتێکدایە سێ ڕۆژی لەسەر یەکە ژامارەی توشبووان هەتا دێت زیاد دەکات و لە ڕۆژی هەینی ڕیکۆردی شکاند و گەیشتە 57 هەزارو 683 حاڵەت بەڵام شارەزایان پێیان وایە کەمبوونەوەی دۆسێکان لە ڕۆژی شەممە ڕەنگە پەیوەندی بەوەوە هەبووبێت بەهۆی پشوی ڕۆژی سەربەخۆیی ئەمەریکا خەڵک زۆر تاقیکردنەوەیان ئەنجام نەدابێت.\nسەرۆک دانۆڵد ترامپ لە ڕۆژی شەممە چینی تاوانبار کرد بەوەی کە نەخۆشیەکەی شاردبۆوە و ئەمەش وای کرد کە ئەو ڤایرۆسە بە تەواوی جیهاندا بڵاوبێتەوە، بەڵام ستایشی زانایانی ئەمەریکای کرد. سەرۆک ترامپ گوتی " ڕەنگە ئێمە زۆر بەر لە کۆتایی ئەمساڵ چارەسەری دەرمان یان ڤاکسینمان هەبێت."


👁 Bu başlık 197 defa görüntülendi\n📝 جە هەورامان 4 فەرماندێ و چەکدارێ سپاو پاسدارانی کوشیێ و بریندارێ بیێنێ Belgeler\n📅 Da eklendi Jul 16 2020 5:08PM\n👁 Bu başlık 235 defa görüntülendi\nشەوێ ویەردێ سەعات 20:00 بەوەختو هەرێمەکەی، جە دەگا [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ R.H. 16-7-2020 17:08:41\n👩 چیرۆکی گەریلا دڵپاک ورمێ Kadınların sorunları\n📅 Da eklendi May 25 2020 5:29PM\nگەریلا دڵپاک ورمێ ساڵی 2015 لە ورمێ بەشداری ریزەکا [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ J.O.E. 25-5-2020 17:29:30\n✌ حەسەن کانات(بروسک بۆتان) Şehitler\n📅 Da eklendi Jul 3 2020 1:03AM\nنازناو: بروسک بۆتان ناو و پاشناو: حەسەن کانات شو [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 94% ✍ R.F. 3-7-2020 1:03:26\n✌ دۆزگین عومەر (رۆژبین گوڵناز) Şehitler\n📅 Da eklendi Aug 14 2020 2:18AM\nناو و پاشناو: دۆزگین عومەر کۆد: رۆژبین گوڵناز بە [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 98% ✍ J.O.E. 14-8-2020 2:18:29\n✌ دیلان مەحمود(وەژین دۆغان کوردستان) Şehitler\n📅 Da eklendi Aug 14 2020 2:25AM\n👁 Bu başlık 136 defa görüntülendi\nناو و پاشناو: دیلان مەحمود کۆد: وەژین دۆغان کوردس [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 98% ✍ J.O.E. 14-8-2020 2:25:55\n👩 زیلان لە نێوان داعش و چیا ئازادەکانی گەریلا Kadınların sorunları\n📅 Da eklendi May 12 2020 3:14PM\nزیلان جوانڕۆ لەلایەن خاڵەکەیەوە گوشاری لێکرا بەشدا [ Daha... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ J.O.E. 12-5-2020 15:14:19\n✌ سونگول دیلمان (ئۆزگور کورستان) Şehitler\n📅 Da eklendi Aug 14 2020 2:02AM\nناو و پاشناو: سونگول دیلمان کۆد: ئۆزگور کورستان [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 96% ✍ J.O.E. 14-8-2020 2:02:54\n✌ فەخرەدین عەلینەژارد (زنار بروسک) Şehitler\n📅 Da eklendi May 29 2020 5:19PM\nناو و پاشناو: فەخرەدین عەلینەژارد نازناو: زنار بر [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 94% ✍ J.O.E. 29-5-2020 17:19:01


17:02 - 13 بەفرانبار 2716\nکوردستان میدیا: کۆمیتەی حیزبی دێموکرات لە وڵاتی ئۆتریش بەشداریی لە میتینگی شەرمەزارکردنی کردەوە تێرۆریستییەکەی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا کرد.\nڕۆژی پێنج‌شەممە ڕێکەوتی ٩ی بەفرانباری ١٣٩٥ی هەتاوی، لە سەر بانگەوازی کۆمیتەی هاوڕێیانی پێشوو لە ئۆتریش، بە بەشداریی نوێنەری هێز و ڕێکخراوە کوردستانییەکان، میتینگێک بۆ شەرمەزارکردنی کردەوە تێرۆریستییەکەی ٣٠ی سەرماوەز، لە بەردەرکی سەفارەتی ئێران لە شاری ڤییەن پێکهات و ئەندامانی کۆمیتەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران له ئۆتریش لە سەر ئەم بانگەوازە بەشداریی میتینگەکەیان کرد.\nلە کۆبوونەوەکەدا پاش وتنەوەی سروودی نەتەوەیی ئەی ڕەقیب، پەیامی هاوبەشی ڕێکخراوە کوردستانییەکان بە زمانی ئاڵمانی لە لایەن عەلی مازووجیییەوە پێشکەش کرا.\nهەروەها پەیامی هاودەردیی کۆمیتەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەگەڵ کۆمیتەی هاوڕێیانی پێشوو لە ئۆتریش، بنەماڵەی شەهیدانی شەوی یەلدا و هەروەها ئاسایشی هەرێمی کوردستان لە لایەن حوسەین خاڵخاڵـەوە پێشکەش بە بەشداران کرا.\nلەو پەیامەدا سەرەڕای بە توندی شەرمەزارکردنی کردەوە تێرۆریستیەکەی ڕیژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران، کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامیی ئێران لەوە دڵنیا کرابوونەوە کە هەر چۆن تا ئێستا و لە ماوەی ٣٧ ساڵ دەسەڵاتداریی نگریسیاندا و تەنانەت بە تێرۆرکردنی ڕێبەرانی حیزبیش نەیانتوانیوە دەنگی مافخوازی و ئازادیخوازیی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵات کپ کەنەوە، ئەم کردەوە قێزەونەشیان نە تەنیا ناتوانێ شۆڕشگێڕانی کورد بێ‌هیوا بکات، بەڵکوو بە پێچەوانە شۆڕشگێرانی کورد لە سەر پێداگری لە سەر وەدی هێنانی مافە ڕەواکانیان سوورتر دەکات.\nلە پەیامەکەدا هەروەها داوا لە حیزب و ڕێکخراوە کوردستانییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کرابوو کە هەموو هەوڵێکی خۆیان بۆ یەکڕیزی بخەنە گەڕ، لە بەر ئەوەی تەنیا یەکڕیزی دەتوانێ پاشەکشە بە کۆماری ئیسلامی بکات و دەستی لە کردەوە تێرۆریستییەکانی دژ بە شۆڕشی کوردستانی ڕۆژهەڵات پێ هەڵبگرێت.


كۆتایی ئه‌ردۆگان نزیكه\n8162 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nنووسینی : د. سالم حمید\nوه‌رگێڕانی : لوقمان حاجی قادر\nناوه ناوه جه‌ماوه‌ری ئیسلامی سیاسی به‌لای ئه‌وه‌دا ده‌شكێنه‌وه كه لۆبییه‌ك پێكبێنن بۆ داكۆكیكردنێكی چنگه‌كڕێكارییانه( مستمیت) له سیمبول و ئه‌یكونكانی تایبه‌ت به‌خۆیان كه بۆ ئه‌وان وه‌ك ئه‌و پوشكه وان كه كه‌سێكی خنكاو ده‌ستی پێوه‌ده‌گرێت. له‌و چه‌ند ده‌ساڵه‌ی ڕابردووشدا و له بۆنه‌ی جۆراوجۆردا ئه‌وه به‌ڕووی ئیسلامییه‌كاندا دراوه‌ته‌وه كه ده‌سته‌وه‌ستانن له به‌رهه‌مهێنانی پرۆگرامێكی ئابووری سه‌ركه‌ووتوو كه دروشمه سۆز‌دارییه‌كان تێپه‌ڕێنێت. بۆیه ده‌یانبینی بۆ داپۆشینی كۆڵه‌وارییان خۆیان به فۆڕمه شكستخواردووه‌كانه‌وه هه‌ڵده‌واسن بۆ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی ئه‌و ده‌سته‌وه‌ستانییه بونیادگه‌راییه قوڵه‌ی كه ئه‌زموونه‌كه‌یانی ره‌نگڕێژكردووه.\nماوه‌یه‌كیشه ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردوگانی سه‌رۆكی توركیا و له دوای هه‌ره‌سهێنانی لیره‌ی توركی كه له دیددی ئیسلامییه‌كانه‌وه قوربانییه ، ده‌ستیان كردووه به هۆنینه‌وه‌ی چیرۆكی خه‌یاڵاوی سه‌باره‌ت به‌و پلانگێڕیه‌ی توركیایی به ئامانج گرتووه ، به‌لام ڕاستییه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه كه ته‌نگژه‌ی توركیا به‌رئه‌نجامی هه‌ڵه‌ی سیاسی و ئابووری كه‌ڵه‌كه‌بوون. به تایبه‌تیش كاتێك ئه‌وه ده‌زانین كه ئابووری توركیا به زۆری ئابوورییه‌كی خزمه‌تگوزارییه نه‌وه به‌رهه‌مهێنان. ئه‌مه جگه له‌وه‌ی قه‌رزه ده‌ره‌كییه‌كان سه‌رباری سووه به‌رزه‌كانیان ئه‌و كورتهێنانه‌یان پڕكردبۆوه و له هه‌مان كاتیشدا ڕێیان بۆ ئه‌و كاره‌ساته‌ی ئه‌مرۆ خۆش ده‌كرد كه له داڕمانی نرخی لیره‌ی توركی له به‌رامبه‌ر دۆلاردا به‌رجه‌سته ده‌بێت، لێره‌شه‌وه هیچ پلانگێڕییه‌ك دژ به توركیا له ئارادا نییه ، به‌ڵكو هه‌ڵه و سیاسه‌ته‌كانی ئه‌ردوگان بۆنه هۆكاری داته‌پینی دراوه‌كه‌ی ، سه‌ره‌ڕای به‌یه‌كدادانی له‌گه‌ڵ ووڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌رمه‌یكا و به‌یه‌كداچوونی كۆمه‌ڵیك پێدراوی (معگیات) دیكه كه بوونه هۆی كزبوونی متمانه به لیره‌ی توركی به تایبه‌تی و ئابووری توركیاش به گشتی.\nیه‌كێك له‌و كاره‌ساتانه‌ش كه یه‌خه‌ی ئابووره توركیای گرتووه زۆرێك له‌و خه‌ڵكانه‌بوون كه كه‌وتنه داوی سه‌ركه‌وتوویی ئه‌زموونه وه‌همیه‌كه‌ی پارتی داد و گه‌شه‌پێدان ، چاویشیان له‌وه پۆشی كه قورسایی ته‌نگژه‌كه‌یان په‌یوه‌سته به قه‌رزه ده‌ره‌كییه سووه به‌رزه‌كان و به‌په‌له‌ی دانه‌وه‌ی ئه‌و قه‌رزانه ، بۆیه پێێان وابوو هه‌ر پاشه‌كشه‌یه‌كی ئه‌و ئه‌زموونه‌یان بكه‌رێك هۆكاره‌كه‌یه‌تی كه ئه‌مه‌ش ڕاست نییه به‌ڵكو به پیرۆزگرتنی ئه‌و ئه‌زموونه توركییه له لایه‌ن ئیسلامییه‌كانه‌وه وای كرد به دووربێت له ڕه‌خنه و پێداچوونه‌وه ، كاتێكیش ده‌ستی به داڕمان كرد هێدمه (صدمە) چاوه‌ڕواننه‌كراوه‌كه‌ی جه‌ماوه‌ری ئیسلامی سیاسی هاته‌ئاراوه كه به‌ناوبانگه به شپره‌زه‌یی و گومانكاری له لێكدانه‌وه لۆژیكییه‌كان كه پشت به زمانی ژماره ده‌به‌ستن نه‌وه‌ك سۆزداری و لاگیری ده‌مارگیرانه‌ی نازانستی.\nئیسلامییه‌كان له دوای كه‌وتنی ئه‌زموونی سودان نه‌یان ده‌وویست ئه‌و ئه‌زموونه‌ی دیكه‌شیان بكه‌وێت كه هیواو ئاواتی زۆریان له‌سه‌ر هه‌ڵچنیبوو ، به تایبه‌تیش دوای ئه‌وه‌ی ئه‌زموونی بزووتنه‌وه ئیسلامییه‌كانی ئه‌فغانستان له تونێڵێكی تاریكدا له‌نگه‌ری گرت. له‌وه‌ش خراپتر كه‌وتنی ئه‌زموونه‌كه‌ی حه‌ماس بوو له كه‌رتی غه‌زه كه به‌ره و سیسته‌می ده‌ره‌به‌گایه‌تییه‌كی ئیخوانی وه‌رچه‌رخا كه ئاسته‌نگ ده‌خاته به‌رده‌م ئاشته‌واییه‌كی فه‌ڵه‌ستینی و ده‌ستیش به‌سه‌ر یارمه‌تییه داراییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا ده‌گرێت.\nبه‌م شیوه‌یه جگه له ئه‌زموونه‌كه‌ی توركیا ، ئیسلامی سیاسی هیچی دیكه‌ی به‌ده‌سته‌وه نه‌ما ، لێره‌شه‌وه زۆر له‌سه‌ر دڵی ئه‌و ڕه‌ووته گران بوو كه ڕاشكاوانه ڕاستی نزیكبوونه‌وه‌ی كۆتای ئه‌زموونه‌كه‌ی ئه‌ردوگانیان پێ بڵێیت. جا سه‌رباری به‌رده‌وام بوونی ئه‌و ئه‌زموونه به شێوه‌یه‌كی ڕواڵه‌تی له‌سه‌ر گۆره‌پانی سیاسی توركیادا ، به‌ڵام له ڕووی مه‌عنه‌وه‌ییه‌وه كه‌وتبوو ، فوتێكردن و ووتاره شپررزه‌ییه‌كانی ئه‌ردوگانیش نرخ و به‌هایه‌كی ئه‌وتۆیان نه‌ما. نابیت ئه‌وه‌شمان بیر بچێت كه بارگرانی شایسته داراییه‌كانی ناوخۆ و كاریگه‌ر‌ی ته‌نگژه‌ی ئابووری به‌سه‌ر شه‌قامی توركییه‌وه و ره‌نگدانه‌وه‌شی به‌سه‌ر بنكه جه‌ماوه‌رییه‌كی پارتی داد و كه‌شه‌پێدان و به‌ختی ئه‌و پارته‌ش له ئاینده‌دا كه بێ هیچ دوودڵی و گۆمانێك ڕۆژ به ڕۆژ له كه‌مبوونه‌وه‌دایه. ئه‌و وانه‌یه‌ی سوودبه‌خشیشه بۆمان و له باڵۆنی ئیسلامییه تازه‌كانی توركیاوه وه‌ریده‌گرین و پاڵپشتیشه به‌و ڕه‌خنه ڕاسته‌قینه‌ی كه به گشتی ڕاوه‌دوی ئیسلامی سیاسی ده‌نێت ، په‌رده له‌سه‌ر ئه‌و كونوكه‌له‌به‌ره پرۆگرامی و هزری و هه‌موو ئه‌وانه‌ش لاده‌دات كه په‌یوه‌ستن به وێناكرنی سه‌ره‌زله‌كانی كارگێڕی كاروباری گشتییه‌وه.\nئه‌و پرسیاری له ئێستاداخۆی قوت ده‌كاته‌وه ئه‌وه‌یه كه كێ ئه‌و ڕاستییه به لۆبی ئیسلامییه‌كان و ئه‌ویندارانی ئه‌زموونی توركی ده‌ڵێت كه هه‌ڵه‌نگوتنی ئابووری توركیا په‌یوه‌سته به پیاده‌كردنه ئابوورییه هه‌ڵه‌كانی وه‌ك پشتبه‌ستن به‌و گوژمه پارانه‌ی كه له بانقه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانه‌وه قه‌رزكراون و به‌ریه‌ككه‌وتنی سیاسیش له‌گه‌ڵ ئه‌و هێزه دیار و به‌رچاوانه‌ی كه كاریگه‌ری كاكڵه‌ییان به‌سه‌ر ئابووری جیهانه‌وه هه‌یه و ئه‌مه‌ش دیارترین ته‌نگژه‌یه‌ك بوو كه توركیای تێكه‌وت ، ئه‌مه سه‌رباری ئه‌و دژیه‌كییه‌ی كه سه‌ركردایه‌تی توركیایان تووشی په‌شۆكان و شیواوی كرد؛ وه‌ك تاتوێكردنی پرسی سه‌ربازی و گفتوگۆی خۆپڕچه‌ككردن له‌گه‌ل ڕوسیا له كاتێكدا توركیا ئه‌ندامێكی په‌یمانی ناتۆیه ، ئیدی چۆن ده‌كرێت ئه‌ندامی په‌یمانێكی نێوده‌وڵه‌تی توكمه و كه‌له‌ڕه‌ق بیت و دواتریش له‌گه‌ل یه‌كێك له به‌ناوبانگترین نه‌یاره‌كانیدا له په‌یوه‌ندیدابیت؟\nبه‌ڵگه‌یه‌كی دیكه‌ی نه‌بوونی پلانگێڕی دژ به ئابووری توركیا زانینی قه‌باره‌ی قه‌رزه ده‌ره‌كییه‌كانه. چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كیش تایبه‌تمه‌ندیش ئاماژه به‌وه ده‌ده‌ن كه توركیا له‌سه‌ریه‌تی پێش واده‌ی مانگی یۆلیۆی( مانگی 7 ) 2019 بڕی (179) ملیار دۆلار بداته‌وه ، ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر بنه‌مای ڕاپۆرتێكی بانقی (جییه. بیمۆرگان) ، قه‌باره‌ی ئه‌و ژماره‌ی سه‌روه‌ش خه‌ریكه نزیك ده‌بێته‌وه له چاره‌كی تێكرای به‌رهه‌مهینانی ئابووری توركیا ، ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه كه ته‌نگژه‌ی لیره‌ی توركی چه‌ندجاره زیاد ده‌كات و ئیستشا ئه‌و ته‌نگژه‌یه له سه‌ره‌تا كاره‌ساتباره‌كه‌ی خۆیدایه و بواریش كراوه‌یه له‌به‌رده‌م ئه‌گه‌ری زۆرله‌وه خراپتر كه ڕاگه‌یاندراوه.\nبه زمانی ژماره‌كان و بۆ پوچه‌ڵكردنه‌وه‌ی وه‌همی ئه‌و گومانكارانه‌ی كه‌یفیان به بیردۆزه‌ی پیلانگێڕی دێت ، شاره‌زایانیش پێشبینی ئه‌وه ده‌كه‌ن كه قه‌باره‌ی قه‌رزی ده‌ره‌كی توركیا ده‌بێته هۆی سه‌رهه‌ڵدانی مه‌ترسی هاتنه‌وه‌یه‌ك (الانكماش) زۆری ئابووری به هۆی ته‌نگژه‌كه‌وه. وه‌ك ته‌واوكارییه‌كیش بۆ خه‌مڵاندنه‌كانی بانكی (جییه. بیمۆرگان) زۆرینه‌ی قه‌رزی ده‌ره‌كی توركیا كه ده‌كاته 146 ملیار دۆلار له ئه‌ستۆی كه‌رتی تایبه‌ته و له‌پێش هه‌موشویانه‌وه بانقه‌كان. به پشتبه‌ستنیش به گه‌واهیدانی ناو خودی توركیا په‌یمانگای سه‌رژمێری توركیا ئاشكرای كردووه كه پێنوێنی متمانه‌داری ئابووری له مانگی ئۆغۆستۆس (مانگی9) له‌سه‌دا 9% بووه به به‌راورد به مانگی یۆلیۆ پاشه‌كشه‌ی كردووه و ڕێژه‌ی (83.9) تۆمار كردووه و ئه‌مه‌ش نزمترین ئاستییه‌تی له مانگی مارسی (مانگی3) 2009 وه.\nسیماو ئه‌دگاره‌گانی ئه‌و كاره‌ساته‌ی كه ئابووری توركیای له‌رزاند ترس و توقاندنیشی خسته دڵی وه‌به‌رهێنه‌كانه‌وه كه له دابه‌زینی لیره‌ی توركیدا خۆی ده‌نوینێت كه له‌م ساڵدا ڕێژكه‌ی له 40% بووه. ئه‌وه‌ی ئه‌و مه‌ترسییانه‌ش زیاتر ده‌كات ئه‌وه‌یه كه ئاژانسه جیهانییه‌كان پۆلێنكردنی ته‌ئمینیان ( الائتمان) بۆ ژماره‌یه‌كی زۆر له دامه‌زراوه داراییه توركییه‌كان كه‌مكردۆته‌وه.\nڕه‌نگه زۆرمان یه‌كێك له‌و ڕێوشوێنه پیكه‌نیناویانه‌مان له بیر نه‌مابێت كه توركیا له ساڵی 2004 دا گرتییه‌به‌ر كاتێك شه‌ش سفره‌كه‌ی دراوی توركی لابرد كه ئه‌و كات ملیونێك لیره یه‌ك دۆلاری ده‌كرد ، ئه‌وان هاوكێشه‌كه‌یان گۆڕی لیره‌یه‌كیان یه‌كسان كرد به‌و دۆلارێك ، جا له‌ژێر سایه‌ی ئه‌و به‌رزه‌فڕیه‌ی (گموح) ئه‌و كاته سه‌ریهه‌ڵدا و هیواو ئومیدیش به بوژانه‌وه‌ی ئابووری توركیا ، وه بۆ پاڵپشتیكردنی ئه‌و هه‌نگاوه‌ی كه هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌بوو ، بانكه توركییه‌كان زنجیره قه‌رزكردنێكیان له بانكه ده‌ره‌كییه‌كان ده‌ستپێكرد كه به گرنگترین و مه‌ترسیدارترین هۆكاره‌كانی ئه‌م ته‌نگژه‌یه‌ی ئێستا داده‌نرێت.\nهه‌ڵه‌یه‌كی دیكه ڕژێمی توركی هه‌وڵدانی بۆ كه له‌یه‌ك كاتدا سوود له ڕێساكانی ئابووری جیهانی ئازاد وه‌ربگرێت و ئاڵینگاری(تحدی) ئه‌و ڕێسایانه‌ش بكات ، وه‌ك فشارخستنه‌سه‌ر بانكی ناوه‌ندی توركی و سیاسه‌ته‌كانی ئه‌و بانكه سه‌باره‌ت به نرخی سوو (سعر الفائدە) ، ئه‌مه‌ش متمانه‌ی وه‌به‌رهێنه‌ره بیانییه‌كانی لاوازكرد له ده‌رئه‌نجامی هه‌وڵه‌كانی ئه‌ردۆگان بۆ فشارخستنه‌سه‌ر بانكی ناوه‌ندی به هه‌مواركردنه‌وه‌ی نرخی سوو ، كاتێكیش كارێكی له‌و جۆره له‌هه‌ر وولاتێكدا ڕووبدات ، ئه‌وا ئاساییه خاوه‌ن سه‌رمایه‌كان په‌نابه‌رنه به‌ر پاراستنی سامانه‌كانیان و وه‌به‌رهێنانه‌كانیشیان بكشێننه‌وه. جا هه‌ر كات و له هه‌ر وولاتێكدا كه بانگه‌شه‌ی په‌یڕه‌وكردنی ڕێساكانی ئابووری ئازاد ده‌كات ده‌ستتێوه‌ردانی سیاسی له كاروباری ئابووریدا ده‌ستی پێكرد، دژیه‌كی و شێوای ده‌ست پێده‌كات و وه‌به‌رهێنه‌كانیش له ووڵات ده‌چنه‌ده‌ره‌وه ، ئه‌مه‌ش ئه‌و شته‌بوو كه له توركیا ڕوویدا. ئه‌ردوگان هێرشیشی كرده سه‌ر دامه‌زراوه‌كانی پۆلێنكردنی نێوده‌وڵه‌تی كه له‌سه‌ر بنه‌مای پێوه‌ری دیاریكراو پێنوێنه‌كانی خۆیان ده‌خه‌نه‌ڕوو. ئه‌و دامه‌زراوانه گوێیان لێده‌گیرێت و پۆلێنكردنه‌كانیشیان كاریگه‌ر‌ی هه‌یه بۆسه‌ر ئابڕوومه‌ندی بانك و دامه‌زراوه داراییه‌كان و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كانیشیان له لایه‌ن وه‌به‌ر‌هێنه‌رانه‌وه له‌به‌رچاو ده‌گیرێن. جا هه‌ر كه ئه‌و دامه‌زراوانه ده‌ستیان به باسكردنی مه‌ترسییه‌كانی سه‌ر ئابووری توركیا كرد ، ڕژێمی توركی زاره‌كییانه هێرشی كردنه‌سه‌ر ، له كاتێكیشدا توركیا ده‌یزانی كه ناتوانێت كاریگه‌ری له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی ئه‌و دامه‌زراوانه هه‌بێت كه بڕیاره‌كانیان له‌سه‌ر بنه‌مای خوێندنه‌وه‌یه‌كی داكه‌وتی بێگرێوگۆڵی (شفافیە) ئابوروی ووڵاتان داده‌ڕێژن. ئه‌ردۆگان هه‌ڵه‌یه‌كی تریشی كرد كاتێك هیرشی كرده سه‌ر سندوقی دراوی نێوده‌وڵه‌تی له میانه‌ی لێدوانه‌كانی كه بوونه جێگه‌ی سه‌رسوڕمانی ئابووریناسه‌كان له‌به‌ر ئه‌نجامی دژیه‌كییان له‌گه‌ل سه‌لمێندراوه‌كانی ئابووری جیهانیدا.\nله‌سه‌ر ئاستی سیاسیش ، توركیا له قۆناغی سه‌قامگیریه‌كی ڕێژه‌ییه‌وه و له ستراتیژیه‌تی نه‌بوونی هیچ گرفتێكه (سفر مشاكل) له‌سه‌ر ئاستی ژینگه‌ی ناوخۆیی و هه‌رێمی و جیهانیدا ، چووه قۆناغی به‌یه‌كدادانی سیاسی و له ناوخۆ و ده‌ره‌وه كه ئه‌مه‌ش پێنوێنێكی مه‌ترسیداره ، دواتریش به‌یه‌كدادان له‌گه‌ل ئیداره‌كه‌ی ترمپ كه چه‌نده‌ها سزای ئه‌مه‌ریكی و ئاڵۆز و بڵۆزی دارایی لێكه‌وته‌وه و یه‌كێكیش له‌وانه ته‌عریفه‌ی گومرگی ئه‌مه‌ریكی بوو له‌سه‌ر هاورده‌ی پۆڵاو ئه‌له‌منیۆم.\nله كۆتایشدا وا ده‌رده‌كه‌وێت كه ڕژێمی توركی به سه‌رۆكایه‌تی ئه‌ردۆگان ده‌وڵه‌تی توركیای له خانه‌ی ده‌وڵه‌تێكی ڕاكێشه وه‌به‌رهێنانه‌وه ( جژب الاستپمارات) كه مژده به لێبوورده‌یی و میانه‌ڕه‌وی و عه‌لمانیه‌ت ده‌دات ، گواسته‌وه بۆ خانه‌یه‌كی دیكه كه تیایدا ده‌وڵه‌تی توركی باق و بریقی خۆی له‌ده‌ست ده‌دات به‌هۆی زنجیره‌یه‌كی دوور و درێژی لایه‌نگیری و ڕه‌فتاری ناهاوسه‌نگ كه بوونه مایه‌ی زه‌ره‌ر و زیان بۆ ئابڕوومه‌ندی توركیا و ئابوورییه‌كه‌ی.


لە ماوەی چوار ساڵدا 30 وڵات گه‌ڕاوه\nیارا یه‌حیای میسری، گه‌شت به ژیان ده‌زانێت\nهه‌رچه‌نده له وڵاتانی ئیسلامی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بە ھۆی دابونەریتەكەوە، گه‌شتی كچان به ته‌نیا ره‌تكراوه‌ته‌وه، به‌ڵام یارا یه‌حیای 27 ساڵی له ماوه‌ی چوار ساڵدا بۆ 30 وڵات گه‌شتی كردووه.\nئەم كچه میسرییه، قه‌ناعه‌تی به كه‌سوكاری هێناوه، به‌وه‌ی كه گه‌شت قازانجێكی زیاتری هه‌یه له به‌ربه‌ستی دابونه‌ریت. پاشان له ماوه‌ی چوار ساڵدا بۆ زیاتر له 30 وڵات له ئه‌وروپا و ئاسیا گه‌شتی كرد و ئیستا پلانی هه‌یه سه‌دانی شه‌ش وڵاتی ئه‌قریقا بكات.\nحه‌زی یارا بۆ گه‌شتكردن له ته‌مه‌نی 23 ساڵیدا سه‌رهه‌ڵدا، پاش ئه‌وه‌ی سه‌ردانی یۆنانی كرد و دواتر گرنگی به گه‌شتكردن بۆ وڵاتانی دیكه‌دا، هه‌ر وه‌ك ده‌ڵێت "گه‌شت ژیانه".\nئه‌م كچه میسرییه، ته‌واوی كچان بۆ گه‌شتكردن هان ده‌دات و له په‌یجی خۆی له فه‌یسبووك، گرنگی گه‌شت بۆ كچان خستووه‌ته‌ڕوو.\nلە باەی گەشتەكانییەوە، یارا دەڵێت بە ھۆیەوە كەسایەتییەكەی زۆر گۆڕاوە، بۆ ئەوەش ئاماژە بە سێ خاڵی گرنگ دەكات، یەكەم، قبوڵكردنی كەسانی دیكە بێ بەرچاوگرتنی رەگەز و كلتور. دووەم، نەرمی نواندنێكی زۆرتر لە جاران. قبوڵكردنی ھەر شتێكی لە ناكاوە روودەدات و دەزانێت چۆن مامەڵە لەگەڵدا بكات. ھەر لەم بارەوە ئەم كچە میسرییە گووتی لە كاتی گەشت رووبەڕووی كەسانێك بە ئەزموونی زۆر دەبینەوە.\nلە خاڵی سێیەمدا باس لە متمانە بە خۆبوون دەكات، كە لە كاتی گەشتكردن بەدەست دێنین و به‌هۆی ئه‌زموون و شاره‌زاییه‌كه‌ی له بواری گه‌شت، بڕیاریداوه په‌یامێكی تایبه‌ت ئاراسته‌ی دایكانی میسر بكات بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی نیگه‌رانییه‌كانیان له باره‌ی كاریگه‌ری په‌روه‌رده و دابونه‌ریتی بیانی به‌سه‌ر كچه‌كانیان.\nیارا به هۆی ئه‌زموونه‌كه‌یه‌وه 10 ئامۆژگاری پێشكه‌ش به كچان ده‌كات بۆ یارمه‌تیدانیان، بۆ ئه‌وه‌ی بێ دوودڵی گه‌شت بكه‌ن:\nله وانه ده‌ستنیشانكردنی گرنگی گه‌شت، حه‌زكردن به ده‌ریا یان چیا یان مێژوو و رۆشنبیری. دیاریكردنی نییه‌تی سه‌ردان له‌سه‌ر بنه‌مای حه‌ز، به‌تایبه‌تی بودجه. دیاریكردنی تێچوونی سه‌ره‌تایی له‌وانه بلیتی فڕۆكه، ڤیزا و جلوبه‌رگی گه‌رم بۆ شوێنی سارد.\nهه‌روه‌ها وڵاتانی ئاسیا به ئه‌منتر ده‌زانێت بۆ كچانی باڵاپۆش و رووبه‌ڕووی هیچ جۆره ره‌گه‌زپه‌رستییه‌ك نابنه‌وه. شوێنی مانه‌وه‌ش به گرنگ ده‌زانێت كه بۆ خۆی زیاتر له Hostels ده‌مێنێته‌وه، چونكه تێچوونه‌كه‌ی كه‌متره. باس له مانه‌وه‌ش له‌گه‌ڵ خێزان یان كه‌سێك ده‌كات، كه له رێگه‌ی پێگه‌ی CouchSurfing به‌ده‌ستهێناوه.\nپێشی وایه به كۆكردنه‌وه‌ی ته‌واوی ئه‌و زانیارییانه، كچان ده‌توانن به ئاسانی قه‌ناعه‌ت به كه‌سوكاریان بێنن بۆ گه‌شتكردن.\n02 به ڤيديۆ.. مه‌ترسيدارترين رووداوى هاتوچۆ ببينه\n03 ژوانێکی ئینتەرنێت دوو ساڵ زیندانیی لێکەوتەوە\n05 مه‌له‌وانێك ئاماده‌كاری بۆ په‌ڕینه‌وه له گه‌وره‌ترین زه‌ریای هه‌ساره‌ی زه‌وی ده‌كات\n06 بە وێنە... تەكنەلۆژیا نەیتوانی تەسبیح لە كوردستان ون بكات\n03 له‌سه‌ر كه‌ڵه‌شێرێك 6 كه‌س كوژران و برینداربوون\n04 به‌ڤیدیۆ.. داوای هاوسه‌رگیری كرد باوكیشی هه‌ردوو چاوه‌كانی ده‌ركرد\n06 به ڤيديۆ.. مه‌ترسيدارترين رووداوى هاتوچۆ ببينه


پۆمپیۆ: له‌سه‌دا 90ی داهاتی نه‌وتی ئێران كه‌میكردووه‌و سزای نوێ چاوه‌ڕێی ده‌كات\n07:23 - 31/07/2020 112 جار خوێندراوەتەوە\nمایك پۆمپیۆ ئاشكرای ده‌كات، كه خه‌ریكی ئاماده‌كردنی پرۆژه‌یه‌كی دیكه‌ن بۆ سه‌پاندنی سزای نوێ به‌سه‌ر ئێراندا. هه‌روه‌ها ده‌شڵێت: له‌سه‌دا 90ی داهاتی نه‌وتی ئێران كه‌میكردووه.\nمایك پۆمپیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا رایگه‌یاندووه "له‌ماوه‌ی دوو ساڵدا (2018 تا2020) له‌سه‌دا 90ی داهاتی نه‌وتی ئێران كه بۆ كاری تیرۆریستی و چه‌كی ناوه‌كی قه‌ده‌غه‌كراو به‌كاری ده‌هێنا، كه‌میكردووه".\nهه‌روه‌ها ئاشكراشی كردووه، ئه‌مریكا خه‌ریكی ئاماده‌كردنی پڕۆژه بڕیارێكه بۆ درێژكردنه‌وه‌ی گه‌مارۆكی چه‌كی سه‌ر ئێران و سه‌پاندنی سزای زیاتر به‌سه‌ر ئه‌و وڵاته‌دا، به‌تایبه‌تی 22 جۆر ئاسن و ئه‌له‌مینیۆم و...كه له‌بواره‌كانی چه‌كی ناوه‌كی و موشه‌ك به‌كارده‌هێنرێن.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا هیواخوازه كه هه‌ر پێنج ئه‌ندامه‌كه‌ی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی پڕۆژه‌كه‌ی ئه‌مریكا په‌سه‌ند بكه‌ن و رێگری له باڵاده‌ستی ئێران بكه‌ن له‌ناوچه‌كه به‌تایبه‌تی كاری تیرۆر.\nجه‌ختی له‌وه‌شكردووه‌ته‌وه، كه به‌ته‌واوه‌تی ده‌زگا ئه‌منییه‌كان و سوپای پاسدارانی ئێران كۆنتڕۆڵ ده‌كه‌ن.\nمایك پۆمپیۆ روونیشیكردووه‌ته‌وه "ئێمه وه‌ك تاوانبار سه‌یری ئێران ده‌كه‌ین نه‌ك وه‌ك قوربانی".\nجیهان.. ژماره‌ی توشبووانی كۆرۆنا ٦٥ ملیۆنی تێپه‌ڕاند\nدوای ساڵێك تێپه‌ڕبوون به‌سه‌ر كۆرۆنا-دا، سی ئێن ئێن به‌ڵگه‌نامه دزه‌پێكراوه‌كان ئاشكرا ده‌كات\nنه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان: سرووشت پێويستى بە فريادڕەسێكە\nهەواڵە خۆشەکە لەبارەى ڤاکسینى دژە کۆرۆناوە راگەیەنرا\nفه‌خریزاده چۆن كوژراوه؟\nئێران: ئه‌و چه‌كانه‌ی له كوشتنی فه‌خریزاده‌دا به‌كارهێنراون ئیسرائیلین\nمیراتى مارادۆنا کێشەى بۆ خێزانەکەى دروستکردووە\nهۆشدارى دەدرێت لە بڵاوبونەوەى زیاترى ڤایرۆسی کۆرۆنا


داڕمانێکی گەورەی ئەخلاقی – ئایا ئەمەیان بۆ خوشکانی ئێمەش دەوێت!؟ – گروپی زاکیر\nبڵاوبوونەوەی ڕێژەی دەست درێژی سێکسی لە جیھاندا..\n– وە زارە تی بە رگری ئـە مریکا :%78 لە ئـافرەتان ڕووبەڕووی دەستدرێژی سێکسی دەبنەوە.\nسەرچاوە: وەزارەتی بەرگری ئـەمریکا(Veterans Affairs)\n– وەزارەتی فێرکردنی ئـەمریکا: 4.5 ملیۆن کەس ڕووبەڕووی دەستدرێژی سێکسی دەبنەوە لە خوێندنگاکان لە ئـە مریکا.\nسەرچاوە:وە زارە تی فێرکردنی ئـە مریکا\n– هەر لە ئـەمریکا %70 لە پەرستارەکان ڕووبەڕووی دەستدرێژی سێکسی دەبنەوە لەلایەن ھاوڕێی کارەکانیان و نەخۆشەکان.\nپە مانگای نیشتیمانی تە ندروستی سەر بەوەزارەتی تەندروستی ئـەمریکا.\n– %26 خوێندکارە کچەکان لە قوتابخانەی (فرەیسەر) دووگیانن سەرچاوە:\nسەرچاوە :پەیمانگای نیشتیمانی سەر بە وەزارەتی ئـەمریکا:\n– ئـە مریکییەکان زیاتر لە ھەموو کەس لەسەر گۆی زەوی خیانەت لە ھاوسەرەکانیان دەکەن\n– نیوەی ژمارەی ئـەو ئـافرەتانەی کە پەیوەندیان لەگەڵ پیاوێکی ئـەمریکی ھەیە پە یوەندی سێکسی 7 هەمین ئـافرەتن بۆیەک پیاو وە %29 پیاوان پەیوەندی سێکسیان ھەیە لەگەڵ زیاتر لە 15 ئـافرەت وە ئـافرەتێکیش لە ژیانی ھەیە واتا ھاوسەرگیری لەگەڵی کردووە.\nسەرچاوە: سەنتەری حکومەتی ئـەمریکی بۆرێگری کردن لە نەخۆشی:\nسەرچاوە: سەنتەری حکومەتی ئـە مریکا بۆ رێگری نەخۆشی:\nسە رچاوە: وەزارەتی تەندروستی ئـەمریکا:\n– لە بەریتانیا %90 لە فەرمانبەران ڕووبەڕووی دەستدرێژی سێکسی دەبنەوە، %10 ی ئەم دەستدرێژیانە لەپێناو پێدانی کارەیان زیادکردنی موچەیە، بۆیە دەبێت پەیوەستبن بە سێکس کردن.\nسەرچاوە: دەیلی مەیلی بەریتانی:\nچارەسەر چییه لای ئەوان ؟؟؟\nبێ گومان هه‌موو ژیرێک ئه‌مه به کوشنده‌ترین نه‌خۆشی و ترسناکترین کاره‌سات ده‌زانێ، وه هه‌وڵده‌دات چاره‌سه‌ری ڕیشه‌یی بۆ بدۆزێته.\nئێستا با سه‌یرکه‌ین و بزانین به‌نیازن چۆن چاره‌ی ئه‌م کاره‌ساته ده‌که‌ن:\n– زیاد بوونی قوتابخانەی ناتێکەڵاو تە نھا بۆیەک ڕەگەز لە ئـەمریکا، کارگێری سەرۆکایەتی ئـە مریکا رێگای خۆشکردووە و ئـاسانکاری زۆردەکات بۆکردنەوەی قوتابخانەی حوکومی تاک ڕەگەز واتا کوڕ و کچ تێکەڵاو نەبن. ژمارەی بەرزبۆتەوە لە 3 قوتابخانەوە لە ساڵی 1995بۆ 241 قوتابخانە لە ساڵی 2006.\nسە رچاوە : نیۆرک تایمز\n– جیاکردنەوەی شوێنی پیاوان و ئافرەتان لە ناو شەمەندەفەردا لە یابان و بەڕازیل و هیند و چەند وڵاتێکی دی… لە ترسی دەستدرێـژی سێکسی\n– دانانی فارگۆنی(پاس) تایبەت بە ئافرەتان لە پایتەختی مەکسیک بە ھۆی دە ستدرێژی سکسی\nسە رچاوە : CNN\n– دیاریکردنی فارگۆنی(پاس) جیا بۆ ئـافرەتان لە پایتەختی ھبندستان کە تە نھا بۆ ئـافرەت بێت، ئـەم فارگۆنە دانرا دوای سکاڵاکردنی کچانی تە مە ن 10 ساڵ لە دەست درێژی سێکسی.\nلەکۆتاییدا جێی خۆیەتی بپرسین:\nئایا بۆ گه‌یشتن به ڕاستییه‌کان ده‌بێت باوەڕ بکه‌ین به قسه بریق و باقه‌کانی بانگخوازانی عه‌لمانییه‌ت یان سه‌رچاوه‌کانی خۆیان؟؟\nئه‌ی ده‌بێت هۆکاری ئه‌م ده‌ستدرێژییه چی بێ، تۆ بڵێی پابه‌ندبوون به‌دینی په‌روه‌ردگار به‌م حاڵه‌ی گه‌یاندبێتن؟؟؟\nگاڵتەکردنی ئه‌وان بە خواو پێغەمبەر و شەرع و ڕە وشتی ئێمه‌ی موسوڵمان له‌کام قوتووی عه‌تار جێی ده‌بێته‌وه؟؟\nئایا عه‌لمانییه‌کان ئه‌وه‌یان ده‌وێت له‌وڵاتانی موسوڵمانان؟؟\nئەی ئـایا کۆمەڵگای موسڵمانان داخراون\nیاخود پاک و بەڕەوشت و بەرزن؟؟؟\nئـایا دەبێت موسڵمان چاو لەوانە بکات لە ھەڵسوکەوت و جلوبەرگ و سیستەمە کۆمەڵایەتییە فاشیلەکانیان؟ لەکاتێکدا ئـەوان وردە وردە هەوڵ دەدەن ڕەوشتی موسڵمان جێبەجێ بکەن بۆ ژیانێکی پاک…\nئایا ئیسلام ئازادی ئافرەت زەود دەکات و ئارەزووی پیاوان وشکدەکاتەوە ؟ یاخود ئارامی بۆ ئافرەتان و ڕەوشت و سەربەرزی بۆ کوڕان دابین دەکات؟؟\n– ئێمە لە YouTube:\nئێمە لە Facebook:


2 برا لە ڕوبارێك خەنكان تەرمی یەكێكیان دۆزرایەوە\nبه رواری داگرتن : 2018-07-12 14:26\nدیاربەكر - دوێنێ 2 برا لە ڕوبارێكی پارێزگای دیاربەكر خنكان تەرمەكانیان ون بو، بەڵام ئەمڕۆ تەرمی یەكێكیان دۆزرایەوە.\nدوێنێ لە ڕوباری شارۆچكەی سیلڤان(فاڕقین)ی سەر بەپارێزگای دیاربەكر دوو برا بەناوی سەمیع تەمەن 20 ساڵ و فەرید تەمەن 40 ساڵ، بۆ مەلەوانی چونە سەر ڕوبار، بەڵام خنكان هەروەها تەرمەكانیشیان ون بو. دوای بەدوا گەڕانی تیمەكان ئەمڕۆ توانیان تەرمی فەرید بدۆزنەوە. گەڕان بەردەوامە بۆ دۆزینەوەی تەرمی سەمیع. . (İLKHA)\nبليته كان تەرم،2برا،خنكان،فاڕقین،دیاربەكر


بڕیارە ڕوحانی بۆ کردنەوەی پێنج پڕۆژەی گەورە بۆ ئازربایجانی ڕۆژئاوا بچێت\nجام کوردی: جێگری کاروباری ئاوەدانکردنەوەی پارێزگای ئازربایجانی ڕۆژئاوا ڕایگەیاندووە کە تا کۆتایی ساڵی هەتاوی، سەرۆک‌کۆماری ئێران بە مەبەستی پەردەلادان لەسەر پێنج پڕۆژەی گەورە سەردانی پارێزگاکەیان دەکات. تەقی کهوریان، بە ئاژانسی مێهری ڕاگەیاندووە ئەو پڕۆژە گەورانەی ئاوەدانکردنەوە کە بڕیار بەدەستی سەرۆك‌کۆمار، پەردەیان لەسەر لادرێت، بریتین لە: بەنداوی سیلوە، سەردەشت، هێڵی شەمەندەفەری مهاباد – نەقەدە، فڕۆکەخانەی ماکۆ و گاوداری پیشەیی دوو هەزار سەری پگای سلماس.جێگری کاروباری ئاوەدانکردنەوەی ئازربای...\nچایچیـیەک: چای به ئه‌ردۆغان ناده‌م\nجام کوردی: ڕۆژنامەی جمهوریەتی تورکی سەر بە ئۆپـۆزسیۆن دەڵێت چایچی ئۆفیسەکەی لە ئستەنبوڵ خراوەتە زیندان بە تاوانی سووکایەتیکردن بە سەرۆک کۆمار.ڕۆژنامەکەڕۆژی دووشەممە ڕایگەیاند شەنۆل بوران لە لایەن پـۆلیسەوە دەسـتگیرکراوە بە تاوانی ئەوەی گوتویەتی ئەگەر بێت و ئەردۆغان سەردانی ئۆفیسی ڕۆژنامەکە بکات، ئەوا چای پـێشکەش ناکات.ئوزگەر ئورفا پارێزەری شەنۆل بە ئاژانسی دەنگ‌وباسی ڕۆیتەرزی گوت شەوی شەممە پـۆلیس چووەتە سەر ماڵی شەنۆل و دەسـتگیریان کردووە. پاشان دادوەر بڕیاری داوە بخرێتە زیندانەوە.بەپـێی پـۆلیس...\nڕه‌غه‌د سه‌دام: له‌نێوان باوکم و هاوسه‌ره‌که‌م دۆش دامابووم\nجام کوردی:ڕه‌غه‌د ، كچى "سه‌دام حوسێن"، سه‌رۆكى له‌سێداره‌دراوى ڕژێمى به‌عس، ئاشكراى كرد، ئه‌وكاته‌ى "حوسێن كامل"ـى هاوسه‌رى له ڕژێمى به‌عس جیابووه و ڕوویكرده ئوردن، له نێوان هاوسه‌ره‌كه‌ى و باوكیدا، دۆش دامابوو.له درێژه‌ى ئه‌و دیداره‌دا، كه له‌گه‌ڵ تۆڕى CNN ئه‌نجامی داوه و به‌ش به‌ش لێی بڵاو ده‌كرێته‌وه، ڕه‌غه‌د، كچى سه‌دام حوسێن، گوتى :" به كات و قۆناغێكى زۆر دژواردا تێپه‌ڕیم، خۆمم له نێوان باوكم و هاوسه‌ركه‌م به هه‌اڵواسی بینییه‌وه، باوكم و برا و خوشكه‌كانم له‌لایه‌ك، هاوسه‌ره‌كه...\nمەراسیمی چلەی رۆژنامەنوس بەهرۆز رەحیم بەڕێوەدەچێت\nجام کوردی: لەشاری سلێمانی بەئامادەبوونی ژمارەیەكی زۆر لە رۆژنامەنوسان و هاوڕێ و كەسوكاری چلەی ماتەمینی رۆژنامەنوس بەهرۆز رەحیم بەڕێوەچوو. ئەمڕۆ 2016/12/26 لەهۆڵی رۆشنبیری سلێمانی بەئامادەبونی كەسوكارو ژمارەیەكی زۆر لە لێپرسراوانی حكومی و حزبی و رۆژنامەنوسان و هاوڕێیانی، مەراسیمی چلەی ماتەمینی رۆژنامەنووس بەهرۆز ڕەحیم بەڕێوەچوو، لەمەراسیمەكەشدا بنەماڵەكەی و هاوڕێیانی رۆژنامەنوسی وتاریان پێشكەشكردو ئاماژەیان بەوەدا كە لەماوەی كاركردنیدا لەبواری رۆژنامەوانیدا خزمەتێكی بەرچاوی بەڕاگەیاندنی كوردی ك...\n٣٠پارت و ڕێکخراوی پێکهاتە جیاوازەکان پشگیری شەڕوانیان کرد\nجام کوردی:٣٠ پارت و ڕێکخراوی پێکهاتە جیاوازەکانی باکووری سووریا بە مەبەستی پشتگیری لە شەڕوانان سەردانی بەرەی شەڕی "غەزەبی فڕات"یان دژ بە داعش لە باشووری کوبانێ کرد.بە پێی ئاژانسی هاوار، بە مەڕاسیمێکی سەربازی و بە ئامادەبوونی ڕێدور خەلیل، وتەبێژی فەرمی یەکێنەکانی پاراستنی گەل و نەسرین عەبدوڵا، وتەبێژی فەرمی یەکینەکانی پاراستنی ژن پێشوازی لە نوێنەری پارت و ڕێکخراوەکانی پێکهاتە جیاوازەکانی باکووری سووریا کرا.نوێنەرەکان بە ڕەنگ و ئاڵای خۆیان پشگیریان لە شەڕوانان کرد و لە مەڕاسیمەکەدا پێداگری لەسەر پ...\nوێڕای خه‌ساری زۆر تورکیا هێزی زیاتر ڕه‌وانه‌ی سووریا ده‌کات\nجام کوردی: ئه‌گه‌رچی تورکیا زه‌بری مادی و گیانیی زۆری لێ که‌وتووه به‌ڵام هێشتا سووره له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی هێز و که‌رسته‌ی شه‌ڕی زیاتر ڕه‌وانه‌ی سووریا بکات.توركیا هێزی زیاترو تانك‌و تۆپ هاوێژ ره‌وانه‌ی سنووره‌كانی له‌گه‌ڵ سوریادا ده‌كات، ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه كه ئه‌و وڵاته هه‌وڵه‌كانی بۆ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی پێگه‌یه‌كی سه‌ره‌كی داعش له باب چڕتركردۆته‌وه.به‌پێی ئه‌نادۆڵ،، توركیا 10 ئۆتۆمبێلی زرێپۆشی گواستنه‌وه‌ی سه‌رباز و 10 تۆپ هاوێژو چه‌ندین كه‌لوپه‌لی سه‌ربازی تری ره‌وانه‌ی ناوچه‌كانی (ئوغوزلی ...\nنەینەوا؛ داعش لە هاوپەیمانەکانی توڕە بووە\nجام کوردی: یەکێک لە وتارخوێنەکانی داعش لە نەینەوا زۆر بە توندی لە تورکیا و وڵاتانی دەوروبەری خەلیجی فارس توڕە بووە و وتوویەتی بەم نزیکانە ١٠ویلایەت لە خەلیج ڕادەگەیەنێن. هەواڵی تووڕەبوون و هەڕەشەی ئەو وتارخوێنەی داعش لە هاوپەیمانە کۆنەکانی لە یەکێک لە مزگەوتەکانی موسڵ لە سەر زاری سەرچاوەیەکی ناوچەیی "سومەریەنیوز" بڵاوی کردۆتەوە. داعش کە لە چوارچێوەی سیاسەتەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گەورە کرا لە ئێستادا بە هۆی ڕەشبوون لە پێش چاوی کۆمەڵگای جیهانی پشتی تێکراوە و هەڕە...\nکۆردیناسیۆنی بەڕێوەبەری خۆسەری "ڕۆژئاوا" پێشنیاری ڕووسیای بەدڵە\nجام کوردی: کۆردیناسیۆنی بەڕێوەبەری خۆسەری "رۆژئاوا" پێشنیاری ڕووسیای بۆ بەشداری پێکردنی کوردەکان و دیداری سیاسی بۆ چارەسەری قەیرانی سووریای بەدڵە.ئاژانسی هاوار ڕایگەیاندووە کۆردیناسیۆنی بەڕێوەبەری خۆسەری "رۆژئاوا" ئەو بەڵگەیەی کە ڕووسیا بۆ دیداری سیاسی و چارەسەری قەیرانی سووریا بۆی نادوون تاووتوێیان کردووە و بە ئەرێنیان بینیوە.کۆردیناسیۆنی بەڕێوەبەری خۆسەر لەسەر ئەم بابەتە بەیاننامەی بڵاو کردۆتەوە و نووسیویەتی: پێویستە هەموو لایەن و هێزە سیاسیەکانی کە لە ناو سووریادا چالاکن و هەروەها نوێنەری ه...\nفڕۆکه‌یه‌کی ڕووسی به 100 که‌سه‌وه ون بوو\nجام کوردی: بە گوێرەی زانیارییەكان فڕۆكەیەكی وەزارەتی بەرگری رووسیا كە نزیكەی 100 سەر نشینی تێدابوو ونبوو.بەپێی زانیارییە سەرەتاییەكان فڕۆكەكە لە جۆری ( TU-154) ئاراستەی بەرەو سووریا بووە، لەكاتی پشكنین لەسەر دەریای رەش لە ژێر چاودێری رادار دەردەچێت و چارەنووسی نادیارە.ئەو فڕۆكەیە وا دروستكراوە كە بەرگەی دۆخە سەختەكانی فڕین بگرێت، ھەر وەھا بە یەكێك لە فڕۆكە خێراترین فڕۆكە مەدەنییەكانی وەزارەتی بەرگری رووسیا دادەنرێت.سەرنشینانی فڕۆكەكە پێكھاتوون لە رۆژنامەنووسان و بەشێك لە ئەندامانی تیمی میوزسیانی...\nسه‌رۆک بارزانی: کوردستان شوێنی تیرۆر و شه‌ڕی تایفی و ئایینی نییه\nجام کوردی: مه‌سعود بارزانی رایگه‌یاند، لە كوردستاندا هەرگیز هزری تیرۆر و جیاكاریی ئایینی و تاییفی جێگەی نابێتەوە، هیواشی خواست کریستیانەکان بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان. ئه‌و وتانه‌ی بارزانی له‌په‌یامێكیدا هاتووه به‌بۆنه‌ی یادی له دایكبونی حه‌زره‌تی مه‌سیح كه‌وێنه‌یه‌كی بۆ خه‌ندان نێردراوه.بارزانی وتی " به‌هۆی په‌لاماری دڕندانه‌ی تیرۆریستان به‌شێكی زۆری خوشك و برا كریستییانه‌كانمان ماڵ و حاڵی خۆیان جێ هێشتووه و نه‌یانتوانیوه بگه‌ڕێنه‌وه ناوچه‌كانیان، هیوادارم پاش تێكشكاندنی تیرۆر و نه...\nپەڕەى 926 لەکۆى 1135 پەڕەدا


بەشی کوردی دەنگی ئەمه‌ریکا دوای 30 ساڵ\n"بۆ نەتەوەی کوردی دابەشکراو، پێگەیەکی پڕ بایەخ بوو"\nره‌حیم ره‌شیدی 11:08 2022/04/26\nکوردستان به‌شی كوردیی ده‌نگی ئه‌مه‌ریكا شه‌ڕی كه‌نداو\nK24 – واشنتن، ئه‌مه‌ریكا:\nئێستا دامەزراوەی ده‌نگی ئەمه‌ریکا، له رێگای ته‌له‌ڤزیۆنه‌وه به 25 زمانی جیاواز، هەروەها لە رێگه‌ی رادیۆوه به 47 زمان به‌رنامه و هه‌واڵ و بابه‌تی هه‌مه‌ڕه‌نگ بڵاوده‌كاته‌وه. بەشی كوردی ئەم دامەزراوەیە، له (25ی نیسان/ ئه‌پرێلی 1992)، دوای شەڕی کەنداو و بایەخپێدانی واشنتن بە رۆڵی کورد لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دامەزرا.\nلە دەستپێكدا ئەو رادیۆیە، بە 5 كارمەندوە دەستی بە وەشان کرد، ماوەی بڵاوبوونەوەی بەرنامەکانی 15 خولەك بوو، دوای 2 مانگ ژمارەی كارمەنده‌كانی بووه‌تە (9) کەس، ماوەی بەرنامەكانی بووەتە 30 خولەك. لە مانگی تشرینی دووه‌م/ نۆڤه‌مبه‌ری هه‌مان ساڵ، ماوەی بەرنامەكانی بووه‌تە یه‌ك كاتژمێر و ژماره‌ی کارمەندەکانیش زیادی كردووه بۆ 11 کەس.\nلە مانگی كانوونی دووه‌م/ جێنیوه‌ری 2003، بەر لە قۆناغی دووهەمی شەڕی كەنداو و پرۆسەی رزگاركردنی عێراق، بەرنامەكانی ئەم رادیۆیە بووه‌ته 4 كاتژمێر، ماڵپەڕی دەنگی ئەمه‌ریکاش وەکو رادیۆکە بە هەر دوو زاراوەی کرمانجی و سۆرانی دەستی بەکارکرد. لە هەمان ساڵدا ژمارەی كارمەندەکانی بووه‌تە 22 کەس. لە مانگی نیسانی ئەو ساڵەدا، کارمەندەکانی بوونەتە 27 كه‌س. ساڵی 2015یش ژمارەی كارمەندەکانی گەیشتە 31 کەس و تۆڕی پەیامنێرانیشی فراوانتر کردووە.\nرادیۆی کوردی دەنگی ئەمه‌ریکا، لە 23ی نیسانی 2012 لە رێگه‌ی تەلەڤزیۆنەوە دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی هەواڵەکان. شارەزا و چاوەدێران سەبارەت بە رۆڵ و پێگەی ئەم دامەزراوە میدیاییە بۆچوونی جیاوازیان هەیە.\nجەنگ ساگنیک، خەڵکی باکووری کوردستان، لێکۆڵەر لە واشنتن، پێیوایە دەبێ دەنگی ئەمه‌ریکا لە کارەکانیدا سەربەخۆ و بێلایەن بێت و گوتیشی: "گرنگی سەرەکی بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا لەوەدایە، کە یەکەم پلانی دەوڵەتی ئەمەریکایە بۆ سیاسەت، کولتوور و زمانی کوردی. دەکرێت بڵێین دانانی بەشی کوردی لەم دەزگا گرنگەی دەوڵەتی فیدراڵدا، یەکێک لە دیاردەکانی ناسینی نەتەوەی کورد و زمانی کوردی".\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، لەلایەن دەوڵەتی ئەمه‌ریکاوە دامه‌زراوه‌كه دەتوانێ ببێتە دەروازەی ناساندنی زمانی کوردی و تێکۆشانی رزگاریخوازی نەتەوەی کوردستان لە خۆرئاوا. بۆیە زۆر پێویستە، رۆژنامەوانانی بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا، هەروەها بەڕێوبەرانی پەیوەندیدار بەم دامەزراوەیە، ئازادی و بێلایەنی ئەم دەزگایە بپارێزن.\nجەنگ ساگنیک روونیكرده‌وه، نابێ رێگه بدرێت ناکۆکییەکانی نێو سیاسەتی وڵات، کاریگەری لەسەری هەبێ، لە مێژووی هەر میللەتێکدا دەزگای نیشتمانی و پارێزراو هەن، کە پلە و نرخەکەیان بە سیاسەتی رۆژانە ناگۆڕدرێن. دەبێت هەر دەزگایەکی وەکو بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا بە هەمان شێوە بە قازانجی نەتەوەکەمان کار بکات، تا هەمووان وەکو ناوەندێکی نەتەوەیی سەیری بکەن.\nجەلیل ئازادیخواز، نووسەرو ئەدیب، دیدێکی رەخنەگرانەی هەیە و باوەڕی وایە ئەم دەزگا کوردی- ئەمه‌ریکییه سەرکەتوو نەبووە و گوتی: ''ئەگەر بخوازم كورت و راشكاوانە دەربارەی رادیۆی كوردی دەنگی ئەمه‌ریكا بدوێم و رایەكی روون بڵێم، دەبێ بڵێم، رادیۆ لە ئاستەکانی زمان، هەواڵ، شرۆڤە، گوێزانەوە و چلۆنایەتی رەفتاری پسپۆڕانە و پیشەییەوە، یەكجار لاوازە.\nگوتیشی: كادری بە توانای زمانزان و پسپۆڕ و خاوەن ئیتیكی رۆژنامەوانی بێلایانەنەی یەكجار كەمە، مێژووی ئەم دەزگایە خۆی باشترین بەڵگەیە، كە نەیتوانیووە لەو رووبەرانەدا سەركەوتنێكی رێژەیش بەدەست بێنێ. زمان و ئاستی بەكارهێنانی لە رادەی دەزگایەكی میدیای گرنگی نێونەتەوەیدا نییە. بابەت و باس و پڕۆژەكانیشی لە سەر ئاستی مێژوو، كولتوور، جیهانی سیاسەت، وێژە و بابەتە كۆمەڵایەتییەكانی كورددا نییە و ناتوانین وەك دەزگایەكی سەركەوتوو سەیری بکەین.\nجەلیل ئازادیخواز ده‌ڵێت: رەنگە ئەم دەزگایە له پڕۆژە و ئەجندا و بەڕێوەبەری نوێدا، كە لەگەڵ ئاستی ئێستای كۆمەڵگای كوردستاندا بێت، بتوانێ گەشە و نەشئەیەك بەخۆیەوە ببینێ. لە راستیدا ئەو دەزگا میدیایانەی دەوڵەتی ئەمریكا، کە وەزارەتی دەرەوە بەڕێوەیان دەبات، لە هەردوو بەشی كوردی و فارسیدا، لە ناسەركەوتووترین دەزگا و میدیاكانی ئەمه‌ریکان.\nچیمەن زێباری، خەڵکی باشووری کوردستان و چالاکڤان، لەسەر ئەو باوەڕەیە بەشی کوردی دەنگی ئەمه‌ریکا گیرۆدەی کۆمەڵێک کێشەیە و بۆ ئەوەی ببێتە میدیایەکی شێلگر، دەبێ گۆڕانکاری ریشەیی بکات.\nگوتیشی: هیوادارم لە تەمەنی نوێیدا، بتوانێت بە گۆڕانکاری ریشەیی و پابەند بوون بە بنەمای ئازادی و دیموکراسی کە ژێرخانی سیاسەتی ئەمه‌ریکان، خەباتێکی سەرکەتوو بەرێوە ببات.\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، لەو رۆژەدا بە پێویست دەزانم بۆ باشتربوونی ئاستی پرۆفێشنالی دەنگی ئەمه‌ریکا چەند رەخنەیەک ده‌ستنیشان بكه‌م، کە سەرەکیترینیان دانانی کەسی نەشیاو لەم کەنالەیە. بەداخەوە کەسانێک کە لە ئاستی ئەم کەناڵەدا نین، بوونەتە هۆکاری دابەزینی ئاستی پرۆفێشناڵ و خەباتی ئەم کەناڵە.\nچیمەن زێباری ده‌ڵێت: پێموایە کارمەندە زیرەک و شیاوەکانی ئەم دەزگایە بوونەتە قوربانی چەند کەسێک، کە بۆ کارکردن لە دەنگی ئەمه‌ریکا گونجاو نین. بە کورتی و بە کوردی، تەڕ و وشک تێکەڵ بووە. باوەڕم وایە تا کەسی شیاو لە شوێنی شیاو دانەنرێت، دەنگی ئەمه‌ریکا ناتوانێ ببێتە دەنگێکی بەهێز.\nراشیگه‌یاند، بەداخەوە رۆژ بە رۆژ ئاستی نزمتر دەبێت، میدیایەک بینەر و گوێگری نەبێت، مردووە و تەنیا بە ناو بوونی دەمێنێ. بۆیە پێویستە هەرچی زووتر هەوڵ بۆ گۆڕانکاری لەم میدیایەدا بدرێت. هیوادارم رەخنەکان ببنە هۆکاری کاری باش و گۆڕانکاری باش.\nجانا دەمیجەر، خەڵکی رۆژئاوای کوردستان، قوتابی لە زانکۆی جۆرج مەیسەن، پێیوایە دەنگی ئەمه‌ریکا دەبێت پتر بایەخ بە لاوان بدات گوتی: ''30 ساڵ بەر لە ئێستا، لە رووداوێکی مێژووییدا بەشی کوردی دەنگی ئەمه‌ریکا، بۆ خزمەتکردنی هەر چوار بەشی کوردستان، لە شاری شوێندانەری واشنتن دەستی بە وەشان کرد. بۆ نەتەوەی کوردی دابەشکراو هەبوونی پێگەیەکی کۆمەڵایەتی لە جیهاندا، پڕ بایەخ بوو".\nگوتیشی: هەرچەندە ئەو کات بە ستافێکی کەمەوە دەست بە تێکۆشان کراوە، بەڵام هەنووکە کاری ئەو دامەزراوەیە بە هەواڵنێران لە شارەکانی کوردستانەوە بەربڵاوترە. ئەو کاتەی بۆ کاری خۆبەخشانە پێمدەنایە نێو بینای دەنگی ئەمه‌ریکا، پتر هەستم بە رەسەنایەتی کوردبوونی خۆم دەکرد، کە لەگەڵ خەڵکی هەر چوار بەشی کوردستان قسەم دەکرد. پێم وایە بۆ داهاتوو کار و ئەرکی پتریان لەپێشە، دەبێ لاوان پتر سەرنجیان بخرێتەسەر؛ ئەمەش بە گرینگیدان بە لاوانی دەرەوەی وڵات و گرێدانەوەیان بە رووداوەکانی وڵاتەوە بەدیدێت.'\nده‌نگی ئەمه‌ریکا ساڵی 1942 دامه‌زراوه و بنكه‌ی سه‌ره‌كی له واشنتنه، به‌رنامه‌كانی ئه‌م دامه‌زراوه‌یه بۆ ده‌ره‌وه‌ی ئەمه‌ریکایه و بوجه‌ی ساڵانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی ئەمه‌ریکاوه دابین ده‌كرێ، كه له ئێستادا ساڵانه بڕی پتر له 252 میلیۆن دۆلاره. نزیكه‌ی 1300 كارمه‌ندی هه‌یه و له سه‌رانسه‌ری جیهاندا پتر لە 311 میلیۆن بینه‌ر، بیسه‌ر و خوێنه‌ری هه‌یه.\nله به‌ره‌به‌ری شه‌ڕی دووهه‌می جیهانیدا، رادیۆ ده‌نگی ئەمه‌ریکا رۆژانه بۆ ماوه‌ی 15 خوله‌ك به‌رنامه‌ی بڵاوده‌كرده‌وه. پاشان له ساڵی 1947دا، رادیۆ ده‌ستی به بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌واڵ و به‌رنامه به زمانی رووسی كرد، بۆ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی یه‌كیه‌تیی سۆڤیه‌ت و ژێر ده‌سه‌ڵاتی كۆمۆنیزم پێوه‌ندی بگرن. به‌شی توركی ساڵی 1948 ده‌ستی به‌كاركردووه. عه‌ره‌بی ساڵی 1950، به‌شی فارسی ساڵی 1979 دەستیان به په‌خش کردووە.\nده‌نگی ئەمه‌ریکا له ساڵی 1942 تا 1945 له ژێر ده‌سه‌ڵاتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی شه‌ڕدا بووه. له 1945 بۆ 1953 له ژێر ده‌سه‌ڵاتی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌دا بووه. ساڵی 1953 تا 1999 له ژێر دەستی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاژانسی زانیاری ئەمه‌ریکادا كاریكردووه. پاش ساڵی 1999 تا ئێستا له ژێر ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تی فیدراڵه، كه به (BBG) ناسراوه.\nلە ماوەی 30 ساڵی رابردوودا، جیا لە خەڵکی بیانی، 4 کورد سەرۆکایەتی بەشی کوردیان کردووە، کە 2 کەسیان ژن و 2یان پیاو بوون. كه سێ کەسیان خەڵکی باشووری کوردستان بوون، ئێستا سەرۆکی بەشی کوردی دەنگی ئەمه‌ریکا موعتبەر شێروانی-یه، كه خەڵکی شاری شنۆی رۆژهەڵاتی کوردستانە.


ئێوارەیەكی تەمووزی 2016، محەمەد پەیوەندی بە فەرماندەیەكی پێشمەرگەوە دەكات و زانیاریی پێ دەدات لەسەر كۆكردنەوەی هێز لەنێو داعشەوە لە ناوچەكانی ڕیاز، ڕەشاد، فەتحە و عەباسیەی كەركووك بۆ هێرشكردنە سەر هێزەكانی پێشمەرگە.\nدوابەدوای ئەو پەیوەندییە تەلەفۆنییە، فەرماندەكەی هێزی پێشمەرگە تەواوی سەنگەرەكان لەو زانیارییانە ئاگادار دەكاتەوە.\n10 خولەك بەر لە وادەی هێرشە چاوەڕوانكراوەكە، محەمەد جارێكی تر بە نامە فەرماندەی لیواكەی پێشمەرگە لە دەستپێكردنی هێرشەكە ئاگادار دەكاتەوە. دوای نامەكە، هێرشی بەرفراوانی داعش ئەنجام درا و گوندی موڕڕە دەستی بەسەردا گیرا.\n"ئێمە سەدان نامە و تەلەفۆنمان بۆ دەهات و زانیاریمان پێ دەدرا، بەڵام هیچكام لە زانیارییەكان وەك زانیارییەكانی محەمەد نەبوون، چونكە محەمەد خۆی بەرپرسیارێتیی سەربازیی هەبوو لەناو داعش و زانیارییەكانی ورد و كاتەكانی دەقیق بوون، تەنانەت جۆری چەكەكان و ژمارەی هێزەكانی پێ دەوتین"، لیوا شێرزاد بیلال بۆ پەرەگراف وای وت.\nلیوا شێرزاد، ناسراو بە شێرزاد خاڵۆبازیانی، فەرماندەی لیوای 134ی هێزەكانی پێشمەرگەیە، ئەو لەگەڵ محەمەددا پەیوەندیی هەبوو بۆ كۆكردنەوەی زانیاری لەسەر جموجووڵەكانی داعش.\nمحەمەد كە ناوی خوازراوی لێپرسراوێكی سەربازیی داعش بوو، خەڵكی گوندێكی سنووری پارێزگای كەركووكە و كاتێك هێزەكانی پێشمەرگە دەچنە زێدی ئەوان، پەیوەندی لەگەڵیاندا دروست دەكات و لەنێو داعشەوە زانیارییان پێ دەدات.\nسەرەتای پەیوەندییەكە كاتێك بووە، محەمەد، هاوسەر و كەسوكاری ناردووەتە لای پێشمەرگە تا ڕێگەیان بدەن دەغڵ و دانی گوندەكەیان بدورنەوە، ئەوەش بووەتە كارئاسانی بۆ دروستكردنی پەیوەندییەكە.\nلیوا شێرزاد خاڵۆبازیانی بۆ پەرەگراف وتی "دوای ئەوەی ئێمە لە ئازاری 2015دا پەڕینەوە بۆ ئەوبەری پڕۆژەی ئاوی تازە و چووینە گوندەكانی نەهرەوان، یەرموك، شەهید، موڕڕە، نەوافر حومێرە و سوور، لەوێ جێگیر بووین و هەر لەوێ محەمەد-مان ناسی، ڕێگەماندا كەسوكاری دەغڵودان بدورنەوە و لەوەوە پەیوەندییەكەمان دروست كرد".\nلە لایەنی پێشمەرگەوە، هیچ كاتێك پەیوەندی بە محەمەدەوە نەدەكرا، تا ئاشكرا نەبێت و چاوەڕوان دەبوون تا ئەو خۆی پەیوەندی بكات.\nئەو جگە لە جموجووڵی سەربازیی داعش، زانیاریی لەسەر ئەو خێزانانەش دەدا بە پێشمەرگە كە لە حەویجە و ناوچەكانی ژێر دەستی ئەو ڕێكخراوەوە ئاوارەی كەركووك دەبوون، بە تایبەت ئەوانەی داعش بوون و لەنێو ئاوارەكاندا خۆیان دەشاردەوە.\nخێزان و كەسوكاری محەمەد، دواتر ئاوارەی كەركووك بوون و لەلایەن فەرماندە سەربازییەكانی پێشمەرگەوە خانوویان بە كرێ بۆ گیرابوو، لەگەڵ ئەوەشدا مانگانە هاوكاری دەكران، بە تایبەت منداڵەكانی كە خوێندكار بوون. ئەوەش لە بەرانبەر هاوكارییەكانیدا بە پێدانی زانیاری لەنێو داعشەوە.\nدوای كۆتایی حوكمڕانیی داعش، كە قەزای حەویجەی كەركووك لە دوایین ناوچەكانی ژێر دەستیان بوو، محەمەد ڕووی كردە كەركووك و "لەلایەن برادەرانی لایەنێكەوە چاودێری دەكرا و دواتر دەستگیر كرا"، لیوا شێرزاد دەڵێت ئەوان و سەركردایەتییان لە پێشمەرگە، دوای خستنەڕوی هاوكارییەكانی، توانییان ئازادی بكەن و ئێستاش لە ناوچەكانی هەرێمی كوردستان نیشتەجێ بوون.\nڕێكخراوی داعش، كە لە حوزەیرانی 2014دا دەستی گرت بەسەر شاری مووسڵ و بەشێك لە كەركووك و ناوچەیەكی بەرفراوان لە عێراق، دوای دوو مانگ لەگەڵ هێزەكانی پێشمەرگە لە چەندین میحوەرەوە كەوتنە شەڕ.\nوەستا ڕەسووڵ، فەرماندەی میحوەری چواری كەركووكی هێزەكانی پێشمەرگە، بۆ پەرەگراف وتی "زیاتر لە دەیان سەرچاوەی زانیاریمان لەناو داعش هەبوو، بەشێك لە سەرچاوەكان مەركەزی پەیوەندیی بە قیادەوە هەبووە و بەشێكیشیان پەیوەندی بە فەرماندەی لیواكانەوە هەبوو، تەنانەت ژمارەی چەكەكان و جۆری چەكەكانمان پێ دەوترا و دەیانگوت لە فڵان كاتژمێردا هێرش دەكرێتـە سەرمان".\nچەكدارانی داعش، كە لە هەموو نەتەوە و پێكهاتەكانی عێراق و هەرێمی كوردستان و خەڵكی وڵاتانی جیهانی تێدا بوو، لە هێرشەكانیاندا ئەو چەكە پێشكەوتووانەیان بەكار دەهێنا كە لە داگیركردنی مووسڵ لە هێزە عیراقییەكانەوە دەستیان كەوت.\n"بەشێك لە سەرچاوەكان سەربازی داعش بوون، بەشێكیان خەڵكی دڵسۆز بوون لە گوندنشینەكان، هەبوو ئەفسەری پێشووی سوپای عێراق بوو، یان كارمەند بوون، لە هەموو جۆرێك هەبوون. زۆربەشیان لە دڵسۆزییان ئەو كارەیان دەكرد و نیگەران بوون لە هەڵسوكەوت و حوكمی داعش. هەندێكیشیان مانگانەیەكمان بۆ بڕیبوونەوە"، وەستا ڕەسووڵ وای وت.\nئەو فەرماندەیەی پێشمەرگە ئاماژەی بەوە دا كە پەیوەندییەكان بە سەرچاوەكانی زانیارییەوە لە نێو داعش، لە ڕێی تەلەفۆنەوە بووە، ئەوەش لە كاتێكی دیاریكراودا كە لەسەری ڕێككەوتوون، چونكە ئەوان نەیاندەتوانی بە ئاشكرا پەیوەندیی تەلەفۆنی ئەنجام بدەن.\nبەشێك لە سەرچاوەكانی میحوەری چواری پێشمەرگە، خێزان و كەسوكاریان دانیشتووی كەركووك و شوێنەكانی تری كوردستان بوون، لەنێویاندا هەبووە كە هیچ كەسێكیشی لەو سنوورە نەبووە.\nمیحوەری چواری پێشمەرگە دەكەوتە سنوورەكانی قەزای حەویجە و گوندەكانی دەوروبەری. سەرچاوەكانی پێشمەرگە لەو سنوورە تەنیا ئەوەندە زانیارییان لەسەر پێشمەرگە دیلەكان هەبووە كە هێنراونەتە حەویجە و تێپەڕیون بەو قەزایەدا.\nوەستا ڕەسووڵ دەڵێت، ڕووداوێك لە شەڕی داعشدا كە هەرگیز لە بیر ناچێتەوە، ئەو شەوەیە عەمید شێركۆ شوانی شەهید بووە، بەوپێیەی لە زۆربەی بەرەكانی شەڕدا پێشمەرگە شكا.\n"لە دوای شەهیدبوونی عەمید شێركۆ، زروفێكی قورس بە دوای جەبهەكاندا هات. من فەرماندەی ئەو لیوایانە بووم، لەگەڵ هەر جێگایەك قسەم دەكرد، دەیگوت شكاین. خەتەر كەوتبووە سەر غازی شیمال و ئەگەر ئەو شوێنەیان بكەوتایەتە دەست، كەركووك وێران دەبوو. داعش لە هەندێك شوێن سوڕابوونەوە پشتی پێشمەرگە و یەكێك لە فەرماندەكان وایزانیوە داعشەكە حیمایەكەی خۆیەتی تا خۆی تەقاندووەتەوە ئینجا زانراوە داعشە"، وەستا ڕەسووڵ وای وت.\nشێركۆ فاتح شوانی، فەرماندەی باڵای پێشمەرگە، شەوی 30ی كانوونی دووەمی 2015 لەگەڵ ژمارەیەك پێشمەرگەدا، لە گوندی تەلوەردی باشووری كەركووك شەهید بوو.\nهەندێك جار، سەرباری پێدانی زانیاری لەسەر هێرشەكانی داعش، بەڵام زیان بە پێشمەرگە دەكەوت، بەهۆی شەڕی خۆكوژی و تەقینەوە زۆرەكانی ئەو ڕێكخراوەوە.\nلیوا سەعید عەلی محەمەد (شێخ سەعید)، فەرماندەی لیوای 5ی بەرگریی فریاكەوتنی چەمچەماڵ، بۆ پەرەگراف وتی "سەرچاوەكانی ئێمە لە سنووری داعش، كەسانی گوندنشین و شوان بوون، یان خاوەنی كێڵگەكانی سنوورەكە بوون و زانیارییان پێ دەداین لەسەر كاتی هێرشەكانی داعش و ئێمەش ئامادەكاریمان دەكرد".\nڕێكخراوی داعش، هەر چەكدارێكی خۆی یان خەڵكی سنووری حوكمڕانیی بە تۆمەتی هاوكاریی پێشمەرگە و هێزە عێراقییەكانی تر دەستگیر بكردایە، ڕووبەڕووی توندترین سزای مەرگی دەكردەوە.\n"زانیارییەكانیان بە تەلەفۆن پێ دەداین، هەندێكیان لە دڵسۆزی بوو، یان داعش تەعدای لێ دەكردن و ئاژەڵەكانیان دەبردن و كوڕەكانیان بانگ دەكرد و لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەكردن، هەبوو شیعە بوو لە ڕقی سوننە و داعش زانیاری دەدا، بەشێكیشیان پارەیان وەردەگرت"، بە وتەی شێخ سەعید.\nلیوای 5ی بەرگریی فریاكەوتنی چەمچەماڵ، ئەركەكانیان لە میحوەری سێی سنووری دووزخورماتوو و داقوق بوو، بەڵام لەبەر تۆكمەیی و شارەزایی ئەو هێزە، زیاتر وەك هێزی فریاكەوتن لە هەركوێ شەڕ هەبوایە، بەشدار بوون.\nلیوا شێخ سەعید باسی یەكیك لە سەرچاوەكانیان دەكات لە سنووری قەزای دووزخورماتوو، كە ڕۆژانە زانیاریی وردی لەسەر ئامادەكاریی هێرشەكانی داعش داوە بە لیواكەیان و لە بەرانبەردا مانگانە هاوكارییان كردووە.\n"كوڕێك هەبوو ناوی (ع) بوو، ئەم كوڕە لەگەڵ كوڕێكی خەڵكی دووز پەیوەندیی ژن و ژنخوازییان هەبوو، دایكی كوردبوو لە گوندێكی ناحیەی ڕیاز دادەنیشت. ڕۆژێك لە ڕێگای كوڕە دووزییەكەوە پەیوەندیمان بەست و هاتە لیواكەمان، منیش مۆبایلێكم بۆی كڕی و 150 هەزار دینارم پێ دا و پێشم گوت مانگانە ئەم بڕە پارەیەت دەدەینێ".\nهەروەها وتی "ڕۆژانە پەیوەندیی پێوە دەكردین و دەیگوت داعش هێزیكی زۆری كۆكردووەتەوە و ئەوەندە سەیارە و هەمەر و چەك و دۆشكەیان پێیە و هێرش دەكەن، بەڵام نازانین بۆ كوێیە، ئیمەش بەپێی زانیارییەكان لە سەنگەرەكاندا ئامادەكاریمان دەكرد و سەنگەرەكانمان قایم دەكرد، بززەبت زانیارییەكان وا دەردەچوون و ئەو شەوە لە یەكێك لە سەنگەرەكان دەدرا".\nهێزەكانی پێشمەرگە، لە تەواوی سنوورەكانی شەڕی داعش لە پارێزگاكانی كەركووك، نەینەوا، دیالە و سەڵاحەدین و گەرمیان، زیاتر لە هەزار و 700 شەهیدیان هەبووە، لەگەڵ زیاتر لە 10 هەزار بریندار و دەیان بێسەروشوێن، بەپێی ئامارەكانی وەزارەتی پێشمەرگە.\nلیوای 5ی بەرگریی فریاكەوتنی چەمچەماڵ، تا 16ی ئۆكتۆبەری 2017 پەیوەندییان لەگەڵ سەرچاوەكەیاندا بەردەوامیی هەبووە، دوای ئەو ڕووداوە، پەیوەندییەكان پچڕاوە و نەماوە.\nلە 16ی ئۆكتۆبەری 2017دا، هێزەكانی پێشمەرگە لە كەركووك و ناوچەكانی تری جێناكۆك كشانەوە، كاتێك پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو حكومەتی هەولێر و بەغدا گەیشتە ئەوپەڕی ئاڵۆزی، بەهۆی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی باشووری كوردستانەوە.\nیەكێك لەو ڕووداوانەی هەرگیز لە یادەوەریی لیوا شێخ سەعیددا ناسڕێتەوە، هێرشێكی ساڵی 2015ی داعش بووە لە گوندی ئەلبومحەمەد لە سنووری قەزای داقوق. لەو شەڕەدا ژمارەیەك پێشمەرگە دەكەونە ناو حەقلێكی مینی چێنراوەوە و لەوێدا چوار پێشمەرگە شەهید بوون، ژمارەیەكیشیان دەست و قاچیان پەڕی.\n"یەكێك لە شەهیدەكان پێشمەرگەیەكی تاقانەی بێ باوك بوو بە ناوی جەزا كە خەڵكی خانەقین بوو، ئەو دایكێكی پیر و ژمارەیەك خوشكی هەبوو"، لیوا سەعید دەڵێت، ساڕێژبوونی برینی ئەو شەهیدانە لای ئەو ئەستەمە.\nلە ماوەی سێ ساڵدا، هێزەكانی پێشمەرگە بە درێژایی ڕووبەری سەدان كیلۆمەتر، دژی توندوتیژییەكانی داعش وەستانەوە، "ئەگەر ئەو بەرگرییە قارەمانانەی پێشمەرگە نەبوایە، دوای شكانی سوپای عێراق لە مووسڵ و شوێنەكانی تر، ئەوەی بەسەر ئێزیدییەكاندا هات، بەسەر كەركووك و سلێمانی و هەولێر و شوێنەكانی تری كوردستاندا دەهات و ئافرەتەكانمان لە بازاڕەكانی وڵاتـە عەرەبییەكاندا دەفرۆشرا"، لیوا شێخ سەعید وای وت.\nڕێكخراوی داعش، لەپاڵ شەڕی پێشمەرگە و هێزە عێراقییەكان، ڕووبەڕووی پێكهاتە و نەتەوە و ئایینە جیاوازەكان بووەوە، ئەوانەی سوننەی موسڵمان نەبوون و هەر كەسێكیش پابەندی ڕێكار و حوكمی ئەوان نەبووایە، جگە لەوانەی بە دڕەندەترین شێواز دەكوژران، ژنان و كچانیش دەكرانە كۆیلە.


هەڵبژاردنێکی خەمناک بۆ هەنگاریا و ئەوروپا.*\nسەرۆک وەزیران ڤیکتور ئوربان رۆژێ یەکشەممە لە هەلبژاردن سەرکەوت لە هەنگاریا، ئەمەش هەواڵێکی خراپە بۆ ئەوروپا، هەنگاریا وەک وڵاتێکی ئەوروپی، ئەندامی ناتۆ و سنووری هەیە لەگەڵ ئۆکرانیا کە لەرووی سیاسی یەوە دۆڕاندی لەکاتێکدا جەنگ لە گەرمەی دایە.\n-ئێمە هەرکیز ئەوەندە بەرهەڵستکارمان نەبوو، ئوربان لە شەوی هەڵبژاردن لە گوتاری سەرکەوتن دا گوتی، لیستێک لە بەرهەڵستکارانی پێکهینا ئەوانیش پێک هاتوون لە بروکسل و دامەزراوەی ڕاگەیاندنی جیهانی و سەرۆکی ئۆکرانیا ڤولودیمیر زیلینسکی.\nسەرۆکی روسیا ڤلادیمیر بوتین لە نێو لیستەکەدا نێوی نەهاتبوو، ئەمە کارێکی خراپە، بەتایبەتی لەبەر ئەوەی دەبوایە هەنگاریا وەک وڵات فێر بوایە، لەساڵی ١٩٥٦ بەهاری سیاسی وڵات تێکدرا لە لایەن هێزی پەلاماردەری یەکیتی سوڤیەتی جارانەوە.\nهەنگاریای ئوربان خۆی لە پشت سزای ئابوری ئەوروپاوە دژ بە روسیا مەڵاس دابوو تا ئەو ڕادەیەی بازرگانی وزە نەشەلەژێنێ و زەرەری بۆ ئیکۆنۆمی هەنگاریا نەبێ.\nهەروا هەنگاریا وڵاتێکی کراوە بوو بۆ نزیکەی نێو ملیون پەناهەندەی ئۆکرانی، کەچی ئوربان دەڵی نا بو یارمەتیدانی بەچەک بۆ ئۆکرانیا، هێرش دەکاتە سەر سەرۆکی ئۆکرانیا لە باتی بوتین، سازش دەکا لەسەر مەحکوم کردنی شەری بوتین لە لایەن ئەوروپاوە.\nتەنانەت هەڵبژاردن لە سربیا لەکۆتایی هەفتەدا هەواڵێکی باش نەبوو بۆ ئەوروپا و هێزە دوستەکانی، ئەلکسەندەر فوتشتیش وەزیری ڕاگەیاندن بوو لە سەردەمی سەرۆک و تاوانباری جەنگ سولودان میلوسوفیچ لە نەوەدەکان ١٩٩٠، پینچ ساڵی دیکەی نوێی مسۆگەر کرد وەک سەرۆک، سربیا لەساڵی ٢٠١٤ وە دەستی کردووە بە گفتۆگۆ بە ئامانجی ئەوەی ببێتە ئەندام لە یەکیتی ئەوروپا کەچی بەردەوام دوورە لەوەی ببێتە نێوی یەکیتی ئەوروپاوە.\nلەکۆبوونەوەی سەرەکی ئەنجومەنی ئاسایش سربیا لەگەڵ مەحکوم کردنی بەربڵاوی شەری بوتین بوو کەچی گوتی نا بۆ سیاسەتی سزای ئابوری دژی روسیا، فوتیشتیش لە شەوی هەڵبژاردن دا گوتی نامانەوێ پەیوەندیمان تێک بچی لەگەڵ دۆستی کۆنمان ڤلادیمیر بوتین.\nکەمپینی هەڵبژاردن لە هەنگاریا و سربیا خاڵی هاوبەشیان هەبوو، ئوربان و فوتیشتیش لە پەخشی تەلەفزیونی شان بەشان بەردەوام بوون. سربیا دەیەوێ ببێتە وڵاتێکی ئەوروپی وەک هەنگاریاو پۆڵۆنیا، ئەمانە هۆی بەردەوامن بۆ ئەوەی ببێتە پاسەوانی کەنارەکانی دەزگای ڕاگەیاندن و سیاسەت و هەژموونی دەزگای دادوەری و لاوازبوونی دیمۆکراسیەت.\nپۆڵۆنیا هەڵویستی وەک خۆر ئاشکرا بوو لە کاتێ مەحکوم کردنی شەڕی بوتین لەلایەن ئەوروپاو ناتۆوەوە هەروا پۆڵۆنیا وەزیفەی باشی بەجێگەیاند لەبارەی ئۆکرانیای دڕاوسێ و هەڵهاتووانی سەر سنوور، ئەمەش مۆمی هیوا دادگیرسێنێ کە پۆڵۆنیەکان بەوە بژمیردرێن کە داکۆکی کەری بەها بنەرەتیەکانی دیمۆکراسیەتی ئەوروپان.\nلە هەنگاریا پێنج ساڵی دیکە چاوەڕوان دەکرێ لەگەڵ ( دیمۆکراسیەتی نالیبرالی دا ) کە وەک چەمکێک بونیاتنراوە لە لایەن ئوربانەوە .\nئەمەش خەمناکە بۆ ئەوروپا.\n* لیدەری رۆژنامەی ئافتن پوستنی نەرویجی نووسیویەتی.


👁 ئەڤ بابەتە 6,629 جار هاتیە دیتن\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 25 2018 9:48AM\nالاسم الحركي: آسو آمد. الاسم والكنية: محمود جليك. [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 84% ✍ س.ئـ. 25-5-2018 9:48:46


فه‌رموون چایه‌كی گه‌رم – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب و هونەر » فه‌رموون چایه‌كی گه‌رم\nفه‌رموون چایه‌كی گه‌رم\nكۆمه‌ڵه‌چیرۆكێكی عه‌زیز مه‌حمود پوور.\nله گوتارێكی پێشوودا باسمان له‌و بۆشاییه گه‌وره‌یه كرد، كه له چیرۆكی كوردیدا هه‌یه، ته‌نانه‌ت له ده ساڵی رابردوودا چیرۆكی كوردی خه‌ریكه پاشه‌كه‌شه ده‌كات، كاری وه‌رگێڕان و نووسینی رۆمان، به‌شێوه‌یه‌كی نیمچه گشتیی خه‌ریك بوو، چیرۆكی كوردی له‌ناوببات، به‌ڕاده‌یه‌كی زۆر به‌تایبه‌ت لای چاپخانه‌كان گرنگی پێ نه‌ده‌درا، وه‌ك چۆن ماوه‌یه‌ك به‌هه‌ر پاساوێك بێت شیعریان چاپ نه‌ده‌كرد، به‌م ئاوایه چیرۆكیش خه‌ریكه ده‌بێته قوربانی میزاجی ده‌زگا و ناوه‌نده‌كانی چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی كوردی، ئێستاشی له‌گه‌ڵدابێ به‌شێكی زۆر له‌و ده‌زگایانه گرنگیی به‌نووسینی خۆماڵی ناده‌ن، هه‌ر ئه‌مه‌شه بووه‌ته هۆی پاشه‌كشه‌ی ئه‌ده‌ب به‌گشتی و چیرۆك و رۆمان به‌تایبه‌تی.\nكۆمه‌ڵه‌چیرۆكی فه‌رموون چایه‌كی گه‌رم، ساڵی 2007 له ده‌زگای ئاراس چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ی ده‌زگاكانی چاپ و بڵاوكردنه‌وه به‌شێك بوون له دۆخی متبوونی چیرۆك، به‌ڵام خودی چیرۆكنووسه‌كانیش به‌شێكن له‌و خه‌مساردییه، به‌وه‌ی له نێوان ململانێی فیكریی و ته‌كنیكی تازه‌ی چیرۆكنووسیندا، جۆرێك له‌بێ ئاگایی و گوێ نه‌دان به‌ره‌وتی تازه‌ی چیرۆك نووسیی باڵی به‌سه‌ر هزری چیرۆكنووسه‌كاندا گرتووه، كه‌س ئه‌وی دی ناخوێنێته‌وه، من ناتوانم بڵێم ئه‌م چیرۆكنووسه یه‌كه‌م كه‌سه به ته‌كنیكی نوێ چیرۆك ده‌نووسێت، به‌ڵام ده‌توانم بڵێم چیرۆكه‌كانی نێو ئه‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكه به‌شیاوازێكی جودا له چیرۆكی كوردیی باو نووسراون، ئه‌گه‌ر بڕوانینه سه‌ره‌تای تێگه‌یشتنمان بۆ شیعر، كه ده‌بوو یه‌كێتی بابه‌ت له ده‌قدا پارێزراو بێت، به‌ڵام له شیعری تازه‌گه‌رییدا شیعر هێنده‌ی هه‌ڵگری په‌یامی فیكریی یا فه‌لسه‌فییه، هێنده به بابه‌ته‌وه پابه‌ند نابێت، كه‌وایه بۆ چیرۆكیش هه‌مان شته. عه‌زیز مه‌حمود پوور، له‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكه‌دا ئه‌وه‌ی زێده‌تر گرنگیی پێ دابێت، دیالۆگ و مه‌نه‌لۆگه، چركاندنی وێنه‌یه، واتا حیكایه‌ته‌كانی نێو ئه‌م چیرۆكانه زیاتر له چركاندنی وێنه‌ی حیكایه‌تی تێدا ته‌وزیف كراوه، ئه‌م ته‌كنیكه له چیرۆكی كوردیدا ئه‌گه‌ر هه‌نگاوێكی ئه‌رێنیش نه‌بێت، به‌ڵام له‌و تایپه باوی گێڕانه‌وه‌ی حیكایه‌ت ده‌ربازی كردووین، راسته له زۆرێك له‌چیرۆكه‌كان شتێك نییه نێوی یه‌كێتی بابه‌ت بێت، به‌ڵام ره‌سم كردنی وێنه‌یه‌كی دی چیرۆكی كوردییه، وێنه‌یه‌ك له به‌رمه‌بنادا كه‌شێكی ئاسایی دنیای كوردییه، به ته‌كنیكێك كه چیرۆكی كوردیی پێی ئاشنا نییه. واتا له زهنییه‌تی خوێنه‌ری كوردی چیرۆك بریتییه له گێڕانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێ رووداو، بۆیه له هه‌موو قۆناغێكدا ته‌كنیكی نوێ، ره‌تده‌كرێته‌وه، یا دره‌نگ قبووڵ ده‌كرێت، وه‌ك چۆن ئێستا به‌شێك له رۆمانه‌كانی دنیا له شێوه‌ی راپۆرتدا ده‌نووسرێن، كه ئه‌ویش لای ئێمه قبووڵ نه‌كراوه یا هه‌زم نه‌كراوه، خۆ ده‌بێ چیرۆكیش ئه‌و قاڵبه كۆنكریتییه تێك بشكێنێت و به‌فۆرمێك بنووسرێت، هیچ نه‌بێت بۆ ئه‌م قۆناغه خوێنه‌ر تووشی رامان بكات! له‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكدا نووسه‌ر له رێی گفتوگۆوه بابه‌ت ده‌خوڵقێنێ، نه‌ك له رێی بابه‌ته‌وه رووداو گفتوگۆ بخوڵقێنێ، دیالۆگ سه‌نه‌ته‌ری داڕێژراوی حیكایه‌ته‌كانه، حیكایه‌ت له‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكدا فۆرمێكی ره‌خنه‌گرانه‌یه له داب و نه‌ریتی كۆمه‌ڵگه كۆنه‌كان، وێنه‌یه‌كی تراژیدی و كۆمیدی هه‌یه، تراژیدایا ئه‌وه‌یه كاره‌كته‌ره‌كان له دژی نۆرم و نه‌ریتی باو ده‌یكه‌ن، كۆمیدیا، ئه‌وه‌یه به زمانێكی ساده و وێنه‌یه‌كی نیمچه نه‌بینراو له زهنییه‌تی خوێنه‌ردا ره‌سم كراوه، واتا ئه‌گه‌ر خوێنه‌ر له‌ناو ئه‌م دیالۆگانه‌دا قوڵایی چیرۆك وه‌ك وێنه‌یه‌كی كه‌شی ژیان نه‌بینێت، ناتوانێت وێنه‌ی گۆڕانكاریی له ته‌كنیكی چیرۆك ببینَت. شوێن له‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكه‌دا نه‌خشه‌یه‌كی نا شوێنی هه‌یه، لێ گفتوگۆ په‌یوه‌سته به شوێن و كاته‌وه، شوێنكات په‌یوه‌سته به گفتوگۆ و دیالۆگی نێوان كاره‌كته‌ره‌كانه‌وه. هه‌موو كاره‌كته‌رێك له‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكه‌دا په‌یوه‌دیی به‌و وێنانه‌وه هه‌یه كه نووسه‌ر به ته‌كنیكی جودا ره‌سمی كردوون، واتا ئه‌م گفتوگۆیانه له نێو بابه‌ته‌وه هه‌ڵهینجێنراون، ئه‌م فۆرمه له نووسین لای عه‌زیز مه‌حمود پوور، هه‌وڵێكه بۆ تێكشكاندنی ئه‌و قاڵبه كۆنكریتییه‌ی چیرۆك، وێنه‌ی ئه‌و دیالۆگانه‌یه كه له‌نێو بابه‌تدا جیای كردوونه‌ته‌وه، بۆیه به بڕوای من ئه‌م كۆمه‌ڵه‌چیرۆكه یه‌كێكه له‌و چیرۆكه تازانه‌ی به فۆرم و ته‌كنیكی نوێ نووسراون، كه ده‌كرێ وه‌ك وێنه‌یه‌كی نوێی چیرۆكی كوردی لێی بڕوانین و كاری له‌سه‌ر بكه‌ین.


ئەیە دروستە کارکردن لە شوێنێک گۆشتی بەرازی تێدا بفرۆشرێت.؟\nسڵاوی خواتان لێبێت به‌رێزان من پرسیارێكم هه‌یه ، من له ئه‌وروپا ئه‌ژیم له چێشتخانه‌یه‌ك قاپ ئه‌شۆم جا ئه‌وقاپانه گۆشتی به‌رازی له‌سه‌ر خوراوه ئه‌و ئاوه‌ی كه قاپه‌كانی پی ئه‌شۆم پرژه‌یم به‌ر ئه‌كه‌وێت. من ئه‌بێت هه‌موو جار (وه‌سڵ) بكه‌م ئنجا نوێژه‌كانم بكه‌م، یاخود ئه‌توانم به‌بێ(وه‌سڵ) نوێژه‌كانم بكه‌م؟ هه ر سه ركه وتووبن.\nوەڵام - ژمارەی پرسیار 802\nسه‌ره‌تا ده‌بێت ئه‌وه بزاینیت که کارکردن له چێشتخانه‌یه‌ک گۆشتی به‌رازی تێدا لێبنرێت و بخورێت جائیز نییه‌و حه‌رامه، چونکه شتی حه‌رام هه‌موو شتێکی هه‌ر حه‌رامه أَوْ ڵحْمَ خِنْزِیرٍ فَإِنَّهُ ڕجْسٌ [اڵ‌نعام: ١٤٥]، ئه‌وجا لێنانی بێت، هه‌ڵگرتنی، دانانی بۆ کڕیاڕ، هه‌روه‌ها قاپ شۆردنه‌که‌شی له‌به‌رئه‌وه‌ی ده‌چه‌ێته بواری ولا تعاونوا علی الإپم والعدوانه‌وه [المائده: ٢].\nئه‌گه‌ر کارێکیش حه‌رام بوو، ئه‌وه‌ش که‌لێی په‌یداده‌بێت واته ئه‌و پاشه‌که‌وته‌ی که به‌و‌کاره کۆده‌کرێته‌وه هه‌ر حه‌رام ده‌بێت و به‌خۆت ناشێت و پێویسته سه‌رف بکرێت به‌رژه‌وه‌ندییه گشتییه‌کانی موسوڵماناندا به‌کاربهێنرێت. هه‌روه‌ها ئه‌و پاره په‌یدابووه له‌حه‌رام که خه‌رج ده‌کرێت ڕۆژانه بۆ بژێوی و جل و به‌رگ و گشت پێداویستییه‌کان هه‌مووی حه‌رامه‌و خاوه‌نه‌که‌ی له‌مه‌ترسیدایه.\nهه‌رچه‌نده لێره‌دا هه‌ندێ له‌زانایان مۆڵه‌تێکیان داوه بۆ که‌سانێک که ئه‌گه‌ر ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ گۆشتی به‌رازه‌که‌دا مامه‌ڵه نه‌که‌ن بتوانن کار بکه‌ن له‌و چێشتخانانه‌دا وه‌ک پاکردنه‌وه‌ی دوکانه‌که یان قاپ شۆردن... به‌ڵام به‌مه‌رجێ بۆ ماوه‌یه‌ک بێت و له‌ناچاریدا بێت، وه‌ک ئه‌وه‌ی نوێیه له وڵاتێک و قه‌رزێکی زۆری به‌سه‌ره‌وه‌یه‌و زمان نازانێت هه‌تا ئیشێکی حه‌ڵاڵی ده‌ستکه‌وێت، یان له‌جێگه‌یه‌که ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیشه‌نه‌کات ناژی و ناتوانێت پێداویستییه‌کانی خۆی پڕ بکاته‌وه.\nدڵنیاش به هه‌رکه‌سێک شتێک له‌به‌ر خوا وازلێ بهێنێت ئه‌وا خوای گه‌وره به‌باشتر بۆی قه‌ره‌بوو ده‌کاته‌وه‌و ده‌رووی لێده‌کاته‌وه به‌جۆرێک که خۆشی نه‌زانێت، وَمَن ێتَّقِ اللَّهَ ێجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا* وَێرْزُقْهُ مِنْ حَیْپُ ڵا ێحْتَسِبُ وَمَن ێتَوَكَّلْ عَڵی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْڕهِ قَدْ جَعَڵ اللَّهُ لِكُلِّ شَیْ‌وٍ قَدْرًا [الگلاق:٢-٣].\nسه‌باره‌ت به پرسیاره‌که‌شت؛ ته‌نها ئه‌و به‌شه‌ی ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ به‌ر گۆشت و خوێنی به‌رازه‌که ده‌که‌وێت ده‌بێت بشۆرێت، وه‌ک ده‌سته‌کانت یان جل و به‌رگت.. ئیتر هیچ پێویست به وسڵ ناکات..


Diplomatic Magazine | كۆشكی سەلام دژی بڕینی موچەی خەڵكی كوردستان بێدەنگی شكاند\nمانۆڕەكانی سەرۆك كۆمار بۆ چارەسەری بودجەی هەرێم بەردەوامە\nكۆشكی سەلام دژی بڕینی موچەی خەڵكی كوردستان بێدەنگی شكاند\nهەرچەندە كۆشكی سەلام دامەزراوەیەكی باڵای دەوڵەتی بێلایەنە و سەرۆك كۆماریش نوێنەری هەموو پێكهاتەكانی عێراقە، بەڵام لە پرسی بڕینی موچەی كوردستاندا،سەرۆك كۆمار خۆی پێ نەگیرا و لە بەرامبەر غەدركردن لە كورد هاتە وەڵام.\nد.بەرهەم ساڵح،سەرۆك كۆماری عێراق،بەدەنگی بەرز دژی تێپەڕاندنی یاسای قەرز بەبێ لەبەرچاوگرتنی داخوازیەكانی كورد وەستایەوە و تێپەڕاندنی یاساكەی لەلایەن زۆرینەی شیعە و سونەوە بە پێشهاتێكی مەترسیدار ناوبرد.\nبەپێی زانیاریەكان،كۆشكی سەلام، لە نزیكەوە لەگەڵ پەڕلەمانتارانی كورد لە بەغدا لەسەر هێڵە و بەدوای ئەوەدا دەگەڕێت كە دەرەچەیەك بۆ چارەسەركردنی ئەم بابەتە و راگرتنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان بدۆزێتەوە.\nماوەی دوو هەفتەیە د.بەرهەم ساڵح بەبێ دەنگی كار لەسەر ئەم دۆسیەیە دەكات،چونكە لایەنە كوردیەكان پێشتر داوای دوو هەفتە مۆڵەتیان كردبوو بۆ چارەسەری پرسەكە،بەو هیوایەی كە حكومەتی هەرێم وەڵامێكی ئیجابی هەبێت.\nبەپێی زانیاریەكان لە دوو هەفتەی رابردوودا د.بەرهەم ساڵح چەندین پەڕلەمانتاری عەرەبی شیعە و سونەی بەتەنها و بە گروپ بانگ كردوە و داوای لێكردوون كە لەپرسەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمدا نەرمی بنوێنن.لەوەڵامدا ئەوان وتویانە كە ئەمە چەندەمین جارە حكومەتی هەرێم بەڵێنی ناردنی نەوتی بەبەغدا داوە و دواتر وەفای بە بەڵین و رێكەوتنەكانی نەكردوە و هیچ بڕە نەوتێكی نەناردووە.\nهەروەها وتویانە ئێمەش لەبەردەم هەڵبژاردنداین و شەقام و دەنگدەرەكانمان لێمانی قبوڵ ناكەن و پشتگیری بێ مەرجی هەرێم دەبێتە ئینتیحاری سیاسی بۆمان.\nهەروەها هەندێك لە سەركردەی لایەنە شیعیەكان بە سەرۆك كۆماریان وتووە تۆ ئەتوانیت گرەنتی ناردنی نەوتی هەرێم بدەیت؟ تا ئێمە لەو پرسەدا نەرمی بنوێنین و ئیحراج نەبین؟\nبە هەمان ئاراستە سەرۆك كۆمار چەندین جار سەركردایەتی سیاسی كوردی ئاگادار كردۆتەوە كە بەزویی لەگەڵ حكومەتی عێراقیدا ڕێك بكەون و دەرفەت لەدەست نەدەن بۆ ئەوەی موچە و قوتی فەرمانبەرانی هەرێم نەكەوێتە قومارەوە.\nپێشتریش دور لە چاوی میدیاكان سەرۆكایەتی كۆمار،حكومەتی هەرێم و ئەنجومەنی وەزیرانی لەیەكتری نزیك كردەوە و قەناعەتی بە مستەفا كازمی كرد كە لە دۆسیەی نەوتی هەرێمدا نەرمی بنوێنێت.\nلە ئێستادا سەرۆك كۆمار لەگەڵ هەردوو لایەنی عێراق و هەرێم لەسەر هێڵە و دەیەوێت موچەخۆرانی هەرێم نەبن بە قوربانی ململانێ و ڕێك نەكەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا.\nپەڕلەمانتار،یوسف موحەمەد، رایگەیاندبوو، كە حكومەتی هەرێم خاوەنی نەوتی كوردستان نییە و توركیا خاوەنی راستەقینەی نەوتی كوردستانە,.بەو هۆیەشەوە حكومەتی هەرێم ڕێكەوتن و ڕێك نەكەوتنی لەدەستی خۆیدا نییە.چونكە ئیرادەكەی لە شوێنێكی دیكەیە.\nبەپێی زانیاریەكانی دیبلۆماتیك یەكێك لە گرفتەكانی بەردەم حكومەتی هەرێم كە وای كردووە نەتوانێت لەگەڵ بەغدا ڕێك بكەوێت ئەوەیە كە نەوتەكەی پێش فرۆش كردووە بە نرخی پێشوەختەو بەو هۆیەشەوە ئیلتیزاماتی هەیە بەرامبەر كۆمپانیاكان و دەبێت پابەندی بێت.\nهەتا ئێستا حكومەتی هەرێم چاوی لەوە بووە كە بەغدا چاوپۆشی لێ بكات لە فرۆشتنی نەوت و شایستەی دارایشی بۆ بنێرێت بەبێ پابەندبون بە ڕێكەوتانەكانەوە.\nلایەنە عەرەبەكان دەڵێن هەتا ئێرە و بەس،چیتر ناتوانین چاوەڕێی دەستی دەستی حكومەتی هەرێم بین و ئەوە داوا جارە پارە بەبێ بەرامبەر بگاتە هەرێم.