كامی كمال | Evro News\nكوردستان و ئۆرشه‌لیم\nجیهان مینا كه‌له‌شێ گیانه‌وه‌ره‌كێ یێ لێ هاتى كو هه‌ر وه‌لاته‌ك ل دووڤ هێز و شیانێن خوه بزاڤێ بكه‌ت ژ گۆشتێ وى كه‌له‌شى ژێڤه بكه‌ت و بخۆت، هه‌ر وه‌لاته‌كێ ل ڤێ جیهانێ پشتى كو سه‌ربخوه‌بوونا خوه وه‌رگرتى، ده‌ست ب ده‌ستڤه‌ئینانا ده‌ستكه‌فتێن دیكه یێن سیاسى و سه‌ربازى و ئابوورى… هتد كرن، ب مخابنڤیه ل دووڤ هه‌مى سه‌رچاڤه‌یێن دیرۆكى پڕانیا كوردان د دیروكێك دا هه‌رده‌م مژوولى چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێك و نه‌خوه‌شیێن خه‌لكێن دیكه بوونه، جار بۆ عوسمانیان و جار بۆ ساسانی و جار ژى بۆ عه‌ره‌بان و ئایین و كه‌لتۆرێن وان لاوێن خوه دكرنه قوربانى، بێ كو هزر د پاشه‌ڕۆژا نه‌ته‌وه‌یا خوه‌دا بكه‌ن، هه‌رده‌م د خه‌یال و خه‌ونێن سه‌ركه‌فتنا داگیركه‌رێن خوه دا دژیان، دژایه‌تیكرنا هنده‌ك كوردان نها ژى ل به‌رامبه‌ر بڕیارا ترامپ كو ئۆرشه‌لیم مینا پایته‌ختێ ئیسرائیلێ دایه نیاسین هه‌مان مه ژى و تێگه‌هشتنا كه‌ڤن ساخ دكه‌ته‌ڤه.\nد نها دا جیهان دابه‌شبوویه ل سه‌ر چه‌ندین جه‌مسه‌ر و هه‌ڤپه‌یمانان، هه‌مى ئه‌ندامێن هه‌ڤپه‌یمانان پێكڤه بزاڤێ دكه‌ن به‌رژه‌وه‌ندى یێن خوه بپارێزن و كار بۆ ب ده‌ستڤه‌ئینانا پترین ده‌ستكه‌فتان دكه‌ن. هه‌روه‌كى مه دیتى پشتى نێزیكى بیست ساڵان سۆزێن سه‌رۆكێن به‌رێ یێن ئه‌مریكا كو “ئورشه‌لیم”ێ مینا پایته‌ختێ ئیسرائیل بده‌نه نیاسین ل داویێ پشتى ده‌هان گوهارتنێن مه‌زنێن جیهانێ د ئه‌ڤ ساڵه دا “دۆناڵد ترامپ” ئه‌ڤ كاره ئه‌نجام دا، هزره‌كا زۆر یا شاشه ئه‌م وه‌سا هزر بكه‌ین كو به‌رنامه و ستراتیژیه‌تا مه‌زنترین وه‌لاتێ جیهانێ (ئه‌مریكا) كو ده‌مێ ده‌هان سالانه دكاریت د هه‌مى جیهانێ دا مایتێكرنێ بكه‌ت و بالانسێن هێزێ بگوهۆریت ل سه‌ر بناغه‌یێ مه‌زاج و ڤیانا كه‌سه‌كێ بڕێڤه دچیت، ڕاستیه‌ك یا هه‌ى پێدڤیه ژبیرنه‌كه‌ین، ئه‌مریكا و ئه‌ورۆپا و گه‌له‌ك وه‌لاتێن دیكه یێن جیهانێ هه‌ڤپه‌یمانێن هه‌ڤن، ئه‌گه‌ر ل سه‌ر شاشه‌یێن تله‌فزیۆنان و ده‌زگه‌هێن ڕاگه‌هاندنێ ب جۆره‌كێ نیشابده‌ن ئه‌م ل دژى هنده‌ك بڕیارێن هه‌ڤدووینه، ب تنێ مه‌به‌ستا وان پێكاندنا ئارمانج و پلانێن وان یێن سیاسینه، ئه‌مریكا سه‌ركێشێ سیاسه‌ت و به‌رنامه‌یێن ده‌رڤه یێن وڵاتێن ئه‌وروپییه ب گشتى دچارچووڤه‌كى دا كو به‌رژه‌وه‌ندیێن وان ژى بهێنه‌پاراستن، بڕیارا دۆناڵد ترامپ ل سه‌ر نیاسینا (ئۆرشه‌لیم)ێ مینا پاریته‌ختێ وه‌لاتێ ئیسرائیلێ نه‌ڕازیبوونا وه‌لاتێن ئه‌ورۆپى، لێ كه‌فته‌ڤه لێ گه‌لۆ د جه‌وهه‌ر دا وه‌لاتێن ئه‌ورۆپى نه دڕازینه؟!، نه‌خێر، هه‌م ئازراندنا ڤێ هه‌ڤكێشێ د نها دا یا بێ ئه‌گه‌ر و ئارمانج نینه و هه‌م ژى ئێك ده‌نگ نه‌بوونا وان وه‌لاتان ل گه‌ل دۆناڵد ترامپ یا بێ ئارمانج و پلان نینه، بۆ مه مینا كورد گرنگه ئه‌م مژوولى چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێك و ده‌ردێن وه‌لاتێ خوه بین، سه‌دان هزار كورد ئاواره بووینه، هێشتا هه‌رچار پارچه‌یێن كوردستانێ یێ ل بن سه‌روه‌رى و حوكمێ وه‌لاتێن دیكه‌ڤه، هێزێن داگیركه‌ر ب شێوه‌یه‌كێ دڕندانه یێن كه‌فتینه د كۆلانێن باژێر و باژێركێن مه دا مینا كه‌ركووكێ و شنگال و سوننه و مهاباد و ئامه‌دێ و وانێ و قامشلۆ …هتد، ل كیڤه ده‌ردێ دایكا كچه‌كا كورد كو حه‌شدا شه‌عبى ده‌ستدرێژیا سكسى كریه سه‌ر كچا وێ دێ ب وێ چه‌ندێ ده‌رمان بیت كو قودسا عه‌ره‌بان بیت یان ئۆرشه‌لیم یا ئیسرائیلیان؟!.\nحوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب گشتى سیاسه‌ته‌كا ده‌رڤه یا نایاب و سه‌ركه‌فتینا پراكتیزه دكه‌ن، ب جوانى بزاڤێ دكه‌ن بالانسێن هێزێن مه‌زنێن جیهانێ ژ بۆ خوه ڕابكێشن، حوكمه‌تا هه‌رێمێ بێده‌نگیا خوه پاراست، لێ ب مخابنی ڤه هنده‌ك حزبێن كوردستانى نه‌شیان، ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن حزبى و ڕاكێشانا سه‌رنجا خه‌لكێن بوسلمانێن گرتى ل كوردستانێ به‌رژه‌وه‌ندیێن گشتى بپارێزن و خوه ل ڤێ هه‌ڤكێشا ئالۆزا جیهانێ بپارێزن، ئه‌ڤ بڕیارا د نها دا ترامپ ده‌رئێخستى كو داخواز كریه باڵیۆزخانه‌یا ئه‌مریكا بۆ ئۆرشه‌لیمێ بهێته ڤه‌گۆهاستن مینا دانپێدا ئینانا ئۆرشه‌لیمێ مینا پایته‌ختێ ئیسرائیلێ، مه‌به‌ست لێ چێكرنا ئیفلجكرن و ئالۆزیانه ژ بۆ لێدانا دربێن سه‌ربازى ل هنده‌ك وه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ، ئه‌مریكا ژبۆ ساڵا 2018 جودا ژ سالێن به‌رێ بۆدجه‌یه‌كێ پتر ژ بۆ په‌نتاگۆنێ مه‌زاختیه، ماوه‌یه‌كه هێزێن خوه یێن سه‌ربازى د ئێخیته د ئاماده باشیێ دا، پێدڤیه ئه‌م كورد خوه به‌رهه‌ڤ بكه‌ین كو ل گه‌ل گوهارتنێن ئاینده دا مافێن خوه ده‌سته‌به‌ر بكه‌ین، نه‌ك مینا دیرۆكێ كو د پڕانیا قووناغان دا كورد ب تنێ مینا شه‌ڕكه‌رێن داگیركه‌ران دهاتنه بكارئینان و ده‌مێ شه‌ڕ خلاس دبوو مینا وى كه‌له‌شێ مه ل ده‌سپێكێ به‌حس لێ كرى دهاتنه خوارن.\nسه‌ردانا نێچیرڤان بارزانى ده‌سپێكا قووناغه‌كا دی\nهه‌كه بكارین ل دووڤ ئه‌و ئه‌زمۆن و كاودانێن به‌رێ یێن سیاسى یێن وه‌ڵاتێن زلهێز ب ڕه‌نگه‌كێ لۆژیك شرۆڤه‌كا سیاسى بكه‌ین دێ گه‌هینه باوه‌ریه‌كێ كو ب داكێشان و هه‌لكێشانه‌كێ نابیت بێ هێڤى ببین و وه‌سا هزر بكه‌ین كو ئێدى چ هیڤیه‌ك نه‌ماینه و دۆزا كوردى تووشى كاره‌ساته‌كا مه‌زن بوو!.\nگوهارتنێن رۆژهه‌لاتا ناڤین گه‌له‌ك ب له‌ز و ل نشكه‌كێڤه دهێنه‌كرن، ته‌ڵهێن سیاسى نه دئاشكرانه، دۆست و دوژمنێن سیاسى ب ساناهى ناهێنه ژێكجودا كرن بۆ ڕایا گشتى، كه واته هه‌ڵسه‌نگاندنێن مه یێن سیاسى پێدڤیه ل سه‌ر بنیاته‌كێ لۆژیكا سیاسى بیت، ئه‌گه‌ر ب زوومه‌كا دیكه ل باردۆخ و كاودانێن سیاسى بنێرین، د نوكه دا پێنگاڤێن سیاسى هه‌مى موخابراتى و كۆدێن نهێنى و ڕێڕه‌وێن نه‌دیارن.\nبه‌رى پڕۆسسا ڕیفراندۆمێ سه‌رۆك بارزانى چه‌ندین جاران ته‌كه‌ز ل سه‌ر وێ چه‌ندێ كر كو ئه‌گه‌ر ڕێكه‌كێ نه‌بینم ئه‌ز موجازه‌فێ ب پاشه‌ڕۆژا ڤى ملله‌تى ناكه‌م، سه‌رۆك بارزانى چه‌ندین جاران پشتڕاستى دایه كو دۆزا كوردان ل وێ قووناغێ ده‌رباز بوویه ڤه‌گه‌ریته سه‌رده‌مێ به‌رێ. سه‌رۆك بارزانى ل سه‌ر بنیاته‌كێ 100% پشتڕاست كرى نه‌بیت ڤان سۆزان ناده‌ته ملله‌تێ خوه و نها ژى سه‌رۆك بارزانى پشتڕاستیێ دده‌ت كو ئه‌ڤ بارۆخێ نها چێبووى ده‌مكی یه و دێ ده‌رباز بیت، پێدڤیه ئه‌م ڕاستیه‌كێ بزانین د نها دا سیاسه‌ت هه‌مى ته‌كتیك و هونه‌ره، كێشه‌یێن رۆژهه‌ڵاتا ناڤه‌ڕاست ژى ب تنێ هه‌بوون ئان نه‌بوونا ده‌وڵه‌ته‌كا كوردستانى نینه، به‌لكى كۆمه‌كا مه‌زن یا به‌رژوه‌ندیێن مه‌زن یێن وه‌ڵاتێن زلهێزن كو پێكڤه هاتینه گرێدان، له‌وما زۆر نۆرماله كو پرۆسسا ده‌وڵه‌تا كوردستانى ب ده‌مه‌كێ بهێته ڕاگرتن هه‌تاكو هنده‌ك هه‌ڤكێشه یێن دیكه‌ژى ئێكلا دبنه‌ڤه.\nپشتى ساڵا 2003یێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ژ هه‌مى لایه‌نه‌كێڤه ژ حوكمه‌تا عیراقێ ب هێزتر بوو (ژبلى ئه‌و بریارێن سه‌روه‌رى كو ده‌وڵه‌تا عیراقێ هه‌بوون)، هه‌رێما كوردستانێ شیان گه‌له‌ك هه‌ڤكێشه‌یان د به‌رژوه‌ندیا خوه‌دا ئێكلا بكه‌نه‌ڤه د ده‌مه‌كێدا هه‌مى لایه‌نێن عیراقى ل دژى وان ده‌ستكه‌فتێن كوردان بوون، ۆ نموونه سیسته‌مێ فیدرالى، مادده‌یێ 140 د دستورێ عیراقێ دا، هه‌بوونا پێشمه‌رگه مینا پشكه‌ك ژ سیسته‌مى به‌رگیریێ د دستوورێ عیراقێ دا…هتد، هه‌رێما كوردستانێ شیابوو “ئیبراهیم جه‌عفه‌رى” و “نوورى مالكى” ل سه‌رۆكاتیا ئه‌نجۆمه‌نێ وه‌زیران لابده‌ن، بێ گۆمان هه‌رێما كوردستانێ گه‌ر پشتگیریه‌كا باش یا نیڤه‌ده‌وڵه‌تى نه‌بایه نه‌دكارین ب ڤى ئاوایی خورت ل به‌رامبه‌ر ڤان هه‌مى دوژمنێن نه‌ته‌وه‌ییدا بدۆمینن، بێگومان ئه‌ڤ پشتگیریه ژى هه‌مى ژ به‌رهه‌مێ سیاسه‌ته‌كا سه‌ركه‌فتى بوویه كو نێزیكى ئێك چه‌رخێیه ماڵباتا بارزانى سه‌ركردایه‌تیا وێ دكه‌ت.\nپشتى كو كوردان ڕیفراندۆم ئه‌نجامداى و كلیلا سه‌ربخوه‌بوونێ كریه د به‌ریكا خوه‌دا، ئێدى پێدڤیه كورد چاڤه‌ڕێ بكه‌ن داكو وه‌ڵاتێن دیكه یێن زلهێز ژى دگه‌هنه وێ قووناغێ كو ژینگه‌ه بۆ ڕاگه‌هاندنا سه‌رخوه‌یا كوردستانێ گۆنجاو ببیت (هه‌لبه‌ت كورد ناچارن چاڤه‌ڕێ بكه‌ن). ل شه‌مبیا ده‌رباز بوویدا كو سه‌رۆك وه‌زیران سه‌ردانا فڕه‌نسا كرى ئه‌و هیما دیار بوونه‌ڤه كو چ ڕاسته‌خوه بیت یان ناڕاسته‌خوه وڵاتێن زلهێز پشتگیرێن هه‌رێما كوردستانێ نه، دبیت بۆ ده‌مه‌كێ و ته‌كتیكه‌كێ وه‌سا دیار دبوو كو كه‌س دۆستێ كوردان نینه، لێ د جه‌وهه‌ر دا وه‌سا نینه، هه‌روه‌كى د ڤێ سه‌ردانا نێچیرڤان دا ب باشى دوژمنێن نه‌ته‌وه‌ییا كورد ژى ب باشى هه‌ست ب ڤێ ڕاستیێ كر.\nئێمانوێل ماكرۆن د كۆنگره‌یا رۆژنامه‌ڤانی دا دگه‌ل نێچیرڤان بارزانى ب ئاشكه‌رایی و ڕاست و ڕاست په‌یام دا “حه‌یده‌ر عه‌بادى” پێدڤیه خه‌لكێ كوردستانێ بگه‌هنه كه‌نارێ ئارامیێ و وه ماف نینه زۆرداریێ ل گه‌لێ كوردستانێ بكه‌ن، ئه‌ڤجا چ ده‌وڵه‌تا كوردستانى دابمه‌زریت ئان نه!، ماكرۆن د په‌یاما خوه‌دا هه‌مى داخوازیێن كوردان ب ڕه‌وا ل قه‌له‌مدان و داخواز كر عیراق هه‌مى ئه‌و ده‌ستكه‌فتێن خوه ژناڤبه‌ت كو ژبۆ خوه‌سه‌پاندنێ و دیكتاتۆریه‌تێ ب ڕێیێن نایاساییێ ب ده‌ستڤه‌ئیناى، ژ وانا ژى هه‌لوه‌شاندنا هه‌مى میلشیاتان ژ وانا (حه‌شدا شه‌عبى)، هه‌روه‌سا داخواز كر كو پێدڤیه مادده‌یێ 140 بهێته جێبه‌جێ كرن…هتد، ماكرۆن دزانیت عه‌بادى نه‌شێت ڤان پێنگاڤان بهاڤێژیت و دێ ڕاستى پرسگرێكێن مه‌زن بیت، ژ هه‌ژى گۆتنێ یه فڕه‌نسا ناڕاسته‌خوه ل شوونا هه‌مى وه‌ڵات و هه‌ڤپه‌یمانێن ئه‌مریكا ئه‌و په‌یام یا دایه عیراقێ ژبه‌ركو سیاسه‌تا وان وه‌ڵاتان بێ هه‌ماهه‌نگى دگه‌ل هه‌ڤدودا نینه، واته ب پشت ڕاستى د ئاینده‌یه‌كا نێزیكدا دێ هه‌ڤسه‌نگى د به‌رژوه‌ندیا كورداندا هێنه گۆهارتن هه‌روه‌كى یا چاڤه‌ڕێكرى بوو.\nكوردستان د ناڤ بیڤه‌له‌رزێن سیاسی دا\nد هه‌یامێ ڤێ داویێ دا هه‌ر ل داگیركرنا كه‌ركووكێ هه‌تا كو دگه‌هیته ده‌ست ژ كارڤه‌كێشانا سه‌رۆك وه‌زێرانێ لوبنانێ و گڤاشتن و تاوانباركرنا ئیرانێ ب تێكدانا باردۆخێ ده‌ڤه‌رێ، هێدى هێدى ب باشى دیار دبیت كو ل ده‌ڤه‌رێن رۆژهه‌ڵاتا ناڤین یاریه‌كێ دهێته‌كرن و ئه‌ڤ داكێشان و هه‌لكێشانا هه‌ژموونێ ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ ل ده‌ڤه‌رێ گرێدایی ب تنێ ب هه‌رێما كوردستانێ ڤه نینن، به‌لكى ئه‌ڤه پتر ب یاریه‌كا شه‌تره‌نجى دچیت كو دێ دهه‌یامه‌كا زوودا گوهارتنێن مه‌زن هێنه دیتن.\nسه‌ركردایه‌تیا هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌ركردایه‌تیا پارتى دیمۆكراتى كوردستان د 16ێ ئوكتۆبه‌رێ دا ب جوانى و ژیریه‌كا ب هێز وه‌لات دته‌له‌یه‌كا مه‌زن و مه‌ترسیدار دا ڕزگار كر، د وێ شه‌ڤێ دا كو هێز و میلیشیایێن عیراقێ ب سه‌ركردایه‌تیا ئیرانێ هێڕش كریه سه‌ر كه‌ركووكێ و ده‌ڤه‌رێن دیتر یێن سنۆرێ كوردستانێ، چه‌ندین ته‌ڵه‌یێن دیتر ژى دانابوون كو ب هاریكاریا هنده‌ك ناپاكێن كوردان دربه‌كا مه‌زن ل كوردستانێ بده‌ن، د وێ شه‌ڤێ دا هێزێن ئیرانێ و میلیشیاتێن عیراقێ هه‌ر ل سنۆرێن حاجى ئۆمه‌ران هه‌تا كو دگه‌هیته شنگالێ و پێشخابیرى پلان دانابوون كو ب هاریكاریا چه‌كداریا هنده‌ك كوردێن ناپاك هه‌م شه‌ره‌كێ ناڤخوه بئافرینن و هه‌م ژى پترین درب ل هه‌رێما كوردستانێ بده‌ن و نیازێن وان هه‌تا گرتنا پایته‌ختێ هه‌رێما كوردستانێ ژى بوویه واته ژناڤبرنا ئێكجاره‌كیا هه‌رێما كوردستانێ، لێ هه‌ر زوو سه‌رۆك بارزانى هه‌ست ب وێ پلانا ژه‌هراوى و ناپاكیا هنده‌ك كوردان كر و بڕیاردا ل جهێ ڕوو ب ڕووبوونا شه‌ڕێ چه‌كدارى هه‌دارێ بكێشین و شه‌ڕه‌كێ سیاسى و لۆژیكى ده‌ست پێ بكه‌ین دوژمنى بێخینه وێ ته‌له‌یێ یا كو وان بۆ مه دانایی، له‌وما سه‌رۆك بارزانى بڕیاره‌كا ژیرانه‌داو نه‌هێلا كوردستان زیانه‌كا مه‌زن بده‌ت، هه‌لبه‌ت ئه‌گه‌ر سه‌رۆك بارزانى د وى ده‌می دا بڕیارا ڤه‌كێشانێ نه‌دابا ل سه‌ر هه‌مى وان قوربانیێن كو دا هێنه دان ژ لایێ پێشمه‌رگه‌یڤه، دا شه‌ڕه‌كێ نافخوه‌ژى چێبیت ب سپۆنسه‌ریا هنده‌ك ناپاكێن سه‌ركرده ل كوردستانێ!، له‌وما باشترین بژارده ئه‌و بوو ئێكه‌م جار ئه‌و ته‌لى ژناڤبچیت یا كو ئیرانێ و دووڤه‌لانكێن وێ بۆ كوردان دانای.\nپشتى كو كوردان د وێ شه‌ڤێ دا پتریا ئاخا خوه‌و پترین سه‌رچاوه‌یێن خوه یێن ئابوورى ژ ده‌ستداى، ئه‌ڤجا ده‌ست ب شه‌ڕه‌كێ لۆژیكى و سیاسى كر ب جۆره‌كێ سه‌رنجا پترین خه‌لكێن جیهانێ ڕاكێشا كو ب ڕاستى نه‌ك ب تنێ ئیران ئانكو حه‌یده‌ر عه‌بادى و میلشیاتێن وێ ناپاكیێ به‌رامبه‌ر كوردان دكه‌ن، به‌لكى هه‌مى جیهانا دیمۆكراسى ژى كو ب مافێن مرۆڤان و گه‌لان دپه‌یڤن و گه‌له‌ك جاران خوه پێ قه‌له‌و دكه‌ن ئێخستنه دژێر پرسیارێ و (ئێحراجێ) دا، سه‌رۆك بارزانى د چاڤپێكه‌فتێن خوه یێن ڤێ داویێ دا ل سه‌ر وێ ناپاكى و نیازێن خراب و گه‌فێن عیراقێ دیسا داخوازا دانوستاندنێ دكه‌ت. سه‌رۆك د چاڤپێكه‌فتێن خوه‌دا دبێژیت ئه‌و هێزێن ئه‌مریكا ب تیرۆرست دنیاسیت ب چه‌كێ ئه‌مریكى هێرش كره سه‌ر هه‌رێما كوردستانێ، فاكته‌رێ سه‌ره‌كى یێ سه‌ركه‌فتنا وه‌ڵاتان سیاسه‌ته‌كا سه‌ركه‌فتیه، كوردان جیهانا دیمۆكراسیخواز ڕاستى شه‌رمزاریێ كر، و گۆته جیهانێ هوون ناپاكیێ ل گه‌ل درووشم و هه‌لویستێن خوه یێن ئیزدواجى دكه‌ن ب ڤى ئاوایی ده‌لیڤه ناهێته‌دان به‌رده‌وام ناپاكى ل كوردان بهێته كرن. درێژكرنا ده‌ستێ ئاشتیێ ژ بۆ هێزێن شه‌ڕكه‌ر هه‌ر مینا سیاسه‌تا “گاندى”یێ “هندى” ده‌مێ دگۆته گه‌لێ خوه ئه‌م دێ ڕێپیڤانان ئه‌نجامده‌ین دێ ل ده‌سپێكێ سه‌ربازێن به‌ریتانیا یارییا (استهزائێ) ب مه‌كه‌ن و پاشى دێ خوه توڕه كه‌ن و پاشان دێ ده‌ست ب تۆندوتیژیێ كه‌ن، لێ نابیت ئه‌م ده‌ستێ خوه بلند بكه‌ین و پێدڤیه هه‌دارێ بگرین، هه‌ر ب وێ سیاسه‌تێ گاندى شیا وه‌ڵاتێ خوه ل ژێر داگیركاریا به‌ریتانیایا مه‌زن ڕزگار بكه‌ت.\nسه‌رنجێ بده‌ن “نێچیرڤان بارزانى” ل سه‌ر وێ چه‌ندێ دا كو حوكمه‌تا عیراقێ یا به‌رده‌وامه ب سیاسه‌تا خوه یا نالۆژیكى و سنێله‌یی، لێ بارزانى د كۆنگره‌یێن خوه یێن رۆژنامه‌ڤانی دا به‌رده‌وام ته‌كه‌زێ ل سه‌ر ئاشتیخوازیێ و دۆستایه‌تیێ دكه‌ت و ب نه‌رمى و ل سه‌ر خوه حوكمه‌تا عیراقێ ل به‌رامبه‌ر جیهانێ ئێخستیه د ناڤ پرسیاران دا، د نها دا به‌رده‌وام پشته‌ڤانیا كوردان به‌ر ب زێده بوونه و نیازێن حوكمه‌تا عیراقێ ژى ل دژى كوردان دیار بوون كو عیراقێ ب وه‌ڵاتێ كوردان نزانن!. ب دیتنا من ئێدێ هێدى هێدى قووناغ و له‌یزینێن سیاسى دێ هینه گوهارتن دبه‌رژه‌وه‌ندیێن كوردستانێ دا ئه‌گه‌ر چ هێشتا قوربانیدان یێن مایین.\nل سه‌ر خوه خوارنا عبادى\nل ده‌سپێكێ پێدڤیه د ڕاستیه‌كێ بگه‌هین كو ئه‌و شه‌ڕ و ئالۆزیێن نها د ته‌ڤایا ڕۆژهه‌لاتا ناڤین دا ب گشتى و ب تایبه‌ت ل عیراقێ و كوردستانێ دا دهێنه دیتن، شه‌ڕێن وه‌رگرتنا ئاخێ و ئازادكرن یان داگیركرنا وه‌لاتان ب تنێ نینن، به‌لكى پڕانیا پێنگاڤ و ئالۆزى و ئه‌و شه‌ڕێن دهێنه كرن مینا ته‌كتیكن و بۆ مه‌به‌ستێن دیكه یێن مینا به‌رفره‌هكرنا هه‌ژموونا وه‌لاتان، به‌رژه‌وه‌ندیێن ئابوورى، بابه‌تێن موخابراتى و ئه‌منى…هتد. دهێنه بكارئینان، بێگومان پڕانیا ڤان یاریێن ئاگرین د ناڤبه‌را ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ ل گه‌ل ئیرانێدانه، پترین باج و به‌دبه‌ختى ژى خه‌لكێن ڤان وه‌لاتان دده‌ن یێن كو خوه ڕاده‌ستى ئیرانێ كرى.\nوه‌كى دیار حوكمه‌تا عیراقێ ب سه‌رۆكایه‌تیا “حه‌یده‌ر عه‌بادى” زۆر شاش و مه‌غرۆر یێ دهه‌ڤكێشه‌یێن سیاسى گه‌هشتى و وه‌سا هزر دكه‌ت سه‌رده‌مێ ئیپراتۆریه‌تایه و شه‌ڕ ب تنێ شه‌ڕێ داگیركرنێ و تاڵانێ و كوشتنێ یه!، له‌وما لێدوان و لڤین و گۆتارێن عه‌بادى گۆپیتكا بێ به‌رپرسیاریی و نامه‌نتقى یا تێدا و مینا سنێله‌كێ نه‌شاره‌زا سیاسه‌تێ دكه‌ت.\nحه‌یده‌ر عه‌بادى پێدڤیه وێ ڕاستیێ ژ بیر نه‌كه‌ت د 16 ئۆكتۆبه‌رێ دا ب تنێ كه‌ركووك و پارچه‌یه‌كا كوردستانا باشۆر داگیر نه‌كریه، به‌لكى د به‌رژه‌وه‌ندیا دۆژمنێ چه‌ندین وه‌ڵاتێن جیهانێ و ده‌ڤه‌رێ ب تایبه‌ت ئیسرائیل و سعودیێ و ئه‌مریكا دا پێنگاڤه‌كا ب هێز یا چوویه پێش و گه‌فێن ئێخستیه سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندى یێن وان ولاتان، دبیت د نها دا گه‌له‌ك وه‌لاتێن جیهانێ ده‌ستێ خوه ل پشتا حه‌یده‌ر عه‌بادى دده‌ن و پاڵ دده‌ن كو زێده‌تر و كاراتر به‌رده‌وام بیت ل سه‌ر ئه‌و ڕێڕه‌وا مه‌ترسیدار و پڕ ئاگر كو گرتیه‌به‌ر، لێ حوكمه‌تا عیراقێ ب جۆره‌كێ سه‌یر یێ مه‌ست بووى!، حوكمه‌تا عه‌بادى ب ده‌هان ملیارد دۆلاران یا قه‌رداره، زێده‌تر ژ دو ملیۆن كه‌سێن خه‌لكێ عیراقێ د ڤان سالاندا ژبه‌ر ترس و شه‌ڕ و برسێ یێن ئاواره‌یێ وڵاتان بۆى كو پڕانیا وان ژ لایێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ڤه هاتینه حه‌واندن، چه‌ندین باژێر و باژێركێن وێ دوێرانن، سه‌دان گوندێن وێ كاڤل بوون، ئاستێ هه‌ژاریێ یا دگۆپیتكێ دا، ژێرخانا وێ یا ئابوورى و ئاڤه‌دانى یا د ئاسته‌كێ كه‌فتی دا، هێشتا هنده‌ك ده‌ڤه‌رێن وێ ژ لایێ داعشڤه دهێنه ب رێڤه برن…هتد، ئه‌ڤجا حه‌یده‌ر عه‌بادى مینا هه‌رزه‌كاره‌كێ دهێته سه‌ڕ شاشه‌ى و گه‌فێن نه‌زۆك و بێ واتا ل داروبه‌رێن كوردستانێ دكه‌ت!.\nهێدى هێدى هیمایێن وێ چه‌ندى یێ دیار دبن كو ئه‌وا ل 16ێ ئه‌كتۆبه‌رێ ڕووداى ده‌سپێكا شه‌ڕه‌كێ ب كریاره د ناڤبه‌را ئه‌مریكا و ئیرانێ دا، رۆژانه بۆیه‌رێن ئالۆز و مه‌ترسیدارتر دهێنه ڕوى دده‌ن، ئیسرائیل به‌رده‌وامێ كار دكه‌ت كو هه‌ڤپه‌یمانیا خوه ژ بۆ لێدانا ئیرانێ ب هێز بكه‌ت، دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكى ئه‌مریكا به‌رده‌وام گه‌فێن ژناڤبرنا “ویلایه‌تا فه‌قى” دكه‌ت و ب سه‌رچاوه‌یێ تیرۆرێ و ئالۆزیان ل جیهانێ ل قه‌له‌م دده‌ت، پشتى كو حوسیێن یه‌مه‌نێ مۆشه‌كه‌ك ئاراسته‌ى ریاز كرى و ل ئه‌سمانى هاتیه په‌قاندن، ته‌شه‌نۆجاتێن د ناڤبه‌را ئیرانێ و سعودیێ به‌ره‌ف ئالۆزتر دچن، ئه‌مریكا سۆپایێ پاسدارێن ئیرانێ و ئه‌و گرۆپێن سه‌ر ب وێڤه كرنه د لیستا تیرۆرێدا كو “حه‌شدا شه‌عبى” ژ وان میلیشاتێن سه‌ر ب ئیرانێ ڤه‌یه، “ئه‌بۆ مه‌هدى ئه‌لموهه‌ندس” كو بهێزترین سه‌ركردێ مه‌یدانى یێ حه‌شدا شه‌عبیه ژ لایێ وه‌زاره‌تا ده‌رڤه‌یا ئه‌مریكاڤه ب تیرۆرست هاته پێناسه كرن، ئه‌ڤه هه‌مى هیمایه‌یێن وێ چه‌ندێنه كو وڵاتێن رۆژئاڤا ب سه‌ركردایه‌تییا ئه‌مریكا باوه‌رى ب وێ چه‌ندێ نه‌مایه كو ب رێكا دانوستاندنێ ئان گوفتگۆیێ بشێن سنۆره‌كێ بۆ ده‌ستدرێژیێن ئیرانێ دانن و به‌رده‌وام به‌هانه‌یان چێ دكه‌ن كو بشێن د پاشه‌رۆژێ دا ب دربا سه‌ربازى به‌رسڤا سیاسه‌ت و ده‌ستدرێژى یێن ئیرانێ بده‌ن، بێ گۆمان وى ده‌مى وێرانترین و خراپترین باردۆخ دێ باردۆخێ هه‌ڤپه‌یمانێن ئیرانێ بیت بتایبه‌ت دیڤه‌لانێك وێ ل كوردستانێ كو دێ ژیێ وان ب ڕه‌زیل بوون ب داوى هێت، ڕاسته ئیرانێ گه‌فان دكه‌ت، ماسۆلكێن وێ دگه‌ل جیران و ده‌وروبه‌رێن وێ تا ڕاده‌یه‌كێ بهێزترن، لێ ئیرانێ وڵاته‌ك نینه لایه‌نێ وێ یێ سه‌ربازى بشێت ل به‌رامبه‌ر ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ ڕاوه‌ستیت. ب باشى یا دیاره‌ژى كو سه‌ركردایه‌تیا كوردستانێ چاڤه‌رێى وان گۆهارتێن مه‌زنێن چاڤه‌رێ كرینه كو دێ دپاشه‌رۆژه‌كا نێزیك دا هێنه كرن، ئه‌و گوهارتن دێ د به‌رژه‌وه‌ندیا كوردان دابن، ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ ئه‌گه‌ره نه‌بان كوردان ب ڤى ئاوایێ نه‌رم به‌رسڤا دفن بلندى و غرۆرا به‌غدا نه‌ددا!.\nگونه‌ها سه‌ره‌كى یا ملله‌تى یه!\nئێك ژ ده‌ره‌نجامێن خرابێن ڕك گرتنێ و شۆڤێنییه‌تێ سه‌ر ل خوه‌خوارنه، زێده‌تر ژنیڤ چه‌رخییه هنده‌ك ژ سه‌ركرده‌و به‌رپرسێن ده‌ڤه‌را سلێمانیێ ب هه‌مى شیانێن خوه و ب هاریكارى و ئاراسته‌كرنا دۆژمنان بزاڤێ دكه‌ن فه‌رهه‌نگێ ناوچه‌گه‌ریێ و شۆڤێنیه‌تێ د ناڤ خه‌لكێ كوردستانێ دا بچینن، ب مخابنیڤه ئه‌ڤرۆ ده‌ره‌نجامێن چاندنا وێ شۆڤێنیێ ب باشى ئاشكه‌را دبن و ب پلا ئێكێ خه‌لكێ كوردستانێ زیانێ دكه‌ت.\nبه‌رى زێده‌تر ژ سه‌د و بیست سالان كورد دگۆپیتكا بێ كه‌سیێ و به‌دبه‌ختیێ دا بوون، ڕاستیه‌كا بێ گۆمانه و لاپه‌ره‌یێن دیرۆكێ یێن تۆماركرین كو ژ مالباتا “مه‌سعود بارزانى” ب شێوه‌یه‌كێ خوه گوریكه‌ر ده‌ست ب به‌رخوه‌دانێ و شۆره‌ِشێ هاته كرن و گرتنا “شێخ عه‌بدولسلام بارزانى” ژ لایێ عوسمانیانڤه ل رۆژهه‌لاتێ كوردستانێ ب خیانه‌تا سه‌رۆك هۆزه‌كێ كوردان كو پاشێ ل مووسلێ ل سالا 1914 هاته سێداره‌دان ئه‌و ڕاستیه كو نه‌ڤیێن برایم ئه‌حمه‌د ب چ ئاوایه‌كێ نه‌شێن حاشایێ لێ بكه‌ن، واته ده‌مێ ماڵباتا بارزانى بۆ ڤى ملله‌تى شۆڕه‌ش دكر هێشتا ئه‌جدادێن باڤل ئان ئاراس و لاهۆر شێخ جه‌نگیه‌كێ ژ دایك نه‌ببوون، ب راستى نه‌ڤیێن برایم ئه‌حمه‌د گونه‌هبارێن سه‌ره‌كى نینن!.\nپشتى سه‌دان سالان كو كوردستان بن ده‌ست ماى و ل سه‌رهه‌لدانا 1991 خه‌لكێ كوردستانێ شیان سێ ژ پارێزگه‌هێن كوردستانا باشۆر ب نیمچه سه‌رخوه‌بوویی بڕێڤه‌ببه‌ن، لێ ژبه‌ر كو كه‌ركووك باژێره‌كێ ستراتیژى و ده‌وله‌مه‌نده دوژمنان هه‌مى هێزا خوه مه‌زاخت كو كه‌ركووك ژلایێ كوردانڤه نه‌هێته كۆنترۆلكرن، ژبۆ ڤێ مه‌ره‌مێ هه‌مى میكانزمێن نێگه‌تیڤ ژى خستنه كارى و ده‌ست ب سیاسه‌تا عه‌ره‌بكرنێ و ده‌رخستنا خه‌لكێ كورد ل باژێرێ كه‌ركووكێ كر، ب جۆره‌كێ دڕندانه هه‌ر هزر و بیره‌كا نه‌ته‌وه‌یی كو ل باژێرێ كه‌ركووكێ ئه‌كتیڤ ببا دهاته ژناڤبرن و سه‌دان لاو و كوردپه‌روه‌رێن كه‌ركووكێ سه‌رێ خوه ل سه‌ر دانا ب تنێ داكو سیاسه‌تا عه‌ره‌بكرنێ و نه‌هێلانا ئاسه‌وارێن كوردان ل كه‌ركووكێ سه‌رنه‌گریت و دوژمن شكه‌ستێ بئینیت. یا خۆیا بوو پشتى كو ڕژێما سه‌دام ژناڤچووى و ل سالا 2003 یێ ل ژێر سه‌رپه‌رشتیا هه‌ڤپه‌یمانێن نێڤده‌وله‌تى ژهه‌مى لایه‌نه‌كێڤه بزاڤ هاتنه‌كرن سه‌ر ل نوو ده‌وله‌ته‌كا دیمۆكراسى كو مافێن هه‌مى نه‌ته‌وه و ئولان د ناڤ دا ئێكسان بن بهێته دامه‌زراند، كوردان ژى ژبۆ ده‌رێخستنا نیازپاكییا خوه پشكدارى د ئاڤه‌دانكرن و رێڤه‌برنا ڤێ ده‌وڵه‌تێدا كر، لێ ژ به‌ر ئه‌و ئه‌زمۆنێ ته‌عل و خرابێ كو هه‌مى ڕژێمێن به‌رتر ب سه‌رێ كوردان ئینابوون، كوردان ب سه‌ركردایه‌تیا سه‌رۆك بارزانى د دستوورێ عیراقێ دا پشتى گه‌نگه‌شه و ته‌حه‌دایه‌كا زۆر شیان سیسته‌مێ فیدرالیێ بچه‌سپینن و مادده‌یه‌كێ دستوورى دانن بۆ ئێكلاكرنا ئه‌و ده‌ڤه‌رێن كو هێشتا نه‌هاتبوونه به‌ر باوه‌شا كوردستانێدا ب تایبه‌ت باژێرێ كه‌ركووكێ، حوكمه‌تا عیراقێ گه‌له‌ك بزاڤ كرن كو ئه‌ڤ مادده د دستوورێ عیراقێ دا نه‌هێته دانان، لێ سه‌رۆك بارزانى ب هه‌مى ئاوایه‌كێ ب شاهدیا هه‌مى سه‌ركرده‌یێن كورد ل به‌غدا و نه‌وشیروان مسته‌فا بخوه ژى ته‌حه‌دا كر و شیا ب رێیا دستوورێ عیراقێ مافێن كوردان بهێنه چه‌سپاند، لێ هه‌مى لایه‌كێ دیت حوكمه‌تا عیراقێ ده‌ست ژفه‌رهه‌نگێ شۆڤێنیێ و وه‌حشیگه‌رایا به‌رتر ژخوه به‌رنه‌دا و دیسا ب هه‌ر جۆره‌كێ كو د شیانێن وان دا بن بزاڤ كرن كو ئه‌نفال و كوشتن ب سه‌رگه‌لێ كوردان دا بهێته‌ڤه هه‌تاكو گه‌هشته وى ڕاده‌ى كو ئێدى نانێ خه‌لكێ كوردستانێ ببڕن!، پشتى كو سه‌رۆك بارزانى ب هه‌مى ئاوایه‌كێ ل عیراقێ بێ هیڤى بووى و زانى ئه‌ڤ هزرا شۆڤێنى و نیازا ژناڤبرنا كوردان د مه‌ژى و فه‌رهه‌نگێ حوكمه‌تا عیراقێ ده‌رناهێت، ئێدى ده‌ست ب دانا ژێرخانێ كر بۆ سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ، سه‌رۆك بارزانى ب هاریكاریا سه‌ركره‌یێن دیكه یێن دلسۆز و هیمه‌تا پێشمه‌رگه‌یێن جانفیدا و هه‌دارو خوه‌ڕاگریا خه‌لكێ كوردستانێ، ده‌هان ته‌حه‌دا بڕین هه‌تاكو گه‌هشته ئه‌نجامدانا ڕیفراندۆمێ، ب ڤى ئاوایى كورد گه‌هشتنه گوپیتكا سه‌ركه‌فتنێ كو ب ئاوایه‌كێ چ وڵاته‌كێ بوێرى نه‌بوو ب كردار دژایه‌تیا كوردان بكه‌ت، لێ ماڵباتا تاڵه‌بانى و نه‌ڤیێن برایم ئه‌حمه‌د ل شه‌ڤه‌كێ و خیانه‌ته‌كێ دوباره ده‌هان ساڵان كورد به‌ر ب پاش برنه‌ڤه!، ئه‌ڤه نه‌گونه‌ها نه‌ڤى یێن برایم ئه‌حمه‌ده ئه‌ڤه گونه‌ها وى ملله‌تى یه یێ چه‌ندین جاران خیانه‌تا ڤێ ماڵباتێ دیتى لێ دیسا هه‌لدبژێرنه‌ڤه!!، پشكاكا ملله‌تى (ئه‌له‌ساس) ژ كه‌ربێن بارزانیدا وڵاتفرۆش هه‌لبژاردان، وڵاتفرۆشان ژى ل كه‌ربێن بارزانی دا كه‌رامه‌ت و ئاخا وان فرۆت!!.\nئه‌مریكا پشت ل مه كر؟\nكۆمه‌كا خوێنده‌ڤانێن سیاسه‌تێ ل هۆڵا خواندنێ به‌رهه‌ڤن، مامۆستاى ب ئامیرێ داتاشۆیێ پارچه گرته‌یه‌كا ڤیدیۆیى ل سه‌ر شاشێ دانا، به‌رى كو فیلم ده‌ست پێ بكه‌ت، مامۆستاى گۆته خوانده‌ڤانان د ڤێ پارچه ڤیدیۆیێ دا كۆمه‌كا یاریزانێن ڤالیبۆلێ هه‌نه و ب تۆپه‌كێ دله‌یزن، ل سه‌ر وه‌یه هوون بژمێرن كو ل ده‌سپێكێ هه‌تا داویێ ئه‌و یاریزان چه‌ند جاران تۆپێ بلند دكه‌ن؟، ده‌مێ په‌خشا ڤیدیۆیێ ده‌ستپێكرى هه‌مى خوانده‌ڤانان ب هوورى به‌رێ خوه ددا شاشه و بلندكرنا تۆپێ دهه‌ژمارتن، ده‌مێ پارچه ڤیدیۆ ب داوى هاتى، مامۆستاى ل خوانده‌ڤانان پرسى، چه‌ند جاران تۆپ هاته بلندكرن؟، هه‌مى خوانده‌ڤانان ئه‌نجام گۆتن، مامۆستاى گۆتێ درسته، لێ پرسیاره‌كا دیكه ژ وه بكه‌م، وه چ تشته‌كێ سه‌یر د ناڤ پارچه ڤیدیۆیێ دا دیت؟. خوانده‌ڤانان به‌رسڤ دا: مامۆستا چ تشته‌كێ سه‌یر تێدا نه‌بوو، مامۆستاى پارچه ڤیدیۆ دوباره په‌خش كره‌ڤه، ل نیڤیا پارچه ڤیدیۆیێ دا په‌خشا وێ ڕاگرت، و سیبه‌ره‌ك نیشا خوانده‌ڤانان دا كو زۆر ب ئاشكه‌رایی د ناڤ یاریزان دا سیبه‌را كه‌سه‌كێ ده‌ردكه‌ڤیت و ده‌ستێ خوه بۆ بینه‌ران بلند دكه‌ت!، مامۆستاى گۆته خوانده‌ڤانان وه ئه‌ڤ سیبه‌ره جارا ئێكى دیت؟، هه‌موویان د به‌رسڤ دا گۆتێ (نه‌خێر)، مامۆستاى گۆتێ جه‌وهه‌رێ سیاسه‌تێ ئه‌ڤه‌یه، هه‌رچاوا هوون مژوولى هژمارتنا بلندبوونا تۆپێ بوون و وه سیبه‌ره‌كا ئاشكه‌را نه‌دیت، ب وى ئاوایی ته‌كتیك و سیناریۆیێن سیاسى بۆ وێ چه‌ندێ نه كو د ڕاستیا ئاراسته‌یا سیاسى و پلانێن وێ نه‌گه‌هن. واته خالا هه‌ره گرنگ د هه‌ڵسه‌نگان دا كاودان و ده‌ره‌نجامێن سیاسه‌تێ، هووربینى و فره‌دیتنا پێنگاڤێن سیاسیه. د ڕوودانێن ڤێ داویێ دا كو عیراقێ هێڕش كریه سه‌ر كوردستانێ و ئه‌مریكا بێده‌نگى هه‌لبژارتى، به‌رى كو بپرسین ئه‌ڤ چه‌نده ژبۆ مه زیان بوو ئانكو یا مفاداره، پێدڤیه بپرسین بۆ ئه‌مریكا چ مفایه‌ك تێدایه كو هێزه‌كا میلیشیایی یا سه‌ر ب ئیرانێ ڤه ئارامترین ده‌ڤه‌ر كو ئه‌مریكا د ناڤدایه كۆنترۆل بكه‌ت؟!، گه‌لۆ ئه‌مریكا مه‌ژیێ خوه ژ ده‌ست دایه؟!، هنده‌ك دبێژن ئه‌مریكا ژ به‌ر نه‌فتا به‌سڕا ڤى كارى دكه‌ت و كوردان دفرۆشیت!، لێ د ڕاستی دا ئه‌مریكا وێ ڕاستیێ دزانیت ژ ده‌ستدانا كوردستانێ ژ ده‌ستدانا نه‌فتا به‌سڕا و كوردستانێ یه!، ژبه‌ر كو ئێدى ب هه‌مى ئاوایه‌كى عیراق دێ كه‌ڤیته د ژێر كۆنترۆلا ئیرانێ دا.\nژبلى بابه‌تێن بازرگانى، د ڤێ هه‌ڤكێشه‌یا ئالۆزدا ئه‌م ب ڤى ئاوایى هزر بكه‌ین كو ئه‌گه‌ر تشته‌ك ب ناڤێ كوردستان نه‌مینیت، واته كورد د نه‌خشه‌یێ سیاسیێ عیراقێ دا بهێنه‌لادان، ئانكو هه‌رێما كوردستانێ ب ئاوایه‌كێ لاواز ببیت مینا كو نها دهێته دیتن!، ده‌ره‌نجامێن وێ بۆ ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ دێ چ بن؟!، بێگۆمان ئیرانێ دێ هه‌مى كۆنترۆلا سه‌ربازى، سیاسى، ئابوورى، موخابراتى، كه‌لتۆرى هه‌ر ل سه‌ر سنۆرێ خوه هه‌تا كو كوردستانا عیراقێ و سووریێ و لوبنانێ ده‌رباز دكه‌ت و دگه‌هیته ته‌نشت ئیسرائیل گریته ده‌ست!، واته ب ساناهێ دێ شێت چه‌ك و ته‌قه‌منیێ گه‌هینیته ده‌ستێن “حه‌سه‌ن نه‌سروللا” كو چه‌ندین ساڵن قوربانیێ بۆ ڤێ چه‌ندێ دده‌ت، گه‌لۆ ئه‌مریكا چ بده‌ستڤه هاتیه كو هنده ئه‌رزان كوردان بفرۆشیت؟!.\nد دیتنا مندا ئه‌مریكا، ڕۆسیا، وه‌لاتێن ئه‌ورۆپى، سعوودیا، ئیسرائیل و توركیا ژى!، خوه‌دى پلانه‌كا مه‌زنن ل دژى هه‌ژموون و مه‌ترسی یێن ئیرانێ ل ده‌ڤه‌رێ، ئه‌گه‌ر ئه‌م وه‌سا هزر بكه‌ین كو هه‌ر پلانه‌كا سیاسى دهێته داڕشتن ل دژى وه‌لاته‌كێ دێ ب ساناهى هه‌ست ب وێ پلانێ هێته‌كرن، واته پێدڤیه ده‌وله‌تێن جیهانێ سه‌نته‌رێن ستراتیژى و سیاسى یێن خوه هه‌لگرن و ب تنێ هنده‌ك ده‌زگه‌هێن ڕاگه‌هاندنێ كار بكه‌ن و تشته‌ك ب ناڤێ چه‌مكى سیاسى ل جیهانێ نینه!.\nد نها دا ب دیتنا من ناگونجیت بچمه د ئه‌و نیشان و هیمایێن سیاسی دا كو ب ئاوایه‌كێ باش هه‌ست دكه‌م هه‌مى ئاراسته دێ د به‌رژه‌وه‌ندیا مه‌دا ب داوى هێن و چ جاران مینا نها نێزیكێ ده‌وڵه‌تا كوردستانێ نه‌بووینه، لێ پێدڤیه هنده‌ك ڕاستیان ژبیر نه‌كه‌ین، ل وانا ئاخفتنێن سه‌رۆك بارزانى كو چه‌ندین جاران دوباره كرینه (كورد ناڤه‌گه‌ریت پاش) ئانكو به‌رى ڕیفراندۆمێ دگۆت (ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌كێ بڤێت كه‌ركووكێ ب هێز داگیر بكه‌ت، دێ به‌رهه‌مه‌ك هه‌بیت د خه‌یالا كه‌سێ دا نه‌بیت)، پشتڕاستم سه‌رۆك بارزانى چ جاران ل سه‌ر بنیاتێ ڤالا سۆزان ناده‌ت، هه‌روه‌سا پێدڤیه وێ ڕاستیێ بزانین ل چ جهێن جیهانێ سه‌رۆك وه‌لات پلان و به‌رنامه‌یێن سیاسى ب هوورى نائینن زمان، ب تنێ هێمایێ ب ئه‌نجامى دده‌ن، و ئه‌ڤ پرۆسه بێ قوربانى نابیت!.


دیپلۆماتێک به هۆی سیخوڕیی له‌سه‌ر په‌نابه‌ران ده‌رکراوه - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nدیپلۆماتێک به هۆی سیخوڕیی له‌سه‌ر په‌نابه‌ران ده‌رکراوه\nبڵاو کرایه‌وه tisdag 21 april 2009 kl 16.32\nبه‌ناو ڕاوێژکارێکی باڵوێزخانه له‌لایه‌ن ده‌ستگای ئاسایشی سوید، سێپۆ، له سوید ده‌رکراوه. ئه‌مه له ڕاپۆرتی ساڵانه‌ی ده‌ستگای سێپۆدا هاتووه که ئه‌مڕۆ ئاشکرا کرا. نوێنه‌ری باڵوێزی کام ووڵات سیخوڕیان له‌سه‌ر ئه‌ندامانی ئۆپۆزسیۆنی ووڵاته‌که‌یان ئه‌نجام داوه، سێپۆ به نیاز نییه ئاشکرای بکات.\nبه‌پێێ ئه‌و زانیاریانه‌ی که ده‌ستگه‌ی سێپۆ ئاشکرایان کردووه گوایا ئه‌و ڕاوێژکاری باڵوێزخانه‌یه‌ی که ساڵی 2006 هاتبووه سوید له ئه‌سڵدا به پله‌ی ئه‌فسه‌ری کاری له ده‌ستگه‌ی ئاسایشی ووڵاته‌که‌ی کردووه و به‌بیانوی ڕاوێژکاری باڵوێزخانه له‌سوید زانیاری له‌سه‌ر ئه‌ندامانی پارته ئۆپۆزسیۆنه‌کان کۆکردۆته‌وه. جگه له په‌یمانی ئاسانکاری بۆ وه‌رگرتنی مۆڵه‌تی مانه‌وه به په‌ناخوازان ڕیگه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌شکه‌نجه‌دان و کوشتنی که‌سوکاری ئه‌و که‌سانه کردووه گه‌ربێت و زانیاری ته‌واوی نه‌ده‌نێ. ئه‌و که‌سانه‌شی بونه‌ته ئامانجی سیخوڕی زیاتر ئه‌و که‌سانه‌ن که سه‌ر به گروپێکی سیاسی یان ئاینی تایبه‌تن.\nشایه‌نی باسه ئه‌و سیخوڕه و ئه‌و که‌سانه‌شی که زانیاریان دابوو له سوید ده‌رکراون. ده‌ستگه‌ی سێپۆ ئه‌وه‌شی دڵنیا کردۆته‌وه که ژماره‌یه‌کی زۆر له ووڵاتان به کاری سیخوڕی دێنه سوید ئه‌مه له‌کاتێکدا که ئه‌و که‌سانه‌ی که سیخوڕیان به‌سه‌ره‌وه ده‌کرێت نازانن که ده‌توانن یارمه‌تی له سوید و ده‌ستگای سێپۆ وه‌ربگرن، هه‌ربۆیه ده‌ستگای ئاسایشی سوید سێپۆ چه‌ند جارێک زانیاری و ئاگاداری داوه‌ته ڕێکخراو و کۆمه‌ڵه بێگانه‌کانی سوید تا وریای کاری سیخوڕی بن.\nئه‌مه جگه له‌وه‌ی که په‌یوه‌ندیان به‌و که‌سانه‌وه کردووه که ده‌ستگه‌ی سێپۆ شکیان هه‌بووه که سیخوڕیان له‌سه‌ر بووه. جێی باسه که ده‌ستگه‌ی سێپۆ کۆرشی تایبه‌تیان بۆ کارمه‌ندانی ده‌ستگه‌ی کۆچ میگره‌شونسڤێرکێت ته‌رخانکردووه تا تێیان بگه‌یه‌نن که ووڵاتان چۆن و به چ شێوه‌یه‌ک سیخوڕی به‌سه‌ر که‌سانی په‌نابه‌ره‌وه ده‌که‌ن.


پانۆراما: پڕۆژه‌ی چاکسازی سیاسی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له هه‌رێمی کوردستانی عێراق\nبزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له هه‌رێمی کوردستانی عێراق، پڕۆژه‌یه‌کی نوێ ده‌خاته به‌رده‌م گه‌وره به‌رپرسانی هه‌رێمی کوردستانی عێراق، بۆ چاکسازی سیاسی له هه‌رێمه‌که‌دا، که دوازده خاڵی له خۆگرتووه، له‌وانه به‌شداری پێکردنی گشتی بۆ هه‌موو ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ی په‌یوه‌ندییان به چاره‌نوسی خه‌ڵکی کوردستانه‌وه هه‌یه، چالاککردنی ڕۆڵی چاودێریی په‌رله‌مان، یه‌کخستنه‌وه‌ی هێزه ئاسایشیه‌کان، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هه‌موو جۆره سزایه‌کی سیاسی به یاسا، سڕینه‌وه‌ی سیمای دوو ئیداره‌یی له هه‌رێمه‌که‌دا و چه‌ندان خاڵی تریش که په‌یوه‌ندییان به دابینکردنی داراییه‌وه هه‌یه هه‌م بۆ لایه‌نه سیاسیه‌کان و هه‌میش بۆ ئه‌و ڕێکخراوانه‌ی سه‌ر به لایه‌نه سیاسیه‌کانن.\nئه‌م پڕۆژه چاکسازیه‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له ده‌مێکدایه که هاوبه‌ندی فراکسیۆنه کوردستانیه‌کان له به‌غدا له وتووێژی به‌رده‌وامدان بۆ پێکهێنانی هاوپه‌یمانێتیکردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه سه‌رکه‌وتووه‌کانی هه‌ڵبژاردنی عێراقدا.\nئه‌م پڕۆژه چاکسازیه سیاسیه وه‌ک بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان باسی کردووه له مانگی هه‌شته‌وه خستویه‌تیه به‌رده‌ست کاربه‌ده‌ستانی هه‌رێمی کوردستانی عێراقه‌وه.\nبه‌پێی ڕای زۆرێک له چاودێران، هه‌موو پێشنیازێک بۆ چاکسازی سیاسی له هه‌رێمه‌که‌دا، له هه‌ر هه‌ل و مه‌رجێکدا بێت جێی خۆی ده‌گرێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جیاوازی له‌سه‌ره ئه‌وه‌یه که ده‌گوترێت ناکرێت چاکسازیه‌کان ببنه کارتی فشار بۆسه‌ر یه‌کدی.\nعه‌بدوڵای مه‌لا نوری، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی هه‌رێمی کوردستان له‌سه‌ر لیستی گۆڕان: کارێکی ئاساییه ئه‌گه‌ر ئه‌ندامانی فراکسیۆنی گۆڕان ئاگاداری ئه‌و پڕۆژه‌یه نه‌بووبن و ئه‌وه‌ش په‌یوه‌ندی به ڕوونی و ئاشکراییه‌وه نییه.\nعه‌بدولسه‌لام به‌رواری، ئه‌ندامی هاوپه‌یمانی کوردستانی له په‌رله‌مانی هه‌رێم: خستنه ڕووی ئه‌م پڕۆژه‌یه له‌م کاته‌دا هۆکاری خۆی هه‌ن.\nسه‌رهه‌نگ فه‌ره‌ج ، په‌رله‌مانتاری گۆڕان له هه‌رێمی کوردستان:  باسکردنی چاکسازی سیاسی ئه‌گه‌ر له ناو په‌رله‌مانیشدا نه‌بێت شتێکی ئاساییه.\nعه‌دنان عوسمان، سه‌رۆکی فراکسیۆنی گۆڕان له په‌رله‌مانی هه‌رێم: پڕۆژه‌ی چاکسازی سیاسی، نه‌ک هه‌ر په‌یوه‌ندی به هاوده‌نگیه‌وه هه‌یه، به‌ڵکو په‌یوه‌ندیه‌کی زۆریشی هه‌یه به ئاینده‌ی هاوبه‌ندی فراکسیۆنه کوردستانیه‌کانیشه‌وه.\nسۆزان شه‌هاب، سه‌رۆکی فراکسیۆنی کوردستانی له په‌رله‌مانی هه‌رێم: تێبینی زۆرن له‌سه‌ر ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ی گۆڕان و ده‌بێت پڕۆژه‌کان بۆ جاکسازی له ڕێی په‌رله‌مانه‌وه پێشکه‌شبکرێت ، نه‌ک له ڕێی لایه‌نه‌کانه‌وه له ده‌ره‌وه‌ی هۆڵی په‌رله‌مانه‌وه.\nده‌توانن له ڕیی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی به‌رنامه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ی پانۆراما بن که ماوه‌که‌ی 13:11 خوله‌که.


بارزانی بۆ ڕۆیشتە بەغدا و چی دەستکەوتووە؟\nسەردانەکەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ بەغدا بە پێی ئەوەی کە لە ناوەندە سیاسییەکاندا باس دەکرێت ئەنجامەکەی پێچەوانەی ئەوە بووە کە لە ڕاگەێندراوەکانی سەرۆکایەتی هەرێمدا باس کراوە، تا ڕادەیەک کە باس لە شکستی سەردانەکە و مسۆگەرنەبوونی ئەو ئامانجانە دەکرێت کە بارزانی هەوڵی بۆ دەدا.\nهیچ ئامانجێکی چاوەڕوانکراوی بارزانی لەو سەردانەدا مسۆگەر نەبوو، مستەفا کازمی تەنیا بەڵێنی بە سەرۆکی هەرێم داوە و تەنانەت وەڵامی بۆ ئەو قسەی بارزانیش نەبووە کە وتی کاتی ئەوە هاتووە بگەینە لێک تێگەیشتنی هاوبەش بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.\nلە بەیاننامەیەکی سەرۆکایەتی هەرێمدا باس لەوە کراوە کە هەرێم ئامادەیە سەرجەم دۆسیەکانی لە گەڵ حکومەتی ناوەند چارەسەر بکات، ئەمە تەنیا مانۆڕێکی سیاسییە و ئەوەی کە دەبینرێت دەرهاویشتەی هەلومەرجی ناوچەکە و جیهان و لە هەموو گرنگتریش دابەزینی نرخی نەوت و بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنایە.\nبارزانی لە سەردانەکەیدا چەند ئامانجێکی هەبووە. گرنگترینی ئەو ئامانجانەش دەستەبەرکردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستانە کە لە ئێستادا کابینەکەی مەسرور بارزانیی ڕوبەڕوی کێشەیەکی جیدی کردووەتەوە، ئەو بڕەپارەش کە پێشتر حکومەتەکەی عادل عەبدولمەهدی وەک نیازپاکییەک بۆ چارەسەربوونی کێشەکانی هەولێر و بەغدا ڕەوانەی هەرێمی دەکرد، نەماوە و مستەفا کازمی وەک چۆن کە ئەندامێکی لێژنەی ئاسایش و بەرگری پەرلەمانی عێراق ڕایگەیاندووە بە بێ ڕادەستکردنی داهاتی نەوت و خاڵە سنورییەکان هێندە ئاسان ناگاتە ڕێکەوتن لە گەڵ هەرێمی کوردستان.\nنێچیرڤان بارزانی پێشنیاری ئەوەشی کردووە کە لەو شاندەی کە بڕیارە بە سەرۆکایەتی کازمی ڕەوانەی هەر سێ وڵاتی سعوودیە، ئیمارات و کوێت بکرێت نوێنەرێکی هەرێمی کوردستان بەشدار بێت، لە بەر ئەوەی کە دەزانێت دانوستانەکانی کازمی لەو سێ وڵاتەدا ڕەهەندی ئابوریی هەیە و باس لە بەڵێنی 4 ملیار دۆلاری بۆ حکومەتی بەغدا دەکرێت.\nلە لایەکی دیکەوە دەوترێت بارزانی پێشنیاری ئەوەی کردووە کە ڕێکەوتننامەیەکی ئەمنی لە نێوان بەغدا و ئەنکەرە واژۆ بکرێت و تورکیا مافی بەرەنگاربوونەوەی پەکەکەی لە باشوری کوردستان هەبێت، بە واتایەکی دیکە هەرێمی کوردستان دەیەوێت بەغداش وەک تورکیا پەکەکە بە گرووپێکی تیرۆریستی بناسێنێت.\nوەڵامەکەی کازمی ئەوە بووە کە پێشنیارەکانی بارزانی کاریگەریی لە سەر پەیوەندییەکانی بەغدا و ئەنکەرە، بەغدا و هەولێر و هەولێر و ئەنکەرە هەیە و دەبێت هەمووی تاوتوێ بکرێت.\nسەرەڕای ئەوەی کە بەغدا بە فەرمی دژایەتی خۆیی بۆ هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر هەرێمی کوردستان ڕاگەیاندووە بەڵام ڕەنگە ئەمە بۆ دڵخۆشکردنی ڕای گشتی لە ڕێگای میدیاکانەوە بێت و هاکان فیدان سەرۆکی دەزگای هەواڵگری تورکیا لە سەردانەکەی پێش دەستپێکردنی هێرشەکان بۆ بەغدا بە تەواوی ئەوەی لە گەڵ دەسەڵاتدارانی بەغدا یەکلایی کردبووە.\nتورکیا داوای لە مستەفا کازمی کردووە کە هێزەکانی تورکیا تا مەخمور پێشڕەوی بکەن بەڵام دەوترێت کە کازمی تەنیا موڵەتی هێرشی سنورداری ئاسمانیی بەو وڵاتە داوە.\nفەرمانڕەوای ملیاردێرو میللەتێکی برسی\nپانۆرامای شکستەکانی پارتی لە بەرامبەر یەکێتی\nوای دەبینم ترەمپ جارێکی دیکە نەبێتەوە سەرۆک کۆماری ئەمریکا\nدیسان فواد حسێن کارتە سوتاوەکەی بارزانی...\nیەکێتی چۆن یادی دامەزراندنی دەکاتەوە؟


ڕێژەی گیان لەدەستدانی کۆچبەران لە دەریای ناوەڕاستدا لە هەڵکشاندایە\nکۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران دەڵێت ژمارەی گیان لەدەستدانی ئەو کۆچبەرانەی هەوڵدەدەن لە ڕێگای دەریای ناوەڕاستەوە بپەڕنەوە بۆ ئەوروپا لە زیادبووندایە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە ڕێژەی ئەو كۆچبەرانەی ئەم ڕێگا مەترسیدارە بۆ کۆچکردن هەڵدەبژێرن، کەمتر بووەتەوە.\nکۆچکردن لە ساڵی 2015دا بەرزترین ژمارەی تۆمار کرد و زیاتر لە ملیۆنێک پەنابەر و کۆچبەر لە رێگای دەریای ناوەڕاستەوە بەرەو ئەوروپا پەڕینەوە. ژمارەکە لە ساڵی 2021 دا بۆ 123 هەزار و 300 کەس دابەزیوە، بەڵام دەزگای پەنابەرانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت ساڵی ڕابردوو زیاتر لە 3200 کەس لە دەریادا یا گیانیان لەدەستداوە یان بێسەروشوێن بوون و ئەمەش واتە بە بەراورد بە ساڵی 2018 ژمارەی گیان لەدەستدانەکان نزیکەی هەزار کەس زیادیکردووە.\nشەبیا مەنتوو، گوتەبێژی کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران دەڵێت جگە لە بەرزبوونەوەی ژمارەی گیان لەدەستدانەکان لە دەریادا، ڕەنگە ژمارەیەکی زیاتریش بەدرێژایی ڕێگاکانی ناو بیابانی سەحرا، و ناوچە سنوورییە دوورەکان گیانیان لەدەستدابێت یان بێسەروشوێن بووبن.\nمەنتوو دەڵێت گیان لەدەستدانەکان زۆربەی کات لە وڵاتانی ترانزێتدا ڕوودەدەن، لەوانە ئێریتریا، سۆماڵ، جیبۆتی، ئەسیوپیا، سودان و لیبیا.\nگوتەبێژی کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران دەڵێت پەنابەران بۆ کۆچکردن بژاردەیەکی کەمیان لەبەردەستدایە، جگە لە پشت بەستن بە قاچاخچیەکان و دەشڵێت "ئەوان ڕووبەڕووی مەترسییەکی زۆر لەلایەن قاچاخچییەکان دبنەوە، چ لە ڕێگا وشکانییەکاندا کە لە ڕێگای سەحرا و بیابانەکانەوە تێدەپەڕن، و چ لە لیبیا و تونسەوە کە بەرەو ئیتالیا یان ماڵتا لە ڕێگای دەریاوە کۆچ دەکەن."\nمەنتوو دەڵێت "لە زۆر حاڵەتدا ئەو کەسانەی لە گەشتەکەیاندا بە ڕێگای بیابان و سەحراوە ڕزگاریان دەبێت و هەوڵی پەڕینەوە لە رێگای دەریاییەکانەوە دەدەن، زۆرجار قاچاخچییەکانیان بەجێیان دەهێڵن و ڕێگا وبان ون دەکەن و هەندێک لەوانە کە لیبیا بەجێدەهێڵن دەستبەسەر دەکرێن و دەگەڕێندرێنەوە بۆ ئەو وڵاتە و دواتریش لەوێ زیندانی دەکرێن".\nگوتیشی ساڵانە هەزاران کەس لە دەریاکاندا بێ سەروشوێن و نوقم دەبن.\nکۆمیساریای باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران داوای کارێکی زیاتر دەکات بۆ ڕێگریکردن لە مردن و قوربانی بوونی کۆچبەران و پیشکەشکردنی ڕێکارێک بۆ گەشتە مەترسیدارەکان و هەروەها داوای زیادکردنی هاوکاری مرۆیی و چارەسەر بۆ ئەو کەسانە دەکات کە پێویستیان بە یارمەتی و پاراستنی نێودەوڵەتییە.


پەیامی سەرەخۆشی و ھاوخەمی سەرۆک مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوای سەرۆکی ئیمارات\nSUN, 22 MAY 2022 03:35 Erbil, GMT +3\nFRI, 13 MAY 2022 18:17 | KDP.info\nبەناوی خوای بەخشندە ومیهرەبان\nبە خەم و پەژارەیەکی زۆرەوە هەواڵی کۆچی دوای شێخ خەلیفە بن زاید ئال-نەھیان سەرۆکی ئیماراتی عەرەبی یەکگرتوومان پێگەیشت.\nلەخوای گەورە داواکارین کۆچکردوو بە ڕەحمەتی خۆی شاد بکات و جێگای بەھەشتی بەرین بێت.\nپرسەو سەرەخۆشی و ھاوخەمی ئاراستەی بەڕێز شێخ محەممەد بن زاید بن سوڵتان ئال-نەھیان و گەلی ئیمارات دەکەم ، دڵنیاین بە هەوڵی هەڤاڵەکانی لە سەرکردایەتی دەوڵەت و گەلەکەی، بەردەوام دەبن لەسەر ڕێگا ڕاستەقینەکەی خوالێخۆشبوو.\n۱۳ـی ئایاری ۲۰۲۲


سێ ساڵ تێپەڕی.. بەڵێنەکانی حکومەت بۆ زیانلێکەوتووانی دەربەندیخان هەر قسەبوو – کوردی – RojNews.News\n12/11/2020 - 8:00:09 am\nسێ ساڵ بەسەر بوومەلەرزەکەی باشور و ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا تێپەڕی، شارۆچکەی دەربەندیخان یەکێک بوو لەو ناوچانەی زیانێکی زۆری بەرکەوت و تا ئێستاش زۆرینەی شوێنە زیانلێکەوتووەکان وەک خۆیان ماونەتەوە.\nلە ڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا بوومەلەرزەیەکی بەهێز باشور و ڕۆژهەڵاتی کوردستانی هەژاند، زۆرترین زیان بە شاروشارچکەکانی پارێزگای کرماشان لە ڕۆژهەڵاتی کورستان کەوت، لە باشوریش دەربەندیخانی سەربە پارێزگای سلێمانی یەکێک بوو لەو شوێنانەی زۆرترین زیانی بەرکەوت.\nبەپێی ئەو ئامارانەی بۆ زیانەکان بڵاوکراونەتەوە دوای بوومەلەرزەکە، زیاتر لە هەزار و ٥٠٠ خانووی هاوڵاتیان، بەنداوی دەربەندیخان، سێکتەرەکانی ئاو و کارەبا، چەندین خوێندنگا، نەخۆشخانەکان و بنکەی تەندروستییەکان زیانیان بەرکەوت و هەندێکیان زیانەکانیان هێندە زۆربوو بۆ بەکارهێنان نەشیانەوە.\nهەروەها لە گوندەکانی سەربە شارۆچکەکەش زیانەکان کەمترنەبوون و زیانێکی زۆری ماددیی و ژینگەیی بەو سنوورانە گەیاند.\nهەرچەند حکومەتی هەرێم چەند جارێک وتی بڕیاریان داوە و قەرەبووی هاوڵاتیان و شوێنە ئیدارییەکانی دەربەندیخان دەکەنەوە، بەڵام زۆرینەی بەڵێنەکان هەر زارەکی بوون.\nزه‌رده‌شت عوسمان وته‌بێژی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌ندروستی ده‌ره‌بندیخان دەڵێت، تا ئێستا خانه‌ی پزیشكان و هۆڵی نه‌شته‌رگه‌ری گه‌ورە چاكنه‌كراونەتەوە، هەرچەندە حكومه‌ت له ساڵی ٢٠١٩دا وتوویەتی پارەی بۆ تەرخانکردووە.\nبەهۆی ئەو بومەلەرزەوە بەنداوی دەربەندیخان زیانێکی زۆری بەرکەوت، دەربارەی دۆخی ئێستای بەنداوەکە ڕه‌حمانی خانی به‌ڕێوە‌به‌ری به‌نداوەکە دەڵێت، هه‌ندێك لە زیانەکان لەلایەن حکومەتی ناوەند و هەرێمەوە چاککراونەتەوە، بەڵام بەشێکیان چاکنەکراونەتەوە و ئەوەشی بۆ تەرخاننەکردنی بودجە لەلایەن هەرێم و عێراقەوە گەڕاندەوە.\nحه‌سه‌ن ئه‌حمه‌د، سه‌رۆكی لیژنه‌ی قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌ی زیان لێكه‌وتووانی ده‌ربه‌ندیخان، بە ڕۆژنیوزی وت: به‌هیچ شێوه‌یه‌ك هاوڵاتیان له‌لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمەوە قەرەبوو نەکراونەتەوە، هەندێک پارە لە ڕێگەی جیاجیاوە کۆکرایەوە بەسەر زیان لێکەوتوواندا دابەشکرا، ئەویش سێ یەکی زیانەکەی قەرەبوو کراوەتەوە، بۆ نمونە، زیانی خانوویەک بە ٩ ملیۆن خەمڵێندرابێ، ٣ ملیۆن قەرەبوو کراوەتەوە.\nخوێندنگاکان، چاککرانەوە، بەشێك لەلایەن وەزارەتی پەروەردە و بەشێکی دیکەشیان ڕێکخراوی یونسێف، چەند ماڵێکی سنووری شه‌مێران و تاو‌گۆزییش لەڕێگای هاوکارییەکانەوە قەرەبوو کراونەتەوە، کە ئەو ناوچانە دەکەونە دەرەوەی شارۆچکەکە.


تۆ ئەوەیت کەوتە بەردەستی خوێنەرانی – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » تۆ ئەوەیت کەوتە بەردەستی خوێنەرانی\nتۆ ئەوەیت کەوتە بەردەستی خوێنەرانی\nلەدووتووێی 280 لاپەڕەدا کتێبی (تۆ ئەوەیت- گۆڕانکاریی میتافۆرە ئاینییەکان) چاپ و بڵاوکرایەوە و کەوتە بەردەستی خوێنەرانی. کتێبەکە جۆزیف کامبڵ نووسیووێتی و نوسەر و وەرگێڕ (سەڵاح حەسەن پاڵەوان)کردوویەتی بە کوردی و یەکێکی ترە لە بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم.\nنووسینێکی سەڵاح حەسەن پاڵەوان(وەرگێڕ) لە بارەی کتێبەکەوە: ئەم کتێبەی کە دەیبینن یەکێکە لە کتێبەکانی ئەفسانەناس جۆزیف کامبڵ، لە دوو توێی خۆیدا بابەتێکی گرنگی کۆکردووەتەوە کە ئەویش میتافۆرە (قسەی بەمانا، کینایە، مانادار) لە نێو ئاینەکان، بەتایبەت گرنگییەکی زۆر دەدات بە بوونی ئەم میتافۆرانە لە نێو ئەفسانە و ئاین و شێوەی تێکەڵبوونیان لەگەڵ سیمبول و بەسەرهاتەکاندا. کتێبەکە باس لەوەش دەکات کە چۆن ئەفسانە ڕێچکەی خۆی بۆ نێو ئاینەکان دۆزیوەتەوە و بووەتە بابەتێکی واقیعی و دوور لە خەیاڵ و فەنتازیا. ئەم کتێبە لە کۆمەڵێ وتار و وانە و گفتوگۆی جۆزیف کامبڵ پێکدێت، لە هەمبەرییەکان و ئاین دەدوێ.


ئەندازیار تاھیر عەبدوڵا: بەھۆی کۆرۆناوە داھاتی فرۆکەخانەی سلێمانی بۆ نزیکەی لە 35% دابەزیووە\nئەندازیار تاهیر عەبدوڵا بەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی دەڵێت" بەهۆی کۆرۆناوە بەبەراورد لەگەڵ ساڵانی پێشوو داهاتی فڕۆکەخانە بەشێوەیەکی زۆر دابەزیووە هەم ژمارەی گەشتیاران کەمبۆتەوە هەم ژمارەی گەشتەکان کەمبۆتەوە ئەگەر سەیری ژمارەکان بکرێت ئەگەر کۆمپانیایەک خشتەکەشی جێبەجێ بکات بەپڕی ناڕوات و بەپڕی نایەتەوە بۆیە داهاتی فڕۆکەخانە تا 30% بۆ 35% دابەزیووە بەبەراورد بەساڵانی پێشوو، ئیتر هەمووی دەبێت حکومەتی هەرێمی کوردستان پڕی بکاتەوە بۆ خەرجیەکانی فڕۆکە، دەشڵێت"بە بەراورد بە ساڵانی پێشووتر نزیکەی55% بۆ 60% گەشتەکان دەستی پێکردۆتەوە ."\n"هەتا ئەمڕۆش گەشتەکان نەگەیشتۆتە باری ئاسایی خۆی"\nلەسەرەتای وتووێژەکەدا بەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ڕایگەیاند" لەوکاتەی کە کۆرۆنا بڵاوبوویەوە لە هەموو دنیا و هەروەها لەعێراق و لە کوردستانیش وردە وردە کاریگەریە نەرێنیەکەی دەرکەوت لەسەر بواری گەشتیاری و گواستنەوەی ئاسمانی وەکو هەر بوارێکی تری ناو کۆمەڵگە بەتایبەتی لە فڕۆکەخانەکان ڕێکاری پێویست وەرگیرا کە زۆرکەس نەتوانێت سەفەری ئاسایی بکات بۆ وڵاتان بۆیە بەڕێژەیەکی زۆر گەشتیاران کەمبویەوە، گەشتەکان چوونە ئاستێک کە بەڕاستی لانی کەمی گەشت دەستی پێکردبوویەوە دەتوانم بڵێم لەفڕۆکەخانەی سلێمانی لەسەرەتای بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا ئەوە بوو کە عێراق هەموو ئاسمانی خۆی داخست بەڕووی گەشتەکاندا تەنها گەشتی ئەو فڕۆکانە نەبێت کە وەفدی کورد و عێراقی لەدەرەوە ئەویش بەڕێژەیەکی کەم بەڵام دوای کردنەوەی فڕۆکەخانەکان لە 1-8-2020 وردە وردە گەشتەکان دەستی پێکردەوە هەتا ئەمڕۆش گەشتەکان نەگەیشتۆتە باری ئاسایی خۆی."\n"بە بەراورد بە ساڵانی پێشووتر نزیکەی55% بۆ 60% گەشتەکان دەستی پێکردۆتەوە "\nئەندازیار تاهیر عەبدوڵا زیاتر ڕونیکردەوە" ئەگەر بەراورد بکەین لەگەڵ ساڵی 2016 و 2017 و 2018 هەروەها 2019 ش، دەتوانم بڵێم نزیکەی55% بۆ 60% گەشتەکان دەستی پێکردۆتەوە چونکە بەڕاستی ئێستا خەڵکانێکی کەم گەشت دەکەن بۆ دەرەوەی وڵات چ بۆ گەشتیاری بێت یان بۆ هەر بابەتێکی تر بێت بێجگە لەوانەی کە ئیقامەیان هەیە لە دەرەوە یان کاری بازرگانی دەکەن یان بۆ نەخۆشی دەچن بۆ دەرەوە بەڵام بۆ بواری گەشتیاری دەتوانم بڵێم وەکو جاران فڕۆکە ناڕواتە دەرەوەی عێراق."\n" بەبەراورد لەگەڵ ساڵانی پێشوو داهاتی فڕۆکەخانە بەشێوەیەکی زۆر دابەزیووە "\nسەبارەت بەکاریگەری دۆخی کۆرۆنا لەسەر فڕۆکەخانەکان لەڕووی ئابوری و داهاتەوە؟ ئەندازیار تاهیر عەبدوڵا وتی" ئەگەر سەیری ژمارەی ئەو فڕۆکانە بکەین لەڕابردوودا کە هاتووچۆی فڕۆکەخانەیان کردووە بەبەراورد لەگەڵ ساڵانی پێشوودا زۆر کەمی کردووە داهاتی فڕۆکەخانە بەشێوەیەکی زۆر دابەزیووە هەروەها هەندێک کۆمپانیا هەیە نوسینگەکانی خۆیان داخستووە لەناو فڕۆکەخانە یان نوسینگەکەیان داخستووە یان کارەکەیان هەڵدەپەسێرن بۆیە بەڕاستی بابەتی کۆرۆنا زیانی گەیاندووە بە کەرتی فڕۆکەخانە زۆر زۆر."\nبەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ئەوەشی وت" هەم ژمارەی گەشتیاران کەمبۆتەوە هەم ژمارەی گەشتەکان کەمبۆتەوە ئەگەر سەیری ژمارەکان بکرێت خۆ ئەگەر کۆمپانیایەک خشتەکەشی جێبەجێ بکات بەپڕی ناڕوات و بەپڕی نایەتەوە بۆیە داهاتی فڕۆکەخانە تا 30% بۆ 35% دابەزیووە بەبەراورد بەساڵانی پێشوو، ئیتر هەمووی دەبێت حکومەتی هەرێمی کوردستان پڕی بکاتەوە بۆ خەرجیەکانی فڕۆکە."\n"ڕێکارەکان لەفڕۆکەخانە "\nبەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی دەربارەی ڕێکار و مەرجەکانی گەشتکردن لەمکاتەدا لەفڕۆکەخانەکە؟ وتی" سەبارەت بە ڕۆیشتنەوە هیچ گەشتیارێک ناتوانێت سەردانی دەرەوەی وڵات بکات دەبێت پشکنینی پی سی ئاڕ پێبێت و نێگەتیڤیش بێت ئەمە یەکەم مەرجە، دووەم هیچ کەسێکیش نایەتە فڕۆکەخانە بەبێ ماسک و دەستکێش و هەروەها جانتا و خۆیشی پاکژدەکرێتەوە ئینجا دێتە فڕۆکەخانە کۆمەڵێک ڕێکاری تایبەت هەیە لەناو فڕۆکەخانە پلەی گەرمی دەپێورێت، تیمی تایبەت هەیە شاشەی تایبەت هەیە دەبێت دڵنیابین ئەو کەسە خاڵیە لە نەخۆشی و هیچ نیشانەیەکی نییە ئینجا داخلی فڕۆکەخانە دەکرێت ئەمە سەبارەت بەڕۆیشتن، سەبارەت بەهاتنیش کۆمپانیاکان ناچارکراون کە هەر گەشتیارێک دێتەوە بۆناو فڕۆکەخانەی سلێمانی پێویستە تێستی پی سی ئاڕ پێبێت پێش 48 بۆ 72کاتژمێر پێش گەشتەکەی هیچ کەسێکیش قبوڵ ناکرێت بێ پشکنینی پی سی ئاڕ، ئەم ڕێکارانە ئێستا جێبەجێ دەکرێت."\n"ئێستا وەک جاران کەرەنتین نیە بەڵام کەرەنتین لەماڵی خۆیدا دەکرێت"\nسەبارەت بە کەرەنتینی گەشتیاران؟ بەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی وتی" ئێستا وەکو جاران کەرەنتین نییە، حکومەت کەرەنتین ناکات بەڵام کەرەنتین لەماڵی خۆیدا دەکرێت ئەگەر هەرکەسێک گەیشتەوە فڕۆکەخانە تیمی تایبەت هەیە لە فڕۆکەخانە پشکنینی هەموو کەسێک دەکات کە دێتەوە بۆئەوەی کە لەماڵەوە 14 ڕۆژ کەرەنتینە بکرێت، وەچاودێری دەکرێت بۆئەوەی ئەو کەسە تێکەڵاویی کۆمەڵ نەبێت و خۆی بپارێزێت."\nهەروەها زیاتر ئاماژەیکرد" کەسێک نیشانەیەکی ڤایرەسی کۆرۆنای هەبێت جیادەکرێتەوە لە گەشتیارەکانی تر، وە دەنێردرێتە ماڵەوە لەژێرچاودێری تیمی پزیشکیدا دەبێت هەتاوەکو 14 ڕۆژ چونکە چاودێری دەکرێت ئەو کەسە دەکرێت و بەڵێنامەی لێوەردەگیرێت کە تێکەڵاویی هیچ کەسێک نەبێت."\nوتیشی" ئەگەر کەسێک هەڵگری ڤایڕەس بێت پێویست دەکات ئەوەندە وشیاربێت تێکەڵاوی کەسوکار و خێزان و خەڵکی تر نەبێت بەتێکەڵاوبوونی خەڵکی تر تووش دەکات خۆ ناکرێت 24 کاتژمێر چاودێری کەسێک بکرێت لەماڵەوە بێت یەکەم وشیاری خۆی، دووەم بەرپرسیارێتی ئەو کەسە بەرامبەر خێزان و کەسوکاری و کۆمەڵگە هەروەها تیمی گەڕۆک ناوبەناو چاودێری دەکەن بۆئەوەی بزانن لە ماڵەوە ئایا ڕێنماییەکان جێبەجێ دەکات یان جێبەجێی ناکات."\nبەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی جەختیکردەوە" ئێمە ئەوەی توانیبێتمان ئەوەی کۆرۆنای هەبێت جیامان کردۆتەوە ئەو ڕێکارانەشی ئێستا جێبەجێ دەکرێت ئەو مەرجانەی دامانناوە بەسەر کۆمپانیاکاندا بۆ داخل نەبوونی هیچ کەسێک کە پی سی ئاڕی پێنەبێت ڕێگری کردووە لە بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا هەتا ڕادەیەکی زۆریش سەرکەوتووبووین لەو بابەتە."\n"تا ئێستا نەبووە بەمەرج "\nلەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا لەداهاتوودا لە فڕۆکەخانەکانی عێراق و هەرێمی کوردستان دەکرێتە مەرج ئەو کەسەی پێکوتەی ڤاکسینی وەرنەگرتبێت ڕێگە نەدرێت گەشت بکات؟ وەڵامەکەی ئەندازیار تاهیر عەبدوڵا بەمجۆرە بوو "یەکەم ژمارەیەکی کەم خەڵک پێکوتەی یەکەمیان وەرگرتووە نەشبووە بەمەرج بۆ فڕۆکەخانە هەرکەسێک سەفەریکرد پێویستە دەکات ڤاکسینی وەرگرتبێت تەنها پشکنینی پی سی ئاڕ بووە بەمەرج تائێستا، وە هەرکاتێک حکومەتی عێراق یان حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەو مەرجەی دانا ئێمەش جێبەجێی دەکەین. "\nبەڕێوەبەری گشتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی دەشڵێت" ئەو مەرجە شتێکی قورسە بۆ ئەم قۆناغە ئاسان نییە ئەگەر هاتوو هەموو خەڵک ڤاکسینی وەرگرت و پێکوتەی دووەمی وەرگرت ئینجا ئەگەر بشکرێت بەمەرج شتێکی قورس نییە."\n" کەی گەشتەکان بەتەواوی دەکرێتەوە؟ "\nدەربارەی ئایا گەشتی وڵاتانی تر دەکرێتەوە؟ ئەندازیار تاهیر عەبدوڵا وتی" ئەوە پەیوەندی هەیە بە ڕێنماییەکانی وڵاتان و ئەو ڕێکارنەی کە لە وڵاتان دەردەچێت بەڕاستی ئێستا ئەگەر ئەوروپا هەموو سنورەکانی بکرێتەوە و ڤیزا بەئاسانی بدرێت بێگومان خەڵکیش زۆر سەفەری دەرەوە دەکات، خەڵکانی ئێمە کە بۆ گەشت دەڕۆن تەنها دەچن بۆ تورکیا و بۆ دوبەی، لەتورکیا ژمارەیەکی زۆر توشی کۆرۆنا دەبێت و کۆرۆنا زۆر بڵاوبۆتەوە ، لە دوبەیش بەڕاستی کۆمەڵێک ڕێکار کە جێبەجێ دەکرێت زۆر قورسە بۆ خەڵکی بۆیە بۆ ئەم قۆناغە خەڵکێکی کەم سەفەردەکات من لەو باوەڕەدام ئەگەر لەئایندەیەکی نزیکدا تەواوی وڵاتان ڤاکسین بەکاربهێنن بتوانن بەرگری لە کۆرۆنا بکەن خەڵکێکی زۆر سەفەر دەکات وگەشتەکان زیاتر فراوان دەبێت."\nدەقی وتووێژەکەی ژیار محەمەد لەگەڵ ئەندازیار تاهیر عەبدوڵا Apr.27.021


گاریس بەیڵ دەچێته بایرن - هيوای کۆرد\nواده‌ی ره‌وانه‌كردنی موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم له به‌غداوه ئاشكرابوو 4كاتژمێر ago\nشاندی دانوستانكاری هه‌رێم له‌گه‌ڵ نێچیرڤان بارزانی كۆده‌بنه‌وه 4كاتژمێر ago\nپەڕلەمانتارێکی کورد: بەشداری كۆبوونەوەی پەڕلەمان بۆ متمانەدان بە کابینەکەی عەلاوی ناكەین “ 4كاتژمێر ago\nHome هەواڵ گاریس بەیڵ دەچێته بایرن\nوا پێدەچێت بەختی گاریس بەیڵی یاریزانی یانی ڕیاڵ مەدرید کرابێتەوە و یانەیەگی گەورەی ئەوروپا چووەتەپێشەوە بۆ کڕینی ئەو ئەستێرەیە، کە لە دەرەوەی پلانەکانی زیدانی ڕاهێنەرە.\nرۆژنامه‌ی ئاسی نزیك له یانه مەدریدییەکە ئاشکرایکردووە، به‌رپرسانی یانه‌ی بایرن دەیانەوێت بارودۆخی خراپی ڕیاڵ مەدرید و گاریس بەیڵ بقۆزنەوە و ئەستێرە وێڵزییەکە بە ئاسانی بەرەو شاری میونشن ببەن.\nئاس ئاماژەی بەوەشکردووە، یانه گەورەکەی ئەڵمانیا دەیەوێت سەرەتا ئەستێرە وێڵزییەکە به‌خواستن بگوازێته‌وه بۆ ماوەی وەرزێک و دواتر ئەگەر خواستی لەسەربوو یاریزانەکە بەشێوەی کۆتایی بگوازێتەوە بەبڕی 60 ملیۆن یۆرۆ.\nئەمە لەکاتێکدایە، گاریس بێڵ له‌ده‌ره‌وه‌ی پلانه‌كانی زیدانی راهێنه‌ری یانه‌ی ڕیاڵ مەدرید دایە، بۆیە پێدەچێت بەیڵ و یانەکەشی بە گرێبەستەکەی بایرن ڕازیبن .\nگاریس بەیڵ لە ساڵی 2013دا بە بڕی 101 ملیۆن یۆرۆ لە یانەی تۆتنهامەوە پەیوەندی بە یانەی ڕیاڵ مەدریدەوە کرد و تائێستاش لەگەڵ یانەکەی بەردەوامە، بەڵام وەرزی ڕابردوو بە ئاستێکی خراپەوە دەرکەوت و ئەوەش بووەهۆی ئەوەی یانەکەی بیر لە فرۆشتنی بکاتەوە و نرخەکەشی بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە.\nTags: بایرنڕیاڵ مەدریدگاریس بەیڵ\nڕۆژانی پشووی جەژنی قوربانی پیرۆز دیاریکرا\nوەزارەتی کشتوکاڵ لەبارەی قوربانی کردنەوە چەند ڕێنماییەکی بڵاوکردەوە


جیاوازێكی كورد.. نه‌هاوین گه‌رمای ده‌بێ نه زستان سه‌رمای ده‌بێ\nده‌توانێ 20 خوله‌ك له‌ژێر ئاوی به‌ستوودا بمێنێته‌وه\nوه‌ك نه‌ریتێكى ساڵانه‌ی خۆی، گه‌نجێكى شارۆكه‌ى ئاكرێ، دواى ئه‌وه‌ی به‌فر ده‌بارێت و ئاوی چه‌م و ڕووباره‌كان ده‌یبه‌ستێ، به ڕووتى ده‌چێته ناو به‌فراوه‌وه.\n"هوشمه‌ند عه‌بدولره‌زاق"، ئه‌و گه‌نجه‌یه كه به رووتى ده‌چێته ناو به‌فراوه‌وه، به "وشه"ى گوت: ماوه‌ى حه‌وت ساڵه بۆ كات به‌سه‌ربردن، كه به‌فر ده‌بارێت و ئاوى كانیاوه‌كان و چه‌مه‌كان ده‌یبه‌ستێت، به رووتى ده‌چمه ناو به‌فراوه‌وه و ده‌توانم ماوه‌ى 15 بۆ 20 خوله‌ك له ژێر ئه‌و ئاوه به‌ستوو و به‌فره ساره‌دا به رووتى بمێنمه‌وه.\nزیاتر گوتی: هیچ نه‌خۆشییه‌كم نییه و به رووتى چوونه ناو به‌فر و ئاوى سارد و به‌ستوودا ته‌نیا ئاره‌زویه‌كه و ساڵانه له وه‌رزى زستاندا دووباره‌ی ده‌كه‌مه‌وه و زورم پێ خوشه، بۆ من به‌فر و باران و ئاوى به‌ستوو، هیچ سارد نییه و پێویستیم به چاكه‌ت و جلى ئه‌ستوور نییه و ته‌نانه‌ت پێویستم به سوپاى دار و نه‌وت و خۆ گه‌مركردنه‌وه‌كانیش نییه و جگه له‌مه به هیچ شێوه‌یه‌ك له ماڵه‌وه به ئاوى گه‌رم خۆم ناشۆم ،پێویستیم به ئاوى گه‌رم نییه.\nراشی گه‌یاند كه ئه‌و له وه‌رزى زستاندا سه‌رماى نابێت و هه‌رگیز له وه‌رزى هاوینیشیدا گه‌رمای نابێت و گوتى: من له وه‌رزى هاویندا هیچ هه‌ست به گه‌رماى خۆر ناكه‌م و ده‌توانم له گه‌رمه‌ی هاویندا له‌به‌ر خۆر بخه‌وم و پێویستم به سپلێت و ساردكه‌ره‌وه نییه.\nهوشمه‌ند ئاكره‌یی، ته‌مه‌نى 36 ساڵه و له شارۆكه‌ى ئاكرێ سه‌ر به پارێزگاى دهۆك نیشته‌جێیه.\nئه‌م بابه‌ته 82004 جار خوێنراوه‌ته‌وه


پێشه‌نگێكی نوێ بۆ جیهانێكی نوێ: به فه‌رمی، لافارج هولسیم ده‌ستبه‌كاربوو له جیهاندا\nپێنج بواری پڕ بایه‌خ كه به‌نده له‌سه‌ر هاوكاری، ته‌رخانكردنی سه‌رمایه، گۆڕینی بواری بازرگانی، یه‌كگرتن و ته‌ندروستی و سه‌لامه‌ت.\nنمونه‌یه‌كی ئیشپێكردنی ناسراو له گه‌ڵ لێپرسراوێتییه‌كی ڕوون بۆ وڵاتان، هه‌رێمه‌كان و ئه‌رك وكاره‌كانی گروپه‌كه.\nئه‌مڕۆ لافارج هولسیم گروپه نوێكه ده‌خاته گه‌ڕ له سه‌رتاسه‌ری جیهان وبنه‌مای ئامانجه سه‌ره‌كییه‌كانی ئاینده‌ی ئاشكرا ده‌كات. هاوكات له‌گه‌ڵ ته‌واوبوونی پرۆسه‌ی یه‌كگرتنی نێوان لافارج وهولسیم به سه‌ركه‌وتوویی و لیستكردنی پشكه‌كانی كۆمپانیای لافارج هولسیم ی نوێ له زیوریخ و پاریس، گروپه نوێكه له ئێستادا كارده‌كات بۆ دروستكردنی كۆمپانیایه‌كی پێشه‌نگی کە ئاستی کارکردنی به‌رز بێت له بواری پیشه‌سازی كه‌ره‌سته‌ی بیناسازی.\nبه‌رێز ئیریك ئۆڵسن، به‌رێوه‌به‌ری جێبه‌جێكاری كۆمپانیا ده‌ڵێت: " له ئێستادا، وه‌ك لافارج هولسیم، هه‌نگاو ده‌نێین به‌ره‌و قۆناغی داهاتووی گۆاستنه‌وه‌ی بازرگانیمان بۆ ئه‌وه‌ی ببینه كۆمپانیایه‌كی پێشه‌نگ له هه‌موو ئاسته‌كاندا - كۆمپانیایه‌ك كه كاریگه‌ری پۆزێتیڤی هه‌بێت له سه‌ر گشت جیهاندا و كه بتوانێت جیاوازی راسته‌قینه دروست بكات بۆ كڕیاره‌كانی و كارمه‌ندانی و خاوه‌ن پشكه‌كانی وهه‌روه‌ها بۆ كۆمه‌ڵگه.\nئامانجی نوێی لافارج هولسیم له لایه‌ن پێنج بواره سه‌ره‌كییه‌كه‌ی بایه‌خدان پشتگیری لێكراوه:\nكۆمپانیاكه له ئێستادا كار له‌سه‌ر گواستنه‌وه‌ی ستراتیژی ده‌كات له رێی كاركردن له‌سه‌ر باشترین نموونه‌ی ئه‌دای هه‌ر یه‌ك له لافارج و هولسیم. له ئێستادا گروپه‌كه بایه‌خ ده‌دات به پێنج بواری قۆناغی یه‌كگرتنی سه‌ره‌تایی:\nهاوكاری: تسلیمكردنی 1.4 بلیون یۆرۆ وه‌ك ئامانجی هاوكاری له ماوه‌ی سێ ساڵدا.\nته‌رخانكردنی سه‌رمایه: رێ وشوێنی توند بۆ ته‌رخانكردنی سه‌رمایه وكه‌مكرنه‌وه‌ی گشتی خه‌رجی.\nگواستنه‌وه‌ی بازرگانی: دروستكردنی جیاوازی له رێی به‌رهه‌م و چاره‌سه‌ری داهێنه‌ر.\nته‌ندروستی و سه‌لامه‌ت: دانانی ته‌ندروستی وسه‌لامه‌ت له سه‌نته‌ری رێكخراوه‌كه.\nلافارج هولسیم به گوێره‌ی نمونه‌ی ئیشپێكردنی نوێی ته‌رخانكراو بۆ خزمه‌تكردنی كڕیاره خۆماڵییه‌كان رێكده‌خه‌رێت، به سوود وه‌رگرتن له قه‌باره‌ی گروپه‌كه، و جێ په‌نجه و توانای له‌سه‌ر ئاستی جیهانی، چونكه ئه‌ركه‌كانی وڵاتانی پێشكه‌وتوو و سه‌كۆیی به‌رێوه‌به‌ردنی هه‌رێمایه‌تی و گروپی شاره‌زایانی لێهاتوو له خۆی كۆده‌كاته‌وه.\nئه‌نجامه‌كانی نیوی یه‌كه‌می ساڵی هولسیم و لافارج كه كۆتایی ته‌مموز ده‌خرێته روو\nلافارج هولسیم ئه‌نجامه داراییه‌كانی نیوی یه‌كه‌می ئه‌م ساڵی هه‌ر یه‌ك له لافارج و هولسیم وه‌ك دوو كۆمپانیای سه‌ربه‌خۆ ده‌خاته روو له 29 ته‌مموزی 2015. هه‌روه‌ها ئه‌نجامه سه‌ره‌تاییه كاتییه هاوبه‌شه‌كانی گروپه نوێكه بۆ نۆ مانگی ساڵی 2015 ش ده‌خرێنه روو.\nكۆنفرانسی راگه‌یاندن و په‌خش له سه‌ر ئینته‌رنێت\nكۆنفرانسێكی راگه‌یاندن له رۆژی 15 ته‌مموزی 2015 كاتژمێر 11:00 CEST سازده‌كرێت له ئۆفیسه‌كانی لافارج هولسیم له Hagenholzstrasse 85، 8050 زیوریخ، سویسرا به زمانی ئینگلیزی له گه‌ڵ بوونی وه‌رگێڕانی راسته‌وخۆ بۆ هه‌ردوو زمانی فه‌ره‌نسی و ئه‌ڵمانی.\nسه‌باره‌ت به نوێنه‌رانی راگه‌یاندن كه ناتوانن ئاماده‌ی كۆنفرانسه‌كه ببن ده‌رفه‌تێكیان ده‌بێت بۆ ئاماده‌بوونی په‌خشه‌كه ببن له سه‌ر ئینته‌رنێت. تكایه ناو بنووسه پێش ده‌سپێكردنی كۆنفرانسه‌كه: Video Webcast له سه‌ر تۆڕی ئینته‌رنێت.\nبۆ به‌شداربوون له دانیشتنی پرسیار و وه‌ڵام Q&A له رێی ته‌له‌فۆنه‌وه، تكایه پێشتر ناوی خۆت تۆماربكه له رێی ئه‌م وێب سایته‌ی خواره‌وه. هه‌ر كه ناوت تۆماركرد ورده‌كاری په‌یوه‌ندیكردنت پێ ده‌گات له رێی ئیمه‌یله‌وه. ئه‌مه‌ش وێب سایته‌كه‌یه: conference call dial-in


تەكفیر وەك سەرچاوەی سەرەكی دروستبوونی تیرۆرو توندرەوی : | سایتی فەرمی پرۆفیسۆر د. عەلی قەرەداغی\nژمارەی سەردان : 156\nئەگەر سەرنج بدەین بنەمای سەرەكی بۆ هەموو ئەو شتانەی كە روو دەدەن لە تەقینەوەو تێڕوانینی هەڵە و بیرۆكەی لەناوبەر، دەگەڕێتەوە بۆ فیكری تەكفیری كە زەمەنێك پێش ئێستا سەریهەڵداوە كە ئەویش تەكفیری كۆمەڵگە مسوڵمانەكە و دەسەڵاتدارەكانیەتی و ناوزەدكردنیانە بە هەڵگەڕاوە، ئەمانە بەهۆی پەروەردە و فێركردنی قوتابخانە، پەیمانگا، زانكۆكان، وانەكان، وانەی ئاینی و كتێبەكان كە دەربارەی فیكری تەكفیر و گومڕابوون و بیدعە نوسراون زۆربەی ئوممەتی ئیسلامی پێ تاوانبار دەكەن لە ئەشعەری و ماتریدی.. (كە هەتا ئێستاش ئەمانە نوێنەرایەتی زۆربەی ئوممەتی ئیسلامی دەكەن)، هەروەها فەتواكانی بەكافربوونی سۆفی و هاوشێوەكانیان لە گروپە ئیسلامیەكان. ئەویش لەسەر بنەمای فراوانكردنی بازنەی ئەو شتانەی كە ئیمان پوچ دەكەنەوەوقسەكردنیانە لە سەر چەمكی (وەلاء و بەراء ) هەروەها بەرتەسككردنەوەی تێگەیشتنیان بۆ چەمكی (وەلاء ) و توندڕەوی لە شێوازی مامەڵەكردن لەگەڵا بێ باوەڕاندا، فراوانكردنی بازنەی تەكفیر بۆ ئەوانەی كە حوكم بەوە ناكەن كە خوا ناردوویەتی، ئەم تەكفیرە مەترسیدارە كە بڵاوبوەوە لە سەدەكانی رابردوودا كۆمەڵی (جوهەیمان عوتەیبی)ی بەرهەم هێنا، كە هەستان بە رشتنی خوێنی مسوڵمانان لەناو حەرەمی مەكی لە سەرەتای سەدەی 15ی كۆچی، ئایا چ تاوانێك لەوە گەورەترە كە كوشتار و كاولكاری لەناو حەرەمی مەكیدا ئەنجام بدەین و هەوڵ بدەین كودەتا بەسەر دەسەڵاتی شەرعیدا ئەنجام بدەین ؟\nجوهەیمان عوتەیبی كۆمەڵەكەی لە كۆتایی سەدەی چواردەهەمی كۆچیدا دروست كرد لەپێناو گێڕانەوەی عەقیدەی راستدا، لە سەرەتادا شێخ (بن باز) پشتیوانی لێ كردن و ئەوكاتە بە (الجماعە السلفیە المحتسبە) ناوی بردن، بەڵام زۆر بەداخەوە، گومانەكەی راست دەرنەچوو، چونكە هەڵگەڕانەوەو هێرشیان كردەسەر حەرەمی مەكی، لەدوای ئەمەوە بن باز رازی بوو بەوەی كە بە گروپێكی هەڵگەڕاوەی شەڕكەر لە قەڵەم بدرێن و ووتی پێویستە بكوژێت.(1) هەروەها لە زیندانەكانی میسریشدا كۆمەڵێكی تەكفیری تر دروست بوون كە ناوی خۆیان نابوو (جماعە التكفیر والهجرە) بە سەركردایەتی (محمد شكری مصطفی) هەر لەوكاتەدا مامۆستا حەسەن هوزەیبی (رابەری گشتی برایان) لە زینداندا بە كتێبێك وەڵامی دانەوە بەناوی (دعاە لاقضاە). ئەم فیكرە تەكفیریە و كتێبەكان و وتارەكان و پەیامەكانیان، بوونە بنەمایەك بۆ دروست بوونی بزوتنەوە تیرۆریستیەكان لە سەلەفیەتی جیهادی و تەكفیری و بوە هۆی دروست بوونی فیكر و بۆچوونەكانی قاعیدە و بۆكۆ حەرام و داعش.\nلایەنی فیكر و بۆچوون كە ئەمانە لەسەری پەروەردە دەبوون، لەوانەش بێ هیوابوونی گەنجان لە جێبەجێكردن و چەسپاندنی ئاین و شەریعەت، رێگرەكان لەبەردەمیدا زۆربوون و زۆر دژایەتی دەكرێن و ناهێڵن نە بە هەڵبژاردنێكی پاك و بێگەرد (وەك سەركەوتنی ئیسلامیەكانی جەزائیر و میسر و تونس)، وە نەبە شۆڕشی جەماوەری وەك (لە بەهاری عەرەبیدا بینرا لە میسر و یەمەن و سوریا و .. هتد) سەركەوتن بەدەست بهێنن.\nمانەوەی كێشەی فەڵەستین بە چارەسەرنەكراوی بۆ ماوەی زیاتر لە 60 ساڵا و بەردەوامی زایۆنیستیەكان لە داگیركاری و پشتیوانی نەكرانی لەلایەن زۆربەی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامنی وەك پێویست.\nبەردەوامی قەیرانە ئابوری و كۆمەڵایەتیەكان لەڕووی هەژاری و بێكاری لەناو وڵاتە ئیسلامیەكان و نەبوونی ئاسۆیەك بۆ چارەسەركردنی.\nوەك دابەزاندنی ئایەتەكانی جیهاد و جەنگ راستەوخۆ بۆسەر نامسوڵمانەكان لە وڵاتانی رۆژئاوا و رۆژهەڵات، لە كاتێكدا كە ئەم وڵاتانە سەفیر و رێكەوتن و بەڵێننامەیان هەیە لەگەڵا وڵاتە ئیسلامیەكاندا، یان دابەزاندنی ئایەتەكانی دوڕوەكان بۆسەر مسوڵمانان، یان دابەزاندنی ئەو ئایەتانەی كە توندییان تێدایە بۆ حاڵەتی ئاشتی و پاشان گشتگیركردنی ئەم دید و بۆچوونە یەكێكە لە مەترسیدارترین ئەو تێگەیشتنە هەڵانەی كە گەنجانی مسوڵمانی تێ دەكەون و وایان لێ دەكات كە نزیكیان بكاتەوەو هاوبەش بن لەكارە تیرۆریستەكاندا، ئەمانە هەڵدەستن بە راڤەكردنی هەموو ئایەتەكانی شەڕ و جیهاد لە پێناوی خوادا كە گشتین و هیچ مەرجێكیان نیە، وە ئەوانەش لە مسوڵمانان كە روویان تێ دەكات پێویستە هەموویان جێبەجێی بكەن، لەبەرئەوە هەموویان تاوانبارن ئەوان لەو بڕوایەدان تەنها خۆیان بەوكارە هەڵدەستن و بەمەش تاوانەكە لە كۆڵا ئوممەت دەكەنەوە؟\nلێرەدا هەڵەكە ئەوەیە، كە هەموو واجبەكان لە ئیسلامدا (تەنانەت پێنج ئەركانەكەش)، مەرج و پێوەر و رێگری خۆیان هەیە، بەهەمان شێوە جیهادیش مەرج و پێوەر و رێگری خۆی هەیە، بەتایبەتیش لە جیهاددا شوێنكارەكەی هەموو ئوممەتی ئیسلامی دەگرێتەوە، لەبەرئەوە جائیز نیە لەلای هیچ كەسێك یان گروپێكەوە بڕیاری لێ بدرێت، بەڵكو ئەمە بڕیارێكی ترسناكە و دەبێت بەشێوەی دامەزراوەیی قسەی لێ بكرێت و بدرێتەوە دەست لیژنەی باڵای زانایان و دانایان لە وڵاتدا، بەڵام لە حاڵەتی ئەوەی كە وڵات بكەوێتە بەردەم شاڵاوی داگیركەران، لەوكاتەدا جیهاد دەبێتە مافێكی گشتی لە هەموو شەریعەتە ئاسمانیەكان و رێكەوتنە نێودەوڵەتیەكاندا هەربەو شێوەیەیە.\nلەلایەكی ترەوە هەموو ئەو ئایەتە قورئانیانەی كە باسی جیهاد لەپێناوی خوادا بە مانای (شەڕ) دەكەن پەیوەستی دەكەنەوە بە دەست درێژی و هێرشی دوژمنانەوە ، ئەوكاتەش ئەو جیهادە بە بەرگری لە ئاین و شەرەف و دەوڵەت و نیشتمانی ئیسلامی لەقەڵەم دەدرێت، تەنانەت ئەو ئایەتەش كە بەئایەتی شمشێر ناونراوە، جەنگ تیایدا بۆ روبەڕوبوونەوەی دوژمنانی هێرش بەرە، وەك خوای گەورە دەفەرموێت [فَإِذا انسَڵخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْڕكِینَ حَیْث ۆجَدتُّمُوهُمْ ۆخُذوهُمْ ۆاحْصُرُوهُمْ ۆاقْعُدُوا ڵهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِن تَابُوا ۆأَقَامُوا الصَّڵاەَ ۆا‌تَوُا الزَّكَاەَ فَخَلُّوا سَبِیڵهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ] (التوبە: 5) ئەم ئایەتە فەرمان دەكات بە كوشتاری ئەو موشریكە عەرەبانەی كە بەڵێنیان دابوو بە دژایەتی پێغەمبەر و هەموو هەوڵێكیان خستبووەگەڕ لەپێناو لە ڕەگ دەرهێنانی ئیسلام، ئەوانە لە بەڵێن و پەیمانەكەیان پەشیمان بوەنەوە، هەروەك لە سەرەتای ئایەتەكەدا باسی دەكات. ئەوانە پێغەمبەر و هاوەڵەكانیان لە نیشتمانی خۆیان دەركرد، لەبەرئەوە لەم كاتەدا جیهاد دژ بەمانە مامەڵەی هاوشێوەیەوەو دانانی سنورێكە بۆ ئەو ستەمكاری و دەست درێژیەی كە ئەنجامی دەدەن، وەك دەفەرموێت [ۆاقْتُلُوهُمْ حَیْث ثقِفْتُمُوهُمْ ۆأَخْڕجُوهُم مِّنْ حَیْث أَخْرَجُوكُمْ ۆالْفِتْنَەُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ] (البقرە : 191).\nپوختە : ئایەتی ژمارە (5) لە سورەتی تەوبە و ئایەتەكانی تر، بەڵگەن لەسەر ئەو توندڕەوو تیرۆریستانە نەك بەڵگە بێت بۆ پشتیوانی ئەوان.(2)\nلە هەموو بارودۆخەكاندا، جیهاد بۆ ئەوە نیە كە بەزۆر ئاین بەسەر خەڵكدا بسەپێنیت، بەڵكو بۆ وەستانەوەیە دژ بە هێرشكاری و چەسپاندنی ئازادیە بۆ بەندەكان، پارێزگاری كردنە لە شوێنەكانی پەرستش بۆ هەموو ئاینەكان، ئەمەش لە یەكەمین ئەو ئایەتەدا باسكراوە كە جیهاد رادەگەیەنێت وەك دەفەرموێت [أُذنَ لِلَّذینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظلِمُوا ۆإِنَّ اللَّهَ عَڵی نَصْڕهِمْ ڵقَدِیرٌ ] (الحج : 39)، ئەم ئایەتە بەڵگەیە لەسەرئەوەی كە لە سەردەمی مەكیدا شەڕ رێگەی پێ نەدراوە، ئەوكاتەش كە راگەیەنراوەو رێگەی پێدراوە، بۆ نەهێشتنی ستەم و رێگرتن بووە لە دوژمنكاری و وەستانەوەبووە بەرامبەر بە داگیركاری و رێگە خۆشكردنە بۆ چەسپاندنی ئازادی ئاینی، (صوامع) بۆ دیانەكان، (البیع) بۆ جولەكەكان و (صلوات) بۆ هەموو ئەوانەیە كە نوێژ دەكەن و مزگەوتیش بۆ مسوڵمانان، هەروەها هەڵەیەكی كوشندەی تر ئەوەیە كە جیهاد سنوردار بكەیت لە جەنگدا، چونكە جیهاد چەمكێكی گشتگیرە و لایەنەكانی گیان و هەموو جۆرەكانی هەوڵا و تێكۆشان و بەخشین دەگرێتەوە بۆ خزمەتكردنی ئیسلام و نیشتمان و هاوڵاتیان، ئەوەش لە رێگەی میدیا یان بانگەواز یان كاری رێكخراوەیی و پەروەردەییەوەیە ،خوای گەورەش ئەمە بە جیهادی گەورە ناودەبات وەك دەفەرموێت [ۆجَاهِدْهُم بِهِ جِهَادًا كَبِیرًا] (الفرقان: 52)، واتە: بە قورئان تێ بكۆشە و هەوڵی بڵاوكردنەوەی بدە یان بە ئیسلام كاربكە و هەوڵی بڵاوكردنەوەی بدە، وەك ئیبن و عەباس و كەسانی تریش هەن وا دەڵێن.(3)\nقورتوبی لەسەر جەخت كردنەوە لەم بۆچوونە دەڵێت “ئەم سورەتە مەكییە و پێش فەرمانكردنی جەنگ هاتووەو ئەوەش بە جیهادی گەورە دانراوە، واتە نابێت كەمتەرخەمی تیا بكرێت”(4)\nپوختە: ئایەتەكانی جەنگ و جیهاد لە پێناوی خوا و ئەوەش كە بە مانای شەڕكردن هاتووە، بەهیچ جۆرێك نابێت دژ بە كەسانی مەدەنی و ئاشتیخواز بەكاربهێنرێت ئەگەر خاوەنی هەر بیروڕاو ئاینێك بێت، ئەمە كارێكی نامەشروعە، لە جیاتی ئەمە پێویستە گرنگی بدرێت بە جیهادی بانگەواز و بڵاوكردنەوەی و هەوڵدان بۆ خزمەتكردنی نیشتمان و هاوڵاتیان بە هەموو شێوەیەك.\nلەلایەكی تریشەوە دابەاندنی ئەو ئایەتانەی دەربارەی دوڕووەكان هاتووە بەسەر كۆی گشتی مسوڵماناندا هەڵەیەكی كوشندەیە و تاوانێكی گەورەشە، چونكە ئەمە تەنها لەگەڵا فیكری خەواریجەكاندا یەك دەگرێتەوە كە هەڵدەستن بە تەكفیر كردنی هەر باوەڕدارێك ئەگەر تاوانێكی گەورە ئەنجام بدات.(5)\nئەو ئایەتانەش كە باس لە توندوتیژی و دڵڕەقی دەكەن، تەنها پەیوەستن بە حاڵەتی شەڕ و كوشتار و بەهیچ جۆرێك نابێت لە حاڵەتی ئاشتی و بانگەواز بۆ رێی خوا بەكار بهێنرێت، چونكە حاڵەتی ئاشتی و بانگەواز پێویستیان بە سۆز و بەزەیی و ئارامی و دانایی هەیە بانگەوازیش دەبێت بە فەرمی و ناسكی و ئامۆژگاری جوان ئەنجام بدرێت وەك خوای گەورە دەفەرموێت [ادْعُ إِڵی سَبِیلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَەِ ۆالْمَوْعِظەِ الْحَسَنَەِ ۆجَادِلْهُم بِالَّتِی هِێ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُۆ أَعْڵمُ بِمَن ضلَّ عَن سَبِیلِهِ ۆهُۆ أَعْڵمُ بِالْمُهْتَدِینَ] (النحل: 125)، هەروەها دەفەرموێت [ۆڵا تُجَادِلُوا أَهْڵ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِی هِێ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذینَ ظڵمُوا مِنْهُمْ ۆقُولُوا ا‌مَنَّا بِالَّذی أُنزِڵ إِڵیْنَا ۆأُنزِڵ إِڵیْكُمْ ۆإِڵهُنَا ۆإِڵهُكُمْ ۆاحِدٌ ۆنَحْنُ ڵهُ مُسْلِمُونَ] (العنكبوت: 46).\nلە كۆتایدا دەڵێم خوای گەورە زاناترە بە راستیەكان و هەموو شتێكیش دەگەڕێتەوە بۆلای خۆی، دوایەمین نزاشمان سوپاسگوزاریە بۆ خوای جیهانیان و ناردنی درود و سڵاو بۆسەر گیانی پاكی محمد و یاران و شوێنكەوتوانی بەگشتی .