شارستانی دیواندەرە یان قەزای دیواندەرە یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە و ناوەندەکەی شاری دیواندەرەیە. لە ساڵی ٢٠٠٦دا ٨١٠١٥ کەس دانیشتووی ھەبووە کە ھەموویان بە شێوەزاری کوردیی ناوەندی قسە دەکەن.\nشارستانی سنە لە دابەشکاریی وڵاتیی ئێران دا، یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە. ئەم شارستانە کەوتۆتە سەر ڕۆژھەڵاتی کوردستان. ناوەندی ئەم شارستانە شاری سنەیە.\nشارستانی سەقز یان قەزای سەقز یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە و ناوەندەکەی شاری سەقزە. لە ساڵی ٢٠١٦دا ٢٣٦٢٥٠ کەس دانیشتووی ھەبووە کە ھەموویان بە شێوەزاری کوردیی ناوەندی قسە دەکەن و لەسەر مەزھەبی شافعین. شارستانی سەقز سێ شار و ١١ ھەرێمی لە ...\nشارستانی مەریوان لە دابەشکاریی وڵاتیی ئێراندا، یەکێک لە شارستانەکانی پارێزگای کوردستانە. ناوەندی ئەم شارستانە شاری مەریوانە. بە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠١١دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارستانە ١٦٨٧٧٤ کەس بووە. مەریوان لە ...\nباڵەخانەی خەسرەوئاوا یان عەمارەتی خەسرەوئاوا باڵەخانەیەکی مێژوویی سەردەمی ئەردەڵانە کە لە شاری سنەدایە. بەپێی کەتیبەکەی سەر دەرکەی ئەم تەلارە پێکھاتەکە لە سەردەمی قاجاڕەکاندا بە فەرمانی ئەمانوڵا خانی ئەردەڵان والیی شاری سنە دروست بووە. ئەگەرچی بن ...\nبەنداوی بێخمە بەنداوێکی تەواونەکراوی فرەمەبەستە لەسەر زێی گەورە، کەوتووەتە ناحیەی خەلیفانی پارێزگای ھەولێر، لە دووریی ٦٠ کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژھەڵاتی شاری ھەولێر. مەبەستە سەرەکییەکانی بەنداوەکە بەرھەمھێنانی ١٥٠٠ مێگاوات لە وزەی کارەبایە و بۆ ڕێخ ...\nھەرێمی کوردستانی ئێراق بریتییە لەو بەشە کوردستانەی کەدەکەوێتە نێو سنوری دەوڵەتی ئێراقەوە کەدوابەدوای جەنگی جیھانیی یەکەمەوە دروست بوو، بەپلەی یەکەم ھەرێمێکی مرۆییە سەرەڕای ئەوەی نیشتیمان یان خاکی کوردانەو زۆربەی ھەرە زۆری دانیشتوانی کوردن، بەڵام ...\nدەریاچەی حەمرین دەریاچەیەکی داخراوە لە باشووری بەرزایییەکانی حەمرین دروست کراوە، شارۆچکەی حەمرینیش کەوتۆتە کەناریەوە، لە دووری ٥٠ کم لە باکووری شاری بەعقووبەی عێراق. لە کردارەکانی بەعەرەبکردنی کوردستان ناویان گۆڕیوە بۆ دەریاچەی دیالە. لە ١٩٨١ لەس ...\nئامەرا گوندێکی ناوچەی خەلفەتیە لە پارێزگای ڕحا ، لەم گوندە سەرۆکی پارتی کرێکارانی کوردستان، عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە دایک بووە. دانیشتوانی ئەم گوندە ھەمووی کوردن و بە کوردی دەدوێن، لە گوندەکەدا خوێندنگەیەکی سەرەتای بچوک ھەیە، بۆخوێندنی ناوەندی و ئاماد ...\nبازید یەکێک لە شارەکانی باکووری کوردستانە کە لە پارێزگای ئاگری ھەڵکەوتوووە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ١١٣٫٠٤٨ کەس بووە.\nتەق شارۆچکەیەکی خنجیلانەیە سەر بە قەزای کۆیە کەوتۆتە لای ڕاستی زێی بچووک، ٩٠ کیلۆمەتر لە ڕوژھەڵاتی ھەولێر و ٦٠ کیلۆمەتر لە باکووری کەرکووک دوورە. لە ساڵی ١٩١٨ کراوە بە ناحیە و لە ١٩٦٠دا شارەوانی تێدا کراوەتەوە. بەڵام لەلایەن رژێمی بەعسەوە لە ساڵی ...\nناحیەی حاجیاوا گەورەترین ناحیەی باشووری کوردستانە و سەر بە قەزای ڕانیەیە، ناحیەی حاجیاوا بەپێی ھەرێمی کوردستان سەر بە پارێزگای سلێمانی و دەکەوێتە باکووری ڕۆژئاوای پارێزگای سلێمانی، لەڕووی سنوورەوە حاجیاوا لەگەڵ چەند ناوچەیەکدا ھاوبەشە، لە بەشی با ...\nخنوس به ئه‌رمه‌نى و به توركى شارۆچكه‌يه‌كى كوردنشينه و مه‌ركه‌زى قه‌زايه‌كه سه‌ر به پارێزگاى ئه‌رزه‌رۆم كه به هه‌رێمى سه‌رحه‌دان ناوده‌برێت و نزيكه‌ى 27 هه‌زار كه‌س ده‌بن و ئاخاوتنيان به كرمانجكى و كورمانجيه . نزيكه‌ى 145 كيلۆمه‌تر له ...\nخەلیفان ١٠٥ کم لە شاری ھەولێری پایتەختەوە دوورە و، ١١کم لە شاری سۆرانەوە دوورە، دەکەوێتە نێوان چوار چیای گەورەوە، کە لە ھەر چوار لاوە دەووری خەلیفانیان داوە، ئەوانیش لە ڕۆژھەلاتەوە چیای کۆڕەک کە یەکێکە لە چیا بەرزەکانی باشووری کوردستان کە بەرزییە ...\nدبس شارۆچکەیەکە لە پارێزگای کەرکووک لە باشووری کوردستان ، لەسەر زێی بچووکە.شاری دبس ٢٥کم لە شاری حەویجەوە دوورە، لە ڕۆژهەڵاتیەوە کەرکوکە و لەڕۆژاوایەوە ساری مەخمورە، بوون بە قەزای دبس لە ساڵی ١٩٥٣ز دا کە دبس گوندێکی بچوک بوو کرایە ناحیە و دواتر ب ...\nدووبز قه‌زايه‌كى سه‌ر به پارێزگاى كه‌ركووكه. 40 كيلۆمه‌تر له شارى كه‌ركووك دووره و دوو ناحيه‌ى هه‌يه: سه‌رگه‌ڕان و پردێ . كه‌وتۆته سه‌ر زێى بچووك. ناسراوه به به‌نداوو وه‌ستگه كاره‌باييه‌كه. ناوى دوبز له لێكدانى دوو ووشه‌ى دوو و بز هاتو ...\nسۆران شارێکی کوردستانە، بەدووری ١١٥ کیلۆمەتر لە باکووری رۆژھەڵاتی پارێزگای ھەولێر. ژمارەی دانیشتووانەکەی بە ١٢٥ ھەزار کەس دەخەمڵێنرێت. سۆران ئێستا ناوەندی کارگێڕی قەزاکانی چۆمان، مێرگەسۆر و ڕەواندزیشە لەھەمانکاتدا، کرۆکی قەزای سۆران دەگەڕێتەوە بۆ ...\nسەیدسادق یەکێکە لە شارۆچکەکانی پارێزگای سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان. ناوەندی قەزای سەید سادقە، ناوەندی ناحیەی ناوەندیشە. لە ساڵی ١٩٥٦ بڕیاری بەشارەدێ بوونی دراوە، بەشێوەیەکی بەرچاو ساڵانە بەپێی ئامار لە ١٧% ڕێژەی دانیشتووان ڕوو لە زۆر بوون دەکات، ...\nشنۆ شارێکی ڕۆژھەڵاتی کوردستانە کە لە نێوان سنووری ئێران و هەرێمی کوردستان ھەڵکەوتووە. ئەم شارە لە باشووری پارێزگای ورمێ ھەڵکەوتووە. شنۆ لە باکووردا لەگەڵ ورمێ، لە ڕۆژھەڵاتدا لەگەڵ نەغەدە و لە باشوورەوە لەگەڵ شاری پیرانشار ھاوسنوورە، ھەروەھا ئەم ش ...\nفارقین ، یەکێک لە شارەکانی تورکیایە کە لە پارێزگای دیاربەکر ھەڵکەوتوووە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٨ ژمارەی دانیشتووانی ٨٦.٢٥٦ کەس بووە، کە نزیکەی ٤٢.٧٣٦ کەسیان لە بەشی ناوەندی نیشتەجێن.\nکۆیە یان کۆیسنجق شارێکی کوردستانە کە ناوەندی قەزای کۆیە سەر بە پارێزگای ھەولێرە. کۆیە دەکەوێتە ٧٩ کیلۆمەتری باشووری ڕۆژھەڵاتی شاری ھەولێر و ٧٥ کیلۆمەتر لە شاری کەرکووک دوورە و کەوتووەتە نێوان ھەر دوو چیای سەرکەشی باواجی و هەیبەت سوڵتان و باشوری ش ...\nکەلار شارێکی باشووری کوردستانە، لەسەر کەناری ڕووباری سیروان ھەڵکەوتووە. شارێکی نوێییە، تا سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو گوزارشت بوو لە دێیەک بەناوی کەلاری کۆن کە ئێستا یەکێکە لەگەڕەکانی شارەکە، ھەرچەندە لەسەرەتای سییەکانی سەدەی مەرکەزی ناحیەی ق ...\nمەنگوڕ ناوی یەکێک لە خێڵە کوردەکانی موکریانە کە لە نێوان سەردەشت، پیرانشار، میراوە، ڕەبەت، مەھاباد، قەڵادزێ و حاجیاوا لە ڕۆژھەڵات و باشووری کوردستان نیشتەجێن. ئەو ناوچانەی کە مەنگوڕەکانی تێدان بە مەنگوڕایەتی ناو دەبردرێ. جیا لە شارەکانی پیرانشار ...\nچیای ئاتەژگە بەشێک لە زەنجیرەچیای زاگرۆسە کە لە شارستانی پاوە جێی هەیە و بەرزی ٢٤٨٥ میترە. ئەم کەژە لە گوندی شمشێر دەسپێ ئەکات و هەتاکو ڕوباری سیروان ڕێێ هەیە. لە باشووری کێوەکە، شارانی بانەوڕێ و باینگان، لە باکووری شاری پاوە و لە ڕۆژهەڵاتی گوندی ...\nبێستوون نێوی چیایەکی ھەڵکەوتوو لە باکووری رێگایەکی کۆنی پڕ ھات‌وچۆی ئەوان دەمانە، کە لە سەر کاروانەڕێی تێپەڕینی ھێز و لەشکر لە بابێل و بەغداوە بەرەو چیای زاگرۆس و دەڤەری ئێکباتان ھەڵکەوتووە. ئەم چیایە کەوتۆتە ڕۆژھەڵاتی شاری کرماشان و لە مەودای ٣٢ ...\nکێوی بێستوون کە لە سەرچاوە ئیسلامی و عەڕەبییەکان دا بە ناوی بۆغستان یا بێەستون و دواتر بە بێستوون ناوی ھاتووە، کەوتووەتە ٣٩ کیلۆمێتری باکووری کرماشان و سەر ڕێگای کرماشان بۆ ھەمەدان. ساڵیانێکی لەمێژە کە وێنەبەردینەکان و نووسراوەکانی سەر ڕەوەزەکانی ...\nزنجیرە چیای چلچەمە بەشێکە لە چیاکانی زاگرۆس کە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان و لە نێوان شارەکانی سەقز و دیواندەرە و مەریوان ھەڵکەوتووە. بەرزترین لوتکەی چلچەمە کە ھەر بە ناوی چلچەمە مەنشوورە، ٣١٧٣ مەتر لە ئاستی دەریا بەرزە کە لە نزیک گوندەکانی ئیساقاوا و ...\nناوچەی دێنە یان کێوی دێنە بڕیتییە لە سنوری سروشتی نێوان کوردستان و ناوچە فارسەکان لە خۆڕھەڵاتی کوردستان، ھەڵکەوتەی ناو زنجیرە چیای زاگرۆسە کە درێژییەکەی ٨٠ کم دەبێت بە پانی ١٥ کم ناوچەکانی ئەسفەھان و بەختیاری لەکوردستان جیادەکاتەوە. چیای دێنە زیا ...\nوەزەنە کێوێکە کە لە ۴۰کیلۆمەتری شاری سەقز نزیک گوندی خاپوورەدێ هەڵکەوتووە و بەرزاییەکەی دەگاتە ۲۷۱۵ مەتر. ئەم کێوە یەکێکە لە کێوەکانی زنجیرە چیاکانی زاگرۆس. کێوی وەزەنە و چیاکانی دەوروبەری هەتا گەردەنەی خان نێوان سەقز و بانە سنووری نێوان دارستانە ...\nپیروەلی باغی گوندێکە کە لە نێوان شارەکانی مەھاباد، میاندواو و بۆکاندا ھەڵکەوتووە. لە نێوان دوو ناوچەی محاڵی ئەختاچی و چۆمی مەجیدخان و محاڵی ئەختاچی دا، ئەگەرچی مەودای لە گەڵ چۆمی تەتەھوو یان بەو جۆرەی ناوچەکەی بە ناو کراوە، چۆمی مەجیدخان، زۆرە. پ ...\nیەکێکە لە گوندەکانى ناوچەى گەرمیان کە له ساڵی ١٩٨٨دا ڕژێمى بەعس ڕوخاندى مەخابن لە ڕاپەرینەکەى ١٩٩١ ئازاد نەکرا بەھۆى گرنگى شوێنەکەى کە دەکەویتە نێوان "کەرکوک و بەغدا" لە ژێر دەسەڵاتى ڕژێم مایەوە تاکو ساڵی ٢٠٠٣ ئازاد کرا. ھەموو دانشتووانى گوندەکە ...\nکوردانی سووریا بەو خەڵکە دەوترێ کە لەدایکبوو یان نیشتەجێی سووریان و لە ڕەگەزی کوردن. کوردەکان گەورەترین کەمینەی ڕەگەزین لە سووریادا، داگری ٧٪ تا ١٠٪ ئاپۆرەی سووریا بەپێی زۆربەی سەرچاوەکان. ناوچە باکورییە کوردنشینەکان، بەشی گەورەی پارێزگای حەسەکە ...\nبیرۆکەی دامەزرانی ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکان بۆ ساڵانی بەر لە ١٩٩٠ەکان دەگەڕێتەوە، بەڵام ئەوان سەردەمان بارودۆخ و ھەلومەرج بە شێوەیەک بوو کە نووسەران و شاعیران دەرەتانی ئەوەیان نەبوو کە لە دووتوێی ئەنجوومەنێکدا کۆ ببنەوە. برایمی ئەفخەمی یەکەم کەس بو ...\nگەورک ناوی ھۆزێکی کوردی پارێزگای ورمێیە. دانیشتووانی ئەم ھۆزە لە شارەکانی میراوە، سەردەشت، ڕەبەت، مەھاباد، ورمێ، بۆکان، سەقز، سەڵماس، ناوچەی خۆشناوەتیی ھەولێر و سیوەیل لە سلیمانی دا دەژین. ھۆزێکی مەزنی کوردستان لە سێ بەشی کوردستان لە ئێران، ئێراق ...\nموکری ، کۆمەڵە ھۆزێکی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستانە. موکری یان موکریانییەکان چەند تیرەن: ھۆزی دێبوکری، ھۆزی گەورک، ھۆزی فەیزوڵڵا بەیگی، زەرزا، مامەش، مەنگوڕ، ھۆزی پیران، ئەم کۆمەڵە ھۆزە لە شارەکانی، مەھاباد، بۆکان، سەردەشت، ...\nلەیلا قاسم چالاکوانێکی سیاسیی کورد بوو، کە ڕژێمی بەعسی عێراق لە بەغدا لە سێدارەی دا. لەیلا قاسم وەک یەکەم کچی شەھیدی خەباتی کورد وە زۆر جاریش بە بووکی کوردستان ناوی دەھێنرێت.\nشێخ ئەحمەد محەممەد بارزانی ، ھەروەھا ناسراو بە خودان ، سەرۆکی بنەماڵەی بارزانی لە کوردستاندا بوو. شێخ ئەحمەد حکوومەتی بارزانی لە باشووری کوردستاندا دامەزراند. ئەو یەک ناسیۆنالیزمی کورد بوو کە ھۆزەکانی جۆراوجۆری کوردی گرتە ژێر دەسەڵاتی خۆی و ناوچە ...\nئیبراھیم ئەحمەد ناسراو بە بلە ڕووناکبیر و نووسەر و خەباتکاری ڕامیاری خەڵکی سلێمانی و باشووری کوردستان بووە. لە ڕۆژنامەکانی ژیان، خەبات، کوردستان کاری نووسینی کردووە. لە ساڵانی ٣٠یەوە ھاوکات لەگەڵ خوێندن، تێکۆشانی ڕامیاری دەستپێکردووە. بە جۆرێک دا ...\nئیحسان نووری ، کوڕی عەلی قولی پاشا، ڕابەری شۆڕشی ئاگری داغ، لە ساڵی ١٨٩٣ لە گەڕەکی شاری بەدلیس لەدایکبووە. پۆلەکانی خوێندنی سەرەتایی ھەر لەم شارەدا تەواو کردووە، دواتر بۆ تەواوکردنی خوێندنی بەرزی سەربازیی ڕوویکردوەتە شارەکانی ئەرزنجان و ئەستەنبو ...\nئیدریس کوڕی گەورەی مەلا مستەفا بارزانی لە ساڵی ١٩٤٤ لە گوندی بارزان لە دایکبوو. لە نێو ھەلومەرجی شۆرشی سێھەمی بارزان ١٩٤٣ – ١٩٤٥ ھاتۆتە دنیا. ساڵی ١٩٤٧ مەلا مستەفای باوکی لەگەڵ ٥٠٠ کەس لە ھەڤاڵانی ڕەوانەی یەکێتیی سۆڤیەتی دەبن. ئیدریس ئەو کات تەمە ...\nمیر جەلادەت بەدرخان ناوی تەواوی میر جەلادەت کوڕی ئەمین عالی کوڕی بەدرخان سیاسەتمەدار و ڕۆژنامەڤان و زمانناسی کورد بوو.\nجەلال حیسامەددین شوکروڵڵا تاڵەبانی زەنگنە ، ناسراو بە مام جەلال لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، سیاسەتوانێکی کورد بوو کە وەک شەشەم سەرۆککۆماری عێراق لە ٢٠٠٦وە تا ٢٠١٤ خزمەتیکردووە، لەگەڵ سەرۆکایەتیکردنی ئەنجوومەنی حکوومەتی عێراق. یەکەم کوردە کە پۆستی سەرۆ ...\nحوسێن سەلیم عوسمان ناسراو بە خاڵۆ حوسێن کۆکەن یان حسەینی کۆکەن یان حسێنی کۆکەن کەسایەتی کوردە کە بە ھۆی ھەڵکۆڵینی کێوێک بە قاچێکەوە بۆ ماوەی نزیکەی ٢٠ ساڵ بە قوڵینگێکەوە ناسراوە و نازناوی فەرھادی دووەمی پێدراوە.\nداری ساری سەبری شاعیر و مێژوونووسی کوردی عێراق بوو. داری ساری لە عەشیرەتی مەڵگشای لە کوردە فەیلییەکانی باشووری کوردستان بوو.\nڕەفیق حیلمی لە ساڵی ١٨٩٨ ز دا لە شاری کەرکووک لە دایک بووە و خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە کەرکووک و سلێمانی و ئامادەیی لە بەغدا و پەیمانگای ئەندازەی لە ئەستەمبۆڵ تەواوکردووەو لە ساڵی ١٩٢٠ ز دا گەڕاوەتەوە کوردستان و بوەتە مامۆستایەکی پسپۆڕی ئەند ...\nناوی محەمەد کوڕی سەعید پاشای کوڕی حسێن پاشای کوڕی ئەحمەد ئاغای خەندانە. لە شاری سلێمانی لەدایکبووە، لەسەردەمی عوسمانیدا، باوکی گەلێ پلەو پایەی گەورەی پێ‌سپێردراوە و بنەماڵەی خەندان ھاوکارێکی نزیکی پاشاکانی بابان بووە و دوای کۆتایی ھاتنی دەسەڵاتی ...


كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان » هێرشی تیرۆریستی کرایە سەر چالاکێکی سیاسی کورد لە وڵاتی هۆڵەند\nڕۆژی شەممە ٣١ی جۆزەردانی ٢٧٢٠ی کوردی، سادق خان زەرزا ئەندامی حیزبی دیمۆکڕاتی کوردستانی ئێران و خوشکەزای ڕێبەری تیرۆر کراوی ئەو حیزبە دوکتۆر عەبدوڵڕەحمانی قاسملوو” لە وڵاتی هوڵەند هێرشی تیرۆریستی کرایە سەری و بە خەستی بریندار بووە.\nبە گوێرەی هەواڵەکە: کەسی هێرشبەر “ر.پ” ی ناوە و بۆ تێپەڕاندنی خولی پسپۆڕی لە بواری پزیشکی چوەتە وڵاتی هۆڵند. ناوبراو لە پێوەندییەکی تلەفوونی داوای چاوپێکەوتن لەو ئەندامەی حیزب دەکات و هەر لە گەڵ گەیشتنی ناوبراو بۆ شوێنی دیاریکراو بە چەقۆ هەڵدەکوتێتە سەری و برینداری دەکات.\nشیاوی باسە: کەسی هێرشبەر لە لایەن پولیسی ئەو وڵاتەوە دەستبەسەر کراوە و لە ژێر لێکۆڵینەوەدایە. کۆماری ئیسلامی هەنووکە لە هەموو بوارێکەوە لە ژێر گوشاردایە و بۆ مانەوەی دەسەڵاتی خۆی ڕەوتی تیرۆرەکانی پەرە پێداوە و لەم دواییانە چەندد کەسی دیکەیشی لە وڵاتانی دیکە تیرۆر کردووە و هاوکات لە گیراوانی سیاسی وەکوو بارمتە کەڵک وەردەگرێ.


کوردیپێدیا - ملازم عومەر عەبدوڵڵا\n👫 ملازم عومەر عەبدوڵڵا | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nملازم عومەر عەبدوڵڵا\n-عومەری حاجی عەبدوڵا خەڵکی گە ڕە کی ئابلاخە لە سلێمانیسلێمانی، بەڵام لە سە رشە قام لە دایک بوە. ناسراوە بە ملازم عومەر، پێشمەرگەی دێرین بوە و لە شاخیش مەسئولی مەکتەبی عەسکەری هێزی پێشمەرگەی یەکێتی بو. دوای ڕاپەڕینیش کارگێڕی مەکتەبی سیاسی و فەترەیەک وەزیری ناوخۆ و فەترەیەکیش جێگری سەرۆک وەزیران بو. بەڵام لە هیچ گەندەڵیەکەوە تێوەنەگلاوە و شۆڕش نە یتوانیە وە ناشرینی بکات. تە نانە ت دوای ڕاپەڕین و پێکهێنانی پە رلە مان، لە ساڵی 1992 مام جە لال و کاک مە سعود پێشنیاریان کردوە کە دو کە س بکرێن بە ئامر لیوا، ملازم عومەر لە یەکێتی و بابە کر زێباری لە پارتی، بەڵام ملازم عومەر ڕە تی کردۆتە وە و وتویە تی دوای تە واوکردنی کۆلیژی سە ربازی لە بە غداد ڕاستە وخۆ بوە بە پێشە مە رگە و بە هیچ پلە بە ندیەکی سە ربازی نە بڕیوە، بۆیە بە کارێکی نایاسایی و دژی پرە نسیپە کانی سە ربازی زانیوە و ڕە تیکردۆتە وە.\n2-یەکێک لە وتە کانی کە هە میشە لە سە ر دە میە تی، شیعرە کە ی حاجی قادری کۆییە کە کردویە تی بە ڕێبازێک بۆ ژیانی و بە ردە وام دە یڵێتە وە کە دە ڵێت (مە رگ و ژین میسلی سێبە ر و تاوە، ئە وە ی باقی بمێنێت هە ر ناوە). هە میشە ئامۆژگاری کوڕە کە ی و چواردە ورە کە شی کردوە کە کارێک بکە ن دوای مردنتان ناوێکی باش بە جێبهێڵن.\n3-ملازم عومەر سە رپە رشتی شە ڕی دابان هە لاجی کردوە کە یەکێک بوە لە شە ڕە هە رە گە ورە کانی یەکێتی و شۆڕش دژی ڕژێمی بە عس.\n4-هە روەها سە رپە رشتی ئە و هێزە ی یەکێتی کردوە کە لە ساڵی 1980 کاندا چون بە هانای حیزبی دیموکراتە وە دژی ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێران و پە یوە ندیەکی زۆر پتە وی لە گە ڵ دکتۆر قاسملو و سە رکردە کانی دیموکرات و کۆمە ڵە دا هە بوە.\n5-هە روەها پە یوە ندیەکی زۆر پتە وی لە گە ڵ عەبدوڵا ئۆجە لان و جە میل بایکی سەرۆکی ئێستای پە کە کە دا هە بوە، و مام جە لال زۆر جار لە ڕێی ملازم عومەرە وە پە یوە ندیەکانی لە گە ڵ پە کە کە دا گرێداوە تە وە.\n6-یەکێک لە هاوڕێ هە رە نزیکە کانی شەهید ئازاد هە ورامی بوە، لە پاڵیدا شەهید بوە و وە سیە تی تەنها بۆ ملازم عومەر کردوە.\n7-هاوڕێی زۆر نزیکی مام جە لال و کاک نە وشیروان بوە. لە ڕاپەڕیندا لە گە ڵ کاک نە وشیرواندا دە ورێکی باڵای هە بوە لە ڕزگارکردنی سلێمانی و کە رکوکدا.\n8-زۆر هاوڕێی نزیکی شێرکۆ بێکە س و هونە رمە ند و نوسە رە کان بوە. بە ردە وام وە ک کە سێکی سادە چۆتە کۆڕە کانی بە ختیار عە لی و هاوڕێکانی.\n9-لە دوای جیابونە وە ی کاک نە وشیروان لە یەکێتی و دروستبونی بزوتنەوەی گۆڕان، چە ندین جار ناوبژی کردوە لە نێوان یەکێتی و گۆڕاندا و لە نێوان مام جە لال و کاک نە وشیرواندا. تە نانە ت کە پارتی ویستویە تی پە لاماری گردی زە رگە تە بدات، چوە بۆ لای کاک نە وشیروان و وتویە تی هە رچە ندە من سیاسە ت ناکە م و دانیشتوم بەڵام قە ناسێکی کۆنم هە یە، ئامادە م بێم تا مردن پارێزگاریت لێبکە م و ئە مە شی بە ڕاشکاوی بە مام جە لال وتوە کە قبوڵی ناکات پە لاماری کاک نە وشیروان بدرێت و بە رگری لێدە کات. چە ندین جاریش بەهۆی نێوە ندگیریە وە دە وری خێری دیوە و نە یهێشتوە کە ناکۆکیەکانی یەکێتی و گۆڕان بە رە و توندوتیژی بڕوات و سلێمانی و ئە م دە ڤە رە بە رە و ئاشوب و دوبە رە کی زیاتر بڕوات.\n10-تەنها یەک کوڕی هە یە بە ناوی بە یار کە لە ساڵی 1984 لە شاخ لە دایک بوە، خێزانە کە شی دلارام ساڵی 1989 لە شاخ کۆچی دوایی کردوە.\n11-وەختێک هەمو وەزیرەکان زەویان وەرگرت وەک فەرمانبەرەکانی تری دەوڵەت، ملازم عومەر ڕەتی کردەوە و وتی خۆمان ئیمکانیەتمان هەیە و خاوەنی چەندین زەویوزارین لە ئابڵاخ کە لە حاجی عەبدوڵای باوکمە وە بۆمان ماوەتەوە، کە واتە بۆ ئێمە عەیبە زەوی وەربگرین، بۆیە ئەو 600 مەترەی بۆی دانرابو، کردی بە دو پارچەی 300 مەتریەوە و دای بە دو بنەماڵەی شەهید. ملازم عومەر هەرگیز ئەمەی باس نەکردوە، چونکە هە میشە ڕای وابوە کە مرۆڤ هەر شتێک بۆ وڵاتەکەی و میلەتەکەی بکات، پێویست ناکات باسی بکات و ڕیایی بکات و بیکات بە منەت بەسەر خەلکەوە.\n12-ئەو بەرپرسانەی کە لە شاخەوە هاتنەوە و خاوەنی هیچ نەبون، ئێستا خاوەنی ملیۆننها دۆلارن. بەڵام ملازم عومەر پێشتر چی هەبوە، ئێستاش هەر ئەوەی هەیە، بگرە کەمی کردوە زیادی نەکردوە، چونکە بەردەوام لە موڵکەکانی ئابڵاخی فرۆشتوە کە لە حاجی عەبدوڵای باوکیە وە بۆی ماوەتەوە، هەم بۆ بەڕێوەبردنی ژیانی خۆی، هەم بۆ یارمەتیدانی خەڵکی. هە رگیز شۆڕشی بەکارنەهێنا بۆ خۆدەوڵەمەندکردن، بە پێچەوانەوە، کە ملازم عومەر لە شاخ پێشمەرگە بوە، حاجی عەبدوڵای باوکی چە ندین جار لە ساڵانی 1980 کاندا و دوای ئەنفال یارمەتی و پارەی بۆ شۆڕش و یەکێتی و پێشمەرگە ناردوە.\n13-ملازم عومەر ساڵی 2000 وازی هێنا لە حزبایەتی و سیاسەت و یەکێتی، لە کاتێکدا یەکێتی بەرەو ئەوە ئەچو ببێت بە کۆمپانیایەک بۆ خۆدەوڵەمەندکردن و چەندین کەسیش شەڕیان لەسەر پۆست ئەکرد.، لەو کاتەدا چەندین جار مام جەلالمام جەلال تەکلیفی لە ملازم عومەر کرد کە بگەڕێتەوە بۆ مەکتەبی سیاسی یان ببێت بە وەزیر لە بەغدا و لەگەڵی بێت، بەڵام ملازم بە ڕاشکاوی بە مام جەلالی وتبو، کە ئێمە جیلی شاخ بوین و هەر خەریکی شۆرش و پێشمەرگایەتی بوین و بە کەڵکی حکومڕانی نایەین. پێویستە ئیتر هەمومان وازبێنین و ڕێگە خۆشبکەین بۆ ئەوەی نەوەیەکی تازە بێنە پێشەوە کە خوێنەوارن و پشتیان بگرین بۆ ئەوەی خەڵکی گەنج و خوێندەوار جێگەمان بگرنەوە. ملازم عومەر پێیوابوو، کە ئەو وازیهێنا ئیتر ئەبێت بە کەلتور و زۆرێکی تر لە مەکتەب سیاسیەکان و سەرکردایەتیەکان وازئەهێنن و ڕێگە بۆ خەڵکی تر خۆشئەکەن، بەڵام بەداخەوە وا دەرنەچو، تەنها کاک قادری حاجی عەلی بە دوایدا وازیهێنا. چونکە لە کوردستان و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا سیاسیەکان تا نەچنە قەبرەوە واز لە سیاسەت ناهێنن. ملازم عومەر بە ڕاشکاوی وتبوی کە پێویستە هە مومان وازبەێنین و تەنها مام جە لال و کاک نە وشیروان بمێننە وە بۆ ئە وە ی پشتی کۆمە ڵێک گە نجی تە کنۆکرات بگرن و خوێنێکی تازە بکە نە وە بە بە ر یەکێتیدا. لە و کاتە دا کۆسرە ت ڕە سوڵ پێشنیاری کردبو و وە بە ملازم عومەری وتبو باشە ئێمە هە مومان وازئەهێنین و کوڕە کانمان با لە جیاتی ئێمە بێنە سە رکردایە تی و کار بکە ن. ملازم عومەریش وە ڵامی دابۆوە و وتبوی خە لک لە خۆمان بێزارە، ئینجا نۆرە ی کوڕە کانمانە خەڵکی پێبێزارکە ین. هە روەها وتبوی چە ندین کە سی باشی تر هە یە، بۆ ئە بێت هە ر کوڕە کانی ئێمە سە رکردایە تی بکە ن. \n#سلێمانی | #مام جەلال |\n1. 👁 ڕونکردنەوەیەک لە بنەماڵەی (قادری حاجی عەلی و ملازم عومەر) ەوە\n2. 👁 عادل موڕاد، کەمال خۆشناو، نەوشیروان مستەفا و ملازم عومەر عەبدوڵڵا\n3. 👁 قادر حاجی عەلی، ئازاد هەورامی و مولازم عومەر\n4. 👁 مام جەلال لەگەڵ ملازم عومەر و شەهید ئازاد هەورامی و دلێری سەید مەجید دا\n6. 👁 مام رۆستەم، شەهید نازم محەمەد سڵێمان، ملازم عومەر و نەوشیروان مستەفا - ناوزەنگ 1983\n7. 👁 ملازم عومەر و مامۆستا جەعفەر و سالار عەزیز\n8. 👁 ملازم عومەر، ئەحمەد هەردی، محەمەد حەمە باقی، نەوشیروان مستەفا و عەبدوڵڵا ئاگرین\n10. 👁 ملازم عومەر، هەڤاڵ نەجۆ، شێخ عەلی، سالار عەزیز، مامۆستا جەعفەر\n⭐ پلەی پێشمەرگایەتی: ئەندامی مەکتەبی عەسکەری\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 20 2019 9:48AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 7,565 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 15 KB Jul 15 2019 9:57PM زریان سەرچناری


پێشمه‌رگه: ريككه‌فتن له‌باره‌ى گله‌وخواردن هيزه‌يلمان نيه ئه‌را ناوچه‌يل ده‌يشت ئداره‌ى هه‌رێم\nشه‌فه‌ق نيوز/ جه‌بار ياوه‌ر ئه‌ميندار گشتى وه‌زاره‌ت پێشمه‌رگه له حكومه‌ت هه‌رێم كوردستان، وجوود هه‌ر ريككه‌فتنيگ يا دانيشتن وگفتوگوويگ فه‌رمى له‌ناونى وه‌زاره‌ته‌گه‌و وه‌زاره‌ت وه‌رگرى عراقى نيه له‌باره‌ى گله‌وخواردن هيزه‌يل پێشمه‌رگه ئه‌را ناوچه‌يل ده‌يشت ئداره‌ى هه‌رێم كوردستان ك وه ناوچه‌يل كيشه‌له‌سه‌ر ناوبريه‌ێد.\nياوه‌ر له به‌ياننامه‌يگ ك شه‌فه‌ق نيوز ئاگادارێ بوێ وت: وه‌زاره‌ت پێشمه‌رگه‌و وه‌زاره‌ت وه‌رگرێ عراقى ره‌سينه‌سه باوه‌ڕێگ ك خاسترين شيواز ئه‌را له‌ناوبردن داعش و جموجويله‌يلێ له ناوچه‌يل دياله‌و سه‌ڵاحه‌دين و كه‌ركوك و مه‌خمور و موسڵ وه وه‌رده‌وامى كاره‌يل هاوبه‌ش سه‌ربازێ و ئه‌منى ناونى هيزه‌يل پێشمه‌رگه‌و هيزه‌يل ئه‌منيى عراقى ئه‌دێ.\nبه‌ياننامه‌گه يه‌يش ده‌رخست ك ئوميد ئه‌وه‌يش ئه‌كريه‌ێد دانيشتن و گفتوگووه‌يل دوير و دريژ و فه‌رمى ئه‌نجام بگرێد له‌باره‌ى ميكانيزم گونجياگ ئه‌را ئه‌و مه‌سه‌له‌و باس له‌وه‌يش كرد ك هه‌ر هه‌واڵيگ زياى له چوارچێوه‌ى ئى به‌ياننامه بڵاوه‌و بكريه‌ێد دويره له‌ڕاسى.


ئەدەبی ڕیالیزمی سۆسیالیستی | دەزگاى زارى کرمانجى\nلەگەڵ گۆڕانی بارودۆخ و هاتنە كایەی قۆناغێكی نوێ، ئەدەبیش گۆڕانكاری بەسەردا دێت. ڕیالیزم دوای رۆمانسیزم وەك ڕێبازێكی پێوست هاتەكایەوە، لە پێناو باشتر كردنی كۆمەڵگە. لە ڕیالیزمدا، ئەدەب ئەركدارە بەوەی كە لە كێشەكانی كۆمەڵگە بدوێت و چارەسەرەكانیشی بەیان بكات. هەروەها بە زمانێكی ڕوون و ڕیالستی و ڕاست و دروست ژیانی مرۆڤ باسدەكات و ڕێبازێكی فرە بابەتە. ڕیالیزم لەناو ئەدەبدا مێژووێكی دێرینی هەیە و دابەشدەكرێتە سەر سێ قۆناغ: ١/ ڕیالزمی سەردەمی رێنیسانس ٢/ ڕیالزمی سەردەمی ڕۆشنگەریی ٣/ ڕیالزمی ڕەخنەگرانەی سەتەی نۆزدەیەم. بۆ یەكەم جار بەكارهێنانی ڕیالیزم وەك چەمك لە بایاننامەی ڕۆماننووسی فەرەنسی ”شامپفلۆری“ (١٨٢١-١٨٨٩) بەناوی ”مانیفێستی ڕیالیزم“ لە ساڵی ١٨٤٣ بەكارهێندرا و دواتر لە لایەن ڕەخنەگران و نووسەرانی ئەوڕوپی گرینگی زیاتری پیدرا و كرا بە ڕێبازێكی ئەدەبیی دەوڵەمەند. ڕیالیزم چەندان جۆری هەیە، وەك: ڕیالزمی فۆتۆگرافی، ڕیالزمی ڕەخنەگرانە، ڕیازمی شۆڕشگێڕیی، ڕیالزمی سۆسیالیستی، ڕیالزمی جادویی ..هتد. ئەم وتارە تیشك دەخاتە سەر ڕیالزمی سۆسیالیستی و هەوڵی ناساندنی دەدات.\nلەگەڵ سەرهەڵدانی جیاوازی چینایەتیی و گەشەكردنی سەرمایەداریی و دابەشبوونی كۆمەڵگە بۆ چینی بۆرژوازی و پرۆلیتاریا، ئیدی پێوست بوو ئەدەب داواكاریی و ناڵەی كرێكاران لە خۆبگرێت و ببێتە سەرچاوەی سەرەكی دەنگی كرێكاران بۆ داواكردنی مافەكانایان و بەیانكردنی دەنگی زەحمەتكێشان، هەروەها ببێتە ڕگەیێكیش بۆ وشیاریی چینایەتیی. ڕیالزمی شۆڕشگێڕیی جەختی لەسەر پێوستی شۆڕش و گۆڕانكاری دەكردەوە، گۆڕانێك لە خراپەوە بۆ باش، لە باشەوە بۆ باشتر. ئەم ڕێبازە هانی كۆمەڵانی خەلكی دەدا شۆڕش بكەن. دوای دەركەوتنی هزری ماركسیزم-لینینیزم گڕوتینی زیاتری بەخۆیەوە بینی، لەگەڵ ڕۆمانی بەناوبانگی شۆڕشگێڕیی ”دایك“ی مەكسیم گۆڕكی زیاتر پەرەی سەند. ڕیالزمی شۆڕشگێڕی تا دوای سەركەوتنی شۆڕشی ئۆكتۆبەریش بەردەوام بوو تا لە ساڵی ١٩٣٤ گۆڕا بۆ ڕێبازی سۆسیالیستی و بەشێوەیێكی نوێ بەردەوام بوو.\nڕیالیزمی سۆسیالیستی بەو تەوژم و ڕێبازە ئەدەبیی و هونەرییە دەوترێ كە لە دوای شۆڕشی ئۆكتۆبەر لە وڵاتی یەكێتیی سۆڤییەتی جاران هاتە ئاراوە و گەشەی كرد و بوو بە بزووتنەوەیەكی ئەدەبی ئەنتەرناسیوناڵی مەزن. گەشەی ڕیالیزمی سۆشیالیستی هەر تەنها یەكێتیی سۆڤییەتی نەگرتەوە، بەلكو ئەو دەوڵەتانەشی گرتەوە كە بە دەوڵەتانی سۆسیالیست یان بلۆكی ڕۆژهەڵات دەناسران. ئەم ڕێبازە ئەدەبیی و هونەرییە لەلاین حیزبی كۆمۆنیستی سۆڤییەت ساڵی ١٩٣٢ بڕیاری لەسەدرا. دوا بەدوای ئەوە لە ساڵی ١٩٣٤ لەلایەن یەكێتی نووسەرانی سۆڤییەتەوە دەستنیشان كرا، جەخت لەسەر ڕیالیزمی سۆسیالیستی كرایەوه وەك ڕێبازێكی ئەدەبیی یەكێتی سۆڤییەت و بلۆكی سۆسیالیستی. ئیدی ئەم ڕێبازە ئەركی ئەوەی گرتەبەر كە چینی كرێكاران و خەڵك بەئایدۆلۆژییەت و ڕوحیەتی سۆسیالیستی (كە سەرچاوەكەی یەكێتی سۆڤییەت بوو (پەروەرەدە و ئاشنا بكات .ڕیالیزمی سۆسیالیستی، كە لەسەرچاوەی ڕێبازە شۆڕشگێڕییە پرۆلیتارییەكانەوە هەڵدەقوڵێ لەسەر بناغەی بیر و ڕەوشتی سۆسیالیستی دامەزراوە. قوتابخانەی ڕیالیزمی سۆسیالیستی تیشك دەخاتە سەر ڕۆڵی هەژار و زەحمەتكێشان و چینی پرۆلیتاریا، ئەم شێوازە لە بنچینەدا لەسەر كلتووری پرۆلیتاریاوە سەری هەڵداوە. كلتووری پرۆلیتاریاش لە هونەر و ئەدەب پێداگیری ئەدەبە لەسەر خەباتی چینایەتیی و بەرژەوەندی كرێكاران دژ بە بورژوازی و سەرمایەداران .ئامانجی ئەم ئەدەبە هەوڵدانە بۆ وێناكردنی ژیان و خەباتی ئەو چینە لە پێناو ڕزگاری یەكجارەكی لە كۆت و بەندی كۆیلەتیی بورژوازی. هەروەها گوزارشت لەسەر تێڕوانینی ماركسیزم بۆ ئەدەب دەكات، كە پێیوایە ئەدەب بوونیادە لەسەر جۆری ژێرخانی ئابووری لەسەرهەڵدان و گەشەكردن و پێشكەوتن و، كاریگەری تایبەتی هەیە لەسەر كۆمەڵگە بۆیە دەبێت بەكاربێت بۆ خزمەتی كۆمەڵگە و چینی زەحمەتكێشان.\nئەم ڕێبازە لەهەوڵی ئەوە دایە، كە بوونیادی كۆمەڵ بكاتەوە لەبەر ڕۆشنای ئەوەی كە دەبێت ئەدەب لەخزمەت كۆمەڵگە دابێت، نەوەك لە واقع ڕابكات. لەبەرهەمی ئەدەبییشدا دەبێت ناوەڕۆكێكی بەرزی هەبێت و تێیدا مرۆڤ وەك هێزێكی كاریگەر كە ڕێڕەوی مێژوو دەگۆڕێت پیشان بدات. لەڕووی ژانەرە ئەدەبییەكانیشەوە ڕۆمانی مێژووی و شانۆگەریی دەوری باڵا دەبینێت. لەڕۆمانەكاندا شۆڕشە جوتیارییەكان و كرێكارییەكان خەباتی جەماوەر بۆ سەربەستی بە پلەی یەكەم دەێت. هەروەها شانۆگەریی و شیعر و تابلۆش لە خزمەت واقیعی چینی كرێكار و زەحمەتكێشان بێت و بارودۆخی ئەوان بەیان بكات و كۆمەڵگە ئاراستەی سیستەمی سۆسیالیستی بكات.\nڕێبازی سۆسیالیستی چەند بنچینانەیێكی هەیە وەك:\n1ـ واقیعییەتێكی مەوزووعی كە لە دەرەوەی هۆشیاریدا هەیە، و پێویستە لە بەرهەمی ئەدەبییدا ڕەنگ بداتەوە.\n2ـ گەشبینێكی مێژووی لە ئاستی دەربڕینی بابەت و ژیان و ڕووداوەكان پێشكەش بكات. بتوانێ بەشێوەیەك لێیان بدوێت كە لە بەرژەوەندی چینی پرۆلیتاریا بێت و گەشبینانە لە سیستەمی سۆسیالیستی بڕوانێت.\n٣ـ داهێنان پێویستە هەمان تێگەیشتنی زانستیی هەبێت، واتا هەمان ئامانج بەڵام بە بەكار هێنانی ئامرازەكانی دیكە.\n٤ـ ئیلتیزام كردنی نووسەر و هونەرمەندان بۆ خزمەتكردنی ئایدیای سۆسیالیزم.\n٥ـ لەم ڕێبازە ئەدەبییەدا دەبێت نووسەرەكان بابەتەكانیان و نووسینەكانیان لە خزمەت بەرژەوەندی گشتی بن، نابێت ڕۆبچنە ناو دوونیای خەیاڵی خۆیان، بەڵكو دەبێت گرینگی بە بابەتەكانی نێو كۆمەڵگە بدەن و لێیەوە بدوێن.\nڕیالیزمی سۆسیالیستی كە ڕێبازی ئەدەبیی بلۆكی سۆسیالیستی بوو، دوای نەمانی یەكێتی سۆڤییەت و كز بوونی ڕەوت و خەباتی كرێكاریی و دژایەتی كردنێكی سەختی ماركسیزم و ئەدەب و فەرهەنگی ماركسیزم لەلاین ڕۆژهەڵاتەوە بە سەركردایەتی ئەمریكا بەرەولاوازیی چوو. نووسین و بڵاوكراوەكان بەهۆی ئەو واقیعەتەی بەسەر چینی كرێكاراندا هات تەواو تەگەری خستە بەردەم ئەو ڕێبازە ئەدەبییە.\nهەر كەباسی ئەدەبی سۆسیالیستی كرا نابێت ڕۆڵ و پێگەی ”مەكسیم گۆڕكی“ ئاماژەی پێنەدرێت وەك دامەزنێرە و بڵاوكەرەوەی ئەم ڕێبازە ئەدەبییە. زۆربەی نووسەران بڕیار لەسەر ئەوە دەدەن كە ئەم ڕێبازە لە ڕۆمانی“دایك“ـەوە سەرچاوە دەگرێت، و لە باوەشی شۆڕشی ئۆكتۆبەری ڕووسیدا لە دایك بووە .یەكەم جار لە جۆری ڕیالیزمی شۆڕشگێڕی دواتر بۆ ڕیالیزمی سۆسیالیستی كە لە سەرەتای سییەكانی سەتەی بیستەم بڕیاری لەسەردرا و گۆڕدرا. ئەم نووسەرە گەورەیە ناوی تەواوی“ ئالێكسی مكسیمۆڤچ پیشكۆف“ـە و ناسراوە بە ”مەكسیم گۆركی“ و لە شارۆچكەیێكی ڕوسیا لە دایكبووە لە“ 28ی ئازاری 1868“ هەروەها گۆركی هاوڕێی“ لینین“ بووە و لە ساڵی 1905 چاویان بەیەكتر كەوتووە. گۆڕكی نووسەرێكی مەزن بووە و بەهرەیەكی كەم وێنەی هەبووە و بەچەند ژانەرێك خزمەتی ئەدەبی سۆسیالیستی كردوە وەك: ڕۆمان و چیرۆك و شانۆ و وتار و چەند دەقێكی شیعری مەزن .گۆركی لە ڕێكەوتی“ 18ی حوزەیرانی 1936 ”كۆچی دوای كرد.\nلە ئەدەبی كوردییشدا ڕیالیزمی شۆڕشگێڕیی و سۆسیالیستی جێگەی خۆی گرتووە و چەندان بەرهەمی ئەدەبیی لەسەر ئەو دوو ڕێبازە نووسراون. بەهۆی ئەو بارودۆخەی ناوچەكە و كوردستان گرتبووەوە و هزری ماركسیزمیش وەك هێزی نوێخواز و پاڵپشت بوو بۆ چینی زەحمەتكێشان و چینی ڕەنجدەرانی كۆمەڵگە و ئەو نەتەوانەی لەژێر دەسهەڵاتی داگیركاریی دابوون. دوای ئەو گۆڕانكاریانەی بەسەر ناوچەكانی كوردستان داهاتن بەتایبەت لە بیست و سییەكانی سەتەی بیستەم و دواتر دوستبوونی كۆماری كوردستان و سەركەوتنی بەرەی سۆسیالستی لە جەنگی جیهانی و كۆمەڵێ هۆكاریترش كە پەیوەندیان بە ناوخۆی كوردستانەوە هەبوو وەك وەستانەوە دژی فیودالیزم و ئمپریالیزم و هەوڵی نوێخوازیی بۆ گۆرانكاری كۆمەڵگە كارگەریان هەبوو بۆ ئەوەی ڕیالزمی شۆڕشگێریی و سۆسیالستی بێتە ناو ئەدەبی كوردییەوە و گرینگی پێبدرێت. شاعیرانی كورد كەوتنە ژێركاریگەری تەوژمی هزری ماركسیزم و چەندان شاعیری وەك: جگەرخوێن، هەردی، دیلان، گۆران، دڵدار، قانع، دڵزار، قەدری جان، هێمن، هەژار ...هتد شیعریان لەسەر ئەم ڕێبازە هۆنیوەتەوە .دوای ئەوانیش لە هەشتاكانی سەتەی نۆزدەیەمدا كۆمەڵە شاعیرێك زیاتر گرینگیان بەشیعری شۆڕشگێڕیی و سۆسیالیستیداوە وەك: موسلیح شێخولئیسلامی) ڕێبوار) و سلێمانی قاسماینی) كاكە) و ئەحمەد بازگر و بەكر ئەحمەد )ئاسۆ( و بژار و عەبدوڵا سڵێمان) مەشخەڵ) و جەمال كۆشش و پەخشانەشیعرییەكانی سۆلین و هونەرمەند سەردار عەبدوڵا و زۆریتر.\nڕێبازی ئەدەبی سۆسیالیستی هەڵگری پەیام و ئاهی چینی زۆرینەیە، ڕەنگە بەهۆی بارودۆخ و هەلومەرجی كۆمەڵگە و كز بوونی ئاگری شۆڕشی كرێكاریی و خەباتی چینایەتیی بەرو كزیی بچێت، بەڵام هەرگیز بڵێسەی ئاگرەكەی ناكوژێتەوە. چونكە تا چینی كرێكار و چەوساوە مابێت ڕێبازی سۆسیالیستی هەر بڵێسەی هەیە و لە خزمەت چینی پرۆلیتاریادا دەنووسێت و پەیامەكانی ئەم چینە بەیاندەكات.\nـ ڕێبازە ئەدەبییەكان / د. فەرهاد پیرباڵ.\nـ ڕێبازە ئەدەبییەكان / د. هیمداد حوسێن.\nـ قوتابخانە ئەدەبییەكان/ ڕەزا سەید حوسێنی / وەرگێڕانی: حەمە كەریم حارف\nـ مانیفێستی ئەدەبی كرێكاریی / عەبدوڵا سڵێمان (مەشخەڵ)


ناو تۆمارکردن لە زانکۆلاین دەستی پێ کرد\n:: PM:01:46:10/09/2019 \nبەشێوەیەكی فەرمی كاراكردنی زانكۆلاین ڕاگەیەندرا و ئێستە قوتابییان دەتاوانن فۆڕم پڕ بكەنەوە بۆ ئەوەی ناویان بۆ كۆلێژی خوازراو بنووسن.\nئەمڕۆ سێشەم 10ـی ئەیلوول، خەتاب شێخانی سەرۆكی لیژنەی باڵای وەرگرتن لەوەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە كۆنرگەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕای گەیاند، ئەمڕۆ سەعات پێنجی ئێوارە سیستمی زانكۆلاین دەكەوێتە كار و دەرچووانی پۆلی 12ی ئامادەیی دەتوانن سودی لێ ببینن.\nزیاتر روونی دەکاتەوە، بۆ خوێندنی ئێواران ئەمساڵ زیاتر لە 11 هەزار كورسی ئامادەیە و زانكۆ حكوومیەكانیش 46 هەزار كورسی خوێندنیان هەیە و لەزانكۆ تایبەتەكانیش 23 هەزار كورسی خوێندن بۆ دەرچووانی پۆلی 12ی ئامادەیی دابین كراوە.\nسەرۆكی لیژنەی باڵای وەرگرتن لەوەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی دووپاتی دەکاتەوە، كۆی پلانی وەرگرتن بۆ ئەمساڵ 70 هەزار كورسی خوێندن لە ساڵی خوێندنی 2019 ـ 2020، لەكاتێكدایە ناوی 51 هەزار دەرچووی 12ی ئامادەیی لە پەروەردەوە گەیشتۆتە خوێندنی باڵا كە لەو ڕێژەیە 36 هەزاریان زانستی و 15 هەزار وێژەیین.\nبۆ پڕكردنەوەی فۆڕمی زانكۆڵاین كلیك لێرە بكە.\nئه‌م بابه‌ته 550 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nجووت ئامۆزا پۆستی كوڕه‌كانی كۆسره‌ت ره‌سووڵ دیار ده‌كه‌ن\nپۆلیسى هه‌ولێر له شه‌قامى 120 مه‌ترى هه‌ولێر هه‌ڵمه‌تێكیان ده‌ست پێ كرد


لە رێوڕەسمێكدا 23 قوتابی ئازیزی دەرچووی قۆناغی 12ی ئامادەیی خەڵاتكران - BCF\nلە رێوڕەسمێكدا 23 قوتابی ئازیزی دەرچووی قۆناغی 12ی ئامادەیی خەڵاتكران\nرێككەوتی 4/10/2020 لە سەرۆكایەتی دەزگای خێرخوازیی بارزانی رێوڕەسمێكی شایستە بۆ خەڵاتكردن و رێزلێنان لە 23 قوتابی ئازیزی قۆناغی 12 ئامادەیی بەڕێوەچوو كە توانیبویان لەو قۆناغەدا تێكڕای نمرەی سەرووی (90)یان بەدەست هێنابوو.\nرێوڕەسمەكە بە ئامادەبوونی (ئالان حەمە سەعید) وەزیری پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان و (د.فرسەت سۆفی) پارێزگاری هەولێر و (د. سەلاح) نوێنەری وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی و ژمارەیەك خاوەنكار و كۆمپانیا و سپۆنسەرانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی بەڕێوەچوو.\nموسا ئەحمەد، سەرۆكی دەزگای خێرخوازیی بارزانی: ئێمە بەردەوام جەختمان لە خزمەتكردنی كەرتی پەروەردە و قوتابیان كردووە و بەپشتیوانی ئێوەی خۆشەویست بەردەوام دەبین لە پشتیوانیكردنی ئەم سێكتەرە\nلەمیانی رێوڕەسمەكەدا، پاش وەستانی ساتێك بۆ گیانی پاكی شەهیدانی كورد و كوردستان، وتاری كردنەوەی رێوڕەسمەكە لەلایەن بەڕێز موسا ئەحمەد سەرۆكی دەزگای خێرخوازیی بارزانییەوە خوێندرایەوە و ئاماژەی بەچەند تەوەرێكی گرنگی كاری خێرخوازیی و مرۆیی و بایەخدان بە نەوەكانی داهاتوو خستەڕوو و رایگەیاند: دەزگای خێرخوازیی بارزانی وەكو ئەو باوكەی ئێمە رۆژانە لە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان دەبینین كە كۆنمرەی منداڵانی خۆی زۆر بە شادییەوە بڵاوی دەكاتەوە، ئەمڕۆ شادومان و بەختەوەرە كە دەبینێت رێز لەوم پۆلە قوتابیە دەگرین كە تێكڕای نمرەیان لەسەرووی نەوەدەوە بەدەستهێناوە. ئێمە بەردەوام جەختمان لە خزمەتكردنی كەرتی پەروەردە و قوتابیان كردووە و بەپشتیوانی ئێوەی خۆشەویست بەردەوام دەبین لە پشتیوانیكردنی ئەم سێكتەرە. یەكێك لەو سێكتەرانەی كە ئێمە كاری لەسەر دەكەین بەشی ئازیزانە، ئێستا 16806 ئازیزی لەخۆگرتووەو هاوكارییان پێشكەش دەكرێت و هەوڵمانداوە ساڵ بەساڵ ئەم پرۆژەیە گەورەتر و فراوانتر بكەین. جێگەی خۆیەتی سوپاسی سەرمایەداران بكەین كە نزیكەی 11 ساڵە پشتیوان و پاڵپشتی ئێمە بوونە لەم پرۆژەیەدا پشكداربوونە و شانازییان پێوە دەكەین. سەرەڕای بارودۆخە سەختەكان بەردەوام بوون لە هاوكاریكردنی ئەم پرۆژەو پرۆژەكانی دیكەی دەزگاكەمان.\nئالان حەمە سەعید، وەزیری پەروەردە: دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆتە چەترێك بۆ هاوكاریكردنی چینی قوتابیان\nدواتر (ئالان حەمە سەعید) وەزیری پەروەردە وتارێكی پێشكەشكرد و ئاماژەی بەوەدا: بەناوی وەزارەتی پەروەردەوە زۆر سوپاسی دەزگای خێرخوازیی بارزانی دەكەین بۆ هاوكاریكردنی كەرتی خوێندن و پاڵپشتیكردنی قوتابیانی ئازیز تاكو بتوانن گونجاوتر بەردەوامی بە پرۆسەی خوێندن بدەن و جێگەی شانازیی ئێمەیە. یارمەتیدانی قوتابیانی كوردستان چ لە بنەڕەتی و ئامادەیی و زانكۆكان پابەندبوونێكی هەمە لایەنەیە، چونكە پێویستیان بە هاوكارییەكانە، دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆتە چەترێك بۆ هاوكاریكردنی چینی قوتابیان. داوا لە قوتابیان دەكەم خاك و خەڵكی خۆتان خۆش بوێت و هاوكاری گەلەكەتان بن. ئامانجی دەزگای خێرخوازیی بارزانی ئەوەبووە رۆڵەیەك پێبگەیەنێت خزمەتی هەموو پێكهاتەكانی كوردستان بكات بەبێ جیاوازی.\nد. سەلاح، نوێنەری وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی: ئاگامان لە كارو چالاكییەكانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی هەیە كە هەمیشە و بەردەوام بەبێ جیاوازی هاوكارییەكانیان گەیاندۆتە گشت خەڵكانی هەژارو كەمدەرامەت لە هەرێمی كوردستان و گشت پارچەكانی تری كوردستان\nهاوكات (د. سەلاح) بەنوێنەرایەتی وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی وتەیەكی پێشكەشكرد و ئاماژەی بەوەدا: ئێمە وەك وەزارەتی كارو كاروباری كۆمەڵایەتی بەردەوام ئاگامان لە كارو چالاكییەكانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی هەیە كە هەمیشە و بەردەوام بەبێ جیاوازی هاوكارییەكانیان گەیاندۆتە گشت خەڵكانی هەژارو كەمدەرامەت لە هەرێمی كوردستان و گشت پارچەكانی تری كوردستان، لێرەوە دەمەوێ سوپاس و پێزانینی خۆمان ئاڕاستەی سەرۆك و دەستەی بەڕێوەبردن و گشت كارمەندانی ئەم دەزگایە بكەین. لەساڵی 2014 هەرێمی كوردستان تووشی قەیرانی دارایی بوو كە پاش بڕینی بەشە بودجەی كوردستان لەلایەن بەغداوە و ئەمەش راستەوخۆ كاریگەری لەسەر وەزارەتەكەمان كرد، ئێمە نەمانتوانی وەكو پێویست هاوكاری وەزارەتەكەمان بگەیەنینە خەڵكانی هەژارو كەمدەرامەت، ئەمەش بۆشاییەكی گەورەی دروستكرد، دەزگای خێرخوازیی بارزانی خەڵكانی خێرخوازیی تر توانیان ئەم بۆشاییە تاڕادەیەكی زۆر باش پڕ بكەنەوە و جێگەیان دیارەو سوپاسیان دەكەین.\nد. فرسەت سۆفی، پارێزگاری هەولێر: لە زۆر قۆناغی سەخت ئەم دەزگایە بوێرانە و مەردانە هاتونەتە پێش و خزمەتێكی بەرچاویان پێشكەش بە چین و توێژەكان كردووە\nهەر لە مەراسیمەكەدا (د.فرسەت سۆفی) پارێزگاری هەولێر وتەیەكی پێشكەشكرد و تیایدا ئاماژەی بەوەكرد: دڵنیام ئێوەی ئازیز ئەو كەسانەن كە بەهێزەوە لەسەر پێی خۆتان وەستاون، دڵنیام كە چۆن قۆناغی سەختی پۆلی 12ی ئامادەییتان تێپەڕاند، ئایندەیەكی زۆر گەش چاوەڕوانی ئێوە دەكات، ئێوە ئایندەیەكی رووناكتان هەیە، سەربەرزین لە خزمەتی ئێوەداین، سەربەرزین كە دەزگای خێرخوازیی بارزانی پاڵپشتی ئێوە بووە. لە زۆر قۆناغی سەخت ئەم دەزگایە بوێرانە و مەردانە هاتونەتە پێش و خزمەتێكی بەرچاویان پێشكەش بە چین و توێژەكان كردووە، بەیەكەوە دەتوانین ئەم وڵاتە ئاوەدان و پارێزراوتری بكەین. پیرۆزباییتان لێدەكەم و هیوای سەركەوتنتان بۆ دەخوازین.\nخالید خۆشناو: خاوەنی كۆمپانیای هێمن گروپ: بە ئەركی خۆمان دەزانین لە هەر كوێیەك خزمەتی خەڵكی خۆمان بكەین\nدواتر، بەڕێز (خالید خۆشناو) خاوەنی گروپی كۆمپانیاكانی هێمن گروپ وتەیەكی كورتی پێشكەشكردو رایگەیاند: بەناوی سەرمایەدارانی كوردستان بەئەركی خۆمان دەزانین لە هەر كوێیەك پێویست بە هاوكاری بێت، ئێمە خزمەتی خەڵكی خۆمان دەكەین، پیرۆزبایی لە قوتابیانی خۆشەویست دەكەم كە نمرەیەكی بەرزیان بەدەستهێناوەو دوارۆژێكی گەشیان هەیە. دووبارە سوپاس.\nلەكۆتایی مەراسیمەكەدا لەلایەن میوانان و كۆمپانیاكانەوە خەڵات و رێزلێنان پێشكەشی قوتابیانی دەرچوو كرا.\nPrevپێشتردەزگای خێرخوازیی بارزانی لە ساڵی ٢٠١٩دا\nدواترهەواڵنامەی چالاکییەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی، ژمارە ٦٩Next\nشەنگال… هاوكاری پێشكەشی 300 خێزان دەكرێت\n15/10/2021\tهیچ لێدوانێک نییە\n4 تۆن داو و دەرمان بۆ بنكەی تەندروستی شێخ شەرەفەدین دابینكرا\nرێكخراوێكی جیهانی قەڵای هەولێر دەباتە ئاسمان


ئەگەر ئەنقەرە سیستەمی موشەكی "ئێس-400" بكرێت\nئەمریكا هەڕەشەی وەستاندنی گفتوگۆكانی گرێبەستی كڕینی موشەكی "پاتریۆت" لەتوركیا دەكات\n2658 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nگەورە بەرپرسێكی ئەمریكی ڕایگەیاند، دانوستانەكانی نێوان واشنتۆن و ئەنقەرە سەبارەت بەمامەڵەی موشەكی "پاتریۆت" ڕادەگرن، ئەگەر توركیا سیستەمی موشەكی "ئێس-400" ڕوسی وەربگرێت.\nمیدیاكانی توركیا لێدوانەكانی ئەو بەرپرسە ئەمریكییەیان گواستەوە، كە داوای كردووە ناوی ئاشكرا نەكرێت رایگەیاندووە، كەوا كڕینی سیستەمی "ئێس-400" ڕوسی لەلایەن توركیاوە كاریگەریشی دەبێت بۆ سەر ڕادەستكردنی فڕۆكەی جەنگی "ئێف-35" ئەمریكی.\nئەو بەوە وەسفی گفتوگۆكانی نێوان شاندی ئەمریكا و توركیای كردووە لەواشنتۆن، كە "بەرهەمدار و بنیاتنەر بووە"، كە پێشتریش شاندێكی ئەمریكی لە ناوەڕاستی مانگی كانونی دووەمی ڕابردوو ئەنقەرە گفتوگۆی لەگەڵ شاندی توركی كردووە سەبارەت بە مەرجەكانی فرۆشتنی ئەو كۆسیستەمە موشەكییە ئەمریكییە (پاتریۆت) بەتوركیا، كە بەهاكەی 3.5 ملیار دۆلارە.\nشاندەكە، كە شارەزای تەكنیكی تیدابوون دوای ئەوە سەردانی توركیایان كردووە، ئەنقەرە ڕازی نەبوو دەست لە كڕینی كۆسیستەمی "ئێس-400" ڕوسی هەڵگرێت، كە بەهاكەی 2.5 ملیار دۆلارە.\nئەمریكییەكان هۆشداریشیان داوەتە توركیا ئەگەر مكوڕبن لەسەر كڕینی كۆسیستەمە روسییەكە، ئەوا ڕووبەڕووی سزای قورس دەبنەوە، واشنتۆن نیگەرانی ئەوەشە، كە توركیا تەكنیكی دروستكردنی فرۆكەی جەنگی "ئێف-35" بۆ مۆسكۆ ئاشكرا بكات و بەمەش مۆسكۆ دەتوانێت سیستەمێكی موشەكی دروست بكات بۆ لێدانی ئەو فڕۆكەیە.\nتوركیا لەم ساڵدا ئەو كۆسیستەمە ڕوسییەی دەست دەكەویت، كە لە ساڵی 2017 لەگەڵ مۆسكۆدا لەسەری ڕیككەوتووه و تیمیكی سەربازی توركیش بەكاری دێنن.\nلەولاشەوە رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆك كۆماری توركیا جەختی لەسەر پتەوی پەیوەندییەكانی ئەنقەرە و واشنتۆندا كردووەو ئاماژەی بەوەشدا سەرباری ئاڵینگارییەكانی بەردەمیان و جیاوازی دیدگایان بۆ پرسەكان، توانیویانە لێكتێگەیشتنێك لەنێوانیاندا بێننە ئاراوە.


21:59 PM IRAQ\nMONDAY, 22 APRIL 2019 - 20:45\nبه‌شی تورکیا- وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی تورکیا کاردانه‌وه‌ی به بڕیاری نوێی ئه‌مریکا پیشان دا ده‌رباره‌ی درێژنه‌کردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی لێخۆشبوونی 8 وڵاتی کڕیاری نه‌وتی ئێران له‌وان تورکیا و گوتی: سزا تاكلایه‌نه‌كان و ئه‌و سه‌پاندنانه قبووڵ ناكه‌ن كه په‌یوه‌ستن به‌وه‌ی چۆن بیانه‌وێت په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ دراوسێكانیاندا دروست بكه‌ن.\nبه‌پێی هه‌واڵی کوردپرێس، مه‌ولوود چاووشئۆغڵۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی تورکیا له‌سه‌ر بڕیاره نوێکه‌ی دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا هاته‌ده‌نگ سه‌باره‌ت به درێژنه‌کردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی لێخۆشبوونی 8 وڵاتی کڕیاری نه‌وتی ئێران له‌وان تورکیا و ڕای‌گه‌یاند: بڕیاره‌که‌ی ئه‌مریکا به‌و مانایه‌یه که ئه‌گه‌ر مامه‌ڵه نه‌وتییه‌کانی تورکیا و ئێران درێژه‌ی ببێت، تورکیا به‌ره‌وڕووی سزاکانی ئه‌مریکا ده‌بێته‌وه.\nناوبراو له درێژه‌ی لێدوانه‌کانیدا گوتیشی: کۆتایی ھێنان به مۆڵه‌تی به‌خشینی وڵاتان له قه‌ده‌غه‌ی سه‌ر هاورده‌ی نه‌وتی ئێران له لایه‌ن ئه‌مریكاوه خزمه‌ت به ئاشتی و سه‌قامگیریی ناوچه‌که ناکات و زیان له گه‌لی ئێران ده‌دات. تورکیاش هه‌رگیز سزا تاكلایه‌نه‌كان و ئه‌و سه‌پاندنانه قبووڵ ناكات كه په‌یوه‌ستن به‌وه‌ی چۆن بیانه‌وێت په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ دراوسێكانیاندا دروست بكه‌ن.\nشایانی باسه؛ ئێواره‌ی ڕۆژی دووشه‌مه 22ی نیسانی 2019 کۆشکی سپی به فه‌رمی ڕایگه‌یاند که به‌نیازن فرۆشتنی نه‌وتی ئێران به ته‌واوه‌تی په‌ک بخه‌ن هه‌ر به‌و بۆنه‌یه‌شه‌وه ئه‌و لێخۆشبوونه‌ی به 8 وڵاتی جیهان درابوو بۆ کڕینی نه‌وتی ئێران، ڕۆژی 2ی ئایار کۆتایی دێت و ماوه‌ی لێخۆشبوونه‌که‌ش درێژ ناکرێته‌وه و تورکیاش یه‌كێكه له‌و هه‌شت وڵاته‌ی پێشتر له سزاكانی ئه‌مریكا بۆ سه‌ر ئێران له پرسی كڕینی نه‌وتدا به‌خشرابوو.


MON, 1 MAR 2021 03:56 Erbil, GMT +3\nTUE, 19 JAN 2021 21:26 | KDP.info\nبۆ نوێنەرانی کورد لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، پێداگری دەکەن نەوت لە دەست حوکمڕانی کورد نەبێت؟ ئایا دەرهێنانی نەوت لە دەستی کورد خزمەت بە پێگە و بەرژەوەندی هەرێمی کوردستان دەکات، وەک ئەوەی بانگەشەی بۆ دەکەن؟ یا بە زمانی کوردی خزمەت بە بەرژەوەندی خەڵکی دیکە دەکەن، کە هەرێمی کوردستان هیچ پایەکی بە پێوە مانەوەی نەمێنێ؟ ئایا پێداگری کردن لەسەر ئەو فایلە و بابەتی هاوشێوەی دی، هیچ پەیوەندییەکی بە پرۆسەی چاکسازییەوە هەیە؟ یا پەیوەندی بەوە هەیە، کە کورد میللەتێکی چاو لەدەستە و نایەوێ خۆی بێت؟\nئەم کوتینەوە و کێڵانەوە بەردەوامە بێ غەرز نییە، هەر نیشتمانپەروەرێک یا ئازادیخوازێکی هەرێمی کوردستان درکی پێدەکات، کورد گوتەنی" ئەو قەسپەی دەیخۆن ناوکەکەی لەناو دەستی ئێمەیە"\nبا راشکاو بین لەگەڵ یەکتری، دوای زیندە بەچاڵ کردنی پرەنسیپی سازان و سەرپێخستنی پرەنسیپی زۆرینە و کەمینە لە پرۆسەی سیاسی عێراق، روون بوویەوە، کە بوونی نوێنەرانی کورد لە بەغدا، جگە لە جوانکردنی پرۆسەی سیاسی شێوێندراوی عێراق و سوودی کەسی هیچی دیکە نییە، تەنانەت مانەوەشیان بەو شێوەیە لە زیانی هەرێمی کوردستان و بەرژەوەندی خەڵکی دیکەیە، وەک ئەوەی ئەمڕۆ لە هەندێ کەسەوە دەیبین.\nئێوە پیلانێکی نوێمان بۆ ئاشکرا ناکەن، کاتێک دەڵێن" لە سۆنگەی هەستکردن و ئاگاداربون لە هەستیاری گفتوگۆکانی ناو ناوەندی سیاسی عێراق بە گشتی و لیژنەی دارایی بە تایبەتی، بە پێویستی دەزانین دووبارە تەئکید لە رادەستکردنیی نەوت بە سۆمۆ بکەینەوە." ئەو مەیلە سیاسییەی ئێوە باسی دەکەن، کە لە ناوەندە سیاسییەکانی عێراق هەیە، سەرۆک بارزانی لە زوویێکەوە ئاشکرای کردووە، بەڵام ئەو کاتیش هەبوون لە سۆنگەی رق و خۆنەبینیندا بە دەنگی بەرز دەیانشیڕاند" هەرێمی کوردستان هیچ هەڕەشەیەکی لەسەر نییە." خۆ پێ ئاگادارن، ئەوکات مەلەفی رادەست کردنی نەوت بەرێگەی" سۆمۆ" لەئارادا نەبوو.\nهەروا بێتەوە، چارەسەر کردنی ریشەیی مەلەفی نەوتی عێراق، وەک جێبەجێ کردنی ماددەی 140 و چارەسەرکردنی شاڵاوی تەعریب، لەدەست بەغدایە، نەک هەرێمی کوردستان. ئەویش لەرێگەی جێبەجێ کردنی دەستوور و تەواوکردنی بونیادنانی دامەزراوە فیدراڵییەکان و دەرچوواندنی یاساکانی تایبەت بە داهات و بەڕێوەبردنی ئەم مەلەفە. ئەگەر ئێوە لە خەمی مافەکانی هاووڵاتیانی کوردستان دان، ئەرکی ئێوەی نوێنەران ئەوەیە، هەوڵەکانتان بەو ئاڕاستەیە چر بکەنەوە، نەک پێداگری بۆ" رادەستکردنی نەوت و نیشاندانی نیەتپاکیی سەرەتایی بۆ پابەندبون."\nوەک بەرچاوڕوونیەک، رێککەوتنی ئاساییکردنەوەی شنگاڵ باشترین نموونەی ئەو نیەتپاکییەیە، کە ئێوە و خەڵکی دیکە کردووتانە دروشمی ئێستاتان. بۆ ناپرسن کێ بەرپرسە لە جێبەجێ نەکردنی یا راستتر کێ توانای جێبەجێ کردنی رێککەوتنەکانی نییە؟\nبەدیوێکی دیکە، ئایا پێداگری کردن لەسەر مافە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان" گوتاری شەعبەویی و برەودانە بە رق و ناکۆکی" یا خۆکردن بە مەقاشی دەستی خەڵکی دی بێ بەها کردنی خوێن و خەبات و مافی هاووڵاتیانی کوردستانە؟ تەنانەت ئێوە، کە بە حساب نوێنەری کوردن لە بەغدا، هێندە زەلیل و کالفامن، مافی وەڵامدانەوەش بە حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە رەوا نابینن بۆ وڕێنەی پڕ لە قین و ناکۆک لەگەڵ ماددەکانی دەستوور؟ ئەو چ نا ئینسافێییە بەرامبەر پێگەو مافەکانی کوردستان، کە لە ئێوەی دەبینین و دەبیستین؟


پزیشكێکی دڵ هیوا بۆ تووشبوانی نەخۆشی دڵ دەگەڕێنێتەوە – گه‌شه‌پێدان\nماڵه‌وه/ هه‌مه‌ڕه‌نگ/پزیشكێکی دڵ هیوا بۆ تووشبوانی نەخۆشی دڵ دەگەڕێنێتەوە\nپزیشكێکی دڵ هیوا بۆ تووشبوانی نەخۆشی دڵ دەگەڕێنێتەوە\nئازاد ئیبراهیم نه‌جاڕ” کوردێکی شارى “زاخۆ”یه و ساڵی ١٩٦٨ لە دایکبووە، چه‌ند ساڵێك روو له شارى به‌غدا دەکات و لەوێ ژیان بەسەر دەبات و دواتر له ساڵى ١٩٩٢ كۆلێژى پزیشكیی له زانكۆى مووسڵ ته‌واو دەکات .\nئه‌و پزیشكه كورده نزیكه‌ى ١١ نموونه‌ى دڵى ده‌ستكردى درووست كردووه، كه پێشبینی ده‌كرێت داهێنانه‌كه‌ى ببێته شۆڕشێك له جیهانى پزیشكیدا و هیوای ژیان بۆ ملیۆنان نەخۆشی دڵ بگەڕێنێتەوە.\nدكتۆر ئازاد نزیكه‌ى دوو ساڵ له نه‌خۆشخانه‌ى كیندى له شارى به‌غدا کاری كردووه، پاشان له ساڵى ١٩٩٥ له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌یدا به‌ره‌و وڵاتى سوید كۆچیان كردووه، له‌و وڵاته درێژه‌ى به بواره‌كه‌ی دەدات و تا دەگاتە ئەوەی داهێنانێکی مەزن ئەنجام بدات.\nپزیشکەکە ماوەی ١٥ ساڵە سەرقاڵی ئەو داهێنانەیە و ئەمساڵیش ئەو داهێنانەی راگەیاند و تاکو ئێستا ١١ نموونه‌ى له داهێنانه‌كه‌ى درووست كردووه و له‌سه‌ر ئاژه‌ڵانی تاقی كردووه‌ته‌وه، چاوه‌ڕێش ده‌كرێت ساڵى داهاتوو له جه‌سته‌ى مرۆڤدا تاقی بكاته‌وه.\nناوبراو یه‌كێكه له و کاندیدانەی کە بۆ وه‌رگرتنى خه‌ڵاتى نۆبڵ له بوارى پزیشكى دەستنیشان کراوە، له بنكه پزیشكییه‌كه‌ى خۆى كه ناوى “ڕیل هارت”ـه، له شارى ڤیسترۆس لە سوید.\nپاش ئاشکرا کردنی ئەو داهێنانە، ستیڤان لۆڤین، سەرۆک وەزیرانی سوید سەردانی ئەو دکتۆرە کوردە دەکات و وێنەیەک لەگەڵ دڵە دەستکردەکەدا دگرێت و لە پێگەکەی خۆی بڵاوی دەکاتەوە و سەرسوڕمانی خۆی بە کاری پزیشکە کوردەکە دەردەبڕێت و دەستخۆشی داهێنانەکەی لێدەکات.\nبه‌هۆى داهێنانه‌كه‌ى و ناوبانگیی خۆى و بنكه پزیشكییه‌كه‌یه‌وه، ستیڤان لۆڤین، سه‌رۆك وه‌زیرانى سوید و وه‌زیره‌كانى سه‌ردانی دکتۆره كورده‌كه‌یان كرد بۆ ده‌ربڕینی سه‌رسوڕمان و ده‌ستخۆشیكردن له داهێنانه‌كهی، به‌شێوه‌یه‌ك كه سه‌رۆك وه‌زیرانى سوید وێنه‌یه‌كی له‌گه‌ڵ دڵه ده‌ستكرده‌كه له‌سه‌ر پێگه‌ى تایبه‌تى خۆى له تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك بڵاوكرده‌وه و شانازى به پزیشكه‌كه و داهێنانه‌كه‌یه‌وه كرد.\nئازاد جه‌ختی كرده‌وه، كه كوردستان هه‌موو كات له ویژدان و هزریدایه و هیواشى خواست، ڕۆژێك بێت بتوانێت خزمه‌ت به هاووڵاتیانى بكات، گوتیشی :” سه‌رۆك وه‌زیرانى سوید دواى ئه‌وه‌ى دۆسیه‌كه‌ى خوێندووه‌ته‌وه، بڕیاری داوه سه‌ردانى بكات بۆ ده‌ستخۆشى كردن له داهێنانه‌كه‌ى”.\nچۆن مۆبایل و ئامێرە ئەلیكترۆنییەكان لە كاتی بەرزبوونەوەی پلەی گەرما دەپارێزی؟


رێگاي ئێوه خۆڕھه ڵاتي ناوين » په‌كه‌كه له‌روانگه‌ي مافي مرۆڤه‌وه\nئه مانه که له سه ره تاي بابه ته که وه باسي لێوه ده کرێت وه ک نموونه باس کراون ئه و تايبه تمه نديانن که په‌كه‌كه به بنه ماي ئايديۆلۆژي خۆي داناوه و بانگه شي بۆ ده کات. جا دواتريش به راوردێکي گشتي ده کرێت له گه ڵ جاڕنامه ي مافي مرۆڤ که ئه م گرووپه تا چ راده يه ک نێزيکي ئه و پێوانانه يه و يا خود تا چ راده يه ک دژيانه و پێشليان ده کات.\nله ناو په‌كه‌كه و په‌ژاك و باڵه کاني ديکه يدا:\n* که‌سێک که ده‌بێته ئه ندام ده‌بێ تا دوا هه‌ناسه له گه‌ڵ ئه‌وان بێ، ئه‌گینا توشی ته‌سفیه کردن ده‌بێ.\n* که‌سا‌نێک که له په‌که‌که - پژاک هه‌ڵدێن (چون ئازادانه ناتوانن جیا ببنه‌وه یان وازی لێ بێنن) تێرۆر ده‌کرێن، بۆ نموونه که‌ماڵ شاهین، سیپان رۆژهه‌ڵاتی و ده‌یان که‌سیتر.\n* هیچ که‌س مافی پیکهێنانی ژیانی هاوسه‌ریه‌تی نیه له ناو په‌که‌که‌دا\n* به کار هێنانی منداڵان له به‌ره‌کانی شه‌ڕ\n* به رۆبۆت کردنی مرۆڤه‌کان و نه‌بوونی هیچ چه‌شنه ئازادی راده‌ربڕین، بێجگه‌م له چوار چێوه‌یه‌ک به ناوی بیری ئاپۆیی.\nبه‌ڵام با بزانین جاڕنامه‌ی مافه‌کانی مرۆڤ له‌م باره‌وه چی ده‌ڵێی و ڕاده‌ی مۆدێڕن بوونی په‌که‌که‌مان بۆ ده‌ربکه‌وێ:\nپێشه‌کی پێویسته که به مافی منداڵان ئاماژه بکه‌م که تا ته‌مه‌نی 18 ساڵی هیچ لایه‌نێک ناتوانێ به پێی بنه‌ما جیهانییه‌کان و مافه‌کانی مرۆڤ، له منداڵ، بۆ جێبه‌جێ کردنی ئه‌رکی چه‌کداری که‌ڵک وه‌ر بگرێ.\nمادده‌ی 16 به‌ندی 1، هه‌ر ژن‌و پیاوێك كه گه‌یشتنه ته‌مه‌نی خۆناسین (بالغ بوون)ه‌وه, مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه بێ وه‌به‌رچاو گرتنی هیچ سنوورێك له باری ره‌گه‌ز, نه‌ته‌وایه‌تی یا ئایینه‌وه ببنه ژن‌و مێرد‌و ژیانی هاوبه‌ش پێك بێنن.\nبه‌ندی 4) بنه‌ماڵه كۆڵه‌كه‌ی سروشتی‌و بنه‌ره‌تیی كۆمه‌ڵگه‌یه‌و ده‌بێ له لایه‌ن كۆمه‌ڵگه‌و ده‌وڵه‌ته‌وه پشتیوانیی لێ بكرێ.\nمادده‌ی 20) به‌ندی 2- نابێ که‌س مه‌جبوور بکرێت سه‌ر به کۆمه‌ڵه یان ئه‌نجومه‌نێک بێت.\nلێره‌دا دوو پرسیار ده‌خۆلقێ که ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که ئاخۆ پارتێک که بنه‌ماکانی مافی مرۆڤ له نێو ریزه‌کانی خۆیدا پێشێل ده‌کاو به توندترین شێوه له به‌رانبه‌ریاندا راده‌وه‌ستی، ئایا سبه‌ی ئه‌گه‌ر هاتوو ده‌سه‌ڵاتی کوردستان، که‌وته ده‌ستی، ده‌توانێ پارێزه‌ری مافه‌کانی مرۆڤ، بنه‌ماکانی دێمۆکراسی و به‌گشتی بایه‌خه‌کانی سه‌رده‌م بێ؟ جیا له‌وه که له سه‌ره‌وه ئاماژه‌م پێی دا، فه‌رد په‌ره‌ستی، خۆ به‌رته‌سک کردنه‌وه له چوار چێوه‌ی ئیدئۆلۆژییه‌کان و رۆبۆتسازی له مرۆڤه‌کان سێ تایبه‌تمه‌ندی سه‌ره‌کی حیزبه کلاسیکه‌کانن، که به زه‌قی و خه‌ستی له سیمای په‌که‌که‌وه دیارن و ته‌نانه‌ت فێرگه‌کانیشیان هه‌ر له سه‌ر ئه‌و ئه‌ساسه دامه‌زراون. لێره‌دا ره‌نگه ئه‌وان شه‌ڕی چه‌کداری به مۆدێڕن بوون بزانن که ئه‌مه هه‌ڵه‌یه‌کی ته‌بلیغی په‌که‌که‌یه.\nبرچسب ها : pjak , pkk , په‌ژاك , په‌كه‌كه , مافي_مرۆڤ


له‌لایه‌ن: ڕاوێژ نورالدین - به‌روار: 2020-11-18-19:06:00 - کۆدی بابەت: 521\nئەمڕۆ زانایان دەست بەسەر DNA دادەگرن بۆ چەند مەبەستێکی بەدیھێنان، بە پشت بەستن بە تەکنیککاری، کە بە سرجەمیان دەڵێن تەکنەلۆژیای DNA ، بۆ نموونە دەتوانرێت تەکنەلۆژیای DNA وەک بەڵگەیەک لەسەر ئەنجامدەری تاوان بەکار بھێنرێت، بە ناسینەوەی DNAی کە لە شوێنی تاواندا ھەیە. ھەروەھا زانایان ئەم تەکنەلۆژیایە، بەکاردەھێنن بۆ چاککردنەوەی بەروبوومە کشتوکاڵییەکان، و دیاری کردنی ئەوەی ئەگەر کەسێک بۆماوە ماددەی بەرسیاری ھەندێک نەخۆشی ھەڵبگرێت، دەرکەوتنی نیشانەکان، ئەمەش بۆ ڕابوون بە توێژینەوە دەربارەی شێوازەکانی چارەسەرکردنی نەخۆشیە بۆماوەییەکان وە چاکبوونەوە لێیان. ئەم بەندەش لە ئامرازەکانی تەکنەلۆژیای DNA دەکۆڵێتەوە، وە چۆنییەتی پشتبەستن بەو ئامرازانەی لەلایەن زانایان بۆ لێکۆڵینەوەگ تەواوی جینۆم و چۆنیەتی بەکارھێنانی بۆ چاککردنەوەی ژیانی مرۆڤ.\nناکرێت دوو کەس لە جیھاندا بۆماوەییانە لەیەکبچن جگە لە جمکە لێکچووەکان. زۆربەی DNA لە ھەموو خەڵکدا لێکچوون، بەڵام نزیکەی %0.10 لە ڕێژەی جینیۆمی مرۆیی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە جیاوازە.بەھۆی ئەم جیاوازیە سنوردارەش زانایان دەتوانن بە پشتبەستن بە DNA تایبەت بە ھەر کەسێک، ئەو کەسانە بناسنەوە. بۆ ناسینەوەی DNA بەراوردی سمپڵەکانە DNA دەکرێت، لە بەشەکانی کرۆمۆسۆمدا کە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە جیاوازە. ناسینەوەی DNA بۆ چەند ئامانجێک بەسوودە،لەوانە دیاریکردنی باوانیەتی کەسێکی دیاری کراو، وە ناسینەوەی بەشە بەجێماوەکانی کەسێک، وە پێشکەش کردنی بەڵگە لە کێشەکانی تاواندا.\nDNA نابەرپرس لە دروست کردنی پرۆتین\nئەوەی جێگەی سەرسوڕمانە ئەوەیە کە %98 ی بۆماوە ماددەکەمان DNA بەرپرس نیە لە دروستبوونی ھەر پرۆتینێک. ئەم DNA یەش درێژی فرەشێوەی Length polymorphisms تێدایە. واتە جیاوازی لە درێژی گەردی DNA کە دەکەوەێتە نێوان دوو بۆھێڵی ناسراوەوە، ھەندێک درێژی فرە شێوە لە بەشە نابەرپرسەکانی دروستبوونی پرۆتیندا، لە ڕیزبەندی نیوکلیۆتایدەکانی DNA پەیدا دەبن، بۆ نموونە دەتوانرێت ڕیزبەندی نیوکلیۆتایدە دووبارەکان -CACACA بێت، وە بەم شێوەیەش. لەوانەیە ئەم ڕیزبەندیانە دووبارە ببنەوە کەم یان زۆر بە شێوەی بەدوایەکدا ھاتن (یەک بە دوای یەک ) پێیدەڵێن ھاوتا دووبارەبوونەوەی ژمارە گۆڕاو (VNTR). ژمارەی ڕیزبەندی دووبارەبوونەوەی نیوکلیۆتایدەکان لە شوێنی دیاریکراوی DNA د جیاوازە لە نێوان تاکەکاندا. لە ھەر شوێنێکی فرە VNTR ی DNA کەسێکی دیاریکراودا ژمارەیەکی دیاریکراو لە ڕیزبەندی نیوکلیۆتایدەکان ھەیە.\nھەنگاوەکانی ناسینەوەی DNA\nھەنگاوە سەرەکیەکانی ناسینەوەی DNA بریتیە لە:\n(1) دابڕینی سامپاڵێک لە DNA و دووھێندەکردنی لە کاتی پێویستدا.\n(2) پارچەکردنی DNA بۆ پارچەی کورتتر، کە ناوچەکانی VNTR ی تێدایە.\n(3) جیا کردنەوەی ئەم پارچە DNA یانە بەپێی درێژیان.\n(4) بەراورد کردنی درێژی پارچە سامپاڵە نەناسراوەکانی DNA.\nئەگەر سامپاڵی نەناسراو لگەڵ سامپاڵناسراودا ھاوتا بوون ئەو کاتە دەتوانرێت دڵنیانین لە ناسنامەی کەسەکە.\nدووھێندەبوونی DNA: کارلێکی زنجیرەیی ئەنزیمی پەلمەرە\nئەو DNA یەی کە لە شوێنی تاواندا یان لە شانەیەکی لەشی مرۆڤ وەردەگیرێت زۆر جار بە بڕی زۆرکەمە. لەم جۆرە بارانەدا زانایان پێویستیان بە دووھێندەکردنی ھەیە تا بڕی پێویست لە DNA یان دەست بکەوێت بۆ بەکارھێنانی لە ناسینەوەی ئەو مرۆڤە. کارلێکی زنجیرەی ئەنزیمی پەلمەرە (PCR) بریتییە لە تەکنیکی خێرای بەرھەم ھێنانی لەبەرگیراوەی زۆر. لە بەشێکی DNA بەپێی ئەم ھەنگاوانەی خوارەوە:\nھەنگاوی 1 PCR پێویستی بە قاڵبێک ھەیە ،واتا پارچەیەک لە DNA کە ڕیزبەندی ئەو نیوکلیۆتادانەی تێدابێت،کە زاناکە دەیەوێت دووھێندەیان بکات، ھەروەھا PCR پێەیستی بە دابین کردنی ھەر چوار نیوکلیۆتایدی DNA و ئەنزیمی پەلمەری DNA و دەستپێکەکان ھەیە. دەستپێکەکان Primers یش پارچە DNA دەستکردی تاک زنجیرەن لە نزیکەی 20 بۆ 30 نیوکلیۆتاید پێکھاتوون، پێویستە دابین بکرێن تاکو ئەنزیمی پەلمەری DNA دەست بە کرداری دووھێندەبوون بکات.دەستپێکەکان تەواوکەری ھەردوو سەری ئەو پارچە DNA یە دەبن،کە دەویسترێت دووھێندە بکرێت. کرداری دووھێندەبوون دەستپێدەکات کاتێک ھەموو پێکھاتووەکان پێکەوە دابین دەکرێن. گەرمی دەبێتە ھۆی ھەڵوەشاندنی بەندەکان،کە دوو زنجیرەکەی DNA پێکەوە دەبەستن ھەردوو دەستپێکەکە بە DNA وە دەبەسترێن،و ئەنزیمی ئەنزیمی پەلمەری DNA ڕادەبێت بە دووھێندە کردنی دوو زنجیرەکەی DNA.\nھەنگاوی 2 سارکردنەوە دوو دەستپێکەکە دەتوانن بە DNA وە ببەسترێن.\nھەنگاوی 3 ئەنزیمی پەلمەری DNA دەتوانێت ھەستێت بە دووھێندە کردنەوەی DNA جارێکی دیکە.\nھەنگاوی 4 بەجێھێنانی سوڕەکە دووبارە دەکرێتەوە.\nلەگەڵ ھەر سوڕێکی نوێدا، ئەو DNA یە لە نێوان دوو دەستپێکەکەدا ھەیە بەیەکجار دوو ھێندە دەبێت.\nپارچەکردنی DNA: ئەنزیمە کەرتکەرەکان\nبۆ پارچەکردنی گەردە درێژەکانی DNA بۆ پارچەی بچووکتر زیندەزانان پرۆتینی بەکتریا بەکار دەھێنن کە ناو دەبرێن بە ئەنزیمە کەرتکەرەکان Restriction enzymes. ئەنزیمە کەرتکەرەکان ڕیزبەندی کورت و دیاریکراو لە تفتە نایترۆجینییەکانی گەردی DNA دەناسنەوە، لە بەر ئەوە DNA ناو ڕیزبەندیەکە کەرت دەکەن. ھەندێک لە ئنزیمە کەرتکەرەکان لە شوێنی کەرت کردنەکەدا نووکی پارچەی DNA بەجێدەھێڵێت کە وەکو «جەمسەری کەتیرەیی» Sticky ends کاردەکەن، بە جۆرێک پارچەکانی دیکەی DNA تەواو کەر دەتوانن پێیانەوە بەند بن.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : تەکنەلۆژیای DNA


بەرمودا سەحەر هاجانی، وێرانی، پاشکەفتن و پێشەمانی؟ – Malame\nبەرمودا سەحەر هاجانی، وێرانی، پاشکەفتن و پێشەمانی؟\nد. شه‌عبان مزوری 25 ئازار، 2022\n212 4 خوله‌كان\nمن دڤێت بێژم کو گەلەک ژ مە کو خوە کەسانێن هشیار دوزانن و بسپور د گەلەک بیاڤێن ژیانێ و هەول د دەین کو تێکەلی شین و شادیێن خەلکێ خوە بین، د سەردەمەکێدا کو دڤێت بابەت و گوتن کورت و پوختەبن، لێ بمن کەسەک نە شیایە وەک سەحەر هاجانی رەوشا مە دی سێ پەیڤادا پێناسە بکەت. پێناسا سەحەر هاجانی بمن بواتا خوە پێناسەک فەلسەفی یە لێ جودا بون ژ فەلسەفێ پێویستی ب رونکرن و شلوڤەکرنێ نینە چونکە هەرکەس زۆر بئاسانی تێدگەهیت، کو ئەڤە ژی بسەرێ خوە ماسترین هوشمەندی یە.\nئەم دکارین ناڤێ سێ گوشا سەحەر هاجانی لێ بکەین یانژی پێکوچکا سەحەر هاجانی، دکەڤن دا هاتیە کو وێرانی و ئاڤاهیا مالێ لسەر سێ پێکوچکا یە ( بو کەسێ نازانیت پێکوچک چیە. کوچک دگوتن ژبو جهێ خوارن لسەر دوروستکرن، لێ کوچکێن دەمکی ژ سێ بەرا دوروست دکرن و ژ هەر بەرەکیرا دگوتن پێکوچک ). ڤان هەرسێ پێکوچکێن سەحەر هاجانی پێویستی لسەر راوەستانێ و ڤەکولینێ نە. مللەت نینن یەک ژڤان پێکوچکا نە ژیا بیت لێ بمن ئەستەمە مللەتەک هەبیت وەک مللەتێ کورد بو دەمەک درێژ و دیەک دەمدا لگەل ڤان هەرسێ پێکوچکا بریت یتانژی ژیان کربیت.\nبباوەریا من پێویستە ئەم مەبەستا خوە ژ پەیڤا وێران زەلال بکەین، ئانکو تێگەها مە بو ڤێ پەیڤێ؟ پەیوەندیا وێرانیێ و تاوانێ؟ ئەز دو خوازم لڤێرە راشکاوانە بێژم ئەڤا ئەز دنڤیسم تێگەه و باوەریا منە و پێویست ناکەت بو کەسەک دی یا دوروست بیت.\nهەر تشتەکێ هەی لسەر رویێ ئەردی فورمەک سروشتی یان دەستکردە هەیە، گوهارتنا ڤێ فورمێ وێرانیە. مروڤاتیێ بدرێژیا مێژویا خوە هەولدایە سروشتی وێرانکەت وەک نمونە ( رێک و رێبار، چاندن، بەنداڤ، تونێل….هتد نمونە زۆرن ). لێ ئەڤ وێرانکرنە، ئانکو ئەڤ گوهارتنا فۆرمێ سروشتی بو مروڤا دکەڤیتە دوارێ چاککرنا خوەشگوزەرانیا مروڤان دا، لەوما ناکەڤیتە دچارچێوێ تاوانێ دا، راستە دبیت پرانیا جاران ئەڤ وێرانیەژی بزیانا بەشەک گیانەوەرێن دی بدوماهیک بێت.\nلێ بمن سەحەر هاجان مەبەستا وی وێرانیا تاوانە. بمن وێرانیا تاوان هەمی جورە کار و بزاڤەک ژ بو تێکدانا فۆرمەک سروشتی یان دەستکری کو د ئەنجامدا بەشێ هەرێ مەزن ژ جڤاکێ زیانێ ژێ دبینیت و بەشە هەرێ بجویکل سودمەند بیت. لەوما هەڤبیرم لکگەل سەحەر هاجانی کو ئەڤە نیف سەدەک زۆرترە ئەم دنالین ژ وێرانیا تاوان کو بەشەک مروڤا لگەل مە دکەن.\nپاشکەفتن چیە؟ مروڤ دشێت پێناسە بکەت یان نە؟ نیشانێن پاشکەفتنێ چنە؟ ئایا بەراوەردی کرن پیڤەرە بو پاشکەفتنێ؟ ئایا هەر گورانکاری بەرەف باشتر دکاریت ببیتە رامانا پێشڤەچونێ؟ بمن زۆر گرنگە کو مروڤ تێگەها پەیڤا بزەلالی رابگەهینە ژبو لکەسێ بەرامبەر تێکنەدەت ئارمانج ژ گوتنێ.\nپاشکەفتن مە زۆر جورە هەنە، بو نمونە بەشەک ژمروڤا ژ زکماکی ژ ئەگەرا نەخوەشیەکێ یانژی کارتێکرنەکا فیزیکی ژ دایک دبن پاشڤەمای، لڤێرە هەلبەت مەبەستا من ژ لایێ مێژیڤە نە فیزیکیڤە. بەشەک دی ژ مروڤا ژ ئەگەرێن رویدانێن سروشتی، رویدانەک فیزیکی یانژی بمەبەست سەرئەنجاما کارەک نە مروڤانە وەک ئاشکەنجەدان، ژەهردان پاشدکەڤن. لەوما دڤێت ئەم دو تێگەهێن ڤێ پەیڤێ ژێک جودا کەین، پاشڤەمای و پاشخستن.\nبمن پاشڤەمان تشتەکێ ژ دەرڤەی پێچێبون و داخوازیا مەیە. ئەڤ رەنگێ پاشڤەمانێ دکەڤیتە دچارچێوێ سروشتیدا، مروڤ تەنیا دکارە بهاریکاریێن جودا بەشەک ژێ رەوشا کەسێ پاشڤەمای بگهورە ژبو ژیانێ برەنگەک باشتر بکە.\nپاشخستن تشتەکە بزانین و ئارمانج ژ لایێ کەسەکی یان گروپەک مروڤا تێ کرن ژبو بەردەوامیا دەستهەلاتداریا خوە لسەر گروپەک مروڤا هەر چەند بشێن بو دەمەک درێژتر. ئەڤ کەسانە یان گروپە هەردەم هەولددەن پاساوا بو کارێن خوەیێن چەوت ببینن برێکا بەراوردکرنا رەوشا تاکە کەسی، خێزانێ و جڤاکێ بەری سەردەمێ خوە لگەل سەردەمێ دەستهەلاتا خوە. وەک نمونە بەرێ چەند قوتابخانە، زانکو، نەخوشخانە، رێک و پر، ئاڤاهی، داهاتێ خەلکی و نوکە چەوایە. بمن ئەڤە ماسترین چەواشەکاریە.\nیەک ژ پیڤەرێن تەندوروستێن پێشڤەچونا جڤاتەکێ بەراوەردکرنە لگەل جڤاکێن دن یێن د هەمان رەوشێ دا دژین، چونکە بەشەک ژ گوهارتنا د جڤاکێ دا دکەڤیتە ناڤ پروسێسا سروشتیا جڤاکێ. مروڤ زۆر دبن لۆبەرامبەر باژێر مەستر دبن، قوتابخانە زۆرتر دبن، رێک و بان زۆرتر دبن…..و هتد، لێ پرس لڤێرە ئەوە ئایا چەند ئەڤگوهارتنە رەنگەکێ تەندوروست بخوەڤە دبینە؟ چەند زەمین خوەشکەرە کو پروسێسا دینامویا جڤاکێ بهێز دکەت تا بکاریت بگەهیتە جڤاکێن رێزا پێشین، چەند دکارە ببیتە هەڤرک لگەل وان دا، نەک لگەل جڤاکێن پاشخستیڤە؟\nبمن سەحەر هاجانی ئاشکرا دبێژیت هەمی بزاڤ، چالاکی و قوربانیێن مە ژبو وێ بون کو ئەمژی بکەڤینە رێزا جڤاکێن پێشکەفتی د هەمی بوارێن ژیانێدا. لێ سەرئەنجام وەسا نیشان ددەن کو بەرەڤاژی هیڤیێن سەحەر هاجانی و گەلێ کورد بگشتی ئەم ژ پاشکەفتنێ هاتینە پاشخستن. واتە ئەگەر ئەڤا هاتی کرن و تێتە کرن لژێر ناڤێ رزگاری، ئازادی، سەرخوەبون، پەشڤەچون، خوەشگوزەرانی……هتد، نەبا و ئەم بەردەوام ژیاباینە د پاشکەفتنەک سروشتیدا دا ئەڤرو رەوشا مە گەلەک باشتر بیت.\nسەحەر هاجانی زۆر جوان شوینا ئازادیێ کویلەکرنا خەلکێ جوان دەستنیشان دکەت دەما دبێژیت ئەم بەنیێن بابێ کەسێ نینین، ئەم بەنیێن خودێینە؟ ئەڤ رستە بسەر خوە هەژی سەدان لێکولینا یە. سەحەر هاجانی گەلەک راست دبێژیت، سەردەما نفشێ من و سەحەر هاجانی و گەلەک نفشەن دی، دەما دهاتین سەر دونیایێ تەنها ئەم دەیندارێن خودێ بوین بروژی و نڤێرا، لێ کەسێن ئەڤرو ژ دایک دبن دەیدارێن خودێ و بەنیانە، وتاە نە وەک بەنیێن خودێ بتنێ نە بەلکو بەنیێن هندەک مروڤاژی نە، و ئەڤەیە پێکوچکا سێیێ یا سەحەر هاجانی لدوف خوە تینە کو ئەوژی پەشێمانی یە.\nئەز بخوە پەشێمانیێ دبینم وەک تەمەن کورت کرن، بمن پەشێمانی واتە هەلگرتنا قەزمەی و مەربێلکێ یە و دەستپێکرنا کولانا گۆرێ کەسێ پەشێمان بدەستێن وی. لەزا کولانا گۆری گرێدای دژواریا پەشێمانیێ یە، ئانکو چەندین زۆر پەشێمانیەک مێژیێ مروڤی مژویل چەندین بلەزتر گۆرێ خوە دکولین و دکەڤین ناڤدا.\nزانستی سەلماندیە کو بێگومان تەندوروستیا مەیا دەرونی و جەستەیی پێکڤە گرێداینە و کارتێکرنا بارێ دەرونی لسەر تەندورستیا جەستەیی زۆر پتر ژ تێکچونا تەندوروستیا جەستەیی لسەر تەندوروستیا دەرونی.\nپەشێمانی بخوە برینەک دەرونیە و راددا ماندیکرنا مێژیێ مروڤی گرێدای مەزنیا وێ برینێ یە. ئەڤ برینا دەرونی کۆنسنتراسیونا ( تەرکیز ) تێکددەت، مروڤ نکارە کارێن خوە ددەمدا ئەنجام بدە، خەوا مروڤی تێکدچیت، ترس لسەر مروڤی زال دبیت، مروڤ زۆر هەستیار دبیت، ژبو تشتەک بەر نەکەفتی کێشا دوروست دکەت، کۆنترۆلێ لسەر گوتنێن خوە و لەشێ خوە ژدەست ددەت، دێ بینی بەرسڤا بەڤلێن خوە بگوتنێن رەق ددە و زۆر بئاسانی دەست دبە بو کو بوکسەکا، کێرکەکێ، بەرەکی یانژی تەلقەکێ لکەسێ هەمبەر خوە بدە. ئانکو بکورتی دکارە رۆژانە توشی گرفتاریێن جڤاکی بیت و زۆر بونا هورمونێن سترێسێ و ئەڤ هوکارێن مە لسەری لسەر ئاخفتین دبنە ئەگەرا رەشبینیێ، بلند بونا فشارا خوینێ، بلند بونا شەکرێ، ژ خوە خراب لەش بێهنا خوە ڤەنادەت و دبیتە ئەگەرا ماندیبوێ و بێهێز یە. ڤان هەمیا ئەم بدەین سەرهەڤ دێ زانین کانێ تەمەنێ مروڤی چەند کورت دبیت.\nپەشێمانی برینەک دەرونیە وەک من گوتی، ئەڤ برینە ژ هندەک کار و رەفتارێن کەسەک یان کومەلەک مروڤا دکەت کو مروڤی چاڤەرێ نە بو وی،وێ یان وان. دخوازم بوچونا خوە لسەر رەنگێن پەشەمانیێ بێژم لدەف مە مروڤا.\nیەکەمین پوشمانیێ ژ کارەک یان رەفتارەک کو مروڤی ئەنجام دای. دبیت ئەو تشت بخوە کارڤەدانەک بیت لەوما مروڤ زوی پەشێمان دبیت و نابیتە ئەگەرا هیچ برینەک دەرونی بوب دەمەک درێژ. بەشەک دی پەشێمانی کو کارتێکەرترە دەما مروڤ ب ئارمانج پاک کارەکی یان رەفتارەکێ دکە و سەرئەنجام نە باش دەردکەڤن. ئەڤ جورە پوشمانی برینەک دەمدرێژ دوروست دکە.\nدویەمین پوشمانی ژ بەشداری کرن دکارەکی بنیازەک پاک یانژی هاریکرنا کەسەکی یان کۆمەکێ و پشتی دەمەکی مروڤ هەست بتاوانێ بکەت دەما ئەڤ کارە یان هاریکاریا کو کری ببینیت بویە ئەگەر بو کار و رەفتارێن چەوت یێن ئەوی کەس یان کۆم پێرادبیت. ئو بمن ئەڤ پوشمانیە یە کو سەحەر هاگانی دبێژیت. هەلبەت سەحەر هاجانی وەک مە گەلەکا چاڤەرێی هیڤیێن دی هەبو لژیانێ، ئەستەمە مروڤ ئاش ببیت لگەل خوە دەما مروڤ ببینیت هەمی رنج و ماندیونا مروڤی بو کارەکی بدلسوزی و دلپاکی کری ببیت ئەگەرا ئازاردانا مروڤی بخوە.\nبکورتی و بکوردی دبێژم سەحەر هاجانی موخابن ئەم لدوف بێهنا گوشتی چوین بسەر داخکرنا کەرا هەلبوین؟


مەحموود سەنگاوی لەسەر کەیسی کاوە گەرمیانی دووبارە ڕووبەڕووی دادگا دەکرێتەوە\nپارێزگاری هەولێر بڕیارێکی نوێی لەبارەی تاپۆکردن ڕاگەیاند\nلە دوو شەودا بۆمب لەبەردەم ماڵ و دوکانی دوو بنەماڵەی پارتی لە سنووری ڕاپەڕین دادەنرێتەوە\nدوو کارمەندی کونسوڵگەرییەکی ئەمریکا لە تورکیا دەستگیر کران\nشیرین ئەمین هاوسەری کاوە گەرمیانی: دۆسیەکە دانەخراوە\nباسنیوز 18/06/2019 - 22:51 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nمەحموود سەنگاوی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لەسەر دۆسیەی تیرۆرکردنی ڕۆژنامەنووس کاوە گەرمیانی، دووبارە ڕووبەڕووی دادگا دەکرێتەوە و پەرلەمانتارێکی گۆڕانیش ڕای دەگەیەنێت کە دۆسیەکە دانەخراوە.\nبەپێی زانیارییەکانی (باسنیوز)، جارێکی دیکە، کەیسی تیرۆرکردنی ڕۆژنامەنووس کاوە گەرمیانی کە مەحموود سەنگاوی تێیدا تۆمەتباری سەرەکییە بە فەرمانکردن بە کوشتنەکە، دەجووڵێندرێتەوە و ڕووبەڕووی دادگا دەکرێتەوە.\nلەمبارەیەوە شیرین ئەمین، ھاوسەری ڕۆژنامەنووسی تیرۆر کراو کاوە گەرمیانی کە هاوکات پەرلەمانتاری گۆڕانە، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: ”دوای پێکھێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان و ئەکتیڤ بوونی پەرلەمانی کوردستان، کاری جددی لەسەر دۆسیەی تیرۆرکردنی کاوە گەرمیانی و کۆی ئەو پێشێلکارییانە دەکەین کە دەرھەق بە رۆژنامەنووسان کراون“.\nجەختیشی کردەوە کە کەیسی شەھید کاوە گەرمیانی دانەخراوە و گوتی: ”ئەگەر مەحود سەنگاوی یان ھەر کەسێکی دیکە دەستی لە کوشتنی کاوە گەرمیانی ھەبێت، دەبێ دادگایی بکرێت و ڕووبەڕووی سزای یاسایی ببێتەوە“.\nئاماژەی بەوەش دا: ”داوای ئەوەمان کردووە کە جارێکی دیکە لێکۆڵینەوەی پێویست لە دۆسیەی شەھید کاوە گەرمیانی و ئەو ڕۆژنامەنووسانە بکرێت کە ڕووبەرووی توندوتیژی بوونەتەوە، دواجار ئێمە چوار ساڵمان لە بەردەستدایە بۆ لێکۆڵینەوە لە کەیسی پێشێلکاری بەرامبەر بە ڕۆژنامەنووسان، بەڵام ئەرکی پەرلەمانی کوردستان و حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە بەدواداچوون و لێکۆڵینەوەی ورد لەمبارەیەوە بکات“.\nشەوی ٦/٥ی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٣، لە گەڕەکی سەرکەوتنی کەلار، لەکاتێکدا رۆژنامەنووس کاوە گەرمیانی لە ماڵی باوکی بوو، دەستڕێژی گولـلەی لێ کرا و بەبەرچاوی دایکییەوە شەھید کرا. لەسەر ئەو تاوانەش مەحموود سەنگاوی ماوەیەک دەست بەسەر کرا، بەڵام دواتر ئازاد کرا و لە جێگەیدا کەسێک کە گوایە دانی بە تاوانەکەیدا ناوە، بە زیندانی ھەتا ھەتایی حوکم درا.\nساڵی ٢٠١٢ ڕۆژنامەنووسی تیرۆر کراو کاوە گەرمیانی، چەند دۆسیەیەکی ھەستیاری لەسەر مەحموود سەنگاوی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی بڵاو کردەوە، بەڵام دواتر مەحموود سەنگاوی، لەڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفونییەوە ھەڕەشەی کوشتنی لە ڕۆژنامەنووس کاوە گەرمیانی کرد و پێش تیرۆرکردنی کاوە گەرمیانیش، تۆماری دەنگیی هەڕەشەکەی بڵاو کرایەوە.\nپێشتر ھەریەک لە قوباد تاڵەبانی و شاناز براھیم ئەحمەد، خوشکی ھیرۆبراھیم ئەحمەد، مەحموود سەنگاوییان بە کوشتنی کاوە گەرمیانی تۆمەتبار کردووە.\nکۆنفرانسی مەکتەبەکانی یەکێتی بۆ دیاریکردنی ئەندامانی کۆنگرەی حزبەکە دەستی پێکرد\n(باسنیوز) ناوەرۆکی پرۆژەیاسای پاراستنی بەرھەمە خۆماڵییەکان بڵاو دەکاتەوە\nمیدیاکان: ئێران تەرمی خۆپیشاندەرە کوژراوەکان بە نهێنی لە نەخۆشخانەكانەوە دەگوازێتەوە


هاوسەرۆکانی هەدەپە: پەیامی دەنگدەرانمان پێگەیشت – کوردی – RojNews.News\n29/02/2020 - 1:25:59 pm\nدووشەممە, 25 يون 2018 – 10:28 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nشەوی ڕابردوو پەروین بوڵدان و سەزای تەمەللی، هاوسەرۆکانی گشتیی پارتی دیموکراتی گەلان لەبارەی سەرکەوتنی حزبەکەیان لە هەڵبژاردنی پەرلەمان لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیدا ئامادەبوون و ڕاگەیەندراوێکییان خوێندەوە.\nڕاگەیەندراوەکە، کە لەلایەن پەروین بوڵدانەوە خوێندرایەوە و بەم جۆرە دەستیپێکرد: بەهۆی دەستکارییەکانی ئاژانسی هەواڵی ئانادۆڵو، ئەو ئەنجامانەی ئێستا ڕاگەیەندراون دوورن لە ڕاستی، چونکە ئەنجامی ژماردنی هەموو سندوقەکان لەلایەن دەستەی باڵای هەڵبژاردنەوە پشتڕاست نەکراونەتەوە، چاودێرنی هەدەپە بەردەوامن لە کارەکەیان و بۆ ئاشکراکردنی پێشێلکارییەکان مافی دەنگدان لە هەوڵدانداین.\nهەروەها هاتبوو: سەلاحەدین دەمیرتاش، کاندیدی هەدەپە بۆ سەرۆکایەتیی کۆمار لە دۆخێکی نایەکسان و نادادپەروەرانەدا لە پێشبڕکێی هەڵبژاردندا بەشداریی کرد، بەڵام بەوەشەوە بووە سێیەم و ئەوەش باوەڕ و هێزی گەل دەسەلمێنێت.\nلە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەدا هاتبوو: هەڵبژاردنەکە لە دۆخی نائاساییدا بەڕێوەچوو، ئەردۆغان و ئاکەپە بۆ ئەوەی هەدەپە نەتوانێت بەربەستی ١٠٪ تێپەڕبکات هەموو کارێکیان کرد، بەڵام هەدەپە بووە سێیەم حزبی پەرلەمان، هەرچەند دەنگەکانمان لەوە زیاترە، کە ڕاگەیەندراوە، بەدوواداچوون دەکەین لەو بارەیەدا.\nئاماژەی بەوەشدرابوو: ئەو کەسانەی دەنگیان داوەتە هەدەپە، لە ڕاستیدا دەنگیان داوەتە سیستمێکی سیاسیی پەرلەمانیی بەهێز، سەروەریی یاسا و مافەکان و دیموکراسی، هەدەپە پەیامی دەنگدەرەکانی پێگەیشتووە و بۆ ئەو پەیامەش بەبڕیاردەرییەوە تێدەکۆشێت.\nلەکۆتاییدا بوڵدان ڕایگەیاند: لەبارەی ئەو پێشێلکاری و زۆردارییانەی لەکاتی دەنگداندا ئەنجامدران ڕاپۆرتێک ئامادەدەکەین و بە ڕایگشتیی ڕادەگەیەنین.


پەیامێک لە سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بۆ ڕای گشتی\n**Published: **11 **December** 2016****\nبەناوی خودای بەخشندە و میھرەبان\nلەبارەی ئەو بڕگەیەی لە یاسای بودجەی گشتیی عێراقدا بۆ پێشمەرگە جێگیر کراوە بە خەڵکی کوردستان ڕادەگەیێنم کە بڕگە پەسەندکراوەکە ڕوون نییە و لاستیکیە و خوێندنەوەی جۆراوجۆر ھەڵدەگرێ و بواری یاریپێکردنی تێدا ھەیە.\nبابەتی دروستکردنی گرفت بۆ بودجەی پێشمەرگە و ھەرێم شتێکی تازە نییە و ھەر لە ساڵی 2005ـەوە بە شێوەی جۆراوجۆر حکوومەتی عێراقی پابەبەندبوونە داراییەکانی لە بەرانبەر پێشمەرگە و ھەرێم جێبەجێ نەکردووە و گرفتی بۆ ناوەتەوە. بە تایبەتی ئەو عەقلییەتەی سیاسەتی بڕینی بودجەی ھەرێم و برسیکردنی خەڵکی کوردستانی پەیڕەو کردووە و ئەوانەی ڕاوێژی نانبڕینی گەلی کوردستانیان داوە ھەرگیز ئامادەیش نابن کێشەکانی خەڵکی کوردستان چارەسەر بکەن.\nسەبارەت بە ھەوڵ و بۆچوونی ژمارەیەک لە ئەندامانی فراکسیۆنەکانی کوردستانی بۆ چارەسەرکردنی بابەتی بودجەی ھەرێم و پێشمەرگە لە بودجەی گشتیی عێراق بە پێویستی دەزانم کە پارلەمانتارانی کوردستان لە بەغدا لەگەڵ حکوومەتی ھەرێم کۆببنەوە و بە وردی دیراسەی ئەم بابەتە بکەن و ئەگەر یاسای بودجە و بڕگە پەسەندکراوەکان لە خزمەتی ھەرێمی کوردستاندا بێت و ببێتە ھۆی داھاتی زیاتر ئەوە لەسەری ڕێک بکەون. ئەگەریش ببێتە ھۆی زیان بۆ ھەرێمی کوردستان با بۆ خەڵکی کوردستان ھەموو ڕاستییەکان و موزایەداتی سیاسی لەبارەی بودجە و داھات ڕوون ببێتەوە.\n8ـی 12ـی 2016\nکۆڕی ئاوردانەوەیەک لە تیپی مۆسیقای باواجی کۆیە لە ئۆتاوا - کەنەدا بەڕێوەچوو...\n****Friday**, 09 **August** 2019 11:34**\nپۆلیسی هەولێر دەستگیركردنی چەند بكوژ و تۆمەتبارێك ڕادەگەیەنێت\n****Thursday**, 07 **February** 2019 16:15**\nده‌قی روونكردنه‌وه‌كه‌ی كونسوڵخانه‌ی به‌ریتانیا سەبارەت بە درۆخستنەوەی ڕاپۆرتێکی ئێن ئار تی...\n****Monday**, 14 **January** 2019 19:52**\nمەسرور بارزانی و مایك پۆمپیۆ کۆبوونەوە\n****Wednesday**, 09 **January** 2019 17:33**\nپه‌نابه‌رێكی كورد پاڵێوراوه بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵاتێكی ئه‌ده‌بی...\n****Wednesday**, 19 **December** 2018 09:42**\nداهاتی نەوتی هەرێمی کوردستان بۆ مانگی نۆڤێمبەری ساڵی 2018 حەوت سەدو سەشت ملیۆن و سێ سەدو هەشتا هەزار دۆلار"ە...\n****Monday**, 17 **December** 2018 11:59**\nڕۆژنامەی (الوطن): عێراق سیستمی بەرگریی مووشەکی لە ڕووسیا دەکڕێت...\n****Sunday**, 25 **February** 2018 15:40**\n**We have **25 guests** and **no members** online**


لێبوردنی نێوده‌وڵه‌تی: پێویسته عێراق خه‌ڵكی خورماتوو قه‌ره‌بوو بكاته‌وه 2018-01-11\nلین مه‌علوف، به‌ڕێوه‌به‌ری توێژینه‌وه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له رێكخراوی لێبوردنی نێوده‌وڵه‌تی ناسراو به "ئه‌مینیستی ئینته‌رناشناڵ"، له‌باره‌ی ئه‌و ده‌نگۆیانه‌ی باس له پێكهێنانی لێژنه‌یه‌كی فره پێكهاته بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌باره‌ی رووداوه‌كانی خورماتوو له‌لایه‌ن حكومه‌تی به‌غداوه ده‌ڵێت: ئه‌وان پێشوازی له‌و هه‌نگاوه‌ی حكومه‌تی عێراق ده‌كه‌ن.\nمه‌علوف جه‌ختی كرده‌وه "پێكهێنانی لێژنه‌یه‌كی له‌م جۆره نه‌ك ته‌نیا هه‌نگاوێكی گرنگه و بۆ دادپه‌روه‌ری بۆ سه‌ندنه‌وه‌ی مافی ئه‌و قوربانیانه‌ی له شاری خورماتوو پێشێلكاریان به‌رامبه‌ر كراوه، به‌ڵكو پێویسته ببێت به قه‌ڵغانێك بۆ ئه‌و پێشێلكاریانه‌ی كه له‌داهاتووشدا به‌رامبه‌ر به هاووڵاتیان ده‌كرێن".\nبه‌ڕێوه‌به‌ری توێژنه‌وه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له رێكخراوی لێبوردنی نێوده‌وڵه‌تی گوتی "رۆژی 16ی ئوكتۆبه‌ری 2017، به‌هۆی هێرشی حه‌شدی شه‌عبی و سوپای عێراقه‌وه بۆ سه‌ر ناوچه‌كه و رووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه، به ده‌یان هه‌زار هاووڵاتی سڤیل ناچاربوون ماڵ و حاڵی خۆیان جێ بهێڵن و ئاواره ببنن".\nهه‌روه‌ها ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، "سه‌دان خانووی هاووڵاتیان و ماركێت و دوكان له‌گه‌ڕه‌كه كوردنشینه‌كان تووشی روخان و سووتاندن و وێرانكاری بوونه‌وه و، له‌ماوه‌ی ته‌نیا چه‌ند خوله‌كێكدا هه‌زاران هاووڵاتی بێ ماڵ و حاڵ و سه‌روه‌ت و سامان مانه‌وه".\nمه‌علوف جه‌ختی كرده‌وه "پێویسته حكومه‌تی عێراق له‌وه دڵنیا بێته‌وه كه لێكۆڵینه‌وه‌كان گشتگیر و ئاكتیڤ و شه‌فاف بن و، ده‌بێت قوربانیانی ئه‌و رووداوانه‌ش قه‌ره‌بوو بكرێنه‌وه و ئه‌نجامی به‌دواداچوونه‌كانیش هه‌موو ره‌هه‌نده‌كانی ئه‌و رووداوانه له‌خۆ بگرێت. هه‌وره‌ها پێویسته به‌ڵگه‌نامه‌كان بۆ ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری به‌رز بكرێنه‌وه، بۆئه‌وه‌ی رێوشوێنی پێویست و یاسایی بگرنه به‌ر".\nله‌كۆتایی قسه‌كانیدا مه‌علوف گوتی "ماوه‌ی چه‌ند مانگێكه خێزانه ئاواره‌كان له ترس و دڵه‌ڕاوكێدا ده‌ژین و، نازانن ئاخۆ ده‌توانن جارێكی دیكه بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر ماڵ و حاڵی خۆیان یاخۆد نا. بۆیه پێویسته ده‌سه‌ڵاتدارانی عێراق به‌په‌له هه‌نگاوی یاسایی له‌مباره‌یه‌وه بنێن و، زه‌مینه‌سازی بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ئه‌و خێزانانه بۆ خورماتوو بكه‌ن".\nدوای رووداوه‌كانی 16ی ئوكتۆبه‌ر، رێكخراوی لێبوردنی نێوده‌وڵه‌تی ئیمینیستی ئینته‌رناشناڵ یه‌كه‌م رێكخراو بوو كه به ووردی ده‌ستی دایه لێكۆڵینه‌وه‌كردن له‌باره‌ی رووداوه‌كان و پێشێلكاریه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی به‌رامبه‌ر به هاووڵاتیانی كورد له خورماتوو. نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانیش به نادردنی دوو شاندی چاودێری له رۆژانی 7 و 14ی دیسه‌مبه‌ر بۆ خورماتوو، پشتگیری له كاره‌كانی ئه‌و رێكخراوه كرد.


كێشەی موسڵمانانی بۆرما چیە؟\nبەرپرسێکی یەکێتی بە کۆرۆنا گیانی لەدەستدا\nخۆپیشاندان لە كەلار دەستیپێكرد\n18 ئەیلول 2017\nڕۆژانە گوێبیستی ئازارەكانی موسڵمانانی ڕۆهینگا ئەبین لە كوشتن و ئازاردان و پەلاماردانیان و دەربەدەركردنیان لە میانمار ، و لەو دۆزەخەی بۆیان دروست كراوە ، و ڕۆیشتنیان بۆ وەڵاتانی دراوسێ و ڕەتكردنەوەیان لەلایەن وڵاتە داوسێكانەوە .\nلەم بابەتەدا لە ڕێگەی پێنج پرسیار كە دروستی ئەكەین و وەڵامی پرسیارەكانیش ئەدەینەوە بۆ ئەوەی بارودۆخی موسڵمانانی ڕۆهینگا ڕون بكەینەوە .\nموسڵمانانی ڕۆهینگا لەو كەسانەن كە زۆرترین ئازاریان لە جیهاندا چەشتووە ، و لە وڵاتی میانماردا ئەژین ، كە پێشوتر بە بۆرما ناسرا بو ، لە چەند هەفتەی رابردودا ئاگری تورەیی و توند و تیژی لە دژیان لەلایەن هێزەكانی ئاسایشەوە پەرەی سەند ، تا بەپێی ڕاپۆرتی نەتەوە یەكگرتووەكان كار گەیشتە ئاوارەكردنی (123) هەزار كەس بەرەو بەنگلادیش بەتایبەتی و وڵاتانی دراوسێ بە گشتی .\nوە لە ڕێی رێكخراوەكانی مافی مرۆڤ و مانگی دەستكردەوە چەند وێنەیەكیان بڵاوكرایەوە كە چەند گوندێكیان بەتەواوی سوتێنراون ، و خابور كراون و ڕوخێنراون ، ئەی بارودۆخی ئێستایان چۆنە ؟\nلێرەدا و لە ڕێگەی دروست كردنی پێنج پرسیار و وەڵامدانەوەی پرسیارەكان بابەتەكە شی ئەكەینەوە .\n1- موسڵمانەكانی ڕۆهینگا كێن؟\nكەمینەیەكن چەندین سەدەیە لە میانمار ئەژین ، لە ئێستادا ژمارەیان ئەگاتە زیاتر لە یەك ملیۆن كەس ، زۆرینەیان لە بەری ڕۆژئاوای وڵاتدا ئەژین ، بە دیاری كراویش لە ویلایەتی ڕاخین ، و سێیەكی دانیشتوانی شارەكە پێك دێنن ، و زمانی تایبەت بە خۆیان هەیە ، كە وڵاتەكەیان تا ئێستا دانی پیانەناوە .\nبەردەوام كێشە لە نێوان موسڵمانەكانی ڕۆهینگا و هێزەكانی ئاسایش و رەگەزپەرستەكانی بوزی لە ویلایەتی ڕاخندا هەبووە ، بەردەوام هێزی چەكدار لە ڕۆهینگا بونی هەبووە تا كار گەیشتۆتە ئەوەی راهیبەكانی بوزی هانی توند و تیژی لە دژی موسڵمانانی ڕۆهینگا بدەن و پەیوەندیەكانیان بەتەواوەتی لە پێكدادانەكانی ساڵی 2012 دا پچڕا .\nلە ئەنجامی توند و تیژیدا ژمارەیەكی گەورە لە موسڵمانانی ڕۆهینگیا وەكو پەنابەر لە وڵاتانی دراوسێ ئەژین ، دیارترینیان وڵاتی بەنگلادیشە ، كە بەنگلادیش هەوڵ ئەدات بە ڕێگەی نایاسایی كاری كرێكارییان پێبكات ئەوەش ماندوبون و ئازارێكی زۆری دەرونی و لاشەییان بۆ دروست ئەبێت .\n2- میانمار بۆچی دانیان پیادانانێت؟\nحكومەتی میانمار رەتی ئەكاتەوە دان بە هاوڵاتیە موسڵمانەكانی ڕۆهینگادا بنێت چونكە ئەسڵیان بۆ بەنگلادیش دەگەرێتەوە ، وە حكومەت بەهۆی سیاسەتی خۆپەرستانەی بەرامبەر ڕۆهینگا لەلایەن كۆمەڵێك لە رێكخراوەكانی مافی مرۆڤ و نەتەوە یەكگرتوەكانەوە روبەروی كۆمەڵێك تۆمەتی ڕەگەزپەرستی بۆتەوە ، بۆیە لە بەرامبەردا كیشەی ڕۆهینگا زیاتر میانمار دروستی كردووە و سەركردایەتی دەكات سەرەرای بونی مێژویەكی دورودرێژ لەو وڵاتدا .\nریوایەتێكی فەرمی دەوڵەت هەیە دەڵێت ڕۆهینگا لە ئەسڵدا خەڵكی جوتیار و كشتوكاڵسازی بەنگلادیشی بون و ژمارەیەكی زۆریان لە سەردەمی حوكمی بەریتانیا لە (1824)دا هاتوون بۆ میانمار و تا داگیركردنی لە ساڵی (1948) ، لە هەمانكاتدا میانمار بەشێك بووە لە هەندیستان و لەژێر حوكمرانی بەریتانیادا بووە ، ڕۆهینگا وەكو كرێكاری بۆ ناوچەكان ڕۆیشتون و بەریتانیاش وەكو كۆچی ناوخۆیی سەیری كردووە .\nلە بەرامبەردا ڕۆهینگا ئەلێن ئێمە لە نەوەی بازرگانە موسڵمانەكانین ، كە مێژویان لە ناوچەكەدا ئەگەرێتەوە بۆ سەدەی نۆیەمی زاینی .\nوە لەگەڵ سەربەخۆیدا و لە ساڵی 1948 میانمار ڕێگەی بە ڕۆهینگادا تەنها بە وەرگرتنی كارتی ناسنامە ، كە هەندێ مافیان پێوەرگرت ، و توانیان بگەنە ناو پەرلەمان و ببنە ئەندامی پەرلەمان ، بەڵام كودەتای سەربازی لە ساڵی 1962دا هەمو ئەو مافانەی بەدەستیان هێنابون لە دەستیاندا ، و كارەكانیان وەكو بێگانە تەواو كرد ، و كارتی ناسنامەی جۆراوجۆری تایبەت بە بیانیان بۆ دروست كرا .\nساڵی 1982 یاسایەكی تایبەت دەرچو كە ڕێگەیدا بە خەڵكی ڕۆهینگا بە پێدانی ڕەگەزنامە لە حاڵەتی قسەكردن بە زمانی فەرمی وڵات كە لەلایەن دەوڵەتەوە ناسێنراوە و دانی پیانراوە ، وە ئەگەر بتوانن پێش سەربەخۆییدا بونی خێزانەكانیان لە وڵاتدا بسەلمێنن ، چونكە زۆربەیان بەهۆی قورسی كارەكانی دەوڵەت بۆ سەلماندنی ڕەگ و ریشەیان ناتوانن ڕەگەزنامە بەدەست بهێنن ، وە ناشتوانن بەبێ ڕەگەزنامە بمێننەوە .\n3- ژیانی دانیشتوانی ڕۆهینگا لە میانمار چۆن دەستی پێكرد؟\nموسڵمانانی ڕۆهینگا لە حەفتاكانی سەدەی ڕابردودا ڕوبەڕوی زۆر پڕۆسەی نارەحەت و ناخۆش بونەوە ، بەڵام لە ساڵی 2011دا زیاتر چڕ و توندتر بویەوە بەتایبەتی كە وڵات لە حوكمی سەربازی گوازرایەوە بۆ حوكمی مەدەنی ، لەوكاتەدا هیوا و ئاواتێكی زۆر هەبو چونكە وایانزانی بەحوكمی مەدەنی دانیان پیائەنرێت كەچی خەونەكانیان خرایە ژێر گڵەوە و جارێكی تر بەشێوەی دڕەندانە و وەحشی گەرانە بەرامبەریان جوڵانەوە ، وە تا ئێستاش حكومەت لە دژیان ئەوەستێت .\nئێستا ڕۆهینگا ناتوانێت هەمو ئەو خزمەتگوزاریانە بەدەست بهێنێت كە بوزیەكان بەدەستیان هێناوە ، هەر وەكو ناتوانن بەبێ پرسی حكومەت لە ویلایەتی راخین كۆچ بكەن و بۆ ویلایەتێكی تر بار بكەن ، زۆرینەی ڕۆهینگا لە بارودۆخێكی هەژارانە و خراپدا ئەژین و لە ناو چادرگە دان .\n4- بەنگلادیش ڕۆهینگا بەبەشێكی خۆی نازانێت ، وە بۆچونەكانیش جیاوازن لەسەر ژمارەی دانیشتوانی ڕۆهینگا لە وڵاتی بەنگلادیش ، هەندێكیان بە هەزاران كەسیان ئەخەمڵێنن ، و رێكخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتیش هاوڵاتیانی ڕۆهینگای لە وڵاتی بەنگلادیش بە نیو ملیۆن كەس مەزەندە كردووە بێ ئەوەی هیچ كارت و ناسنامەیەكی فەرمیان هەبێت .\nبەنگلادیش هەندێك جار ڕێگەی بە خەڵكی ڕۆهینگا داوە كە لە چادرگەكان و لە ناو سنوری خاكەكەیدا ژیان بەسەر بەرن ، بەڵام هەندێك جاریش ناردونیەتەوە بۆ میانمار ، وە ئەوانەی لە بەنگلادیشن وەكو پەنابەری نایاسایی كار ئەكەن و ئەژین ، كە ژیانێكی هەژارانە و قورسیان هەیە ، بەبێ ئەوەی مافی خوێندن و كاركردنی فەرمیان هەبێت .\nوڵاتانی تری ئاسیا ئامادەنین پێشوازی لە موسڵمانانی ڕۆهینگا بكەن ، وە لە ساڵی 2015 موسڵمانانی ڕۆهینگا هەوڵیاندا لە ڕێگەی دەریاوە بۆ وەڵاتانی تری باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا بپەڕنەوە ، بۆنمونە بۆ وڵاتانی تایلەند و مالیزیا و ئەەندەنوسیا ، كەچی هەمو ئەو وڵاتانە رەتیان كردەوە پێشوازییان لێبكەن و بێنە ناو وڵاتەكانیانەوە ، بەلكو تەنها ئەندەنوسیا داوای لە ڕاوچیەكانی خۆی كرد یارمەتییان بدەن و لە خنكان رزگاریان بكەن .\nوە ئەندەنوسیا هاوكار و پاڵپشتییەكی گەورەی موسڵمانەكانی ڕۆهینگا بووە و لە هەمو بۆنەكان خۆپیشاندانیان كردووە و پاڵپشتی خۆیان بۆ ڕۆهینگا دەربڕیوە ، وە ئەندەنوسیا گەورەترین وڵاتی جیهانە كە زۆرترین موسڵمانی تیایە ، بۆیە كێشەی موسڵمانەكانی ڕۆهینگا گەورەترین دەنگدانەوەی لە ئەندەنوسیادا هەبووە .\n5- ڕۆڵی (ئۆنج سان سوتشی) خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ چیە؟\nڕۆڵی (سان سوتشی) كە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵە بۆ ئاشتی و پاڵەوانی نەتەوەیی وڵاتە ، بەوپێیەی نوێنەری حكومەتی مەدەنیە ، ئێستا ڕوبەڕوی ڕەخنەی توندی نێودەوڵەتی بۆتەوە لەبەرامبەر موسڵمانەكانی ڕۆهینگا ، لەدوای ئەوەی لە یارمەتیدانی خەڵكی ڕۆهینگا فەشەلی هێنا ، رەتی ئەوەی كردەوە كە سوكایەتی و پێشێلكاری مافی مرۆڤی لە وڵاتەكەیدا كردبێت ، وە لە ئەبرێل (نیسان)ی مانگی رابردودا و لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزیۆنیدا رەتی كردەوە كە هیچ دەركردن و راوەدونانی رەگەزی لە وڵاتەكەیدا بەرامبەر بە موسڵمانانی ڕۆهینگا لە میانمار كرابێت .\nهەندێك لە چاودێران و لێكۆڵەران ئەڵێن كە سوتشی ئەترسێت لە حاڵەتی یارمەتیدانی موسڵمانەكانی ڕۆهینگادا جەماوەرەكەی لەدەست بدات ، ئەوەش ئەبێتە هۆی لەدەستدانی پۆستەكەی ، وە سوتشی داواكاری زۆری لەلایەن كەسایەتیە گەورەكانی جیهانەوە بەدەست گەیشتووە لە ناویاندا (مەلالە یوسفزی) خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ بۆ ئاشتی ، كە ئیدانەی پرۆسەی توندوتیژی لە وڵاتی میانماردا كردووە ، و تائێستاش باس ئەكرێت .


زانیاری دزەپێکراو لەبارەی ئایفۆن ١٣ـەوە\nکەشناسی نزمترین پلەکانی گەرمای تۆمارکراوی ئەمڕۆی بڵاوکردەوە\n12636 جار خوێندراوەتەوە\nهەندێك لە راپۆرتەکان زانیاری شۆککەریان بڵاوکردووەتەوە لەبارەی مۆبایلی "ئایفۆن ١٣"ی نوێوە، کە وابڕیارە لە چەند رۆژی داهاتوودا نمایشبکرێت.\nبەگوێرەی هەواڵێکی ئاژانسی سپۆتنیك ئاشكراکراوە، واچاوەڕوان دەکرێت ئایفۆن ١٣ گرانتربێت لە مۆدێلی پێشخۆی کە ئایفۆن ١٢یە، چونکە ئەپڵ هەوڵیداوە تێچووی ئەم مۆبایلە زیاتر بکات بەڕاددەی %٢٠ ئەمەش بۆ ئەو تەکنیکە بەرەوپێشچووانەی کە لە مۆبایلەکەدا زیاد کراون.\nئەمەش لە کاتێکدا کە بە وردی لە راپۆرتەکەدا نرخی ئایفۆن ١٣ دیاری نەکراوە بەڵام شیکەرەوەکانی تەکنەلۆژیا پێیان وایە کە نرخەکەی لە ٧٩٩ دۆلاری ئەمریکییەوە دەست پێدەکات، ئەمەش دوای ئەوەی ئایفۆن ١٢ گەورەترین قازانجی ساڵانەی بەدەستهێنا لە مێژووی ئەو کۆمپانیا ئەمریکییەدا.\nهەروەها کۆمپانیای ئەپڵ بە فەرمی رایگەیاندووە کە لە ١٤ی ئەیلولدا کۆمەڵەیەکی نوێ لە ئایفۆن ١٣ ئاشكرادەکات، ئەمەش لەکاتێکدایە کە کۆمپانیای ئەپڵ واڕاهاتووە کە لە مانگی ئەیلولدا نوێترین مۆبایلەکانی ئاشكرا بکات.\nهەر لە هەفتەی رابردووشدا هەندێك لە راپۆرتە هەواڵییەکان ئاماژەیان بەوەداوە کۆمپانیای ئەپڵ بڕیاریداوە واز لە تایبەتمەندی جێپەنجە بهێنێت لە ئایفۆن ١٣دا، کە تایبەتمەندییەکە بۆ کردنەوەی قفڵی مۆبایلەکە.\nئەمەش بەو مەبەستەیە کە وردە وردە کۆمپانیاکە کۆتایی بە تایبەتمەندی جێپەنجە بهێنێت و لەمەودا تایبەتمەندی ناسینەوەی روخسار لە هەموو مۆبایلەکانیدا زیاد بکات.


عێراق.. دادگا بڕیاری قەدەغەی گەشتکردنی بۆ وەزیری پێشووی کارەبا دەرکرد - پرس میدیا\nHome ئابووری سڵایدشۆو عێراقی گرنگ هەواڵ عێراق.. دادگا بڕیاری قەدەغەی گەشتکردنی بۆ وەزیری پێشووی کارەبا دەرکرد\nعێراق.. دادگا بڕیاری قەدەغەی گەشتکردنی بۆ وەزیری پێشووی کارەبا دەرکرد\nپرس میدیا 8/13/2020 09:41:00 am ئابووری, سڵایدشۆو, عێراقی, گرنگ, هەواڵ,\nدادگای لێکۆڵینەوەی کەرخ قەدەغەی گەشتکردنی خستەسەر وەزیری پێشووی کارەبای عێراق و بەڕێوەبەرێکی گشتی وەزارەتەکە.\nبەپێی بەڵگەنامەیەکی فەرمی کە بە واژۆی زیا جەعفەر دادوەری یەکەم لە دادگای لێکۆڵینەوەی کەرخ تایبەت بە نەزاهە، دەرچووە و ئاراستەی دەزگای هەواڵگریی کراوە، تیایدا بڕیاردراوە بە قەدەغەی گەشتکردنی لوئەی خەتیب وەزیری پێشووی کارەبا و بەرپرسێکی دیکە لە وەزارەتی کارەبا بۆ دەرەوەی وڵات.\nلە بەڵگەنامەکەدا ئاماژە بەوە دراوە کە بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری دادگا، بڕیاردراوە قەدەغەی گەشکردن بۆ دەرەوەی وڵات بخرێتەسەر هەریەک لە گومانلێکراون لوئەی خەتیب وەزیری پێشووی کارەبا و فەلاح دلێمی بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی کارگێڕی و دارایی لە وەزارەتی کارەبا،.\nلە بەڵگەنامەکەدا هیچ وردەکارییەک لەبارەی ناوەڕۆکی ئەو داوایەی کە لە دژی خەتیب و دلێمی تۆمارکراوە، نەخراوەتەڕوو.\nرۆژی دووشەممەی رابردوو، لوئەی خەتیب رایگەیاند، هێزێکی چەکداری سەربە نووسینگەی سەرۆکوەزیران، مستەفا کازمی هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵەکەی و بەفەرمانی کازمی دەستیانگرتووەتە بەسەر خانووەکەیدا.\nرۆژی ١٣ی تەمووزی رابردوو، لوئەی خەتیب رەخنەی لە لێدوانێکی مستەفا کازمی گرتبوو لەوەی رایگەیاندبوو کە حکوومەتی پێشوو (بە سەرۆکایەتی عادل عەبدولمەهدی) هیچ پرۆژەیەکی تایبەتی لەبارەی چاککردنەوەی کارەبا ئەنجام نەداوە.\nلوئەی خەتیب رایگەیاندبوو، وەزارەتی ئێستای کارەبا هەمان وەزارەتەکەی پێشووە و تەنها وەزیرەکەی گۆڕاوە، وەک ئاماژەیەک بۆ خودی خۆی.\nخەتیب ئاماژەی بەوەشکردبوو کە وەزیری ئێستای کارەبا، ماجید حەنتوش پێشتر بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی هونەری بووە کە پەیوەندارە بە داڕشتنی بەرنامەی چاککردنەوە.\nوەزیری پێشووی کارەبای رووی قسەکانی ئاراستەی کازمی کردبوو و رایگەیاندبوو "تیمێکی بەدواداچوونی وەزاری تایبەتمەندمان پێکهێنا، لە رۆژی رادەستکردنی پۆستەکەمان تیمەکەتان هەڵوەشاندەوە، وێڕای ئەوەی حکوومەتی پێشوو تەنها یەک ساڵ کاری کرد".\nمانگی رابردوو، ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بڕیاریدا بە دەستپێکردنی بە لێکۆڵینەوە لەو گرێبەستانەی کە وەزارەتی کارەبا لە میانی ١٤ ساڵی رابردوودا واژۆی کردووە.\nBy پرس میدیا at 8/13/2020 09:41:00 am


وەزارەتی پەروەردە پەیامێكی بۆ مامۆستایان بڵاوكردەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەبۆنەی ڕۆژی مامۆستایانی كوردستان پەیامێك بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، سەرمان بڵندە بە ئێوەی ئازیزو ماندوونەناس كە هەمیشە نموونەی دڵسۆزی و لە خۆبوردەیی بوون.\nوەزارەتی پەروەردەی هەرێم لە پەیامەكەیدا ئاماژەی بەوەكردووە، مامۆستایان دڵنیا دەكەینەوە كە بەردەوام دەبین لەسەر ئەو پڕەنسیپە نەگۆڕەی لە سەرشانمانە بۆ خزمەت كردنی مامۆستایانی كوردستان.\nپەیامی وەزارەتی پەروەردە بەبۆنەی ڕۆژی مامۆستایانی كوردستان\nبە بۆنەی رۆژی مامۆستایانی كوردستان، كە ساڵانە لە ٦ی١٠ ئەم رۆژە بەرز ڕادەگیریت، بەم بۆنەیەوە جوانترین و گەرمترین پیرۆزبایی خۆمانتان پێ ڕادەگەینین، رێز و سوپاس ئاڕاستەی سەرجەم مامۆستایان و تەواوی پەروەردەكاران دەكەین.\nلەم ڕۆژە پیرۆز و پڕ شكۆیەدا وەكو وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە هەموو خۆشەویستی‌و شانازییەكەوە پێتان دەڵێین سەرمان بڵندە بە ئێوەی ئازیزو ماندوونەناس كە هەمیشە نموونەی دڵسۆزی‌و لە خۆبوردەیی بوون بۆ گەیاندنی پەیامە پیرۆزەكانتان لە ناو پۆل و قوتابخانەكاندا لە پێناو دروست كردن‌و پێگەیاندنی‌و بونیادنانی نەوەیەكی كاراو زیندوو بۆ ئایندەو دواڕۆژی گەلەكەمان، بەشداری و ڕۆڵی مامۆستایان لە شۆرشی رزگاریخوازیی گەلی كوردستان و قۆناغی ئازادی دا رۆڵێكی بەرچاو و لەبیرنەكراوە. هەر بۆیە لەم یادەوە مامۆستایان دڵنیا دەكەینەوە كە بەردەوام دەبین لەسەر ئەو پڕەنسیپە نەگۆڕەی لە سەرشانمانە بۆ خزمەت كردنی مامۆستایانی كوردستان.\nخەڵك- وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان سەبارەت بە چاپ كردن و دابەشكردنی كتێب بۆ پڕۆسەی خوێندنی ئەمساڵ گشتاندنێك دەردەكات و جەختدەكاتەوە،…\nخەڵك- وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان وەڵامی پرسیارەكانی تاقیكردنەوەی ئەمڕۆی 12ی ئامادەیی بۆ هەردوو بەشی (زانستی و وێژەیی) بڵاوكردەوە.…


پەرلەمانی ئێران تاوتوێی پڕۆژە یاسای ڕاگرتنی پشکنینی ناوکی ئێران دەکات – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/پەرلەمانی ئێران تاوتوێی پڕۆژە یاسای ڕاگرتنی پشکنینی ناوکی ئێران دەکات\nHooshyar December 1, 2020\tهەواڵنێرەکان Leave a comment 17 Views\nڕۆژی سێشەممە پەرلەمانی ئێران پڕۆژە یاسایەکی پێشکەش کرد بۆ کۆتاییهێنان بە پشکنینی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دامەزراوە ناوکییەکانی و داواش لە حکومەت دەکات کە پیتاندنی یۆرانیۆمی خۆی بەهێز بکات ئەگەر هاتوو ئەوروپاییەکان بە پێی ڕێکەوتنە ناوکییەکەی ساڵی 2015 گەمارۆ نەوتی و بانکیەکانیان لە سەر ئێران لانەبرد.\nدەنگدان بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ئەو پڕۆژە یاسایە، کە پێش ئەوەی یاسایی بێتەوە پێویستە بە چەند قۆناغێکدا تێپەڕێت، پەرچەکردارێکە بەرامبەر بە کوژرانی زانایەکی دیاری ناوکی ئێران کە لە کۆتایی مانگی ڕابردوودا لە ڕووداوێکی نادیاردا کوژرا. دووا بڕیار لەبارەی سیاسەتی ناوکی لە ئێران لای ڕێبەری باڵای وڵاتەکە ئایەتوڵا عەلی خامەنەئییە.\nئاژانسی سەر بە حکومەتی ئیرنا ڕایگەیاند 251 نوێنەری پەرلەمان لە کۆی 290 ئەندام دەنگیان بە پەسەند کردنی پرۆژە یاساکە داوە و دوای ئەوەش زۆر کەس دەستیان کرد بە هوتافدانی ” مەرگ بۆ ئەمەریکا ” و ” مەرگ بۆ ئیسرائیل”.\nپڕۆژە یاساکە سێ مانگ دەرفەت بە وڵاتانی ئەوروپا دەدات بۆ ئەوەی سزاکانی سەر کەرتی سەرەکی نەوت و گازی ئێران لابات و دەستڕاگەیشتنیان بە سیستەمی بانکی نێودەوڵەتی ئاسایی بکاتەوە.\nدوای ئەوەی سەرۆک دانۆڵد ترامپ لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێراندا کشایەوە، سزای قورسی ئابووریشی رووبەڕووی ئەو وڵاتە کردەوە و ئەوەش بوو بە هۆی سەرهەڵدانی زنجیرەیەک هەڵکشان و ئاڵۆزی لە نێوان هەردوولادا.\nپڕۆژە یاساکە ڕێگا بە کاربەدەستان دەدات بۆ پیتاندنی یۆرانیۆم بۆ 20 % کە ژێر ڕێژەی پێویستە بۆ چەکی ناوکی، بەڵام بەرزترە لە ڕێژەی پێویست بۆ پێداویستیە مەدەنییەکان. هەروەها دانانی سەنترفیۆجی نوێ لە دامەزراوە ناوکییەکانی نەتەنز و فۆدۆ.\nعەلی ڕەبیعی گوتەبێژی کابینەی حکومەت ڕۆژی سێشەممە سنوورداربوونی کارێکی لەو شێوەیەی ڕاگەیاند و گوتی دۆسیەی ناوکی لە ژێر دەسەڵاتی ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیدایە و ” کەس ناتوانێت سەربەخۆ کاری لەسەر بکات . ” حەسەن ڕۆحانی سەرۆکی ئێران سەرۆکایەتی ئەنجومەنەکە دەکات.\nئسڕائیل بە ئاماژەدان بە بەرنامەی مووشەکی بالستیکی تاران و توێژینەوە بۆ تەکنۆلۆژیای دیکە جەخت لە سەرئەوە دەکاتەوە کە ئێران بە نیازی پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمییە. ئێرانیش لەمێژە دەڵێت کە بەرنامە ناوکییەکانی بۆ مەبەستی ئاشتیانەیە.\nئێران ئیسرائیل تاوانبار دەکات بە کوشتنی فەخریزادە کە ماوەیەکی زۆرە شەڕی نهێنی هەڵکردوە لە دژی تاران و هێزەکانی سەر بەو وڵاتە لە ناوچەکەدا. بەرپرسانی ئیسرائیل ڕەتیان کردەوە لێدوان لەسەر کوشتنەکە بدەن و هیچ کەسێک بەرپرسیارێتی نەگرتووەتە ئەستۆ .\nهەندێک لە بەرپرسانی ئێرانی پێیان وایە کە ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی کە بە بەردەوامی لە ساڵانی ڕابردوودا وەک بەشێک لە ڕێککەوتنی ساڵی 2015 دامەزراوە ناوکییەکانی ئێران دەپشکنێ، ڕەنگە سەرچاوەی هەواڵگری بۆ بکوژانی فەخریزادە بووبێت.\nپێشتریش لە ڕۆژی شەمەدا ڕێبەری باڵای ئێران بەڵێنی دا تۆڵەی کوشتنی زانای ئەتۆمی بکاتەوە و هەروەها درێژە بە کارەکانی موحسێن فەخریزادە بدەن کە ڕۆژئاوا و ئیسرائیل پێیان وایە ئەندازیاری بەرنامە ناوکییە نهێنیەکانی ئێران بووە.\nهەروەها حەسەن ڕۆحانی سەرۆکی ئێرانیش ڕۆژی شەممە لە کۆبوونەوەیەکی تەلەفزیۆنیدا وتی، کە ئێران “لە کاتی گونجاودا” وڵامی خۆی دەداتەوە.\nPrevious دەستدرێژی بۆ سەر مناڵان لەسەر ئینتەرنێت زیادیکردووە – Radio Sweden Kurdish – ڕادیۆی سوید – Radyoya Swêdê\nNext Însiyatîfa Zarokên Agir bîlançoya Mijdarê eşkere kir\nBrîtaniya zêdebûn di miriyên korone de tomar kiriye Source link


چواره‌م وێستگه‌ى یاریكردنى به‌رگریكاره كورده‌كه له‌گه‌ڵ یانه‌یه‌كى لیگ ئازادگان ده‌بێت · Kurdsport\nدەستپێک/هەواڵ/چواره‌م وێستگه‌ى یاریكردنى به‌رگریكاره كورده‌كه له‌گه‌ڵ یانه‌یه‌كى لیگ ئازادگان ده‌بێت\nیانه‌یه‌كى خولى پله یه‌كى تۆپى پێى یانه‌كانى ئێران (لیگ ئازادگان-Azadegan League) وێستگه‌ى داهاتووى یاریكردنى شاهین عه‌باسیان-ى به‌رگریكارى لاوى كوردى هه‌ڵبژارده‌ى تۆپى پێى ئۆڵۆمپى ئێران ده‌بێت.\nئه‌مڕۆ هه‌ینى 16-10-2020 یانه‌ى رایكا بابل كه له‌خولى پله یه‌كى تۆپى پێى یانه‌كانى ئێران (لیگ ئازادگان) ركابه‌رى ده‌كات، به‌شێوه‌یه‌كى فه‌رمى بڵاوى كرده‌وه كه بۆ وه‌رزى 2020-2021 شاهین عه‌باسیان-ى به‌رگریكارى لاوی كورد و پێشووترى یانه‌ى پێرسپۆلیس-یان گواستوه‌ته‌وه ریزه‌كانیان.\nبۆ ئه‌م مه‌به‌سته سه‌ر له‌به‌یانى ئه‌مڕۆ هه‌ینى 16-10-2020 شاهین عه‌باسیان-ى ته‌مه‌ن 23 ساڵ له‌باره‌گاى یانه‌كه ئاماده‌بوو، پاشان بۆنده‌كه‌ى به‌فه‌رمى بۆ ماوه‌ى 1 ساڵ له‌گه‌ڵ یانه‌كه‌دا واژووكرد و پاش واژووكردنى بۆندكه‌شى راسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ یانه نوێیه‌كه‌ى یه‌كه‌م یه‌كه‌ى مه‌شق و راهێنانى ئه‌نجامدا.\nشایه‌نى باسه یانه‌ى رایكا بابل چواره‌م وێستگه‌ى یاریكردنى ئه‌م به‌رگریكاره لاوه‌ى كورد و باڵى راست ده‌بێت و ساڵانى 2011 تا 2020 بۆ تیپى یانه‌كانى (فولاد خوزستان ئه‌هواز و پێرسپۆلیس تاران و گۆڵ گه‌وهه‌ر سیرجان) یارى كردووه.\n-ناو: شاهین عه‌باسیان.\n-ساڵڕۆژى له‌دایكبوون: 16-6-1997.\n-شوێنى له‌دایكبوون: شارۆچكه‌ى سه‌رپێڵ زه‌هاو/ شارى كرماشانى رۆژهه‌ڵاتى كوردستان.\n-ره‌گه‌زنامه‌ى ئێرانى هه‌یه.\n-كێش: 72 كگم.\n-له‌یاڵى راست یارى ده‌كات.\n-یانه: رایكا بابل/ ئێران.\n-ماوه‌ى بۆند: 1 وه‌رز (2020-2021).\n-خول: پله یه‌كى تۆپى پێى یانه‌كانى ئێران (لیگ ئازادگان).\n-ئه‌و یانه‌ى له‌پێشوودا یارى تێدا كردووه: فولاد خوزستان ئه‌هواز، پێرسپۆلیس، گۆڵ گه‌وهه‌ر سیرجان.\n-بۆ هه‌ڵبژارده‌ى تازه‌پێگه‌یشتووانى ئێرانى ژێر ته‌مه‌ن 17 ساڵ یارى كردووه.\n-بۆ هه‌ڵبژارده‌ى لاوانى ئێرانى ژێر ته‌مه‌ن 20 ساڵ یارى كردووه.\n-بۆ هه‌ڵبژارده‌ى ئۆڵۆمپى ئێرانى ژێر ته‌مه‌ن 23 ساڵ یارى كردووه.


لەخوارەوە بەچەند ئاماژەیەکی خێرا لەسەر پرسی ڕاپرسیەکەی ئەم دواییەی هەرێمی کوردستان لەڕووی یاساییەوە دەخەمە ڕوو:\n1-پرسی راپرسی بۆ (جیابونەوە) لەعێراق وەک ووڵاتێکی فیدڕاڵ لە دەستوری هەمیشەیی عێراق ساڵی 2005 هیچ باس نەکراوە، بەڵکو تەنها لە دیباجەی دەستورەکەدا تەنها ئەم دەستەواژەیە هاتووە کەبریتی یە لە ( نحن شعب العراق الژی الی علی نفسه بکل مکوناته واگیافه ان یقرر بحریته واختیاره الاتحاد بنفسه ).\n-2راپرسی وەک مافێک جێگیر کراوە لە پڕۆژە دەستوری هەرێمی کوردستان لەساڵی 2009 بەم شێوەیە: (لشعب کوردستان العراق الحق فی تقریر مصیره بنفسه گالما التزم باالنڤام الاتحادی الدیموقراگی....).\n3-یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان ژمارە 1ی ساڵی 1992 هەموارکراو لەمادەی56 بڕگە 2 داهاتووە وەک دەسەڵاتی ئەم دامەزراوەیە : (بڕیاردان و یەکلاکردنەوەی کێشە چارەنوسسازەکانی گەلی کوردستان عێراق و دیاردیکردنی پێوەندی یاسایی لەگەڵ دەستەڵاتی ناوەندی( مەرکەزی).\n4-راپرسی لەیاسای کۆمسیۆنی سەرخۆیی هەڵبژاردن و ڕاپرسی هەرێمی کوردستان ژمارە4 ی ساڵی 2014 هەروەک لەمادەی 4 بڕگەی یەکەم دا هاتووە: (دانانی بنەماو ڕێسای کار پێکراوی نێو دەوڵەتی بۆ هەڵبژاردنەکان و ڕاپرسیە گشتیەکان کەلەسەر تاسەری کوردستان _عێراق دا ئەنجام دەدرێت).\n5-لەیاسای سەرۆکایەتی هەرێم ژمارە 1ی ساڵی 2005ی هەموارکراو هیچ یەکێک لە14 دەسەڵاتەکەی سەرۆکی هەرێم ئاماژە نەکراوە بەوەی سەرۆک دەتوانێت مەڕسوم یاخود ئیعلان یاخود تەکلیف بەم پڕۆسەیە بکات.\n6-هیچ دەقێک لە یاسای ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان ژمارە3ی 1992 ی هەموارکراودا نەهاتوە کەنیشان بدات دەستەڵاتی جێبەجێ کردن دەتوانێت ئەم مافە پیادە بکات.\n7- گەورەترین بەڵگە نامەی یاسایی کەلە غیابی نەبونی دەستورێکی سەر بەخۆ بۆ هەرێمی کوردستان نیشانی بدات کەپێویستە ئەم بڕیارە لە پەرلەمانی کوردستانەوە بدرێت بریتی یە لەبڕیاری ژمارە1ی ساڵی 2005 کەتێیدا هاتووە:\nمادەی یەکەم: -پەرلەمان تاکە مەرجەعی یاسایی و دەستوریە بۆ بڕیاردان لەسەر پرسە چارەنوس سازەکانی گەلی کوردستان.\n8-ئەم پرسە لەپەرلەمان بەیاسا ڕیکبخرێت یاخود دەستەڵاتێک لە دەستەڵاتەکانی دیکە ئەنجامی بدات هەرپرسێکی یاساییە وەگەرەنتی یاسای پێویستە، تەنانەت تاکە فراکسیۆنی پەرلەمانی کەفرکسیۆنی زەردە پڕۆژە یاسایەکیان بۆ ڕاپرسی لەهەرێمی کوردستان دا پێشکەشی پەرلەمان کردووە لەمانگی 9ی 2015.\n9- پڕۆسەکە زۆر ناڕونە ،پەلەیی و نازانستی زۆری پێوە دیارە ، یەکریزی و ناوخۆیی تێدانیە، بێ متتمانەیەکی جەماوەری لەئێستادا هەیە.\n10-ئەم پرسە ئەنجامانەکەی(اجرائی و تنفیزیە)بەڵام تەواوی ووردەکاری پڕوسەکە پێویستی بەیاساو ڕێنمایی زۆر هەیە هەروەها شارەزاییەکی باشی یاسای نێو دەوڵەتی پێویستە.\n-11دەستەواژەی یاسایی دروست بۆدۆخی هەرێمی کوردستان بۆ یەکلاکردنەوەی چارەنوسی بریتی یە لە(جیابونەوە-انفێال) نەک سەربەخۆیی یان هەر دەستەواژیەکی دیکە.\n12-نەتەوە یەکگرتوەکان لە پڕۆتۆکۆلەکانی خۆیدا ڕەوایەتی و ئیعترافی بەستۆتەوە بە ڕەزامەندی دەوڵەتی مەرکەزەوە ،هەربۆیە پێویستە هەرێم لەگەڵ ناوەندا ئەم پرسە یەکلای بکاتەوە پێش هەر ووڵاتێکی دیکە.\n13-دۆخی کوردستان ڕێک لەهەرێمی کۆسۆڤۆ دەچێ کە بۆجیابونەوەی خۆی ڕاپرسی ئەنجام دا لەکاتێکدا ووڵاتی ێڕبیا رەزامەند نەبو وەپاشان کۆسۆڤۆ پرسەکەی بردە دادگای لاهای نێو دەوڵەتی.\n14-سەرجەم هەرێمەکان کەپیادەی مافی چارەنوسیان کردووە بەشێوەی ڕاپرسی بەیاسا ڕێکخراون کەدیارترینیان بریتین لە( باشوری سودان، تەیموری خۆرهەڵات، هەرێمی کەتەلۆنیا لەئیسپانیا، هەرێمی کیوبیک لە کەندەدا هەروەها سکۆتلەندا لەبەریتانیا).\n15-بەهیچ شێوەیەک هیچ دەقێکی یاساییمان نیە کە ماف بدات بە حزبی سیاسی لەدەرەوەی مەرجەعی ڕەسمی پڕۆسەیەکی وەها گرنگ ئەنجام بدات،ئەمە ولەکاتێکدا ڕون نیە ئایا ڕاپرسیەکەی هەرێمی کوردستان چۆن و بەکێ ئەنجام دەدرێت، پارتی و یەکێتی بەنیازن پڕۆسەکە بەکۆمسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنی عێراق بسپێرن وەئەگەر ئەویش نەیتوانی ئەوا بەکۆمسیۆنی کوردستانی بسپێرن کەتەنها سەرۆکەکەی لەهەردوو ڕۆژنامەی( باس، ووشە) دا ڕایگەیاندووە کەدەتوانن ئەم سالڕ پڕۆسەکە ئەنجام بدەن،بەڵام ئەم زانیاریە بەهیچ شێوەیەک لەزاری ووتە بێژەکەیەوە ڕانەگەیەنراوە.\n2515 جار خوێندراوەتەوە


كۆفی ئه‌نان ده‌ڵێت توندوتیژیـیه‌كانی ناو عێراق له شه‌ڕی ناوخۆ خراپترێـكه\nی مانگی دوازده ٠٤, ٢٠٠٦\nسـكرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان كۆفی ئه‌نان له چاوپـێـكه‌وتنێـكی ته‌له‌فیزیۆنی له‌گه‌ڵ كه‌ناڵی BBC ی به‌ریتانی گوتی توندوتیژیـیه‌كانی ناو عێراق له شه‌ڕی ناوخۆ خراپترێـكه. گوتیشی ئه‌و كۆكه له‌گه‌ڵ ئه‌و عێراقیـیانه‌ی كه ده‌ڵـێن باروگوزه‌رانیان له سه‌رده‌می سه‌رۆكی لابراو سه‌دام حسێن باشتر بوو.\nهاوكات كاربه‌ده‌سـتانی عێراقی ده‌ڵـێن پارێزه‌ره‌كانی سه‌دام حسێن بڕیاره‌كه‌ی دادگایان بۆ له سـێداره‌دانی سه‌دام حسێن خسـتۆته به‌رده‌م دادگای چاوپـیاداخشـانه‌وه، وه ده‌شـڵێن هه‌روه‌ها ئه‌و بڕیارانه‌ی تریشـیان خسـتۆته به‌رده‌م دادگای چاو پـیاداخشـانه‌وه كه تایبه‌ت بوون به له سـێداره‌دانی هاوكاره‌كانی سه‌دام به تاوانی كوشتنی 148 كه‌سی شیعه ئاینزا له شـارۆچـكه‌ی دوجه‌یل له هه‌شـتاكاندا.\nله لایه‌كی دیكه‌وه له‌شـكری ئه‌مریكی ڕایگه‌یاند كه‌وا حه‌وت سه‌ربازی له هه‌ردوو ڕۆژی شه‌ممه و یه‌كشه‌ممه له عێراق كوژراون.\nله‌شـكر ده‌ڵێت سه‌ربازێـكی ڕۆژی یه‌كشه‌ممه له به‌غدا كوژراوه، وه سه‌ربازێـكی دیكه‌ش به هۆی سه‌ختی برینه‌كانی به بۆمبێـكی لاڕێ له باكوری پایته‌خت گیانی له‌ده‌ستداوه، وه پـێنج سه‌ربازه‌كه‌ی دیكه‌ش له پارێزگای ئه‌نبار كوژراون.\nله پـێشـهاته‌یه‌كی تریشـدا، هێزی ئاسـمانی ئه‌مریكا ڕایگه‌یاند كه فڕۆكه‌وانی F-16 كه‌ی كه هه‌فته‌ی ڕابردوو به‌هۆی كه‌وتنی فڕۆكه‌كه‌ی له عێراق كوژرا، به بێ سه‌روشوێنی شه‌ڕ ناونووس كراوه.


مافی کەمینەکان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nمافی کەمینەکان (بە ئینگلیزی: Minority rights) مافیکی ئاسایی تاکەکەسیە بۆ ئەندامانی کەمایەتییە نەتەوەییەکان و ڕەگەزییەکان، لەرووی چینایەتی، ئایینی، زمانەوانی یان ڕەگەزی، هەروەها هەر گرووپێکی دەستەمۆ بە کەمایەتیی هەژماربکرێت، مافی کەمایەتییەکان لەوانەیە بۆ هەرکەسێک هەژماربکرێت کە بەشێک نەبێت لە گرووپێکی دیاریکراو، کە زۆرجاران بزووتنەوەکانی مافی مەدەنی بەدوای دەستەبەرکردنی مافەکانی دەکەون\n١.١ مافی کەمینەکان لە کۆنگرەی ئاشتی پاریس ١٩١٩\n٢ مافی کەمینەکان لە هەرێمی کوردستان\nپرسی مافی کەمینەکان سەرەتا لە ساڵی ١٨١٤ لە کۆنگرەی ڤییەنا بەرزکرایەوە، کە باسی لە چارەنووسی ئەو جوولەکەکانی ئەڵمانیا کرد، بە تایبەتی ئەو پۆڵەندیانەی کە لە کارەکانیان دوورخرابوونەوە، بە هیوای ئەوەی لە رێگەی کۆنگرێس، ڕوسیا و نەمسا بەشداربێت لە لێخۆشبوون و پاراستنی کەمایەتییەکان و مسۆگەرکردنی مافەکانیان، کە سەرەنجام پشتگوێ خرا، یەکەم کۆنگرەی پاریس لەساڵی ١٨٥٦ ئەنجامدرا گرنگیەکی تایبەتی بە بارودۆخی کەمایەتییە جوولەکەکان و مەسیحیەکان لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا دەدا، هەروەها لە بەریتانیا، ویلیام گلادستۆن کۆمەلکوژی بولگارییەکان لەلایەن ئیمپراتۆریەتی عوسمانی بابەتی سەرەکی بوو لە هەڵمەتەکەی و داواکردنی سەرنجی نێودەوڵەتی، لە ساڵی ١٨٧٨ کۆنگرەی بەرلینی مامەڵەی لەگەڵ بارودۆخی جولەکەکانی ڕۆمانیا و سربیا و بولگاریا کرد، بە شێوەیەکی گشتی کۆنگرەکانی سەدەی ١٩ شکستی هێنا لە بەدیهێنانی چاکسازی، هەرچەند ڕوسیا کاریگەر بەرچاوی هەبوو لە پاراستنی مەسیحیە ئۆرتۆدۆکس و سلاڤیەکان کە لەژێر دەستی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا، بابەتی چەوسانەوە و جیاکاری لە دژی کەمینەکان هەردەم سەرنجی میدیاکان لەسەربوو، کە جوولەکەکان دەستیانکرد بە ڕێکخستنی ناڕەزایەتی دژی کۆمەلکوژیان لە رووسیا لەگەڵ ئەوەشدا هیچ سەرنجیکی نێودەوڵەتی لە چارەسەری کەمینەکان نەبوو، وەکوو ڕەشپێستەکان لە باشووری ئەمریکا\nیەکەم مافی کەمینەکان لە مانگی تەمموزی ١٨٤٩دا لەلایەن پەرلەمانی شۆڕشگێڕی هەنگاریاوە بلاوکرایەوە،و یاسایان بۆ دەرکرا و مافی کەمینەکان\nلە یاسای نەمسادا لە ساڵی ١٨٦٧دا کۆکراوە\nمافی کەمینەکان لە کۆنگرەی ئاشتی پاریس ١٩١٩[دەستکاری]\nلە پەیماننامەی ئاشتی فەرەنسا، ئەنجومەنی باڵا لیژنەیەکی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی کەمینەکانی دامەزراند، هەموو حکومەتە نوێیەکان ناچارکران کە پەیماننامەی مافی کەمینەکان ئیمزا بکەن وەکوو پێشمەرجێک بۆ دانپێنانی دیپلۆماسی، هەرچەند پەیماننامەی کەمینەکان لەلایەن حکومەتەکان پشتگوێ خرا، هەروەها دوای ڕووخانی تەواوی سیستمەکە لەکۆتایی سیەکانی سەدەی پێشوو و شکستی سیاسی، بەڵام ئەم پەیماننامە لە یاسا بنەڕەتەکانی نێودەوڵەتی مانەوە\nمافی کەمینەکان لە هەرێمی کوردستان[دەستکاری]\nماددەی (1)ی یاسای ژمارە (5)ی ساڵی 2015 یاسای پاراستنی مافی پێکهاتەکان لە کوردستان-عێراق، هەر یەک لە (تورکمان، کلدانی، سریانی، ئاشووری و ئەرمەن) بە کەمینەی نەتەوەیی و (مەسیحی، ئێزیدی، سابیئەی مەندائی، کاکەیی، شەبەک، فەیلی، زەردەشتی، و هیی دیکە)ی بە کەمینەی ئایینی و ئایینزایی لە قەڵەم داوە\n^ Staatsgrundgesetz vom 21. Dezember 1867 (R.G.Bl. 142/1867), über die allgemeinen Rechte der Staatsbürger für die im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder Archived 7 August 2011 لە وەیبەک مەشین. – see Article 19 ھەڵەی لوا لە مۆدیوول:Lang لە ڕیزی 4:Tried to write global gsubname.\n^ "کەمینەکان". kurdipedia.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مافی_کەمینەکان&oldid=729272»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٢٤ی ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


راوەستاندنا شه‌ر دكاره مه‌رجێن هه‌رێمێ بده گوهه‌رتن | Rojevakurd\nMalper Referandum راوەستاندنا شه‌ر دكاره مه‌رجێن هه‌رێمێ بده گوهه‌رتن\nنابێ رێ ل بەر راوەستاندنا شه‌ر بێ گرتن\nئه‌شكه‌ره‌كرنا هه‌ڤدیتنێن ب سه‌رۆكێ پەكەكە ئابدوڵا ئۆجالان ره, وه‌كه هنه‌ك جاران پێڤاژۆیه‌كه دن ئا نوو ده‌ست پێ كر.\nبه‌ری نها ژی هه‌ڤدیتن ده‌ست پێ كریبوون و د ئەنجاما ڤان هه‌ڤدیتنان ده پێڤاژۆیا خابور و ئۆسلۆیێ پێكهات, لێ ب سه‌ر نه‌كه‌تن. سه‌ده‌مێ ب سه‌رنه‌كه‌تنێ پر هاته گۆتوبێژ كرن. لێ یا هه‌ری گرینگ ده‌وله‌تێ ژی و سه‌رۆكێ پەكەكە ژی ئەڤ سه‌رنه‌كه‌فتنا ڤان پێڤاژۆیان و گه‌له‌ك بوویه‌رێن دن كو ئەڤ پێڤاژۆ ژ هۆلێ راكرن وه‌ك پرۆڤەكاسیۆنه‌كێ ل دار خستن.\nگه‌لۆ ئەڤێن كو پرۆڤەكاسیۆن دكن كی نه كو پێڤاژۆیا ڤی شه‌رێ قرێژ بسه‌كنین و سابۆته دكن؟ به‌هسا ڤێ یه‌كێ چه‌ندی كو ب ئاوایه‌كی ڤه‌كری نایێ كرن, لێ به‌لێ خوه‌دێگراڤی ببێژن ده‌وله‌تا كوور.\nبێگومان ئەڤ رێخستنا تاری چا‌وا كو خوه د نێڤ ده‌وله‌تا تورك ده ب جیھ كریه, ئەوكاس د ناڤا پەكەكە ده ژی هه‌یه و هه‌ر ده‌م ب ئاوایه‌كی ڤان قۆناخێن ئەرێنی سابۆته دكه.\nلێ دخوه‌یێ ڤێ جارێ ره‌وش هنه‌كی جودا یه. به‌ری هه‌ر تشتی, دڤێ ته‌جرووبه ژ بوویه‌رێن به‌ری نها هاتبن وه‌رگرتن. ل گۆرا ڤێ ژی, دڤێ هه‌ولدان هه‌بن كو ئەڤ پێڤاژۆ ژی نه‌یێنه سابۆته‌كرن. لێ ئەگه‌ر ئەڤ ژی ب ئاوایه‌كی بێته سابۆته كرن, مومكنە كو ده‌ستپێكا پێڤاژۆیه‌كه دن پر زه‌همه‌ت ببه.\nهه‌ركه‌س دزانه كو كه‌س د ئالیێ له‌شكه‌ری ده سه‌ركه‌فتن ب ده‌ست نه‌خستیه. سه‌ركه‌فتنا له‌شكه‌ری ژی ل ڤێ هه‌رێمێ نه وه‌لێ هێ‌سانە. ئالیه‌ك دبه كو زێده‌تر ژ ئالیێ دن بكوژه, یان ژی ده‌مه‌كە كورت دە كێ ب چه‌لاكیه‌كێ ب سه‌ر دكه‌ڤه, لێ ئالیێ كو وەندا دكه گه‌لێن هه‌ر دو ئالیانە. پێڤاژۆ یا سیاسی و ته‌ڤگه‌را ئازادی خوازا كوردە.\nیێ كو د شه‌ر ده ب سه‌ر دكه‌ڤن, ئەون كو سیاسه‌ت ب خوینا زارۆك و گه‌نجێن كوردستانێ دكن. ئە‌ون یێن ل سه‌ر بەرژەوەندیا ڤی شه‌ری دژین و د جڤاتێ ده ژ خوه ره جهه‌كی “ب روومه‌ت“ په‌یدا دكن. هه‌ر وه‌ها ئەون كو یێن ته‌نێ ب سیاسه‌تێ بازرگانی دكن.\nژ بۆ ڤێ یه‌كێ راوەستاندنا ڤی شه‌ری ئارمانج چ دبه بلا ببه, گاڤه‌ك ئەرێنی یه و د ڤێ قۆناخێ ده ب به‌رژه‌وه‌ندیێن كوردان ره دگونجه.\nژ ئالیه‌ك دن ڤه ل توركیه‌یێ ژ بلی پارتیا نیژادپه‌ره‌ست (مەهەپە), هه‌ركه‌س ب ئاوایه‌كی جودا پشتگریا ڤێ پێڤاژۆیا نوو دكه.\nوه‌كی دن, سه‌رۆكێ كوردستانێ ب داخویانیه‌كێ پشتگریا خوه ژ بۆ راوه‌ستاندنا شه‌ر و ده‌ستپێكرنا رییا دیالۆگێ راگهاندن. بێ گومان د ڤێ بابه‌تێ ده هه‌لوه‌ستا سه‌رۆكێ كوردستانێ ژی پر گرینگە.\nد بنگه‌ها خوه ده ئەڤ تشتێن كو تێنه كرن, ژ بوویه‌رێن هه‌رێمێ نه جودا نه. به‌لكی ژی ئەڤ, ئەنجاما سیاسه‌تا كو ل هه‌رێمێ تێ كرن ب خوه یه. سه‌رۆكێ كوردستانێ ئیرۆ ئاكتۆره‌كی هه‌ری مه‌زنە د سیاسه‌تا رۆژهلاتا ناڤین ده, ئەڤ یه‌ك ژ ئالیێ پسپۆرێن سیاسی یێن هه‌رێمی و جیهانێ ژی وه‌لێ تێ قه‌بوول كرن.\nژ ئالیێ به‌رپرسێن ئاك پارتی و حكومه‌تێ ڤه ژی, داخویانیێن ئەرێنی و نه‌رم تێنه داین. هه‌روه‌ها بەدەپە و ئالیێ پەكەكە ژی, داخویانیێن ب هزر بن ژی, لێ ئەرێنی ددن.\nب ئاوایه‌ك گه‌له‌مپه‌ری مرۆڤ دكاره بێژه كو پرانیا ئالیێن سیاسی ب ئەرێنی ل داویبوونا ڤی شه‌رێ قرێژ دنێرن.\nنها ئەڤ پێڤاژۆیا كو ده‌ست پێ كریه, تو جار پرسا كورد ل باكورێ كوردستانێ چاره‌سه‌ر ناكه. لێ دكاره شه‌ر راوەستینە. راوەستاندنا شه‌ر, جڤاتا كورد كو ژ به‌ر شه‌ر سه‌رۆبن بوویه و د ناڤێ ده كو زیانێن مه‌زن په‌یدا بوونه, وێ نۆرمالیزه بكه, ب ئاوایه‌كی دێ هشێ خه‌لكێ بێته سه‌رێ وان. هنگێ دێ گه‌لێ كوردستانێ ب خوه رێیا خوه ببینه و د ژیانه‌كه ئارام ده مرۆڤ به‌هتر ب ئاكلانه دكاره بفكره و ببه خوه‌دیێ هه‌لوه‌سته‌كه راسته‌قینه.\nده‌ما مرۆڤ پشگریا پێڤاژۆیه‌كێ دكه, ئەڤ نایێ وێ واته‌یێ كو مرۆڤ سیاسه‌تا ئالیێن پێڤاژۆیێ كو پێكتینه باش دبینه. ئە‌گه‌ر ئەنجام ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن نه‌ته‌وی باش به, مرۆڤ ل گۆر باوه‌ریا خوه وێ ده‌مێ ئەرێنی دبینه.\nژ بۆ ڤێ ژی, ئەگه‌ر راوەستاندنا شه‌ر ببه ئەنجاما ڤان هه‌ڤدیتنان, دێ تشته‌ك باش بێته هۆلێ. ئە‌ڤ یه‌ك دكاره ببه ده‌ستپێكا گه‌له‌ك بوویه‌رێن هه‌رێمی ب خوه ژی. ئە‌ڤ یه‌ك ژی دكاره پێوه‌ندیێن هه‌رێمی و ته‌وازنێن سیاسی یێن ل رۆژهلاتا ناڤین ژی, بدن گوهه‌رتن.\nPêşلەو پرۆسەیەدا پەكەكە و قەندیل بوونی نەبێت، كێشەكە چارەسەر نابێت\nPaşوڵاتی چین نوێنەرایەتی خۆی لە هەرێمی كوردستان دەكاتەوە


قەرەباڵغی و ئافاتەکانی!\n2019-01-29 [01:51 AM]\nنووسینی: دكتۆر سالار عوسمان\nقەرەباڵغی، ئەو چەمکەی لە نێو ڕۆشنبیریی کوردیدا کەم قسەی لێکراوە، چەمکێک، کە سەردەکێشێتە نێو بابەتگەلێکی فەلسەفیی گشتگیریی قسەھەڵگری قووڵ، لێ لە دەرفەتێکی ئاوا کورتدا، ناچارین خێرا بەسەریدا گوزەر بکەین.\nقەرەباڵغی بریتیە لە کەڵەکەبوونێکی ناڕێکخراو، جا ئەو قەرەباڵغییە دەکرێ لە جوگرافیادا بێت، یان لە زیھنییەت، دەکرێ مەلمووس بێت، یان نامەلمووس، گرنگ ئەوەیە ڕیتم دەکوژێت، یا باشتر بڵێین ڕیتم تێکدەدات و دەیشێوێنێت، کەواتە ھەموو شێواندێک جۆرێکە لە قەرەباڵغی و بەواتایەکیتر ئامانجی ھەر قەرەباڵغییەک شێواندنی ڕیتمێکە، شێواندنی ڕێکخراوێکە، کە ئەقڵ ڕێکیخستووە !..\nئەقڵ و قەرەباڵغی، ئیشکالییەتی نێوانیان!..\nئەقڵ ھێزی ڕێکخراو و ڕیتمداری مێژووی بەشەرییەتە، ئینسانەکان، مەبەستم ئاقڵمەندەکانە، دوای قۆناغی ئافاتی قەرەباڵغی ھاتوون و ئەوەندەی پێیانکراوە ژیانیان ڕێکخستووە، چونکە قەرەباڵغی زۆر کەڕەت جۆرێک لە نائەقڵانیەتھەڵگریی دەگەڵ خۆیدا بەرھەم دێنێت، بۆیە لەو نێوەندەدا ئەقڵ و قەرەباڵغی لە کێشەدان، لە ھەر کوێ ئەقڵ زاڵ بێت، قەرەباڵغی کەمدەستە و لە ھەر کوێیش قەرەباڵغی زاڵ بێت، ئەقڵ وونە و دروستتر دەکرێ بڵێین، ئەقڵ کەمڕۆڵ و ناکاریگەر دەمێنێتەوە، کەواتە یەکێ لە گرفت و ئیشکالییەتەکانی بەردەم ئەقڵ بریتیە لە قەرەباڵغی و ئەو ئیشکالییەتەیش ھەر بەردەوام دەبێت، تایبەت لە کۆمەڵگە قەرەباڵغەکاندا !..\nکۆمەڵگەی قەرەباڵغ کامانەن؟.\nکۆمەڵگەی قەرەباڵغ بریتی نین لەو کۆمەڵگایانەی ژمارەی دانیشتوانیان زۆرە، بەڵکو بریتین لەو کۆمەڵگایانەی ڕێکنەخراون، ئەو کۆمەڵگایانەی ڕیتمدار نین، ئەو کۆمەڵگایانەی ھەموو بەیەکەوە قسە دەکەن و کەسیشیان ھیچ ناڵێن، ھەموو بەیەکەوە سیاسەت دەکەن و بژاردەیەکیان لە سیاسەت تێدەگەن، ھەموو بەیەکەوە دەنووسن و کەمیشیان زمانی دایکییان بە باشی و پاراویی دەزانن، ھەموو بەیەکەوە وەک شاعیر وەدیار دەکەون و دانەدانەیان لێبووردە و مرۆڤدۆستن، ھەموو بەیەکەوە بەیداخی دیموکراسی بڵند دەکەن و تاک و تەرایان ڕەخنە و بیروڕای جیاوازیان قبوڵە!..\nبەکورتی کۆمەڵگەی قەرەباڵغ کۆمەڵگەی چەپڵەیە، چەپڵەیەک، کە دەنگی نییە لێ زۆر بە ھاوارە !. چونگە لەنێوان دەنگ و ھاواردا دەیان پرسیار و ھەڵوەستە ھەس و زۆر بەکورتی، دەنگ خەسڵەتی کۆمەڵگەی ناقەرەباڵغ و ڕێکخراوە و، ھاواریش خەسڵەتی کۆمەڵگەی قەرەباڵغ و ناڕێکخراوە و ئەھا ئێمە چەند ماندووی ھاوار و چەند حەوجەی دەنگین، دەنگێک پێمان بڵێت، کێ نیشتیمانپەروەرە و کێ خیانەتکار، دەنگێک پێمان بڵێت، کێ نەزیھ و پاکە و کێیش گەندەڵ و مشەخۆر و لە ھیچاھەڵتۆقیو !!. ئەھا ھاوار، بەڵێ ھاواری نێو قەرەباڵغی چۆن ھەموو پێناسەکانی شێواند و جیاوازییەکانی تێکەڵکرد و ترشاندی بەسەر یەکا و بەڕادەیەک وێنەکانی شێواند، کە زەحمەتە بتوانین ڕەنگەکان لێکتر جیا بکەینەوە!..\nڕەنگ و قەرەباڵغی!..\nقەرەباڵغی ڕەنگکوژە، ژیانیش بە ڕەنگەکانەوە مانادارە، دیموکراسی ئینسیجامی ڕەنگەکانە، لێ قەرەباڵغی، تایبەت ئەو کاتانەی دیموکراسی نابێتە کلتوور و پتر وەک دروشم خۆدەنوێنێت و نمایشێکی ڕووکەشانە دەکات، ئیتر ڕەنگەکان کەمئەرزش، بێ جوولە و ھێز دەمێننەوە و کە ڕەنگیش ھێز و جوولەی نەما، ئیتر چاوەکان ماندوو دەکەن و دەگەڵ خۆیشیاندا ژینگە پیس دەکەن، ئەی نابینن و ھەست ناکەن، چاوەکانمان چەند ماندوون و ژینگەی بینینمان چەند پیس و کرێتە!..\nدیارە ئەوە قەرەباڵغی و ئافاتەکانییەتی، کە چۆن دەنگبڕە، ئاوایش ڕەنگکوژە و ژیانیش لە بێدەنگی و بێڕەنگیدا، ئەرێ چ مانا؟!..\nلەزەمەنی قەرەباڵغیدا، لەزەمەنێک، کە ھەموو بەھاکان، کایە و بیاڤەکان تێکەڵی یەکتردەکرێن، بە نموونە دین و درۆ، زانکۆ و حزبایەتی، ماف و ئازادی و خوێنی ڕژاوی ژنەکان و دەیان نموونەی تری قێزەون، ئیتر گەڕان بەدوای مانادا، بەدوای دەنگدا، بەدوای ڕەنگدا، بە دوای ئینساندا لەگەڕانێکی سیزیفیانە دەچێت و بێھوودە دێینەوە سەر ھەمان پرسیاری یەکەمی مێژوو : ئەرێ ئێمە کێین و بە نیازین بۆ کوێ بڕۆین؟!. ئەرێ ڕۆیشتن بە نێو قەرەباڵغی و ئافاتەکانی دەمانگەیەنێتە ڕووناکی؟!..


یاسادانەرانی ئەمەریکا ڕۆژی سێشەممە هەوڵەکانیان چڕکردەوە بۆ سەپاندنی سزاکان بەسەر ڕوسیادا و داوایان لە بەڕێوبەرایەتیەکەی بایدن کرد بە خێرایی هەنگاو بنێت بۆ سزادانی ڤلادیمێر پۆتنی سەرۆکی ڕووسیا لەبەرئەوەی دانیناوە بە هەردوو ئەو ناوچەیەی ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا واتە دانتسک و لوهانسک وەک دەوڵەتی سەربەخۆ.\nسەرەڕای ئەو یەکڕیزییە گەورەیەی کە لە نێوان هەردوو پارتەکەدا لەئارادایە بۆ بەڕەنگاربوونەوەی دەستدرێژییەکانی ڕوسیا بۆ ئۆکرانیا، دیموکراتەکان و کۆمارییەکان تێدەکۆشن بۆ چۆنێتی ڕێکخستنی سزاکان بۆ بێ هیواکردن و سزادانی پوتن بۆ چوونە ناو دەوڵەتە سەربەخۆکەی ئەوروپای ڕۆژهەڵاتەوە.\nبەڵام ئەو گوتارە نیشتیمانییەی پوتن لە ڕێی تەلەفیزیۆنەوە لە ڕۆژی دووشەممەدا پەخشکرا کە ئۆکرانیای بە بەشێکی مێژوویی ڕوسیا وەسف کرد و وتیشی "هەرگیز وڵاتێکی ڕاستەقینە" نەبووە بووەهۆی ئەوەی بە خێرای گەورە یاسادانەرانی ئەمەریکا ئەم لێدوانە شەرمەزار بکەن.\nباب مێندێز سەرۆکی لیژنەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئەنجومەنی سینات لە لێدوانێکدا گوتی "دانپیادانانە نایاساییەکەی ڤلادیمیر پوتن بۆ دۆنتسک و لوهانسک وەک دوو کۆماری سەربەخۆ کارێکی دوژمنکاریانەی بێ بەهانەیە و پێشێلکاریەکی ئاشکرای یاسا نێودەوڵەتییەکانە."\nباب مێندێز دەڵێت "ئەم دانپیادانانە نایاساییە و هێرشکردنە بۆ سەر سەروەریی ئۆکرانیا، بۆ ئەوەی زۆر ڕوون بین لەو بارەیەوە؛ ئەگەر هەر هێزێکی زیادەی ڕوسیا یان هەرهێزێکی بە وەکالەت بچنە ناو دۆنباسەوە، ئەوە دەبێت بەرێوەبەرایەتیەکەی بایدن و هاوپەیمانە ئەوروپیەکانمان دوودڵ نەبن لە سەپاندنی سزا قورسەکان."\nزۆرێک لە کۆمارییەکان ڕەخنەیان لە نزیکبوونەوەی کۆشکی سپی گرت لە قەیرانەکە و ئەم هەنگاوەی سەرۆکی ڕووسیایان بە داگیرکاری ناودێر کرد و بەرێوەبەرایەتیەکەی بایدنیان بە چاوەڕوانی تۆمەتبار کرد تا ئەو کاتەی بەڕەنگاربوونەوەی پوتن دڕەنگ دەبێت.\nدیموکراتەکانی کۆنگرێس ستایشی بایدنیان کرد بۆ ئامادەباشی بۆ ئەم ساتەوەختە و گوتیان کە خاڵی وەرچەرخانی دەستپێکردووە بۆ سەپاندنی سزاکان دژی کرملین.\nسیناتۆر کریس کۆنز، ئەندامی دیموکراتەکان لە کۆمیتەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئەنجومەنی سینات، ڕۆژی دووشەممە لە لێدوانێکدا ڕایگەیاند؛ گرتنەبەری ڕێوشوێنەکانە بۆ سەپاندنی سزا گەورەکان بەسەر سەرۆکی ڕوسیا پوتن و کرێملیندا لە ئێستادا دەستپێدەکات."\nسەرۆک بایدن بە شێوەیەکی بەرچاو چەند مانگێک ئامادەکاری بۆ ئەم ساتەوەختە کردووە لەگەڵ هاوپەیمانەکانی ناتۆ و ئەوروپا، هەروەها بە سەرکۆنەی ئاشکرای کردەوەکانی پوتن، لێدوانە هاوبەشەکان لەگەڵ هاوپەیمانەکانمان، کاتێک یەکێتی ئەوروپا و هاوپەیمانەکانمان هاندەرم بوون. ئێمە دەبێت بەخێرایی پەیوەندی بکەین بە هاوپەیمانەکانمان لە ناتۆ و هاوبەشەکانمان لە یەکێتی ئەوروپاوە بۆ سەپاندنی سزای نوێی بەهێز بەسەر ڕوسیادا."\nمێندێز و ڕیش پڕۆژە یاسای سزاکانیان لە ئەنجومەنی سیناتی ئەمەریکا پێشکەش کرد کە کۆتایی بە دەستڕاگەیشتنی ڕووسیا دەهێنێت بۆ مامەڵەی بانکی نێودەوڵەتی، دابینکردنی سەدان ملیۆن دۆلار بۆ یارمەتی سەربازی بۆ ئۆکرانیا و هەروەها بڕینی کۆمەکی دارایی بۆ هێڵی بۆری نۆرد ستریم 2.