كورد و “گلیورلەری ” كەركوك . – تۆڕی میدیایی خەڵک\nكورد و “گلیورلەری ” كەركوك .\nلەسلێمانی، بۆ یادی ڕۆژی جیهانیی زمانی عەرەبی پانێلێك سازدەكرێت\nپـۆلیس؛ باوكێك كوڕە گەورەكەی دەكوژێت تا كوڕە بچوكەكەی ڕزگاربكات\n2018/07/06 - 2:32 PM\nسۆسیۆلۆگی عێراقی دكتۆر (علی الوەردی )\nلەیاداشتەكانیدا دەگێڕێتەوە كە كاتێك بەغداد كەوتەدەست ئینگلیزەكان و كۆتاییان بە حكومی عوسمانییەكان هێنا ماوەیەك پڕوپاگەندەی ئەوە بڵاودەكرایەوە كە جارێكی تر عوسمانییەكان دەگەڕێنەوە و ئینگلیز دەردەپەڕێنن ئینجا دەڵێت بەو كەسانە دەوترا “گلیورلەر ” واتا گەڕاوەكان (عائیدون) بەڵام دواجار دەركەوت نەپڕوپاگەندە توانی كە توركە عوسمانلیەكان بگەڕێنتەوە و نەئینگلزەكانیش دەڕپەڕێندران.\nجا دیقەت بفەرموون وێكچونێكی زۆر لەنێوانی “گلیورلەری ” تورك و وەلا‌و توركە دەسەڵات لە دەستچوەكانی ئەوێ ڕۆژێی بەغداد و هەروا (دەگەڕێینەوە)كەركوكی جارێك لە دەستچووی كوردستاندا هەیە .بەڵام بۆئەوەی كورد بۆئەبەد بەدەر دوو كەسەری “گلیورلەرەكان ” نەچێت لە فەرزە فەڕزترە بزانێت كە ئایە لە چ سەردەم و هەلومەرج و قۆناغێكدا دەژیت ؟\nیان دروستتر وڵامی ئەم پرسیاره بداتەوە ئاخۆ بەڕاست لە ئێستادا یەكلاكردنەوەی چارەنوسی ناوچە دابڕێنراوەكان بە تەنها پرسێكی عێراق كوردیه یان تێكەڵ بە بوعدوو و بەرژەوەندیی ئیقلمی و نێودەوڵەتی كراوە ؟\nئایە كام میكانزمی گونجا و بێ زیان یان لایەنی كەم كەم زیان موكینە بۆ گێڕاندنەوەی ناوچە كوردستانیەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم ؟\nهەڵبەت وەڵامدانەوەی دروستی ئەم پرسیارانە ڕاستەوخۆ دەمان گەیێنێتە جۆری چارەسەری پرسەكە چونكی ئیدی بە تەجروبە دەركەوت ،\nكە هێزگەلی كورد ناتوانێت بە مەنتقی هێز ئەم پرسە بە قازانجی خۆیدا بشكێنێتەوە نەك هەر ئەمە بەڵكو گرنگە ددانیش بەو ڕاستیەدا بنرێت هێز گەلی كورد لەماوەی چەند ساڵی حكومڕانی خۆجێی لە خانەقینەوە تا كو شەنگال تێستی حكومڕانیەكی خراپیكردوو كەمترین هەوڵ و هەنگای سیاسی قانونی نەنرا بۆ یەكلاكرد ئەم پرسە گرنگ و چارنوس سازه ، ئەمە لەكاتێكدا كورد هەم دەسەڵاتی ئیداری هەم دوای هاتنی داعش كوردكورت مەودا سەركەوتنی گەورەی سەربازی بەدەست هێنا لەناوچانە .\nبەڵام چونكی گەڕاندنەوەی خاك و خاڵكی ئەم ناوچانە لە زهنیەتی ئەم هێزانەدا ئەولەویەت نەبوو چونكی كوردایەتی مەڕ جەع نەبوو !\nبینمان دواجار لەبری ئەوەی كە ئەم سەركەوتنە سەربازیەتەرجمەی سەركەوتنی سیاسی بكرێت ئەوا چاو تروكانێكدا سەركەوتن هەڵگڕایە وە بوو بەشكست ! ئێستا كات كاتی ئەوەنیە كە بە هەڵایی ئیعلامی و دیسكۆرسی حیزبی جارێكی شكستە ئەزموونی چەند ساڵی ڕابردوو دووباره و گەرم بكرێتەوە !\nئیدی كات گونجاوە ئەگەر نیازتان پاكە و كارتان چاكە ، با تەگبیری دەستوری بۆ یەكلاكردنەوەی پرسی ئەم ناوچانە كە خۆی لە جێ بەجێكردنی مادەی 140 دا دەبینێتەوە ئەوا تاكە خواست و داخوازی و هەروا بنەمایی دانوستانەكانی نێوانی كورد و هێزە براوەكانی بەغداد بۆ تەشكیلی حكومەتی گریمانە كراوی عێراق بێت نەك وەكو خوی ڕابردوو وەرگرتنی دا هات و دەسەڵات لە بەغداد ! ئاخر دەی لە ئێستا دا ئەمە حەلی موكینە بۆ گەڕاندنەوەی ناوچە دابڕێندراوەكان بۆ سەر هەرێم (نەك گەڕانەوە بۆ ناوچە دابڕێندراوەكان ..\nبۆ هەڵبژاردن پارتی چی بكات\nهەڵبژاردنەکان تورکیاو خەونی عوسمانی\nمەنبەج ، وێنەیەکی تاریک لە نێوان تورکیا و ئەمریکادا\n2018/12/16 - 11:54 AM\nساڵی ١٩٧٤ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا هێنری کیسنجەر سەردانی تورکیای کرد، بۆ ئەوەی ئەنقەرە ڕازی بکات هێرش نەکاتە سەر قوبرس، چونکە ئەمریکا لەنێوان دوو دۆستی ئەندامی ناتۆدا ( تورکیا و یۆنان ) ناتوانێت هیچیان لەدەستبدات، کیسنجەر لەپاش گەڕانەوەی بۆ واشنتۆن، بە کۆشکی سپی گوت : تورکەکان بەڵێنیان پێدام کە هێرش نەکەنە سەر قوبرس، بەڵام بڕوایان پێناکەم، پێدەچێت لە هەفتەی داهاتوودا قوبرس داگیربکەن، ئەوەش ڕویدا .\nماوەی دوو ساڵە پەیوەندی نێوان ئەمریکا و تورکیا لەسەر تێڕوانینی جیاوازیان بۆ شەڕی ناوخۆی سوریا ئاڵۆزی گەورەی تێکەوتووە، لەپاش هەڵگیرسانی شەڕەکەوە نەخشەی سوریا لەهەر لایەکەوە سەیری دەکرێت ستراتیژێکی تایبەتی هەیە، لەباکورەوە جۆرە ستراتیژێکە بۆ هێزە دەرەکیەکان\n( ئەمریکا ، ڕوسیا ، تورکیا ، ئێران ، سعودیە ) جیاواز لە باشوور، ڕۆژهەڵاتی فورات لە ستراتیژدا جیاوازە لە خۆرئاوای فورات، لەهەندێک شوێندا شارۆچکەیەک لەناو بەرژەوەندی سەربازی و سیاسی ئەو هێزانەدا دەبێتە پێگەیەکی ستراتیژێکی هەستیار، لە نمونەی شارۆچکەی مەنبەج،\nمەنبەج وێنەیەکی تاریکە لە پەیوەندی نێوان تورکیا و ئەمریکادا، لەستراتیژی هەرکامیاندا بێت، جیاوازە لە کۆبانێ و عەفرین، دەشێت مەنبەج خاڵی یەکلاکەرەوەی ئەو ناڕوونی و پێچانەبێت لەنێوان هەردوو هێزدا .\nلەکاتێکدا وەزیری دەرەوەی تورکیا ، ئەمریکا تۆمەتبار دەکات بەوەی ئەمریکاییەکان ڕاستگۆنین لەگەڵیاندا، چونکە پشتیوانی لە هێزەکانی پەیەدە دەکەن، کونسوڵی ئەمریکا لەهەمان ڕۆژدا (رۆژی هەینی ) بۆ یەکەم جارە سەردانی دەروازەی سمێلکا دەکات لەنێوان هەرێمی کوردستان و رۆژئاڤادا .\nچونی ستیڤ ڤەیگن، بۆ سمێلکا و بەسەرکردنەوەی ئەو دەروازەیە و پشکنینی ئیدارە و چۆنیەتی بەڕێوەچوونی پەیوەندیەکان کە کۆمەکە سەربازیەکانی ئەمریکا بۆ رۆژئاڤای لێوە دەپەڕێتەوە، مانا و هێمای سیاسی و سەربازی خۆی هەیە، پەیامێکە بەتایبەت بۆ تورکیا کە ئەمریکا لەو دەروازەیەوە دەتوانێت ئیدامەی شەڕێک بکات کە هەرگیز ئامادەنیە ڕووبەڕوو و ڕاستەخۆ بێت لەگەڵ ئەنکەرەدا، بەڵام ئەگەر تورکیا بەرپای بکات، پردی سمێلکا دەبێتە پردی کاروانێکی بێ کۆتایی بۆ کۆمەکی یەپەگە و ئەو هێزانەی لەبری ئەمریکا شەڕی تورکیا دەکەن لەپێناو بەرگری لە خاکەکەی خۆیاندا .\nبەپێی هەڕەشەکانی ئەردۆغان و سوپاسالارەکەی بێت، تورکیا ئەو هێرشە چاوەڕوانکراوەی بۆ سەر مەنبەج دەستپێدەکات، پێناچێت ئەمریکا وەکو عەفرین گڵۆپی سەوز بۆ تورکیا دابگیرسێنێت و داوا لە هێزە هاوپەیمانەکانی بکات وەکو عەفرین، مەنبەج بۆ تورکەکان چۆڵ بکەن، چونکە لەدەستدانی مەنبەج لە ستراتیژی سیاسی و سەربازی ئەمریکادا واتا لە دەستدانی کۆی خۆرهەڵاتی فورات، کە دەکاتە بەیەکجاری دەرکردنی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە سوریا.\nلەناو ئەو وێنە تاریکەی مەنبەجدا، تورکیا سەرەتا لە بۆردمانی کەمپی مەخمور و چیای شەنگالەوە سەرەتای جەنگەکەی ڕاگەیاند، کونسوڵی ئەمریکاش لە هەولێر بەسەردانکردنی دەروازی سمێلکا وەڵامی یەکەمی تورکیای دایەوە کە ئامادەی ئەو جەنگەین .\nهەرچەندە بەغدا و قاهیرە و فەرەنسا بە توندی ئیدانەی ئەو بوردمانانەی تورکیایان کرد و حکومەتی هەرێمی کوردستان هیچ هەڵوێست و ڕوونکردنەوەیەکی نەدا، بەڵام ئێران و ڕوسیا بە هەستیاری سەیری ئەو وێنە تاریکە دەکەن، جیاواز لە هێرشی تورکیا بۆ داگیرکردنی عەفرین لە هێرشی مەنبەج دەڕوانن .\nدەمێکە هەر یەک لە ڕوسیا و ئێران چاوەڕوانی تێوەگلانی ڕاستەوخۆی تورکیا دەکەن لە زۆنگاوی شەڕی ناوخۆی سوریادا، یاخود باشترە بڵێین دەمێکە دەیانەوێت تورکیا باجی بەرپاکردنی شەڕی ناوخۆی سوریابدات، بەتایبەتی لەم کاتەدا کە پەیوەندی هەریەک لەمیسر و سعودی عەرەبی بەتورکیاوە لەو پەڕی ئاڵۆزی و دژبووندایە .\nسعودی عەرەبی دەیەوێت مەنبەج ببێتە خاشقچیەکەی تورکیا، وەک چۆن بەهۆی کوشتنی خاشقچیەوە سعودیە ناچار بە تەنازول کرا لە شەڕی ناوخۆی یەمەندا، سعودیەش بۆ تۆڵەی یەمەن، لە شەڕی مەنبەجەوە دەیەوێت تورکیا ناچار بە تەنازول لەشەڕی ناوخۆی سوریادا بكات .\nبۆیە تێکڕای هێزە دەرەکیەکانی شەڕی سوریا بەو پەڕی هەستیاریەوە چاوەڕوانی ئەو حەماقەتەی ئەردۆغانن کە ڕەنگە ببێتە سەرەتایی کۆتایی شەڕی ناوخۆی سوریا .\nتەنگژەكانی بەردەم حكومەتی هەرێم\n2018/12/15 - 10:33 AM\nلە رۆژانی رابردوو مانۆڕی دیپلۆماسی لایەنە براوەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان دەستی پێكردووە، بە ئامانجی ئەوەی پێش قسەو باسكردن لە پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت، كەشی سیاسی هەرێم بانگەشەی هەڵبژاردنەكانی ماوەی رابردوو تێبپەڕێنێت، تا بەهیوای ئەوەی بتوانن لێكتێگەیشتنێكی نوێ لەنێوان لایەنەكان بێتە ئاراوە.\nهەرچەندە بەبڕوای بەشێك لە چاودێرانی سیاسی وایان بە گونجاوتر دەزانی، كە پێكهێنانی حكومەتی نوێ لەبەر ئەنجامی هەڵبژادنی پێشوەختە، یان لەكاتی خۆیدا ئەنجامبدرایە، واتە چاوەڕێی دەرئەنجامی هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق نەبوونایە، بەو ماناو دەلیلەی بەشێك لە كێشە ئیدارییەكان كۆتا دەهاتن، ئەم كاری بە وەكالەت كارییە لە وەزارەتەكان و بەرێوەبەرایەتییە گشتییەكان كۆتاییان پێ دەهات، هەم ئەو چەقبەستووی كەمی خزمەتگوزاری و بازاڕ وەستاندنەی بەجۆرێك لە جۆرەكان چارە دەكرد، لەلایەكی ترەوە لانیكەم چاوێك لە حكومەتی ناوەندی كرابایە، كە هەڵبژاردن وەك دیوە دیموكراسییەكەی لەكاتی خۆیدا ئەنجامبدرایە.\nلەبەر ئەنجامەكانی هەڵبژاردنەكان و دیفاكتۆی واقعی هەرێمی كوردستانەوە دەردەكەوێت كە حكومەت بە زۆرینە پێكنایەت، بەڵكو دەبێ هێزە ئەساسیەكان پێكەوە حكومەتێكی تاڕادەیەك بنكەفراوان لەو هێزانەی كە مەیلی بەشداری حكومدارێتیان هەیە پێكبهێنن، بۆیە لە ئەگەری بەشداریكردنی (بزووتنەوەی گۆڕان)، ئەوا سێ لایەنەكەی تر (كۆمەڵی ئیسلامی، یەكگرتووی ئیسلامی، نەوەی نوێ) وا پێدەچێ كە ببنە ئۆپۆزسیۆن، بەڵام ئەوەی گرنگە لێرەدا ئەوەیە، كە ئایا ئەو هێزانەی كە بەشدار دەبن لە حكومەت بەكارو فعلی بەشدار دەبن و خاوەن دەسەڵات دەبن؟ یان وەك پێشتر دەبیستراو دەوترا، راستە لە حكومەتین، بەڵام شتێكی ئەوتۆمان دەسەڵات نییە … !\nئەم قسەیە، گەر بۆ پێشتر راست بووبێ، ئەوا لە ئێستادا نەخێر، چونكە فەرموون لە دانوستاندنەكان باسی كێشەوگرفتەكان بكەن، چارەیەكی بنەڕەتی بۆ بەشداربوونی كارا بدۆزنەوە، گریمان گەر وانەبێ و بەشداری كاراو فعلی نەبێ، ئەوا لە خراپترین گریمانەدا دوور نییە سیناریۆكانی ساڵانی رابردوو دوبارە ببنەوە، هەرچەندە پێشتر بەو بێ دەسەڵاتییەش دەستلەكاركێشانەوە رووینەدا، بگرە پاساوی جۆراوجۆریشی بۆ دەهێندرایەوە. بۆیە قسەكە ئەوەیە، كە بێ دەسەڵات بووی لە سنوری دەسەڵاتی ئیدارەی وەزارەت و بەڕێوبەرایەتییەكان، ئیدی بەشداریكردن لە حكومەت هۆكاری چییەو سودی چییە؟ گەر دەسەڵاتی راستەقینە بەپێی سنووری دەسەڵاتدارێتیش درا بەو هێزانەو كاریان نەكرد، ئەوا بەرپرسیارێتی دەكەوێتە سەرشانیان، و بەشێكی گرنگی حوكومداری دەبن. كە ئەوەش رێگە راستەكەیە.\nیاخود دەوترا، كە ئەو هێزانەی بەشدارن لە حكومەت نابێ لە لایەكەوە لە دەسەڵاتدا بن، لە لایەكیترەوە وەك ئۆپۆزسیۆن مامەڵە بكەن، بەڵام دەگونجێت، ئەم فكرەیە بۆ بە دامەزراوەكردن بیركردنەوەیەكی هەڵە نەبێ، واتە دەگونجێ بۆ هەموو هێزەكان، كە پەنا ببەنە بەر ئەم جۆرە مامەڵەكردنە، چونكە كاری دەسەڵاتی جێبەجێكردن جیاوازە لە كاری دەسەڵاتی یاسادانان، بەومانایەی ئەندام پەرلەمان تەنها ئەركی دەركردنی یاساو گفتوگۆكردنی بودجەو دەستخۆشی و پێداهەڵدان و چەپڵەلێدان نییە، بۆ دەسەڵاتی جێبەجێكردن بۆ ئەو كارانەی كە كردوویانەو دەیكەن، بەڵكو ئەركێكی گەورەتریان هەیە، كەخۆی دەبینێتەوە لە ئەركی چاودێری كردنێكی تۆكمەو كاریگەر بەسەر دەسەڵاتی جێبەجێكردنەوە، واتە دەبێ كاركردنی حكومەت جیابكرێتەوە، تا باشترین پڕۆژەكان پێشكەش بكات، كە سودی بۆ بەرژەوەندی گشتی و هاووڵاتیان هەبێت و بكرێت.\nلەلایەكیترەوە نابێ هێزەكانی ناو دەسەڵات، ئەو هێزانەی دەرەوەی دەسەڵات (ئۆپۆزسیۆن) وەك دوژمن وێنا بكەن و بیانناسن، لەكاتێكدا ئەوانیش دەنگ و رەنگ و متمانەی بەشێك لە هاووڵاتیانیان بەشێوەیەكی شەرعی بەدەستهێناوە، ئەوە جیالەوەی كە لە هەر وڵاتێكدا بوونی ئۆپۆزسیۆن وەك بناغەو كۆڵەكەیەكی گرنگی ئەو كۆمەڵگەو سیستمە حكومداریەتییە دێت، كە لە ژێر سیستمی دیموكراسی گەشەدەكەن و رێز لە راو فكری جیاواز دەگرن، واتە بۆ هاووڵاتی ئەوە گرنگ نییە، كە كێن ئەوانەی لە دەسەڵاتدان، بەڵكو ئەوە گرنگە بۆی كە كێ رێز لە مافەكانیان دەگرێت، كۆمەڵگە بەرەوپێشەوە دەبات، لەبەر رۆشنایی چەمكەكانی مافی مرۆڤ و دیموكراسی و پێشكەوتنی هەمەلایەنەی ئابووری، كۆمەڵایەتی، رۆشنبیری، كولتوری، هێمنی و ئاسایشی گشتی و خزمەتگوزاریە مرۆیی و شارستانییەكانی تر …\nپێویستە وردترو باشتر گوێبگرێ لە داخوازی هاووڵاتیان، بەومانایەی چەند ساڵە گەندەڵی هەیەو هەمووان هەواریان لێ بەرزبۆتەوە، كە وانابێ و وا نەكرێ باشە. یان ئەوە رێگە هەڵەكەیەو فەرموون رێگەی دیكەش هەیە …؟! كەچی بەداخەوە گرفتی سەرەكی ئەوەیە، كە ئەو هەموو نوسین، قسەكردن، دیالۆگ، كۆنفراس، دیدار، كۆڕ، كتێب، توێژینەوەی زانستی ئەكادیمیاكان و بڵاوكراوە و كۆبوونەوانەی كەسانی خاوەن ئەزموون و قەڵەمی خەمخۆرو ئەكادیمی دڵسۆزو گەنجانی بەتوانا هەوڵی بۆ دەدەن، تا كۆی پڕۆسەی حكومدارێتی و بەڕێوەبردن دوور لە گەندەڵی و خزم خزمێنەو ناشەفافیەت و بیری تەسكی حزبایەتی لەنێو حكومەت و دەسەڵاتدارێتی مۆدێرن نەهێڵن، كەچی تێبینی دەكرێت كەس و لایەنێك نییە، باش و دڵسۆزانە گوێیان بۆ بگرێت، كە بەرژەوەندی گشتی وادەخوازێت جدی بن لەوكارانە، نەك وانیشان بدرێت كە زۆر سەرسامی ئەم خەڵكە نیەت پاكانە نەبن، چونكە ئەوان جیاوازن بە بەراورد بە كەمینە بەرژەوەندیخوازەكان، كە باكیان بە گوزەران و ژینگەی كۆمەڵایەتی و سیاسی و بەهێزی حكومەت نییە، لەكاتێكدا كەم نین ئەوانەی كە بە دوور لە كینەو بوغزی سیاسی و شەخسی رێگەی دروست نیشان دەدەن. بۆیە كاتی ئەوە هاتووە حكومەت بە ویژدانتر لە خەمی گشتی و بەرژەوەندی گشتی خزمەتگوزاری و پێداویستییە سەرەتایی و سەرەكییەكانی هاووڵاتیاندا بێت، واتە لە دروشمەوە بۆ كرداری راستەقینە هەنگاوەكان خێراتر بكرێت.\nبەكورتی دۆخی ناوخۆی هەرێم و بەغداو ناوچەكەش وادەخوازێت، كە هەر دەسەڵاتەو كاری خۆی بكات، تەركیز لەسەر چاكردنەوەی هێڵە گشتییە نیشتیمانییەكان بێت، نەك بە لارێدا بردنی تەركیزەكان بەبیانووی جۆراوجۆر، چونكە دەبێ هەموو هێزەكان بێ جیاوازی لەوە تێبگەن، گەر حكومەتێكی بەهێز لە نیشاندانی هاوكاری و كاری پێكەوەی بۆ بەرەو بەدیهێنانی دادپەروەری كۆمەڵایەتی كۆشش نەكەن، مەسەلەی گەندەڵی و ناعەدالەتی كۆمەڵایەتی چارە نەكرێت، ئەوا ئەم هەڵبژاردنەی تر رێژەی دەنگدان چەندانجار لەوە كەمتر دەبێ، كەبیری لێدەكرێتەوە.\nئەمە خۆی جۆرو وێنەیەكی روونە لەبێ متمانەی نێوان حزبەكان و حكومەت و هاووڵاتیاندا. بۆیە هەلی باش لەبەر دەستدایە، تا كاری پێكەوەی لەنێوان سەرجەم لایەنەكان بكرێت. بۆیە واپێویست دەكات لە راستەوە بۆ چەپ گۆڕانكاری لە كۆی سیستمی ئیدارەداندا بكرێت، بۆ بەرەو باشتربوون و خزمەت لەپێناو گشتی، نەك دەستەو تاقمێكی دیاریكراو، گەر وانەكرێت دوور نییە لە ئایندەدا هاوسەنگی هێز گۆڕانكاری بەسەردا نەیەت، یاخود هێزگەلی نوێی رادیكاڵ و توند لە پەیام ناردن دروست نەبێ، كە دواجار ئەمەش نەك نابێتە هۆی ئەوەی كە كێشەكان چارەسەر بكات، بەڵكو كێشەی گەورەتری لێدێتە بەرهەم. بۆیە پێویستەو گرنگە ئەو نائومێدیەی خەڵك بڕەوێتەوەو هەرچی زووترە پێداچوونەوەیەك بەكۆی كێشە هەنووكەییەكاندا بكرێ، چونكە هەم بۆ هاووڵاتیان، هەم بۆ حكومەت و دەسەڵات و حزبەكانی دیكەش قازانج و پڕ بەرهەم دەبێت.\nبەڵێنی كەسایەتی سیاسی بۆ گرنگە؟\n2018/12/15 - 10:18 AM\nلە سیاسەت و حزبایەتی کردندا، خاڵێک کە شارەزاییمان لەسەری کەمە و یاخود لای ئێمەی کورد بە گرنگ نەزانراوە دەروونناسی سیاسیە، کە بڕیار وو شکۆی کەسێتی هەرە گرنگترینیانە، کاتێک کەسێک دەبێتە ڕێبەرو ڕابەر، نەتەوەیەک یان چەند نەتەوەیەک ئیدی ژمارەکە وەک دانیشتوان و وەک شوێنکەوتووان هەر چەندبێت چاو لەدەمی كەسایەتی سیاسین .\nبۆ سیاسەت کردن لای ئێمە لە دووڕیان دایە؟ چونکە گرنگی گوفتار و بەڵێن لای کەسایەتی سیاسی کوردی لە نزمترین ئاست و چاوەڕوانی هاووڵاتی و هاونیشتیمانیە، ووتەی ڕابەرێک بەبێ (کردە) واتە شکاندنی بەڵێنەکەی، لەدەستدانی متمانەی کەسێتی خودی کەسایەتیەکەیە پاشان کەسایەتیی لە پێگە سیاسیەکەیدا، بۆ هەر مرۆڤێک وتەو بەڵێنی کەسەکەیە کە لەکەسێکی تر جیای دەکاتەوە، خەڵک یا میللەت کاتێک ناتوانێت جیا کاری لەنێوان کەسێتیە سیاسیەکاندا بکات، تووشی باروودۆخێک دەبێت کە دەگاتە بێ باوەڕی بە دۆخ و وڵات و سیستمەکە.\nفەلسەفەی بێ فەلسەفەیی لەجۆری سیاسەت کردندا لای ئەحزابی کوردی بەتەواوی بۆتە مۆدێل و مۆرکی حزبیی نائاگایی وە گەورەکردنی چەند نەوە بەبێ پرەنسیپ و هەڵسەنگاندن و ڕەچاونەکردنی کەسایەتی وەک (کەس، مرۆڤ، عاقڵ)وە پێچەوانەی یاسای دەروونی مرۆیی،کاریان وەک كەسایەتی سیاسی وە بەهەند وەرنەگرتنی شکۆ و کەسێتیان لەسەر حیسابی لایەنە سیاسیەکە.\nئەم باسە دەمانگەیەنێتە خاڵێک کە سیاسیە کانمان کەسێتی خۆیان وون دەبێت و هەموو شکۆ و بەڵێنیان سفر دەبێتەوە کاتێک گرنگی یەکەم دەبێتە پێگە و حزب و دەرخستنی ووڵات یا هەرێمەکە بە بێ جێبەجێ کردنی بەڵێن و ئامانجی دیاری کراو، دواجار ئەم بێ متمانەییە یە کە نائومێدی بۆ میللەتێک بێ بەرهەمی ناوخۆیی دێنێت، نەوەی تەمەڵ و بێ بەرهەم و کۆمەڵگەی بێ ئامانج دێتە بەر، هەمیشە چاو لەدەست بۆ سنوورەکان.\nبۆسەی ترسناکیش ئەوەیە کوردستان وەک هەمیشە و بەمۆدێلی ڕۆژ گۆڕەپانی ململانێی سیاسەت و جەنگی دراوسێ یە، ئێستا بۆدەرچوون لەم باروودۆخەی خەڵک پێوویستمان بە سەرکردەیە، سەرکردەی کردە، سەرکردەیەکی چۆن؟ کە لەووتارەکانی داهاتوو خاڵ بەخاڵی ڕیز دەکەین.\nجیهانی16 خولەک پێش ئێستا\nسیمیۆنی وه‌ڵامی لێدوانه‌کانی مارۆتای دایه‌وه: به دڵنیاییه‌وه ڕووده‌دات\nخەڵك – بەشی هەواڵ بەشی عەرەبی ولیژنەی ڕۆشنبیری كۆلێژی زمان لە زانكۆی سلێمانی یادی ڕۆژی جیهانی زمانی عەرەبی لە هۆڵی...


نوسينى: ئه‌حمه‌د حه‌سه‌ن عورِابي.\nوه‌رگێرِانى: عبدالله مه‌لا تاهير به‌حركه‌يى.\nخواى په‌روه‌ردگار برِيارى داوه به پاراستنى دينه‌كه‌ى، وه ئه‌بوهورِه‌يرِه (خواى لێ رِازى بێـت) يه‌كێكه له‌وانه‌ى كه خواى په‌روه‌ردگار دينه‌كه‌ى خۆى به‌هۆيه‌وه پاراست، ئه‌ويش به پاراستنى سوننه‌تى پێغه‌مبه‌ر به وته‌كان و كرداره‌كان و دانپێدانه‌نه‌كانه‌وه، هه‌رچه‌نده ته‌نيا چوار ساڵ هاوه‌ڵاتى پێغه‌مبه‌رى كرد، كه تيايدا به‌رده‌وام له خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ردا بوو چ له ماڵه‌وه يان له مزگه‌وت با يا له سه‌فه‌ردا.\nهيممه‌ت به‌رزى ئه‌بو هورِه‌يرِه واى كرد كه هه‌رچ فه‌رموده‌يه‌ك پێغه‌مبه‌ر بيفه‌روموبايه له‌به‌رى بكا و خه‌ڵكى فێر بكا، تا سووننه‌ت به‌ته‌واوى گه‌يشته ئێمه هه‌روه‌ك چۆن پێغه‌مبه‌ر فه‌رمويه‌تى.\nله‌م چه‌ند دێره له گه‌شته كورته‌كه‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ردا شاره‌زا ده‌بين.\nهاوه‌ڵى به‌رِێز ئه‌بو هورِه‌يرِه له هۆزى ده‌وسى وڵاتى يه‌مه‌نه، له سه‌رده‌مى نه‌فامى دا ناوى (عبد شمس كورِى صخر) بوه، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ى مسوڵمان بوو پێغه‌مبه‌ر ناوى گۆرِى به (عبد الرحمن)، وه نازناوه‌كه‌ى كرده (أبو هريره).\nئه‌بو هورِه‌يرِه شوانه‌تى ده‌كرد بۆ خزم و كه‌س وكارى، پشيله‌يه‌كى بچوكى هه‌بوو، له‌كاتى شه‌ودا له‌سه‌ر دارێك داى ده‌نا، وه له‌كاتى رِۆژدا ده‌چوه لاى و يارى له‌گه‌ڵ ده‌كرد، بۆيه پێغه‌مبه‌ر نازناوى كرده ئه‌بو هورِه‌يرِه – خاوه‌نى پشيله.\nئه‌بو هورِه‌يرِه سپى پێست بوه، رِيشى له خه‌نه ده‌نا، سينگ پان بو، دوو كه‌زى هه‌بوو، ددانه‌كانى شاش بوون.\nمسوڵمان بوونى ئه‌بو هورِه‌يرِه:\nله‌و كاته‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه به بانگه‌وازه‌كه‌ى پێغه‌مبه‌رى خواى زانى باوه‌رِى پێكرد، كۆچى كرد بۆ شارى مه‌دينه‌ى پيرۆز بۆ ئه‌وه‌ى مسوڵمان بوونى خۆى رِابگه‌يه‌نێ، له‌و كاته‌ى گه‌يشت پێغه‌مبه‌ر بۆ غه‌زوه‌ى خه‌يبه‌ر له‌شارى مه‌دينه ده‌رچووبوو، ئه‌بو هورِه‌يرِه نوێژى به‌يانى له مزگه‌وتى پێغه‌مبه‌ر كرد له‌دواى (سباع بن عرفطه) كه پێغه‌مبه‌ر به جێگرى خۆى له مه‌دينه داينابوو، (سباع) له رِه‌كعه‌تى يه‌كه‌مدا سوره‌تى مه‌ريه‌مى خوێند، وه له‌رِه‌كعه‌تى دووه‌مدا سوره‌تى (ويل للمطففين) ى خوێند، له‌و كاته‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه گوێ ى له ئايه‌تى پيرۆزى (ويل للمطففين) - هاوار بۆ ئه‌وانه‌ى له كێشانه و پێوانه‌دا زياد و كه‌م ئه‌كه‌ن – بوو له دڵى خۆيدا وتى: هاوار بۆ باوكم، قه‌ومه‌كه‌ى من كه‌م كه‌سێكيان هه‌يه دو پێوانه‌ى نه‌بێ بۆ كێشان، پێوانه‌يه‌كيان بۆ كرِين و پێوانه‌يه‌كى تر بۆ فرۆشتن بۆ فێڵ كردن.\nئه‌بو هورِه‌يرِه له مزگه‌وتى پێغه‌مبه‌ردا مايه‌وه و له چاوه‌رِوانى هاتنه‌وه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا دا بوو، وه زانى كه پێغه‌مبه‌ر له غه‌زوه‌ى خه‌يبه‌ر ته‌واو بوه و له رِێگاى گه‌رِانه‌وه‌يه به‌ره‌و مه‌دينه.\nشه‌وێك پێش ئه‌وه‌ى به خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ر بگا ئه‌و كۆيله‌ى كه له‌لاى بوو بۆ خزمه‌تكردنى ون بوو، ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ش به‌رده‌وام ئه‌مه‌ى ده‌خوێنده‌وه:\nبه‌يانيه‌كه‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه چوو بۆ خزمه‌تى پێغه‌مبه‌ر ، له‌پاش ئه‌وه‌ى مسوڵمان بوونى خۆى رِاگه‌ياند پێغه‌مبه‌ر پێى فه‌رموو (ئه‌مه كۆيله‌كه‌ته) خواى په‌روه‌ردگار كۆيله‌كه‌كه‌ي بۆ ئه‌بو هورِه‌يرِه گێرِاوه، ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رموى: سوپاس بۆ خوا، ئه‌وا منيش ئازادم كرد له پێناوى خودا.\nله‌پاش ئه‌وه‌ى پێغه‌مبه‌ر ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى ناسى پێى فه‌رموو: له كام هۆزى؟ ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: له‌هۆزى ده‌وس، پێغه‌مبه‌ر ده‌ستى موباره‌كى له‌سه‌ر نێو چاوى ئه‌بو هورِه‌يرِه داناو فه‌رمووى: نه‌مده‌زانى له‌هۆزى ده‌وسدا پياوى چاك هه‌يه.\nخۆشه‌ويست بوونى ئه‌بو هورِه‌يرِه:\nدواى مسوڵمان بوونى ئه‌بو هورِه‌يرِه، رِۆژێك به هاوه‌ڵه‌كانى فه‌رموو: خواى په‌روه‌ردگار هه‌ر مسوڵمانێكى دروست كردبێ ته‌نيا ناوى منى گوێ لێ بوبێ گه‌ر منيشى نه‌ديتبێ منى هه‌ر خۆش ده‌وێ، هاوه‌ڵه‌كانى فه‌رمويان: به چيدا ئه‌زانى؟ ئه‌بو هورِه‌يرِه به‌م شێوه‌يه وه‌ڵامى دانه‌وه:\n"دايكم كافر بوو، وه من داوام لێده‌كرد بۆ ئه‌وه‌ى مسوڵمان بێ، رِه‌تى ده‌كرده‌وه، رِۆژێكيان داوام لێكرد مسوڵمان بێ، شتێكى خراپى ده‌رباره‌ى پێغه‌مبه‌ر وت كه له‌لام گران بوو، رِۆيشتم بۆ لاى پێغه‌مبه‌رى خوا به گريانه‌وه، وتم: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا من داوام له دايكم كردووه مسوڵمان بێ رِه‌تى كردوه‌ته‌وه، وه ئه‌مرِۆ داوام لێكرد كه مسوڵمان بێ شتێكى خراپى ده‌رباره‌ى تۆ وت كه له‌لام گران بوو، داوا له خودا بكه كه دايكم هيدايه‌ت بدا و مسوڵمان بێ، پێغه‌مبه‌ر درودى خواى له‌سه‌ر بێ فه‌رمووى: (( ئه‌ى خودايه هيدايه‌تى دايكى ئه‌بو هورِه‌يرِه بده))، له‌لاى پێغه‌مبه‌ر رِۆيشتم تاكو برِۆم بۆ لاى دايكم به مزگێنييه‌وه، كه لاى ده‌رگاى ماڵه‌وه نزيك بومه‌وه بينيم داخرابوو، دايكم گوێبيستى ده‌نگى قاچه‌كانم بوو، وه وتى له جێگاى خۆت به ئه‌بو هورِه‌يرِه، دايكم خۆى ده‌شۆرى و گوێم له ده‌نگى ئاو بوو، كه ته‌واو بوو جله‌كانى له‌به‌ر كرد ده‌رگاى كرده‌وه و ووتى: (أشهد ان لا إله إلا الله وأشهد ان محمدا رسول الله)، گه‌رِامه‌وه بۆلاى پێغه‌مبه‌رى خوا و هه‌واڵم پێدا كه دايكم مسوڵمان بووه ئه‌ميش سوپاسى خواى كرد، وتم: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا داوا له په‌روه‌ردگار بكه كه من و دايكم خۆشه‌ويست بكا لاى باوه‌رِداران، پێغه‌مبه‌رى خوا فه‌رمووى: (( ئه‌ى په‌روه‌ردگارا ئه‌م به‌نده بچوكه‌ى خۆت و دايكى خۆشه‌ويست بكه لاى به‌نده باوه‌رِداره‌كانت، وه باوه‌رِدارانيش لاى ئه‌مان خۆشه‌ويست بكه))، بۆيه خواى په‌روه‌ردگار هه‌ر باوه‌رِدارێكى دروست كردبێ منى خۆش ده‌وێ گه‌رچى نه‌شيديبم و ته‌نيا ناوى منى گوێ لێ بوبێ". (موسليم ريوايه‌تى كردووه).\nئه‌بو هورِه‌يرِه به‌رده‌وام له خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ردا بوو له‌سه‌ره‌تاى مسوڵمان بونييه‌وه تا ئه‌و كاته‌ى پێغه‌مبه‌ر كۆچى دوايى كرد، پێغه‌مبه‌رى خودا له‌شارى مه‌دينه يان له‌سه‌فه‌ر، له‌دواى شه‌رِى "خه‌يبه‌ر" له گشت غه‌زوه‌كانى تردا له خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ردا پێغه‌مبه‌رى خودا ئاماده بوو، بۆيه خه‌ڵك توشى سه‌رسورِمانى ببون له‌وه‌ى كه ئه‌بو هورِه‌يرِه دره‌نگ مسوڵمان بوو بوو كه‌چى فه‌رموده زۆر ده‌گێرِێته‌وه، ئه‌بو هورِه‌يرِه وه‌ڵامى ده‌دانه‌وه و ده‌يفه‌رموو:\nپیاوێك هات بۆ لاى تهلحَه‌ى كورِى عوبه‌يدوڵڵا رِه‌زاى خواى لێ بێ پێى گوت: ئه‌ى باوكى موحه‌ممه‌د نه‌مانزانيوه كه ئه‌بو هورِه‌يرِه له ئێوه زياتر شاره‌زايى فه‌رموده‌كانى پێغه‌مبه‌ر بێ ، - له‌حاڵێكدا كه فه‌رموده له‌ئێوه زياتر ده‌گێرِێته‌وه - ئايا فه‌رموده‌يه‌ك له پێغه‌مبه‌ر ده‌گێرِێته‌وه كه گوێى له پێغه‌مبه‌ر نه‌بوبێ يان پێغه‌مبه‌ر نه‌يفه‌رموبێ؟ ته‌ڵحه وه‌ڵامى داوه: سوێند به‌خوا گومانمان له‌وه نيه كه ئه‌بو هورِه‌يرِه گوێ ى له هه‌ندێك فه‌رموده بوبێ كه ئێمه گوێمان لێ نه‌بوبێ، وه شتێك بزانێت كه ئێمه نايزانين، چونكه ئێمه كۆمه‌ڵێكى ده‌وڵه‌مه‌ند بووين و خاوخێزانمان هه‌بوو، وه له‌كۆتايى رِۆژدا ده‌هاتين بۆ خزمه‌تى پێغه‌مبه‌رى خوا ، پاشان ده‌گه‌رِاينه‌وه، وه ئه‌بو هورِه‌يرِه زۆر هه‌ژار بوو خێزاندار نه‌بوو وه ماڵ و سامانى نه‌بوو، ده‌ستى له‌گه‌ڵ ده‌ستى پێغه‌مبه‌رى خوادا بوو ، پێغه‌مبه‌ر بۆ هه‌ر شوێنێك چووبا ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ش له‌گه‌ڵى ده‌چوو، بۆيه گومانمان له‌وه نيه كه ئه‌و شتێك بزانێ و ئێمه نه‌يزانين، وه گوێ ى له فه‌رموده‌يه‌ك بوبێ كه ئێمه گوێمان لێ نه‌بوه.\nژماره‌ى ئه‌و فه‌رموودانه‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه له پێغه‌مبه‌رى خواى گێرِاونه‌ته‌وه گه‌يشتوونه‌ته 5374 فه‌رمووده، بوخارى و موسليم به هاوبه‌شى – متفق عليه – 326 فه‌رموده‌يان هێناوه، بوخارى به‌ته‌نيا 93 فه‌رموده‌ى هێناوه، موسليم به‌ته‌نيا 98 فه‌رمووده‌ى هێناوه، زياتر له 800 كه‌س فه‌رمووده‌يان له ئه‌بو هورِه‌يرِه گێرِاوه‌ته‌وه.\nئه‌بو هورِه‌يرِه ته‌نيا يه‌ك پيتيشى له فه‌رمووده‌كانى پێغه‌مبه‌رى خوا له‌بير نه‌ده‌چوو، نهێنى ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌يه كه ئه‌بو هورِه‌يرِه خۆى بۆمان ده‌گێرِێته‌وه و ده‌ڵێ: چوم بۆ لاى پێغه‌مبه‌رى خوا و پێم وت: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا فه‌رموده‌يه‌كى زۆرم له جه‌نابت گوێ لێ بوه و له‌بيرم چوه، پێغه‌مبه‌رى خوا فه‌رمووى: عه‌باكه‌ت رِاخه، ئه‌بو هورِه‌يرِه عه‌باكه‌ى رِاخست، پاشان پێغه‌مبه‌رى خوا به‌ده‌ست ئيشاره‌ى كرد و فه‌رمووى هه‌ڵيگره‌وه، ئه‌بو هورِه‌يرِه عه‌باكه‌ى هه‌ڵگرته‌وه، له‌دواى ئه‌م رِوداوه ئه‌بو هورِه‌يرِه هيچ شتێكى بير نه‌چوه‌وه، بوخارى رِيوايه‌تى كردووه.\nپارِانه‌وه بۆ به‌ده‌ستهێنانى زانيارى :\nئه‌بو هورِه‌يرِه توانى فه‌رمووده‌يه‌كى زۆر ئه‌زبه‌ربكا و بيپارێزێ وه له‌بيريشي نه‌كا به‌هۆى به‌ره‌كه‌تى دوعاى پێغه‌مبه‌ر بۆى، رِۆژێكيان ئه‌بو هورِه‌يرِه له‌گه‌ڵ زه‌يدى كورِى سابيت و پياوێكى تر لاى پێغه‌مبه‌رى خوا دانيشت بوون، پێغه‌مبه‌رى خوا پێى فه‌رموون: دوعا بكه‌ن، زه‌يد و پياوه‌كه‌ى تر دوعايان كرد پێغه‌مبه‌رى خواش ئامينى فه‌رموو، پاشان ئه‌بو هورِه‌يرِه دوعاى كرد و وتى: ئه‌ى په‌روه‌ردگارا منيش داواى ئه‌وه‌ت لێده‌كه‌م ئه‌وه‌ى ئه‌و دوو هاوه‌ڵه‌م داوايان كرد، وه هه‌روه‌ها داوات لێده‌كه‌م به زانستێك كه له‌بيرم نه‌چێته‌وه، پێغه‌مبه‌رى خوا ئامينى فه‌رموو، زه‌يد وتى: ئێمه‌ش ئه‌و داوايه‌مان هه‌يه ئه‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا ، پێغه‌مبه‌رى خوا فه‌رمووى: ئه‌و به‌نده ده‌وسيه پێشتان كه‌وت له‌و داوايه. (حاكم ريوايه‌تى كردووه).\nمه‌رِوانى كورِى حه‌كه‌م ويستى تواناى ئه‌زبه‌ركردنى ئه‌بو هورِه‌يرِه بۆ فه‌رموده‌كانى پێغه‌مبه‌ر تاقى بكاته‌وه، بۆيه فه‌رمانى به نووسه‌ره‌كه‌ى كرد كه له‌پشت په‌رده دابنيشێ به‌شێوه‌يه‌ك كه ئه‌بو هورِه‌يرِه نه‌يبينێ، مه‌رِوان به‌دواى ئه‌بوهورِه‌يرِه‌ى دا نارد، كۆمه‌ڵه پسيارێكى لێكرد ده‌رباره‌ى فه‌رمووده‌كانى پێغه‌مبه‌ر ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ش وه‌ڵامى ده‌داوه و فه‌رمووده‌ى ده‌خوێنده‌وه، نوسه‌ره‌كه‌ش هه‌ر فه‌رمووده‌ك ئه‌بو هورِه‌يرِه بيفه‌رمووبا ده‌ينووسييه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه ئاگاى لێ بێ، تا ئه‌بو هورِه‌يرِه له فه‌رمووده گێرِانه‌وه ته‌واو بوو، له‌پاش ساڵێك دوباره مه‌رِوان به‌دواى ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى دا نارد، ده‌ستى كرد به پرسيار كردن ده‌رباره‌ى هه‌مان ئه‌و فه‌رموودانه كه ساڵى رِابردوو لێى كردبوو، ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ش وه‌ڵامى ده‌داوه و فه‌رموده‌ى ده‌خوێنده‌وه، دواى ئه‌وه‌ى ئه‌بو هورِه‌يرِه رِۆيشت، نوسه‌ره‌كه هاته لاى مه‌رِوان و وتى: نه پيتێكى زياد كرد نه پيتێكى كه‌م كرد وه نه پيتێكى پێش خست وه نه دواشى خست.\nكۆشش كردنى له رِێگه‌ى فێربووندا:\nئه‌بو هورِه‌يرِه خۆى دور ده‌گرت له خۆشيه‌كانى دونيا، رِوى له زانست و زانيارى كردبوو، جگه له زانست به‌هيچ شتێكى تر رِازى نه‌بوو، رِۆژێكيان مسوڵمانان ده‌ستكه‌وتێكى زۆري جه‌نگيان كه‌وتبووه ده‌ست، پێغه‌مبه‌رى خوا به ئه بوهورِه‌يرِه‌ى فه‌رموو: ((ئايا داواى به‌شى خۆت ناكه‌ى له‌و ده‌ستكه‌وتانه هه‌روه‌ك چۆن هاوه‌ڵه‌كانت داوايان كرد؟)، ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: داواى ئه‌وه‌ت لێت ده‌كه‌م كه فێرم بكه‌ى له‌و زانسته‌ى كه خوا پێى داوى، ئه‌و "نه‌مير"ه‌ى كه‌له‌به‌رم بوو – جلێكى له پێسته دروستكراو بوو - پێغه‌مبه‌رى خوا رِاى خست له‌نێوانمان، به‌شێوه‌يه‌ك مێرووله‌م ده‌بينى هاتووچۆى ده‌كرد به‌سه‌رى دا، پێغه‌مبه‌رى خوا چه‌ند فه‌رمووده‌يه‌كي فه‌رموو وه منيش هه‌موويم وه‌رگرت، پاشان پێغه‌مبه‌رى خوا فه‌رمووى، هه‌ڵى گره‌وه و نه‌ميره‌كه له‌به‌رخۆت بكه، له‌و رِۆژه‌وه پيتێكيشم له فه‌رمووده‌كانى پێغه‌مبه‌رى خوا له‌بير نه‌چووه.\nپێغه‌مبه‌رى خوا وه‌فاتى كرد له ئه‌بو هورِه‌يرِه رِازى بوو، وه ئه‌بوبه‌كرى صديق وه‌فاتى كرد له ئه‌بو هورِه‌يرِه رِازى بوو، تا سه‌رده‌مى پێشه‌واى باوه‌رِداران عومه‌رى كورِى خگاب هات.\nپێشه‌واى باوه‌رِداران زۆر باش ده‌يزانى كه هه‌ندێك كه‌س زياتر به فه‌رمووده‌وه خه‌ريك ده‌بن له قورِئان، ته‌نانه‌ت هه‌ندێكيان له كۆرِى ئه‌بو هورِه‌يرِه‌دا داده‌نيشن بۆ گوێ بيست بونى فه‌رمووده‌ى پێغه‌مبه‌رى خوا و وته‌كانى كه‌عبى ئه‌حبار، پاشان ده‌رِۆن و وته‌كانى پێغه‌مبه‌رى خوا و كه‌عبى ئه‌حباريان لێ تێكه‌ڵ ده‌بێ، بۆيه بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌م هه‌ڵه‌يه رِوو نه‌دا وه خه‌ڵك زياتر به قورِئان خه‌ريك بن پێشه‌واى باوه‌رِداران فه‌رمانى دا كه ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووده نه‌گێرِێته‌وه، وه فه‌رمووى واز له گێرِانه‌وه‌ى فه‌رمووده بێنه ئه‌گه‌رنا ده‌تگێرمه‌وه ناو خاكى ده‌وس.\nله پابه‌ندبونى عومه‌رى كورِى خه‌تاب له‌سه‌ر رِونه‌دانى درۆ به‌ده‌مى پێغه‌مبه‌رى خوا و خه‌ريك بون به قورئان ده‌گێرِنه‌وه له‌و كاته‌ى كه ئه‌بو موساى ئه‌شعه‌رى بۆ عێراق نارد پێى فه‌رموو: بۆ لاى هه‌ندێ كه‌سان ده‌چيت كه له مزگه‌وته‌كانياندا خه‌ريكى قورِئان خوێندنن به ده‌نگێكى وا كه له ده‌نگدانه‌وه‌ى هه‌نگ ده‌چێ، بۆيه به فه‌رمووده خه‌ريكيان مه‌كه و وازيان لێبێنه، ئه‌بوهورِه‌يرِه چاك له‌مه‌به‌سته‌كه‌ى ئيمامى عومه‌ر تێگه‌يشتبوو، ده‌يگوت: چۆن ئه‌و فه‌رموودانه‌م بۆ گێرِابانه‌وه كه ئيمامى عومه‌ر زيندوو بوو، سوێند به‌خوا گومانم نه‌بو گه‌ر ئه‌و فه‌رمودانه‌م گێرِاباوه داركارى ده‌كرام، چونكه ئيمامى عومه‌ر ده‌يفه‌رموو: به فه‌رموده‌ى خوا – قورِئان - خۆتان خه‌ريك بكه‌ن.\nبه‌ڵام ئه‌و كاته‌ى كه عومه‌ر ره‌زاى خواى له‌سه‌ر بێت دڵنيا بوو له‌وه‌ى قورِئان له‌دڵى خه‌ڵكيدا جێگير بووه رێى به ئه‌بو هورِه‌يرِه دا كه فه‌رمووده بگێرِێته‌وه.\nله‌سه‌رده‌مى پێشه‌واى باوه‌رِداران عومه‌رى كورِى خه‌تتابدا ئه‌بو هورِه‌يرِه كرايه سه‌ركرده‌ى وڵاتى به‌حره‌ين، پاش ساڵێك پێشه‌وا عومه‌ر داواى ئاماده بوونى لێكرد، ئه‌بوهورِه‌يرِه ده هه‌زار (دينار)ى له‌گه‌ڵ خۆى هێنا، پێشه‌وا عومه‌ر فه‌رمووى: ئه‌و سه‌روه‌ت و سامانه‌ت چۆن په‌يا كردووه؟ ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: ئه‌سپه‌كان زاوزێيان كرد و زۆربون، سه‌روه‌تێكى زۆر كۆبۆوه، دواى ئه‌وه‌ى پێشه‌وا عومه‌ر بۆى ده‌ركه‌وت سه‌روه‌ت و سامانه‌كه ده‌هه‌زاره فه‌رمانى پێكرد كه سه‌روه‌ت و سامانه‌كه ببه‌خشێت، پاشان ئيمامى عومه‌ر داواى لێكرد كه ببێته سه‌ركرده به‌سه‌ر يه‌كێك له وڵاته‌كان به‌ڵام ئه‌بو هورِه‌يرِه رِازى نه‌بوو.\nپێشه‌وا عومه‌ر فه‌رمووى: له پێشدا يه‌كێكى تر داواى پله‌ى له ده‌وڵه‌ت كردووه كه له‌تۆش چاكتر بووه ، ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: ئه‌و كه‌سه كێ يه؟ ، پێشه‌وا عومه‌ر فه‌رمووى: يوسف سه‌لامى خواى له‌سه‌ر بێت، ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: يوسف پێغه‌مبه‌رى خواى كورِى پێغه‌مبه‌رى خوابوو، من ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى كورِى ئومه‌يمه‌م – جياوازيمان زۆره - ، وه له‌سێ شت ده‌ترسم: شتێك بڵێم به‌بێ زانيارى، فه‌رمانێك بده‌م به‌بێ دادگه‌رى، وه له پشتم بدرێ و ناموسم له كه‌دار بكرێ و ماڵم ببردرێت.\nئه‌بو هورِه‌يرِه به‌و شێوه‌يه خۆى دور گرت له پله‌ى ميرى له‌سه‌رده‌مى پێشه‌وا عومه‌ر وه هه‌وره‌ها له‌سه‌رده‌مى پێشه‌وا عوسمان و عه‌ليش، تا سه‌رده‌مى پێشه‌وا موعاويه، موعاويه ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى كرده كاربه‌ده‌ست له‌سه‌ر شارى مه‌دينه، به‌ڵام دواتر له‌ئه‌بو هورِه‌يرِه تورِه‌بوو مه‌روانى كورِى حه‌كه‌مى كرده كاربه‌ده‌ست له‌سه‌ر شارى مه‌دينه و ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى كرده جێگرى.\nئه‌بو هورِه‌يرِه پێداويستيه‌كانى خۆى به‌خۆى ده‌كرِى له بازارِ وه خۆى هه‌ڵى ده‌گرت ، كه باره‌دارى له‌سه‌ر پشتى هه‌ڵده‌گرت، ده‌يفه‌رموو: رِێگا بۆ ئه‌مير واڵا بكه‌ن.\nمه‌رِوانى كورِى حه‌كه‌م جارێكيان ويستى ئه‌بو هورِه‌يرِه تاقي بكاته‌وه سه‌ت دينارى بۆ نارد ، بۆ به‌يانى به‌دواى ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى دا نارد و وتى: ئه‌و پاره‌يه به هه‌ڵه بۆتۆ هاتووه نه‌مان ويستووه به‌تۆى ببه‌خشين، ويستبومان به‌يه‌كێكى ترى ببه‌خشين، ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: هه‌مويم به‌خشيوه، ئه‌و كاته‌ى كه موچه‌م هات له موچه‌كه‌م بيگێرِنه‌وه.\nئه‌بو هورِه‌يرِه ده‌ڵێ : نه‌كه‌ى حه‌سوودى به نيعمه‌تێك ببه‌ى كه گوناحكارێك پێى به‌خشراوه، چونكه جه‌هه‌ننه‌مێك زۆر به په‌رۆشه بۆى، كه چه‌ند جار ئاگره‌كه‌ى لاواز بێت، خوا دووباره ئاگره‌كه‌ى خۆش ده‌كاته‌وه.\nجارێكيان ئه‌بو هورِه‌يرِه پێشنوێژي بۆ خه‌ڵك ده‌كرد له‌و كاته‌ى كه سه‌لامى داوه فه‌رمووى: سوپاس بۆ ئه‌و خوايه‌ى كه ئه‌م دينه‌ى به‌هێز كرد و ئه‌بو هورِه‌يرِه‌ى كرده پێشه‌وا دواى ئه‌وه‌ى كرێ گرته بوو.\nئه‌بو هورِه‌يرِه داوێكى هه‌بوو دوانزه هه‌زار گرێ ى پێوه بوو، ته‌سبيحاتى پێ ئه‌كرد پێش ئه‌وه‌ى بخه‌وێ، وه ده‌يفه‌رموو: به‌قه‌ده‌ر تاوانه‌كانم ته‌سبيحات ده‌كه‌م.\nئه‌بو هورِه‌يرِه پێش ئه‌وه‌ى وه‌فات بكا نه‌خۆش كه‌وت، ده‌ستى كرد به وه‌سيه‌ت بۆ خانه‌واده‌كه‌ى:\nخێمه‌م له‌سه‌ر هه‌ڵمه‌ده‌ن، به بخور پێكردنه‌وه دوام مه‌كه‌ون، به‌په‌له بمگه‌يه‌نن، له‌سه‌رم مه‌گريه‌ن، له‌سه‌ره مه‌رگا ده‌گريا، لێيان پرسي بۆچى ده‌گريت: فه‌رمووى: بۆ كه‌مى زاد و سه‌ختى دوا رِۆژ.\nمه‌رِوانى كورِى حه‌كه‌م چووه لاى وتى خوا شيفات بۆ بنێرێت، ئه‌بو هورِه‌يرِه فه‌رمووى: ئه‌ى خوايه من ديدارى تۆم پێخۆشه تۆش ديدارى منت پێ خۆش بێت، دواى ئه‌وه كۆچى دوايى كرد، له ساڵى 59 ى كۆچى بوو، له گۆرِستانى به‌قيع به‌خاك سپێردرا.


پرسەنامەی وەزارەتی خوێندنی باڵای هەرێم بۆ كۆچی دوایی د.مارف عومەر گوڵ\nپاش چەند رۆژێك مانەوە لە نەخۆشخانە، پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ 15-1 بەهۆی نەخۆشییەوە پرۆفیسۆر د.عومەر مارف گوڵ یاساناس و ئەدیب و شاعیر كۆچی دوایی كرد.\nبەوبۆنەوەیەوە وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێمی كوردستان پرسەنامەیەكی ئاڕاستەی ئەكادیمیستان و بنەماڵەكەی كردوە، ئەمەی خوارەوە دەقەكەیەتی:-\nبۆ بەڕێزان بنەماڵەو هاوڕێ و كەسوكاری كۆچكردو پرۆفیسۆر د.مارف عومەر گوڵ\nدڵگران و خەمباربوین بەبیستنی هەواڵی گیان لەدەستدانی (پرۆفیسۆر د.مارف عومەر گوڵ) ئەكادیمیستی دیاری گەلەكەمان، بەو بۆنەیەوە پرسەو سەرەخۆشی وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی ئاڕاستەی خۆمان و بنەماڵەكەی و خوێندكار و قوتابیەكانی دەكەین.\nد.مارف پسپۆری یاسایی نێودەوڵەتی و نوسەر ئەدیب و شاعیر كە بۆ ئەبەد چاوەكانی لەیەكناو ژیان ئاوایی لێكردین، رۆڵی بەرچاوی هەبوە لە بەرەو پێشبردنی ئاستی زانست و مەعریفە لە سێكتەری خوێندنی باڵاو پێگەیاندنی نەوەی گۆشكراو بە زانیاری سەردەم، بۆ هەمیشەش جێگەی شانازی كۆمیونیتی ئەكادیمی و دەوروبەرەكەی بوە بەهۆی ئەو خزمەتانەی پێشكەشی خەڵكی كوردستانی كردوە.\nخاوەنی چەندین كتێب و لێكۆڵینەوە بوە لەسەر جینۆسایدی گەلی كورد، سەرپەرشتی و هەڵسەنگاندنی نامەی ماستەر و دكتۆرای چەندین خوێندكاری لە زانكۆكانی كوردستان كردوە، لەساڵی 1982 لەسەر هەڵوێستی سیاسی ماوەیەك لە زیندانی "ئەمنی عامەی بەغداد" زیندانی بوە.\nلە خوای گەورە داواكارین گیانی كۆچكردو بە بەهەشتی بەرین شاد بكات و سەبر و دڵنەوایش بە خانەوادەكەیان ببەخشێت.


430 كەس گیانیان لە دەست دا\nبوومەلەرزەی كرماشان كارەساتبارترین بوومەلەرزەی ئەمساڵی دنیایە\nبەهۆی ئەو بوومەلەرزەیەی شەوی یەكشەم لەسەر دووشەم لە سنووری نێوان رۆژهەڵات و باشووری كوردستان رووی دا، لە دیوی رۆژهەڵات زۆرترین قوربانی لێ كەوتەوە و ئەمەش بە كارەساتبارترین بوومەلەرزە لەمساڵی دنیادا هەژمار كرا.\nبەگوێرەی "بی بی سی" لە پارێزگای كرماشان بەهۆی بوومەلەرزەكە سەرووی ٤٣٠ كەس گیانیان لە دەست دا و سەرووی حەوت هەزار كەسیش بریندار بوون.\nتیمەكانی فریاكەوتن هێشتا بە بەدوای ئەو كەسانە دەكەون كە ئەگەری ئەوەیان هەیە لە ژێر باڵەخانە رووخاوەكان بە زیندوویی مابن و رێی دەربازبوونیان لێ گیرابێت.\nبەپێی دوایین لێكۆڵینەوەكان، ١٥٠ ملیۆن كەس لە ناوچەكە هەستیان بە بوومەلەرزەكە كردووە. رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان ئەوەی خەمڵاندووە كە لە بازنەیەكی شوێنی بوومەلەرزەكە بە نیوەی تیرەی ١٠٠ كیلۆمەتر، ملیۆنێك و ٨٠٠ هەزار كەس دەژین.\nشەوی رابردووش بە هەزاران كەس لە ترسی دووبارە هاتنەوەی بوومەلەرزە لە دەرەوە نوستن.\nژنێك خۆی خنكاند


سه‌رۆکی هه‌رێم وه‌ڵامی که‌مپینی(تۆم به‌سه‌رۆک قبوڵ نییه)ی دایه‌وه! |\nسه‌رۆکی هه‌رێم وه‌ڵامی که‌مپینی(تۆم به‌سه‌رۆک قبوڵ نییه)ی دایه‌وه!\n2011/04/01 at 6:56 AIM: لێدوانێک بنووسە\nشادان عه‌بدول:کێ ده‌ڵێت سه‌رۆکی هه‌ڕێم وه‌ڵامی که‌مپینی (تۆم به‌سه‌رۆک قبوڵ نییه)ی نه‌دایه‌وه؟ ئه‌وه‌ی که‌سه‌رۆک و سه‌رۆکایه‌تیی هه‌رێم ته‌واو بێده‌نگه‌یان لێکرد و هیچیان له‌سه‌ر ئه‌وه‌نه‌ووت که‌ئایا سه‌رۆک دوای کۆبوونه‌وه‌ی 50000 ئیمزاکه‌هه‌ڵوێستی چییه، خۆی له‌خۆیدا وه‌ڵامێکی ڕۆشن بوو بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی که‌ده‌یانویست بزانن سه‌رۆک هه‌ڵوێستی چی ده‌بێت و ئایا به‌ڵێنه‌که‌ی ده‌باته‌سه‌ر یان نا.\nبه‌کورتیی سه‌رۆکی هه‌رێم له‌ڕێگه‌ی وه‌ڵامنه‌دانه‌وه‌وه‌به‌هه‌موومانی ڕاگه‌یاند که”نه‌خێر به‌ڵێنه‌که‌م نابه‌مه‌سه‌ر و خۆم له‌ئیمزاکانتان تێناگه‌یه‌نم و واز له‌سه‌رۆکایه‌تیی هه‌رێم ناهێنێنم”. ئه‌و وه‌ڵامی ئێمه‌ی نه‌دایه‌وه به‌ڵام به‌ناڕاسته‌وخۆ ووتی:\n”سێ مانگ به‌ڵێنه‌که‌م تاجیل ئه‌که‌م و دوای ئه‌و سێ مانگه‌ش دیسانه‌وه‌خۆم بیده‌نگ ئه‌که‌م و واز ناهێنم”. ئه‌و وه‌ڵامی نه‌دایه‌وه‌و له‌ڕێگه‌ی وه‌ڵامنه‌داوه‌وه ووتی ”ببوورن من ناتوانم ساحیبی قسه‌که‌ی خۆم بم و ئه‌و قسه‌یه‌م هه‌ر بۆ خه‌ڵه‌تاندنی ئێوه‌و خه‌ڵکی ئیتاڵیا بوو، ئه‌گینا که‌ی من دڵم دێ ئه‌م کورسییه‌به‌جێ بهێڵم”.\nسه‌رۆک وه‌ڵامی نه‌دایه‌وه‌و له‌و رێگه‌یه‌وه پێی ووتین:\n”نه‌ک هه‌ر له‌سه‌ر داخوازیی 50000 هاوڵاتیی هه‌رێمی کوردستان ئاماده‌نیم ده‌ست له‌پایه‌که‌م بکێشمه‌وه، وه‌ک به‌ڕۆژنامه‌نووسه‌ئیتاڵییه‌که‌م ووت، به‌ڵکو ته‌نانه‌ت ئاماده نیم ئه‌وه‌نده‌ش ڕێز له50000 هاو:اتیی بنێم به‌دێڕیک پێیان بڵێم نامه‌که‌تان گه‌یشت”.\nسه‌رۆک وه‌ڵامی نه‌دایه‌وه‌و له‌و رێگه‌یه‌وه‌به‌ئێمه‌ی سه‌رپه‌رشتیارانی که‌مپینه‌که‌و به‌هه‌موو خه‌ڵکی کوردی ووت ”به‌ڵێ ڕاست ده‌که‌ن، وه‌ک له‌به‌یاننامه‌ی ڕاگه‌یاندنی که‌مپینه‌که‌دا نووسیوتانه، من ئه‌و قسانه‌هه‌ر بۆ وه‌ته‌نییات و موزایه‌ده‌ده‌که‌م. ئێمه‌ی سیاسه‌تمه‌دارانی ئه‌م وڵاته ئه‌و قسانه‌بۆ خه‌ڵه‌تاندنی ئه‌و خه‌ڵکانه‌ده‌که‌ین که‌مومکینه‌به‌و جۆره‌شیعاراتانه‌مان بخه‌ڵه‌تێن”.\nمن مانگێک به‌ر له‌ئێستا که‌مپینی (تۆم به‌سه‌رۆک قبوڵ نییه)م ڕاگه‌یاند، ئێستا هه‌ست ده‌که‌م ئه‌وه‌ی ئێمه‌ی کۆمه‌ڵێک خوێندکاری زانکۆیی ده‌توانین بیکه‌ین کردمان و ئه‌م مه‌سه‌له‌یه له‌وه زیاتری له‌گه‌ڵ ناکرێت. ئێمه‌ئامانجمان له‌که‌مپینه‌که دوو شت بوو:\nیه‌که‌م، پیشانی خه‌ڵکی کوردستانی بده‌ین که‌سه‌رکرده‌کانی ئێمه کاتێک ڕوویه‌کی میهره‌بان پیشانی ئێمه ده‌ده‌ن، ئه‌وه ته‌نها وه‌ک هه‌وڵێک بۆ بردنه‌وه‌ی دڵمان و بۆ خه‌ڵه‌تاندنمان ده‌یکه‌ن.\nدووه‌م، ئێمه‌ویستمان ئیتر ئه‌م موزایه‌داته‌سیاسییانه‌ی سه‌رکرده‌کانی کورد له‌سیاسه‌تی کوردییدا تۆزێک بکه‌ینه‌عه‌یبه‌و ئیتر ئه‌م چه‌که‌له‌ده‌ستی سه‌رکرده‌که‌کانمان بسه‌نینه‌وه.\nمن ئێستا هه‌ست ده‌که‌م که‌مپینه‌که‌مان هه‌ردوو ئه‌م کاره‌ی به‌باشیی کرد. بۆیه‌من ئیتر هیج زه‌رووره‌تێک بۆ درێژه‌پێدانی چالاکیی له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و که‌مپینه‌دا نابینم و لێره‌دا وه‌ک ده‌ستپێشخه‌ری سازدانی که‌مپینه‌که، ته‌واوبوونی که‌مپینه‌که‌ڕاده‌گه‌یه‌نم.\nزۆرێک له‌خه‌ڵکی دڵسۆزی کوردستان داوای ئه‌وه‌یان لێکردین‌هه‌واڵی په‌شیمانبوونه‌وه‌ی سه‌رۆکی هه‌رێم له‌به‌ڵینه‌که‌ی بگه‌یه‌نینه‌ڕۆژنامه‌ئیتاڵییه‌کان. ئێمه‌وه‌ک به‌شێکی کاری که‌مپینه‌که‌هه‌ردوو ئاژانسی ڕیپۆبلیکای ئیتاڵیی و ئاژانسی هه‌واڵی ئیتاڵیی LAGI-مان ئاگادار کردۆته‌وه، به‌ڵام وا ده‌رده‌که‌وێت په‌شیمانبوونه‌وه‌ی سه‌رۆکێکی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌واده‌و به‌ڵینه‌کانی خۆی بۆ ئه‌وان شتێکی چاوه‌ڕوانکراو بێت و هه‌واڵێکی ئه‌وه‌نده‌سه‌رسوڕهێنه‌ر نه‌بێت، بۆیه‌ئه‌وه‌نده‌ی من ئاگادار بم تائێستا هیچیان له‌سه‌ر نه‌نووسیوه.\nسه‌رۆک بیده‌نگه‌ی لێکرد و له‌ڕێگه‌ی وه‌ڵامنه‌دانه‌وه‌وه‌پێمان ده‌ڵێت ”وه‌ڵام ناده‌مه‌وه‌به‌شکو ئه‌مه‌خوایه‌ئه‌و مه‌وزووعه‌تان بیر بچێته‌وه”.\nبۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م مه‌وزووعه بیر نه‌چێته‌وه‌و بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رکرده‌کانمان له‌مه‌ودوا موزایه‌ده به‌سه‌ر خه‌ڵکی کوردستاندا نه‌که‌ن، دوای ته‌واوبوونی که‌مپینه‌که‌ی ئێمه، ئیتر ئه‌رکی مێژوونووسانه ئه‌وه تۆمار بکه‌ن که‌به‌ڕێز مه‌سعود بارزانیی سه‌رۆکێک بوو بێئه‌ندازه ئیستیفاده‌ی له‌دڵپاکیی خه‌ڵک و تاکتیکی موزایه‌ده‌ی سیاسیی ده‌کرد.\nهه‌روه‌ها ئیتر ڕۆژنامه‌نووسانێکی به‌جه‌رگه‌له‌مه‌ودوا هه‌ر کاتێک ده‌رفه‌تی بۆ ڕه‌خسا بوێرێت له‌سه‌رۆکی هه‌رێم پرسیاری ئه‌وه‌بکات که‌ئایا بۆچی له‌سه‌ر قسه‌ی خۆی نه‌ما و وازی له‌سه‌رۆکایه‌تیی نه‌هێنا و وه‌ڵامی ئه‌ومان بۆ که‌مپینه‌که‌بۆ به‌ده‌ست بینێت.\nئه‌م کاره‌ی ئێمه‌هه‌ر ئه‌م ئه‌رکه‌ی میژوونووسان و ڕۆژنامه‌نووسانی ماوه، ئه‌گینا ئێمه‌پرسیاری خۆمان له‌سه‌رۆک کرد و به‌ڕوونییش وه‌ڵامی داینه‌وه.\n* سه‌رپه‌رشتیاری که‌مپینی (تۆم به‌سه‌رۆک قبوڵ نییه)\nEntry filed under: شادان عه‌بدول.\nنـــاڕه‌زایـــه‌تـــیه‌کـــانی کـــوردســـتانی عێراق،روانیـــنه‌کـــانی ده‌ره‌وه\tدوای سەرا


دوو کەوی ژیر : چاوی گەل\nنوسەر : رەزا شوان لەبەرواری : تشرینی دووهەم - 25 - 2020\nکەوی یەکـەم:”ئێمە لە پێناوی چیدا، بە هاندانی ئەم دوو کەوبازە، ئەم شەڕەمـان لەگەڵ یەکتریدا کرد و وامـان بەسەر یەکتریدا هـێناوە؟ گەوجـییەکی گەورەمـان کرد. گـریـم مـن بەسـەر کەوەکـەی بەرانبەرمـدا سەرکـەوتـم. ئایـە خاوەنـەکەم ئـازادم دەکـات؟ بێگـومان نەخـێر. چەندین شەڕی ترم پێـدەکات.. تیاش بچـم ئەو چی باکـێتی! بەڵـێنبـێت ئیتر شـەڕ لەگـەڵ هـیچ کـەوێـکـدا نـاکـەم“.\nکـەوی یەکـەم:” منیـش ئـەو بەڵـێـنەم داوە، کـە شـەڕت لەگـەڵـدا نەکـەم. بـەڵی ئامـادەی هـەڵـفـڕیـنم.. بـا رزگـارمـان بێـت“\nرەزا شـواننەرویـج :٢٠٢٠


دکتۆر محەمەدئەمین عەلی: کۆنگرەى چوارەمى یەکێتى نیشتمانى کوردستان / بەشى پێنجەم. – WTARIKURD\nدکتۆر محەمەدئەمین عەلی: کۆنگرەى چوارەمى یەکێتى نیشتمانى کوردستان / بەشى پێنجەم.\nکۆنگرەى گەشەکردن و پەرەسەندنى سلێمانى وەک شار ” یاخود ” گەشەپێدانى عەقڵیەتى حیزبى و زیاتر بچوکردنەوەى شار.\nچوارەم / بوونى شەفافیەت لەناوخۆ و دەرەوەى پرۆسەى حیزبایەتى سەبارەت بەچەمکى” سیاسى ـ دارایى ـ میدیایى ـ کۆمەڵایەتى “، یەکێکى تر لەبنەما سەرەکیەکانى حیزب وەک ستراکچەر بوونى شەفافیەتە لەستراتجى “سیاسى ـ دارایى ـ میدیایىـ کۆمەڵایەتى” .\nئاماژە بەزانستى سیاسى مەبەست لەبەستنى کۆنگرە تەنیا هەڵبژاردنى سەرکردە نییە، بەڵکو شەفافیەت لەچەمکى فیکرى ـ ستراتیجى سیاسى ـ کاروبارى دارایى ـ گەشەکردنى کۆمەڵایەتى وگەشەپیدانى عەقڵیەتى کادیرى حیزبی.\nکاتێک کۆنگرە سەرکەوتوو دەبێت ئەم بابەتانەى سەرەوە بەتێروتەسەلى وە بێ هیچ جۆرە پێچ و پەنایەک تاوتوێ بکرێت بەوپەڕى شەفافیەت، بەتایبەتى چەمکى دارایى ” داهاتى دارایى حیزب چەندە، لەکوێوە دێت، بۆ کوێ دەچێت، چۆن وبۆ کێ سەرف دەکرێت، حیزب لەئێستادا خاوەنى چییەو چەندە ؟ پرۆگرامى دارایى داهاتووى چییەو بەرەو چ ئاقارێک دەچێت”.\nهەڵبەتەشەفافیەت لەچەمکى فیکرى ـ بیرو بۆچوون و روئیاو ستراتیجى سیاسى (ناوخۆ ـ ئیقلیمى ـ جیهانى) و داهاتووى پرسەى کورد و پرۆسەى بەدەواڵەت بوون هیچى کەمتر نییە شەفافیەت لەچەمکى دارایى .\nئەگەر حیزبێک لەناو ستراکچەرى حیزبى خۆیدا ڕاستگۆو شەفاف نەبێت، ئەوە بەهیچ شێوەیەک لەدەرەوەى ستراکچەرى حیزبی ناوخۆیى واتا لەگەڵ (جەماوەر) کۆمەڵانى خەڵک ڕاستگۆ نابێت ، ئەوکات دەتوانین بڵین تایبەتمەندى حیزب لەدەست دەدات.\nلەبرى خەسلەتى حیزب خەسلەتى مافیا وەردەگرێت ، لەبرى گەشەپێدانى مرۆیى و پاراستنى نیشتمان و مافى کۆمەڵانى خەڵک ، خوێنى هاوڵاتى دەمژێت وسامان وداهاتى وڵات دەخاتە گیرفانى سەرکردە دەستڕۆیشتوەکانى .\nئەگەر لەکۆنگرەى دواخراوى یەکێتى نیشتمانى کوردستان، ئەم بابەتانە بەبێ هیچ جۆرە پێچ و پەنایەک وە بەوپەڕى شەفافیەت باسکرابێت، ئەوا ئەم حیزبە دەچێتەوە ناو جەماوەر و شکۆى ڕابردووى خۆى دەگەڕێنێتەوە، ئەگەر نا ئەوە شکستێکى ترى ئەم حیزبە دەبێت، تابێت زیاتر لەجەماوەرى خۆى و کۆمەڵانى خەڵک دوورتر دەکەوێتەوە و داهاتووى ڕووناک نابێت.\nپێنجەم/ گەشەدان بەتوانى فیکرى ومەعریفى و زانستى ئۆرگانەکانى حیزب، کۆڵەکە سەرەکیەکەى حیزب وەک وستراکچەر بوونى فیکر و مەعریفەیە بۆ گەیشتن بەمەبەستى کۆتا لەپێناو ژیان و ژین و بژێوى کۆمەڵانى خەڵک (جەماوەر) و ڕکخستنەوەى کۆمەڵگا بەباشترین شێوازى شارستانى.\nحیزب و بیرمەند لەپرۆسەى حیزبایەتى دوانەیەکى بەیەکالکاون و لەیەک جیاناکرێنەوە، حیزب بەبێ بوونى گەشەو ململانێى فیکرى و کەسایەتى کاریزماى بیرمەند و مەعریفى نیشتمان پەروەرى بەهەڵوێست ڕۆژ لەدواى ڕۆژ بەرەو پوکانەوە دەچێت و خەسلەتى حیزب لەدەست دەدەات .\nپەروەردەکردن و گەشەدان بەتواناى فیکرى و مەعریفى و زانستى ئۆرگانى حیزبى نەک پێویستیەکى حاشا هەڵنەگرە، بەڵکو دواهەوڵ و دەرفەت دەبێت بۆ گەڕاندنەوەى شکۆى ڕابردووى ئەم حیزبە وەک ستراکچەرى حیزبى بۆ ناو کۆمەڵانى خەڵک و ژینگەکەى.\nلەسەر ئەم بنەمایە تاوتوێکردنى بابەتى فیکرى ومەعریفى لەکۆنگرەى دواخراوى یەکێتى نیشتمانى کوردستان و گرینگیدان بەکەسانى بیرمەند و بەتواناى فیکرى و مەعریفى یەکێکە لەبنەما سەرەکیەکانى کۆنگرەیەکى سەرکەوتوو وە گەڕاندنەوەى یەکێتى نیشتمانى کوردستان وەک ستراکچەرێکى حیزبى نیشتمانى نەک وەک کۆمپانیایەکى چاوچنۆک بازرگانى بکات بە (بژێوى هاوڵاتىـ سامانى نیشتمان ـ داهاتووى نەتەوەیى).\nبێگومان گەڕانەوە بۆ یەکێتیەکەى جاران پێویستى بەبەرنامەیەکى فیکرى مەعریفى نیشتمان پەروەر هەیە، ئەگەر لەکۆنگرەدا بڕیارى لێ نەدرێت ئەبى فاتیحاى بۆ بخوێنین.\nهۆشیار جەمال: ئێمە و مەرگی سپی.\nعەلی مەحمود: كۆڕبەندی دافوس: سێركی جیهانی دزەكان/ بەشی یەكەم.


پرسیار لەبارەی Mapmaker ـەوە | kurditgroup\nپرسیار لەبارەی Mapmaker ـەوە\nسڵاو و ڕێز..\nهاوڕێیان کاتێک شوێنێک لە "گۆۆگڵ ماپ مەیکەر" دەناسێنیت، هۆی چیە وەڵامت نادرێتەوە هەر بە Pendding دەمێنێتەوە؟ یان ڕەت دەکرێتەوە؟؟ بۆ قبوڵ ناکرێت، لەکاتێک دا شوێنەکانی تریش بەهەمان ڕێگا ناسێندراون و قەبوڵیش کراون!!\nسوپاس بۆ هەر بەڕێزێک کە لەو بارەیەوە نەختێکم بۆ ڕونکاتەوە.\nپرسیارەکەت گشتیە بۆیە وەڵامەکەی منیش هەروا.\nئەگەر شوێنەکانی تریشت بە هەمان شێوە ناساندبێت، واتە باسی کاری خۆت ئەکەیت، ئەوا ئەکرێ سەرپەرشتیاران ئەوەی تۆ ئەیزانیت ئەوان نەیزانن. هەوڵ بدە ئەگەر دڵنیای لە کارەکەت زیاتریان بۆ بنوسیت لە بەشی "لێدوان"ی زیادکردنەکەت. یان ئەگەر بکرێ تەماشایەکی بینگ ی حەزرەتی مایکرۆسۆفت بکە، چونکە ئاگادارم هەندێ ناوچەی کوردستانی باشور وێنەی باشتری هەیە...لینکێکی ئەوێ دانێ تا ئەوانیش وەڵامەکەت بە هەند وەرگرن.\nبە گشتی تۆزێک ئەستەمە شتی ڕاست ڕەت بکەنەوە، ئەکرێ جەنابت نوێ بیت لە بوارەکەدا. زیاتر بنوسە تا ئێمەش پشتیوانیت بکەین. مەبەستم، لینکی جێگاکە دانێ، تا هاوڕێیانی ئێرەش لای خۆیانەوە زیادی بکەن، ئەوکات موسوڵمانێک هەست ئەکات جەنابت کارێکی دروستت کردوە.\n2 / RaniaCity\nسوپاس بۆ وەڵامەکەت، کاک هیوا...\nمن دەمەوێت شوێنەکانی قەزای ڕانیە بناسێنم.. بۆ بەرچاو ڕوونی زیاتر سەیرێکی قەزای ناوبراو بکە لە گۆۆگڵ ماپ..\nیان ئەگەر بمەوێ شەقامێک بە دوو ساید بناسێنم چۆن ئەو کارە بکەم؟ یان چەند شتێکی تر، ئەگەر بەڕێزێک ئامادەیی ڕوونکردنەوە بوو بۆم پرسیاری ئاراستە دەکەم..\nڕاستە ئەوەی بینگ ماپی مایکرۆسۆفت وێنەی 2012 ی تێدایە زۆر جوان و ڕوونە ، بەڵام مەبەستت چیە لەوەی کە دەڵێیت: ".لینکێکی ئەوێ دانێ تا ئەوانیش وەڵامەکەت بە هەند وەرگرن."؟\nئەو شوێنانەی کێشاوتن بۆمی بنێرە بۆ بڵاو ئەکەمەوە ئەگەر ڕاست بن.\nسەبارەت بە پرسیارەکانی ترت سەیری ئەم پەڕە بکە هەموو شتێکی تیایە :\nوە هەروەها لێرەش هەمووی بە ڤیدیۆ باس کراون :


ڤەنزوێلای دوور و نزیك\nبۆچوون / بیروڕا :: 29/01/2019\nرووداوە دراماتیكییەكانی ئەم چەند رۆژی رابوردووەی ڤەنزوێلا لە رووی جوگرافی و كارلێكە سیاسییە راستەوخۆكانیانەوە رەنگە بە خوێی چێشتیش پەیوەندییان نەبێ بە كوردستانەوە، بەڵام لە رووی واتا و جیهانگیرییەوە پڕن لە دەرس و عیبرەت.\nوڵاتێكی بەرهەمهێن و خاوەن گەورەترین یەدەكی نەوتی و دەوڵەمەند بەسەرچاوە سروشتییەكانی دیكە، بۆچی بگاتە ئاستێكی هێندە خراپی ئابوریی كە هەڵئاوسان تێیدا نزیكەی لە سەدا دوو ملیۆن بەرز ببێتەوە و لە ماوەی پێنج ساڵی رابوردوودا پێنج ملیۆن هاووڵاتی لەتاو برسێتی و بێكاری و گرانی و گەندەڵی ئاوارەی وڵاتان ببن؟\nئایا خەتاكە لە سروشتی سیستمە حوكمڕانییەكەدایە كە هێشتا دوای كڵاوە بابردووەكەی سۆشیالیزم كەوتووە؟ یاخود كاربەدەستانی ڤەنزوێلا كۆمەڵێك دیكتاتۆر و خۆسەپێن و گەندەڵكاری گەورەن كە لەژێر دروشمی سۆشیالیزم-دا خەریكی راووڕووت و دزین؟\nئەمریكا و بریتانیا و ئیسپانیا و زۆرێك لە ئەمریكای لاتین و رێژەیەكی زۆری دانیشتوانی ڤەنزوێلاش وادەڵێن.\nهەرچی ئۆردوگاكەی تریشە، كە بریتین لە لایەنگرانی سەرۆكی ڤەنزوێلا لەناو سوپا و دامەزراوەكانی وڵات و هەروەها روسیا و چین و ئێران و توركیاش پێیان وایە ئەمریكا بەرپرسیاری یەكەمی ئەم قەیرانە گەورەیەی ڤەنزوێلایە. بەڵگەشیان زۆرە. بۆ نموونە، واشنتۆن گوشاری زۆری خستە سەر حیزبە ئۆپۆزیسیۆنەكانی ڤەنزوێلا كە بەشداریی نەكەن لە هەڵبژاردنە سەرۆكایەتیەكەی ساڵی 2018 دا بۆ ئەوەی پرۆسەكە هیچ شەرعیەتێكی نەمێنێ. واشنتۆن كە دەمێك ساڵە ئابڵوقەی ئابوریی توندی خستووەتە سەر كاراكاس بە باشی نازانێ وڵاتێكی سۆشیالیست نزیكی بێت و هەرگیز رێگە بە كوبایەكی تر نادات.\nهەڵوێستی جیاوازی مۆسكۆ و واشنتۆن بەرامبەر بە قەیرانەكەی ڤەنزوێلا، رێك سەردەمی جەنگی ساردمان بیردەهێنێتەوە بەڵام لە رۆژگارێكی جیاواز و بە شكڵ و ناوەرۆكێكی جیاوازەوە.\nئەگەر یەكێتی سۆڤیەت بمایە، وەك جاری جاران یارمەتی ئابوری و سەربازی و راوێژكاریی وای پێشكەشی كاراكاس دەكرد كە نەهێڵێ تووشی ئەم كارەساتە ئابورییەی ئێستا ببێت.\nپەكین و مۆسكۆی ئەمڕۆ تەنیا هەر هێندە دەتوانن لە ئەنجومەنی ئاسایش پشتیوانی لە حكومەتی ڤەنزوێلا بكەن، لە كاتێكدا كە نەرمترین دەوڵەتی سەرمایەدار (فرەنسا) دەڵێت ئەگەر مادۆرۆ لە ماوەی چەند رۆژێكدا هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەنجام نەدات، ئەوا گوایدۆ بە رەسمی دەناسێت، ئەو گوایدۆ-یەی كە خەڵكێكی زۆری وڵاتەكەی و تێكڕای دەوڵەتە سەرمایەدارەكانی جیهان پشتیوانی لێ دەكەن.


لە جوغزی دووفاقی هاووڵاتیانەوە!\nبەهۆی بەفر بارین ونزم بوونەوەی پلەی گەرما بە رێژەیەكی بەرچاو ، بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی شارەکانی هەرێمی بەتەمای اللە ، ئاگاداری هاووڵاتیان و شۆفێران دەکاتەوە کە شەقامەکانی ناوشارو دەرەوەی شار بەستەڵەکن و مەترسی روداوی هاتوچۆیان هەیە. هەروەها داوایش لە شۆفێران دەکەن کە بە هیچ جۆرێک لە ماڵەکانیان نەیەنە دەرەوە و شۆفێری نەکەن بۆ ئەوەی لە روداو و کارەساتی هاتوچۆ پارێزراو بن.\nبەڵام ئەوەی سەیروسەمەرەیە و بۆ من پرسیارێکی بەئازارە ئەوەیە :\nهاووڵاتیانی هەرێم لە دەست بێ مووچەیی ، بێ نەفتی ، بێ غازی ، بێ کارەبایی ، بێ ئیشی ، بێ ئاویی و چەندین (بێ) ی زەبەلەحی دیکە دەناڵێنن ، کەچی بەشی زۆری ئەوانەی هەمیشە ڕەخنەدەگرن و باسی نەبوونی موچەو خزمەتگوزاریی و ناعەدالەتی دەکەن ، زۆر رۆمانسیانە لەناو بەفر خەریکی وێنەگرتن و شەڕە بەفرو نووسینی شیعری ڕۆمانسین ، لەو کاتەی دەبوایە لەشەقام بن و پر بەقورگی خۆیان داوای سادەترین مافەکانی خۆیان بکەن .\nئای لەوە ، تەنها لە هەولێرکە ٤ سم بەفر باریوە ، زیاتر لە ٥٠ هاووڵاتی بەهۆی بەفرەوە دەست و قاچیان شکاوە ، لەگەڵ ئەویش لە شایی و هەڵپەرکێی نێو بەفرو نێرگیلە کێشان نەکەوتوون ، هەروەک ئەوەی نەبایان دیبێت نەباران ؟\nئاخر هاووڵاتی بەرێز ، جەنابت دینارێکت لە گیرفان نییە ، لە خانویەکی کرێی ساردوو بێ نەوت وکارەبا ژیانێکی کۆڵەمەرگی بەسەر دەبەیت و هەررۆژێکت مردنێکە ، پێم ناڵێت ئەو بەفرە لە ماڵوێرانی زیاتر چیدیکەی لەگەڵ خۆی بۆت هێناوە ؟\nمن لەوە باش تێدەگەم کە بەفر بۆ بەرپرسە پۆشتەکانمان نیعمەتە ، ئەوان لە قەسرێکی شاهانەی گەرم دەژین ، کە دەچنە دەرەوەش باشترین پۆشاکی فەرەنسی و ئەمریکی و بەریتانی دەپۆشن ، بە سودترین خوراک دەنۆشن ، ئاوو کارەبایان فولە ، شەق لە دۆلار دەدەن !،\nبەڵام ئەوی لێی حاڵی نابم ، زەماوەندی هاووڵاتیانی بێدەرامەت و بێ خزمەتگوزاری نێو بەفرە ، ئەو هاووڵاتیانەی عەیامێکە مردوون ونانی زیندووان دەخۆن !\n1 باجی ئینتیما بوون لە فەرهەنگی شەریکە لۆکالییەکانی داگیرکەر !\n2 راستکردنەوەی هەڵەیەکی زەق لە یادی ( ئەنفال ) دا\n3 تکایە.. با شێخ محەمەد ئال نەهیان لێمان توڕە نەبێت !\n4 لە جوغزی رێكخراوەكانی بواری پرسی جینۆسایدەوە !\n5 لە جوغزی لافاوەکانی هەولێرەوە!\n6 لە جوغزی داستانەکەی (دەروێش عەبدی )یەوە !\n7 لە جوغزی داگیرکاری تورکیاوە !\n8 لەجوغزی كلوربيريفوسەوە !\n9 لە جوغزی داواکاری خوێندکارانەوە !\n10 لە جوغزی دەرماڵەوە ؟\n11 ڕەوەندی کوردستانی بۆ بێدەنگن؟\n12 کاکەمین نەجار ڕاست دەکات بەڵام ؟!\n13 نامەیەکی کراوە بۆ بەرێز عەلی حەمە سالح\n14 دەسەڵاتدارانی کوردو سەندرۆمی ستۆکهۆڵم\n15 ئۆلیڤەر کرۆموێلەکانی هەرێمی کوردستان: لەگەڵ گورک دەخۆن و لەگەڵ شوانیش دەگرێن\n16 كۆماری سێدارەو پۆشینی جلی کوردی!\n17 ئەرێ بەڕاست؟!\n18 ئای کە قێزەوەنن ..!\n19 هۆشیاری تاکی کورد لە ژێر سفرەوەیە\n20 گۆڕانی کارەکتەر لە ستەملێکراوەوە بۆ ستەمکار\n21 ڕاستکردنەوەیەک لەسەرقسەکانی فرۆکەوان تاریق ئیبراهیم ره‌مه‌زان به‌كر ئه‌لعه‌زاویی\n22 تێڕامانێك لەكتێبی (لەبری بیرەوەری )\n23 پرۆژەیاسای ڕێکخستنی میدیای ئەلکترۆنی لەهەرێمی کوردستان‌و چەند تێبینییەک\n24 بۆ هونەرمەند محەمەدی پەروێزی\n25 ئەی جەژن بە چ حالێک هاتیتەوە؟\n26 بێ ناونیشان\n27 کۆنفۆشێۆس وا ده‌ڵێ\n28 هەژاری کراسێکە لەئاگر\n29 لە بەینی دووکەوانەدا (عەقڵی تەندروست لە جەستەی تەندروست دایە)\n30 جام پڕبوە‌و لێی دەرژێت\n31 د. فەرهاد پیرباڵ چی دەوێت؟\n32 ئایا حیجاب هەروەک نوێژو ڕۆژو فەڕزە؟\n33 پەرلەمانتارکانمان نوێنەری خەڵکن یان رۆبۆتی حزبن؟\n34 د.فەرهاد پیرباڵ وای گووت\n35 دکتۆرە سامیە شاکر سادق ...گەنجینەیەک لەهەڵوێست‌و زانست


Home›وەرزش›ناوخۆیی›جه‌ماوه‌ری یانه‌ی نه‌جه‌ف هه‌ڕه‌شه له راهێنه‌رەكه‌یان ده‌كه‌ن\nحه‌سه‌ن ئه‌حمه‌د راهێنه‌ری یانه‌ی نه‌جه‌ف ئاشكرایكرد كه رووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌شه بووەته‌وه له لایه‌ن جه‌ماوه‌ری تیپی نه‌جه‌ق، له ئه‌گه‌ری رۆیشتن بۆ كه‌ربه‌لا و ره‌زامه‌ندبوون له سه‌ر گواستنه‌وه‌ی یاری تیپه‌كه له به‌رامبه‌ر نه‌وتی ناوه‌ڕاست بۆ یاریگای كه‌ربه‌لای ئۆڵۆمپی.\nئەحمه‌د له لێدوانێكیدا وتی:” لیژنه‌ی ئاساییكردنه‌وه ، پێنجشه‌ممه‌ی رابردوو بڕیاریدا به گواستنه‌وه‌ی یارییه‌كه‌مان له به‌رامبه‌ر یانه‌ی نه‌وتی ناوه‌ڕاست له گه‌ڕی دووه‌می خولی نایابی عێراق بۆ یاریگای كه‌ربه‌لای ئۆڵۆمپی به بیانوی ئه‌وه‌ی كه یاریگای نه‌جه‌فی كۆن شیاو نیه بۆ یاریكردن ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی لیژنه‌ی رێپێدانه‌كان مۆڵه‌تی داوه به یاریكردن تیایدا له‌گه‌ڵ هه‌ندێک تێبینی كه جێبه‌جێكراون”.\nهه‌روه‌ها وتی :” رۆژی پێنجشه‌ممه‌ی رابردوو كۆبوونه‌وه‌یه‌كی به خۆه‌وه بینی بۆ لوئه‌ی یاسری پارێزگاری نه‌جه‌ف له‌گه‌ڵ ئیداره و یاریزانان، هه‌مووان گه‌یشتنه یه‌ك بڕیار، ئه‌ویش یارینه‌كردنه له یاریگای كه‌ربه‌لا ، ئەگه‌ر بابه‌ته‌كه‌ش سزای دۆڕاندنیشی له پشته‌وه بێت “.\nئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد:” جه‌ماوه‌ری نه‌جه‌ف توڕه‌یه له بڕیاری ئاساییكردنه‌وه‌و نامه‌ی گه‌یانده من و تیپه‌كه به‌وه‌ی ناچار ده‌بێت بۆ شكاندنی جامی پاسی تیپه‌كه پێش گه‌شتكردن و رێگری ده‌كات له رۆیشتنی تیپه‌كه بۆ كه‌ربه‌لا “.\nرونیكرده‌وه:” پێشنیارێكی پێشكه‌ش كردووه به دواخستنی یاریه‌كه‌ی ئێستا بۆ ماوه‌ی وه‌ستان به‌مه‌ش یاریگای نێوده‌وڵه‌تی نه‌جه‌ف ئاماده ده‌بێت بۆ یارییەكان”.\nوتیشی:” له ئه‌گه‌ری ره‌زامه‌ندی بوون به یاریكردن له كه‌ربه‌لا ، تیپه‌كه له گه‌ڕی یه‌كه‌م له ده‌ره‌وه‌ی یاریگای خۆی یاریكردوو گه‌ڕی سێهه‌میش له سه‌ماوه ده‌بێت ، ئه‌وه تیپه‌كه سێ گه‌ڕه له ده‌ره‌وه‌ی یاریگای خۆی یاری ده‌كات و دادپه‌روه‌ری دابه‌ش كردن له تیپه‌كه‌مان ون ده‌بێت”.\nجێی ئاماژه پێكردنه ده‌سته‌ی ئاساییكردنه‌وه‌ی یه‌كێتیی تۆپی پێی عێراق بڕیاریدابوو به گواستنه‌وه‌ی یاری نه‌جه‌ف و نەوتی ناوه‌ڕاست له یاریگا نه‌جه‌فه‌وه بۆ یاریگای كه‌ربه‌لا به هۆی شیاو نه‌بوونی یاریگای یه‌كه‌م .


هەموو بەکارهێنەرێکی مۆبایل دەبێت ئێستا ئەم هەواڵە بخوێنێتەوەو بڵاوی بکاتەوە | ZAnkoLine\nروداويكى راستى و ئاگاداریەک لە پەیج و ماڵپەری زانکۆلاینەوە بۆ هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستانی بڵاو دەکەینەوە.\nئەم باسە لە پەیجی ئاسایشی راپەرین بلاوکراوەتەوەو وەک خۆیان باس دەکەن روداوێکی راستیەو بەسەر کچێکدا هێنراوەو ئەگەری هەیە بەسەر هەزارانی تردا بێت گەر وریانەبن.بۆیە تکایە تکایە ئەم بابەتە هەر ئێستا شەیر بکەن دوای خوێندنەوەی.\nماوەیەک لەمەو پێش ئافرەتێک هاتە لامووتی ڕەسم و شتم بڵاو بۆتەوە لە فەیس بووکی ئەکاونتێکیش هەڕەشەم لی دەکات و دەڵێ دەبێت وەحدەم بۆ بنیریت…منیش هەموو هەفتەیەک 50 هەزار وەحدەی بۆ دەنێرم ،وتی کابرا دەڵێت ئەگەر نەینێریت ڕەسمەکانی ترت بڵاو دەکەمەوە و دەیکەمە وێنەی سێکسی و شتی خراپ !ئێ وتم گومانت لە کێ هەیە ؟\nئەگەر توانیتان شەیری بکەن و هاوڕێیانت تاگ بکە … ئازادن … با ئەوانەی نەیان زانیوە بیزانن !!\nبەڵام ئەوەی باسکراوە لە زانیاری دەربارەی مەترسی چونە دوکانەکانی مۆبایل راستیەو گەورەترین هەرەشەیە


رۆژنامەیەکی بەریتانی بڵاویکردەوە، سەرباری مشتومڕەکان لەبارەی ڤاکسینی دژە کۆرۆنا ئەسترازینکا، بەڵام تا ئەم ساتە سودەکانی زۆر زیاترە لە زیانەکانی، ئاماژە بەوەشکراوە، دروستبوونی جەڵتە لەکاتی بەکارهێنانی ئەو پێکوتەیەدا دەگمەنە و بەشێکی هەرە زۆری دەتوانرێت بە ئاسانی چارەسەربکرێت.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی "بزنس ئینسایدەر"ی بەریتانی ( 9ی نیسانی 2021)، "جەڵتە کاتێک دروست دەبێت کە خوێنەکە دەبێت بە (کڵۆ) کە ئەوەش وادەکات ڕێگری لەڕێڕەوی خوێن بکات لەناو ئەو دەمارانەی کە خوێن دە گوازنەوە بۆ بەشەکانی دیکەی جەستە".\nئەوەشخراوەتەڕوو، "جەڵتە ئەگەری هەیە لە سییەکان، قاچ، دەستەکان، سەک و مێشک ڕووبدات، دەبێتە هۆی لە کارکەوتنی مێشک یان هەناسە سواری وسەرئێشەیەکی توند".\nبەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، " دەبێت ئەو کەسانەی کە ڤاکسینی ئەسترازینکا وەردەگرن و دواتر هەست بە هەناسە سواری، ئازار لە سنگ، ئاوسانی قاچ ، سەرئێشەی توند، لێلی بینین و ئازاری بەردەوام دەکەن لە سنگیان بە زووترین کات داوای هاوکاریی پزیشکی بکەن".\nئەوەش ڕوونکراوەتەوە، " ئاوساوی و ئازار لە شوێنی کوتانەکە، شتێکی ئاساییە، بەڵام ئەگەر نیشانەکان زیاتر بوون و بەردەوام بوون بۆماوەی 20 ڕۆژ ئەوە دەبێت کەسی کوتراو بەزووترین کات چارەسەری پزیشکی وەربگرێت".\nئاماژە بەوەشکراوە، "بەشێکی زۆر لە جەڵتەکان دەتوانرێت لە ڕێگەی پێدانی چارەسەرەوە چارەسەر بکرێت ئەگەر زوو پێی بزانرێت".\nلە ئێستادا بەشێکی زۆر لە وڵاتانی جیهان بەکارهێنانی ڤاکسنی ئەسترازینکایان ڕاگرتووە ئەوەش دوای تۆمارکردنی ژمارەیەک حاڵەتی مردن و توشبوون بە جەڵتە دوای وەرگرتنی ئەو پێکوتەیە.\nوەرگرتنی ڤاكسین لە وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا ژمارەیەكی پێوانەیی تۆماركرد\n2021.04.09 - 11:57\nلەبارەى دابینکردنى ڤاکسینى تایبەت بۆ هێزەکانى پێشمەرگە ڕونکردنەوە دەدرێت\n2021.04.18 - 19:23


ڤیدیۆ: هه‌ندێك له سووده پزیشكییه‌كانی ڕۆژوو\nPosted by: Haiv Posted date: ته‌مموز 10, 2016\nڤیدیۆ: هه‌ندێك له سووده پزیشكییه‌كانی ڕۆژوو ...\nزنجیره‌ی دانپێدانانی زانا ناموسڵمانه‌كان به ڕاستی قورئاندا دووه‌م\nPosted by: Haiv Posted date: ئایار 23, 2014\nزنجیره‌ی دانپێدانانی زانا ناموسڵمانه‌كان به ڕاستی قورئاندا به‌شی دووه‌م پرۆفیسۆر مارشاڵ جۆنسۆن سه‌رۆكی به‌شی توێكاری و په‌یمانگای (دانیاڵ)له‌زانكۆی (تۆماس جیفرسۆن)له فلادیلفیای وڵاته‌یه كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ...\nزنجیره‌ی دانپێدانانی زانا ناموسڵمانه‌كان به ڕاستی قورئاندا یه‌كه‌م\nPosted by: Haiv Posted date: ئایار 17, 2014\nزنجیره‌ی دانپێدانانی زانا ناموسڵمانه‌كان به ڕاستی قورئاندا زنجیره‌ی یه‌كه‌م پرۆفیسۆر سیاوه‌یدا له زانا به‌ناوبانگه‌كانی زانستی جیۆلۆجیه له یابان ...\nپرۆِفیسۆر كرۆنەر: بە هیچ جۆرێك ناگونجێت ئەم زانیاریانە هی خودی موحەممەد یان هی سەردەمەكەی بێت\nPosted by: Haiv Posted date: شوبات 10, 2014\nپرۆِفیسۆر كرۆنەر: بە هیچ جۆرێك ناگونجێت ئەم زانیاریانە هی خودی موحەممەد یان هی سەردەمەكەی بێت ئەمە پرۆفیسۆر ئەلفرێد كرۆنەرە، لە بەناوبانگترینی زاناكانی جیۆلۆجیایە لە جیهاندا، چەند ئایەت و فەرمودەیەكی بواری ئیعجازی پسپۆڕیەكەی پیشان درا، لەسەرەتادا هەر هەلێكی ڕاكردنی بدۆزیایەتەوە خۆی دەرباز دەكرد، بەڵام لە كۆتاییدا بیری كردەوەو بۆی دەركەوت لەبەرامبەر راِستیە زانستیەكانی قورئاندا ناتوانێت هەڵبێت و هەر ئەبێت ...\nبه ڤیدیۆ:تەقینەوە لە بنكی دەریاكاندا .. شایەتی ڕاستگۆی قورئان دەدات\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 21, 2014\nتەقینەوە لە بنكی دەریاكاندا .. شایەتی ڕاستگۆی قورئان دەدات كەس لە ڕابردودا خەیاڵی بۆ ئەوە نەدەچوو كە دەریایەك هەبێت و داگیرسابێت و لە ناویدا ئاگر و ئاو تێكەڵ بوبێت و دیمەنێك پیشان بدات زاناكانی سەدەی بیست و یەك سەرسام بكات بەڵام ئەم دیمەنە لە قورئانی پیرۆزدا تازە نیە چونكە پەروەردگار سوێندی پێخواردووە و دەقەفرموێت: (والبحر المسجور) واتە: سوێند بە دەریای داگیرسا و گڕدراو با سەیری ئەم ڤیدۆیە بكەین و تەقینەوە ...\nڤیدیۆ: بۆچی پەروەردگار سەیركردنی ئافرەتی نامەحرەمی حەرام كردوە\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 17, 2014\nبۆچی پەروەردگار سەیركردنی ئافرەتی نامەحرەمی حەرام كردوە لێكۆڵینەوەیەكی زانستی نوێ دەیسەلمێنێت كە سەیركردنی ئافرەتی سفور و پیادەكردنی خۆشەویستی و عیشقی حەرام بەشێكی زۆری خانەكانی مێشك خراپدەكەن. گەورەترین كاریگەری سەیركردنی فیلمی بەدڕەوشتی لەسەر خانەكانی مێشكە و بەشێكی زۆری خراپدەكەن و لەگەڵ كاتدا لەناودەچن، بەوەش بیركردنەوەی مێشك لاواز دەبێت و كارەكانی لەشی مرۆڤ خەلەلەی تێ دەكەوێت و لە ئەنجامدا كار دەكاتە س ...\nبه ڤیدیۆ :قلیشی زەوی كە خوای گەورە سوێندی پێ خواردووە و ئاگری لێ هەڵدەقوڵێت\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 13, 2014\nسەیری قلیشی زەوی بكەن كە خوای گەورە سوێندی پێ خواردووە و ئاگری لێ هەڵدەقوڵێت خوای گەورە سوێندی بە دیاردەیەكی مەزن خواردووە كە تازەكی نەبێت مرۆڤ نەیزانیبو ... لە زەویدا چەندین نهێنی و بەڵگەی ئاشكرا هەن هەتا نەیانبینین و لێكۆڵینەوەی لەسەر نەكرێت گرنگیەكەی بۆ ژیانی زەوی نازانین، یەكێك لەوانە ئەم قڵیشە گەورانەی زەویە كە پێشتر شاراوە بوە لامان و گرنگیەكی زۆری هەیە لە دروستبونی ژیاندا و خوای گەورە لەبەر گرنگیەكەی ...\nڤیدیۆ:ئایا دڵ تەنها ترومپایەكی خوێنە ؟!\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی یه‌كه‌م 26, 2013\nئایا دڵ تەنها ترومپایەكی خوێنە ؟! چەندەها ساڵە بێ باوەڕان رەخنە لە قورئان دەگرن كە ئاماژە بە دڵ دەكات و وەك شوێنی تێگەیشتن و بیر كردنەوە بەڵام سوپاس بۆ خودا تا زانست پێش بكەوێت زیاتر ڕووناكی ئەم دینە پەرە دەسێنێت و زیاتر بۆمان ڕوون دەبیتەوە كە ئەم دینەمان چەند گەورەو مەزنە و لله الحمد [youtube]http://www.youtube.com/watch?v=lUiKZMyI4Pk&feature=youtu.be[/youtube] ...\nڤیدیۆ :ئیعجاز له باس كردنی شوێنی درۆكردن له مرۆڤه‌كاندا\nPosted by: Haiv Posted date: تشرینی دووه‌م 04, 2013\nزاناكان لەم دوایانەدا هەستان بە داهێنانی ئامێریكی نوێ بۆ دەرخستنی درۆ،لە ئەنجامدا دەریانخست كە ناوچەی بەرپرس لە درۆ پیشەوەی مێشكە واتە (ناصیە) پێشە سەرە، هەروەها ئەم ناوچەیە بەشێوەیەكی گەورە لەكاتی هەڵەكردندا چالاك دەبیت ، لەبەرئەوە گەیشتنە ئەو ئەنجامەی كە پێشی سەر بەرپرسە لە هەڵەو درۆ، پاك وبێگەردی بۆ خوا كە قورئانی پیرۆز پێش 14 سەدەیە ئەم هەقیقەتەی بۆ باسكردوین و، دەفەرموێت: (كلا لئن لم ينته لنسفعا ...\nگۆشتی به‌راز له ئینجیل و ته‌وراتدا چۆن باسكراوه\nPosted by: Haiv Posted date: تشرینی یه‌كه‌م 26, 2013\nگۆشتی به‌راز له ئینجیل و ته‌وراتدا چۆن باسكراوه [youtube]http://www.youtube.com/watch?v=TtBjgPlBGpg[/youtube] ...\nبه‌ڤیدیۆ: باسی دروست بوون و زیندووبونه‌وه‌ه به‌ڕێز دكتۆر عبدالواحد\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 24, 2013\nبه‌ڤیدیۆ:باسی ده‌ریاكان له قورئان و فه‌رمووده ڕاستته‌كان\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 23, 2013\nبه‌ڤیدیۆ:بەشی سێیەم باسی دەریاكان لە قورئان و فەرمودە ڕاستەكان\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 09, 2013\nبه‌ڤیدیۆ:بەشی سێیەم باسی دەریاكان لە قورئان و فەرمودە ڕاستەكان http://www.youtube.com/watch?v=qKInjU-2u78 ...\nبه‌ڤیدیۆ:به‌شی دووه‌م له باسی ده‌ریاكان له قورئان و فه‌رمووده ڕاستته‌كان\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی دووه‌م 07, 2013\nبه ڤيديۆ :ئایا دەزانیت چۆن لە دایک بوویت؟\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی یه‌كه‌م 13, 2012\nبە ڤیدیۆ: ئيعجازی هێنانی ناوی خودا له‌سه‌ر ئاژه‌ڵ له‌كاتی سه‌ربڕيندا\nPosted by: Haiv Posted date: كانونی یه‌كه‌م 08, 2012\nبه‌شی يه‌كه‌م http://www.youtube.com/watch?v=QnaoARG8xLw به‌شی دووه‌م http://www.youtube.com/watch?v=wCs6rrtjTyA به‌شی سێهه‌م http://www.youtube.com/watch?v=GksqxlTDIAA&list=UL ...\nهه‌وره بروسكه شايه‌تی ڕاستگۆی پێغه‌مبه‌رمان ده‌دات (صلی الله عليه وسلم) ڤيديۆ\nئه‌م ڤيديۆيه بريتيه له پرينسينته‌يشنێك كه د.عبدالدائم الكحيل ئاماده‌ی كردووه و م.فاروق ره‌سول يه‌حيا كردوويه‌تی به كوردی http://www.youtube.com/watch?v=zuts-LircPM&feature=plcp ...\nبڕوانن لە جوانی سروشت\nPosted by: Haiv Posted date: ته‌مموز 07, 2012\nبڕوانن لە جوانی سروشت تەماشای ئەم كورتە فلیمە بكە: http://www.youtube.com/watch_popup?v=W-Zk8WqCAf4&feature=related هەروەها تەماشای ئەم تابلۆیانە بكە كە بۆ سروشت كێشراوە: ...\nماسییەكی نائاسایی (lungfish )\nPosted by: Haiv Posted date: حوزه‌یران 14, 2012\nماسییەكی نائاسایی (lungfish ) ئەم كورتە فیلمە تەماشا بكەو ئیعجاز لەم جۆرە ماسییە نائاساییەدا ببینە: http://www.wimp.com/ordinaryfish/ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذَلِكَ تُخْرَجُونَ (19) وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ (20) الروم ...\nئێمە لە چاو گەردووندا\nPosted by: Haiv Posted date: ئایار 08, 2012\nئێمە لە چاو گەردووندا خۆت تاقیبكەرەوە: كلیك لەسەر ئەم لینكە بكەو بە ماوسەكە بەناو سكایلی گەردووندا بگەڕێ و تەماشای خۆت بكە بزانە لە چاو گەردووندا چەندێكی http://dl.dropbox.com/u/44218769/589217_scale_of_universe_enhanced.swf ...


پاداشتی دادپه‌روه‌ری - سیاسەتی پاراستنی نەهێنێتی\nڕاگەیاندنی یاسای نەهێنێتی\nبۆ بەڕیوەبەرایەتی ماڵپەڕ، زانیاری بۆ ئامانجی ئاماری کۆ دەبێتەوە. ماڵپەڕی «پاداشتی دادوەری» بەرنامەی سۆفتوێری بەکار دێنێت بۆ دروستکردنی ڕاپۆرتێکی ئاماری پوختە و هەڵسەنگاندنی ڕێژەی گرنگی زانیاریی یان هەڵسەنگاندنی کارامەیی سیستەم یان چارەسەری کێشە. لەماوەی سەردانی تۆ لە ماڵپەڕەکە زانیاری خوارەوە کۆ دەکرێتەوە: ناوی دۆمەینی ئینتەرنێتی کە لەوەوە هاتوویتە ناو ماڵپەڕی «پاداشتی دادوەری» (بۆ نموونە aol.com ئەگەر لە America Online ـەوە دەبەسترێیەوە) و ڕێکەوت و کاتژمێری هاتنەژر بۆ ناو ماڵپەڕ.\nبۆ پاراستنی ئاسایش و دەستەبەری دەسگەیشتن بەو خزمەتگوزارییە بۆ هەموو بەکاربەران، بەرنامەی «پاداشتی دادوەری» سوود لە بەرنامەی سۆفتوێری وەردەگرێت بۆ ڕوماڵی ترافیک و دەستیشانکردنی هەنگاوی ڕێگەپێنەدراو بۆ بارکردن یان گۆڕینی زانیارییەکان یان هەنگاوی ئیحتیمالی تێکدەرانە. هەنگاوی ڕێگەپێنەدراو بۆ بارکردنی زانیارییەکان یان گۆڕینی زانیارییەکانی ئەم خزمەتگوزارییە بە توندی قەدەغەیە و لەوانەیە بەپێی «یاسای تەزویر و خراپ بەکارهێنانی کۆمپیوتەری 1986» شیاوی سزادان بیت.\nئەم زانیاریانە ڕەنگە بۆ لێکۆڵینەوەی ڕێگەپێدراو بەکار بهێندرێت. جگە لە ئاماجەکانی لەپێشوو ئاماژەپێکراو هیچ هەنگاوێکی دیکە بۆ ناسینی بەکاربەران یان خوی بەکارهینانیان ئەنجام نادرێت.\nیاسەی تەزویر و خراپ بەکارهێنانی کۆمپیوتەر\nهەنگاوی ڕێگەپێنەدراو بۆ بارکردنی زانیارییەکان یان گۆڕینی زانیارییەکانی ئەم خزمەتگوزارییە بە توندی قەدەغەیە و «یاسای تەزویر و خراپ بەکارهێنانی کۆمپیوتەری 1986» و سەردێڕی 18 U.S.C. بەشی 1001 و 1030 دەیگرێتەوە.\nلکاندن به ماڵپەڕە دەرەکییەکان\nلکاندن بە ماڵپەڕەکانی دەرەوەی حکومەتی فیدرالی وڵاتە یەکگرتووەکان یان بەکارهێنانی ناوی بازرگانی یان دەزگا و کۆمپانیاکان لە ماڵپەڕی «پاداشتی دادوەری» بۆ ئاسایشی بەکارهێنەر ئەنجام دراوە. ئەم جۆرە بەکارهێنانە بە واتای ئەوە نییە کە وەزارەتی دەرەوەی وڵاتە یەکگرتووەکان یان بەرنامەی «پاداشتی دادوەری» ماڵپەرەکان، بەرهەمەکان یان خزمەتگوزاری تاکەکەسی پشتڕاست دەکاتەوە.\nئیمە زانیارییەکانی خوارەوە کۆ دەکەینەوە:\nداتای تەوژمی کلیک\nپێکهاتەکانی پرۆتۆکۆلی HTTP\nئەم داتایانە بۆ ئامانجی خوارەوە بەکاردەهێنرێت:\nجێبەجێکردن و پشتگيريى چاڵاكيى هەنووكە\nو بەڕێوبەرايەتي ماڵپەڕ و سيستەم\nتوێژينەوە و پەرەسەندن\nئەم داتا بەكاردەهێنرێت لەلايەن «پاداشتی دادوەری» و بريكارەكانى.\nهۆکاری کۆکردنەوەی ئەم داتایانە بەشێوەی خوارەوەیە:\nسێرڤێری RFJ ڕاپۆرتی دەستپێگەیشتنی خاوەن ئەم زانیاریانە کۆ دەکاتەوە.\nکوکی تەکنەلۆژیایەکە کە دەکرێ بۆ پێشکەشکردنی زانیاری تایبەتی لە ماڵپەڕ سوود وەرگرێت. کوکی پێکهاتەیەکی داتاییە کە ماڵپەڕەکە دەینێرێت بۆ برۆوسەری تۆ. کوکی لەوانەیە لەسەر سیستەمەکەی تۆ خەزن کرێت. دەتوانی برۆوسەرەکەت وا تەنزیم بکەیت کە ئاگادارت بکاتەوە لە وەرگرتنی کوکی و تۆ بتوانی دەربارەی وەرگرتن یان وەرنەگرتنی ئەو بڕیار بدەیت.\nماڵپەڕی RFJ کوکی HTTP بەکار ناهێنێت.\nڕاپۆرتی سیاسەتێکی پەستێنراو\nسیاسەتێکی پەستێنراو جۆرێک سیاسەتی P3P یە کە پوختەی سیاسەت دەربارەی کوکییەکان دیاری دەکات. لەوەڕا کە لەم سیاسەتەدا ئاماژەیەک بە بەکار‌هێنانی کوکی نەکراوە، سیاسەتێکی پەستێنراو بۆ ئەم سیاسەتە نییە.\nسیاسەت لە کاتێکدا ئاماژە بە بەکارهێنانی کوکی دەکات کە پێکهاتەی داتایی «کوکی HTTP» لە یەکێک لە گرووپەکانی سیاسەتدا بێت. دەتوانی ئەم پێکهاتە داتاییە لە بەشی «داتای داینامیک»دا بدۆزێوە.\nیه‌کێک له زنیاری به‌خشه‌کان که پاش بینینی شه‌قارته‌ی RFJ ، زانیاری گه‌یاند ده‌رباره‌ی شوێنی ڕه‌مزی یۆسف، نه‌خشه‌داڕێژی ته‌قینه‌یه‌ی ساڵی 1993 له ناوه‌ندی بازرگانی جیهانی.


هەندرێن جەمال سوران 21/09/2021\nكاك عه‌بدوولی سوران، یه‌كێك بوو له داینه‌مۆکانی به‌گه‌ڕخستنی بیری كوردایه‌تی، ئه‌و كاتانه‌ی كوردبوون بڤه بوو، ئه‌و كاتانه‌ی رژێمه فاشسته‌كان بیری كوردبوونیان كه‌له‌پچه و زنجیر كردبوو، ئه‌و كاتانه‌ی بەشێکی خەڵک ده‌ستیان به كڵاوی كۆیلا‌یه‌تییەوه گرتبوو، ئه‌و كاتانه‌ی خه‌وی بێئاگاییان له نه‌ته‌وه‌كه خستبوو، كاك عه‌بدوولی سوران یه‌كێك بوو له‌و كه‌سایه‌تییه دەگمەنانه‌ی دڵسۆزانه كوردبوونیان جاڕ ئه‌دا، كه‌له‌پچه و زنجیریان بۆ جوانی ئه‌كرده مل و بازوویان، كڵاوی كۆیلا‌یه‌تییان ئه‌دا به‌ده‌م باوه، خه‌ڵكی نووستوویان بۆ ئازادی له خه‌و راده‌چڵه‌كاند.\nزیندانه‌كانی خوارووی عێراق، تاراوگه‌ی ئه‌و كورده ئابڕوومه‌نده و به‌ڵگه‌ی قاره‌مانیی ئه‌و پیاوه مه‌رده‌ن. عه‌بدوولی سوران ئاوێتەی وشه‌ی تێكۆشان و خه‌بات له‌پێناو كورد و كوردستاندا بووبوو، هه‌موو خه‌ڵكی شاری سلێمانی و ده‌وروبه‌ری به‌تایبه‌تی و هه‌موو كوردستان به‌گشتی، هه‌ر كاتێ ناوی كاك عه‌بدوول ئه‌هات، كوردستانپەروەرییان بیر ئه‌كه‌وته‌وه. ئه‌مه‌ی ده‌یڵێم به ئێستاشه‌وە، ئه‌و ناوه هه‌ر كاڵ نه‌بووەته‌وه و له ویژدانی هه‌موو كوردێكی خه‌مخۆردا ره‌نگ ئه‌داته‌وه و ناوی كاك عه‌بدوولی سوران له گشت به‌رخۆدانه‌كانی نیو سه‌ده‌ی دۆزی گەلی كورد ئه‌دره‌وشێته‌وه.\nدوای نسكۆی شۆڕش، ساڵی ١٩٧٥ كاك عه‌بدوولی سوران بۆ جاری چه‌ندەمین راپێچی مەنفا و ده‌ربه‌ده‌ری كرا، ئه‌و خوارووی عێراقه، كه هه‌میشه جێی مەنفای ئه‌م پیاوه مه‌رده بوو، وه‌ك سه‌دان تێكۆشه‌ری دیکەی ئه‌م كورده به‌شمه‌ینه‌ته، دیسانه‌وه بووه‌وه به ژینگه‌ی كاكه عه‌بدوول. سەربارى ئەو هەموو دەربەدەرى، گرتن، ئەشكەنجه، شەهیدكردنى برایەكى و ئازاردان و زوڵمكردن له زۆر له ئەندامانى بنەماڵەكەى لەلایەن دوژمنانى كورد و بەكرێگیراوەكانیانەوە، كاك عەبدوولی سوران هەرگیز له كاروانی كوردایەتى و خەبات دانەبڕا.\nله رۆژی ١٢ی ئه‌یلوولی ساڵی ١٩٨١، ده‌ستێكی ره‌ش، ده‌ستێكی سەرلێشێواو و به‌كرێگیراوى پولپوتی خۆفرۆش و دڵ پڕ له كین و خائین ئه‌چێته خوێنی ئه‌و كه‌سه جوانه‌ی كه مۆمێك بوو بۆ كوردایه‌تی و لەپێناو یەكڕیزیى میللەتەكەیدا ئه‌سووتا، به فیشه‌كی نامه‌ردان بریندار ئه‌كرێت و ئه‌یگه‌یه‌ننه نەخۆشخانه‌ی سلێمانی، لەوێ حه‌وت رۆژ به برینداری ئه‌مێنێته‌وه و چانسی ژیانی بۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه، دڵسۆزان و هه‌ڤاڵانیشی به چاكبوونه‌وه‌ی دڵخۆش ئه‌بن.\nبەڵام پاكى، كوردایەتى، مێژووى پڕسەروەرى و رەسەنى شەهید و بنەماڵەكەى و خۆشەویستی و رێزى زۆرى كاكه عەبدوولی سوران له دڵى خەڵكى بەشەرەفى سلێمانى و كوردستاندا، هێنده خۆفرۆشەكانى تۆقاندبوو تەنانەت كه به بریندارییش له نەخۆشخانه دەستیان له تاوان بەرامبەر بەو پیاوە دلێرە هەڵنەگرت و له رێگەى جڕوجانەوەر و ئەڵقەلەگوێیەكانى ناو شاریان، دەستى رەشیان گەیانده دەرمان و چارەسەریى كاك عەبدوولی سوران و ئه‌و پیاوه جوانه بۆ جاری دووه‌م تیرۆر دەكەن.\nئاوایه رێگه‌ی ناپاكان، ناپاكى له هەموو بەهایەكی پیرۆز، تەنانەت پیشەكەیان، بەمەش بەدڕەوشتى و شەرمەزارییەكى دیکەى وایان بۆ خۆیان و ئاغاكانیان تۆمار كرد كه له مێژوودا كەموێنەیه.\nئاخر ئه‌وه هه‌روا ئاسان و سه‌رزارەكی نییه، لەدوای ٤٠ ساڵی ره‌به‌ق، بكوژانی ئه‌و پیاوه مه‌زنانه‌ی نه‌ته‌وه‌كه‌مان، په‌رده‌ی شووره‌یی له‌سه‌ر یه‌كتر هه‌ڵده‌ماڵن و ماسكی شەرمەزاری له‌سه‌ر رووی ره‌شیان ده‌كه‌وێته خواره‌وه و سووك و ریسوای به‌رده‌م ئه‌رز و ئاسمان ده‌بن و ئاشكرا ده‌بێت، كێ بۆ كورد له تێكۆشاندا بووه و كێش په‌یمانی به دوژمنان داوه، هه‌رچی ده‌نگی سه‌به‌خۆییه كپی بكه‌ن. ئه‌نجامه‌كه‌شی، به گۆڕبه‌گۆڕبوونی ئه‌وان و به‌رزبوونه‌وه‌ی ده‌نگی كوردایه‌تی و سه‌ربه‌خۆیی كۆتایی هات.\nرۆژێك دێت نهێنییەكان بەتەواوى ئاشكرا دەبن و پولپوت و رووته و كاسەلێسەكانیان زیاتر شەرمەزار و رووڕەش دەبن. ئەوكات پله و پاره، كه له پاداشتى تاوانەكان وەریانگرتووه، به كەڵكیان نایەت و بەتەواوى بەر لەعنەتى خەڵك و مێژوو دەكەون و مێژووش رەحم به كەس ناكات.\n*برازای شەهید عەبدوولی سوران\nعەبدوولی سوران و دکتۆر هەندرێن نووسەری ئەم بابەتە بە منداڵی\nعەبدوولی سوران لە پێشوازیی بارزانیی نەمردا


وەغەرا خالێ ناجی، جڤاک یان تەخسیرییا کەرتێ تەندروستی... مخابن!!\nلدەسپێکێ دبێژم، وەغەر خێربیت، ژبەرکو ل دوو ڕۆژێن بوریدا، رویدانا وەغەرکرنا (ناجی بالەتەیی) کو دبیتە بابێ بەرلەمانتارێ کورد لبەغدا (ئارام بالەتەیی)، ئەوێ ئەڤە نزیکی دوو هەیڤانە ب نەخۆشییا کورۆنایێ کەتی و رەوشا وی، نەیا جێگیربو و هیڤی و دوعا دکەین کو بسلامەتی ژێ دەربازبیت و خودێ سەبرو هەدارێ بدەت کەس و کارێن وان .\nئەو رویدانا کو باژێرێ دهۆکێ ب تایبەت و دەوروبەرا و هەرێما کوردستانێ ب جارەکێ غەمبارکری و کارڤەدانێن ڤێ رویدانا مەزن، کو ناخێ خەلکی هەژاندی و خەلک پێ داخباربووی ئەوبوو، ئەو سوزداری و ڤیانا دناڤبەرا کورو بابەکی دابۆ ژلایەکی، و ژلایێ دی، بێ ئومێدییا وی بابی بوو، کو ددیت ڕۆژ بۆ ڕۆژێ کورێ وی یێ تاقانە ئەوێ هێشتا دژییەکێ بچویکدا ب نڤیسینێن خۆ، کو ئاستێ وان نڤیسینا گەلەل لژیێ وی مەزنتربوون و بوان ئاستێن خۆ یێن خوێندنێ ئەوێن دەربازکرین ل ناڤخۆ و لدەرڤەی کوردستانێ و هەتا خوێندنا خۆ یا بلند بدوماهیێ ئینا و هێشتا دژییەکێ بچووکدا، پلا دکتورایێ بدەستخۆڤە ئینای، و لدیڤدا بویە بەرلەمانتار ل پەرلەمانێ عێراقێ، ئەو کور لپێش چاڤێن وی بابێ دل سۆتی، وەکو گولەکا گەش گاڤا د وەرییێت و هیڤییێن وی لێ دکەتە حەسرەت.\nئەڤ بارێ دەرونیێ مەزن، ئەز باوەرناکەم کو مڕۆڤەک هەبێت بشێت بەرگرییا وێ بکەت، ئەوبوو ئەو رویدانا دل تەزین بدویڤ خورائینا و بۆو ئەگەرا وێ چەندێ، کو خالێ ناجی روحا خۆ دانیتە سەر روحا کورێ خۆ یێ تاقانە، لداوییێ، دبێژم، مخابن، ژبەرکو دەرفەت هەبوو ئو چێدبوو کو رێرەوا رویدانا هاتبا گهۆرین و برەنگەکێ دی رێ لڤێ رویدان دلتەزین هاتباگرتن، گەر هنەک کارو پێداویستیێن پێدڤی ژبو حالەتێن بڤی رەنگی، هاتبان ئەنجامدان.\nلڤێرە خالەکە گرنگ هەیە ئەوژی حالێ دەرونی یێ نەخۆشی و یێن کەسێن عەزیز و نێزیکی نەخۆشی نە، کو ئەو ئەرک، ئەرکێ سێکتۆرێ تەندروستی یێ گشتییە و کا وان چ کرییە دڤێ وارێدا و چەند بایەخ و پویتەدان دایە وی چەندێ.\nد جفاکا مە کوردا دا، خەلکەک وەکو عاقلدار یان کەسێن دیار دناڤ جڤاکیدا، ب خۆبەخش، وی کاری ئەنجامددەن و نمونێن وان کەسان دیارن و بتایبەت لدهۆکێ کو سەرەدانا کەسێن لێقەومی و خودی موسیبەت دکەن، کو دروەشەک دەروونی خرابدانە و بۆ وان دئاخڤن و دلەی دلێ وان دەدەن و ئەو کار کارەکە پیرۆزە، ئەو دکەن و جهێ دەستخۆشیێ نە، بەلێ ئەو نەشێن جهێ پسپورێن دەروون ناسیدا کاردکەن بگرن، کو بزانستی سەرەدەریێ دگەل حالەتێن هۆسادا دکەن.\nئەز نزانم هەتا چەند نەخۆشخانە و بنگەهێن تەندروستی لکوردستانێ کەسێن دەرون ناس و پسپورێن دڤی واریدا کاردکەن هەنە، کو کارێ وان نە چارەسەرکرنا وان کەسا بیت، ئەوێن نەخۆشییێن دەرونی هەین، بەلکو بتنێ کارێ وان ئەوبیت، چاڤدێرییا نەخۆش و کەسوکارێن نەخۆشا بکەن و سەرەدەریێ دگەل رەوشا دەرونییا وان بکەن، گەر هات و درەوشەکا دەرونییا خرابدابن، و دەستێ هاریکاریی پێشکێشی وان بکەن ، ژبەرکو ئەڤ جورێن سەرەدەریا پسپورێن دەروناس، دگەل نەخۆش و کەسوکارێن وان نەخۆشێن نەخۆشییێن گران هەین، دا دکەن، لهەمی نەخۆشخانە و بنگەهێن تەندروستیێن زوربەی وەڵاتێن جیهانێدا یێت هەین. و زێدەتر رێڤەبەرییا نەخۆشخانا گرێبەستان دگەل کەسێن ئایینی دا دکەن، د هەمی ئۆل مەزهەباندا، کو گەر پێتڤی بوو، پرس ژ نەخۆش ی و کەس و کارێن نەخۆشی دهێت کرن گەر ئەو بخازن، ئەو ڤی کاری بو وان بێ بەرامبەر بکەن و ئەڤ کەسایەتیێن ئایینێ بهێن و دلێ وان ئارامکەن .\nخالەکا دی یا فەر ئەوە، کو دختورێن دەروونی یان نورینگەهێن دەروونی دڤێت وەکو سەکتۆرێن دی یێن تەندروستی پویتە پێ بهێتەدان و وەکو بەشێ هەرە زۆرێ دەولەتێن جیهانێ و هنەک وەڵاتێن دەوروبەری کوردستانێ، نورینگەهێن تایبەت بن و بێ بەرامبەربن و سەر بدەولەتێ و ئیدارییا وان دەڤەرانڤەبن و ئامادەبن، کو دخزمەتا وان کەساندابن کو ئاریشێن دەروونی هەین یان دروەشێن نەئاسایی یێن دەروونیدا بن.


لە شەقڵاوە قوتابیە یەکەمەکان خەڵات کران | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە شەقڵاوە قوتابیە یەکەمەکان خەڵات کران\nمحەمەد ئامۆکەیی_ شەقڵاوە:\nلە رێوڕەسمێکدا بە ئامادەبونی بەرپرسانی حزبی و حکومی و کەس و کاری قوتابیە یەکەمەکانی سەر ئاستی قەزاکە دیاری رێز لێنان بەخشرا بە 10قوتابی.\nهێدی واحید، بەرپرسی لقی شەقڵاوەی یەكێتی قوتابیانی كوردستان، بۆ زاری کرمانجی گووت" بە پێویستمان زانی رێز لێنان پێشکەش بە دە قوتابیە یەكەمەكانی قۆناغی دوازدەی ئامادەیی بە هەردوو بەشی زانستی و وێژەیی یەكەمی سەر كۆلێژی پەروەردەی شەقڵاوە و پەیمانگەی تەكنیكی و پەیمانگەی وەرزشی شەقڵاوە، بكەین .\nئەوەشی گووت" خاوەنی هەوارگەی عەلی خۆشناو کە سپۆنسەری ئەم مەڕاسیمەی کردبوو لە لایەن بەڕێوەبەری پەروەردەی شەقڵاوە، بە نوێنەرایەتی وەزیری پەروەردە خەڵاتی تایبەتی وەزیر پێشكەش بە خاوەنی هەوارگەکە کرد لە هەمبەر هاوكاری كردنی پڕۆسەی پەروەردە لە دەڤەرەکە.


د.مه‌حمود عوسمان: به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێمی كوردستان له عێراقه و له توركیا نییه – کوردی – RojNews.News\n11/09/2020 - 3:35:26 pm\nدکتۆر مەحمود عوسمان، سیاسەتمەداری کورد لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ دەنگی ئەمریکا تیشکدەخاتە سەر سەردانەکەی کازمی بۆ هەرێمی کوردستان و لەم کاتەدا بە سەردانێکی گرنگ لەبەرامبەر هێرشەکانی دەوڵەتی تورک وەسفی دەکات.\nد.مه‌حمود عوسمان، سیاسه‌تمه‌داری سه‌ربه‌خۆی كورد كه‌هاوكات په‌رله‌مانتاری پێشوتری په‌رله‌مانی عیراقه لە وتوێژێکیدا لەگەڵ دەنگی ئەمریکا ده‌ڵێت: “من بڕوام وایه به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێمی كوردستان له عێراقە و له توركیا نییه، وه ده‌بێت له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق هاوكاربن و به‌ره‌نگاری ئه‌و ده‌ستدرێژیانه‌ی توركیا ببنه‌وه، ئێمه ده‌بێت له‌گه‌ڵ عێراق ڕێكبكه‌وین و هاوكاری بكه‌ین، به‌رژه‌وه‌ندی خۆمان بپارێزین، په‌یوه‌ندیشمان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ته‌كانی دیکەشدا بێت به‌ڵام په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ توركیا و ئێران له‌سه‌ر حیسابی كوردی توركیا و ئێران نه‌بێت.\nلە سەر سەردانی کازمی بۆ زاخۆش مەحمود عوسمان، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت “پێم خۆشه كازمی چووه زاخۆ ئومێده‌وارم ئه‌م هاتنه‌ی كازمی باش بێت بۆ وه‌ستانەوەی به‌توندی به‌رامبه‌ر هێرشه‌كانی توركیا له‌وێ ئه‌و شوێنانه ببینێت كه توركیا بۆمبارانی كردووه و وێرانی كردوون له دێهات و پرد و ئه‌وانه، وه له سلێمانیش ده‌توانێت ئه‌و شوێنانه ببینێت بۆ ئه‌وه‌ی حكومه‌تی عێراق هه‌ڵوێستی توندتربێت به‌رامبه‌ر توركیا”.\nکازمی گوێی لە داواکاریی هاوڵاتیانی سلێمانی گرت


ل بەغدا چ بۆ کوردا گرنگە؟\nنەوەی نوێ و شاندەکێ وەزارەتا دەرڤەیا بەریتانیا ڕەوشا هەرێم و هەلبژارتن ب زۆری شاندنا پەنابەران گۆتۆبێژکرن\nئەو کۆژمێ پارەیێ بڕیاربوو بدەنە خۆدان پێتڤتیێن تایبەت هەیا نها وەرنەگرتینە\n376 جار خوێندراوەتەوە\nسیاسەتمەدارەکێ کورد دبێژیت، "یا گرنگ نە پۆستن، مادەیێ ١٤٠ و پێشمەرگە و پەترۆل و گاز و بودجە و مووچە و ئەو تشتێن کو بەحسا پارەی دکەن گرنگن یێن دی نە دباشن و زڤڕینە بۆ پاشیێ، ئاریشا مە یا مەزن ل بەغدا پێتڤی بوونە ب ئێکگرتنێ".\nمەحمود عوسمان سیاسەتمەداری کورد بۆ دەنگێ ئەمەریکا ڕاگەهاند، کارێ یەکێتی و پارتی و حزبێن دی ئەوە جڤینەکا بەرفرهـ بکەن و خەڵکێن ئیسلامی و سەربخۆ و حزبێن دی دناڤدابن، هەروەسا لسەر وێ چەندێ لهەڤبهێن ئەرێ کوردان چ دڤێت؟\nئاماژە ب وێ ژیدا، "پۆست گرنگ نینە وەکی وێ یا مە ل سالا ٢٠١٠ ێ ئەنجامدای، ئەڤا نها دهێتەکرن یا خەلەتە و زەرەرێن وێ دێ د زۆربن".\nدبێژیت ژی، "مادەیێ ١٤٠ و پێشمەرگە و پەترۆل و گاز و بودجە و مووچە و ئەو تشتێن کو بەحسا پارەی دکەن گرنگن یێن دی نە دباشن و زڤڕینە بۆ پاشیێ، ئاریشا مە یا مەزن ل بەغدا پێتڤی بوونە ب ئێکگرتنێ".\nدەربارێ هەبوونا دوو بەربژێرێن کورد بۆ پۆستێ سەرۆک کۆماری و کارتێکرنا وێ بسەر گۆڕەپانا سیاسی و خەڵکێ هەرێما کوردستانێ، مەحمود عوسمان بەحسا وێیەکێ کر، "نها ئەگەر بڤی ئاوایی بچن دی بنە سێ بەرە، پارتی ب جودا، یەکێتی ژی ب جودا و نەوەی نوێ و خەڵکێ دی و ئۆپۆزسیۆن ژی ب جودا، ئەڤ چەندە زەرەرێ ژمە ددەت، ژبەرکو ئەگەر یەکگرتووژی بین ل وی دەمی هێشتا زەلال نیە ئەو داخازیێن مە دێ جێبەجێ بن یان ژی نە و چەوا دێ جێبەجێ بن؟ لی ئەگەر ب ڤی ئاوایی بن دێ گەلەک لاوازتر بین و تشتەکێ خرابە و نابیت سەرکردایەتی ڕێکێ بدەن".\nئەڤە ددەمەکیدایە، د نهادا دەربارێ وەرگرتنا پۆستێ سەرۆک کۆمارێ عێراقێ ناکۆکی دناڤبەرا یەکێتی و پارتی دا دروستبوونە و هەر ئێک ژوان بەربژێرێ خۆ بۆ وی پۆستی هەیە و بڤێ ژی چاڤدێر دوێ باوریێ دانە ناکوکیێن زێدەتر دێ کەڤنە دناڤ وان دوو پارتێن دەسەڵاتدارێن هەرێما کوردستانێ دا.


سەندیکای پزیشکان پەرستار و دەرمانسازەکان دەداتە دادگا – لڤین پرێس\nسەندیکای پزیشکانی کوردستان بڕیاریدا لەڕێگەی دادگاوە سکاڵا تۆمار بکات لەسەر هەر پەرستار و تاقیگە و دەرمانخانەیەک کە کاری پزیشک بکات.\nلقی هەولێری سەندیکای پزیشکانی کوردستان لە ئاگادارکردنەوەیەکدا دەڵێت، بڕیارماندا لەمەودوا لە ڕێگای دادگاوە ڕێکاری یاسایی بەرامبەر ئەو کەسانە بگرینەبەر کە کاری پزیشکی دەکەن و بە یاساش رێپێدراو نین ئەو کارە بکەن.\nهۆکاری سکاڵا تۆمارکردنیشی لە دادگا بۆ ئەوە گێڕاوەتەوە کە “ڕێکارەکانی دی وەکو داخستن و پێبژاردن کە بە سوپاسەوە لە لایەن سەرجەم سەندیکا پزیشکیەکانی دی و لایەنە پەیوەندیدارەکانی کەرتی تەندروستی وەکو ڕێکاری یاسایی بەرامبەر ئەو کەسانە جێبەجێکران نەبوونە هۆی بنبڕکردن یاخوود کەمتر کردنەوەی ئەو گرفتە”.\nلقی هەولێری سەندیکاکە دەشڵێت “بەردەوام دەبین لەسەر گەڕان بە دوای ئەو کەسانەی ئەو کارانە ئەنجام دەدەن و ڕوبەڕووی دادگایان دەکەینەوە، ئەوەش بۆ پارێزگاریکردنە لە پیشەی پزیشکی و سەلامەتی تەندروستی هاوڵاتیان.”


ئامانج لە نمایشە سەربازییەکەی ئەمریکا و ئیسرائیل چییە؟ - جام کوردی\nئامانج لە نمایشە سەربازییەکەی ئەمریکا و ئیسرائیل چییە؟\nفەرماندەی هێزە ئەمریکییەکانی بەشدار لە نمایشی سەربازی هاوبەش لە گەڵ سوپای ڕژێمی زایۆنیستی جەختی کردەوە کە ئەم نمایشە کە لە چواری مانگی مارسەوە دەستیپێکردووە تا کۆتایی ئەم مانگە بەردەوام دەبێت.\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ژنڕاڵ ڕیچارد کلارک ڕایگەیاند کە ئامانج لە بەڕێوەچوونی ئەم نمایشە سەربازییە هاوبەشەی سوپای ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی، سیناریۆی هێرشی مووشەکی بۆ ئیسرائیل هاوکات لە چەندین بەرەی ئێران، سوریا، لۆبنان و کەرتی غەزەیە.\nناوبراو وتی: بڕیاری گرنگیدان بە بەرگری مووشەکی لە کاتی شەڕەکەی ساڵی ١٩٩١ دەرکرا، واتە ئەو کاتەی کە ڕژێمی زایۆنیستی کرایە ئامانجی ٣٩ مووشەکی سەدام و نزیکەی ٤ هەزار مووشەکی دیکەی حیزبووڵا لە شەڕی دووەمی لۆبنان.\nهاوپەیوەند لە گەڵ ئەمەش، ڕۆژنامەی عبری زمانی یدیعۆت ئاحارانۆت ڕایگەیاند کە حەماس خاوەن هێزی مووشەکی گەورەیە و لە شەری ساڵی ٢٠١٤ ئیسرائیلی کردە ئامانجی ئەو مووشەکانە و ئەمەش بەدەر لەو هێرشانەیە کە لە لایەن گرووپە فەڵەستینییەکانی دیکەوە کرایە سەر ناوچە جولەکەنشینەکان.\nئەمریکا ئیسرائیل سوریا لۆبنان\nبوگدانۆف باس له نوێترین کۆبوونه‌وه‌ی له گه‌ڵ به‌شار ئه‌سه‌د ده‌کات\nڕووسیا داوای گه‌ڕانه‌وه‌ی سوریا بۆ کۆمکاری عه‌ره‌بی ده‌کات


خۆپیشاندەران ئاگر بەردەدەنە بنکەیەکی پۆلیس لە باشووری تونس\nی مانگی یازده ١٠, ٢٠٢١\nشایەتحاڵان دەڵێن بەهۆی بڕیارێکی بەرپرسانی تونسەوە بۆ دووبارە کردنەوەی شوێنێکی ڕشتنی خۆڵەوە لە باشووری شارۆچکەی عەقاریب، خۆپیشاندەران توڕەبوون و ئاگرییان بەرداوەتە بنکەیەکی پۆلیسەوە.\nزیادبوونی گرژییەکانی خۆپیشاندانەکان ڕۆژێک دوای ئەوە دێت کەسێک کە وەکو خێزانەکەی و شایەتحاڵان دەڵێن بەهۆی ئەو گازەی پۆلیس بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران بەکاریهێناوە گیانی لەدەستداوە، وەزارەتی ناوخۆش دەڵێت ئەو کەسە بەشداری خۆپیشاندانەکانی نەکردووە و لە ماڵەکەی خۆیدا گیانی لەدەستداوە، ماڵەکەشی شەش کیلۆمەتر لە خۆپیشاندانەکانەوە دوورە.\nپێکدادانێکی توند لەنێوان خۆپیشاندەران و پۆلیسدا لەسەر شەقامەکانی شارۆچکەی عەقاریب ڕوویدا، پۆلیسی شارۆچکەکە گازی فرمێسک ڕژێنی بەکارهێنا بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران کە هەوڵیان دەدا ڕێگاکە بگرن و بەردییان دەگرتە پۆلیسەکان.\nئەم ڕووداوە یەکەمین تاقیکردنەوەی جددییە کە ڕووبەڕووی حکومەتەکەی نەجلە بودن بۆتەوە لەسەر چۆنێتی مامەڵەکردنی لەگەڵ خۆپیشاندانەکاندا، ناڕەزاییەکانی خۆپیشاندەران لەسەر کەمی خزمەتگوزارییەکان و بارودۆخی خراپی کۆمەڵایەتی و ژینگەی وڵاتەکەیە.\nلەم ساڵدا شوێنی خۆڵ ڕشتنی عەقاریب کە 20 کیلۆمەتر لە شاری سفاکسەوە دوورە، داخرا. ئەوەش دوای ئەوەی دانیشتوانی ناوچەکە سکاڵایان کرد لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و بە کارەساتێکی ژینگەیی ناودێرییان کرد.\nداخستنی ئەو شوێنە بووە هۆی ئەوەی هەزاران تەن لە خۆڵ و پیسی ماڵان بۆ ماوەی مانگێک لەسەر شەقام و مارکێت و نەخۆشخانەکانی سفاکسدا کۆببێتەوە، کە دووەمین گەورەترین شاری تونسە، ئەوەش خۆپیشاندانەکانی لێکەوتەوە.\nسەرۆکی تونس قەیس سەعید ڕووبەڕووی ڕەخنەیەکی زۆر بۆتەوە دوای ئەوەی لە مانگی حەوتدا زۆربەی بەندەکانی دەستووری وڵاتەکەی پشتگوێ خست و نزیکەی سەرجەم دەسەڵاتەکانی وڵاتەکەی گرتەدەست.


بەرێوەچوونی خۆپێشاندانێک لە هۆڵه‌ند | نوێنەرایەتی ئوروپا پارتی ئازادیی کوردستان\nبەرێوەچوونی خۆپێشاندانێک لە هۆڵه‌ند\nسه عات 13:00 رۆژی چوارشەممە رێکەوتی 21ی خەرمانانی 2718 12/ ی سێپتامبری 2018 لە شاری دێنهاخی وڵاتی هولەند لە بەر دەرگای بالوێزخانەی ئێران بە مەبەستی ئیدانە و پرۆتستۆ کردنی ھێرشی تیرۆریستیانەی کۆماری سێدارەی ئێران بۆ سەر بنکە و بارەگاکانی (حیزبی دێموکراتی کوردستان) و (حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران) و ھاوکات لە سێدارەدانی بەندکراوی سیاسیی کورد بەڕێوەچوو,\nخۆپێشاندەران بە زمانی کوردی،فارسی و هولەندی دروشم و وتاریان دژی کۆماری سێدارە و ئیدانەکردنی کردەوە چەپەڵەکانی ئەو ڕژێمە و ھاوکات داواکردن لە کۆمەڵگای نێونەتەوەیی و ناوەندەکانی داکۆکیکار لە مافی مرۆڤ بۆ وەدەنگ ھاتن و لە قاودان و ئیدانەکردنی کردوە دژە مرۆییەکانی کۆماری سێدارەی ئێران، دەکوتەوە.ھێژای ئاماژە پێکردنە کە ئەندام و لایەنگرانی (پارتی ئازادیی کوردستان PAK) به ئاڵاى كوردستان و وێنەی شەهیدان چالاکانە لە خۆپێشاندانەکەدا بەشدار بوون و پەیامی PAK لە لایەن خاتوو چیمەن نەقشبەندی ئەندامی مەجلیسی گشتی و بەرپرسی کۆمیتەی رێکخستنی هولەند خوێندرایەوە.\n(لە پەیامەکەدا هاتبوو\nلێدوانی وتەبێژی سیاسیی پارتی ئازادیی کوردستان سەبارەت بە لێدانی بارەگاکانی حیزبی دیموکرات لە کۆیە\nلەدرێژەی تیرۆر و دەستدرێژییەکانی دەوڵەتی داگیرکەری ئێران بۆ سەر نەتەوەی کوردو بزووتنەوە ئازادییخوازییەکەی ، کاتژمێر 10:45 رێکەوتی 8/9/2018 بنکەو بارەگاو شوێنی نیشتەجێبوونی بنەماڵە و پێشمەرگەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستان و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی بۆردومان کرد.بە داخێکی زۆرەوە، لە ئاکامی ئەو هێرشەدا ژمارەیەک لە تێکۆشەرانی هەر دوو لایان، شەهیدو برینداربوون.\nپارتی ئازادیی کوردستان)\n13/ ی سێپتامبری 2018


كورد و سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا: پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە 1945ەوە\nئەم كتێبە نامەی دكتۆرای خاتوو "ماریانا خارونتاكی"یە، كە لە پەیمانگه‌ی لێكۆڵینەوەی عەرەبی و ئیسلامیی زانكۆی ئێكستەر لە وڵاتی شانشینی یەكگرتووی بریتانیا لە ساڵی 2006دا بەدەستی هێناوە. ئەم خاتوونە بە ڕەگەز یۆنانییە، وەكوو توێژەرێك لە بواری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان بەگشتی و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەتایبەتی، لە پەیمانگه‌ی ناوبراو كار دەكات.\nلە هۆكارەكانی پشت هەڵبژاردنی بابەتی كورد و پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئەمریكادا، ئەم نووسەرە ئاماژە بەوە دەكات كە دۆزی كورد ڕۆڵێكی گرنگ و پێكهێنەری لە سیاسەتی ناوچەیی و هەرێمایەتیدا، لەو شوێنەی پێی دەگوترێت ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەیە؛ ئەمە سەرباری ئەوەی كە ئەم بابەتە، لێكۆڵینەوەی كەمی لەبارەوە كراوە، چونكە زۆربەی نووسینەكانی پێشوو لەبارەی كوردەوە، لێكۆڵینەوەی سۆسیۆلۆژی و ئەنترۆپۆلۆژی بووە، نەك لێكۆڵینەوەی سیاسی، كە لە سۆنگەی پەیوەندیی نێودەوڵەتییەوە بێت. بۆیە ئەم كتێبە شیكارێكی سیاسیی ورد لەبارەی پەیوەندییەكانی كورد و ئەمریكا و، تێكەڵبوونەكانیان لەگەڵ سیاسەتی ناوخۆیی و هەرێمی و جیهانیدا دەخاتە ڕوو.\nئەم كتێبە لەو گریمانە و پرسیارانەوە دەست پێ دەكات، كە ئاخۆ شتێك هەیە بە ناوی پەیوەندیی كورد و ئەمریكا؟ ئایا كوردەكان كاریگەرییان لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا هەبووە؟ ئایا شتێك هەیە بە ناوی په‌یوەندیی كورد و سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا لە شێوەی كارلێككردن لە نێوان دەوڵەتێك و لایەنێكی نادەوڵەت؟ كوردی كام پارچە، پەیوەندیی لەگەڵ ئەمریكا هەیە؟ ئاخۆ ئەمریكا تا ئێستا هیچ سیاسەتێكی هەبووە بەناوی سیاسەتی كوردی؟ لە ئەنجامی لێكۆڵینەوەكەیشیدا دەگاتە ئەو دەرەنجامەی كە كورد یەكەمین لایەنی نادەوڵەتە كاریگەریی بەسەر سیاسەتی دەرەوەی دەوڵەتێكی وەك ئەمریكادا هەبێت. بەم جۆرە دەبینین ئەم نووسەرە، كورد و دۆزی كوردی كردۆتە كرۆك و ناوەندی سەرەكیی كتێبە شیكارییەكەی، بەتایبەتی بوونی پەیوەندییەكی تێكەڵاوی ئەمریكا لەگەڵ كوردی عێراق.\nلەكاتی قسەكردن لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریكا، هێما بۆ ئەوە دەكات كە سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، بە پلەی یەكەم بەرژوەندیی نیشتمانیی ئەمریكا دیاری دەكات و، ئەمەیش لە ستراتیژییەت و ئەجێندای سیاسەتی دەرەوەیدا ڕەنگی داوەتەوە. لێرەوەیە كە بۆمان دەردەكەوێت پەیوەندیی كوردی-ئەمریكی، پەیوەستە بە هەمان سیاسەتی دەرەكیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی ئەمریكاوە، كە لە لایەن بەرژوەندییە ستراتیژییە بەرفراوانەكەی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكاوە دیاری دەكرێت.\nئەم كتێبە سەرەتا لەوەوە دەست پێ دەكات، كە دەبێت هەر شیكارییەك لەمەڕ پەیوەندیی نێوان كورد و ئەمریكا، ڕەچاوی نادەوڵەتیی لایەنی كوردی بكات و، دابەشبوونی كورد بەسەر چوار دەوڵەتی جیاوازدا، بۆتە هۆی لەدەستدانی هێزی كورد و كوردستانی گەورە و، كردنی كورد وەك كیانێكی نادەوڵەتی. بەڵام لەگەڵ ئەوەیشدا، لە ئەمڕۆدا دەبینین ڕۆڵی ئەكتەرە نادەوڵەتییەكان لە سیستەمی پەیوەندیی نێودەوڵەتیدا پەرەی سەندووە و، بەجددی لێیان دەڕوانرێت. لەم نێوەندەیشدا كورد بەگشتی و، بەتایبەتی كوردی عێراق، لە هاوكێشە سیاسیەكانی ناوچەكە و جیهاندا بەشێك لەم ڕۆڵە دەبینێت.\nسەبارەت بە پەیوەندیی ئەمریكا لەگەڵ كوردانی هەر چوار پارچەكە، ئەم كتێبە ئاماژە بەوە دەدات كە سەرەڕای بەرژوەندییەكانی ئەمریكا لەگەڵ كوردی عێراق، هەڵوێستی ئەمریكا بەرامبەر بە دۆزی كورد، لە ئێران و توركیا و سووریا بە شێوازێكی جیاواز لە لایەن سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكاوە لێیان دەڕوانڕێت و، بەندن لەسەر ئاراستەكانی بەرژوەندییە نیشتمانییەكانی ئەمریكا، كە كاردانەوەی لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكاوە بەرامبەر بە وڵاتانی ناوچەكە دەبێت. هەرچەندە دەتوانین باس لە پەیوەندیی جاروبار و نهێنیی نێوان ئەمریكا و كوردی سووریا و ئێران توركیا، لە دوای ڕووخانی ڕژێمی سەدامەوە لە عێراق بكەین، بەڵام هێشتایش ئەو پەیوەندییانە سنووردارن، چونكە ئامانجی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا بریتییە لە خۆلادان لە دروستكردنی هەر كێشەیەك لە پەیوەندییەكانی لەگەڵ دەوڵەتانی ناوچەكە، لە سەرووی هەموویشیانەوە توركیا و ئێران و سووریا. ئەگەرچی پشتیوانیی زیاتری ئەمریكا بۆ دۆزی كورد لە هەر چوار پارچەكە، بە ڕاددەیەكی زۆر دەگەڕێتەوە بۆ بەتواناییی سیاسەتەكانی دەرەوەی كورد بۆ بینینی ڕۆڵێكی سەرەكی لە گۆڕانی سیستەمی سیاسیی هەرێمی، بەرامبەر بەو پێشهاتانه‌ی كە ڕوو دەدەن.\nئاستی پەیوەندیی نێوان كورد و ئەمریكا بەگشتی و كوردەكانی عێراق بەتایبەتی، لە دوای جەنگی جیهانیی دووه‌م تاكوو جەنگی دووەمی كەنداو لە نەوەدەكانی سەدەی ڕابردوو، كە بەشی چوارەمی ئەم پەرتووكەی بۆ تەرخان كراوە، باس لەوە دەكات كە ئەمریكا بەرامبەر كورد پەیوەندییەكی نهێنی و سیاسەتێكی هەڵپەرستانەی هەبووە و، ئەم پەیوەندییانە هاوشێوە و یەك ئاست و ئاراستە نەبوون. بۆیە بە درێژاییی نیوەی دووەمی سەدەی ڕابردوو، ئەو پەیوەندییانە بنەمای هەماهەنگی و خوێندنەوەی بەرژەوەندیی دوولایەنەی تیادا ڕەچاو نەكراوە. سیاسەتی ئەمریكا لە بەرامبەر بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كورد، لە ماوەی ساڵانی شەست و حەفتاكانی سەدەی ڕابردوو و، شاڵاوەكانی ئەنفال و كیمیابارانی هەڵەبجە لە كۆتاییی هەشتاكان، بێلایەنی و بێدەنگیی هەڵبژاردووە و، لە باشترین حاڵەتیشدا پێیان وابووە ئەمانە كێشەی ناوخۆیین و، دەبێت لە ناوخۆ و چوارچێوەی عێراقدا چارەسەر بكرێن.\nهەرچی دەربارەی دۆزی كوردە لە دەیەی كۆتاییی سەدەی بیستەم، كە لە بەشی پێنجەمی كێبەكەیدا باسی دەكات، ماریانا پێی وایە، پشتیوانیی ئەمریكا بۆ دۆزی كورد لە نەوەدەكانی سەدەی ڕابردووەوە دەركەوتووە، كە دەرەنجام بۆتە هۆی دامەزراندنی پەیوەندییەكی بەتینی كورد و ئەمریكا لە سەدەی بیست و یەكدا. داگیركردنی كوێت لە لایەن عێراقەوە و دواتر دروستكردنی ناوچەی دژەفڕین، هۆكاری سەرەكی بوون بۆ ئەوەی ئەمریكا پەیوەندیی ڕاستەوخۆ و هاتوچۆی شاند و دیدار لەگەڵ كوردی عێراقدا هەبێت؛ هەر بۆیە پەیوەندییەكی فەرمی و ئاشكرا لە نەوەدەكانی سەدەی ڕابردوودا دروست بوو.\nزۆرتربوونی بەرژوەندیی نیشتمانیی ئەمریكا، لە دوای ڕووخانی یەكێتیی سۆڤیەت و دەستێوەردانی سیاسیی ڕاستەخۆی ئەمریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەتایبەتی لە ڕێگه‌ی جەنگی كەنداو و بەكارهێنانی هێز لە لایەن ئەمریكاوە، نیشانەی سەردەمێكی نوێ بوو لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكاندا. لەم نێوەندەیشدا ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هەوڵەكانی پشتگیریی خۆی بۆ گەلی كورد دەرخست، بەتایبەت لەو كاتەی حكوومەتی عێراقی دەیویست دەست بە سەر تەواوی پارێزگا كوردییەكاندا بگرێتەوە، بەڵام ئەمریكا پشتگیریی ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی 1991ی كوردەكانی كرد و، لە هەمان كاتدا كۆمەڵگه‌ی نێودەوڵەتی كەوتە جووڵە و بە هاوكاریی ئەمریكا و بریتانیا و فەڕەنسا ناوچەی دژەفڕین و پەناگەی ئارام بۆ كورد فەراهەم كرا و بڕیاری ژمارە 688ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی لە بەرژەوەندیی كورد و هەرێمی كوردستان دەرچوو. جێگه‌ی ئاماژەپێدانە لەو ڕێكه‌وته بەدواوە، پەیوەندییەكانی كورد و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پێشكەوتنی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی. تەنانەت لە قۆناغی هاوكارییەوە بۆ قۆناغی دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ گواسترایەوە، بەتایبەت لەو كاتەی كە ئەمریكا هەوڵی نێوەندگیریی لە نێوان هەر دوو حزبی سەرەكیی كوردستان _پارتی و یه‌كێتی_ی دا، كە بە جه‌نگی ناوخۆوە تێوە گلابوون. ئەنجامی نێوەندگیرییەكەیش بە ڕێككەوتننامەی ئاشتیی ناسراو بە "ڕێككەوتننامەی واشنتۆن" كۆتایی هات.\nپەیوەندییەكانی كورد و ئەمریكا، گه‌یشته ئاستێكی زۆر باڵا؛ كاتێك هەرێمی كوردستان پشتیوانیی خۆی بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی پێشووی عێراق لە لایەن هێزی هاوپەیمانانەوە كە ئەمریكا ڕێبەرایەتیی دەكرد، ڕاگەیاند. ئەم هەڵوێستەی هەرێمی كوردستان لە جەنگی دژی عێراق، ئەو بڕوایەی لە لای ئیدارەی ئەوكاتی ئەمریكا دروست كرد، كە دۆزی كورد لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، دۆزێكی زیندوو و كاریگەرە و، پێویستە لەبەرچاو بگیرێت و، بووە هۆی كرانەوەی زیاتری ئەمریكا بەرامبەر بە كوردی عێراق وەك یەكەمین هاوپەیمانی نادەوڵەتیی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا.\nلە كۆتاییدا ماریانا، وای بۆ دەچێت كە دەكرێ زۆر ڕاشكاوانە قسە لەسەر پەیوەندییەكی دامەزراوەیی و سەقامگیری ئەمریكا لەگەڵ كوردی عێراق بكەین، كە پێ دەچێت بووبێتە "سیاسەتی كوردی-ئەمریكی"؛ هەرچەندە ئەمە ڕانەگەیه‌ندراوە لە چوارچێوەی عێراق لە قۆناغی دوای سەددام. دانپێدانانی نێودەوڵەتی و هەرێمی بە حكوومەتی هەرێمی كوردستان، كردنەوەی كونسوڵخانەی ئەمریكی لە هەرێمی كوردستان و هاوكاریی ئەمنیی ئەمریكا لەگەڵ كورد و بەغدا بۆ بەرەنگاریی تیرۆر، نیشانەی ئەوەن كە كوردی عێراق بوونی خۆیان لەنێو پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكاندا سەلماندووە. بە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی نادەوڵەتیی حكوومەتی هەرێمی كوردستانیش، لە ئێستادا بوونی پێگەی كوردی عێراق لە ئاستی هەرێمی و نێودەوڵەتیدا زۆر باشە. دانپێدانانی نێودەوڵەتی بە كوردی عێراق، لە پەیوەندییە بەردەوامەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ بەرپرسانی یەكێتیی ئەوروپا و كارەكتەرە بەهێزە نێودەوڵەتییەكانی وەك ئەمریكادا ڕەنگی داوەتەوە.\nكتێبی "كورد و سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا"، كتێبێكی زانستییە كە بە شێوەیەكی ورد پەیوەندیی كوردی هەر چوار پارچەكە بەگشتی و، كوردی عێراق بەتایبەتی لەگەڵ ئەمریكادا تاووتوێ دەكات و، دەگاتە ئەو دەرەنجامەی كە كورد كاریگەریی بەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا هەبووە. ئەمەیش كارێكی زۆر ئەرێنییە، كە دەبینرێت لایەنێكی نادەوڵەتیی وەك كوردی عێراق دەتوانن ڕۆڵێكی گرینگ لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكادا بگێڕن؛ چونكە زۆربەی كات دەبینی دەوڵەت كاریگەریی بەسەر دەوڵەتەوە هەیە، بەڵام لە حاڵەتی كورد و ئەمریكادا، دەبینی كورد كە خاوەنی دەوڵەت نییە، كاریگەری و كارلێكی لەگەڵ دەسەڵاتی دەوڵەتێكی بەهێزی وەك ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا هەیە. جێگه‌ی ئاماژەپێدانیشە بە درێژاییی مێژووی پەیوەندییەكانی كورد و ئەمریكا، لایەنی كوردی بۆ داننان بە دۆزی لەمێژینەی خۆی و، ناساندنی وەك دۆزێكی نەتەوەیی و سیاسیی ڕەوا، لە هەوڵی ڕازیكردنی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا بووە. بە شێوازێك كە ویستوویەتی لایەنی ئەمریكی، بڕوا بە دۆزەكەی بكات و پاڵپشتیی بەدیهێنانی خواستە نەتەوەیی و سیاسیەكانی كورد بێت. بۆ ئەم مەبەستەیش زۆر جار لایەنی ئابووریی بۆ ڕاكێشانی بەرژەوەندیی ئەمریكا بۆ ناو هەرێمی كوردستان بەكار هێناوە، وەك واژووكردنی گرێبەستی نەوتی لەگەڵ كۆمپانیا زەبەلاحەكانی ئەو بوارە، بەتایبەت كۆمپانیا نەوتییە ئەمریكییەكانی وەك "ئیكسۆن مۆبیل".\nئەم كتێبە لە حەوت بەش و، هەر بەشێكیش لە چەند باسێك پێك دێت، بەم شێوەیەی خوارەوە: نووسەر بەشی یەكەمی كێبەكەی بۆ ناساندنێكی گشتیی توێژینەوەكەی تەرخان كردووە، كە لە چەند باسێكدا قسە لەسەر ئەو بابەتانە دەكات كە لەسەر كورد نووسراون.\nلە بەشی دووەمیشدا بە ناونیشانی "سروشتی فرەڕەهەندی دۆزی كورد"، نووسەر جەخت لەسەر لایەنە هزری و ڕیشە مێژوویییەكانی دۆزی كورد دەكاتەوە، لەگەڵ شرۆڤەكردنی فاكتەرە ناوخۆیی و دەرەكییەكانی دۆزی كورد.\nهه‌روه‌ها لە بەشی سێیەمدا بە ناونیشانی "سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا"، نووسەر قسە لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا دەكات، لەگەڵ شیكرنەوەی ئەو كارەكتەر و دامەزراوانەی كە ڕۆڵیان لە دروستكردنی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكادا هەیە، لەگەڵ قسەكردن لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە نیوەی دووەمی سەدەی بیست و، دەیەی یەكەمی سەدەی بیست و یەك.\nبەشی چوارەم بە ناونیشانی "سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە بەرامبەر كورد لە 1945ەوە بۆ 1990"، خارونتاكی تەرخانی كردووە بۆ باسكردنی پەیوەندیی كورد و ئەمریكا لە سەردەمی جەنگی سارد.\nبەشی پێنجەمیش بە ناونیشانی "سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە بەرامبەر كورد لە 1991ەوە بۆ 2003"، بە دوو قۆناغ شرۆڤەی ئەو پەیوەندییانە دەكات، قۆناغی یەكەم: پەیوەندیی كورد و ئەمریكا لە نێوان (1991-1998) و، قۆناغی دووەم: پەیوەندیی كورد و ئەمریكا (1998-2003). "ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و كورد لە سەردەمی دوای سەددامدا"؛ ئه‌مه‌یش ناونیشانی به‌شی شه‌شه‌می كتێبه‌كه‌یه، كە تیایدا نووسەر قسە لەسەر پەرەسەندنەكانی پەیوەندییەكانی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و كورد دەكات لەو قۆناغەدا. هەرچی بەشی حەوتەم و كۆتاییشە، بۆ دەرەنجامە گشتییەكانی كتێبەكە تەرخان كراوە.\nناوی كتێب: "كورد و سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا: پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە 1945ەوە"\nماریانا خاروداكی، "الكرد والسیاسة الخارجیة الأمریكیة: العلاقات الدولیة في الشرق الأوسط منذ العام 1945\nبابەت: لێكۆڵینەوەی سیاسی\nنووسەر: ماریانا خارونتاكی/ Marianna Charountak\nوەرگێڕانی لە زمانی ئینگلیزییەوە بۆ عەرەبی: خەلیل ئەلجیوسی\nژمارەی لاپەڕە: 651\nدەزگه‌ی چاپ: دامەزراوەی فارابی و دەزگه‌ی ئاراس


حه‌وت که‌س له خۆپـیشـاندانه‌کانی یه‌مه‌ن ده‌کوژرێن\nی مانگی چوار ١٣, ٢٠١١\nخۆپـیشـانده‌رانی یه‌مه‌نی سوورن له‌سه‌ر داوای ده‌سـتبه‌رداربوونی عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح له ده‌سه‌ڵات، چوارشه‌ممه 13 ی چواری\nبه لانی که‌م 7 که‌س له خۆپـیشـاندانه‌کانی ڕۆژی چوارشه‌ممه‌ی یه‌مه‌ندا کوژران که له‌وێ به هه‌زاره‌ها خۆپـیشـانده‌ر له سه‌رانسه‌ری وڵاته‌که داوا ده‌که‌ن سه‌رۆک عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح ده‌سـتبه‌رداری ده‌سه‌ڵات بـبێت.\nزۆربه‌ی کوژراوه‌کان له شـاری سه‌نعای پایته‌خت بوون که له‌وێ هێزه ڕکه‌به‌ره‌کان شه‌ڕه ته‌قه ده‌که‌ن. شـایه‌تحاڵه‌کان ده‌ڵێن یه‌که له‌شـکریـیه‌کانی سه‌ر به سه‌رۆک عه‌لی عه‌بدوڵڵا سـاڵح به شه‌ڕ هاتوون له‌گه‌ڵ هێزه‌کانی جه‌نه‌ڕاڵ عه‌لی موحسن ئه‌وه‌ی له‌م دوایـیانه‌دا لێی جیابۆوه.\nیه‌که‌ی له‌شـکری سه‌ر به جه‌نه‌ڕاڵ موحسن سه‌رپه‌رشتی خاڵێـکی پـشـکنینی له‌شـکری ده‌کات له شه‌قامێـک که به‌ره‌و ناوچه‌ی سه‌ره‌کی خۆپـیشـاندانه‌کان ده‌ڕوات.\nهاوکات شایه‌تحاڵه‌کان و کارمه‌ندانی پـزیشـکی ده‌ڵێن له شـاری به‌نده‌ری عه‌ده‌ن له باشوری وڵاته‌که 2 که‌س کوژراون و چه‌ند که‌سێـکی دیکه برینداربوون پاش ئه‌وه‌ی هێزه‌کانی ئاسایش ته‌قه‌یان له خۆپـیشـانده‌رانی دژه حکومه‌ت کرد.\nکاربه‌ده‌سـتان ده‌ڵێن خۆپـیشـانده‌ران به‌ردیان گرتۆته هێزه‌کانی پـۆلیس له‌و ده‌مه‌ی هه‌وڵیان ده‌دا به‌ربه‌سـته‌کانی سه‌ر شه‌قاکانی شـاره‌که لابرن.\nجێی ئاماژه پـێـکردنه له ئه‌نجامی شه‌ڕ و پـێـکدادانی نێوان هێزه‌کانی ئاسایش و که‌سـانی سه‌ر به ئۆپـۆزسیۆنی یه‌مه‌ن له‌وه‌تای خۆپـیشـاندانه‌کان به‌ر له دوو مانگ ده‌سـتیپـێـکرد زیاتر له 100 که‌س کوژراون.


ماڵپەڕی بۆنەکان - ڕێژەی زەكات‌و سەرفیترەی هەرێمی کوردستان\nڕێژەی زەكات‌و سەرفیترەی هەرێمی کوردستان\nتەمموز 05\tبڵاوکراوەتەوە لەلایەن یاد تەها خوێندراوەتەوە 1322 جار\nبە مەبەستی دەستنیشانكردنی بڕی شه‌رعی زەكات‌و سه‌رفیترەو فیديە له مانگی رەمەزانی پیرۆز\nو، دوای ئاڵوگۆڕكردنی بابه‌ته‌كه‌و، به سوودوه‌رگرتن له رای زانایانی فیقهی ئیسلامی، لێژنه‌ی باڵای فه‌توای كوردستان له رۆژی (1/7/2014) كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی ئه‌نجامدا‌و، به شێوه‌یه‌كی ورد‌و فراوان دیراسه‌ی بابه‌ته‌كه‌یان كرد‌و، بریاردرا:\nیه‌كه‌م: ده‌ستنیشانكردنی بڕی (3,000) سێ هه‌زار دینار بۆ زه‌كاتی سه‌رفیتره‌ی هه‌ر تاكێك.\nدووه‌م: ده‌ستنیشانكردنی بڕی (3,000) سێ هه‌زار دینار بۆ فیدیه‌ی به‌رۆژوونه‌بوون، بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه به هۆی عوزری شه‌رعییه‌وه توانای به‌رۆژووبونیان نییه، له جیاتی هه‌ر رۆژێك (3,000) سێ هه‌زار دینار وه‌ك فیدیه ده‌درێته كه‌سێكی شایسته.\nسێیه‌م: بڕی (4,500,000) چوار ملیۆن‌و پێنجسه‌د هه‌زار دینار، ده‌ستنیشانكراوه بۆ رێژه‌ی زه‌كات، واته: هه‌ر هاووڵاتیه‌ك بڕی چوار ملیۆن‌و نیوی هه‌بێت‌و ساڵی به‌سه‌ردا سووڕابێته‌وه، ئه‌وا پێویسته زه‌كاتی لێ بدات، بۆ هه‌ر ملیۆنێك بڕی (25,000) بیست‌و پێنج هه‌زار دینار زه‌كاتی لێ ده‌دات.\nلێژنه‌ی باڵای فه‌توا\n1/ته‌موز/ 2014 زاینی\nبەشی پەیوەندیدار ئاینی\nیەکیک لە دەستەی بەڕێوبەرانی ماڵپەڕی بۆنەکانە ، لە بواری دامەزراندن و دیزاین کردنی ماڵپەڕدا کاردەکات لە ساڵی ٢٠٠٨ دەستی بە کارکردن کردوە لە پێگەکەمان.\nLatest from یاد تەها\nله‌ڕوداوێكی كه‌موێنه‌دا ژنێكی هۆڵه‌ندی كچه‌كه‌ی له‌چنگی داعش ده‌رده‌هێنێت\nچۆنێتی دروستکردنی باڵی سوخاری چینی\nئایا ماكرۆ بۆ ته‌ندروستی زیان به‌خشه ?\nهەشت سەرزەنشت مەعنەویاتی منداڵەكەت دەروخێنێ\nیه‌كه‌مین (پۆپ ئه‌پ سینه‌ما)ی كوردی له له‌نده‌ن\nMore in this category: « ژن بۆی جائیزە ماڵ و سامانی خۆی بەبێ ئیزنی مێردەکەی ببەخشێت\tبانگخوازێك داوا لە عەمار كوفی دەكات بكشێتەوە »\nئامادەبووانى ئێستا 28 میوان لەسەرهێڵن\nHomeئاینیڕێژەی زەكات‌و سەرفیترەی هەرێمی کوردستان


Home›هەواڵ›کوردستان›بزوتنەوەی ئیسلامی نەیتوانی کۆنگرەی خۆی ببەستێت\nلۆگۆی بزوتنەوەی ئیسلامی\nهەرچەندە شورا و مەكتەبی سیاسی بزوتنەوەی ئیسلامی بڕیاریاندابوو كە 1/11/2020 لە شاری هەولێر كۆنگرەی 12ی حزبەكەیان ببەستن و ڕابەرێكی گشتی نوێ بۆ حزبەكەیان هەڵبژێرن، بەڵام ئەمڕۆ بڕیاردرا بەستنی كۆنگرە بۆ كاتێكی نادیار دوابخرێت.\nعەلی حاجی زەڵمی، ئەندامی شورای بزوتنەوەی ئیسلامی بە SNNی ڕاگەیاند: لەگەڵ ئەوەی مەكتەبی سیاسی و شورای بزوتنەوەی بڕیارماندا بوو كە 1/11/2020 كۆنگرەی 12ی بزوتنەوەی ئیسلامی لەشاری هەولێر بەڕێوە ببەین، بەڵام ئەوكات كە بڕیاری بەستنی كۆنگرەماندا بەم جۆرەی ئێستا دۆخی تووشبوون و گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا بەربڵاو نەبوو، هاوكات دوێنێش كە ژووری ئۆپەراسیۆنەكانی شاری هەولێر بڕیاریدا بە قەدەغەكردنی هەموو جۆرە كۆبونەوەیەك، ئێمەش وەك پابەندییەك بە ڕێنماییە تەندروستییەكان بە پێویستمانزانی بەستنی كۆنگرە دوابخەین.\nئاماژەی بەوەشكرد، كۆنگرەكەمان بۆ كاتێكی نادیار دواخستووە، چونكە نازانین كەی دۆخی كۆرۆنا باش دەبێت، بەڵام لە هەمانكاتیشدا لەگەڵ ئەندامانی كۆنگرە لە پەیوەندی و هەماهەنگیدا دەبین بۆ ئەوەی بتوانین كە شێواز و ڕێكارێكی دیكە بۆ ئەنجامدانی كۆنگرەكەمان بدۆزینەوە، بەڵام جارێ نازانین چ شێوازێك بڕیاری لێوە دەدرێت.\nئەو ئەندامەی شورای بزوتنەوەی ئیسلامی ئەوەشی خستەڕوو، لە ئێستادا نزیكەی 50 تا 100 ئەندامی كۆنگرەی بزوتنەوە تووشی كۆرۆنا بوون كە دەكاتە نیوەی سەرجەم ئەندامانی كۆنگرە، بۆیە ناكرێت ئەندامێكی كۆنگرە تووشی كۆرۆنا بووبێت و بەشداری كۆنگرەش بكات، هەموو ئەمانە هۆكارن بۆ ئەوەی كە نەتوانین لەو وادەیەی دیاریمانكردووە كۆنگرەی 12ی بزوتنەوەی ئیسلامی ئەنجامبدەین.\nبەر لە چەند ڕۆژێك (ئیحسان عەلی عەبدولعەزیز) سەركردەی دیاری ئەو بزوتنەوەیە بۆ SNN ئەوەی ئاشكراكرد كە دەیانەوێت كۆنگرەی بزوتنەوە بۆ ماوەی چەند مانگێك دوابخەن و دەشیانەوێت لەگەڵ یەكێتیی نشتیمانیی كوردستان پەیوەندییەكی بەهێز دروستبكەن.\n200 ملیار دینارەكەی هەرێم لە نێوان گێژاوی ناردن و نەناردنی لە لایەن بەغداوە\n10 مووشەک ئاراستەی بنکەی سەربازی عەین ئەسەدی ئەمریکا کرا


به‌هۆی بومه‌له‌رزه‌كه‌وه له هه‌رێمی كوردستان 7 كه‌س گیانیان له ده‌ستداوه 2017-11-13\nوه‌زیری ته‌ندرووستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، دواین ئاماری قوربانیانی بومه‌له‌رزه‌كه‌ی هه‌رێمی كوردستانی راگه‌یاند و گووتی: "به‌هۆی بومه‌له‌رزه‌كه‌وه له باشووری كوردستان 7 هاووڵاتی گیانیان له‌ده‌ستداوه‌و 321 كه‌سی دیكه‌ش برینداربوون و تووشی ترس و دڵه‌ڕاوكێ بون و گه‌یه‌نراونه‌ته نه‌خۆشخانه‌كان".\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 13/11/2017 رێكه‌وت حه‌مه ره‌شید، وه‌زیری ته‌ندرووستی له لێدوانێكی رۆژنامه‌وانیدا گووتی: "له شارۆچكه‌ی ده‌ربه‌ندیخان 4 كه‌س و له ناوچه‌ی گه‌رمیان 2 كه‌س و له شاری سلێمانیش كه‌سێك به‌هۆی بومه‌له‌رزه‌كه‌وه گیانیان له‌ده‌ستداوه".\nهه‌روه‌ها گووتی: "120 كه‌س به‌هۆی ترس و دڵه‌ڕاوكێوه‌و 201 كه‌سی دیكه‌ش به‌هۆی برینداربوونه‌وه گه‌یه‌نراونه‌ته نه‌خۆشخانه‌كان".\nشه‌وی رابردوو بومه‌له‌رزه‌یه‌كی به‌هێز له رۆژهه‌ڵات و باشووری كوردستانیدا و به‌گوێره‌ی پێوه‌ری رێخته‌ر 7.2 پله‌ی تێپه‌ڕاندووه‌و له ته‌واوی هه‌رێمی كوردستان و عێراق و وڵاتانی ناوچه‌كه هاووڵاتیان هه‌ستیان به هێزی له‌رزینی زه‌وی كرد.\nله پارێزگای كرماشانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان زۆرترین قوربانی لێكه‌وتووه‌ته‌وه. به‌گوێره‌ی دواین ئامار زیاتر له 207 كه‌س گیانیان له‌ده‌ستداوه‌و زیاتر له 2000 كه‌سی دیكه‌ش بریندار بوون.


وەک پێداچوونەوەی ٢١:٣٦، ٢٩ی ئابی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\nوەک پێداچوونەوەی ٠٢:٢٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\n(←لەبابەتە گرنگەکانی ویکیەوە)\nھێڵی ١١: ھێڵی ١١:\n= لەبابەتە گرنگەکانی ویکیەوە =\nھێڵی ١٩: ھێڵی ٢١:\n!width="200" style="font-size:18px; background-color:#9B9B9B;"|نەرمەکاڵا\n!width="200" style="font-size:18px; background-color:#9B9B9B;"|ڕایەڵه\n!width="200" style="font-size:18px; background-color:#9B9B9B;"|هی‌تر\nھێڵی ٥٧: ھێڵی ٦٠:\nوەک پێداچوونەوەی ٠٢:٢٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩\nلەچاوگ بواری ئەوەمان نەهێشتوەتەوە زانیاریەکانت چاوەڕێی سۆزی کاکی بەڕێوبەر و نوسەر بکەن تابڵاوببنەوە، بەڵکو خۆت دەتوانیت وەکو هەموو ئەوانەی دەنوسن بنوسیت و دەستکاری ئەوانەش بکەیت کەنوسراون. هەرلەبەر هەمان هۆکاریشە نەرمەکاڵای ویکیمان هەڵبژاردووە بۆ ئەم کارە. هەموو کات پەیوەندی بەکاربەریت. داوای هەژمارێکی نوێ بکە، بەم زانیاریانەوە تەنها:\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=دەستپێک&oldid=1083»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٢:٢٤ی ٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ نوێ کراوەتەوە.


- شێخ ئه‌بوو عه‌بد‌الله موحه‌ممه‌د بن نوعمان (٣٣٦ یا ٣٣٨ – ٤١٣ ھ.ق) مه‌شھوور ب «موفید» و «ئبن موعه‌للم» یێك ژ گره‌گرێن موتكه‌للم و موحه‌د‌د‌سێن شیعا یه. ئه‌وی ل زه‌مانێ خوه د‌ا سه‌ید‌ایێ مه‌زنێ به‌غد‌ایێ بوو. ئه‌و ل بال حه‌ضره‌تێ ئمام مه‌ھد‌ی (سه‌لام ل سه‌ر بن) بقه‌د‌ر و قیمه‌ت بوو كو ل ھه‌ر د‌و نامه‌یێن كو ئمام مه‌ھد‌ی (سه‌لام ل سه‌ر بن) ژێرا رێكر بوون، ئمام، ناڤێن وه‌ك «ئه‌خون سه‌د‌ید» و «شێخ موفید» و «وه‌لییون ره‌شید» و «وه‌لییون موخله‌ص» و «ناصرون حه‌ق» و «د‌اعی ئلا حه‌ق» د ختابێ د‌ا بكار ئانی بوون. جه‌نابێ شێخ موفید بال سه‌ید‌ایێن مه‌زنێ شیعی و سوننی و زه‌ید‌ی وه‌ك جه‌عفه‌ر بن موحه‌ممه‌د‌ێ قوولوه‌یھ، شێخ صه‌د‌ووق، ئبن جونه‌ید، ئسكافی و عه‌لی بن ئه‌بی ئه‌لجه‌یش یێ به‌لخی د‌ا د‌ه‌رسێن خوه كامل كرن. سه‌ید مورته‌ضا یێ عه‌له‌مول ھوند‌ا، سه‌ید ره‌ضی، شێخ طووسی، نه‌ججاشی، كراجكی و سالار بن عه‌بد‌ول عه‌زیز بناڤ و د‌ه‌نگترینێ شاگرد‌ێن وی بوونه. قاس د‌وصه‌د به‌رھه‌مێن پچووك و مه‌زن ژ وی ڤه‌مانه كو مه‌شھوورترینێ وان ئه‌ڤن: ئرشاد، ئختصاص، ئه‌وائل ئه‌لمه‌قالات، ئه‌مالی و موقه‌ننعه.\n- موحه‌ممه‌د بن عه‌لی بن حوسه‌ین بن مووسا بن بابوه‌یھ یێ قومی، كونیا وی ئه‌بوو جه‌عفه‌ر و مه‌شھوور بوویی ب «ئبن بابوه‌یھ» و «صه‌د‌ووق» (- ٣٨١ ھ.ك) یێك ژ مه‌زنێ زانایێن ئمامییه و یێك ژ مه‌زنێ ئه‌ھلێ حه‌د‌یس و فقھا شیعی یه. ئه‌وی ل د‌ه‌مێ غه‌یبه‌تا كورت یا ئمام مه‌ھد‌ی (سه‌لام ل سه‌ر بن) و سه‌با خاترا د‌وعا یا وی حه‌زره‌تی ژ د‌اییك بوو. جه‌نابێ وی ژ بابێ خوه، عه‌لی بن بابوه‌یھ، موحه‌ممه‌د بن حه‌سه‌ن بن وه‌لید و جه‌عفه‌ر بن موحه‌ممه‌د یێ قوولوه‌یھ روایه‌ت نه‌قل كرنه و یێك وه‌ك ئبن شازان، غه‌زائری، شێخ ئه‌بوو جه‌عفه‌ر موحه‌ممه‌د د‌وریستی ژ جه‌نابێ وی روایه‌ت نه‌قل كرنه و گێرانه. ھاتیه گووتن كو نڤیس و به‌رھه‌مێن وی ژ سێصه‌د‌ان ژی زێد‌ه‌ترن كو مه‌شھوورترینێ وان ئه‌ڤن: مه‌ن لا یه‌حزه‌روھول فه‌قیھ، ئكمال ئه‌د‌د‌ین وه ئتمام ئه‌ننعمه، ئه‌لخصال، ئه‌تته‌وحید، عویونو ئه‌خبار ئه‌ررضا، ئه‌لئه‌مالی، مه‌عانی ئه‌لئه‌خبار، عله‌ل ئه‌ششه‌رایع، ھد‌ایه‌ت و موقه‌ننه‌ع. مه‌زار و قه‌برێ وی ل باژارێ ره‌ی د‌ا زیاره‌تگه‌ھا حه‌ژێكه‌رێن ئه‌ھلێ به‌یتێ یه.\n- ئه‌بول قاسم جه‌عفه‌ر بن موحه‌ممه‌د بن قوولوه‌یھ یێ قومی (- ٣٦٨ ھ.ك) ژ موحه‌د‌د‌س (حه‌د‌یسگێر) و فه‌قیھێن مه‌زنێ شیعا ل صه‌د‌سالا چارێ ھجری یه. جه‌نابێ وی ژ كوله‌ینی و ئبن عوقد‌ه‌ھ و عه‌لی بن بابوه‌یھ یێ قومی (بابێ شێخ صه‌د‌ووق) روایه‌ت گێرانه و یێن وه‌ك شێخ موفید و نه‌ججاشی و یێن د‌ی ژ وی روایه‌ت نه‌قل كرنه. د بابه‌تێن فقھ و حه‌د‌یسێ د‌ا چه‌ند كتێب نڤیسینه كو «كامل ئه‌ززیارات» بناڤ و د‌ه‌نگترینێ وانه.\n- موحه‌ممه‌د بن یه‌عقووب بن ئسحاق بن كوله‌ینی یێ رازی، مه‌شھوور ب «سقه‌تول ئسلام» (- ٣٢٨ ئان ٣٢٩ ھ.ك) یێك ژ مه‌زنێ موحه‌د‌د‌س و حه‌د‌یسگێرێن شیعا و ھه‌ر وھا سه‌ید‌ایێ سه‌ید‌ایێن ئه‌ھلێ حه‌د‌یسێ یه و ل ڤی علمی د‌ا ل تاریخێ د‌ا سه‌راترین كه‌س تێ حه‌سابێ. ئه‌و بال زێد‌ه‌تر ژ چل كه‌سان علمێ حه‌د‌یسێ فێر بوو. گه‌له‌ك ژ مه‌زنێن ئه‌ھلێ حه‌د‌یسێ ژ وی حه‌د‌یس نه‌قل كرنه، یێن وه‌ك: جه‌عفه‌ر بن موحممه‌د بن قوولوه‌یھ، ھاروون بن مووسا یێ تلعكبری. كوله‌ینی ئه‌ولین نڤیسه‌ر ژ نڤیسه‌رێن چار كتێبێن سه‌ره‌كی یێن شیعا یه كو د د‌رێژیا چه‌ند سالا د‌ا كتێبا پر به‌ركه‌تی یا «كافی» د سێ به‌شێن «ئوصوول» و «فورووع» و «ره‌وضه» د‌ا به‌رھه‌ڤێ سه‌رھه‌ڤ كر. ژ به‌رھه‌مێن وی نه: كتاب ئه‌ررجال، ره‌سائل ئه‌لئه‌ئممه، كتاب ره‌د‌د قه‌رامه‌ته و ھه‌ر وھا كتاب ته‌عبیر ئه‌رروئیا.\n- عه‌لی بن ئبراھیم بن ھاشم یێ قومی، موحه‌د‌د‌س، موفه‌سسر و فه‌قیھێ ئاخریكا صه‌د‌سالا سێ و د‌ه‌ستپێكا صه‌د‌سالا چارێ ھجری و یێك ژ سه‌ید‌ایێن شێخ كوله‌ینی بوویه. ھاتیه گووتن كو ئه‌و گه‌له‌ك به‌رھه‌م به‌رد‌ه‌ست كرنه، ژ وانه: كتاب مه‌ناقب، قورب ئه‌لئه‌سناد، كتاب ئه‌ششرایع، كتاب مه‌غازی، كتاب ئه‌لئه‌نبیاء و ھه‌ر وھا ته‌فسیرا قورئانا كه‌ریم. مه‌زار و قه‌برێ وی ل باژارێ قومێ د‌ا یه.\n- ئبراھیم بن ھاشم یێ قومی، ژ یاران و صه‌حابی یێن ئمام جه‌واد (سه‌لام ل سه‌ر بن) بوویه كو ژ صه‌حابی یێن ئمامان (سه‌لامێن خود‌ێ ل سه‌ر وان بن) گه‌له‌ك روایه‌ت نه‌قل كرنه. ھاتیه گووتن كو ئه‌ولین كه‌سێ كو حه‌د‌یسێن كووفیان ل باژارێ قومێ د‌ا به‌لاڤ كریه، ھه‌ما ئه‌و بوویه. كتێبا نه‌واد‌ر وه قه‌ضایا ئه‌میرول موئمنین، یێك ژ به‌رھه‌مێن وی نه.\n- حوسه‌ین بن یه‌زید یێ نه‌وفلی، شاعر و ھه‌لبه‌ستڤانێ بناڤ و د‌ه‌نگێ باژارێ ره‌ی بوویه؛ شێخ طووسی د كتێبا رجالێ خوه د‌ا ئه‌وی یێك ژ صه‌حابی یێن ئمام رضا (سه‌لام ل سه‌ر بن) حه‌سباند‌یه. جه‌نابێ وی ل باژارێ ره‌ی د‌ا وه‌فات كر.\n- ئسماعیل بن ئه‌بی زیاد یێ سه‌كوونی، یێك ژ عاممه (ئه‌ھلێ سوننه‌ت) بوویه و ژ ئمام صاد‌ق (سه‌لام ل سه‌ر بن) روایه‌ت نه‌قل كرنه؛ شێخ طووسی د كتێبا «عد‌د‌ه‌تول ئوصوول»ێ د‌ا نڤیسیه كو زانایێن ئمامییه ب روایه‌تێن وی گێرایین عه‌مه‌ل كرنه. (بنێره كتێبا عد‌د‌ه‌تول ئوصوول، ج ١، ص ٣٨).\n- فورووعا كافی، ج ٥،ص ١٢، بابه‌تێ «جھاد»، قسمێ «وجووھێ جھاد»، حه‌د‌یسا ٣.\n- حوسه‌ین بن عه‌بد‌وللاھ بن سینا (نێزیكی یا سالێن ٣٧٠ – ٤٢٧ ئان ٤٢٨ ھ.ك) مه‌شھوور ب «ئه‌بوو عه‌لی سینا»، «شێخ ئه‌رره‌ئیس» ژ مه‌زنێن حه‌كیم و طه‌بیبێن ئسلامی و یێك ژ سه‌ید‌ایێن بناڤ و د‌ه‌نگێ مه‌كته‌با مه‌ششاء یێ فه‌لسه‌فه یه كو د علووم و زانستێن د‌ی د‌ا ژی خوه‌ی مه‌قام بوویه. سه‌راتی یا ئستعد‌اد و ژیری یا وی یێك ژ تایبه‌تیێن وی یه، ب وی ئاوایی كو ئه‌و كاری ل د‌ه‌مه‌ك كورت د‌ا د‌ه‌رسێن خوه د‌اوی بێنێ و به‌رھه‌مێن گرانقه‌د‌ر د بابه‌تێن جوور ب جوور د‌ا به‌رد‌ه‌ست بكێ. ھنه‌ك ژ به‌رھه‌مێن وی ئه‌ڤن: ئلئشارات وه ئه‌تته‌نبیھات، كو ژ مه‌نطق و طه‌بیعییات پێك تێ كو ژ ئالیێ گه‌له‌ك كه‌سان سه‌ر د‌ا شه‌رح ھاتیه نڤیسین كو مه‌شھوورترینێ وان شه‌رحا فه‌خرێ رازی و خواجه نه‌صیرێ طووسی یه؛ شفا، ژ مه‌نطق و ریاضیات، طه‌بیعییات و ئلاھیات پێك ھاتیه كو گه‌له‌ك ب ته‌فصیل ھاتیه نڤیسین؛ ئه‌ننه‌جات، د بابه‌تێ فه‌لسه‌فێ د‌ا؛ ئه‌لمه‌بد‌ه‌ء وه‌ل مه‌عاد، قانوون، د بابه‌تێ طببێ د‌ا؛ قه‌صید‌ه عه‌ینییه و ئه‌تته‌علیقات.