گۆڕانکارییەکانی ناوچەکەو هەژموونی ئێران\nبۆچی کاتێک لە بەیرووت، ڕاموڵا و غەزە، بەغدا، کەربەلا و نەجەف شیعە ڕادەچەنێ، ترس پەیکەری تاران و قوم و مەشهەد دادەگرێت؟\nخۆپیشاندان و ناڕەزاییەکی فراوان لە عێراق ماوەی زیاتر لە یەک مانگە دەستیان پێکردووەتە، جیاواز لە لوبنان کە بە دەست لەکارکێشانەوەی سەرۆک وەزیران هەندێ ئارام بووەتە، بەڵام لە عێراق توندوتیژییەکان بەردەوامن و لە شەپۆلی دووەمدا تاکوو ئێستا زیاتر لە 100 کەس کوژراون و زیاتر لە پێنج هەزار کەسیش بریندار بوون.\nلەم نێوەندەدا کۆماری ئیسلامیی ئێران کە لە هەردوو وڵات و بەهۆی بوونی زۆرینەی شیعەوە پێگەو حزووری هەیە، بە نیگەرانی و ترسەوە لەو خۆپیشاندان و گۆڕانکارییانە دەڕوانێت و بەپێی لێدوانی هەندێ بەرپرسی سیاسی و سەربازیی ئێران ئەو خۆپیشاندانانە بە "پلانی دوژمنانی دەرەکی" لەقەڵەم دەدەن کە ویستوویانە ڕێوڕەسمی چلەی ئیمام حوسێن ئیمامی شیعەکان تێکبدەن و لە پێگە و سەنگی ئێران لەو دوو وڵاتە کەم بکەنەوە.\nخۆپیشاندەران، کە زۆرینەیان شیعەن لە عێراق لە هەمبەر گەندەڵیی ئیداری و حکوومی، کەموکۆڕیی خزمەتگوزاریی ئاو و کارەبا و ڕێژەی باڵای بێکاری، ڕژاونەتە سەرشەقامەکان کە دواتر ویست و داخوازیی خۆپیشاندەران بەهۆی ڕەخنە و دزەی لایەنەکان گۆڕادران بۆ سیاسی و لە گەڕی دووەمدا داوای هەڵوەشانەوەی سێ سەرۆکایەتییەکەی عێراق دەکەن. هاوکات لە لوبنانیش پرسی گەندەڵی و بێ کارەبایی لەسەرووی ویستی خۆپیشاندەرانەوە بووە.\nعەلی خامنەیی، ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران لە یەکەم کاردانەوە بە خۆپیشاندانەکانی عێراق و لوبنان ڕایگەیاندووە: "ئەمریکاو تۆڕی هەواڵگریی ڕۆژئاوایی بەپاڵپشتیی پارەی وڵاتانی کۆنەپەرستی ناوچەکە بەتەمان ئاسایشی عێراق و لوبنان تێک بدەن"، هاوکات حوسێن شەریعەتمەداری نوێنەری خامنەیی لە دامەزراوەی میدیایی کەیهان داوای داگیرکردنی باڵیۆزخانەی هەردوو وڵاتی ئەمریکا و سعوودیە لە بەغدا کردووە.\nمانشێتی میدیا ناوخۆییەکانی ئێران لەمبارەوە وەکوو ماڵپەڕی (فارس‌نیوز)ی سەر بە سوپای پاسداران نووسیویە: "ئامانجی ڕەوتی عیبری – عەرەبی پێشگیری بووە لە ڕێپێوان و ڕێوڕەسمی چلەی ماتەمی ئیمام حوسێن و هاوکات لە پشتی خۆپیشاندانەی عێراقە ڕەوتی فیتنە و ئاژاوەی دەسەڵاتخواز و دیموکرات و لاییک و میانەڕەوەکان خۆیان حەشار داوە".\nلەبارەی خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکان لە عێراق و لوبنان و ڕوانگەی کۆماری ئیسلامیی ئێران و هاوبیرەکانی بۆ ئەو خۆپیشاندانە، ئاژانسی (ئەسەوشیەیتێدپرێس) بڵاوی هەندێ زانیاریی لەبارەی نفووزی ئەمنیی ئێران بڵاو کردووەتەوە کە لێرەدا ئاماژە بە هەندێکیان دەکەین:\nسەردانی قاسم سلێمانی بۆ بەغدا\nیەک ڕۆژ دوای دەسپێکی ناڕەزاییە دژە حکوومییەکان لە عێراق، قاسم سلێمانی، فەرماندەی فەیلەقی قودس (هێزی دەرەوەی سنوورەکانی سوپای پاسداران)، بە شەو سەردانی بەغدای کرد و بە کۆپتەری تایبەتی گەیشتە ناوچەی سەوزی بەغدا و لەوێ لەگەڵ کۆمەڵێک لە بەرپرسانی باڵای ئەمنیی عێراق کۆ بووەوە و هەندێ لەو بەرپرسان لەباتی بینین و بەشداریی سەرۆک وەزیران و بەرپرسانی ئاسایشی عێراق لە کۆبوونەوەکە، بە بیننی قاسم سلێمانی و گوێگرتن لە قسەکانی سەریان سووڕ ما.\nقاسم سلێمانی کە بە ئەندازیاری پارێزەری ئاسایشی کۆماری ئیسلامی و سەردەوای هەواڵگریی ئەو حکوومەت لە ناوچەکە دێتە ئەژمار، ئامادەبوونی لەو کۆبوونەوەیە، نیشانەی نیگەرانی و ترسی ئێرانە لە تەشەنەسەندنی ئەو ناڕەزاییانە لە بەغدای پایتەخت و شارە گەورەکانی دیکە کە بە دڵی ناوچەی شیعە دادەنرێت، ترسی بەرچاوی ئێران لەو خۆپیشاندانە ئەوەیە کە یەکێک لە ویست و داخوازییە سەرەکییەکانی خەڵکی ناڕازیی عێراق، کۆتاییهێنان بە دەستێوەردانی ئێران و چوونە دەرەوەی ئەو وڵاتەیە لە عێراق.\nخۆپیشاندان و ناڕەزاییەکان لە عێراق و لوبنان پرسێکی ناوخۆیی و ناوچەییە و زیاتر ڕووبەرووی بەرپرسانی باڵای سیاسی و قەوارەی ئەو دوو حکوومەتەیە کە تژین لە گەندەڵیی سیاسی و ئیداری و بێبەرین لە خزمەتگوزاری بۆ هاووڵاتییانی خۆیان، وەلێ ئەو ئاڵۆزی و خۆپیشاندانانە هاوکات تەنگژە و قەیرانێکیان بۆ کۆماری ئیسلامیش دروست کردووە، چونکە ئێران هاوکات لەگەڵ ئەوەی پشتیوانی هەردوو دەوڵەتی عێراق و لوبنانە، لەلایەکی دیکەشەوە کۆمەڵێک میلیشیای چەکدار و توندڕەو ئەو دوو وڵاتە لەلایەن ئێرانەوە لەڕووی سیاسی و سەربازییەوە پڕ چەک دەکرێن و ئایدۆلۆژییەکانی ئێران ڕەچاو دەکەن و لەڕاستای بەرژەوەندیی ئێران لە ناوچەکە دەجووڵێنەوە کە حزبوڵای لوبنان و میلیشیاکانی حەشدی شەعبی و سوپای بەدر لە عێراق لەو گرووپانەن.\nسەرکوتی خۆپیشاندەران لە عێراق و کوژرانی زیاتر لە 230 خۆپیشاندەر و هێزی ئەمنی و برینداربوونی زیاتر لە پێنج هەزار لە بەغدا، ناسریە، میسان و زیقار و کەربەلا و...، هاوکات هێرشی لایەنگرانی حزبوڵای لوبنان بۆ سەر خۆپیشاندەران دوای سەردانەکەی قاسم سلێمانی بۆ بەغدا، بەرەبەرە نیشانەی ترس و دڵەڕواکێیەکانی ئێران و هاوپیەمانەکانی لەو دوو وڵاتە لە خۆپیشاندان و ئاڵۆزی خۆیان دەرخست.\nبە گوتەی دوو بەرپرسی باڵای ئەمنیی عێراق کە بۆ میدیاکان قسەیان کردووە لەو کۆبوونەوە نهێنییەی بەغدا قاسم سلێمانی بە بەرپرسانی ئەمنیی عێراقی گوتووە: "ئێمە لە ئێران دەزانین چۆن چۆنی لەگەڵ ناڕەزاییەکان و خۆپیشاندەران بجووڵینەوە، چونکە ئەو ڕووداوە لە ئێرانیش هاتە ئاراوە و ئێمە توانیمان کۆنترۆڵی بکەین".\nسەرەڕای تێپەڕینی یەک مانگ بەسەر خۆپیشاندانەکانی عێراق، ناڕەزایی لە عێراق بەردەوامە و لە لوبنانیش سەرەڕای دەستە لەکارکێشانەوەی سەعد حەریری سەرۆک وەزیر، هەر درێژەیان هەیە، ئەم ناڕەزاییانە هەردوویان ڕوویان لە دوو دەسەڵات و ئەو باڵ و کوتلانەی ناو عێراق و لوبنانە کە هاوپەیمانی ئێرانن.\nیەک ڕۆژ دوای چوونی قاسم سلێمانی بۆ بەغدا، شەڕ و تێکهەڵچوون لە نێوان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکانی عێراق پەرەی سەندووە و بە دەستڕێژی قەناس بەدەستەکان بۆ سەر و سینگی خۆپیشاندەران تاکوو ئێستا لە مانگی ئۆکتۆبەردا زیاتر لە 230 خۆپیشاندەر و هێزی ئەمنی کوژراون کە بەپێی چەند گرتە ڤیدیۆیەک و وێنە کە بڵاو کرانەوە، چەند بەڵگەی پەیوەندیدار بە هێزەکانی سەر بە ئێران لەناو خۆپیشاندەران و چەند قەناس بەدەستێکی حەشدی شەعبی دەستگیر کران.\nلەبارەی نەخش و ڕۆڵی فەیقلەقی قودسی سەر بە سوپای پاسداران و قاسم سلێمانی لە سیاسەتی ناوخۆیی عێراق، پێشتریش بە دەیان ڕاپۆرت و زانیاری بڵاو کراوەتەوە، بەڵام ئەو وردەکارییانەی کە ئاژانسی (ئەسیەوشیەتێدپرێس) لەبارەی ئامادەبوونی لەو کۆبوونەوەیە ئەمنیەی ناوچەی سەوزی بەغدا، یەکێک لە ئاشکراترین ئاماژەکانی دەستێوەردانی ئێران لە عێراق و ترسی ئەو وڵاتەیە لە پێگەی خۆی لە ناوچەکە.\nهاوکات لەگەڵ حزووری قاسم سلێمانی لە بەغدا، فالح فەیاز، سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی عێراق و سەرۆکی میلیشیای حەشدی شەعبی کە سەرەکیترین گرووپی هاوپەیمانی ئێرانە لە عێراق، ڕای گەیاند ئەم گرووپە وەک هێزی پاڵپشت بۆ پێشگیری لە "کووردەتا و شۆڕش" ئامادەی بڕیارەکانی حکوومەتە. لە ڕاپۆرتەکاندا هاتووە و خەڵکیت ناڕازی ئاشکرایان کرد بۆ سەرکوت و بێدەنگکردن و ترساندنی خۆپیشاندەران هێزی سەر بە ئێران هاتووەتە مەیدان و چەند خۆپیشاندەرێکی دیکەش بە ئاژانسی (ڕۆیتەرز)یان ڕاگەیاندووە ئەوانەی تەقەیان لێکردووەن ئێرانین و بە زمانی فارسی قسەیان کردووە.\nئێران و میلیشیا سەربازییەکانی عێراق\nلە کاتی خۆپیشاندانەکانی عێراق لە هەفتەکانی ڕابردوودا، دەیان کەسی هێزی ئەمنی بە جلوبەرگی ڕەش و دەمامکدار لە پێشەوەی سەربازە عێراقییەکانەوە وەستابوون، ڕووبەڕووی خۆپیشاندەران بوونەوە و گازی فرمێسکڕێژییان بەڕوودا پاژاندن و گوللەی مەشقییان بەکار هێنا و هەڕەشەی توندیان لە خەڵک دەکرد و بۆ بڵاوپێكردنی خەڵک باتۆنیان بەکار دەهێنا. بەشداربوانی خۆپیشاندانەکا دەڵێن گومانی تێدا نییە ئەو جلوبەرگ شەخسیانە عێراقی نین و بێگومان ئێرانین.\nهشام ئەلهاشمی، شرۆڤەکاری سیاسیی عێراقی پێی وایە: "ئێران لەو خۆپیشاندانەی عێراق ترسی لێ نیشتووە، چونکە لە کاتی هێرشی ئەمریکا بۆ عێراق لە ساڵی 2003 ئێران لەڕێگەی حزب و میلیشیاکانی نزیک لە خۆیەوە توانی زیاترین دەسکەوتی سیاسی و ئایدۆلۆژی لەناو دەوڵەت و پەرلەمانی عێراق دەستەبەر بکات.\nئێستا ئێران نایهەوێ ئەو دەسکەوتانە بە ئاسانی لەکیسی بچن، بۆیە لە هەوڵدایە لەڕێگەی ئەو حزبە عێراقیانەی نزیکی خۆین، خۆپیشاندانەک بە شێوازی ئێرانی کۆنترۆڵ بکات، هەرچەند ئەو شێوازانە لە ڕابردوودا وەڵامدەر بووە، بەڵام ئێستا کاریگەر نییە و بیروڕای گشتیی خۆپیشاندەری خوازیاری بەرنەگاربوونەوەی هێژموونیی ئێرانە لە عێراق.\nئێران، لوبنان و حزبوڵا\nهاوشانی خۆپیشاندان و ناڕەزییەکانی عێراق، لوبنانیش وەک یەکێکی دیکە لە وڵاتانی ناوچەکە شەپۆلێک لە ناڕەزایی و خۆپیشاندانی خەڵک دەستی پێکردووە، لێ جیاوازیی ئەو خۆپیشاندانانەن لەگەڵ عێراق، ئەوەیە کە لەباتی توندوتیژی و دەستڕژی گوللە بەڕووی خەڵکی ناڕازی، گۆڕەپانەکانی لوبان ببووە ژوانگەی کچان و کوڕان و شوێنی سەما و شەوئاهەنگ و شێوازی ناڕەزاییەکان لەگەڵ عێراق زۆر جیاواز بوو. بەڵام خاڵی هاوبەشیان لەگەڵ عێراق جیاواز لە گەندەڵیی حکوومەتی و نەبوونی خزمەتگوزاری لە لوبنان، دیسان ئەو لایەنە لە حکوومەتی لوبنان کرایە نیشانە کە هاوپەیمانی ئێران و دیسان لەوێش ئێران ترسی لەدەستدانی پێگەی لە گۆڕێدایە.\nلە لوبنانیش بە هەزاران خەڵکی ناڕازی ڕژانە سەرشەقام و لەدژی سیاسەتەکانی حکوومەت وەستانەوە و خوازیاری دەست لەکارکێشانەوەی دەوڵەت و باڵ و لایەنەکانی هاوپیەمانی ئێران بوو. ناڕەزاییەکانی لوبنانیش هاوشێوەی عێراق بە پلەی یەکەم دەگەڕێتە بۆ سیاسەتی ناوخۆیی و گەندەڵیی ئیداری کە نەیانتوانیوە لەڕاستای ویست و داخوازیی خەڵکدا بجووڵێنەوە و دەربڕی ئەوەیە حزبوڵای لوبنان هاوپەیمانەکانی لەو وڵاتە کە هێزی سێبەری ئیرانن، نەیانتوانیوە ویستەکانی خەڵک دابین بکەن و نموونەیەک لە داڕووخانی پێگەی ئێران لە ناوچەکە.\nهەرچەند دروشمی خەڵکی ناڕازیی لوبنان سەرجەم لایەنەکانی ئەو وڵاتەی بەبێ جیاوازی گرتەوە، بەڵام زیاتر ڕوویان لە سەرۆک کۆمار (میشێل عەون) و سەرۆک وەزیران (ڕەفیق حەریری) و وەزیری دەرەوەی لوبنانە کە هەموان سەر بە حزبێکی مەسیحیی هاوپیەمانی حزبوڵا و حەسەن نەسروڵان.\nحەسەن نەسروڵا سەرۆکی حزبوڵا دوای چەند ڕۆژ لە ناڕەزییەکان بە هەڕەشەوە هاتە مەیدان و گوتی چەند دەسەڵاتێکی دەرەکی خەریک کەڵکی نابەجێ لەو ناڕەزییانە وەردەگرن و لایەنگرانی خۆی لەو ناڕەزاییانە دەکشێنێتەوە و دواتر خەڵکی ناڕازی دژی حەسەن نەسروڵا و حزبوڵا وەستانەوە و سەرەنجام خۆپیشاندانەکانی لوبنانیش هاوشێوەی عێراق توندوتیژیی تێکەوت، چونکە دەستیان بۆ پێگەی ئێران و هێزەکانی سەر بەو وڵاتە درێژ کرد.\nپاش هێرشی خۆپیشاندەران بۆ سەر بنکە و بارەگاکانی حزبوڵا لە بەیرووت، چەند کاتژمێر دوای ئەو ڕووداوە ڕەفیق حەریری سەرۆک وەزیران دەستی لەکار کێسایەوە و خۆپیشاندەرانیش ئەمەیان وەک دەسکەوتێکی خۆیان کردە جێژن، هەرچەند بە بڕیاری دەست لەکارکێشانەوەی سەعد حەریری لە لوبانان هەندێ لە ئاڵۆزی و ناڕەزاییەکان کەم بوونەوتەوە، بەڵام ئەمە سەرەتای قۆناغیکی دیکەیە لە بەهاری عەرەبی. ڕووداوەکانی عێراق و لوبنان و خرۆشانی گەل ئەمجارە جیاواز لە بەرەنگابوونەوەی گەندەڵی و نادادپەروەریی حکوومەتەکان، ڕووی لە هەڵتەکانی پێگەی ئایدۆلۆژیی ئێرانی شیعەیە کە ساڵانێکە لە عێراق و لوبنان میلیشیا شیعەکان وەک سێبەری دەسەڵات و پێگەی خۆی بەکار دەهێنێت. ئاخۆ لە داهووتی ئەم دوو وڵاتەدا ئێران پێگە و سەنگی چۆن دەبێت؟ بۆچی کاتێک لە بەیرووت و ڕاموڵا و غەزە و بەغدا و کەربەلا و نەجەف شیعە ڕادەچەنێ، ترس پەیکەری تاران و قوم و مەشهەد دادەگرێت ڕاز و نهێنیی ئەم پەیوەندییە کەی دەردەکەوێت؟ کە دەبێ جاوەڕوانی گۆڕانکارییەکانی داهاتووی عێراق و لوبنان بین.


كۆمیته‌ی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌كێتیی نیشتمانی له‌گه‌ڵ قوباد تاڵه‌بانی كۆبوونه‌وه\nكۆمیته‌ی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌كێتیی نیشتمانی له‌گه‌ڵ قوباد تاڵه‌بانی كۆبوونه‌وه، به‌پێی زانیارییه‌كانیش دوو لیژنه بۆ جێبه‌جێكردنی ڕێككه‌وتنی نێوان یه‌كێتی گۆڕان پێكهێنراوه.\nبه‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی میدیای یه‌كێتیی نیشتمانی بڵاوی كردووه‌ته‌وه، له كۆبوونه‌وه‌ی نێوان كۆمیته‌ی سه‌ركردایه‌تیی هاوبه‌شی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌كێتیی نیشتمانی له‌گه‌ڵ قوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت، گفتوگۆ له‌سه‌ر رێكه‌وتننامه‌كه‌ی نێوان یه‌كێتی و گۆڕان و چۆنێتی جێبه‌جێكردنی ئه‌و رێكه‌وتنه كراوه.\nهه‌روه‌ها له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا باس له گۆڕانكاری له پۆسته خۆجێییه‌كانی پارێزگای سلێمانی له نێوان هه‌ردوولا و كاركردن بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان كراوه.\nبه‌پێی زانیارییه‌كان له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا چه‌ند بڕیارێكی گرنگ بۆ جێبه‌جێكردنی ڕێككه‌وتنی نێوان گۆڕان و یه‌كێتی ده‌ركراوه و، دوو لیژنه‌ی ئیداری و سیاسییش بۆ جێبه‌جێكردنی رێكه‌تننامه‌كه پێكده‌هێنرێت.\nلیژنه كارگێڕییه‌كه راسته‌خۆ له‌لایه‌ن قوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ته‌وه سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێت و، لیژنه سیاسییه‌كه‌ش له‌لایه‌ن له‌تیف شێخ عومه‌ر لێپرسراوی مه‌ڵبه‌ندی 1ی سلێمانی له یه‌كێتیی نیشتمانی و ئاسۆ محه‌مه‌د له بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان سه‌رپه‌رشتی ده‌كرێت.


سەدر لەبارەی دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاری نەجەف ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nداوای پاراستنی خۆی و خێزانەكەی دەكات\nموقتەدا سەدر ڕابەری ڕەوتی سەدر، خۆشحاڵی خۆی بەرانبەر بە دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاری نەجەف دەربڕی و داوای كرد، خۆی و خێزانەكەی لە هەر هەڕەشەیەك كە ڕووبەڕووی دەبێتەوە بپارێزرێت.\nبەپێی ڕاگەیەنداوێك كە لەلایەن سەدرەوە بڵاوكرایەوە”دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاری نەجەف، هەنگاوێكە ڕووەو ئاراستەیەكی ڕاست.. ئەم هەنگاوەی بۆ ئەژماردەكرێت”.\nبە وتەی ڕابەری ڕەوتی سەدر”پێویستە حكومەت خۆی و خێزانەكەی بپارێزێت لە هەر هەڕەشەیەك كە ڕووبەڕووی دەبێتەوە و بەپێی یاسا و ڕێسا كارپێكراوەكانیش مامەڵە لەگەڵ دەستلەكاركێشانەوەكەیدا بكرێت”.\nئەمڕۆ هەینی 24ی كانونی یەكەمی 2021، لوئەی یاسری پارێزگاری نەجەف، دەستلەكاركێشانەوەی خۆی لە پۆستەكەی ڕاگەیاند، ئەمەش لەكاتێكدایە كە پێشتر موقتەدا سەدر ڕابەری ڕەوتی سەدر لە دوای دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاریی زیقار، ئاماژەی بەو هەوڵانە كردبوو كە بۆ مەبەستی دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاری نەجەف دەیانخاتەگەڕ.\n18 تشرینی یەکەم 2021 6.00 pm\nخەڵك- سەرۆكی فراكسیۆنی سەدرییەكان ڕایدەگەیەنێت، دانوستانەكانی تایبەت بە بەستنی هاوپەیمانییەكان و پێكهێنانی…


ده‌كرێت له رووی هاوكێشه ده‌ره‌كی و ناوه‌كیه‌كانوه، له دوو دیدگاوه ته‌ماشای ئه‌م جۆره رێككه‌وتنانه و به تایبه‌تی ئه‌مه‌ی ته‌ڤده‌م و ئه‌نه‌كه‌سه  بكرێت و شیبكرێته‌وه. یه‌كه‌م؛ هاوكیشه‌كانی په‌یوه‌ندیی ده‌وڵه‌ت و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كانی ئه‌م پرسه له ناوچه‌كه به گشتی و، دووه‌میش؛ له رووی نێوخۆی خودی كوردستانی رۆژئاواو په‌یوه‌نده‌یه سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریه‌كانیه‌وه له لایه‌ك و له‌گه‌ڵ كوردانی به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان له لایه‌كی دیكه‌وه.\nئه‌گه‌ر له ئه‌زمونی كوردستانی باشوور وردبینه‌وه و ناكۆكیه نێوخۆییه‌كانی باڵی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی و مه‌رحوم مه‌لاموسته‌فا له شه‌ست و چواره‌وه، كاریگه‌ریی لێكه‌وته خه‌ته‌رناكه‌كانی له‌سه‌ر ئامانج و ژیانی گه‌لی كوردستان به روونی دیاره و، ئه‌زمونێكی یه‌كجار تاڵ و نه‌هامه‌تی و قوڕبه‌سه‌ری و زیانی گه‌وره هێنه‌ر بووه بۆ میله‌ت و بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه گه‌وره‌كه و، درێژ بوونه‌وه‌ی بۆ ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ی پارتی و یه‌كێتی و لێكه‌وته له‌مێژینه و نوێكانی كه كاریگه‌ری سه‌لبی یه‌كجار گه‌وره‌ی بۆ كورد نه‌ك له كوردستانی باشوور به ته‌نیا به‌ڵكو بۆ كوردستانی گه‌وره به گشتی هه‌بووه و، و جگه له دووبه‌ره‌كی و ماڵوێرانی و زیان بۆ ره‌وتی تێكۆشان و هه‌وڵی كورد بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی هیچی به‌دواوه نه‌بووه.\nله روانگه‌ی ئه‌و دیدگایه‌وه ته‌ماشای وه‌زعی كوردستانی رۆژئاواو و ململانێی ئه‌م چه‌ند ساڵه‌ی ته‌ڤده‌م و ئه‌نه‌كه‌سه به پێی ناكۆكی هه‌مه‌جۆری نێوان خۆیان له لایه‌كه‌وه و له لایه‌كی تره‌وه بوونی هه‌وڵی ده‌ره‌كی و ناوه‌كی ئه‌وانه‌ی له پشت ئه‌نه‌كه‌سه‌ن له لایه‌كه‌وه و ئه‌وانه‌ی هاوپه‌یمانی ستراتیجی ته‌ڤده‌من له لایه‌كی تره‌وه، ئه‌گه‌ر بارودۆخ و دوارۆژی په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌م دوو لایه‌نه‌ی كوردستانی رۆژئاوا بخوێنینه‌وه ئه‌وا له زۆر لاوه به یه‌كجاری ره‌شبین ده‌بین و ترسه گه‌وره‌كه له‌وه‌دایه كه ئه‌زمونی یه‌كێتی وپارتی و فیفتی به فیفتی له‌وێش دووباره بێته‌وه، ئه‌گه‌ر له سه‌ره‌تاوه ئه‌م كێشه له‌به‌رچاو نه‌گیرێت و چاره‌سه‌ری بنه‌ڕه‌تی نێوخۆیی بۆ ئه‌م مه‌سه‌له نه‌كرێت.\nئه‌گه‌ر توركیا به‌م شێوه‌یه‌ی تێدایه بۆی نه‌كرێت نارازیبونه‌كه‌ی وا بكات رێگری له‌م رێككه‌وتنه بگرێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی فه‌ره‌نسا و ئه‌مریكا له‌م كاره به‌شدارن و خه‌ڵكی تریش ته‌مویلی هه‌نگاوه‌كان ده‌كه‌ن و په‌یوه‌ندی ئه‌م ره‌وشه تازه‌یه‌ی به دوارۆژی سوریاوه ده‌بێت و هاوكێشه‌كان گۆڕانكاری له‌به‌رچاوی به‌سه‌ردا دێت( بێگومان له لایه‌كه‌وه پارتی و توركیا به هه‌موو شێوه‌یه‌ك له لایه‌نگیری ئه‌نه‌كه‌سه و گواستنه‌وه‌ی ئه‌و مه‌به‌سته‌یان بۆ سه‌ر ئه‌رزی كوردستانی رۆژئاوا قسوری ناكه‌ن و له لایه‌كی دیكه‌وه یه‌كێتی و په‌كه‌كه‌ش له‌به‌رامبه‌ردا هه‌موو هه‌وڵێكیان به‌پێی توانای خۆیان بۆ پشتگیری ته‌ڤده‌م ناوه‌ستێنن) و ئه‌مه‌ش واده‌كات دوو بۆچون و دیدگای جیاواز خۆی فه‌رز بكات و ته‌نانه‌ت ده‌كرێت دوو میحوه‌ری نێوخۆیی ئاشكرا به پێی ره‌وشی سیاسی وئیداری و كۆمه‌ڵایه‌تیش دروست بێت و له‌سه‌ر ژیانی خه‌ڵكه‌كه‌ش ره‌نگ بداته‌وه، ئه‌مه‌ش واده‌كات له روانگه‌ی دوورمه‌ودای پرسه‌كه‌وه زیانی ئه‌م رێككه‌وتنه له‌قازانجی زۆرتر بێت.\nبه‌ڵام كه‌س نیه له تاكی كۆمه‌ڵگه مه‌یلی له یه‌كێتی و یه‌كبوون و یه‌كگرتوویی هه‌ڵویست و دیدبۆچونی كورد نه‌بێت له هه‌ر پارچه‌یه‌كی كوردستاندا بێت، ئه‌وه‌ی خوازراوه و ئامانجی خه‌ڵكی دلسۆزی پرسی گه‌لی كوردستانه له هه‌ر شوینێك بێت یه‌كێتی پێكهاته و دیدوبۆچون وهه‌ڵوێسته له‌مه‌ڕ سه‌رجه‌م پرسه نه‌ته‌وه‌ییه‌كان، به‌ڵام پرسیاره‌كه له‌وێدایه، ئایا ئه‌وه‌ی تا ئێستا له رۆژئاوای كوردستان هه‌یه له‌و روحیه‌ته شۆرشگێری و ته‌باییه له‌ق نابێت و بارودۆخه‌كه ئاڵۆزتر نابێته‌وه؟ بێگومان زۆر سه‌خته به بێ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌گه‌ره‌كان واقیعه‌كه به یه‌ك ئاراسته‌دا بخوێنیته‌وه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی تێدایه كه گومان له به‌رده‌وامی یه‌كڕیزی و یه‌كێتیی هه‌ڵوێستی سیاسی و بۆچونه‌كانی رۆژئاوای كوردستان له‌مه‌ڕ سه‌رجه‌م پرسه‌كانی داهاتوو ده‌كرێت.\nئه‌وه‌ی زانراوه هه‌ردوو لایه‌ن ته‌ڤده‌م و ئه‌نه‌كه‌سه گه‌یشتونه‌ته لێكتێگه‌یشتنێكی مه‌بده‌ئی له‌سه‌ر پێنج خاڵی سه‌ره‌كی یان وردتر بڵێین دیدی سیاسی هاوبه‌ش، به‌ڵام چه‌ندین خاڵی قورسیان دواخستووه و، وه‌كو ده‌شڵێن شه‌یتان له دووتوێی درێژدادڕی و پانتایی فراوانی گفتوگۆی كێشه‌كاندایه.\nله‌و دیده هاوبه‌شه باسكراوانه‌ی كه گه‌یشتون به لێكتێگه‌یشتن له‌و باره‌وه، ئه‌وه‌یه؛ سوریا خاوه‌نی شكۆ و سه‌روه‌ریه و ده‌وڵه‌ت سیستمی فیدڕاڵی به‌رجه‌سته بكات كه مافی سه‌رجه‌م پێكهاته‌كانی تێدا مه‌یسه‌ر بێت و، كورد به نه‌ته‌وه‌یه‌كی خاوه‌ن یه‌كه‌یه‌كی جوگرافی سیاسی كامڵ له چاره‌سه‌ركردنی پرسه نه‌ته‌وه‌كه‌یدا دابنرێت و، به پێی په‌یمان و به‌ڵگه‌نامه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان ده‌ستووری داهاتووی وڵاته‌كه دان به مافه نه‌ته‌وه‌ییه شه‌رعیه‌كانی كورد داده‌بێت و بۆگه‌ڕاوه‌یه‌ك ( مه‌رجه‌عیه‌ت)ێكی كوردی پیكده‌هێنرێت كه نوێنه‌رایه‌تی سه‌رجه‌م حزب و ره‌وته سیاسپه‌كان و كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی له سوریا بكات و له‌كۆبونه‌وه‌كانی داهاتوودا رێكبكه‌ون له‌سه‌ر پێكهێنانی وه‌فدێكی هاوبه‌ش بۆ به‌شداریكردن له كۆر و كۆبونه‌وه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان ده‌رباره‌ی قه‌یرانی سوریا له جیهاندا ده‌كرێت و یه‌ك دید و هه‌ڵوێست بن له‌مه‌ڕ رژێمی سوریا و ئۆپۆزسیۆنه جۆراوجۆره‌كانی ئه‌و وڵاته.\nدیاره له‌م باره‌وه نوێنه‌ری ئه‌مریكا چه‌ندین كۆبونه‌وه‌ی پێ كردوون و تا ڕاده‌یه‌ك وا ده‌ركه‌وتووه كه به‌خۆی سه‌رپه‌رشتی كۆبونه‌وه‌كانی كردووه و فشاریشی هه‌بووه و دواتر فه‌ره‌نساش هاتۆته سه‌رخه‌ت و ئه‌ویش چه‌ندین كۆبونه‌وه‌ی به‌رده‌وامی هاوبه‌شی پێكردوون و رۆڵی ئه‌رێنی باشی هه‌بووه له گفتوگۆكانیاندا. زۆر خاڵی تریش تا ئێستا دواخراوه كه ئاڵۆزی و سه‌ختیی تێدا ده‌بینرێت، به‌ڵام كه ویست هه‌بێت چاره‌سه‌ر ده‌دۆزرێته‌وه. كه بارودۆخی ناوچه‌كه و كوردستان و به تایبه‌تی كوردستانی رۆژئاوا و خودی سوریاش ده‌خوێنیته‌وه، ئه‌وه‌ی دیاره و روونه كه ئه‌م دوولایه‌نه هیچیان له‌به‌رده‌مدا نیه جگه له گه‌یشتن به رێككه‌وتن له‌م بارودۆخه ناله‌باره‌دا و، ته‌گه‌ری سه‌ره‌كی و تا راده‌یه‌ك قورس و له‌وانه‌شه كه زۆر كاتی بوێت و ناكۆكی له‌سه‌ردا دروست بێت؛ پێكهاته‌ی به‌رێوه‌بردنی خۆسه‌ره كه هه‌ر یه‌كه‌و رای تایبه‌تی خۆی هه‌یه بۆ چۆنێتی كاركردن و له باره‌ی پێكهاته‌كه‌یه‌وه له شاره‌كانی كوردستانی رۆژئاودا، بۆیه ئه‌م خاڵه دواخراوه. ئه‌نه‌كه‌سه رای وایه دووباره و له بنه‌ڕه‌تدا به‌ریوه‌به‌ری خۆسه‌ر پێكبهێنڕێته‌وه ، به‌ڵام ته‌ڤده‌م وا به‌باش ده‌زانێت فراوانو ده‌وڵه‌مه‌ند بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كانی تێدا بێت به ئه‌نه‌كه‌سه‌شه‌وه .\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی باسه وه‌زاره‌تی ده‌روه‌ی توركیا دیسان وه‌كو پیشه و نه‌ریتی به‌رده‌وامی خۆی ده‌یه‌وێت رۆڵی دوژمنكارانه‌ی خۆی له‌م هه‌نگاوه بگێڕێت، له‌وباره‌وه پێشوازی له وه‌فدێكی ئه‌نه‌كه‌سی كردووه و ناڕازی خۆی له‌م كاره ده‌ربڕێوه و به ئاشكرا وتویه‌تی له هه‌وڵی روسیا و ئه‌مریكا بۆ شه‌رعیه‌ت دان به یه‌په‌گه رازی نابین، به‌ڵام له‌مباره‌وه رۆڵی ئه‌مریكا وفه‌ره‌نسا و ته‌نانه‌ت روسیاش له‌م كاته جێگه‌ی خۆشحاڵیه ، هه‌ر له‌و باره‌وه ئه‌نه‌كه‌سه‌ش لای خۆیه‌وه له‌گه‌ڵ سه‌ركرده‌كانی هاوپه‌یمانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا كه له لایه‌ن توركیاوه پاڵپشتی ده‌كرێت كۆبونه‌وه‌یه‌كیان سازكردووه و ڕایانگه‌یاندووه كه ئه‌و گفتوگۆیانه‌ی كورد و ئه‌و هه‌وڵانه‌ی ده‌درێت بۆ رێككه‌وتن په‌یوه‌ندی به كاروباری نێوخۆیی خودی كورد خۆیه‌وه هه‌یه.\nجگه له پێكهاته و چۆنێتی كاركردنی خۆسه‌ر، چه‌ند خاڵیكی دیكه جێگه‌ی مشتومڕ ده‌بێت، له‌وانه‌ش په‌یوه‌ندیه‌كانی هه‌ردوولا له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ر و به‌تایبه‌تی په‌كه‌كه و ته‌ڤده‌م و هه‌روه‌ها چۆنێتی چاره‌سه‌ركردنی هه‌ردوو هێزی سه‌ربازی هه‌ردوولا و تێكه‌ڵكردنیانه. ئه‌مه جگه له هه‌ڵوێست له‌مه‌ڕ داگیركردنی عه‌فرین له لایه‌ن توركیاوه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ته‌ڤده‌م داوا ده‌كات لایه‌نه‌كانی دیكه له‌م گفتوگۆیانه به‌شدار بن و ئه‌نه‌كه‌سه ناڕأزیه له‌مباره‌وه له‌م كاته‌دا به‌شدار بن.\nبۆیه، ئه‌وه‌ی جێگه‌ی مشتومڕه له نێو خودی كورد، ئه‌گه‌ر كاتی زۆری بۆ ته‌رخان بكرێت یان زۆر كات به گفتوگۆی لاوه‌كی و ئه‌ته‌كێتی حزبی و سیاسی ته‌سك به‌فێڕۆ بدرێت هه‌زار و یه‌ك ئه‌گه‌ری ده‌ستوه‌ردانی توركیا و خه‌ڵكی تریش له ئارادایه و له‌مه‌ش وه‌كو پیشه‌ی هه‌میشه‌یی داره دووسه‌ر پیسه‌كه‌ی تێده‌خات و له هه‌موو لایه‌كه‌وه هه‌وڵی تێكدانی ده‌دات.\nئه‌وه‌ی پێویسته بزانرێت و ئاگاداری بن و به‌هۆشیاریه‌وه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا بكه‌ن ئه‌وه‌یه و زۆرێك له چاودێرانی ئه‌م پرسه وا ده‌بینن كه توركیا جگه له به‌كارهێنانی فرتوفێڵ و په‌یوه‌ندیه‌كانی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا و روسیا فشاری خۆی له‌سه‌ر پارتی دیموكراتی یان وردتر بڵێین له‌سه‌ر باڵێكی نێو ئه‌م حزبه بدات كه له‌م ئه‌ركه تایبه‌ته‌ی نزیكبونه‌وه‌ی لایه‌نه‌كانی رۆژئاوا به‌شدار نیه بۆ ئه‌وه‌ی نزیكبونه‌وه‌ی ئه‌نه‌كه‌سه و ته‌ڤده‌م راگرێت، به‌ڵام به‌رژه‌وه‌ندیه ته‌سكه‌كان وای لێده‌كات ملكه‌چی توركیا بێت، یان ئه‌نه‌كه‌سه و ته‌ڤده‌م و ئه‌مریكا و فه‌ڕه‌نسا و لایه‌نه‌كانی دیكه ئه‌ڵته‌رناتیڤی ئه‌وه‌یان داناوه و ئه‌گه‌ر و شێمانه و هاوكێشه‌كانیان خۆێندۆته‌وه یان ویست و ئیراده‌ی به‌هێزی كوردی رۆژئاوای كوردستان وه‌كو هه‌میشه یه‌كلاكه‌ره‌وه ده‌بێت.\nئه‌وه‌ی شایانی وتنه لێره‌دا وامان لێده‌كه‌ن گه‌شبین بین، چه‌ندین فاكته‌ری سه‌ره‌كی هه‌ن ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌خه‌ن كه ئه‌گه‌ری سه‌ركه‌وتنی گفتوگۆكان سه‌ركه‌وتن به‌خۆیه‌وه ببینێت .\nیه‌كه‌م: متمانه‌ی كوردی رۆژئاوا به حزب و لایه‌نه‌كانیان رۆڵی گه‌وره ده‌بینێت له‌م رێڕه‌وه‌دا و ئه‌وه‌ش یه‌كه‌م خاڵی سه‌ره‌كی نێوخۆیی سه‌ركه‌وتنی هه‌رگفتوگۆیه‌كه.\nدووه‌م: به‌شداری ئه‌مریكا و فه‌ڕه‌نسا راسته‌وخۆ له گفتوگۆكان و به ناڕاسته‌خۆش روسیا چاودێری هه‌وڵه‌كان ده‌كات، پاڵپشتیه‌كی باشی گفتوگۆكانه.\nسێیه‌م: له‌م كاته‌دا توركیا تا ڕاده‌یه‌ك لاته‌ریكیی سیاسی به‌خۆیه‌وه ده‌بینێت و فشاری ئابووری نێوخۆیی و ناله‌باری وه‌زعی ته‌ندروستی وڵاته‌كه هیلاكی كردووه وده‌كرێت پێشبی بكه‌ین كه له زۆر لاوه كاریگه‌ریی ده‌ستوه‌ردانی تا راده‌یه‌ك سنوردار كردبێت.\nچواره‌م: وه‌زعی ئابووری كوردستان وای كردووه كه هه‌موو لایه‌نه نه‌یاره‌كانی ئه‌م گفتوگۆیه رێگر نه‌بن له كۆسپ وته‌گه‌ره خستنه‌به‌رده‌میدا و له خوایان بوێت له ژێر ئه‌و فشاره داراییه‌ی پێشمه‌رگه‌ی رۆژ و لایه‌نه هاوپه‌یمانه‌كانیان رزگاریان بێت.\nهاوپه‌یمانێتیه‌ك به مردوویی له‌دایكبوو\nئیدعای ئازادیه‌ك بكه‌یت كه به سه‌مای گه‌نجێك بله‌رزێت !!\nپه‌رله‌مانێك مێیینه وه‌ك جوێن به‌كاربێنێت !\nكامه‌یه خه‌ته‌رناكترین چه‌كی ده‌ستی دوژمنانی كورد ؟\nكێشه‌كانی ناوچه‌كه وكوردستان پیكه‌وه ئاڵۆزكاون\nبه په‌ڕۆیه‌كی پوتركاو ده‌یبینێت وزه‌نده‌قی لێ چووه !!


وەزیری وەرزش و لاوانی عێراق بۆ هەڵەبجەییەكان: پڕۆژەی هاوبەشمان دەبێت | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›کوردستان›وەزیری وەرزش و لاوانی عێراق بۆ هەڵەبجەییەكان: پڕۆژەی هاوبەشمان دەبێت\nوەزیری وەرزش و لاوانی عێراق بۆ هەڵەبجەییەكان: پڕۆژەی هاوبەشمان دەبێت\nئەمڕۆ وەزیری وەرزش و لاوانی عێراقی لەگەڵ وەزیری ڕۆشنبیری و لاوانی هەرێم بە سەردانێكی فەرمی سەردانی پارێزگای هەڵەبجەی كرد پاش كۆبوونەوەیان لەگەڵ بەرپرسانی هەڵەبجە بەڵێنیاندا كە لە داهاتوودا كار و پرۆژەی هاوبەش لاوانی ئەو پارێزگایە ئەنجام بدەن.\nلە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا كە لە مۆنۆمێنتی شەهیدانی هەلەبجە بۆ سازكرابوو عەدنان دەرجال، وەزیری وەرزشی ولاوانی عێراق ئاماژەی بەوەشكرد، شانازی دەكەم كە ئەمڕۆ لە نزیكەوە هاتمە هەڵەبجە و لەگەڵ وەزیری ڕۆشنبیری و لاوانی هەرێم و پاریزگاری هەڵەبجە كۆببینەوە بۆ ئەوەی گوێ لە داواكاری وەرزشكاران و لاوانی سنورەكە بگرین، هەر لەو چوارچێوەیەشدا ئەمڕۆ بڕیارماندا هەموومان وەك تیمێك پێكەوە كار دەكەین بۆ پێشخستنی ئەم پارێزگایە و چارەسەركردنی كێشە وەرزشیەكان لەهەرێمی كوردستان و عێراق بە گشتی.\nئەوەشی خستەروو، هاتمان بۆ هەڵەبجە لەچوارچێوەی ئەو سەردانەماندایە كە بۆپارێزگاكانی عێراق دەستمان پێكردووە ئەمڕۆش بە شانازییشەوە هاتوونەیتە ئەم شارەو سڵاومان نارد بۆ گیانی پاكی شەهیدانی هەڵەبجە و عێراق.\nوەزیری وەرزش و لاوانی عێراق جەختی لەوەشكردەوە، بەدڵنیاییەوە لە داهاتوودا هەوڵ دەدەین پێكەوە كار بكەین و بە پڕۆژەی هاوبەش لە بواری گەشەپێدانی وەرزش لە هەرێمی كوردستان بگەرینەوە و لەگەڵ وەرزشكاران وتیپە میلیەكان و یانەكانیش گفتوگۆی تەواومان كردووە و ئەوەی پێمان بكرێت بۆ گەنجان و لاوان ئەنجامی دەدەین.\nزیدان قسەی خۆی لەسەر یاریەکەی ئەلاڤێس کرد\nئیسپانیا به‌ڵێنی پاڵپشتیكردنی تۆپی پێی خانمان له عێراق ده‌دات\nپاش 8 ساڵ، نەخۆشى سەرۆکوەزیرانى ژاپۆن ناچار بە دەستلەکارکێشانەوە دەکات\nکازمی پێشوازی لە ژمارەیەک رزگاربووی ئێزدی دەکات و بەڵێنیان پێدەدات\nكچانی سۆلاڤ بۆ ئه‌م وه‌رزی خولی پله یه‌كی كوردستان ئاماده‌ن\nمیسی ریكۆردێکی چاڤی ده‌شكێنێت\nتانكی ره‌گبی عێراق تووشی كۆرۆنا بوو


تاران: بەرەی ئێران و عێراق وسووریا پڕۆژیەكی ستراتیجییە\n:: PM:05:52:12/06/2019 \nئەمڕۆ چوارشەم 12ی حوزەیران، بەرپرسێكی باڵای ئێرانی رای گەیاند، عێراق و سووریا تەواوكاری ستراتیجییەتی ئێرانن لە ناوچەكە و پڕۆژەی تاران تەواو دەكەن بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و هەڕەشەكانی بیانی و سەپاندنی ئاسایشێكی بەردەوام بۆ ناوچەكە.\nلیوا یەحیا سەفەوی لە كۆبوونەوەی لەگەڵ بەرپرسانی پارێزگای خوزستان لە باشووری رۆژئاوای ئێران كە ژمارەیەكی یەكجار زۆری قوتابیانی زانكۆی باڵا بۆ بەرگری نیشتمانیش ئامادەی بوون، باسی لەوەكرد بەرەی ئێران عێراق سووریا دەریای سپی ناوەڕاست، بەرەیەكی ئابووری سیاسی تەناهی بەرگرییە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئیسڕائیل و ئەمەریكا.\nسەفەوی روونی كردەوە، عێراق و سووریا پڕۆژەی ستراتیجی ئێران تەواو دەكەن و بازاڕی ئەو دوو وڵاتە كە 60 ملیۆن خەڵكی لێ دەژیت، دەتوانێت ببێتە ئامانجی هەناردەی كەلوپەلی ئێران، گوتی "بەرزبوونەوەی هەناردەی ئێران بۆ عێراق 10 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە و گەیشتووەتە 20 ملیار، جگە لەمە فراوانی سنووری عێراق لەگەڵ ئێران كارئاسانی بۆ ئێرانییەكان دروستكردووە كە سەردانی شوێنە پیرۆزەكان بكەن لە عێراق، تەنانەت ئێران بووەتە ناوەندێك بۆ پاكستانییەكان و ئەفغانستانییەكان و ئازەربێجانییەكان بۆ مەبەستی ئەنجامدانی گەشتی ئاینیی كە 20 ملیۆن خەڵكی شیعەی لێیە، لەمەشدا دەبێت پارێزگای خوزستان وەبەرهێنان لەسەر ئەو پرسە بكات".\nزیاتر گوتی "ئەگەر توانرا پڕۆژەی هێڵی ئاسنین لەگەڵ عێراق تەواو ببێت كە لە دەروازەی خوسەروی سنووری لە رۆژئاوای ئێران بەرەو بەغدا دەستی بە كارەكانی كردووە، هەروەها ئەوەی خورمەشهەر لە باشووری رۆژئاوای ئێران بەرەو بەسڕە، ئەوا لە رێگەی ئێرانەوە وڵاتانی ئاسیای ناوەڕاستیش بە عێراق و سووریا دەبەسترێنەوە، ئەمەش پڕۆژەیەكی جیۆئابوورییە و ملیارەها دۆلار سوودی بۆ ئێران دەبێت".\nقسەكانی ئەو بەرپرسە باڵا سەربازییەی ئێران لە كاتێكدایە ململانێیەكی توند لەنێوان ئێران و ئەمەریكا هەیە، واشنتن هەوڵ دەدات دەستی تاران لە بەغدا ببڕێت و بۆ ئەمەش گوشاری زۆری خستووەتە سەر عێراق.


د. ئاڤا غازی ره‌شید: تیكچوونا خه‌وێ ب شه‌ڤێ ئێك ژ نیشانیێن نه‌خۆشیا ده‌روونێ | Evro News\nسه‌ره‌كى ساخله‌مى د. ئاڤا غازی ره‌شید: تیكچوونا خه‌وێ ب شه‌ڤێ ئێك ژ نیشانیێن نه‌خۆشیا...\nد. ئاڤا غازی ره‌شید: تیكچوونا خه‌وێ ب شه‌ڤێ ئێك ژ نیشانیێن نه‌خۆشیا ده‌روونێ\nتایبه‌تمه‌ندێ نه‌خۆشێن ده‌روونێ دیاركر:” نه‌خۆشیا ده‌روونێ پشكه‌كا ژ ساخله‌میا گشتی وه‌كو نه‌خۆشێن ده‌روونێ و جه‌سته‌یێ و كۆمه‌لایه‌تی كو ده‌روونێ ساخله‌م ئه‌و مرۆڤ بشێت خۆ بگونجیت دگه‌ل ژیانێ هه‌ر نه‌خۆشیه‌كێ هنده‌ك نشیان هه‌نه ئه‌وژی نیشانیێن ده‌روونێ و تێكچوونیێن ده‌روونێ هه‌نه نه هه‌ر كه‌سه‌كێ خه‌م بكه‌فیت بیژن ڤێ نه‌خۆشی هه‌یه یان هه‌ر كه‌سه‌كێ قه‌له‌ق بیت بیژن یێ نه‌خۆشه ئه‌ڤه مه‌رج نێنه.\nد. ئاڤا غازی ره‌شید، تایبه‌تمه‌ندێ نه‌خۆشێن ده‌روونێ دیاركر:”هنده‌ك كه‌س هه‌نه ب خه‌م دكه‌ڤن یان خه‌وا وان ب شه‌ڤێ تێك دچێت یان تۆره بیت یان ژی دوو دل بیت ئه‌ڤه نیشانن هه‌كه درێژ نه‌بن و كارتێكرنێ نه‌كه‌ن نه‌گه‌هته وێ راده‌یێ ره‌وشا نه‌خۆشی تیك بچیت ئه‌ڤه نیشانن ده‌مێ تێك دچیت وه‌كو تیچكوونا ده‌روونێ تشته‌كێ زانستی یه ئه‌وژی هه‌ر نه‌خۆشیا ده‌روونی یه هه‌كه نیشان توند ودرێژ بن ئه‌و ژ چارچووڤێ نورمال ده‌ركه‌فیت هنده‌ك پێڤه‌رێن جیهانێ هه‌نه بۆ ڤان نه‌خۆشیان.\nتایبه‌ته‌ندێ نه‌خۆشێن ده‌رونێ گۆتژی:” هه‌كه كه‌سه‌ك ب خه‌م بكه‌فیت یێ ره‌نگه یێ نورمال بیت یان تیكچوویێ بیت ئه‌ڤه پێدڤیه هنده‌ك پێڤه‌ر هه‌بن به‌هرا پتر ژ رۆژان هزر ل ژیانێ نینه گه‌له‌ك نیشان ده‌ڤ هه‌نه ب كیماسی دوو حه‌ڤتیان یێ خه‌مگێن بیت دێ بیژن ڤێ خه‌موكیی یا هه‌یه ئه‌م دشێن بیژن ئه‌ڤه تیچكوونا ده‌روونێ یه.\nناڤهاتی ئه‌وژی ئاشكه‌را كركو: هه‌لسه‌نگاندن ده‌روونێ پێدڤیه كه‌سه‌كێ تایبه‌تمه‌ند بده‌ت چونكو هنده‌ك پێنگاڤێن دێ دووڤدا هه‌نه ژبه‌ر كو كه‌سێ نه‌خۆش بیت دبیت بچت تاوانه‌كێ یان كیشه‌كا جڤاكێ دروست بكه‌ت ژبه‌ر ڤێ چه‌ندی ده‌ست نیشانكرنا تیكچوونا ده‌روونێ ئه‌ڤه یا تایبه‌ته تایبه‌تمه‌ندیێن ده‌روونێ كو تیچكوونا ده‌روونێ یان نه‌خۆشێن ده‌روونێ تێكه‌له‌كا ژ هزر وبیر وره‌فتاران ئه‌ڤه كارتیكرنه‌كا نه‌رینی دكه‌ن بارێ ده‌روونێ یێ وێ كه‌سێ تێك دچیت هنده‌ك كه‌س خۆ ڤه‌ده‌ر دكه‌ن وهنده‌ك ژ دیمه‌یێ وان یێ دیاره هه‌لگری نه‌خۆشیا ده‌روونێ یه.\nد. ئاڤا ئه‌وژی نه ڤه‌شار ت و گۆت: هنده‌ك كه‌س ژیێ وان گه‌له‌ك مه‌زن بیت هیشتا ژن نه‌ئیناینه یان هه‌كه كچ بیت شوو نه‌كریه دێ پسیارا ره‌وشا وێ كه‌ن دێ بینی نه‌خۆشیه‌كا ده‌روونی یه ئه‌ڤه ژی ره‌وشه‌نبیریا ده‌رونی یا كیمه نوزانی نه‌خۆشیه‌كا ده‌روونی چاره‌سه‌ریا خۆ بكه‌ت.\nتایبه‌تمه‌ندێ نه‌خۆشێن ده‌روونێ، دیاركركو گه‌له‌ك كه‌سێن ده‌وله‌مه‌ند هه‌نه باره‌كی ده‌روونی ده‌ڤ هه‌یه هه‌ژاری ئێك ژ ئه‌گه‌رێن ده‌روونێ هنده‌ك ئه‌گه‌ر هه‌نه یێن گرێدانا میشكی و هورمونات وكه‌ساتیا مرۆڤێ ڤه كا چه‌وا ده‌مێ زارۆك گه‌شه دكه‌ت وه‌سا ده‌روونی وی ژی دگه‌لدا گه‌شه دكه‌ت هنده‌ك جاران زارۆكینی دا روودان دروست بن بۆ نموونه دایك وبابێن وێ ژێكڤه دبن یان زۆرداریه‌ك ل زارۆكێ هێته كرن ئه‌ڤه دێ پاشه‌رۆژی كارتیكرنێ كه‌ن وگه‌له‌ك ئه‌گه‌رێن دێ هه‌نه مرۆڤ تووشی نه‌خۆشێن ده‌روونێ دبیت.\nد. ئاڤا غازی ، ته‌كه‌ز كركو بۆ نه‌خۆشین ده‌روونێ هه‌ر كه‌سه‌ك ببینت هه‌ستێ وی یان ره‌فتارێن وێ تیكچوویه باشتره ئه‌و هه‌لسه‌نگاندنا خۆ بكه‌ن چونكو هه‌كه ده‌وروبه‌ر هه‌لسه‌نگاندنێ بۆ بكه‌ن پێدڤیه ده‌وروبه‌ر ده‌ستێ وێ بگرن چونكو هنده‌ك جاران تیچكوویێن ده‌روونێ چیدبن مرۆڤی ئاگه‌ه ژی نینه.\nد. ئاڤا غازی راگه‌هاندكو: گه‌له‌ك كه‌سێن تووشی ماده‌یێن هوشبه‌ر وماده‌یێن كحولی بووین دێ بینی هنده‌ك فشارێن ده‌روونی هه‌بووینه لێ سه‌ره‌ده‌ریێ وێ نه‌یا دروست بوویه په‌نا بریه ماده‌یێن هوشبه‌ر و ماده‌یێن كحولی ئه‌ڤه پێدڤیه سه‌ره‌ده‌ریا درست دگه‌ل وان كه‌سان بهێته كرن ده‌مێ ده‌ستپێكی كورۆنا هاتی فشارا ده‌روونی چیبوو هنده‌ك رێكه‌ك بكارئینان ئه‌وژی میكانزمه‌كا خه‌له‌ت بكارئینان وگوتن چوو بۆ ڤایرۆسی نینه وپشتی هینگی ڤایرۆس دیاربوو هه‌موویان دیت چ روودان چیبوون ئه‌ڤه ل سه‌ر ئه‌نكاری هنده‌ك كه‌س ئه‌نكاری دكه‌ن دبیژن تشته‌ك یێ ده‌ستێ مندایه.\nده‌ربارێ چاره‌سه‌ریا ده‌روونێ د. ئاڤا گۆت: ب ریێا ده‌رمانان وروونشتنا نه‌خۆش دهێته چاره‌سه‌ركرن گه‌له‌ك جۆرێن ده‌رمانان ل دووڤ جۆری تیكچوونا ده‌روونێ دمینت هنده‌ك حاله‌ت روونشتنان دا دگه‌ل ده‌رمانان پتر مفا دگه‌هته نه‌خۆشی “.\n73 queries in 0.635 seconds.


زیا پترۆس: مەکتەبی کۆمەڵایەتی حزبەکان وایان کردووە تاوان و کوشتن زۆربێت\n01:59 - 02/07/2019\nزیا پترۆس: مەکتەبی کۆمەڵایەتی حزبەکان وایان کردووە تاوان و کوشتن زۆربێت\nزیا پترۆس، سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سەربەخۆی مافی مرۆڤی هه‌رێمی كوردستان، وەکو هەر هاوڵاتییەکی ئاسایی ئەم وڵاتە، بێئومێدو ناڕازییە لە حکومەت لە کۆنترۆڵ نەکردنی تاوانەکان و لاوازی دادگا لە ئاستی کێشە کۆمەڵایەتییەکاندا.\nلە دیدارێکدا لەگەڵ “زەمەن”، زیا پترۆس دەڵێت: ئێستا وایلێهاتووە کەس سڵ ناکاتەوە لە کردنی تاوان، چونکە دڵنیایە بە سوڵحی عەشایری بۆی چارەسەر دەکەن یان بەهۆی نزیکیی لە بەرپرسێکی حزبییەوە، حکومەت حەقی نابێ بەسەرییەوە. بۆیە رۆژ بەرۆژ رێژەی کوشتن و تاوان بەرز دەبێتەوە.\nزیا پترۆس رەخنە لە حکومەتی هەرێم دەگرێ بەوەی کە هێشتا نەبووەتە دامەزراوەیەکی رێکوپێک و دادگاو هێزە ئەمنییەکانیش وەکو پێویست رۆڵی خۆیان ناگێڕن. ئەو بەشی هەرەزۆری بەردەوامی تاوانەکان دەگێڕێتەوە بۆ سوڵحی عەشایری کە مەکتەبی کۆمەڵایەتی یەکێتی و پارتی رێکخەری سەرەکی ئەو سوڵحانەن.\n* ماوه‌یه‌كه له‌هه‌رێمی كوردستان دیارده‌ی كوشتن له‌سه‌ر شتی زۆر ساده، زۆربووه. ئێوه پێتانوایه هۆكارەکانی چین؟\n- ئێمه وه‌كو ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ، چه‌ند ساڵێك به‌ر له‌ئێستا چه‌ندینجار باسی ئه‌و دیاردانه‌مان كردووە. ئه‌و كات دیارده‌كه چه‌ند رووداوێكی كه‌م روویاندابوو. ئێمه له‌رێی راپۆرتی تایبه‌ته‌وه حكومه‌تی هه‌رێممان ئاگاداركرده‌وه له‌وه‌ی كه بارودۆخه‌كه به‌ره‌و دۆخێكی مه‌ترسیدار ده‌ڕوات ئه‌گه‌ر رێگری نه‌كات. ئه‌و دیارده‌یه زۆر په‌ره‌ده‌سه‌نێ و ره‌نگه رۆژێكبێ له كۆنترۆڵیش ده‌ربچێ. به‌داخه‌وه ئێستا له هه‌رێمی كوردستان رۆژ نییه حاڵەتی كوشتن یا خۆكوشتن روو نه‌دات!.\nئێمه وه‌ك ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ له چه‌ندین راپۆرتدا باسمان له‌وه كردووه هەبوونی دیارده‌ی چه‌كداریی و هه‌بوونی چه‌ك له‌به‌شی زۆری ماڵه‌كانی هه‌رێمدا، رووداوی نه‌خوازراوی زۆر دەهێنێ و هێناوه‌ته ئاراوە. چه‌ك زۆر به‌ئاسانی ده‌ستی هاوڵاتیان ده‌كه‌وێت به‌بێ ئه‌وه‌ی لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار كۆنترۆڵی بكات. ئێمه ئه‌و بارودۆخه‌مان بۆ پۆلیس و ئاسایشیش رونكردووه‌ته‌وه. بێجگه له‌به‌كارهێنانی چه‌ك ئێستا دۆخه‌كه مه‌ترسیدارتربووه. ده‌بینین ده‌ستدرێژی سێكسیی ده‌كرێته سه‌ر منداڵان و مێردمنداڵان و پاشان به‌شێوازی زۆر قێزه‌ون ده‌كوژرێن. ئه‌گه‌ر باس له‌هۆكاره‌كانی تری زۆربوونی ئه‌و دیاردانه بكه‌ین ده‌بێ ئه‌وه‌مان له‌بیر نه‌چێ، دۆخی ده‌روونی خه‌ڵك، دۆخێكی خراپه به‌تایبه‌ت به‌هۆی قه‌یرانی دارایی و رێژه‌یه‌كی زۆری ئاواره و كرێكاری بیانیی.\nدۆخی سیاسی هه‌رێمی كوردستان له ساڵی 2014وه تا ئه‌مرۆ هۆكارێكی تره كه واده‌كات خه‌ڵك ده‌روونی ماندووبێ. نه‌بوونی جێگیریی سیاسی له هه‌رێمی كوردستان وایكردووه خه‌ڵكیش له‌ڕووی ده‌روونیی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه جێگیر نه‌بن. رێكنه‌كه‌وتنی هێزه‌كان وایكردووه هاوڵاتی متمانه‌ی به‌هیچ شتێك نه‌مێنێ. به‌رێژه‌یه‌ك ئه‌مه‌ش وایكردووه ژماره‌یه‌كی زۆری هاوڵاتی بێزاربن له‌ژیانی خۆیان و سڵ له‌هیچ جۆره تاوانێك نه‌كه‌نه‌وه.\nبەڕاستی كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاندن و میدیاكاره‌كانیش یه‌كێكن له‌هۆكاره‌كانی زۆربوونی ئه‌و دیارده‌یه، چونكه زۆرجار شێوازی گواستنه‌وه‌ی رووداوێك یان نیشاندانی زنجیره‌یه‌كی دۆبلاژكراو واده‌كات خه‌ڵك بە قەدەر خولێكی فێربوونی تاوان سودی لێ ببینێ. خێزانه‌كانیش له‌ڕووی په‌روه‌رده‌ییه‌وه منداڵه‌كانیان باش ئاماده نه‌كردووه بۆ ناو كۆمه‌ڵگه‌و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ئه‌و دۆخه‌ی هه‌یه. شته‌كان روداوی زۆر ناخۆشی لێكه‌وتووه‌ته‌وه بۆ نموونه كوڕێك باوكی خۆی كوشتووه، یه‌كێكی تر برای خۆی كوشتووه، یه‌كێكی تر دایكی كوشتووه.. ئه‌ها بیر له‌وه بكه‌وه كه‌سێك ده‌ستی بچێته دایكی خۆی یان باوكی یان نزیكترینه‌كانی و بیانکوژێ، ده‌بێ له چ دۆخێكی ناجێگیردابێ!\n* تۆ كه پێتوایه دۆخه‌كه هێنده مه‌ترسیداره، ئەی پێتان وانییه حكومه‌ت به‌رپرسی یه‌كه‌می دووباره‌بونه‌وه‌ی ئه‌و رووداوانه‌بێ؟\n- به‌دڵنیاییه‌وه حكومه‌ت به‌رپرسه، به‌ڵام كه‌موكوڕیشمان هه‌یه بۆ نموونه نه‌بوونی یاسایه‌كی توندو نه‌بوونی متمانه‌ی هاوڵاتیان به دادگاکان و یاسا. به‌داخه‌وه ئێستا دۆخه گه‌یشتووه‌ته ئه‌وه‌ی هه‌ندێك گه‌نج هه‌یه ئه‌گه‌ر باسی ئه‌وه‌ی بۆ بكه‌ی و پێی بڵێی سزا هه‌یه‌و یاسا هه‌یه، ئه‌سڵه‌ن گاڵته‌ی پێدێت. چونكه هه‌ندێك له‌وانه خزم و كه‌سوكاری چه‌ند به‌رپرسێكی حزبین و خۆیان له‌سه‌رووی یاساوە داناوه، له‌ڕووی واقیعیشه‌وه خه‌ڵك هه‌یه تاوان ده‌كات و ده‌ستگیر ناكرێت، ئه‌مه وا ده‌كات ئه‌و بێمنه‌تییه زۆر زیاتربێ. به‌داخه‌وه دادگاكانی ئێمه نه‌یانتوانیوه متمانه لای خه‌ڵك دروست بكه‌ن.\nله‌گه‌ڵ حكومه‌ت، هه‌موو رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نیش به‌رپرسن له زیادبوونی ئه‌و دیارده‌یه، چونكه ئه‌و رێكخراوانه ژماره‌یان زۆر زۆره، به‌ڵام كوا رۆڵیان؟ كوا چالاكییه‌كیان كه خزمه‌ت به‌كه‌مكردنه‌وه‌ی تاوان بكات؟ یان داموده‌زگاكانی حكومه‌ت بۆ نموونه وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده، كوا رۆڵی له كه‌مكردنه‌وه‌ی ئه‌و دیارده‌یه‌دا؟ كوا به‌رنامه‌و پرۆگرامیان؟ یا خوێندنی باڵا؟\nوه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌ركی سه‌ره‌كییه‌تی له‌و دیارده‌یه بكۆڵێته‌وه‌و به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك رێگری بكات له‌زیادبوونی ئه‌و دیارده‌یه. كوا به‌رنامه‌و پلانی وه‌زاره‌تی كار بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی كێشه‌ی هاوڵاتیان؟ ئه‌سڵه‌ن هیچ هه‌نگاوێكیان نه‌ناوه.\n* ئه‌وانه كێن هێنده بێ منه‌تن له‌یاسا و حكومه‌ت؟\n- پێویست ناكات من ناو بهێنم، چونكه ئه‌و دیارده‌یه شتێك نییه له یه‌ك شوێن و له‌یه‌ك شار هه‌بێ. له‌ته‌واوی شاره‌كانی كوردستان ئه‌مه هه‌یه‌و خه‌ڵكیش هه‌مووی ده‌زانێ ئه‌وانه كێن و چین.\n* ئه‌وانه‌ی له‌ئێستادا تاوان ئه‌نجام ده‌که‌ن له‌چ ته‌مه‌ن و چ ره‌گه‌زێكن؟\n- زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی ئێستا تاوان ده‌كه‌ن ئه‌وانه‌ن ته‌مه‌نیان له‌نێوان 16 بۆ 35 ساڵاندایه. زۆربه‌ی ئه‌وانه‌شی تاوان ئه‌نجام ده‌کە‌ن و ده‌بن به بكوژ له‌ره‌گه‌زی نێرن، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی خۆیان ده‌كوژن زۆربه‌یان له ره‌گه‌زی مێن.\n* له چه‌ند مانگی رابردوو، شه‌ڕێكی گه‌وره له‌نێوان عه‌شیره‌تی زێباری و هه‌ركی روویدا لە ئاکرێ، کەچی كێشه‌كه‌یان له لقی پارتییه‌وه چاره‌سه‌ركرا‌و له رێككه‌وتنه‌كه‌شیاندا باس له‌وه كراوه نابێ هیچ لایه‌كیان بڕۆنه دادگا؟\n- به‌داخه‌وه له‌و كاره‌ساته‌دا خه‌ڵك کوژراو و برینداریش هەبوو، به‌ڵام له‌و رووداوەدا كوا رۆڵی یاسا؟ من پێشتریش ئه‌وه‌م وتووه به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك مه‌كته‌بی كۆمه‌ڵایه‌تی حزبه‌كان ره‌فز ده‌كه‌م، چونكه ئه‌و مه‌كته‌بانه وا ده‌كه‌ن دیارده‌ی كوشتن و تاوان زۆربێ. چونكه تاوانبار به‌ر له‌ئه‌نجامدانی تاوان بیر له‌وه ده‌كاته‌وه، به سوڵحی عەشایریی له‌ڕێی ئه‌و مه‌كته‌بانه‌وە بۆی چاره‌سه‌ر دەکەن و قوتاری دەبێ له سزای یاسایی!\nتۆ واز له‌وه بێنه ئه‌و رووداوه له‌ناوچه‌ی چ حزبێك روویداوه، چونكه ئه‌و رووداوه له‌ناوچه‌ی حزبێكی تریش بوایه، هه‌ر به‌هه‌مان شێوه چاره‌سه‌ر ده‌كرا چونكه نموونه‌ی ئه‌و جۆره چاره‌سه‌رە عەشایرییانە لای یه‌كێتی و پارتی و حزبه ئیسلامییه‌كانیش هه‌یه. به‌ڵام جیاوازییه‌كه ئه‌وه‌یه ئه‌مڕۆ ئه‌وه له سنووری پارتیدا روویداوه.\nئێمه كێشه‌مان هه‌یه‌و ده‌بێت ئه‌سڵی كێشه‌كه چاره‌سه‌ر بكه‌ین نه‌ك باسی حزبێك بكه‌ین. به‌دڵنیاییه‌وه حزبه‌كان تاوانبارن و ده‌بێ ته‌ده‌خولی ئه‌و جۆره كێشانه نه‌كه‌ن، به‌ڵكو ده‌بێ پۆلیس و ئاسایش ئه‌و جۆره رووداوانه كۆنترۆڵ بكه‌ن و پاشان ته‌واوی تاوانباران به سزای خۆیان بگه‌یه‌نرێن له‌ڕێی دادگاوه. تۆ كه لەڕێی دادگا ئه‌وانه‌ت سزادا ئه‌مه وا ده‌كات جارێكی تر كه‌س بیر له‌و جۆره تاوانانه نەكاته‌وه.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی هه‌یه لاوازی دادگاو یاسایه. نه‌بوونی متمانه‌یه به دادگاو یاسا. نه‌بوونی متمانه‌یه به‌سه‌روه‌ربوونی یاسا. كه حزبه‌كان كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ن كه‌واته پۆلیس‌و دادگاو دادوه‌رمان بۆ چییه؟\nبه‌داخه‌وه لە چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان لەڕێی مه‌كته‌بی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانەوە، پێكهاتنی ئەوانەی كێشه‌یان له‌گه‌ڵ یه‌كتردا هه‌یه، بە پێدانی ئافره‌ت یان پاره چارەسەری دەکەن و سوڵح دەکەن کە ئه‌مه‌ش واده‌كات دیارده‌ی تاوان‌و تاوانكاری به‌رده‌وامبێ و ئه‌سڵه‌ن گه‌شه‌ش بكات.\nتائێستا حكومه‌تی هه‌رێم نه‌بووه‌ته دامه‌زراوه‌یه‌كی رێكوپێك. ته‌نانه‌ت لایه‌نی یاسادانانیش نه‌بووه‌ته دامه‌زراوه‌یه‌كی رێكوپێك. لایه‌نی جێبه‌جێكاریش به‌شێوازێكی دامه‌زراوه‌یی كار ناكه‌ن.\n* ئێوه وه‌ك ده‌سته‌ی مافی مرۆڤ، دوو جار راپۆرتی ساڵانه‌تان هه‌بوو، به‌ڵام ئێستا راپۆرتتان نییه، هۆكاری ئه‌مه چییه؟\n- ئێمه ویستمان كارێكی پرۆفیشناڵ بكه‌ین و راپۆرته‌كانمان به‌به‌ڵگه‌و داتای به‌هێز بخه‌ینه به‌رده‌ستی لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان و رایگشتی. زانیارییه‌كانمان له چه‌ند رێگه‌یه‌كه‌وه كۆده‌كرده‌وه، یه‌كێك له رێگاكان خۆمان چاودێری تایبه‌تمان هه‌بوو كاریان كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری بوو له ته‌واوی نووسینگه‌كانمان له زاخۆوه تا كفری و خانه‌قین. رێگه‌یه‌كی تر لەڕێی راگه‌یاندنه‌كانه‌وه شتمان وه‌رده‌گرت. به‌ڵام به‌شێكی زۆری زانیارییه‌كانمان له ده‌زگای پۆلیس و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان وه‌رده‌گرت.\nچه‌ندینجار ئێمه رووبه‌ڕووی ره‌خنه بووینه‌وه له‌لایه‌ن حكومه‌ت و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌وه. تا كار گه‌یشته ئه‌وه‌ی له میدیاكانه‌وه راپۆرته‌كانی ئێمه‌یان به‌درۆ ده‌خسته‌وه، به‌ڵام به‌راستی ئه‌و به‌درۆخستنه‌وه‌یه مایه‌ی پێكه‌نین بوو، چونكه ئامارمان له‌لایه‌نێكی حكومی وه‌رده‌گرت، هه‌ر ئه‌و لایه‌نه حكومییه خۆی ده‌هات ئێمه‌ی به‌درۆ ده‌خسته‌وه! تا كار گه‌یشته ئه‌وه‌ی ئه‌و لایانانه كه ئێمه داوای زانیاریمان لێیان ده‌كرد پێیان نه‌ده‌دا‌ین.\n* ئه‌و لایانانه كێ بوون كه خۆیان زانیاریان پێده‌دان و به‌درۆشیان ده‌خستنه‌وه؟\n- له‌میدیاكان ئه‌و روونكردنه‌وانه هه‌ن و خه‌ڵك ده‌زانێ، ئه‌مه ئه‌وه‌ی ده‌سه‌لماند كه ئه‌وانه كه‌موكوڕیان هه‌یه له شێوازی ئیداره‌دانیان و ئەرکی سەرشانیان بەتەواوی بەجێ نەدەهێنا. ئێمه وه‌كو ده‌سته هه‌ر كه‌موكوڕییه‌كمان ده‌خسته‌ڕوو بۆ ئه‌وه‌مان بوو ئاگاداریان بكه‌ینه‌وه خۆیان چاك بكه‌ن، به‌ڵام ئه‌وان به‌جۆرێكی تر لێكیان ده‌دایه‌وه به‌داخه‌وه.


ماوەی نزیکەی مانگێکە کۆماری ئیسلامی ئێران هەڵمەتێکی دەستگیرکردنی هاووڵاتیان و چالاکوانانی کوردی لە ڕۆهەڵاتی کوردستان دەستپێکردووە و جگە لەوەش لەڕێگەی لایەنێکی باشوری کوردستانەوە (هەرێمی کوردستان) حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی ئاگادارکردووەتەوە و تەنانەت هەڕەشەی بۆردومانکردنیشی لێکردوون.\nلەماوەی مانگی ڕابردوودا لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەڵمەتێکی دەستگیرکردنی کوردانی ڕۆهەڵاتی کوردستان لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەستیپێکردووە و تائێستا ژمارەی دەستیرکراوان 100 کەسی تێپەڕاندووە و سەرجەمیشیان چارەنوسیان نادیارە.\nهەڵمەتەکە هاوکاتە لەگەڵ نەمانی دەسەڵاتی ترەمپ و هاتنی بایدن بۆسەر کورسی دەسەڵات لە ئەمریکا\nئەمجەد حسێن پەناهی، چالاکوانی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە ناس کوردی وت، "ئەو هەڵمەتەی کۆماری ئیسلامی ئێران دژی هاووڵاتیانی ڕۆهەڵاتی کوردستان چەند هۆکارێکی لە پشتەوەیە، یەکێک لەوانە نەمانی دۆناڵد ترەمپە لە سەرۆکایەتیی ئەمەریکا و ئێستا دەسەڵاتدارانی ئێران تاڕادەیەک دەستکراوەترن لە سەرکوتکردنی هاووڵاتیاندا."\nباسی لەوەشکرد، "ترەمپ جدیتر بوو لە هەڕەشەکان بۆسەر کۆماری ئیسلامی ئێران، باشترین نمونەش ئەوەیە، لە ئیدارەکانی پێشووی ئەمەریکا، چەندین جار باس لە کوشتنی قاسم سولەیمانی کراوە، بەڵام لە هیچیاندا نەکراوەتە کردار، بەڵام ترەمپ ئەوەی کر."\nوتیشی، "یەکێکی دیکە لە هۆکارەکان ئەگەری گفتۆگۆ و ڕێککەوتنی ئێران و ئەمەریکایە، کە لەوکاتەدا ئێران ئەمکەسانە ئازاد دەکات و وەک نیازپاکی خۆی بەرامبەر ئەمەریکا بەکاریان دههێنێت و دەڵێت، چەندین زیندانیمان ئازادکردووە، لەکاتێکدا چەندین زیندانی دیکە کە پێشتر دەستگیرکراون لە زینداندا دەهێڵێتەوە."\nئێران بە لایەنێکی سیاسیی هەرێمی کوردستاندا پەیامی گەیاندووەتە حزبەکانی رۆژهەڵات\nهەڵمەتەکەی کۆماری ئیسلامی ئێران تەنها هاووڵاتیانی نەگرتووەتەوە، بەڵکو لە چەندین بەرنامە و کورتەفیلمدا هێرشی کردووەتەسەر حزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە پەیوەندییەکانی حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە "ناس کورد"ی وت، "لە ماوەی ڕابردوودا ئێران شاندێکی ناردووەتەوە لای لایەنێکی سیاسیی هەرێمی کوردستان و لەڕێگەی ئەو لایەنەوە پەیامێکیان بۆ حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناردووە."\nناس کورد زانویەتی، شاندەکەی ئێران بەو لایەنە سیاسییەی هەرێمی کوردستانیان وتووە، " حزبە کوردییەکانی ئێران ئاگادار بکەنەوە کە واز لە چالاکییەکانیان بهێنن و لە هەرێمی کوردستانەوە نەبنە هەڕەشە بۆسەر کۆماری ئیسلامی ئێران و چەک دابنێن، ئەگەرنا دەستەوەستان نابین و بە هەموو شێوەیەک وەڵامیان دەدەینەوە، ئەگەر بە موشەک و بۆردومانیش بێت."\nبەوتەی ئەو سەرچاوەیە، "دواتر ئەو لایەنە سیاسییە هەریەک لە کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران، حزبی دیموکراتی کوردستان، حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و کۆمەڵەی ڕێکخراوی کوردستانی حزبی کۆمۆنیستی ئێرانی بانگهێشت کردووە و بە نهێنی لەگەڵیاندا کۆبووەتەوە."\nڕوونیشیکردەوە، "ئەو لایەنە سیاسییەی هەریمی کوردستان تەنها گەیەنەری پەیامەکەی ئێران بوون و هیچ بۆچوونیکی خۆیان لەوبارەیەوە نەوتووە."\nبەرپرسی پەیوەندییەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران ڕەتیدەکاتەوە ئاگاداری ئەو هەڕەشەیەی ئێران بێت، بەڵام دەشڵیت، ئەوان بە هەڕەشەی و پەیامی ئێران کار ناکەن و خەباتی خۆیان دەکەن.\nکەریمی پەروێژی، بەرپرسی پەیوەندییەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە لێدوانێکی تایبەتدا بە "ناس کورد"ی ڕاگەیاند، "من ئاگاداری ئەو پەیامەی ئێران نیم لەڕێگەی هەر لایەنێکەوە بێت، بەڵام ئەگەر واشبێت خۆ ئێمە بە هەڕەشە و بۆچوونی ئێران کار ناکەین و واز لە خەبات ناهێنین لەبەر هەڕەشەی ئەوان."\nترسی سەرهەڵدانەوەی خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە ئێران\nناڕەزایەتییەکان دژی کۆماری ئیسلامی ئێران تەنها کوردەکان و کەمە نەتەوایەتییەکانی دیکە نین، لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی 2019، لە چەندین شاری ئێران دەستیپێکرد و چەندین کوژراو و برینداری لێکەوتەوە.\nکەریمی پەروێزی باسی لەوەکرد، "ئەو هەڵمەتانەی ئێران بۆ دەستگیرکردنی هاووڵاتیان لە ترس و دڵەڕاوکێیایەتی، بەشێوەیەک هەموو خولەکێک لە ترسی سەرهەڵدانی خۆپیشانداندایە، ئەوەش بەهۆی دۆخی خراپی زۆرینەی هاووڵاتیانی ئێران، نەک تەنها کوردەکان."\nباسی لەوەشکرد، "هاووڵاتیانی ئێران لە دۆخێکی خراپدان و سەرجەم گەلی ئێران لە دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران توڕەن، حکومەتیش ترسی لە سەرجەم گەلی ئێران هەیە کە لە هەر چرکەیەکدا لە دژی ڕاپەڕن، بەڵام ئەوەی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەیکات بەو ڕادەیە لە ناوچە فارسەکان نایکات.\n"کورد لە هەرچوار پارچە لە مەترسیدایە"\nچالاکوانان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، زۆرجار داوای یەکگرتنەوەی حزبەکانی ڕۆهەڵات و یەکڕیزی دەکەن بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان.\nئەمجەد حسین پەناهی پێیوایە، کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان لە دۆخێکی قورسدایە و دۆخی پرسی کوردیش لەبری بەرەو پێشچوون بەرەو دوا دەگەڕێتەوە.\nباسی لەوەشکرد، "نەبوونی یەکڕیزی لەنێو کورد دا مەترسی گەورەی دروست کردووە، ئەوەتا لەئێستادا لە ڕۆژهەڵات کۆماری ئیسلامی ئێران کورد دەچەوسێنێتەوە و دەیەوێت پرسی کورد بەرەو دوا بگەڕێنێتەوە، لە ڕۆژئاوا، ڕژێمی بەشار ئەسەد دەیەوێت دەسەڵاتی خۆی بگەڕێنێتەوە ناوچە کوردییەکان، تورکیا دەیەوێت هێرش بکاتەسەر شنگال و پەکەکە و دۆخی کورد لە باکوریش خراپە، بەهەمانشێوە لەئێستادا لە باشوریش کورد بەراورد بە ڕابردوو بەرامبەر بەغدا لاوازە و مەترسی لەسەر قەوارەی هەرێمی کوردستان هەیە."\nجەختیشیکردەوە، باشترین کار کە کورد لە هەر چوار پارچە بیکات، یەکڕیزییە و هەروەها لە ڕۆژهەڵاتیش یەکگرتنەوەی هەردوو کۆمەڵە و دیموکرات و کاردنیانە پێکەوە.\nبەهەمانشێوە، کەریمی پەروێزی پێیوایە کورد بە یەکڕیزی و تەبایی نەبێت ناتوانێت بگات بە ئامانجەکانی و نەک ناچێتە پێشەوە، بەڵکو دەشگەڕێتەوە بۆ دواوە.\nپەروێزی سەبارەت بە حزبەکانی ڕۆهەڵات باسی لەوەکرد، "ئێمە ڕاستە لە هەندیک بۆچووندا جیاوازیمان هەیە، بەڵام بۆ خەبات و پرسی نەتەوەیی هەمووکات پرس و ڕاوێژ دەکەین و ناوەندی حزبە کوردییەکانمان هەیە و بەردەوام هەماهەنگیمان هەیە."\nجەختیشیکردەوە، "لەئێستادا هەرچوار حزب کاردەکەین بۆ یەکگرتنەوە و ئەو پرسە بەشێوەیەکی بەرچاو چووەتەپێشەوە و لە داهاتوویەکی نزیکیشکدا ئەنجامەکانی دەبینین".\nبومەلەرزەیەک بەگوڕی 7.1 پلە بە پێوەری ڕێختەر ژاپۆنی هەژاند\n2021.02.13 - 17:59


ئاڵای میرنشینی سۆران له سه‌رده‌می پاشای گه‌وره … یاسین برایم – Dengekan\nbyYasin Braim\tDecember 30, 2019\tGeneral, Opinion\nله مێژووی كوردستاندا، له سه‌ر خاكی كوردان، چه‌ندین میرنشینی كوردی به‌رچاو ده‌كه‌ون، هه‌ندێكیان بۆ چه‌ندین سه‌ده، ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و میرنشینانه‌یان هه‌بووه وجێپه‌نجه‌یان دیاربووه وكورسی ده‌سه‌ڵاتی خۆبه‌ڕێَوه‌بردنیان به‌ده‌سته‌وه بووه، جاروباریش هه‌وڵی فراوانكردن و ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی سنووری یه‌كتریان داوه. میرنشینه‌كان په‌لاماری میرنشیی دڕاوسێی داوه و شه‌ڕ و ماڵوێرانی زۆریان چه‌شتووه و خوێنی یه‌كتریان ڕژاندووه. ئه‌و ململانێیه زۆر جار به قازانجی دوژمن و ناحه‌زان ته‌واو بووه و ئه‌وانیش ده‌ستیان خستۆته نێو كارو باری میرنشینه‌كانیان.\nمیرنشینی سۆران، یه‌كێك له‌و میرنشینه ناسراو و گه‌وره و ده‌سه‌ڵاتدارانه بووه، به‌تایبه‌تی بۆ سه‌رده‌می زێڕینی پاشای گه‌وره، كه ته‌ختی ئیمپڕاتۆریه‌تی عوسمانیی و ئێرانی هێناوه‌ته له‌رزین. توانی ئه‌و میرنشینه فراوانتر بكات وخاكێكی زۆر بخاته ژێر ده‌ستی خۆی. له نێو بردنی ناحه‌ز و دوژمنه‌كانی و بنیاتنان و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی قه‌ڵا و كۆشك دروستكردنی قه‌ڵاو قونگره و پردی نوێ و سوپایه‌كی تۆكمه و شاره‌زا و بوێر و دامه‌زراندنی كارگه‌ی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و لێدانی دراو و جاڕدانی سه‌ربه‌خۆیی و دروستكردنی چه‌ندین لیژنه بۆ به‌ڕێوه‌بردنی ئیش و كاری خه‌ڵك و بازاڕ و سوپا و كاروباری سه‌ربازی. گرنگی دان به زانست خوێندن و مزگه‌وت و زانا و ڕۆشنبیران و به‌رقراركردنی ئاسایش و ئارامی له ژێر قه‌ڵه‌مره‌وی خۆی. ئه‌مه‌ش ڕۆژ به‌ڕۆژ ده‌سه‌ڵاتی فراوانتر بوو، تا توانی جاڕدانی سه‌ربه‌خۆیی لێبدات…(1)\nئه‌م فراوانبوون و به‌ره‌وپێشوه‌چوونه، وای له دوژمنانی كورد كرد، به‌شێوه‌یه‌كی به‌رنامه و پیلاندارێژراو بكه‌ونه خۆئاماده‌كردن، به كردار هه‌موو هه‌وڵی خۆیان خسته گه‌ر بۆ لاوازكردن و له‌نێو بردنی ئه‌م میرنشینه.\n(جه‌مال نه‌به‌ز)، مێژوونووسی گه‌وره‌ی كورد، ده‌رباره‌ی پاشای گه‌وره و فراوانكردنی سنوور و ڕێكخستنی و پێشخستنی سوپا و دابینكردنی پێداویستییه‌كان و دروستكردنی چه‌ك و تۆپ وگرنگیدان به‌سه‌رجه‌م بواره‌كانی تر. شاره‌زایی و دونیا بینی ئه‌و میره، له‌و سه‌رده‌مه، له نیمچه ده‌وڵه‌تیكی كوردی ده‌چوو، تا ئه‌و ڕۆژه‌ی له لایه‌ن عوسمانییه‌كان له ناو چوو.\n(2) پێشكه‌وتنی میرنشینی سۆران، له رووی هێز و سوپا و چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و ڕێكخستن و دابه‌شكردنی به شێوه‌یه‌كی رێك و پێك ولێهاتوو، كه له به‌رامبه‌ر دوژمن بجه‌نگن و به‌رگری له خاك و میرنشینه‌كه بكه‌ن. ئه‌مه وای له سه‌ركرده‌یه‌كی گه‌وره‌ی وه‌ك به‌درخان پاشا بكات، سوود له‌م ئه‌زموونه وه‌ربگرێت بۆ به‌هێزی میرنشینه‌كه‌ی خۆی. ( به‌درخان به‌گ چاوی له میر محه‌مه‌د كرد و بریاڕیدا سوود له سامانی كوردستان ببینێ و كارگه‌ی چه‌ك دروست كردن دامه‌زرێنێ. وه‌ستا و شاره‌زایانی هێنایه جزیره و به یارمه‌تی ئه‌وان دوو كارگه‌ی دروستكرد: كارگه‌یه‌كی بارووت و كارگه‌یه‌كی چه‌ك دروستكردن…)(3)\nئێمه‌ش بۆ ئه‌م باسه، ئاوڕ له لایه‌نێكی ئه‌و بواره ده‌ده‌ینه‌وه، ئه‌ویش بوونی ئاڵای فه‌رمییه له‌و میرنشینه. به‌داخه‌وه زۆر له مێژووناسان و ئه‌وانه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌یان له سه‌ر میرنشینی سۆران و پاشای گه‌وره كردووه، ئه‌مه‌یان فرامۆش كردووه، یان زانیارییان له‌سه‌رنه‌بووه. له كاتێكدا، ئاڵاش هیچی كه‌متر نه‌بووه له لاینه‌كانی تر و بۆ ئه‌و سه‌رده‌مه‌و وه‌ك یه‌كه‌م كه‌سیش له نێو میرنشینه كورده‌كان، خاوه‌ن ئاڵای خۆی بێت. ئازادانه و سه‌ربه‌رزانه ، به‌رزی بكاته‌وه و میرنشینه‌كه و سوپایه‌كه‌ی پێ بناسرێته‌وه. به پشت به‌ستن به چه‌ندین به‌ڵگه و سه‌رچاوه، له بوونی ئاڵا و كاتی هه‌ڵدان و شێواز و تا ڕه‌نگی ئاڵایه‌كه، تیشكی ده‌خه‌ینه سه‌رو ڕوونده‌كه‌ینه‌وه.\nده‌رباره‌ی هه‌بوونی ئاڵای میرنشیی سۆران، (ڕێناس نه‌ورۆزی) له لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی وردی پڕ زانیاری له‌سه‌ر چۆنیه‌تی سه‌رهه‌ڵدانی ئاڵای كوردی له كۆن و تاسه‌رده‌می ئێستا، ئاماژه به هه‌بوونی ئاڵای پاشای گه‌وره ده‌كات و ده‌ڵێت:” میرنشینی بۆتان و میرنشینی سۆران، دووان له میرنشینه به‌هێز و ناسراوه‌كانی مێژووی كوردستانن كه شوێنگه‌ی دیرۆكی و جوگرافیان كه‌وتۆته ناو ئینسكلۆپیدیا و ئه‌تله‌سه كۆنه‌كانی جیهانه‌وه. میرنشینی سۆران بوو كه پایته‌خته‌كه‌ی ڕواندزبوو، له سه‌رده‌می پاشای گه‌وره خاوه‌ن ئاڵایه‌كی تایبه‌ت به خۆی بوو، كه له دوو ره‌نگی ڕه‌ش و سپی پێكهاتووه، ڕه‌نگی ڕه‌ش له به‌شی سه‌ره‌وه‌ی و ڕه‌نگی سپی له خواره‌وه‌ی ئاڵاكه‌ی هه‌ڵكه‌وتبوو….” (4)\nئه‌م ئاڵا هه‌ڵكردنه، بۆ سه‌رده‌می پاشای گه‌وره ده‌گه‌رێته‌وه، پێشتر دیار نه‌بووه یان ئێمه زانییاریمان له به‌رده‌ست دا نییه. واته هه‌ڵكردن و په‌یداكردنه‌كه بۆ سه‌رده‌می زێرینی ئه‌و میره ده‌گه‌رێته‌وه. له سه‌رچاوه‌یه‌كی عه‌ره‌بی كه زیاتر گرنگی به (ئاڵا و مێژوو)ی كۆن و به‌تایبه‌تی هۆز و نه‌ته‌وه و وڵاته عه‌ره‌بییه‌كان ده‌دات، تیشك ده‌خاته سه‌ر ئاڵای پاشای گه‌وره. به‌م شێوه‌یه له ژێر ئاڵاكه‌ی نووسیووه ( ئه‌و كاته‌ی كه هۆزی سۆران كه هۆزێكی كوردییه و گه‌شه‌ی كرد له سه‌ده‌ی شازده‌هه‌م له باشوور، كه ڕواندز پایته‌خته‌كه‌ی بووه له هه‌رێمی كوردستان به به‌رده‌وامی تا ساڵی (1838) كه شكستی هێنا له سه‌ر ده‌ستی عوسمانییه‌كان. یه‌كه‌م ئاڵای كوردی به شێوه‌یه‌كی فه‌رمی به‌رزكرایه‌وه له نێوان ساڵانی (1816_1835) ره‌ش و سپی بووه، ڕه‌نگی ڕه‌ش نیشانه‌ی ده‌سه‌ڵاتییه واته ده‌ستهه‌ڵاتداری و ڕه‌نگی سپیش نیشانه‌ی (پاكی و ئاشتییه) ). (5)\nئه‌گه‌ر په‌نجه بخه‌ینه سه‌ر ئه‌م دوو ڕه‌نگه، ئاڵای ڕه‌ش: ( پرسه و خه‌مباری و مه‌رگ و نه‌مریی) و ڕه‌نگی سپیش: (ئاشتی و ئارامی و خۆشگوزه‌رانی و ئاگربه‌ست). ڕه‌نگه ڕه‌نگه‌كان له نێو هۆز و گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كان مانا و شێوازی تر گوزارشتی لێ بكرێت. ده‌رباره‌ی هه‌بونی ئاڵا و ڕه‌نگی ئه‌م ئاڵایه، (زرار محه‌مه‌د)، هونه‌رمه‌ندێكی به ئه‌زموون و شاره‌زایه‌كی مێژووی هونه‌ره له ڕواندز و مێژووی پاشای گه‌وره و شاری ڕواندز، به‌م شێوه‌یه ئه‌م زانیارییه‌ی پشت ڕاستكرده‌وه.”منیش ئه‌وه‌ی بیستوومه‌و ئه‌وه‌ی خوێندومه‌ته‌وه له سه‌ر مێژووی میرنشینی سۆران، ئاڵای هه‌بووه، (ڕه‌ش و سپی*). به‌ڵام نازانم بۆچی ئه‌و ڕه‌نگه‌ی به‌كارهێناوه! پاشای گه‌وره به بیروباوه‌ڕی ئیسلام و شه‌ریعه‌ت و خۆی زۆر شاره‌زای ئه‌و بواره بووه، هیچ گومانیش تێدا نییه، ئه‌گه‌ر ئاڵایه‌كه هه‌بوو بێت، ئه‌وا له كاتی شه‌ڕ و كاروباری سه‌ربازی و كۆشك و قه‌ڵاتی خۆی هه‌ڵكردووه. عه‌باسییه‌كانیش ئاڵای ڕه‌شیان هه‌بوو. ده‌كرێت له سه‌ر هۆكاری ڕه‌نگه‌كان، لێكۆڵینه‌وه‌ی وردی بۆ بكرێت. زۆر زانیاریی شاراوه‌ش له سه‌ر ئه‌و میرنشینه هه‌یه، بۆ مێژوو بخرێنه ڕوو”(6)\nهه‌بوونی ئاڵا و به‌م جووته ڕه‌نگه، پرسیاری زۆر له خۆ هه‌ڵده‌گرێت. (یوسف نێروه‌یی) له لێكۆڵینه‌وێكی زانستایانه له‌سه‌ر مێژووی ئاڵا له كۆن و ئه‌وجا كوردستان، تێبینیێكی جوان و سه‌رنجڕاكێشی خستۆته به‌رچاو. كه بۆچی پاشای گه‌وره په‌نای بۆ ئه‌م دوو ڕه‌نگه بردووه ؟! كه سروشتی ده‌ڤه‌ره‌كه و ئاڵای كوردی و بگره حیزبه‌كانیش، ئه‌م ڕه‌نگانه‌ی به‌خۆیه‌وه نه‌بینیوه. (ئاڵای میرمحه‌مه‌دی مه‌زن به ڕه‌نگی ڕه‌ش و سپی بوو. ڕه‌نگی ئاڵای میرنشینی سۆران به‌ده‌ربوو له ڕه‌نگی سروشت. له سه‌ر ئاڵای كوردی كه به‌رده‌وام ڕه‌نگه‌كانی (سوور، كه‌سك ، زه‌رد) ده‌بیندرێت. ده‌توانیین بڵێین تاكه ئاڵای كوردانه كه یه‌ك له ره‌نگی كوردانی له ناو دا نییه، ئه‌مه‌ش پێویستی به لێكۆڵینه‌وه‌ی زیاتر هه‌یه….)(7)\nهه‌بوونی ئه‌م دوو ڕه‌نگه، باگراوه‌ندێكی ئایینی وه‌رگرتووه، وه‌ك له زۆر كار و كرده‌وه‌كانی میر، ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ئایینی ئیسلامی پێوه دیاره و مێژوونووسانیش په‌نجه‌یان بۆ ئه‌مه درێژ كردووه. به‌تایبه‌تی له بواری دزی و خراپه و خیانه‌تكردن و گرنگیدان به زانا و پیاوانی ئایینی و ڕاوێژپێكردنیان و چه‌سپاندنی دادی كۆمه‌ڵایه‌تی وجێبه‌جێكردنی یاسا … هتد. هه‌ر له‌ژێر فه‌رمانی (امر بالمعروف و النهی عن المنكر) فه‌رمانكردن به‌چاكه‌و نه‌هی كردن له خراپه، جولایته‌وه و كاری پێكردووه. ئه‌م ئاڵایه‌ش، كه له شێوه‌ی لاكێشه‌یی بووه، ڕه‌نگی ڕه‌ش له‌سه‌ره‌وه‌و ڕه‌نگی سپیش له خواره‌وه، واته هه‌ردوو ڕه‌نگ به یه‌كسانی. به‌و مانایه‌ی شه‌ڕكردن له پێناو هێنانه‌دێی ئاشتی و ئارامی و خۆشگوزه‌رانی. یاخود بوونی ڕه‌ش و سپی وه‌ك: ( چاكه و خراپه) و (تاریكی و ڕووناكی) له‌وانه‌یه بۆ گه‌یشتن به‌ڕاستیێكی دروست وباوه‌ڕێكی ته‌واو، ڕاو بۆچوونی تری له خۆ بگرێت.\nله سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌یش، سوود له‌م دوو ڕه‌نگه بینراوه، ئه‌و ئاڵایه‌ی ئیمامی عه‌لی هه‌ڵیگرتووه به زۆری ڕه‌ش بووه. به گه‌ڕانه‌وه بۆ مێژووی ئاڵا بۆ سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ر، وه‌ك پیرۆز و ڕێزگرتن و شانازیكردن پێی، ئه‌م دوو ڕه‌نگه‌ی بۆ ئاڵای خۆی به‌كار هێنا بێت.\n“له سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ر، هه‌ردوو ئاڵای ڕه‌ش و سپی به‌كار هاتوون، كاتێك له مه‌كه بووه ئاڵایه‌ك و له مه‌دینه‌ش ئاڵایه‌كی تر بووه. وا پێده‌چێت سوودی له‌م دوو ڕه‌نگه وه‌رگرتبێت بۆ ئاڵاكه‌ی. شه‌ركردن له پێناو ئاشتیی و ئارامیدا. میرمحه‌مه‌د، شاره‌زایه‌كی باشی ئایین بووه، ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ئایینی به سه‌ر كار و كرده‌وه‌كانی دیاره؛ ره‌نگه تۆپه‌كه‌ی وه‌ستا ڕه‌جه‌ب ، به‌ڵگه‌یه‌كی زیندوو بێت، ئایه‌تی (نصر من الله فتح من القریب) له سه‌رلوله تۆپه‌كه هه‌ڵكه‌ندراوه. بێجگه له‌وه‌ی له كاتی شه‌ڕو هێرشكردندا، ئاڵایان هه‌ڵداوه. ڕۆژانه پاسه‌وانه‌كانی ناو بازاڕ و ئه‌وانه‌ی باج و سه‌رانه‌یان ده‌ستاند، ئه‌م ئاڵایه‌یان له باسكی ڕاستیان ده‌به‌ست بۆ ناسینه‌وه‌یان.”(8)\nهه‌بوونی ئاڵا، به فه‌رمی له‌م میرنشینه، ئه‌و ڕاستییه‌مان بۆ ده‌رده‌خات، كه ئه‌و میرنشینه هه‌موو ئاماده‌كاری ئه‌وه‌ی كردووه، به‌ته‌واوه‌تی بۆ ده‌وڵه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی هه‌نگاوی گه‌وره بهاوێژێت، بۆیه گرنگی به‌سه‌رجه‌م بواره‌كانی داوه‌و ئه‌سپی خۆی تاوداوه. له‌وانه‌یه له شێوازی حوكمڕانی و فراوانكردنی ده‌سه‌ڵات وپه‌لاماردانی میرنشینه‌كانی تر، جێگای ڕه‌خنه بێت. وه‌ك سه‌رجه‌م ده‌سه‌ڵاتدارانی تر خاڵی لاواز و به‌هێزی هه‌بووبێت، بۆ گرتنه ده‌ستی ده‌سه‌ڵات و پارێزگاری كردن له مانه‌وه و ده‌سه‌ڵاتی خۆیان، په‌نایان بۆ كاری خراپ و توندو تیژی برد بێت. ئه‌مه‌ش مێژووه به هه‌ردوو دیوه‌وه ده‌كرێت هه‌ڵسه‌نگاندن بۆ سه‌رجه‌م كاره‌كان بكرێت و بخرێنه ڕوو. كه‌چی ئه‌و میره، هه‌ر زوو خۆی سه‌لماندووه، كه ماف ده‌سه‌ندرێ و ئازادی و سه‌ربه‌خۆییش ، قوربانی ده‌وێت، له‌م پێناوه‌ش سه‌ربه‌رزانه ژیاوه و ئاڵایه‌كه‌ی له‌به‌رامبه‌ر ناحه‌زانی كورد شه‌كاوه‌ته‌وه.\n(هه‌بوونی هێمایه‌ك بۆ بوونی ئاڵای فه‌رمی تایبه‌ت به میرنشینه‌كه‌ی سۆران، ئه‌ویش به به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌ی كه جه‌نگاوه‌ره‌كانی سوپای میری گه‌وره، جۆرێك له كڵاو و مێزه‌ریان هه‌بووه، چمكێكی به‌ڵای ڕاستی جه‌نگاوه‌ره‌كه‌دا شۆرده‌بۆوه، نیوه‌ی سه‌ره‌وه‌ی كڵاوه‌كه ڕه‌نگی ڕه‌ش و نیوه‌ی خواره‌وه‌شی سپی بوو. دیاره ئه‌مه‌ش ئاماژه‌یه : كه میرنشینی سۆران له سه‌رده‌ستی میر محه‌مه‌د دا ئاڵای تایبه‌ت به خۆی هه‌بووه، ئه‌ویش به ڕه‌نگی ڕه‌ش بۆ نیوه‌ی به‌شی سه‌ره‌وه و ڕه‌نگی سپیش بۆ نیوه‌ی به‌شی خواره‌وه‌ی ئاڵاكه و ئه‌م ئاڵایه‌ش له ڕۆژی جاڕدانی سه‌ربه‌خۆیی، واته ساڵی (1830ز) به‌رزكراوه‌ته‌وه). (9)\nله ئه‌نجامی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه، ئه‌وه‌مان بۆ روون بۆیه‌وه، كه میرنشینی سۆران خاوه‌ن ئاڵای خۆی بووه، بۆ یه‌كه‌م جاریش له سه‌رده‌می حوكمڕانی پاشای گه‌وره و له جاڕدانی سه‌ربه‌خۆیی به‌رزكردۆته‌وه، ڕه‌نگی ڕه‌ش و سپی بووه. له سه‌ر باڵه‌خانه و قه‌ڵات و جل وبه‌رگ و له‌كاتی ستاندنی باج و سه‌رانه له لایه‌ن كاربه‌ده‌ستانی میری به‌كارهاتووه. ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی دونیابینی و ئاگایی و زیره‌كی وشاره‌زایی پاشای گه‌وره‌مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت له به‌ڕێوه‌بردنی ده‌سه‌ڵات. بوونی ئاڵاش وه‌ك ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی وبوونی ده‌وڵه‌تی نیشان داوه و به پیرۆز و گه‌وره‌ی سه‌یركردووه.\nحوسێن حوزنی موكریانی، (مێژووی میرانی سۆران )، چاپخانه‌ی كوردستان، چاپی دووه‌م ، 1962.\nد. جه‌مال نه‌به‌ز، ( الامیر الكردی _ میر محمد الرواندوزی)، وه‌رگێڕانی له ئه‌ڵمانیه‌وه: فه‌خری سیلاحشور.\nد. جه‌لیلی جه‌لیل، (كورده‌كانی ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانی)، وه‌رگێڕانی له رووسیه‌وه ، د. كاوس قه‌فتان، به‌غداد، 1987، ل215.\nڕێناس نه‌ورۆزی، ئاڵای كوردستان چۆن دروستبوو؟ ، كورد پیدیا، 2/2/ 2012.\nعلم اماره سوران، اعلام و تاریخ ،flags and history، 8/11/2018\nوڵاتانی عه‌ره‌بی وه‌كو ( ئورده‌ن، سوریا، عێراق، ئیمارات، كوێت، فه‌له‌ستین، یه‌مه‌ن، میسر، سودان… هتد.) هه‌ردوو ڕه‌نگی (سپی و ڕه‌ش) له نێو ئاڵاكه‌یان ڕه‌نگیان داوه‌ته‌وه.\nزرار محه‌مه‌د مسته‌فا، مامۆستا و هونه‌رمه‌ند، 1937 ، ڕواندز ، 2/2/2012 ڕواندز.\nیوسف سه‌بری نێروه‌یی، (ئاڵایێ كوردستانێ _ ڤه‌كولینه‌كا دیرۆكی لسه‌ر ئالا د مێژوویا كوردستانێ دا)، چاپخانا ره‌وشه‌نبیری، هه‌ڤلێر،2012، ل58.\nجه‌واد ساڵح نه‌ورۆز، 1957، ڕواندز ، 4/6/ 2018 ڕانیه.\nجه‌واد ساڵح نه‌ورۆز، ( وه‌ستا ڕه‌جه‌ب… چه‌كسازی بلیمه‌ت)، چاپخانه‌ی هیڤی، چاپی یه‌كه‌م، 2018، ل246_247.\nتێبینی: له هه‌فته‌نامه‌ی(زاری كرمانجی) ، ژماره(621) له ڕۆژی 16/12/2019 بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nPrevious یه‌کێتی و پارتی…سه‌رچاوه‌ی ره‌شبینییه‌کانی ئه‌دیبانن … له‌تیف بێوار\nNext تیۆریزه‌ی ئۆنتۆلۆجیای دایكایه‌تی … ئاری عوسمان خه‌یات


22ى نیسانى هه‌موو ساڵێک یادى رۆژنامه‌گه‌رى کوردى ده‌کرێته‌وه وه‌ک مێژووى ده‌سپێکى ئه‌وبواره له‌لاى نه‌ته‌وه‌ى کورد ،که‌ئه‌م مێژووه به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌گه‌رى وڵاتانى تردا تاراده‌یه‌ک مێژوویه‌کى زۆر کۆن نییه ، که له‌سه‌ر ده‌ستى میقداد میدحه‌ت به‌درخان له بنه‌ماڵه‌ى به‌درخانییه‌کان سه‌رهه‌ڵده‌دات به‌ده‌رکردنى یه‌که‌م رۆژنامه‌ى کوردى به‌ناوى کوردستان له قاهیره‌ى پایته‌ختى میسر ،به‌ڵام له‌و مێژووه‌وه هه‌تا ئێستا ره‌وتى رۆژنامه‌گه‌رى کوردى به‌کوێ گه‌یشتووه .\nئه‌گه‌ر له‌سه‌ر بنه‌ماى زانستی شیکردنه‌وه‌یه‌ک بۆ ره‌وتى رۆژنامه‌گه‌رى له باشورى کوردستان بکه‌ین ،ئه‌وا ئه‌بینین به‌درێژایى ئه‌وماوه‌یه له‌چوارچێوه‌ى چه‌ند توێرێکدا کارى کردووه .\nرۆژنامه‌گه‌رى کوردى تاپێش ساڵى 1991 و راپه‌رینه‌که‌له‌باشورى کوردستان له‌ژێر کاریگه‌رى توێرى ده‌سه‌ڵاتدا بووه به‌شێوه‌یه‌ک که‌له‌خزمه‌تى ده‌سه‌ڵات و ره‌واییدان به بیروباوه‌ڕو بڕیارو یاساکان و ده‌سه‌ڵاتى حوکمڕان بووه ،که‌له‌پێداهه‌ڵدان وچه‌واشه‌کارى و پیشاندانى رووى جوانى ده‌سه‌ڵات هیچى ترى پێشکه به‌کۆمه‌ڵگا نه‌کردووه که‌ره‌نگه ئه‌مه‌ش به‌هۆى ئه‌و ده‌سه‌ڵات و حکومڕانیه‌وه بوبێت که له‌وسه‌رده‌مه‌دا له‌ووڵات هه‌بووه ، رێگه نه‌دراوه به‌ئازادى راده‌ربڕن و ئازادى رۆژنامه‌گه‌رى که‌له‌رواڵه‌تدا واپیشان ده‌درا که‌ئازادى هه‌یه ،هه‌ربۆیه ئه‌و سه‌رده‌مه رۆژنامه‌گه‌رى کوردى له‌ژێر کاریگه‌رى توێرى ده‌سه‌ڵات بووه .\nله‌دواى راپه‌رین له‌ساڵى 1991 جۆرێک له‌ئازادى و کرانه‌وه‌ى رۆژنامه‌گه‌رى هاته ئاراوه به‌ڵام نه‌توانرا له‌ژێر هیچ توێرێک خۆى ببینێته‌وه ،به‌شێوه‌یه‌ک که راگه‌یاندن بۆ به‌رژه‌وه‌ندى حزب کارى ده‌کرد که ده‌کرێ بڵێین نزیک بوو له‌توێرى ئیشتراکى (لیبراڵى) که‌له‌به‌رژه‌وه‌ندى مارکسیه‌ت و شوعیه‌تدا بوو ،به‌ڵام له‌کوردستانى باشوور له‌خزمه‌تى حزبدا بوو، راگه‌یاندنى حزبى به‌شێوه‌یه‌ک ته‌شه‌نه‌ى سه‌ند که‌توانى گۆڕه‌پانى رۆژنامه‌گه‌رى داگیر بکات که‌تا هه‌نوکه‌ش به‌رده‌وامى هه‌یه .\nله‌کۆتایى ساڵى 2000 جۆرێک له‌رۆژنامه‌ى ئازاد و سه‌ربه‌خۆ سه‌ریهه‌ڵدا که‌به‌جۆرێک له‌جۆره‌کان بانگه‌شه‌ى بۆ رۆژنامه‌گه‌رى سه‌ربه‌خۆ و ئازاد ده‌کرد که‌بووه سه‌ره‌تایه‌ک بۆ ده‌رکه‌وتنى کارى رۆژنامه‌گه‌رى سه‌ربه‌خۆ و دوور له‌حزب و ده‌سه‌ڵات ، که‌ده‌کرێت تاڕاده‌یه‌ک خۆى له‌چوارچێوه‌ى توێرى ئازاد دا ببینێته‌وه، که‌ده‌وترا سه‌رچاوه‌ى داهات و کارکردنى سه‌ربه‌خۆى هه‌یه و دووره له‌حزبه‌و کارده‌کات بۆ خزمه‌تکردنى ره‌وتى رۆژنامه‌گه‌رى کوردى، که‌تاراده‌یه‌ک ده‌ستپێک بوو له‌و جۆره کارکردنه‌ى رۆژنامه‌وانیى له‌و سه‌رده‌مه‌دا و دواتر و له‌ساڵانى دواتردا ئه‌م جۆره له رۆژنامه‌گه‌رى و کارکردنه زیادیکرد و جێگه‌ى دیارى هه‌بوو له‌رژنامه‌گه‌رى کوردى ،تاده‌رکه‌وتنى چه‌ندین رۆژنامه‌و رادیۆو که‌ناڵى ته‌له‌فزیۆنى سه‌ربه‌خۆ ،له‌هه‌مانکاتدا راگه‌یاندنى حزبى له‌پێشچوون و زیادبووندا به‌رده‌وامى هه‌بووه .\nدواتریش له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه جۆرێکى تر له‌کارى رۆژنامه‌وانى سه‌ریهه‌ڵدا که‌خۆى له‌راگه‌یاندنى بازرگانیدا ده‌بینێته‌وه ،به‌شێوه‌یه‌ک ته‌نها ئامانجى به‌ده‌ستهێنانى قازانج و سوود و ره‌واجیدان به‌کاڵاو شمه‌ک و ساغ کردنه‌وه‌ى به‌رهه‌مه‌کان له‌بازاڕدا بوو،ته‌نها ئامانجى به‌ده‌ستهێنانى ماددیی بوو، راگه‌یاندنى بۆ به‌ژه‌وه‌ندى دامه‌زراوه یان کۆمپانیاکه‌ى خۆى وه‌ک ئامرازێک به‌کار ده‌هێنان و هاورده‌کردنى به‌رهه‌مى بیانى و نمایشکردن و پێشکشه کردنى بۆده‌ستکه‌وتنى قازانج .\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ى جێگاى سه‌رنجه له‌ره‌وتى رۆژنامه‌گه‌رى له‌باشورى کوردستان له‌گه‌ڵ هه‌بوونى ئه‌م هه‌موو جۆره له‌راگه‌یاندنه و سه‌رهه‌ڵدانیان له‌دواى راپه‌رین جۆرێک له راگه‌یاندن سه‌ریهه‌ڵدا که خۆى له‌راگه‌یاندنى حکومى ده‌بینیه‌وه هه‌رله رادیۆ و ته‌له‌فزیۆن، به‌ڵام ماوه‌یه‌کى زۆرى نه‌خایاند و ئه‌ره‌وته‌ش وه‌ستا له‌کاتێکدا پێویست بوو میدیاى نیشتمانى (که‌ناڵى نیشتمانى ) هه‌بێت بۆ خزمه‌تکردنى سه‌رجه‌م کۆمه‌ڵگا له‌سه‌ر بنه‌ماى پێکهاته‌ى کۆمه‌ڵایه‌تى ،که‌له‌چاو میدیاى حزبى زۆر لاواز بوو نه‌یتوانى به‌رده‌وام بێت و هه‌رزوو پاشه‌کشێى کرد، له‌کاتێکدا حکومه‌تى هه‌رێم خاوه‌نى سه‌رمایه‌و دارایى باش بوو که‌ده‌توانرا به‌شێوه‌یه‌ک گه‌شه به‌و میدیایه بدرێت و بتوانێ ده‌نگ و ره‌نگى کۆمه‌ڵگا بێت ،هه‌رچه‌نده له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه که‌ناڵ و ده‌زگاى راگه‌یاندنى حزبى گه‌شه‌ى زیاترى کردو که‌ناڵى حکومى پوکانه‌وه‌ى به‌خۆوه بینى و کۆتایى هات ،له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى حکومه‌ت بودجه‌ى حزب و لایه‌نه‌کان ده‌دات ،به‌ڵام نه‌یتوانى درێژه به‌میدیایى حکومى بدات ،ده‌کرا میدیاى نیشتمانى په‌ره‌ى پێبدرێ به‌شێوه‌یه‌ک که راسته‌وخۆ سه‌ر به‌په‌رله‌مان بێت له‌رووى دابینکردنى بودجه‌ى پێویست بۆ ئه‌و میدیایه و دووربخرێته‌وه له‌ده‌ست تێوه‌ردان و سه‌ربه‌خۆ بێت له‌کارکردن و دارشتنى به‌رنامه‌کانى له‌سه‌ر بنه‌ماى پێکهاته‌ى کۆمه‌ڵایه‌تى و خزمه‌تکردنى کۆمه‌ڵگاو سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کان .\nبۆیه له‌ئێستادا و دواى تێپه‌ڕبوونى (121) ساڵ به‌سه‌ر رۆژنامه‌گه‌رى کوردى و (28) ساڵ به‌سه‌ر حوکمڕانى خۆجێى له‌باشورى کوردستان چه‌ندین جۆرى میدیا به‌دیده‌کرێ هه‌رله میدیاى حزبى ومیدیاى ئازاد و میدیاى سێبه‌ر و میدیاى بازرگانى وته‌نانه‌ت میدیاى تاکه‌که‌سى ،به‌ڵام به‌ده‌رنیه له‌که‌موکورى و پێشێلکارى ،تاراده‌یه‌کیش ئازادى ره‌هاى رۆژنامه‌گه‌رى نه‌گه‌یشتۆته ترۆپک و کێشه‌و به‌ربه‌ستى ده‌ستکه‌وتنى زانیارى و سه‌رچاوه‌ى هه‌واڵ هه‌یه،له‌گه‌ڵ بونى یاساى رۆژنامه‌گه‌رى و یاساى ده‌ستکه‌وتنى زانیارى ،رۆژنامه‌نوسان و ده‌زگاکانى راگه‌یاندن دوچارى پێشێلکارى و توندوتیژى و ماف خوران ده‌بنه‌وه،تائێستا رۆژنامه‌گه‌رى کورى نه‌یتوانیوه له‌ژێر توێرى به‌رپرسیاریه‌تى کۆمه‌ڵایه‌تى خۆى ببینێته‌وه ،له‌ئێستاشدا له‌گه‌ڵ به‌رده‌وامى ره‌وتى رۆژنامه‌گه‌رى له‌باشورى کوردستان وه‌ک پێویست نیه‌و ناچێته چوارچێوه‌ى هیچ کام له توێره زانستیه‌کان و وایکردووه پرۆفێشناڵى میدیا بکه‌وێته ژێر پرسیار و گومانه‌وه.\n« زۆرینەی دانیشتوانی سلێمانی" ڕەسەنایەتی ئەوشارەیان نیە!؟ هه‌واڵێکى گارداشیان بارته‌قاى سه‌د هه‌واڵى سیاسیه‌که »\nخۆڵى سه‌ر روحه‌کان پاک بکه‌نه‌وه\nریکلامى سیاسى و هۆشیارى هاوڵاتیان


شەوی دیبەیتە درێژەكە\nبۆچوون / بیروڕا :: 28/09/2016\nوەك ئەو ملیۆنەها كەسەی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكان، منیش دوێنێ شەو هەتا سەعات سێی بەیانی بێداربووم بەدیار یەكەم دیبەیتی نێوان یەكەم ژنی كاندیدی سەرۆكایەتی ئەمریكا و دۆناڵد ترامپ-ی دیاردە میلـلییەكەدا. هیچ شتێك چاوەڕوانكراو نەبوو. نە هەڵهاتن و دەركەوتنی هیلاری كلینتۆن بەو جۆرە باشە و نە ئاوابوونی ترامپ-یش بەو ئاستە خراپە. لە چوارچێوەی هۆڵێكدا و لەبەردەم جەماوەرێكی هەڵبژێردراودا، ترامپ توانای ئامادەكاری و كاریگەریدروستكردنی لەدەستدا. دەبوایە وەڵامی پرسیاری دیاریكراو و دۆزی دیاریكراو و هەڵوێستی دیاری كراو بداتەوە. لە دۆخێكی ئاوا جددی و ورددا دروشمە دووبارەكانی سوودێكیان نابێت، هەروەها رستە گشتییەكانی و گوزارشتە بێ سەروبەرەكانیشی. بەڵام خاتوو كلینتۆن-ی سوورپۆش، تەواو پێچەوانەی ئەو بوو.\nهێمنیەكی نیوە رەها و وردیەكی تەواو رەها و قسەی بەرپرسانە و هاوسەنگ و ئامادەبوونێكی نەشڵەژاو و دڵنیا. بەدرێژایی كاتەكە من گوێمگرتبوو و بیرم لەخۆمان دەكردەوە نەك لە ئەمریكا. ئەوە كام سەرۆكی عەرەبە كە لەسەر بنەمای ئەرك و ئابوری و دۆخی چینی ناوەند، دەچێتە شەڕی هەڵبژاردنیەوە و لەبری ئەوانە نامانگێڕێتەوە بۆ شكۆی رابردوو و رووخاندنی ئیمپریالیزم و رەوانەكردنی (ئەمریكا) بۆ مەرگ؟ ئەی كام سەرۆكە كە دەیەوێت دەستی كاری نیشتمانی لە كێبڕكێ بپارێزێت، یان كرێكاران بە مەسەلەیەكی گەورەی وادابنێت كە شیاوی سەرۆكایەتیە مێژوویەكەی بێت؟. كلنتۆن وەڵامی دایەوە و ترامپ-یش هەر وەڵامی دایەوە، وەڵامی هەموو ئەو پرسیارانەیان دایەوە كە ئاراستەیان كرا. ئەمەیش ئاماژەی ئەوەبوو كە هەردووكیان كۆششیان كردووە بۆ ئەوەی خۆیان بۆ پۆستەكە ئامادە بكەن. ئەگەرچی ئەویان بە زمانە ئەدەبیەكەی و زاراوەگەلە دیاریكراوەكانی و وەڵامە قەناعەتپێهێنەرەكانی بەسەر ئەوی دیكەیاندا زاڵبوو، ئەمە بێجگە لە شێوازە زۆرداریانەكەی بۆ بردنی گفتوگۆكان بە لای خۆیدا.\nمن لایخۆمەوە بە نائومێدی و ناخۆشییەوە بیرم لە ئەدەبیاتی شەڕەكەی سەرۆكایەتی لوبنان دەكردەوە كە لە چ ئاستێكدا دەكرێت و چ مەسەلەیەكی وروژێنەری تێدایە. لەكاتێكدا كلینتۆن و ترامپ لەبەردەم خەڵكیدا زۆرانبازیی دەكەن، كەچی ژەنراڵ میشال عۆن بە یەك دروشمەوە دەچێتە شەڕەكەیەوە، ئەویش: یان خۆم یان هیچ كەس.\nجاران لوبنان شانازیی بەوەوە دەكرد تاقە دەوڵەتێكە كە سەرۆكەكانی پێشووی بەزیندوویی ماونەتەوە و تێیدا دەژین، كەچی ئێستا چواریان لە سەنیگال-ن.\nلەكاتێكدا ترامپ دەیەوێت دیوارێك بەدرێژایی لەگەڵ سنووری مەكسیكدا دروست بكات، كاندیدەكەی سەرۆكایەتی پێشنیاری نەكرد بۆ پاراستنی سنوور لە چەك و لە هەردوولاوە، چونكە یەكسەر مافی خۆپاڵاوتنی لەدەستدەدات. كلینتۆن خۆی بە ژنێكی داهێنەر بۆ كورسییەكە دەرخست كە لە داڕشتنی گوتاری سیاسییدا ئاگاداری بووە. ترامپ هەر تووڕە بوو، جوانییش لە تووڕەبووندا نییە، وەك گۆتە دەڵێت. خەڵكی لە كەسە توند و توڕەكان دەترسن و نابنە مایەی دڵنیایی بۆیان.\nدواڕۆژ:: 6 خولەک پێش ئێستا


له ئێستادا ئه‌وه‌ی خه ڵکی نیگه ران کردووه کۆچکردنی خه ڵکانێکه به ره‌و هه نده‌ران و دوارۆژێکی نادیار، به بیانوی سه‌ختی ژیان و نه‌بوونی هه‌لی کار، به‌ش به‌حاڵی خۆم باوه‌رم به سه‌ختی ژیان و نه‌بوونی هه‌لی کار نیه، چونکه ژیان خۆی سه‌خته و ده‌ه‌بێت مرۆڤ خۆی هه‌وڵ بدات بۆ ئاسان کردنی ، هه‌لی کاریش مرۆڤ خۆی ده‌توانی هه‌وڵی بۆ بدات و دروستی بکات . له ئه‌وروپا ئه‌گه ر به دوای کار نه‌گه‌رێی کار به دوات ناگه رێ، له‌به‌ر نه‌بوونی که‌می کار له ئه‌وروپا مرۆڤ هه‌یه دکتۆرای هه‌یه، به‌لام له پاکوخاوێنی وه یان وه‌ک کارمه‌ندێکی زۆر ساده کار ده‌کات، قوتابی له ١٥ ساڵییه‌وه له کۆتایی هه‌فته کارده‌کات به پاره‌یه‌کی زۆر که م بۆ بژێوی ژیانی خۆیی وخوێندنی.\nژیان له ئه‌وروپا ئاسان نی، به‌ڵکو ده‌بێت ماندووبیت تا ژیانێک دابین ده‌كه‌ی ، مه‌سه‌له‌یه‌کی هۆڵه‌ندی هه‌یه ده‌ڵێ " ئه‌و شتانه‌ی که ده‌بریقێنه‌وه هه‌موویان زێڕ نین" ژیان له ئه‌وروپاش بریقه‌كه‌ی هه‌یه به‌ڵام زێره‌که نیه.\nئه‌وه‌ی جێگای داخه له‌نێوان ئه‌م شاڵاوه‌ی کۆچکردنه ئافره‌ت و مندال بوویینه قوربانی، بریاری باوک بۆ کۆچ کردن، هه ندێک جاریش ئافره‌ت هاوبڕیاره . خه‌ون به ژیانه بریقه‌داره‌که‌ی ئه‌وروپا وایان لێده‌کات هه‌ست و مافی منداڵ له بیربکرێت و ئه‌رکی دایک و باوک به‌رامبه‌ر منداڵ وه‌ك پارێزه‌ری ماف و دابینکه‌ری دۆخێکی ئارام کاڵ ده‌کات، به‌ڵکو به‌ده‌ستی خۆیان جگه‌رگۆشه‌ه‌کانیان داوێنه ناو هه‌لاکه‌ت و مردن و خنکان و بزربوونی جه‌سته‌یان زۆر جاریش.\nپێویسته ئافره‌ت وه‌ک دایک له‌کایه‌ی به رپرسیاره‌تی به‌رامبه ر منداڵی نه‌خرێته هه‌ڵبژاردن له‌نێوان کۆچکردن بۆ ئه وروپا و ژیانی منداڵ له باوه‌شی دایک و باوک ، ئه‌گه‌ر ئافره‌ت خرایه ئه‌م هه‌ڵبژاردنه پێویسته به‌رپرسیاره‌تی دایكبوونی هه‌ڵببژێرێ چونکه ئه‌گه‌ر له منداڵ بپرسن" ئا یا هیلاکی کۆچکردن وه یان باوه‌شی دایک و باوک له نیشتیمان به هه موو ناخۆشییه کانی ژیان؟ " بێگومان مندال باوه‌شه گه‌رمه‌كه‌ی دایک و باوکی هه‌ڵده بژێرێت.


سەرلەشکر باقری - SAHAR KURDISH (Sorani)\nسەرۆکی ئەرکانی ھێزە چەکدارەکان : فڕینی فڕۆکە ئەمریکیەکان لە ناوچەکەدا بایەخی ئۆپەراسیۆنیی نیە\nکانونی دوھەم 18, 2021 14:53\nسەرۆکی ئەرکای گشتیی ھێزە چەکدارەکانی ئێران گوتی : فڕینی دوو فڕۆکەی بی 52 ی ئەمریکی لە ناوچەکەدا و گەڕانەوەیان بایەخی ئۆپەراسیۆنیی نیە .\nکانونی دوھەم 16, 2021 16:13\nسەرلەشکەر باقری بە ئاماژە بە کردنە ئامانجی مەبەستە دیاری کراوەکان لە مەودای 1800 کیلۆمەترییەوە، وتی: نامانەوێت هێرش بکەینە سەر هیچ وڵاتێک بەڵام ئەگەر دوژمن هێرش بکاتە سەرمان، هێرشی دەکەینە سەر.\nسەرلەشکر باقری: تۆڵەیەکی قورس چاوەڕوانی بکوژانی «فەخری زادە» دەکات\nتشرینی دووه‌م 28, 2020 02:19\nسەرۆکی ئەرکانی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران پێی داگرت: تۆڵەیەکی قورس چاوەڕوانی بکوژانی سەرۆکی ڕێکخراوەی توێژینەوەو داھێنانی وەزارەتی بەرەڤانی و پشتیوانیی ھێزە چەکدارەکانی ئێران دەکات.\nسەرلەشکەر باقری : ھاریکاری ئێران و عێراق لە بواری بەرگری ، ئاسایش بەدی دێنێ\nتشرینی دووه‌م 15, 2020 15:11\nسەرۆکی ئەرکانی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی ئێران بە ئاماژە بەوەی کە ئەمریکیەکان بە دوای بڵاوکردنەویە ھەمدیسانی تیرۆریستانن گوتی : ھاریکاری ئێران و عێراق لە بواری بەرگری ، ئاسایش بەدی دێنێ.\nسەرلەشکر باقری: فەرەنسا ھەنگاوی تیرۆریستی بە ئایینی ژیرایەتی و بەزەییەوە دەبەستێتەوە\nتشرینی یه‌که‌م 27, 2020 07:48\nسەرۆکی ئەرکانی گشتیی ھێزەچەکدارەکانی ئێران وتی: دەوڵەتەکانی ڕۆژئاوا لەوانە دەوڵەتی فەرەنسا کە تاقمگەلێکی تەکفیری و تیرۆریستیی وەک داعشیان پێکھێناوە، بەنیازن کرداری دڕندانەو تیرۆریستی بە ئایینی بەزەیی، حیکمەت و ژیرایەتی واتە ئیسلامی ئازیزەوە ببەستنەوە.\nسەرلەشکر باقری: پیشەسازیی بەرەڤانیی ئێران پاڵپشتێکی پتەوی بەرگریکارانەیە بۆ شۆڕش و ئاسایشتی نیشتیمانی\nئاب 19, 2020 17:48\nسەرۆکی ئەرکانی ھاوبەشی ھێزە چەکدارەکانی ئێران، پیشەسازیی بەرەڤانیی بە پاڵپشتێکی ھێزمەندو پتەوی ھێزە چەکدارەکانی ئێران زانی لە مەڕ بەرگری کردن لە سەربەخۆیی و سەروەریی وڵات و پاسەوانی کردن لە دەستکەوت و بایەخ و. ئارمانجەکانی شۆڕش و نیزامی کۆماری ئیسلامیی ئێران.\nئاب 06, 2020 08:09\nھێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ فریاکەوتن و یارمەتی دانی لێقەوماوانی لوبنانی ئامادەیی خۆیانیان ڕاگەیاند.


سەعدی ئەحمەد پیرە لەبارەی دەستلەکارکێشانەوەی روونکردنەوە دەدات - کوردسات نیوز\nجووتیاران بە نرخێکی کەم گەنمەکەیان لە بازاڕدا...\nMay 24, 2019 140\nھەڵمەتی کۆکردنەوەی ھاوکاری بۆ کەمدەرامەتان بەردەوامە\nبە ئەلیکترۆنیکردنی حکومەت ھۆکارێکە بۆ کەمکردنەوەی...\nMay 23, 2019 1266\nکارکردنی فەرمانگەکانی ھەرێم بە ئەلیکترۆنی دەکرێن\nMay 22, 2019 264\nسزاکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران کاریگەری لەسەر خاڵە...\nMay 22, 2019 780\nMay 25, 2019 113\nجموجوڵی داعش لە ناوچە جێناکۆکەکان\nMay 23, 2019 946\nMay 23, 2019 500\nFeb 4, 2018 3760\nJan 28, 2018 3635\nJan 21, 2018 3628\nJan 14, 2018 3797\nMar 16, 2018 3554\nFeb 11, 2018 3698\nDec 4, 2017 4005\nDec 1, 2017 7024\nئەرکە قورسەکانی بەردەم حکومەتی نوێی هەرێم\nMay 23, 2019 119\nسەقامگیری ئابووری و مەترسییەکانی بەردەمی\nMay 23, 2019 120\nرێگرتن لە تەعریبی نوێ لە کەرکوک\nMay 21, 2019 1973\nApr 26, 2018 3418\nApr 19, 2018 3443\nApr 12, 2018 3802\nApr 5, 2018 3532\nJul 22, 2018 3396\nJul 14, 2018 3460\nJul 7, 2018 2900\nJun 30, 2018 3583\nApr 27, 2018 2750\nApr 20, 2018 2430\nApr 13, 2018 2577\nApr 7, 2018 2487\nMay 10, 2017 2779\nMay 3, 2017 2900\nApr 26, 2017 3329\nApr 19, 2017 2446\nOct 21, 2017 2458\nSep 30, 2017 2649\nSep 9, 2017 2688\nSep 2, 2017 2599\nMay 1, 2018 2726\nApr 17, 2018 2346\nNov 3, 2018 2295\nNov 2, 2018 2144\nNov 1, 2018 2125\nOct 30, 2018 2009\nMay 4, 2019 269\nApr 26, 2019 433\nApr 21, 2019 575\nApr 12, 2019 974\nکەرکوک لە نێوان ململانێی حزبی و حکومیدا\nMay 18, 2019 1131\nگرانکردنی نرخی کاڵاو شمەک و ژیانی هەژاران لە...\nMay 11, 2019 1653\nکرێکاران و مافەکانیان لە هەرێمی کوردستان\nMay 4, 2019 359\nMay 20, 2019 1179\nMay 13, 2019 1251\nنەخۆشی سالاسیمیا (خوێن بەخشین و سودەکانی)\nMay 6, 2019 1661\nچارەی برینەکانی ناودەم\nApr 30, 2019 2935\nMay 19, 2019 438\nMay 12, 2019 674\nMay 5, 2019 898\nApr 28, 2019 987\nMay 15, 2019 699\nsmart life 7/5/2019\nMay 9, 2019 1465\nSmart Life 30/4/2019\nMay 1, 2019 1204\nMay 16, 2019 462\nMay 11, 2019 698\nدیداری پۆرترەیت لەگەڵ شێوەکاری بەئەزموون سمکۆ...\nMay 4, 2019 1213\nشەمشەمەکوێرەکان بارسێلۆنایان لە جامی شا بێبەشکرد\nفیفا بە رەسمی زیادکردنی ھەڵبژاردە بەشداربووەکانی...\nMay 23, 2019 127\nپێشبینی دەکرێت گواردیۆلا ئەرکی راھێنەریی یۆڤانتۆس...\nMay 23, 2019 1064\nپێرێز بەڵێنێکی گەورە بە زیدان دەدات\nMay 23, 2019 4321\nلیڤەرپول بە 4 گۆڵی بێ وەڵام بەسەر بارسێلۆنادا...\nMay 7, 2019 2484\nساڵانە ١٣٨ ھەزار کەس بەھۆی پێوەدانی مارەوە گیانلەدەستدەدەن\nMay 25, 2019 1597\nتوێژینەوەیەک: لە پلەی گەرمیی بەرزدا ژنان لە پیاوان...\nپشیلە تووڕەکەی نێو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان مرد\nMay 17, 2019 1969\nنزیکترین ھاوشێوەی زەوی دۆزرایەوە\nMay 12, 2019 10468\nبنێشت کێشت دادەبەزێنێت؟\nMay 12, 2019 1863\nماسی بخۆ بۆ تەندروستیەکی باشتر\nMay 25, 2019 489\nجگەرەی ئەلکترۆنی بەسوودە بۆ وازھێنان لە جگەرە\nMay 24, 2019 601\nMay 23, 2019 36968\nMay 21, 2019 39851\nخواردنی قارچک بەم شێوەیە یادەوەریت دەپارێزێت\nMay 14, 2019 6502\nسەعدی ئەحمەد پیرە لەبارەی دەستلەکارکێشانەوەی روونکردنەوە دەدات\nFeb 16, 2019 65269\nسەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی مەکتەبی سیاسی و لێپرسراوی پەیوەندییەکان لەبارەی دەستلەکارکێشانەوەی لە پۆستی وتەبێژی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی روونکردنەوەی بۆ کوردسات نیوز دا و رایگەیاند: بە ویستی خۆی دەستی لە پۆستەکەی کێشاندووەتەوە.\nسەعدی ئەحمەد پیرە، لەبارەی دەستلەکارکێشانەوەی لە پۆستی وتەبێژی مەکتەبی سیاسیی بە کوردسات نیوزی راگەیاند: ئەمڕۆ لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی لە سلێمانی، بڕیاری دەستلەکارکێشانەوەکەم خستە بەر دەستی ئەندامانی سەرکردایەتی و داواکاربووم کەسێکی تر لەو پۆستەدا دەستنیشان بکەن.\nسەعدی پیرە لەبارەی هۆکاری دەستلەکارکێشانەوەی لەو پۆستە بە کوردسات نیوزی وت: لەئێستادا راپەڕاندنی کارەکانی پەیوەندییە کوردستانییەکان و پەیوەندییە گشتی و نێودەوڵەتییەکان بەیەکەوە لەگەڵ ئەرکی وتەبێژیدا ئەستەمە و لەگەڵ کاتی مندا ناگونجێت، بۆیە بە ویستی خۆم داوای دەستلەکارکێشانەوەم کردووە.\nراشیگەیاند: بەداخەوە لە هەندێك لە کەناڵەکانی راگەیاندنەوە دەنگۆی ئەوە بڵاوکراوەتەوە کە گوایە لە پۆستەکەم دوورخراومەتەوە یاخود بە بڕیارێکی سیاسی لابراوم، بۆیە لێرەوە بە ڕاشکاوانە رایدەگەیەنم: من بە ئازادی و بە رای خۆم و بۆ ئەوەی کاتی زیاتر بدەم بە مەکتەبی پەیوەندییەکان کە لێی بەرپرسم، دەستم لەکارکێشاوەتەوە.\nلێدوانی بافڵ تاڵەبانی لەبارەی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی\nئیبراھیم جەعفەری:ھەموو پێکھاتەکانی عێراق کەسایەتیەکی گرنگیان...\nOct 10, 2017 560\nڕێوڕەسمی دابەشکردنی ١٥ھەمین خەڵاتی زێڕینی بلە بەڕێوەدەچێت\nApr 8, 2017 143\nبەیاننامەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی لەیادی ٢٩ ساڵەی تاوانی...\nApr 13, 2017 927\nMay 22, 2019 9294\nMay 21, 2019 8557\nMay 23, 2019 7818\nMay 25, 2019 5601\nدابەشکردنی مووچەی خانەنشینی لە عێراق دەبێتە مانگانە\nMay 20, 2019 3861\nھۆکاری سستی پرۆسەی دابەشکردنی مووچەی ئاشکرا دەکرێت\nMay 9, 2019 9463\nبە ھیچ جۆرێک بە کەوچک دەرمان مەدەنە منداڵان\nJul 16, 2017 8383\nFeb 22, 2019 23480\nMar 8, 2019 22299\nJan 22, 2019 20780\nJan 21, 2019 18328\nبە ئاسانترین ڕێگا خۆت ڕزگاربکە لە تامێسک\nFeb 19, 2019 17513\nMay 23, 2019 36967\nنەوەی پێنجەم 5G بەم نزیکانە دەکەوێتە بازاڕەکانەوە\nMay 21, 2019 8971\nپەیامێکی بەپەلە لە قوباد تاڵەبانییەوە\nپۆلیسی فیدڕاڵی کۆتایی بە ئامادەکارییەکان ھێناوە بۆ کۆنتڕۆڵکردنەوەی...\nنێجیریا لە ئەرجەنتین دەباتەوە


شه‌ش مانگه مۆبایله‌كه‌ی قوتداوه\nKurdistan24 هه‌ولێر 17:22 2021/10/16\nمۆبایل له گه‌ده‌ی پیاوێك ده‌رهێنرا\nرۆژهەڵاتی ناوەڕاست نه‌شته‌رگه‌ری مۆبایل نه‌خۆشخانه\nپزیشكان له نه‌خۆشخانه‌یه‌كی میسر نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌یریان بۆ پیاوێك ئه‌نجام دا، كه ماوه‌ی شه‌ش مانگه مۆبایله‌كه‌ی قوتداوه و دوێنی نه‌شته‌رگه‌ری بۆ كراو و مۆبایله‌كه‌ی بۆ ده‌رهێنا.\nرۆژنامه‌ی "شروق"ی میسری بڵاویكرده‌وه، نه‌خۆشێك به‌هۆی ژانێكی زۆر له سكی، چووه‌ته نه‌خۆشخانه‌ی "ئه‌سوان"ی زانكۆیی، دوای ئه‌وه‌ی پشكنینی پزیشكی بۆ كراوه، ده‌ركه‌وتووه، كه هه‌وكردنێكی زۆر له سك و ریخۆڵه‌یدا هه‌بووه.\nرۆژنامه‌كه ئاشكرای كرد، تیمی نه‌شته‌رگه‌ریی نه‌خۆشخانه‌ی "ئه‌سوان"، نه‌شته‌رگه‌رییان بۆ پیاوه‌كه كردووه و سه‌ركه‌وتوو بوون، توانیان پارچه‌یه‌كی نامۆ له جه‌سته‌ی نه‌خۆشه‌كه ده‌ربهێنن، كه مۆبایلێك بووه.\nدكتور محه‌مه‌د زه‌كی ده‌هشوری، راگری كۆلیژی پزیشكی و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌بردنی نه‌خۆشخانه‌كانی "ئه‌سوان" روونیكرده‌وه، یه‌كه‌م جاره نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی له‌و جۆره ئه‌نجام بده‌ن، كه نه‌خۆشێك مۆبایلی قوت دابێت.\nهه‌رچه‌نده ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، نه‌خۆشه‌كه ماوه‌ی 6 مانگه مۆبایله‌كه‌ی قوتداوه و ئێستا كاری تێكردووه و مۆبایله‌كه له ریخۆڵه‌ی نه‌خۆشه‌كه رێگه‌ی تێپه‌ڕبوونی خواردنی نه‌داوه، به‌ڵام هۆكاری قوتدانی مۆبایله‌كه‌ی ئاشكرا نه‌كردووه، كه چۆن و بۆچی ئه‌و مۆبایله چووه‌ته گه‌ده‌ی ئه‌و پیاوه.\nمانگی رابردووش پیاوێكی دیكه له "پرشتینا"ی پایته‌ختی كۆسۆڤۆ ئازارێكی زۆر له گه‌ده‌یدا بووه و به‌په‌له گه‌یه‌نراوه‌ته‌وه نه‌خۆشخانه، دواتر زانراوه كه مۆبایلێكی قوتداوه، بۆیه پزیشكان نه‌شته‌رگه‌رییان بۆ كردووه و مۆبایله‌كه‌یان بۆ ده‌رهێناوه.