چاوپێکه‌وتن له‌گه‌ڵ کوردستانی نوێ\nچی وای لێکردیت لێکۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ژن و ئه‌نفال بکه‌یت؟\nئه‌وه سه‌یرکردنی دۆکیومه‌نته‌ریه‌کانی سه‌ته‌لایته کوردیه‌کان بوو له‌سه‌ر ئه‌نفال که وای لێکردم بیر له‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه بکه‌مه‌وه. له ئه‌نجامی سه‌یرکردنی ئه‌م به‌رنامانه‌وه هه‌ندێک پرسیارم لا دروستبوو سه‌باره‌ت به گوزه‌رانی ژنان له‌کاتی ئه‌نفال و دوای ئه‌نفالدا. لای من پرسیار بوو که ئاخۆ ئافره‌تان له زیندانه به‌کۆمه‌ڵه‌کاندا چۆن توانیان به‌رده‌وامی به ژیان بده‌ن؟ ئایا له‌م کاته قه‌یراناویه‌دا یارمه‌تیدانی یه‌کتر هه‌بوو، ئه‌گه‌ریش هه‌بوو چ شێوازێکی ده‌گرته خۆی؟ ئاخۆ ئه‌وان به له‌به‌رچاوگرتنی بێ جلوبه‌رگی و نه‌بوونی پاکوته‌میزیی، له کاتی بێنوێژیی، منداڵبوون و نه‌خۆشیدا چیان ده‌کرد؟ ئه‌زمووی ئه‌و ژنانه‌ی منداڵیان له‌بارچوو یا منداڵیان له زینداندا مرد چۆن بوو؟ ئایا چۆن خۆیان له هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌ستدرێژیی جنسیی ده‌پاراست؟ ئایا ژنان چۆن باسی له‌ده‌ستدانی مێردو باوک و براکانیان ده‌که‌ن؟ چۆن یادیان ده‌که‌نه‌وه؟ كام چیرۆکانه بۆ منداڵه‌کانیان ده‌گێڕنه‌وه‌و له کامانه‌ش ده‌یانپارێزن؟ پاش کاره‌ساتی ئه‌نفال ئایا كێ یارمه‌تیدان تا ژیانێکی نوێ دروستبکه‌نه‌وه؟ كێ سوودی لێوه‌رگرتن وکێشه‌ی بۆ زیادکردن؟ ئایا ئه‌م هه‌موو ژنه نیمچه خوێنده‌وارو نه‌خوێنده‌واره چۆن توانیان له‌گه‌ڵ ژیانی شاردا خۆیان بسازێنن، کاربدۆزنه‌وه؟ چ کارێکیان ده‌کرد؟ منداڵه‌کانیان چۆن په‌روه‌رده‌کرد؟ ئایا کۆمه‌ڵگای کوردیی چۆن له‌م ئافره‌تانه ده‌ڕوانێت؟\nئێمه ده‌زانین که چیرۆکی زاڵ (dominant narrative) سه‌باره‌ت به ئه‌نفال (مه‌به‌ستم ئه‌و چیرۆکه مێژووییه‌یه که ئێمه وه‌ک نه‌ته‌وه‌یه‌ک به‌رهه‌ممانهێناوه) له کۆمه‌ڵێک فاکت و چه‌مکی جیاواز پێکهاتوه. بۆ نموونه 182،000 قوربانیی گۆڕه به‌کۆمه‌ڵه‌کان (ژماره‌یه‌ک که لێكۆڵینه‌وه ئه‌کادیمیه‌کان پێمانده‌ڵێن زیاده‌ڕه‌ویی تێدا‌کراوه)، وێرانکردنی 4،000 گوند (به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌که‌ی شۆڕش حاجی ره‌سوول که له‌لایه‌ن چاودێری مافی مرۆڤه‌وه په‌سه‌ند کراوه ژماره‌ی ئه‌و گوندانه‌ی له‌کاتی ئه‌نفالدا وێرانکران نزیکه‌ی 2،200 بوو)، وه هه‌روه‌ها به‌کارهێنانی به‌ربڵاوی چه‌کی کیمیایی، له‌ناوبردنی ژێرخانی ئابووریی گونده‌کان و تاڵانکردنی سه‌روه‌ت و سامانی دانیشتوانیان، تێکشکاندنی شۆڕشی کوردیی، جینۆسایدکردنی خه‌ڵکی کورد، هتد. ئه‌وه‌ی له‌م چیرۆکه باوه‌دا جێگه‌ی سه‌رنجه ئه‌وه‌یه که به‌شێکی زۆری ئه‌زموونی ژنان له‌کاتی ئه‌نفالدا نه باسده‌کرێت و نه گرنگیی پێده‌درێت. ئه‌مه سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی که‌ئافره‌تانی ده‌ربازبووی ئه‌نفال به‌به‌رده‌وامیی له‌لایه‌ن که‌ناڵه جیاکانه‌وه چاوپێکه‌وتنیان له‌گه‌ڵداده‌کرێت و له‌لایه‌ن رۆشنبیرو هه‌ڵسووڕاوه‌کانی بواری مافی مرۆڤ و سیاسیه‌کانه‌وه باسده‌کرێن. هه‌روه‌ها به‌لامه‌وه گرنگ بوو که ژنانی ده‌ربازبووی ئه‌نفال له‌م گوتاره به‌کۆمه‌ڵه‌دا چۆن نوێنه‌رایه‌تی ده‌کرێن، کام به‌شه‌ی ئه‌زموونه‌کانیان به‌شێوه‌یه‌کی فه‌رمیی رێی پێده‌درێ ببێته به‌شێک له چیرۆکی زاڵ له‌سه‌ر ئه‌نفال و کام به‌شانه‌ش پشتگوێخراون.\nفێمینیسته‌کان زۆرجار جه‌ختیان له‌سه‌ر ئه‌وه کردۆته‌وه که کاتێک چیرۆکه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان ده‌هۆنرێنه‌وه به‌شێکی زۆری ئه‌زموونی ژنان به گرنگ دانانرێن. سه‌لما له‌یده‌سدۆرفی هۆڵه‌ندیی ده‌ڵێت که ئه‌وه گوێگرتن له 'ده‌نگی شاردراوه‌ی' ژنان و گرووپه چه‌وساوه‌کانی تره که وامان لێده‌کات پرسیار له بابه‌تییبوونی (objectivity) مێژوو بکه‌ین. ئێمه ده‌زانین که مێژوو له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانه‌وه ده‌نووسرێت، جا ده‌سه‌ڵاتداران پیاو بن یا ره‌گه‌زو نه‌ته‌وه‌ی سه‌رده‌ست (سپیه‌کان له جیهاندا، عه‌ره‌به‌کان له عێراقدا). هه‌ر بۆیه هه‌میشه کۆمه‌ڵێك که‌س یا گرووپ ده‌که‌ونه په‌راوێزی مێژووه‌وه و ئه‌زموون و گرفته‌کانی ئه‌وان له مێژوودا نوێنه‌رایه‌تیی ناکرێت. هه‌میشه ده‌نگی گرووپی باڵاده‌ست (واته ئه‌و ده‌سه‌ڵاتدارانه‌ی مێژوو ده‌نووسن) ده‌نگه‌کانی تر وه‌لاده‌خات و تێڕوانین و راڤه‌کردنی گرووپی باڵاده‌ست بۆ رووداوه‌کان به‌سه‌ر ده‌نگ و تێڕوانینی گرووپه‌کانی تردا زاڵه. ئه‌م زاڵبوونه‌ش بۆ خۆی ده‌ره‌نجامی تری هه‌یه. جۆوان رینگلهایم که لێكۆڵینه‌وه‌ی زۆری له‌سه‌ر هۆلۆکۆست و ژێنده‌ر ئه‌نجامداوه باس له‌وه ده‌کات که شێوازی نووسینه‌وه‌و یادکردنه‌وه‌ی کاره‌ساته مێژووییه‌کانی نه‌ته‌وه‌یه‌ک به دوو شێوه کاریگه‌ریی هه‌یه بۆ سه‌ر ئه‌زموونی ئافره‌تان. یه‌که‌م، ژنان، له‌به‌رئه‌وه‌ی به‌شێکی زۆری ئه‌زموونه‌کانیان له یاده‌وه‌ریی ئه‌و کاره‌ساته‌دا پشتگوێخراوه پێیان وایه ئه‌زموونه‌کانیان چ گرنگیه‌کان نیه بۆ ئه‌و مێژووه‌و زۆرجار بێده‌نگ ده‌بن سه‌باره‌ت به کێشه تایبه‌تیه‌کانی خۆیان وه‌کو ژن له‌کاتی ڕوودانی کاره‌ساته‌کاندا. رینگلهایم باسی ئافره‌تێکی ده‌ربازبووی هۆلۆکۆست ده‌کات که زیاد له سی-چل ساڵ پاش هۆلۆکۆست ده‌چێت بۆ لای رینگلهایم تا باسی ئه‌زموونه‌کانی خۆی بکات. ئه‌و له‌کاتی هۆلۆکۆستدا له‌لایه‌ن خێزانێکه‌وه شاردراوه‌ته‌وه‌و زۆر جار له‌لایه‌ن خزم و که‌سی ئه‌م خێزانه‌وه له‌ڕووی سێکسیه‌وه هه‌راسانکراوه. ئه‌م ژنه که هه‌رگیز پێشتر باسی ئه‌زموونه‌کانی خۆی بۆ که‌س نه‌کردوه به‌رده‌وام له رینگلهایم ده‌پرسێت که ئاخۆ ئه‌م کێشه تایبه‌تیانه‌ی که ئه‌و له‌وکاته‌دا تووشیان بووه هیچ گرنگیان هه‌یه بۆ مێژووی هۆلۆکۆست؟ ئه‌و گومانی هه‌یه که ئه‌زموونه‌کانی ئه‌و گرنگیان هه‌بێت له‌به‌رئه‌وه‌ی له مێژووی هۆلۆکۆستدا تا ساڵی هه‌شتاکان هیچ گرنگیی به کێشه تایبه‌تیه‌کانی ژن له‌کاتی کاره‌ساته‌که‌دا نه‌درابوو. دووهه‌م، رینگلهایم ده‌ڵێت که به‌گرنگ-دانه‌نانی ئه‌زموونی ژنان ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی که ئه‌وان سه‌ره‌نجام بیره‌وه‌ریه جیاوازه‌کانی خۆیان، که له گوتاری فه‌رمیدا گرنگیی پێنادرێت، ورده ورده فه‌رامۆش بکه‌ن. به‌م شێوه‌یه‌ش به‌شێکی مێژوو که سه‌باره‌ت به‌و کاره‌ساتانه‌یه که به‌سه‌ر ئافره‌تان دێت ورده ورده له‌ناوده‌چێت. ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه هه‌وڵێکه بۆ گه‌ڕان به‌دوای ئه‌و بیره‌وه‌ری و ئه‌زموون و چیرۆکانه‌دا که له گوتاری فه‌رمیی ئه‌نفالدا ره‌نگه گرنگیه‌کی ئه‌وتۆی پێنه‌درابێت. هه‌وڵێکه بۆ دۆزینه‌وه‌ی ده‌نگه شاردراوه‌کانی ئه‌نفال و رزگارکردنیان له یادچوونه‌وه. به‌هیوای ئه‌وه‌ی که چیرۆکی مێژوویی ئه‌نفال نوێنه‌رایه‌تی ئه‌زموونی ژنانیش بکات.\nماوه‌ی لێکۆڵینه‌وه‌که‌ت چه‌ندی خایاندووه، ئاکامه‌کانی چی بوون و ئه‌و سه‌رچاوانه چین که به‌کارتهێناون؟\nئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ بووو له‌لایه‌ن ده‌زگایه‌کی ئه‌کادیمی به‌ریتانیه‌وه، واته لیڤه‌رهیوم تره‌ست (Leverhulme Trust)، پشتگیریی دارایی لێکراوه. له ساڵی یه‌که‌مدا خۆم له‌گه‌ڵ جینۆسایدو میکانیزمه‌کانی ئاشناکرد، به تایبه‌ت خوێندنه‌وه‌و ره‌خنه‌و راڤه‌کردنه‌کانی هێلن فاین (Helen Fein)و لیۆ کووپه‌ر(Leo Kuper) بۆ ئه‌و پێناسه‌یه‌ی جینۆساید که نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له ساڵی 1948دا له‌سه‌ری رێکه‌وتن. هه‌روه‌ها خۆم له‌گه‌ڵ کاره‌کانی ئه‌و فێمینیستانه ئاشناکرد که خوێندنه‌وه‌یه‌کی نوێیان بۆ کاره‌ساته مێژووییه جیاکان و بۆ ره‌نگدانه‌وه‌ی توندوتیژیی سیاسی له‌سه‌ر ژیانی ژن و ئاکامه‌کانی بێده‌نگی ئافره‌تان هه‌بووه وه‌ک ڤینا داس (Veena Das)، جۆان رینگلهایم (Joan Ringleheim)، رۆنی لێنتن (Roni Lentin)، و سه‌لما له‌یدسدۆرف (Selma Leydesdorff) و له‌لایه‌کی تریشه‌وه ئه‌و لێکۆڵینه‌وه ده‌روونیانه‌ی سه‌باره‌ت به ئاکامه سایکۆلۆژیه‌کی توندوتیژیی سیاسیی ئه‌نجامدراون.\nبێگومان لێکۆڵینه‌وه‌که زۆر دوورودرێژه‌و من لێره‌دا ده‌رفه‌تی باسکردنی هه‌موو خاڵه‌کانم نیه بۆیه ته‌نها باسی دوو ئاکامی ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه ده‌که‌م:\nیه‌که‌م: به‌بۆنه‌ی جه‌ختکردنه سه‌ر کوشتنی به‌کۆمه‌ڵ، جینۆسایدو قڕکردن له کاتی ئه‌نفالدا ئه‌زموونی ژنانی ده‌ربازبوو به‌که‌م داده‌نرێت و گرنگیه‌که‌ی ئه‌وتۆی پێ نادرێت. له‌ڕاستیدا به‌که‌م سه‌یرکردنی ئه‌زموون و کێشه‌کانی ئافره‌تان شتێکه که له هه‌موو جیهاندا رووده‌دات به‌ڵام ره‌نگه له کۆمه‌ڵگایه‌کی باوکسالاریی وه‌ک کوردستاندا ئه‌مه گه‌لێک به‌رچاوتر بێت. ئه‌وه ڕاسته که زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی که له‌ئه‌نفالدا تیاچوون پیاوبوون به‌ڵام نه‌مردنی ژنان به‌و مانایه نیه که ئه‌وان بێ ئه‌زموونی تاڵ ده‌ربازبوون. لانگه‌ر (1998:362) که باسی پیاوێک ده‌کات که له هۆلۆکۆستا ژن و منداڵ و دایک و باوکی له‌ده‌ست داوه ده‌پرسێت: (ئایا ره‌وایه که خۆشحال بین به‌وه‌ی که ئه‌و له‌به‌رئه‌وه‌ی پیاوبووو ده‌یتوانی کار بکات نه‌مرد له‌کاتێکا که سه‌رتاسه‌ری خێزانه‌که‌ی تیاچوو؟ پێم وایه ئه‌م پیاوه که ده‌گریی به‌مه رازی نابێت.)\nله‌کاتی چاوپێکه‌وتنمدا له‌گه‌ڵ ده‌ربازبوانی ئه‌نفال بۆم ده‌رکه‌وت که ره‌نگه لای هه‌ندێک ئافره‌تی ده‌ربازبوو (خۆشبه‌ختانه ئه‌مه هه‌موان ناگرێته‌وه) مه‌رگ ئاسانتربێت له مانه‌وه‌و ئه‌زموونکردنی ئه‌و هه‌موو تاڵیه‌ی دوای ئه‌نفال. ژنێک به منی گوت: (ئینسان نامرێت... که ڕۆح ده‌رنه‌چێت خۆبه‌زۆر نیه، به‌زۆره؟). زۆر ژن له‌کاتی ئه‌نفالدا منداڵیان له‌ده‌ستدا. به‌بۆنه‌ی برسێتی و نه‌خۆشیه‌وه منداڵه‌کان زۆرترین قوربانی زیندانه‌کان بوون. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌مه‌ش، سه‌ره‌ڕای بینینی زه‌لیلبوون و ئه‌شکه‌نجه‌دران و له‌ناوچوونی مێردو براو باوکه‌کانیان، ئافره‌تانی ئه‌نفال مانه‌وه تا له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک کێشه‌ی تردا رووبه‌ڕووببنه‌وه. به‌شێکی زۆری ژنه‌کان هه‌ست به گوناه ده‌که‌ن که منداڵه‌کانیان له‌به‌ر نه‌داری و بێکه‌سی ناچاربوون کار بکه‌ن و نه‌یانتوانیوه خوێندن ته‌واوبکه‌ن. دایک له هه‌موو کۆمه‌ڵگایه‌کدا ئه‌و که‌سه‌یه که ده‌بێت منداڵ له مه‌رگ، نه‌خۆشی، برسێتی و چه‌وسانه‌وه بپارێزێت و پشتیوانی له منداڵه‌که‌ی بکاته تا داهاتوویه‌کی باش بۆ خۆی دابینبکات له رێگه‌ی خوێندن و په‌یداکردنی کاری باشه‌وه. ئه‌م چاوه‌ڕوانیه کۆمه‌ڵایه‌تیه له ژنان فشارێکی گه‌وره‌یان ده‌خاته سه‌ر و وایان لێده‌کات هه‌ست به گوناه بکه‌ن کاتێک له‌به‌ر هه‌رهۆیه‌ک بێت نه‌توانن ئه‌م چاوه‌ڕوانیانه جێبه‌جێبکه‌ن. شایه‌دحاڵه‌کان به‌رده‌وام باسی په‌یوه‌ندی نێوان هه‌ژاری و دایکایه‌تیان بۆ من ده‌کرد. زۆریان کاتێک باسی (ئه‌وه‌ی به‌بڕوای ئه‌وان) که‌موکورتیه‌کانی خۆیان ده‌کرد وه‌ک دایکێک له ئاست منداڵه‌کانیاندا، ده‌گریان. زۆر ژن هه‌ست به گوناه ده‌که‌ن که نه‌یانتوانیوه خه‌رجی قوتابخانه‌ی منداڵه‌کانیان بده‌ن، که رۆژ تا ئێواره ناچاربوون کار بکه‌ن و منداڵه‌کانیان بێکه‌س و بێ سه‌رپه‌رشت به‌جێهێشتوه، که زۆرجار له هه‌ژارییدا له منداڵه‌کانیان تووره‌بوون، منداڵه‌کان برسیی بوون، بێئه‌وه‌ی که‌سێک شتێکی یاریان بۆ بکڕێت، زۆریان له قوتابخانه و گه‌مه‌و بێباکیه‌کانی منداڵی بێبه‌شبوون و ئێسته‌ش له‌به‌ر نه‌خوێنده‌واری ده‌رامه‌تیان که‌مه‌و کاره‌کانیان ئاستی نزمه: (هه‌موو موسته‌قبه‌لیان فه‌وتا.) به‌ڵام ئه‌وه که‌موکوڕی ئه‌وان نه‌بوو که وای کرد به‌شێكی زۆری منداڵه‌کانیان له رووی ئابوریه‌وه چینی خواره‌وه‌ی کۆمه‌ڵگا پێکبێنن. گرنگه که کۆمه‌ڵگای کوردی به‌و ئافره‌تانه بڵێت که ئه‌وان کارامه‌ترین دایکه‌کانی وڵاتی ئێمه‌ن چونکه توانیویانه به‌بێ یارمه‌تی پیاو و حکوومه‌تی کوردستان چه‌ندین نه‌وه منداڵی کورد په‌روه‌رده‌بکه‌ن.\nهه‌ندێک ژنی تر که ده‌ستدرێژییان کراوه‌ته سه‌ر (گه‌رچی که‌سیان به ئاشکرا هێمایان به‌مه نه‌کرد) ئاره‌زووی مه‌رگ ده‌که‌ن. ژنێک وتی که خۆزگه خۆی و هه‌موو منداڵه‌کانی بمردنایه‌و ئه‌و (شته ناخۆشه)ی به‌سه‌ر نه‌هاتایه. ژنێکی تر که به‌بۆنه‌ی جموجۆڵه‌کانیه‌وه ته‌حقیقی له‌گه‌ڵکرابوو له‌ژێر ئه‌شکه‌نجه‌دا دانی به‌وه‌دا نابوو که ئه‌و پێشمه‌رگه بووه. ئه‌و به ئه‌فسه‌ره‌که‌ی گوت: (له‌مه زیاتر چیمان لێده‌که‌ن؟) چونکه ئه‌و مێرده‌که‌ی کوژرابوو و منداڵه‌کانیشی له زینداندا مردبوون. به‌ڵام ئه‌فسه‌ره‌که له وه‌ڵامدا گوتبووی: (له‌مه‌ش خرابتر هه‌یه) و به‌مه‌ش مه‌به‌ستی مه‌رگ نه‌بوو. له راستیدا، به‌داخێکی زۆره‌وه، ئه‌وه کۆمه‌ڵگایه که وا له ژنێک ده‌کات خۆزگه به مه‌رگ بخوازێت. ده‌ستدرێژی جنسی له مه‌رگ خرابتر نیه به‌ڵام ئه‌وه ئاکامه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانێتی که وا له ژن ده‌کات مه‌رگی پێ باشتر بێت. له کۆمه‌ڵگا باوکسالاریه‌کانی وه‌ک بۆسنه و رواندا (که به پێچه‌وانه‌ی ئه‌نفاله‌وه ده‌ستدرێژی جنسی به‌شێوه‌یه‌کی به‌ربڵاوو وه‌ک ئامرازێکی جینۆساید تیایاندا به‌کارهات) ئه‌و ژنانه‌ی ناسراون به‌وه‌ی ده‌ستدرێژیان کراوه‌ته سه‌ر له‌لایه‌ن کۆمه‌ڵگه‌وه به‌چاوی سووک سه‌یرده‌کرێن و ناتوانن ژیانێکی نوێ ده‌ستپێبکه‌نه‌وه هه‌ربۆیه ئه‌م کێشه‌یه بۆ ئه‌وان زۆر قورستره له ژنانی تر له‌به‌شه‌کانی تری جیهاندا. بۆ نموونه ئه‌و ژنه رۆژئاواییانه‌ی که له‌کاتی ئاشتیدا ده‌ستدرێژی جنسیان کراوه‌ته سه‌ر ئاسانتر ده‌توانن مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌م ئه‌زموونه تاڵه‌دا بکه‌ن و نه‌هێڵن ببێته ناسنامه‌ی هه‌میشه‌یی ئه‌وان (ئه‌وان نابنه ژنێک که هه‌موو شوناسی بۆته 'ژنێکی ده‌ستدرێژی لێکراو') و سه‌ره‌نجام خۆشحاڵن به‌وه‌ی که له‌ژیاندا ماون. هه‌موو ئه‌مانه‌ش په‌یوه‌ندی به پشتگیری کۆمه‌ڵگه‌وه هه‌یه بۆ ئه‌وان و ئه‌و هه‌موو یارمه‌تی و هاوکاریه‌ی که ده‌توانن ده‌ستیان پێیدا بگات. له‌لایه‌کی تره‌وه له کۆمه‌ڵگای باوکسالاریدا ئه‌وانه‌ی که ده‌ستدرێژیان کراوه‌ته سه‌ر هه‌میشه هه‌وڵ ده‌ده‌ن بیشارنه‌وه. قورسایی ئه‌م بێده‌نگی و ترسه‌ش ده‌ره‌نجامی تری هه‌یه بۆ سه‌ر باری ده‌روونی ژنان.\nله کۆمه‌ڵگای کوردیدا ئه‌وه ژنه که ده‌بێت به‌رپرسیاری قبوڵکات بۆ تاوانه‌کانی پیاو، ئه‌وه ژنه که باجی بوونه قوربانیی ده‌دات. له‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه‌دا بۆم ده‌رکه‌وت که ئه‌و ژنانه‌ی به‌م ئه‌زموونه تاڵه‌دا رۆیشتوون هه‌ندێک جار به‌دناو ده‌کرێن (له کاتێکدا ئه‌وان چ ده‌سه‌ڵاتێکیان نه‌بووه تا به‌رگری له‌خۆیان بکه‌ن)، زۆرجار به تاوانبار ده‌زانرێن چونکه دووچاری ئه‌م کێشه‌یه‌بوون، هه‌ندێکیان ناچاربوون له شوێنێکه‌وه بگوێزنه‌وه بۆ شوێنێکی تر که که‌س نه‌یانناسێ، هه‌ندێک منداڵیان لێ سه‌نراوه‌ته‌وه چونکه کۆمه‌ڵگا پێی وایه ئه‌وان ناتوانن دایكێکی باش بن، هه‌ندێكیشیان له‌لایه‌ن خێزان و که‌سه‌کانیانه‌وه کوژراون. کچه باکیره‌کان که ده‌ستدرێژیان لێکراوه ناوێرن شووبکه‌ن تا نهێنیه‌که‌یان ده‌رنه‌که‌وێت. به‌م شێوه‌یه‌ش کۆمه‌ڵگای کوردی زۆر ئاسان میکانیزمی توندوی تیژی و چه‌وسانه‌وه‌ی دوژمن دوباره ده‌کاته‌وه، له‌جیاتی هاوکاری و یارمه‌تی جارێکی تر ده‌ربازبووان ده‌کاته‌وه قوربانی و هه‌مان بازنه‌ی وێرانکاری، بێبه‌زه‌ییبوون و دڕنده‌یی دوباره‌ده‌کاته‌وه. له‌به‌ر ئه‌م هۆیانه زۆربه‌ی ئه‌و ژنانه‌ی چاوپێکه‌وتنم له‌گه‌ڵ کردن ئاماده نه‌بوون باسی ئه‌م کێشه‌یه بکه‌ن. هه‌ندێکیان به‌توندی ئه‌گه‌ریی روودانی ئه‌م گرفته‌یان ره‌د ده‌کرده‌وه له‌ترسی ئه‌وه‌ی نه‌وه‌کا خۆشیان به یه‌کێک له‌و ژنانه بزانرێن. هه‌ندێکیان ئاماده بوون بڵێن که ده‌کرێت شتی وا روویدابێت به‌ڵام نه بینیویانه و نه بیستویانه. ئه‌م کێشانه هه‌رگیز به‌سه‌ر خۆیان و خزم و که‌س و ناسیاوه‌کانیاندا نه‌هاتووه.\nپیاوێکی خوێنده‌وار که زۆر داکۆکی له مافی ئه‌نفاله‌کان ده‌کات به منی گوت که باسکردنی ئه‌زموون و کێشه تایبه‌تیه‌کانی ژنان، به‌تایبه‌ت مه‌سه‌له‌ی ده‌ستدرێژیی جنسیی، چ سوودێک به‌م ژنانه ناگه‌یه‌نێت: (برینیان مه‌کولێنه‌ره‌وه) ئه‌و پێی وتم، (گه‌ر ده‌ته‌وێ یارمه‌تیان بده‌ی باسی شتێک مه‌که که ده‌بێته مایه‌ی به‌دناوبوونیان.) من کێشه‌م له‌گه‌ڵ ئه‌م لۆژیکه هه‌یه که پێی وایه بێده‌نگ بوون له ئاست کڵۆڵیه‌کانی ئافره‌تاندا به قازانجی ئه‌وانه، کێشه‌م له‌گه‌ڵ که‌لتوورێکدا هه‌یه که به بێده‌نگ بوون له ئاست ئه‌م تاوانه‌دا له‌گه‌ڵ تاوانباردا ده‌بێته شه‌ریک، کێشه‌م هه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌و ئه‌قڵیه‌ته‌ی که له‌جیاتی ئه‌وه‌ی باوه‌ش بۆ قوربانیه‌کان بگرێته‌وه‌و پێیان بڵێت که ئه‌وان چ تاوانێکیان نه‌کردوه به‌ڵکوو تاوانیان به‌رامبه‌ر کراوه به‌پێچه‌وانه‌وه تاوانه‌که ده‌خاته سه‌ر قوربانیه‌کان که چ ده‌سه‌ڵاتێکیان له‌م پرۆسه‌یه‌دا نه‌بووه. ئاشکراکردنی راستیه‌کان ده‌بێت ببێته هۆی ئه‌وه‌ی ئێمه زیاتر له‌و گرفتانه تێبگه‌ین که ئه‌نفال له کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا دروستیکرد، زیاتر رێز له‌و که‌سانه بگرین که له ئه‌نفال ده‌ربازبوون و یارمه‌تیان بده‌ین نه‌ک ناچاریانکه‌ین که بێده‌نگ بن.\nدووهه‌م: کۆمه‌ڵگا به‌شێوه‌یه‌کی گشتی وه‌ک کۆمه‌ڵێک قوربانی سه‌یری ژنانی ئه‌نفال ده‌کات. میدیای کوردیش هه‌ر به‌م شێوه‌یه نوێنه‌رایه‌تیان ده‌کات. بۆ نموونه وێنه‌یه‌کی جه‌ماوه‌ریی ژنانی ئه‌نفال له ته‌له‌فزیۆنه‌کاندا وێنه‌ی ژنێکه که بۆ منداڵه مردووکانی ده‌لاوێنێته‌وه‌و ده‌گریی. ڤینا داس (1997:68) که باسی ته‌قسیی تاسه‌باریی ده‌کات لای ژنانی هیندیی ده‌ڵێت که خه‌م له‌جه‌سته‌دا ره‌نگده‌داته‌وه کاتێک ژنان له‌خۆیان ده‌ده‌ن و ئازاری خۆیان ده‌ده‌ن و له زمانیشدا جێگه‌ی خۆی ده‌کاته‌وه له کاتی لاواندنه‌وه‌دا. به‌هه‌مان شێوه وێنه‌ی ژنانی ئه‌نفال که له‌خۆیان ده‌ده‌ن و ده‌لاوێننه‌وه بۆته وێنه‌ی زاڵی ئه‌م ئافره‌تانه، وێنه‌یه‌ک که‌زۆرجار ناچارکراون له کاتی یادی ئه‌نفالدا دوباره به‌رهه‌میبهێننه‌وه کاتێک رۆژنامه‌نووس و جۆرناڵیسته‌کان بیری ژنانی ئه‌نفالیان دێته‌وه‌و ده‌یانه‌وێ دۆکیومێنته‌ریی دڵته‌زێن دروستکه‌ن. ئه‌م وێنانه زۆرجار له‌لایه‌ن میدیای کوردستانه‌وه به‌کارهاتوون تا ترسناکیی ئه‌نفالمان بیربێننه‌وه‌و هه‌ندێ جاریش ئه‌وه‌نده دوباره‌کراونه‌ته‌وه سلاک بوون و چ کاریگه‌رێکیان نه‌ماوه. به‌ڵام ئه‌م وێنانه له‌لایه‌ن حکومه‌تی کوردستانیشه‌وه به‌کارهاتوون له‌کاتی ده‌نگدانه‌کانداو هێوورکردنه‌وه‌ی خه‌ڵکی به‌گله‌یی له حکومه‌تی هه‌رێم، بۆ ئه‌وه‌ی بیریان نه‌چێت که ئه‌وان له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی حکومه‌تێكی غه‌یره-کورددا چیان به‌سه‌رهاتوه، تا ده‌نگ بده‌ن به حکومه‌تی کوردستان و تا ئه‌وه‌نده‌ش به گله‌یی نه‌بن چونکه دواجار له‌گه‌ڵ هه‌موو که‌موکوڕیه‌کانیدا حکومه‌تی کوردستان ئه‌نفالی خه‌ڵک ناکات.\nله ساڵانی رابوردوودا ئه‌م چاوه‌ڕوانیه له ده‌ربازبوانی ئه‌نفال که باسی ئه‌نفال بکه‌ن، له‌خۆیان بده‌ن و بگرین، بۆته جۆرێک له به‌کارهێنانی ئه‌و خه‌ڵکه (سوء ئیستیفاده‌کردن) له‌لایه‌ن ئه‌و جۆرناڵیستانه‌وه که ده‌یانه‌وێ به‌رنامه‌ی هه‌ژێنه‌ر دروستبکه‌ن و له‌لایه‌ن سیاسیه‌کانه‌وه که ئه‌نفالیان وه‌ک کارتی دانوستاندن به‌کارهێناوه له‌کاتی گفتۆگۆکانیدا له‌گه‌ڵ حکومه‌تی به‌غداد. به‌داخه‌وه هه‌ندێک ژۆرنالیست به‌شێوه‌یه‌کی نابه‌رپرسیارانه چیرۆکی ئه‌م ژنانه‌یان به‌کارهێناوه به‌بێ گوێدان به ته‌ندروستی، ره‌زامه‌ندی و هه‌سته‌کانی ئه‌وان. له دووز ژنێکی گه‌نج و دایکی به تووڕه‌ییه‌وه پێشوازیان له من کرد. پێشتر له ساڵی 2002دا ژۆرنالێستێکی ته‌له‌فزیۆنی چووبوو تا چاوپێکه‌وتنیان له‌گه‌ڵدا ئه‌نجام بدات. ئه‌وان پێێان گوتبوو که ناوێرن قسه بکه‌ن چونکه هێشتا له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی سه‌ددامدا ده‌ژین. ئه‌و دڵنیای کردبوونه‌وه که ئه‌م چاوپێکه‌وتنانه ته‌نها بۆ ئه‌رشیفه‌وه بڵاوناکرێته‌وه که‌چێ 2 هه‌فته دواتر چاوپێکه‌وتنه‌کان له که‌ناڵێكی سه‌ته‌لایته‌وه په‌خشکرابوونه‌وه‌و ئه‌م دوو ژنه ناچاربووبوون له ترسا خۆیان بشارنه‌وه. بێگومان ئه‌وان متمانه‌یان به هیچ که‌سێکی کامێرا به‌ده‌ست یا لێکۆڵه‌ر نه‌مابوو و بێئه‌ندازه بریندارو تووڕه بوون.\nجگه له‌مه‌ش له‌رووی ده‌روونیه‌وه تێڕواننی خه‌ڵک بۆ خود کاردانه‌وه‌ی گه‌وره‌ی هه‌یه له‌سه‌ر باوه‌ڕبه‌خۆبوونی تاکه‌که‌س. به واتایه‌کی تر سه‌یرکردنی ئه‌م ژنانه وه‌ک کۆمه‌ڵێك قوربانی بێده‌سه‌ڵات و لاواز هه‌ندێک جار ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌وانیش به‌و شێوه‌یه له خۆیان بڕوانن و خۆیان به‌که‌م بزانن. باوه‌ڕ به‌خۆ نه‌بوون و نه‌زانینی بایه‌خی خۆمان له ژیاندا یه‌کێکه له هۆکاره‌کانی خه‌مۆکی. وه‌ک پێشتر باسم کرد زۆر گرنگه که ئێمه لایه‌نه به‌هێزو کارامه‌یه‌کانی ئافره‌تانی ئه‌نفالمان له‌بیر بێت. چونکه ئه‌وان سه‌ره‌ڕای هه‌موو کێشه‌کانیان کۆمه‌ڵێک که‌سی سه‌رکه‌وتوو و خۆڕاگرن، کۆمه‌ڵێک قاره‌مانی ونی کۆمه‌ڵگای ئێمه‌ن. ئه‌و که‌سانه‌ن که گه‌رچی هه‌موو شته‌کانیان لێ سه‌ندراوه‌ته‌وه به‌ڵام توانیویانه جارێکی تر ده‌سه‌ڵات بگرنه‌وه ده‌ست، کار بکه‌ن و سه‌رله‌نوێ ژیانێکی تازه بۆ خۆیان و منداڵه‌کانیان دروستبکه‌نه‌وه (گه‌رچی ئه‌م ژیانه زۆر سه‌ختیش بووبێت).\nتۆ وه‌ک توێژه‌رێک پێتوتین که باری ده‌روونی ئه‌و ژنانه زۆر تێکچووه، به‌ڕای تۆ چه‌ی بکرێت بۆ ئه‌وه‌ی باری ده‌روونیان ئاسایی بکرێته‌وه؟\nزۆر گرنگه که له‌یادمان بێت که باری ده‌روونی که‌سه‌کان ته‌نها به دابینکردنی پسپۆری ده‌روونی و ده‌رمان چاره‌سه‌ر نابێت. سۆلیگمان له حه‌فتاکاندا جه‌ختی له‌سه‌ر گرنگی له‌ده‌ستدانی ده‌سه‌ڵات کرده‌وه له ژیانی مرۆڤدا. ئه‌و له ئه‌نجامی کۆمه‌ڵێک تاقیکردنه‌وه‌وه بۆی ده‌رکه‌وت که مرۆڤه‌کان کاتێک ده‌که‌ونه به‌ر هێرشی بارودۆخێکی ناهه‌موار و ده‌سه‌ڵاتیان لێده‌سه‌نرێته‌وه به‌جۆرێک که ناتوانن ئه‌م بارودۆخه ناهه‌مواره بگۆڕن فێرده‌بن که ئه‌وان هه‌ر کارێک بکه‌ن ئه‌م باروودۆخه ناگۆڕیت بۆیه تووشی پاسیڤیه‌ک ده‌بن که هاوتایه له‌گه‌ڵ خه‌مۆکی. سۆلیگمان ئه‌م بارودۆخه‌ی ناو نا فێربوونی بێده‌سه‌ڵاتی (learned helplessness). مه‌یه‌ر (2000) باس له‌وه ده‌کات که ئه‌م تیۆریه بووه هۆی هاتنه کایه‌ی قوتابخانه‌یه‌کی تری ده‌روونناسی به ناوی ده‌روونناسی پۆزه‌تیڤ (positive psychology). به‌م پێیه هه‌ندێک ده‌روونناس پێیان وابوو که گه‌ر خه‌مۆکی له ئه‌نجامی ئه‌وه‌وه دروستده‌بێت که تاکه‌که‌س به نائومێدیه‌وه ده‌ڕوانێته ئه‌گه‌ری گۆڕانکاری بارودۆخی ناهه‌موار ئه‌وا ده‌شێت بتوانین وا له تاکه‌که‌سی خه‌مۆک بکه‌ین پۆزوتیڤ بیربکاته‌وه‌و هیوا له‌ده‌ست نه‌دات که ئه‌م بارودۆخه ناهه‌مواره ته‌نها کاتیه. مه‌یه‌ر به زیره‌کیه‌وه بیرمان دێنێته‌وه که ئه‌م جۆره تێڕوانینه ساویلکه‌یه چونکه بۆ ئه‌وه‌ی که‌سێک له خه‌مۆکی رزگاری بێت ده‌بێت نه‌ک تێڕوانینی ئه‌و به‌رامبه‌ر به بارودۆخه ناهه‌مواره‌که به‌ڵکوو خودی بارودۆخه‌که بگۆڕین. ئه‌و ده‌ڵێت ئه‌وه ناڕه‌وایه که به‌و که‌سانه بڵێین که ئه‌زموونی جه‌نگ و کێشه‌ی گه‌وره‌ی رۆژانه ده‌که‌ن که خۆشبین بن چونکه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وان بتوانن خۆشبین بن پێویسته کێشه‌کان چاره‌سه‌ربکه‌ین. به واتایه‌کی تر نائومێدبوون و بێهیوای ئاکامی لۆژیکیی بارودۆخه دژواره‌کانن. به هه‌مان شێوه کاتێک توندوتیژیی سیاسی به‌ربڵاو له‌ناو کۆمه‌ڵگایه‌کدا رووده‌دات که سه‌رله‌به‌ری کۆمه‌ڵگاکه لێکهه‌ڵده‌وه‌شێنێت، خێزانه‌کان پارچه پارچه ده‌کات و ده‌بێته مایه‌ی به‌جێهێشتنی هه‌زاران بێوه‌ژن و منداڵی بێ باوک و له‌ده‌ستچوونی ماڵ و داهاتیان، ئه‌و کۆمه‌ڵگایه پێویستی به دابینکردنی کۆمه‌ڵێك هه‌لو مه‌رجه تا پرۆسه‌ی سارێژبوونه‌وه ده‌ستپێبکات. ته‌نها به دابینکردنی کۆمه‌ڵێک دوکتۆری ده‌روونی و قسه‌کردن کێشه‌کانی ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌و له ئه‌نجامیشدا کێشه ده‌روونیه‌کانی تاکه‌که‌سه‌کان چاره‌سه‌ر نابێت. ده‌روونناسه‌کان له‌م بیست ساڵی رابوردوودا تا دێت زیاتر باسی گرنگی چاره‌سه‌ری سه‌رتاسه‌ری ده‌که‌ن (holistic approach). به‌م جۆره بۆ ئه‌وه‌ی کێشه‌ی ده‌روونی که‌سێک چاره‌سه‌ر بکه‌ین ده‌بێت بزانین هۆکاره‌که‌ی چیه‌و هۆکاره‌که‌ی چاره‌سه‌ر بکه‌ین. ره‌نگه له هه‌موو شتێک گرنگتر بۆ ده‌ربازبوانی ئه‌نفال دابینکردنی پێداویستیه سه‌ره‌کیه‌کانی ژیان بێت وه‌ک خانوو، کارو داهات، خزمه‌تگوزری رۆژانه (ئاو، کاره‌با، سووته‌مه‌نی، شه‌قام و گه‌ڕه‌کی خاوێن، قوتابخانه، هتد) و ده‌ستگه‌یشتن به پێداویستیه پزیشکیه‌کاندا، به‌ڵام جگه له‌مه‌ش ئه‌م کۆمه‌ڵگایه پێویستی به دادوه‌ری هه‌یه. دادوه‌ریش کۆمه‌ڵێک شت ده‌گرێته‌وه له دۆزینه‌وه‌ی جه‌سته‌ی قوربانیه‌کانی گۆڕه به‌کۆمه‌ڵه‌کانه‌وه یا هیچ نه‌بێت زانیاری سه‌باره‌ت به چاره‌نوسیان، تا داننران به‌و ناره‌وایی و ناعه‌داله‌تیه‌ی که به‌سه‌ر ئه‌واندا هاتووه‌و داوای لێبوردن کردنی لایه‌نێکی فه‌رمی و سه‌ره‌نجامیش سزادانی تاوانباران جا ئه‌وانه کورد بووبن یا عه‌ره‌ب. به‌شێكی زۆری ده‌ربازبووانی ئه‌نفال له هه‌ژارترین شوێنه‌کان ده‌ژین. سه‌ردانێکی خێرای شوێنێکی وه‌ک شۆڕش هه‌ر زوو پێمانده‌ڵێت که ئه‌م شوێنه نه‌ک هه‌ر رێگه‌وبانی رێکوپێکی نیه به‌ڵکوو هه‌موو شتێک له‌م شارۆچکه‌یه باس له هه‌ژاری و نه‌هامه‌تی ده‌کات. سه‌ره‌ڕای دروستبوونه‌وه‌ی به‌شێکی زۆری گونده‌کانیش که‌موکووڕی زۆریان هه‌یه له‌لایه‌نی خزمه‌تگوزاری و نه‌بوونی بازاڕه‌وه که رێگه له ژیانه‌وه‌ی کشتوکاڵ و دروستبوونی ده‌رفه‌تی کار له‌م ناوچانه ده‌گرێت. منداڵانی ده‌ربازبووی ئه‌نفال که له‌به‌ر کارکردن له ته‌مه‌نێکی منداڵه‌وه بۆ دابینکردنی پێداویستیه رۆژانه‌ییه‌کانی خۆیان و خێزانه‌کانیان (شتێک که ده‌بوایه هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه حکوومه‌ت بیگرتایه ئه‌ستۆی خۆی) نه‌یانتوانیوه بخوێنن ئێسته که‌م ده‌رامه‌تترین کاره‌کانی وڵات ئه‌نجام ده‌ده‌ن. جگه له‌مه‌ش هێشتا پرۆسه‌ی دادوه‌ریی ده‌ستیپێنه‌کردوه. ئه‌وه راسته که عه‌لی حه‌سه‌ن مه‌جید ئێسته دادگایی ده‌کرێت له‌سه‌ر ئه‌نفال به‌ڵام سه‌ددام حسێن پێش کۆتایی ئه‌م پرۆسه‌یه هه‌ڵواسراو جاشه‌کان، جه‌نراڵه‌کانی جه‌نگ و ئه‌و که‌سانی کیمیاباران و تۆپبارانی ئه‌م گوندانه‌یان کرد هه‌ر باس ناکرێن. هه‌موو ئه‌مانه‌ش بوونه‌ته هۆی ناره‌زاییه‌کی زۆر و هه‌ستکردن به ناعه‌داله‌تی له‌ناو خه‌ڵکانی ئه‌نفالدا. ئه‌م تووڕه‌یی و نائومێدیه‌ش ته‌نها درێژه به بازنه‌کانی نائارامی ده‌دات و شتێکه که ده‌بێت حکوومه‌تی کوردستان گرنگی پێبدات و هه‌وڵی راستکردنه‌وه‌ی بدات.\nبه حوکمی ئه‌وه‌ی تۆ له هه‌نده‌ران داده‌نیشیت توانیوته یان ده‌ته‌وێت له‌ڕێی لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی له‌مجۆره‌وه کاره‌ساتی ئه‌نفال وه‌کو ئه‌وه‌ی که هه‌بووه بیناسێنیت؟\nئه‌وه زۆر گرنگه که له‌یادمان نه‌چێت تاکه لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک ته‌نها توانایه‌کی سنوورداری هه‌یه. به‌ڵام له وه‌ڵامی پرسیاره‌که‌تاندا ده‌مه‌وێت بڵیم که به‌ڵێ، من هه‌وڵم داوه له ڕێی ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه‌و هه‌ندێک شیعره‌وه شوێنگه‌یه‌ک بۆ کاره‌ساتی ئه‌نفال له ده‌ره‌وه‌ی وڵات دروستبکه‌م. بێگومان بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌نفال به شێوه‌یه‌کی به‌ربڵاو بناسرێت پێویستمان به چه‌ندین لێکۆڵێنه‌وه‌و رۆمان و فلیم هه‌یه به‌ڵام ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ی من ره‌نگه هه‌نگاوێک بێت له‌و بواره‌دا. له ئێسته‌دا کۆمه‌ڵێک ئه‌کادیمی کورد هه‌ن که لێکۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ئه‌نفال ده‌که‌ن. هیوادارم ئه‌م کارانه هه‌مووی به ئه‌نجام بگات و کۆمه‌ڵێک کتێب و بڵاوکراوه‌ی لێ بکه‌وێته‌وه. له‌م ماوه‌یه‌دا به‌شداریم له چه‌ند کۆنفرانسێکدا کرد له ئۆپسالا، ئۆسلۆو ئه‌مستردام و دواتریش له سه‌ره‌یڤۆو هه‌وڵم داوه هه‌ندێک له ئاکامه‌کانی ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه له بازنه ئه‌کادیمیه‌کاندا بخه‌مه‌ڕوو. ئـێمه به‌رده‌وام پێویستمان به خوێندنه‌وه‌ی نوێ و کاری زیاتر هه‌یه ده‌نا هه‌ر ده‌بێت چیرۆکه‌کانی خۆمان له‌ناو خۆماندا دوباره بکه‌ینه‌وه‌و تووڕه‌ش بین که جیهانی ده‌ره‌وه باسمان ناکات. بۆ ئه‌وه‌ی جیهانی ده‌ره‌وه له تێروانین، گۆشه‌نیگاو بریاره‌کانی ئێمه وه‌ک نه‌ته‌وه‌یه‌ک تێبگات، پێویستی به‌وه‌یه له‌گه‌ڵ مێژووو کاره‌ساته‌کانی ئێمه ئاشنا بێت.


07:14 - 02/10/2020 704 جار خوێندراوەتەوە\nشه‌وی رابردوو توشبونی تره‌مپ به كۆرۆنا هه‌واڵێكی شۆكهێنه‌ر بو، به‌ڵام چاوه‌ڕێكراوبو، دوای ئه‌وه‌ی ده‌ركه‌وت هۆپ هێكس توشی كۆرۆنا بوه. رۆژی 30 ی مانگی رابردوو واته دوو رۆژ له‌مه‌وبه‌ر، دوای پشكنین ده‌ركه‌وت هۆپ توشی كۆرۆنا بوه، له‌گه‌ڵ بڵاوبونه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كه تره‌مپ نوسی" هۆپ توشی كۆرۆنا بوه، هۆپ له‌و راوێژكارانه بوه كه به‌رده‌وام و بێ مۆڵه‌ت و بی وچان زۆر به قورسی كاره‌كانی خۆی كردوه". وتیشی" ئێستا من و میلانیا پشكنینمان كردوه و چاوه‌ڕێی ئه‌نجامی پشكنینه‌كه ده‌كه‌ین"


Sun 13/08/17 DFB ڤێهێن ڤێیسبادێن 2 - 0 ئێرزگێبریج بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nFri 15/04/16 3.L ڤێهێن ڤێیسبادێن 1 - 0 ئێرزگێبریج بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nFri 30/10/15 3.L ئێرزگێبریج 1 - 1 ڤێهێن ڤێیسبادێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nTue 27/04/10 3.L ئێرزگێبریج 2 - 2 ڤێهێن ڤێیسبادێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 13/09/09 3.L ڤێهێن ڤێیسبادێن 2 - 0 ئێرزگێبریج بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nFri 15/02/08 2.B ڤێهێن ڤێیسبادێن 3 - 0 ئێرزگێبریج بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 26/08/07 2.B ئێرزگێبریج 3 - 0 ڤێهێن ڤێیسبادێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n11 8 3 6 6 0\n14 12 2 5 5 0\n21/07 CLF ئینتراخت فرانکفورت H 16 : 00\n18/07 CLF ئەستۆریا والدۆرف A 18 : 00\n14/07 CLF یان ڕێجێنسبورگ H 4 - 1\n09/07 CLF Pipinsried H 6 - 0\n04/07 CLF ۆرماتیا ۆڕمس H 5 - 0\n30/06 CLF Ginsheim A 0 - 10\n26/06 CLF Schott Mainz H 4 - 1\n12/05 3.L ئالێن H 2 - 0\n29/07 CLF شاڵکە H 15 : 00\n19/07 CLF کریلیا سۆڤێتۆڤ A 17 : 00\n14/07 CLF ملادا بۆلێسلاڤ A 3 - 3\n01/07 CLF ئاوێرباخ A 0 - 2\n22/05 PL2 کارڵسروهەر H 3 - 1\n18/05 PL2 کارڵسروهەر A 0 - 0\n13/05 2.B دارمستادت ٩٨ A 1 - 0\n06/05 2.B دینامۆ درێسدێن H 0 - 0\n3. Liga - 2018/2019 جامی ئەڵمانیا - 2018/2019 Reg. Cup Hessen - 2017/2018 یاریی دۆستانەی یانەکان - 2018\n2. Bundesliga - 2018/2019 جامی ئەڵمانیا - 2018/2019 Play-offs 2/3 - 2017/2018 یاریی دۆستانەی یانەکان - 2018\n18 (S. Lorenz) 18 (E.Löder)\n36 (A. Mintzel) 36 (C. Tiffert)


کوردیپێدیا - میحنەتی خەلقی بوهتان سکانداڵەکەی عەبدوللەتیف سەلەفی\n📕 میحنەتی خەلقی بوهتان سکانداڵەکەی عەبدوللەتیف سەلەفی | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nمیحنەتی خەلقی بوهتان سکانداڵەکەی عەبدوللەتیف سەلەفی\nنووسین و کۆکردنەوەی: \nمحەمەد هەریریمحەمەد هەریری\nچاپی ئیلکترۆنی یەکەم سێپتەمبەری 2019\n-مەلا عەبدوللەتیف یەکێکە لەو هێمایە سەلەفیانەی کە بە سروشت لەگەڵ سەرکوتکردنی ئافرەتانە، نەک لەبەر هۆی شەخسی بەڵکو هەر خودی سەلەفیەت، بە قەد شەیتان حەساسیەتی هەیە بەرامبەر ئافرەت! زۆرجار ئیغرای ئافرەت و ئیغرای شەیتان هاوواتا دەکرێت لە فکری سەلەفیەتدا! هەر بۆیە کاری یەکەمی هەر بانگخواز و زانایەکی سەلەی لە هەر شوێنێکدا، تووندوتۆڵکردنی کۆت وبەندەکانە لە دژی ئافرەت، وهاندانی پیاوانە بەناوی دین وغیرەت وشەڕەف، لە دژی ئافرەتان، تا ژیانیان لێبکەنە زیندانێکی دینی!\nعەبدوللەتیف لە وتارەکانیدا پیاوان و باوکان هاندەدات کچەکانیان بدەنە شوو بە چواردە و پازدە ساڵی (هێشتا خاتریشی گرتوون، چونکە بە پێی حەدیس لە 9 ساڵیەوە دایە عایشە مێردی کرد بە پێغەمبەر!هەر خودی عەبدوللەتیفیش دەڵێ جائیزە کچ لە 9 ساڵی بەشوو بدرێت!) چونکە بەڕای ئەو بڕوانامەی زواج باشترە بۆ کچ لە بڕوانامەی پزیشکی و مامۆستایی و ئەندازیاری و کیمیایی و هتد.\nسەیر لەوەدایە ئەو عەبدوللەتیف و هاومەشرەبەکانی ژن بە لاوازترین مەخلوق دەزانن، کەچی زۆربەیان بە هۆی ئافرەتێک لە عەرشەکانیان سەراوسەر بەردەبنەوە!\nهیوادارم ئەو کەیسە ببێتە سەرمەشق بۆ هەموو خەڵکی کوردستان، کە قەت چاوپۆشی لە غەڵەت و سنووربەزاندنی ڕەوشتی نەکەن. دەزانم کچانێکی زۆر لە خوێندنگاکان و قوتابخانەکان و زانکۆکان و دەزگاکانی حکومەت تووشی دەستدرێژی و سازش کردن دێن لەسەر شەرەف وکەرامەتیان، و گێچەڵی سێکسیشیان پێ دەکرێت، تکایە خوشکان و برایان بێ دەنگ مەبن لەو حاڵەتانە، هەوڵدەن دۆکیومێنتاری کەن، بەڵگەی دەنگی و ڕەنگی و نوسینی لەسەر پەیدا بکەن، و با فەزحیان بکەین هەموومان. با نەهێڵین کۆمەڵگایەکی ترسنۆک و بێ کەرامەت و بێ دەسەڵات بۆ منداڵ و نەوەکانمان دروست کەین.\n🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: میحنەتی خەلقی بوهتان سکانداڵەکەی عەبدوللەتیف سەلەفی\n#محەمەد هەریری |\n 🇰 تۆماری تایبەت بۆ کوردیپێدیا | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ئەم پەڕتووکە بەتایبەتی لەلایەن (محەمەد هەریری)یەوە لە رۆژی 23-09-2019 بۆ کوردیپێدیا نێردراوە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Sep 23 2019 10:55PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 23 2019 11:21PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 23 2019 11:21PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 16 KB Sep 23 2019 10:56PM سەریاس ئەحمەد\n📕 فایلی PDF 1.0.1 10 MB 395 Sep 23 2019 10:59PM سەریاس ئەحمەد


كۆتایی ئیسلامی سیاسی\nتوركیا پێویستی بەدیدگایەكی نوێیە\n29/07/2019 1034 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپێدەچێت دامەزراندنی پارتێكی سیاسی نوێ، كە سەركردەكانیان لەپارتی داد و گەشەپێدان جیابوونەوە و چاوەڕوان دەكرێت بەم زووانە ڕابگەیەندرێن، بە ئێش و ئازارتر دەبیت بۆ پارتی داد و گەشەپێدان، كە لە دوا هەڵبژاردنەكاندا پۆستی شارەوانی چەند شارێكی گەورەی توركیای وەك ئەنقەرە و ئەستەمبوڵی لەدەستدا.\nبەپێی راپۆرتەكان، عەلی باباجانی یەكێك لە دامەزرێنەرانی پارتی داد گەشەپێدان و سەرۆك وەزیری پێشوو، كە دەستكەوتە ئابوورییەكانی ئەم ساڵانەی دوایی پارتی داد و گەشەپێدان دەدرێنەپاڵ، لەگەڵ عەبدوڵڵا گوڵ ڕێگە بۆ دامەزراندنی پارتێكی تازە خۆش دەكەن.\nباباجان لەو بارەوە وتی: بەهاكانی ڕێگەی پێ نادەن لە ڕێزەكانی پارتی داد و گەشەپێدان بمێنێتەوە و توركیاش پێویستی بەدیدگایەكی تازەیە، كە بەڕاوێژ لەگەڵ كەس و كۆمەڵی دیكەدا دابڕێژرێت.\nپیشتریش ئەحمەد داود ئۆغڵۆی سەرۆك وەزیرانی پێشوو بە ئاشكرا ناڕەزایی لە سیاسەتەكانی پارتی داد و گەشەپێدان دەربڕیبوو، هەفتەی ڕابردووش ووتی دەستلەكارناكێشێتەوە لە حزبەكەی و دیدگای خۆشی دەخاتەڕوو، دەستلەكاركێشانەوەش دوا بژاردەیەتی.\n"عومەر لاچینار" ی سەرنووسەری گۆڤاری "بیریكیم"، كە هزرڤانێكی دیاری چەپەكانە بۆ پێگەی "ئەحوال توركیا" وتی: پارتی داد و گەشەپێدان گەیشتۆتە خاڵی كۆتایی، هەوڵی پیكهێنانی حزبی دیكەش لە ترسی ئەوەیە ئەكەپە زیان بە دابونەریتە ئیسلامییەكانی توركیا بگەیەنێت.\nهەندێك دەمەتەقێی ئەوە دەكەن، كە پارتی داد پێویستە بگەڕێتەوە سەر ڕێچكەی جارانی، كە بانگەشەی بۆ چاكسازی دیموكراسی و سەروەری یاسای دەكرد.\nلاچینار پێی وایە ، كە ڕەخنەگرانی ناو ئەكەپە متمانەداری خۆیان لەدەستداوە، هەتا ئەگەر هەڵە و كەموكورییەكانیش دەستنیشان بكەن، ناتوانن هیچ چاكسازییەك لە حزبدا بكەنە و كۆتاییان نزیك بۆتەوە و بەرەو شكستن. ئەردۆغانیش پێی وایە باباجان بە دەستلەكاركێشانەوەكەی ڕێزەكانی ئیسلامییەكانی توركیا پەرت پەرت دەكات.\nهاوكات "ئیحسان ئیلیاجیك" ی نووسەری ئیسلامی و زانای بواری لاهوتناسی پێی وایە، كە توركیا بە شێوەیەكی گشتی شوێنی سێ كۆمەڵەی كۆنەپارێزی سەرەكی بووە: كۆنەپارێزە نەتەوەییەكان بە سەرۆكایەتی پارتی جوڵانەوەی نەتەوەیی ، كۆنەپارێزە ئاینپەروەرەكان كە لەسەر ڕێبازی ئەربەكانن، كۆنەپارێزە میانەڕەووەكان كە دەنگیان بۆ ئەو پارتانە بوو كە زاڵبوون بەسەر نیوەی دووەمی سەدەی بیست لە توركیادا، ئیلیاجیك ووتی ئەكەپە لە سێ ساڵی ڕابردوودا ئەو سێ ئاراستەی یەكخستن، بەڵام ئێستا دۆخەكەدا گۆڕاوە.\nهەروەها "بوڕاك بیلجهان ئۆزبیك"ی مامۆستای یاریدەدەری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكانی زانكۆی تۆب بۆ ئابووری و تەكنەلوجیا لە ئەنقەرە ووتی دوو پەرتبوون لە ئارادان، یەكەمیان لە نێوان كۆنەپارێزەكانە كە هەندێكیان پەیوەندییەكی سنورداریان لەگەڵ توێژە كۆمەڵایەتییەكانی دیكەدا هەیە، هەندێكی دیكەشیان ئەوانەن كە فراوانتر و جیهانیترن.\nدووەمیشیان ئەو كۆنەپارێزانەن، كە پێویستیان بە دەرامەتە گشتییەكان هەیە و بۆ ئەمەش ڕوویان لە دەسەڵاتە تاوەكو سامانەكانیان وەك خۆی بمێنێتەوە، هەندێكی تریشیان پێویستیان بەو دەرامەتە گشتییانە نییە وبە هۆی بەهرە و لێوەشاوەییانەوە دەتوانن لە كارەكانیان بەردەوام بن.\nئۆزبیك وتیشی: ئەو هەوادارانەی پارتی داد و گەشە‌پێدان كە پشت بە چاودێری و یارمەتیدان پارتەكەیان نابەستن، بەرە بەرە گۆڕانیان بەسەردا هاتووە. ئەو كۆنەپارێزانەش كە دەنگیان بە پارتی داد و گەشەپێدان نەدا، جیاوازی دەكەن لە نێوان توانستی حوكمڕانی و ناسنامەكانیان، بە ڕاستی ئەمە هەڵوێستێكی عەلمانی و ناڕەزاییەك بوو دژ بە لێكدانەوەی ئیسلامی سیاسی.\nئۆزبیك ئەوەشی وت: دەكرێت پارتە تازەكە باباجان جێگرەوەیەك لە شارەزایان بۆ ئەو كۆنەپارێزانە بخاتەڕوو. لە ناو كۆنەپارێزەكانیشدا زۆر هەن باوەڕیان وایە ئەو ووتارە سیاسییەی دڵان ڕازی دەكات بە كەڵكی بەرێوەبردنێكی ڕەشید نایەت و بگرە ئیفلیجیشی دەكات. پارتەكەی باباجان دەتوانی دەستكەوتی ئابووریشی هەبێت، ئەم بیرۆكەیەش بە دڵی دەنگدەری توركییە كە ئابووری ووڵاتەكەیان تووشی هەڵاوسانێكی هەراسانكەر بووە.\nئەحمەد ئەردی ئۆزتوركی توێژەر لە پەیمانگای لێكۆڵینەوەكانی ئاشتی نێودەوڵەتی لە زانكۆی نۆتردام و فاتییە سیران دەڵێت، گرفتی ئەردۆغان ئەوەیە كە باباجان لە چەند ساڵی پێشوودا جڵەوی ئابووری توركیای بەدەستەوە بووە كە پارتی داد و گەشەپێدان دەستكەوتی ئابووری بۆ توركیا دەستخستووە. ووتیشی ئەگەر بواری ئابووری خاڵی لاوازی ئەردۆغان بێت، ئەوا باباجان و عەبدوڵا غول وەك فریادڕەسێكی ئابووری توركیا دێنە مەیدان و دەردەكەون.\nفەڕەحات كنتیلی مامۆستای كۆمەڵناسیی زانكۆی شەهیر لە ئەستەمبوڵ دەڵێت بە لایەنی كەمەوە ئەردۆغان كۆششی ئەوە دەكات لە ناو حزبەكەیدا ڕەخنەی لێنەگیرێت، تاوەكو بەر بەوە بگرێت ئەندامانی دیكەی حزبەكەی ڕێزەكانی ئەكەپە بەجێ بێڵن. ووتیشی بەڵگەی زۆر هەن كە ئاماژە بەوە دەكەن ئەردۆغان كۆتایی هاتووە و باڵۆنەكەی خەریكە دەتەقێت.\nئیلیاجیك دەڵێت: باباجان دەنگدەرە كۆنەپارێزەكانی پارتی داد و گەشەپیدان بە ئامانج دەگرێت كە واز لە پارتەكەیان دێنن، ئیمام ئۆغڵۆش بەئامانجگرتنی هەمان توێژی لەبەرچاو گرتووە.\nئۆزبیك پێیشوایە نابێت سەلاحەدین دەمیرتاشی سەرۆكی پارتی گەلانی دیموكراتی بخریتە دەرەوەی هاوكێشەكەوە، چونكە بە تەنیشت گرنگیدانی بە بواری ئابوورییەكی تەندروست بۆ توركیا، لەگەڵ ئیمام ئۆغڵۆ و باباجان خاوەن دروشمی سەروەری یاسا و گرنگی كاری دامەزراوەییه.\nئۆزبیك هەروەها وتی: سەركەوتنەكانی ئەردۆغان بە هۆی توانستەكانییەوە بوو لە ووتارداندا، بۆیە واچاوەڕوان دەكرێت لە ڕێگەی تێكەڵاوكردنی ئیسلام و نەتەوەگەرایی و دروشمەكانی پاراستنی ئەمنی ووڵات كۆششی ئەوە بكات دەسەڵات لە دەستی خۆیدا بێڵێتەوە.


کامیار سابیر: سلێمانیی و حیقدی سەرۆک.\nنوسینی : کامیار سابیر | 12.09.2017 7:10 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nحیزبێکی گەورەی وەکو پارتیی، بەو هەموو تەمەنە درێژەیەوە، بەو هەموو جەبەروت و دەسەڵاتە ڕەهایەوە، بە داگیرکردنی هەولێرەوە( لە 31 ی ئابەوە)، بە میلیتاریزەکردنی هەولێر لە لایەن پاراستن و زێڕەڤانییەوە، بە سەرمایەی صەدان میلیارد دۆلاری دزراو لە ئێستا و لە ئاییندەی گەلی کوردستان، بە دەیان لەشکری رانتخۆری نوخبە هەزیل و موهەڕیجی کوردایەتییەوە، بە چەندیین حیزبی فاشیلی بزوتنەوەی ساقیطی کوردایەتییەوە، کەچیی لە قەرەباڵغتریین شەقامی هەولێردا، نەتوانن چەند هەزار کەسێک بۆ پلانی “بی و سی” ی ئەردۆغان، بۆ مەسخەرەی ریفراندۆمی تاڵانیی، چەتەگەریی، حیزبیی و بنەماڵەیی کۆبکەنەوە! بەڵام سەرۆکی ئەمانە، دێت بێ چاووڕووانە بە سلێمانییدا هەڵدەدات کە کەمپەینی نەخێری لەخۆ نەگرتووە!\nئەوە لە کاتێکدایە کە ژمارەی ئەوانەی مەلعەبەکەی سلێمانیی، زۆر لە لایەنگرانی مەهزەلە و ئەضحوکەی کەرنەڤاڵەکەی ریفراندۆم – هەولێر، زیاتر بوون. هەولێر بەو حەشیمەتە زۆرەی دانیشتووانییەوە، بە فەرامۆشکردنی کەرنەڤاڵی ریفراندۆم، حەشریان بە ریفراندۆم کرد و بە خامۆشیی نا( نەخێر)ی خۆیان بە بەڵتەجییەکانی کوردایەتیی دا. سلێمانییش وێڕای ئەوەی ئاستەنگی سیاسیی و تەنانەت ئەمنییشیان بۆ دروست کردبوو، ترسی تەقیینەوە و کاری تەخریبیان لە رای گشتییدا بڵاو کردبووەوە، کەچیی هێشتا خەڵکانی نەخێر، لە خەڵکانی بەڵێی سیناریۆی ریفراندۆم، زۆر زیاتر بوون.\nئەو پیرۆزباییەی لەلایەن سەرۆکی مەرجەعی کوردایەتییەوە بۆ سلێمانیی نێردرا، گوایە بەدەنگ کەمپەینی نەخێرەوە نەچوون، ئەوپەڕی سووکایەتیی و گاڵتەجاڕییە بە سلێمانیی دەکرێت. ئەو پەیامە، حیقد و غوبنی سیاسیی سەرۆکە لە شاری سلێمانیی و ئەم شارە، بووەتە دوومەڵێکی گەورە لەسەر دڵی ئەم مافیایانەی سیاسەتی کوردیی کە نیشتمانیان بە جۆرێک وێرانکردووە کە ئەستەمە چاکبکرێتەوە. ئەم حیقدە هەر بە پاڵپشتیی بنەماڵەکەی خۆی و حیزبەکەی خۆی، ناتوانێ بەسەر سلێمانییدا هەڵیبڕێژێت. تەواوی موئەسەسەی سیاسیی و فیکریی کوردایەتیی، تەواوی مەدرەسە و فەلسەفەی فاشیزمی کوردایەتیی، لەم قیین و غوبنە سیاسییەی دەرهەق بە سلێمانیی دەکرێت، بەشدارن.\nئەو پەیامەی سەرۆکی پارتیی، پەیامی هەموو ئەو یەکێتییە خۆهەڵکێش و پاڵەوانانەی شاخیشە کە ئێستا وەکو جوندی شەطرەنج، بەدەست بارزانییەوە، دەجوڵێندرێن. پەیامی هەموو ئەو گۆڕانانەیە کە لە قوڕوچڵپاوەکانی کوردایەتییدا، لەناو قەوزەکانی کوردایەتیی و خورافاتەکانی دەوڵەتی نەژادییدا، نەفس و ئیشتیهای خۆیان شاردووەتەوە. پەیامی هەمووو ئەو یەکگرتووانەیە کە دوای ئەجێندا جەهەنمییەکانی ئاکپارتی کەوتوون. گەنجێکی قەڵادزەیی( مەحمود عەبدوڵا) زۆر جوان تەعبیر لەم ئافات و خەراباتەی کوردایەتیی دەکات و دەڵێت: دەیان هێزی تری وەک گۆڕان دروست ببن، هەر لەدەوری کوردایەتیی دەخولێنەوە و دواجار قووت دەدرێن. ژیانەوەی ئەخلاق، ویژدان و نیشتیمانپەروەریی، لەدەرەوەی پرەنسیپەکانی کوردایەتیی، پێویستی بە هزرو خۆپەروەردەکردنە.تەنیا ئەوانەی لە دەرەوەی کوردایەتیین دەبن بەمەترسیی بۆسەر دەسەڵاتی یەکێتیی و پارتیی، ئەوانەی لەناو کوردایەتییدان، خزمەت بە ینک و پدک دەکەن و درێژە بەم دۆخە دەدەن.”\nلە دیدی ئەو گەنجەوە کە لای من لە دیدی هەزاران پرۆفێسەر و مونەوەری ئەم ناسیۆنالیزمە چەتەگەرییەی کوردایەتیی، عەقڵانییتر و واقیعییترە، پەیامەکەی بارزانیی بۆ سووکایەتییکردن بە سلێمانیی، بەدڵی هەموو قەومچەوییەکانی ناو گۆڕان، هەموو ئیخوانییەکانی ناو گۆڕان و بەشێکی زۆری قیادەی یەکێتیی و یەکگرتوویشە. کەواتە هەموو ئەوانەی لەناو بازنەی ئاشی نەزانی کوردایەتییدان، بیانەوێ یان نەیانەوێ، بە ئاگایی بێت یان بە نائاگایی، خزمەت بە ئەجێندا طائییفەکانی تورکیا و ئەجێندا نەژادییەکانی پارتیی و بیزنسە زەبەلاحەکانیان لە سێکتی نەوت و غازدا، دەکەن.\nبەرەی نەخێر، وێڕای هەموو ناڕۆشنییەکانیان ( پێشتر بە درێژیی لەسەرم نووسییوە)، وێڕای هەموو کەموکوڕییەکانیان لەسەر ریفراندۆم، بەراورد بە گوتارە مەطاطیی و بۆڵەبۆڵەکەی گۆڕان و کۆمەڵ، زۆر شەفافترە. ناکرێ دوو حیزبی سیاسیی کە خۆیان بە نەیاری ئەم هەموو ناعەدالەتییە سیاسیی و ئابوورییە ئەژمارد دەکەن، خەریکی گوتاری بۆڵەبۆڵ، پاڕانەوە و نزاکردن بن. ناکرێ لە بێ گوتارییدا، خەریکی گوتاری لووت خوراندن و گوێ خوراندن بن. گۆڕان لە بێ گوتارییدا، بەهۆی ئەوەی لەباری فیکری سیاسییەوە ساغ نییە، هەر خەریکی خۆخوراندن و خۆهەڵکڕاندنە و بەردەوامیش منگەی بەڵێ و پرتەی نەخێر، لێرە و لەوێوە لێیدەردەچێت. کار بە شوێنێک گەیشتووە کە کۆتی کوردایەتیی وای لەهەندێ قیادییان کردووە، بگرە لە رقی سیاسیی و رقی حیزبییدا، پێیانخۆشبێت بەرەی نەخێر شکست بهێنێت، بۆ ئەوەی بەڕەی ژێرپێی خۆیان، رانەکێشرێت. سیاسەت لەم سەردەمەدا بەم گۆترەکارییە ناکرێ، بە گوتاری سیاسیی رۆشن، بە دیسکۆرسی شەفاف و پرۆژەی ستراتیژیی شەفافەوە دەکرێت.\nلە کاتێکدا کامپی بەڵێ توانیویەتی بەهۆی پارەی زۆری رەیعی نەوتەوە، بەهۆی حەماسی نەژادیی و طائیفییەوە، بەهۆی دەغدەدانی عاطیفیی ئایدیۆلۆژیا جیاوازەکانەوە، کۆکتێلێک دروست بکات لە ڕاست و لە چەپ، لە فاشیی و لە قەومیی، لە ئیسلامیی و لە کۆمۆنیست، لە هار و لە مار، جێگەی هەموویانی تێدا ببێتەوە. تا ئەم ساتەش، گۆڕان ناتوانێ نە خۆی بۆ جۆرە “نا”یەک ساغ بکاتەوە، رادیکاڵتر و کایگەرتریش بێت لە بەرەی نەخێر، نە جورئەتیش دەکات( لە ترسی جەماوەرەکەی) بەهۆی حەماوەی قەومچەویی قیادییەکانیەوە، خۆی بۆ بەرەی بەڵێ ساغ بکاتەوە. ئەم سەرگەردانییە سیاسییەی گۆڕان، کەمەری شاری سلێمانیی، شکاندووە. شاری هەڵمەت و قوربانیی کردووە بەو شارەی کە بارزانیی، بە سووکایەتییەوە پیرۆزبایی لێبکات. کاتێ بارزانیی، سووکایەتیی بە سلێمانیی دەکات و حیقدی بەسەردا هەڵدەڕێژێت، هەموو نەتەوەییە نەژادپەرستەکانی ناو تەواوی حیزبەکانی تری کوردستان، لەم سووکایەتییکردنە بە سلێمانیی و لەم سووکایەتییکردنە بە چەمک و پرەنسیپی سەربەخۆیی کوردستان، بەشدارن.


راگه‌یاندراوی وته‌بێژی سكرتێری گشتی سه‌باره‌ت به وێرانكردنی نه‌مرود له عیراق\nیەک شەممە, 08 ئازار 2015 10:40\nنیویۆرك ٦ی ئاداری ٢٠١٥: سكرتێری گشتی به‌وپه‌ڕی توندییه‌وه ئیدانه‌ی درێژه‌كێشانی كاره‌كانی تیرۆر و پێشێلكارییه‌كانی مافه‌كانی مرۆڤ له‌لایه‌ن داعش (ده‌وڵه‌تی ئیسلامی عیراق و شام )ه‌وه ده‌كات به‌و هه‌ڵمه‌ته پلان بۆدانراوه‌شه‌وه كه دژی كه‌له‌پووری عیراق ئه‌نجامی ده‌دات وه‌ك هێرشه‌كه‌ی ئه‌مدواییه‌ی بۆ سه‌ر شوێنه‌واره‌كانی نه‌مرود.\nوێڕای ده‌ربرینی نیگه‌رانی زۆری سه‌باره‌ت به‌م كارانه، به‌ڕێزیان داوا له سه‌ركرده ئایینی و سیاسییه‌كانی ناوچه‌كه‌ش ده‌كات بۆ شه‌رمه‌زاركردنی ئه‌م هێرشه قێزه‌ونانه. وێرانكرنی مه‌به‌ستدرانه‌ی پاشماوه‌ی كه‌لتوریمان نه‌ك هه‌ر تاوانی جه‌نگه به‌ڵكو هێرشیشه بۆ سه‌ر ته‌واوی مرۆڤایه‌تی.\nهه‌ر ئه‌مڕۆ به‌ڕێزیان له‌گه‌ڵ ئیرینا بۆكاڤای به‌رپرسی یونیسكۆ كۆ ده‌بێته‌وه. ئه‌و داوایه‌كه‌ی له ته‌واوی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی دووباره ده‌كاته‌وه بۆ پێشگرتن له درێژه‌كیشانی ئه‌م جۆره هێرشانه و به‌قاچاغبردنی كه‌له‌پوره‌كان چونكه راسته‌وخۆ ده‌بنه هۆی دابینكردنی سه‌رچاوه‌ی دارایی بۆ تیرۆر.


Azmar Abdulkarim's Content - ماڵپەڕی تەلارساز\n23 ئەیلولی 2015\nهەموو ئەو بەشداریانەی كراون لە لایەن Azmar Abdulkarim ەوە\nAzmar Abdulkarim ناوه‌ڕۆكی دانا لە بەشی کار و چالاکی ئەندامان\n25 حوزەیرانی 2016\nAzmar Abdulkarim تێبینی دانا بۆ خەڵات جەلال لە سەر نوسینێکی لە نوسینی بواری گرافیکی\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ Azmar Abdulkarim لە سەر بابەتێکی لە کار و چالاکی ئەندامان\nدەستان خۆش بێت زۆر سوپاستان دەکەم @سەرمەد@خەڵات جەلال زۆر سوپاس کاک خەڵات گیان بۆ تێبینیە جوانەکانت .کەڵە هونەرمەندی سی جی کورد @خەڵات جەلال\n10 ئایاری 2016\nروکاری بینایەکی نشتەجێبون بەرنامەی بەکارهاتوو 3Ds max v ray photoshop Hope you like it\n6 ئایاری 2016\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ سەرمەد لە سەر بابەتێکی لە سریدی ستۆدیۆ ماکس\n|دەست خۆش کاک خە ڵات سەرکەوتوو بیت\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ خەڵات جەلال لە سەر بابەتێکی لە ئۆتۆدێسک ڕیڤیت\nپڵەگینی Advanced 3D Noise Map بۆ سریدی ماکس\nدەست خۆش بۆ ئە بابەتە جوانە کاک سەرمەد\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ Twana Engineer لە سەر بابەتێکی لە گوگڵ سکێچ ئەپ\nدەست خۆش بۆ ئەو بابەتە جوانە\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ Twana Engineer لە سەر بابەتێکی لە ئەندازیاری تەلارسازی\nبابەتێکی جوانە دەست خؤش\n23 تشرینی یەکەمی 2015\nAzmar Abdulkarim ناوه‌ڕۆكی دانا لە بەشی سریدی ستۆدیۆ ماکس\nهاورێیان کاتێک ئەمەوێت ڕێندەر بکەم بە ڤی رەی نایکات .وەنەکە کامل بە رەش دەرەکەوێت ...... ئەم ئیرەرانەش ئە یات ...\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ Dashty لە سەر بابەتێکی لە سریدی ستۆدیۆ ماکس\n2 تشرینی یەکەمی 2015\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ Azmar Abdulkarim لە سەر بابەتێکی لە ئەدۆب فۆتۆشۆپ\nئای دەست خۆش کاک @Dashty گیان زۆر سوپاس براکەم .بە راستی سودبەخش بوو دەست خۆش کاک @Khalat Jalal بۆ تۆش دەست خۆش کاک دژوار\n29 ئەیلولی 2015\nدەستخۆش بۆ ئە وبابەتە جوانە بە س لێرەوە حتر نازانم چی بکە م و دانابە زێ\nبەرنامەی فۆتۆشۆپ مێژووی بنیاتنان و گەشەكردنی\nتێبینی ...... ئەم نوسینەم لە ماڵپەری www.l4kurd.com وەرگرتوە لە بەر جوانی بابەتەکە حەزم کرد ليرە داینيم\nAzmar Abdulkarim ناوه‌ڕۆكی دانا لە بەشی ئەدۆب فۆتۆشۆپ\nبەرنامەی فۆتۆشۆپ : بەرنامەیەكە بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ وێنەدا بنیات نراوە واتا كار لەسەر پێكهاتەی وێنە دەكات و هەر بەرهەمێك لەم بەرنامەیەوە كاری تێدا بكرێت بە وێنە دەدرێت لەقەڵەم ، ئەم بەرنامەیە تەنها كار لەگەڵ وێنەی دیجیتاڵیدا دەكات و ئەگەر بەو جۆرەش نەبێت خۆكارانە بەرنامەكە وەری دەگێڕێت و هەڵی دەوەشێنێت و پێك هاتەكەی بە شێوەی پێكسڵ دەخاتە بەردەست بۆنمونە ئەگەر تابلۆیەكی كێشراو ڕابكیشینە ناو بەرنامەكەوە ئەوا هەر وەك ئەوە مامەڵەی لەگەڵدا دەكات كە بە كامێرایەكی دیجیتاڵی وێنەكە گیرابێت . ئەم بەرنامەیە كاتێك بەكاردێت بەكارهێنەر بیەوێت گۆرانكاریەك لە وێنەیەكدا بكات ئیتر چ جوانكاری بێت یان زیادكردن و كەم كردنی بەشێك لە وێنەكەبێت یاخود جێبەجێكردنی یەكێك لە ئەركەكانی وەك ڕونكردنەوە یان تاریك كردن یاخود گۆڕینی ڕەنگی ئەو وێنەبێت بە هەر ڕەنگێكی تر ، بەرهەمی ئەم بەرنامەیە بەچەندین پاشگری جیاواز دەپاریزرێت بەڵام ئەو پاشگرەی كە بە بەرنامەكە دووبارە گۆڕنكاری تێدا دەكرێت و وەك خۆی كاریگەری و لایەرەكانی تێدا دەپاریزرێت پاشگری (PSD) كە كورتكراوەیە بۆ (Photo Shop Document) ، ئەم بەرنامەیە لەم دواییەدا هێندە بەتوانا بوو كە كاری گرافیكی ئێجگار نایابی پێدەكرێت بەجۆرێك ئەگەر كەسێك بتوانێت شارەزایی تێدا پەیدا بكات بەتەواوی ئەوا دەتوانێت وێنەی پێ دروست بكات كە نزیك دەبێتەوە لە وێنەیەكی ڕاستی كە بە كامێرایەكی دیجیتاڵی گیرابێت . ئەم بەرنامەیە چۆن دروست كراوە ؟ كێ بنیاتی ناوە ؟ بیرۆكەی بەرنامەی فۆتۆشۆپ لەسەرەتادا لەلایەن كەسێكەوە دارێژراوە بە ناوی (Thomas Knoll) لە ڕاستیدا لە سەرەتای ساڵی هەشتاكانەوە دا كاتێك كۆمپیوتەری ماك ڕوكارە وێنەییەكەی خستە بازاڕەوە ئەم پرۆگرامەرە كەوتە بەرهەم هێنانی بەرنامەیەك كەكار لەسەر وینە بكات و بتوانیت گۆرانكاری تێدا بكات ، سەرەتاش بەرنامەیەكی بەرهەم هێناو پیشانی براكەی دا بە ناوی (John Knoll) هەتا بیرورای خۆی لەسەر بڵێت ، كاتێك جۆنی برای بەرنامەكەی بینی پی ی باش بووە كە بەرەو پێشی ببەن بەس نەك وەك بەرهەمێكی بازرگانی بەڵكو وەك بەرنامەیەكی بەردەسی خۆیان تابتوانن كاری خۆیانی پێ بەرێ بكەن ، ئەم دوو پرۆگرامەرە كە برای یەكن لە ئێستادا كاتێك پرسیاری ئەوەیان لێكراوە ئایا قەد بڕوایان كردوە ڕۆژیك ئەم بەرهەمە دارێژراوەیان ببێتە یەكێك لە گرنگترین بەرنامەكان ؟ سەرسامی خۆیان دەربریەوە بەو كارەو هەرگیز بڕوایان نەكردوە كە كارەكەیان تا ئەو ڕادەیە پڕ سوود بێت و ببێتە باشترین هۆكار بۆ گۆرانكاریكردن لە وێنەدا . دەرچووەكان و ماوەی گەشەكردنی و تایبەتمەندیەكانی فۆتۆشۆپ : تا ساڵی 1988 بەرنامەیەك نەبوو بتوانێت كار لە وێنەدا بكات بەڵام (Thomas Knoll) كە خەریكی پرۆژەیەك بوو بۆ (Image Processing) توانی دەرچوێك بۆ گۆرانكاریكردن لە وێنەدا بەشیوەیەكی تاقیكاری بەرهەم بهێنیت ئەم كارەشی بێگومان بە یارمەتی و هاوكاری براكەی بوو سەرەتا ناوی نا (Image Pro) ، بەڵام كاتێك بڵاوی كردوە بە ناوی (Display) بەرنامەكەی ناساند ، لە ساڵی 1989 دا دووبارە ئەم بەرنامەیە كەبەمەبەستی كاركردن لەوێنەی دیجیتاڵیدا بەرهەمیان هێنابوو كەوتنەوە گۆرانكاریكردن و داڕشتنەوەی كۆدەكانی ، دواتر هەر لەهەمان ساڵداو بەشێوەیەكی بازرگانی و بەسەربەخۆ لە رێگای كۆمپانیایەك بە ناوی (Barneyscan XP) دووسەد دەرچووی لە بەرنامەیەك بڵاوكردوە بە ناوی (Photoshop) وە بیگومان ئەمەش هەر ئەو ناوەیە كە ئێستا هەیەتی هاوپێچ لەگەڵ بەرنامەكەشدا لە شێوەی ڕێبەرێكدا لایەنە گرنگەكانی بەرنامەكەو فێركاریەكی سەرەتایی دانرابوو تا بەكارهێنەر بتوانێت بە بەرنامەكە ئاشنابیت و بتوانێت كاری تێدا بكات . كاتێك كۆمپانیای ئەدۆب پەیوەندی بەم دوو پرۆگرامەرەوە كرد بەمەبەستی وەرگرتنی مافی بڵاوكردنەوەی ئەوانیش ڕازی بوون لەسەر گرێبەستەكەو بوون بە بەشێك لە كۆمپانیای ئەدۆب ، دروست لە كۆتایی ساڵی 1989 داو كاتێك نۆ مانگ بەسەر دەرچوونی یەكەم ڤێرژنی فۆتۆشۆپدا تێپەڕبوو بوو كە ناونرابوو (Adobe Photoshop 0.87) دەرچووێكی نوێ لە ژێر مەرج و ڕاسپاردەكانی كۆمپانیای ئەدۆبدا بەناوی (Adobe Photoshop 1.0) بڵاوكرایەوە لە ساڵی 1990 دا ، ئیتر لەم ڤێرژنەوە بەتەواوی بەرنامەكە لە لایەن كۆمپانیای ئەدۆبەوە سەرپەرشتی دەكراو هەردوو پرۆگرامەر (جۆن و تۆماس) بەردەوام كەسی نوێیان دەهێنایە ناو ستافەكەوە هەتا برەوەی زیاتر بدەن بە توانای بەرنامەكە . لە ساڵی 1991 دا (Adobe Photoshop 2.0) بڵاوكرایەوە : ئەم دەرچووە تەنها لەسەر كۆمپیوتەری ماكنتۆش بەگەڕدەخرا و چەندین ئامرازی نایاب بۆ توڵەكانی دەستەچەپی بەرنامەكە زیادكراوە تێیدا ئەم ئامارازنەش بەهۆی پێنوسێكەوە كە بۆ بەرنامەكە زیاد كرابوو بەكاردەهێنرا ، سەرباری ئەوەش بەرنامەكە بەشێوەیەك رێكخراوە كە بەهۆی ڕوكارێكی وێنەییەوە دادەمەزرێنرێت و ڕێنمایی تایبەت بە بەكارهێنانی بەرنامەكەشی هاوپێچ كراوە لەگەڵیدا ، لەم دەرچوەوە توانرا پشتیوانی (CMYK color) بەدی بهێنرێت ، مەبەست لەم چوار وشەیەش ئەو چوار ڕەنگە سەرەكیەیە كە پرێنتەرە ڕەنگاوڕنگە سەرەتاییەكان پشتیان پێ دەبەست . وە لە ساڵی (1992) دا (Adobe Photoshop 2.5) بڵاوكرایەوە : بۆ یەكەم جار لەم دەرچوەوە كۆمپانیای ئەدۆب پشتیوانی سیستەمی ویندۆزی كرد و توانرا هاوشێوەی كۆمپیوتەری ماكنتۆش لەسەر كۆمپیوتەری كەسی كە سیستەمی مایكرۆسۆفت ویندۆزی لەسەر بوو لەگەڵ سیستەمی (IRIX) كەلەسەر بنەمای كۆدەكانی (UNIX System) كەلە لایەن كۆمپانیای (Silicon Graphics) بەرهەم هێنرابوو دابمەزرێنرێت . لەم دەرچووەشدا جگە لە چارەسەركردنی كێشەكانی دەرچووەكەی پێشوو چەند دوو تایبەتمەندی بۆزیادكراوە ئەوانیش : 1 - پشتیوانی لیستەڕەنگی (16-bit) دەكرد واتا كوالیتی وینەكان دوو هێندەی پێشوو ڕونتر كاری تێدا دەكرا . 2 - تەكنیكی دامەزراندنی بەرنامەكە لە ڕێگای سیدی ڕومەوە بەردەست خرا . وە لە ساڵی (1994) دا (Adobe Photoshop 3.0) بڵاوكرایەوە : كە لە سەرەتادا تەنها پشتیوانی كۆمپیوتەری ماكنتۆشی كرد بەڵام ماس مانگطك لە دەرچوونی ڤێرژنێكی تایبەتی بە ویندۆزیش بڵاوكردەوە ، گرنگترین داهێنان كە تێیدا كرا دەستەبەر كردنی چینەكان بوو (Layers) هەتا بتوانرێت وێنەكان لەسەر یەكتر دابنرێت و تێكەڵ یەك بكرێن . وە لە ساڵی (1996) دا (Adobe Photoshop 4.0) بڵاوكرایەوە : بۆ هەردوو سیستەمی ماك و ویندۆز بەردەست بوو ، گۆڕانكاری نوێ لە ڕێكخستنی لایەرەكاندا كرابوو كە ئاسانتر بوو كاركردن لەچینەكانیدا ، هاوكات تەكنیكی ئەكشن زیاد كرا بۆ گۆڕانكاریكردنی خێرا بەسەر وێنەكاندا . وە لە ساڵی (1998) دا (Adobe Photoshop 5.0) بڵاوكرایەوە : بەهەمان شێوەی دەرچووی پێشوو لەسەر هەردوو سیستەمی ماك و ویندۆز دادەمەزرێنراو پشتیوانی پاشگر گۆڕین بۆ وێنەكانی تێدا زیاد كرا واتا (Extinction) وێنەكان بە ئاسانی مامەڵەی پێوە دەكرا وەك گۆڕانكاریكردن تێیداو دواتر لە كاتی پاراستنیشیدا دەتوانرا بگۆڕرێت بە جۆرێكی تر ، هەروەها گەڕانەوەی هەنگاوەكانی تێدا زیاد كرا بۆ نمونە ئەگەر كەسێك چەندین فرمانی جێ بەجێكردبیت بەسەر وێنەیەكدا ئەوا هەنگاو بە هەنگاو دەتوانرا بیگەرێنینەوە بۆ سەرەتا ، لەكاتێكدا لەدەرچووەكانی پێشودا تەنها یەك هەنگاو دەگەڕێنرایەوە دواوە ، ڕەنگەكان لەم دەرچووەدا بەئاسانی دەستی بەسەردا دەگیرا چونكە كۆنترۆلێكی تایبەت بەڕەنگەكان دانرابوو ، لەبەرگرتنەوەی شوێنێك و دانانەوەی لە شوێنێكی تردا یەكێكی تر بوو لە تایبەتمەندیەكانی ئەم دەرچووە كەبە ئامرازی (Magnetic Lasso) ناسراوە . وە لە ساڵی (1999) دا (Adobe Photoshop 5.5) بڵاوكرایەوە : بۆماك و ویندۆز لە یەك كاتتدا و لەدوای ئەم دەرچوەوە بەردەوام لەیەك كاتتدا و بەهەمان تایبەتمەندیەوە بەرنامەكە بۆ هەردوو سیستەمەكە بڵاو دەكرایەوە ، لەم دەرچوە بەدواوە تەنها پاڵپشتی ماكنتۆش و ویندۆزی دەكرد و پشتیوانی هیچ سیستەمێكی تری نەكردوە تا ئێستا ، هەر لەم دەرچوەوە بۆ یەكەم جار پاشكۆ بەرنامەی (Image Ready) لەگەڵدا دانرا بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ وێنەی جوڵاودا (gif) ، ئەم تەكینیكە زیاتر لە وێبدا گرنگی پێدراو بەرنامەكە لەم دەرچوەدا بە تەواوی یاریدەدەری وێب سازان بوو تا بتوانن وێنەكانی ناو ئەم بەرنامەیە پاش چاكسازیكردن تێیدا تێكەڵ بە تێكستەكان بكەن بۆ ئەم كارەشئامرازێك دانرا بۆ پاراستن بە تایبەتمەندی وێبەكان بە ناوی (Save for Web) ، سەرباری زیادكردنی هۆكارێك بە ناوی (Extract) بۆ دەرهێنانی پرۆژەكە بە تەكنیكی جیاواز . وە لە ساڵی (2000) دا (Adobe Photoshop 6.0) بڵاوكرایەوە : جگە لە چارەسەركردنی كێشەكانی دەرچووی پێشوو توانرا تایبەتمەندی بەسەر لایەرەكاندا جێ بەجێبكرێت و فلتەر بۆ لایەرەكان دابنرێت ، كۆمەڵێك گۆڕانكاریش بكرێت لە توڵەكەی لای ڕاستتدا وەك توانا پێدان بە ئامرازەكان زیاد كردنی توانای هەندێكیان ، هەروەها زیادكردنی ئامرازەكانی ئاراستە سازی (Vector Shapes) چەند شێوەیەكی جیاواز كە لەسەر وێنەكان زیاد دەكرێت بەمەبەستی جیاواز . وە لە ساڵی (2002) دا (Adobe Photoshop 7.0) بڵاوكرایەوە : ئەم دەرچووە سەركەوتنێكی ئێجگار گەورەی بەدەست هێناو تەواو جێگیرە لە كاردا توڵەكردارەكانی ناو بەرنامەكە بەڕادەیەك پێشكەوتوو بوو تا ئێستاش شتێكی ئەوتۆی بۆزیاد نەكراوە ، تەواوی ئەو توانایەی لە دەرچووەكانی پێشودا هەبوو لێرەدا چەندین بەرانبەر زیاد كراوەو خێرا تر كراوە لە بەكارهێناندا ، پاشگرە فایلەكان تێیدا تەواو پێشكەوتوەو تەواوی جۆرەكانی تێدا پاڵپشت كراوە ، سەرباری زیادكردنی ئامرازێك بە ناوی (Plugin) كە چەندین تایبەتمەندی و توانای زیاتر دەدات بەبەرنامەكە لە مامەڵەكردن لەگەڵ وێنەدا ، هەر لەم دەرچوەوە بۆیەكەم جار (Camera Raw plug-in) خرایە كارو یاریدەدەرێكی ئێجگار باشی بەرنامەكە بوو لە ڕوناككردنەوەو تاریك كردن و زاڵكردنی ڕەنگێك بەسەر ڕەنگێكی تردا ، تێكست نووسین لەم دەرجووەدا مامەڵەیەكی وێنەیی لەگەڵدا دەكرێت و هەموو تایبەتمەندیەكانی وێنەی بەسەردا جێبەجێ دەكرێت وەك (Vector) وایە ، ئامرازەكانی بڕین و شێوەی بڕینی بەشێك لە وێنەكان زیاد گرنگی پێدراو ئاسانكاری زیاتری تێداكرابوو ، لەم دەرچوەوە یەكەم پڵەگین بە ناوی (Camera RAW) زیاد كرا لە بەرنامەكەدا كە چەند كردارێكی تایبەتی بەسەر ڕەنگی وێنەكەدادەهێنا ، واتا بەشێوەیەكی زیرەكانە مامەڵە لەگەڵ ڕەنگی وێنەكەدا دەكرا . وە لە ساڵی (2003) دا (8.0 Adobe Photoshop CS) بڵاوكرایەوە : ئەم دەرچووە هەرگیز بەراورد ناكرێت بەوانەی پێش خۆی ئەگەرچی ماوەی مانەوەی بەكارهێنەر لەسەر ئەم دەرچووە كەم بوو بەهۆی نوێكاریەكانی دەرچووی پاش خۆیەوە بەڵام لەڕاستیدا ئەم دەرچووە ئێجگار بەتوانابوو تەنانەت بەكارهێنەر نەیتوانی بەتەواوی ئاشنای هەموو تایبەتمەندیەكانی ببێت بەهۆی دەرچووەكەی پاش خۆی هەرچۆن بێت ئەو توانایەی لەم دەرچووەدا هەبوو بەتەواوی لە دەرچووەكانی پاش خۆیدا ڕەنگی دایەوەو تەواوی كەلینەكانیشی چارەسەركرابوو . ئەمەش هەندێك لە گۆرانكاریەكان بوو كە تێیدا كرابوو : 1 - زۆربەئاسانی دەتوانرا بەدوای ئەو كردارانەدا بچێتەوە كە بەسەر وێنەكەتدا هێناوە ، بێگومان هەنگاو بە هەنگاو هەموو فرمانەكانی پاراستبوو تێیدا ، بەدوو ڕێگەش كارەكە جێ بەجێ دەكرا یەكەم دۆزینەوەی كارەكەو سڕینەوەی بە كلیكێك یاخود هەنگاو هەنگاو بۆ پاشەوە بگەڕێیتەوە یان پێشەوە . 2 - ئامرازی (Fill Flash) زیادكرا لە فلتەرەكاندا هەتا بتوانرێت ڕونكردنەوە یان ڕەنگی شوێنێكی پی زیاد و كەم بكرێت یاخود بتوانرێت ڕوبەڕێك لە وێنەیەك ڕوناك بكاتەوە لەگەڵ چەندین فلتەری تر كە بۆ یەكەم جار دەخرانە بەردەست بەكارهێنەران . 3 - بەستنەوەی وێنەكان پێكەوە بەتەواوی ئاسانكاری تێدا كرابوو هەتا دیزاینەر بتوانێت چەند وێنەیەك بخاتە سەر یەك و لە ڕوبەرێكدا كۆیان بكاتەوە . 4 - دووەم دەرچوو لە ئامرازی (Camera RAW) خرایە بەردەست كە تایبەتمەندی زیاتری لەسەر دانرابوو . 5 - برینی بەشێك لەوێنەكە بەهۆی ئامرازی (Crab) وە ئەگەرچی لە دەرچوەكانی پێشوشدا بەردەست بوو بەڵام لەم دەرچوەدا زیاتر بایەخی پێدرابوو ، هەروەها لاركردنەوەی وێنە و ڕاستكردنەوەی ئەگەر بە شیوەیەكی سەرەوخواربێت یان لەگۆشەیەكی هەڵەوە گیرابێت سەرباری ڕەتوشكردنی وینەو چاكسازیكردن تێیدا . 6 - تێكەڵكردنی لایەرەكان و نووسین و فۆڕماتنی تێكستەكان ئەمانەش بەشیوەیەكی ئێجگار ئاسان بەردەست بوون . 7 - ڕەنگ كردن و گۆڕینی باگراوند و بەكارهێنانی چەند ئامرازێكی نوێ بۆ ئەم كارە هەتا ئاسانتر بێت بە دەستەوە . 8 - زیادكردنی (Slice Tool) لە لیستی ئامرازەكانی دەستەچەپدا ، كە بۆگرەپین بەكاردێت بەڵام بەشێوەیەك خۆت دەست بگریت بەسەر گۆشەی گرەپكردندا . 9 - پاڵپشتی كردنی وێنەی قەبارە گەورە كە زیاتر بێت لە دوو گێگا ، و بە ڕونی سێسەد هەزار پێكسڵ . 10 - پاڵپشتی كردنی تەكنیكی ڕەنگ بۆ هەر چینێك تا (16- bit) كە لە پرۆژەكەدا بەرزکرایەوە . 11 - بەردەست خستنی تۆڕی زیرەك لە بەرنامەكەدا كە وێنەكەی دابەش دەكرد بەسەر تۆرێكدا هەتا بەكارهێنەر لە قەبارەو گۆشەی وێنەكان دڵنیاببێت . وە لە ساڵی (2005) دا (9.0 Adobe Photoshop CS2) بڵاوكرایەوە : هاوشێوەی دەرچووی پێشوو هەموو تایبەتمەندیەكانی دووبارە بوون بەڵام بە توانایەكی باشتر ، بۆ نمونە لەم دەرچووە وە پشتیوانی لە پرۆسێسەری (64-bit) دەكرد كە خێرایی ڕاپەڕاندنی كارەكانی بۆ دوو هێندە بەرز كردوە ، هەر لەم دەرچووە بەدواوە بەرنامەی فۆتۆشۆپ بەهەردوو دەرچووی سیستەمی (32-bit) و (64-bit) بەردەست دەخرا و تا ئێستاش هەر بەهەمان شێوەیە . لەم دەرچوەشدا كۆمەڵێك تایبەتمەندی نوێ خرایە بەردەست كە لەوانەی پێشودا نەبوو وەك : 1 - دەست نیشانكردنی چەند لایەرێك لە یەك كاتتدا و گۆرانكاریكردن تێیدا بەیەك جار كلیك كردن . 2 - زیادكردنی ئامرازی (Red-Eye) كە ئامرازێكە بۆ لابردنی و چاككردنی ڕەنگی سوری چاو كەبەهۆی فلاشی كامێراوە دروست دەبوو لەكاتی وێنەگرتندا بەردەست خرابوو ، ئەم كارە دواتر زۆر بەسووود بوو سودێكی ئێجگار گەورەی بازرگانی دا بە بەرنامەكە . 3 - تەكنیكی (Smart Objects) كە هۆكارێكە بۆ لێك ترنجاندنی لایەرەكان و كردنیان بەیەك پێك هاتە . 4 - تەكنیكی (Image Warp) بەگەرخرا كە پرۆسەیەكی دیجتاڵیە بەسەر وێنەدا دێت بۆ گۆڕینی شێوەكەی بە جۆرێك بەئەستەم دەچێتەوە سەر وێنە بنەڕەرتیەكە لە كاتێكدا تەنها كەرەستەكان پێكهاتەكەی وێنەكە خۆیەتی . 5 - كردنەوەی بەرنامەكە چەندین بەرانبەر خێراتر كرا لە كاتی كردنەوە و بەكارهێنانیدا . 6 - چەند تایبەتمەندیەك كە پێشتر بوونی هەبوو لە بەرنامەكەدا لەم دەرچوەدا كرا بە ڕوكارێكی سەربەخۆ لە شێوەی بۆكسێكدا كردارەكانی تێدا كۆكرابویەوە وەك ئامرازەكانی ڕەنگ و رۆشن و تاریكی وێنە و بۆكسی پرێنتكردن . 7 - ئامرازەكانی ساف كردن و تەڵخكردنی وەك یەكەی سەربەخۆ بوونی هەیە لەم دەرچوەوە . 8 - فلتەری ناسراوی (Smart Sharpen) لە لیستی فلتەری (Sharpen) زیاد كرا . وە لە ساڵی (2007) دا (Adobe Photoshop CS3 10) بڵاوكرایەوە : بۆ هەردوو سیستەمی ویندۆزی مایكرۆسۆفت و ماك ئۆ ئێس ی كۆمپانیای ئەپڵ ، بە ماوەیەكی كەم چەند نوێكردنەوەیەكی بۆهات و دەرچوێكی تایبەتی بە زمانە ڕاست بۆ چەپەكان بڵاو كردوە لەسەر هەمان بنەما ئەوەش لە پیناو چاككردنی ئەو كێشەیەی لەو دەرچوانەدا هەبوو كە بۆ ئەمریكا و ئەوروپادا دروستكرابوون بەو پێیە ئەو دەرچوانە پشتگیری ووشەی عەرەبی و فارسی و ئوردویان نەدەكرد ، بەڵام لەم دەرچوەدا كە پڕ لە تایبەتمەندێتی بوو بڵاوكرایەوە بە ناوی (Adobe Photoshop Extended) لەسەر بنەمای فۆنتی یونی كۆد بنیات نرابوو هەر بۆیە هیچ كێشەیەكی لەگەڵ فۆنتە كوردیەكانیشدا نەبوو . ئەمەش هەندێك لە نوێكاریەكانە كەلەم دەرچوەدا بەردەست بوو : 1 - رەش و سپی كردنی وینە بە كوالیتیەكی نایاب بەردەست بوو بە تەنها كلیكێك . 2 - تایبەتمەندی خۆكارانە بەسەر هەندێك باری وێنەدا جێ بەجێ دەبێت ، وەك گۆرانی قەبارەی وێنە لە كاتی ڕاكێشانی بۆناو وێنەیەكی تر . 3 - بەرنامەی (Image Ready) لەگەڵدا نەما و تەواوی پێكهاتەی بەرنامەكە تێكەڵ بەم دەرچوەكرا بە باشترین تایبەتمەندیەوە . 4 - پاڵپشتی كردنی ڕەنگەكانی لایەر بۆ (32 bit) بەرزكرایەوە لەگەڵ زیادكردنی ڕێژەیەكی باش لە فلتەری جۆراو جۆر . 5 - ئامرازی دەست نیشانكردی خێرا زیاد كرا بۆ دەست نیشانكردنی وێنەیەك یان بەشێكی وێنەیەك . 6 - ئامرازی (Camera RAW) پێشخرا بە ناوی (Adobe Camera RAW) لەم دەرچوەدا جێگیركرا بە باشترین تایبەتمەندیەوە . وە لە ساڵی (2008) دا (Adobe Photoshop CS4 11) بڵاوكرایەوە : ئەم دەرچوەی فۆتۆشۆپ كە ئێستاش تایبەتمەدی خۆی لەدەست نەداوە تەواو لەگەڵ تەكنیكی نوێدا خۆی گونجاند بە تایبەتی كاتێك پێویست بوو وێنەی سێ دووری بخرێتە ناو كاری ئەم بەرنامەوە ، هاوشێوەی دەرچووی پێشوو ڤێرژنێك بە پاشگری (Extended) خرایە بەردەست بەكارهێنەران . 1 - بەگەرخستنی بەرنامەی (OpenGL) لەناو بەرنامەی فۆتۆشۆپدا بۆ ئەوەی بتوانرێت گۆڕانكاری لەو شێوانەدا بكرێت كە لە رێگای ئەم بەرنامەوە بنیات دەنرێت واتا ڕوبەرە سێ دوریەكان كە بەهۆی ئەم پرۆژەوە بنیات دەنرا . 2 - ڕوی ویندۆكان لەو بەرنامەكەدا گۆڕانكاری تەواوی بەسەردا هات و بەشێوەیەكی ئاسانتر دەتوانرێت دەست بگیرێت بەسەر كردارەكاندا . 3 - بنیاتنانی (Adjustments panel) كەیەكەیەكی دەست بەسەراگرتنی تایبەتە دەكەوێتە لای ڕاستی فۆتۆشۆپەوە دەوڵەمەندكراوە بە تایبەتمەندی ڕەنگ بەخشین بەوێنەكان بە تەكنیكی جۆراو جۆر . 4 - زیادكردنی (Masks panel) كەلە ڕوی تاكنیكەوە گۆڕانكاری دەهێنێت بەسەر چینانەدا شێوەی پیشاندانی بەپێ ی ڕەنگەكان دەگۆڕیت و هەندێكی فرمانی گرنگی تێدا كۆكراوەتەوە كە زیاتر بۆ دەستگرتنە بەسەر دروستكردنی شەیپەكان یاخود باگراوندێكی تایبەت نەڕەنگێكی تایبەت و جیاواز . 5 - یەكەی (aware scaling) بۆ كشانی دوریەكانی وێنەیەك بەكاردێت بە تاینەتی كاتێك بتەوێت ڕوبەرێكی وێنەیەك بەشێوەیەك لە شێوەكان كۆمیدی بنوێنێت ئەو ئەم ئامرازە ئاسانكاریكردوە بۆ جێبەجێكردنی . 6 - تێكەلكردنی وێنەكان یاخود دوو چین و كردنیان بەناو یەكدا ئێجگار باش ڕێكخراوە تێیدا بەجۆرێك پێویست بە گونجاندی دەست ناكات بەڵك و خۆكارانە بەشێك لە تایبەتمەندیەكانی تێكەڵكراوەكان بەسەر یەكدا دەدات خۆكارانە هەتا زیاتر نزیك بێتەوە لە یەك وێنە نەك دوو وێنەی تیكەڵكراو . 7 - هاوپێچكردنی بەرنامەی (Adobe Bridge CS4) لە پێناو یەكەیەكی تایبەت بە پیشاندان و دەست بەسەراگرتنی وێنەكان لە كۆمپیوتەرەكەدا بەشێوەیەكی پرۆفیشناڵ و خێرا . 8 - پاڵپشتی ویندۆزی ڤێستای 64 بت دەكرا لەم دەرچوەدا . 9 - توانای گۆڕانكاری هەبوو لە وێنەی سێ دووریدا سەرباری توانای گۆڕینی وێنەی دوو دووری واتا وێنەی ئاسایی بۆ وێنەی سێ دووری . وە لە ساڵی (2010) دا (Adobe Photoshop CS5 12) بڵاوكرایەوە : ئەم دەرچوە پێویستی هاردوێری بەرز هەیە تارادەیەك چونكە تایبەتمەندیەكانی پێویستی بە كاشێكی زیاترە لە كاتی جێبەجێكردنی فرمانە جۆر بەجۆرەكاندا ، لەم دەرچوەدا یەك نوێكاری هات بە ژمارە (CS5.1) ناسرا كە دوو تایبەتمەندی گرن زیادكرا بوو بەرنامەكە سەرباری جارەسەركردنی هەندێك كێشە كە لە دەرچوە جێگیرەكەدا هەبوو ، ئەگەرچی تایبەتمەندیەكانی پێشووی تێدا مایەوەو چاكسازی لەهەندێكیشیاندا كرا بەڵام چەند ئامرازێكیش زیاد كرا لە دەرچوەكانی پێشودا نەبوو وە خاوەنی تایبەتمەندی زۆر باشیش بوو وەك : 1 - ئامرازی (Content Aware Fill) زیاد كرا كە كار لەسەر لابردن یان گواستنەوەی بەشێكی دیاریكراو لە وێنەیەك دەكات ئەم ئامرازە بە چەند تەكنیكێك وا لە وێنەیەك دەكات ڕوبەرێكی لەسەر هەڵبگیرێت بێ ئەوەی كاریگەری دیاری لەسەر دروست بێت . 2 - ئامرازی (Warp Tool) بۆ خواركردنەوەی شتێك بەكاردێت بۆ نمونە وێنەیەك یان نووسینێك كە دەست نیشانكرابێت ، تەكنیكی خواركردنەوەكانیش جۆراوجۆرن وەك بازنەیی یان شەپۆلی ، دەشكرێت ڕادەی خواركردنەوەشی دەستی بەسەردا بگیرێت . 3 - ئامرازی فڵچەیی (Bristle) ئەم ئامرازە لەم دەرچوەدا بەتەواوی پێشكەوتوە چەندین جۆری بۆ زیادكرا واتا جۆراوجۆریەكی زۆر هەیە لە فڵچەكاندا بۆ بەكارهێنان . 4 - ئامرازی (Mixer Brush) بەكاردێت بۆ تێكەڵ كردنی ڕەنگەكانی وێنەیەك بەشێوەیەكی گرافیكی بەجۆرێك وا لەوێنەیەكی دیجیتاڵی دەكرێت وەك وابێت بە دەست و قەڵەم كێشرابێت . 5 - ئامرازی (Automatic Lens Correction) بەكاردێت بۆ ڕاستكردنەوەی ئەو وێنانەی كەبەهۆی زومی كامێراوە خواربونەتەوە بەشێوەیەك وێنەكە توشی جۆرێك لە خواربوون بوبێت ئەم ئامرازە دەیگەڕێنێتەوە بارە ئاساییەكەی . 6 - ئامرازێك بۆ بە كوالیتی كردنی وێنەكان و فەنتازیاكردنی لەهەندێك باری تایبەتیدا ، سەرباری بوونی ئامرازێكی تایبەت بە دەستنیشانكردن و بڕین بەخۆكاری یاخود خودكاری كە ئامرازێكی زۆر گرنگە بۆ گۆڕینی ڕەنگی باگراوند . وە لە ساڵی (2012) دا (Adobe Photoshop CS6 13) بڵاوكرایەوە : ئەم دەرچووە گەورەترین گۆڕنكاری لە ڕوكارەكەیدا كرا بەجۆرێك دیزاینەكەی گۆڕا بەڕەنگی رەش كە تەواوی پێهاتەكانی گرتەوە ، لەم دەرچوەپاڵپشتی لە ویندۆزی ئێكس پی و ڤێستا دەكرد تا دابمەزرێنرێت لەسەری بەڵام كۆتا دەرچووی فۆتۆشۆپە كە لەسەر ئەم دوو سیستەمە دابمەزرێنرێت . ئەو نوێكاریانەی لەم دەرچوەدا خرانە بەردەست بریتین لە : 1 - پاڵپشتی زمانەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی دەكات بە ئاسانی تەواوی جۆرەكانی فۆنت لەم دەرچوەدا بەكاردەهێنرێت تێیدا بۆ نووسین . 2 - یەكەم دەرچووی فۆتۆ شۆپە كە دەتوانرێت ڤیدیۆ بهێنرێتە ناو بەرنامەكەوە بۆ ئیشكردن تێیدا . 3 - كۆنترۆڵی تایبەت بە بەرهەمی ڤیدیۆیی زیادكراوە تێیدا تا بتوانرێت مامەڵەی لەگەڵدا بكات . 4 - ئامرازەكانی مامەڵەكردن لەگەڵ سریدیدا چالاك تر كراوە بەجۆرێكی جیاواز و بە تایبەتمەندی نوێوە مامەڵە لەگەڵ سریدیدا دەكرێت تێیدا . 5 - زیادكردنی فلتەرێك بەناوی (Wide Angle filter) بۆ گۆڕانكاری لە گۆشەی ئەو وێنانەی كە خواربوونەوەیەكی زۆری تێدا ڕویداوە . 6 - تایبەتمەندی (Color Range) بۆ ئەوەی بتوانرێت بالانسی ڕەنگەكان ڕابگریت لە وێنەیەكدا ئەم كارە بۆ جوانكردن و سافكردنی دەم و چاو زۆر بەسوودە . 7 - فلتەری (Oil Paint) بۆ گۆڕانكاریكردن بەسەر وێنەیەكدا كەلە دیجیتاڵیەوە بیگۆڕێت بە وێنەیی بەدەست كێشراوی ڕۆنی . 8 - دانانی كۆنترۆڵیكی هەر زۆرە نایاب بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ نووسیدا كە بەتەواوی دەتوانرێت هەر گۆڕانكاریەكت بوێت بەسەریدا جێبەجێ ی بكەیت . وە لە ساڵی (2013) دا (Adobe Photoshop CC 14) بڵاوكرایەوە : دوو نوێكاریشی دوای بەدوای یەكدا لێ بڵاوكرایەوە بە ناوەكانی (CC (14.1 و (CC (14.2 لەم دوو دەرچوەشدا توانا درا بە بەرنامەكە لە ڕوی بەرهەم هێنانی پرۆژەكەوە وەك پاراستنی چینەكان و تایبەتمەندیان ، لەكۆتا نوێكاریشتیدا توانا درا بە بەرهەمەكە بەشێوەی سری دی پرێنت بكرێت هەر لە ڕێگای ئەم بەرنامەوە بێگومان ، ئەم دەرچوە تەنها لەسەر سیستەمی ویندۆزی سێڤن بەرەوسەرەوە دادەمەزرێنرێت و پاڵپشتی ئێكس پی و ڤێستای لەدەست داوە بە تەواوی سەرباری ئەوەی دەبێت هاردوێرەكانت خاوەنی تایبەتمەندی بەرزو بەتوانابن لە تایبەتەمەندیە هەرە نایابەكانی ئەم دەرچووە : 1 - زیادكردنی ئامرازی (Shake Reduction) كە ئەو جوڵە خێرایەی فۆتۆگرافەرەكان چارەدەكات كەلە كاتی گرتنی وێنەیەكدا بەسەریان دێت و وێنەكە توشی تەڵغی دەكەن ، ئەم فلتەرە ئەو كێشەیە لە كۆڵدەكاتەوە بەتەواوی . 2 - لەتكردنی ڕوەكاری بەرنامەكە بۆ دوو بەشی یەكسان و جێبەجێكردنی گۆڕانكاریەكان بەسەر هەر لایەكیدا تا كاریگەریەكەی ببینیت لە سەرەكیەكەدا . 3 - لاكردنەوەی گۆشە بە تایبەتمەندی بەرز جیاواز لەیەكتر ، سەرباری ڕێكخستنی هەر شێوەیەك كە مەبەست بێت وەك چوار گۆشە و لاكێشە و بازنە و چوارچێوە جیاوازەكان ، هەروەها شێركردنی بەرهەمەكان لە تۆڕی ئینتەرنێتدا بەهۆی ئامرازێكەوە . 4 - فراوانكردنی كاری ئەكشنەكان بەجۆڕیكی سەرسوڕهێنەر كەلە دەرچوەكانی پێشودا بوونی نەبووە ، ئەم ئەكشنانەش بەكاردێت بۆ جێبەجێكردنی گۆڕانكاریەكی ئامادەكراو كەبەسەر چەند لایەرێكدا دێت لەیەك كاتتدا وەك دروستكردنی بۆكسی ریكلامی پەرتوكێك . 5 - زیادكردنی شەش تایبەتمەدی كە بە تێكستەكان دەدرێت لە بەرنامەكەدا بەشێوەیەكی زۆر نایاب . 6 - ناردنی بەرهەمەكەت بۆ ناوەندێكی تایبەتی پاراستن كە كۆمپانیای ئەدۆب ئامادەی كردوە لە تۆڕی ئیتەرنێتدا . لە ساڵی (2014) دا (Adobe Photoshop CC 15) بڵاوكرایەوە : لەم دەرچوەدا گۆڕانكاریەكی ئەوتۆ بەدی ناكرێت تەنها كەمێك كار لەسەر خێراكردنی توانای و هەندێك كێشەی تری تێدا چارەسەركراوە بەڵام ئەم دەرچوە پاڵپشتی وێنەی جوڵاو دەكات و بۆئەم مەبەستە پێشخراوە هەروەها فلتەرێك بەناوی (Blur Gallery) زیادكراوە لە لیستی فلتەرەكاندا هەروەها ئامرازێك بە ناوی (Focus Mask) پێشخراوە كە ڕوبەڕێكی دیاریكراو یان باگراوندێك بەجۆرێك لەجۆرەكان دەگۆڕێت وەك ڕەنگ كردن یان تەڵغ كردن ... هتد . كۆتا دەرچوو كە دەكاتە ئەم ساڵ (2015) (Adobe Photoshop CC 16) بڵاوكرایەوە : لە تایبەتمەندیە هەرە باشەكانی ئەم دەرچوە بوونی هەڵبژرادنێكە بە ناوی (Artboards) كە لەكاتی ئامادەكردنی ڕوبەرێكدا دێتە ڕێمان بۆ دەستنیشانكردنی ڕوبەرێكی گونجاوە بۆ دیزاین كردن ، لەم ئامرازەكدا چەندین قەبارە ئامادەكراوە بۆ نمونە ئەگەر بتەوێت دیزاینی سایتێك بكەیت ئەوا پێویستت بەچەند قەبارەیەکی جیاواز هەیە وەك قەبارەیەك بۆ دیسكتۆپ و یەكێك بۆ تابلێتەكان و یوكێكی تر بۆ سمارت فۆنەكان ، ئەم كارە لەم ئامرازەدا ڕێكخراوە بێ هیلاك بوون دەستمان پێ ی دەگات . لە تایبەتمەندیە نوێیەكانی تری ئەم دەرچووە دابینكردنی ئامرازێكە بەناوی (Adobe Stock marketplace) بۆ بازار و فرۆشتنی بەرهەمەكەت ، قاڵب بەقەبارەی جیاواز بەردەستە بۆ دیزاینەران وێب ، هەر چینێك دەتوانرێت زیاد لە دە ستایلی بەسەردا جێبەجێ بكرێت ، هەوەها لینكی بەرهەمەكان كە كارت تێداكردوە ئاسانتركراوە لە دەستپێگەشتنی\nهەندێک لەکورتکراوهکانی ناو فۆتۆشۆپ\nکار ئاسانی زۆرن لە فۆتۆشۆپ کار پێکردن بەکیبۆرد یەکێکه لەو کار ئاسانیيه ئێستاش من کۆمه‌ڵیک کارئاسانیتان پێده‌ناسینم له‌ڕێگای کيبۆرده‌کانتانه‌وه Ctrl +0 ئه‌و کاره‌ی کردوته بیبینه‌ره‌وه به باشترین شێوه له شێوه‌کان Ctrl +U بۆ گۆڕینی ڕه‌نگه‌کان + تاریکی و رووناکی به‌خشین به وێنه‌که Ctrl + + بۆ گه‌وره کردنی قه‌باره‌ی وێنه‌که ته‌نها له کاتی ده‌ستکاری کردندا Ctrl +F بۆ دووباره گه‌ڕاندنه‌وه‌ی دواترین کارت که له فلته‌رێکدا پێی هه‌ستاویت Ctrl +A هه‌موو به‌شه‌کان دیاری بکه Ctrl + - بۆ پچوک کردنه‌وه‌ی قه‌باره‌ی وێنه‌که ته‌نها له کاتی ده‌ستکاری کردندا Ctrl +S بۆ پاشه که‌وت کردنی ئه‌و کاره‌ی که به‌رهه‌مت هێنا Ctrl +O بۆ کردنه‌وه‌ی په‌ڕگه‌یه‌کی نوێ.. واته هێنانی وێنه‌یه‌کی نوێ Ctrl +T بۆ ده‌ست نیشان کردن و گه‌وره‌و پچوک کردنی قه‌باره‌ی وێنه‌که‌ت Ctrl +I بۆ پێچه‌وانه کردنی ڕه‌نگه به‌کار هاتوه‌کان ....\nهاوڕێیان کاتێک کە بە کیبۆردی کوردی central Kurdish keyboard ی ویندۆزی ١٠ ئە نوسم لە فۆتۆشۆپ دوای ئەمەوێت فۆنت بگۆڕم نوسینە کوردیە کە تێک دەچێت ئە م کیشەیەشم حە ل کردوە بەس هەر چاک نەبوو\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ خەڵات جەلال لە سەر بابەتێکی لە کار و چالاکی ئەندامان\nکارێکی جوانە دەست خۆش\nAzmar Abdulkarim تێبینی دانا بۆ خەڵات جەلال لە سەر نوسینێکی لە نوسینی بواری ئەندازیاری\n26 ئەیلولی 2015\nدەستان خۆش بۆ تێبینیە جوانەکانتان\n25 ئەیلولی 2015\nبەرنەمەی بەکار هاتوو لەم ئێشەدا 3dmax 2015 Vray 3 Photoshop cc\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ دابان لە سەر بابەتێکی لە ئەندازیاری تەلارسازی\nAzmar Abdulkarim وەڵامی دانا بۆ دژوار لە سەر بابەتێکی لە گوگڵ سکێچ ئەپ\nمن ئیش لە سەر هەردوکی ئە کەم بەڵام سکێچ ئەپ زۆر باشترە . لە بەر ئەم هۆکارانە ١.خرایی لە بواری مۆدێلینگ . ٢. ئاسانی فێربوونی . بەلام وەکو بەرنامە هیچ کاتێک سکێچ ئەپ و ماکس بەراورد ناکرێن گومانی تیا نیە کە ماکس باشترە .


ئەندامێکی سەرکردایەتی یەکێتی: بەشێک لە سەرکردەکانی پارتی لە یەک کاتدا، سێ بڕیار پێشێلدەکەن\nئەندامێکی سەرکردایەتی یەکێتی رایگەیاند، بەپێی دوا پەیامی بەڕێز محمود محمد وتەبێژی پارتی دیمۆکراتی کوردستان، سێ بڕیار لەسەر ئاستی باڵا هەن بۆ کۆتایی هێنان بە زمانی زبرو گرژییەکانی راگەیاندن لەنێوان پارتی و یەکێتی، بەڵام بەشێک لە سەرکردەکانی پارتی هەرسێکی پێشێل دەکەن.\nلەتیف نێروەیی ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی رایگەیاندووە، بەشێک لە سەرکردەکانی پارتی لە یەک کاتدا، سێ بڕیار پێشێلدەکەن کە بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی پارتی و یەکیتی بڕیاریان لەسەر دەدریت ئەوانیش..\nیەکەم : پەیامێکی کاک مسعود بارزانی سەرۆکی پارتی، بەبۆنەی جەژنەوە داوا لەهەموو لایەنەکانی کوردستان کردووە کۆتای بە گرژییەکانی راگەیاندن بێنن.\nدووەم:مەکتەبی سیاسی پارتی لەبەیاننامەیەکدا بەفەرمی رایگەیاندووە کە کۆتای بەبابەتی زمانی زبر دەهێنن.\nسێیەم : لە دوا کۆبوونەوەی یەکێتی وپارتی لە دوکان بەفەرمی هەردوولا ڕێکەوتوون لەسەر کۆتای هێنان بە گرژییەکانی راگەیاندن لەنێوان هەردوولا.\nئاماژەی بەوەشکردووە، ئەوەی بەدی دەکرێت هەندێ بەرپرسی پارتی پابەندی ئەو سێ بڕیارە نابن و بەبەردەوامی هێرش دەکەنە سەر یەکێتی و بەردەوامن لەسەر ناوزڕاندنی هەندێ بەرپرسی یەکێتی. بەمەش لەیەک کاتدا سێ بڕیار کەلەسەر ئاستی باڵا دراون پێشێڵ دەکەن.\nئەو ئەندامەی سەرکردایەتیەی یەکێتی راشیگەیاندووە، ئەم هێرشە میدیاییەی هەندێ بەرپرسی پارتی پێچەوانەی ئەو پەیامەی وتەبێژی پارتیشە کە ئاماژە بەوەدەدات بەیەکەوە کاربکەین بۆئەوەی لەبەغدا پێگەی کورد پارێزراوبێت.


پاشبنەماکانی (Wallpaper) مۆبایلی Mi Mix 3 دابگرە – کەی ئای تی ئێن\nشاومی 27, تشرینی یه‌كه‌م 2018\nپاشبنەماکانی (Wallpaper) مۆبایلی Mi Mix 3 دابگرە\nساڵ دوای ساڵ و مۆبایل لە دوای مۆبایل، شاومی چەندین مۆبایلی پێشکەوتووی بە گونجاوترین نرخ بڵاوکردووەتەوە، بە شێوەیەک کە دەیەوێت قازانجێکی کەمتر لە کۆمپانیاکانی دیکەی وەک سامسۆنگ و ئەپڵ بکات. وە ئێستاش یەکێک لە باشترین مۆبایلەکانی ساڵی نمایش کردووە کە ئەویش Mi Mix 3ـیە. هەڵگری چەندین تایبەتمەندی و نوێ و ناوازەیە، لێرە دەتوانن خوێنەری تەواوی زانایرییەکانی بن:\nزانیاری لەسەر Mi Mix 3\nڕوونمای می میکس ٣ بە قەبارەی ٦.٣٩ ئینچە بە ڕوونی ١٠٨٠x٢,٣٤٠ پیکسڵ. نرخی مۆبایلەکە ٥٧٥ دۆلارە بۆ فراوانی ٨ گێگابایت ڕام، وە ٧٢٠ دۆلار بۆ ڕامی ١٠ گێگابایت. هێشتا لە دەرەوەی چین بەردەست نەکراوە، بەڵام دەتوانیت پاشبنەماکانی مۆبایلەکە بە ڕوونی بەرز بۆ مۆبایلەکەت دابگریت. کە لەم بەستەرەوە کۆکراونەتەوە:\nداگرتنی پاشبنەماکانی Mi Mix 3\nتاگەکان پاشبنەما شاومی می میکس


جووره‌يل كار دبلۆماسی - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nجووره‌يل كار دبلۆماسی\n١- كار دبلۆماسی نهێنی: ئه‌ی جووره دبلۆماسيه‌ته له سه‌ره‌تای كار دبلۆماسی په‌يڕه‌و كرياگه، چوينكه له سه‌رده‌مه‌يل كويه‌ن ته‌نيا سه‌ركرده‌ی سياسی و پاشاو ئمبراتۆره‌يل كار ده‌وڵه‌ت وه‌ڕيه‌و برديان و كاره‌يليش وه شيوه‌يگ نهێنی و نائاشكرا ئه‌نجام درياگه، ك يه‌يش سه‌ره‌تايگه ئه‌را ده‌ركه‌فتن كار دبلۆماسی.\n٢- كار دبلۆماسی ئاشكرا: وه‌ل پيشكه‌فتن كاره‌يل سياسی و زيايبوين تيكڵايی ملله‌ت و نه‌ته‌وه‌يل و زيايبوين هه‌وه‌جه‌يل و زيايبوين به‌شداری مه‌ردم له بواره‌يل سياسی و ئداره‌ی كار ده‌وڵه‌ت دبلۆماسيه‌تيش له قوناغيگ نهێنيه‌و ئاڵشت كريا ئه‌را ئاشكراو ئه‌را گاميگ گه‌ورای پيشكه‌فتنی.\nئمجا ئه‌گه‌ريش ته‌ماشای دبلۆماسيه‌ت بكه‌يم له‌ڕوی ئه‌و لايه‌نه‌يله‌و ك به‌شداری له‌تی ئه‌كه‌ن، دوينيم يه‌يش چه‌ن شيوازيگ ئه‌گريده خوه‌ی، له‌وانه‌يش:\n* كار دبلۆماسی دولايه‌نی: له سه‌ره‌تا كار دبلۆماسی ته‌نيا له ناونی دو يه‌كه‌ی سياسی برياسه رييه‌وه‌و گفتگووكردن و چاره‌سه‌ر كيشه‌يليش ته‌نيا له‌و دو لايه‌نه‌و بويه.\n* كار دبلۆماسی گشتی: يه‌يش وه‌ل پيشكه‌فتن قوناغه‌يل ژيان و دروسبوين ريكخرياگه‌يل حكوومی و ناحكوومی و بڵاوبوينه‌وه‌ی كلتوور ديموكراسی و زيايبوين هه‌وه‌جه‌يل مه‌ردم بويه‌سه هووكار ئه‌وه‌ك دبلۆماسيه‌ت بدێده گشتی و فيشتر له دو لايه‌ن به‌شداری له‌تی بكه‌ن.\n* دبلۆماسی كۆنگره‌ی سه‌رۆكه‌يل: ئی جووره كار دبلۆماسيه ته‌نيا سه‌رۆك وڵاته‌يل به‌شداری له‌تی ئه‌كه‌ن و دويای ئه‌وه‌يش گشت سه‌ركرده‌يل جه‌هان يا كشوه‌ريگ دياريكرياگ و هه‌رێميگ دياريكرياگ به‌شداری ئه‌كه‌ن و هه‌ر وه‌و خاتريشه وه نك دبلۆماسيه‌ت تاريف ئه‌كريه‌يد، چوينكه جوور ئه‌وه‌ك ئاماژه وه‌پی كرديم ته‌نيا سه‌رۆك ده‌وڵه‌ته‌يل به‌شداری له‌تی ئه‌كه‌ن.\n* دبلۆماسيه‌ت هه‌يمه‌نه: يه‌يش وه‌رده‌وامترين جووره‌يل دبلۆماسيه، ك هه‌رچه‌نی له‌ڕووی مێژووييه‌و كويه‌نه‌و چووده‌و ئه‌را وه‌خته‌يل وه‌كارهاوردن هيزه‌يل نهێنی، وه‌لی تائيسه‌يش وه‌رده‌وامی ديريد و هه‌ر وه تازه دانريه‌يد، چوينكه ده‌وڵه‌تيگ جوور ئه‌مريكا په‌يڕه‌وی ئه‌كاو له ناوه‌ڕووكه‌و وه‌كارهاوردن هيزه‌گه‌ی له‌يوا له وڵاته‌يل تر ئه‌كا كاريگ بكه‌ن ك ئيراده‌يان له‌بانی نيه، وه‌لی له سيماو روخساره‌و ئداره‌ی كاروبار دبلۆماسی ئه‌كا.


گرنگی دەقەکان و پیرۆزنەکردنیان – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 گرنگی دەقەکان و پیرۆزنەکردنیان\nئەم گرنگی پێدانەی ئەمڕۆی ئێمەش بە سێکولاریزم لە هەرچی زیاتر گەشەکردنی خەتەری زاڵکردنی زیاتری کۆنەپەرستی دینی و ئیسلامیە چ لەلایەن ناسیونالیزمی دەسەڵاتداری کوردستان و چ لەلایەن حزبە ئیسلامیەکانی کوردستانەوە ، کە لەدوای هاتنی خەلافەتی ئیسلامی و شەڕی داعش و شەڕی شیعە و سونەوە ناوچەکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی سەرتاپا گرتۆتەوە.هاوکات ئەو ناڕەزایەتیە فکری و سیاسیەش سەبارەت بە دەوری دین و شەریعەتی ئیسلامی ،وە شەڕ لەدژی داعش زەمینەی سەرهەڵدانی بزوتنەوەی سێکولاریستی لە کوردستانی عێراقدا دروستکردوە کە ناوەندی سێکولار دەیەوێ ئەو بزوتنەوەیە ڕێک بخا و ئاراستەی بکا. بۆ ئێمە وەک کۆمۆنیستەکان سێکولاریزم لانی کەمی کارێکە کە بەرامبەر بە دین و ئیسلام دەیکەین بەڵام ئەو بەشە گرنگەیە لە گشتی کارێک کە خۆلادان لێی خۆلادانە لە ڕاوەستانەوە بەرامبەر بەدەوری واقیعی و سیاسی دین لە کۆمەڵگەدا.ناسیونالیزمی کورد و ئیسلامی سیاسی ئەم دینە وەک پایەیەکی دەسەڵاتی سیاسی ، یاسایی و پەرەوەردەیی بەکاردەهێنن و سەرخانی کۆنەپەرستانەی سیستەمی سەرمایەداری پێ بەهێزدەکەن. هەربۆیە دەرهێنانی ئەم کۆڵەکە فکری ،سیاسی،یاسایی و پەروەردەییەی دەسەڵاتدارێتیان بەناوی دینەوە و ناپیرۆزکردنیان و جیاکردنەوەی دین لە یاسا و پەرەوەردە و دادگا و دەزگای ئیداری و بیرۆکراسی، ئاسانکردنی ڕێگای هاتنەدەری ئیرادەی کرێکاران و خەڵکی ئازادیخوازە بۆ گۆڕینی خودی سیستەمەکە و یاسا و ڕێسا ستەمکاریەناپیرۆزەکانیشی. هەر کەس یاسای فرەژنی و یاسای سزادان لەسەر ڕەخنەگرتن لە دین و سەپاندنی ڕیوڕەسمی ڕەمەزان بەسەر کۆمەڵگەدا و پڕۆژەی دەستوری ئیسلامی کوردستان و ٦ هەزار مزگەوت و سەدان مەلا و وتاربێژ و گروپی سەلەفی و داعشی ببینێ لە شار و شارۆچکەکانی کوردستاندا ، خەبات دژی دەسەڵاتی دین و ئیسلام دەزانێ و گرنگی خەبات بۆ سێکولاریزەکردنی سیستەم و دەسەڵات لەکوردستان لەخەباتی دژی سەرمایەداریدا تێدەگا. میتۆدی لینین لە “لێکدانەوەی دیاریکراو و موشەخەس لە هەلومەرجی دیاریکراو” میتۆدێکی زانستیە کە مەنسور حیکمەت و ئێمەی کۆمۆنیستەکان بەکاری دەبەین لە چوارچێوەی ناسینی یاسا گشتیەکانی سیستەمی سەرمایەداریدا. هەربۆیە لای ئێمە دەق وەک بنەما و یاساکانی گرنگە نەک وەک وتنەوەی دێڕبەدێڕی نوسراوەکان. هەرچۆن لە زانستی فیزیادا لە نوسینەکانی نیوتندا دۆزینەوەی یاسای کێشکردن گرنگە نەک نوسراوەکانی نیوتن کە باس لە پێویستی خواش دەکا،لە زانستی ناسینی سەرمایەداریشدا مارکس گرنگی لە یاسای ڕاوەستانی ئەم سیستەمە لەسەر دزینی زێدەبایی هێزی کاری کرێکارانەوە نەک دێڕ بەدێڕی بەرنامەی مانیفێستی کۆمۆنیست کە دوای کۆمۆنەی پاریس ئینگلس ئاماژەی بە کۆن بونی هەندێ لە بڕگەکانی دەکا.کۆمۆنیزم لە زانیندا پشت بەو دیدگا دیالەکتیکیەی هیگل دەدا لەسەر ڕاستی کە دەڵێ”شوێنی ڕاستی،خودی پرۆسەی زانین و پەرەسەندنی مێژووی دورودرێژی زانستە لە پلەنزمەکانەوە بۆ پلەی بەرزتر ،بەڵام ناگاتە ڕاستی ڕەها”.کۆمۆنیزم بۆیە ئەو بەڵایەی بەسەر نایەت کە وەک دین بەسەریدا دێت و دەقی هەزاران ساڵی پێشوو پیرۆزدەکا و مەلا لە خوتبەی هەینیدا ئەو قسانەی ناو ئەشکەوتەکان لە چەرخی عەولەمەدا دەڵێ و دەبێتە مایەی گاڵتەجاڕی. خودی ژیان و بیرکردنەوەی مەنسور حیکمەت بریتی بوە لەو ڕەخنەگرتنە بەردەوامەی لە دنیای سەرمایەداری و تەنانەت بزوتنەوەیەکی سیاسی و حزبیش گرتوە کە خۆی بەشێک بوە لێی.


خه‌وی زۆر په‌یوه‌ندی هه‌یه به نه‌خۆشی و مردنه‌وه\n5/1/2019 10:26 AM\nبڕی خه‌وی پێشنیاركراو بۆ گه‌وره‌كان شه‌ش بۆ هه‌شت كاتژمێر خه‌وی شه‌وانه‌یه. خه‌وی زیاتر له‌و ڕاده‌یه ده‌بێته هۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی مه‌ترسی مه‌رگ و نه‌خۆشییه‌كانی دڵ و ده‌مار. ئه‌م ئه‌نجامه له تویژینه‌وه‌یه‌كدا باسكراوه كه له گۆڤاری دڵی ئه‌وروپادا بڵاوبووه‌ته‌وه.\nله‌م توێژینه‌وه‌یه‌دا دراوه‌ی 21١ وڵات له 7 ناوچه‌ی جیاجیادا توێژینه‌وه‌ی له‌سه‌ر كراوه‌و توێژه‌ران بۆیان ده‌ركه‌وت ئه‌و كه‌سانه‌ی له 8 كاتژمێر زیاتر ده‌خه‌ون مه‌ترسی ڕووداوه‌كانی دڵ و ده‌مار وه‌ك جه‌ڵته‌ی مێشك و وه‌ستانی دڵ و هه‌روه‌ها مه‌رگ تێیاندا به‌ڕێژه‌ی 41% زیادی كردووه.\nوه‌نگ كه به‌رپرسی توێژینه‌وه‌كه‌یه ده‌ڵێت "سه‌رخه‌و شكاندنی ڕۆژانه بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه زیاتر له شه‌ش كاتژمێر له شه‌ودا خه‌وتوون، په‌یوه‌ندی هه‌یه به زۆربوونی مه‌ترسی ڕووداوه‌كانی دڵ، به‌ڵام ئه‌و شته بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌متر له شه‌ش كاتژمێر خه‌وتوون ڕاست نییه".\nخاڵێكی گرنگی ئه‌م توێژینه‌وه‌یه ئه‌وه‌یه كه له سه‌رانسه‌ری جیهاندا ئه‌نجامدراوه به‌ڵام ئه‌نجامه‌كان ته‌نیا له بینینه‌كانه‌وه به‌ده‌ستهاتوون و هۆكاری ئه‌م شته ڕوون نییه. له توێژینه‌وه‌كه‌دا هه‌روه‌ها ده‌ركه‌وتووه كه خه‌وی كه‌متر له شه‌ش كاتژمێر 9% ئه‌م مه‌ترسییانه زیاد ده‌كات.


پزیشكی دادی به‌غدا، روفاتی 104 ئێزیدی راده‌ستی كه‌سوكاریان ده‌كاته‌وه، ئه‌وه‌ش دوای ده‌ركه‌وتنی ئه‌نجامی پشكنینه‌كان.\nروفاتی قوربانیانی ئێزیدی؛ دوای ده‌رهێنانیان له گۆڕه به كۆمه‌ڵه‌كانی شنگال؛ ره‌وانه‌ی پزیشكی دادی به‌غدا كراون بۆ ناسینه‌وه.\nداود موراد خه‌تاری، لێپرسراوی به‌شی په‌یوه‌ندییه‌كان و راگه‌یاندن له جڤاتی كه‌سوكاری قوربانیانی ئێزیدی به (كه‌ركوك ناو )ی وت "پزیشكی دادی به‌غدا دوه‌م قۆناغی ناسینه‌وه‌ی روفاته‌كانی ئاشكراكرد، كه 42 روفات و له هه‌ردوو ره‌گه‌زن و هه‌مویان خه‌ڵكی گوندی كۆجۆن".\nپێشتر و له مانگه‌كانی رابردوشدا، پزیشكی دادوه‌ری ئه‌نجامی ناسینه‌وه‌ی روفاتی 62 ئێزیدی بڵاویكرده‌وه.\n"پشكنین بۆ ناسینه‌وه‌ی روفاته‌كان به‌رده‌وامه، به‌ڵام كارێكی ورد و قورسه، بۆیه كاتێكی زۆری ده‌وێت" به‌وته‌ی خه‌تاری.\nتائێستا سه‌دان روفاتی هاوڵاتیانی ئێزیدی ره‌وانه‌ی به‌غدا كراون كه دواترینیان له 25ی تشرینی یه‌كه‌می 2020دا له گۆڕه به كۆمه‌ڵه‌كانی سێ ناوچه‌ی جیاوازی شنگال ده‌رهێنران.\nشنگال، 2019، پرۆسه‌ی هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕه به كۆمه‌ڵه‌كانی گوندی كۆجۆ فۆتۆ: كه‌ركوك ناو\nفه‌لاح حه‌سه‌ن، ئه‌ندامی ده‌سته‌ی لێکۆڵینه‌وه و کۆکردنه‌وه‌ی زانیاری له تیمی نیشتیمانی هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕه به‌کۆمه‌ڵه‌کان پێشتر به (که‌رکوک ناو)ی وت "له‌و سێ گۆڕه‌دا 124 روفات ده‌رهێنران، كه زۆرینه له ره‌گه‌زی مێ بون".\nئه‌و وتی ناسینه‌وه‌ی روفاته‌كان كاتی زۆری ده‌وێت، چونكه پرۆسه‌یه‌كی ئاڵۆزه و وردبینی ته‌واوی تێدا ده‌كرێت.\nزۆرێك له روفاته‌كان زیاتر له ساڵێكه بۆ پشكنین ره‌وانه‌ی به‌غدا كراون و نه‌گه‌ڕێنراونه‌ته‌وه.\nلێپرسراوه‌كه‌ی جڤاتی كه‌سوكاری قوربانیانی ئێزیدی ده‌ڵێت "به‌پێی بڕیاری پزیشكی دادوه‌ری و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كانی به‌غدا و هه‌ولێر، بڕیاره تا 31ی كانونی دوه‌می 2021 روفاتی ئه‌و 104 هاوڵاتییه‌ی ناسراونه‌ته‌وه، راده‌ستی كه‌سوكاریان بكرێت و له مه‌راسیمێكدا به‌خاكبسپێردرێن".\nداود موراد خه‌تاری وتی ئه‌و 104 روفاته له گۆڕستانی گوندی كوجۆ به‌خاكده‌ستپێردرێن، كه ساڵی رابردودا دروستكرا.\nبه‌پێی ئاماری به‌ڕێوه‌بەرایه‌تی کاروباری ئێزیدییان سەر بە وه‌زاره‌تی ئه‌وقافی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان، له هێرشه‌كانی ئابی 2014ی داعش بۆ شنگال، دوو هه‌زار و 293 ئێزیدی به ده‌ستی چه‌كدارانی ئه‌و رێكخراوه کوژراون.


کوردیپێدیا - تەڤگەری ئازادیی: ئیدریس سەلیم سیمبوڵی خۆڕاگرییە\n📝 تەڤگەری ئازادیی: ئیدریس سەلیم سیمبوڵی خۆڕاگرییە | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nهەڤاڵ ئیدریس، سیمبوڵی خۆڕاگریی\nبەردەوام بزوتنەوە ئازادیخواز و مرۆڤدۆستەکان لە ژێر دەسەڵاتی داگیرکاراندا قەدەغەن و ئەندام و لایەنگرانیان دەخرێنە کونجی زیندانەوە و ئەشکەنجە دەکرێن، بەرگی یاسا و ئاسایشی نیشتیمانی بەبەر چەتەگەرێتی و پێشێلکاریەکانیاندا دەکەن، نموونەش لەزیندانەکانی تورکیا و باکوری کوردستان دەبینین و لە سێدارەدان و ئەشکەنجەی ئازادیخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێرانیش، شاهێدێکی دیکەی سیستمی هەژمونگەرا و دیکتاتۆری سەردەستەکانی کوردستانن.\nبەداخەوە لە هەرێمی کوردستان و لە حکومەتێکی بەناو کوردیدا ڕای جیاواز و هێزی ئۆپۆزسیۆن هەر هێندەی تەڤگەری ئازادی دەرفەتی کار و خەباتی هەیە، زیاتر لە ساڵێک و مانگێک ئەندامی تەڤگەری ئازادی لە ئەنجومەنی هەرێمی هەولێرهەولێر، هەڤاڵ ئیدریس سەلیم لەلایەن ئاسایشی پارتی دیموکراتەوە ڕفێندرا و بەبێ بڕیاری دادوەر لە زیندان خرا و ئەمڕۆش پاش ئەو ماوەیە بێ لێپرسینەوە و بینینی دادوەر سەربەست کرا، ئەمە پێمان دەڵێت کە حوکمی قەرەقوشی لەم هەرێمەدا بەڕێوەدەچێت و تاکە شتێک کە لە ئیدارەداندا بوونی نەبێت یاسایە و بەردەوامیش بەناوی یاساوە هەرە کردارە قێزەونەکانیان ئەنجام دەدەن.\nئێمە وێڕای بەخێرهێنانەوەی سیمبوڵی خۆڕاگری هەڤاڵ ئیدریس، پێی دەڵێین کە شانازی بە هەبوون و بەرخۆدان و ئیرادە بەرزیتانەوە دەکەین و هەر ئەوەندەمان لە ئێوە و بنەماڵە سەربەرز و تێکۆشەر و قوربانیدەرەکەتان چاوەڕوان دەکرد.\nهەر لێرەشەوە سوپاسی پارێزەرانی خۆبەخشی ئەم کەیسە دەکەین کە هەر لە سەرەتاوە لەگەڵمان بوون و بەهەموو شێوەیەک خۆبەخشانە خاوەنداریان لەم کەیسە کرد وەکو ئەرکێکی مرۆیی ئەخلاقی و بە بەرپرسیارێتیەوە ئەرکی خۆیان جێبەجێ کرد کە بریتی بوون لە چوار پارێزەر.\nسوپاس بۆ ئەو ناوەند و ڕێکخراو و ڕاگەیاندنانەی بەپێی توانا هەوڵی گەیاندنی ئەم کەیسەیان دا.\nلە کۆتاییدا دەڵێین سوپاس و پێزانینمان هەیە بۆ تەواوی ئەو دۆست و وڵاتپارێز و ئازادیخوازانەی کە لە وشەیەکەوە خاوەن هەڵوێست بوون تا دەگاتە ئەوەی لە پێناوی ئازادی هەڤاڵماندا بە هەموو شێوەیەک هەوڵدانیان کرد لە سەرانی ئەو دەسەڵاتە کرد.\nدوپاتی دەکەینەوە پەروەردەی ئەندام و هەڤاڵانی تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگەی کوردستان تەسلیم بوون ناناسێت و تەڤگەرەکەشمان تا دوا نەفەس لەبەرەی گەلە و لە خزمەت گەلدا تێکۆشان دەکات و خاوەنداری لە هەموو بەها پیرۆزەکانی شەهیدان و ئازادیخوازان دەکات.\n#هەولێر | #02-06-2020 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Jun 2 2020 10:42AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 2 2020 10:43AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 2 2020 10:43AM باشترکراوە


تاوانی جه‌نگی له سوریه/ به‌ڵگه‌کان: سێ یاساناسی جیهانی – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / تاوانی جه‌نگی له سوریه/ به‌ڵگه‌کان: سێ یاساناسی جیهانی\nتاوانی جه‌نگی له سوریه/ به‌ڵگه‌کان: سێ یاساناسی جیهانی\nسێ شه‌ممه 21 كانونی دووه‌م 2014\tجیهان, وێنە 54 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسێ یاسانای ناسراوی جیهانی، به سوودوه‌رگرتن له 55هه‌زار وێنه‌و هه‌زاران به‌ڵکه‌ی تری نووسراوه رژیمی ئه‌سه‌دیان به تاوانی جه‌نگی مه‌حکوم کرد.له هه‌زاران به‌ڵگه‌ی تاوانی جه‌نگی رژیمی ئه‌سه‌د که له زۆربه‌ی هه‌واڵنێرییه‌کان خراوه‌ته‌ڕوو، دیمه‌نی ئه‌شکه‌نجه‌و ئازادی به‌ندییه‌کان به جه‌سته‌یانه‌وه دیاره، دوای ئه‌وه‌ی له لایه‌ن هێزه‌کانی رژیمی ئه‌سه‌ده‌وه ده‌ستبه‌سه‌ر کراون.\nتیمی یاسایی بڵاوکه‌ره‌وه‌ی ئه‌و به‌ڵگانه رایانگه‌یاندووه وێنه‌کانیان له رێگه‌ی ئه‌فسه‌رێکی ناو هێزه‌کانی ئه‌سه‌ده‌وه ده‌سکه‌وتووه‌و له زاری ئه‌وه‌وه ده‌ڵێن: رۆژانه 50ته‌رمی گواستووه‌ته‌وه.\nتایبه‌تمه‌ندیی ئه‌م راپۆرته‌و وێنه‌کانی له‌وه‌دایه که ده‌توانێت کاریگه‌ریی له سه‌ر دانیشتنی ژنێڤ2 ببێت، که به‌یانی چوارشه‌مه له سویس تا هه‌ینی داهاتوو به‌ڕێوه ده‌چێت.\nراپۆرته‌که ژماره‌ی ته‌رمه‌کانی ناو ئه‌و به‌ڵگانه به نزیکه‌ی 11000 که‌س ده‌خه‌مڵێنێت. ئه‌فسه‌ره‌که (به ناوی خوازراوی قه‌یسه‌ر) رایگه‌یاندووه ئه‌م به‌ڵگانه‌ی له نێوان ساڵه‌کانی 2011-2013دا کۆکردووه‌ته‌وه.\nس: دێیلی میل


وتەبێژی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی ئاشکرایکرد، هۆکاری زیاد بوونی حاڵەتەکانی کوشتن و خۆکوشتن لە هەرێمی کوردستان دەگەڕێتەوە بۆ بەکار هێنانی سۆشیاڵ میدیا و نەگونجان و کێشەى خێزانى، هەروەک پێى وایە، روماڵى بەشێک لە دەزگاکانى راگەیاندن بۆ ئەو کەیسانە گونجاو نیە.\nسەرکەت ئەحمەد وتەبێژی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی بە دیجیتاڵ میدیایی (KNN)ی راگەیاند: زیاد بوونی حاڵەتەکانی کوشتن و خۆکوشتن لە هەرێمی کوردستان بەگشتی و لە پارێزگای سلێمانی بەتایبەتی دەگەڕێتەوە بۆ کێشەی خێزانی و نەگونجان لە نێوان هاوسەرەکاندا.\nلەبارەی حاڵەتەکانی خۆکوشتن لە ناو کچەکاندا سەرکەوت ئەحمەد ئاشکرایکرد، سۆشیاڵ میدیا یەکێکە لە هۆکارە سەرەکیەکانی خۆکوشتن لە ناو کچاندا ئەوەش بەهۆی هەڕەشەى بڵاوکردنەوەى وێنە و پەیوەندییە تایبەتییەکانیان.\nلەبارەی شێوازی روماڵکردنی دەزگاکانی راگەیاندنەوە بۆ حاڵەتەکانى کوشتن و خۆکوشتن، وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی باسى لەوەکرد، شێوازی روماڵکردنی بەشێک لە دەزگاکانی راگەیاندن گونجاو نیە، پێویستە دەزگاکانی راگەیاندن پەلە نەکەن لە بڵاوکردنەوەی ئەو زانیارییانەى کە کاریگەرى لەسەر رەوتى لێکۆڵینەوە جێدەهێڵن.\nهاوکات ئاماژەى بەوەکرد، هەواڵەکانی کوشتن و خۆ کوشتن پێویستە تەنها بەشێوەیەکی ژێر نوس لە دەزگاکاندا پەخش بکرێت بۆ ئەوەی هانی خەڵکی دیکە نەدات بۆ ئەنجامدانی ئەو کارە و بابەتەکە گەورە پیشان نەدرێت.\nئەوە لەکاتێکدایە، لەماوەی چەند ڕۆژ ڕابردودا ڕووداوەکانی کوشتن و خۆکوشتن لە هەرێمی کوردستان زۆر زیادی کردوە، کە تەنها لەماوەی (24) کاتژمێری رابردودا ژنێکی تەمەن (20) ساڵان لە گەرمیان خۆی خنکاند و ژنێکیش لە قەزای سەیدسادق بە چەقۆ هاوسەرەکەی خۆی کوشت، کچێکی تەمەن (20) ساڵانیش لە کەرکوک بە هۆکارێکی نادیار بە گولـلە کۆتای بەژیانی خۆی هێنا و شەوى رابردوش لە گوندى ژاڵەى سلێمانیش ژنێکى تەمەن (19) ساڵ خۆى خنکاند.


فيتنه....چيرۆكه قورئانيه‌كان | ماڵپەری قورئانی پیرۆز\nكە ئەم دوو فریشتەیەی ناردۆتە خوارەوە بۆ تاقیكردنەوە‌و هەڵسەنگاندنی خەڵكی بابل لە ڕووی بیروباوەڕیانەوە. ئەركی ئەم دوو فریشتەیەش تاقیكردنەوەی خەڵكەكە بووە. بۆیە كاری فێركردنی سیحر كردنەكەشیان هەر بۆ تاقیكردنەوەی ئەو خەڵكە بووە.\nلەم ئایەتەدا وشەی (فتنە) بە عەرەبی ماناكانی: (ابتلا‌ء)و (امتحان)و (اختبار)یش دەگەیەنێت، كە هەمویان بە كوردی هاوواتای وشەكانی تاقیكردنەوە‌و هەڵسەنگاندن‌و كێشانی وزە‌و توانا دەبن، وەك چۆن (مووسا)ش -سڵاوی لێ بێت- بە خوای پەروەردگاری گوتبوو واتە: ئەی خوای پەروەردگارم، ئەگەر پێشتر خواستت لەسەر بوایە ئەوان‌و منیشت لەناو دەبرد، جا ئایا ئێمە بەوە لەناو دەبەیت، كە گەمژە‌و نەفامەكانمان كردوویانە، ئەمەش تەنها تاقی كردنەوەیەكی خۆتە، كە ئەگەر بتەوێت هەركەسێكی پێ گومڕا دەكەیت‌و، گەر خواســتیشـــت وابێت هەركەسـێكی پێ ڕێنمایی دەكەیت‌و ڕێ‌ی ڕاســتی پێ نیشان دەدەیت..\nبەمانای ئەوەش تاقیكردنەوەیەكی خۆتە. ئاكامی ئەم تاقیكردنەوە‌و هەڵسەنگاندن‌و ئیمتحانانەش هەمەجۆرە‌و لێك جودایە، بۆ نموونە خەڵكی وا هەیە لە ئاكامی ئەم تاقیكردنەوەیەدا گومڕا دەبێت‌و دەرناچێت‌و (ڕاسب) دەبێت، خەڵكی واش هەیە كە ڕێ‌ی ڕاستی پێ وەردەگرێت‌و، باوەڕی پێ زیاتر دەبێت‌و لە تاقیكردنەوەكەشدا دەردەچێت‌و ناجح دەبێت.\n(هارووت‌و مارووت)یش هۆیەكی تاقیكردنەوە بوون بۆ بابلییەكان‌و فێری سیحر كردنیشیان هەر تاقیكردنەوەیەك بووە بۆیان.\nبێگومان ئەو دوو فریشتەیە ویستوویانە بابلییەكان لە سیحربازی‌و جادوگەری وریا بكەنەوە‌و كاتێك فێری سیحریشیان كردوون تەنها بۆ ئەوەی حەقیقەتی سیحریان بۆ دەردەخەن‌و كرۆك‌و سروشتی سیحریشییان پێ بناسێنن. بەڵام خۆ ئەگەر ئەو خەڵكەی بابلیش لە بەرامبەر تەوژمی تەفرەدەرانەی سیحر‌و، لەبەردەم كاری سیحربازی‌و كارپێ‌كردنیشدا خۆڕاگر نەبووبن‌و زیانیان لە خەڵكی تر پێ‌گەیاندبێت، ئەوە مانای وایە لە تاقیكردنەوەدا دەرنەچوون. هەروەها ئەم دوو فریشتەیە، كە هۆی تاقیكردنەوە بوون‌و خەڵكیشیان لە سیحر‌و بێ‌باوەڕی‌و كەوتنە نێو كفرەوە ئاگادار كردۆتەوە، كەچی خەڵكی بەباش مامەڵەیان لەگەڵا تاقیكردنەوەدا نەكردوە‌و، هەر بۆیەش تیایدا دەرنەچوون‌و كاری سیحربازییان ئەنجام داوە‌و بێ‌باوەڕ‌و كافر بوون.\nمامۆستای پێشەوا (سید قطب) گوتوویەتی: "لە مێژووی مرۆڤایەتیدا چەندین بەڵگە‌و نموونە لەسەر حاڵەتی تاقیكردنەوەكان تێپەڕبوون‌و هاوشێوەی ئەو حاڵەتەی نێو ئەم چیرۆكە بوون‌و لە هەر قۆناغێك لە قۆناغەكانی ژیانی مرۆڤایەتیشدا هەمان دۆخ دووبارە بۆتەوە. خۆ ئەگەر تاقیكردنەوەیەكیش لە وێنەی دوو فریشتە، یان لە وێنەی دوو پیاوی بەڕێزی وەك فریشتەكاندا پەیدابووبێت، ئەوا ئەمە بە بەراورد لەگەڵا سەرجەم وێنە‌و نموونەكانی ئەو تاقیكردنەوە قورس‌و نائاسایی یانەی كە مرۆڤایەتی پێ‌یاندا تێپەڕیوە شتێكی نامۆ‌و ڕێزپەڕ (شاژ) نەبووە لە كاتێكدا لە تاریكایی یەكانی شەوەزەنگدا كشاوە‌و پێ‌ی هەڵگرتوە‌و بەدوای تیشكە ڕۆشنكەرەوەكانی بڵێسەی چرای خواییدا گەڕاوە"( ).\nخەڵكیش لەم ژیانەی ئەمڕۆماندا دەكەونە بەر تاقیكردنەوەی خوا كە تاقییان دەكاتەوە‌و هەڵیان دەسەنگێنێت. بەڵام ئایا چەند كـەس لەو خەڵكـەی ئەمڕۆ مانای تاقیكردنەوە (الفتنە) لە ژیاندا ڕەچاو دەكـات؟ ئەی چەند كەس لەوان دەزانێت بە چاكی مامەڵە لەگەڵا ئامڕازەكانی تاقیكـردنەوە‌و هۆیەكانیـدا بكات؟ ئەی چەند كەسی تر لەوان لەم تاقیكردنەوەیەدا دەردەچێت‌و دەبێتە یەكێك لە سەركەوتووان؟\nلەمبارەیەوە خوای پەرەردگار فەرموویەتی واتە:هەر خوا خۆی حاڵەتەكانی مردن‌و ژیانی خوڵقاندووە تاكو تاقیتان بكاتەوە كە كامتان كردەوەی چاكترە.\nهەروەها فەرموویەتی:واتە: ئێمە هەندێك كەسمان لە خۆتان كردۆتە هۆی تاقی كردنەوەی هەندێكی ترتان، جا ئایا ئێوە خۆڕاگر دەبن لەسەر تاقیكردنەوەكان، بێگومان خوای پەروەردگارت بینەر‌و بینای هەڵس‌وكەوتی بەندەكانە.


بۆ ئەوەی دڵنیا بێت\nدەسەڵاتدارانی بەرازیل ئاشكرایان كرد پیاوێكی خەڵكی ڕیۆدی جانیرۆ پێنج ژەمی جیای لە سێ جۆر ڤاكسین لەماوەی 10 ڕۆژدا وەرگرتووە.\nبەگوێرەی تۆمارە فەرمییە تەندروستییەكانی بەرازیل كە لە ئاژانسەكان بڵاوكراوەتەوە و "ناس كورد" خوێندویەتییەوە (30ی ئابی 2021) ئەم هاوڵاتییە لەمانگی تەمموزی رابردووەوە دەستیكردووە بەوەرگرتنی ڤاكسین تا ئەوكاتەی ئاشكرا كراوە بۆ جاری شەشەم هەوڵی وەرگرتنی ژەمە ڤاكسینی داوە.\nهەر لە تۆمارەكانەوە دەردەكەوێت یەكەم ژەمی ڤایزەری ئەمەریكی بووە پاشان ئەسترازینیكای بەریتانی و ژەمی سێیەمیشی كۆرۆنۆفاكی چینی بووە، چوارەم ڤایزەر و پێنجەم كۆرۆنافاك، سەرجەم ئەمانەش لە نێوان 5_ 21 ی تەمموزی رابردوودا.\nسەرەتا دەسەڵاتداران وایانزانیوە كەموكوڕی و هەڵە لە داتابەیسی وەرگرتنی ڤاكسین هەیە، بەڵام دواتر دەركەوتووە هاوڵاتییەكە فیڵی كردووە و ئەگەری چاوپۆشیكردنیش هەیە لەكاتێكدا بەرازیل كێشەی كەمی ڤاكسینی هەیە و ملیۆنەها كەس چاوەڕوانی وەرگرتنی دەكەن.\nهەر بەگوێرەی زانیارییەكان، هاووڵاتییەكە تەندروستییەكی باشی هەیە.\nپێنج مانگە هەرێم وەڵامى نوسراوێکى بەغداى ’’نەداوەتەوە’’\n2021.09.08 - 11:26\nسلێمانی زۆرترین ژمارەی توشبوون و مردنی بە کۆرۆنا هەیە لە عێراقدا\n2021.09.14 - 17:10\nشۆفێران لە دانانی کامێرایەکی جێگیر ئاگاداردەکرێنەوە\n2021.09.14 - 15:48


تاكه حاڵه‌ته‌كه‌ى گه‌رمیان بارودۆخى ناجێگیره | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›کوردستان›تاكه حاڵه‌ته‌كه‌ى گه‌رمیان بارودۆخى ناجێگیره\nئه‌مڕۆ له سنوورى گه‌رمیان دووه‌م حاڵه‌تى تووشبوون به ڤایرۆسی كرۆنا تۆماركرا كه ئافره‌تێكى ته‌مه‌ن 63 ساڵه و دانیشتووى قه‌زاى كفرییه و بارودۆخى ناجێگره، به‌پێى زانیارییه‌كان له‌و خێزانه‌وه تووشبووه كه خه‌ڵكى خورماتوون و سێ كه‌سیان كۆرۆنایان هه‌یه.\nد. هاوار وشیار به‌رێوه‌به‌رى نه‌خۆشخانه‌ى گشتى كه‌لار به snnى راگه‌یاند: ماوه‌ى دوو رۆژه ئافره‌تێكى ته‌مه‌ن 63 ساڵ خه‌ڵكى قه‌زاى كفرى له نه‌خۆشخانه‌كه‌یان خه‌وێندراوه و ئه‌مڕۆ ئه‌نجامى پشكنینى گه‌ڕاوه‌ته‌وه ده‌ركه‌وتووه هه‌ڵگرى ڤایرۆسی كۆرۆنایه.\nوتیشى، ئه‌م ئافره‌ته له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ته‌مه‌نیشى هه‌یه نیشانه‌كانى وه‌كو ته‌نگه‌نه‌فه‌سى و كۆكه‌ى هه‌یه و بارودۆخى ته‌ندروستى ناجێگیره و جیاوازه له‌و نه‌خۆشه‌ى مانگى ڕابردوو كه گه‌نج بوو هیچ نیشانه‌یه‌كى پێوه‌دیار نه‌بوو.\nد. هاوار راشیگه‌یاند: له نه‌خۆشخانه ئه‌و ئافره‌ته خراوه‌ته ژێر چاودێرى چڕه‌وه و چاره‌سه‌رى بۆ به‌كارده‌هێندرێت و پێویسته هاووڵاتیان پابه‌ندى ڕێنماییه‌كان بن.\nبه پێى به‌دواداچوونه‌كان كه له كه‌سه نزیكه‌كانى ئه‌و ئافره‌ته‌وه ده‌ست Snn كه‌وتووه، ئه‌و خێزانه‌ى كه خه‌ڵكى خورماتوون و هه‌فته‌ى پێشوو سێ كه‌سیان تووشى ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون سه‌ردانى ئه‌م خێزانه‌یان كردووه له قه‌زاى كفرى و پێده‌چێت هه‌ر له‌و خێزانه‌وه ئه‌م ئافره‌ته‌ش تووش بووبێت، چونكه له‌وه زیاتر هیچ حاڵه‌تێكى سه‌ردانى كردنیان بۆ ده‌ره‌وه‌ى گه‌رمیان و به‌ركه‌وتنیان به خه‌ڵكى ناوچه‌كانى دیكه نه‌بووه.\nهاوكات له‌به‌ر تووشبوونى ئه‌و ئافره‌ته‌ى قه‌زاى كفرى، حاڵى حازر له لایه‌ن تیمه پزیشكییه‌كانى قه‌زاكه‌وه پشكنین بۆ كه‌سوكاره نزیكه‌كانى ده‌كرێت.\nئه‌م ئه‌م ئافره‌ته به یه‌كه‌م حاڵه‌ت داده‌نرێت له‌ناو گه‌رمیان تووشى ڤایرۆسی كۆرۆنا بووبێت، پێشتر حاڵه‌تێكى دیكه هه‌بووه به‌ڵام ئه‌و كه‌سه له وڵاتى ڕووسیاوه گه‌ڕابووه‌وه و پێش هاتنه ژووره‌وه‌ى بۆ گه‌رمیان ئاشكرا كراو دواى 14 ڕۆژیش چاك بووه‌وه.\nدەزگای ئاسایشی هەرێم دەستگیرکردنی ژمارەیەک داعشی راگەیاند


په‌رله‌مانتارێكی پارتی له په‌رله‌مانی كوردستان رایده‌گه‌یه‌نێت، ناھاوسەنگی لە گرێبەستە نه‌وتییه‌كاندا ھەیە و حكومه‌تی هه‌رێم پیاداچوونەوەی بۆ دەكات.\nرێبوار بابكەیی، ئەندامی په‌رله‌مانی كوردستان له فراكسیۆنی پارتی كه هاوكات ئه‌ندامی لیژنەی سامانە سرووشتییەكانیشه، بە ماڵپەڕی فەرمی حزبه‌كه‌ی راگه‌یاندووه: "بەپێی روانگەی تازەی حكومەتی ھەرێمی كوردستان و بەرپرسانی حكومەتیش پێیان راگەیاندوون، كە حكومەت بەنیازە چاكسازی لە كەرتی نەوتدا بكات، بێگومان كەرتی نەوت كەرتێكی فراوانە و لەوانەش كۆمپانیا لۆكاڵی و بیانییەكان و گواستنەوە و بەرھەمھێنان و بە بازاڕكردن و پێشكەشكردنی خزمەتگوزاری و چەندین بواری دیكەش".\nپه‌رله‌مانتاره‌كه‌ی پارتی ئه‌وه‌شی وتووه: "حكومەت پێی وایە ناھاوسەنگی لە كەرتی نەوتدا ھەیە، بە جۆرێك زیاتر لە بەرژەوەندیی كۆمپانیاكانی كەرتی نەوت و غازە، ھەروەھا پێداچوونەوە بە گرێبەستەكانی لەگەڵ كۆمپانیا ناوخۆیی و بیانییەكان دەكات، كە بە جۆرێك پێداچوونەوەی بۆ دەكرێت لە بەرژەوەندیی حكومەتدا بێت".\nبابكەیی پێی وایه، "ئەگەر لە كەرتی نەوتیشدا چاكسازی بكرێت و ئەو ناھاوسەنگییەی ھەیە راست بكرێتەوە، لە بوارەكانی بەرھەمھێنان و گواستنەوە و بەبازاڕكردن، داھاتێكی زۆر بۆ حكوومەتی ھەرێمی كوردستان دەگەڕێتەوە".\nناوبراو جەختیشی كردەوە: "ھەر چاكسازییەك ئەنجام بدرێت، بۆ بەدیھێنانی ھاوسەنگی و دادپەروەرییە و لە ساڵانی رابردوودا بە جۆرێك گرێبەست كراون، زیاتر لە بەرژەوەندیی كۆمپانیاكاندا بووە نەك حكومەتی ھەرێمی كوردستان، حكومەت دەیەوێ زیاتر كار لەسەر دوو خاڵ بكات، یەكەم دادپەروەری و ھاوسەنگی ھەبێت، دووەم گرێبەستەكان لە بەرژەوەندیی گشتیی ھەرێمی كوردستاندا بن".