بەهەشت | بۆچى خودای ئیسلام لە قورئاندا باسی دروست بوونی خۆی ناکات !\nمیوانی ئەمڕۆ: ١٨٤٢\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٤٩٧٦\nنووسەر: باوكی سوننە عدنان بارام كەلاری\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١٧/٠٧/٢٤\nخودای ئیسلام لە قورئاندا وا وەسفی خۆی دەکات کە نە لە کەس بووە و نە کەسی لێ دەبێت... باسی دروست بوونی خۆی ناکات ! بۆچی ؟ چونکە خۆشی نازانێت چۆن دروست بووە ! بۆچی خۆشی نازانێت چۆن دروست بووە ؟! چونکە ئەمە کەسێکە بە ناوی خواوە قسە دەکات... نەک خودایەک. خودا دەبێت باسی دروست بوونی خۆی بکات. دەبێت بزانێت چۆن دروست بووە...\nواتا خۆشی نازانێت چۆن دروست بووە !...\nمن چۆن دوای شتێک دەکەوم کە نە زانێت چۆن دروست بووە ؟!...\nئەی باوەڕداری ئازیز تۆ دەزانیت خواکەت چۆن دروستووە ؟! بەس مەڵێ ئەزەلیە... چونکە وەک وتم هەموو قورئان سەرەو ژور بکە باسی ئەزەلیەتی اللە کەتان ناکات... پینەیە و هیچی تر...\nلە کۆتایشدا شتێک کە عەرشەکەی بەقەدەر هەموو گەردون بێت ناکرێت لە خۆیەوە دروست بێت...\nتێبینی: مەنوسە کە ئێمە پێمان وایە گەردون و ژیان لە خۆیەوە دروست بووە. زانست ئەم باسەی ڕونکردووەتەوە و کۆتای پێهاتووە.. کە تۆ نازانیت، ئەوەیان دەبێتە کێشەی خۆت...\nخوای هەموو جیهانیان ـ بە جنۆكە و مرۆڤ و هەموو دروستكراوەكانی ـ، صەڵات و سەلامیش لەسەر پێغەمبەری میهرەبانی و نێردراو بە ڕەحمەت بۆ هەموو جیهان...\nپاشان دەڵێم: ئاشكرایە كە ڕێگەكانی باوەڕپێهێنان و گەشتن بە ناسینی خوای پەروەردگاری تاك و تەنهای بەدیهێنەر زۆرن بەڵام سەرەكیترینیان ئەمانەی خوارەوەن:\n[رِێگەی یەكەم: رِێگەی فیترەت:]\nخوای بەدیهێنەر كە مرۆڤی بەدیهێناوە یەكێك لەو ڕێگایانەی كە پێی بەخشیوە و لە ناخیدا چەسپاندوویەتی بۆ ئاسانكردنی باوەڕهێنانی (فیترەتە) كە بریتیە: لەو هەستەی كە لەگەڵ بەدیهێنانی مرۆڤەكان لە ناخ و هزر و دەرونیاندا چێنراوە، و بەهۆیەوە باوەڕ بە بەدیهێنەری خۆیان دەكەن و بۆلای دەگەڕێنەوە، وە دەتوانێت بەهۆیەوە هەندێك لە چاكە و خراپەكان بناسێتەوە.\nشەهرستانی ـ بە ڕەحمەت بێت ـ بەڵگەی فیترەتە تەندروستەكان بەڕوونترین بەڵگە داناوە لە سەر بوونی (الله)، بەشێوەیەكی بەڵگە نەویستانە و ئاسایی ڕێنمووی مرۆڤ دەكات بۆ بەدیهێنەرێكی دانا وزانا وبەتوانا... خەڵكیش ئەگەر لە كاتی خۆشیدا لەم بەڵگەیە بێ‌ئاگا بن، ئەوا بێگومان لە كاتی دژواری وناڕەحەتیدا دێتەوە یادیان وپەنای بۆ دەبەن !!! (بڕوانە: نهاية الإقدام للشهرستاني: ص124 ـ 126).\nوە پێشەوا (ابن تيمية) ـەش ـ بە ڕەحمەت بێت ـ بایەخێكی زۆر دەدات بە ئەم ووتەیەی شەهرستانی لە پەرتوكی (درء تعارض العقل مع النقل) و لە بەڵگە هێنانەوەی سەبارەت بەبوونی خوای پەروەردگار (بڕوانە: موافقة صريح المعقول للمنقول لابن تيمية: 3 / 129 ـ 130).\nخوای پەروەردگار سەبارەت بە بەڵگەی فیترەت فەرموویەتی: [وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ] (الأعراف: 172)، ئەم ئایەتەش ئەوە دووپات دەكاتەوە كە خوای پەروەردگار دروستكراوەكانی بۆ ناسین ویەكتاپەرستی خۆی هیدایەت داوە، و پێی فەرموون كە ئەو پەروەردگاری ئەوانە.\nوە هەر لەم بارەیەوە فەرموویەتی: [فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ] (الروم: 30).\nڕاڤەوانانی قورئانی پیرۆز جەختیان لەسەر ئەوە كردووەتەوە كە ئەم ئایەتانە ئەوە ڕوون دەكەنەوە كە خوای پەروەردگار خەڵكی لەسەر ئەوە ڕێنمووی كردووە كە هەر لە فیتڕەتیاندا دان بنێن بەبوونی ئەو تاك وتەنهایی، بۆیە دەبینین زۆرینەی خەڵك لەسەر ئەوەن كە دان دەنێن بەبوونی بەدیهێنەریان بەشێوەیەكی ئاسایی وبەڵگە نەوویستی، چونكە پێویستی مرۆڤەكان بۆ خوای پەروەردگار گەورەترە لە شتانی تر، چونكە هەر ئەو كە چاكەكانیان تووش دەكات وخراپەكانیان لێدوور دەكاتەوە... (تفسير ابن كثير: 3 / 422 ـ 423)، و (تفسير الرازي: 15 / 46 ـ 48)، و (موافقة صريح المعقول للمنقول: 3 / 136).\nوە پەیامبەری خوداش صلى الله علیه وسلم ئاماژەی بەم بەڵگەیە كردووە لە چەندەها ووتەیدا، لەوانەش: "كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَد على الْفطْرةِ، فأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصّرَانِهِ أوْ يُمَجِّسَانِهِ" (رواه البخاري ومسلم)، واتە: هەموو لەدایك بوویەك لەسەر فیترەت لە دایك دەبێت، بەڵام دایك وباوكی دەیكەن بە جولەكە یان بە گاور یان بە ئاگرپەرست.\nكەواتە مرۆڤە فیترەت تەندروستەكان بە فیترەتی خۆیان باوەڕیان بە بوونی (الله) هەیە، كەچی دەبینیت هەندێك كەسانی ساویلكە لە فیترەتی خۆیان لادەدەن، و نكوڵی لەو ڕاستیە چەسپاوەی ناخیان دەكەن !!!\nبەڵام نكۆڵی كردن لە بوونی (الله)ـی بەدیهێنەر پاش تێكچوونی فیتڕەتی ئەو كەسانە دەبێت كە نكۆڵیكار دەبن لە مرۆڤ، وهەستەوەرەكانیان لە بیستن وبینین و هزر وعەقڵیان تێك دەچێت (بڕوانە: الإيمان لابن تيمية، تحقيق الألباني: 22 ـ 24)....\nو ئەم تێكچوونەی فیتڕەتیش چاك دەبێتەوە ونامێنێت، و مرۆڤ دەگەڕێتەوە بۆ لای پەروەردگار لە كاتێكدا تووشی دژواری وناڕەحەتییەك دەبێت، لەو كاتە دەبینێت ئەو تارمایی وژەنگ وقرێژانەی لەسەر فیتڕەتی گرتووە نامێنێت ومرۆڤ دەگەڕێتەوە بۆ لای پەروەردگاری، وهەر وەك ئایەتەكانی قورئان باسی ئەوەمان بۆ دەكەن: [هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُوا بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمْ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوْا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنْجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنْ الشَّاكِرِينَ] (يونس: 22).\nوە فەرموویەتی: [وَإِذَا مَسَّكُمْ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلاَّ إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الإِنْسَانُ كَفُوراً] (الإسراء: 67).\nوە فەرموویەتی: [وَلَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِوَالأَرْضِ وَلَهُ الدِّينُ وَاصِباً أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَتَّقُونَ (52) وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنْ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمْ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ] (النحل: 52 ـ 53).\nهەموو ئەم ئایەتانە ئەوە ئاشكرا دەكەن كە مرۆڤ لە ساتەكانی دژواری وناڕەحەتیدا هیچ پەنایەكی نییە بۆ لای بڕوات وبۆی ڕابكات جگە لە (الله) نەبێت، ئەمەش ئەو دەسەلمێنێت كە پاڵنەرە فیتڕییەكان وهەست كردن بەوەی كە خوای پەروەردگار ڕزگاركارە زۆر قوڵە وبەتوندی چەسپیووە لە ناخی مرۆڤەكاندا، وباڵادەستە بەسەر دەروونی مرۆڤایەتیدا، وئەم هەست زیاتر دەردەكەوێت لە ساتەكانی تووشبوونی مرۆڤ بەدژواری وناڕەحەتی، بۆیە خوای پەروەردگار فەرموویەتی: [ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ ] ، واتە: بەدەنگی بەرز دەپاڕێنەوە بۆ پەروەردگار تاك دەبن بۆ ئەوەی بەهاناتانەوە بێت (بڕوانە: المنهاج القرآني: ص88 ـ 89).\nكەواتە هەمو مرۆڤێك لە ناخیدا هەر بە فیترەت بەدیهێنەری خۆی دەناسێت....\n[رِێگەی دووەم: بەڵگەی هزر و عەقڵ:]\nئەمەشیان بەخششێكی ترە لە بەخششەكانی خوای پەروەردگار كە بە مرۆڤەكانی بەخشیوە، بەهۆی ئەمەشەوە لە زۆرێك لە دروستكراوەكانی تری جوداكردوونەتەوە، وە بەهۆیەوە پەی بەوە دەبەن هەندێك لە چاك و خراپەكان، و هەندێك لە بیروباوەڕەكان بزانن، لەوانە ـ وەك نموونە ـ: زانینی ئەوەی كە گەردوونێكی بەبەرنامە و ڕێك و پێك، یان مرۆڤێكی دروستكراو بەم شێوە جوان تەواوە، نیشانەی ئەوەیە كە بەدیهێنەرەكەیان دانا و زانا و بەتوانایە... هتد.\nتەنانەت كەسانی نەخوێندەوار و دەشتەكیش ئەم هۆكارە بەكار دەهێنن لەو پێناوەدا... ئەوەتە كەسێكی دەشتەكی كە لێی دەپرسن چۆن پەروەردگاری خۆت ناسیوەتەوە ؟ ئەویش لەوەڵامدا دەڵێت: ((الْبَعْرَةُ تَدُلُّ عَلَى الْبَعِيْڕ، وَالسَّيْرُ تَدُلُّ عَلَى الْمَسِيْڕ، فَسَمَاْءٌ ذَاْتُ أَبْرَاْجٍ، وَأَرْضٌ ذَاْتُ فِجَاْجٍ، وَبِحَاْرٌ ذَاْتُ أَمْوُاْجٍ، أَلاَ تَدُلُّ عَلَى اللَّطِيْفِ الْخَبِيْڕ ؟!))، پاشەڕۆی ووشتر بەڵگەیە لەسەر بوونی ووشترەكە، و جێ پێیش بەڵگەیە لەسەر ڕۆیشتنی ڕۆیشتویەك بە ڕێگاكەدا، ئەی چۆن دەكرێت ئەم ئاسمانە بەو هەموو بورجەی كە تیایدایە، وە ئەم زەویە بەو هەموو ڕێگا فراوانەی كە كەوتووەتە نێوان شاخەكانەوە، و ئەم هەموو دەریایانە كە شەپۆلی گەورەیان هەیە، ئایا هەموو ئەوانە بەڵگە نین لەسەر خوایەكی شارەزا و وردكار ؟َ!\nبۆیە دەبێت مرۆڤی ژیر و خاوەن هزر بە شتی پروپوچی خەڵكانێكی بێباوەڕ واز لە بیر و هۆش و هزر و عەقڵی خۆی نەهێنێت، بۆ ئەوەی خۆی تووشی سەرشۆڕی و ڕیسوایی دونیا و دواڕۆژ نەكات، و لە دواڕۆژدا ئەم ئایەتە بیگرێتەوە: [وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ] (الملك: 10).\nوە نموونەیەكی تر هەر لەم بارەیەوە ئەوەیە: كە هزری مرۆڤە ژیرەكان ئەوە بەدوور دەزانن كە ژیان تەنها ئەم چەند ڕۆژەی دونیا بێت و ببڕێتەوە، و ژیانێكی تر بۆ لێپرسینەوە و پاداشت نەبێت، چونكە چۆن دەكرێت ستەمكارێكی خوێنڕێژ، لە گەڵ ستەملێكراوێكی چەوساوە، هەردوو بمرن و ببن بەخۆڵا بێ ئەوەی ڕۆژێك هەبێت لێپرسینەوەیان لێبكرێت، و سزای ستەمكارە خوێنڕێژەكە بدرێت، و پاداشتی ستەملێكراوە ە چەوساوەكە بدرێتەوە !!! ئەمە بەپێ هزر و عەقڵ زۆر دوورە لە دانایی و حیكمەتی بوون.. و چەندەها نموونەی تر.\n[سێیەم: رِێگەی سرووش وەحی:]\nلەبەر ئەوەی ڕێگەی یەكەم ـ ڕێگەی فیترەت ـ، و ڕێگەی دووەم ـ ڕێگەی عەقڵ ـ كامڵ و تەواو نین و سنوردیاری كراوون و پەی بە هەموو پەنهانیەكان نابەن، و ناتوانن هەموو شتێك بزانن، كە پێویستە لە ژیاندا ئەنجامی بدەن لە چاكەكاری، یان خراپەكاریە و پێویستە لێی دوربكەونەوە، جا مافەكە مافی دروستكار بێت، یان دروستكراوەكان بێت، بۆیە لە ڕەحم و بەزەیی و دانایی پەروەردگاری كاربەجێ ڕێگەی سێیەمی بۆ فەراهەم هێناووین، لەلایەكەوە بۆ تەواوكردنی نیعمەتەكانی خۆی بەسەمانەوە لە هیدایەت و ڕێنیشاندان، لەولاشەوە بۆ ئەوەی ئێمەی مرۆڤ ـ لەگەڵ جنۆكەشدا ـ بڕوبیانوی ئەوەمان نەبێت لە ڕۆژی لێپرسینەوە كە بۆچی نێردراوێكی بۆ نەناردووین بۆ ئەوەی باش و خراپ و پێویستیەكانی سەرشانمان بەرامبەر بە پەروەردگارمان و بەرامبەر بە مرۆڤەكان و دروستكراوەكانی تری بزانین، و پاشان لێپرسینەوەمان بكرایە لەسەر ئەو شتانە، خوای دروستكاری كاربەجێ فەرموویەتی: [رُسُلاً مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لأَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً] (النساء: 165)، واتە: پەیامبەرانێكی موژدەدەر و ئاگاداركەرەوە بۆ ئەوەی خەڵكی هیچ بڕوبیانویەكی بەرامبەر بە خوای پەروەردگار نەبێت پاش هاتنی ئەو پەیامبەرانە سەلامی خوایان لەسەر بێت، بێگومان پەروەردگاری ئێوە (الله) زاتێكی بەتوانای بەهێز و كاربەجێی دانایە.\nوە بێگومان ئەوش كە یارمەتیدەری هەموو ئەوانەی سەرەوە بێت، و پاڵپشكاریان بێت، نەك ئەوەی دژیان بووەستێتەوە، زانستی سەردەمە، ئەوەتە ڕاوێژكاری ئەندازیاری (كلود هاثاواي)) خاوەن ماستەرنامە لە زانكۆی (كوكلورادو)، وڕاوێژكاری ئەندازیاری لەكارگەكانی كۆمپانیای جینراڵی ئەلكترۆنی، و دروستكەری عەقڵی ئەلكترۆنی كۆمەڵگەی زانستی بۆ خوێندنی فڕۆكەوانی لەشاری (لانجی فیلد)، و پسپۆری ئامێرە كارەبایی و سروشتیەكانی پێوەر... لەژێر ناونیشانی: (الله... بەدیهێنەری مەزن) دەنوسێت:\nپێش ئەوەی ئەو هۆكارانە ڕوون بكەمەوە كە بانگێشمان دەكات بۆ باوەڕبوون بە (الله)، پێم خۆشە ئاماژە بەوە بدەم كە زۆربەی باوەڕی من بە (الله) ـی بەرز وبڵند لە قۆناغی ئێستای ژیانمدا ڕاوەستاوە لەسەر زانیاری و مومارەسەم.\nواقعیش ئەوەیە كە ئێمە نابێت زۆرێك لەو بیروباوەڕانە بە دوور بزانین كە ڕاوەستاوون لەسەر بنەوای خیبرە و مومارەسە، یان وا تێیبڕوانین كە متمانەناكاتە سەر بنەوای عەقڵی، چونكە ئەگەر ئەوەمان كرد بەو كارەمان كەمی لە پلە وپایەی خودی ڕێگە زانستیەكان دەكەین. بۆیە باشتروایە ئەمانە بە بیروباوەڕە سەروو فیكریەكان ناوزەد بكەین.\nوە سەرەڕای ئەوەی كە ساڵانی پێشوو باوەڕم بە (الله) هەبووە، كە بینانراوە و ڕادەوەستێت لەسەر چەندەها هۆكار كە دواتر باسیان دەكەم... بەڵام باوەڕم پێی لە كاتی ئێستادا ڕاوەستاوە لەسەر خیبرە و زانینێكی ناوەكی بەرامبەری، كە خیبرە یان زانینێكە هەمووی موجادەلە فیكریەكان لەلایدا كەم دەبیێتەوە.\nوە سەرەڕای ئەوەش كە ئەم جۆرە بەڵگە هێنانەوانە قەناعەت بە كەسانێك ناكات كە بەخۆیان مومارەسەی نەكەن، بەڵام هێز و ڕووی خۆی هەیە بۆ كەسانێك كە مومارەسەی دەكەن.\nدڵنیام لەوەی كە باوەڕبوونم بە (الله) تەنها پەناگەیە كە ڕووح و دەروونم ئارام دەبێت لەلایدا، هەروەكو (أوغستین) دەڵێت: ((الله بۆ خۆی دروستی كردوین، و بێگومان ڕوح و دەرونمان بە نائارامی دەمێنێتەوە تاكو ئاسودەیی خۆی لە ئاسۆیدا دەدۆزێتەوە)).\nبەڵام سەبارەت بەو هۆكارە فیكریانەی كـە بانگێشمـان دەكـەن بـۆ بـاوەڕبـوون بـە (الله)، ئەوا من پێم خۆشە بەو ڕاستیانە دەست پێبكەم كە ڕێگەیەك بۆ تكوڵی كردنی نیە...، ئەوانیش:\nبێگومان هەموو تەصمیمێك پێویستی بە موصەممێك هەیە، و بێگومان ئەم هۆكارە بەهێزە ـ لە هۆكارەكانی باوەڕهێنانم بە (الله) ـ پاڵپشتی كارە ئەندازیاریەكانی كردووم. بۆیە پاش سەرقاڵبوونم بە تەصمیمی چەندەها ئامێر و ئامرازی كارەبایی، ڕێز و پێزانینم بۆ هەموو تەصمیمێك یان داهێنراوێك زیاد ی كردووە، لە هەركوێیەك بووبێت.\nبۆیە لەسەر ئەو بنەوایە بێگومان یەكێك لەوانەی كە لەگەڵ عەقڵا و لۆژیكدا نایەتەوە وناگونجێ كە ئەو تەصمیمە شاكارەی گەردوون لە دەورووبەرماندا ئیللا دەبێت لە داهێنانی خوایەكی گەورەیە كە بەڕێوەبردن و داهێنان و شاكاریەكانی لە كۆتایی نایەن.\nلە ڕاستیدا ئەمە ڕێگەیەكی كۆنە لە ڕێگەكانی بەڵگەهێنانەوە لەسەر بوونی (الله)، كەچی زانستی نوێ بەگەورەتر و بەهێزتری داناوە لە ڕوونكردنەوە و بەڵگەدا لە هەموو سەدەمانێك كە ڕابوورد.\nبێگومان ئەندازیار فێری ئەوە دەبێت چۆن شكۆداری بۆ ڕێكخستن بنوێنێت، وە چۆن ناڕەحەتیەكان بەرز بنرخێنێت كە لە كاتی تەصمیمدا دێنەكایەوە، لە كاتێكدا موصەممیم هەوڵی ئەوە دەدات كە هێز و مادە و یاسا سروشتیەكان لەگەڵا یەكدا كۆبكاتەوە لە پێناو جێبەجێكردنی ئەو گرفت و ناڕەحەتیانەی كە تووشی بوون كاتێك كە هەوڵدەدات تەصمیمێكی نوێ دابنات....\nوە بێگومان جیهان لە دەوروبەرماندا لە كۆمەڵێكی زۆر لە تەصمیم و داهێنان و ڕێكخستن پێكهاتووە. وە سەرەڕای سەربەخۆیی هەندێكیان لە هەندێكی تریان، بەڵام لەلایەكی ترەوە لێك ئاڵاوون و تێهەڵكێش كراوون، و هەریەكەیان لەوی تریان ئاڵۆزترە، لە هەموو گەردیلەیەك لە گەردیلەكانی پێكهێنانی، لەو عەقڵە ئەلكترۆنیەی كە من دروستی دەكەم. جا ئەگەر ئەم ئامێرە پێویستی بە تەصمیم هەبێت، ئایا ئەم ئامێرە فسیۆلۆجی و كیمیاییە بایلۆجیە ـ كە لەشی منە ـ پێویستی بە بەدیهێنەرێك نیە بەدیبهێنێت ؟!! كە ئەوەش خۆی بۆ خۆی گەردیلەیەكی سادەیە لە گەردیلەكانی ئەم گەردونە بێ كۆتاییە لە فراوانی و داهێنانیدا !!!\nبێگومان تەصمیم و ڕێكخستن و ڕێزبەندی، یان ناوی بەهەرچی دەنێیت لە دوو ڕێگەوە نەبێت نایەتە كایەوە:\nلە ڕێگەی ڕێكەوتەوە... یان لە ڕێگەی بەدیهێنان و تەصمیمەوە.\nوە تاكو ڕێكخستن زیاتر ئاڵۆز بێت، ئەگەری هاتنەكایە لە ڕێگەی ڕێكەوتەوە دوورتر دەبێت. وە ئێمەش لە ڕوانگەی ئەم هەموو كۆتایی نەهاتوانەدا ناتوانین جگە لە ملكەچ بوون بۆب وونی (الله) هیچی تر بڵێین.\nبەڵام سەبارەت بە خاڵی دووەم كە لێرەدا دەمەوێت ئاماژەی بۆ بكەم ئەوەیە كە: موصەممی ئەم گەردونە نابێت مادی بێت، بەڵكو باوەڕم وایە كە پەنهانە و مادی نیە. وە من بۆ خۆم باوەڕم بە نامادیەكان هەیە، چونكە من وەكو زانایەك لە زاناكانی فیزیا هەستدەكەم كە پێویستمان بە هۆكاری یەكەم هەیە و مادیش نیە. بێگومان فەلسەفەی من ڕێگە دەدات بە بوونی غەیرە مادی، چونكە پێناسەی ئەوەیە كە هەستەوەرە سروشتیەكان هەستی پێ ناكرێت، بۆیە جۆرێكە لە جۆرەكانی كەودەنی كە نكوڵی لە بوونی بكەم بەهۆی بێ توانایی زانست لە پێ گەشتنی، وە لە سەروی ئەوەشە بێگومان فیزیای سەردەم و نوێ ئەوەی فێركردووم كە سروشت لەوە بێ دەسەڵات ترە كە خۆی ڕێكبخات، یان دەسەڵاتی بەسەر خۆیدا هەبێت.\nئەوەتە (إسحاق نیوتن) گەشتۆتە ئەوەی كە ڕێكخستنی ئەم گەردوونە بەرەو تێكچوون دەچێت، وە نزیك دەبێتەوە لە قۆناغێك كە پلەی گەرمی هەموو پێكهاتەكانی بەرەو یەكسانی دەچن، وە لەوەشە بەوە گەشتووە ئەوەی كە ئەم گەردونە دەبێت سەرەتایەكی هەبێت، هەروەك گەشتووەتە ئەوەی كە دەبێت دانرابێت بەپێی تەصمیمێكی دیاریكراو و ڕێكخستنێكی داڕێژراو، وە لێكۆڵینەوەی گەرمی ئەم بۆچوونانەی پشت ڕاست كردووەتەوە، وە یارمەتی داوین كە جیاوازی بكەین لـە نێوان ووزەی ڕەخساو (المیسورە) و نەڕەخساو (غیر المیسورە)، وە ئەوەش بینراوە لە ڕوودانی هەموو گۆڕانكاریەكی گەرمی، بەشێكی دیاریكراو لە ووزەی ڕەخساو دەگۆڕێت بۆ ووزەی نەڕەخساو، وە ئەوەش كە هیچ ڕێگەیەك نیە كە ئەم گۆڕانە لە سروشتدا بە شێوەیەكی پێچەوانە ڕووبدات، وە ئەمەش یاسای دووەمی یاساكانی جووڵە وزە (namic Thermo Dy= الدینامیكا الحراریە) یە.\nوە (بۆلتزمان) بایەخی بە یەكلاكردنەوەی ئەم دیاریدەیە داوە، و توانا و كارامەیی بیركاریانەی خۆی بەكارهێناوە لە لێكدانەوەیدا، تاكو ئەوەی جێگیر كردووە و سەلماندویەتی كە بێگومان لە دەستدانی ووزەی ڕەخساو ـ كە یاسای دووەمی یاساكانی جووڵە وزە (namic Thermo Dy= الدینامیكا الحراریە) ئاماژەی بۆ دەكات ـ بریتیە لە بارودۆخێكی تایبەت لە دیاریدە گشتیەكان كە ئاماژە بەوە دەكات كە هەموو گۆڕانێك یان گۆڕانێكی سروشتی هاوكات دەبێت لە گەڵ نەمان یان كەمبوونەوەیەك لە ڕێكخستنەكانی گەردون. وە لە حاڵ و باری گەرمیدا گۆڕانی ووزە لە شێوەی ڕەخساوەوە بۆ شێوەی نەڕەخساو بە لەدەستدان و كەمبوونەوە دادەنرێت لە ڕێكخستنە بەشیەكان، یان بەواتایەكی تر: پەرتەوازەبوون و نەمانی بونیاتەكەیە. وە ئەمەش ـ بە هەر ڕێگەیەك بێت ـ ئەوە دەگەیەنێت كە سروشت ناتوانێت تەصمیمی خۆی بكات یان خۆی خۆی بەدیبهێنێت، چونكە هەموو گۆڕانێك سروشتی دەبێت ببێتە هۆی جۆرێك لە جۆرەكانی لەدەستدانی ڕێكخستن، یان داڕوخانی دامەزراوەكە بەگشتی. وە لە هەندێك بارو حاڵدا لەوانەیە ڕێكخستنەكە لە سادەوە بۆ ئالۆز بڕوات، بەڵام ئەوە نابێت ئیللا لەسەر حیسانی داڕوخانێكی گەورە نەبێت لە ڕێكخستنەكەدا لە شوێنێكە تردا.\nبێگومان ئەم گەردوونە تۆپەڵێكە ژیرباری ڕێكخستنێكی دیاریكراوە، وە پێویستی بەڕێپێدان هەیە لە هۆكاری یەكەمەوە، و یاسای دووەمی یاساكانی جووڵە وزە (namic Thermo Dy= الدینامیكا الحراریە) نایگرێتەوە، وە دەبێت ئەم هۆكارەی یەكەم چوون مادە نەبێت لە سیفەتەكانیدا... بێگومان ئەویش (الله) ـی زانا و دانایە كە بە چاو نابینرێت (بڕوانە پەرتوكی: الله یتجلی فی عصر العلم).\nپاش ئەم پێشەكیە درێژە ـ كە ڕەنگە سەرم ئێشاندبێت پێی، بەڵام خستنەڕوویم بەگرنگ زانی ـ دێمە سەر هەڵسەنگاندن، و دواتریش وەڵامدانەوەی ئەوەی كە ناوی لێنراوە ـ پرسیار ! ـ !!! و دەڵێم:\nیەكەم: ئەم بەناو پرسیارە بەڵگەیەكی ڕوونە لەسەر ئەو شڵەژاوی و دڵەڕاوكێیەی كە نێرەرەكەی تێدا دەژێت، چونكە جارێك باس لەوە دەكات كە: ((خودای ئیسلام لە قورئاندا وا وەسفی خۆی دەكات كە نە لەكەس بووە و نە كەسی لـێ دەبێت)) كەچی جارێكی تر دەڵێت: ((ئەمە ـ واتە قورئاندا ـ كەسێك بەناوی خواوە قسە دەكات... نەك خودایەك)) !!!\nجا نازانم نێرەر باوەڕی وایە كە قورئانی پیرۆز ووتەی خوایە، و تێیدا وەسفی خۆی كردووە ؟ یان ووتەی كەسێكی ترە و بەناوی خواوە قسە دەكات ؟!!!!!\nدووەم: وە هەر لە ئەم بەناو نامەیە نیشانەی نەشارەزای و بێ ئاگایی نێرەرەكەی لە ڕووی ئاینی و زانستیشەوە دەردەكەوێت، بەڵكو ـ سەرباری ئەو نەشارەزایی و بێ ئاگاییەی ـ خۆشی كردووە بەنوێنەری ئاین و زاست و هەر لەخۆیەوە بەناو ئەو دووەوە ژمارە لێدەدات، وپرس وباسەكان یەكلا دەكاتەوە !!!!\nئەوەتا لە شوێنێكدا دەڵێت: ((خودای ئیسلام لە قورئاندا وا وەسفی خۆی دەكات كە نە لەكەس بووە.... هتد))، كەچی دواتر دەڵێت: ((بەس مەڵێ ئەزەلیە... چونكە وەك وتم هەموو قورئان سەرە وژور بكە باسی ئەزەلیەتی الله كەتان ناكات... پینەیە و هیچی تر)) !!!! ئەمەش نیشانەی دژیەكی ووتە و نەشارەزاییە لەواتی ئایەتەكانی قورئان ـ تەنانەت ئەوەش كە خۆشی دەیهێنیتەوە لە بەناو پرسیارەكەیدا !!! ـ، چونكە ئەگەر هەندێك ووربوایەتەوە لە ووتەی یەكەمی دەیزانی وەڵامی ووتەی دوومەی خۆیەتی ـ سەرباری بوونی وەڵامی تر بۆ گومانەكەی ـ !!!\nپاشان نێرەری نامەكە جیاوازی ناكات لە نێوان ئەوەی كە (الله) دروستكـ (خالق) ـارە نەك دروستكـ (مخلوق) ـراو !!! كە ئەمەش ئەو پەڕی نەزانینە بە ئەو سیفەتانەی كە دەبێت خودا هەیبێت، چونكە خودا نابێت دروستكراو بێت، ئەوەتە دەڵێت: ((باسی دروست بوونی خۆی ناكات ! بۆچی ؟ چونكە خۆشی نازانێت چۆن دروست بووە !... خودا دەبێت باسی دروست بوونی خۆی بكات... هەموو قورئان سەروژور بكە باسی ئەوە ناكا تكە چۆن دروست بووە !!!... ئەی باوەڕداری ئازیز تۆ دەزانیت خواكەت چۆن دروست بووە ؟!... هتد)) !!!!!!!!!!!! كە هەموو بەڵگەی ئەو جیانەكردنەوەیە كە ئاماژەم پێكرد !!!!\nوە دەبینین لە ووتەیەكی تریدا خۆی دەكاتە پارێزەری زانست و بەناو زانستەوە دەڵێت: ((مەنووسە ئێمە پێمان وایە گەردوون و ژیان لە خۆیەوە دروست بووە. زانست ئەم باسەی ڕونكردوەتەوە و كۆتایی پێهاتووە.. كە تۆ نازانیت، ئەوەیان دەبێتە كێشەی خۆت)) !!!\nبۆیە پرسیاركاری بەڕێز: شێوازی پرسیار بەم شێوەیەیە نیە !!! بۆیە بۆ جارێكی تر سنوری پرسیارەكەت با ڕوون بێت، بۆ ئەوەی ئێمە بەجوانی بتوانین وڵامی تەندروستت بۆ بنوسین، و تۆش بە ویستی خوای پەروەردگار سودمەند بیت لە وەڵامەكە....\n[جا ئێستا لە وەڵامی بەناو پرسیارەكەتدا دەڵێم:]\nپرسیارەكەت ـ سەرباری بێ سەر و بەری ـ دوو داواكاری تێدایە:\nیەكەم: ئایا خوای پەروەردگار لە قورئاندا كە فەرمایش و ووتەی خۆیەتی باس لە ئەزەلیەتی خۆی دەكات یان نە ؟\nدووەم: ئایا خوای پەروەردگار پێویستی بە دروستكار هەیە، یان خۆی دروستكارە ؟\nوەڵامی داواكاری یەكەم ئەوەیە كە بووترێت: بەڵی خوا لە قورئاندا باس لە ئەزەلیەتی خۆی دەكات، هەروەكو فەرموویەتی\n: [ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1) اللَّهُ الصَّمَدُ (2) لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ (3) وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ (4)] (الإخلاص).\nئەمەش نیشانەی هەربوون و ئەزەلیەتی خوای پەروەردگارە، و هاوشێوەی كەس نیە لەوەی كە پێوستی بە لێوەبوو هەیە، و هەر ئەمەشە وەڵامی داواكاری دووەم، چونكە پێویستی بەدروستكار نیە، بەڵكو خۆی دروستكارە.... ئەمە بەڵگەیەك.\nبەڵگەی دووەم كە باس لە ئەزەلیەتی خوای پەروەردگار دەكات تۆی لێی بێ ئاگای بەهۆی شارەزا نەبوونت لە قورئان ـ ئەگەرچی لافی ئەوە لێدەدەیت كە جەنابتان هەموو قورئانتان سەروژوور كردووە و تێیدا گەڕاوی بۆ ئەو وواتایە ـ !!! ئەوەیە كە خوای پەروەردگار فەرموویەتی: [هُوَ الأَوَّلُ وَالآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ] (الحدید: 3) ووشەی: [الأَوَّلُ] یش ئەوەیە كە هیچ شتێك لە پێش ئەو نیە، واتە سەرەتای نیە.\nئەم ووشەیە لەسوننەتدا بەم واتایە ڕونكراوەتەوە و ڕاڤەكراوە، هەروەك پەیامبەری خوا (صلی الله علیه وسلم) فەرموویەتی: ((اللهُمَّ رَبَّ السَّمَاوَاتِ وَرَبَّ الْأَرْضِ وَرَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، رَبَّنَا وَرَبَّ كُلِّ شَيْءٍ، فَالِقَ الْحَبِّ وَالنَّوَى، وَمُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْفُرْقَانِ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ شَيْءٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ، اللهُمَّ أَنْتَ الأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الْآخِرُ فَلَيْسَ بَعْدَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَيْءٌ، وَأَنْتَ الْبَاطِنُ فَلَيْسَ دُونَكَ شَيْءٌ، اقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ، وَأَغْنِنَا مِنَ الْفَقْڕ))(رواه مسلم، برقم: 2713)، واتە یەكەمێك كە لە پێش ئەو هیچ شتێك نیە، و ئەمەشە واتای ئەزەلیەت و هەربوویەتی خوای پەروەردگارە.\nپێشەوا و شێخ (ابن عثیمین) ـ بە ڕەحمەت بێت ـ فەرموویەتی: ((قال تعالى: [ هُوَ الأَوَّلُ وَالآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ] ، [الأَوَّل] أي: ليس قبله شيء، لأنه لو كان قبله شيء، لكان الله مخلوقاً وهو عز وجل الخالق، ولهذا فسر النبي (صلى الله عليه وسلم) [الأَوَّل] بأنه الذي ليس قبله شيء، كل الموجودات بعد الله ـ عز وجل ـ، لا أحد مع الله ولا قبل الله)) (لقاء الباب المفتوح)، واتە: واتای [الأَوَّل] : ئەوەیە كە هیچ شتێك پێش ئەو نیە، چونكە ئەگەر پێش ئەو شتیك بوایە، ئەوا (الله) دروستكراو دەبوو، بەڵام ئەو دروستكارە، بۆیە پەیامبەر (صلی الله علیه وسلم) ووشەی [الأَوَّل] ـی بەوە ڕاڤەكردووە كە هیچ شتێك لە پێش ئەوەوە نەبووە، هەموو بوونەوەر لەپاش خوای پەروەردگارەوەیە، و هیچ كەسێك لەگەڵیدا و پێش ئەو نەبووە.\nپێشەوا (ابن تيمية) سەبارەت بە ووشەی (الأزل) فەرموویەتی: ((الدوام في الماضي الذي لا ابتداء له، الذي لم يسبق بعدم، الذي ما زال)) (بڕوانە: الصفدية 1/283 وانظر الدرء 2/225 مجموعة الرسائل 5/371 مدارج السالكين 2/72).\nوە هەر لەم بارەیەوە فەرموویەتی: ((بل معنى الأزل هو معنى القدم، ومعناه ما لا ابتداء لوجوده))(درء التعارض 3/85).\nلە (تاج العروس: 27/442) ـدا و لە لیكدانەوەی واتای (الأزلي) هاتووە: ((أَزلِيٌ: مَنْسوبٌ إِلى الأَزَلِ، وهو ما ليسَ بمَسبُوقٍ بالعَدَم. والمَوْجُودُ ثلاثةُ أَقْسامٍ لا رابعَ لها: أزلِيٌ أَبَدِيٌّ، وهو الحَقُّ سُبحانه وتعالى،...)).\n[وە لەوەڵامی داواكاری دووەمتدا دەڵێم:]\nتۆ دەڵێیت: ((باسی دروست بوونی خۆی ناكات ! بۆچی ؟ چونكە خۆشی نازانێت چۆن دروست بووە !... خودا دەبێت باسی دروست بوونی خۆی بكات... هەموو قورئان سەروژور بكە باسی ئەوە ناكات كە چۆن دروست بووە !!!... ئەی باوەڕداری ئازیز تۆ دەزانیت خواكەت چۆن دروست بووە ؟!... هتد)) !!!!!!!!!!!\nئێمەش لە وەڵامدا دەڵێین: ئایا پەروەردگاری بەدیهێنەر (الله) پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە ؟!\nو پاشانیش دەڵێین: جێی داخە كە لەم سەردەمانە دەبینین نەخۆشی ئیلحاد و بێ‌باوەڕی بڵاوبووەتەوە، كە یەكێكە لە نەخۆشیە فیكریە كوشندە لەناوبەڕەكان، چونكە باوەڕی بیر لاوازەكان لە ناودەدات، و چاوەكان كوێر دەكات لە بینینی بەڵگە ڕوون و ئاشكراكان بوونی بەدیهێنەری تاك و تەنها، وە دەبینیت تووشبوان بەم نەخۆشیە دەمەدەم و مشتومڕ دەكەن تەنانەت لەسەر شتە بەڵگە نەویستەكان !!، و شتە دژیەكان ـ لەیەك كاتدا ـ لەگەڵ یەكدا كۆدەكەنەوە، و هەموو شوبهە و گومانێكیان لێدەبێتە ڕاستی، و گومان و نەزانینەكانیان لێدەبێت بە زانین، و ڕەواییان لێدەبێت بە ناڕەوایی و نەزانین، و ناڕەواییان لێدەبێت بە ڕەوایی !!!\nلە گرنگترین هۆِكارەكانی ئەم نەخۆَشیەش: شارەزانەبوونە بە ئایین، و لاوازی لە بیروباوەڕی ئیسلامی، و بەدواداچوونی نەبڕانی وەسوەسە و گومانە فیكریەكان، وە لە هەمووشیان گرنگتر خوێندنەوەی گومان و شوبهەی بێ‌باوەڕانە بێ ئەوەی مرۆڤ هیچ زانستێكی شەرعی هەبێت، و لەو بوارەدا دامەزرا بێت !!!\nبەڵگەنەویستە كە گومان و شوبهەی بێ‌باوەڕان جگە لە هەندێك ووتەی بێ‌بنەوا نەبێت هیچی تر نین، و هەموو لاف گەزافی بێ‌بەڵگەن، بەڵام سەرباری لاوازی و پوچەڵەیان دەبینین كاریگەریان هەیە لەسەر هەندێك تاكی موسڵمانان ئەوەش لەبەر: كەمی زانست، و زیادبوونی نەزانی بە ئایین، بۆیە پێویستە بەرپەرچی یەك لەدوای یەكی شوبهە و گومانەكان و تێكەڵكردنی چەمكەكان، و لاف و گەزافی بێ‌باوەڕان بدرێتەوە، ئەوەش بۆ ئەوەی هیچ كەسێك بە ئاوەژووركردنیان بۆ ڕاستیەكان هەڵنەخەڵەتێت، و ووتە و گومانەكانیان كاریگەری لەسەر هیچ تاكێكی موسڵمان نەبێت.\nجا لێرەدا هەڵەی ئەو پرسیارە ئاشكرا دەكەین كە دەووترێت: ((ئایا پەروەردگاری بەدیهێنەر پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە ؟!!!))، چونكە پرسیارێكی لۆژیكی نیە، و هەڵەیە بەڵام سەرەڕای ئەوەش بێ‌باوەڕان دووبارەی دەكەنەوە !!!\nبێ‌باوەڕان پێمان دەڵێن: ئێوەی باوەڕداران بە بوونی خودا پرسیار دەكەن سەبارەت بە هۆكاری بوونی مادەی یەكەمی دروست بوونی گەردوون، وخۆتان وەڵام دەدەنەوە و دەڵێن: هۆكاری هێنەكایەی مادەی یەكەمی دروست بوونی گەردوون (الله) یە، وئێمەش ئەپرسین: (الله) ـی بەدیهێنەر پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە ؟!!! ئەو كاتە ئێوە وەڵام دەدەنەوە: (الله) پێویستی بە هۆكاری بەدیهێنان نیە بۆ بوونی، باشە بۆ ئێوە تیۆری زانستی: ((هەموو بەدیهێنەرێك پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە)) پەك دەخەن كاتێك پرس و باسە كە پەیوەست دەبێت بە (الله) وە ؟!! بەڵام ئێمەش وەڵامتان دەدەینەوە و دەڵێین: بۆچی ئەگەری ئەوە دانەنێین كە تەنی یەكەمی دروستبوونی گەردوون پێویستی بە هۆكاری بەدیهێنان نیە !!!! وبەوەش دەمەدەم ونیقاشەكە دەبڕێتەوە !!!\nوە هەندێك دەڵێن: ئەگەر بڵێن گەردوون بەدیهێنەرێكی هەیە، ئەوا ئەم بۆچوونە سەر دەكێشێت بۆ ئەوەی بووترێت: ئەو بەدیهێنەرە بەدیهێنەرێكی تری هەیە، و ئەمەش ڕێگە بۆ كەسانێكی تر خۆش دەكات كە بەدیهێنەری تر دابنێن یەك بۆ یەك، و یەك لە دوای یەك، وە ئەم زنجیرە بەدیهێنەرە بێ‌كۆتاییە قەدەغەیە، بۆیە وەستان لە ئاستی گەردوون و تێنەپەڕاندنی واتە وەستان لە ئاستی هەست پێكراو و بینراوی پاڵپشتكراوە بە بەڵگە، و ئەمەش دەرگا دادەخات لە پێش ئەوانەی كە هۆكاری تر بۆ بوون دادەنێن، لە كاتێكدا باوەڕ بە بەدیهێنەرێتی (الله) خۆی لە خۆیدا ئەم دەرگایە دەكاتەوە !!!\nسەرەتا سەبارەت بە پرسیارەكە دەڵێین: پرسیاری ئەوەی: ئایا پەروەردگاری بەدیهێنەر پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە ؟!! پرسیارێكە لە پرسیارە نالۆژیكیەكان، چوونكە دروستكەر دروست ناكرێت، (الله) ش دروستكراو نیە، بۆ ئەوەی ئەو پرسیارە بكرێت، چونكە (الله) هەربووە و دروسكرتكراو نیە، یەكەمە و هیچی لە پێشدا نەبووە، بۆیە ڕێسای دروستكراوەكان نایگرێتەوە، بۆ ئەوەی بووترێت ئایا پێویستی بە دروستكەر هەیە یان نە ؟!!، یان بەدیهێنەری هەیە !!! دروستكراوێتیش سیفەتی بەدیهێنراوەكانە، كە ئەو شتانەیە بەدیهێنراون پاش نەبوونیان، دەسا چۆن بەدیهێنەر وەسف بكەین بە سیفەتی بەدیهێنراوەكان، و شتی نالایەقی بدەینە پاڵ ؟!!\n(الله) ـی تاك و تەنها ئەزەلی و هەربووە، وە بوونی سەرەتایی نیە، وە بوونی سیفەتێكی خودی و زاتیە و لێی جیا نابێتەوە، واتە: بە هەتا هەتایی دەمێنێتەوە ـ، جا ئەگەر (الله) بوونی سەرەتای نەبێت، چۆن پرسیار لەوە بكرێت: ئایا پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە یان نە ؟!! یان پرسیار لە هۆكاری بوونی بكەین ؟!! بنەواش لە بەدیهێنەر بوونە، چونكە ئەگەر بنەوا تێیدا نەبوون بوایە ئەوا گەردوونی بەدینەدەهێنا، چونكە ئەوەی شتێكی نەبێت ناتوانێت بیبەخشێت، پێشین دەڵێن: ((فَاْقِدُ الشَّيْءِ لاَ يُعْطِيْهِ))، وە ئەگەر بوونی (الله) بنەوا بێت، ئەوا ئەمە دەخوازێت كە پێویستی بە بەدیهێنەر نەبێت بۆ ئەوەی بەدی بهێنێت، و هۆكاریشی ناوێت بۆ ئەوەی بیهێنیتە بوون، چونكە ئەوەی بنەوا تێیدا بوون بێت پێویستی بەوە ناكات بەدوای هۆكاری بوونی بگەڕێین.\nووتەی ئەوانەش كە دەڵێن: بەدیهێنەری گەردوون پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە !!! نزیكە لە ووتەی ئەوانەی كە دەڵێن: خوێ پێویستی بە خوێ هەیە بۆ ئەوەی سوێر بێت !!! یان شەكر پێویستی بە شەكر هەیە بۆ ئەوەی شیرین بێت !!! وە ڕەنگی سور پێویستی بە ڕەنگی سور هەیە بۆ ئەوەی سور بنوێنێت !!!َ\nوە ووتەی ئەوانەی كە دەڵێن: كێ بەدیهێنەری بەدیهێناوە !!! یەكسانە بەوەی كە بووترێت: چی پێشی ئەو شتەیە كە هیچی لەپێش نیە ؟!!\nوە یەكسانە بەوەی كە بووترێت: سەرەتای ئەو شتە چیە كە سەرەتای نیە ؟!!\nیان بەوەی كە بووترێـت: سەرەتای بوونی ئەو شتە چیە كە بوونی سەرەتای نیە ؟!!\nبەڕاستی ئەم ووتەیە لەوپەڕی بێ‌بنەوایی و كەودەنیدایە.\nكەواتە (الله) لەلای ئێمەی باوەڕدار (وَاْجِبُ الْوُجُوْد = هەربووی پێویستە)، كەواتە: بوونی ئەزەلیە و هەربووە، وە بوونی سیفەتێكی زاتیە و لێی جیانابێتەوە، و لە هیچ سات و زەمانێكدا پێویستی بە بەدیهێنان نەبووە، وە لە هیچ سات و سەردەمێك نەبوو نەبووە بۆ ئەوەی پێویستی بەوە هەبێت لە نەبوونەوە بهێنرێتە بوون، پاكی و بێگەردی بۆ دروستاكاری بەدیهێنەری كات و شوێن، بۆیە لەسەر ئەم بنەوایە: (الله) ـی بەدیهێنەر بەدیهێنراو نیە بۆ ئەوەی پرسیار لە بەدیهێنەری بكەین یان لە هۆكاری بەدیهاتنی.\nوەڵامی ئەوەش ئایا بۆ ئێوە تیۆری زانستی: ((هەموو بەدیهێنەرێك پێویستی بە بەدیهێنەر هەیە)) پەك دەخەن كاتێك پرس و باسەكە پەیوەست بێت بە (الله) وە ؟!!!\nدەڵێم: وەڵامی ئەم پرسیارە لە چەند ڕوویەكەوە:\nڕووی یەكەم: بێگومان بنەوا لە بەدیهێنەر بوونە، چونكە ئەگەر بنەوا تێیدا نەبوون بێت ئەوا نەیدەتوانی گەردوون بەدی بهێنێت، چونكە ئەوەی شتێكی نەبێت ناتوانێت بیبەخشێت، یان هۆكارەكەی نەبێت ناتوانێت بیبەخشێت، جا ئەگەر بنەوا لە بەدیهێنەر بوون بێت، ئەوا دروست نیە، پرسیار لە هۆكاری بوونی بكرێت.\nڕووی دووەم: بێگومان بوونی (الله) ئەزەلی و هەربووە، و بوونی سیفەتی زاتی موبارەكێتی و لێی جیا نابێتەوە، بۆیە دروست نیە پرسیار لە هۆكاری بوونی بكرێت، لەكاتێكدا بوونی سەرەتای نیە.\nڕووی سێیەم: بێگومان (الله) تەواوێتی ڕەهایی هەیە، لە كاتێكدا خۆیەتی كە تەواوێـتی بە دروستكراوەكانی بەخشیوە، بۆیە خۆی شایستە تر و لەپێشترە لە پێبەخشكراوەكان بەم سیفەتە وەسف بكرێت، وە هەموو تەواوێتیەك بۆ دروستكراوە بەدیهێنراوەكان جێگیر بكرێت، ئەوا بەدیهێنەر شایستە تر و لە پێشترە ئەو سیفەتەی تێدا بێـت، جا ئەگەر تەواوێتی و كامڵێتی ڕەهایی جێگیر بێت بۆ (الله)، و پێویستی پێچەوانە و پوچەڵكەرەوەی ئەو تەواوێتیە ڕەهایەیە، كەواتە تەواوی ڕەها پێویستی بە جگە لە خۆی نیە، لەسەر ئەم بنەوایەش: بەدیهێنەر پێویستی بە جگە لە خۆی نیە، وە ئەگەر پێویستی بە جگە لە خۆی نەبێت كەواتە پێویستی بە هۆكار نیە، وە ئەگەر پێویستی بە هۆكاریش نەبێت دروست نیە پرسیار سەبارەت بە هۆكاری بوونی بكرێت.\nڕووی چوارەم: پرسیاركردن سەبارەت بە هۆكاری بوون كاتێك دروستە كە پرسیارەكە سەبارەت بە شتێك بێت بنەوا تێیدا دروست بوون و هاتنەكایە بێت، یان سەبارەت شتێك بێت: بوونی نەبووبێت پاشان هاتبێتە كایەوە پاش ئەو نەبوونە، بەڵام (الله) هەربووی ئەزەلیە، و دروستبوو نیە و نەهاتۆتەكایەوە.\nڕووی پێنجەم: ئەگەر ووترا: هەموو بەدیهێنەرێك بەدیهێنەرێكی هەیە، واتە: بەدیهێنەری گەردون بەدیهێنەرێكی هەیە، وە ئەوەش بەدیهێنەری بەدیهێنەری گەردونە بەدیهێنەرێكی هەیە، وە بەم شێوەیە تاكو ناكۆتا !!! ئەمەش خوازیاری ئەوەیە كە گەردون بەدیهێنەری نیە، ئەم ووتە ئاكامێكی پوچ و بەتاڵە، چونكە گەردون بوونی هەیە، بۆیە بوونی گەردون ئەوە دەخوازێت بەدیهێنەرەكان تاكو ناكۆتا بەدوای یەكدا نەیەن !! چونكە پێویستە ئەو زنجیرەیە بكات بە هۆكارێكی پێویست نەبوو بە هۆكار و بەدیهێنەر، وە دەبێت هۆكارەكان لە ئاستی هۆكارێكدا بووەستێت، چونكە ناكرێت هۆكارەكان لە ئاستێكدا نەوەستن و ناكۆتا یەك بەدوای یەك بێن.\nئەگەرنە هیچ نەدەبوو، كەواتە: ڕیز بەندی و یەك لەدوای یەك هاتنی هۆكارەكان تاكو كۆتایی قەدەغە و نادروستە، بەڵكو دەبێت بگەینە كۆتایی تیایدا، ئەو كۆتاییەش لە بەدیهێنەرەكان یان لە هۆكارەكان بۆ لای (الله) ـی بەدیهێنەری تاك و تەنهایی بێگەردی و بەرز و بڵند بێت.\nبۆ نزیك كردنەوەی ئەمەش نموونە سەربازێك و تەقاندنی فیشەكێك دەهێنینەوە، سەربازەكە دەیەوێت فیشەكێك بتەقێنێت، بەڵام بۆ ئەوەی ئەو كارە بكات پێویستی بەوە هەیە فەرمان لە سەربازێكی پاش خۆی وەربگرێت، وە ئەو سەربازەش بۆ فەرماندانی بەو كارە دەبێت فەرمان لە سەربازێكی پاش خۆی وەرگرێت، وە بەم شێوەیە تاكو ناكۆتا دەڕوات !!\nپرسیارەكە ئەوەیە: ئایا سەربازەكە فیشەكەكە دەتەقێنێت ؟! بێگومان نەخێر، چونكە هەرگیز ناگاتە ئەو سەربازەی كە فەرمانی تەقاندنی فیشەكەكەی دەداتێ، بەڵام ئەگەر زنجیرەكەی گەیشتە كەسێك كە لە سەرویەوە كەس نەبێت بۆ ئەوەی فەرمانی پێبدات، ئەو كاتە فیشەكەكە دەتەقێت، وە بەبێ ئەو كەسە چەندێك ژمارەی سەربازەكان زیاد بكات فیشەكەكە ناتەقێنرێت، چونكە ئەوان وەكو سفرەكانن كە لە تەنیشت یەكتر دابنرێن هەرچەندە زۆربن تاكو بگاتە كۆتایی هەر نابێتە شتێك، جگە لەوەی كە گەر لە پێشی ژمارە یەكێك (1) یان زیاتر دابنرێت.\nوە لە وەڵامی ئەو پرسیارەیان كە دەڵێن: بۆچی ئەگەری ئەوە دانەنێین كە مادە پێویستی بە هۆكاری بوون نەبێت ؟!!\nدەووترێت: زۆر جیاوازە سیفەتەكانی بەدیهێنەر كە بەڵگەی هەربوونی و ئەزەلێتی هەیە، لەگەڵ سیفەتی مادە كە بەڵگەی بەدیهاتن و پێوییستی بە بەدیهێنەر هەیە، ئەو ووتەیەش كە بێ‌باوەڕان دەیڵێن: مادە سەرەتاییەكان پێویستیان بە بەدیهێنەر نیە، ووتەیەكی بێ بەڵگە و وەڵامی لە چەند ڕوویەكەوە:\nیەكەم: زانست نەگەشتووە بەوەی كە چی لەپێش ئەو تەقینەوە گەورە و مەزنەوە بووە كە گەردونی لێهاتووەتە كایەوە، وە ناشزانێت ئەو مادەیەی كە گەردونی لێدروست بووە لە كوێوە هاتووە، و هەموو شتێك لێیەوە پەرەی سەندوە !!!\nدووەم: هیچ شتێك نیە ئەوە بسەڵمێنێت كە مادە و ووزە بوونیان هەبووبێت پێش ئەو تەقینەوە گەورە و مەزنە.\nسێ‌یەم: بۆشایی و كات لەگەڵ ئەو تەقینەوە گەورە و مەزنە هێنراوەتە كایەوە، و ماددەش: هەموو شتێكە كە تەن و قەبارەی هەبێت، و شوێنێك لە بۆشاییدا داگیر بكات، واتە: ماددە پێویستی بە شوێن و جێگەیەك هەیە بیگرێتەوە، بەوەش هیچ مادەیەك نیە بەبێ بوونی شوێنێك كە بیگرێتەوە.\nچوارەم: ئەوەی كە گەردون پەرەی سەندوە لە مادەی سەرەتایی بۆ ئەوەی كە ئێستا لەسەریەتی، بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كە مادەی سەرەتایی گۆڕان و ئاڵوگۆڕی بەسەردا هاتووە، ئەوەش كە گۆڕان و ئاڵوگۆڕی بەسەردا بێت هەتا هەتایی و ئەزەلی نیە، چونكە هەموو شتێك كە گۆڕان و ئاڵوگۆڕی بەسەردا بێت بێگومان پێویستی بە گۆڕەر و ئاڵوگۆركار هەیە، واتە: پێویستی بە هۆكارێك هەیە بیگۆڕێت و ئاڵوگۆڕی پێ‌بكات، وە ئەو هۆكارەش دەبێت لە پێش خۆی بوونی هەبووبێت، ئەمەش پێچەوانەی هەتاهەتایی و ئەزەلییەتە جا لەبەر ئەوەی مادەی سەرەتایی پێویستی بە هۆكار بووە بۆ ئەوەی لە بارێكەوە بیگۆڕێت بۆ بارێكی تر، وە هۆكارێك لە بارێكەوە ئاڵوگۆڕی پێ‌بكات بۆ بارێكی تر، كەواتە ماددە پێویستی بە جگە لە خۆی هەیە، و خۆی بۆ خۆی بێ‌پێویست نیە، كە ئەوەش بەڵگەیە لەسەر دروستكراوێتی مادە، چونكە ئەگەر بنەوا تێیدا بوونێكی هەربوویی و ئەزەلی بوایە، ئەوا تووشی گۆڕان و ئاڵوگۆڕ نەدەبوو.\nوە ئەوەش كە دەڵێن: ئەوەی كە بووترێت ئەم گەردوونە بەدیهێنەرێكی هەیە دەرگای یەك لەدوای یەكهاتنی بەدیهێنەرەكان (التَّسَلْسُلُ فِي الْفَاْعِلِيْنَ) دەكاتەوە كە ئەمەش ووتەیەكی قەدەغە و نادروستە !!!\nلەڕاستیدا ئاوەژوو كردنێكی ڕاستیەكانی تێدایە، و یەكسان كردنی سیفەتی بەدیهێنەری هەربووی ئەزەلی تێدایە بە سیفەتی بەدیهێنراوی دروستكراو، بەدیهێنەر بەدیناهێنرێت، و هەر بووی ئەزەلیش دروست ناكرێت، و بە پێچەوانەوە ئەوەی كە دەووترێت (الله) ـی بەدیهێنەر گەردونی بەدیهێناوە، ڕێگە دەبڕێت لەبەردەم دەرگای یەك لەدوای یەك هاتنی بەدیهێنەرەكان (التَّسَلْسُلُ فِي الْفَاْعِلِيْنَ)، و یەك لای دەكاتەوە، چونكە لە سیفەتەكانی بەدیهێنەر ئەوەیە كە یەكەمە و هیچ لە پێشی نیە، بەوەش هیچ یەك لەدوای یەك هاتنی بەدیهێنەر بوونی نیە نەك دەرگا بەڕووی ئەو ووتەیەدا بكاتەوە !!!\nوە سەبارەت بە تێبینیەكەی جەنابتان كە تێیدا هاتووە و دەڵێیت: ((مەنوسە كە ئێمە پێمان وایە گەردون و ژیان لە خۆیەوە دروست بووە. زانست ئەم باسەی ڕونكردووەتەوە و كۆتایی پێهاتووە.. كە تۆ نازانیت، ئەوەیان دەبێتە كێشەی خۆت...)) !!!!!!!\nدەڵێم: جاری پێمان بڵێ زانست لە كوێدا ئەوەی یەكلا كردووەتەوە كە گەردوون و ژیان لە خۆیەوە دروست بووە ؟!!!!!\nنازانم بەخۆت ڕادەبوێری ؟!!!!! یان وا دەزانی هەموو خەڵكیش وەكو جەنابتان بیر دەكاتەوە كە لە كەسێكی نازانستی و تووتی ئاسا بیستووتە: وای فەرمووە !!!! تۆش خۆی ئاسا دووبارەی دەكەیتەوە !!!!!!\nنەخێر هەروەكو پێشتریش ووتەی زانایەكی فیزیكم بۆ هێنایتەوە لە سەر باوەڕبوون بەخوای پەروەردگار، لێرەش ئەوەت بۆ دەسەلمێنم كە زانست باوەڕدارە نەك بێباوەڕ بێت بە پەروەردگار، ئەگەر زۆریش سور بیت لەسەر ئەوەی كە ئەوەت بۆ ئاشكرا بكەم دەتوانیت بیكەیت بە پرسیاری تر بۆ ئەوەی ئەو ڕاستیەت بۆ بسەلمێنم، ئەگەر نا دروكردن و ڕقەم لێدان بەناو زانستەوە كارێكی نازانستیە !!! و ئاوەژوكردنی ڕاستیەكانە، و چەواشەكردنی موسڵمانانە !!!!!\n[وە وەك مشتێك لە خەرمانێك نوسین و ووتەی هەندێك زانات بۆ دەهێنمەوە لەم بارەیەوە، لەوانەش:]\n* زانای فسیۆلۆجی (اندرو كونوای إیغی)، كە یەكێكە لە زانا ناودارەكانی جیهان، ولە ساڵی 1925م بۆ 1946م سەرۆكی بەشی خوێندنی فسیۆلۆجی و\nکاتی دروستبوونی ئەم لاپەڕەیە: ٠.٠١٩٢ چرکە


له حاڵه‌تێکی ده‌گمه‌ندا پزیشکێک خاوه‌نی 49 منداڵه\nبە گوێرەی هه‌واڵیكی ماڵپه‌ڕی بی بی سی پشکنینی "دی ئێن ئەی" ئاشکرای کردووه پزیشکێکی هۆڵندی خاوه‌نی 49 منداڵه، دەرکەوتووە پزیشکێکه که پسپۆڕه لە کرداری پیتاندندا باوکی ڕاستەقینەی 49 منداڵە، کاتێک بێ رەزامەندی خۆیان هێلکەی دایکی منداڵەکانی بە سپێرمی خۆی پیتاندووە.\nپزیشکه‌که کە دوو ساڵ لەمەوبەر کۆچی دواییکردووە، بە سپێرمی خۆی لە نۆرینگە تایبەتەکەی هێلکەی دایکی ئەو منداڵانەی پیتاندووە.\nئەنجامی پشکنییەکان رۆژی دووشەممەی ڕابردوو بڵاوکراونەتەوە، دوای ئەوەی دادگای ئەو وڵاتە فەرمانیکردووە بە ئاشکراکردنی ئەنجامی پشکنیینەکان بۆ ڕای گشتی و هاوڵاتیا، یەکێک لەو منداڵانە دەربارەی دۆسیەکە وتوویەتی "دواجار ئەو دۆخە کۆتایی هات ئێستا دەرکەوت کە کاربات باوکمه" مه‌به‌ستی پزیشکه‌که‌یه.\nدەسەڵاتدارانی هۆڵەندا لە مانگی نیسانی ساڵی 2017دا و لە کاتی لێکۆڵینەوەکانیان و پشکنینی ماڵی پزیشکەکەدا کاتێک کە کۆچی دواییکردووە، نموونەی "دی ئێن ئەی"جیاجیایان دۆزیوەتەوە و لە کاتی زۆربوونی گومانەکان و دەستپێکردنی لێکۆڵینەوەکان لە دۆسیەکەدا لەلایەن دادگاوە، خێزانەکان مەرجی ئەوەیان هەبوو دەبێت ئەنجامی لێکۆڵینەوەکان بە نهێنی بمێنێتەوە.\nلە بەیاننامەیەکدا کە لە لایەن دامەزراوەی "ڕیکس ئادڤۆکیت"ی یاساییەوە بڵاوکراوەتەوە، پشکنیینەکان دەریانخستووە ئەو پزیشکە سپێرمی خۆی لە نۆرینگەکەی بۆ پیتاندنی ئەو ژنانە بەکارهێناوە.\nپەرواز نوێترین وێنەکانی بڵاوکردەوە\nکەژێ وێنەیەکی جیاوازی بڵاوکردەوە\nبه‌ڤیدیۆ، چه‌ند یاسایه‌کی سه‌یر و سه‌مه‌ره له نێوان سه‌رۆکی کۆریا باکور و هاوسه‌ره‌که‌یدا هه‌یه\nهەیفا وەهبی نوێترین وێنەی لەنەخۆشخانە بڵاوکردەوە\nجیهان هاشم بە ستایلێکی جیاوازەوە دەرکەوت\nنوێترین دەرکەوتنی شاجوانی پێشووی کوردستان\nپەرواز وێنەی خەسووی بڵاودەکاتەوە\nهاوتا ئەسعەد وێنەی خۆی و هاوسەرەكەی بڵاو كردەوە\nبه‌ڤیدیۆ، که‌ژاڵ ئه‌حمه‌د بۆ یه‌که‌مجار نهێنی هاوسه‌رگیریه‌که‌ی ئاشکرا ده‌کات\nدڵنیا رەزازی نوێترین وێنەی لەگەڵ کوڕەکەی بڵاوکردەوە


شۆرای ئەمنیەت سەبارەت بە بەرنامەی مووشەکی ئێران دانیشتنێکیان بەڕێوە برد\n11:18 - 14 سەرماوەز 2718\nکوردستان میدیا: لەسەر داواکاری فەڕانسە و بریتانیا شۆرای ئەمنیەتی نەتەوە یەکگرتووەکان دانیشتنێکی نهێنییان بۆ تاوتوێ کردنی تاقیکاری مووشەکی ئەم دواییانەی کۆماری ئیسلامی بەڕێوە برد.\nئەگەرچی سەبارەت بە نێوئاخنی باس و بابەتەکانی ئەم دانیشتنە هیچ زانیارییەک ئاشکرا نەکراوە بەڵام ڕۆژنامەی وال‌ستریت ژورناڵ لە ڕاپۆرتێکدا ئاماژەی بەوە کرد کە نیکی هیلی لەم دانیشتنەدا باسی لە مەترسیداربوونی ئەم تاقیکارییە کردووە و وتوویەتی: دوور لە چاوەڕوانی نەبوو کە ئێران کارێکی لەم شێوەیە بکات.\nوتوویشیەتی: کۆمەڵگەی جیهانی نابێ لە ئاست پێشێلکارییەکانی کۆماری ئیسلامی بێدەنگ بێت و دەبێ ئەم پیشێلکارییانەی تاران یەکدەنگ و هاوهەڵوێست مەحکووم بکرێت و دژکردەوەی شیاوی بەرامبەر بگیرێتە بەر.\nهاوکات دەوڵەتی ئامریکا بڕیاری داوە ناوگرووپێکی فڕۆکەهەڵگری خۆی لە چەند ڕۆژی داهاتوودا لە ئاوەکانی کەنداو جێگیر بکات؛ بە پێی دوایین هەواڵەکان ناوی فڕۆکەهەڵگری "یوئێس‌ئێس جان سی. ستێنیس" و کەشتییە سەربازییەکانی هاوڕێی تا کۆتایی ئەم حەوتووە لە کەنداودا جێگیر دەبن.\nکۆماری ئیسلامی لە ڕۆژانی ڕابردوودا تاقیکارییەکی دیکەی مووشەکی ئەنجام دا کە وەک لێپرسراوانی ئامریکایی دەڵێن پێشێلکردنی بڕیارنامەکانی شۆرای ئەمنیەتە، چوونکە ئەو مووشەکانە لە جۆری بالستیکی نێونجبڕ بوون کە توانای هەڵگرتنی کڵاوەی ناوکیی و پێکانی هەموو ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەشێک لە وڵاتانی ئورووپاییان هەبووە.


ئیسرائیل چالاكییه سه‌ربازییه‌كانی ئێران كه‌مده‌كاته‌وه\n2018-09-01 [06:40 AM]\nئه‌ڤیگدۆر لیبه‌رمان، وه‌زیری به‌رگری ئیسرائیل رایگه‌یاند: "ئێران چالاكییه سه‌ربازییه‌كان و بوونی خۆی له سووریا كه‌مكردووه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ش به‌هۆی ئه‌و فشاره "نێوده‌وڵه‌تیانه‌وه بووه كه ته‌لئه‌بيب هه‌وڵی بۆداوه".\nوه‌زیری به‌رگری ئیسرائیل به رۆژنامه‌ی " Yedioth Ahronoth"ـی گوتووه: "پێموایه ئه‌و پاشه‌كشه سه‌ربازییه‌ی ئێران له سووریا، به‌هۆی ئه‌و فشاره نێوده‌وڵه‌تیانه‌وه‌یه كه رووبه‌ڕووی تاران بووه‌نه‌ته‌وه و ئه‌وه‌ش به‌هۆی هه‌وڵه‌كانی ئیسرائیل بووه كه رۆژانه كاری بۆ رێگریكردن له چالاكییه‌كانی ئێران له‌و وڵاته كردووه".\nهه‌روه‌ها گوتوویه‌تی: "ئیسرائیل سه‌دان ئامانجی له‌ناو سووریا پێكاوه بۆ ئه‌وه‌ی رێگه له گواستنه‌وه‌ی چه‌كی پێشكه‌وتوو بگرێت بۆ حزبوڵلای لوبنان، هاوشانی ئه‌وه‌ش هه‌ڵمه‌تێكی فراوانی دیپلۆماسی بۆ فشارخستنه سه‌ر ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و رووسیا ده‌ستپێكرد تا ئێران بخرێته ده‌ره‌وه‌ی سووریا".\nلیبه‌رمان گوتوویه‌تی: "ئێران پلانی درووستكردنی كارگه‌ی به‌رهه‌مهێنانی مووشه‌كی له سووریا راگرتووه، به‌ڵام هێشتا به‌ته‌واوه‌تی ده‌ستبه‌رداری بیرۆكه‌ی درووستكردنی به‌نده‌ر و فڕۆكه‌خانه نه‌بووه له سووریا و له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی سووریاش سه‌رقاڵی درووستكردنی پێگه‌یه له به‌ره‌كانی پێشه‌وه".\nوه‌زیری به‌رگری ئیسرائیل ئاماژه‌ی به رۆڵی گرنگی كشانه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا له رێككه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی له‌گه‌ڵ ئێران كردووه‌و گوتوویه‌تی: "بووه به فشاریكی ئابووری مه‌ترسیدار له‌سه‌ر ئێران، بوودجه‌ی هێزه‌كانی له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كه به دوو ملیار دۆلار ده‌خه‌مڵێنراو ناردنی پاره بۆ سووریا و حزبوڵلا ئێستا كه‌مبووه‌ته‌وه".\nهه‌روه‌ها گوتوویه‌تی: "قۆناخی دووه‌می سزاكانی سه‌ر ئێران له مانگی نۆڤه‌مبه‌ری داهاتوو جێبه‌جێ بكرێت، چالاكییه‌كانی ئێران له سووریا كه‌متریش ده‌بنه‌وه و هێزه‌كانی حزبوڵڵا كه ئێران پاڵپشتیان ده‌كه‌ن، ناتوانن به‌و شێوه‌یه‌ی ئێستا بمێننه‌وه".\nئەم هەواڵە 6142جار خوێندراوەتەوە


توركیا لە دەوڵەتێكی نمونەییەوە بەرەو پیاوە نەخۆشەكە\nیۆشیكا فیچەر وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەڵمانیا لە راپۆرتێكی دیبلۆماسی سەبارەت بە توركیا دەڵێت: بەهۆی حوكمی ئێستای رەجەب تەیب ئەردۆغانەوە هەرگیز بۆ ئەندامێتی یەكێتی ئەوروپا ناشێت، بەڵام دەكرێت هاوكاری توركیا بین و لە قەیرانەكان رزگاری بكەین چونكە ئاسایشی ئەوروپا بەندە بە ئاسایشی توركیاوە.\nفیشەر لە وتارێكدا ئاشكرایكرد ئەردۆغان هەلی زێرینی پێشكەشكردنی نمونەی ئیسلامی دیموكراسیزمی سەركەوتووی سەبارەت بە توركیاو جیهانی ئیسلامیش لەدەستدا، فیچەر باسی واقعی ساڵانی پێشووی توركیاشی كرد كە لەگەڵ هاتنی بۆ سەر كورسی سەرۆكایەتی گۆڕانكاری زۆرو گەشەی ئابووری خێرای لە وڵاتەكەدا ئەنجامداو بە هۆیەوە لە ئەندامێتی بازاڕی ئەوروپا نزیك بووەوە، هاوكات بەر لە رووداوەكانی بەهاری عەرەبی ساڵی 2011 توركیا بەهۆی هەڵبژاردنی ئازادو حوكمی یاساو بازاڕی گەورەی ئابووریەوە نمونەی دیموكراسیزمی ئیسلامی و جێی ستایشی زۆربەی وڵاتانی جیهان بوو، بەڵام دوای تێپەڕبوونی حەوت ساڵ بەسەر رووداوەكانی بەهاری عەرەبی كە دەرهاویشتەكانی بە زۆری بەر ناوچەی عەرەبی باكوری ئەفریقیا كەوت، توركیا كە دەبوو نمونەیەكی باشتری سەدەی بیست و یەكەم بێت كەچی لە ناوەندی نێودەوڵەتی دیسانەوە نازناوی پیاوەنەخۆشەكەی هەڵگرتەوە، كە دەبوو بەهۆی پێگەی جوگرافی و ستراتیژیەوە بەرەو دوارۆژێكی باشتر و رۆشنتر هەنگاوی بنایە، بەڵام ئەو ئێستا دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتاكانی سەدەی بیستەم و لەژێر ئاڵای نەتەوەیی و سیاسەتی ئایینیدا روودەكاتە ناو قەیرانی سیاسی بنبەست و لەژێر دروشمی نەتەوەیی رەگەزپەرستانەو رووكردنە رۆژهەڵات، لەجیاتی ئەوەی سیاسەتەكانی رۆژاوا لە خۆبگرێت بە پێچەوانەوە دەسوەردەداتە قەیرانە لە بن نەهاتووەكانی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەراست، جگە لەوەش ئەردۆغان پیاوێكی دوورووی ناجێگیرەو تا ئێستا خۆی یەكلایی نەكردۆتەوە ئایا سەر بە رۆژهەڵاتە یان رۆژاوا، بەمەش زیاتر سەقامگیریی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی شێواندووە، هاوكات توركیا ئێستا لە دۆخی جەنگ و ململانێی ئیتنییە لەناوخۆدا بە تایبەتی لەگەڵ لایەنە كوردییەكان كە ناكرێت ئەم گرقتانە لەرێگەی ئۆپەراسیۆنی سەربازییەوە چارەسەربكرێت، هەر بەم هۆیانەشەوە توركیا ئێستا بەشێكە لە قەیرانەكان كە دەبوو بەشێك بێت لە چارەسەرییەكان.\nساڵی 2015 باشوری رۆژهەڵاتی توركیا بەهۆی شكستەكانەوە لە ئاگربەست لە نێوان توركیاو پارتی كرێكارانی كوردستان دووچاری توندوتیژی بوەوە، دواتر توركیا هێزی سەربازی لە دژی یەكینەكانی پاراستنی گەلی كورد لە سوریا بەكارهێناو ئاڵای توركیا لەسەر شارە كوردیەكانی باكووری سوریا هەڵكردووە، جگە لەوەش لە باكووری عێراق چەندین ئاڵای توركی بەسەر سەربازگەكانەوە دەبینرێت كە ئەمە خۆی لە خۆیدا داگیركارییەو لە پرۆتۆكۆلە نێودەوڵەتییەكان مایەی قبووڵ نییە، ئەمەش بۆتە هۆی تەشەنەكردنی دوژمنایەتی لەنێوان كورد و توركەكانی ناوچەكە بە گشتی و خودی توركیا بە تایبەت.\nمەرامەكانی ئەردۆغان زۆر لە خەونەكانی مستەفا كەمال ئەتاتۆركی دامەزرێنەری توركیای نوێوە دوورە، ئەو دەیویست توركیا بكاتە وڵاتێكی نوێی سیكولارو سەر بە رۆژاوا نەك ناوچەی رۆژهەڵاتی ئیسلامی هەر بۆیە حكومەتێكی هەجینی دەسەڵاتداری دامەزراند كە ئیدارەیەكی سەربازی و دیموكراسیزمێكی فرە حیزبی بەمەرجی خزمەت بە توركیا فەراهەمكردبوو، وێرای كەموكوڕییەكانی مایەی دڵخۆشی بوو بەوەی بەپێی دەرفەت و هەنگاو بەهەنگاو بەرەو چارەسەرییەكان دەچێت.\nتوركیا ساڵی 1952 چووە ریزی پەیمانی ناتۆو بوو بە یەكێك لە هاوپەمانانی رۆژاوا كە بەهۆی پێگەی ستراتیژییەوە چەندین دەیە وەك و هێزێكی دیار هاوكێشەكانی بردەوە، بەڵام ئەو دەمەش توركیا ناجێگیربوو لە نێوان دیموكراسیزم و حوكمی سەربازی و بەو هۆیەشەوە لەمپەڕی گەورەی پێشكەوتنەكانی لەبەردەم خۆی دروستكردبوو.\nچوونە ناو یەكێتی ئەوروپا تاكە ئاواتی لایەنگرانی دیموكراسەكانی توركیابوو، بەوەی ئەم ئاراستەیە قەیرانەكان چارەسەردەكات و دەسەڵاتەكان لێك جیادەكاتەوەو ئیدارەدانی وڵات بە شێوەی شەفافانە بەرێوەدەچێت.\nساڵی 1995 توركیا چووە ریزی یەكێتی گومركی لەگەڵ یەكێتی ئەوروپاو ساڵی 2002 كە حزبی دادو گەشەپێدان گەیشتە دەسەڵات وەك ئەوە وابوو كە وڵاتەكە لەسەر زەوی رووی لە ئەوروپا كردووە، حكومەتەكەی ئەردۆغان بە شەراكەت لەگەڵ فەتحوڵا گویلەن پیاوی ئایینی ئیسلامی چاكسازی بەرفراوانی دامودەزگایی و ئابووری و دادوانی كرد؛ یەكێك لەوانە نەهێشتنی سزای لەسێدارەدان بوو كە مەرجی سەرەكی گەیشتنە بە ئەندامێتی لە یەكێتی ئەوروپا، هەر كە ئەردۆغان گەیشتە دەسەڵات پێشكەوتنی خێرای لە توركیا كردو لە بەرامبەردا بە هەمانشێوە بووە هۆی داڕمانی خێرای توركیا لە هەموو روویەكەوە، لە كاتێكدا ئەردۆغان دەیتوانی شوێن پێی ئەتاتۆرك بگرێتە بەرو توركیا بە ئەوروپاوە بلكێنێت و ببێتە بەشێكی دانەبراو لە سیستمی حوكمڕانی ئەو كیشوەرە بەڵام پێچەوانەكەی هەڵبژاردو دەرەنجام شكستێكی گەورەی بۆ خۆی و دوارۆژی توركیا هێنا.\nتوركیا ئێستا بە هۆی سیاسەتە هەڵەكانی ئەردۆغانەوە گرفتی سیاسی و قەیرانی دارایی و ئابووری رووی تێكردووەو ئەگەری هەیە تووشی نابووتی دارایی زۆر گەورە بێت، دواتر دوای سەپاندنی سزای ئابوری لە لایەن و یلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكاوە بە هۆی كێشمەكێشی ئازادنەكردنی ئەندرۆ برۆنسۆنی قەشەی ئەمریكی دەسبەسەر لە توركیا كە ماوەی دوو ساڵە چارەنووسی دیار نییە تووشی قەیرانی دارایی گەورە بۆتەوە.\nهۆكارەكانی شكستخواردنی سیاسەتی ئەردۆغان دەگەڕێتەوە هۆی ئەوەی متمانەی زۆری بەخۆی دروستكرد بە تایبەت دوای ئەوەی ساڵی 2008 وڵاتەكەی لە قەیرانی دارایی دەرچوو ئینجا بەرەو گەشەی ئابووری و شارستانی هەنگاوی نا، هاوكات هۆكارێكی تری شكستەكە ئەگەری تووڕەبوونی خودی ئەردۆغانە لە رۆژاوا چونكە بۆ گەیشتن بە ئەندامێتی لە یەكێتی ئەوروپا لەمپەری زۆریان بۆ دروستكردووە. جگە لەوەش بەهۆی سەركوتكردنی ئازادیخوازانی توركیا لەدوای كودەتا سەربازییە نوشوستخواردووەكەی ساڵی 2016 كە دەستی یەكەمی خۆی تێدابوو تەواوی متمانەی ئەوروپای لەدەستداوە.\nبەڵام وێرای ئەم هەمووەش جەخت لە پێگەی ستراتیژی توركیا دەكرێت سەبارەت بە ئەوروپا و هێشتا جێی بایەخ و پێویستی گەورەی ناوچەكەیە، بەڵام ئەوروپاو رۆژاوا پێویستی بە توركیایەكی سەقامگیری سیاسییە نەك پیاوە نەخۆشەكەی سەرەتای سەدەی بیستەم، جگە لەوەش وێرای ئاراستە سۆزییەكان بۆ ئەردۆغان لە نێوان رق و خۆشەویستی و لایەنگرو نارازی.. راستیی ئەوەیە ئاسایشی ئەوروپاو ناوچەكە بەندە بە ئاسایشی توركیاوە كە بە ملیۆنان ئاوارەو هەڵاتووانی جەنگەكانی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەراستی لەم ساڵانەی دواییدا گەیاندە ناوچە ئارامەكانی ئەوروپا.\nبۆیە دەبێت حوكمی ئەردۆغان لە توركیا كۆتایی پێ بێت چونكە كاندیدێكی نەخوازراوە لە یەكێتی ئەوروپاو دەبێت كار بۆ سەقامگیری توركیا بكرێت و سیستمی دیموكراسی بۆ بگێردرێتەوەوە قەیرانە ناوخۆكانی كۆتایی پێ بێت و بە براگماتی و پشوودرێژی مامەڵە لەگەڵ داهاتووی ئەو وڵاتە بكرێت.\nكورد له كه‌ركوك به‌ره‌و شه‌ڕی خۆ به‌خۆ...\nكه‌ركوك كارگه یان كانگا؟...\nكەركوك .. خەمێكی بێ خەمخۆر...\nئایا سەردەمی تاكڕەوەی بەسەرچوو؟...


زایینی: ١١-٠٧-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٤/٢٠ - ١٣:٥٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شارەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات چالاکیی تەبلیغیان ئەنجام دا.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی دووشەممە ڕێکەوتی ١٩ی پووشپەڕی١٣٩٦ی هەتاوی کۆمەڵێک لە لاوانی کورد و ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری کرماشان و گێڵانی غەرب چالاکیی تەبلیغیان بە بۆنەی ٢٨مین ساڵڕۆژی تێرۆر کردنی شەهید دکتور قاسملوو سکرتێری گشتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و هاوڕێیانی ئەنجامدا.\nلاوانی دێموکرات لەو چالاکیانەدا دروشمی وەک: "ئێمە ڕوڵەی ڕاسانین، سڵاو لە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، ڕاسانی ڕۆژهەڵات لە کرماشان ، ڕاسانی شار و شاخ، ڕێبازی قاسملوو بەردەوامە و ڕێبەری شەهید ڕێگات درێژە دەدەین" یان بەکارهێناوە.\nهەروەها لە تاقۆسانی کرماشان، ڕۆڵەکانی دێموکرات چالاکی حیزبیان بەڕێوە برد و پەیمان و وەفاداریان بە ڕێبازی دوکتور قاسملوو نوێ کردەوە.\nتێکۆشەرانی دێموکرات لە گوندی تەنگیسەر سەر بەناوچه ی ژاوەرۆی سنه بە بۆنەی ٢٢ی و پووشپەڕ و یەکەمین ساڵیادی شەهیدانی ڕاسان چالاکیی تەبلیغیان ئەنجام دا.\nئەو شوێنانەی کە چالاکیی تەبلیغی تێدا ئەنجامدرا بریتی بوون لە: کۆمپانیای گاز، کۆمپانیای نەوت، بێهداشت، مخابەرات، مەدرەسەی ئیبتدایی، ڕاهنمایی و دەبیرستان، کتێبخانەی دوکتور قاسملوو، تیر بەرقەکان، ماشێنەکانی نێو ئاوایی، نێو ماڵان، دوکانەکان، مزگەوتی جامع و مزگەوتی ژورین، بەر لاگا، دەکەڵی تەلەفزیۆن، تەعمیرگاکان ، قەسابخانە، کۆڵانەکان و ماڵی بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان و زیندانیانی سیاسی و پێشمەرگە قارەمانەکان.\nلاوانی رۆژهەڵاتی کوردستان جارێکی تر بە ئەنجامدانی کار و چالاکی بە ڕێژێمی ئێرانیان سەلماند کە تا وەدیهاتنی ئامانجی شەهیدانی کورد و کوردستان درێژە دەری ڕێگایانن.


ڕەشبینی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n"کە هەزارەها کەس لە خۆشیدا ژیاون، هەرگیز لە ئازار و ئازارەکانی مەرگ و ئازارەکانی تاکێک دوور ناکەونەوە، هەر وەک چۆن باشبوونی ئێستام ئازارەکانی پێشووم کەم لادەدا. لەبەر ئەوە تەنانەت لە جێگایێک کە خراپەی دنیاش سەد ئەوەندەی کەمتر بوو، بوونی تەنیا بۆ چەسپاندنی حەقیقەتێکە کە ڕەنگە بە شێوازی جۆراوجۆر دەرببردرێت، هەرچەندە هەمیشە بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ، واتە ئێمە نابێت دڵخۆش بین، بەڵکو داوای لێبوردن لە بوونی جیهان بکەین، کە نەبوونەکەی لە بوونەکەی باشتر دەبێت. - ئارثەر شۆپنهاوەر، 'جیهان وەک ویست و نوێنەرایەتی ، قەبارەی دووەم، بەشی ئێکسڵیڤی (لەسەر خۆبەزلزانی و ئازارەکانی ژیان).\nڕەشبینی (بە ئینگلیزی: Pessimism) هەڵوێستێکی نێگەتیڤ یان نەرێنی دەروونییە کە دەبێتە هۆی ئەوەی کە دەرئەنجامێکی نەخوازراو لەبارودۆخێکی دیاریکراوەوە پێشبینی بکرێت. ڕەشبینەکان بە گشتی تەرکیز لەسەر نەرێنییەکانی ژیان دەکەن.\nپرسیارێکی باو کە بۆ تاقیکردنەوەی ڕەشبینیی بە کار دێت ئەوەیە: ئایا شوشەکە نیوەی بەتاڵە یان نیوە پڕە؟ لەم دۆخەدا، ڕەشبینێک دەوترێت کە شوشەکە بە نیوەی بەتاڵی دەبینێت، لە کاتێکدا کە گەشبینێک دەوترێت کە شوشەکە بە نیوەی پڕ دەبینێت.\nبەدرێژای مێژوو داڕمانی ڕەشبینی کاریگەری هەبووە لەسەر هەموو بوارە سەرەکیەکانی بیرکردنەوە.\nڕەشبینی فەلسەفی بە ئەو بیرۆکە پەیوەندیدارەیە کە جیهان بە شێوەیەکی توند دژە گەشبینانە دەڕوانیت. ئەم شێوازە لە ڕەشبینی داسەپاندنێکی سۆزداری نییە. بەڵکو فەلسەفە یان جیهانبینییە کە بەهایەکی نەرێنی بۆ ژیان و بوون تەرخان دەکات.\nڕەشبینە فەلسەفییەکان بە گشتی مشتومڕ دەکەن بۆ لەسەر بڵاوبونەوەی ئێجگاری ئازارەکان بەسەر چێژەکاندا و باوەڕیان وایە کە ژیان لە ڕووی ئۆنتۆلۆژی یان جەوهەرییەوە پێچەوانەی بوونەوەرە زیندووەکانە و ئەو بوونەش لە بنەڕەتدا بێ مانا و بێ مەبەستە. وەڵامەکانیان بۆ ئەم دۆخە زۆر جیاوازن و دەتوانن ببنە دلنیایی ژیان.\n٢ ڕەشبینی فەلسەفی\nدەستەواژەی ڕەشبینی لە وشەی لاتینی (pessimus) واتە خراپترین وەرگیراوە. بۆ یەکەم جار لەلایەن ڕەخنەگرانی جێسویت (کۆمەڵگای عیسا) لە ڕۆمانی ١٧٥٩ی ڤۆڵتێر بە ناوی تۆ گەشبینی (Candide, ou l'Optimisme)، بەکار هات. ڤۆڵتێر گاڵتەی بە فەلسەفەی گۆتفرید لایبنیتس دەکرد کە دەیوت کە ئەمە باشترینی (optimum) هەموو جیهانە گونجاوەکان بوو. لە هێرشەکانیان بۆ سەر ڤۆڵتایەر، جێسویتەکانی (Revue de Trévoux) ئەویان بە ڕەشبینی تۆمەتبار کرد.\nڕەشبینی فەلسەفی تێڕوانینێکی پەیوەندیدارە کە جیهان بە شێوەیەکی زۆر نادروست و خراپ دەبینێت. فەیلەسووفانی ڕەشبین، کە عادەتەن باوەڕیان بە بێمانایی جیهان هەیە، وا دیارە باوەڕیان بە ڕەسەنایەتی بوون هەیە. ئەوان باوەڕیان وایە کە ژیان هیچ بەها و مانایەکی نییە و وەڵامدانەوەیان بۆ ئەم حاڵەتانە زۆر جیاوازە.\nڕەشبینی فەلسەفی زیاتر بەستراوەتەوە بە هونەر و ئەدەبەوە. فەلسەفەی شۆپنهاوەر لەنێو ئاوازدانەرەکانی وەک ڕیچارد ڤاگنەر و یۆھانس برامز و گوستاف مالەر زۆر بەناوبانگ بووە. چەندین فەیلەسووفی ڕەشبین، ڕۆمان یان هۆنراوەیان نووسیوە لەوانە ئەلبێر کامو و لیۆپاردی.\n^ Schopenhauer, Arthur (1966). The World as Will and Representation, Vol. 1 (بە English). Dover Publications. ISBN 9780486217611. ڕاگرتنی CS1: زمانی نەناسراو (link)\n^ Benatar, David (2017). The Human Predicament: A Candid Guide to Life's Biggest Questions (بە English). Oxford University Press. ISBN 978-0190633813. ڕاگرتنی CS1: زمانی نەناسراو (link)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕەشبینی&oldid=933889»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:٥٧ی ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


بەرپرسی پاسەوانی بەڕێوەبەرێکی گشتی وەزارەتی پێشمەرگە بە دەستڕێژی گوللـە کوژرا - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان گرنگ هەواڵ بەرپرسی پاسەوانی بەڕێوەبەرێکی گشتی وەزارەتی پێشمەرگە بە دەستڕێژی گوللـە کوژرا\nپرس میدیا 10/08/2020 11:06:00 am سڵایدشۆو, کوردستان, گرنگ, هەواڵ,\nلەسنووری پارێزگای هەولێر بەرپرسی پاسەوانی بەڕێوەبەرێکی گشتی وەزارەتی پێشمەرگە بە دەستڕێژی گوللـە کوژرا.\nبەیانی ئەمڕۆ پێنجشەممە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە نزیک شارۆچکەی هەریر لە سنووری پارێزگای هەولێر، لەسەر ڕووداوێکی هاتووچۆ، بەرپرسی پاسەوانەکانی بەڕێوەبەرێکی گشتی وەزارەتی پێشمەرگە بە دەستڕێژی گوللـە کوژرا.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە پۆلیسی شەقڵاوە ڕایگەیاندوە، رووداوەکە لەسەر ڕێگای هەریر ـ شەقڵاوە روویداوە و تێیدا دیلمان عەبدوڵا فەرج، بەرپرسی پاسەوانان و شۆفێری تایبەتی لیوا بابەکر فەقێ ئەحمەد، بەڕێوەبەری گشتیی ڕاگەیاندن و هۆشیاری نیشتمانیی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە، کە لەهەمانکاتدا زاوایەتی کوژراوە.\nلەبارەی رووداوەکە سەرچاوەکە وتوویەتی دوای دیلمان تووشی ڕووداوێکی هاتووچۆ دەبێت لەگەڵ شۆفێرێکی دیکەدا، دەدرێته بەر دەستڕێژی گوللـه و دەکوژرێت.\nسەرچاوەکە ئەوەشی ڕاگەیاند، بکوژەکە هەڵهاتووە و تاوەکو ئێستا دەستگیرنەکراوە.\nBy پرس میدیا at 10/08/2020 11:06:00 am


2021.02.28 - 22:31\nلەکاتێکدا هێشتا رێککەوتن نەکراوە بۆ چارەسەرى کێشەى پشکى هەرێم لە بودجە، پەرلەمانى عێراق تەنها دوو بژاردە لەبەردەمیدا ماوەتەوە بۆ تێپەڕاندنى پڕۆژەکە، ئەوەش بەپێی راپۆرتێکى تەلەفزیۆنى فەرمى عێراق.\nتەلەفزیۆنەکە ئەمڕۆ یەکشەممە لە راپۆرتێکدا کە "ناس کورد" بەدواداچوونى بۆ کردووە باسى لەوەکردووە، دوو بژاردەکە یەکێکیان دەنگدانە بە زۆرینە لەسەر پڕۆژەى بودجە کە ئەوەش دەبێتە هۆى سەرهەڵدانى ناکۆکى سیاسی لەنێوان هەرێم و بەغدا.\nبژاردەى دووەم بەپێی راپۆرتەکە، دواخستنى ماددەکانى پەیوەست بە هەرێم بۆ بودجەى تەواوکاریی، ئەوەش لەلایەن زۆربەى پەرلەمانتارانەوە رەتکراوەیە لەنێویاندا پەرلەمانتارانى کورد.\nعەقیل رەدینى پەرلەمانتارى هاوپەیمانى نەسر دەڵێت، رەنگە بە زۆرینە دەنگ بدرێت لەسەر پڕۆژەکە، هاوشێوەى پڕۆژەى کورتهێنانى دارایی کە هەرێمى لێبێبەشکرا، ئەوەش بەهۆى ئەوەى هەرێم نەوت رادەستى بەغدا نەکرد.\nوتیشى دواخستنى ئەو پرسە چارەسەرێکى گونجاو نییە.\nبەپێی راپۆرتەکە، دواکەوتنى وەڵامى هەرێم بۆ پێشنیازى هێزە سیاسییەکان بۆ رادەستکردنى کۆى داهاتى نەوت بەشێوەیەک بەغدا سەرجەم شایستە دارایی کۆمپانیاکان بگرێتە ئەستۆ، بەلاى بەشێک لەلایەنەکانەوە بە هۆکارى سەرەکى تێنەپەڕاندنى بودجە دادەنرێت. لەکاتێکدا هەرێم پابەندى خۆى نیشانداوە بە رێککەوتنەکەى لەگەڵ بەغدا بۆ رادەستکردنى بەهاى 250 هەزار بەرمیل نەوت.\nجەمال کۆچەر ئەندامى لیژنەى دارایی پەرلەمانى عێراق جەختدەکاتەوە بژاردەکەى حکومەت باشترینە بۆ چارەسەرى ئەو کێشەیە، لەبەر کێشەى پەیوەست بە گرێبەستەکانى هەرێمەوە.\nجوتیار عادل وتەبێژى حکومەتى هەرێم ئەمڕۆ یەکشەممە لە لێدوانێکیدا بۆ کەناڵى فەرمى عێراقییە کە "ناس کورد" بینیویەتى ئاماژەى بەوەکرد، دانوستانەکان بەردەوامن لەسەر کۆمەڵێک پێشنیاز و بژاردە و گەیشتن بە چارەسەرى مامناوەند کە هەردوولا رازى بن پێی لە چوارچێوەى دەستوردا.\nوتیشى ئەوان نەرمى زۆریان نواندووە بۆ گەیشتن بە چارەسەرى تەوافوقى دەستورى کە پابەندى و مافەکانى هەردوولا دیاریی کات.\nجوتیار عادل پێشبینیکرد لەم هەفتەیەدا هەردوولا بگەن بە رێککەوتنێک کە هەردوو حکومەتەکە پێی رازى بن.\nوتەبێژى حکومەتى هەرێم باسى لەوەشکرد، سەرجەم زانیارییەکانیان لەسەر گرێبەستەکانى نەوت رادەستى بەغدا کردووە، رەزامەند بوون لەسەر وردبینى لەو پرسەدا بەهاوبەشى لەنێوان دیوانى چاودێرى هەردوولا.\nجەختیشیکردەوە، هەنگاوى جدى و گرنگ نراوە لەلایەن هەرێمەوە لەو بارەیەوە.\nوتەبێژى حکومەتى هەرێم دەڵێت، ئەوان رازى نین بەهیچ شتێکى نادەستورى، بۆیە هەردوو حکومەت لەگەڵ ئەو دەقە حکومییەن کە لەبودجەدا جێگیرکراوە و دەقێکى دەستورییە و بە رێککەوتنى هەردوولا لە پڕۆژەکەدا جێگیرکراوە.


بەڕێوەچوونی خۆپیشاندانێک لە سویس، دژ بە ڕژیمەکانی ئێران و سوریە\nناوەندی هەوال- سویس: کوردانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای کوردستان دژ بە جنایەتەکانی ڕێژیمە تررۆریستەکانی ئیسلامی ئێران و ئەسەد و گرووپی تێرۆریستی داعش خۆپیشاندانێکیان وەڕێخست.\nڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ۱۹ی ئابریلی ٢٠١٤ی زایینی، کۆمەڵێکی بەرچاو لە کوردستانیانی دانیشتووی وڵاتی سویس، بە دەستپێشخەری کومیتەی ناوچەی زوریخی حیزبی دیموکراتی کوردستان و گرووپی ئارارات، خۆپیشانداێکیان دژ بە جەنایەت و ڕەشەکوژی و پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە ئێران و هەروەها کوشتنی کۆڵبەرانی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و هاوکات دەستێوەردانە بەردەوامەکانی ئەو ڕژیمە لە خۆرئاوای کوردستان و پشتگیری ئەو ڕژیمە لە حکومەتی دژی گەلی و مرۆڤ کوژی بەشار ئەسەد و هاوکارییە بێ درێغەکانی بۆ تاقمی تێرۆریستی داعش ڕێکخست. لەو خۆپیشاندانە دا کوردانی دانیشتووی وڵاتی سویس بەشداری خۆپیشاندان، هەموو یەکدەنگ ئەو کردەوە دزێو و ناشایستانەی ڕژیمی ئیسلامی ئێرانیان ڕیسوا و سەرکۆنە کرد و داوایان لە وڵاتانی دەسەڵات بە دەست و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کرد کە سنوورێک بۆ ئەو پێشێلکارییانەی ڕژیمی سەرەڕۆ و تێرۆریستی ئێران دانێن و ڕێگە نەدەن کە لەوە زیاتر ڕۆلەکانی گەلەکەمان، لە ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای کوردستان ببنە قوربانی پیلانە گڵاوەکانی ئەو حکومەت نگریسە.\nهەر لەو خۆپیشاندانە دا لە لایان لایەن هەریەک لە هاوڕێیان زاهید شاعیری بەرپرسی کۆمیتەی سویس و ڕەحمەت ئیبراهیمی بەرپرسی کومیتەی زوریخی حدک، چەند وتەیەک لەسەر بارودۆخی ئێستای کوردستان بەگشتی و ڕۆژ هەڵات و ڕۆژئاوای کوردستان بەتایبەتی پێشکەش کران.\nلەم خۆپیشاندانەدا وێڕای چەندین درووشم و وێنە و پلاکارتی تایبەت بەم تەوەرە بەرز کرانەوە کورتەیەک لە باروودۆخی هەنووکەی هەردووک پارچەی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای کوردستان بە زمانی ئاڵمانی چاپ و لەناوخەڵک دا بڵاو کرانەوە.\nئەم خۆپیشاندانە کاتژمیر ۲ی دواینیوەڕۆ دەستی پێکرد لە کاتژمێر ۷ کۆتای پێ هات.\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 6248 جار بینراوە| بینێره| چاپ


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: حدکا و کۆمەڵەی کوردستانی ئێران بۆ یەكەم جار رێككەوتنامەیەكی هاوبەش ئیمزا دەكەن\nحدکا و کۆمەڵەی کوردستانی ئێران بۆ یەكەم جار رێككەوتنامەیەكی هاوبەش ئیمزا دەكەن\nخۆرنیوز. حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران و كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی رێکەوتننامەیەکی سیاسی پێکەوە ئیمزا دەکەن و ئەوە یەکەمجارە لە مێژووی خەباتی سیاسی هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان کە وەها رێکەوتننامەیەک لە نیوان دوو هێزی سەرەکی ئیمزا بکرێ.\nدەقی راگەیاندن و رێكەوتننامە هاوبەشەكە كە نوسخەیەكیشی بۆ ماڵپەڕی خۆرنیوز نێردراوە، بەم جۆرەی خوارەوەیە:\nا لف) بنه‌ما گشتییه‌کان:\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۶/۰۱/۱۳۹۱ ۰۵:۵۱:۰۰ قبل‌ازظهر


تەواو : ئەو کارەی بەیل واتە ڕۆیشتنی ئەو یاریزانە لە یانەکە | KurdGoal\nته‌مموز 2, 2020 7:42 PM\nتەواو : ئەو کارەی بەیل واتە ڕۆیشتنی ئەو یاریزانە لە یانەکە\nگاریس بەیلی وێڵزی و یاریزانی یانەی ریال مەدرید بەر لەتەواوبوونی یاری یانەکەی بەرامبەر بە لێگانیس لە خولی ئیسپانی یاریگەی جێھێشت.\nرۆژنامەی مارکای ئیسپانی ئاشکرای دەکات، کە گاریس بەیل لەخولەکی 82ـی یاری نێوان ریال مەدرید بەرامبەر بە لیگانیس یاریگەی بێرنابیۆی جێھێشت و گۆڵی پێنجەمی یانە مەدریدییەکەی نەبینی کاتێک لۆکا یۆڤیتیچی تۆماریکرد.\nبەپێی یاساکانی یانەی ریال مەدرید، نابێت ھیچ یاریزانێک تا خولەکی 80 یاریگە بەجێبھێڵێت ئەگەر ناوی لە لیستی یاری نەبوو، ئەمەش بەیل جێبەجێی کرد، ھەرچەندە ئەم ھەڵسوکەوتە بووە ھۆی نارەزایی بەشێک لە ھاندەرانی یانەکە، چونکە لەرۆژانی رابردووش گەشتی بۆ لەندەن کرد و ھاوکات داواشی لە یانەکەی کرد جۆری پێکانەکەی ئاشکرا نەکرێت، ئەمانەش گوومانی زیاتری درووست کرد بۆ جێھێشتنی مێرێنگی.\nھەر سەبارەت بە گاریس بەیل دوای یارییەکەی شەوی رابردوو، زێنەدین زێدان ئاماژەی بەوەدا ،کە ئەو پێش یارییەکە قسەی لەگەڵ کردووە و پێدەچێت رێگەی پێدرا بێت تاکوو یاریگە جێبھێڵێت.\n::: ریال مەدرید, گاریس بەیل\nPrevپێشترڤیدیۆ: یاریزانێکی تەمەن 84 ساڵ، تا ئێستا بەردەوامە لە یاریی کردن\nدواترڤیدیۆ: کاردانەوەی یاریزانانی کۆڵچێستەر یونایتد دوای ئەوەی زانیان دژی مان یونایتد یاریی دەکەنNext