ڕەمەزانمانگی ڕەحمەت وهیوا و بەرەکەت – بزاڤی خزمەت\n263 17 minutes read\nلە فەرموودەیەکی سەردارماندا هاتووە: خەسارەومەندی بۆ کەسێکە، کەوا مانگی ڕەمەزانی لێبوردن و لێخۆشبوونی بەسەردا هاتبێت و ئەمەی بە نسیبی خۆی نەکردبێت، لوتی لە زەوی بخشێت…\nئەمە یەکێکە لەو ٣ شتەی، کە وەک بابەتی خەسارەومەندی مرۆڤ، باسی لێوە کردووە.\nبابەتی ئەوەی دەفەرموێت لوتی لە زەوی بخشێت، ئەمە دەستەواژەیەکە لە بەرامبەر کەسێک بەکاردەهێندرێت کەوا خۆی توشی کەم ئەرزشی بکات.\nئەمە وەک ئەوە نیە بڵێت خودا قەهر و غەزەبی بەسەردا ببارێنێت.\nیاخود وەک ئەوە نیە بڵێت بەڵای خودای بەسەردا ببارێت و بچێتە بنی دۆزەخەوە.\nپێویستە بەم شێوەیە لەم قسەیە تێنەگەین.\nلە ڕاستیدا ئێمەش لوتمان لە زەوی دەخشێنین لە کاتی سوجدەدا، واتە ئەو کەسەش بە شێوەیەک لە شێوەکان، لوتی لە زەوی بخشێت.\nبە پێچەوانەوە، ئەو ڕوونکردنەوانەی لە لێوی موبارەکی سەردارمانەوە دەبارێن، سوڵتانی هەموو ڕوونکردنەوەکانە، چونکە ئەوانە وتەگەلێکن کەوا لە زاری سوڵتانی هەموو مرۆڤایەتیەوە هاتوونەتە دەر.\nسەرەتا دەبێت بەم شێوەیە سەیری بابەتەکە بکەین.\nئێستا مانگی ڕەمەزانی شەریف، مانگێکە لەلایەن جەنابی حەقەوە وەک هەلی لێخۆشبوون بە بەندەکانی خۆی بەخشیوە.\nهەروەها خۆ برسیکردن لەو مانگەدا، هەلێکی جیاوازترە، برسێتی لەم مانگەدا، لەلایەن جەنابی حەقەوە کراوە بە هۆکاری ئەوەی لە گوناحەکانتان پاکتان بکاتەوە. بەم شێوەیە لە گوناحەکانتان خۆتان پاک دەکەنەوە.\nبە هۆی برسێتیەوە ئارام دەگرن، پاشان پاداشتی ئەم ئارامگریەتان دەست دەکەوێت.\nخۆتان لە عادەت و خووەکان بە دوور دەگرن، لەم بابەتەشدا پاداشتێکی جیاوازترتان بەدەست دەکەوێت.\nلەبەر ئەوەی ئەمە دەبێتە هۆکاری ئەوەی بیر لەو مرۆڤانە بکەنەوە کەوا هیچیان بۆ خواردن و خواردنەوە دەستناکەوێت، واتان لێدەکات ئەوانیشتان بە بیر بێتەوە، وەک چۆن هەندێک هەڵدەستن بە ئامادەکردنی “kermes” بۆ ئەوانەی هەژار و لێقەوماون، ئیدی لەبەر خۆتانەوە دەڵێن کەواتە برسێتی و تینوێتی شتێکی لەم شێوەیەیە.\nبەم جۆرە بیرکردنەوەیەش پاداشتێکی جیاوازترتان دەست دەکەوێت.\nڕەمەزانی شەریف، لە ڕوانگەی کاتەوە بریتیە لەو مانگەی کەوا جەنابی حەق بە ڕەحمەتەوە ڕوو لە موسوڵمانان دەکات، هەربۆیە ئەگەر هەیە پاداشتی کارێکتان سەد قات یاخود هەزار قات بداتەوە، دەتوانێت بە دە هەزار قاتیش پاداشتی بداتەوە. گەر بە جوانی هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێت.\nگەر بە نیەتێکی پڕ ئیخلاسەوە بچینە ناو مانگی ڕەمەزانەوە، گەر ڕۆژوەکەی بگیرێت و تەراویحەکەی ئەنجام بدرێت، بۆ پارشێوەکەشی هەستیت، هەروەها خۆمان بکەین بە خاوەنی دەست و زمانیشمان، سەبارەت بەم بابەتەش سەردارمان فەرمودەیەکی تری هەیە کە دەفەرموێت:\nرُبَّ صَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ صِيَامِهِ إِلَّا الْجُوعُ وَالْعَطَشُ، وَرُبَّ قَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ قِيَامِهِ إِلَّا السَّهَرُ وَالْعَطَبُ\nواتە زۆرن ئەو مرۆڤانەی شەوانە بە پێوە دەوەستن بە ناوی شەو نوێژەوە، بەڵام جگە ماندوویەتی و بێ خەوی هیچی تریان دەست نەکەوتووە.\nهەروەها زۆرن ئەوانەی بەڕۆژوو دەبن و جگە لە برسێتی و تینوێتی هیچی تریان دەست نەکەوتووە.\nدەبێت بەم شێوەیە نەبین، لەلایەن وەک خۆمان برسی تینوو دەکەین، لەلایەکی تر دەبێت دەست و لێو و زمان و گوێمان کۆنتڕۆڵ بکەین.\nسەیری شتی نەرێنی نەکەین. هیچ شتێکی نەرێنیش نەڵێین. گوێمان بۆ شتی نەرێنیش ڕانەدێرین. دەستمان بۆ شتی نەرێنیش درێژ نەکەین، بەرەو شتی نەرێنیش تەنیا یەک هەنگاویش هەڵنەگرین.\nوەک پێشینان وتوویانە: پێویستە هەموو ئەندامانی لاشەمان بۆ ئەوە بەکاربهێنین کە بۆی ئەفرێندراون!\nبۆ هەر چیەک ئەفرێندرابن هەر بۆ ئەو مەبەستە بەکاریان بهێنین.\nئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی کە چەندین ڕەهەندی جیاواز بخاتە سەر ڕۆژووەکەمان و قوڵایی لەسەر قوڵایی بۆ زیاد بکات.\nواتە بە تەواوی ئەندامەکانی لاشەت بەڕۆژوو دەبیت.\nڕەمەزان شتێکی لەو شێوەیەیە.\nمرۆڤێک چەندە بەم شێوەیە ڕۆژوو بگرێت، بەو ڕادەیە پاداشتی بەدەست دەکەوێت.\nگەر بە تەواوی ئەمەی ئەنجامدا، ئیدی لە پشتی پێغەمبەرانی گەورەوە شوێنی خۆی دەگرێت.\nئیدی بەشداری لە کاروان و قافڵەی حەزرەتی ئەبوبەکر و عومەر و عوسمان و عەلی دەکات.\nخودا سەرفرازمان بکات لەوەی کە بەو شێوەیە ڕۆژوو بگرین، یان سەرفرازمان بکات لەوەی بەشداری کاروانی ئەو سیما درەخشاوانە یان ئەو خەرمانەی چواردەوری مانگی چواردەیە بکەین.\nدووەم؛ لە کۆمەڵگای ئێمەدا ئەمە وەک نەریتێکی لێهاتووە، کە لە ڕەمەزاندا پێکەوە قورئان دەخوێنین. بەڵام کاتێک سەیری قورئانی کەریم و سەلەفی ساڵحین دەکەین، خوێندنەوەی قورئان شتێک نیە کەوا تەنیا لە مانگی ڕەمەزاندا ئەنجامیان دابێت تایبەتیان کردبێت بە مانگی ڕەمەزانەوە.\nهەروەها وەک لە کتێبە فیقهیەکاندا ئاماژەی پێکراوە، بابەتی ئەوەی لە ٣ ڕۆژدا قورئانی کەریم خەتم بکرێت ئاماژەی پێکراوە، هەروەها ئاماژە بەوە کراوە کە هەموو ڕۆژێک خەتم بکرێت. گەر لە یەک ڕۆژدا خەتمی بکەیت، دەبێت لایەنی کەم ١٥ کاتژمێری بۆ تەرخان بکەیت.\nخۆزگە بە تێگەشتن لە واتاکانیەوە بخوێندرایەتەوە، چونکە ئەمە پەیام و نامەیەکە کەوا لەلایەن جەنابی حەقەوە بە ئێمە گەشتووە.\nپێویستە بیر لەوە بکەین کە جەنابی حەق چی دەڵێت و داوای چی لە ئێمە دەکات، گەرچی قورئان بۆ سەردارمان دابەزیوە، بەڵام وەک ئەوەی تەنیا بۆ ئەو دانەبەزیبێت و بەسەر ئێمەشدا دابەزیبێت، پێویستە بیر لە واتاکانی بکەینەوە و بە تێبینی ئەوەی بەسەر ئێمەشدا دابەزیوە بیخوێنینەوە، ئەمەش وابەستەی ئەوەیە واتاکانی بزانیت، بەڵام لەبەر ئەوەی لە خوێندنەوە ڕووبەڕووکانی ناو مزگەوتەکاندا بەو شێوەیە نیە، لە مزگەوتەکاندا ئەم شێوازە خوێندنەوەیە، وەک عادەتی لێهاتووە، واتە ئەمە وەک عادەتێکی لێهاتووە لەسەر شێوازی عیبادەت.\nیەکێک دەیخوێنێتەوە و ئەوانی تر گوێی بۆ دەگرن، بەڵام بابەتی ئەوەی کە جەنابی حەق لەو ئایەتەدا چ پەیامێکی هەیە، ئەمە لە مەراقیاندا جێگەی باس نیە!\nخەتم کردنی لە ٣ ڕۆژدا، لایەنی کەم لە ماوەی هەر ١٥ ڕۆژێکدا خەتمی بکەین. من کەسم نەدیوە کە باسی ٣٠ ڕۆژ بکات. واتە هەموو ڕۆژێک یەک جوزء بخوێنیتەوە و لە مانگێکدا خەتمی بکەیت.\nلایەنی کەم؛ پیویستە کەلامی خودا، لەو ماوەیەدا بخوێنینەوە. پیویستە لە مانگێکدا تەواوی بکەین.\nبا لێرەدا لە کەوانەیەکدا قسەیەکتان عەرز بکەم:\nفەقیهەکانی سەر بە ئیمامی حەنەفی، بە شێوەیەک کەوا نزیکە لە کۆدەنگی هەموویان، گەر لە کاتی نوێژدا سەیری قورئانی کەریم بکەیت و بخوێنیتەوە، نوێژەکەت بەتاڵ دەکاتەوە، بەڵام ئیمامی ئەبی یوسف بە شێوەیەکی جیاواز لەوان، ئەمەش کەسایەتیەکی گرنگە و لە سەردەمی عەباسیەکاندا شێخی ئیسلام بووە، هەروەها کتێبی “کتاب الخراج” ی نوسیوە کە بە ناوی دەوڵەتی ئەو کاتەوە زۆر گرنگە. دەفەرموێت لە نوێژە سونەتەکاندا هیچ کێشەیەک نیە گەر سەیری قورئانی کەریم بکەیت و بیخوێنیتەوە.\nوەک دەبینن جگە لەو نوێژە فەرزانەی ڕۆژانە ئەنجامی دەدەین، هەندێک لەوان نوێژی سوننەتن، هەربۆیە دەتوانن قورئانەکە لەسەر تەختەیەکی لەو شێوەیەی لەوێدا دانراوە، دابنێن و لە کاتی نوێژە سونەتەکاندا بیخوێننەوە.\nگەر کەسانێک لەناو ئێوەدا هەبێت کە حافزی قورئان بێت، تەنیا وەک ڕێکەرەوەیەک بەکاری بهێنن، واتە گەر لە شوێنێکدا توشی لەبیرچوونەوە بوون، بە لایەکی چاو تەماشایەکی دەکەن، بەم شێوەیە خۆتان لە گیرخواردویی ڕزگار دەکەن. وەک ئەوەی نەشتەرگەری بایپاسی بۆ ئەنجام بدەن.\nئیدی ئەوانەی لەبەریان نیە، دەتوانن سەیری هەمووی بکەن و بەو شێوەیە بیخوێننەوە.\nمنی فەقییریش هیوای ئەوە دەخوازم کە لایەنی کەم لە نوێژە سونەتەکاندا قورئانی کەریم خەتم بکەن. لەبەر خاتری عەشقی خودا، هیچ نەبێت مانگانە گەر یەک جار خەتمی بکەن، ساڵانە دەکاتە ١٢ جار.\nئێمە تەنیا لە مانی ڕەمەزاندا خەتمی دەکەین، واتە بایەخی ئێمە بە پەیامی خودا بەو ڕادەیەیە!\nگەرچی پیویستە ئەمەش بە سوک تەماشا نەکرێت، لەوە دەچێت جەنابی حەق بە گوێرەی نیەتەکان، پاداشتی چەندین قاتی ئەم کارەش بداتەوە.\nبەڵام بە مەبەستی ئەوەی لە ئامانجی ئیلاهی بگەین لەو پەیامەدا، وەک ناچیزانە پێشتریش عەرزم کردوون، خۆزگە لە ٣ کاتی جیاوازی ڕۆژدا، ئەو قورئانە بخوێننەوە، پاشان لە ڕێگەی تەفسیری کەسێکەوە کە ڕوونی کردبێتەوە، بۆ نمونە تەنانەت گەر کەسێکی عەلامەی وەک حەمدی یازریش نەبێت، یاخود گەر تەفسیرەکانی ڕازی و ئەبو سودیش نەبێت کە زۆر درێژن، چونکە ئەوانە کاتی زۆریان دەوێت. بەڵام لە ڕێگەی تەفسیرێکەوە کە تەنیا لە یەک بەرگدا جێی کرابێتەوە.\nگەر لاپەڕەیەک قورئان بخوێننەوە و پاشان لاپەڕەیەک لە تەفسیرەکەشی بخوێنینەوە، جارێک لە کاتی نوێژی نیوەڕۆ، پاشان لە کاتی نوێژی عەسر و پاشان لە پێش نوێژی خەوتناندا. وابزانم گەر لەم سێ کاتەدا بیخوێنینەوە، ئیدی یەک جوزئمان تەواو کردووە.\nجوزئێکمان بە تەفسیر و ڕوونکردنەوەشیەوە خوێندۆتەوە.\nمادام ساڵانە یەک خەتم دەکەین، پێویستە ئەمەش بە شێوەیەک بکەین کە تێیدا خۆمان عەیبدار نەکەین، بیر لەوە بکەینەوە کە ئاخۆ دەبێت جەنابی حەق لەم قورئانی کەریمەدا چی پەیامێکی بە ئێمە گەیاندبێت، بۆ ئەوەی تێبگەین لەوەی کە داوای چی لە ئێمە دەکات، بۆ ئەوەی شارەزایی بەرامبەریان پەیدا بکەین، هیچ نەبێت بەو شێوەیە بیخوێنینەوە، وەک وتمان سەرەتا ڕۆژوو دەگرین و لە پاشان قورئانی کەریم دەخوێنینەوە.\nئینجا تەراویح ئەنجام دەدەین، سەردارمان لە دوو ساڵی کۆتایی تەمەنی جوانیدا، بە جەماعەت ئەنجامیدا، پاشان بیری لەوە کردەوە کە ئەمە کارێکی قورسە و لەوە دەچێت وەک ئەرکێکی قورسی لێبێت کە دوای خۆی کەسانێک توانی ئەنجامدانیان نەبێت، لاَ يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا،\nچونکە هەندێک باخ و بێستانیان هەبوو، سەرپەرشتیان دەکرد، پاشان گەر ئەمانە بێن و بیست رکات نوێژی تەراویح ئەنجام بدەن، ناڕەحەت دەبن.\nهەربۆیە وتی با هەرکەسە و لە ماڵەوە لە کاتێکی گونجاودا ئەنجامی بدات، گەر بە وتەکانی خۆی ئەم ڕوونکردنەوەیە لەسەر ئەم بنەما و سەکۆیە دابمەزرێنین، ئەوا دەڵێین:\nيَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا، وَبَشِّرُوا وَلَا تُنَفِّرُوا\nئاسانکاری بکەن و لەسەر خەڵک قورسی مەکەن، لێبوردەیی بڵاو بکەنەوە و ڕق و کینە بڵاو مەکەنەوە.\nوا لە مرۆڤەکان مەکەن کە لێتان هەڵبێن.\nهەر بۆ ڕوونکردنەوەی ئەم بابەتەش ئاماژە بە شتێکی تر دەدەم:\nهەندێک جار نوێژی بە پەلە ئەنجام دەدا، سەبارەت بەو بابەتەش دەفەرموێت، من دەمتوانی زۆر بە پێوە بمێنمەوە، بەڵام گوێم لە دەنگی گریانی منداڵێک بوو، بیرم لە دڵی دایکی کردەوە و نوێژەکەم بە کورتی بڕیەوە. تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی خۆی وا دەفەرموێت.\nبە ناوی ئەوەی بابەتەکان بە شێوەیەکی بەردەوام ئەنجام بدرێن، هەربۆیە ئاسانکاری لە بابەتەکانیدا هەڵدەبژارد و خستویەتیە بەردەممان.\nئیدی کاتێک سەردارمان دوو ڕۆژ بەو شێوەیە ئەنجامیدا، دەچووە ماڵەوە و لە مزگەوتیش جەماعەتێک بۆ نوێژی تەراویح کۆ دەبوونەوە، چونکە ئەمە ڕووداوێکی زۆر گرنگە، بیر لەوە بکەرەوە کە دەچیتە پشتی پێغەمبەر و ٢٠ ڕکات نوێژ ئەنجام دەدەیت.\nهەربۆیە دەنگ هەڵدەبڕن و دەکۆکن هەتا پێغەمبەر لە ماڵەوە بێتە دەرەوە، بەڵام سەردارمان نەدەهاتە دەرەوە، پاشان هاتە لایان و ئامانجی پێغەمبەرانەی خۆی لە نەکردنی نوێژەکە بە تەراویح بە هەموویان ڕادەگەیەنێت.\nئیدی هەرکەسە و بە دڵی خۆی نوێژی تەراویح ئەنجام دەدا.\nئیدی بیست ڕکات نوێژی تەراویح بەو شێوەیە ئەنجامدرا، ئەمەش زۆر گرنگە بۆ کەسێک کە خاوەنی کار بێت، لە پاڵ ئەوەی ڕۆژانە ٥ فەرزی نوێژ ئەنجام دەدات، گەر بێت و ٢٠ ڕکات نوێژی تەراویحیش ئەنجام بدات، لە ڕووی ئەوەی کە ژمارەی نزیکە لە ژمارەی ڕکاتی فەرزەکان، سەردارمان لە حەدیسێکی شەریفیدا دەفەرموێت، لە ژیانی ئەولای ئەولاکان، لە کاتی دانانی تای تەرازوی کردەوەی بەندەکاندا، گەر کەسێک لە فەرزەکاندا کەموکورتی هەبێت، جەنابی حەق پێیان دەفەرموێت ئادەی سەیری کارەکانی تری بکەن، بزانن هیچ سونەتێکی ئەنجامداوە، ئەو سونەتە هەڵبگرن و بۆشایی فەرزەکانی پێ پڕ بکەنەوە، هەربۆە تەراویح عیبادەتێکی بەو شێوەیەیە.\nلە پاڵ ئەو ٥ فەرزەی ئەنجام دەدرێت، هەریەک لەو نوێژە “زوائد” – واتە ئەوانەی سەردارمان هەندێک جار کردوویەتی و هەندێک جار وازی لێهێناوە- لەگەڵ ئەو نوێژە سونەتە “رواتب” کە سەردارمان بە شێوەیەکی هەمیشەیی لەگەڵ فەرزەکاندا ئەنجامی داوە، گەر لە فەرزەکاندا کەموکورتیەکامان هەبێت و بە شێوەیەک ئەنجاممان دابێت کە وەک پێویست نەبێت، گەر بە کەمتەرخەمیەوە ئەنجاممان دابێت، گەر لە دەستنوێژەکەماندا کەموکورتی هەبێت، لە خۆ پاککردنەوەماندا کەموکورتی هەبێت، گەر هەندێک کەموکورتی تر هەبێت و بە بێ ئاگاییەوە ئەنجاممان دابێت، کەواتە کەلێن و نوقسانیەک لە نوێژەکەماندا هەیە، هەربۆیە جەنابی حەق بە ڕەحمەتی فراوانی خۆیەوە دەفەرموێت، لە نوێژە سونەتەکانی هەڵبگرن و ئەو کەلێنەی پێ پڕ بکەنەوە، هەتا بەندەکەی توشی کەموکورتی نەبێت، ئەمەش بە واتای فراوانی ڕەحمەتی جەنابی حەق دێت.\nهەربۆیە تەراویح شێوازێکی زۆر جددی عیبادەتە کە بۆشایەکانی نێو ژیانی عیبادەتمان پڕ دەکاتەوە، گەرچی ئەمە کارێکی سەختیش بێت، گەر بەم تێبینیەوە ئەنجام درا، یاخود لەوە دەچێت لە سەردەمێکی دیاریکراودا هەندێک نوێژمان هەبێت کە بە شێوەیەکی دروست ئەنجاممان نەداوە، کاتێک دەچێنە ئەو دونیا، بێ ئەوەی حاڵێکمان بەسەر بێت کە سەرمان نەوی بکەین، جەنابی حەق بەو هۆیەوە کەلێنەکانمان بۆ پڕ دەکاتەوە، ئێمەش لەو کاتەدا دەڵێین :\nاَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ، سِوَى الْكُفْرِ وَالضَّلاَلِ و بەم شێوەیە ڕزگارمان دەبێت بە پشتیوانی و چاودێری خودا…\nخۆزگە کە تەراویح ئەنجام دەدرا، ٣ تا ٤ کەسی حافز قورئان لەو شوێنە ئامادە ببن، لەسەر شێوازی “حدر” – بە خێرایی و لەگەڵ ڕەچاوکردنی مەرجەکانی تەجوید – ڕۆژانەش بە نیەتی خەتم بیخوێننەوە، هەم کەمێک شارەزای تەفسیرەکەی دەبن، کاتێک ئیمامەکەش بە شەو دەیخوێنێتەوە، دەڵێن ئەم ئایەتە لە تەفسیردا بەو شێوەیە هاتووە، لە کاتی نوێژی ئێوارەشدا تەفسیری فڵان ئایەتمان کرد و پێش خەوتنانیش تەفسیری فیساری ترمان خوێند، هەروەها کاتێک لە تەراویح ئەمە دووبارە دەکرێتەوە، ئیدی قورئان زیاتر لە هزرماندا جێگەی خۆی دەکاتەوە، پاشان دەمارەخانەکانی مێشکمان، چەشنی دەرگای قەڵاکان، هەموو دەرگاکانیان دەخەنە سەر پشت، فەرمووی لێدەکەن، ئیدی لە ڕۆژێکدا چەندین جار پەیوەندی لەگەڵ قورئاندا دروست دەکەیت.\nتەراویح لایەنێکی قوڵی لەم شێوەیەشی هەیە، جەنابی حەق لەم بابەتەشدا سەرفرازمان بکات.\nکاتی بەربانگیشی خۆشیەکی تایبەت بە خۆی هەیە، بە برسی و تینوێتی ماویتەوە، دەم و لێوت لە تینواندا وشک بۆتەوە و ئاوات بە قومێک ئاو دەخوازیت، پاشان ئەو کاتەی ڕۆژوەکەت دەشکێنیت لە کاتی بەربانگدا، ئیدی قەدر و قیمەتی نیعمەتی پەروەردگارت بۆ دەردەکەوێت، لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ\nگەر وسوپاسگوزاری بکەن ئەوا نیعمەتەکانم بەسەرتانەوە زیاد دەبێت…\nئیدی لە ڕەمەزانی شەریفدا قەدر و قیمەتی ئەو پەرداخە ئاوەت بۆ دەردەکەوێت، لەو کاتەدا بە شێوەیەک سوپاسی خودا دەکەیت، لایەنی کەم بە زمانی حاڵ، دەڵێیت سوپاس بۆ تۆ ئەی پەروەردگارا، تۆی ئەم ئاوەت بۆ ئێمە ئەفراندووە.\nهەروەها پەیوەندیت لە نێوان ئاو و دەمی منیشدا دروست کردووە، هەروەها پەیوەندیت لەگەڵ قوڕگی مندا دروست کردووە، پەیوەندی ئەمەت لەگەڵ لاشەی ئێمە دروست کردووە، لە لاشەی مندا پێویستیت بە ئاو ئەفراندووە، هەروەها هەستیش بە تەواوی ئەمانە دەکەم، ئەمەشت ئەفراندووە، گەر مرۆڤ بیر لەمانە نەکاتەوە، پێموایە گەر مرۆڤ بیر لەمانە نەکاتەوە، ئیدی بە شێوەیەکی غافڵانە لەم ژیانەدا دەژی.\nئەوەی لە مرۆڤدا هەیە لە تێفکرین(تفکر)، یادکردنەوە(تذکر)، قاڵ بوونەوە(تدبر)، بیرکردنەوە(تعقل)، داخوازی ئەوەیە بەم شێوەیە هەڵسەنگاندن بۆ بابەتەکە بکات.\nگەر کاتی بەربانگ ئەمانە بە بیری مرۆڤدا بهێنیت، ئەمە شتێکی زۆر گرنگ دەبێت.\nپاشان بۆ پارشێو هەڵدەستیت و خەوی شەوانەت تەرک دەکەیت، بە تایبەت لە کاتی ئێستادا، تەراویح ئەنجام دەدەیت و بە تەواوی ماندوو و شەکەت بوویت، ئیدی نازانیت کەوا فریای خەو دەکەویت یان نا، دوو کاتژمیر دەتوانیت بخەویت یاخود ناتوانیت، بەڵام لەو خەوە شیرینە و لەو جێگا نەرمە و لە ژێر ئەو بەتانیە گەرمەوە هەڵدەستیت، بۆ پارشێو هەڵدەستیت، دەست دەکەیت بەوەی نان بخۆیت، بەڵام واز هێنان لە خۆشی خۆت و پەیوەندی نێوان خۆت و خێزانەکەت، ئەمانە فیداکاریگەلێکی وەهان، لەلایە خودا چۆن وەڵامێکی دەبێت، ناتوانیت هەڵسەنگاندنی بۆ بکەیت.\nپاشان مانەوە لە مزگەوت(الاعتکاف) هەیە، ئەمەش یەکێکە لەو شتانەی لە تورکیادا فەرامۆش کراوە، گەرچی ئەمانە ئەنجام دەدرێن، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی، بە شێوەیەکی مردووانە ئەنجام دەدرێت، لە نێوان حەقیقەتی کارەکە و ئەوەی ئەنجام دەدرێت، کاڵا بە قەد باڵای خۆی نیە، بەڵێ، ئیعتکافیش هەیە، لە ١٠ ڕۆژی کۆتایی مانگی ڕەمەزاندا، لە مزگەوتەکاندا دەمێنیتەوە، یان هیچ نەماوە یاخود هێندە کەمە بەدی ناکرێت، پێموایە ئیمامەکانیش ئەم کارە ئەنجام نادەن، نەک کەسانی تر، تەنانەت بانگخوێنەکانیش ئەنجامی نادەن، کارمەندانی دیانەتیش ئەنجامی نادەن، جەنابی موفتیش ئەنجامی نادات، جەنابی وتاربێژیش ئەنجامی نادات، دەڵێن هەر هێندەی بەڕۆژوو بیت ئیتر بەسە، پشتیوان بە خودا رۆژوەکەش دەگرن!\nدەڵێن: کورە بەس ڕۆژوەکە کافیە…\nهەربۆیە الاعتکافیش هەیە، ئەمە بە تەواوی وەک حاڵەتی خەڵوەتی دۆستانی حەق وەهایە، واتە ڕزگاربیت لە دونیا و لەوەی لەناویدایە، واتە بە تەواوی خۆت بدەیت بە دەم تێبینی ئەوەی لەلایەن خوداوە دەبینرێیت، واتە خۆت بدەیت بە دەم ئەو تەوژمەوە، ئیدی دەبێت تێبینی ئەوەی کە ئەو ببینیت شتێکی چۆن بێت؟!\nواتە بپرسیت کە ئاخۆ چۆنی لەسەر ئاوێنەی ڕۆحم ڕەنگدانەوەی ببێت، هەمیشە بەو سەودایەوە ڕابکەیت، پێویستە بەم شێوەیە لە الاعتکاف بڕوانین، کەم بخۆ، کەم بخۆرەوە، بگە بە حەیرەت، فانی ببە و ئەو بدۆزەوە…\nالاعتکاف، واتە لێرەشدا پێویستە کەمێک زیاتر بەرگەی ناڕەحەتیەکان بگریت و بە شێوەیەکی جیاواز هەڵسەنگاندن بۆ بابەتەکان بکەیت.\nلە ئایەتەکەدا دەفەرموێت:\nواتە ئەی ئەوانەی ئیمانتان هێناوە، واتە گەر کەسێک ئیمانی نەهێنابێت نایگرێتەوە، گەرچی ئیمانیش پلەی جیاوازی خۆی هەیە، “الاذعان” یش یەکێکە لە پلەکانی، هەروەها ئیمانی تەقلیدیمان هەیە، هەروەها ئیمانێکی تحقیقیمان هەیە، واتە ئیمانێکی”تکوینی تشریعی” کە بەردەوام شیکاری یاسا و ڕێساکانی بوون و شەریعەت دەکات، لە شیکاریەوە دەگات بە پێکهاتەکەی، لە پێکهاتەکەیەوە دەڕواتەوە بۆ شیکاری، واتە هەموو ڕۆژێک بە ئیمانێکی نوێوە خەبەری دەبێتەوە.\n“امنوا” واتە لە ڕابردوویەکی بەردەوامەوە ئیمانیان هێناوە، هەمیشە و هەردەم بەو ئیمانەیاندا چوونەتەوە و چاویان پێدا خشاندۆتەوە، سەردارمان دەفەرموێت ئەوەی دوو ڕۆژی لە یەک بچێت کەسێکی خەسارەومەندە، هەربۆیە لە ڕێگەی تازەکردنەوەی ئیمانەوە و لە ڕێگەی خستنە سەری چەند ڕەهەندێکی جیاوازەوە، ئەوەی سبەینێی لەمڕۆ جیاوازتر نابێت، کەسێکی دۆڕاو دەبێت.\nئەوەی ڕۆژی دواتریشی لەگەڵ سبەینێی جیاواز نەبێت، دیسان بە دۆڕاو ئەژمار دەکرێت.\nسەرەتا پێویستە سەیری ئەمە بکەین، پیویستە لە ڕوانگەی تەفسیرەوە سەیری ئەم بابەتە بکەین، دەفەرموێت:\nکتب بە واتای نوسین دێت، كُتِبَ واتە لەسەرتان نوسراوە، ئەمە بەو شێوەیە ڕاڤە کراوە کەوا لەسەرمان فەرز کراوە، واتە لە زانستی ئیلاهیدا، فەرز بوونی ئەم کارە نوسراوە، واتە لە “امام المبین” دا نوسراوە، پاشان لە “کتاب المبین” دا نوسراوە کە گۆڕانکاری تێدا ڕوو دەدات، یەکەمیان حەقیقەتی لەوحی مەحفوزە، ئەوی تریشیان “لوح المحو و الاثبات” – تابلۆی سڕینەوە و تۆمارکردن – وەک لە ئایەتێکدا دەفەرموێت:\nواتە الله هەندێک شت دەسڕێتەوە، پاشان هەندێک شت لە شوێنی ئەو تۆمار دەکات، بەڵام تەواوی ئەم شتانە لە “ام الکتاب” واتە لە حەقیقەتی لەوحی مەحفوزدا تۆمار کراوە.\nواتە کاتێک دەفەرموێت كُتِبَ\nئەمە ئەو واتایە دەگەیەنێت کە بابەتی ڕۆژوو لە حەقیقەتی لەوحی مەحفوزدا تۆمار کراوە، هەروەک چۆن لەسەر ئەوانەی پێشووتریش تۆمار کراوە:\nالله بە گەورەیی خۆی، ڕۆژووی لەسەر ئێوە فەرز کردووە، ئەمەش لە ڕوانگەی ڕۆشتنی ئێوە بۆ تەقوا(پارێزکاری) وەک پردێک وەهایە.\nلێرەدا وشەی “تتقون” ی بەکارهێناوە، چوونە ناو بازنەی “تقوی” وەک ئەوە وەهایە زۆر لە دەرگایەک بکەیت هەتا لێوەی بچیتە ژوورەوە، وەک ئەوە وەهایە نەکرێتەوە و توشی هەندێک ناڕەحەتی دەبیت،\nوەک وتوویانە بِقَدْرِ الْكَدِّ تُكْتَسَبُ الْمَعَالِي\nواتە بە ڕادەی ئەو مەشەقەتەی توشت دەبێت، دەتوانیت پلەی بەرز بەدەستبهێنیت، چەندە توشی ناڕەحەتی ببن، الله بەو ڕادەیە سەرکەوتنی ڕزگاریتان بۆ بەرهەم دەهێنێت.\nبِحَسَبِ الْمَغْرَمِ، اَلْمَغْنَمُ\nبِحَسَبِ الْمَغْنَمِ اَلْمَغْرَمُ\nئەمە یەکێکە لە یاساکانی سەردەمی عوسمانی(المجلة)، بەڵام لە حەدیسە شەریفەکانەوە وەرگیراوە، ئەمە یەکێکە لە یاساکانی ناو (المجلة)،\nواتە چەندە توشی تەنگوچەڵەمە ببیت، بەو ڕادەیە پاداشتت دەست دەکەوێت. لەلایەکی ترەوە، چەندە پاداشتت دەستبکەوێت، بەو ڕادەیە توشی ناڕەحەتی دەبیت.\nواتە هەتا بگەیت بەو ئاستە، کاتێک ئەم بابەتانەتان هەڵگێرایەوە، چاوتان پێی دەکەوێت.\nئیستا ئێوە گەر ڕۆژوو بەم شێوەیە بگرن، هەروەها لەم بابەتەدا چەندە تامەزرۆی گەشتن بە تەقوا بن، ئینجا دەگەن بە پلەی تەقوا.\nئەی تەقوا چیە؟\nواتە لە ڕێگەی بەجێگەیاندنی فەرمانەکانی جەنابی حەقەوە، لە بەرامبەر ئەو شتانەی کە نیگەرانتان دەکات بەرامبەر ژیانی ئاخیرەتتان، پەنا بۆ چاودێری(العنایة)، پاراستن، سەرپەرشتی، پارێزگاری جەنابی حەق دەبەیت، تەقوا بریتیە لەمە، لە چاوگی خۆپاراستن”وقایة” هاتووە…\nگەر بتەوێت پارێزراو بیت، ئەوا دەبێت بچیتە ناو بازنەی تەقواوە، تەنیا ئەو کاتەشی چوویتە ناو بازنەی تەقواوە، دەتوانیت سوود لە حەقیقەتی فەزیلەتە پوختەکان و حەقیقەتی نوری درەوشاوەی شتەکان ببەیت.\nئەگەرنا بە چاوی داخراوەوە بەرەو هەندێک شت دەڕۆیت و ئاگات لە خۆشت نابێت.\nهەربۆیە لە سورەتی دووهەمی قورئاندا دەفەرموێت:\nالم*ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ\nواتە تەنیا ئەو کاتەی هیدایەتت دەست دەکەوێت وەک خودی خۆی، واتە ئەو کاتەی جیاواز لە گومڕایی دەیبینیت، لە راستیشدا لە ڕێگەی بڕینی مەسافەوە لە ڕێگەی هیدایەتدا، چەشنی کوهەیلانێک کە تێر خواردنی بۆ نیە، بەردەوام خەریکی ڕاکردن دەبیت، تەنیا ئەو کەسانەی کە خۆپارێز و خاوەن تەقوان، بەم شێوەیە دەکەن.\nقورئان هیدایەتێکی پوختە، ڕێگات پشان دەدات، چەشنی بلاجکتۆر ڕێگای مرۆڤ ڕۆشن دەکاتەوە، بەڵام ئەمە تەنیا بە نیسبەت کەسانێکەوە ڕاستە کە خوازیاری تەقوا و خۆپارێزی ببن.\nواتە ئەوانەی عەزمی پەنا بردنە بەر پارێزگاری جەنابی حەقیان پشانداوە، بۆ ئەوانەی لەو بابەتەدا خۆڕاگرانە ڕەفتار دەکەن، بۆ ئەوەی بە ڕێکی دەوەستن، قورئان هیدایەت و ڕێپشاندەرێکی پوختە.\nهەربۆیە پێویستە لەم ڕوانگەیەوە لە وشەی تەقوا تێبگەین.\nمادام ڕۆژوو پردی گەشتن بەم بابەتە، هەروەها نوێژیش پردێکی جیاوازترە، حەجیش پردێکی جیاوازترە، ژیانێکی داوێنپاکانە کە نەکەویتە ناو سەرگەردانیەوە، پردێکی جیاوازترە، بە نیسبەت گەنجێکەوە کەوا لەهەڕەتی گەنجێتیدایە و بە هەموو قەوارە و لاشەی جوانیەوە…\nچەشنی حەزرەتی ئیبنی عەباس و موسعەبی کوڕی عومەیر، کاتێک بە شوێنێکدا دەڕۆشتن، هەموو کەس پەردەی پەنجەرەکانی دەکردەوە هەتا چاویان بەو جوانیەی بکەوێت، دەیانوت سەیری ئەوە بکەن چەند جوانە، دەڵێی فریشتەیە بەسەر زەویدا دەگەڕێت، موسعەبی کوڕی عومەیریش بەم شێوەیە بوو.\nلە بەهاری ژیانیدا بوو، لە جەنگی ئوحود لەبەردەم پێغەمبەری خودادا، سەرەتا قۆڵی ڕاستی ئینجا قۆڵی چەپی، پاشان لە بەرامبەر شمشێرێکدا کە بەرەو ڕووی سەردارمان بەرز بوویەوە، تەنیا ملی پێوە مابوو، ئەویشی دایە بەر شمشێرەکە، لەبەردەمی پیغەمبەری خودادا خۆی وەک قەڵغان لێکرد.\nپەردەکانیان دادەیەوە و تەماشایان دەکرد، گەنجێکی بەو ڕادەیە جوان بوو.\nهەروەها لە سەردەمی حەزرەتی عومەریشدا گەنجێک هەبوو، لە کاتی چوونیدا بۆ مزگەوتی پێغەمبەر، بە بەردەم ماڵی کەسێکدا دەڕۆشت.\nکچێکی گەنج دڵی پێوەی دەبێت، دەچێتە سەر ڕێگای، ئارگومێنتی جیاواز بەکار دەهێنێت، هەرچەندە داوی بۆ هەڵدەدا و دانوی بۆ ڕۆ دەکرد، بەڵام نەدەبوو بە تۆڕی داوەکەیەوە، هەرچەندە تۆڕی داوی جیاوازی بۆ فڕێ دەدا، هەرچەندە شێوازی جیاوازی بەکار دەهێنا، پاشان لە کۆتایدا، ئیدی بە هۆی شەیتانەوە یاخود نەفسی فەرمانکەر بە کاری خراپە، گەرچی ئەویش ئەگەر هەیە هاوەڵی پێغەمبەر بووبێت، هەربۆیە داواکارم جەنابی حەق زمانمان لە خراپە بەرامبەری بپارێزێت، کاتێک لەو دیو دەرگاکەوە گوێی لە قیژەیەکی گەورە دەبێت، گومانی بۆ ئەوە دەچێت کە شتێکی خراپ ڕوویدابێت، ترسی ئەوەی دەبێت کە ئاگر کەوتبێتەوە، گەنجەکە بە نیەتی فریاکەوتن دەچێتە ژوورەوە، کاتێک دەچێتە ژوورەوە، ڕێک دەرگاکەی لەسەر دادەخات. ئینجا ئەو تەکلیفەی زولەیخا خستیە بەردەمی حەزرەتی یوسف، خستیە بەردەمی ئەو گەنجە، ئەویش لە پڕێکدا ئەو ئایەتە دەکاتە ویردەی سەر زوبانی کە دەڵێت:\nواتە ئەوانەی لە بازنەی تەقوادان و پەنایان بردۆتە بەر پارێزگاری الله، کاتێک شەبەنگ و شنەبا و شەپۆلێکی شەیتانی ڕوویان تێدەکات، ئێمە چاویان دەکەینەوە.\nکاتێک ژنەکە فشاری بۆ دەهێنێت، دەبینێت لەسەر زاری ئەم ئایەتە دووبارە دەبێتەوە، هەمیشە هەر ئەو ئایەتە دووبارە دەکاتەوە. ئیدی دڵی زیاتر بەرگە ناگرێت و لەوێدا دەکەوێت بە زەویدا و گیانی دەسپێرێت.\nئیدی خانمەکە دەرگاکە دەکاتەوە و بانگی هاوڕێکانی دەکات، ترسی ئەوە دایاندەگرێت کە حەزرەتی عومەر، بەم ڕووداوە بزانێت و بپرسێت کەوا بۆچی لە ماڵی بێگانەیەکدا گیانی لە دەستداوە، چونکە کەسێک بوو هەمیشە لە ڕیزی پێشەوە نوێژ دەوەستا، حەزرەتی عومەریش بە باشی ئەو کەسانەی دەناسی کە لە ڕیزی پێشەوە دەوەستان، گەر لە پشتیەوە هەزار کەس نوێژی بکردایە، خاوەنی تێڕوانینێکی نەخشەخوێنەرەوانەی وەهابوو، هەموویانی دەناسیەوە، گیانم بە قوربانی حەزرەتی عومەر بێت، خودا لێی ڕازی بێت.\nهەربۆیە وتیان با ئەو نەزانێت و عەیب دەبێت گەر بزانێت لە ماڵی کەسێکی بێگانەدا گیانی لە دەستداوە…\nپاشان بە دزیەوە بردیان نوێژیان لەسەر کرد و لە گۆڕستان ناشتیان.\nکاتێک حەزرەتی عومەریش بە تێڕوانینە نەخشەخوێنەرەوەکانی خۆی سەیری دواوەی کرد و ئەوی نەبینی، پرسیاری فڵانی لێکردن، ئەوانیش دەمیان تەتەڵەی دەکرد، پاشان دەڵێن ئەی ئەمیری ئیمانداران، ڕووداوێکی لەم شێوەیەی بەسەرهات و ئێمەش شەرممان کرد کە بە تۆ بڵێین، بۆ ئەوەی ئەویش توشی شەرمەزاری نەبێت، بە دزیەوە بردمان و ناشتمان، دەفەرموێت بمبەن بۆ سەر گۆڕەکەی، لەسەر گۆرەکەی دەوەستێت و دەڵێت:\nئەوەی بە ترس و خەوف و خۆشەویستی خوداوە هەنگاو هەڵبگرێت، دوو دانە بەهەشتی بە نسیب دەبێت.\nبەهەشتگەلێک کە فراوانی هێندەی نێوانی زەوی و ئاسمانەکانە.\nپاشان دەنگێک لە گۆڕەکەوە دێتە دەرەوە کە هەموو لایەک دەخاتە لەرزە، دەفەرموێت:\nئەی ئەمیری ئیمانداران، من دوو قاتی ئەوەم دەستکەوت!\nالله بە فیردەوسی ئەعلا سەرفرازت بکات و ئێمەش وەک قیتمیری ئێوە حەشر و نەشر بکات.\nخۆڕاگرانە وەستان لە بەردەمی سەرگەردانیدا، گەر نوێژیش بکەیت و بەڕۆژووش ببیت، بەڵام بە دوای هەوا و ئارەزوتدا ڕابکەیت، بێ ئەوەی ئاگات لە خۆت بێت، ئەو کارە جوانانەشی ئەنجامی دەدەیت، ئیدی بە ناوی ئیسلامی سیاسیەوە یاخود موسوڵمانێتیەوە، یاخود بە ناوی ئەوەی ئیسلامیەتی دەهێنیت، دەمێک دەبێت کە کێچ تێیدەدات و کرماندوویەتی و شیتاڵ شیتاڵی کردووە.\nتاڵ بە تاڵی دەرهێناوە، کاتێک دەچیتە ژیانی ئەولا، وەک لەو فەرمودەیەی باسی ئیفلاس دەکات، بە دەستی بەتاڵ و دەموچاوێکی تاریکونوتەکەوە دەڕۆیت.\nلەلایەک ئەو کەسە مەزڵوم، مەغدور، دەستگیرکراو، زیندانی کراو، خۆ شاردەرەوە، ڕاکردوو، موهاجیر، هەروەها ئەوانەی لە پێشتردا ڕۆشتوون و ئێستا هەوڵی ئەوە دەدەن کە وەک ئەنسارەکان بکەن، پێویستە لە مانگی ڕەمەزاند ڕووی داواکانیان لە جەنابی حەق بکەن.\nهەروەک چۆن لە ڕووی ماددیەوە یارمەتی یەکتریان داوە و پاڵپشتی یەکتریان کردووە، پێویستە لە ڕووی نزاشەوە پاڵپشتی یەکتر بن.\nپێویستە ئەو دەرگا ئاوەڵا کراوانەی مانگی ڕەمەزان هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێت و، هەروەها هەڵسەنگاندن بۆ تێڕوانینی پڕ شەفقەتی ڕۆحانی و فریشتەکان بکرێت کە لەلایەک سەیری ئێوە و ، لەلایەکی ترەوە سەیری ئەولای ئەولاکان دەکەن، پێویستە بە نیسبەت ئەوانەوە بڵێین خودایە ئەم مەزڵوم و غەدر لێکراوانە، لە شەری زاڵمان و دووڕووان بپارێزە.\nبڵێن اَللَّهُمَّ أَطْلِقْهُمْ سَرَاحًا\nيَا غَافِرَ الْخَطَايَا، يَا كَاشِفَ الْبَلاَيَا، يَا مُنْتَهَا الرَّجَايَا، يَا مُجْزِلَ الْعَطَايَا، يَا وَاسِعَ الْهَدَايَا، يَا رَازِقَ الْبَرَايَا، يَا قَاضِيَ الْمَنَايَا، يَا سَامِعَ الشَّكَايَا، يَا بَاعِثَ السَّرَايَا پاشان بڕگەی کۆتای :\nيَا مُطْلِقَ اْلأُسَارَى\nيَا مُطْلِقَ اْلأُسَارَى، أَطْلِقْهُمْ سَرَاحًا * يَا مُطْلِقَ اْلأُسَارَى، أَطْلِقْهُمْ سَرَاحًا\nهەموویان پێکەوە ئازاد بکە بە شێوەیەک\nبە شێوەیەک کەوا توانای ویناکردنی مرۆڤ ببڕێت و، بە شێوەیەکی سوپریز ئازادیان بکە خودایە. ئەی ئەوەی دیلکراوان ئازاد دەکەیت.\nبەم شێوەیە دەڵێن…\nيَا مُطْلِقَ اْلأُسَارَى، أَطْلِقْهُمْ سَرَاحًا\nئەوان بگێڕەوە بۆ حاڵی جارانیان و وەزعی باشیان سەرلەنوێ بۆ بگێڕەوە.\nحەق و ئیمکانەکانیان بۆ بگێڕەوە.\nئەوان توشی هێرش و زۆرداری و خۆسەپێنی هەندێک زۆردار، خۆسەپێن و داگیرکەر بوون، ڕزگاریان بکە لە دەستی ئەو زاڵم و مونافیقانە، ئازادیان بکە و بەم جۆرە نزایانەوە بناڵێنن…\nبە شێوەیەک ئەم نزایە بکەین کە وەک دەنگی ناخمان بێت، هەیەجانەکانمان وەک ڕمێک بدات لە تەلە هەستیارەکانی دڵمان و لە ڕێگەی ئەو دەنگانەی دەری دەکات، هەڵسەنگاندن بۆ ئەو دەرگایانەی ئاسمان بکات کەوا ئاوەڵا کراون.\nئیدی شەونوێژ دەکەن لە ڕێگەی شەونوێژەوە، کاتێک بۆ پارشێو هەڵدەستن لە ڕێگەی پارشێوەوە، هەروەها لە هەر دوو ڕکاتێکی تەراویحیشدا سەلام دەدرێتەوە، لە پشوەکانی نێوانیاندا…\nلە نێوان کاتە موبارەکەکان و کاتژمێرە موبارەکەکانی ڕۆژدا، لە نێوان عیبادەتە موبارەکەکانی ڕۆژدا، لەو ساتانەی دەرگاکانی ئاسمان کراونەتەوە، بابەتەکە بەو شێوەیە لێبکەن و وەک ئەوەی لە کۆرسێکدا بن پێکەوە، پشتیوان بە خودا ئەو جۆرە نزایانە لەلای خودا نزیک دەبن لە قبوڵ کردنەوە.\nکەسانێک کەوا ئازادیان لە دەستداوە و کەوتونەتە ناو ژیانی دیلێتیەوە، توشی زوڵم و غەدر بوون، دەستگیراوە بەسەر ماڵ و موڵکیاندا، دەست گیراوە بەسەر دامودەزگا پەروەردەیەکانیاندا، ئەمەش لەلایەن زاڵمان و مونافیقانەوە ئەنجام دراوە، ئەمەش بە بێ هیچ دوودڵیەک دەڵێم، چونکە ئەوان دەست دەگرن بەسەر شتانێکدا کە خەڵک بە عارەقی ناوچەوانیان پەیایان کردووە، یان ئەو شتانەی لە ڕێگەی هیممەتی خۆیانەوە هێناویانەتە کایەوە، کەسیش ئەو حەقەی نیە کەوا دەستیان بەسەردا بگرێت.\nلە ژیانی ئەولاش، الله لێپرسینەوەی ئەم کارانەیان لەگەڵدا ئەنجام دەدا.\nگەر زاڵم زوڵمی هەبێت، ئەوا مەزڵومیش الله ی هەیە.\nئاسانە ئەمڕۆ زوڵم لە خەڵک بکەیت، چونکە بە‌هێزیت و دەسەڵاتت هەیە، بەڵام سبەینێ دیوانی حەق هەیە، لەوێ گیانت دەردەکێشن.\nسبەینێ دیوانی حەق هەیە و گیانت دەردەکێشن.\nلەلایەک بە دڵێکی کڕوزاوە و پڕ ناڵینەوە، واتە لە ڕێگەی لێدانی ڕمی هەیەجانت لە تەلە هەستیارەکانیەوە، لە ڕێگەی ئەو دەنگانەی لێوەی دەردەچێت، ئارەزوی خۆمان سەبارەت بەوان لە بەردەم جەنابی حەقدا پێشکەش بکەین.\nبە ئەدای نیازەوە ئەمە ئەنجام بدەین، بە ئەدای نازەوە نەبێت و بە ئەدای نیازەوە ئەنجامی بدەین، لەلایەکەوە پێویستە ئەمە ئەنجام بدەین.\nلەلایەکی تریشەوە پێویستە هیممەتی خۆمان بەرز ڕابگرین و چەشنی ئەو کاتەی تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی ددانی پیرۆزی کەوتە خوارەوە، کاتێک کوڵم و ڕومەتی بریندار بوو، لەو ساتەی کە قۆڵ و ملی خۆیان لە پێناوی بە فیدا کرد، بێ ئەوەی توڕە بێت و ڕقی هەستێت، وتی:\nاَللَّهُمَّ اهْدِ قَوْمِي فَإِنَّهُمْ لاَ يَعْرِفُونَ\nواتە خودایە هیدایەتی قەومەکەم بدە، چونکە ئەوان نازانن، گەر بیانزانیایە، کاری وەهایان نەدەکرد، هەروەها لەلایەکی تریشەوە بە شێوەیەک کەوا لە ناختانەوە دەردەچێت، نزا بۆ ئەو زاڵم و مونافیقانە بکەن کە بەسەر جیهانی ئیسلامدا زاڵ بوون.\nالله ئەوانیش لە پێشدا بکات بە مرۆڤ، پاشان بە شێوەیەک لە شێوەکان، ئەوانیش بە شەرەفی موسوڵمانێتی شەرەفمەند بکات.\nژیانی ئاخیرەتیان ڕەش نەکەنەوە، تەنانەت من ئەوەش دەزانم کە دڵی ئێوە چۆن لەسەر هەموو مەزلوم و مەغدورێک هەڵدەلەرزێت بە لەرزین، وەک ئەوەی لە تەلی هەستیاری نەی درابێت، چۆن دەلەرزێت بە لەرزین، لە بەرامبەر ئەو لێپرسینەوە سەختەی لەو دونیا توشی ئەوان دەبێت، لە بەرامبەر دیمەنی هەستانی تای تەرازویەکیان بەرەو سەرەوە، لە بەرامبەر دیمەنی ئەوەی کە تای تەرازوی گوناحەکانیان دەیدات لە زەوی، لەوێشدا دڵتان بۆیان دەسوتێت، بۆ ئەوەی لەو دونیا نەهێڵن دڵتان بۆیان بسوتێت، بۆ چاکسازی لە حاڵی تەواوی ئەو زاڵم و مونافیقانەی بەسەر گەلانی جیهانی ئیسلامدا زاڵ بوون، پێویستە نزا بکەن.\nئەمەش لە پشووی نێوان ڕکاتەکانی تەراویحدا، يَا مَنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ؛\nدەتوانن ئەمە لە یەکێک لە پشووەکاندا بڵێن و لە دانەیەکی تردا بڵێن\nيَا مَنْ هُوَ عِنْدَ الْمُنْكَسِرَةِ قُلُوبُهُمْ؛ هَا نَحْنُ مُنْكَسِرُو القُلُوبِ\nپاشان دەتوانن بەم نزایە کۆتایی پێبهێنن\nاُجْبُرْ كَسْرَنَا، وَاجْبُرْ كَسْرَنَا، وَاجْبُرْ كَسْرَنَا\nلە نزایەکی تریشدا دەڵێن\nهَا نَحْنُ مُضْطَرُّونَ، قَدْ ضَاقَتْ عَلَيْنَا الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ، وَضَاقَتْ عَلَيْنَا اَنْفُسُنَا، وَأَنْتَ مَلْجَأُنَا وَرَجَاؤُنَا\nبەم شێوەیە ئەم مانگی ڕەمەزانە، بۆ ئومەتی محمد و ئێمە و ئێوەش، سەرەڕای هەموو شتێک ،سەرەڕای گوناح و هەڵەکانمان، دەبێتە هۆکاری ڕزگاریمان و لە هەمان کاتدا دەبێتە هۆکاری هیدایەتی ئەهلی گومڕایی و دووڕووی، دەبێتە هۆی ڕزگاری مەزڵومان، کرانەوەی دەرگای زیندانەکان و ڕزگاربوونی ژمارەیەکی زۆر لەو مرۆڤە مەغدورانەی توشی مەغدوریەت بوون. دەبێتە هۆکاری ڕزگاربوونی ئەو مرۆڤانەی بێ بەشکراون…\n326 جار بینراوە 1 جار ئەمرۆ بینراوە


دەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە - هەڵمەتی زانیاری سەبارەت بە کووتاندن لە بادن-ڤیورتەمبێرگ | #dranbleibenBW\nدەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە\nپەرلەمان بڕیاری لەسەر ئەرکی پێکووتە بۆ دەزگاکانی پەیوەندیدار دەرکردووە. هەتا بەرواری 15 مارس 2022 ئەبێت هەموو کارمەندانی نەخۆشخانەکان، خە ڵوەتگەی پیری وە دەزگاکنی هاوشێوە بەڵگەیەك پێشکەش بکەن وەك کووتێندراو یان چاکبوەوە. ئامانج لەمە ئەوەیە، کە پیرەکان وە کەسە نەخۆشەکان باشتر بپارێزرێت دژ بە تووشبوون بە ڤیروسی کۆرۆنا.\nتۆمارکردنی زانیاریەکانی سێمیناری دیگیتا\nتۆمارکردن دەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە لەبەرواری 24 فێبروار 2022\nواتای دەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە چیە؟ 15:20\nدەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە چ دەزگایەك دەگرێتە خۆی؟ 25:26\nدەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە چۆن وەردەگێڕدرێتە زەمینەی واقیعی؟ 37:12\nوەڵامی ئەم پرسیارانە دەدرێتەوە لەلایەن پسپۆڕانی وەزارەتی تەندروستی بۆ کۆمەڵایەتی، تەندروستی وە گوونجاندنی بادن-ڤیورتەمبێرگ پرۆفیسۆر.د. ئووڤە لال (ئامتسشێف)،د. تۆبیاس شنایدەر (سەرۆکی بەشی کۆمەڵایەتی)، د. تیلۆ ڤالکەر (سەرۆکی بەشی تەندروستی)، کریستیان ئێنگەلهاردت سەرۆکی بەشی خانەنشینی)، د. یۆخن ڤێرلە (بەشی بەڕێوەبەری تەندروست موقاتەعە)، د. سیمۆنە هیۆکەلە-هافنەر (سەرۆکی بەش) وە د. لیسا مووس (بەشی بەڕیوەبەرایەتی تەندروستی موقاتەعە)\nپرسیارو وەڵام سەبارەت دەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە\nمەبەست لە دەزگای پەیوەندیدار کە ئەرکی پێکووتەیان هەیە بۆ کارمەندان چیە\nبۆچی پێویستمان بە زەبری یاسایی ئەرکی پێکووتە هەیە دژ بە کۆڤید-19 لە هەندێك دەزگای تایبەتدا؟\nلەسەرەتای ئەم پاندێمیەوە بەشێوەیەکی بەردەوام وە دووبارە بەتایبەت لە خەڵوەتگەی پیریەکاندا وە لە دەزگای خزمەتکردنی کەم ئەندامەکاندا ڤیروسەکە بڵاودەبێتەوە، کە تاڕادەیەك دەبێتە هۆی مردنی ژمارەیەکی زۆر لەو کەسانە. بۆ ئەوەی خۆمان لە هەڵگرتنی وە بڵاوکردنەوەی ئەم ڤیروسە لەم جۆرە جێگایانەدا بەدوور بگرین، ئەوە هیچ چارەیەکمان بەدەستەوە نیە، بێجگە لەوەی کە ئەو کارمەندانەی لەو جێگایە کاردەکەن بەتەواوی خۆیان بکووتن. هەرچەندە کارمەندانی بواری پزیشکی وە بواری خزمەتگوزاری هەر لەسەرەتاوە هەڵمەتی پێکووتە وە ئۆفەری پێکوتەیان پێشکەش کراوە، بەڵام ئەم گرووپە لەکەسان بە ئاشکرا هاوکاریان نیشان نەداوە.\nلە کەیەوە ئەرکی پێشکەش کردنی بەڵگەی پێکووتەی-کۆرۆنا هەیە لەهەندێك دەزگای تایبەتدا وە ئەم ڕێسایە هەتا کەی لەکاردایە؟\nئەرکی پێشکەش کردنی بەڵگە دەستپێدەکات لە بەرواری 16 مارس 2022 هەتا بەرواری 31.12.202 ئەم مۆڵەتی بەرواری 16 مارس 2022 هەڵبژێردراوە، بۆ ئەوەی هەموو کەسانی پەیوەندیدار، کە هەتا ئێستا هیچ پێکووتەیەکیان وەرنەگرتووە دژ بە کۆڤید-19، کاتی تەواویان بەدەستەوە بێت، بۆ ئەوەی بتوانن کاری خۆکووتاندنی تەواو جێبەجێ بکەن.\nئەو کەسانە ئەبێت چی پێشکەش بکەن یان بیسەلمێنن؟\nیەك دۆکوومێنت (§ یاسای 2 ژمارە 3 کۆڤید-19-یاسای باری نائاسایی-ڕێکخاریەکانی پاراستن)، کە گوونجاوە لەگەڵ ڕێساکانی پاول-ئێرلیش-ئنیستیتوت (پ ئ ي) بەڕەچاوکردنی ئەو پێکووتەیەی کەبەکارهاتووە، کە بۆ کووتاندنێکی تەواوی پێویست ژمارەیەکی پێویست لە کووتاندنەکان، کە بۆ کووتاندنێکی تەواوی زیاتر پێکووتە چالاککەرەوەکانی پێویست وە هەروەها کاتی نێوانیان، کە پێویستە لەدوای کووتاندن بۆ کووتاندنێکی تەواو هەڵبەسەنگێندرێت وە کە بەلای زۆرەوە لەنێوان تاکە پێکووتەکاندا یان پێکووتە چالاککەرەوەکاندا هەبێت.\nیەك بەڵگەی چاککبوونەوە (§ یاسای 2 ژمارە 3 کۆڤید-19-یاسای باری نائاسایی-ڕێکخاریەکانی پاراستن)، کە لەگەڵ ڕێساکانی ڕۆبەرت-کۆخ-ئینیستیتوت (ڕ ک ئ) گوونجاو بێت بەڕەچاوکردنی جۆری فەحسەکان وەك بەڵگە بۆ تووشبوونەکانی پێشوو، کاتەکەی، کە لەدوای فەحسەکە وەك بەڵگەی تووشبوونەکانی پێشووتر بێت، یان وەك بەڵگە بۆ وازلێهێنان کە لەسەر بنەمای تووشبوونەکانی پێشووتر چنینی بۆ کراوە وە هەروەها کاتەکەی، کە ئەو فەحسەی وەك بەڵگەی تووشبووونەکەی پێشتر کە لە نێوانیاندا بێت.\nئەگەر لەحاڵەتی بوونی گرفتێکی پزیشکیدا پزیشک دەتوانێت بەڵگەی ئەوەت بداتێت، کە تۆ بۆت هەیە دژ بە کۆڤید-19 خۆت نەکووتیت وە ئەم بەڵگەیە پێشکەش بکەیت.\nئەو بەڵگەیە هەتا کەی کاری پێدەکرێت؟\nبەپێی زانیاریەکانی ڕۆبەرت-کۆخ-ئینیستیتوت بەڵگەی چاکبوونەوە کاتێك بەرکارە، ئەگەر وەرگرتنی فەحسەکە بەلای کەممەوە 28 ڕۆژ وە بەلای زۆرەوە 90 ڕۆژی بەسەردا تێپەڕی بێت. بۆ مەبەستی سەفەر- بۆ مەبەستی سەفەر بۆ یەکێك لەدەوڵەتەکانی یەکگرتووی ئەوروپی- ئەوە ئەو بەڵگەیە هەتا 6 مانگ بەرکارە.\nبەڵگەی کووتاندن لەناو ئەڵمانیادا بەڵگەی یەکەم کووتاندن بەبەردەوامی بەرکارە. لە بەرواری 01.01.2022 ەوە بەڵگەی کووتاندنی دیگیتال لەناو یەکگرتووی ئەوروپیدا بۆ نۆ مانگ بەرکارە. یەمەش هەمان شێوەیە بۆ مەناعەی بنەڕەتی تەواو. پێکووتەی-بووستەر بەبەردەوامی بەرکارە.\nئایا هەڵسوکەوت چیە لەگەڵ ئەو بەڵگانەی کە لەدەرەوەی ووڵات هاتوون؟ ئایا چ شتێك بەشێوەیەکی کۆنکرێتی وەك خاوەن ئیش قەبووڵ دەکرێت؟\nیاسا نائاساییەکانی-ڕێکخاری پاراستنی-کۆڤید-19 ئەمانە ڕێکدەخات:\nبەڵگەی خۆکووتاندنەکە دەبێت بەزمانی ئەڵمانی، ئینگلیزی، فەرەنسی، ئیتالی یان ئیسپانی پێشکەش بکرێت.\nئەو پێکووتانەی، کە لەلایەن پاول-ئیرلیش-ئینیستیتوت (پ ئ ي) ەوە پێناسە کراون، دەبێت وەرگیردرابێت: واتە بیۆنتێك، مۆدێرنا، جۆنسن&جۆنسن یان نۆڤاڤاکس.\nژمارەی دۆزەکان وە کاتی نێوانیان دەبێت ڕاگیردرابێت.\nهەرچەندە بەڵگەکە بەڵگەی-یەکگرتووی ئەوروپی بێت، دەبێت بەشێوەیەکی یەکتاشێوەیی قەبووڵ بکرێت.\nئایا بێجگە هەیە، بۆنموونە بەهۆی هۆکاری ئایینیەوە؟\nنەخێر، یاسا هیچ بێجگەیەك یان دەست لێهەڵگرتنێك بەهۆی هۆکاری ئایینیەوە نابینێت. کەسانێك، کە بەشێوەیەکی سەرەکی تەنها بۆ یەك دەزگان، دەتوانن ئازادی وەربگرن بۆ ماوەیەکی دیاریکراو دژ بە قەدەغەکردن لە چوونە ژوورەوە (بۆ نموونە بۆ سێ مانگ). ئەگەر ئەم جۆرە کەسانە لەو ماوەیەدا خۆیان نەکووتن، دەبێت پاش ئەو ماوەیە بەدوای کەسێکی تری جێگردا بگەڕێت.\nلەوانەیە هەندێك لە کارمەندان هەتا ئەو کاتە نەتوانن، واتە هەتا 15 مارس 2022 دوو پێکووتە وەربگرن وە ماوەی چاوەڕێکردنی دوو هەفتەکەش ڕابگرن. چ ڕێسایەك هەیە لەو حاڵەتەدا؟\nئەوەی گرنگە بریتیە لەبەرواری یەکەم پێکووتە: ئەوەی ئەمەی وەرگرتووە، کە داتاکانی ڕەوانەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی کراوە، ئەو کەسە قەدەغە ناکرێت بچێتە ئەو دەزگایەی، کەکاری تێدا دەکات، وە بۆی هەیە بەردەوام ببێت لەسەر کارەکەی. بەڵام ئەبێت ئەوە تەئمین بکرێت، کە ئەو کەسانە هەموو پێکووتەکانی تریش بەتەواوی وەربگرن.\nمەبەست لە ئەرکی کووتاندنی دەزگا پەیوەندیدارەکان بۆ دەزگاکان چیە؟\nئایا ئەرکی خۆکووتاندن چ سەرجەم-دەزگایەکی یان بەشێکی دەزگا دەگرێتە خۆی؟\nئەرکی کووتاندنی دەزگا پەیوەندیدارەکان ئەمانە دەگرێت خۆی:\nجێگای تایبەتی نیشتەجێبوون بۆ کەسانی کەمئەندام هەروەها وەرشەی کار بۆ کەمئەندامان بەپێی یاسای § 219 س گ ب IX هەروەها هەموو جێگا هاوشێوەکان کە بەرنامەی ڕۆژانە پێشکەش دەکەن (بۆنموونە. وەرشەی تایبەتی پشتگیریلێکراو).\nوەرشەکان بۆ کەسانی کەمئەندام.\nدەزگاکانی تەواو سەرجەم مشووخۆر (بۆنموونە. دەزگاکانی چاودێری گرووپەکانی منداڵان وە گەنجانی کەمئەندام) وە دەزگاکانی مشووخۆری کاتی (بۆ نموونە دەزگا هایلپێداگۆگیەکانی ڕۆژانە، باخچە هایلپێداگۆگیەکان) بۆ منداڵان وە گەنجانی کەمئەندام .\nدەزگاکانی سەرجەم- یان بەشی خزمەتگوزار بۆ منداڵان وە گەنجان لەگەڵ کەمئەندامی دەروونی.\nبە دژ لەمە ئەمانە ناچێتە ژێر ئەم بارەوە\nباخچەی منداڵانی ئینتێگرااتیڤ.\nدەزگاکانی یارمەتیدەر بۆ کەسانی بێجێگا.\nلە دەزگاکانی رێها هیچ گرنگ نیە، ئەو خزمەتەی پێشکەش دەکرێت چی دەگرێتە خۆی (بەبەردەوامی، کاتی). ئەو کەسانەی لەوێ کار دەکەن دەکەونە ژێر باری بەڵگە پێشکەش کردن. ئەم دەزگایانە دەچنە ژێر پێناسەی دەزگا ڕێها پزیشکیەکانەوە وەك دەزگاکانی پزیشكی ڕێهای-پێشەیی (پلەی I وە پلەی II) هەروەها دەزگای ڕێها بۆ نەخۆشە دەرونیەکان واتە کەسە کەمئەندامەکان (ڕ پ ك).\nچ دەزگایەکی ڕێهای کاتی-یان تەواو بۆ خزمەتکردنی وە نیشتەجێکردنی بەتەمەنەکان، کەمئەندامەکان یان کەسانی کەفتە یان دەزگا هاوشێوەکان دەچنە ژێر ئەم باسەوە\nدەزگا خزمەتگوزاریە کاتی- وە تەواوەکان (خەڵوەتگەکان، خزمەتی ڕۆژ- یان شەو، دەزگاکانی خزمەتی کاتی).\nدەزگاکانی تەواو سەرجەم مشووخۆر (بۆنموونە. دەزگاکانی چاودێری گرووپەکانی منداڵان وە گەنجانی کەمئەندام) وە دەزگاکانی مشووخۆری کاتی (بۆ نموونە دەزگا هایلپێداگۆگیەکانی ڕۆژانە، باخچە هایلپێداگۆگیەکان) بۆ منداڵان وە گەنجانی کەمئەندام.\nدەزگا چارەسەریەکانی تەواو- یان کاتی بۆ منداڵان یان گەنجان کە کەمئەندامی دەرونین.\nبەدژ لەمە ئەمانە ناچنە ژێر ئەم باسەوە:\nباخچەی منداڵانی ئینتەگراتیڤ.\nدەزگاکانی یارمەتی بۆ کەسانی بێجێگا.\nچ دەزگایەکی پزیشکی ڕێها یان خزمەتگوزاریەکانی پیشەیی ڕێها دەگرێتە خۆی؟\nلە دەزگاکانی رێها هیچ گرنگ نیە، ئەو خزمەتەی پێشکەش دەکرێت چی دەگرێتە خۆی (بەبەردەوامی، کاتی). ئەو کەسانەی لەوێ کار دەکەن دەکەونە ژێر ئەرکی بەڵگە پێشکەش کردن. ئەم دەزگایانە دەچنە ژێر پێناسەی دەزگا ڕێها پزیشکیەکانەوە وەك دەزگاکانی پزیشكی ڕێهای-پێشەیی (پلەی I وە پلەی II) هەروەها دەزگای ڕێها بۆ نەخۆشە دەرونیەکان واتە کەسە کەمئەندامەکان (ڕ پ ك).\nلەو دەزگایانەی یان ئەو خزمەتانەی سەر بە ڕێهای پیشەیی بەپێی یاسای § 51 س گ ب IX (دەزگا فێرکاریە پیشەییەکان، وەرشە پێشەییە پشتگیرلێکراوەکان) هیچ گرنگ نیە، تاچ ڕادەیەك ئەو خزمەتەی پێشکەشی دەکەن چەندە (بەبەردەوامی، کاتی). ئەو کەسانەی لەوێ کار دەکەن دەکەونە ژێر ئەرکی بەڵگە پێشکەش کردن.\nخزمەتەکانی ڕێهای پیشەیی بەتایبەت خزمەتی تایبەتی گوونجاندنە، خزمەتگووزاران لەچوارچێوەی پشتگیری، بوودجەی کار وە بوودجەی فێربوونی کار هەروەها کۆمپانیەکان، کە خزمەتی یاریدەدەری کار پێشکەش دەکەن.\nئەرکی خۆکووتاندن کام لە خزمەتانی چاودێری کاتی وە دەزگاکان دەگرێتە خۆی؟\nلێرەدا ئاماژە دەدەم بەو لیستەیەی کە بەپێی § 20 بڕگەی 3 یفسگ هەروەها فاكی ئەرکی خۆکووتاندن لە دەزگا پەیوەندیدارەکانی سەر بە ب م گ. ئەرکی خۆکووتاندن ئەمانە دەگرێت خۆی:\nدەزگای چاودێری کاتی بەپێی یاسای § 72 س گ ب IX وە هەروەها تاکە کەسان بەپێی § 77 س گ ب XI.\nخزمەتی چاودێری کاتی، کە چاودێریە چڕەکانی کاتی لە دەزگاکاندا، گرووپی نیشتەجێکاندا یان جێگای بەکۆمەڵ نیشتەجێبوونەکاندا پێشکەش دەکرێت.\nبەپێی فاکی سەر بە ب م گ هەروەها ئەو کەسانەی، کە بەکاتی چاودێری دەکرێن لە گرووپە نیشتەجێبوونەکاندا بۆ چارەسەری، چاودێری یان چارەسەری کەسە بەتەمەنەکان یان کەفتەکان کاردەکەن.\nچ دەزگایەك، خزمەتێك، ئۆفەرێكی منداڵان- وە یارمەتی گەنجان بەشێوەیەکی کۆنکرێت دەکەونە ژێر باری ئەرکی خۆکووتاندن وە چ دەزگایەك نا\nئەم دەزگایانەی خوارەوە یان کۆمپانیانە لە موقاتەعەی بادن-ڤیورتەمبێرگ ناکەونە ژێر پێناسەی یاسایی بەپێی § 20 ا لفسگ:\nبەشێوەیەکی گشتی هەموو ئەو دەزگایانەی منداڵآن- وە یارمەتی گەنجان لەبادن-ڤیورتەمبێرگ، هەروەها ئەگەر تاکە تاکە مرۆڤ لەگەڵ کەمئەندامیدا لەو جێگایانەدا خزمەت بکرێن\nئەو دەزگایانەی یان کۆمپانیانەی بەپێی § 35 ا سگب VIII, کە تیایاندا خزمەتگووزاری پێشکەش منداڵان یان گەنجان دەکرێت کە کەمئەندامی ڕۆحی یان کەمئەندامی ڕۆحی مترسیداریان هەیە.\nهەندێك لە ئەرکەکانی بەڕێوەبەرایەتی گەنجان یان بەڕێوەبەرایەتی گەنجانی موقاتەعەکان، کە لە چوارچێوەی ئەو یارمەتیانەی باسکراودا ناکەونە ژێر ئەو پێناسەیە.\nبەهەرحاڵ ئەگەر دەزگایانەی منداڵان- وە یارمەتی گەنجان کە ڕاستەوخۆ، بەستراونەتەوە بەو دەزگایانەی ئەرکی خۆکووتاندنیان لەسەرە بەپێی یاسای § 20 ا یفسگ، وە ئەم دەزگایە کەسایەتیەکی یاسایی هەیە وە بەمەش دەزگایەکە بەپێی یاسای §2 ژمارە 15 یفسگ مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت، ئەمیش ئەچێتە ژێر باری هەمان ئەرکی خۆکووتاندن بۆ دەزگاکانی پەیوەندیدار بە پێی یاسای § 20 ا یفسگ. لەسەر بنەمای ئەم پێناسە یاساییە دەزگا حکومیەکان وە دەزگا پەروەردەییەکان وە بەڕێوەبەرایەتی گەنجانی موقاتەعە بەرامبەر ئەرکی ڕاگەیاندن بۆ مۆڵەت لای بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بۆ ئەو کەسانەی کەلەلایان کاردەکەن وە خۆیان نەکووتاندوە بەرپرسیان لەسەر نامێنێت.\nئایا ئەو کەسانەی، کە لە ئیدارەی دەزگایەکدا کاردەکەن وە لە ئۆفیسێك بەتەنها کار دەکەن، دەکەونە ژێر باری ئەرکی خۆکووتاندن؟\nپێناسەی یاسایی زۆر بە فراوانی داڕێژراوە، بەشێوەیەك کە بەگشتی ئەوە گرنگ نیە، کە ئەو کەسەی لەو دەزگایە یان کۆمپانیایە کاردەکات کۆنتاکتی ڕاستەوخۆی بە گرووپە تەمەنانە هەیە یان نا. تەنها حاڵەت کە جوودا کراوەتەوە، بریتیە لەوەی کە تیایدا هیچ کۆنتاکتێك لەگەڵ ئەو کەسانەی مەترسیان لەسەرە، یان لەگەڵ کارمەنداندا، کە پەیوەندی ڕاستەوخۆیان لەگەڵ گرووپە تەمەنی لەژێر مەترسیدان، ئەمەش بەهۆی کارەکتەری جۆری پیشەکەوە لەسنووری گوومان بکرێتە دەرەوە، بۆ نموونە لەڕێگەی ئەو بینایەی کە جوودایە وە کاری تێدا دەکات.\nئایا پێویستە ئەو کەسانەی کەلەم کۆمپانیایانەی کە ناوبراون کاردەکەن، بەڵگەی خۆکووتاندن پێشکەش بکەن؟\nکۆمپانیای ناوبراو لە ناو لیستەکەدا بریتیە لە کۆمپانیاکانی ناو بازاڕ. بۆ ئەمانیش هەمان یاسا و ڕێسا لەکاردایە وەك کۆمپانیاکانی تر، کە کەسانی کەمئەندام کار پێدەکەن.  ئەو کەسانەی کە لەکۆمپانیاکانی ناو لیستەکەدا کار دەکەن، پێویست ناکات بەشێوەیەکی گشتی بەڵگە پێشکەش بکەن.\nئایا یاسای ئەرکی پێکووتە لە دەزگا پەیوەندیدارەکاندا تەنها بۆ کارمەندان لەکاردایە یان هەروەها بۆ خاوەنی عیادەکە یان کەسی بەڕێوەبەر\nبەپێی § 20 یاسای بڵاوبوونەوەی نەخۆشی ئەرکی خۆکووتاندن بۆ دەزگا پەیوەندیدارەکان لەکاردایە بۆ هەموو ئەو کەسانەی، کە لەو دەزگایانەی سەرەوەدا ئیش دەکەن- بەبێ ئەوەی ئایا، ئەو کەسە خاوەن ئیشەکەیە یان لەوێ کارمەندە. بەپێی ئەوە ئەم یاسایە بۆ هەموانە واتە کارمەندان، خاوەنی عیادە وە هەروەها بەڕێوەبەرانی دەزگاکان.\nئایا ئەو کەسانەی بەشێوەی خۆبەخش لەکاتی پراکتیکدا کاردەکەن لەو ئەرکی پێکووتە لەدەزگا پەیوەندیدارەکان ئازادن؟\nشێوازی جۆر کارەکە (جۆری کۆنتراکتی ئیش، کرێکاری کاتی، پراکتیك، فەرمانبەر) لێرەدا هیچ گرنگیەکی نیە. هەربۆیە هەموو ئەو کەسە خۆبەخشانەی کە لە کاتی پراکتیکێدا کاردەکەن ناونووس دەکرێن.\nچ عیادەیەکی تری پزیشکی چارەسەری مرۆڤان دەچنە ژێر باری ئەرکی خۆکووتاندن لە دەزگا پەیوەندیدارەکاندا؟\nیاریدەدەری نەخۆشی شەکرە\nمامان وە یاریدەدەری مامان\nچارەسەری زمان واتە لۆگۆپێدی\nشێلان وە چاودێری مەلەواانگەی پزیشک\nلە دەزگایەکی پەیوەندیدار ئەرکی خۆکووتاندن چۆن دەخرێتە گەڕ\nڕاگرتنی ئەرکی خۆکووتاندنی-کۆڤید-19 لە دەزگا پەیوەندیدارەکاندا چۆن کۆنترۆڵ دەکرێت؟\nهەموو ئەو کەسانەی لەو دەزگا ناوبراوانەدا یان کۆمپانیاکاندا کار دەکەن ("کارمەندانی خۆیان")، دەبێت هەتا بەرواری 15 مارس 2022 لەلای سەرۆکی کارەکە یان کۆمپانیاکە بەڵگەیەکی خۆکووتاندن- یان بەڵگەی چاککبوونەوە یان بەڵگەیەکی پزیشکی سەبارەت گرفتی تەندروستی پێشکەش بکات.\nلە بەرواری 16 مارس 2022 ەوە دەبێت هەموو ئەو کەسانەی کە یەکێك لەو دەزگایانەدا یان کۆمپانیادا کاردەکەن، بەرپرسن لەوەی، پێش ئەوەی دەست بە کارەکەیان بکەن بەڵگەی پێویست پێشکەشی سەرۆکی یان بەڕێوەبەری دەزگاکە یان کۆمپانیاکە بکات. کەسێك، کە بەڵگەپێشکەش نەکات، بۆی نیە لەوێ ئیش بکات.\nچی ڕوودەات، ئەگەر لە چوارچێوەی ئەرکی پێکووتە لە دەزگا پەیوەندیدارەکاندا بەڵگەی پێکووتە پێشکەش نەکەیت؟\nلەم حاڵەتەدا ئەبێت شتێك ڕوون بکەینەوە:\nلە بەرواری 16 مارس 2022 ەوە هەموو ئەو کەسانەی کە یەکێك لەو دەزگایانەدا یان کۆمپانیادا کاردەکەن، بەرپرسن لەوەی، پێش ئەوەی دەست بە کارەکەیان بکەن بەڵگەی پێویست پێشکەشی سەرۆکی یان بەڕێوەبەری دەزگاکە یان کۆمپانیاکە بکات.\nئەگەر بەڵگەکە لەلای بەشی "خۆیەتی" هەتا بەرواری 15 مارس 2022 پێشکەش نەکرێت یان ئەگەر گوومان لە ڕاستی بەڵگەکە یان ناوەڕۆکەکەیدا هەبێت، ئەوە سەرۆکی ئەو دەزگایە یان ئەو کۆمپانیایە پەیوەندی بە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستیەوە بکات وە هەموو زانیاریە کەسایەتیەکان بۆ بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بنێرێت. بەڕێوەبەرایتی تەندروستی لەو کاتەدا لە حاڵەتەکە دەکۆڵێتەوە وە داوا لەو کەسە دەکات کە بەڵگەی پێویست بخاتە بەر دەست.\nئەگەر لە مۆڵەتی دیاریکراودا هیچ بەڵگەنامەیەك پێشکەش نەکرێت، ئەوە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی دەتوانێت ڕێگە لەو کەسە بگرێت کە بچێتە سەر شوێنی ئیشەکەی واتە ڕێگەلێگرتنی لەوەی پیشەکەی بکات بە ڕەچاوکردنی ئەو شوێنەی ئیشی تێدا دەکات وە لەهەمان کاتدا بەرزکردنەوەی دەعوای سزادان لەدادگا.\nئایا بەڕێوەبەرایتی تەندروستیەکان بەبێ ئەوەی ئگاداری بکەنەوە دەتوانن هەستن بە کۆنترۆڵ کردن؟\nبەڵێ، لە بەرواری 16 مارس 2022 ەوە . هەروەها ئەگەر بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی هیچ زانیاریەکی وەرنەگرت لەڕێگەی سەرۆکایەتی دەزگکانەوە یان کۆمپانیاکانەوە ، ئەوە هەموو ئەو کەسانەی کە ئەرکی پێشکەش کردنی بەڵگەنامەیان لەسەر شانە ئەوە بەرپرسن، کە بەڵگەنامەی پێویست پێشکەش بکەن، ئەگەر بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی داوای لێکردن. ئەگەر ئەو کەسانەی کە بەرپرسن لە پێشکەش کردنی ئەو بەڵگەنامەیە وە لەگەڵ ئەمەشدا پێشکەشی ناکەن، ئەوە ئەکرێت دژ بەمانە سزایەکی پارە بخرێتە سەر شانیان.\nچ داتایەك دەبێت پێشکەشی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بکرێت؟\nئەبێت هەموو زانیاریە کەسایەتیەکانی وەك ناوی خێزانی، ناوی کەسی، ڕەگەز، ڕۆژی لەدایكبوون، ئەدرەسی جێگای نیشتەجێبوونی سەرەکی یان جێگای مانەوەت وە، ئەگەر وانەبێت، ئەدرەسی جێگای ئێستای مانەوەی کەسی بەرپرس، وە ئەگەر لەبەردەستدا هەبێت ژمارەی تەلەفۆن وە ئیمەیل-ئەدرەس. وەزارەتی کۆمەڵایەتی، تەندرووستی وە گوونجاندن پۆرتالێکی تۆمارکردنی دیگیتالی ئامادە کردووە، بۆ ئەوەی لەلایەکەوە دەزگا پەیوەندیدارەکان وە کۆمپانیاکان ئەندامەکانیان کەبەرپرسن لە ئەرکی تۆمارکردن بەپێی توانا وە بەشێوەیەکی خێرا وە سەلامەت تۆماربکرێن، وە لەلایەکی ترەوە بەڕێوەبەرایەتیەکانی تەندروستی بتوانن تۆمارەکان وەربگرن وە لە هەمان کاتدا کاری لەسەر بکەن.\nئەم داتایانە چۆن ئاڕاستەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی دەکرێت؟ ئایا بۆ ئەمە فۆرمی تایبەت هەیە؟\nبۆ ئەم مەبەستە لەسەرتاسەری موقاتەعە پۆرتالێکی دیگیتال هەیە، کە لەڕێگەیەوە بەڵگەنامەکان بۆ بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی ڕەوانەدەکرێت.\nڕاگەیاندنەکە پێویستە بۆ چ بەڕێوەبەرایەتیەکی تەندروستی بنێردرێت، ئەگەر ئەو دەزگایە زیاتر لە فەرعێکی هەبێت لەزیاتر قەزای جیاجیادا؟\nئەو ڕاگەیاندنە دەبێت بدرێت بەو بەڕێوەبەرایەتی تەندروستیەی، کە جێگای ئیشی کەسی بەرپرس لەدەزگاکە/ لەکۆمپانیەکە لە سنووری ئەودایە.\nپاش ئەوەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی ئاگادار دەکرێتەوە، چی ڕوودەدات؟\nکەسی بەرپرس ئەرکی سەرشانیەتی پاش داوالێکردن، کە بەڵگەنامەی پێویست پێشکەشی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بکات. ئەگەر گوومان هەبێت لە ڕاستی یان لە ڕاستی ناوەڕۆکی ڕاپۆرتە پزیشکیەکە، ئەوە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی دەتوانێت فەرمانی پشکنینی پزیشکی بکات، بۆ ئەوەی ئەو کەسە لەسەر بنەمای گرفتێکی پزیشکی نەتوانێت دژ بە ڤیروسی کۆرۆنا سارس-کۆڤ-2 پێکووتە وەربگرێت.\nئەگەر کەسێك پاش ئەوەی داوای لێدەکرێت لەماوەی مۆڵەتی دیاریکراودا بەڵگەنامەکە پێشکەش نەکات یان ئەو کەسە پاش ئەوەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی داوای لێدەکات هەڵنەستێت بە کردنی پشکنینە پزیشکیەکە، ئەوە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی دەتوانێت دژ بەم کەسە بڕیاری قەدەغەکردنی چوونە سەرکار لەو دەزگایە یان کۆمپانیایە دەربکات، واتە بڕیاری ئەوە دەربکات کە ئەم کەسە لەو جۆرە دەزگایانەدا بۆی نەبێت کاربکات.\nئەگەر کەسێك لەسەر داواکاری بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بەڵگەیەك نە، نە بەشێوەیەکی ڕاست، نە بە ڕێکوپێکی یان نە لەکاتی خۆیدا پێشکەش نەکات واتە داواکاریەکانی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی پێشکەش نەکات، ئەوە هەڵدەستێت بە کاری نایاسیی بەپێی § 73 بڕگەی 1 ا ژمارە 7 ف واتە 7 ه یفسگ.\nئیعتراز گرتن یان گوومان خستنە سەر بڕیارەکە دژ بە فەرمانی پشکنینی پزیشکی واتە دژ بە بڕیاری قەدەغەکردنی کار- یان قەدەغەکردنی پیشە لەم حاڵەتەدا هیچ کاریگەریەکی دواخستنی نیە.\nهەرئەوەندی پێکووتەی تەواو دواتر وەرگیردرا، ئەوە بڕیاری قەدەغەکردنی چوون بۆ کار یان قەدەغەکردنی پیشە لادەبرێت.\nکێ کارمەندە دەرەکیەکان (بۆ نموونە خزمەتگووزاری پاککردنەوە یان کارمەندانی سەکیوریتی) ڕادەگەیەنێت بە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی، کە خاوەنی بەڵگەنامەی پێکووتە یان چاککبوونەوە نین؟\nهەمان یاساو ڕێسای کارمەندانی دەزگایەك یان کۆمپانیایەك بەکاردەهێنرێت بۆ کارمەندە دەرەکیەکان، کە دەرحاڵ پێش بەرواری 16 مارس 2022 بۆ ئەم دەزگایانە یان کۆمپانیایانە بە شێوەیەکی بەردەوام کاریان بۆ کردوون. ئەمە ئەوە دەگەیەنێت، لەم حاڵەتانەدا ڕاگەیاندنی ئەم کارمەندە دەرەکیانە بەهەمان شێوە لەڕێگەی سەرۆکایەتی ئەو دەزگایە یان ئەو کۆمپانیایە پێشکەش دەکرێت. بەپێچەوانەوە بۆ هەموو دامەزراندنێکی تازە هەمان یاساو ڕێسا بەکاردەهێنرێت هەروەها بۆ خزمەتگوزارەکان، کە کارێکی بەردەوام لە یەکێك لەو دەزگایانەدا یان لەو کۆمپانیادا ئەنجام دەدەن.\nئەبێت ڕەچاوی چ شتێك بکرێت سەبارەت کەسانی کەمئەندام، کە یارمەتی لە چوارچێوەی بوودجەی کەسایەتی لە مۆدێلی خاوەن ئیش وەردەگرن\nبەگشتی هەمان یاسا بەرکارە، کە کەسی یارمەتی وەرگر (بوودجە وەرگر)، کە لەچوارچێوەی بوودجەیەکی کەسایەتی بەپێی § 29 سگب IX کەسانێك کارپێدەکەن، لە دەزگایەکدا کە ئەندامەکانی دەچنە ژێر باری ئەرکی پێشکەش کردنی بەڵگەنامەیەکی پێکووتە بۆ ئەویش هەمان شتە\nئا لەم حاڵەتەدا، کە کارمەندان لە چوارچێوەی بوودجەی کەسایەتیدا کار دەکەن، ئەبێت بەڕێوەبەرایەتی تەندروستیەکان لە کاتی پشکنیندا بەتایبەت ئاگاداری ئەوە بن، کە لەکاتی تەئمین کردنی خزمەتەکەدا هەڵسەنگاندنێکی تایبەت بەجێگاکە بدات، لەبەر ئەوەی کە بۆ تەنها کەسێك ئاد هۆك ناکرێت هێزێکی کار بخرێتە خزمەت.\nئایا هەروەها لەکاتی کارکردن لەماڵەوە هۆمئۆفیس بەبێ پێکووتەی تەواو- یان بەڵگەنامەی چاکبوونەوە کارکردن ڕێگەپێدراوە؟\nئەگەر بەپێی کارەکتەری ئەو ئیشەی کە ئەنجامدەدرێت هەموو کۆنتاکتێك لەگەڵ کەسانی لەژێر مەترسیدا بەتەواوی ڕوونەدات، ئەوە ئەمە ڕێگەپێدراوە.\nئەی چیدەکرێت لەگەڵ ئەو کارمەندانەی کە نەخۆشن یان لە پشووی بەخێەکردنی منداڵدان؟\nئەو کەسانەی، کە لە دوای تەواو بوونی مۆڵەتەکە (لەبەرواری 15.03.2022) نەخۆشن یان لە پشووی بەخێوکردنی منداڵدان، هەر بەگەڕانەوەیان بۆ سەر کار پێویستە بەڵگەنامە پێشکەش بکەن.\nئایا ئەبێت من وەك کەسێکی تەنهای-کار سەربەخۆ بەبێ ئەوەی داوام لێبکەن پێویستە خۆم تۆمار بکەم یان ئەبێت چاوەڕی بکەم هەتا داوام لێدەکەن؟\nلەحاڵەتی کەسانی کاری سەربەخۆ، کە دەکەونە ژێر پێناسەی § 20ا یفسگ، کە تیایدا سەرۆکێك نیە، کە هەستێت بە پێشکەش کردنی بەڵگەنامە هەتا بەرواری 15 مارس 2022 لەم حاڵەتانەدا ئەبێت بەڵگەنامەکان بەڕێكوپێکی دۆکوومێنت بکرێت، بۆ ئەوەی لە حاڵەتی کۆنترۆڵێکی فەرمیدا بتوانرێت بسەلمێنرێت، کە ئەم بەڵگەنامەیە لەکاتی تەواو بوونی مۆڵەتەکەدا ئامادە بوون لەحاڵەتێکدا، کە هیچ بەڵگەنامەیەك بەپێی یاسای § 20ا بڕگەی 2 دێڕی 1ژمارە 1-4 یفسگ لە ئارادا نەبێت، ئەوە ئاماژە بە دەقە تازەکانی خۆپاراستنی پێکووتە سەبارەت ئەو پیشانەی لەو دەزگایانەدا پێشکەش دەکرێت لەلایەن وەزارەتی تەندروستی ئیتحادیەوە بەبەرواری 22 مارس 2022، پرسیار 23 (لینك: https://www.bundesgesundheitsministerium.de/fileadmin/Dateien/3_Downloads/C/Coronavirus/FAQs_zu_20a_IfSG.pdf ). پاش ئەوە تەنها سەربەخۆکان بەرپرسن لەوەی، بەڕێوەبەرایەتی بەرپرس ئاگادار بکەنەوە، ئەگەر خۆیان خاوەنی بەڵگەنامەی پێویست نەبووون. ئەم بۆچوونە هەمان بۆچوونی موقاتەعەی بادن-ڤیورتەمبێرگە.\nچ دەرئەنجامێكی پیشەیی بە پێی یاسا دێتە دی بۆ کەسانێك بەم شێوەیە، ئەگەر هیچ بەڵگەنامەیەك پێشکەش نەکەن؟\nلە کاتی دامەزراندنی تازەدا\nکەسانێك، کە لەبەرواری 16 مارس ەوە دەستبەکار بوون، بەڵام پێش دەستبەکار بوونیان هیچ بەڵگەیەکی-پێکووتە یان بەڵگەنامەی چاکبوونەوە پێشکەش بکەن، ئەوە ناتوانن دەست بەم کارە بکەن.\nخاوەن ئیش ئەبێت ئەم کاسانە لەدوای 16 مارس ەوە لە ئیش دەربکات- وە بەبێ پارە. لەبەر ئەوەی لە یاسای کاردا ئەو بنەمایە هەیە کە: بەبێ کار بەبێ پارە .\nوە لەکاتی بەردەوام بوون لەسەر کار:\nئەگەر کارمەندان هەتا 15 مارس هیچ بەڵگەنامەیەك پێشکەش نەکەن، ئەوە سەرەتا دەتوانن لەسەر ئیشەکە بەردەوام بن،\nهەر ئەوەندەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بڕیاری قەدەغەکردنی کارکردن- واتە چوونە سەرکاری دەرکرد وە ئەم بڕیارە جێبەچێ بوو، ئەوە ئەو کەسانە بۆیان نیە کارەکەیان ئەنجام بدەن. وە لێرەدا مافی وەرگرتنی پارەی ئیشیان نامێنێت.\nخاوەن ئیش دەتوانێت ئاگاداری کارمەندەکانی بکات. چوونکە لێرەدا بەگشتی ئەبێت حیسابی ئەوە بکەیت، کە کارمەند لە ڕێگای ئەم یاسایەوە کاریگەری پۆزەتیڤی دەبێت بۆ سەر بابەتی کارەکەی.\nئەگەر کارمەندان لەگەڵ ئەوەی کە ئاگاداری کراونەتەوە هیچ بەڵگەنامەیەكی پێکووتە- یان بەڵگەنامەی چاکبوونەوە واتە. ڕاپۆرتێکی پزیشکی سەبارەت بەگرفتە تەندروستیەکان پێشکەش نەکات، ئەوە دەکرێت وەك دواچەك دەرکردن لەکار بەکاربهێنرێت.\nدەرکردن لە کار هەموو کات پێویستی بە بنەمایەکی فراوان هەیە واتە. بنەمای یاسای یەکتایی. لەم هەڵسەنگاندنەدا ئەبێت ئەم ئاسۆیانە ڕەچاو بکرێت:\nماوەی پەیوەندی کارکردنەکە\nمۆڵەتی ئەرکی خۆکووتاندن\nبڕیاری هەڵسەنگاندنی دادوەر، کە ئەم کارە دەکرێت لەژێر بارودۆخی تایبەتدا تەنانەت بەبێ پێکووتە ئەنجام دەدرێت\nئەگەری کاری دوور لە نەخۆشەوە، هەروەها لە هۆم ئۆفیسدا\nلەکوێ دەتوانم پێکووتەی نۆڤاڤاکس کە لەسەر بنەمای پرۆتین دروستکراوە وەربگرم؟\nپێکووتەی نۆڤاڤاکس-کۆڤید-19 کە لەسەر بنەمای پرۆتین دروستکراوە لەسەرەتای مانگ مارس 2022 ەوە لە بادن-ڤیورتەمبێرگ لەبەر دەستدایە. پێکووتەی نۆڤاڤاکس لەلای تیمە گەڕۆکەکان، سەنتەری پێکووتەکان، هەڵمەتی خۆکووتاندن یان لەلای پزیشکەکان وە هەروەها دەرمانخانەکاندا هەن. باشتر وایە پێشتر پرسیاری بوونی بکەیت.\nکۆمیسیۆنی بەردەوامی پێکووتە (ستیکۆ) ئامۆژگاری بە وەرگرتنی نۆڤاڤاکس دەکات وەك پێکووتەی سەرەتا لەسەرو تەمەنی 18 ساڵیەوە. لێرەدا ئەبێت دوو دۆزی پێکووتە بدرێت کە بە لای کەمەوە سێ هەفتە ماوەی نێوانیان بێت.\nزانیاری چڕ و پڕ\nماڵپەڕی وەزارەتی کۆمەڵایەتی سەبارەت ئەرکی پێکووتە ب دەزگاکانی پەیوەندیدار\nیارمەتیدان بۆ دەزگاکان وە کۆمپانیاکان لە بادن-ڤیورتەمبێرگ\nیارمەتیدان بۆ بەڕێوەبەرایەتی تەندروستیەکان لە بادن-ڤیورتەمبێرگ


وێناکردنی خەونێکی لەبیرنەکراو لەنێو شەمەندەفەردا … وه‌رگێڕان و لێدوان: سۆران محەمەد – Dengekan\nbySoran Muhamad\tJune 3, 2019\tGeneral, Literature\nجین نیکۆلاس ئارثەر ڕامبۆ لە (شارلڤێڵ) ی باکووری ڕۆژهەڵاتی فەرەنسا لە 20- 10- 1854 لە دایك بووە، لە هەرزەکارییدا دەستی کردووە بە نووسینی هۆنراوە. ڤیکتۆر هۆگۆ وەسفی کردووە بە (شکسپیری مێردمنداڵ)، جێپەنجەی دیارە بەسەر داهێنانی شاعیرانی پۆستمۆدێرن و نیگارکێشانی سوریالی و میوسیکژەنان.\nکۆی داهێنان و بەرهەماکانی لە تەمەنی بیست ساڵیدا دواییان پێ هاتووە، واتە لە نێوان تەمەنی (17- 20)ساڵییدا، ڕامبۆ بە شاعیری یاخی ناوزەد دەکرێت. لە نێوان سێ کیشوەردا سەفەرە دوایی نەهاتووەکانی دەست پێ کرد، هەتا لە تەمەنی 37 ساڵیدا و لە 10- 11- 1891 بە نەخۆشی شێرپەنجە کۆچی دوایی کرد لە پاش ئەوی قاچی بڕدرایەوە.\nدەقەکە: خەونێکی زستان\nلە زستاندا سەفەر دەکەین لەناو فارگۆنێکی پەمەیی کوشن شین.\nئێمە باش دەبین، هێلانەی ماچێکی شێت چاوەڕوانە، لە هەر گۆشەیەک.\nتۆ چاوت دادەخەیت تا لە پەنجەرەکەوە نەبینیت، سێبەری ڕوگرژی ئێوارێ،\nوەڕینی ئەو وەحشانە، بە ڕەو تێدەپەڕن بە لاماندا\nهی گورگە رەشەکان و خێوە رەشەکان.\nپاشان هەست بە روومەتت دەکەیت زۆر توند ختوکەی دێ\nماچێکی بچوك وەك جاڵجۆڵەکەیەکی شێت بەسەر روومەتا را بکات.\nئەنجا دەڵێیت: بیگرە!” سەرت شۆڕکەوە\n– وئێمەش بەکاوەخۆ لە دووی ئەو بونەوەرە دەگەڕێین\n– هێندە دوور سەفەری کردووە…\nخوێندنەوەیەك بۆ ئەم دەقە:\nخوێنەری ئەزیز! بیهێنە پێشچاوی خۆت هەرزەکارێكی بلیمەتی تۆراو لەماڵێکی پڕ ئاشوب، تۆراو لە دایکێکی پارێزگارو کاسۆلیك، تۆران لە بەرپرسیارییەتیەك لەگەڵ بڕواو تێگەشتنەکانی ناخدا یەکانگیر نەبن، لە کاتێکدا باوك لە خزمەتی سەربازیدایە لە دەرەوەی وڵات.\nسەفەرێك لە سەدان سەفەر؛ کەی و چۆن؟ ئەم شیعرە ئەو وەڵامەمان پێ دەدات:\nهەڵهاتن و خۆهەڵدانە ناو شەمەندەفەرێکەوە، لە ناوچەیەکی دوورە دەستەوە بەرەو شارە گەورەکان، رەنگە بە گیرفانی بەتاڵیش بووبێت، لە وەرزی سەرماو ئەو کاتانەی هەموو شتەکان دەیبەستن، سات ئێوارەیەو هەموو بوونەوەرەکان رووەو ماڵەکانیان دەگەڕێنەوە، بەڵام رامبۆی شاعیر هەڵدێت، بۆ کوێ؟ نازانرێت؛ رەنگە بۆ باکووری فەرەنسا بێت یان ئەولاتر بۆ بەلجیکا، گەڕان بە دوای شتێکی نەزانراودا.\nلەو ساتە وەختانەی کۆمەڵگای ئەوروپی پێیدەنایە دۆزینەوە پیشەسازییە جۆراوجۆرەکان و هەندێك لە دەوڵەتەکانیش سەرقاڵی کۆلۆنیالیزم بوون وەکو مۆدێکی سەردەم و پێداویستیەکی گەشەسەندنن وپەلهاویشتنی زیاتر.\nگەر سەرنج بدەیت لەشیعراندنی ئەو حاڵەتە دەگمەن و خەمگینە ئەوسا توانای مەزنی ئەو شاعیرەت بۆ دەردەکەوێت، رەنگە هەر خەونێك بێت و یان ساتە وەختێکی هوشیاریی بێت و بە خەو بچووێنرێت، جگە لە خۆی کەس لەو فارگۆنەدا نەبووبێت، بەس ئەو ئاوها دیمەنەکەمان بۆ دەگوێزێتەوە، کە چەند کاراکتەرێك لەوێدا ئامادەن، شۆخێك کە بوونی نیە لە ژیانی رامبۆدا، گوایا ئازارو ناسۆرەکان ڕێ بە مرۆڤ دەدەن دڵ لای شۆخێك جێبهێڵیت؟ بەتایبەتی بۆ کەسێکی سەرەڕۆی بلیمەت!\nلە کۆتایی شیعرەکەدا رووبەڕووی ئەو لێکدانەوانە دەبینەوە سەبارەت ئەو بوونەوەرەی هێند دوور سەفەری کردووە، ئەو جاڵجاڵۆکەیەی ختوکەی رومەتی دەدات چییەو کێیە؟ رەنگە هێمایەك بێت بۆ بەرجەستەکردنی نەست یان لاوازی بوونی خۆی لەو ساتەداو هەروەها ئاڵۆزی ناخ و بیرکردنەوەکانی وەکو تەونی جاڵجاڵۆکە، بەڵام واش ئاسان نییە مێردمنداڵێك بەرەنگاری ئەو هەموو ئەشکەنجەو سەفەرە دوورانە بێتەوە، یان رەنگە هەر دەربڕینێکی گەمەئامێزو دڵنەواییکردنێکی منداڵانە بێت، لە لایەکی تر ترسی هەرزەکارێك لە خێو و تاریکایی ڕێی دەچێت دەربڕینی ئەو حاڵەتە ساتەوەختییەی شاعیر بێت لەسەفەرێکدا خەمناكانە، بە شەمەندەفەرو بێ پارە بۆ شوێنێکی نەزانراو.\nمن وای بۆ ده‌چم ره‌نگه ئه‌م هۆکاره‌ش بێت وای له رامبۆ کردبێت که لای ئاسایی بێت ئه‌م لاوازییه‌ی دۆخی و ئاڵۆزییه‌ی هزری وه‌کو جانه‌وه‌رێکی گچکه بچوێنێت که جاڵجاڵۆکه‌یه، له لایه‌کی تریشه‌وه هێشتا دڵی به جۆرێك پابه‌نده به ماڵه‌وه‌و بیر له‌وه ده‌کاته‌وه دوای دیارنه‌مانی ئه‌و، ئه‌وا چۆن ئه‌ندامه‌کانی خێزانه‌که‌ی به‌دوایدا ده‌گه‌ڕێن و ده‌که‌ونه هه‌وڵپرسینی، (وهك له دوا کۆپله‌دا دیاره)، که‌واته ئه‌وه‌ی وا دوور سه‌فه‌ری کردووه خودی رامبۆیه نه‌ك جاڵجاڵۆکه! ئه‌وانه‌ش به‌دوایدا ده‌گه‌ڕێن دایکی و ئه‌وانی ترن، بزانن و سه‌رنج بده‌ن چه‌ند جوان و وه‌ساتایانه هه‌ردوو ماناکه‌ی له چه‌ند وشه‌یه‌کی کورتدا جێ کردووه‌ته‌وه، له کاتێکدا ئه‌م شیحره‌شی له‌یه‌که‌م ساڵی به شاعیربوونیدا نووسیوه.\nئه‌گینا ده‌توانین بپرسین: گوایا جاڵجاڵۆکه ئیشی به ناو شه‌مه‌نده‌فه‌ر چییه؟ ئه‌مه‌یه کامێرای شیعر که وێنه‌ی مه‌جازمان بۆ هه‌تایه به ناوازه‌ترین شێوه بۆ ده‌نه‌خشێنێت و ده‌گوێزێته‌وه. \n(چارلی ماك) کە دەقەکەی کردووە بە ئینگلیزی دەڵێت لەبەر چەند هۆیەك ئەم دەقەم هەڵبژارد؛ یەکێك لەوانە ئەوەیە کە بەربڵاو نییە زستان ببێتە جێی خەون بینین، بە تایبەتی لەو کاتەدا کە زۆر شت دەچنە سوڕی متبوونەوە یان دەمرن، سەهۆڵ و سەرمای زستان وا لە مرۆڤەکان دەکات دەسەوسان بن.\nشاعیر یەکەم کۆپلەی بە راناوی ئێمە نووسیوە، جا نازانرێت ئێمە کێین؟ ئەمەش زیاتر سەرنجی خوێنەر کەمەندکێش دەکات، لەکاتێکدا بە هیچ جۆرێك ناسنامەی شاعیر لەم شیعرەدا ئاشکرا نەکراوە.\nسەرنجراکێشترین بەش لەم دەقەدا وەسفی تارماییەکانە، کە رەنگە میتافۆڕ بێت و دەرخەری ترس و گرفت و نیگەرانیەکانی خودی شاعیر بێت، بەڵام بە باسکردنی چاوداخستن هەوڵ دەدات کە لە یادی بکات و نیگەران نەبێت.\nهەروەها (کازم جیهاد) کە کۆی بەرهەمەکانی رامبۆی کردووە بە عەرەبی دەڵێت: ئەم قەسیدەیە لە شەمەندەفەردا نووسراوە کاتێك رامبۆ لە ماڵ رایدەکرد بۆ برۆکسل و باکوری فەرەنسا لە نێوان 7- 14 ئۆکتۆبەری1870دا.\nلە کۆتاییدا جێی خۆیەتی بپرسین؛ گەر شیعر نەبووایە، ئەوا چ کامێرایەکی فۆتۆگرافی دەیتوانی ئەو دیمەنە فەنتازیە جوان و داهێنەرانەمان لەو ساتە تایبەتەدا هەر بە تازەیی بۆ هەڵبگرێت تا رۆژی ئەمڕۆمان چەشەی ئەدەبی لێوەرگرین؟!\n2-En.wiki. Arthur Rimbaud\n٤- الآثار الشعرية الكاملة لـ آرثر رامبو – ترجمة كاظم جهاد، ٢٠٠٧\nدەقەکە بە ئینگلیزی:\nPrevious پاشماوەکانی شەڕی براکوژی … شوانە حسن ابوبکر\nNext کۆمۆنیزم وناسیۆنالیزم لە کوردستان … حەمید تەقوایی


پێشمەرگە لە نەبەردی هەڵبژاردندا Kirkuk TV\nپێشمەرگە لە نەبەردی هەڵبژاردندا\n12:31 - 2021-09-26\nهێزی پێشمەرگەی كوردستان باسكی بە هێزی بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلی كوردستانە لەناو تابلۆی رەنگینی خەباتی ھەمەلایەنەی كوردستانا. لە تۆماری دیموكراتی عیراقیشدا دیسان هێزی پێشمەرگە تۆماری ئازادیخوازی و دیموكراتییە. جا ئەو كاتەی باسكی بەهێزی شۆڕشی كوردستانە ھەر نەبەردی و نەبەزییە ئەو کاتەشی پاڵپشتی دیموكراتیزەكردنی عیراقیشە هەر تۆماری بێ قسورە.\nلە دوای راپەڕینی 1991 یشەوە پێشمەرگە پارێزەری ئازادی هەرێمی ئازادكراوی كوردستانە، زووتر و ئێستاش هەمیشە پشت و پەنا بوو بۆ دیموكراتخوازانی عەرەب، بە شیعە و سوننەیانەوە، ئەو دەمەی پێكەوە خەباتیان دژی دیكتاتۆری بەعس دەكرد لە دەورانی پێش كەوتنی رژێمی سەدام .\nلە ساڵی 2003دا پێشمەرگە ستوونی پتەوی رزگاركردنی عیراق بوو لەدەست دیکتاتۆری بەعس . هاوشانی هاوپەیمانان لە پرۆسەی رزگاری عیراقدا مەردانە هاتە دەست. ئینجا سەرەڕای منجەمنجی بێ وەفایان و بێ باری ھەڵپەچیان و بەسەرداکەوتوانی دوای کەوتنی سەددام لە گفتوگۆی نووسینەوەی دەستوریشدا پێشمەرگە بووە بەشێك لە مەنزومەی دیفاعی عیراقی.لە نەبەردی دژی تیرۆری قاعیدە و توندڕەوانی داعشیشدا خاوەن دەفتەری سەركەوتن و ئەلبومی شەهادەت و بەرگری ئازایانەیە.\nسەرەڕای زولموزۆری دەورانی مێژوو و پاشقوڵی ناحەزانی شۆڤێنی هێشتاش پێشمەرگە شەریكە لە پاراستن و گەشەی دیموكراتی عیراق. شەریكە لە پاراستنی وڵات لە هەڕەشەی تیرۆر و داگیركاری.\nبۆیە لەبەر ئەم ھەموو چیرۆکانە پێشمەرگە شایانی مووچەی باش و پشتیوانی و هاوكارییە .. لە پڕ چەك كردن و پوشتە و پەرداخكردن، وەك باقی هێزە رەسمییەكانی عیراق.\nتەجرەبە پێمان دەڵێ ئەوەی دەتوانێ ئەم شایستە گرنگانەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان دابین بكات، تەنها و تەنها قەوارەی هاوپەیمانی كوردستانە.\nهاوپەیمانی كوردستان كچ و كوڕی هێزی پێشمەرگە و پارێزەری ماف و داخوازییەكانێتی لە بەغدا.\nبانگەواز و هیوامان وایە هێزە تایبەتەكان هەر دەنگ بە هاوپەیمانی كوردستان دەدەن. یانی ھەر دەنگ بە خۆیان دەدەن.\nلە ھەڵبژاردن خەمە نەتەوایەتییەکە لە بیر مەکەن


شەمخانی: ستراتژیای ئەمریکا لە ئەفغانستان، بەردەوام کردنی شەڕو خوێنڕشتنە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nشەمخانی: ستراتژیای ئەمریکا لە ئەفغانستان، بەردەوام کردنی شەڕو خوێنڕشتنە\nکانونی دوھەم 27, 2021 13:16 Asia/Tehran\nسکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشتی نیشتیمانیی ئێران، ستراتژیای ئەمریکا لە ئەفغانستانی بەردەوام کرانی شەڕو خوێنڕشتن زانی.\n«عەلی شەمخانی» سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشتی نیشتیمانیی ئێران ڕۆژی چوارشەممە لە دیدار لەگەڵ «مەلا عەبدولغەنی برادەر» سەرۆکی ئەو شاندە سیاسیەی تالیبان کە ڕۆژی ڕابردوو سەردانی تارانی کرد، وێڕای ئاماژە کردن بە پێشینەی سەرەڕۆیی و شەڕھەڵایساندنی ئەمریکا لە ناوچەکە، وتی: ئەمریکا لە ئەفغانستاندا بە دووی ئاشتی و ئاسایشتەوە نییە، ستراتژیای ئەمریکا بەردەوام کرانی شەڕو خوێنڕشتنە لەنێو چینە جۆربەجۆرەکانی ئەفغانستان.\nسکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشتی نیشتیمانیی ئێران بە ڕاگەیاندنی ئەمەی کە کۆماری ئیسلامیی ئێران قەت ئەو ڕەوتەی کە بەتەما بێ لە ڕێگای شەڕەوە دەستەڵاتی ئەفغانستان بەدەستەوە بگرێت بە فەرمی ناناسێ، لە سەر پێویستیی بەشداریی تەواوی چین و ھۆزەکان لە دیاری کردنی چارەنووسی ئەفغانستان لە چوارچێوەیەکی ئاشتیانە پێی داگرت.\nسکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشتی نیشتیمانیی ئێران ھەروەھا ئاسایشتی ئەفغانستانی بەتایبەت لە پارێزگاکانی ھاوسنووری ئێران بە بابەتێکی چاوپۆشی لێ نەکراو زانی و لە سەر ھاوکاریی تالیبان لەگەڵ دەوڵەتی ئەفغانستان بۆ خەباتی دژی ھەرچەشنە ناھێمنیەک و بەرنگار بوونەوەی جم و جوڵەکانی داعش پێی داگرت.\n«مەلا عەبدولغەنی برادەر»یش لە دیدارەکەدا وێڕای ئاراستەکردنی ڕاپۆرتێک لە بارەی ڕەوتی دانوستانی ئاشتی لە ئەفغانستان و بە ئاماژەکردن بۆ بێ بەڵێنییەکانی «ترەمپ» لە مەڕ ڕاپەڕاندنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی، وتیشی: ئێمە متمانەمان بە ئەمریکا نییە و بەگژ ھەر ڕەوتێکیش دا دەچینەوە کە بەکرێگیراوی ئەمریکا بێت.\n«مەلا عەبدولغەنی برادەر» ھەروەھا وێڕای پێداگرتن لە سەر پارێزرانی ئاسایشتی سنوورەکانی ئێران و ئەفغانستان وتی: لە داھاتووی ئەفغانستاندا تەواوی چین و ھۆزەکان دەبێ بەشدارییان ھەبێت و ڕۆڵ بگێڕن.\nشاندە سیاسییەکەی تالیبان بە سەرۆکایەتیی «مەلا عەبدولغەنی برادەر» ڕۆژی سێ شەممە گەییشتە تاران و لە لایەن کاربەدەستانی وەزارەتی دەرەوەی ئێرانەوە پێشوازیی لێ کرا.\nخەتیب زادە : تۆمەتلێدان و ھەڕەشەی دژی ئێران ئەنجامی نیە\nدوایین ئاماری قوربانیان و تووشبووانی کۆرۆنا لە ئێران\nروحانی: ئەمریکا هیچ چارەیەکی نییە جگە لە هەڵوەشاندنەەوەی گەمارۆکانی سەر ئێران\nفێدراسیۆنی جۆدۆی ئێران ھەڵپەساردنی لەسەر ھەڵگیرا\n4 خولەکێک لەمەوبەر\nپەیکەری شاعیری گەورەی کورد غولامڕەزاخان ئەرکەوازی دانرا و پەردەی لەسەر لادرا\nمستەفا کازمی : زیان گەیاندن بە ئاسایشی سوریا ، زیانگەیاندن بە بەرژەوەندیی عێراقە\nھێرشی لەشکەریانی زایۆنیست بۆسەر لێواری رۆژاوای رووباری ئەردەن\nپەیامی کازمی بۆ مامۆستایانی هەرێمی کوردستان بە زمانی کوردی\nکرماشان بوو بە پاڵەوانی پاراکێش ھەڵگرتنی ئافرەتانی ئێران\nبانگ کرانی باڵوێزی تورکیا لە تاران بۆ وەزارەتی دەرەوە\nهەناردەی ساڵانە 230 ملیار دۆڵار کاڵا لە مەرزی سەیران بەندەوە بۆ هەرێمی کوردستان\n«پەیام عەزیری» پارچەموسیقای «پاڵەوانی پێکەنیو» بۆ «سیامەند ڕەحمان» پێشکەش دەکات\nبه‌ته‌مه‌نترین موختار لە هەرێمی کوردستان کۆچی دوایکرد


سه‌رۆك كۆمار: تاكه چاره‌سه‌ر گفتوگۆكردنه\nسه‌رۆك كۆماری عیراق ڕایگه‌یاند: به‌گه‌ڕانه‌وه بۆ ده‌ستوور كێشه‌كان چاره‌سه‌رده‌بن و ده‌بێ ده‌ستكه‌وته‌كانی هه‌رێمی كوردستان به‌رز ڕابگیردرێن.\nد.به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆماری عیراق له ڕێوڕه‌سمی سوێندخواردنی نێچیرڤان بارزانی وه‌ك سه‌رۆكی هه‌رێم له هه‌ولێر وتارێكی پێشكه‌ش كرد و ڕایگه‌یاند: به گه‌ڕانه‌وه بۆ ده‌ستوور كێشه‌كان چاره‌سه‌ر ده‌بن.\nسه‌رۆك كۆماری عیراق وتیشی: ئارامی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌بێ ڕه‌چاوكردنی مافه‌كانی كوردستان به‌ده‌ستنایه‌ت.\nد.به‌رهه‌م ساڵح ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد كه به‌هێزی كوردستان پشتیوانه بۆ عیراق.\nپێش ئه‌وه‌ی كه د.به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك سه‌رۆك كۆماری عیراق وتاره‌كه‌ی پێشكه‌ش بكات مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان وتارێكی پێشكه‌ش كرد و پشتیوانی خۆی بۆ سه‌رۆكی هه‌رێمی نوێی كوردستان ده‌ربڕی و داواشی كرد كه كێشه‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا چاره‌سه‌ر بكرێن و هاوكاتیش كێشه‌ناوخۆییه‌كانی هه‌رێم چاره‌سه‌ر بكرێن.\nهه‌ر له ڕێوڕه‌سمه‌كه‌دا محه‌مه‌د حه‌لبوسی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق وتارێكی پێشكه‌ش كرد و رایگه‌یاند به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هه‌رێم كێشه‌كان چاره‌سه‌ر ده‌كه‌ین و هه‌رێمی كوردستان په‌ناگایه‌كی ئارامه بۆ پێكهاته‌كان.\nسه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق ئاماژه‌ی به‌ڕۆڵی پێشمه‌رگه له شه‌ڕی داعش كرد و ڕایگه‌یاند پێشمه‌رگه ڕۆڵێكی كاریگه‌ری هه‌بووه له‌دژی داعش.\nدواتر حه‌مید خزری نوێنه‌ری عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق ڕایگه‌یاند كه به پشتبه‌ستن به ده‌ستوور ده‌توانین كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین.\nپاشان عه‌مار حه‌كیم سه‌رۆكی ڕه‌وتی حیكمه وتارێكی پێشكه‌شكرد و ڕایگه‌یاند له جێبه‌جێكردنی ده‌ستوور كێشه هه‌یه و ده‌بێت به‌پێی ده‌ستوور كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین و هیواشی خواست كێشه‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا چاره‌سه‌ر بكرێن.


خولی نایابی ئینگلتەرا - ئێڤەرتۆن vs ستۆک ستی - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nواتفۆرد vs. لیڤەرپوڵ کریستاڵ پاڵاس vs. هەدەرفیڵد تاون وێست برۆمیچ ئالبیۆن vs. ئەی ئێف سی بۆرنێماوس چێڵسی vs. بێرنلی ساوسامپتۆن vs. سوانزی ستی ئێڤەرتۆن vs. ستۆک ستی برایتۆن و هۆڤ ئالبیۆن vs. مانچێستەر ستی نیوکاسڵ یونایتد vs. تۆتێنهام هۆتسپێر مانچێستەر یونایتد vs. وێست هام یونایتد سوانزی ستی vs. مانچێستەر یونایتد\nئێڤەرتۆن vs ستۆک ستی 1-0\nواین ڕونی (G) 45'+1 (دروستکرا لە لایەن: D. Calvert-Lewin)\n'46 بۆ R. Martina\nس. بێراهینۆ (ENG)\n'72 بۆ پێتر کراوچ\n'77 بۆ ک.میرالاس\n'60 بۆ T. Davies\n'72 بۆ ماکسیم چۆپۆ مۆتینگ\n'46 بۆ ئا.ویلیامس\n'60 بۆ د. کلاسێن\nماکسیم چۆپۆ مۆتینگ (CMR)\n'72 بۆ بۆیان کرکیچ\n'72 بۆ س. بێراهینۆ\n'77 بۆ Sandro Ramírez\n2 م. شێندێرلین 85'\n10 واین ڕونی 45+1'\n4 ج.ئالێن 29'\n9 س. بێراهینۆ\n18 مامی دیۆف\n27 بۆیان کرکیچ\n11 ک.میرالاس بۆ Sandro Ramírez 77'\n15 R. Martina بۆ ئا.ویلیامس 46'\n26 T. Davies بۆ د. کلاسێن 60'\n33 L. Grant گ\n10 ماکسیم چۆپۆ مۆتینگ بۆ بۆیان کرکیچ 72'\n25 پێتر کراوچ بۆ س. بێراهینۆ 72'\n14/04/18 EPL سوانزی ستی 1 - 1 ئێڤەرتۆن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n28/04/18 EPL هەدەرفیڵد تاون 0 - 2 ئێڤەرتۆن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n18/07/18 CLF بەری 20 : 45 ئێڤەرتۆن زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n26/07/18 CLF بلاکبێرن ڕۆڤەرز 20 : 45 ئێڤەرتۆن زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n04/08/18 CLF ئێڤەرتۆن 16 : 00 ڤالێنسیا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n11/08/18 EPL وۆڵڤەرهامپتۆن واند… 16 : 00 ئێڤەرتۆن زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n16/04/18 EPL وێست هام یونایتد 1 - 1 ستۆک ستی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n13/05/18 EPL سوانزی ستی 1 - 2 ستۆک ستی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n13/07/18 CLF یونیۆن بەرلین - ستۆک ستی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n14/07/18 CLF والساڵ 16 : 00 ستۆک ستی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n18/07/18 CLF بۆخوم 18 : 00 ستۆک ستی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n21/07/18 CLF هامبورگ - ستۆک ستی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n21/07/18 CLF مێپن - ستۆک ستی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


بارزانی: گشتپرسی داهاتووی گەلی کوردی مسۆگەر کرد\nلەلایەن دیار کوردە 8/11/2017\nبارزانی لەکاتی دەنگدان لە گشتپرسی، فۆتۆ: AFP\nمەسعود بارزانی رایدەگەیێنێ، ئەگەرچی لەدوای ئەنجامدانی گشتپرسی هەندێک بەربەست هاتوونەتە پێشەوە، بەڵام داهاتووی گەلی کوردی مسۆگەر کردووە. دانیش بەوەدا دەنێت کە تاکە هەڵەی کورد ئەوە بووە پرۆسەکە لەکاتێکی زووتردا ئەنجامنەدراوە.\nبارزانی لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ گۆڤاری نیوزویکی ئەمریکی رایگەیاندووە، ئۆپەراسیۆنی دەستبەسەرداگرتنی کەرکووک بە سەرکردایەتیی ئێران، بە ئاگاداری بەرپرسانی بەریتانیا و ئەمریکا بووە. گوتووشیەتی بڕیارەکانی عێراق لەلایەن ئێرانەوە دەدرێن.\nبارزانی ئاماژەی بەوە داوە کە تاوەکو دەرفەتێک هەبێت کورد هەوڵدەدات رێگە لە رووبەڕووبوونەوەی سەربازی لەگەڵ سوپای عێراق بگرێت، جەختیی لەوەش کردووەتەوە هیچ هەوڵێک ناتوانێت ناسنامەی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان بگۆڕێت.\nراشیگەیاندووە، ئەمریکا و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەتوانن رێگە لە رووبەڕووبوونەوەی سەربازی لەنێوان هەولێر و بەغدا بگرن، ئەگەر هەر شەڕێکیش رووبدات، دیارە لەلایەن ئەوانەوە گڵۆپی سەوزی بۆ هەڵکراوە.\nبە ئاماژەکردن بەوەی بڕیاری گشتپرسی هی ئێستا نەبووە و بڕیارەکە لە نێوەڕاستی 2014 بە دەستەجەمعی لەلایەن سەرجەم پارتە سیاسییەکانی کوردستان و پەرلەمانی کوردستانەوە دراوە، بارزانی گوتوویەتی: "هۆکاری ئەنجامنەدانی پرۆسەکە لەو کاتەدا شەڕی داعش بوو، تاکە هەڵەی کوردیش ئەوە بوو گشتپرسییەکە لەکاتێکی زووتردا ئەنجامنەدرا".\nبارزانی کە سەرپەرشتی ئەنجامدانی گشتپرسی کرد و نزیکەی 93% ی بەشداربووانیش بە بەڵێ دەنگیان بۆ جیابوونەوە لە عێراق دا، ئاماژەی بەوە کردووە ئەگەرچی لەدوای ئەنجامدانی پرۆسەکە هەندێک بەربەست هاتوونەتە پێشەوە، بەڵام بەبڕاوی ئەو گشتپرسییەکە داهاتووی گەلی کوردی مسۆگەر کردووە.\nپرسیار: تۆ گشتپرسییت بردەوە، بەڵام واپێدەچێت زیانت بە دەرفەتەکانی دروستبوونی دەوڵەتی نیشتمانیی کوردی گەیاندبێت، بۆچی ئەمەت ئەنجامدا؟\nبارزانی: بڕیار گشتپرسی بڕیارێکی شەخسی نەبوو، بڕیارێک بوو لەلایەن هەموو پارتە سیاسییەکانی کوردستان درابوو، سەرکەوتنی گشتپرسییەکەش ئەوە بوو کە 93% ی گەلی کورد (لە عێراق) دەنگیان بە بەڵێ دا، بۆیە من بڕواموایە ئەم گشتپرسییە داهاتووی گەلی کوردی مسۆگەر کردووە، ئەوە راستە کە هەندێک بەربەست لەدوای گشتپرسییەکە هاتنەپێش، بەڵام ئەوە مانای ئەوە نییە کە مافی چارەی خۆنووسینی کورد لەدەستدراوە.\nپرسیار: بەڵام زۆر کەس پێیانوایە کاتەکەی هەڵە بوو.\nبارزانی: ئێمە بڕوامان وابوو کاتەکە باش بوو، چونکە ئەو هێزە عێراقییانەی ئێستا سیاسەتەکانیان بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا و دۆخی ئەو ناوچانە جێبەجێ دەکەن، پێشتر ئەو پرۆگرام و ئەم پلانەیان لە خەیاڵدا بوو، هەتا پێش گشتپرسیش. ئەوان گشتپرسی وەک بیانوو بەکاردێنن بۆئەوەی پلان و پیلانەکەیان لە دژی گەلی کورد جێبەجێ بکەن، ئێمە گشتپرسییەکەمان ئەنجامدا بۆئەوەی رێگری لە خوێنڕشتن بکەین، بۆئەوەی رێگری لە شەڕ و ململانێ بکەین، چونکە ئەمانە (هێزە عێراقییەکان) کە ئێستا شەڕی ئێمە دەکەن، دەیانەوێت ئەمری واقیع بەسەر ناوچەکەدا بچەسپێنن، هەڵەی ئێمە ئەوەبوو دەبووایە گشتپرسییەکە زووتر ئەنجامبدەین نەک درەنگتر.\nپرسیار: هێزەکانی پێشمەرگە لە نزیکەوە کاریان لەگەڵ هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژی داعش کردووە، پێتوایە ئێستا ئەمریکا دەستی لەئێوە بەرداوە؟\nبەبێ رۆڵ و قوربانیدانی پێشمەرگە نەدەتوانرا پاشەکشە بە داعش بکرێ و تێکبشکێندرێت، نە موسڵیش ئازادبکرێت، بەڵام ئێمە چاوەڕوانی ئەوەمان نەدەکرد هێزە عێراقییەکان ئەو چەکانەی ئەمریکا بۆ شەڕی داعش پێیدابوون دژی خەڵکی خۆیان بەکاریانبێنن، ئەوە سورپرایزێکی گەورەبوو بۆ ئێمە.\nپرسیار: پێتوایە ئەمریکا پلانی عێراقی بۆ چوونە نێو کەرکوک و ناوچەکانی دیکەی ژێر دەستی کورد پەسەند کردبێت؟\nبارزانی: بەڵێ، پێمانوایە ئۆپەراسیۆنی دەستبەسەرداگرتنی کەرکوک لەلایەن ئێرانەوە سەرکردایەتیی دەکرا، بە ئاگاداری بەرپرسانی بەریتانیا و ئەمریکا.\nپرسیار: سیناتۆر جۆن مەکین، حکومەتی هەرێمی کوردستان بە "هاوبەشێکی بەهادار و لەمێژینەی" ئەمریکا وەسفدەکات، پێتوایە پەیوەندییەکانی ئێوە لەگەڵ کۆشکی سپی بە سەرۆکایەتیی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ، گۆڕانی بەسەردا هاتووە؟\nبارزانی: جۆن مەکین پیاوێکی زۆر بەڕێز و بە مەعریفەتە، ئاگاداری قوربانییەکانی پێشمەرگە و هەروەها گەلی کوردە، بەڵام سەبارەت بە پەیوەندییەکانی نێوان کوردستان و کۆشکی سپی، ناتوانم بڵێم ئێمە پەیوەندیمان هەیە یاخود نا.\nپرسیار: ئێران دووژمنی سەرسەختی عێراق بوو، بەڵام ئێستا دۆستی هەرە نزیکیەتی، ئەم پەیوەندییە نزیکە چی بۆ هەرێمی کوردستان و خەڵکی کورد دەگەیێنێت؟\nبارزانی: بڕیارەکانی عێراق لەدەستی ئێراندان، کورد نە رووبەڕووی ئێران دەبنەوە، نە کێبڕکێش لەگەڵ ئێراندا دەکات.\nپرسیار: کەوایە ئامادەی لەگەڵ ئێران کاربکەیت؟\nبارزانی: ئەوە لە داهاتوودا بڕیاری لێدەدرێت.\nپرسیار: زۆر کەس نیگەرانی ئەوەن بارگرژییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا رەنگە بۆ شەڕێکی نوێ سەربکێشن، بۆچوونی تۆ چییە؟\nبارزانی: هیواخوازین شەڕ و خوێنڕشتنەکە بووەستێت، سیاسەتی ئێمە گەڕانە بەدوای گفتوگۆ، گەڕانە بەدوای رێگەیەکی ئاشتیانە بۆ چارەسەرکردنی ململانێکان و ریگریکردن لە ململانێکان لەگەڵ عێراق، ئەگەر کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و هاوپەیمانان بەڕاستی دەیانەوێت رێگری لە پێکدادانێکی دیکەی سەربازی بگرن، ئەوان دەتوانن، بەڵام ئەگەر شەڕ هەڵبگیرسێت، ئەوە مانای ئەوەیە ئەوان گڵۆپی سەوزیان بۆ هەڵکردووە.\nپرسیار: رکابەرەکانت بەوە تۆمەتبارت دەکەن کە تۆ گشتپرسیت بۆ دەستکەوتی سیاسی خۆت ئەنجامداوە، تۆ چی بەوان دەڵێیت؟\nبارزانی: ئەنجامدانی گشتپرسی لە نێوەڕاستی 2014 لەلایەن کۆمسیۆنی هەڵبژاردن و لەلایەن پەرلەمانەوە بڕیاری لەبارەوە درا، بڕیارەکە بڕیارێکی تاکە کەسی نەبوو و لەو کاتەدا بڕیارێکی دەستەجەمعی هەموو پارتە سیاسییەکان و هەموو دامەزراوەکان بوو لە کوردستان، بەڵام بەهۆی داعش ئێمە کاتی ئەنجامدانی گشتپرسییەکەمان دواخست، دواتریش کاتێک ئێمە کاتێکمان دەستنیشانکرد، ئەو کاتیش بڕیارەکە بڕیارێکی دەستەجەمعی هەموو پارتە سیاسییەکان بوو.\nپرسیار: هێشتا ئەگەر هەیە سەربەخۆیی کورد بێتەدی؟\nبارزانی: ئەوەی لە (ناوچە کوردییەکان) روودەدات تەنیا شتێکی کاتییە، چونکە هیچ کەسێک ناتوانێت ناسنامەی ئەو ناوچانە بگۆڕێت، ئێمە دان بە هیچ گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی بەزۆر نانێین، ناسنامەی ئەو ناوچانە هێشتا کوردستانییە، ئێمە لە چەندین ناوچە تەنیا بۆ رێگریکردن لە هەر جۆرە رووبەڕووبوونەوەیەک و خوێنڕشتنێک کشاینەوە، ئێمە دەمانەوێت رێگە لە هەرجۆرە رووبەڕووبوونەوەیەکی سەربازی بگرین، ئەمەش بۆ رێگەخۆشکردنە بۆ دایەلۆگ.\nپرسیار: تا چ ئاستێک ئێوە دەتانەوێت رێگە لە رووبەڕووبوونەوەی سەربازی لەگەڵ بەغدا بگرن؟\nبارزانی: ئێمە ئامادەین تا ئەو کاتەی رێگەیەک هەبێت بۆ رێگریکردن لە شەڕ لەگەڵ سوپای عێراق.. تا ئەوکاتەی ئەوان هەوڵنەدەن گۆڕان بەسەر تایبەتمەندی (ئۆتۆنۆمی) کوردستاندا بێنن.\n0 7 | 10/11/2017\n59916 ژمارەی بینین


عێراق به‌رپرسیاره‌تی به‌رانبه‌ر پێكهاته‌كان؛ ئێزدیه‌كان به‌نمونه\nكه‌مینه ناونانێكی ئازار به‌خش\nرێك له به‌رانبه‌ر وشه عه‌ره‌بیه‌كه‌ی "اقلیه" كورد كه‌مینه‌ی داناوه، وشه‌ی كه‌مینه كه من زۆر خۆم له‌وه ده‌پارێزم به‌كاریبێنم، له‌ڕوی سایكۆلۆژیه‌وه كاریگه‌ری بۆ سه‌ر پێكهاته ئاینی و نه‌ته‌وه‌یی و كه‌لتوریه تایبه‌ت و جیاوازه‌كان هه‌یه، ئه‌وان ئه‌گه‌رچی له‌ڕوی ژماره‌شه‌وه كه‌م بن، نایانه‌وێ به كه‌مینه ناوببرێن، بۆ ماوه‌یه‌كی دورودرێژ كار له‌سه‌ر ئه‌وه‌كراوه، به‌ره‌به‌ره ئه‌وان به‌ره‌و كه‌مبونه‌وه‌و له‌ناوبردن و سڕینه‌وه ببرێن بۆیه ئه‌و ناونانه ئازاریان ده‌دات، له‌بری ئه‌وه پێكهاته به‌كار بهێنرێ زۆر باشتره، یان هه‌ر به‌ناوه‌كانی خۆیانه‌وه قسه‌یان له‌سه‌ر بكرێت، وه‌ك "كاكه‌یی، سابیئه، ئێزدی" هه‌تادوای، ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ش بۆ سه‌ر زوان و توێژینه‌وه‌كان قورسن، ده‌كرێ بگوترێ ده‌سته وه‌ك ده‌سته‌ی یارسان، ده‌سته‌ی ئالی هه‌ق، یان كۆمه‌ڵ وه‌ك كۆمه‌ڵی ئێزدی یان كۆمه‌ڵی شه‌به‌ك، ئه‌وه‌ی عه‌ره‌ب ناوی ناون ئه‌قه‌لیه ئه‌وه‌تێگه‌یشتنی عه‌ره‌به بۆ ئه‌وانی تر، ئه‌م تێگه‌یشتنه،تێگه‌یشتنێكی دواكه‌وتوانه‌ی خۆبه‌گه‌وره‌تر زانینه له‌وانی تر، ناكرێ ئێمه‌ش له‌ناونانا هه‌مان رچه‌ی ئه‌وان بگرینه‌به‌ر بۆیه من ئه‌گه‌ر هه‌ر ناوێك بۆ ئه‌وان به‌كاربێنم، بۆ ئه‌وه‌یه دواتر له‌سه‌ر ناوێك رێك بكه‌وین، واته له‌نێو به‌كارهێنانی چه‌ندین زاراوه‌و وشه‌دا ده‌كرێ پاشتر، باشترین و گونجاوترینیان هه‌ڵبژێرین.\nبۆچی پێویسته ئه‌و ده‌سته‌و گروپانه بپارێزرێن:\nگروپ و ده‌سته ئاینی و نه‌ته‌وه‌یی و كه‌لتوریه جیاجیاكان، به‌شێكی گرنگی ریشه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌ی هه‌رناوچه و وڵاتێكن، ئه‌ركی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵاتداران و پێكهاته‌كانی دیكه‌ی كۆمه‌ڵه ئه‌و جیاوازیه بپارێزن و نه‌هێڵن له‌ناوبچن، خۆ ئه‌گه‌ر چه‌ند خێزانێكی زۆركه‌میشیان مابێت بۆ نمونه وه‌ك ئه‌رمه‌نیه‌كانی كه‌ركوك، پاراستنی ئه‌وان جگه‌له‌وه‌ی پاراستنی ده‌وڵه‌مه‌ندی كه‌لتوری و ئاینی و زمانه پاراستنی جیاوازیه ئه‌رێنیه‌كانی نێو كۆمه‌ڵیشه، جیاوازی ئه‌رێنی به‌مانای هه‌مه‌ڕه‌نگی كولتوری، ئه‌مه رۆڵێكی گه‌وره له گه‌شه‌كردنی پێكه‌وه‌یی و لێبورده‌یدا ده‌بینێ ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات ئاماده‌كاری بۆ بكات و له‌نێو كۆمه‌ڵدا په‌ره‌به دیموكراسیه‌ت و جیاوازی بدات، كێشه‌ی گه‌وره تائێستا هه‌ر ئه‌وه‌نیه ئه‌م ده‌سته‌و گروپانه له‌لایه‌ن ئاینه‌كانی تروه هه‌وڵی گۆڕینیان ده‌درێ، كێشه ئه‌وه‌یه ده‌سه‌ڵاتدارانیش له‌و وڵاتانه‌دا كه ئاستی دیموكراسی گه‌شه‌ی نه‌كردوه و ئۆپۆزسیۆنی كارا نیه به‌شدارن له‌و سڕینه‌وه‌یه‌دا، نه‌ك هه‌ر به‌شدار، ئه‌وه ئه‌وانن واته ده‌سه‌ڵاته زۆرجار پێشقه‌ره‌وڵی ئه‌و سڕینه‌وه‌یه‌یه، بۆ نمونه له‌گه‌ڵ فتوای به‌رده‌وامی پیاوانی ئاینی سه‌رده‌می عوسمانیدا عوسمانیه‌كانیش وه‌ك سوپاو ده‌سه‌ڵات هه‌میشه په‌لاماری ئاشوری و ئه‌رمه‌نی و ئێزدی و ئه‌وانی تریانداوه، ئه‌وه‌ی بۆ من جێگه‌ی داخه ئه‌وه‌یه له‌كاتێكا زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆری شاعیرانی كورد پێشه‌نگی ئه‌وه بونه كه مرۆڤی كورد زمانی كوردی خۆش بوێت و كوردایه‌تیان كردوه‌ته ئامانج نمونه‌ی خانی، حاجی قادر، نالی، سالم و تا دوای كه‌چی له نێو هه‌مو دیوانه كلاسیكیه‌كاندا چوار شیعر نادۆزیته‌وه له په‌سه‌نی ئه‌و گروپ و ده‌ستانه‌دا وترابن، به‌ڵام پێچه‌وانه‌كه‌ی هه‌یه، دیاره ده‌سه‌ڵاتداران له‌و باره‌یه‌وه رۆڵی زۆر خه‌راپیان هه‌بوه و وایان كردوه ده‌رهه‌ق به‌و ده‌سته‌و گروپانه رقێكی میللی گشتی هه‌بێت بۆیه شاعیره‌كانیش نه‌یانوێراوه خۆیان له‌قه‌ره‌ی ئه‌و بابه‌ته بده‌ن، مه‌گه‌ر له‌ناوخۆیاندا شاعیرو خوێنه‌وار هه‌ڵكه‌وتبن، وه‌ك شاعیرو خوێنه‌واره‌كانی ئێزدی و كاكه‌یی و سابیئی له عێراق و كوردستان، كه نمونه‌ی هه‌ره دیار له‌ناو كاكه‌یدا خه‌لیل منه‌وه‌رو هیجری ده‌ده‌و سه‌دانی دیكه‌یه.\nئه‌و ده‌سته‌و گروپانه سه‌ره رای رق و نه‌یاری ئه‌وانی تر به‌رانبه‌ریان، خاوه‌نی كه‌لتور و فه‌رهه‌نگێكی زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندن كه بایه‌خی پێنه‌دراوه‌و هه‌میشه كار بۆ ئه‌وه كراوه به ته‌واوه‌تی له‌نێو بچن. ئه‌وانه‌ی به‌و كاره‌ش هه‌ستاون وه‌ك وتم هه‌ر پیاوانی ئاینی پشت ئه‌ستور به ده‌سه‌ڵات و خه‌ڵك نه‌بونه، ده‌سه‌ڵات خۆیشی له پشت ئه‌و كاره‌وه بوه و نه‌یهێشتوه ئه‌و گروپ و پێكهاتانه به ئارامی و ئاسوده‌یی بژین.\nهه‌روه‌ها نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان و رێكخراوه‌كانی مافی مرۆڤ و جاڕنامه‌ی گه‌ردونی مافه‌كانی مرۆڤ و كۆی بڕیار و رێكه‌وتننامه و یاسا و رێساكانی پاراستنی ژیانی هاوڵاتیان پێداگری له‌سه‌ر پاراستنی ژیان و مانی ئه‌و گروپ و ده‌ستانه ده‌كه‌ن، وه‌ك داكۆكیه‌كانی نێو هه‌رچوار رێكه‌وتننامه‌كه‌ی ژنێف به‌تایبه‌ت ماده‌ی ی سێی نێو رێكه‌وتننامه‌كه.\nرۆڵی حكومه‌ت و پارله‌مانی ئێراق له پاراستنیان:\nئه‌ركی حكومه‌ت و پارله‌مانه هه‌م به دابین كردنی ژیانی ئارام و ئاسایش بۆیان، هه‌م به ده‌ركردنی یاسای تایبه‌ت به‌وان، هه‌م به كاراكردنی ئه‌و مادانه‌ی ده‌ستور كه مافی پێكهاته‌كان ده‌پارێزێ، تارمای شه‌ڕو سڕینه‌وه‌و پاكتاوكردن له‌سه‌ر ئه‌و پێكهاتانه لابدات، بۆنمونه ئه‌وه‌ی له رابردودا له ده‌شتی نه‌ینه‌وا ده‌رهه‌ق به ئێزدی و ئاشوری و كاكه‌یی و شه‌به‌ك كرا به تایبه‌ت ئه‌وه‌ی به‌رانبه‌ر ئێزدیه‌كانی شه‌نگال كرا ئه‌گه‌ر گومان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش دۆوست بێت كه جینۆسایده، ئه‌وه به‌دانپیانانی هه‌مو لایه‌ك ئه‌وه‌ی رویداوه تاوانی دژی مرۆڤایه‌تیه، كه ئه‌مه‌ش هیچی له جینۆساید كه‌متر نیه ئه‌گه‌ر هه‌مان پێناسه‌ی ساڵی 1949 بۆ تاوانی دژی مرۆڤایه‌تی به‌راورد بكه‌ین به پێناسه‌ی جینۆساید ئه‌وه ده‌رده‌كه‌وێ كه جیاوازیه‌كی ئه‌وتۆ نیه، هه‌ر ئه‌مه‌ش ئه‌ركی حكومه‌ت و پارله‌مان له پاراستنی ئه‌و پێكهاتانه قورس ده‌كات و له‌هه‌ر كه‌م و كورتی و چاو پۆشیه‌ك پێویسته فشاری بۆ بهێنرێ و بخرێنه به‌رده‌م سزای رای گشتی.\nهه‌ر ئه‌وه به‌س نیه دوای كوشت و بڕو سڕینه‌وه‌و راگواستن و كاری نامرۆییانه به‌رانبه‌رخه‌ڵكی سڤیل حكومه‌ت به‌یاننامه ده‌ربكات یان كۆمه‌ك به ئاوارو لێقه‌وماوه‌كان بكات، راسته دابین كردنی شوێن و خۆراك بۆ لێقه‌وماوه‌كان پێویسته‌و كاری به په‌له‌ی ده‌وێ، به‌ڵام ناكرێ هه‌مو هه‌وڵه‌كان له‌وه‌دا كۆتاییان بێت و ته‌واو، وه‌ك ئه‌وه‌ی ئێستا به‌رانبه‌ر روداوه‌كانی نه‌ینه‌وا ئه‌وه ده‌بینین.\nده‌ستورو پاراستنی پێكهاته‌كان:\nله ده‌ستوری ئێراقدا له چه‌ندین ماده‌و بڕگه ماده باسی مافی پێكهاته‌كانی دیكه كراوه، له‌ماده هه‌ره گرنگه‌كان:\nیه‌كه‌م: هیچ هێزێك رێگه‌ی ئه‌وه‌ی نادرێ تیرۆرو ته‌كفیرو پاكتاوی نه‌ژادی و ره‌گه‌زپه‌رستی بكاته به‌رنامه‌كاری خۆی یان هانده‌ری ئه‌وه بێت، به رێگه بۆ خۆشكردن و هاندان و پاساو بۆ هێنانه‌وه.\nدوه‌م: ده‌وڵه‌ت پابه‌نده به دژایه‌تی كردنی هه‌مو شێوازه‌كانی تیرۆرو خاكه‌كه‌ی له تیرۆرستان ده‌پارێزێ و رێگه نادات ببێته مۆڵگه و باره‌گای تیرۆریستان.\nله ماده‌ی نۆدا باس له‌وه ده‌كرێ ناكرێ له سوپاو ئاسایش و هێزه چه‌كداره‌كاندا جیاكاری بكرێت و هاوسه‌نگی نه‌بێت.\nماده‌ی 12: ئاڵاو دروشم و سرودی نیشتمانی به یاسا رێكده‌خرێت و جێی هه‌مو پێكهاته‌كانی تیاده‌بێته‌وه.\nماده‌ی 14: ئێراقیه‌كان له‌به‌رده‌م یاسادا یه‌كسانن به بێ جیاوازی ره‌گه‌زو نه‌ژادو نه‌ته‌وه‌وبنچه‌و ره‌نگ و ئاین و ئاینزاو بیرو باوه‌ڕو بۆچون و باری كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری.\nماده‌ی 16: یه‌كسانی هه‌ل و ده‌رفه‌ت مافی هه‌مو ئێراقیه‌كانه، ده‌وڵه‌ت كاربۆده‌سته‌به‌ری ئه‌و مافه‌ده‌كات.\nماده‌ی 42: هه‌مو تاكێك مافی ئازادی بیرو باوه‌ڕی خۆی هه‌یه.\nیه‌كه‌م: شوێنكه‌وتوانی ئاین و ئاینزاكان ئازادن له:\nئه‌لف: ئه‌نجامدانی دروشم و سروته ئاینیه‌كان " ناوی حوسه‌ینیه هاتوه " زیاده‌یه\nبا: به‌ڕێوه‌به‌رێتی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی.\nدوه‌م: ده‌وڵه‌ت ئازادی سروته ئاینیه‌كان و په‌رستنكاریه‌كان و شوێن و په‌رستگا جیاجیاكان ده‌پارێزێ.\nماده‌ی 122: باس له دابینكردنی مافی كلتوری و په‌روه‌رده‌یی هه‌مو پێكهاته جیاجیاكان ده‌كات.\nله هه‌ندێ بڕگه‌و ماده‌ی تردا ئاماژه‌ی جیاجیا هه‌یه به‌ڵام ئه‌وه هه‌ره گرنگه‌كانن، ره‌نگه له به‌كوردی كردن و داڕشتنه‌وه‌یاندا هه‌ندێك كورتكرابنه‌وه، به‌ڵام ده‌سكاری ناوه‌ڕۆكه‌كه نه‌كراوه.\nله‌م ده‌ستوره‌دا وه‌ك نوسین زۆر باش بایه‌خ به پێكهاته‌كان دراوه، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆر ئه‌سته‌مه به‌م ئاوه‌زه سیاسی و ئاینیه‌ی شیعه‌وسونه‌وه ئێراق ببێته دیموكراتی، زۆر ئه‌سته‌مه مافی ئه‌وپێكهاته جیاجیایانه بپارێزرێ.\nئێراقیه‌كان له قه‌یرانێكی قوڵی ئاینی سیاسی كۆمه‌ڵایه‌تیدان، ئه‌م گرفتانه ده‌بنه هۆی سه‌ره‌كی:\nیه‌كه‌م: هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ئێراق و پارچه پارچه بونی.\nدوه‌م: كۆچ و سه‌رهه‌ڵگرتنی پێكهاته جیاجیاكان، به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌دان.\nبۆئه‌وه‌ی ئه‌وه رونه‌دات پێویسته:\nیه‌كه‌م: ماف و ئازادی بۆ سه‌رجه‌م تاكه‌كان و پێكهاته‌كان ده‌سته‌به‌ر بكرێت و هه‌مو شێوازه‌كانی چه‌وسانه‌وه زه‌برو زه‌نگ ده‌رهه‌ق به گروپ و ده‌سته‌جیاجیاكان كۆتایی پێبهێنرێ و ماده‌و بڕگه‌تایبه‌تمه‌نده‌كانی ئه‌و بابه‌ته‌ی ده‌ستور جێبه‌جێ بكرێ.\nدوه‌م: كه‌لتوری دیموكراتی گه‌شه‌ی پێبدرێ و له واری سیاسیدا ئۆپۆزسیۆنێكی كاراو دیموكرات سه‌ر هه‌ڵبدات و گره‌و له‌سه‌ر كێبڕكێ ی دیموكراتی بكرێ نه‌ك له‌سه‌ر پارچه پارچه كردنی ده‌سه‌ڵات به شێوه‌ی رێكه‌وتنی ژماره زۆره‌كان له‌سه‌ر حسابی كورسیه كه‌مه‌كان.\nسێیه‌م: ساڕێژی برین و سته‌مكاریه‌كان بكرێت و قوربانیه‌كان قه‌ره‌بو بكرێنه‌وه.\nزۆر ئه‌سته‌مه له وڵاتێكدا مرۆڤ توانای ژیانی هه‌بێت، كه جگه له ململانێ ی نه‌ته‌وه‌یی، ئاینی، مه‌زهه‌بی، پڕ بێت له میلیشیای جیاجیای چه‌كداری و هیچ یه‌ك له‌و میلیشیایانه‌ش ئاماده نه‌بن بچنه ژێر په‌رچه‌می حكومه‌ته‌وه.\nئێستا ئه‌وه‌ی هه‌یه شتێك نیه به‌ناوی ده‌وڵه‌ت و له‌ناو ئه‌وه‌شدا شتێك نیه به‌ناوی مافی هاوڵاتی، ئه‌وه‌ی هه‌یه میلیشیاگه‌لی جیاجیای بڕنده‌ن ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر ناویش یه‌كتر ده‌كوژن.\n25/09/2014 بینین: 8223


ANF | جە سلێمانییە ئاساییش ڕاش نەڎا یادو شەهید وەدات-ی بلۆڕاۋە\nجە سلێمانییە ئاساییش ڕاش نەڎا یادو شەهید وەدات-ی بلۆڕاۋە\nبڕیار بێ ئارۆ جە سلێمانییە یەرەمین ساڵیادو تیرۆرکەردەی وەدات دهۆکی پەیامکیانەرو ئاژانسو ڕۆژنیوزی بکریۆۋە، بەڵام بە هۆکارێۋی نادیار ئاشاییش ڕاگیریش کەرد جە یادەکەی.\nیه‌كشه‌ممه, 18 Aug 2019, 18:21\nپاسە بڕیار بێ ئارۆ یەرەمین ساڵیادو تیرۆرکەردەی وەدات دهۆکی پەیامنێرو ئاژانسو ڕۆژنیوزی جە سلێمانی کریۆوە، بەڵام دماو گرد ئامادەکاریێوە ئاسایشو شارەکەی ئاگادارو ڕاوەبەراو یادەکەیشا کەردەۋە کە بەهیچ جۆرێ ڕا نمەڎنێ یادەکە جە هێچ هۆڵێ سلێمانیێنە بکریۆوە. ستافو ڕاوەبەردەو ئاژانسو ڕۆژنیوزی پەی یەرەمین ساڵیادو شەهید وەدات دهۆکی بەرنامەشان نیابێرە کە ئارۆ سەعات ۱٦:۰۰و وێرەگای جە نزیک فامیلی مۆڵی مەڕاسیمێوە پەی یادو تیرۆر کەردەیش بەرۆ ڕاوە و چەند خەڵاتێوەیج دابەش بکەرۆنە سەرو چەند ڕۆچنامەوانێ ئازادیەرە، پەی یادەکەیچ مێمانداری جە ژمارێۋی فرێ کەسایەتیێ و ڕۆچنامەوانێ جە گردو شارەکانو پانیشتو کوردستانی کریابێ و چەندین مێمانێ بەرو شارو سلێمانیچ ئارۆ وێشان یاونابێ شارەکە پەی بەشداری کەردەیشان جە یادەکەیەنە. هەرپاسە کەسوکارو شەهید وەداتی و ئەڎای تەمەن ۷۰ ساڵان جە دهۆک-ـەۋە ئامێبێنۍ پەی سلێمانیێ تا بەشدری جە یادو کوڕەکەیشانە بکەرانێ.\nبەڵام دماجار ئاساییشو سلێمانیێ، ئاگادارو ڕاوەبەراو یادەکەیش کەردەۋە کە نمازانە جە هیچ هۆڵێوە شارو سلێمانیێنە یادەکەی بکەراۋە، هەر چەندنە ڕاوەبەراو یادەکەی هەوڵ مڎا بە تەلەفون وەرپەرسەکانو ئاسایشو سلێمانیێ قەناعەت پەنە بکەرانێ تا یادەکەی جە یاگێ و کات وسات و وێشەنە بریۆنەڕاۋە، بەڵام قەبوڵش نمەکەرانێ.\nدەرەنجام ڕۆژنیوز کە ڕاوەبەرو یادەکەی بێ داواو وەنە ویەردەی جە مێمانەکان کەرد و ئاشکراشکەرد بەهۆو ڕڵگیرێ ئاساییشی نمەتاوانە جە کات و سات و یاگێ وێشەنە یادەکەی بکەراۋە.\nئینە جە کاتێوەن کە هەفتەی ویەردەی ئاسایشو سلێمانیێ ڕاش نەڎا کە مەڕاسیمو چلێ شەهید دیار غەریب ئەندامو کۆنسەو گردیی سەرۆکایەتی کەجەکەی جە یۆ جە هۆڵەکانو سلێمانیێنە بکریۆوە و بە ناچاری جە وەردەمو یانەکەیشانە مەڕاسیمەکە لواڕاوە.\nوەدات دهۆکی پەیامنێرو ئاژانسو ڕۆژنیوزی ۱۳و ئاب-و ۲۰۱٦ی، جە گەڕەکەو ماڵتاو شارو دهۆک-ی، چێرو دەسەڵاتو پارتو دیمکراتو کوردستان-یەنە بە ڕۆچی نیمەڕۆ ئەڕفانیابێ و دماتەر دڕندانە و زاڵمانە شەهید کریابێ. تا ئیسەیچ کە ۳ ساڵێ سەرو شەهیدبییەکەیشەرە دەرباز بییەن، هیشتای بکەێ تیرۆر و شەهیدکەردەکەیش ئاشکرا نەکریێنێ و سزا نەدریێنێ.


په یامى پیروَز بایى سكرتیرى گشتى سازمان به بونه ى یادى یه ك ساڵه ى دامه‌زراندنى ناوه ندى لاوانى خه باتى كوردستانى ئێران ئیعتیاد ,خوو گرتن,به ما دده هوَشبه ره كان و هه روه ها باقى مه واده زیان باره كان,كه له م سه رده مه دا بوَته سه رچاوه ى هه‌رِه‌شه ى جیددى له داهاتووى لاوان سه ركه وتوو بن.\nلاوان ده‌ورى سه ره كى و یه ك لاییكه ره وه یان هه یه له به‌ره‌وپیش بردنى كومه‌ڵ وجه ماوه ر,هه ر میلله تێك,لاوه كانى گرینگى به زانست,و پیش كه وتنى سیاسى و كومه ڵایه تى بده ن,بیَگومان ئه و میلله ته به ره و سه ركه وتن و گه شه ى زانستى و پیشه سازى و ئابوورى...... و ده چێ.\nلاوانى كوردستان ده بێ غه مى سه ره كى و بنه ره تییان خو ته یار كردن به زانست وفێربوونى زانیارى هه مه لایه ن بێ.\nگومانم له وه نییه كه لاوانى كوردستان به تیَكرا و لاوانى ریزه كانى ناوه ندى لاوانى خه‌باتى كوردستانى ئێران له‌گه‌ڵ كاروانى پیَش كه‌وتن و زانست و دڵسوزى بۆ گه‌ل و نیشتمان ده‌چنه پیش و سه رى خوَیان و گه‌له‌كه‌یان به‌رز رِاده گرن. هه‌روه‌ها له به‌ره‌وپێش بردنى جوڵانه‌وه‌ى ماف خوازانه‌ى گه‌لى كورد ده‌ورى سه‌ره‌كى و چاره‌نووس ساز ده‌گیَرن.\nله كارو چالاكى به‌رچاوى یه ك ساڵى رابردوى ناوه ندى لاوانى خه بات ده رده كه‌وێ, چه ندیان گه‌شه سه نددوه و پیش كه وتوون,جێگه ى خوشى و سروره كه لاوه به نرخ و دڵسوَه كانى ریزه كانى سازمان,سه‌ره‌رِاى بوونى كه‌ندو كوَسپ و كه مى و كورتى جیا جیا, گه‌شه ى به‌رچاویان سه ندوه. له خواى گه‌وره داواكارم یارمه‌تى ده‌ریان بێ له خزمه ت به ئه ركى پیروَزى نیشتمان په روه رى و فیر بوونى زانست و پیشه سازى و بنه ما به رزه ئه خلاقیه‌كان.\nسه ركه وتوو و سه ربه‌رز بن لاوانى خوێن گه رم و شورِشگیَرى كوردستان و ریزه‌كانى ناوه‌ندى لاوانى خه‌بات.\n١٢ى بانه‌مه‌رِى ١٣٩١\nڕێکه‌و 2012-06-03 06:24:37


بەڕێوەبەڕایەتی گشتی تەندروستی هەولێر: 3 تووشبووی كۆرۆنا چاكبوونەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/27 - 11:05 PM\nبەڕێوەبەڕایەتی گشتی تەندروستی هەولێر ئاشكرایكرد: سێ نەخۆشی تووشبوو بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری هەولێر بەتەواوی چاكبوونەوە دوای وەرگرتنی چارەسەری تەواو و تەواوكردنی ماوەی زانستی بڕیاردراو.\nبەڕێوەبەڕایەتی گشتی تەندروستی هەولێر ڕوونیشیكردووەتەوە: یەكێك لەو چاكبووەوانە، نەخۆشە ناجێگیرەكە بوو كە باری تەندروستی خراپ بوو، دوای چەندین جار پشكنین بەتەوای گەڕانەوە باری ئاسایی.\nبەڕێوەبەڕایەتی گشتی تەندروستی هەولێرڤایرۆسی كۆرۆناهەولێر


راگەیاندنی کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران بە بۆنەی ٣١ی جۆزەردان، رۆژی پێشمەرگەی کۆمەڵە\nهاوڕێیانی پێشمەرگە !\nهێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە باسکی چەکداری جه‌ماوه‌ری سته‌م دیده و زۆڵم لێکراوی کوردستان، پاڵپشتی کرێکاران و زەحمەتکێشانی کوردستانە، کە بۆ گەێشتن بە مافی یەکسانی و رزگاربوون لە ستەمی نەتەوەیی لە کوردستان خەبات دەکه‌ن. ٣٩ ساڵ لەوە پێش رۆژی ٣١ی جۆزەردانی ١٣٥٧ هاورێ سەعید موعینی (خانە) لە سەر بریارێکی حیزبی، لە گەڵ ژمارەیەک لە پێشمەرگەکانی یەکیەتی نیشتمانی کوردستان،لە شەڕێکی قارەمانانە و نابەرابەردا لە دژی ھێزەکانی بەعسی عێراق لە گوندی دڕێ سەر بە شارۆچکەی ماوەت لە کوردستانی باشوور، لە پێناو گەیشتن بە ئامانجە بەرزکانی و روخانی قەڵای زۆرداری، گیانی خۆی بەخت کرد. هاوڕێ خانە یەکەم پێشمەرگەی شەهیدی کۆمەڵەیە و بەو بۆنەوە کۆمەڵە ٣١ی جۆزەردانی وەک رۆژی پێشمەرگەی کۆمەڵە دیاریکرد. لەو کاتەوە تا ئێستا، ھەموو سالێک تێکڕای ھە موو تێکۆشەرانی کۆمەڵە لەو رۆژەدا وێرای نوێکردنەوەی پەیمان لەگەڵ یەکێک لە ئازیزترین خەباتکارانی گیانبەختکردوی کۆمەڵە وکورستان، رێزیش دەگرن لە یادی ھەزاران گیانبەختکردووی کۆمەڵە کە لە پیناو خەباتی رەوای گەلی کورد بۆ نەهێشتنی بندەستەیی نەتەوەیی و دادپەروەری کۆمەلایەتی و نەھێشتنی چەوسانەوەدا، گیانیان بەخت کرد.\nسەعید موعینی لە تەمەنی زۆر لاویدا شۆرشگێرێکی شێلگیری خەباتی نەھێنی، نمونەی ھەرە بەرزو بێ ھاوتای خۆڕاگری ناو بەندیخانە و دواتریش ھەلبژاردەی رێبەری ئەو کاتی کۆمەڵە بوو بۆ چوون بۆ کوردستانی باشوور و وەرگرتنی ئەزموونی پێشمەرگایەتی لە ناو ریزەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بۆ خزمەتکردن بە داھاتووی خەباتی چەکداری و پێشمەرگانەی کوردستانی رۆژھەڵات کە ئەو سەردەم بیری لێکرابووە.\nپاش روداوی تاڵی گیانبەختکردنی خانە، زۆری نەخایاند بە ھێزی خەباتی خەڵک کۆشکی زۆرداری رژیمی پاشایەتی روخا بەڵام بەداخەوە لەماوەیەکی کەمدا دەسەلاتێکی ئایینی و سەرەڕۆو سەرکوتکەرتر لە رژیمی پێشوو شوێنی گرتەوە. ئەم دەسەڵاتە خراپتر لە رژیمی پێشوو کەوتە دژایەتی خواست و ویستی گەلانی ئێران و یەک لەوانە گەلی کورد. هێرش بۆ سه‌ر کوردستان و سه‌رکوتی گەڵی کورد له سه‌روی هه‌موو ئه‌وله‌وییه‌ته‌کانی کۆماری ئیسلامی بوو و زۆریشی نه‌خایاند که ئه‌و خه‌ونه‌ی به کرده‌وه ده‌رهێنا. هێزی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه بۆ وه‌ڵامدانه‌وه به‌و هێرشه و وه‌ڵامی شۆڕشگێڕانه به پێداویسیتی سه‌رجه‌م بوو که رێکخرا و هاته ناو گۆڕه‌پانی خه‌بات و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریبه‌خشی کوردستان.\nھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە بە زۆر قۆناغدا تێپەرێوە، مێژوی دژوارترین بەرەنگاریەکانی بۆخۆی تۆمار کردوە و کۆمەلێک ھەوراز و نشێوی سیاسی و نیزامی تێپەر کردوە، دوژمن لە پیلانگێڕان و ھەوڵدان بۆ لە نێو بردنی ھێزی پێشمەرگه‌ی کۆمه‌ڵه ھەوڵی کەمی نەداوە، بەڵام یەک ئەسل نەگۆڕ ماوە و دەمێنێ، پێشمەرگەی کۆمەڵە سەرەڕای ھەموو ھێرشەکان و لەمپەرەکان ماوەو بەردەوامە،شێلگیرە و بەرچاوی روونە تا دەگات بە ئامانج، بەردەوامە تا نیشانی بدات خوێنی نزیک بە ٣٠٠٠ ھەزار خەباتکاری ریزەکانی خۆی بوەتە ھەوێنی نەسرەوتن و تێکۆشانی بەردەوام تا بنەماڵەی سەربەرزی گیانبەختکردووان وخەڵکی کوردستان دڵنیا کات سەنگەری رۆلەکانیان چۆل نەکراوە و جامەدانەی نەسلی نوێ بۆ خەبات ودرێژەدانی رێبازیان ھەر ئیستا ئارەقی ماندویی پێشمەرگەی کۆمەڵە لە شاخ دەسڕێتەوە.\nژنان وپیاوانی ئازادیخواز!\nلە سەردەمێکدا کە هێزە کۆنەپارێز و دواکەوتووەکان لە ناوچەکە و لەوانە لە کوردستان دژ بە هەموو بنەما ئینسانییەکان دەوستنەوەو دروستکردنی فەزای ترس و تۆقاندن و خەفەقان و گەڕانەوە بۆ یاساکانی زیاتر لە هەزار ساڵ لەوە پێشیان کردوە بە ئامانجی خۆیان، بوونی هێزێکی پێشکەوتنخواز و سیکۆلاری وەک کۆمەڵە پێویستییەکی هەنووکەیی و مێژووییە.\nکچان و کوڕانی تێکۆشەر!\nهێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە، بە بەشداری ئێوەو ئامادە بوونتان لە ڕیزەکانیدا بەهێز دەبێت، بە پەیوەست بوونتان بە هێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە، باسکی عەداڵەتخوازی و یەکسانیخوازی لە کوردستان بەهێز بکەن. بە بەشداریتان لە ناو ریزەکانی هێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە، بەرگری بکەن لە سەرجەم مافە رەوا ئینسانی و نەتەوەییەکانی خۆتان و خەڵکی کوردستان.\nپێشمەرگە دێرینەکانی کۆمەڵە\nبنەماڵەی ئازیزی گیانبەختکردوان\nدڵسۆزان و لایەنگرانی کۆمەڵە\n٣١ جۆزەردان رۆژی رێزگرتنە لە خەبات و تێکۆشانی هەموو ئەو کەسانەی کە رۆژێک لە رۆژان لە ریزەکانی کۆمەڵەدا خەباتیان کردوە. لەم رۆژەدا رێز لە یادی ئازیزی ھەموو گیان بەختکردوانی ریزەکانی کۆمەڵە دەگرین کە بە گیانبازی و فیداکاری بێ وێنەی خۆیان مەشخەڵی خۆڕاگری و ملکەچ نەبوون بە کۆنەپەرەستی کۆماری ئیسلامیان ھەروا بە گوڕو تین ڕاگرتووە. رێز دەگرین لە پێشمەرگە کەم ئەندامەکانی کۆمەڵە کە بەشێک لە جەستەی خۆیان پێشکەشی ئامانجە بەرزەکانی کۆمەڵە و بزاڤی رزگاریخوازی گەلی کورد کردوە. لە رۆژی پێشمەرگەی کۆمەڵەدا لە گەڵ گیانبەختکردوانی کۆمەڵە و کوردستان پەیمان تازە دەکەینەوە کە تا گەیشتن بە ئاوات و ئامانجەکان و رزگاری خەڵکی کوردستان لە ژێر ستەمی نەتەوایەتی و کۆنەپەرستی کۆماری ئیسلامی لە تێکۆشان نەوەستین.\nبژی ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە\nبەرزوبەرێز بێ یادی کاک سەعیدی موعینی و سەرجەم گیانبەختکردوانی کۆمەڵه\nسکرتاریەتی کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران\n٢١ی ژۆئەنی ٢٠١٧ زایینی\n٣١1ی جۆزەردانی ١٣٩٦ هەتاوی


زانیارى نوێ لەبارەى شەڕەکەى ئەمشەوى قەزاى خەبات لەزارى کەسوکارى سێ کوژراوەکە\n27844 جار خوێندراوەتەوە\nنوێنەری بنەماڵەی سێ کوژراوەکەی قەزای خەبات لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا وردەکاری چۆنییەتی رووداوى پێکدادان و شەڕى دوو بنەماڵەى قەزاکە باسکرد.\nبەوتەى نوێنەرى بنەماڵەى سێ کوژراوەکەى قەزاى خەبات"رووداوەکە لەنێوان دوو بنەماڵەدا بووە نەک دوو هۆز، تەواوی لایەنە ئەمنییەکانی قەزای خەباتیش بەرپرسیارن لە رووداوەکە.\nدوای ئەوەی لە چەند رۆژی رابردوودا، لەنێوان دوو بنەماڵە لە قەزای خەبات لەسەر دەمەقاڵەی چەند کەسێک شەڕ و گرژیی دروست بوو و بەو هۆیەشەوە، سێ کەس لەلایەنێک کوژران و کەسیکی دیکەش لەلایەنێکی دیکە کوژرا، ئەمڕۆ نوێنەری بنەماڵەی سێ کوژراوەکە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنوسیدا وتی، "ئەو شەڕە لەسەر شاگردێکی ئەوان درووست بووە و دواتریش سێ کەسیان لێ کوژراوە".\nلەبارەی چۆنییەتی رووداوەکەوە ئەو کەسە کە خوشکەزای سێ کوژراوەکەیە، ئەوەشی وت، "لەسەرەتادا لەنێوان شاگردەکە و چەند کەسێک لەبنەماڵەی بەرامبەر کێشەکە روویداوە، دواتر ئەو چەند کەسە تەلەفونیان بۆ کەسوکاری خۆیان کردووە و داوای هاوکارییان کردووە، دواتر چوونەتە سەر دوکانی خاڵم و چەکییان لەسەر سەری منداڵە تەمەن ١٢ ساڵانەکەی راگرتووە و داوای ژمارە تەلەفونی باوکی مناڵەکەیان کردووە".\nوتیشى "دوای ئەوەی پەیوەندییان بە خاڵی منەوە کرد، خاڵم چووەتە ئەوێ و داوای کردووە کێشەکە چارەسەر بکرێت و بەو شێوە گەورە نییە کە باسی لێوە دەکەن، بەڵام لایەنی بەرامبەر سووربوون لەسەر قسەی خۆیان و یەکێکیان گوللـە دەنێت بەسەری خاڵی منەوە و دەستبەجێ دەیکوژێت"\nرونیشیکردەوە "هەر دوای ئەوەش، یەکێکی تریان دوو گوللـە بەکوڕە خاڵەکەی ترمەوە دەنێت و دەیکوژێت و دوای ئەوەش، کوڕە خاڵێکی ترم بریندار دەکرێت و بەو هۆیەشەوە گیان لەدەست دەدات".\nشەوی رابردووش، لەسەر هەمان کێشە شەڕ و ئاڵۆزی لەنێوان هەردوو بنەماڵەی خەیلانی و گۆراندا درووست بوو و ئەمڕۆش لەکۆنفرانسییە رۆژنامەنووسییەکەیدا، نوێنەری بنەماڵەی سێ کوژراوەکە سوپاسی ئەندامانی عەشیرەتەکەی کرد و وتی، "پێنج هەزار کەس لە ئەندامانی عەشیرەتەکەی هاتوون بۆ لایان و ئامادەیی هەموو هاوکاریی و پاڵپشتییەکیان دەربڕیوە".\nلەبارەی کوژرانی کەسێکیش لەلایەنی بەرامبەرەوە، ئەو نوێنەرەی بنەماڵەی سێ کوژراوەکە وتیشی، "بەڵگەیان لایە و تۆماری گرتەڤیدیۆشیان لەبەردەستدایە کە باوکی لایەنی بەرامبەر تەقە دەکات و کوڕەکەی بەردەکەوێت و بەو هۆیەشەوە دەکوژرێت، نەک بەتەقەی لایەنی ئێمە".\nوتیشی، "حکومەت و هێزەکانی ئاسایش و پۆلیسی خەبات بەرپرسیارن و لەدوای نزیکەی کاتژمێرێک چوونەتە شوێنی رووداوەکە و، دەبێت هەردوو بەرپرسی ئاسایش و پۆلیسی خەبات لەکارەکانیان دووربخرێنەوە و لێپێچینەوەیان لەگەڵدا بکرێت".\nلەبارەی رووداوی تەقەکردنەکەی شەوی رابردووشەوە وتی، "دەبوایە حکومەت و لایەنە ئەمنییەکان هێزیان بهێنایەتە نێوان ئێمە و ئەوانەوە، نەک هێز ببەنە نزیک ئەوان و پارێزگاری لەلایەنی بەرامبەر بکەن".\nئەو نوێنەرەی بنەماڵەی سێ کوژراوەکە ئەوەشی وت، "پێش هەموو لایەنێک، سکاڵامان لەحکومەت هەیە کە لەسەرەتای رووداوەکەوە بەپێی پێویست بەدەم رووداوەکەوە نەچووە"، دەشڵێت، "لەئێستادا چاوەڕیی حکومەت دەکەین بەئەرکی خۆی هەڵسێت و تاوانباران بەسزای یاسایی خۆیان بگەیەنێت".


عەرەب و توركمانەكانی كەركوك، دژی خواستەكانی هەرێمی كوردستانن\n2020-08-12 10:02 109 جار بینراوە کۆمێنت\nعەرەب و توركمانەكانی كەركوك، دژی خواستەكانی هەرێمی كوردستانن و گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ شارەكە و ناوچەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم رەتدەكەنەوە.\nحەسەن تۆران، جێگری سەرۆكی بەرەی توركمانی رایگەیاند، گەڕانەوەی پێشمەرگە پێچەوانەی دەستورە، پێشمەرگە بەپێی دەستور پاسەوانی هەرێمە، بەڵام كەركوك لە دەرەوەی هەرێمی كوردستانە.\nلیژنەكانی هەماهەنگی وەزارەتی بەرگری عیراق و وەزارەتی پێشمەرگە ناو بەناو كۆدەبنەوە، یەكێك لەو تەوەرانەی گفتوگۆیان لەبارەوە كردووە، هەماهەنگی و ئەنجامدانی كاری هاوبەشە لەناوچەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان، بەڵام عەرەب و توركمانەكان دژی هەر رێككەوتنێكن، تایبەت بێت بە چوونەوەی پێشمەرگە بۆ كەركوك.\nئیسماعیل حەدیدی، ئەندامی ئەنجومەنی سیاسی عەرەبی لەكەركوك لەوبارەیەوە ئاشكرایكرد، كێشەمان لەگەڵ بوونی بازگەی هاوبەش لە دەوروبەری كەركوك نیە، بەڵام عەرەب و توركمان رازی نین، پێشمەرگە بڕواتە ناو شاری كەركوك.\nمانگی رابردوو پێشمەرگە و هێزەكانی عیراق لەنێوان قەزاكانی كفری و خورماتوو، بۆشاییەكی ئەمنی فراوانیان بەڕێككەوتن پڕكردەوە كە هەردولایان خاڵی سەربازیان لەو ناوچایە دانا كە پێشتر یەكێك بوو لەو ناوچانەی داعش كردبویە شوێنی چالاكی خۆی.\nلیوا محەمەد رێگر، فەرماندەی پێشمەرگە لە میحوەری پردێ، گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ كەركوك و دەوروبەری، بۆ پاراستنی كوردەكان بەپێویست دەزانێت، جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە كوردەكان سنوورەكە چۆڵ دەكەن، گەر پێشمەرگە بەهانایانەوە نەڕوات.\nئاماژەی بەوەشكردووە، پێشمەرگە لە ساڵی 2014 عەرەب و توركمانی كەركوكی لەهێرشی داعش پاراست، بەتایبەت پێشمەرگە قەڵغان بو بۆ توركمانەكانی كەركوك، بۆیە ئەوانەی دژی پێشمەرگە قسە دەكەن، ژمارەیان كەمە و شۆڤێنین.\nزۆرێك لە بەرپرسانی كورد پێیانوایە رێككەوتنی نێوان عیراق و هەرێم بۆ گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ شەنگال و پارێزگای دیالە ئاسانترە، وەك لە گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ كەركوك و خورماتوو كە عەرەب و توركمانەكانی ئەو ناوچەیە دژی رێككەوتنی لەو جۆرەن.\nتەرمی هاوڵاتییەکی بیانی لەناو فڕۆکەخانەی کەرکوک دۆزرایەوە 2020-09-27 10:29


چی پەیوەندییەك لەنێوان نەخۆشی شەكرەو گیانلەدەستدان بەهۆی ڤایرۆسی كۆڕۆنادا هەیە؟\n01/08/2020 328 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nشارەزای روسی، ڤالنتین ڤادێڤ ئەندامی ئەكادیمیای روسی بۆ زانستەكان و سەرۆكی بەشی كوێرە رژێنەكان لەپەیمانگای پزیشكی كلینیكی سەر بە زانكۆی سیتشینۆڤ باسی لە پەیوەندی نێوان نەخۆشی شەكرەو گیان لەدەستدان بەهۆی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆڕۆناوە كردووە.\nڤادێڤ لەمیانی لێدوانێك دەڵێت: هیچ پەیوەندییەكی راستەوخۆ لەنێوان نەخۆشی شەكرە و گیانلەدەستدان بەهۆی تووشبوون بەڤایرۆسی كۆڕۆناوە نییە، بەڵام لەبەر ئەوەی نەخۆشی شەكرە دەبێتە هۆی توندكردنی نەخۆشییەكانی تری كەسەكە، بۆیە بەشێكی زۆر لەوانەی نەخۆشی شەكرەیان هەیە بەهۆی ڤایرۆسی كۆڕۆناوە گیان لەدەست دەدەن.\nپێشتر پۆڕتاڵی "مێدیكاڵ ئێكسپرێس" لەناوەندی ئەمەریكی بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشییەكان و خۆپاراستنی گواستبووەوە، كە نەخۆشی شەكرە ١٢ قات مەترسی گیانلەدەستدان بەهۆی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆڕۆنا زیاتر دەكات.\nلەو بارەیەوە ڤادێڤ دەڵێت: هیچ پەیوەندییەكی راستەوخۆ و دیاریكراو لەنێوان گیانلەدەستدان بەهۆی ڤایرۆسی كۆڕۆنا و بەرزبوونەوەی شەكردا نییە، بەڵام پەیوەندی بە دۆخی گشتی جەستەیی نەخۆشەكەوە هەیە، كە لەكەسی تووشبووی شەكرەدا زۆر خراپە، واتە نەخۆشی شەكرە دەبێتە هۆی وێرانكردنی هەموو سیستەمی جەستەی مرۆڤ ، بۆیە نەخۆشی شەكرە لەكەسانی تر زیاتر مەترسی لەسەرە.\nلەهەمان كاتدا، ئەو پسپۆڕە روسییە ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە، كە مەترسی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆڕۆنا لای كەسانی تووشبووی شەكرە لەكەسانی ساغ و ئاسایی زیاتر نییە .\nڤادێڤ ڕێنمایداوە بەوەی دەبێت نەخۆشانی شەكرە بەشێوەیەكی دروست مامەڵە لەگەڵ نەخۆشییەكەدا بكەن، ئەگەر بتوانن كۆنترۆڵی بكەن، ئەوە مەترسییەكانی پەیوەست بە هەموو گرفتەكانی تریش كەمدەكاتەوە .