با پشتیوانیی لە داواکاریی و خەباتی مافخوازانەی مۆعەلیمانی ئێران بکەین\nپێشنیوەڕۆی ڕۆژی سێشەممە ٦ ی مانگی ڕەزبەر مۆعەلیمانی خانەنشینكراو لە چەندین شاری ئێران لە ناڕەزایەتیی بە بارودۆخی خراپی بەڕێچوونیان و بۆ زیادكرانی حقوقی چەندقات لە ژێر هێڵی هەژاریدا دەستیاندایە کۆبوونەوە. لە تاران، ئەم کۆبوونەوەیە لە سه‌عات ١٠ ی پێشنیوەڕۆی ڕۆژی سێشەممە لەبەردەم مەجلیسی شوڕای ئیسلامیی دەستیپێکرد و تێیدا، هەزاران کەس لە مۆعەلیمانی خانەنشین بەشدارییان تێدا کرد. خانەنشین کراوان لە زۆربەی ئوستان و شارەکانی دیکەی ئێران لەوانە، فارس، کرمان، ئیسفەهان، شیراز، گوڵستان، کرماشان، ئەلیگودەرز، مەشهەد و تەورێز لەبەردەم سازمانی خانەنشینیی ناوەندی ئوستانەکاندا کۆبوونەوە. خۆپیشاندەران له‌ڕێگه‌ی هەڵگرتنی پلاکارد و وتنه‌وه‌ی درووشمی وەک ” بایه‌خ پێدان، بەڕێچوون مافی سەلمێندراوی ئێمەیە”، ” هێڵی هەژاریی سێ ملیۆن، حقوقمان یەك ملیۆن”، خوازیاری باشتر بوونی بارودۆخی بەڕێچوونیان بوون. یەکسان کردنی حەق و مەزایای سەرجەم ئەو کەسانەی موستەمەڕری لە دەوڵەت وەردەگرن، دانی حقوقی بانتر لە هێڵی هەژاریی و واریزکرانی سەرجەمی حقوق و داواکاریەکانی ساڵانی ڕابردوو به‌پێی نرخی ڕوژ” لە زومره‌ی گرنگترین داواکارییه‌كانی موعەلیمانی خانە نشین کراون. جێگای ئاماژەیە پێشتریش چەندینجار ئەم خانەنشینکراوانە لە ناڕەزایەتیی بە بارودۆخی خراپی بەڕێچوونیان کۆبونەوەی ناڕەزایەتییان وەڕێخستووە.ناره‌زایه‌تیی موعه‌لیمانی خانه‌نشینكراو له چه‌ندین شار ده‌توانی بوار بۆ ناڕه‌زایه‌تیی به‌ربڵاوتری مۆعه‌لیمانی ئێران له ڕۆژی ١٣ ی ڕه‌زبه‌ر، واته ڕۆژی جیهانیی موعه‌لیم له سه‌رتاسه‌ری وڵات بێت. زیاد کرانی هه‌قدەستەکان بۆ ئاستێكی سه‌رووتر لە هێڵی هەژاریی، ڕاگەیاندنی داخرانی پەروەندەی هەڵسووڕاوانی مافی موعه‌لیمان و کۆتایی هێنان بە پەروەندە سازیی و ئەمنییەتی کردنی چالاکییەکانیان، خوێندنی بەخۆڕایی، ئاموزشی یەکسان بۆ هەمووان، هەڵوەشاندنەوەی ڕه‌وتی خسوسی سازیی مەدرەسەکان و نۆژەنکرانەوەی مه‌دره‌سه نائەمنەکان، لە زومرەی گرنگترین داواکاریی ئەو موعەلیمانەیە.\nموعه‌لیمانی خانه‌نشین كراوی ئێران له حاڵێكجا كۆبوونه‌وه ناڕه‌زایه‌تییه‌كانی شه‌شی ڕه‌زبه‌ریان بۆ به‌دواداچوونی خواسته ڕه‌واكانی خۆیان ده‌ستنیشان كرد کە لە ماوەی ئەم دوو ساڵەی دواییدا چەندینجار لە ڕێگه‌ی بەڕێوەبردنی کۆبوونەوەی ناڕەزایەتییه‌وه داواکارییەكانیان گه‌یاندووه‌ته گوێی کاربەدەستانی ڕژیم. لەم دەورەیەدا سەرەڕای دەربڕینی ناڕەزایەتیی بەرین و سەرتاسەریی موعەلیمان و گه‌ڵاڵه‌كردن و پەیگیریی داواکارییەکانیان، بەڵام دەوڵەتی ڕووحانیی ویست و داواکارییەکانیانی پشت گوێداوە. لەو ماوەیەدا لە حاڵێکدا کە هەقدەست و حقوقی مانگانەی سێ تا چوار قات لەژێر هێڵی هەژاریی و بارودۆخی کاریی دژوار و نەگونجاو، ژیان و بەڕێچوونی مامۆستایانی تووشی ئاستەنگ کرد، بەڵام ئەوان بەردەوام درێژەیان بە خەبات و تێکۆشانی ڕەوای خۆیانداوە.\nدەوڵەتی ڕووحانیی هه‌تا ئێستا نه‌ك هه‌ر گوێی بۆ داخوازیی موعه‌لیمان شل نەکردووە، بەڵکوو بە هەڕەشە کردن لە موعەلیمانی تێکۆشەر و بانگ کردنیان بۆ ئیدارەی ئیتلاعات و باقی ناوەندە ئەمنییەتیی و سه‌ركوتگه‌ره‌كان، هەوڵیداوە هه‌تا بەر بە پەرەسەندنی ناڕەزایەتیی موعەلیمان بگرێت. بەڵام سەرەڕای گشت ئەم گوشار و هەڕەشانە خەباتی مۆعه‌لیمان بۆ ئازادیی هاوکارەکانیان و بۆ دەستەبەربوونی داواکارییە ڕەواکانیان، بەردەوام بووە. خەباتی موعەلیمان لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئەم گوشارانەش، چ لە باری شکڵ و چ لە باری درووشم و ئه‌و داواکارییانەشه‌وه کە لەمیانیدا گه‌ڵاڵه كران، بە شێوەی بەرچاو لە بازنەی قانونە ئیسلامییەکان و چوارچێوەیەکی تەسک کە هه‌ندێک لە ڕیکخراوە سێنفییەکانی لایەنگری ئیسلاحخوازانی حکومەتیی بۆیان دیاریی دەکرد، گەلێک واوەتر چووە. بە پێی لێدوانی هه‌ندێک لە هەڵسووڕاوان و پێشڕەوانی بزووتنەوەی موعەلیمان، ئه‌وان بەم ناڕەزایەتییانه‌یان، چوارچێوەی تەسکی قانوون و تەشەکوله‌كانی ئێستایان به‌زاندووه. لەم دەورەیەدا مۆعه‌لیمانی تێکۆشەر بە گێڕانی دەور و نەقشی پێشڕەوانەیان ڕێگه‌یان نه‌داوه کە سیاسەت و هەڵوێستی خۆشباوەڕانە به‌رامبه‌ر بە دەوڵەتی ڕووحانی یان ڕێفۆڕمخوازانی حکومەتیی، ببێتە لەمپەرێک و نەهێڵێ زەرفییەت و پتاسییێڵی خەباتی موعەلیمان بخرێتە گەڕ. دەوڵەتی ڕووحانی و لایەنگرانی دوای تەوافوقی هەستەیی هەوڵیاندا کە له‌ڕێگه‌ی دانی وەعدەی گەشەی ئابووریی و باشتربوونی بارودۆخی بەڕێچوونی حقوق بگیران خەباتی مافخوازانەیان تووشی ڕکود و سستیی بکەن. بەڵام موعەلیمانی ئێران بە درێژەدان بە خەباتی خۆیان پیشانیاندا به‌ئاگا و وشیارتر لەوەن کە فریوی ئەم وەعدە و بەڵێنانەی دەوڵەتی ڕووحانی و لایەنگرانیان بخۆن.\nموعه‌لیمان وەک بەشێک لە ئۆردووی کار لە جەریانی خەباتی سەرتاسەریی خۆیانه‌وه لەم دەورەیەدا، داواکارییەکانیان بە ڕوونیی هێناوەتە گۆڕێ. بەرەو پێشچوونی خەباتی موعەلیمان لەم قۆناغەدا لە گرەوی پێداگریی لەسەر داواکارییەکانیان دایە. بە سه‌رنجدان و له‌به‌رچاوگرتنی جێگه‌و پێگه و قورساییەکی کۆمەڵایەتی مۆعه‌لیمان و به‌هۆی پێوه‌ندییه‌كی توندوتۆڵ كه له‌گه‌ڵ ئه‌و بەملیۆن دانش ئاموزه‌ی ناو کۆمەڵگه‌وه هەیانە، كێشه و موشکلاتی پێوەندیدار بە ژیان و بەڕێچوونیان بە شێوەیەکی بەرین و بەربڵاو لە ئاستی کۆمەڵگه‌شدا دەنگدانه‌وه‌ی هه‌بووه و هه‌ر به‌م ئێعتباره‌شه‌وه، خەباتی موعەلیمان بۆ زیاد کرانی حقوق لە لایەن کۆمەڵگه‌وە پشتیوانیی لێده‌كرێت و هه‌ر ئەمەش بواری بەرەوپێشچوونی ئه‌م خەباتەی هه‌موارتر کردووە. داواکاریی هاوبەشی زیادکرانی حقوق و حەقدەستەکان، یەکێک لەو پێشمەرجانەیە کە بواری بۆ پێكهاتنی یەكگرتووییه‌كی خەباتکارانە لە نێو کرێکاران و موعەلیمان ڕه‌خساندووه. موعەلیمانی ئێران لە ماوه‌ی ئه‌م ساڵانەی دواییدا خەباتێکیان به‌ره‌وپێش بردووه کە بە پشتیوانیی خوێندكارانی مه‌دره‌سه‌كان، کرێکاران و خەڵکی ئازادیخوازی ئێران دەتوانن بە پێداگریی لەسەر ویست و داواکارییەکی ڕوون و ئاشکرا کە هێناویانەتە گۆڕێ، ببێتە بزووتنەوەیەکی گەورە کە لە یەکەم هەنگاویدا داواکارییە سەرەتاییەکانی موعه‌لیمان بەسەر ڕژیمی کۆماری ئیسلامیدا بسەپێنێ.


ژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانی داوا له‌به‌رپرسانی مه‌رزه‌كان ده‌كات كاروباری خاوه‌نكاران خێراتر راپه‌رێنن\nژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانی پێشبینی ده‌كات، هاورده‌كردنی خۆراك و شتومه‌ك به‌رێژه‌یه‌كی به‌رچاو له‌رێگه‌ی ده‌روازه سنوریه‌كانه‌وه زیاد بكات، بۆیه داوا له به‌رپرسانی ده‌روازه سنوریه‌كان ده‌كات كاره‌كانی بازرگانان به‌شێوه‌یه‌كی خێراتر راپه‌رێن.\nسیروان محه‌مه‌د، سه‌رۆكی ژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانی رایده‌گه‌یه‌نێت ''له‌دوایی لابردنی پاشه‌كه‌وتی موچه و هه‌ڵگرتنی خاڵه گومرگیه نایاساییه‌كان پشبینی ده‌كه‌ین هاورده‌كردنی خۆراك و شتومه‌ك وپێداویستیه‌كانی هاوڵاتیان به‌رێژه‌یه‌كی به‌رچاو زیاد بكات بۆیه داوا له به‌رپرسانی ده‌روازه سنوریه‌كان ده‌كه‌ین ئاسانكاری بۆ بازرگانان و خاوه‌نكاران بكه‌ن و به‌خێرای كاره‌كانیان بۆ ڕاپه‌رێن''.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا ئه‌مرۆ له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی مه‌رزی باشماخ كۆبوینه‌وه كه یه‌كێكه له‌و مه‌رزانه‌ی شاری سلێمانی زۆرتین كاڵاو شتومه‌كی لێ هاورده ده‌كرێت، له‌نزیكه‌وه داوامان لێ كردن كاره‌كانی بازرگان و خاوه‌نكاران و ئۆتۆمبیله بارهه‌ڵگره‌كان به‌شێوه‌یه‌كی خێراتر له جاران راپه‌رێنن، بۆ ئه‌وه‌ی به‌زوترین كات كاڵاو شتومه‌كان بگاده ده‌ستی هاوڵاتیان له‌بازاڕه‌كاندا.\nژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانی جه‌خت له‌وه ده‌كاته‌وه ''خێراتر ڕاپه‌راندنی كاره‌كانی بازرگانان و خاوه‌نكاران ده‌بێته‌وه هۆی گه‌شه‌كردنی زیاتری ئابووری كوردستان و كه‌رتی بازرگانی''.\nئه‌م بابه‌ته 1060 جار خوێنراوه‌ته‌وه


سه‌فه‌رێک به‌ره‌و مه‌ریخ\nSaturday, 11.26.2011, 12:00\nڕۆژنامه‌ی گاردیان 26-11-2011 له‌نده‌ن\nڕۆژنامه‌نووس ڕیچارد له‌سکه‌مب\nله‌که‌یپ کارنیڤاڵ / ناسا له‌ئه‌مریکاوه\nسه‌فه‌رێک به‌ره‌و مه‌ریخ: ئایا ژیان له‌سه‌ر مه‌ریخ هه‌یه؟ ناسا هه‌وڵده‌دا بۆوه‌ده‌ست هێنانی وه‌لامی ئه‌م پرسیاره \nله‌ده‌زگای ناسای ئه‌مریکی یه‌وه‌ڕۆژی شه‌ممه26-11-2011 که‌شتی یه‌کی فه‌زایی سه‌فه‌ری ده‌ست پێکرد.\nمه‌کینه‌ی ڕۆڤه‌ر به‌قه‌باره‌ی سه‌یاره‌یه‌ک ده‌ستیکرد به‌فڕین له‌گه‌ڵ که‌شتی یه‌کی فه‌زایی به‌ره‌و مه‌ریخ بۆ ماوه‌ی 350 ملیۆن میل ا و 2.500 ملیۆن دۆلاری تێده چێ بۆ یه‌کێک له‌ناڕه‌حه‌تترین لێکۆڵینه‌وه‌ی زانیاری له‌جیهانا بۆ مه‌ریخ / ئه‌ستێره‌ی سور.\nدوای چه‌ندین سال له‌پلان دانان و پلان گۆڕان شه‌ریکه‌ی فه‌زای ئه‌مریکی باوه‌ڕیان وایه‌ده‌زگای لێکۆڵینه‌وه‌ی زانیاری مه‌ریخ له‌وانه‌یه‌گرنگترین نه‌هێنی و زانیاریمان بۆ وه‌ده‌ست بێنێ له‌باره‌ی ئه‌م ئه‌ستێره‌سه‌یر وسه‌رسوڕهێنه‌ره‌وه، ئه‌مه‌کارێکه‌که23 مانگ کارکردن و خۆئاماده‌کردن و ماوه‌ی لێکۆڵینه‌وه‌ی بۆ ته‌رخانکراوه‌بۆ ئه‌وه‌ی بزانن که‌ئایا هیچ جۆرێ ژیان له‌سه‌ر مه‌ریخ تا ئێستا بووه‌یا هه‌یه‌و ئایا هیچ جۆره‌میکرۆبێکی ژیان و ژیانی له سه‌ره.\nوه‌ک به‌مه‌ریخ ده‌ڵێن سێ گۆشه‌ی به‌رمودا له‌کۆمه‌له‌ی ئه‌ستێره‌کانی سۆلار (.له‌کۆمه‌ڵه‌ی ڕۆژدا) یا ئه‌ستێره‌ی مردن.\nکۆلین هارتمان خانمی جێگری فه‌رمانداری ده‌زگای ناسا له‌کاتی کۆنگره‌ی ڕۆژنامه‌نوسی دا پێش فڕینی ڕۆڤه‌ری مه‌ریخ ڕۆژنامه‌نوساینی ئاگادارکرده‌وه‌که‌ئه‌مریکا یه‌که‌م وولاته‌که‌توانی ئاماری پشکنین دابه‌زێنێته‌سه‌ر مه‌ریخ بۆ لێکۆڵینه‌وه‌ی زانیاری، وا ئێستا جارێکی تر ئه‌م کاره‌ده‌که‌ین و باسی کرد له‌کاتی گه‌شتنی به‌سه‌رمریخ ئه‌م سه‌یاره/مه‌کینه‌که6 تایه‌ی هه‌یه‌له‌که‌شتی فه‌زایی یه‌که‌و ئامارێکی نوێیه‌که‌تا ئێستا ئاماری وا به‌کار نه‌هێنراوه‌و تا ئێستا شتی وا چاوه‌ڕوان نه‌کراوه‌دروست بکرێ.\nده‌زگای ناسا بۆ ماوه‌یه‌کی کاتی کاری فه‌زایی ڕاوه‌ستان له‌ناردنی خه‌لکی فه‌زایی 'ئه‌سترۆنه‌وت' له‌گه‌ل خانه‌نشین کردنی ئاماری فه‌زایی پێشو دوای 30 سال به‌کارهێنان له‌کاری لێکۆڵینه‌وه‌ی زانیاری فه‌زایی دا، به هیواداری ئه‌نجام دانی ئه‌م که‌شتی یه‌نوێیه، هه‌رچه‌ند که‌شتی یه‌کی فه‌زایی ڕووسی به‌ناوی فۆبۆز گرانت مه‌ریخی له‌سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌دا هه‌وڵدرا بینێرن بۆ فه‌زا، به‌لام هه‌وله‌که‌سه‌رکه‌وتوو نه‌بوو به‌هۆی هه‌ندێ کێشه‌ی ته‌کنیکی یه‌وه. ئه‌م مه‌کینه‌فه‌زایی یه‌شه‌ش تایه‌ی هه‌یه‌و سێ مه‌تر درێژه و دوجار له‌ئاماره‌کانی نیراوی پێشو گه‌ره‌تره‌و پێنج ئه‌وه‌نده‌قورستر و ئه‌م ساڵ هه‌شته‌م ساله‌له‌م هه‌ولانه‌دا کارده‌که‌ن. ئه‌م که‌شتیه‌فه‌زایی یه‌چاوه‌ڕوان ده‌کرێ له6/8/2012 و له‌وێ بمێنێته‌وه‌یه‌ک ساڵی مه‌ریخی که‌ماوه‌ی 98 هه‌فته‌ی ئاسایی (سه‌رزه‌ویه) بۆ مه‌به‌ستی گه‌ڕان و لێکۆڵینه‌وه‌و ڕۆژی 200 مه‌تر ئه‌م مه‌کینه‌ده‌گه‌ڕێ و کامێره‌یه‌کی به‌سه‌ره‌وه‌یه‌به‌سه‌ر عه‌مودێکه‌وه‌و له‌سه‌رزه‌وی یه‌وه‌به‌ڕیمۆت کۆنترۆل ده‌گێڕڕێت به‌سه‌ر ڕوبه‌ری مه‌ریخ دا به‌ئاره‌زووی خۆیان بۆ کوێی بنێرن و هاتوچۆی پێ بکه‌ن، هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئه‌م مه‌کینه‌که‌ناوی کیریۆستی یه(ویستی پشکنین) چه‌ندین ئاماری لێکۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ره که‌ده‌جار به‌کارتره‌له‌وانه‌ی هه‌تا ئێستا نێراوون، ئه‌م مه‌کینه‌ده‌توانێت زه‌وی ڕووبه‌ری مه‌ریخ هه‌ڵکه‌نێ کۆیکاته‌وه‌و بیگوێزێته‌وه‌بۆ لێکۆڵینه‌وه‌به‌رد هه‌ڵکه‌نێ و جیهازی له‌یزه‌ری له‌گه‌لدایه‌بۆ هه‌ڵوه‌شانی ڕوبه‌ری زه‌وی و به‌ردی سه‌ر مه‌ریخ له‌دورایی حه‌وت مه‌تره‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی به‌کامێره‌له‌دووره‌وه‌لێکدانه‌وه‌ی ده‌وروپشتی ره‌سم بگرێ، کامیره‌یه‌کی زۆر حه‌ساس بۆ لێکۆڵینه‌وه‌ی شتی ووردی باریکتر له‌موی له‌شی مرۆڤه، بۆ ڕه‌سمگرتنی ئه‌شیعه‌و به‌ردو خۆڵ و بۆ لێکدانه‌وه‌ی و زانیاری بۆ هه‌وڵی داهاتوو ناردنی مرۆڤ بۆسه‌رمه‌ریخ، ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌ی ڕه‌سم گرتنو هه‌ڵکه‌ندنه‌ده‌توانێ بکا له‌قوڵایی یه‌ک مه‌ترا له‌سه‌ر ڕوبه‌ری مه‌ریخ بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئاساری بوونی سه‌هۆڵ، هایدرۆجین دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و مه‌عده‌ن و مینرالانه‌ی که‌په‌یوه‌ندیان به‌بوونی ئاوه‌وه‌هه‌بێت. زانیارانی ناسا شوێنی دابه‌زینی ئه‌م مه‌کینه‌ی که‌شتی فه‌زایی یه‌یان هه‌ڵبژاردووه‌له‌شوێنێک که‌ناویان ناوه‌چاڵی ڕه‌شه‌با (گه‌یڵ کره‌یته‌ر) ئه‌م شوێنه‌له‌لیستی 30 شوێندا له‌سه‌ر مه‌ریخ هه‌ڵبژێردراوه‌چونکه‌بڕوایان وایه‌پاشماوه‌ی ئاساری ئاوی له‌وانه‌یه‌تیابێ، هه‌ر وه‌ها له‌نزیک ئه‌وێدا شاخێکی لێ یه‌که‌پره‌له‌مینرال (ماده‌ی مه‌عده‌نی) که‌له‌وانه‌یه‌په‌یوه‌ندیان بوبێ به‌ئاوه‌وه.\nله‌نزیکبوونه‌وه‌ی که‌شتی یه‌فه‌زایی یه‌که‌مه‌کینه/ئوتومبێله‌فه‌زایی یه‌که‌به‌په‌ره‌شوت دا داده‌به‌زێنن که‌په‌یوه‌ند ده‌بێ به‌کره‌ینێک / سلینگێک پێش ئه‌وه‌ی به‌ته‌واوه‌تی دابه‌زێته‌سه‌ر ڕوبه‌ری مه‌ریخ. ڕۆژی شه‌ممه26-11 له‌کات ژمێر 10:02 ی به‌یانی به‌کاتی فلۆریدا و 3:02 به‌کاتی له‌نده‌ن ده‌نێررێت به‌هۆی ساروخی ئه‌تله‌س ڤی و هه‌ندی له‌چاودێریکه‌ران غه‌میانه‌که‌ئه‌م ساروخا ماده‌ی نه‌وه‌وی تیایه‌له‌جۆری ئه‌ی 4.8 کیلۆگرام پلوتۆنیه‌م 238 دایۆکساید باتری بۆ توانای سوته‌مه‌نی ئه‌م که‌شتی یه‌فه‌زایی یه‌و مه‌ترسی ده‌رچوونی ماده‌ی نه‌وه‌وی ' یه‌ک له420' ئیحتمال ده‌کرێ و زیانی بۆ ده‌زگا فه‌زیی یه‌که‌نه‌بێ بۆ شوێنی تر نی یه.\nله‌م کاره‌فه‌زاییه‌دا زانایانی که‌نه‌دی و ڕوسی و ئیسپانی به‌شداریان کردووه، وه‌ک دکتۆر هارتمان ده‌ڵێت ئه‌مه‌هه‌وڵێکه‌له‌پێناوی ناردنی مرۆڤ بۆ سه‌ر مه‌ریخ و هیوادارم بمێنم و ئه‌م ده‌سکه‌وته‌زانیاریه‌ی مرۆڤایه‌تیه‌به‌چاوی خۆم ببینم که‌خه‌لکی فه‌زایی ئه‌سترۆنه‌وت بووتی فه‌زایی له‌پێکه‌ن و دابه‌زنه‌سه‌ر رووبه‌ری مه‌ریخ.\nئه‌م هه‌وڵه‌مه‌زنه‌ی زانیاری فه‌زا بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ده‌کرێت:\nهه‌وڵدان بۆ دۆزینه‌وه‌ی مه‌وادی کیمیاوی که‌پێویستی به‌ژیانه‌وه‌هه‌یه\nگه‌ڕان بۆ هه‌ر نیشانه‌یه‌کی ژینگه‌له‌سه‌ر مه‌ریخ\nلێکۆلینه‌وه‌ی ته‌رکیبی ماده‌کانی سه‌رمه‌ریخ وه‌ک به‌رد و خۆڵ مینرال\nلێکۆڵینه‌وه‌له‌پێکهاتنی مه‌ریخ له‌ماوه‌ی 4 هه‌زار ملیۆن سالی رابوردودا\nگه‌ڕان بۆ ده‌ست نیشانکردنی ئاساری ئاو و دوه‌م ئۆکسیدی کاربۆن، شله‌مه‌نی و غاز\nپێوانی ئه‌شیعه‌ی نه‌وه‌وی له‌سه‌ر ڕووی مه‌ریخ. \nلێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک له‌باره‌ی لایه‌نی نه‌ته‌وایه‌تی سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی - به‌شی پانزده‌هه‌م\nنه‌گبه‌تی نه‌زانی یا گه‌نده‌ڵی ؟


زانـا عـثمـان : يـاسـا نـاخـه‌وێـت ، تـۆش نابـێـت بـخـه‌ویـت له‌ژێر ئـاره‌زووه‌كـانـتـا ! . – WTARIKURD\nزانـا عـثمـان : يـاسـا نـاخـه‌وێـت ، تـۆش نابـێـت بـخـه‌ویـت له‌ژێر ئـاره‌زووه‌كـانـتـا ! .\nكاكی گۆڕانخواز خۆی به‌یه‌كێك له‌به‌ته‌ڵه‌كانی گۆڕه‌پانی گۆڕانكاری داده‌نا !؟ خۆی به‌دژه كپكردنی ده‌نگه ئازاو ئازاده‌كان و ده‌سه‌ڵاتی چواره‌م داده‌نا !؟ داوای ئازادی بیرو ڕاو نه‌هێشتنی چاوسووركردنه‌وه‌ی ده‌كرد له به‌رامبه‌ر ڕۆژنامه‌نووسان !؟ كه‌چی خۆی وه‌ك نمونه هاتووه بۆ گۆڕانكاری له‌سووكایه‌تی پێكردن و چاوسوركردنه‌وه‌و هه‌ڕه‌شه‌كردن له‌ڕۆژنامه‌نووسانی ده‌ره‌وه‌ی حیزبه‌كه‌ی خۆی كه‌خۆی ڕه‌خنه‌ی لێئه‌گرت ، به‌شێوه‌یه‌كی زۆر ناشیرین هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌ربه‌ده‌ری له‌ڕۆژنامه‌نوسێكی سه‌ر به‌حیزبه‌كه‌ی خۆیده‌كات !؟ ئه‌م شێوه ڕه‌هه‌شه‌كردنه نه بۆئه‌وانه‌ی خۆت و نه‌بۆ ئه‌وانه‌ی به‌رامبه‌ریش دروست نیه بێ یاساییه كه‌باسی یاسات ئه‌كرد ! كاكی نوێنه‌ر تۆ باشیه‌كانت بۆ هه‌ڕه‌شه نه‌بوو تا به‌و شێوه‌یه بكه‌ویته وێزه‌ی ڕۆژنامه‌نووسێكه‌وه به‌بێ تۆماركردنی داوای یاسایی له‌سه‌ر ئه‌و ڕۆژنامه‌نووسه به‌ئاره‌زووی خۆت ووشه گه‌لێكی نابه‌ر پرسیارانه فڕێ بده‌یت !؟ زۆر سه‌یره تادوێنێ تۆ باسی یاسات ئه‌كرد !\nئـه‌ی بـاشـه ئـه‌مـڕۆش دوێـنـێ نـیـه !؟\nئه‌ی ڕۆژنامه‌نووسه‌كانی ئه‌مبه‌ر هه‌مان مافی ڕۆژنامه‌نووسه‌كانی ئه‌وبه‌ریان نیه !؟\nئه‌ی بۆ ده‌بێت هه‌ڕه‌شه بۆ ئه‌وان حه‌رام بێت و بۆ ئه‌وانه‌ی خۆت حه‌ڵاڵ بكه‌یت و یاسات له‌ژێر قه‌نه‌فه‌كانته‌وه خه‌واندبێت !؟ به‌رنامه‌كه وانیه(مه‌به‌ستم به‌رنامه‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان) ـه بۆیه تێكی مه‌شكێنه و نابووتی مه‌كه له‌ژێر جوڵه و ئاره‌زووه بێ یاساییه‌كانت ، ده‌رگای دادگاكان به‌ڕووتدا كراوه‌یه ، ئه‌گه‌ریش داخرابوون ڕه‌خنه‌ی له‌جێ بگره نه‌ك هه‌ڕه‌شه !؟….\nبۆیه من لێره‌دا پشتگیری له‌و ڕۆژنامه‌نووسه‌و كاكی نوێنه‌ر ناكه‌موو دژایه‌تیشیان ناكه‌م ، ته‌نها مه‌به‌ستم له‌و نووسینه‌دا دووركه‌ووتنه‌وه‌یه له‌زمانی هه‌ڕه‌شه له‌جێی یاسا ، ده‌نا ئه‌گه‌ر هه‌روه‌كو خۆی ده‌ڵێت (( ئه‌و ڕۆژنامه‌نووسه چی سوكایه‌تیه به‌منوو ماڵه‌وه‌و بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانی كردووه)) ئه‌گه‌ر ئه‌وه ڕاست بێت ئه‌وه پێویسته له‌ڕێگای یاساوه تونترین سزاوه‌ربگرێت ، هه‌م بۆ لێكردنه‌وه بوختانه هه‌ڵواسراوه‌كان به‌نوێنه‌رو ماڵباتیان هه‌میش بۆ ئه‌وه‌ی كه‌بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه نیه كه‌ئه‌و بیه‌وێت سوكایه‌تی پێبكات بۆ گه‌یشتن به‌خه‌ونه بۆگه‌نه‌كان له‌ڕێگای په‌یجێكه‌وه ، بۆ سه‌لماندنی ئه‌مه‌ش …….\nنه‌ك هه‌ڕه‌شه !\nچونكه هه‌ڕه‌شه و چاوسوركردنه‌وه ئه‌و ڕه‌گه‌یه كه‌بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ئه‌یه‌وێت له‌ڕیشه‌وه ده‌ری بهێنێت و نه‌یهێڵێت ، یاساش بكاته سه‌رمه‌شقی به‌ڕێوه‌بردنی ژیان .\nعەتا قەرەداخی : باشووری کوردستان لە سایکس ـ بیکۆوە بۆ مالیکی .\nبەهرۆز جەعفەر : گەڕانەوەى قاعیدە بۆ ناوەڕاستى عێراق و کاریگەرییەکانى لەسەر کەرکوک و ناوچە داگیرکراوەکان .


ناوی فێرخوازانی خوێندنی ماستەر و دكتۆرا ڕاگەیەنرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nناوی فێرخوازانی خوێندنی ماستەر و دكتۆرا ڕاگەیەنرا\n2020/03/04 - 1:51 PM\nئەنجومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئەنجامی خوێندنی باڵا/ دبلۆمی باڵا و ماستەر و دكتۆرای پەسەند كرد.\nئەمڕۆ چوارشەممە، 4/3/2020 ئەنجومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئەنجامی خوێندنی باڵا/ دبلۆمی باڵا و ماستەر و دكتۆرای پەسەند كرد.\nپێشتریش د.ئارام محەمەد قادر وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ڕایگەیاند، لەم پڕۆسەیەدا لە كۆی (4938) كورسی ماستەرو دكتۆرا، (3685) پێشكەشكار لە خوێندنی ماستەرو دكتۆرا وەرگیراون، كە دەكاتە ڕێژەی (75%) كورسییە تەرخانكراوەكان.\nكلیك بكە بۆ بینین سەرجەم زانكۆكان\nخوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێمهەرێمی كوردستان\n(خەڵك)مەرجەكانی كورد بۆ سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عیراق ئاشكرا دەكات\nلە بەردەم دادگای حاجیاوا سێ كەس كوژران و چەند كەسێكی دیكەش برینداربوون


ئه‌نفالستان – ئەنوەرئەحمەد دانیشتووی گوندی عەسکەر : ئەگەر ئەوە حاڵی من بێ، كوا كەسوكاری شەهیدان تاجی سەرن..؟\nئەنوەرئەحمەد دانیشتووی گوندی عەسکەر : ئەگەر ئەوە حاڵی من بێ، كوا كەسوكاری شەهیدان تاجی سەرن..؟\nمارس 06, 2018 Omer ئه‌رشیف, ئه‌نفال لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەنوەرئەحمەد دانیشتووی گوندی عەسکەر : ئەگەر ئەوە حاڵی من بێ، كوا كەسوكاری شەهیدان تاجی سەرن..؟\nئەنوەرئەحمەد دانیشتووی گوندی عەسکەر :\nئەگەر ئەوە حاڵی من بێ، كوا كەسوكاری شەهیدان تاجی سەرن..؟\nلە دایكبووی ساڵی ١٩٧٧ ی گوندی عەسكەری كیمیابارانكراوی سەربەناحێی ئاغجەلەرو ناوچەی قەڵاسێوکەیە.\nلەپەلاماری ئەنفالی چواردا دوو رۆژ دوای تاوانی پەلامارە كیمیاویەكەی هەردوو گوندی گۆپتەپەو عەسكەر، كەرۆژی سێی ئایاری ساڵی ١٩٨٨ ئەنجامدرا، هێرشی پیادەی جەیش‌و جاشیش بەسەرپەرشتی ڕاستەوخۆی سوپا سالار نزارعەبدالكەریم خەزرەجی ئەو پیاوە توندرەفتارەی سەركردایەتی سیاسی كورد داكۆكیان لێكرد، گەیشتە ناوچەكەو تەواوی خەڵكە شپرزەكەی ناوچەی قەڵاسێوكەش كەكۆمەڵكوژییەكەی گوندی گۆپتەپەو عەسكەر زەندەقی بردبوون،بە شپرزەیی كەوتنە بەردەستی جەیش‌وجاشەوەو هەرلەو گوندەدا ١٨٦ كەس ئەنفالكران، كەلەناویاندا دایكی ئەوەر بەناوی (مەلیحە نەجم) و دوبراو خوشكێكی بەناوەكانی (داراو بەشدار‌و شیلان ) گیران و هەتا ئێستا بێسەرو شوێنن، ئەو كاتە ئەنوەر تەمەنی ١١ ساڵان بوو، ئیتر مەینەتیەكانی ژیانی ئەم كوڕە زیاتر تاویان سەندو پەژارەكانیشی بەگورتر دەستیان پێكرد، ئەویش وەك هەر لێقەوماوێكی تری لەئەنفال بەجیماو ەبوایە سەرپەنایەك بیگرێتەخۆ، بۆیە نەكی بەناوی عائیشە ئەمین ئامێزی بۆكردووەتەوەو هەرلەگەڵ ئەودا دەژیا.\nباوكی ئەنوەر كە بەئەحمەد بڕنەو ناسرابوو هەرلەسەرەتای هەشتاكانەوە لە تیپی ٢١ ی كەركوك پێشمەرگە بووە‌و هەمیشە خۆی بۆ بەرپەرچدانەوەی بەعس تەرخانكردووە،لەدوای ئەوەی بێئومید دەبێت لەسۆراخی خێزانە ئەنفالكراوەكەی جارێكی تر هاوسەرگیری دەكاتەوەو خێزانی پێكەوە ناوەتەوەو لەو هاوسەرەشی دومنداڵی تریان دەبێت بەناوەكانی (جیگرو لانە) بەڵام مەرگ دەرفەتی نەدا جیگرولانە لەئامیزیدا گەورەبن لەرۆژی ١٨ی ئابی ساڵی ١٩٩٤ لەشەری ناوخۆدا كوژرا. بۆیە ئەوانیش وەكو خوشك‌و براكانی تریان بوونە قوربانی شەڕێكی تر، شەڕێك كەدەبوایە كورد لەدوای ئەنفالەوە شەرمی لێبكات‌و هەرگیز پیادەی نەكاتەوە‌وجارێكی تر رێگەنەداتەوە منداڵانی كورد بێ باوك بن لەسۆنگەی شەرە نەگریسەكانی ناوخۆوە.\nئەنوەر ئێستاش لەگوندی عەسكەر بەمەینەتیەكی زۆرەوە دەژی خێزانی پێكەوە ناوەو كورێك‌و دوكچی هەیە‌و دوان لە منداڵەكانی لەقوتابخانەن ،ئەم پیاوە هەر بەتەنها خەمی دایك‌و براو خوشكەكانی نیە، بەڵكو خەمی بەخێوكردنی منداڵەكانیشی هەیە، چونكە بۆخۆی نەخۆشی رەبۆی درێژخایەن تەنگی پێ هەڵچنیووەو بەهۆیەوە حاڵی پەرێشانەو ناتوانێ كارێكی ئەوتۆ بكا، هەمیشە پەمپێكی تەنگە نەفەسی لەگیرفاندایەو وەكو خۆی دەڵێت: لەهەفتەیەكدا دوو (بەخاخ)م پێویستە، بۆیە نان‌و ئاوم لێببرێت نابێ ئەو پەمپە بەخاخانەم لێببڕێت، لەوەتای تەمەنی چووەتە سەروی بیست‌و چوارساڵ حەمێكی تریشی بۆدروستبووە، خەمی ئەوەی هیچ موچەیەكی شەهیدانە نایگرێتەوە نە هی خوشك‌و دایكی‌و برائەنفالكراوەكانی‌و نەهی باوكیشی كە شەهیدی سەنگەرە نایگرێتەوە، وەكو خۆی دەلێت: كوا ئەوە ڕەوایە نەلەهی بەشی دایكم‌و خوشكەكەم‌و براكانم نەلەهی باوكیشم كەبەشەهیدی سەنگەر لەوەزارەتی شەهیدان‌و ئەنفالكراوان تۆماركراون، جا كەمن هیچ نەیگرتمەوە ئیتر بۆچی دەڵێن كەسوكاری شەهیدان تاجی سەرن..؟!\nئەنوەر دەلێت : من هەقی خوێنی شەهیدەكانم ناوێ ژیانم دەوێ، مەبەستم ئەوەیەكە نەخۆشم‌و توانای كاسبی‌وكاركردنم نیە..؟ ئەنوەر ئێستا وێنەیەكی مرۆڤە دڵشكاوەكانی گوندی عەسكەرە، ئەگەرچی خەڵكی ئەو گوندە شەهیدێكی زۆریان بەخشیوەتە ئەم وڵاتە ٦٠ شەهیدی سەنگەرو ٢٠ی كیمیابارانیان هەیە‌و ١٨٦ كەسیشیان ئەنفالكراوە، ئەمە ویرای ئەوەی خەڵكی ئەو گوندە هێشتا دەستیان لەچەك بەرنەداوەو زۆریان لەریزەكانی سوپاو پێشمەرگەدان. كەچی ئەوەش حاڵیانە..؟ بەراستی كێ دەیەوێ وێنەیەكی راستەقینەی مەینەتی‌و قوربانی دانی ئەم گەلە ببینێ بابچێت سەردانێكی ئەم گوندە بكات چونكەعەسكەری كیمیابارانكراوو ئەنفالكراو وێنەیەكی بچوككراوەی هەموو كوردستانە لەمەینەتی، تەنها جیاوازی ئەوەیە لەكوردستان چەندین سەرۆك جاش هەبوون، بەڵام لەو گوندە تەنانەت جاشێكی سوكەلەشی تیداهەڵنەكەوت كەچی ئەوەش پاداشتی دەسەڵاتی كوردی‌و ئەوەش حاڵی مرۆڤەكانی گوندی عەسكەرە ..!


دانا مەنمی: دیداری پینەکردنی کەموکوڕییەکان و تاپۆکردنی حیزب. – WTARIKURD\nدانا مەنمی: دیداری پینەکردنی کەموکوڕییەکان و تاپۆکردنی حیزب.\nمرۆڤ هەمیشە پێویستی جدی بە گفتوگۆیە بە ئامانجی تێگەیشتن، گفتوگۆش مانای بیرکردنەوەو بیرگۆڕینەوە لەپێناو دۆزینەوەی هەقیقەت و کەیشتن بە تێگەیشتن،مرۆڤی بە ئاگا یان بێدەنگ دەبێت یانیش خۆی دەپارێزێت لە چەلەحانێ کە فەزای گفتوگۆ تێکدەدات، گفتوگۆ پێویستی بە ژینگەیەکی ئاسایی دوور لە ژینگەی رق و دەمارگیری و حەساسییەتە، گفتوگۆ بەشێکە لە بازنەی ژیری مرۆڤ و بەشێکی دانەبڕاویشە لە ژیانی مرۆڤ و چەکێکی بەهێز و کاریگەری مرۆڤی بەئاگاو هوشیارە لە سەر مێزی دانوستاندن.\nلەدوای کودەتاکەی هەشتی تەمموزەوە خودپەرستی سەرۆک پاڤڵ تاڵەبانی و هەڵبەزو دابەز و عەیب و عاری یەکێتی وەک یەکێتی لە گۆرەپانەکەدا و وەک شەریکێکی پارتی لە حکومەتدا ناشاردرێتەوەو پینە ناکرێت، دیداری یەکێتی دیداری بێ گفتوگۆی عەقڵانی و خۆدزینەوەیە لە بەرپرسیارەتی ئەخلاقی و ویژدانی کە تەنها باوەشی بۆ ئەوانە کردووەتەوە کە خودپەرستی سەرۆک پاڤڵ تاڵەبانی یان قبوڵە و بوێری رەخنەگرتن و شرۆڤەکردنی ئەو دۆخەی ئێستای یەکێتی یان نییە کە ئایا یەکێتی یەکێتی تێکۆشەرەکانە یان یەکێتی پلانگێرو خانەوادەچییەکانە؟!\nئامانج لە بەستنی دیداری یەکێتی کە لە دهۆکەوە دەستی پێکرد و لە سلێمانی کۆتایی هات، زیندووکردنەوەی ووتی وتییەکەی هەشتی تەمموز و خۆدزینەوە بوو لە ڕەخنەی جدی و رێگەش نەدرا کە بەشداربوانی دیدارەکە راستگۆیانە گفتوگۆی ڕاشکاو بکەن و بپرسن لە سەرۆک پاڤڵ تاڵەبانی کە کێ شەرعییەتی داوە بەتۆ بەبێ هەلبژاردن و کۆنگرە خۆت وەکو سەرۆکی یەکێتی بناسێنیت؟! ئەم دیدارە نەیتوانی پرسی هاوسەرۆکەکانی یەکێتی و هەوڵی کوشتنەکە چۆن بووەو بۆچی شکستی هێنا باسبکات! نەیتوانی پرسی ژەهرەکەو قسەوباسی ژەهرەکانی تر بوروژێنێت کە ناوبەناو سەرکردەیەکی یەکێتی قووت دەبویەوەو بانگەشەی ژەهراوی بوونی دەکرد ! دیدارەکە نەیتوانی دەستێوەردانی پارتی لە بارودۆخی یەکێتی، پرسی قاچاخچێتی دەرمان و جگەرە، پرسی کوشتن و تیرۆری سیاسی کە لە دوای هەشتی تەمموزەوە تورکیا جوڵەی سیاسی و هەواڵگری خۆی لە سلێمانیدا زیاد بووە شرۆڤە بکات، زۆر بابەتی گرنگ و هەستیاری تر کە دەبوایە لەو دیدارەدا گفتوگۆی لەبارەوە بکرایە، بەڵام نەکرا.\nدیداری یەکێتی نەیتوانی دەستبخاتە سەر برینەکانی سلێمانی و قەیرانی سوتەمەنی (غاز، نەوت، بەنزین ) و پرسی موچەی فەرمانبەران و داخستنی زانکۆکان و هەتا خۆڵ و خاشاكی شەقامەكان، ئەم دیدارە نەیتوانی پەردە لەسەر داگیركردن و فرۆشتنی زەوی و شوێنە ستراتیژییەكانی سلێمانی هەڵبداتەوە! نەیتوانی خۆپیشاندانی خوێندکاران و دەرماڵەکانیان دەربڕینی ناڕەزایی خەڵک شرۆڤە بکات! دیداری یەکێتی نەیتوانی سەرۆک پاڤڵ تاڵەبانی خاوێن بکاتەوە لە هەڵەو کەموکوڕییەکانی دوای هەشتی تەمموز و دیدگا و دەنگە جیاوازەکان بە سینگێکی فراوان قبوڵ بکات.\nدیداری یەکێتی دیدارێکە ناچێتە ناو خانەی دیدارو گفتوگۆو دیراسەکردن بۆ دۆخی یەکێتی و قەڵەمڕەوییەکەی، دیدارەکە زیاتر لە نمایش و شانۆگەری سیاسی دەچێت کە سەرۆک پاڤڵ تاڵەبانی میرغەزەبانە بە بێ هەڵبژاردن و لە دەرەوەی ڕێکاری حیزبی و پەیڕەوپرۆگرام و شەرعییەتی یاسایی خۆی دەکاتە سەرۆکی یەکێتی و یەکێتیش لەسەر خۆی تاپۆ دەکات!\nLatest posts by دانا مەنمی (see all)\nدانا مەنمی: دیداری یەکێتی و پرسی ژنان و شەقوشێنەکانی حەرەمی دادگا. - 2022-06-14\nدانا مەنمی: پەلاماردانی تورکیاو هێزی مانەوەی ڕۆژئاوای کوردستان. - 2022-06-12\nدانا مەنمی: ئامینە کاکە باوە ژنێکی ئازاو سیمبولێکی نەتەوەیی. - 2022-06-08\nعه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: گریانه به کوڵه‌که‌ی کیژه.\nخالید مەجید فەرەج: ماتریالیزم لە ئیبکورەوە وە بۆ مارکس/ بەشی دووەم.


لە پیوارى کولتوورى دانپێداناندا.\nلەم کورتە نووسینەدا دەربارەى نائامادەیى یاخود پیوارى کولتوورى دانپێدانان لە هەرێمى کوردستاندا مەبەستمان نییە قسە لەسەر پرسى دانپێدانان بە ئەویتردا بکەین کە یەکێکە لە کێشە فەلسەفییەکان و فەیلەسوفى ئەڵمانى و نەوەى سێیەمى قوتابخانەى فڕانکفۆرت (ئەکسیل هۆنیث) (١٩٤٩- ) یەکێکە لەو فەیلەسوفانەى سەرنجى زۆرى لەسەر چڕکردۆتەوە، هەرچەندە (هۆنیث) لە کتێبى (کۆمەڵگەى بوغزاندن: بەرەو تیۆرییەکى ڕەخنەیى نوێ) ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە دانپێدانان هەر ئەوە نییە کە بە زمان و بە قسە دان بە شتێکدا بنێین، چونکە تێگەیشتن لە ڕێگاى زمانەوە بریتییە لە کورتکردنەوە و بەخودیکردنى پرسەکە و، هاوکات هەڵەیەکى مەعریفیشە، بەڵکو دانپێدانان پێویستە فۆڕمى کارلێکى ناگوتاریى هەبێت، کە هەموو ڕەهەندە ئاماژەیى و ڕەمزیى و بەرجەستەیى و نێوانخودییەکانى کارلێککردن دەگرێتەوە. هەروەها باس لەو پەشیمانى و دانپێدانانەش ناکەین کە لە کەلەپورى ئاییندا، بەتایبەت لە ئایینى مەسیحیدا پەیڕەو کراوە، ئەوەى کە کەسانى پەشیمان و دانپێدانەر ڕۆیشتوون بۆ لاى قەشە و کاهینانى پەرستگا و دانیانناوە بە تاوانەکانیاندا و داواى لێخۆشبوونیان لێکردوون، لە بەرامبەردا کەنیسە یاخود پیاوانى ئایینیى چەکى لێخۆشبوونیان (صکوک الغفران) پێیان فرۆشتووە تاکو لە ڕۆژیى دواییدا بەو چەکە تاوانەکانیان بکڕنەوە.\nلە کۆمەڵگەى کوردیدا تاکەکان ترسیان لەوە هەیە دان بە هەڵە و کەموکوڕییەکانى خۆیاندا بنێن. لە ڕوانگەى ئایینى ئیسلامى زۆرینەوە تاوان و هەڵە و گوناحەکان باشترە لەنێوان خۆت و خوادا بمێنێتەوە و بۆ کەس باس نەکرێن. ئەمە وایکردووە تاکەکان ئەگەر تاوان و خراپەیان ئەنجامدا دانى پێدا نەنێن. لە ڕوانگەى عەقڵییەتى خێڵى زۆرینەشەوە تاکیی خێڵەکیى پەسەندکراو و خواستراو ئەو تاکەیە مکوڕ و پێداگر و کەلـلەڕەق بێت و داکۆکى لە چاک و خراپى کار و کردەوە و هەڵوێستەکانى بکات، تەنانەت بە نەنگى و لاوازى و کەموکورتى و سازشکردنى دەزانێت ئەگەر بڵێت لەو قسەیەم پەشیمانم، یاخود هەڵەمکرد ئەو کردەوەیەم ئەنجامدا. ئەم عەقڵییەتە لە سیاسەت و کارى حوکمڕانیشدا ڕەنگیداوەتەوە، بەجۆرێک دەیان نموونەى سیاسەتمدار و حوکمڕان لە هەرێمى کوردستاندا هەن سەربارى ئەوەى بەرپرسیارى یەکەم و سەرەکین کەچى خەتا و گەندەڵى و کەموکوڕییەکان دەخەنە ئەستۆى ئەوانى تر، هیچ یەکێک لە سیاسەتمەدار و حوکمڕانان خۆیان بە خەتابار نازانن و دان بە هیچ هەڵەیەکى خۆیاندا نانێن. لە کە کۆمەڵگەى ئێمەدا ڕاستییەک هەیە پێویستە ئاماژەى پێ بکەین ئەویش ئەوەیە داننان بە هەڵە و خەتا و تاواندا لەسەر هەر ئاستێکدا بێت بە بێ قوربانیدان و لێپرسینەوە و باجدان تێپەڕ نابێت، ئەمە کەمتر لێکەوتەى یاسایی هەیە کە سروشتى پابەندبوونى هەیە، بەڵکو زیاتر ڕەهەندى کەسیى و ئەخلاقیى و فەرهەنگى و هزریى و کۆمەڵایەتیى و سیاسیى هەیە.\nپەیوەندییەکى بەتین لەنێوان دانپێدانان و گۆڕانکاریدا هەیە، دانپێدانان سەرەتا هەستکردن و پەیپێبردنە، دواتر هۆشداریى و زەنگ و هەڵوەستەکردن و لێپرسینەوەیە. مرۆڤ کاتێک بەرەو وەرچەرخان و گۆڕانکاریى هەنگاو دەنێت کە پێداچوونەوە بە باوەڕ و ڕوانگە و دونیابینى و کردە و هەڵوێستەکانیدا بکات، بێگومان لەمیانەیدا هەڵە و ناتەواوى و کەمتەرخەمیی لە هەندێکیاندا بەدیدەکات، هەر کەسێک پێیوابێت هەموو بۆچوون و کردە و هەڵوێستەکانى ڕاست و دروست و شیاو و چاکن ئەوا ئەو کەسە نابێت بیری کردبێتەوە و بەرکەوتنى لەگەڵ کەسى تردا هەبووبێت و نابێت هەستەکانى ئیش بکەن! لێرەدا ئەوە گرنگ نییە ئێمە لەبەرئەوەى مرۆڤین کەواتە شایانى هەڵەین، بەڵکو گرنگە پرسیار لە خۆمان بکەین چۆن بیردەکەینەوە؟ بە چ کەرەستەیەک لە دونیا دەڕوانین؟ چۆن ئەوانى تر دەبینین؟ لەسەر چ بنەمایەک هەڵوێست و باوەڕەکانمان دادەڕێژین؟ ،،،تاد. ئەم پرسیارانە کاتێک ئەنجامیان دەبێت کە گومان لەسەر وەڵامەکان دابنێین و دەبێت پێمان وابێت بەشێکى حەقیقەت لاى ئێمەیە، نەک تەواوى حەقیقەت و، حەقیقەتیش ڕێژەییە نەک ڕەها، بەڵام ئایا تا چەند زاتى ئەوەمان هەیە خۆمان بخەینە ژێر تەلسکۆبى گومانەوە؟ تا چەند تواناى ڕووبەڕووبوونەوەى خۆمان هەیە؟ لێرەوەیە پەرجووى لێبووردن و کرانەوە و گۆڕانکاریى و دەرچوون لە چەقبەستوویى دەپشکوێت: ئەوەى ئەوروپا و بەشێک لە خۆرئاوا پێیدا تێپەڕیوون یاخود درێژەى پێدەدەن و، بەرهەمەکەى پڕۆژەى ڕۆشنگەریى و مۆدێرنیتە بووە، کە ئێمە و خۆرهەڵات بەگشتى هێشتا دەستمان نەداوەتێ. ئەمەیە وا دەکات فەیلەسوفى فەڕەنسى (میشێل فۆکۆ) (١٩٢٦-١٩٨٤) بڵێت: "مرۆڤى خۆرئاوایى، مرۆڤێکى دانپێدانەرە"، ئەمەش یەکێکە لە نهێنییەکانى گەشەسەندنى خێرا و بەرەوپێشچوونى بەرفراوان لە هزر و کولتوورى تاک و کۆمەڵگادا.\nئەوەى وا دەکات کولتوورى داننان بە هەڵە و کەمایەسى و تاواندا لاى ئێمە ئامادەیى نەبێت بریتییە لە هەستى ئەویتر بە گەورەزانین و باڵاڕوانیی، لەکاتێکدا بە بۆچوونى من مرۆڤ-پیرۆزیى و مرۆڤ-باڵایى و هیرارکییەت وێڕاى ڕەهەندى ڕەهەندى کۆمەڵایەتى و ئابورى و سیاسیى بەڵام بەتوندى بەستراوەتەوە بەوەوە کە وایدەبینین ئەو مرۆڤە تەواو و کامڵ و ڕێک و حەکیمە، قسەکانى نەستەقن و لوغز و نهێنیان تێدایە، کردەوەکانى شایانى لاساییکردنەوەن، پێویستە شوێنپێى هەڵبگرین و بەدوایدا بچین. جۆرى ئەو فۆڕمە لە مرۆڤ کە لامان گەورە و پیرۆز و بەرز و باڵان لە دەوروبەر و کۆمەڵگەکەماندا زۆرن، بە دەیان و سەدانیان ڕۆژانە بەرچاومان دەکەون، لە سیاسەتمەدار و ئاغا و هونەرمەند و سەرمایەدار و ڕاگەیاندنکار و ئەوانەى لە چاوى تاکەکانەوە یاخود بە پێوەرەکانى کۆمەڵگا کەسانى بەناوبانگ و سەرکەوتوون. ئەمانە زۆربەیان لە ڕوانگەى مافى مرۆڤ و دەستور و یاسا کارپێکراوەکانەوە لە تاوان و پێشێلکارییەوە تێوەگلاون، لە هەر دەوڵەت و کۆمەڵگایەکى پێشکەوتوودا بن بەبێ باج و لێپرسینەوە و نەفرەت دەرباز نابن، کەچى لێرە هەم بچوکى و مامەحەمەییان بۆ دەکرێت، هەم ئەوەندە بێشەرم و ڕووقاییمن ئامادەى دانپێدانانیش نین، تەنانەت بە شانازى و سەربەرزییەوە پاساو بۆ تاوان و کوشتن و گەندەڵى و کارە قێزەونەکانیان دەهێننەوە. وەک بڵێى مرۆڤ لەم کۆمەڵگایەدا بۆ ئەوە دروست بووە هەمیشە و تا مردن حیکایەت و پێچ و پەنا و بەند و بالۆرە بۆ چاک و خراپ و ڕاست و هەڵەکانى خۆى بهۆنێتەوە.


Kurdish (Central) - Writing is an act of resistance | Behrouz Boochani | TEDxSydney | Amara\nKurdish (Central) subtitles\nنووسین کردارێکی بەرخۆدانە | بێهروز بووچانی| TEDxSydney\nلە ماوەی شەش ساڵی ڕابردوودا بێهروز بووچانی، وەک سەدان کەسی دیکە کە داوای مافی پەنابەرێتیان لە ئوسترالیا کردووە، لە دوورگەی ماووس زیندانی کراوە لەم قسە هەست بزۆێنەدا بانگەشەی بەزەیی و ئازادی دەکات، هەموو ئەوەی بەبیر هێنایەوە کە "ئێمە وەک ئێوە مرۆڤین" وەک بێهروز دەڵێت "بۆ من، نووسین و دروستکردنی شوبهاندن جۆرێکە لە بەرخۆدان ، ئەوە ڕێگەی شەڕکردنە بۆ ئەوەی ناسنامە و مرۆڤایەتی و کەرامەتی خۆم لە بەرامبەر سیستەمێک بسەنمەوە کە بۆ وەرگرتنی هەر شتێک کە مانای ژیانی لای ئێمە هەبێت.\nبێهروز بووچانی ، ڕۆژنامەنووس، نووسەر و شاعیر و فیلمسازی کوردە . لە ساڵی ٢٠١٣ەوە لە بنکەی دەستبەسەرکردنی دوورگەی مانوس ڕاگیراوە. لە ماوەی دەستبەسەرکردنییدا، ئەو بە بەردەوامی نوسینەکانی لە گواردیان، هەروەها نوسینەکەی لە لاپەڕەی شەممە، هافینگتۆن پۆست، نیو ماتیلدا، فاینەنشیاڵ تایمز و سیدنی سمێڕن هیراڵد بڵاوی کردووەتەوە، کە ڕووماڵی ئەو کێشە و نالەبارەی هاوپەنابەرە گیراوەکانی لە لایەن حکومەتی ئوسترالیاوە لە دوورگەی مانوس دا کردووە.\nساڵی ٢٠١٨دا ڕۆمانەکەی بڵاوکردووەتەوە - "هیچ هاوڕێیەک نییە جگە لە چیاکان: نووسین لە زیندانی مانوس"ەوە، کە بەنرخترین خەڵاتی ئەدەبی ئوسترالیای بەدەستهێنا، خەڵاتی ئەدەبیی ١٠٠هەزار دۆلاری ساڵی ٢٠١٩ی ڤیکتۆریایە. هەروەها خەڵاتی ڕاگەیاندنەکانی لێبوردنی نێودەوڵەتی ئوسترالیای ٢٠١٧، خەڵاتی دیاسپۆرا سیمبۆلی دادپەروەری کۆمەڵایەتی، خەڵاتی لیبرتی ڤیکتۆریا ٢٠١٨ی کورسی بەتاڵ، خەڵاتی ئانا پۆلیتکۆڤسکایا بۆ کاری ڕۆژنامەوانی پێ بەخشراون. بووچانی لە دەستبەسەری دەمێنێتەوە لە دورگەی مانوس.\nئەم گفتوگۆیە لە بۆنەیەکی TEDx دا بە بەکارهێنانی فۆرماتی کۆنفرانسی TED بەڵام بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن کۆمەڵگای ناوخۆییەوە ڕێکخرابوو. زیاتر فێربە لە https://www.ted.com/tedx.\nShowing Revision 30 created 10/07/2020 by Daban Q Jaff.\n15628 0:16 - 0:17\nسڵاوتان ڵێ بێت.\n16786 0:17 - 0:19\nناوم بێهروز بووچانییە.\n19276 0:19 - 0:23\n23897 0:24 - 0:26\nمن ڕۆماننوس و ڕۆژنامەنووسیێکی کوردم .\n26777 0:27 - 0:30\nلە ئایاری ٢٠١٣دا،\n29760 0:30 - 0:34\nو چالاکی کلتوری لە ئێران هەڵاتم.\n34212 0:34 - 0:38\nبە بەلەم گەشتم بۆ ئوسترالیا کرد،\nبەڵام هەرگیز نەگەشتووین.\n38469 0:38 - 0:44\nمن لەگەڵ هەزار کەسی تردا\nبۆ دوورگەی مانوس دوورخراینەوە.\n44645 0:45 - 0:48\nدوورگەی مانوس دوورگەیەکی بچووکی دوورە\n47626 0:48 - 0:52\nلە باکوری پاپوا گینێی نوێ، پی ئێن جی،\nلە ناوەڕاستی زەریای هێمن.\n52662 0:53 - 0:54\nئەمە چیرۆکی منە:\n54585 0:55 - 0:59\nپیاوێک کە وڵاتی خۆی جێهێشت\nچونکە نەیدەویست لە زینداندا بژیت.\n60165 1:00 - 1:07\nپیاوێک کە داوای مافی پەنابەری کرد،\nبەڵام بە شەش ساڵ لە زیندانێک کۆتایی هات.\n67534 1:08 - 1:12\nچیرۆکەکەم هەمان چیرۆکی ئەو\nدوو هەزار کەسە بێتاوانانەی ترە.\n72117 1:12 - 1:15\nئەو کەسانەی کە لە زیندان دابوون\n74855 1:15 - 1:19\nلە مانوس و ناوروو\nبۆ داواکردنی مافی پەنابەرێتی لە ئوسترالیا.\n79661 1:20 - 1:24\nچیرۆکی من تەنیا نمونەیە لە زۆرێک\nلەو چیرۆکەکانی لەم دوو دوورگەدا.\n84293 1:24 - 1:28\nکاتێک ئێمەیان لە ساڵی ٢٠١٣دا\nبۆ مانۆس دوور خستەوە،\n88079 1:28 - 1:33\nئێمە خۆمان لە شوێنێک دۆزیەوە\nکە لە زیندان خراپتر بوو.\n93704 1:34 - 1:38\nئێمە بێبەش کراین لە هەبوونی\nدەستگەیشتن بە زۆر شت.\n97883 1:38 - 1:41\nلەوانە هەبوونی تەلەفۆنێک.\n101417 1:41 - 1:46\nبۆ ماوەی چوار ساڵ و نیو،\nئێمە لەم زیندانەدا دەژیاین\n105507 1:46 - 1:51\nلەگەڵ پەرژینی کانزایی و پاسەوانەکان،\nو لەگەڵ زۆر بێبەشکردن.\n111146 1:51 - 1:53\nلە کۆتایی ساڵی ٢٠١٧دا،\n113396 1:53 - 2:00\nبەزۆرەملێ لەو زیندانە گواستراینەوە\nبۆ کۆمەڵە بیناکانی تر لە دوورگەی مانوس.\n120538 2:01 - 2:05\nکەواتە مێژووی ژیانمان لێرە\nدەبێتە دوو بەش:\n125791 2:06 - 2:10\nزیندانە داخراوەکە و بیناکانی ئێستا\n129721 2:10 - 2:13\nکە پاسەوان و پەرژین لە دەوریاندا هەیە،\n133051 2:13 - 2:20\nبەڵام ئێمە ڕێگەمان پێدەدرێ بجولێین\nلە دەوروبەری دوورگەکە لە ماوەی ڕۆژدا.\n140434 2:20 - 2:25\nلە یەکەم زیندانەوە گوستراوینەتەوە،\n145039 2:25 - 2:27\nبەڵام ئێمە هێشتا لە زیندانین،\n146709 2:27 - 2:28\n147869 2:28 - 2:30\nزیندانێک لە دوورگە.\n149788 2:30 - 2:34\nدوای سێ ساڵ و نیو،\nدادگای باڵای پی ئێن جی بڕیاریدا\n154301 2:34 - 2:38\nکە هێشتنەوەی خەڵکی بێتاوان\nلە زینداندا نایاساییە\n158125 2:38 - 2:41\nو ئێمەی لە مافەکانی مرۆڤ بێبەش کردووە.\n162497 2:42 - 2:46\nهەروەها بڕیاریدا کە ئێمە\nپێویستە تەلەفۆنمان هەبێت.\n167271 2:47 - 2:49\nئەمە دەستکەوتێکی گەورە بوو.\n169518 2:50 - 2:53\nپێش ئەوە، بە قاچاغ\nتەلەفۆنێکم بۆ ناو زیندان بۆ هاتبوو\n172868 2:53 - 2:57\nبە گۆڕینەوە بە جلەکانم،\nپێڵاو، پاکەتەکانی جگەرە\n176721 2:57 - 3:00\nلەگەڵ پیاوێکی ناوخۆیی کە\nلە ناو زیندانەکە کاری دەکرد،\n179858 3:00 - 3:03\nو دەستم کرد بە پەیوەندیکردن\nلەگەڵ جیهانی دەرەوە،\n183068 3:03 - 3:06\nلەگەڵ کەسانی وەک ڕۆژنامەنوسەکان.\n186576 3:07 - 3:12\nپاسەوانەکان هەندێکجار هەڵیاندەکوتایە سەر\nژوورەکان، بەدوای مۆبایلەکان دەگەڕان.\n192925 3:13 - 3:18\nدوو جار مۆبایلەکەیان دۆزیەوە و بردیان،\nو دەبوایە تەلەفۆنێکی تر بە قاچاخ بهێنم.\n198954 3:19 - 3:22\nئەمە بەسەر زۆربەمان داهات لێرە،\n201794 3:22 - 3:26\nبۆیە ئاسان نەبوو بۆ پەیوەندیکردن\nبە جیهانی دەرەوە.\n206075 3:26 - 3:31\nهەستم بە سەلامەتی نەکرد\nلەگەڵ دەسەڵات و پاسەوانەکان،\n210785 3:31 - 3:36\nو هەر بۆیە بە ناوێکی ساختە بۆ\nماوەی دوو ساڵ زیاتر کارم کرد.\n216427 3:36 - 3:39\nکاتێک دڵنیا بوومە کە من\n219277 3:39 - 3:45\nتۆڕێکی بەهێز لە ڕۆژنامەوان و پشتیوانان\nلە ئاستی نێودەوڵەتییدا دروست کردبوو،\n225173 3:45 - 3:51\nبڕیارمدا کە کارەکەم لە ژێر ناوی خۆم\nپارێزراو بوو بۆ بڵاوکردنەوە.\n230684 3:51 - 3:55\nبۆ من، هەمیشە نووسین\nکارێکی بەرگری بووە.\n235567 3:56 - 4:01\nلەم دۆخەدا لەسەر مانوس،\nهێشتا بەرخۆدانی منە.\n240757 4:01 - 4:07\nئەو سیستمەی کە ئەم زیندانە بەرێوە دەبات\nبە ئامانجی کەمکردنەوەی ژمارەی ئێمە بوو،\n247607 4:08 - 4:13\nبۆ نەهێشتنی کەسایەتیمان،\n253577 4:14 - 4:18\nبۆ من، نووسین و دروستکردن\n258754 4:19 - 4:24\nبۆ ئەوەی ناسنامەم، مرۆڤایەتی،\nو گەراندنەوەی شکۆ بەدەست بهێنم،\n263581 4:24 - 4:30\nلەبەردەم سیستەمێکی دڵڕەقانە\nکە دادەمەزرێ بۆ لێسەندنەوەی هەر شتێک\n269511 4:30 - 4:34\nکە مانای ژیانی هەیە لای ئێمە.\n273501 4:34 - 4:38\nلە مانوس، هەر زوو بۆم دەرکەوت\nکە زمانی ڕۆژنامەوانی\n278474 4:38 - 4:44\nناتوانێت باسی ئەو ئەشکەنجەدانە بەرنامە\nبۆ دارێژراو بکات کە ئێمە\n283928 4:44 - 4:47\nو ژیانی ناو کەمپی زیندانی مانوس هەمانە.\n287398 4:47 - 4:51\nجۆرێکە لە زمان\n290937 4:51 - 4:56\nکە بەشێکە لە پێکهاتەی دەسەلات\nکە من دژی دەجەنگم.\n296570 4:57 - 5:00\nچۆن دەتوانم باسی شەش\nساڵ ژیان لە تاراوگە\n299918 5:00 - 5:03\nلە یەکێک لە خراپترین\nزیندانەکانی جیهاندا بکەم؟\n303118 5:03 - 5:05\nپێشتر ١٢ کەس مردوون.\n305639 5:06 - 5:10\nبۆ زۆر کەس کە بیستوویانە\nدەربارەی خەڵک لە مانوس و ناوروو\n310353 5:10 - 5:14\nئێمە کەم دەکرێنەوە بۆ\nسەرهەندێک وێنەی سادە.\n314414 5:14 - 5:17\nبەڵام ئێمە مرۆڤین.\n317110 5:17 - 5:18\n318912 5:19 - 5:20\nو ئێمە ئازار دەچێژین.\n320956 5:21 - 5:24\nئێمە مرۆڤین، هەر وەک ئێوە.\n324613 5:25 - 5:28\nچۆن باس لە ئازارەکانی باوکێک بکەم\n327533 5:28 - 5:32\nکە بۆ ماوەی شەش ساڵ لە\nهاوسەر و منداڵەکانی جیا دەکرێتەوە؟\n332443 5:32 - 5:39\nچۆن دەتوانم باسی دایکێک بکەم کە شایەتی\nدەدات منداڵە بچوکەکانی بۆ ماوەی شەش ساڵ\n338736 5:39 - 5:40\nلە کەمپی زیندانێک گەورە بوون؟\n340536 5:41 - 5:45\nچۆن دەتوانم باسی پیاوێکی\nگەنج بکەم کە پڕ بوو لە ژیان،\n345313 5:45 - 5:49\nبەڵام دەرفەتی ئەوەی لەدەست داوە\nدرێژە بە خوێندنەکەی بدات،\n349253 5:49 - 5:55\nبۆ دۆزینەوەی خۆشەویستی، تەندروستی\nخۆی، خێزانەکەی، هیوای لەدەست داوە،\n354920 5:55 - 6:00\nزۆر دەرفەتی لەدەست داوە\nکە تۆ بە مسۆگەری وەردەگریت؟\n360163 6:00 - 6:05\nبۆیە ساڵانێکە کارم کردووە\nبۆ ئەوەی ئەم چیرۆکە،\n365170 6:05 - 6:08\nلە ڕێگەی زمانی\nداهێنەرانە و ئەدەبییەوە بگێرمەوە.\n368207 6:08 - 6:12\nبۆیە بە تەلەفۆنەکەم ڕۆمانێکم نووسی\n371957 6:12 - 6:14\nو دەق بە دەق،\n374258 6:14 - 6:18\nلە ڕێگەی بەرنامەی وەتس ئەپ\nبۆ وەرگێڕەکەم لە ئوسترالیا نارد.\n378388 6:18 - 6:20\n380458 6:20 - 6:25\nتۆ تێبینی دەکەیت کە من\nبەم شوێنە دەڵێم زیندانێک،\n384738 6:25 - 6:26\n385848 6:26 - 6:28\nنەک ناوەندە چارەسەرییەکانی دوور لە کەنار.\n388898 6:29 - 6:35\nناوهێنانی ئەو زیندانە بە زیندانێک\nدرۆکانی زمانی حکومەت نیشان دەدات.\n395578 6:36 - 6:42\nیارمەتیمان دەدات بۆ تێگەیشتنی ئەو\nئەشکەنجە بەرنامە بۆ دارێژراو و دروستکراوەی\n402388 6:42 - 6:45\nڕژێمی دەستبەسەرکردنی ئوسترالیا.\n404999 6:45 - 6:48\nبەشێک لە دروستکردنی زمانی خۆم\n407720 6:48 - 6:54\nئەوەیە کە بۆ خۆشی و\nشکۆدارکردنی ئازارەکانمان بجەنگم.\n414485 6:54 - 7:01\nئەمە بەشێکی قووڵی ئەم سیستەمەیە\nکە زیندانیمان دەکات و ئەشکەنجەمان دەدات.\n420902 7:01 - 7:07\nمن دەزانم ئەو کەسانەی بەشداری TEDx دەکەن\nژیان و تێڕوانینی ئیلهام بەخشیان هاوبەشی\n427384 7:07 - 7:10\nپێ دەکەن بۆ ئەوەی ڕێگەیەک بۆ\nکەسانی تر دروست بکەین.\n429812 7:10 - 7:15\nبەڵام، بۆ من، وەک کەسێک،\nکە هێشتا لە تێکۆشاندام\n435412 7:15 - 7:20\nلە تەنیشت سەدان کەسی بێتاوان\nلە دژی ئەم سیستەمە،\n440975 7:21 - 7:23\nچی دەتوانم بڵێم؟\n443195 7:23 - 7:27\nچۆن دەتوانم خەڵک بخەمە جۆش و خرۆشەوە\nلە کاتێکدا من هێشتا دڵنیا نیم\n447416 7:27 - 7:29\nئەگەر بمویستبایە بمێنمەوە یان نا.\n450107 7:30 - 7:35\nداوای لێبوردن دەکەم، بەڕاستی داوای\nلێبوردنتان لێدەکەم کە نیگەرانم کردن،\n455293 7:35 - 7:40\nبەڵام پێم وایە کە من هەلێکی ترم نییە\nجگە لە نیگەرانی کردنی ئێوە\n460060 7:40 - 7:42\nچونکە ئەوە چیرۆکی منە.\n462260 7:42 - 7:46\nمن یەکێکم لەو جۆرە کەسانەی\nکە لە ناو شەر لەدایک بوو،\n465905 7:46 - 7:50\nژیانی پڕ لە سەرکێشیم هەبوو،\n470705 7:51 - 7:55\nئەزمونی بێ لانەیی، هەژاری،\n474753 7:55 - 7:59\nهەندێک جار گرانبەها\nلە داهاتێک و خانوویەک بەسەر بردووە.\n480233 8:00 - 8:03\nمن چەندین جۆر خەڵکم بینیووە،\n482627 8:03 - 8:06\nمن خۆشەویستی سەرسوڕهێنەرم ئەزموون کرد،\n485727 8:06 - 8:09\nبێگومان ، چیرۆکم زۆرە\nبۆ ئەوەی هاوبەشی بکەم.\n489287 8:09 - 8:14\nبەڵام، وابزانم من ئەو مافەم نییە\nبۆ ئەوەی باسی خۆم بکەم\n493815 8:14 - 8:17\nلەکاتێکدا زۆر کەس\nلەم دوو دوورگەدا ئازار دەچێژن.\n496955 8:17 - 8:23\nنازانم، لەوانەیە، ڕۆژێک،\nکاتێک من ئازادم،\n504735 8:25 - 8:29\nبانگهێشت دەکرێم بۆ قسەکردن لەگەڵ خەڵک\nدەربارەی ئەزموونی تر -\n509303 8:29 - 8:35\nدەربارەی خۆشەویستی، ژیان و مانای ژیان.\n515435 8:35 - 8:41\nنازانم، لەوانەیە، ئەگەر کەمتر\nجگەرە بکێشم، من ڕزگارم دەبێت.\n522355 8:42 - 8:44\nمن جگەرە زۆر دەکێشم.\n524295 8:44 - 8:47\nئێستا، دەبێت بنوسم و قسە بکەم\n527415 8:47 - 8:53\nچونکە هێشتا ٥٠٠ کەس لەگەڵ من\nلە بەندیخانە لە دورگەی مانوس ھەن.\n533167 8:53 - 8:55\nهێشتا سەدان كەسیش لە ناووروو هەن.\n536647 8:57 - 8:58\nئێمە هێشتا لە زیندانین.\n539017 8:59 - 9:03\nمن توانای زمان، لە نووسینم ھەیە.\n544039 9:04 - 9:06\nنووسین لێرەوە ئاسان نییە.\n546707 9:07 - 9:10\nئەمە زۆری تێدەچێت.\n550730 9:11 - 9:17\nمن شەڕ دەکەم بۆ نووسین و هیوا دەخوازم\nخەڵک لە ڕاستیدا وشەکانم لە نزیکی بخوێنەوە\n557837 9:18 - 9:21\nو بە قوڵی لەگەڵیان خۆتێهەڵکێشن.\n561567 9:22 - 9:23\nلە کۆتایدا، ئاواتم\n562777 9:23 - 9:27\nئەوەیە کە خەڵک لە ناوروو و مانوس\nبەزوویی بە ئازادی خۆیان بگەن.\n568087 9:28 - 9:29\n569303 9:29 - 9:32


بەردەوام بن لە داسەپاندنی گوشاری ئابووری لە دژی ئێران - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٧ Tir ٢٢ ٢١:٤٦\nNews Code 20217\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە ڕۆیتێرز، مایک پەمپێئۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا سەرەڕای بڕیارنامەگەلی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و بە دووپاتە کردنەوەی پاگەندە بێ بنەماکانی واشنتن لە دژی ئێران، تارانی بە درێژەدان بە فرۆشی چەکی سەربازی لە رۆژهەڵاتی ناڤین تۆمەتبار کرد.\nهەر لەو پێناوە، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رۆژی پێنج‌شەممە داوای لە هاوپەیمانانی ئەو وڵاتە کرد کە بە داسەپاندنی گوشاری ئابووری لە دژی ئێران یارمەتیی ئەمریکا بدەن.\nپەپمێئۆ بەر لە دیداری خۆی لە گەڵ فدریکا موگرینی بەرپرسی سیاسەتی دەرەکی و ئاسایشی یەکێتی ئەورووپا لە برۆکسێل، لە پەیامێکی تویتەریدا نووسی: ئێمە دەبێ تەواو رێگەکانی دابین کردنی دارایی ئێران کە بۆ دابین کردنی بوودجەی تیرۆریزم و شەڕی بە وەکالەت کەڵکی لێ وەردەگیردرێت، بەڕووی ئەو ڕژیمە داخەین.\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە دیداری موگرینی سەبارەت بە کێشە و ئاستەنگە هاوبەشەکانی بەردەم ئەمریکا و ئەورووپا گفتوگۆیان کرد و هەر دوولا وێرای ئاماژە بە دۆخی نالەباری مرۆیی و ئەمنیی سووریا، جەختیان لە درێژەی چاکسازییەکان لە ئۆکراین و گرتنەبەری هەڵوێستێکی هاوبەش لە پێناو دەستەبەرکردنی ڕەوتی داماڵینی چەکی ئەتۆمی لە کۆریای باکوور کردەوە.\nهەروەها ئەو دوو بەرپرسە باڵایەی ئەمریکا و ئەورووپا لەو دیدارە ڕوانیانە نیگەرانییە هاوبەشەکانی واشنتۆن – برۆکسێل سەبارەت بە هێڵی بۆریی "نۆرد ستریم ٢" و پێویستیی پەرەدان بە سەرچاوەگەلی دابین کردنی وزەی ئەورووپا.


– 2017-11-29Posted in: ئابوری\nحکومەتی عێراق چەند هەنگاوێکی گرتۆتەبەر بۆ لەباربردن و نەهێشتنی جوڵەی پیشەسازی و بازرگانی لەهەرێمی کوردستاندا، ئەو هەنگاوو ڕێوشوێنانەش گرتویەتیەبەر تاڕادەیەکی زۆر کاریگەرییان داناوەو گەربەردەوام بێت ئەوا لەئایندەدا بەتەواوەتی جوڵەی بازرگانی بەگشتی و پیشەسازیش بەتایبەتیش لەوەستان نزیکدەکاتەوە . لەئێستادا لەکۆی ( 3500 ) کارگەی بەرهەم هێنانی کاڵاوشمەکی جۆراوجۆر، کە کەرتی تایبەت خاوەندارێتیان دەکات زیاتر لە ( 2000 ) هەزارکارگەیان دەرگاکانیان کڵۆم دراون و لەکارکردن وەستاون، کەبەشێکی زۆریان هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆقەیرانی دارایی، ئەمەجگە لەوەی کەلەکۆی ئەو (32) کارگە حکومیەی کەلەساڵانی ڕابردوودا لەکاردابوون لەئێستادا کەمتر لەنیوەیان لەکارکردن بەردەوامن.\nگەر لەساڵانی ڕابردوودا بەنموونە ساڵی (2013) لەلایەن وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی کوردسنانەوە ( 400 بۆ 500 ) مۆڵەتی کارکردن و کردنەوەی کارگە وەرگیرابێت، ئەوا لەمساڵدا (2017) لەلایەن ئەو وەزارەتەوە تەنها ( 120 بۆ 130 ) مۆڵەت دراوە بە وەبەرهێن و بازرگانان، وە لەدوای ئەنجامدانی پڕۆسەی ڕیفراندۆم و ڕوداوەکانی( 16)ی ئۆکتۆبەرو ڕۆژانی دواتر هیچ بازرگان و خاوەن کارێک داوای مۆڵەت وکردنەوەی کارگەی نەکردوە.\nحکومەتی ناوەند چەند ڕێوشوێنێکی لەئێستادا گرۆتۆتەبەر کەگەڕ بیر لەچارەسەرییان نەکرێتەوە ئەوا دوور نیە هەردوو بواری بازرگانی و پیشەسازی بەرەو پوکانەوە بچن. لەو ڕێوشوێنانەش کەگیراونەتەبەر لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بریتین لە:\nA- دەبێت بازرگانانی هەرێم مۆڵەتی کارکردنیان لەوەزارەتی بازرگانی عێراق وەربگرن بۆ کارکردن، نەک وەزارەتەکەی حکومەتی هەرێمی کوردستان.\nB- ئەو کاڵاو شمەکانەی لەکارگەکانی هەرێمەوە بەرهەم دەهێنرێن و هەناردەی ناوەڕاست و خواروی عێراق دەکرێت لەلایەن حکومەتی ناوەندەوە گومرک دەکرێن وەک هەر کاڵاو شمەکێکی تر کەلە وڵاتانی ترەوە هاوردەی عێراق دەکرێت، تەنانەت زۆرجار جگە لەگومرککردنی کاڵاو شمەکەکان کۆسپ ولەمپەریش بۆ بازرگانانی کوردو بەرهەمەکانیانیشیان دروستدەکەن، کەبە پێی یاسا ناکرێت و نابێت بەهیچ شێوەیەک کاڵاوشمەک لەنێوان شارەکانی وڵاتێکدا گومرک بکرێت لەکاتی گواستنەوەیان لەنێوان شارەکاندا.\nC- زیاتر لە (40)ڕۆژە دەروازەکانی پەروێزخان و حاجی ئۆمەران بەداخراوی هێڵدراونەتەوەو ناشزانرێت ئایندەیان بەکوێ دەگات، ئەوەش وایکردوە تاڕادەیەکی زۆر ئاڕاستەی بازرگانی کەپێشتر لەو دەروازانەوە ئەنجامدەدران بگۆڕدرێن بۆدەروازەکانی تری سەربەحکومەتی ناوەند، ئەمە جگە لەبێکارکردنی هەزاران کەس کەپێشتر ژیان و گوزەرانیان لەسەرئەو دەروازانە بوون.\nگەرحکومەتی ناوەند ئەم ڕێوشوێنانەی گرتبێتەبەر بۆ داتەپینی پیشەسازی و بازرگانی هەرێم، ئەوا حکومەتی هەرێمی کوردستانیش شتێکی لەو کەمتر نەکردوە بۆ پشتگوێخستن و پەراوێزخستنی هەردوو بوارەکە، کە لەبری کارئاسانی و هاوکاریکردنی بواری پیشەسازی ئەویش بە دروستکردنی بازاڕ بۆ ساخ کردنەوەی بەرهەمەکانیان و پاراستنیان، کەچی دێت و لەکاتێکدا بێ بازاڕی تەنگی پێ هەڵچنیون و ڕێژەی هەژاریش لەچاوپێش دروستبونی قەیران و تەنگەژەی دارایی بۆ لە (400٪ ) بەرزبۆتەوە، ئەمیش دێت نرخی کارەبا لەسەر ناوچە پیشەسازی و بازرگانیەکان بەبەراورد بەساڵی (2013 ) لە ( 420٪ ) زیادکردوە بێ ئەوەی پرس و ڕاوێژ تەنانەت بە بەرپرسانی وەزارەتی پەیوەندیداریش بکرێت.\nئەمەجگە لەزیادکردنی باج و ڕسومات و تاریفەی گومرکی، بەم هەنگاوانەش لەم دۆخەدا هەرێم خۆشی پشکی گەورەی بەردەکەوێت لە لاوازکردن و مراندنی بواری بازرگانی و پیشەسازی.\nبۆیە گەر بەزوویی بەڕاوێژکردن بەپسپۆڕان و شارەزایانی هەردوو بوارەکە نەخشە ڕێگاو میکانیزمی خێراو گونجاو نەدۆزرێتەوەو دانەنرێت ئەوا لەچەند ساڵێکی زۆرنزیکی داهاتوودا سێکتەرەکانی پیشەسازی و بازرگانی یان دەبنە سفر یان نزیکدەبێتەوە لێی.


Krmanj Fattah – Dengekan\nHome / Articles Posted by Krmanj Fattah\nWritten on July 28, 2019, by Krmanj Fattah\nگەندەڵی یەکێکە لە کێشە هەرە گەورەکانی ئابوورییە لە جیهاندا، بەتایبەت له ڕۆژهەڵاتی ناوەراست، وڵات نییە گەندەڵی تێدا نەبێت؛ بەڵام هەریەکەو بەڕێژەیەک هەتا وڵات زیاتر دواکەوتوو بێت گەندەڵی تیادا زیاترە پێچەوانەکەشی Continue Reading »\nComments Off on دژە گەندەڵی با لە تۆە دەست پێ بکات! … کرمانج فەتاح\nWritten on July 24, 2019, by Krmanj Fattah\nلە دونیا ئێستادا قورسە مرۆڤ بتوانێت، بەجۆرێک لەنێو ئەو تەنگەژە قوڵە دووڕوویدا( Murphy personality) مرۆڤەکان بناسێتەوە، بەجۆرێک تا بەرکەوتنی دەمارەکانمان هاتووە . پێمان وایە ئەو دووڕوویە ئەتوانین مرۆڤەکان بەجۆرێک لە Continue Reading »\nComments Off on دووڕووی لە دیاردەوە بۆ حاڵەت! … کرمانج فەتاح\nWritten on July 18, 2019, by Krmanj Fattah\nهەر یەکێک لە ئێمە خاوەنی شارێکین،یان هەریەکە لە ئێمە شارێک خاوەنێتی.شوناسی ئینسانەکان شوناسی شارەکانیانە. هەر شارە و ڕەمزێک یان چەند ڕەمزێکی تایبەت بەخۆی هەیە . هیچ شارێک نیە کۆمەڵێک ڕەمزی Continue Reading »\nComments Off on لە شارەکانماندا … کرمانج فەتاح\nComments Off on لە شەوێکی پڕ لە بادا …. کرمانج فەتاح\nWritten on August 31, 2018, by Krmanj Fattah\nکە عاشق ئەبیت هەموو خەمەکان ئەخەیتە باوەشتەوە بەتەنهای لەسوچێکی دونیادا خەونەکانت ئەهۆنیتەوە دلخۆشیەکانت دەنەخێشنی خەون بە خەیاڵەکانتەوە دەبینی سەر ئەخەیتە سەر سەرین فرینەکانت دەبیتەوە سەرماڵەکەی یار خەندەکانت لە نێو لێواری Continue Reading »\nComments Off on عەشق … کرمانج فەتاح\nWritten on August 4, 2018, by Krmanj Fattah\nھەمیشە ڕاگەیاندن بەشێکی گرنگ بووە،لەگەیاندنی سەرجەم ئەوبابەت و زانیاریە پەروەردەی و ھۆشیاریانەی کە لەلایەن کەسانی شارەزا و پسپۆرەوە پێشکەش دەکرێت کە رۆڵی ھەیە لەسەرپێش خستنی خێزانی کوردی وبەتایبەت گەیاندن ئەو Continue Reading »\nComments Off on کاریگەری میدیا لە سەر توندوتیژی … کرمانج فەتاح\nWritten on July 15, 2018, by Krmanj Fattah\nکە باس لە ئەتیکێتی قسەکردن دەکەین، بیر لەوە دەکەینەوە چۆن بدوێین بە چ شێوەیەک قسە بکەین کە رێز و شکۆ لەدەست نەدەین، کە بەرانبەرەکەمان بە چاوێکی بەرز تەماشامان بکات. ئەویش Continue Reading »\nComments Off on تەکنیک و هونەری گوێگرتن … کرمانج فەتاح\nWritten on July 9, 2018, by Krmanj Fattah\nئێمە تەنھا قوربانی دەستی سیستەمی سەرمایەدارین…ئێمە تەنھا باجی ئەوە دەدەین کە ڕۆژھەڵاتین ……دەریایەک لە خەون و خەیاڵی ڕەنگاو و ڕەنگ لە پشت ئەو چاوە خەمگینانەوە ھەیە ، کە ئێمە ھەموومان Continue Reading »\nComments Off on سیستەمی سەرمایەداری و خەونی کورد … کرمانج فەتاح\nWritten on June 29, 2018, by Krmanj Fattah\nچ خەیالێکی خۆش دەژێت ئەو میللەتە ، میلڵەتێک تا ئێستا خەون بەوە دەبینێت ، پیاسەیێکی کەنار دەریا بکات ، خەون بەو دیمەنانە ئەبینێت کە لە دراماکاندا نیشان ئەدرێت ، مرۆڤگەلێکی Continue Reading »\nComments Off on تۆ ناتوانی ئەوەبیت کە ئەتەوێت … کرمانج فەتاح\nWritten on April 1, 2018, by Krmanj Fattah\nComments Off on دوریت ئازارێکی تربوو.. سلێمانی …. کرمانج فەتاح


په‌كه‌كه ئیرۆ بوو ئه‌گه‌را بۆردۆمان كرنا 4 گوندێن دهۆكێ - دارکا مازی\nپه‌كه‌كه ئیرۆ بوو ئه‌گه‌را بۆردۆمان كرنا 4 گوندێن دهۆكێ\nباله‌فرێن جه‌نگ یێن ده‌وله‌تا تركیێ ئیرۆ حه‌ره‌كه‌تا چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل ناڤچه‌یێن چیایی ل هنداڤا 4 گوندێن پارێزگه‌ها دهۆكێ هه‌ده‌ف كرن.\nچاڤكانیێن پێگه‌ها داركا مازی ل باشوورێ كوردستانێ ئه‌شكه‌ره كر، ئیرۆ رۆژا ئینی 12/2/2021ێ، باله‌فرێن جه‌نگ یێن تركیێ 3 جاران ناڤچه‌یێن چه‌مانكێ و به‌رێ گاره بۆرۆدمان كرینه، پشتی كو ته‌عقیبا حه‌ره‌كه‌تا چه‌كدارێن په‌كه‌كێ كری.\nده‌ست نیشان كر، ئێڤارا ئیرۆ ل ده‌مژمێر 3:40ێ، باله‌فران چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل چیایێ خیرێ یێ هنداڤی گوندێ مه‌سه‌له‌كا ل ناڤچه‌یا چه‌مانكێ ل ده‌ڤه‌را به‌رێ گاره هه‌ده‌ف كر و یه‌ك رۆكێت ل چه‌كداران خستییه.\nهه‌روه‌ها باله‌فران ل بنارا چیایێ گاره ل هنداڤی گوندێن سیانێ و ئه‌رگنێ ل ناڤچه‌یا چه‌مانكێ رۆكێته‌ك ل حه‌ره‌كه‌تا په‌كه‌كێ خستییه، هه‌روه‌ها ل هنداڤا گوندێ ئێكماله ژی.\nده‌وله‌تا تركیێ ل رۆژا چارشه‌مبی یا رابووری ده‌ست ب ئێریشا سه‌ر په‌كه‌كێ ل باشوورێ كوردستانێ كر و ناڤێ ئۆپه‌راسیۆنا په‌نجا باز-2 ل ڤێ ئێریشێ كر، په‌كه‌كه ئه‌ڤ ده‌مه‌كه پتر خوه نێزیكی گوندێن باشوورێ وه‌لات دكه‌ت و ئه‌ڤ یێك دبیته ئه‌گه‌را بۆرۆدمانا ڤان گوندان و خه‌لكێ باشوور پر ژ ڤێ هه‌نگاڤا په‌كه‌كێ عاجزه، ئه‌و دخوازن په‌كه‌كه ژ ناڤچه‌یێن وان دوور بكه‌ڤیت ژ بۆ كو گوندێن وان نه‌كه‌ڤن به‌ر ئێریشێن باله‌فران.


لــــه هــــه‌ڵه‌بجه تــــه‌قــــه لــــه خــــۆپیــــشانده‌ران ده‌كــــرێــــت |\nلــــه هــــه‌ڵه‌بجه تــــه‌قــــه لــــه خــــۆپیــــشانده‌ران ده‌كــــرێــــت\n2011/02/22 at 7:27 PM لێدوانێک بنووسە\nبــــرینداره‌كــــان هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید گــــه‌یشتــــنه 29 كــــه‌س\nهه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید:له خۆپیشاندانه‌كه‌ی ئه‌مرۆی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید كه بۆ پشتگیری له خۆپیشاندانه‌كانی سلێمانی رێكخرا‌و ده‌یان هاوڵاتی تێیدا به‌شدار بون لانیكه‌م 29 برینداری لێكه‌وته‌وه.میهره‌بان سه‌لام، هه‌ڵه‌بجه: له خۆپیشاندانی خه‌ڵكی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید بۆ ئیدانه‌كردنی رووداوه خوێناوییه‌كه‌ی 17ی شوباتی سلێمانی، خۆپیشانده‌ران به‌ره‌و لقی 12ی پارتی دیموكرات به‌ڕێكه‌وتن‌و به‌ردبارانیان كرد‌و له‌چه‌ندین شوێنش به سوتانی تایه، ئاگریان كرده‌وه، به‌ڵام له‌لایه‌ن هێزه ئه‌منییه‌كانه‌وه پێشیان پێگیرا‌و به‌ته‌قه‌كردن به‌ئاسمان پاشه‌كشه‌یان پێكردن.\nله‌لایه‌كی تره‌وه قائیمقام‌و ژماره‌یه‌ك مامۆستای ئایینی هه‌ڵه‌بجه هاتنه ناو خه‌ڵكه‌كه‌و له هه‌وڵی هێمنكردنه‌وه‌ی بارودۆخه‌كه‌دا بوون، به‌ڵام خۆپیشاندران گوێیان بۆ نه‌گرتن، تاكوو ئه‌وه كه‌مێك پێش ئێستا‌و به كۆتایی رۆژ خۆپیشاندانه‌كه ته‌واوو بوو.\nسه‌باره‌ت به برینداره‌كانی ئه‌مرۆی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید قائیمقامی هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید، گۆران ئه‌دهه‌م به‌سایتی ئاوێنه‌ی راگه‌یاند له‌و خۆپیشاندانه‌دا 29 كه‌س به به‌رد برینداربوون كه 28یان هێزه‌كانی ئاسایش‌و هێزه ئه‌منییه‌كانن‌و یه‌كێكیش هاوڵاتییه‌كی سڤیله، دواتر قائیمقام‌و به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیس سه‌ردانی نه‌خۆشخانه‌یان كرد‌و برینداره‌كانیان به‌سه‌ر كرده‌وه.\nپاش خۆپیشاندانه‌كه‌ش به‌رپرسی لقی پارتی له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌نوسیدا ده‌ستخۆشی له‌هێزه‌كانی ئاسایش‌و ناوخۆ‌و هاوڵاتیان كرد كه خۆپیشاندانه‌كه زه‌ره‌ری گیانی لێنه‌كه‌وتوه\nبـــه وێـــنه خـــۆپیشانـــدانه‌كـــه‌ی ئـــه‌مرۆی رانـــیه\tکــورته ی چه ن هــه واڵ له بــاشووری کـوردستان /لـه مێـدیاکانـه وه


وادەی دەنگدان لەسەر کابینەکەی مستەفا کازمی ئاشکراکرا - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » عێراق » وادەی دەنگدان لەسەر کابینەکەی مستەفا کازمی ئاشکراکرا\nوادەی دەنگدان لەسەر کابینەکەی مستەفا کازمی ئاشکراکرا\nin عێراق, هەواڵ 04/10/2020\t0\nئەندامێکی پەرلەمانی عێراق لەسەر فراکسیۆنی رەوتی حیکمەی نیشتیمانی رایگەیاند، پێشبینی دەکەن لە ماوەی دو هەفتەی داهاتودا پێکهاتەی حکومەتی نوێی عێراق بخرێتەبەردەم پەرلەمان، دەشڵێت “دۆخی تەندروستی، ئابوری و ئامادەکاری بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت سێ ئاستەنگین کە پێویست دەکات حکومەت چارەسەرییان بۆ بدۆزێتەوە”.\nستار جابر، ئەندامی پەرلەمانی عێراق لەسەر فراکسیۆنی رەوتی حیکمەی نیشتیمانی لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوەشکردوە، رێگای بەردەم حکومەتی نوێی عێراق بە سەرۆکایەتی مستەفا کازمی ئاسان نیە و پێویست دەکات لەو ماوەیەدا چارەسەرێکی بنەڕەتی بۆ دۆخی تەندروستی، ئابوری و ئامادەکاری بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت ئامادەبکات.\nئەوەشی خستوەتەڕو، حکومەتی نوێ لە دو هەفتەی داهاتودا پێکدەهێنرێت و یەکدەنگی سەرجەم لایەنەکان لەبارەی کاندیدی راسپێردراو هاوکاری سەرەکی سەرکەوتنی بەرنامەی حکومەت دەبێت، زۆرینەی پەرلەمانتارانیش ئامادەی دەنگدانن بەو کابینەیە.\n9ی نیسان مستەفا کازمی سەرۆکی دەزگای هەواڵگری، لەلایەن سەرۆک کۆماری عێراق بۆ پێکهێنانی حکومەت راسپێردراو و بە گوێرەی دەستور 30 رۆژی لەبەردەمدایە بۆ ئەوەی کابینەکەی حکومەتەکەی بخاتەبەردەم پەرلەمانی عێراق.\nرەوتی حیکمە مستەفا کازمی هەڵبژاردنی پێشوەخت\t2020-04-10\nTagged with: رەوتی حیکمە مستەفا کازمی هەڵبژاردنی پێشوەخت


سەکۆی پرسیار و وەڵامی تۆڕی تەکنەلۆژیای زانیاری کوردی بەڕووی میواناندا کرایەوە! بفەرموون! – کەی ئای تی ئێن\nبابەتی گرینگ 12, ئایار 2013\nسوپاس بۆ خوای پەروەردگار بە بەخشینی ئەو هێزە بە ئێمە بۆ تەواوکردنی ئەم پڕۆژەیە و وەرگێرانی بۆ سەر زمانی کوردی و ئامادەکردن و تەواوکردنی و کردنەوەی بەڕووی میوانە خۆشەویستەکانمان بۆ ئەوەی لەمەودوا بتوانن لەم سەکۆیەوە هەر چی پرسیار و شتانێک هەیانە لەسەر کۆمپیوتەر و مۆبایل و شتە پەیوەندی دارەکان لەوێوە بیکەن و ئێمەش وەکو شارەزایانی ماڵپەڕەکە وەڵامی دروست و ڕەوانیان بدەینەوە.\nئامانجمان لە کردنەوەی ئەم سەکۆیە کە تایبەتە بە پرسیار و وەڵام لە بواری تەکنەلۆژییا ئەوەیە کە سەرچاوەیەکی گەورە لە پرسیار و وەڵام دروست بکەین و بهێنینە بەرهەم بۆ ئەوەی هەر بەڕێزێک لە داهاتوو توشی هەر پرسیارێکی لەم جۆرە پرسیارانە ببێت کە لە سەکۆکەی ئێمە بڵاودەکرێنەوە لێرە وەڵامەکەی دەست بکەوێت و پێوست نەکات زۆر بگەڕێ و کاتی خۆی بەزایە بدات.\nکەواتە بۆ ئەوەی سودێک بەخۆت و بە هاوزمانان و هاونیشتمانانت بگەیەنێت لەمەودوا لەکاتی بوونی هەر پرسیارێک لە سەکۆی تۆڕی تەکنەلۆژیاری زانیاری کوردییەوە پرسیارەکانت ئاراستە بکە و وەڵامەکانیش لە ئێمە و شارەزایان وەربگرە! ئەمە لە داهاتوو چەندان کەسی تر سودی لێدەبینێت و هەم ئێمەش سوودمەند دەبین بۆ کۆکردنەوەی زۆرترین پرسیار و وەڵام لە بوارەکەدا.\n[box type=”info” ]پرسیار کردنەکە ئاسانە و تەنها بە پڕکردنەوەی چەند خانەیەک دەبیتە ئەندام و پاشان دووگمەی پرسیار بکە دابگرە و پرسیارەکە بە یەک دوو دێڕ و دیاری کردنی هاوپۆل و بەشی دیار کرا و ئاراستە بکە.[/box]\nلێرەوە لەم لینکەوە بەشی سەکۆ بکەرەوە:\nیان لە سەرەوەی ماڵپەڕ کلیک لە سەکۆی پرسیرا و وەڵام بکە بۆ کردنەوەی سەکۆ و یان لە لاتەنیش کلیک لە وێنەی سەکۆی تۆڕی تەکنەلۆژیای زانیاری کوردی بکە بۆ کردنەوەی سەکۆ.\nچاوەڕوانی ڕەخنە و پێشنیارەکانتانین!\nدەستەی بەڕێوەبەرانی ماڵپەڕ\nتاگەکان پرسیارووەڵام پڕۆژە سەکۆ


چارەنووسی وێنزوئیلا بەرەو کوێ ؟ سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nوەڵاتی وێنرویلا لە ئەمریکای لاتین هەڵکەوتووە ونزیک بە 32میلیون خەڵک تێیدا دەژین. لە مێژوودا بەگەڵێک قۆناغی هەورازو نشێودا تێپەڕیوە وخەڵکەکەی لە زۆر ویستگەی مێژوویی وسیاسیدا بە دەست دەسەڵاتدارانی دیکتاتۆر وچاو لەدەست ناڵاندویانە. دەسەڵاتداری لەم وەڵاتە بەشێوەێیکی ڕەها ڕێگەێیکی قۆرخکاری گرتۆتەبەر ولە پێوەندی نێو نەتەوەیشدا زیاتر لەگەڵ ئەو دەسەڵاتانە لە پێوەندیدا بوون کە هاووشێوەی خۆیانە و لە ڕەهەندی دەوڵەتمەداریەوە پشت بە سەرکوت وچەوسانەوە وبرسی کردن لە پێناو مانەوەدا دەبەستن. تا هۆگۆ چاوێز سەرۆکی ئەم وەڵاتە لە ژیاندا بوو ،لەگەڵ ڕژیمی ئێران پێوەندێیکی قوڵی بوو، لەگەڵ پاسدار ئەحمەدی نژاد وەک برا بوون و لەزۆر بوارەوە ئەزموونی سەرکوت وهتد....یان دەگواستەوە بۆ وەڵاتی یەکتر. لە پێش هۆگۆ وپاش هۆگۆ ئەم پێوەندیانە بەردەوامی پێدراوە وئەم وەڵاتە بەم جۆرە سیاسەتە لەگەڵ وەڵاتانی دژبەری ڕۆژ ئاوا بەتایبەت ئەمریکا دۆستایەتی قوڵی گرێ داوە. بەردەوامی ئەم سیاسەتە وبرەودان بە سەرکوت وبرسی کردن ، درێژەی کێشاوە وبۆتە سیستماتێک.لەدووی هۆگو و بەدەسەڵات گەیشتنی نیکۆلاس مادوورۆ لە ساڵی 2013 ،باردۆخی ئەو وەڵاتە بەرەو خرابتر وشپڕیو تر لەباری ئابووری وسیاسی ڕێگەی بڕیوە و بە لەبەرچاوگرتنی ڕامیاری ناڕێکی ئابووری ،دۆخی ژیان وگوزەرانی خەڵکی وەک دۆزەخ لێکردووە. دەورانی مادوڕۆ خرابترە لە پێشووە ،بەشێوەێیک کە هێندێک خۆزیا بۆ ڕابرووی ناخۆشیان دەخوازن و لەگەڵ بوونی نەهامەتیەکانی ، بڵێین چاوێز لەکوێیت. پشت بستن بەنەووت وسەرقاڵ بوون بە کار وسیاسەتی مانەوە ،هۆکاری فەلەج بوونی بناغەکانی ئەو وەڵاتەیە. وێنزوئلا هاووشێوەی ئێرانی ئێستای ژێر دەسەڵاتی ئاخوندی تەنیا پشت بە نەووت دەبەستێ و ئابوورێیکی دامەزراوی نیە. کاتێک کەرتی نەووت تووشی گرفت بێت یان نرخی ئەم سەرچاوە دابەزێت ، ئابووری وێران دەبێ و ئەو وەڵات ودەسەڵاتانەی پاڵیان لێداوەتەوە وپووڵی حازری نەووت دەخۆن چارەنووسیان وەک یەکە وڕۆژێک تێرن و10 ڕۆژ برسین.\nدەسەڵاتی ئەم وەڵاتە لەهەر دوو دەورانی هۆگۆ ومادووڕۆ بە میلیاردها دۆلاریان بەهۆی فرۆشی نەووت دەست کەوتووە. بەم داهاتە زۆرە بەتایبەت مادوڕۆ نەیانتوانیوە بنچینەێیکی ئابووری دابمەزرێنێت. لەم دەورانەدا زیاتر پشت بە خەرج کردن بەستراوە و هاووردەکردن گەیشتۆتە بەرزترین ئاست بە بێ ئەوەی بێجگە لەنەووت کاڵاێیکی دیکەیان هەناردە کردبێت. ئێستا کە قەیرانێکی قۆل گشتیەتی ئەو وەڵاتەی گرتۆتەوە خەڵک ناتوانێ خواردن ودەرمان وشتگەلی پێویستی ڕۆژانە دابین بکات. ئەم دۆخە تەقینەوەی ناڕەزایەتی خەڵکی بە دوودا هاتووە و لەدوای ئەوە کە هەڵبژاردنی بانەمەڕی ڕابردووش ئاکامێکی نەبوو ، تەزاهورات درێژی کێشا و دۆخی نەخوازرا پێش هاتووە. بەرەی خەڵکی ناڕازی کە قسەی یەکەم دەکا و ڕابەرای موخالیف وسەرۆکی پارلمان کە ڕۆڵی گرینگ دەگێڕێ ، زۆرینەی پارلمانیان لەدەستە وتوانیویانە لەدووی نزیک بە 20ساڵ ، بەرەی مادووڕۆ لە مەجلیس لەکورتی بدەن و ببنە زۆرینە. خوان گایدۆ سەرۆکی پارلمان ئەم دەفەتە قۆستۆتەوە وڕێبەری ئۆپۆزسیونی یەکگرتووی بەدەست گرتووە. هاووکات بەرەی خوان گایدۆ ، پشتیوانی ئەمریکای لەپشتە و هەر زوو حکومەتەکەی بە فەڕمی ناسی و هەڕەشەی ئەوەی کرد ئەگەر بێت و ڕووداوەکان بە پێچەوانە بن ئەوا دەستوەردانی نیزامی لەم وەڵاتە بەدوور نازانێ. لەبەرابەریشدا عەرووس وچین تا ئێستاش حکومەتەکەی مادوڕۆ بەڕەسمی دەزانن . حکومەتەکانی وەک ئاڵمان وفەڕانسە وئیسپانیاش وەکوو لایەنی سێهەم ڕایانگەیاند کە ئەگەر تا چەند ڕۆژی دیکە هەڵبژاردن نەکرێت ،ئەوان خوان گایدۆ وەک سەرۆکی ئەم وەڵاتە بە ڕەسمی دەناسن ،لەکاتێکدا کۆبوونەوەی شۆڕای هێمنایەتیش لەم بارەوە بێ ئاکام مایەوە وتا پێدەچێت ئاڵۆزی وشەڕێکی ناوخۆیی تارمایی زیاتر دەردەکەوێت...\nڕێکه‌وت: 2019-01-30 20:37:13


ده‌رباره – دانا ڕەئووف\nدانا رەئووف: نووسەر و شانۆکار و دراماتۆرگ\nلە بەغدا هونەری شانۆی تەواو کردوە، یەکێکە لە دامەزرێنەرانی شانۆی ئەزموونگەری کوردی و لە ساڵی ١٩٩٢ وە لە ستۆکهۆڵم دەژی. لە سویدیش خوێندنی شانۆیی پراکتیکی و شانۆی پێداگۆگی خوێندووە. لە ستۆکهۆڵم تیپی شانۆی تایبەت بە خۆی (شانۆی پریشکی نێونەتەوەیی) هەبووە و وەک ئەکتەر و دەرهێنەر بە سویدی و لەگەڵ شانۆی سویدی کاری کردووە. بۆ ماوەی شەش ساڵ لە شانۆی پادشایەتی لە ستۆکهۆڵم و دوو ساڵ لە شانۆی گەل و شانۆی دەوڵەت کاری کردووە. لە دوو کتێب دا، یەکێکیان بە ئینگلیزی و ئەویتریان بە سویدی لەلاین پسپۆرانی زانستەکانی شانۆوە، لێکۆڵینەوە لەسەر کار و چالاکییەکانی کراوە. تا ئێستا ٣٥ کتێبی لە بواری شانۆدا چاپ کردووە، چەندان دەقی شانۆیی و لێکۆڵینەوەی لە زمانی سویدییەوە کردووە بە کوردی، هاوکات سێ کتێبیشی بە سویدی بڵاو کردۆتەوە. یەکێک لە کتێبە سویدییەکانی (ڕەوش و داهێنان) لە زانکۆی ستۆکهۆلم و زۆربەی پەیمانگاکانی هونەری شانۆ، وەک مەنهەجی خوێندن بەکارهێنراوە، شایانی باسە، ئەم کتێبە کارین هیلاندەر، پرۆفیسۆر لە زانستەکانی شانۆ، زانکۆی ستۆکهۆڵم پێشەکی بۆ نووسیوە.\nلە پەیمانگای هونەری نواندن لە ستۆکهۆڵم وانەی گوتۆتەوە، هاوکات مامۆستای شانۆیە، هەروەها چەندان سیمیناری لە سوید و لە کوردستان سەبارەت بە شانۆ، بە سویدی و بە کوردی پێشکەش کردووە. بەشداری چەندان کۆر و سیمیناری لە سوید، دانیمارک و ئینگلتەرا کردوە. جگە لە نووسین و وەرگێڕان و کتێبە تیۆرییەکانی دە دەقی شانۆیی نووسیوە.\nدانا رەئووف سەرپەرشتی بڵاو کراوە شانۆییەکانی کوردستان کردوە، بۆ نموونە گۆڤاری شانۆ و زنجیرەی دەقی شانۆیی بیانی لە دەزگای ئاراس، ئێستا سەرپەرشتی دەکردنی گۆڤاری (تاڤ) دەکات، کە تایبەتە بە شانۆ و لە سلێمانی دەردەچێت.\nلەگەڵ پیتەر بروک\nلەگەڵ یۆجین باربا\nله‌گه‌ڵ ئه‌رسه‌لان ده‌روێش\nله‌گه‌ڵ دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی


قامچی وەک هێمایەک لە نێوان دوو کلتووردا | Denegkan\nHome ئەدەب قامچی وەک هێمایەک لە نێوان دوو کلتووردا\nقامچی وەک هێمایەک لە نێوان دوو کلتووردا\nPosted By: ناڵهon: July 07, 2016 In: ئەدەبNo Comments\nخوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی (قامچی)\nلەو سەفەرەی ئەوجارەم بۆ کوردستان و لە گەڕانەوەم بۆ کەنەدا ، چەند کتێبێکم لەگەڵ خۆمدا هێنایەوە . لە نێویاندا دوو ڕۆمانی هاوڕێی ئازیزم ( کاروان عەبدوڵا ) ی نووسەر و ڕۆماننووس بە ناوەکانی ( قامچی و پەیڤەکانی دیوار ) . کە لەلایەن خۆیەوە پێشکەشی کردبووم . هەرزوو ڕۆمانی ( قامچیم ) خوێندەوە . بە شێوەیەک ئاوێتەی بووم ، ئەم تێبینی و سەرنجانەم لەلا گەڵاڵە بوون بە پێویستمزانی بیاننووسمەوە .\nڕۆمانی قامچی ، ڕۆمانێکی قەبارە مامناوەندییە ، واتە ڕۆمانێکی زۆر درێژ نییە ، ژمارەی لاپەڕەکانی هەر دووسەد و شەش لاپەڕەیەک دەبێ . نووسەر لەم ڕووبەرە مامناوەندییە توانیویەتی زۆر شتمان بۆ باسبکات ، یان باشتر بڵێم ، خۆی لە قەرەی زۆر بابەتی گرینگ و جودا بدات . زمانی ڕۆمانەکە ، زمانێکی نەرم و بێ گڕێ وگۆڵە ، ئەوەی زۆر تووشی وردبوونەوە و ڕامانی کردم لە پەیوەند بە زمانی ڕۆمانی ( قامچی ) ، ئەوەبوو ، نووسەر هەوڵیداوە زمانێک بەکاربهێنی ، کە زمانی گشتی و ئەو زمانەی پێی دەڵێن زمانی خەڵکە ، ئەو زمانە گشتییە لە بەرگێکی ئەدەبی و جوانکاریدا پێشان بدات . ئەوەی کە زێتر سەرنجی ڕاکێشام و سەرسامی کردم ئەوەبوو ، کە خۆی لە هیچ وشەیەک نەپاراستووە…! هەموو وشە ڕۆژانەییەکانی سەرزاری خەڵکی بەکاریهێناوە ، بە بێئەوەی ترسی لەوە هەبێ وەک دەڵێن ، ئەم وشە ئەدەبی نییە یان ئەمەیان مۆسیقی نییە …، هەموو ئەم قسە تەقلیدییانەی فەرامۆشکردووە ، ئەوەی خۆی باوەڕی پێبووە ئەوەی کردووە ، لە ڕووی زمانەوە پشتی بە تواناکانی خۆی بەستووە ، بۆ نموونە هەندێک لەم وشانە ( بەشک کەوتن ، نەڕاندن ، سەبوورە ، نۆبەت ، سەقف ، عەجول ، قوتارکردن ، بابلباب ، عادز ، حەپس ، پیلپیلکە ، شەپازللە ، حەلەق و مەلەق ، سیحەت ، زۆرانیتر … ) . من بۆ خۆم ، زۆر چێژم لەم وشانە بینی و هەستم بە هیچ لەنگی و ناشازییەک نەکرد ، بەپێچەوانە ، پڕاوپڕ بوون لە ناسکی و جوانی . ( کاروان عەبدوڵا ) بەم کارەی دەیەوێ پێمان بڵێ ، ( هەموو وشەیەک بەشێک لە جوانییان تیایە نووسەر دەبێ بیاندۆزێتەوە …! ) . جوانی وشەکانیش ، لە شوێن بەکارهێنان و چۆنیەتی بەکارهێنانییان و هەروەها لە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ وشەکانیتر دەردەکەون . خاڵێکی تر کە دەکرێ باسی بکەین / ڕووداوەکانە ، ڕووداوەکان هێندە پەیوەندیان بەیەکەوە هەیە هەستناکەی ئەوە ڕۆمانێک دەخوێنیتەوە ، بێئاگا لە خۆت دەکەویە نێو ڕووداوەکان و دەبی بە بەشێک لە ڕووداوەکان ، وادەزانی ڕووداوەکان لە ژیانی تۆ ڕوو دەدەن ، بە تایبەتی ساڵەکانی خوێندنی سەرەتایی ..! ، بۆ خولقاندنی ڕووداوەکان و گێڕانەوەیان ، نووسەر سوودی زۆری لە ئاستی وشیاری خەڵک و بیرکردنەوە و کاریگەری ئایین و سەردەم و شوێن و زەمانەکان ، وەرگرتووە .. تەواوی ڕۆمانەکە ( باس لە تەمەنی خوێندنی کەسێک بە ناوی ( سەرمەد ) کە پاڵەوانی ڕۆمانەکەیە دەکات ، شەش ساڵی خوێندنی قۆناغی سەرەتایی ، سێ ساڵێ ناوەندی ، دوو ساڵی خانەی مامۆستایان و یەکدوو ساڵیش مامۆستایەتی .. ) ، لە نێوان ئەم ( دوانزە یان سیانزە ) ساڵەدا زۆر ڕووداوی گرینگ ڕوودەدەن ، کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە ژیانی سەرمەد و هاوڕێکانی و پەیوەندییان بە تەواوی ژیانی دەوروبەریان دا هەیە ، هەندێک لە ڕووداوەکان پڕن لە دروشم لە دەربڕینی جۆراوجۆر ، کە بەزمانێکی شیعری و مۆسیقی زۆر جوان دەریانی بڕیوە ، بۆ نموونە هەندێک لەم دروشمانە (\nچیتان دەوێ شێتەکان … زیندانی بۆ عاقلەکان ..!\nسەرمەد کوڕە هەژارە … بمرن ئاغای ئەم شارە ..!\nسەرمەد باوکی پۆلیسە … بۆیە داییم موفلیسە ..!\nبژی شفتی گندۆرە … ثاغاکەمان سەرمۆرە ..!\nشفتی و گندۆرە خۆشە … چونکە گیرفانمان بۆشە ..!\nئەمانە و چەندانی تر ، ) هەست دەکەی نووسەر تواناو بەهرەیەکی شیعری باشی تیایە لە سەلیقە و دەسەڵاتی بەسەر زمان و شیعردا . دروشمەکانیش ڕەهەندێکی کۆمەڵایەتی و مەعریفیشییان لە پشتە . ڕووداوەکانی ناو پۆل بە تایبەت شەش ساڵی قۆناغی سەرەتایی ، پەیوەندی نێوان قوتابییەکان ، یان مامۆستاو قوتابییەکان ، یان خوێندنەوەی باری دەروونییان ، هەروەها بەکارهێنانی دار و توندوتیژی و پەروەردەیەکی سەقەتی ساڵانی حەفتا و هەشتاکان ، کتومت وەکو خۆی باسی کردوون ، باسی هەموو جولانەوەیەک و بچووکترین ڕووداوی نێو پۆل دەکات ، من بۆ خۆم گەڕامەوە نێو قوتابخانە و ڕۆژانی قوتابییەتی منداڵی خۆمم بیرکەوتەوە ، گەڕامەوە ناو پۆل لەگەڵ سەرمەد و ڕەیحانە و سەبۆ و قوتابییەکانیتر ، یەک یەک مامۆستاکانی خۆم بیرکەوتەوە ، ئەو ڕۆژانەم بیرهاتەوە کە هەندێک لە مامۆستاکانمان ، چەند غەدار و زاڵم بوون لەگەڵ برادەرە هاوپۆلەکانم ، مامۆستا چ دەسەڵاتێک و هێزێکی بەکار دەهێنا …! نەک لە نێو قوتابخانە ، تەنانەت لەدەرەوەی قوتابخانەش لە گەڕەک و کۆڵانەکان ، گەر مامۆستایەکمان بینیبا ، دەبوایە خۆمان بشارینەوە یان بە ئەدەب ڕابوەستین تا ئەوان تێدەپەڕن ، گەر لە کۆڵان و گەڕەکێش شەڕ و بێعاریمان کردبا ، بۆ بەیانییەکەی لە قوتابخانە لێپێچینەوەمان لەگەڵدا دەکرا ، بەڵام من بۆ خۆم قوتابییەکی زیرەک بووم ، من قوتابخانە و مامۆستا و هاوڕێکانی خۆم خۆشدەویست ، خۆشترین کاتم ئەوکاتانە بوون کە لە قوتابخانەدا بووم ، لێرەدا سەلیقەیەک و بیرتیژییەکی بێوێنەی نووسەرمان بۆ دەردەکەوێت ، لە گێڕانەوەی ئەو نۆستالیژیا و ئەو بیرەوەرییانەی سەردەمی خوێندنی سەرەتایی و پێشاندانی سیستەمی پەروەردە و فێرکردنی نەوەکانی ئەوکاتە ، ئەو ڕۆژانە مامۆستاکان بە ئەندازەی دیکتاتۆرەکان هێزیان هەبوو ، قوتابخانەکان شوێنی بەرهەمهێنانی ترس و تۆقاندن بوون . هاوکات شێوە ژیانی خێزان لە کۆمەڵدا و پەیوەندی نێوان خەڵک و ئاغاکان و هەروەها ڕەسمکردنی ئەو سەردەمانە بە شێوەیەکی ڕاستودروست لە هەمانکات ، ڕاستگۆیی و ئەمانەتێکیش لە گێڕانەوە و هەڵدانەوەی لاپەڕەکانی ئەم مێژووە دەبیندرێ ، هاوکات بوونی ڕەیحانە و ئەم عەشقە پاک و خۆڕسکییەی لەگەڵ سەرمەد هێندەی تر تاموچێژ و جوانکاری بە ڕۆمانەکە بەخشیوە . لە گێڕانەوەی ئەم ڕووداوە یەکبەدوای یەکانە بە شێوەیەکی نەرم و هێمنانە ، بە زمانێکی شیرین و پاراو ، ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت / مەرج نییە بۆ نووسینی چیڕۆک یان ڕۆمان ، پشت بە ڕووداوی گەورە و مێژوویی ببەستین …! دەکرێ ژیانی هەرکەسێک چیڕۆک و ڕۆمانێکی زۆر چێژبەخش و کاریگەر بێت . کاروان عەبدوڵا لە ڕۆمانی ( قامچی ) لە سفرەوە دەست پێدەکات ..! بە مانای لە دەستپێکی ڕۆمانەکە و پێشوەختە سەرنجمان بۆ بوونی هیچ ڕووداوێک ڕاناکێشێ ، هێدی هێدی لە خاڵە بچووکەکانەوە دەست پێدەکات ، لە باریکە ڕێگاکانەوە بەرەو نشێوەکان شۆڕ دەبێتەوە ، دواتر بەسەر هەورازەکان دەکەوێت و دیسان شۆڕ دەبێتەوە و سەردەکەوێتەوە ، بەدوایخویدا بەرەو کۆتاییەکان دەمانبات . خاڵێکی تر ، بیرکردنەوە و مامەڵەکردنمان لە گەڵ زیندەوەر و ئاژەلەکان / ئەویش لە پەیوەندی نێوان ( قامچی و مار ) دا دەبیندرێ .. لە نێو ڕۆمانەکە پەیوەندی نێوان ( قامچی و مار ) پەیوەندییەکی ڕێک و هاوتەریب و توندوتۆڵە .. قامچی هێمایە بۆ( توند و تیژی و ترس ) بەهەمانشێوە ماریش .. هەموومان ئەوە دەزانین لە باری ناخودئاگایی کۆمەڵگە یان هەر تاکێک ، ئەمە جێگیر بووە کە ، مار ترسهێن و زیان بەخشە ، هەندێک جۆری مار یەکێکن لەو زیندەوەرانەی کە مرۆڤ لێیان نزیک ببنەوە دەتوانن بەرگری لە خۆیان بکەن و زەرەر بە بەرامبەرەکەیان بگەیەنن ، بەڵام خۆ ئەگەر لە مار نزیک نەبینەوە یان خۆمان لێیان بەدوور بگرین ، ئەوا هیچ زەرەر و زیانێکیان بۆ هیچ لایەکمان نابێت ، دەبێ لەوەش تێبگەین ماریش وەک هەر زیندەوەرێک گیانلەبەرە و هەناسە دەدات ، بە ئازاردانی ئازار دەبینێ و بە هەراسانکردنی خەمناک و دڵتەنگ دەبێت ..! ، لە دنیای مٶدێرن و لە کۆمەڵگە پێشکەتووەکان ، رق لە هیچ زیندەوەرێک هەڵناگرن ، ئاژەل و زیندەوەرەکانیان خۆشدەوێ و بە ڕەحم و بەزەیین لە گەڵیاندا ، ئەگەر دیقەت بدەینێ دەبینین ، تەنانەت لەسەر بەرگی کتێبەکەش قامچییەک لە شێوەی مار نەخشێندراوە ، ئەوەتا لە شوێنێکی ڕۆمانەکە دەڵێ ( تا هێزی تیا بوو قامچیەکی بۆم ڕاوەشاند ، قامچی لەبەر چاوم بوو بە مار ، مارێک زۆر بە خێرایی خۆی لە ملم ئاڵاند .. ل٢٠٥ ) ، لە کۆمەڵگە پێشکەوتووەکان ئاژەل و زیندەوەرەکان ناکوژن ، پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ئاژەلەکان ، پەیوەندییەکی ئارام و تەندروستە ، من دەزانم بە تایبەت لە نووسینی ڕۆماندا ، لە شوێنەوار و بیئەی سلبی ، پاڵەوان و کەسایەتی سلبی دروست دەبێ ، بەڵام مەبەستمە ئەوە بڵێم ( لە ڕاستای هەوڵەکان بۆ بە مەدەنیکردنی کۆمەڵگە دەبێ لە شتە بچووکەکانەوە دەست پێبکەین :” هەرچەندە ئەمە بچووکیش نییە مەسەلەیەکی جدییە ” ) بە مانای هەر نابێ تەنها قسەمان لەسەر ( دەسەڵات و دیموکراسی ) و ئەم چەمکە سواو و ڕەزاقوڕسانە بێت ، دەکرێ هەندێک لە ڕەخنەکانیشمان ئاراستەی بیرکردنەوەکانی خۆمان بکەین ..! ) ئەم خاڵە بۆ نووسەر بە تایبەت بۆ ڕۆماننووسەکان زۆر گرینگە ، دەبوا دیقەتی زێتری لێ بدرابا .. لە پەیوەند مامەڵەکردنمان لەگەڵ ئاژەلاندا ، دەکرێ بیرکردنەوە نادروستەکانی بەتایبەت ، ئەوانەی لە نێو بیرکردنەوەی ناخودئاگایی کۆمەڵگە جێگیربووە هەوڵدەین بیانگۆڕین ، بە شێوەیەکی شارستانییانە مامەڵە لەگەڵ ئەم چەمکانە بکەین . چونکە ڕۆمانی ( قامچی ) یەکێکە لەو کتێبانەی دەتوانم بڵێم ، هەوڵدانێکە لە ڕاستای بە مەدەنیکردنی کۆمەڵگە دەکرێ حسێبی بۆ بکەین .\nلەم ڕۆمانەدا نووسەر بە ئاگاهانەوە باسی کلتوورێکمان بۆ دەکات ، کلتوورێکی دواکەوتوو ، خێڵەکی ، بنەماکانی ئەم کلتوورە لەسەر چەوساندنەوە و پێشێلکردنی ماف و ئازادییەکانی تاک بنیاتنراوە ، پەیوەندییەکان پەیوەندییەکی توندوتیژ و ناتەندروستن .. سەرمەد و برادەرەکانی لەو ڕۆژەوەی پێ دەنێنە قوتابخانە تا کۆتایی لەگەڵ ترس و دڵەڕاوکێ و نیگەرانی ڕووبەڕوون .. پەیوەندی مامۆستا و قوتابییەکان هێندە ناڕێکە ، قوتابییەکان هەمیشە بەدوای دەرفەتێک دا دەگەڕێن ، تا پشت لە قوتابخانە بکەن ! ، ( قامچی و دار ) هێمای ئەم کلتوورە و هێمای قوتابخانە و هێمای سیستەمی پەروەردە و فێربوونن .. لە پشتی هاوکێشەی ( مامۆستا و قوتابی و دار ) ، دیمەنێکی ترسناک لە ترس و تۆقاندن و شێتبوون دەبیندرێ ، یان دیمەنێک لە ڕق و یاخیبوون ..! بەڕێوەبەر و مامۆستاکان ، وا بیر دەکەنەوە کە قوتابییەکانی ئەوان فریشتە نین ، گەر دار بەکارنەهێنن قوتابییەکان ئامادەنین گوێیان لێبگرن ، یان دەیانکەنە قەشمەر و گاڵتەجار . ئەنجامی ئەم بیرکردنەوە هەڵەیە ، هەندێک لە قوتابییەکان قوتابخانە جێدەهێڵن ..! ، هەندێک شێت دەبن ..! یان گوو لەبەردەم قوتابخانەکان دەکەن ، یان نەخشەی سووتاندنی قوتابخانەکان دادەنێن ..! نەک تەنها لە قوتابخانە لە ماڵەکانیش بەهەمانشێوە ، باوک و برا گەورەکان ، وەک مامۆستاکان بە شێوەیەکی ناڕێک و نا تەندروست پەنا بۆ قامچی و هێز دەبەن . لە هەموو شوێنەکان ، دیوەخانی ئاغاکان ، قوتابخانە و مزگەوت و ماڵەکان ، هەمان بیرکردنەوە ، هەمان قامچی و هەمان کوێخایەتی و هەمان زەلیلکردنی مرۆڤەکان . لەم کلتوورە دواکەوتووانە و لەم جۆرە کۆمەڵگەیانە ، سیستەمی پەروەردە لە قوتابخانە و ماڵەکان لە جیاتی فێرکردن و پێگەیاندنی کەسایەتییەکان ، ئیشیان / بچووککرنەوە و تێکشکاندنی کەسایەتییەکانە ..! ئەوەتا کەسەکان هەموو شتێکیان لێدەبێتە قامچی ، چونکە هەمیشە لەگەڵ ترس و تۆقاندن گەورەبوونە سەرمەد لە شونێکدا دەڵێ .. ( ئەو تفەنگەی کە بەشانی چەکدارەکەوە بوو ، لەبەر چاومەوە دەبوە قامچی ، دروست لە قامچیەکەی باپیرەم دەچوو ، کە زیاتر بۆ ترساندنی ئێمە هەڵیدەواسی .. ! ل١٩٤ ) ، بۆیە مرۆڤەکان ، شەرمن و نەخۆش و کەسایەتی لاوازییان لێ دروست دەبێت .. لە کۆمەڵگە خێڵەکی و دواکەوتووەکاندا ، هەموو شتێک قەدەغەیە ، عەشق و هەست و سۆزی مرۆڤەکان شتی توورەهات و بێمانان .. ( ڕەیحانە و سەرمەد ) هەر لەبەر ئەوەی یەکترییان خۆشدەوێ ، بۆ تەنها ساتێک حەوانەوەیان نییە ، ( عەزە گڕوو ) ی کوڕی ئاغا ژیانی لێکردوون بە دۆزەخ .. کلتوورێکی ناتەندروستی لەم شێوە بێگومان ، بەرهەمی کۆمەڵگەیەکی ناتەندروست و میتۆدی بیرکردنەوەیەکی ناتەندروستە …! نووسەر بە هێمنی هەوڵدەدات ئەم کلتوورە بگۆڕێت ، لە ڕێگەی ( بەردەوامبوون لە خوێندن ..! ) ، واتە پشتبەستن بە زانست و مەعریفە ! هەوڵدەدات کۆمەڵگە بەرەو پێشەوە ببات ، ڕوویەکی پێشکەوتووترمان پێشان بدات ، یان دروستر بڵێم / کلتوورێکی جودا بەرهەم بهێنێت . سەرمەد لە خوێندن بەردەوام دەبێت !، دەگاتە خانەی مامۆستایان ، ئەم قۆناغەش بە سەرکەوتوویی دەبڕێت و دەبێ بە مامۆستا ..! ئێستا نەوەیەکی نوێ ، بە بیرێکی نوێوە پێدەگات ، سەرمەدی مامۆستا ! کە هێمایە بۆ نەوەیەکی نوێی پێشکەوتووخواز ، خاوەن بیرکردنەوەیەکی نوێ و ڕەفتارێکی نوێیە .. سەرمەد هەوڵدەدەدات قامچی و دار بەکار نەهێنێ ! ، هەوڵدەدات لە قوتابییەکان نەدات ، دەیەوێ قسەیان لەگەڵ بکات ، پرسیاریان لێبکات ، دەستیان بەسەردا بهێنێ ، نەرم و نیان بێت لەگەڵیاندا ، دەیەوێت لێیان تێبگات ! دەیەوێ مۆدیل و شێوازێکی تر پەیڕەو بکات ، کە جیاواز بێت لە مۆدیل و شێوازی کۆنە مامۆستاکانی خۆی ..! نووسەر دەیەوێ لە بەرئەنجامی خوێندن و زانست ، کلتوورێکی کراوە و پێشکەوتووترمان پێشان بدات . هەرچەندە مامۆستاکان ئەم شێوازە تازەیەی سەرمەدییان لەلا ناڕاست و نادروستە . نەک دژایەتی و بەربەرەکانی دەکەن بەڵکو گاڵتە و قەشمەریشی پێدەکەن. لەم دوو پەرەگرافانەی خوارەوە نووسەر جیاوازییەکانمان پێشان دەدات ، وێنەی دوو کلتووری جیاواز و دوو دنیای جیاوازمان بۆ ڕەسم دەکات .. !\nپەرەگرافی یەکەم / سەرمەد پاش ئەوەی دەبێ بە مامۆستا ، لە هەمان ئەو قوتابخانەیەی کە خۆی تیا قوتابی بوو ، دەڵێ .. ( ئاخر ڕۆژانە بەزمی جارانم بە چاوی خۆم دەبینییەوە ، بە هەمان شێوەی جاران ، ئەو مامۆستایانەی کە ناوبانگیان بە تۆقێنەر و زەبروەشێن دەرکردبوو ، بە شانازییەوە بۆیان دەگێڕامەوە کە چۆن دەست و پەنجەی قوتابیەکانیان شین و مۆر کردووە ، جاری وا هەبووە ، گلەییان لە یەکتر دەکرد کە چۆن مامەڵەی توندتریان لەگەڵ قوتابییە شەڕاوییەکان نەکردووە ، من بۆخۆم هەوڵم دەدا دەست لە هیچ قوتابییەک نەوەشێنم ، کەچی مامۆستاکان سەرزەنشتیان دەکردم و زۆرجاریش گاڵتەیان بەو ڕەفتارەی من دەهات ، بە ئاشکرا پێیان دەوتم ” ئەگەر وا بڕوا نەک هەر دەبیتە قەشمەرجاری قوتابییەکان ، بەڵکو مامۆستاکانی دیکەش لەبەر چاوی قوتابییان بێحوڕمەت و ڕەزاقوڕس دەبن … ! ل١٦٧ )\nپەڕەگرافی دووەم / بەڕێوەبەری قوتابخانە لە یەکەم ڕۆژی دەستبەکاربوونی سەرمەد پێی دەڵێ ( خۆت دەزانی لەهەر قوتابخانەیەک ، کەسانی هەمەجۆر هەن ، من ناڵێم هەموویان خراپن ، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەتوانم بڵێم زۆربەیان لە هەناویاندا گەرای شەیتانییان هەڵگرتووە … ! دوابەدوای بەڕێوەبەر سەرمەد درێژە بە قسەکان دەدات و دەڵێ ” من لە یەکەم ڕۆژی دەستبەکاربوونمدا وەک مامۆستایانی دیکە بەلای ئەو دار حەیزەران و مازووانە نەچووم کە وەک ڕیزە تفەنگێک بە دیوارەکەوە هەڵواسرابوون ! یەکسەر ڕووم لەو ژوورە کرد کە لەوێدا دەرسگوتنەوەم هەبوو ، ئەوکاتەی چوومە پۆلەکە سەرلەبەری قوتابییان بە سەرسەڕمانەوە لە هەردوو دەستمیان دەڕوانی ، زانیم من شتێکم کردووە لە عورفی قوتابخانە بە دوورە … ! ” ل١٦٨ ) . نووسەر دەیەوێ پێشان بدات نەوەی نوێ وا پێویست دەکات عورفێکی نوێ و پەیوەندییەکی جودا لە نێوان مامۆستا و قوتابییەکان دروست بکات .! دوو کلتوور و دوو نەوەی لە یەکتر جیاواز دەبینین .. کلتوور و نەوەی کۆن دەست بۆ قامچی دەبەن و لە قامچییەوە نزیکن ، کلتوور و نەوەی نوێ ، دەست بۆ قامچی نابەن و دەیانەوێ لە قامچی دوور کەونەوە ! بەمانایەک ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت کەوا ( قامچی ) خاڵی هاوبەش و یەکلاکەرەوەی نێون ئەم دوو نەوە و ئەم دوو کلتوورە جیاوازەیە ..! واتە ئەوەی لە قامچییەوە نزیکە لە وشیاری و زانست و پێشکەوتنەوە دوورە ..! بە پێچەوانەوەش ، ئەوەی لە قامچییەوە دوورە لە وشیاری و زانست و پێشکەوتنەوە نزیکە ..! ، بە ئاشکرا ئەوە دەبینین کە قامچی هێمایە بۆ دوو نەوە و دوو کلتووری جیاواز . نووسەر لەوەش وشیار و ئاگادارە کە گۆڕانی کلتوور و کۆمەڵگە بەرەو شارستانییەت و دنیایەکی نوێ ، پڕۆسەیەکی هێواش و سەبرۆکەیە . بۆیە دەبینین نەوەی نوێ ، سەرمەدی مامۆستا جارجارە هەمان هەڵە دووبارە دەکاتەوە و دەست بۆ قامچی یان دار دەبات ، هەرچەندە باوەڕیشی پێی نییە ، لێرەدا بەوە دەگەین کەوا نەوەی نوێ ناتوانن وا بە ئاسانی لەژێر کاریگەری بیرکردنەوەکانی نەوەی کۆن ڕزگاریان بێت ، ناتوانن وا بە ئاسانی تەپوتۆزی دنیای کۆن لە خۆیان داماڵن ، کە ساڵەهایە بەرگ و جەستە و سیمایانی داپۆشیوە . سەرمەدی مامۆستا ، نەک هەر قوتابییەکانی بەڵکو دەست لە ڕەیحانەی خۆشەویست و هاوسەریشی دەوەشێنێ ، بەڵام جیاوازییەکان لێرەن ، سەرمەدی نەوەی نوێ بەم کارانەی تا ئەندازەی مەرگ ناڕەحەت دەبێ و بە ئەندازەیەک پەشیمان دەبێتەوە بە چۆک دادێ ، دواتر دڵی ڕەیحانە ئاشت دەکاتەوە ، دووبارە باوەشی پیادەکاتەوە ، بەخۆیەوە دەینوسێنێ و لەسەر سینگی ڕەیحانە خەوی لێدەکەوێت ، بەڵام عەزە گڕوو و مامۆستاکانی نەوەی کۆن ، نەک هەر پەشیمان نین بەڵکو ، شانازی بە ڕەفتارەکانیان و بە بەکارهێنانی قامچیەکانییان دەکەن ، لە بەرامبەر ژنان و منداڵان و قوتابیەکاندا …! ئیدی لە کۆتایی ئەم ڕۆمانە نووسەر دەیەوێ ئەو مەسیجەماب پێبڵێ ، کەوا ژیان کاروانێکی بەردەوام و نەوەستاوە، هێدی هێدیش بەرەو پێشەوە دەڕوات …!\nسەرەتای تەموزی ٢٠١٦\nگسکێكی ئەفسووناوی.. خاشاکەکان ڕابماڵێت!!\nرەمەزانەکەی دایکم و رۆژژمێرەکەی یەکێتیی!


وێنە.. ئەو خانمە كوردەی تەمەن نەبووتە ڕێگری دەستڕەنگینییەكانی – تۆڕی میدیایی خەڵک\nخانمێكی كورد كە تەمەنی نزیكەی 70 ساڵە بە بەكارهێنانی ڕەنگ لە جلوبەرگەكانیدا سەرنجی خەڵكی بەلای خۆیدا ڕاكێشاوە.\nئامینە سەید مەحموود، ئەو خانمە كوردەیە كە تەمەن نەبووەتە ڕێگری دەستڕەنگینییەكانی و بەبەكارهێنانی ڕەنگ لە جلوبەرگەكانیدا سەرنجی خەڵكی بەلای خۆیدا ڕاكێشاوە.\nئامینە دانیشتووی ناحیەی بەرزنجەی سەر بە پارێزگای سلێمانییە و تەمەنی نزیكەی 70 ساڵ دەبێت.\nوێنە.. ناسیح عەلی خەیات\n06 ئیلول 2021 4.45 pm\nخەڵك- سەرۆكایەتی شارەوانی سلێمانی داخستنی ە‌قامی هە‌واری شار بەرە‌و تونێلی پێشرەو بۆماوە‌ی (هە‌فتە‌یە‌ك…


قوباد تاڵه‌بانی: منیش رێك ئه‌و مه‌به‌سته‌م هه‌بوو\nجێگری سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان رایگه‌یاند كه مه‌به‌ستی له تویته‌كه‌ی دوێنێ شه‌وی ده‌رباره‌ی وته‌بێژی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان ئه‌وه بووه كه له كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كاندا، قسه‌ی خۆش ده‌كات و وه‌ڵامی هه‌موو كه‌سێك ده‌داته‌وه.\nشه‌وی رابردوو دوای دۆڕانی یانی چێڵسی به یانه‌ی مانچسته‌ر سیتی به شه‌ش گۆڵ، قوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر نووسی: "كۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی ساری (راهێنه‌ری چێڵسی) وه‌ك كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كانی كاك سه‌عدی (وته‌بێژی یه‌كێتی) سه‌رنجڕاكێش ده‌بێت. بمبووره كاك سه‌عدی خۆشمده‌وێی، به‌ڵام نه‌متوانی ئه‌وه نه‌ڵێم".\nئه‌مڕۆ سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره وته‌بێژی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له‌وباره‌وه بۆ شارپرێس وتی: "كۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی راهێنه‌ری چیڵسی خۆشه و وشك نییه و به‌كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كانی منی شبهاندووه، به‌وه‌ی منیش قسه‌ی خۆش ده‌كه‌م و وه‌ڵامی هه‌موو كه‌سێك ده‌ده‌مه‌وه".\nدواتر قوباد تاڵه‌بانی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر نووسی: "منیش رێك ئه‌و مه‌به‌سته‌م ھه‌بوو".\nشه‌وی رابردوو لە یارییەکانی هەفتەی 27ی خولی ئینگلتەرا، یانەی مانچستەرسیتی لە ناو یاریگای خۆی رووبەڕووی یانەی چێڵسی بویەوە لە ئەنجامدا توانی بە شەش گۆڵی بێبەرامبەر یارییه‌كه بباتەوە.


گفتوگۆی ده‌زگای هاوپشتی له‌گه‌ڵ عه‌بدوڵا مه‌حمود – Denegkan\nگفتوگۆی ده‌زگای هاوپشتی له‌گه‌ڵ عه‌بدوڵا مه‌حمود\nگفتوگۆی ده‌زگای هاوپشتی له‌گه‌ڵ عه‌بدوڵا مه‌حمود سه‌باره‌ت به‌هۆکاره‌کانی په‌سه‌ندکردنه‌وه‌ی فره ژنی له لایه‌ن په‌رله‌مان و، چۆنیه‌تی روبه‌روبونه‌وه‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی\nعه‌بدوڵا مه‌حمود: ده‌مه‌زه‌ردکردنه‌وه‌ی یاسای فره‌ژنی به‌عس له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه به‌رهه‌می پاشه‌کشه‌ی بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژنان و کۆنه‌په‌رستبوون و پیاوسالاری په‌رله‌مانی ناسیونالیزمی کورده\nهاوپشتی: له 27 ئۆکتۆبه‌ر به‌پێی بڕیاری هه‌موارکردنی یاسای باری که‌سێتی له‌کوردستان په‌رله‌مانی کوردستان به به‌ندێک له‌م یاسایه‌دا فره‌ژنی وه‌ک شێوازێکی ئاسایی هاوسه‌رگیری قبووڵ کرد.\nسه‌رنجی گشتیاتان سه‌باره‌ت به‌م بڕیاره‌ی په‌رله‌مان‌و به‌م هه‌موارکردنه‌ی یاسای باری که‌سیتی چییه؟\nعه‌بدوڵا مه‌حمود: په‌سه‌ندکردنه‌وه‌ی فره‌ژنی له چوارچێوه‌ی به‌ناو هه‌موارکردنه‌وه‌ی یاساکانی باری که‌سێتیدا، له‌لایه‌ن په‌رله‌مانی یه‌کێتی و پارتی و هاوپه‌یمانه ئیسلامیه‌کانیانه‌وه نیشانه‌یه‌کی ئاشکرایه که یه‌کێتی و پارتی نایانه‌ویت هیچ چاکسازی و هه‌موارکردنیک له یاساکانی نیوسه‌ده پێش ئێستای به‌عسدا به قازانجی ژنان و خه‌ڵکی کوردستان و چین و توێژه زوڵملێکراوکراوه‌کانی بکه‌ن.\nیه‌کیتی و پارتی که هه‌میشه بانگه‌شه‌ی چاکسازی و پاراستنی مافه‌کانی مرۆڤ و دیموکراسی ده‌که‌ن، به په‌سه‌ندکردنه‌وه‌ی فره ژنی، پیچه‌وانه‌ی ئه‌م بانگه‌شه‌یان و دژایه‌تی خۆیان بۆ مافه‌کانی ژنان و ره‌وتی گۆڕان و هه‌موو هه‌وڵێکی پێشکه‌وتنخوازی، دووپات کرده‌وه.\nله 18 ساڵی رابردودا کۆمه‌لگای کوردستان مه‌یدانی به‌رامبه‌رکێیه‌کی فراوانی کۆمه‌ڵایه‌تی کۆمۆنیزم و بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژنان بوو له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی و ئیسلامیدا. 18 ساڵ دوای ده‌رپه‌راندنی به‌عس له کوردستان، دوای ئه‌وه‌ی ناسیونالیزمى کوردو سه‌رکرده‌کانی، زۆرجار ناچاربوون له ژێرگوشاری بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازى ژنان و بزوتنه‌وه‌ى کۆمۆنیستى و سکولاریزمدا، ده‌م له یه‌کسانى مافى ژن و پیاو بکوتن. ئه‌مرۆ به‌ناوی هه‌موارکردن و گۆرینی چه‌ند به‌ندو یاسایه‌کی یاسای باری که‌سێتیه‌وه، که ساڵه‌هایه یه‌کێکه له خواسته سه‌ره‌کیه‌کانى به‌ره‌ى یه‌کسانیخوازى بووه، ده‌یانه‌وێ ئه‌و میراته‌ی به‌عس ده‌مه‌زه‌رد بکه‌نه‌وه.\nپه‌رله‌مانی ناسیونالیزم ده‌یانه‌وێ به ته‌واوى و به پێچه‌وانه‌ى ماف و خواسته ڕه‌واکانی ژنان و به‌ره‌ى یه‌کسانیخوازیه‌وه ئاڵوگۆر له‌و یاسایانه‌دا بکات. به‌ڵام له‌جیاتى چه‌سپاندنى یه‌کسانى مافى ژن و پیاو و ره‌تکردنه‌وه‌ى نه‌ریتى کۆنه‌په‌رستانه‌ى چه‌ند ژنه و ئاپارتایدى به‌عسى و ئیسلامى، تازه ده‌ست به‌و میراته پرتوکاوه‌وه ده‌گرێت. ئه‌مه به‌ڵگه‌ى ئاشکراى ئه‌وه‌یه که ناسیونالیزمى کوردو په‌رله‌مانه‌که‌یان، چه‌نده له‌دواوه‌ى مێژوون، هه‌تا به پێچه‌وانه‌ى پروپاگه‌نده‌کانیانه‌وه، به به‌روارد له‌گه‌ڵ ناسیونالیزم و بزوتنه‌وه کۆنه‌په‌رسته‌کانى ترى ناوچه‌که‌شدا ناتوانن یه‌ک هه‌نگاویش پێشکه‌وتوتربن. به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌یه که ئه‌م په‌رله‌مانه به‌عه‌قلیه‌تی پڕاوپری بزوتنه‌وه‌ی کوردایه‌تییه‌وه نوێنه‌رایه‌تی که‌لتوری دواکه‌وتوانه‌ى پیاوسالاری کۆمه‌ڵگای کوردستان ده‌کات، له‌به‌رامبه‌ر به که‌لتوری ئینسانی و به‌رابه‌ریخوازانه‌ی ژنان و مافه فه‌ردی مه‌ده‌نیه‌کانیاندا. په‌سه‌ندکردنه‌وه‌ی دوباره‌ی یاسای فره‌ژنی ده‌رهاویشته‌ی واقعی دیدگاو مامه‌ڵه‌ی یه‌کێتی و پارتی و بزووتنه‌وه‌که‌یانه به‌رامبه‌ر به ژنان و مافه‌کانیان.\nهاوپشتی: زیاتر له 15 ساڵه جووڵانه‌وه‌ی ژنان‌و جووڵانه‌وه‌کانی دیفاع له مافه مه‌ده‌نیه‌کان له کوردستان‌و ئازادیخوازان بانگه‌شه‌و خه‌بات بۆ گۆڕینی یاساکانی باری که‌سێتی ده‌که‌ن، ئایا ئه‌م هه‌موارکردنه له چاو ئه‌م کار‌و هه‌ڵسوڕان‌و بانگه‌شه‌یه‌دا چ جێگایه‌کی هه‌یه؟\nعه‌بدوڵا مه‌حمود : هه‌موارکردنی ئه‌م یاسایه، به‌مانایه‌کی تر ده‌مه‌زه‌ردکردنه‌وه‌ی یاسای فره‌ژنی به‌عس له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه له ئێستادا به‌رهه‌می پاشه‌کشه‌ی بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژنان و کۆنه‌په‌رستبوون و پیاوسالاری په‌رله‌مانی ناسیونالیزمی کورده.\nبزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژنان له‌کوردستان، به‌وێنه‌ی بزوتنه‌وه‌یه‌کی به‌رچاو رۆشن و رادیکاڵ ره‌چه‌شکێن، له‌ناودڵی خرۆشانی جه‌ماوه‌ری 1991 دا، له‌لایه‌ن کۆمۆنیسته‌کان و شوراکانه‌وه ده‌هێنرێته مه‌یدان و پاشان له‌راستای گه‌شه‌و پێشره‌وی خۆیدا رێکخراوه ژنان و ئافره‌تانی حیزبه قه‌ومیه‌کان سه‌ره‌تا توشی شۆک و کاردانه‌وه ده‌کات و پاشان له‌ژێر گوشارو پێشڕه‌وی بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازی ژنان و پیاوان و کۆمۆنیسته‌کاندا نه‌ک هه‌ر پاشه‌کشه له تۆمه‌ت و راوه‌ستاویان ده‌که‌ن له‌به‌رامبه‌ر داخوازی و دروشمه‌کانیدا، به‌ڵکه هه‌مان ئه‌م دروشمانه به‌ده‌سته‌وه ده‌گرن و بانگه‌شه‌ی" وه‌کو یه‌کی ژن و پیاو" له‌لایه‌ن زۆرێک له به‌رپرسه‌کانی حزبه ده‌سه‌ڵات به‌ده‌سته‌کانه‌وه، به مه‌به‌ستی ئیحتیواکردنی داخوازیه‌کانی ژنانه‌وه به ده‌سته‌وه ده‌گیرێت. ئه‌م ره‌وته به‌رده‌وام ده‌بیت تا ئه‌وکاته‌ی که پارتی و یه‌کێتی به پێی ماهیه‌تی واقعی خۆیان و له ژێر گوشاری مه‌لا کۆنه‌په‌رسته‌کان وئیسلامیه‌کان و ئێراندا ده‌که‌ونه هێرش هێنان بۆسه‌ر بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازی ژنان و رێکخراوی سه‌ربه‌خۆی ئافره‌تان و هه‌ڵسوراوانی و کۆمۆنیسته‌کان و بواردان به فتوای مه‌لاکان و …. که یه‌که‌مین هیرشی ترسنۆکانه‌ی ئیسلامیه‌کان له هۆڵی میدیای هه‌ولێره‌وه ده‌ست پێده‌کات و تیرۆرکردنی شاپور عبدالقادر و قابیل عادل به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت و پاشان پیلانی یه‌کێتی نیشتمانی و هێرشی چه‌کدارانه‌یان بۆسه‌ر باره‌گاکانی حزبی کۆمۆنیستی کریکاریی و رێکخراوی سه‌ربه‌خۆی ئافره‌تان و سه‌نته‌ری پارێزگاری ژنان له کوردستان و …. کوشتاری کۆمۆنیسته‌کان به‌وپه‌ری خۆی ئه‌گات.\nبه‌هۆی ئه‌م هیرشه به‌ر بلاوه‌وه پاشه‌کشه‌یه‌ک سه‌پێنرا به‌سه‌ر کۆمۆنیسته‌کان و ریکخراوه‌ی سه‌ربه‌خۆی ئافره‌تان و به‌سه‌ر بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژناندا، ئه‌مه له‌گه‌ڵ خۆیدا پاشه‌ک‌شه‌یه‌کی گه‌وره‌ی به‌سه‌ر وه‌زعی ژنان و سه‌رجه‌م ره‌وتی پیشکه‌وتخوازی کۆمه‌لگادا هینا، ریکخراوه ژنانه‌کانی حزبه قه‌ومیه‌کان له ژێر گوشاری بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازی ژنان هاتنه ده‌ره‌وه‌و به‌رپرسه حزبیه‌کانیش بانگه‌شه‌ی یه‌کسانی ژن و پیاویان پێچایه‌وه. له‌مه‌ش واوه‌تر بزوتنه‌وه‌ی ژنان و ریکخراوه‌کانی له بزوتنه‌وه‌یه‌کی سه‌رشه‌قامه‌وه که پیشتر له‌پاڵ بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژنان و ریکخراوه‌ی سه‌ربه‌خۆی ئافره‌تاندا له‌ناوجه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵگادا نمایشی هیزییان ده‌کرد، داخوازیه‌کانیان له رێگای خۆپیشاندان و ریپێوانه‌وه به‌رزده‌کرده‌وه، به‌به‌رچاوی کۆمه‌لگاوه چالاکیان ده‌نواند، و چالاکی هه‌مه‌چه‌شنیان ده‌کرد، به‌ره‌و ئۆفیش گه‌رایی بران و به‌و جۆره‌ش ئه‌م جاره خواست و ناره‌زایه‌تیه‌کانی ژنیان حه‌واله‌ی ناو نوسینگه‌کانی ریکخراوه‌کان و کۆبونه‌وه داخراوه‌کان و یاداشتانامه نوسین کردو له‌شه‌قام کۆمه‌لگا دورکه‌وتنه‌وه.\nهاوکات کۆنه‌په‌رست بونی په‌رله‌مانی ناسیونالیزمی کورد، هۆکاریکی تره، په‌رله‌مانی کوردستان که نوینه‌رایه‌تی هه‌ردوو حزبه بالا ده‌سته‌که‌ی کوردستان ده‌که‌ن، به‌پێی ماهیه‌تی کۆنه‌په‌رستانه‌ی خۆیان ناتوانن وابه‌ئاسانی یاساو ریسای مۆدیرن په‌سه‌ند بکه‌ن، ئه‌م دوو حزبه که له‌دژایه‌تیکردنی مه‌ده‌نیه‌ت و مه‌ده‌نیه‌ت خوازیدا بێوێنه‌ن و ته‌نانه‌ت ئاوکاره‌باو تموحه‌کانی لاوان به‌زۆر زیاده‌ره‌وی ده‌زانن ناتوانن بچنه پشت یاسایه‌ک که خواسته‌کانی ژنان بگریته خۆی و پیچه‌وانه‌ی عه‌قلی ژه‌نگرتووی مه‌لاو دیوه‌خانه‌کانی عه‌شیر‌ه‌ت و کۆنه‌په‌رستی دینی بێت. و زۆر له‌دواترن له داواو خواسته‌کانی خه‌لکی کوردستانه‌وه. ئه‌گه‌ر ئه‌م ده‌نگدانه‌ی له په‌رله‌مان کرا سه‌باره‌ت به فره‌ژنی هینرابایه ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مان و ناوکۆمه‌لگا جگه له‌وه‌ی ده‌بووه جیگای گالته‌جاری هاوکات به زورینه‌ی ده‌نگی ره‌ها له‌لایه‌ن خه‌لکی کوردستانه‌وه ره‌ت ده‌کرایه‌وه. به‌لام ئه‌م نیشانی دایه‌وه که په‌رله‌مانی کوردستان زۆر له‌دواتره له ئاستی داواو خواسته‌کانی خه‌لکی کوردستان.\nبۆیه په‌سه‌ندکردنه‌وه‌ی ئه‌م یاسایه که بنه‌ماکه‌ی ئاپارتایتی جنسی و به‌که‌م سه‌یرکردنی ژنانه به‌رهه‌می ئه‌م دوو هۆکاره‌ی سه‌ره‌وه‌یه. \nهاوپشتی: هۆکاری ئه‌وه چییه که خه‌بات‌و جووڵانه‌وه‌ی ژنان له کوردستان نه‌یتوانیوه بۆ خواسته‌کانی خۆی فشارێک درووست بکات؟ ئایا ئه‌م نسکۆ‌و سه‌رنه‌که‌وتنه‌ی جوولانه‌وه‌ی ژنان که ده‌کرێت له گۆشه‌نیگای په‌سه‌ندکردنی ئه‌م بڕیاره‌وه به ڕوونی ببینرێت، هیچ ده‌رس‌و ته‌جروبه‌یه‌کی بۆ ئه‌م جووڵانه‌وه‌یه تیایه؟\nعه‌بدولا مه‌حمود: بزوتنه‌وه‌ی ژنان له کوردستان بزوتنه‌وه‌یه‌کی واقعی و خاوه‌ن پیشینه‌یه‌کی دره‌خشانه، ده‌میکه بۆته گوشار به‌سه‌ر ده‌سه‌لاته‌وه. له لایه‌که‌وه به‌هۆی بوونی ریکخراوه‌کانی ژنان و بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازی ژنان‌و له لایه‌کی تریشه‌وه به‌هۆی کاریگه‌ری دنیاو کراوه‌ی دنیای ئیستاو ده‌سکه‌وته‌کانی بزوتنه‌وه‌ی ژنانی دنیاوه. به‌لام ئه‌وه‌ی که بۆ نه‌یتوانی ببیته گوشاریکی گه‌وره که ریگه بگریت له‌وه‌ی په‌رله‌مانی دژه ژنی یه‌کیتی و پارتی مل به په‌سه‌ندکرنه‌وه‌ی ئه‌م یاسا کۆن و دیلیهنه‌ره بدات، چه‌ند هۆکاریکی هه‌یه که به‌راستی ده‌بی وه‌کو ته‌جروبه له لایه‌ن بزوتنه‌وه‌ی پیشکه‌وتنخوازی و به‌رابه‌ری ژنان و پیاوانه‌وه به‌ده‌سته‌وه بگیریت.\n*یه‌که‌مین ده‌رس ئه‌وه‌یه که بزوتنه‌وه‌ی ژنان و ریکخراوه‌کانی داکۆکیکه‌ر له ژنان و بزوتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی و پیشکه‌وتنخوازی له‌کوردستان، نابی په‌رله‌مان وه‌کو نوینه‌ری خۆیان و ته‌نانه‌ت وه‌کو پیکهاته‌یه‌کی یاسایی ته‌ماشا بکه‌ن و پیویسته ئه‌م واقعیه‌ته بزانن که په‌رله‌مانی کوردستان مه‌عاش خۆری حزبه، و له‌دواوه‌ی خواست و داواو مافه فه‌ردی و مه‌ده‌نیه‌کانی خه‌لکی کوردستان و داخوازیه‌کانی ژنانه. ده‌مه‌زه‌ردکردنه‌وه‌ی ئه‌م بریاره بیگویدانه داخوازی و خواستی به‌ره‌ی پیشکه‌وتنخوازی کۆمه‌لگا نمونه‌یه‌کی به‌رجه‌سته‌یه‌تی.\n*بزوتنه‌وه‌ی ژنان و ریکخراوه‌کانی به‌هه‌ر ئه‌ندازه به‌رگری له مافه‌کانی ژنان ده‌که‌ن، پیویسته له چواچیوه‌ی نوسینگه‌و بیناکان بینه ده‌ره‌وه‌و ئه‌و راستیه بسه‌لمینن که گۆرینی یاسا به گوشاری کۆمه‌لایه‌تی نیشاندانی هیزده‌بیت له کۆمه‌لگادا نه‌ک به ته‌نها له‌ناو نوسینگه‌و ژوره داخراوه‌کان و یاداشتانامه نوسین و ئیمزاکۆکردنه‌وه و پارانه‌وه له ده‌سه‌لات. چالاکی هه‌لسوران له‌ناو چه‌قی کۆمه‌لگاو له‌سه‌ر شه‌قامه‌کان و شوینه‌کانی کارو ژیانی خه‌لک ده‌توانی کاریگه‌ر بیت و گوشار دروست بکات وهاوکات پشتیوانی کۆمه‌لگا بۆ مافه ره‌واو پیشیلکراوه‌کانیان به‌ده‌ست بهینن و ژنان ته‌نها نه‌هیلیته‌وه له خه‌باته‌که‌یاندا.\n*وه‌لامدانه‌وه به پرسه‌کانی ژنان و دابینکردنی خواسته‌کانی ژنان له هیچ به‌ندو ده‌ق و حه‌دیسیک و …. دا نادۆزریته‌وه‌و شه‌رع" حه‌دیس و قورعان" له‌سه‌ر بنه‌مای پله دوویی ژن و بێ ئیراده‌کردنی ئینسان دامه‌زراوه‌و هاتۆته بوون، که‌سانیک که له‌دنیای ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا خه‌ریکبن به نه‌س و حه‌دیس و ئایه‌ت وه‌لامی ئیسلامیه‌کان و کۆنه‌په‌رستانی بده‌نه‌وه به‌ر له‌هه‌موو شت ره‌سمیه‌ت به شتیک ئه‌ده‌ن که هه‌موو پیرۆزیه‌کانی ئینسانی ژێرپێخستووه. ره‌سمیه‌ت به دیدگایه‌ک ئه‌ده‌ن که ژن تیایدا جگه له وه‌سیله‌یه‌ک بۆهه‌وه‌س وهه‌وه‌سبازی و خزمه‌تکاری و کارگه‌ی منال دروستکردن، هیچ روانینکی تری بۆ ژن نییه.\n*ژنان و پیاوانیک که‌به‌راستی بانگه‌شه‌ی یه‌کسانی ژن و پیاو ده‌که‌ن و خۆیان به عه‌لمانی ده‌زانن، له‌ناو ئه‌م هه‌موو ده‌سکه‌وته زۆروزه‌به‌نده زانستی و سه‌لمینراو ته‌جروبانه‌دا، به هیچ جۆریک پێویست نییه وه‌کو ئیسلامیه‌کان بۆ وه‌لامدانه‌وه به کۆنه‌په‌رستانی دینی ده‌ست بۆ ئایه‌ت و حه‌دیس و حیکایه‌ته پردرۆکانی په‌یامنیران و خه‌لیفه‌کانی ئیسلام ببه‌ن، ئه‌مه رۆشن بۆوه که ئه‌مه به‌شوێنیک ناگات و پرسیاری زۆوزه‌به‌ندیش ئه‌خاته سه‌ر بانگه‌شه‌کانیان.\nهاوپشتی: په‌رله‌مانی کوردستان له یاسای ڕۆژنامه‌گه‌ریشدا بێباکی‌و نامۆیی خۆی به پاراستنی مافه دیموکراتیه سه‌ره‌تاییه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان ده‌رخست، پاشان ئه‌و بڕیاره له لایه‌ن مه‌سعود بارزانیه‌وه په‌سه‌ند نه‌کراو درایه‌وه به په‌رله‌مان بۆ ئه‌وه‌ی ئاڵ‌وگۆڕی تیا بکرێت. ده‌کرێت هه‌مان سیناریۆش له بابه‌ت ئه‌م یاسا نوێیه‌وه دووباره ببێته‌وه. به بڕوای ئێوه ئه‌م سیناریۆیه چی نیشان ده‌دات؟ ئایا سه‌رۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان ئاگای له شێوازی ده‌نگدانی لیسته‌که‌ی خۆی له په‌رله‌ماندا نییه (که بۆ خۆی کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌یه)؟ یاخود ئاگای لێیه‌و ئه‌مه سیناریۆیه‌کی پێشتر داڕیژراوه (که کێشه‌که گه‌وره‌تره)؟\nعه‌بدولا مه‌حمود: راستی من لاموایه ئه‌مه حه‌قیقه‌ت و په‌یامی په‌رله‌مانه وه‌کو ئه‌وه‌ی که هه‌یه، له‌وه‌ش زیاتر چاوه‌روانی لێی شتیکی زیاده‌یه. من وایشی نابینم سه‌روکی حزبه‌کان ئاگایان له نوینه‌رانی خۆیان له په‌رله‌مانی خۆیاندا نه‌بیت، به‌لام هه‌تا ئه‌گه‌ر ئه‌وه به‌فه‌رز وه‌ربگیرن که بارزانی ئاگاداری ئه‌ندامانی په‌رله‌مان و شیوازی ده‌نگدانه‌که‌یان و لیسته‌که‌ی خۆیی نییه، به‌ڵام خۆ ناکریت ئاگاداری ئه‌وه نه‌بیت که‌زیاتر له ده‌هه‌ونیوێکه خه‌لکی پیشکه‌وتنخوازی کوردستان و بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازانه‌ی ژنان و خوازیاری گۆرینی یاساکانی باری که‌سیتین و خوازیاری یه‌کسانی ژن و پیاون … ، بۆیه من لام وایه ئاگادارن و به‌لام په‌یامی ئه‌م دوو حزبه سه‌رباری بانگه‌شه‌کانیان له کرده‌وه‌دا دژی ژنن و به‌خۆشی خۆیان ده‌ستبه‌رداری ئه‌م یاسا و ریسایانه و ئه‌و میراته قیزه‌ونه‌ی به‌عس و کۆنه‌ێه‌رستی ئیسلامی نابن.\nئه‌وه‌ی که ئایا بارزانی دوای ئه‌م هه‌موو ناره‌زایه‌تیه‌ی ئیستای شه‌قام و خه‌لکی ئازادیخواز یاساکه ره‌وانه‌ی په‌رله‌مان بکاته‌وه، ئه‌گه‌ریکی واقعییه و به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌م گوشاره‌ی ئیستای هه‌یه و رۆژبه‌رۆژیش زیاد ده‌کات خاو نه‌بیته‌وه‌و به‌نه‌خشه‌وه ئاراسته بکریت.\nهاوپشتی: ئایا ستراتیجی دروست بۆ جووڵانه‌وه مه‌ده‌نیه‌تخوازه‌کانی کوردستان، له‌وانه‌ش جووڵانه‌وه‌ی ژنان، بۆ به‌ره‌وڕوو بوونه‌وه‌ی ئه‌م بڕیاره نوێیه‌ی په‌رله‌مان چییه؟\nعه‌بدولا مه‌حمود: سه‌ره‌تا پیویسته ئه‌وه بڵێم که وه‌ستانه‌وه به‌رووی ئه‌م بریاره‌دا ئه‌رکی هه‌موو خه‌لکیکی پیشکه‌وتخوازی کۆمه‌لگایه، نه‌ک ته‌نها ژنان و ریکخراوه‌کانی. چونکه ئه‌م بریاره پیاوسالارو دژه ژن و ئینسانه‌ی په‌رله‌مان بریارێکه دژی ته‌واوی خه‌لکی ئازادیخواز و سوکایه‌تیته به‌ته‌واوی خه‌لکی کوردستان.\nبۆیه هه‌موو ریکخراوه جه‌ماوه‌ری و رادیکال و مه‌ده‌نیه‌کانی کوردستان و ته‌واوی به‌ره‌ی ئازادیخوازی کوردستان و… ئه‌رکیانه که به‌جدی به‌رووی ئه‌م بریاره‌دا تا هه‌لوه‌شاندنه‌وه‌ی و له‌وه‌ش واوتر له‌دژی ته‌واوی برگه‌و یاسایاکانی باری که‌سیتی و هه‌موو ئه‌و یاساو ریسایه‌نه‌ی تر که ژنان که‌متر له پیاوان ته‌ماشاده‌کات هه‌لبوه‌شینیته‌وه و له جیگایدا یاساکان له‌سه‌ر بنه‌مای یه‌کسانی هه‌مه‌لایه‌نی ژنان و پیاوان دابڕێژیته‌وه‌و لادانیش لێیان سزای توندی به‌دواوه بیت تا له کرده‌وه‌دا و له ئاستی جیبه‌جیکردنیشدا جیبه‌جیبکریت.\nریگاکان بۆ ره‌تکردنه‌وه‌ی ئه‌م یاسایه زۆرن که پیویسته بگیرینه به‌ر که گرنگترینیان ئه‌مانه‌ن:\n*په‌ره‌دان به‌هه‌وله‌کانی ئیستا و تیپه‌راندنی له چوارچیوه‌ی کاری راگه‌یاندن و ته‌بلیغاته‌وه بۆ ریکخستن و ریکخراوبوون و هیزکۆکردنه‌وه و وه‌ریخستنی خۆپیشاندانی فراوانی کۆمه‌لامه‌تی بۆبه‌رده‌م نوسینگه‌کانی په‌رله‌مان له شاره‌کان و بۆبه‌رده‌م په‌رله‌مان له‌شاری هه‌ولیر.\n* به‌مه‌به‌ستی ئاشناکردنی زیاتر خه‌لک به ناوه‌رۆکی سه‌رجه‌م یاساکانی باری که‌سیتی و کۆکردنه‌وه‌ی زیاتر خه‌لک له خۆپیشاندان و ناره‌زایه‌تیه‌کاندا، وه‌ریخستنی کۆروکۆبونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری فراوان له شوینی کارو ژیانی خه‌لکیدا، به‌تایبه‌ت له په‌یمانگاو زانکۆکانی کوردستان و کارگه‌کان و بانگه‌وازکردنیان بۆ به‌شداری له خۆپیشاندان و ناره‌زایه‌تیانه‌ی به‌دژی ئه‌م بریاره وه‌رده‌خرین.\n* خۆجیاکردنه‌وه‌ی ریکخراوه‌کانی ژنان له ریکخراوه ژنانه ئیسلامیه‌کان و ده‌رخستنی ماهیه‌تی واقعی ئه‌م ریکخراوانه‌و په‌یامه ئاشکراو ده‌مامکدراوه‌کانیان.\n* ئاگادارکردنه‌وه‌ی دنیای شارستانی سه‌رده‌م و ریکخراوه‌کانی کۆمه‌لگای مه‌ده‌نی له‌هه‌ر شوێنێکی دنیا هه‌ن، سه‌باره‌ت به‌م بریاره‌و راکیشانیان بۆ پشتیوانی له مافه‌کانی ژنانی کوردستان و له‌پیشیانه‌وه بۆ هه‌لوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌م بریاره.\n*شکات تۆمارکردن له‌سه‌ر یه‌کیتی و پارتی له ریکخراوه‌ی سۆسیال ئه‌نته‌رناسیونال به‌وسفه‌ته‌ی یه‌کیتی ئه‌ندامی ئه‌و ریکخراوه‌یه‌و پارتیش داوای ئه‌ندامه‌تی کردووه‌و دژی ژن بونیان پیچه‌وانه‌ی به‌رنامه‌ی ریکخراو‌ی ناوبراوه.\n*بانگه‌وازی هه‌موو ئه‌و حزب و لایه‌نه سیاسیانه‌ی کوردستان که بانگه‌شه‌ی یه‌کسانی ژن و پیاو عه‌لمانیه‌ت ده‌که‌ن بۆ به‌شداری له هه‌وڵی ژنان بۆ هه‌لوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌م بریاره‌و توڕدانی هه‌موو یاسا و ریساو دژه ژنه‌کانی تر، و نیشاندانی ماهیه‌تی ئه‌وانه‌ی تا ئیستا هه‌لگری ئه‌م بانگه‌شه‌یه بوون و ئیستا بیده‌نگن.\n* وه‌لامدانه‌وه‌ی ئه‌و درۆیه‌ی که ده‌لێت فره‌ژنی فه‌رهه‌نگی خه‌لکی کوردستانه و نیشاندانی ئه‌و حه‌قیقه‌ته‌ی که ئه‌مه ته‌نها فه‌رهه‌نگی که‌لتوری که‌مایه‌تیه‌که‌ی زۆر زۆر که‌می دیاریکراو و مه‌لاکان و ئیسلامی سیاسیه له‌به‌رامبه‌ر به که‌لتوریکی زوربه‌ی ره‌های خه‌لکی کوردستاندا.\n* لێکهه‌لپێکانی هه‌موو هه‌ول و که‌مپه‌ینه‌کانی له‌ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی ولات تا به‌هیزیکی گه‌وه‌ره‌وه ئه‌م بریاره توڕ بدریت .\nزۆر شتی تریش ئیمکانی هه‌یه به‌لام لام وایه بۆ هه‌لوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌م بریاره‌و بۆئه‌وه‌ی سه‌روکایه‌تی هه‌ریم په‌سه‌ندی نه‌کات ئه‌مانه زۆر گرنگن.\nهاوپشتی: هه‌ن ده‌ڵێن په‌رله‌مانی کوردستان ته‌عبیر له ئاستی فه‌رهه‌نگی دوواکه‌وتووی کۆمه‌ڵگای کوردستان ده‌کات، ڕای ئێوه له‌م باره‌یه‌وه چییه؟\nعه‌بدولا مه‌حمود: کۆمه‌ڵگای کوردستان وه‌کو هه‌موو کۆمه‌لگایه‌کی ئه‌م دنیایه، به‌گشتی هه‌لگری دوو که‌لتورو دوو فه‌رهه‌نگه، که‌لتوریکی ئازادیخوازی و پیشکه‌وتخوازی و ئیسناندۆستی و به‌رابه‌ریخوازی که فه‌رهه‌نگی زوربه‌ی زۆری خه‌لکی کوردستانه‌و فه‌رهه‌نگ و که‌لتوری کۆنه‌په‌رستانه‌ی رابردووی عه‌شایه‌ری و ئیسلامی که که‌لتوری ئه‌قه‌لیه‌تێکی زۆرزۆر که‌می کۆمه‌لگای کوردستانه‌و ده‌یانه‌وی به‌ر به گۆران و ره‌وتی پیشکه‌وتنخوازی کۆمه‌لگاو ده‌سکه‌وت و پیشره‌ویه‌کانی ئینسانیه‌تی ئه‌م سه‌رده‌مه بگرن.\nپه‌رله‌مانیش له‌م ده‌نگدانه‌یدا به فره ژنی نیشانیدا نوینه‌ری واقعی ئه‌م ئه‌قلیه‌ته فه‌رهه‌نگ دارزیوو ژه‌نگگرتووه‌یه که‌دژی ژن و گۆران و پیشکه‌وتنخوازییه. بۆ سه‌لماندنی ئه‌وه‌ش هه‌ر ئیستا ته‌ماشای کاردانه‌وه‌ی ئیسلامیه‌کان و مه‌لاکان بکه‌ن، جگه له‌وانه کێ هاواری لێ هه‌لساوه‌و ترسی هه‌یه بگیردریته‌وه بۆ په‌رله‌مان و کێیه هاواری لێهه‌ڵساوه له‌به‌رامبه‌ر به‌و ناره‌زایه‌تییه مه‌ده‌نییه‌ی خه‌لکی پیشکه‌وتنخوازی کوردستان و نوسه‌ران و ئازادیخوازان و هه‌لسوروانی بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازی ژنان که دژی یاساکه وه‌ستاونه‌ته‌وه.\nهاوپشتی: به‌شێک له ئه‌ندامانی په‌رله‌مان ده‌ڵێن که بۆیه ئه‌م یاسایه پێویسته، چونکه کچی قه‌یره زۆره‌و له کوردستان ژن له پیاو زۆرتره. ئێوه وه‌ڵامتان بۆ ئه‌م ئه‌رگیومه‌نته چییه؟\nعه‌بدولا مه‌حمود: یه‌که‌م ئه‌مه درۆیه‌کی شاخداره که ده‌لین پیاو له ژن زیاتره، ئه‌گه‌ر ئه‌مه وابوایه ده‌مێک بوو ئیسلامیه‌کان به‌وێنه‌ی بیانوێکی نائینسانی به‌ده‌ستیانه‌وه ده‌گرت دووه‌م، له کۆمه‌لگایه‌کیشدا ئه‌گه‌ر حاله‌تیکی وابێته پیشه‌وه ریگاکه‌ی فره ژنی نییه، چونکه فره‌ژنی یانی کویله‌کردن و ئیغتیسابی ژن، سییه‌م ئه‌گه‌ر به‌و پیوانه جه‌نگه‌ڵییه مامه‌له‌ی ژن و کۆمه‌لگا بکریت ئه‌وا ده‌بوو دوای جه‌نگی جیهانی یه‌که‌م و دووه‌م فره‌ژنی کرابا به‌یاسا چونکه به‌ده‌یان ملیۆن پیاو له‌م دوو جه‌نگه‌دا کوژران و ژن! زۆرتر بوون.\nئه‌گه‌ریش ده‌لین قه‌یره‌ی ژنمان زۆره ئه‌وه قه‌یره‌ی پیاویش زۆره‌و هاوکات به‌سه‌دان هه‌زار لاو ی کورو کچ له‌به‌ر نه‌بوونی و گرانی بازارو بیکاری و بیخانه‌ولانه‌یی و سه‌ختی به‌ریوه‌چوونی ژیان ناتوانن زه‌واج و ژیانی هاوسه‌ری پیکبینن. ئه‌مه‌ش هۆکاری قه‌یره‌یی ژن و پیاوه.\nله‌هه‌موو ئه‌مانه‌ش واوه‌تر ئه‌م جه‌نابانه‌ی باسی ئه‌مانه ده‌که‌ن، نیشانی ئه‌ده‌ن که ژن وه‌سیله‌ی و سیکس و هه‌وه‌سبازی پیاو و منال دروستکرن و خزمه‌تکاریییه، بۆیه له جیگای به‌ره‌سمی ناسینی ئازادانه‌ی ئینسانه‌کان و ته‌نها بیریان بۆ زه‌واجی ئیسلامی و چه‌ند ژنه‌یه تا کوڕ دروست بکه‌ن و قه‌ره‌بووی که‌م پیاوی!! بکه‌نه‌وه.\nراستیه‌که‌ی ئه‌وه‌یه که ئه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌ی ئه‌مانه ده‌لین و ئه‌م درۆیانه ده‌که‌ن، ده‌بی لییان بپرسین ئه‌گه‌ر ڕێژه‌ی پیاوان له ژنان زیاتر بوو ژنان بۆیان هه‌یه یه‌که‌ی چه‌ند پیاویکی هه‌بیت؟ وه ئه‌مه به‌ریگای دروست ده‌زانن بۆ پاساوی ریژه‌یی ژن و پیاو؟ یان وه‌کو ئینسانی ئه‌م سه‌رده‌مه هه‌ردوو باره‌که‌ی به ئیغتیساب ته‌ماشا ده‌که‌ن؟ دیاره ئیسلامیه‌کان و مه‌لاکان و هه‌لگرانی کۆنه‌په‌رستی به‌پێی یاساو ریسا سه‌رچاوه‌گرتووه‌کان له شه‌ریعه‌ت، چه‌ند ژنه هه‌رچه‌نده ئیغتیسابیشه، به‌لام مادام پیغه‌مبه‌ری ئیسلام کردویه‌تی و شه‌رع ژنی به‌که‌متر له پیاو داناوه‌و به ئایه‌ت و حه‌دیس فره‌ژنی و ئیغتیسابی ژنانی په‌سه‌ندکردووه، ئه‌مانیش له‌دنیای ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا ده‌یانه‌وێ هه‌مان ره‌فتاری چه‌په‌ڵی ئاژه‌لی دریژه پیبده‌ن و شانازیشی پێوه بکه‌ن.\nهاوپشتی: به‌شێک له ئه‌ندامانی په‌رله‌مان ده‌ڵێن ئێمه بۆ پاراستنی ده‌ستکه‌وته‌کا‌نمان و خۆپاراستن له هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌وڵه‌تانی ناوچه‌که، ئه‌و بڕیاره‌مان په‌سند کرد. باشه ئه‌وه چه‌نده ڕاسته ئه‌گه‌ر پیاوه‌کانمان دوو ژن نه‌هێنن. ئه‌وه ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی کورد له ژێر مه‌ترسیدایه؟\nعه‌بدولا مه‌حمود: دیاره زۆرتر مه‌به‌ست له‌ولاتانی ناوچه‌که ئیران و تورکیایه، ئه‌وه ئێران ده‌وله‌تیکی مه‌زهه‌بییه‌و پیویستی به باس و هۆکاری بوونی سیغه‌و فره ژنی نییه، کۆمه‌لیک ئاخوند به‌زۆری هیزو شه‌لاق قانونی ئیسلامی ده‌سه‌لاتیان داسه‌پاندووه‌و به شۆرشی ژنانیش ده‌روخێت. تورکیا که‌یه‌کیکه له‌ده‌وله‌ت تاسه‌ر مۆخ دژی کورده‌کان به‌لام له تورکیا دین و ده‌سه‌لات لیکجیاکراونه‌ته‌وه و فره‌ژنی و زه‌واجی ئیسلامی قه‌ده‌غه‌یه، نزیکه‌ی 90 سال پیش ئیستا ئه‌مه‌یان له‌ده‌ستوردا جیگیرکردوه.\nبه‌لام ئه‌گه‌ر له‌وه‌ش بگوزه‌رێین به‌راستی شه‌رمه‌زاری نییه ئینسانی ئه‌م سه‌رده‌مه له‌ناو سه‌دان ده‌وله‌ت و ولاتانی دنیادا ڕژێمه هه‌ره سه‌رکوتکه‌رو دژی ئازادی و دژه  ژن و فاشیسته‌کان به نمونه بنیته‌وه‌و خۆیانی پێ به‌روارد بکات، و شتیان لیوه‌ربگریت؟ که دیاره ئه‌م جه‌نابانه‌ی ئه‌م قسانه‌ده‌که‌ن سه‌د به‌رابه‌ری ئه‌م ڕژیمانه‌ش دواکه‌وتوترو دژی ئازادی ترن. فروفیشاڵی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌ییش تا ئه‌م ساته وه‌خته درۆیه‌کی ئاشکرایه. حزبه ده‌سه‌ڵات به‌ده‌سته‌کانی کوردستان له ماوه‌ی 18 ساڵی رابردودا ده‌یان و سه‌دان ریکه‌وتنامه‌ی نهێنی و ئاشکرایان له‌گه‌ڵ ئه‌م رژیمه دژی ئازادی و دژه خه‌ڵکی کوردستانه مورکردووه‌و هاوکاری و خۆشخزمه‌تی جۆراوجۆریان کردون که زوربه‌یان به پێچه‌وانه‌ی خواست و ئیراده‌ی خه‌ڵکی کوردستان و له‌دژی خه‌ڵکی کوردستان بوون، هه‌ره‌شه‌ی واقعی بوون له ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی!! و که‌چی ئه‌م جه‌نابانه ته‌ئیدیان کردوه، که‌چی هه‌موارکردنی یاسای باری که‌سێتی به قازانجی ژنان و کۆمه‌لگا به هه‌ره‌شه بۆسه‌ر ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی! له‌قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌ن. حه‌قیقه‌ت ئه‌وه‌یه، ئه‌وه‌ی دژی ئازادییه‌کان ومافه فه‌ردی و مه‌ده‌نیه‌کانی هاوڵاتیان و مافه‌کانی ژنان بێت، دژی ئاسایش و ئارامی کۆمه‌ڵگایه. \nهاوپشتی: باسگه‌لێکی زۆر سه‌باره‌ت به به‌شداری ژنان له ده‌سه‌ڵات هه‌یه‌و گوایه چه‌نده ژنان له جومگه‌کانی ده‌سه‌ڵات‌و دام‌وده‌زگاکانی بوونیان زۆرتر بێت. هێنده زۆرتر به‌رگ‌ری له مافه ژنان ئاسان ده‌بێت، به‌و پێیه که به‌شێکی به‌رچاوی ژنان له په‌رله‌مان ده‌نگیان به یاسای فره‌ژنی داوه، ئه‌و حوکمه‌ی سه‌ره‌وه له‌م باره‌دا چۆن ده‌کرێت هه‌ڵبسه‌نگێنرێت؟\nعبدالله مه‌حمود: راستیه‌که‌ی ئه‌مه له‌وانه‌یه له سیسته‌میکی دیموکراسی و کراوه‌دا تاراده‌یه‌ک دروست بیت، به‌لام به‌گشتی ئه‌م بۆچونه زۆر دوره له راستیه‌وه. نه زۆربوونی ژنان له ده‌سه‌لات و په‌رله‌ماندا به‌مانای رزگاری ژنان و ده‌سته‌به‌رکردنی مافه‌کانیانه‌و نه زۆربوونی ریژه‌ی پیاو به‌مانای ده‌سته‌به‌رکردنی مافه‌کانی ره‌گه‌زی نێره‌و نه بوونی کورد له‌ده‌سه‌لاتدا به‌مانای کۆتایهێنان به کێشه‌ی خه‌ڵکی کوردستانه و نه بوونی ره‌ش پێستێک به‌سه‌روکی ولاتیک به‌مانای کۆتایهینان به ئاپارتایتی ره‌گه‌زیی…تاد، دێت.\nبۆیه ئه‌مه بۆچونیکی پوچه، له ئیستای دنیادا جگه له‌سوید هه‌موو ولاته‌کانی تری دنیا پیاو تیایاندا له‌ده‌سه‌لات و په‌رله‌ماندا زیاتره به‌لام دین له‌ده‌وله‌ت و یاساو په‌روه‌رده‌و فیرکردن جیاکراوه‌ته‌وه. ده‌ورگێران و به‌شداری کارا به قازانجی ژنان و کۆمه‌لگا، به که‌مو زۆری ریژه‌ی ژن و پیاو بوون نییه، ئه‌مه په‌یوه‌ندی به خه‌بات و تیکۆشانی ژنان و پیاوانی ئازادیخواز و بزوتنه‌وه رادیکال پێشکه‌وتنخوازه‌کانه‌وه هه‌یه که دایان سه‌پاندووه، له کوردستانیش بزوتنه‌وه‌ی یه‌کسانیخوازی ژنان و بزوتنه‌وه‌ی رادیکال و پیشکه‌وتنخواز به‌خه‌بات و تیکۆشانی نه‌پساوه‌ی ده‌توانێ ئه‌م سیسته‌م و یاساو ریسا پیاوسالارانه توڕبدات و سیسته‌م و ریساو یاسای مۆدیرن جیبخات. ئه‌وکاته که‌س ناتوانێ ڕێ له به‌شداری ژنان بگرێت به‌شداریشیان به‌شداریه‌کی واقعی و کارا ده‌بێت.\nPrevious بۆ ئه‌وه‌ی بزانی من هه‌م، ده‌تکوژم!….جه‌وده‌ت مه‌حمود سۆفی\nNext به‌ڕێوه‌به‌ڕانی به‌ڕێزی VOA


عەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا: لەساڵی 2019دا چ بەشە خۆراکێک دەدرێتە هاوڵاتیان؟. - WtariKurd\nعەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا: لەساڵی 2019دا چ بەشە خۆراکێک دەدرێتە هاوڵاتیان؟.\n– Posted on 2019-02-10بابەتی: ئابوری\nساڵانە لەنێو بودجەی پەسەندکراودا بڕەپارەیەک تەرخاندەکرێت بۆ کڕینی بەشەخۆراک، کە مانگانە پێویستە وەزارەتی بازرگانی عێراق لەڕێگەی بریکارەکانی خۆراکەوە، و بەپێی پسوڵەی خۆراک دابەشی بکات بەسەر هاوڵاتیانی عێراقدا بەهەرێمی کوردستانیشەوە.\nلەو کاتەوەی بڕیاری دابەشکردنی بەشەخۆراک دەرچوە ساڵانە گۆڕانکاری بەسەر ئەو ماددانەدا هاتوە، کە دەدرێتە هاوڵاتیان. ئەمەجگە لەوەی هیچ مانگێک لەکات و ساتی خۆیدا نەبەشە خۆراک هاتوەو دراوە، نە ماددەکانیشی کە بڕیارە بدرێن، هاوڵاتیان پێکەوە وەریانگرتوە.\nلەساڵی 2014 وە لەبەرامبەر فەوتان و پێنەدانی بەشەخۆراکی مانگانەش هیچ جۆرە قەرەبوویەکی هاوڵاتیان نەکراوەتەوە، و ئەم بابەتەش کەمترین باسوخواس و بەدواداچونی بۆکراوە بەتایبەت لەلایەن نوێنەرانی کورد لەبەغداد بەکوتلەی پەرلەمانی و حکومیشەوە. یان ڕاستر بوترێت کێشەو ململانێ سیاسیەکان ئەم سێکتەرەو چەندین سێکتەری گرنگی تری لەباربردوە.\nلەبودجەی ساڵی 2013 دا حکومەتی ناوەند بڕی 4 چوار ترلیۆن دینار تەنها بۆکڕینی بەشەخۆراک دابینکرابوو، لەساڵی 2014دا بڕی پارەی تەرخانکراو بۆ هەمان مەبەست کرایە ( 5 ترلیۆن و 416 ملیاردو 750 ملیۆن دینار ) پێنج ترلیۆن و چوارسەدو شانزە ملیاردو حەوت سەدو پەنجا ملیۆن دیناری عێراقی.\nکەچی هێشتا پێدانی بەشەخۆراک نە لەکاتی خۆیدا دەدرایە هاوڵاتیان نە لەڕووی کوالێتیشەوە ئەومادانەی دەدران لەئاستی پێویستدا بوون.\nلەدوای هاتنەپێشی قەیرانی دارایی و دابەزینی نرخی نەوت و چەند هۆکارێکی تر ئیتر ئەو بودجەیەی کەبۆ کڕینی بەشەخۆراک دابین و دیاریدەکرا زۆرکەمکرایەوە تەنانەت تائاستی نیوەو خوارتریش.\nبۆنمونە لەبودجەی ساڵی 2016 دا بڕی ئەو پارەیەی کەبۆ کڕینی بەشەخۆراکی هاوڵاتیان تەرخانکرابوو تەنها ( 2 ترلیۆن و 500 سەدملیارد) دووترلیۆن و پێنج سەرملیارد دیناربوو.\nگەر بەراوردی بڕی پارەی تەرخانکراوی ساڵی 2014 و 2016 بکەین بۆ هەمان مەبەست بەڕوونی دەردەکەوێت کە لەنیوە زیاتر بڕی پارەی تەرخانکراو کەمی کردوە.\nبەم کەمکردنەوەش یان ئەوەتا نیوەی مانگەکانی ساڵ بەشەخۆراک دەدرێتە هاوڵاتیان یان بەشەخۆراکێکی ئێجگار کوالێتی نزم لەڕووی پێکهاتەوە.\nهەرواشبوو بەهەموو ساڵی 2016 تەنها 6 شەش جار بەشە خۆراک درایە هاوڵاتیان، کە دوو مانگیشیان هێندە پچڕپچڕ درایە هاوڵاتیان کەهیچ خێزانێک بەئێستاشەوە ڕەنگە نەزانێت لەچوارساڵی ڕابردوودا چەندە بەشەخۆراکی وەرگرتوەو چەندیشی فەوتاوە.\nمانگانەحکومەتی عێراق بۆخۆراکی مانگانە پێویستی بە ( 75000)حەفتاو پێنج هەزارتۆن شەکر + ( 32000) سی و دوو هەزار تۆن ڕۆنی شل (زەیت) + ( 105000)سەدو پێنج هەزارتۆن برنج هەیە.\nئەوەی مەبەست و ئامانجی نوسینەکەیە لێرەوە دەست پێدەکات، ئەویش ئەوەیە کەبۆئەمساڵی 2019 یە حکومەت تەنها بڕی ( 1 ترلیۆن و 500 ملیارد) یەک ترلیۆن و پێنج سەد ملیارد دیناری عێراقی بۆکڕینی بەشەخۆراکی هاوڵاتیان دیاریکردوە، کەئەم بڕەش هێندە کەمە بەشی کڕینی سێ یەکی بەشەخۆراکی هاوڵاتیان ناکات. بۆیە وەزارەتی بازرگانی عێراق هاواری لێهەستاوەو بەئاشکرا دەڵێت: ئەوبڕە پارەیە کەبۆدابینکردنی بەشەخۆراکی مانگانە دیاریکراوە کەمەو بەشی کڕینی ئەوخۆراکانە ناکات.\nوەلید موسەوی بریکاری وەزیری بازرگانی عێراق دەڵێ: دابینکردنی پێنج کەل و پەلی خۆراکی مانگانە بۆساڵی ( 2019) پێویستی بە ( 4 )چوار ترلیۆن دینارە. بۆیە گەر گۆڕانکاری لەدابینکردنی بڕی پارەی دیاریکراو بۆساڵی ( 2019)نەکرێت و ڕێوشوێن و شێوازی ترنەگیرێتە بەر ئەوا دوور نیە گرفت بۆ بەشەخۆراکی هاوڵاتیان دروست نەبێت.\nوەپێویستە هەوڵەکان لەکەناڵەجۆراوجۆرەکانەوە چڕتروپڕتربکرێنەوە هەم بۆزیادکردنی بڕی پارەی تەرخانکراو، هەمیش بۆکڕین و هاوردەکردنی بەشەخۆراکی تەندروست و کوالێتی بەرز. چونکە ڕاستە نەتوانراوە بەشەخۆراک لەکاتی دیاریکراوی خۆیدا بدرێتە هاوڵاتیان، بەڵام بوون و پێدانی بەشەخۆراکی مانگانە هۆکارێک بوەو دەشبێت بۆڕاگرتنی باڵانسی نرخ و گران نەبوونی خۆراکی وشکە، کەبەداخەوە لەئێستادا ( 95٪)ی خۆراکی وشکە لەدەرەوە هاوردەی عێراق دەکرێت بەهەرێمی کوردستانیشەوە، ئەوەش ئەو ڕاستیەمان بۆدەسەلمێنێت کە چ وڵاتێکی بەکاربەرین لەبری بەرهەمهێن.\nئەرشیڤی بەڕێز: عەبدولڕەحمان عەلی ڕەزا