مەحکوم کردنی هێرشی ئاسمانی ئەڕتەشی توركییه بۆسەر ئۆردوگای پەنابەرانی مەخمور و ده‌ستدرێژی بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان\nجولای 21, 2019 9\nدەوروبەری کاتژمێر ١٢ی شەوی هەینی ٢٨ی مانگی پوشپەڕ، گرمەی فرۆکەکانی ئەڕتەشی توركییه خەوی لە چاوی بە هەزاران ژن و پیاو و منداڵی نیشتەجێ لە کەمپی پەنابەرانی مەخمور لە کوردستانی عێراق تاراند. منداڵان لەو نیوەشەوە تاریکەدا، وەحشەت زەدە بەملاو بەولادا هەڵدەهاتن و گەورەکانیش بەدوایاندا، هەموان بەشوێن دۆزینەوەی پەناگایەکی ئەمندا دەگەڕان. ئەگەرچی ئەم هێرشە جەنایەتکارانەیە بۆسەر ئۆردوگای پەنابەران بە خۆشیەوە زیانی گیانی بەشوێنەوە نەبوو و تەنیا دوو کەس بریندار بوون، بەڵام ڕیسواییەکی دیكه بەسەر ڕیسواییەکانی ڕژیمی جەنایەتکاری زاڵ بەسەر توركییه دا زیاد بووە. ئەم ئۆردوگایە لە ڕۆژهەڵاتی باشوری شاری موسڵ و لە ٦٥ کیلۆمیتری باکوری ڕۆژئاوای شاری هەولێر هەڵکەوتووە.\nئەگەرچی ئەم ئۆردوگایە بەڕواڵەت لەژێر به‌رپرسیاره‌تی کۆمیساریای باڵای پەنابەرانی ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتوەکان دایە، بەڵام ئەم ناوەندە تەنانەت خۆی لە بڵاو کردنەوەی بەیانییەیەک بۆ مەحکوم کردنی ئەو هێرشە بواردووە. ئەم ئۆردوگایە سەرەڕای تێپەڕبوونی ٢٠ ساڵ، هه‌روا لە لانیکەمی ئیمکاناتی سه‌ره‌تایی بۆ ژیان لە ئۆردوگاکانی تری پەنابه‌ران لە شوێنەکانی دیکەی عێڕاقیش بێبەشە. لەگەڵ ئەوەدا بەردەوام هێرشی ئاسمانی ئەڕتەشی توركییه هەڕەشە لە دانیشتیوانی دەکات. ساڵی ڕابردوو لە هێرشێکی هاوشێوەدا چوار ژنی دانیشتوی ئۆردوگاکە گیانیان لەدەستدا و ژمارەیەکیشیان بریندار بوون. پێش تریش ڕۆژی ٢٥ی مانگی سەرماوەزی ٩٦ بەهۆی بۆمبارانی فرۆکە شەڕکەرەکانی توركییه وە ٦ کەس لە دانیشتوانی ئەم ئۆردوگایە گیانیان لەدەستدا. دەوڵەتی توركییه بەباشیی دەزانێت کە دانیشتوانی ئەم ئۆردوگایە خەڵکی ئاسایی ئاوارەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بە ئامانجی گوشار خستنەسەر پ ک ک و حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەر جار ناجارێک ئەم جۆرە هێرشانە بەڕێوەدەبات.\nهێرش بۆسەر مەخمور لە درێژەی ئۆپڕاسیۆنی بەرینی ئەڕتەشی توركییه لە نێو خاکی کوردستانی عێڕاق بەڕێوەچووە. قۆناغی نوێی هێرشی ئەڕتەشی توركییه بۆسەر کوێستانەکانی قەندیل و بۆسەر هێزەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان نزیکەی ٢ مانگە لە زەوی و ئاسمانەوە درێژەی هەیە. لە ئاکامی ئەم هێرشانەدا تا ئێستا لانیکەم ٤ کەس لە خەڵکی ئاسایی دانیشتوی ئەو ناوچانە گیانیان لەدەست داوە و ژمارەیەکی زۆریشیان بریندار بوون. دارستانەکانی ناوچەکە لە ئاگردا دەسوتێن و زیانێکی زۆری ماڵی لە خەڵکی ناوچەکە کەوتوە، کە بە تایبەتی لە وەرزی هاوین و بەهاردا بەڕێچوونیان لەسەر سروشتی ئەو ناوچەیە دابین دەکەن. هێزەکانی ئەڕتەشی توركییه لە گەڵ ئەوەی کە بەرەوڕووی توندترین خۆڕاگری لە لایەن هێزەکانی پ ک ک بوونەتەوە، چەندین کیلۆمیتر لە نێو خاکی کوردستانی عێڕاقدا بەرەو پێشەوە هاتون و شوێنی جێگیر بوونی پێشوتری خۆیان بەرین تر کردۆتەوە.\nبەڵام ئاستی ده‌خاڵەتەکانی دەوڵەتی توركییه لە کوردستانی عێڕاق تەنیا بە هێرشی نیزامی بەرتەسک نابێتەوە. پارتی ده‌سه‌ڵاتداری توركییه لە زۆر لەوە پێشەوە شاری کەرکوکی کردۆتە ئامانجی نەخشە و پیلانەکانی و بە هەر وەسیلەیەک بۆی بکرێت لە تەفرەقە و دوو بەرەکی نانه‌وه لەنێو خەڵکی تورکەمەن و کورد و عەرەبی نیشته‌جێی ئه‌وشاره کەڵک وەردەگرێت. ئەم دەوڵەتە هاو جیهەت لەگەڵ هێزە کۆنەپەره‌ستە ناوچەییەکان، یەکێک لە کۆسپە سەرەکییەکانی پێكهاتنی یەکێتی و هاوپشتی لەنێو خەڵکی دانیشتوی ئەم شارەدایە.\nلە لایەکی دیکەوە دەوڵەتی ئەمریکا کە هێشتا وڵاتی عێڕاقی لەژێر دەستدایە و یەکێک لە هێزە یەکلا کەرەوەکان لە گۆڕەپانی سیاسی عێڕاقدایە، چاوی خۆی لە حاند هێرشی جەنایەتکارانەی کۆماری ئیسلامیی و دەوڵەتی توركییه بۆسەر کوردستانی عێڕاق بەستووە. هاوینی ساڵی ڕابردوو هێرشی مووشەکی کۆماری ئیسلامیی بۆسەر مقەڕی ناوەندی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی پشتگوێ خست. ئەوە لە حاڵیکدایە کە ئەڕتەشی ئەمریکا سەرجەم ئاسمانی عێڕاقی لەژێر کۆنترۆڵی ڕاداری و پاراستنی مووشەکی دایە. بێدەنگی دەوڵەتی ئەمریکا بەرانبەر به تۆپباران کردنی ناوچە سنوورییەکانی کوردستانی عێڕاق و هاتنه پێشه‌وه‌ی ئەڕتەشی توركییه له نێو خاكی كوردستانی عێراق و هێرش کردنەسەر ئۆردوگای پەنابەران لە مەخمور، بەگشتی ئەو ڕاستیە نیشان ده‌ده‌ن کە دەوڵەتی ئەمریکا درێژەی ئەم جەنایەتانە لە ڕاستای بەرژەوەندی درێژماوەی خۆیدا دەبینێ.\nدەوڵەتی ناوەندی عێراقیش لە بەرانبەر هێرشی ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی هەڵوێستی بێدەنگی هەڵبژاردووە و لە بەرانبەر هێرشی بەردەوامی ئەڕتەشی توركییه و داگیر کردنی بەشێک لە خاکی کوردستانی عێراق هەڵوێستێکی لاواز و فورماڵی، ئەویش ته‌نیا بۆ پارستنی ئابروی گرتووە.\nبێدەنگی ماناداری دەوڵەتی عێراق لەبەرانبەر هێرشی ئەڕتەشی توركییه و لەبەرانبەر پیلانی ئه‌ردۆغاندا لە کەرکوک، بەهێز کردنی هێزه‌كانی سه‌ربازی کۆماری ئیسلامیی لە سەرسنورەکان و تۆپباران کردنی ناوچەکانی نیشتەجی بوونی خه‌ڵكی مه‌ده‌نی لە کوردستانی عێڕاق بە بیانوی بوونی هێزی پێشمەرگە، نیشان دەدات کە ئەم سێ دەوڵەتە نەخشە و پیلانی بەرینتریان بۆ سەرکوتی خەڵکی کوردستان لە هەموو بەشەکان، لەسەر دایە. بێ گومان دەوڵەتی سوورییەش ئەگەر بێت و لەم فەلاکەتەی ئێستای ڕزگاری بێت، بەم پێکهاتە قەدیمیە دژی ئازادی و مافی دیاری کردنی چارەنووسەی خەڵکی کوردستانەوە پەیوەست دەبێت.\nبەڵام سەرەرای ئەم دەستدرێژی كردنانه له ده‌ره‌وه‌ی سنووره‌كانی ئه‌م ده‌وله‌تانه، هەڵسەنگاندنی عەینی لە بارودۆخی ئێستای ئەم دەوڵەتانە نیشانی دەدات کە هەر ٤ دەوڵەتی سەرکوتگەری خەڵکی کوردستان، لە ئێران و عێڕاق و توركییه و سوورییە، بە بەراورد لەگەڵ ٣ دەیەی ڕابردوو لە لاواز ترین مەوقعیەتی خۆیاندان. دەست درێژیەکانی دەوڵەتی توركییه لە دەرەوەی سنورەکانی له‌حاڵیکدا به‌ڕێوه ده‌چێت کە حیزبی حاکمی( ئاک پارتی) لە نێو خۆی توركییه دا بەرەوڕووی ناکامی بەردەوام بۆتەوە. شکستی لە هەڵبژاردنی شارەدارییەکانی شارە گەورەکانی توركییه، ناکامی لە شانۆی سیاسی له سوورییە، قەیران و ڕکودی ئابووری و هیتر بەگشتی نیشانەی ئه‌و راستیه‌ن كه خەونی کۆنەپەره‌ستانەی ئه‌ردۆغان، وا ساویلکانە پێی وابوو جێگه‌ی بە ئیمپڕاتۆرانی پێشووی عوسمانی ده‌گه‌رێه‌ته‌وه، بۆته بلقی سه‌ر ئاو. کۆماری ئیسلامیی لە داوی چه‌ند قەیرانی کوشەندەکاندا گیری خواردوە و هیچ پلان و نەخشەیەکیشی بۆ دەرچوون لێیان شک نابات. خه‌ونی وه‌حشتانكی بەرپا بوونی شۆڕشێکی تر کە زەمینە عەینییەکانی فەراهەمە، خەوی لەچاوی سەرانی ڕژیم زڕاندوە. دەوڵەتی عێڕاق نوقمی گەندەڵی و دەستەبەندی قەومی و مەزهەبی، بە خەڵکێکی زۆر ناڕازی و بێزار، لە مەنگەنەی گوشارەکانی ئەمریکا، کۆماری ئیسلامیی و دەوڵەتانی عەرەبی ناوچەکەدا قەراری گرتووە و هیچ ئاسۆیەکی ڕوونی بۆ ده‌رباز بوون له‌م بارودۆخه لەبەردەمدا نییە و ئەمرۆ بۆسبەی درێژە بە حەیاتی خۆی ئەدات. دەوڵەتی بەشار ئەسەد هێشتا تەنانەت بەسەر یەک لەسەر سێی خاکی ئەو وڵاتەدا کۆنترۆڵی نییە و چارەنووسی لە گرەوی معامەلە و ڕێككه‌وتنی سبەی ڕۆژی زل هێزەکاندایە، لە عەینی حاڵدا لە کوردستانی سوورییە کۆمەڵێک دەستکەوتی کۆمەڵایەتی بەنرخ بەدەست هاتووە کە بە هاسانی وه‌رناگیریه‌نه‌وه و ڕژیمی ده‌سه‌ڵاتدار له دمیشق یان ده‌خه‌نه ژێر گۆشاره‌وه.\nگشت ئەمانە نیشانەی بوونی ئەو فاکتۆڕە عەینیە هیوا بەخشانەن کە بە قازانجی خەڵکی مافخواز و تێکۆشەر و خەباتگێڕ لە هەموو بەشەکانی کوردستاندا عەمەل دەکەن. بەڵام لەگەڵ ئەوەدا مەترسی دەوڵەتانی لە سەرەولێژی ڕووخانیشدا نابێ بە کەم بگرێن. مەترسی دەخاڵەتگەری دەوڵەتانی ئێران و توركییه و عێڕاق لە مەسایلی پێوەندیدار بە چارەنووسی خەڵکی بەشە جۆراوجۆرەکانی کوردستان، مەترسی هەمگەرایی و زەدوبەندی دەوڵەتی ئەمریکا لەگەڵ ئەم ڕژیمە کۆنەپەره‌ستانە لە ڕاستای بەرژەوەندی خۆیدا و لەگەڵ ئەوانەشدا کۆمەڵێک مەترسی لەنێوخۆی کۆمەڵگای کوردستاندا، بەگشتی ئەمانە لە زومرەی ئەو مەترسیانەن کە خەڵکی هەموو بەشەکان دەبی وشیارانە، بە ئاگایی و بە هاوپشتی و یەکگرتووانە بەرەنگاریان ببنەوە.\nڕاگه‌یاندنی باروودۆخی مه‌ترسیدار به‌هۆی خۆڵبارین له ئۆستانی كرماشان\nكۆبوونه‌وه‌ی خانه‌نشینكراوانی ته‌ئمیین ئیجتیماعی له سنه، ئیلام و كرماشان\nبرینداربوونی سێ كۆڵبه‌ر له سنووری “هانه‌گه‌رمه‌ڵه”ی نه‌وسوود\nسه‌پاندنی كه‌ش و هه‌وای ئه‌منییه‌تی به‌سه‌ر شاره‌كانی سنه، كرماشان و مهاباد\nده‌ستبه‌سه‌ركردنی “عه‌لی ساڵحی” چالاكی كرێكاریی خه‌ڵكی شاری سنه


سەلوا محمەسانی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nمحەممەد عەزیز مومینە\nسەلوا محمەسانی (لەدایکبووی ١٩٠٨–١٩٥٧) چالاکوانێکی مافەکانی ژنان و ڕۆماننووسی لووبنانی بوو، لە بەیروت لە دایکبووە و لەوێش گەورە بووە و خوێندوویەتی، سەرەتایی لە قوتابخانەی کچانی مەقاسدی خێرخوازی ئیسلامی خوێندووە، ئەدەبی عەرەبی لەژێر جوولیا تەعمە و سلما سائغ دا فێربووە و زمانی عەرەبی لەژێر مستەفا غەلاینیدا، بەردەوامی بە خوێندن دا لە قوتابخانەی مار یوسف و زمانی فەرەنسی فێربوو، دواتر بۆ ماوەی ١٣ ساڵ وانەی عەرەبی پێشکەش کرد، دواتر وتارە ئەدەبییەکانی لە ڕۆژنامەیەکی عەرەبی بڵاوکردەوە وەک «المرأة الجدیدة»ی میسری، و جێگری سەرۆکی «کۆمەڵەی ژنانی لوبنانی» بوو. پێشڕەو بوو لە «جووڵانەوەی ژنانی لوبانی» ڕۆمانی «مع الحیاة - لەگەڵ ژیان»ی نووسی کە کۆمەڵێک ڕۆمان بوون ١٥ چیرۆکی کورتی لەخۆ دەگرت باسی کۆمەڵایەتی و کێشەکانی خێزانی دەکرد.\nسەلوا بەشداری و چالاکی ھەبوو لە مافەکانی ژنانی لوبنانی بە تایبەتی لە «کۆمەڵەی ژنانی لوبانانی» کە تێیدا پۆستی سکرتێر و جێگری سەرۆکی ھەبوو، جگە لەوەش کۆنفرانسی یەکگرتوویی ژنانی یونیسکۆ لە ١٩٤٩ نوێنەرایەتی لووبنانی کرد، و وانەی پێشکەشکردووە دەربارەی «ژنان لە سیاسەت و کۆمەڵناسی» جگەلەوەش لە چەندین شوێنی تریش نوێنەرایەتی لوبنانی کردووە\n^ ئ ا "إميلي فارس إبراهيم", ويكيبيديا (بە عەرەبی), 2021-06-30, retrieved 2021-11-03\n^ Fotooh, Issa (1994). Adeebat Arabiyat: Siyar Wa Dirasat (Arabian Women Writers: Biographies and Studies) (بە Arabic). Damascus: Women's Seminar Association. pp. 39–44. ڕاگرتنی CS1: زمانی نەناسراو (link)\n^ Juha, Michael (2008). Al-Qissa Al-Qaseera Fi Lobnan: Siyar Wa Nosos (Short Stories in Lebanon: Biographies and Articles) (بە Arabic). Lebanon: Lebanese American University. p. 115. ڕاگرتنی CS1: زمانی نەناسراو (link)\n^ "آل مومنة (مومني)". web.archive.org. 2021-06-22. Retrieved 2021-11-03.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=سەلوا_محمەسانی&oldid=870365»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:٠٥ی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


نووسینى: جه‌میل موته‌ر\nله دوایین رۆژى مانگى رابوردوودا بۆرس جۆنسى سه‌رۆك وه‌زیرانى بریتانیا به خۆشحاڵییه‌وه رایگه‌یاند كه بریتانیه‌كان ناسنامه‌ى خۆیان به‌ده‌ستهێنایه‌وه. 47 ساڵ پێشتر خه‌ڵكى بریتانیا ئه‌و ناسنامه‌یه‌یان به ئه‌مانه‌ت لاى ئه‌وروپییه‌كان دانا له ئه‌زموونێكدا كه یه‌كه‌مجار بوو بچنه ناویه‌وه.\nبریتانیا به‌وه ناسراوه كه له ژیاندا ریالیستییه و له روانگه‌ى واقیعه‌وه هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات. یه‌كه‌مجار كه چووه ناو یه‌كێتى ئه‌وروپاوه له‌به‌ر هۆكاره واقیعییه‌كان بوو، ئه‌مڕۆش كه له‌و هه‌نگاوه په‌شیمان ده‌بێته‌وه هه‌ر به‌هۆى فاكته‌ره واقیعییه‌كانه‌وه‌یه.\nته‌نیا هه‌ر بریتانیه‌كان به ده‌رچوونیان له یه‌كێتى ئه‌وروپا خۆشحاڵ نه‌بوون، خه‌ڵكانى تریش له‌ناو ئه‌وروپا و ده‌ره‌وه‌ى ئه‌وروپادا پێشوازیان له‌م هه‌نگاوه كرد. یه‌كێك له‌وانه دۆناڵد ترامپه، كه هه‌رگیز نه‌یشاردووه‌ته‌وه رقێكى چه‌ند زۆرى له یه‌كێتى ئه‌وروپایه. تره‌مپ له دوایین سه‌ردانیدا بۆ شانشینى یه‌كگرتوو به ئاشكرا پشتیوانى خۆى له‌و مه‌سه‌له‌یه ده‌ربڕى و په‌له‌ى بوو له‌وه‌ى بریتانیا یه‌كێتى ئه‌وروپا جێبهێڵێت. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش به‌ڵێنى داوه هاوكارى بریتانیا بكات له گه‌شه‌پێدانى سیستمى ته‌ندروستى ئه‌و وڵاته‌دا.\nلایه‌نێكى دیكه كه به خۆشحاڵیه‌وه هه‌واڵى ده‌رچوونى بریتانیاى له یه‌كێتى ئه‌وروپا وه‌رگرت روسیایه. مۆسكۆ رۆژێك له رۆژان پێى خۆش نه‌بووه ئه‌وروپا یه‌كگرتوو بێت. روسه‌كان ده‌زانن كه بریتانیا زیاتر پابه‌ندى ئه‌مریكایه. له‌نده‌ن هه‌وڵى زۆرى داوه ئه‌وه بسه‌لمێنێت كه ئه‌مریكا رابه‌رى خۆرئاوایه. واشینتۆنیش هه‌میشه به‌و چاوه‌وه سه‌یرى له‌نده‌نى كردووه كه توخمێكى سه‌ره‌كییه بۆ راگرتنى په‌یوه‌ندیه ئه‌مریكییه – ئه‌وروپییه‌كه.\nله‌ڕاستیدا بریتانیا ته‌نانه‌ت له قۆناغه‌كانى پێش جه‌نگى یه‌كه‌مى جیهانیش خۆى به لایه‌نێكى ئه‌وروپى نه‌زانیوه به‌ڵكو واى له خۆى روانیوه كه هه‌میشه ئه‌و هێزه ته‌ریبه باڵاده‌سته‌یه كه پێویسته هه‌بێت به‌رامبه‌ر هێزه ئه‌وروپیه ناكۆكه‌كاندا. له‌بیرمانه كاتى خۆى چۆن جه‌نه‌راڵ دیگۆڵ به توندى دژى ئه‌وه‌بوو بریتانیا بچێته بازاڕى هاوبه‌شى ئه‌وروپییه‌وه كه‌چى ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان له هه‌مووان به‌جۆش و خرۆشتر بوو بۆ ئه‌وه‌ى بریتانیا له‌و بازاڕه یه‌كگرتووه‌دا وه‌ربگیرێت.\nبیرمه‌ندان و سه‌نته‌ره‌كانى توێژینه‌وه ئه‌و ئاماژه‌یه‌مان ده‌دانێ كه له ئاینده‌یه‌كى نزیكدا جیهان له‌ژێر سه‌ركردایه‌تى دوو جه‌مسه‌ردا ده‌ژى، یه‌كێكیان ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانه‌وه و ئه‌وى دیكه وڵاتى چینه. جێگه‌یه‌ك نییه بۆ جه‌مسه‌رى سێهه‌م.\nواته نه مۆسكۆ و نه هیچ كۆمه‌ڵه‌یه‌كى ئه‌وروپى نابێت به‌ته‌ماى ئه‌وه ببن كه له ئاینده‌ده رۆڵێكى سه‌ركردایه‌تیان هه‌بێت له جیهاندا. ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان هه‌وڵ ده‌دات دووجه‌مسه‌رییه‌ك له‌گه‌ڵ په‌كیندا دروست بكات چونكه سوودى لێ ده‌بینێت و ئه‌زموونیشى هه‌یه له‌و بواره‌دا بۆیه هه‌رگیز رێگه به روسیا و یان ئێران یان هندستان یان هیچ هێزێكى فراوانخوازى دیكه نادات پێكهاته‌ى ناوچه‌یى دروست بكات له‌ژێر هه‌ر ناوێكدا بێت.\nبریتانیا له ساته‌وه‌ختێكدا له یه‌كێتى ئه‌وروپا دێته ده‌ره‌وه كه بزووتنه‌وه پۆپۆلیستى و نه‌ته‌وه‌ییه‌كان له هه‌ڵكشاندان. زۆر نه‌شاز بوو كه ده‌مانبینى بریتانیا له ریزى هێز و رێكخراوه ئه‌وروپییه نه‌ته‌وه‌ییه‌كاندایه چونكه ساڵه‌هاى ساڵ له‌نده‌ن دژى ئه‌و بیرۆكانه بووه. له‌لایه‌كى دیكه‌وه بریتانیا به‌ته‌مایه ببێته یاریزانێكى بنه‌ڕه‌تى بۆ به‌ده‌ستهێنانى سامانه‌كانى ئه‌فریقا و خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست، ئه‌مه‌ش هێنده‌ى تر درز ده‌خاته ناو بیناى یه‌كێتى ئه‌وروپاوه. شانبه‌شانى ئه‌مانه‌ش بریتانیا هیواداره ئه‌مریكا و ئوسترالیا به خێرایى به‌ڵێنه‌كانیان ببه‌نه سه‌ر و رێككه‌وتنى بازرگانى ئازادیى له‌گه‌ڵدا ئیمزا بكه‌ن. له‌هه‌مان كاتیشدا هێنده‌ى ده‌كرێت سوود له بازاڕى ئه‌وروپیى و له كرێكارانى ئه‌وروپا وه‌ربگرێت.\nبه كورتییه‌كه‌ى ده‌رچوونى بریتانیا له یه‌كێتى ئه‌وروپا و وازهێنان له ناسنامه ئه‌وروپییه‌كه بۆ خزمه‌تكردنى ناسنامه‌یه‌كه كه جیاوازه له ناسنامه‌كه‌ى 47 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر. ناسنامه‌ى ئێستا و ئاینده‌ى بریتانیا ناسنامه‌یه‌كى ئاڵۆز ده‌بێت، ناسنامه‌یه‌كى ئه‌فرۆ ئاسیایى ئه‌نگلۆسه‌كسۆنى.


سەرۆک ترەمپ، وەڵامی نامەکەی دامەوە\n6/29/2019 9:42:45 AM\n27757 جار خوێندراوەتەوە\nشەوی رابردوو ٢٧ ی جون، نامەیەکی پڕ گلەیم نارد بۆ سەرۆک ترەمپ، لەناوەڕۆکدا پێموت، ھەرچەندە ئەزانم سەرقاڵی بەکارەکانی G٢٠ ەوە لە ژاپۆن، بەڵام چەند دەقیقەیەک لەکاتەکەتم بدەرێ، یەک لەسەر دەی ئەو کاتەی بۆ مێرکل و پۆتن سەرفت کرد تا منیش باسی ئەو کوشتارگەلە-ت بۆ بکەم کە دەوڵەتێکی پەیمانی ناتۆ (تورکیا) بەرامبەر گەلی کوردستانی باشور کردوویەتی لەدوو رۆژی رابردوودا.\nدیار بوو نامەکە زۆر نیگەران و توڕەیی کردبوو، بۆیە بێ پێشەکی، بێ دەستپێک، وەڵامی دابۆوە و نوسیبووی کە ئێوەی کورد کە دوژمنەکانتان ھەڕەشەتان لێدەکات ئەوکات ئێمەتان بیرئەکەوێتەوە. بۆیە من بەکورتی ئەم وەڵامەم ھەیە بۆت ئەویش لەبەرئەوەی تۆ ھاووڵاتیەکی باکوری عیراق و حکومەتە خۆجێییەکەی کوردستانی و چەند مانگێکیشت ماوە ببیت بە ھاوڵاتیی ئەمریکا.\nبۆی نووسیبووم: "مانگێک لەمەوبەر کاتێک گرژی نێوان دۆخی ئەمریکا و ئێران دەستی پێکرد سەرکردەکانی عیراق ھەرەشەی ئەوەیان لە ئێمە کرد کە ناھێڵین سەروەری خاکی عیراق لەکەدار بێت و ئەمریکا خاکی عیراق بەکاربھێنێت بۆ لیدانی ئیران، وەک ئەوەی سەرۆکی ئەمریکا لەسەر قسەی ئەوان وەستابێت. بەڵام ئەی ئەوەی تورکیا دەیکات دەستدرێژی نییە بۆ سەر خاکی عیراق و سەروەرییەکەی، ئەی بۆ قسە ناکەن؟!".\nھەروەھا نووسیویەتی: "وابزانم سەرۆک کۆماری عیراق لە خۆتانە و کوردە، ئەی بۆ قسە ناکات. ئەی ئەو ھەڕەشەی لە ئێمە نەکرد کە ناھێڵێت خاکی وڵاتەکەی بەکاربێت بۆ لێدانی ئێران... بیریشت خستمەوە دوو ھەفتەیەک لەمەوبەر ئێوە سەرۆکێکی نوێ-تان بۆ حکومەتە خۆجێیەکەتان ھەڵبژارد، ئەو دەسەڵاتی ھەیە ھێزی پێشمەرگە بجوڵێنێت بۆ دەست بە بانگھێشتی شەڕ ناکات و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی تێناگەیەنێت تا وەک کوردەکانی سوریا دژی حکومەتەکەی ئەردۆغان بوەستینەوە و پێی بڵێین ھەپرون بە ھەپرونت دەکەین دەستدرێژی بکەیتە سەر کوردەکانی عیراق، ئەگەر ناتوانن خۆتان بپارێزن ئەی چۆن باسی دەوڵەتی کوردی ئەکەن!".\nبەرێزم: لەم دیدگایەوە جارێ گلەیی لە سەرۆکی عیراق بکە کە مانگێ لەمەوبەر سەردانی تورکیا-ی کرد، ئەرێ تۆ نامەیەکت بۆ نارد لێی بپرسی چیت باسکرد لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی تورکیا. یاخود دوو ھەفتە لەمەوبەر وەزیری دەرەوەی تورکیا، دوو شەو و دوو ڕۆژی لە ھەولێر کردەوە، بۆ ئەوەندە ئازا نەبویت نامەیەک بۆ بەرپرسەکانی ھەولێر بنێریت و بڵیت ئەم دوو رۆژە باسی چی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی تورکیا دەکەن.\nگلەیی بۆ لەمن دەکەیت، ئێوە سەدان بنکەی میت و ئیلاعات-تان لە شارەکانی عیراق و ھەرێمە خۆجێییەکەی کوردستانتان بۆ ئێران و تورکیا کردۆتەوە، ئیتر ئێمە چیتان لێبکەین. لە ١٩٩١ەوە کوردستان-مان لە سەر سینییەکی زێرین تەسلیمکردوون و عیراق-یشمان بە ھەمان شێوە لەسەر سینیەکی تر لە ٢٠٠٣ ەوە تەسلیم بە عیراقییەکان کرد. ئێمە چی بکەین ناتوانن ئیدارەی خۆتان بکەن و سەروەری خاکی خۆتان بپارێزن و لە باوەشی تورکیا و ئیران نایەنە دەرەوە.\nلە کۆتایدا: ئەوەندە دەڵێم ئەوەندەی ئێمە دوژمنەکانتانمان (ئێران و تورکیا) گوشار داوە یەک لەسەر دە لەناوخۆ سەرکردەکانی عیراق بیانکردایە ئێستا دوژمنەکانتان نەک بۆ ئێوەی کورد بۆ ھەموو عیراقییەکان چۆکیان دابوو.


غوڵامی: پێکەنینەکانتان لەگەڵ دوژومن بۆ ئێمە لە ژەهر خراپترە – کوردی – RojNews.News\nغوڵامی: پێکەنینەکانتان لەگەڵ دوژومن بۆ ئێمە لە ژەهر خراپترە\n22/06/2020 - 8:57:38 pm\nدووشەممە, 11 ماي 2020 – 08:02 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nهەرچەندە پارتی و دەسەڵارتداران بانگەشەی ئەوەیان کرد، کە بردنی هێز بۆ زینی ئەستێرۆکان “زینی وەرتێ” بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنایە، بەڵام تا ئێستا هێزەکان نەکشاونەتەوە، ئەوەش ناڕەزایی تەواویی توێژەکانی کۆمەڵگای لێکەوتووەتەوە، لەم چوارچێوەیەدا هونەرمەند نەجمەدین’ی غوڵامی بۆ ڕۆژنیوز دەدوێت.\nنەجمەدینی غوڵامی لە سەرەتای قسەکانیدا باسی لە کەمتەرخەمی ڕۆڵی سەرکردەکانی کورد کرد و وتی: مێژوو شایەتی ئەوە دەدات، کە هیچ کات سەرکردەکانی کورد هەموویان پێکەوە بۆ پرسەکانی کورد و چارەسەریی دانیشتنیان نەکردووە، بەڵام بە پێچەوانەوە بەشێکیان لەگەڵ دوژمن بەردەوام لە دانووستاندا بوون، بەداخیشەوە ماوەی چەند هەفتەیەکە ئاڵۆزی لە زینی وەرتێ لە باشوری کوردستان دروستبووە و هاوکات بووەتە جێی نیگەرانی هاوڵاتیان، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ دەوڵەتی تورکیا کە بە بەردەوامی هانی لایەنەکانی باشوری کوردستان و بە تایبەت پارتی دیموکراتی کوردستان دەدات کە شەڕ ڕووبدات، ئەمەش دەکاتە هەلێک تا کێشە ناوخۆییەکانی خۆیی پەلکێشی دەرەوە بکات.\nمامۆستا نەجمە وتیشی: زۆرجار بانگەشەی ئەوە دەکرێت کە بوونی هێزەکانی پەکەکە لە باشوری کوردستان ڕەوا نییە، بەڵام من پرسیارێک ئاڕاستەی سەرکردەکانی باشوری کوردستان دەکەم، بۆچی لە باشوری کوردستان کە بستبەبستی بە خوێنی شەهیدان ئاو دراوە دەیان بارەگای سەربازی و سیخوڕی دەوڵەتی تورکی تێیدا نیشتەجێ کراوە؟، بۆ لەلایەن کۆماری سێدارەوە حەشدی شەعبی دروست کراوە؟، هەموو ئەمانە ڕەوایە، بەڵام هێزێک کە بە هەزاران شەهیدی لە پێناو ئازادی و مافە ڕەواکانی گەلدا داوە ڕەوا نییە!.\nئەوەشی وت:”ئەوە گەلە بڕیار دەدات لە سەر ئەو هێزانە کە لە کام پارچەی کوردستاندا هەبن، کوردستان موڵکی تاکە کەسێک نییە، بۆ ئەمەش ئێمەی هونەرمەندان هەمیشە لە هەوڵداین بۆ ئەم دۆخە و دەبێت گەلیش بەردەوام لە مەیداندا بێت.\nهونەرمەند نەجمەدینی غوڵامی نیگەرانە لە هاوکارییکردنی دەوڵەتی تورک و دەڵێت “پێکەنینەکانتان لەگەڵ دوژمن بۆ ئێمە لە ژەهر خراپترە و بنەماڵەی شەهیدان و گەلی کوردی پێ زامدار دەبێت، تکاتان لێدەکەم وازبێنن و بە دووربن لە شەڕی براکوژی، لە بیری یەکێتی نەتەوەییدا بن، چونکە بە یەکگرتوویی دەتوانین بە مافە ڕەواکانی خۆمان بگەین، تاکە چارەسەری بۆ کێشەکان ئاواکردنی یەکێتی نەتەوەییە”.\nلە حاجی ئۆمەران دراوی ساختە و ماددەی هۆشبەر دەستیان بەسەردا گیرا\nخانەقین، دوو جوتیاری کورد لە لایەن چەتەکانی داعشەوە شەهید کران


نیۆ-ئیسلامیزم و دیموکراسییەت ... بەهرۆز جەعفەر\nلە حەسەن بەنناوە، بۆ حەسەن تورابى، لە ئەبوعەللاى مەودودییەوە بۆ راشد غەنوشى، لە جەمالەدینى ئەفغانییەوە بۆ نەجمەدین ئەربەکان، لەمورسییەوە بۆ ئەردۆغان .ته نها میژووییەکن لەنێوان ململانێی ئوسوڵى ئیسلامی و دەستەڵات (Islamic fundamentalism&power) دا .\nدەرکەوتنى گروپى ئیسلامی کلاسیکى لەناو ئیخوان موسلمین دا .جیابونەوەى بیروباوەڕیان بۆ عەقیدەو بۆ سیاسەت .شێوازى بەردەوامیدانى خەباتى ئیسلامى دواى دامەزراندنى دەوڵەتى نەتەوەیی مۆدێرنى سیکۆلار لەلایەن ئەتاتۆرکەوە لەجێی خەلافەتى ئیسلامى (ئاخر ئەمە زۆر موهیمە).\nئینجا نیۆ-ئیسلامیزم، وەکو تەییارێکى ترى ئیخوان موسلمین " حزبى نەهزە لەتونس و ئیسلامییەکانى مەغریب و ئەمانەى تورکیا" ن، بەرگێکى تریان کرد بە بەر ئیسلامدا، کە ئەم شَیوازه لە ئیسلامگەرایی تایبەتمەندیی خۆى هەیە، وەکو چۆن ئۆزاڵ لەگەڵ سەرکردە و بزنسمانە غەربییەکان ویسکى ئەخوارد، لەگەڵ ئیسلامییەکانیش شەونوێژ بەئامانجى ڕاگرتنى باڵانسى هێز.پرسیارە هەرە سەرەکییەکە لێرە ئەوەیە: ئایا دەعوەو سیاسەت پێکەوە ئەکرێت ؟.ئایا نمونەیەکى سەرکەوتووى وا هەیە ؟.دواجار هەرئەبێت پاشەکشێی بەرچاو بکەن لە بانگخوازیی و ئیسلام و ڕێساکانى، ئینجا سیاسەتێکى سەرکەوتوو پێشکەش ئەکەن، وەکو ئەربەکان باوکى ئیسلامى مۆدێرنى تورکییە، ئەم کارەى قبوڵ نەبو، سوپاو ئەردۆغان گەلەکۆمەکیان لێکرد و تەییارێکى ترى ئیسلامییان هێنا، ئەربەکان لایوایە" لەو ڕۆژەوەى ئاک پارتى هاتۆتە دەستەڵات، تورکیا بەرگى ئیسلامى داکەندووە"..ئێستاش:\nنیۆ-ئیسلامیزم (Neo-Islamism) ئەیانەوێ پەیوەندییەکانى یان لەگەڵ خۆرئاوا چاک بکەن.\nدیموکراسییەت و کۆنسێپتەکانى ترى وەک لیبراڵیزم و بازاڕ وەک تەکتیکێکى شەرعى بەکار بهێنن .\nبەتەواویش هەندێکیان قەناعەتیان بەوە هێناوە، کە ئیسلام و کارى سیاسیی بەبێ گونجاندن لەگەڵ شۆڕشى تەکنەلۆژیاو چەمک و دونیاى هاوچەرخ مەحاڵە .تەنانەت نەهزە لەتونس تا ڕاددەیەکى باش ئۆقرەى گرتووه و سەرکەوت لەحوکمڕانییەکەیدا، بەوە تائەوپەڕى مرونەت و تەنازولى لەهەقیقەتى جێبەجێکردنى ئەحکامى ئیسلامى کرد، ئەگەر زۆربەى قانونەکان سەرچاوەى شەریعەتى ئیسلامیش نەبێت ئاساییە (ئەمەش موهیمە) .وەک چۆن سیسى (cc) یش شوێنى خۆى گرت و کەوتە سەر هێڵى خۆى.\nبه لاى بریجنسکى یەوە، ئەمریکا لەسەر (3) ئاست تەحەدداکانى خۆى پۆلێن کردووە بۆ ئایندە، باڵاترینیان، لە مەدایەکى جیهانى و ناوچەیی زۆرگەورە، چین و یابان ە، کە گەورەترین کێبڕکێی ئەمریکان، لەئاستێکى ئیقلیمى بچوکیشدا ململانێکانى لە شەرق و باکورى ئەفریکاو ئێران و پاراستنى ئاسایشى ئیسرائیل بەڕێوە ئەبات .\nخۆرئاوا، زۆر بەباشى چاودێریی دیموکراسییەت ئەکات لەجیهانى عەرەبییدا، دەست بەردان لەخۆرهەڵات مەحاڵە بۆ ئەوروپاو ئەمریکا.بەتایبەت ئەوبەشەى ولاتانى عەرەبى کە بەحوکمى مەلەکییەت داپۆشراون، هەم سەرچاوەى داهاتیان بۆ دەرەوە هەیە، هەم ڕێرەوى ستراتیژیی و شوێنى گرنگییان هەیە، وەک سعودییەو کوەیت و سەڵتەنەتى عەممان و مەغریب و وڵاتانى ترى کەنداو و...تاد .لەسەر کەنداوى فارس و عەرەبییەوە، بۆ دەریاى سور بۆ دەریاى سپى ناوەڕاست ئەڕوانن .هەموو جەند ساڵ جارێک بە تەکتێکیک، بە ستایلێک خۆرئاوا ئەم هێزە ئیسلامیانە (ئەوانەى لەحوکمدان و ئەوانەشى له هەولى دەستەبەرکردنى دەستەڵاتدان) تاقى ئەکاتەوه..بەردەوام هەموو ستراتجستەکان و سکۆڵەرشیبەکان لەم جیهانە ئیسلامییە بە گومانن، دیموکراسییەت هەزم بکات .هەرچەندە بە شاهیدى چاودێرە نێودەوڵەتییەکان، لەدوا ڕۆژەکانى (2014) دا تونس پاکترین و باشترین هەڵبژاردنى ئەنجامداوە .\n' بەهرۆز جەعفەر '


پشتیوانی ڕاگەیاندنی پەرلەمانی عێراق بۆ هەوڵەکانی کازمی لە ئاراستەی بەرەڕووبوونەوەی گەندەڵی - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئه‌یلوول 25, 2020 02:16 Asia/Tehran\nنوسینگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق ڕایگەیاند: «مستەفا کازمی» سەرۆک وەزیران و «محەمەد حەلبوسی» سەرۆکی پەرلەمانی عێراق کۆبونەتەوە و حەلبوسی پشتیوانی خۆی بۆ هەوڵەکانی کازمی لەمەڕ روبەڕوبونەوەی گەندەڵی ڕاگەیاندووە.\nبە پێی ڕاگەیاندنی نوسینگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق ، ڕۆژی پێنجشەممە «مستەفا کازمی» سەرۆک وەزیران و «محەمەد حەلبوسی» سەرۆکی پەرلەمانی عێراق لە کۆبوونەوەیەک دا دوایین کێشەو گرفتەکانی بەردەم عێراق و رێگاکانی تێپەڕاندنی قەیرانەکانیان تاوتوێ کرد.\nلەکۆبونەوەکەدا جەخت لە بەردەوامیی یەکخستنەوەی کارەکانی نێوان دەسەڵاتی جێبەجێکردن و یاسادانان و هاواهەنگیی زیاتر لە کارەکانیان کراوەو سەرۆکی پەرلەمانی عێراقیش پشتیوانیی پەرلەمانی بۆ سەرۆک وەزیرانی عێراق لە روبەڕوبونەوەی گەندەڵی دەربڕیوە.\n٢٣ی ئەم مانگەش، بەرهەم ساڵح سەرۆک کۆماری عێراق لە وتارێکدا کە بەشێوەی ئۆنلاین لە کۆبونەوەکانی کۆگەی گشتیی ڕێکخراوەی نەتەوەیەکگرتوەکان پێشکەشی کرد، رایگەیاند: ئێستا و بەر لەسەرهەڵدانی پەتای کۆرۆنا، عێراق گیرۆدەی مەترسییەکی کوشندەتر بووە، ئەویش پەتای گەندەڵییە کە مەترسییەکانی بۆ سەر جیهان لە مەترسیی کۆرۆنا کەمتر نییە.


ئەنچيلۆتى نهێنى ريمۆنتاداكەى شەوى رابردوو ئاشكرا دەكات..!! – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ ئيتاليا/ئەنچيلۆتى نهێنى ريمۆنتاداكەى شەوى رابردوو ئاشكرا دەكات..!!\nشەوى رابردوو لە ميانى ياريەكانى هەفتەى دووەمى خولى ئيتالى يانەى ناپۆلى لەنێو هاندەران و ياريگاى خۆى ميواندارى لە يانەى ئەيسى ميلان كرد و بە شێوەيەكى چاوەرواننەكراو دواى ئەوەى تا خولەكى ٦٠ بە دوو گۆڵ لە داوەوە بوو بە سێ گۆڵ ريمۆنتادايان تۆماركرد و ئەنجامى ياريەكەيان لە شكستەوە گۆرى بۆ سەركەوتن.\nكارلۆ ئەنچيلۆتى راهێنەرى يانەى ناپۆلى دواى ياريەكە سەبارەت بە ريمۆنتاداكە دڵخۆشى خۆى دەربرى بەو كارەى ياريزانەكانى كردوويانە بەرامبەر بە يانەيەكى گەورەى وەك ئەيسى ميلان.\nئەنچيلۆتى وتى: “ئەو شێوازەى كە ياريزانەكانم رێزگرتن بووە لە يانەى بەرامبەر, ئەوەى بۆ ئێمەش گرنگ بوو سێ خاڵى ياريەكە بوو, لە گێمى دووەم بە هێرشبەرى سەرەرم ياريمان كرد بە پلانى ٤-٤-٢, لەسەرەتاوە هێڵى ناوەراستمان لە دەستدا, بەڵام دواتر كە فشارمان لەسەر لوكاس بيليا دروستكرد توانيمان كليلى ميلان بدۆزينەوە و هێڵى ناوەند كۆنترۆڵ بكەين, ئەمەش خاڵى بەهێزمان بوو”.\nبەردەوام بوو: “يارى پێكردنى مێرتينز لە ياريەكەدا كاريگەربوو, ياريزانێكى زۆرباشە و لە يارى فەردى نمونەييە, پێم وتبوو كە لەلاى چەپەوە يارى بكات بۆ ئەوەى ئنسينى زياتر تواناى گەرانەوەى بۆ ناوەراستى ياريگا هەبێت, هەر ئەوەش روويدا.\nجێگاى باسە ئەمە يەكەمجار نيە كە ناپۆلى دەتوانێت ريمۆنتادا تۆمار بكات, پێشتريش لە هەفتەى يەكەم بەرامبەر لازيۆ دواى ئەوەى بە گۆڵێك لە دواوە بوو توانيان دوو گۆڵ تۆمار بكەن.


زینای ئەلکتۆرۆنی هۆکارێکی گەورەیە بۆ داڕمانی خێزان – chawyxelk.org\nزینای ئەلکتۆرۆنی هۆکارێکی گەورەیە بۆ داڕمانی خێزان\nئامادەکردنی/د. دیلمان ئازاد حسن،پسپۆڕی پزیشکی دادوە و مامۆستا لە کۆلێژی پزیشکی\nلەوانەیە زۆربەتان ئێستا لەگەڵ بیستنی ئەم وشەیە شۆک بن و نازانن مانای چییە؟؟\nمەبەستمان لە زینای ئەلیکترۆنی جۆرێکە لە جۆرەکانی بەدڕەوشتی، لەم ماوەیەدا سەری هەڵداوە کە ئەمانە لەخۆ دەگرێت(گفتووگۆی نیوان دوو کەس بە نیازی بەدڕەوشتی یان پیشاندانی ئەندامەکانی جەستە چ بە وێنە یان ڤیدیۆ لەسەر شاشەی ئینتەرنێت و زۆر لایەنی تریش لەخۆ دەگریت).\nئیمەی پزیشکانی دادوەری لەگەڵ کێشە گەورەکانی کۆمەڵگا مامەڵە دەکەین و لایەنی زانستی و ڕاپۆرتی خۆمان دەنوسین، بەڵام لایەنە کۆمەڵایەتییەکان دەبینین کە شتێک دەبینین کە ڕێژەکەی زۆر بووە وەک ئەرکی سەرشانمان پێویستە هوشیاری بدەینە کۆمەڵگایەک نەوەی ئیمەی تیدا گەورە دەبێت…\nدڵنیابن لەوەی هیچ شتێک باس ناکرێت کە تەنها حاڵەتێک یان دوو حاڵەت یاخود تۆزێکیش زیاتر بێت.\nلە ئێستادا حاڵەتی جیابوونەوەی هاوسەرەکان زۆر زیادی کردووە، لەگەڵ داڕمانی خێزان دەزانم کە هۆکاری کۆمەڵایەتی زۆرە ،بەڵام لەهەر هەمووی کارەساتتر ئەو هۆکارەیە کە سوشیال میدیا دروستی دەکات بەتایبەتی( زینای ئەلیکترۆنی).\nلە ڕاستیدا تێکەڵ بوون لە ئینتەرنێت هیچ جیاوازی نییە لەوەی لە واقیعی ژیان ڕوودەدات،\nفەیس بووک ، انستاگرام ، سناپ ، تیک تۆک و جۆرەها مرۆڤی داوێن خراپ و نائاسایی تیدایە لە پشتی شاشەکانەوە گفتوگۆت لەگەڵ دەکەن، یەکەم جار بە سڵاوێک دەست پێ دەکات ئینجا یەکتر ناسین و دواتر کارەساتی تر کەخۆشیان نازانن ژیان چۆن سەراو بن و تێک دەدات، منداڵ و خێزان پەرتەوازە دەکات،کاتتێک دەگاتە پزیشکی دادوەری کێشەکە چارەسەر زۆر زەحمەتە.\nکاتێک پرسیار دەکەین لە کەسەکان کە هۆکاری چییە وات کردووە؟لە وەڵامدا زۆر بە ئاسایی وەڵاممان دەدەنەوە (ئەوشتەی کردوومانە تەنها لەسەرئینتەرنێت بوو ڕاستی نەبوو)، لێرەوە دەمەوێت بڵێم، بەهیچ شێوەیەک ئینتەرنێت و ڕاستەقینە جیاوازی نییە، (زینا هەر زینایە)\nبۆیە دەمەوێت ڕووی قسەم ئاڕاستەی هەردوو ڕەگەز بکەم،بۆ ئەوانەی ئەم کارە دەکەن ئایا ڕازی دەبن کەسێک وا لە کەسە نزیکەکانی ئێوە بکات؟؟؟؟\nلێرەوە دەوری مامۆستا ئایینیەکان دەست پێدەکات کە هۆشیاری زیاتر بدەن بۆ خەڵک کە زینا هەر زینایە لە ئینتەرنێت و ڕاستەقینە جیاوازی نییە.\n. تکایەئینتەرنێت بەکار بهێنن بۆ وەرگرتنی زانست و ڕۆشەنبیری نەک بۆ شتی تر.


📕 ئاگرەکەم مەسڕنەوە پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 23 2015 9:35PM\nنووسینی: ئازاد سوبحی کۆی بەرهەمە شیعرەکانی ئازاد [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 70% ✍ م.ب. 23-8-2015 21:35:11\n👁 ئەم بابەتە 9,156 جار بینراوە\n📕 ئاوڕەکەی ئۆرفیۆس پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 13 2015 9:35PM\nنووسینی: بەختیار عەلی 2014 سلێمانی (چاپی یەکەم) [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ م.ب. 13-1-2015 21:35:54\n📕 ئایین و مەعنەوییەت پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 17 2016 6:36AM\nنووسینی: موستەفا مەلکیان وەرگێڕانی: موسعەب ئەدهە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 17-3-2016 6:36:58\n📕 ئیبن روشد تروسکەی ڕۆشناییەک لە جیهانێکی تاریکدا پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 26 2015 11:24AM\nوەرگێڕانی: رەسول بەختیار [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 26-3-2015 11:24:54\n📕 ئینشتاین چی نە دەزانی ! وەڵامی زانستی بۆ پرسیارەکانی رۆژانە پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 5 2015 10:27PM\nرابرت ل. ولک وەرگێڕانی: سەعید یونس رەشید [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ م.ب. 5-2-2015 22:27:53\n📕 ئێمە بە زەریادا هاتین پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 13 2015 3:23PM\nجولی ئوتسوکا وەرگێڕانی: دلاوەر قەرەداغی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 80% ✍ م.ب. 13-4-2015 15:23:59\n📕 ئێمە زەریامان بەزاند پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 2 2015 12:30PM\nوەرگێڕانی: دلاوەر قەرەداغی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 70% ✍ م.ب. 2-6-2015 12:30:46\n📕 ئەخلاق و زمان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 19 2018 9:56PM\nنووسینی: ئومید حەمەعەلی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ ز.س. 19-12-2018 21:56:23


هەر کە باس و خواستی لامەرکەزی و بە هەرێم کردنی سلێمانی لەلایەن خەم خۆر و دڵسۆزانی ئەو دوو بابەتە کەوتە ناو خەڵک و سایت و میدتاکان ، دەسەڵات و میدیا گەجەر و گوجەرەکانی کەوتونەتە باو و بالۆرەی ئەوەی گوایا مەترسی !!لەسەر قەوارەی!!هەرێم هەیە ، ئەمەش بۆ ترساننی خەڵک و پابەنبونی شارەکانی هەرێم بە پرینسیپە سواوەکەی یەک پارچەیی هەرێم ، پێش هەموو شتێک ئەوەی ئەمڕۆ بەناوی قەوارەیەکەوە هەیە و قوڕی کردوە بەسەر خەڵکا هەل و مەرجێکی تایبەتی دوای نەمانی رژێمی بەعس هاتە کایەوە و ئەوەی دەسەڵاتی بنەماڵە و رژێمەکەی هەولێر موزایەدەی بە سەرەوە ئەکەن کە ئەمە بەرهەمی خوێنی شەهیدانە جگە لە قۆستنەوەی ناوی خوێنی شەهیدان چی تر نیە و هەموو ئەزانین پێش رووخانی بەعس جەتەکانی ئەمڕۆی دەسەڵات لە کوێ بوون و گەر ئەوانە لە ناوهێنانی خوێنی شەهیدان جیاوازی لەنێوان کاک ئارام و تحسین شاوەیس نەکەن دیارە جیاوازی لە نێوان کەرامەت و سووکایەتی ناکەن ، جگە لەوەش قەوارەیەک ئەم و ئەو بۆت دروست بکەن زۆر ئاساییە هەر ئەم ئەو و ئەوە لەژێر پێتا رایکێشن کەی بەرژەوەندیان لەوەیا بێ و هەمووشمان " نۆرگێتا"ی "پەنەما" مان لەبیرە چون ئەمرکا بە هەلیکۆپتەر بردیە کۆشکی کۆماری و هەر ئەمریکاش بەهەلیکۆپتەر بردییەوە ئەمرکا بەڵام وەک زیندانیەک نەک وەک هاوپەیمان.\nئەم قەوارەیەی هەرێمیش خێر و بەرەکەتە بۆ بنەماڵە و چەن کاسێک و هیچی تر نا ، قەوارەیەک سەرۆک بە ناو حکومەتەکەی بیست و حەوت ملیار دۆلاری لە قووتی خەڵک دزی بێ بەڵام بیست و حەوت سەعات لەسەریەک کارەبا نەبێ ، ئاو نەبێ مانەوەی بۆچی باشە ؟، بەو هەموو داهاتەی هەرێم ساڵ لای مووچە خۆری داماو سێ مانگ بە تەنزیلاتەوە بێ ئیتر ئەم قەوارە و ئەم بەناو حکومەتە بۆچی هەبێ ؟ با بزانین ئەم قەوارەیە بازرگانیە ؟ نەخێر ، راستە پڕە لە بازرگانی دز و جاو برسی و نا ئینسانی بەڵام قەوارەکە خۆی تەنها خەریکی قاچاخصێتیە بە نەوتەوە بۆ زیاتر برسی کردنی خەڵک و دەوڵەمەن بوونی جەردە حوکمڕانەکان ، ئەی ئەم قوارەیە کشت و کاڵییە ؟استغفراللە،، ئەوەتا تەماتەش لە دەرەوە ئەهێنرێت وا بروا ماوەیەکی تر نانەواخانەی خۆماڵی نامێنێ و قارداشی هاوەردە کراو فێری نانی تورکیمان ئەکەن، تۆ بڵێی ئەم قەوارەیە مەڵبەندێکی زانستی بێ ، ئەمەش هەر نەخێرە ، بزانە راپۆرتی لایەن و دەزگا جیهانیە پەیوەندی دارەکان بە چ ئاستێکی نزم باس لە زانکۆ و سیستەم و ئاستی ئەکادیمی و میسداقیەتی بروانامەکانی ئەکەن ، ئەی قەوارە سەربەخۆش نیە ؟ بۆ ئەم پرسیارە با ئەو هەموو لەشکر و جەندرمە تورکیە وەڵام بەنەوە،،لە ڕووی سیاسیشەوە بۆ مەسەلەی مافی مرۆڤ و مەسەلە دیموکرسییەکانی تاک و کۆمەڵگا ئەوەتا مانگانە رێکخراوە جیهانییەکان بۆ مافی مرۆڤ ئیدانەی قەوارەکە و بەرپرسیارەکانی ئەکەن ، لە ڕووی پیشەسازیشەوە مشەخۆرەکانی هەرێم هەرچی کارگەیە فرۆشتیبانە کەرتی تایبەت و پارەکەیان نارد بۆ بانکی " هەڵک" بانکی بنەماڵەی ئەردوگان ، گومان لەوشا نیە بۆ نەتەوەیی بوونی قەوەاەکە بزانە دەسەڵاتی هەرێم چۆن دژایەتی باکوور و رۆژئاوا و رۆژهەڵات ئەکەن جگە لە دژایەتی کردنی ناوخۆی هارێمیش ، لە باس کرددنی نیشتمان پەروەریش ئەوانەی خۆیان سەپانوە بەسەر خەڵکا دوو مێژوو هەیە کە پشتگیرییان لێ ئەکات ئەویش ئاش بەتاڵ و سی ویەکی ئابە !!!، لە باشترین حاڵەتا ئەتوانین جۆری حوکم و سیستەمی رژێمەکەی هەولێر بە خێڵەکی گرێ دراو وەسف بکەین ، لە ناوەرۆکا خێڵەکیە لە رووی سیادیشەوە بەستراوتەوە بە تورکا.\nئەوە مشتێکە لە خەرواری ئەو قەوارەیەی رەشابایەک هانی و مسۆگەر رەشەبایەکیش ئەیبات ، لئرەیا جێی خۆیەتی رەشەباکەی سلێمانی لە رووە مێژوو و یاخی بوونیەکەیەوە بپارێزین و کە سوور بزانین عومری ئەو قەوارەیە بەدەست خۆی نیە با چیتر شارەکەی بابان تێکەڵ بەو هەموو نەهامەتییە فەرزکراوەی لەسەرییەتی لەلایەن دەسەڵاتی بنەماڵە و رژێمەکەی هەولێر نەبێ و شەهامەت و زەردە خەکەی پایتەختەتەکەی بابان بگێڕینەوە بۆ ڕەشەباکەمان..... بەڵێ بۆ بە هەرێم کردنی شاری رەشەبا.


قوباد تاله‌بانى ل گه‌ل سه‌رۆكا ئه‌ستۆنیا كۆم بوو - وارمیدیا\nجەبار یاوەر: فەرمانا ھەبوونا نوونەرێ پێشمەرگەیی د ئۆپەراسیۆنێن ھەڤپشک دا نەگەھشتییە مە\nئه‌مریكا دێ سزایان دانیته سه‌ر 3 بانكێن لوبنانی\nترامپ: دێ هاریكارییا هه‌ڤپه‌یمانێن خوه كه‌ین\nگرنگى ب به‌رهه‌مێ ناڤخۆ دهێته‌دان\nقوتابیێن مه‌خمۆرێ داخازى هه‌نه\nمەسروور بارزانی و شاندەکا پەرلەمانێ لوبنانێ باس ل پێشدابرنا پەیوەندییان کر\nجەنەرال ئەلکتریک: دێ 3 ھزار میگاواتان ل تۆرا کارەبێ ئیراقێ زێدە كه‌ین\nقوباد تاله‌بانى ل گه‌ل سه‌رۆكا ئه‌ستۆنیا كۆم بوو\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2019/05/21 - 6:09 م\nقوباد تاله‌بانى جێگرێ سه‌رۆكێ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ئه‌ڤرۆ ل پایته‌ختێ ئه‌ستۆنیا ل گه‌ل سه‌رۆكا وى وه‌لاتى و سه‌رۆكوه‌زیرا گزیرته‌یا ئارۆبا كۆم بوو.\nشانده‌كا بلند یا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ، دوهى ب سه‌رۆكاتییا قوباد تاله‌بانى، جێگرێ سه‌رۆكێ حكومه‌تێ گه‌هشت تالینا پایته‌ختێ ئیستۆنیا و ئه‌ڤرۆ پشكدارى كۆنگره‌یێ نێڤده‌وله‌تى یێ حكومڕانییا ئه‌لكترۆنى بوو، كو دێ تا سوبه به‌رده‌وام بیت.\nقوباد تاله‌بانى د لاپه‌رێ خوه یێ تۆرا جڤاكی یا تویته‌رى دا به‌لاڤ كرییه، کو د چارچووڤێ وى كۆنگره‌یى دا، ئه‌ڤرۆ ل گه‌ل كێرستى كالیۆلایت، سه‌رۆكا ئیستۆنیا و ئه‌ڤه‌لین ویفه‌ر كرۆز، سه‌رۆكوه‌زیرا گزیرته‌یا ئارۆبا كۆم بوویه.\nتاله‌بانى دا یه زانین ژى: سوبه دێ وه‌كو مێهڤانه‌كێ سه‌ره‌كى یێ كۆنگره‌یى، پشكدارى په‌نه‌له‌كێ تایبه‌ت ل دۆر گاڤێن حكومه‌تا ئه‌لكترۆنى ل هه‌رێما كوردستانێ بیت و دێ چه‌ندین دیدارێن سیاسى ژى، ل گه‌ل مێهڤانێن كۆنگره‌یى رێكئێخیت.\n2019/09/16 - 6:46 م


سلێمانی، چەند بڕیارێک بۆ ڕێگرییکردن لە کۆرۆنا دەرکران – کوردی – RojNews.News\nسلێمانی، چەند بڕیارێک بۆ ڕێگرییکردن لە کۆرۆنا دەرکران\n02/03/2020 - 7:14:19 pm\nچوؤرشەممە, 26 فبر 2020 – 14:46 ڕۆژنیوز – سلێمانی\nئەمڕۆ، د.هەڤاڵ ئەبوبەكر پارێزگاری سلێمانی لە دیوانی پارێزگادا سەرپەرشتیی كۆبوونەوەی ژوری ئۆپەراسیۆنی پارێزگای سلێمانی كرد، بە ئامادەبوونی بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگە پەیوەندیدارەكان پەیوەست بە ڕێگریكردن و خۆپارێزیی لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا.\nبەپێی ڕاگەیەندراوی کۆبوونەوەکە:\n– میكانیزمی پێویست بۆ جێبەجێكردنی بڕیارو بەیان و ڕێنمایی و ڕاسپاردەكان دیاریكران، هەڵسەنگاندنی تەواو بۆ ئەو ژمارە و خزمەتگوزاریی و شوێن و چاودێری تەندروستی و پاراستنی ئەو هاوڵاتیانەی لە چین و كۆماری ئیسلامیی ئێران و شارەكانی نەجەف و كەركوكەوە گەڕاونەتەوە، كران.\n– ڕێوشوێنی پێویست بۆ سەرپەرشتیكردن و چاودێریكردنی وردی دەروازە نێودەوڵەتی‌و مەرز و بازگەكان بۆ بەردەوامبوونی ئاڵوگۆڕی بازرگانیی دیاریكران.\n– جەخت كردنەوە لەسەر داخستن و چاودێریكردنی وردی ڕێگا نایاساییەكانی گەڕانەوە بۆ هەرێمی كوردستان.\n– هەر هاوڵاتیەك لەو شوێنانەوە گەڕابێتنەوە بۆ هەرێمی كوردستان كە لەپێشەوە باسكران لەدوای (٢٠/ ٢/ ٢٠٢٠)ەوە، بە هەر ڕێگاو ئامرازێك، پێویستە خۆیان بە دەزگا تەندروستیەكان بناسێنن، بەپێچەوانەوە ڕێكاری یاساییان لەبەرامبەردا دەگیرێتەبەر.\n– هاتووچۆی پەناهەندە و ئاوارەكان بۆ شارەكانی تر قەدەغەیە و هەر كەسێك شوێنەكەی خۆی لە سنووری پارێزگای سلێمانی لەم ماوەیەدا بەجێ بهێڵێت، ڕێی پێ نادرێت بگەڕێتەوە پارێزگای سلێمانی تا كاتێكی نادیار.\n– دوای بڕیاری سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتی دارایی، خەرجیی پێویست بۆ گشت پێداویستیە لۆجیستیی‌و خزمەتگوزارییەكانی فەرمانگە پەیوەندیدارەكان لەڕێی پارێزگای سلێمانیەوە تەرخان كران.\n– بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی راسپێردرا بەپێی ئەو بودجەیەی تایبەتە بە كەلوپەلی تەندروستی‌و هەڵمەتی هۆشیاری‌و ڕاهێنان لە وەزارەتەكانی تەندروستی و داراییەوە تەرخان كراوە، كاری پێویست بكات بۆ دابینكردنی پێداویستیە تەندروستیەكان.\n– قائیمقامیەتی قەزای مەڵبەندی سلێمانی و یەكە كارگێڕییەكانی سنوری پارێزگای سلێمانی و لیژنەكانی قائیمقامیەت راسپێردران، كە بەوردی و لێپرسینەوەی تەواوەوە ڕێ لە هەر قۆرخكاریی و نرخ بەرزكردنەوە و كەلوپەل شاردنەوەیەك بگرن‌و هەركەس سەرپێچی بكات بەتوندترین شێوە سزای یاسایی دەدرێت.\n– پرۆسەی پشكنینی زانستی تاقیگەیی لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانیەوە دەستی پێكراوە و لە ڕۆژانێكی نزیكدا دەتوانرێت پشكنینی تەواو بۆ هەر گومانلێكراوێك بكرێت.\n– هەموو فەرمانگە پەیوەندیدارەكان لەڕێی لیژنەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی و یەكە كارگێڕییەكانی ترەوە ڕاسپێردران بۆ ڕێگرییكردن لە هەر كۆبوونەوە و چالاكی و بۆنە و یادێكی گشتی، كە كۆبوونەوە و بەریەككەوتنی كۆمەڵایەتی تێدا ڕووبدات.\n– سەردانیكردنی نەخۆش و ڕاگیرا و بەندكراوەكان تا كاتێكی نادیار قەدەغەیە.\n– (قەدەغەكردنی نێرگەلەكێشان لە كافتریا و شوێنە گشتیەكاندا، داخستنی مەلەوانگەكان، ڕاگرتنی لایڤ میوزیك)و، هەر شوێنێكی تریش، كە فەرمانگە پەیوەندیدارەكان و لیژنەكانی قائیمقامیەت بەپێویستی بزانن دەگرێتەوە تا كاتێكی نادیار.\n– هاتنی گروپی گەشتیاریی و هاتنی گەشتیار لە كۆماری ئیسلامیی ئێران و شارەكانی نەجەف و كەركوكەوە، تا كاتێكی نادیار قەدەغە دەكرێت. پێویستە هەموو دامەزراوە گەشتیارییەكان پابەندی تەواوی ئەم بڕیارە بن.\n– پێویستە هەموو كەسێك بەوردی ڕێنماییە فەرمییەكانی وەزارەتی تەندروستی و بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی پەیوەست بە خۆیان‌و ماڵا‌و شوێنی كاركردن و شوێنە گشتیەكان پەیڕەو بكەن بۆ خۆپارێزیی باشتر.\n– تەنها سەرچاوەی ڕاگەیاندنی زانیاری و ئامارەكانی پەیوەست بەم پەتایە، وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستانە و هەر زانیاریی و واتەوات و ڕاگەیاندنێكی نافەرمیی ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی دەكرێتەوە.


ئاشتۆن کارتەر: ئەمەریکا پـلانێـکی تەواوی داڕشتووە بۆ ڕزگارکردنی موسڵ و ڕەققە\nوەزیری بەرگری ئەمەریکا پـێشبینی دەکات زیاتر لە 24 وڵاتی ئەندامی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی لە دژی داعش، ئەوەی وڵاتەکەی ڕابەرایەتی دەکات، پشـتیوانی لە پـلانێـکی ئەمەریکا بکەن بۆ چڕکردنەوەی ئۆپەراسیۆنەکانی دژی داعش لە ماوەی ئەمساڵدا.\nئاشتۆن کارتەر ئەمڕۆ پـێنجشەممە لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی لە بارەگای ناتۆ لە برۆکسل ئەمەی ڕاگەیاند و گوتی ئەمڕۆ وردەکاری پـلانەکە ئاشکرادەکات لە میانەی کۆبوونەوەی وەزیرانی بەرگری وڵاتانی ئەندامی ناتۆ.\nچاوەڕوان‌دەکرێت داوا لە هاوبەشەکانی ئەمەریکا لە شەڕی دژی داعش بکات ڕێوشوێنی دیکە بدۆزنەوە بۆ زیادکردنی بەشداریـیەکانیان لەم شەڕەدا، ئیدی چ لەشکری بن یان دارایی یانیش لۆجستی.\nجەختی لەوەش کرد ئەمەریکا سوورە لەسەر خێراکردن لە شەڕەکە و بە زووترین کات شارەکانی داعش لە عێراق و سوریا داگیریکردوون ڕزگاربکرێن. ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد ئەمەریکا پـلانێـکی تەواوی داڕشتووە بۆ ڕزگارکردنی هەردوو شاری موسڵ و ڕەققە.\nجێی ئاماژەیە هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی بە ڕابەرایەتی ئەمەریکا ڕۆڵێـکی گرنگی هەبووە لە ڕاگرتنی داعش و تێـکشکاندنی لە بەرەکانی شەڕدا، ئەمەش لە ڕێگەی یارمەتیدانی هێزەکانی حکومەتی عێراق و پـێشمەرگە و شەڕڤانانیش لە سوریا. لە ماوەی یەک ساڵ و نیو لە دەسـتپـێکردنی ئۆپەراسیۆنەکات، فڕۆکەکانی هاوپەیمانان زیاتر لە 10 هەزار هێرشی ئاسمانیـیان لە عێراق و سوریا ئەنجامداوە.


مێژووی سیاسەتی گۆڕانکاری دیموگرافی دژ بە گەلی کوردستان بۆ زیاتر لە سەدەیەک دەگەڕێتەوە. ئەم سیاسەتە تەنها لە بەشیکی کوردستان ئەنجام نەدراوە، بەڵکو ئەگەر بە قوڵی بڕوانینە ئەم بابەتە، خودی دابەشکردنی کوردستان دوای یەکەمین شەڕی جیهانیدا بەرچاوترین دەستپێکی ئەم سیاسەتەیە.\nبەپێی رێکەوتننامەی سایکس بیکو کوردستانی ژێردەستی ئیمبراتوری عوسمانی بەسەر عێراق و تورکیا و سوریا دابەشکرا، و دەوڵەتی نەتەوەیی عەرەب لە عێراق و شام و حیجاز دا درووست کرا، و دوو بەشی کوردستان بە سوریا و عێراق لکێنرا، و بەکردەیی کار بۆ نەهێشتنی شوناسی نیشتمانی لەم دوو بەشەی خاکی کوردستان کرا.\nدەستەواژەی کوردستانی باشور کە مسز بیل نوێنەری ئینگلیزی داگیرکەر لە کتێبی (تاریخ العراق القریب) بەکاریهێناوە، لەگەڵ دامەزراندنی دەوڵەتی عێراق بوو بە شمال العراق و پاشان لە سەردەمی بەعسدا هاوکات لە گەڵ ئەنفال و کیمیابارن و جینۆساید بوو بە "شمالنا الحبیب".\nسایکس بیکو سەرەتا و بناغەیەکی پراکتیکی بۆ سڕینەوەی شوناسی نیشتمانی کوردستانی بوو، و هەر ئەمەش زەمینەی بۆ گۆڕانکارییە دیموگرافییە جۆراجۆرەکان خۆش کرد.\nگۆڕانکاری دیموگرافی بە گۆڕینی ناو و دەستکاری دابەشبوونی ئیداری لە ناوچە کوردستانییەکان دەستی پێکردوە. هەرچەندە لە نەخشەی جوگرافی و کتێبە مێژووییەکان ناوی کوردستان دیارە و باس کراوە، بەڵام حکومەتی شاهنشای ئێران بەشێک لە شارە دێرینەکانی کوردستانی رۆژهەڵاتی خستە سەر ئازەربەیجان بە ناوی ئازەربەیجانی غەرب، و تەنها شاری سننەی بە ئوستانی کوردستانی ناونا، و بەم جۆرەش قەوارەی کوردستانی رۆژهەڵاتی بە شیوەیەکی ئیداری بچووک کردەوە.\nلە کوردستانی رۆژئاوا بە بەردەوامی هۆزی عەرەب لە رۆژهەڵاتی فوراتدا بە مەبەستی گۆڕانکاری دیموگرافی نیشتەجێکران، و ناوی عروبەیی بۆ چەندین شار و شارۆچکە داڕێژران، و کۆبانی بوو بە "عین العرب".\nبە درێژایی بوونی دەوڵەتی عەرەبی سوریا کورد لەم دەوڵەتەدا هاوڵاتیی نەبووە، و ووشەی کوردستانیش لە فەرهەنگی سوریای عوروبەدا نەبووە.\nلە باکور کاتێک کوردانی دێرسیم لە ساڵی 1936دا بە سەرۆکایەتی سەید رەزا داکۆکییان لە بوونی نەتەوەیی و کەلتوری خۆیانیان دەکرد، حکومەتی تورکیا یاسای تواندنەوەی کوردەکانی پەسەند کرد، و لە حوزەیرانی 1936دا دەسەڵاتدارانی تورکیا سەبارەت بە کوردانی زازای دێرسیم بریاری کۆتایی سڕینەوەی ئەم پێکهاتەیەی دا بوو، و لە سڕینەوەی ناوەوە دەستیان پێکرد. ئەوە بوو ناوی یەکەی ئیداری دێرسیم کە هیمای خۆڕاگری و ڕاپەرین بوو لە لایەن دەسەڵاتدارانی تورکەوە لە نەخشەی جوگرافی تورکیادا کرا بە "تونجەلی"، و پانتاییەکەی ئێجگار بچووک کرایەوە. شایانی باسە لە دووا هەڵبژاردنی شارەوانییەکانی تورکیا 2019 کەسایەتییەکی کۆمۆنیست بە سەرۆک شارەوانی دێَرسیم هەڵبژێردرا.\nشاڵاوی گۆڕانکاری ناوی شوێنەکان بە مەبەستی سڕینەوەی کەلتور و مێژووی ڕەسەنی ناوچەکانی کوردستان بەردەوام بووە، و سەرجەم نەتەوەکانی کوردستانی گرتۆتەوە. بۆ نموونە شاری بەغدیدا لە دەشتی نینەوى کە ناوی ئەم شارە بە زمانی سریانییە، لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە کرا بە "قەرەقوش" کە دواتر ئەم شارە دوای گۆڕانکاری دیموگرافی لەلایەن حکومەتی بەعس و ناردنی عەرەب بۆ ئەم شارە "قەرەقوش" بوو بە "الحمدانیە".\nگۆڕینی ناوە کوردییەکان بۆ ناوی عەرەبی لەو ناوچە کوردستانییانەی کە بە پێی دەستوری جێبەجێنەکراوی عێراق بە ناوچەکانی ماددەی 140 ناو دەبرێت، لەو کاتەوەی دەوڵەتی عێراق درووستکراوە و تا روخاندنی رژێمی بەعس بەردەوام بوو. ئەم گۆڕانکارییانە تەنانەت ناوی گەڕەکەکانی گرتبۆوە.\nدابەشکردنەوە ئیداری و لابردنی چەمچەمال و دۆز و کەلار کفری لە پارێزگای کەرکوک بە مەبەستی کەمکردنەوەی رێژەی کورد لەم پارێزگایە زنجیرەیەکی دیکەی سیاسەتی گۆڕانکاری دیموگرافی بوو. لە ناوەڕاستی ساڵانی حەفتاکاندا دەوڵەتی عێراق زەوی و قەرزی عەقاری، و دە هەزار دیناری عێراقی کە ئەو کات دەگەیشتە 30 هەزار دۆلار بە عەرەبە هاوردەکانی بەخشی. هاوکات لە گەڵ ئەمەشدا ناوی گوند و شارۆچکەکان گۆرانکاری بەسەردا دەهات و بەعەرەبی کران. زەوی کوردان زەوتکرا و گرێبەستی زەوی کشتوکاڵ تەنها بە کەسانی سەر بە هۆزە عەرەبەکان دەدرا. دوا بە دوای ئەم هەنگاوانەش لە شاری کەرکوکدا کورد لە وەزیفەی حکومەتدا دانەئەمزرا، و پەیتا پەیتا بە بیانوی جۆراجۆر لە چوارچێوەی نەخشەیەکی ئامادەکراو بە مەبەستی کەمکردنەوەی رێژەی کورد لە پارێزگای کەرکوک، هەزارەها خێزانی کوردی کەرکوک بۆ هەولیر و سلیمانی دەرکران.\nلە هەولێرشدا شارۆچکەی مەخمور خرایە سەر ئیدارەی پارێزگای موسل، لە کاتیدا بە شێوەیەکی مێژووی ئەم شارە سەر بە هەولێر بووە.\nلە دووا دەستوری عێراق کە لە ساڵی 2005دا بریار درا، ئاماژە بۆ ماددەی 140 سەبارەت بە ناوچە جیناکۆکەکان کراوە کە دەبوایە تا ساڵی 2007 ئەو ماددەیە جێبەجێ بکرایە. هەرچەندە بەڵگەنامە مێژووییەکان کوردستانی بوونی ئەم ناوچانە دەسەلمێنن، لایەنی کوردستانی سەڕەڕای ئەو راستییە مێژوویانە بەم ماددەیە قایل بوو، بەڵام حکومەتی ناوەند جێبەجێی نەکردووە.\nلێرەدا پرسیارێکی گرنگ دێتە پێشەوە ئەویش چارەنوسی ئەو ناوچانەیە لە کاتێکدا دوای 16ی ئۆکتۆبەری 2017 دیسانەوە تەعریب دەستیپێکردوە، و سەڕەڕای هەوڵدانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندی هەرێمی کوردستان لە گەڵ حکومەتی فدڕاڵ، ئاسۆی جێبەجێکردنی مادەی 140 لە عەقلیەتی حوکمرانانی دەوڵەتی عێراق بەدی ناکرێت و کاریش کە بگاتە ئەم ماددە دەستورییە ئەوا دەوڵەتی عێراق و پارێزەرانی دەستور گویی خۆیانی لێ کەڕ دەکەن.\nنەتەوەی باڵادەست گۆرانکاری دیموگرافی بە حاڵەتێکی ئاسایی دەزانێت و بەعەرەبکردنی کەرکوک و خانقین و شنگال و ناوچە جێناکۆکەکانی دیکە بە هەمان گواستنەوەی خەڵکی نێوان شارەکانی باشوری عێراق دادەنێت، و پێی وا نییە کوردستان نیشتمانە.


سه‌رۆك بارزانی ناوه‌ڕۆكی یه‌كه‌م دیداری خۆی و بریمه‌ر ده‌گێڕێته‌وه - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nدیمانه‌كانی سه‌رۆك كوردستانی\nسه‌رۆك بارزانی ناوه‌ڕۆكی یه‌كه‌م دیداری خۆی و بریمه‌ر ده‌گێڕێته‌وه\nسه‌رۆك بارزانی، له به‌شی دووه‌می گفتوگۆكه‌یدا له چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌ی “السطر الاوسط”ی كه‌ناڵی MBC، وه‌ڵامی كۆمه‌ڵێك پرسیار ده‌داته‌وه.\nبه‌غدا دوای 2003\nسه‌رۆك بارزانی: ئێمه وا پێشبینیمان ده‌كرد، كه دوای 2003 عێراقێكی نوێ، كه مافی هه‌مووانی تێدا ده‌پارێزرێت و فیدرالی ده‌بێت، بۆ ئه‌و كاته زۆر باش بوو، هه‌موو حزبه‌كان، پارتی دیموكراتی كوردستان، یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و حزبه‌كانی دیكه و ته‌نانه‌ت په‌رله‌مانیش له‌سه‌ر بڕیاره‌كه ره‌زامه‌ند بوو، بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداری له دووباره بنیاتنانه‌وه‌ی عێراقدا بكه‌ین و كه‌س لاری نه‌بوو.\nئه‌مه‌ریكا له‌سه‌رده‌م بوشی باوك\nسه‌رۆك بارزانی: دوای 1991 ئه‌مه‌ریكییه‌كان پێیان گوتین كه هێزه‌كانمان ده‌كشێنینه‌وه، ته‌نیا ناوه‌ندێكی هه‌ماهه‌نگی له زاخۆ ده‌هێڵێنه‌وه، ئه‌گه‌ر حكومه‌تی عێراق هێرشی كردنه سه‌ر ئێمه لێی ده‌ده‌ین، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئێوه‌ش هێرش بكه‌ن، ئێمه هیچ په‌یوه‌ندیمان پێتانه‌وه نابێت، ئه‌وه په‌یامی واشنتن بوو.\nدوای ئه‌وه‌ی بێل كلینتن بووه سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا، په‌یامی ئه‌مه‌ریكییه‌كان هه‌ندێك گۆڕا، ئه‌وجاره گوتیان ئه‌گه‌ر ئێوه هێرش بكه‌ن، ئێمه په‌یوه‌ندیمان پێوه نابێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌وان هێرش بكه‌ن، ئێمه دێینه سه‌رخه‌ت، به‌ڵام له‌و كات و ساته‌ی كه ئێمه خۆمان دیاری ده‌كه‌ین، من به‌بیرم كه پێم گوتن، لای ئێمه‌ی موسڵمان ئه‌وه هه‌یه كه فاتیحه بۆ گیانی مردووان ده‌خوێنرێت، پێم گوتن ئه‌گه‌ر ئێمه مردین فاتیحه‌مان بۆ مه‌خوێنن. ئه‌و كات و ساته‌ی ئێوه دیاری ده‌كه‌ن كه‌ی ده‌بێت؟ ده‌بێت، چونكه گونجاو نه‌بوو.\nپێش كه‌وتنی به‌غدا، له سه‌ردانێكی رانه‌گه‌یه‌ندراو چووینه واشنتن، گه‌یشتینه ئه‌و بڕوایه‌ی كه ده‌یانه‌وێت رژێمی به‌غدا بڕووخێنن، ئه‌گه‌ر ئه‌وان هه‌مان بۆچوونیان هه‌بێت ئێمه‌ش ئه‌وه‌مان ده‌وێت، بڕوای ته‌واومان هات، كه له‌راستیدا رووخانی رژێمیان ده‌وێت.\nپرسه‌كه به‌و شێوه‌یه بوو كه گوتیان چی بكرێت باشه، منیش پێشنیازی ئه‌وه‌م كرد كه هه‌موو لایه‌نه ئۆپۆزیسیۆنه‌كانی عێراق كۆبكرێنه‌وه، ئه‌وه‌بوو له له‌نده‌ن كۆنگره‌كه له مانگی كانوونی یه‌كه‌م/ دیسه‌مبه‌ری 2002 به‌سترا، رێككه‌وتن له‌سه‌ر بنیاتنانه‌وه‌ی عێراق، به‌ڵام له رۆژی كۆتاییدا، بۆنی تۆڵه‌كردنه‌وه‌م كرد، گوتم به‌ڕێزان هه‌رچه‌نده خه‌ریكی داڕشتنی راگه‌یه‌ندراوی كۆتایین، به‌ڵام من قسه‌یه‌كم هه‌یه، قسه‌كه‌شم ئێستا ماوه بۆ هه‌مووان هه‌یه و گوتی: “پێمان باشه واز له ناكۆكییه لاوه‌كییه‌كان بهێنین، با خه‌ڵك نوێنه‌ری ئه‌مینی خۆی هه‌ڵبژێرێت، له رێگه‌ی دیموكراسی و ئازادی راده‌ربڕین، فره‌یی و یه‌كسانی و دادپه‌روه‌ری له‌به‌رچاو بگیرێت و كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی دیموكراسی بنیات بنێت”.\nبه درێژایی ژیانم، دژی دیكتاتۆر و سته‌مكاری وه‌ستاومه‌ته‌وه، 37 كه‌س له ئه‌ندامی بنه‌ماڵه‌كه‌م، له براكانم برازاكانم و ئامۆزاكانمم له‌ده‌ستداوه، زیاتر له 8 هه‌زار بارزانی، 182 هه‌زار ئه‌نفالی كورد، 5 هه‌زار شه‌هیدی كیمیاییبارانی هه‌ڵه‌بجه. ده‌بێت بپرسین ئایا دوای رووخانی سه‌ددام ده‌كرێت من بچم 37 كه‌سی سه‌ددام بكوژم، دواتر 8 هه‌زار كه‌س له هۆزه‌كه‌ی له تكریت و 182 هه‌زار كه‌س له نه‌ته‌وه‌كه‌ی بكوژرێن، چی ده‌بێت؟ با رێكبكه‌وین، چه‌ند كه‌سن، هه‌زار دوو هه‌زار تاوانباره‌كان بدرێنه دادگا و سزای خۆیان وه‌ربگرن، به‌ڵام ئه‌وانی دیكه لێبگه‌ڕێن.\nمه‌به‌ستی ئۆپۆزیسیۆنی عێراقی تۆڵه‌كردنه‌وه بوو؟\nسه‌رۆك بارزانی: به‌ڵێ به‌ڵێ.. پێمگوتم من ترسم له داهاتوو هه‌یه و وڵات بنیات نانرێت، هه‌ندێك له‌گه‌ڵ بوون و هه‌ندێكیان له‌گه‌ڵمدا بوون.\nتۆ دژی ریشه‌كێشی به‌عس بووی؟\nسه‌رۆك بارزانی: من دژی ئه‌وه بووم به شێوه‌یه‌كی ره‌ها و به‌و شێوه‌یه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ پاشماوه‌ی رژێم بكرێت، ته‌نها ئه‌وانه‌ی تاوانیان ئه‌نجامدابوو ئه‌وان سزا بدرێن و لێپێچینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ بكرێت، ئه‌وه‌ی ده‌مێنێته‌وه، رزقیان مه‌بڕن، من دژی ئه‌وه‌م. من دژی ریشه‌كێشكردنی سیاسی نه‌بووم، به‌س دژی ئه‌وه‌بووم كه رزقی ئه‌وانه ببڕێت كه هیچ په‌یوه‌ندییه‌كان به تاوانه‌كانی رژێمه‌كه‌وه نییه.\nده‌ستگیركردنی سه‌ددام حوسێن\nپێشبینی ئه‌وه‌ت ده‌كرد كه سه‌ددام به‌و شێوه‌یه ده‌ستگیر ده‌كرێت؟\nسه‌رۆك بارزانی: له راستیدا پێشبینی ئه‌وه‌م ده‌كرد ئه‌گه‌ر كاره‌كه بگاته ئه‌و راده‌یه، شتێك بكات و مێژووێك بۆخۆی درووست بكات، یان كۆتایی به ژیانی خۆی بهێنێت، به‌ڵام كه بینیم به‌و شێوه‌یه له چاڵه‌كه ده‌ریده‌هێنن، له‌به‌رچاوم كه‌وت.\nعێراقییه‌كان به ده‌نگێكی نزمه‌وه ده‌ڵێن سه‌ددام سته‌می لێكرا؟\nسه‌رۆك بارزانی: له راستیدا سه‌ددام به‌رپرسی هه‌موو تاوانه‌كان بوو كه ئه‌نجامدرابوو به‌رامبه‌ر عێراقییه‌كان و دراوسێكانیش، به‌ڵام نه‌ده‌بوو له شه‌وی جه‌ژن له سێداره بدرێت، پێموایه ده‌بوو یان پێشتر یان دواتر بێت.\nپێتوایه كه له‌سێداره‌دانی له شه‌وی جه‌ژن مه‌به‌ستدار بوو؟\nدواتر گوێم لێبۆوه كه هه‌وڵی رفاندنی دراوه، به‌ڵام دواتر زۆر به دوای ئه‌و بابه‌ته‌دا نه‌چووم.\nكاتێك سه‌ددامت له‌ژێر په‌تی سێداره بینی چ هه‌ستێكت هه‌بوو، ئه‌و كه‌سه‌ی برا و كه‌سوكاری تۆی كوشت وا له سێداره ده‌درێت؟\nسه‌رۆك بارزانی: وا هه‌ستم كرد كه خوا تۆڵه له سته‌مكاران ده‌كاته‌وه، ئیمانێكی ره‌هام به‌وه هه‌یه، كه خوا ده‌رفه‌تت ده‌دات به‌ڵام پشتگوێ ناخات.\nپه‌یوه‌ندی سه‌رۆك بارزانی و پۆل بریمه‌ر\nسه‌رۆك بارزانی: برێمه‌ر كه‌سێك بوو شاره‌زایی ته‌واوی له‌سه‌ر ناوچه‌كه نه‌بوو، كۆبوونه‌وه‌یه‌كی له‌گه‌ڵ ئێمه ئه‌نجامدا، هه‌ڵه‌یه‌كی دیكه ئه‌وه‌بوو كه باره‌گاكه‌ی له كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی كۆمار بوو، باره‌گای ئه‌نجومه‌نی ده‌سه‌ڵاتیش بوو، ئێمه‌ش چووین و كۆبووینه‌وه.\nگوتی من نوێنه‌رانی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا ده‌كه‌م، بڕیاری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی پرۆسه‌كه داگیركارییه، به‌ڵام وشه‌كه هه‌ندێك قورسه و پێویسته پابه‌ندی بن، منیش هه‌موو ده‌سه‌ڵاتێكم هه‌یه و بڕیاره‌كان ده‌ده‌م و هه‌موو ده‌سه‌ڵاتێكم هه‌یه، بۆیه بڕیارمان داوه له‌نێو ئێوه لیژنه‌یه‌كی راوێژكاری درووست بكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی راستگۆش بم له‌گه‌ڵتان، مه‌رج نییه هه‌موو پێشنیاز و راوێژه‌كانتان وه‌ربگیرێت.\nبه خۆبه‌زلزانی ده‌ركه‌وت؟\nسه‌رۆك بارزانی: منیش گوتم من نوێنه‌رایه‌تی خۆم ده‌كه‌م، هه‌ر تاكێكیش لێره نوێنه‌ری خۆیه‌تی، ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به‌منه‌وه هه‌یه ده‌توانی به‌و شێوه‌یه قسه ده‌كه‌ی خۆت تاقی بكه‌یه‌وه، بزانه چۆن ده‌بێت و چۆن ده‌توانی ده‌وڵه‌ته‌كه و دامه‌زراوه‌كانی بنیاتبنێیه‌وه و تا چه‌ند سه‌ركه‌وتوو ده‌بی، ئه‌وه‌یان بۆخۆت ده‌گه‌ڕێته‌وه، به‌ڵام من له ژیانمدا نابمه راوێژكاری هیچ كه‌سێك، من باره‌گاكه‌م له هه‌ولێره و ئه‌گه‌ر پێویستییه‌كتان به‌من بوو، ئه‌وه من له هه‌ولێرم و فه‌رموون. ئه‌وانی دیكه‌ش خۆیان نوێنه‌رانیه‌تی خۆیان ده‌كه‌ن.\nوه‌ڵامی ئه‌و چ بوو؟\nسه‌رۆك بارزانی: ئه‌و كاته زۆر باش له بیرم نییه، به‌ڵام ماوه‌ی نزیكه‌ی 2 مانگ هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به‌منه‌وه نه‌ده‌كرد، نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌نده، به‌ڵكو ده‌یه‌ویست بێزارم بكات، به‌ڵام له هه‌موو شوێنه‌كان وه‌ڵامی خۆمم هه‌بوو به‌رپه‌رچم ده‌دایه‌وه. دواتر هات و گه‌ڕایه‌وه، سه‌ردانه‌كانی به‌رده‌وام بوو وه‌كو ئه‌وه‌ی هیچ رووی نه‌دابێت.\nئه‌ندامێتی له ئه‌نجومه‌نی ده‌سه‌ڵات (مجلس الحكم)\nبه‌بێ ئاگاداری خۆم، ناوی منیان له لیستی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا نووسیبوو، من سه‌ره‌تا ره‌تمكرده‌وه، به‌ڵام دواتر بینیم كه‌سایه‌تی به‌ڕێز داوایان كرد، گوتم ئه‌گه‌ر ره‌تی بكه‌مه‌وه، ره‌نگه به شێوه‌یه‌كی دیكه بیر بكه‌نه‌وه، به‌ڵام من وتم له‌به‌ر رێزی ئێوه قه‌بووڵمه، پێمباشتر بوو بكه‌م نه‌ك ئه‌و دۆسته به‌ڕێزانه‌م نیگه‌ران بكه‌م.\nمانگی نیسان من له ئه‌نجومه‌نی ده‌سه‌ڵات بووم، بڕیارمدابوو، 2 بۆ 3 رۆژ له به‌غدا بمێنمه‌وه، دوای منیش ئه‌وه‌ی دێت با ئه‌و ئه‌ركه‌كه وه‌ربگرێت، به‌ڵام ئه‌و شه‌وه‌ی گه‌یشتمه به‌غدا، رووداوه‌كانی فه‌للوجه روویاندا، هه‌ڵوێستێكی زۆر ناخۆش بوو، نه‌ده‌بوو به‌غدا جێبهێڵم كه له‌و كاته‌دا هاوڕێ و هاوكاره‌كانم جێبهێڵم، بڕیارێكی باش نه‌بوو، بۆیه تا كۆتایی مانگه‌كه مامه‌وه.\nسه‌ختترین شت له ئه‌نجومه‌نی ده‌سه‌ڵات چ بوو؟\nسه‌رۆك بارزانی: سكرتێری ئه‌نجومه‌نم بانگ كرد، بۆ ئه‌وه‌ی بزانین چۆن ئیداره‌ی كاره‌كان ده‌كه‌ن، گوتی بڕیاره‌كان لێره‌وه ده‌رده‌چن و بۆ بریمه‌ر ره‌وانه ده‌كرێت، ئه‌ویش یان تانه له بڕیاره‌كه ده‌دات، یان قه‌بووڵی ده‌كات.\nگوتم باشه تا ئێستا چه‌ند بڕیار ده‌رچووه، بریمه‌ر ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر چه‌ندیان داوه و تانه‌ی له چه‌ند بڕیاریش داوه، ئه‌ویش گوتی 113 بڕیار ده‌رچووه تا ئێستا، بریمه‌ر تانه‌ی له 97 بڕیارداوه، منیش قسه‌م له‌گه‌ڵی كرد، گوتم سوێن به خوای گه‌وره، ئه‌گه‌ر بڕیارێك ده‌ربچێت و من واژۆی له‌سه‌ر بكه‌م و تۆ تانه له بڕیاره‌كه بده‌ی یه‌ك خووله‌كیش نامێنمه‌وه. یان له ئێستاوه پێم بڵێ ئه‌گه‌ر وه‌كو ئه‌وان مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ده‌كرێت با بزانم، یانیش هیچ بڕیارێك ناده‌ین وهیچ واژۆ ناكه‌م، به‌ڵێنی پێدام كه وا نه‌بێت، له‌راستیشدا پابه‌ند بوو و تانه‌ی له هیچ بڕیارێكی من نه‌دا.\nهیچ حاڵه‌تێكی تایفه‌گه‌ری هه‌بوو له‌وێ تێپه‌ڕبێت یان شتێكی له‌و بابه‌ته؟\nسه‌رۆك بارزانی: نه‌خێر.. له‌راستیدا ئه‌وانه‌ی له ئه‌نجومه‌نی ده‌سه‌ڵات بوون، كه‌سانی رێزلێگیراو بوون و رێزی یه‌كتریان ده‌گرت، به‌ڵام هیچ ده‌سه‌ڵاتێكی نه‌بوو، هه‌موو ده‌سه‌ڵاته‌كان لای بریمه‌ر بوون، به‌ڵام ئه‌نجومه‌نه‌كه له‌گه‌ڵ یه‌كتر گونجاو بوون و هه‌ستیان به به‌رپرسیارێت ده‌كرد.\nوڵاتانی عه‌ره‌بی چۆن مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی ده‌سه‌ڵات ده‌كرد؟\nخۆیان ده‌پاراست، زۆربه‌یان و وابزانم هه‌موویان، به‌ڵام یه‌كه‌م وڵات ئێران بوو هات و پیرۆزبایی لێكردین، به‌شێكیش له وڵاتانی ئه‌وروپی مامه‌ڵه‌یان ده‌كرد.\nهه‌ندێك پێیانوابوو رۆژێك دوای ریفراندۆم هه‌رێمی كوردستان سه‌ربه‌خۆیی خۆی راده‌گه‌یه‌نێت، ئایا ئه‌وه پلانی ئێوه بوو؟\nسه‌رۆك بارزانی: به‌ر له ریفراندۆم و دواتریش نه‌مانگوتووه كه دووه‌م رۆژ سه‌ربه‌خۆیی راده‌گه‌یه‌نین، گوتمان ئه‌وه ده‌رفه‌تێكه بۆ گه‌لی كورد رای خۆی رابگه‌یه‌نێت و بچینه گفتوگۆ له‌گه‌ڵ به‌غدا، پێویسته به گفتوگۆ و رێگه‌ی ئاشتی بگه‌ینه چاره‌سه‌رێك، ئه‌وه ئامانجه‌كه بوو.\nئایا مه‌سعود بارزانی له‌وه ده‌ترسا كه نه‌وه‌ی داهاتووی كورد زۆر گرنگی به پرسی نه‌ته‌وه‌یی كورد نادات وه‌ك نه‌وه‌ی سه‌رده‌می ئێوه؟\nسه‌رۆك بارزانی: بۆ من سه‌ركه‌وتنی گه‌وره ئه‌وه‌بوو كه رێژه‌یه‌كی زۆر به‌بڵێ ده‌نگیان بۆ سه‌ربه‌خۆیی دابوو، نزیكه‌ی 93%ی گه‌لی كوردستان ده‌نگیان به‌ڵێ بوو. له‌لای منیش ئه‌وه گه‌وره‌ترین سه‌ركه‌وتن بوو.\nكاردانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌ی چی بوو؟ چ ده‌وڵه‌تێك زۆر پشتگیری ئێوه‌ی ده‌كرد؟\nسه‌رۆك بارزانی: به‌شێك له وڵاتان به‌ر له ریفراندۆم به‌ڵێنی ئه‌وه‌یان دابوو كه ئه‌گه‌ر پشتگیریش نه‌كه‌ن دژ نه‌بن، به‌ڵام ده‌ستبه‌رداری به‌ڵێنه‌كه‌یان بوون.\nكامه‌یان به دیاریكراوه؟\nسه‌رۆك بارزانی: ده‌توانم بڵێم هه‌موویان، به‌ڵام به پله‌ی جیاواز.\nئه‌ی ئێران و توركیا؟\nسه‌رۆك بارزانی: ئه‌وان زۆر دژ بوون و ئاڵای دوژمنداریان به‌رزكرده‌وه، وڵاتانی ده‌رووبه‌ر هه‌موویان.\nواتا له‌سه‌ر هه‌موو شتێك ناكۆكن ته‌نها له‌سه‌ر ئه‌وه یه‌كیان گرت؟\nسه‌رۆك بارزانی: به‌ڵێ رێك ئه‌وه‌مان بینی.\nله‌و بڕوایه‌دای رۆژێك له رۆژان ببینی ئه‌و خه‌ونه بووه‌ته راستی؟\nسه‌رۆك بارزانی: گرنگ ئه‌وه‌یه بناغه‌یه‌كی پته‌ومان دانا بۆ ئه‌و مافه من ناڵێم خه‌ون، به‌ڵام نه‌وه‌ی دوای من و دوای ئه‌وان دێن ده‌یبنین.\nئایا تۆ دڵنیای له گه‌لی كوردی؟\nسه‌رۆك بارزانی: به‌ڵێ بێگومان، من دڵنیام كه گه‌لی كورد سه‌لماندی به هیچ شێوه‌یه‌ك خۆی راده‌ستی سته‌م ناكات.\nشه‌ڕی تیرۆریستانی داعش\nسه‌رۆك بارزانی: داعش دیارده‌یه‌كی سه‌یر و نامۆ بوو، پێشتر تیرۆریستان هه‌بوون به‌ڵام له ژێر زه‌وی بوون، كرده‌وه‌یه‌كی تیرۆریستیان ئه‌نجام ده‌دا، ئۆتۆمبێلێكی به‌مین چێنراو، یان خۆكوژێت خۆی ده‌ته‌قانده‌وه. به‌ڵام داعش له ماوه‌ی 24 هات و خۆمان به‌رامبه‌ر سه‌نگه‌رێكی هه‌زار و په‌نجا كیلۆمه‌تری رێكخراوه‌كه بینییه‌وه، كه سوپایه‌كی به‌هێز و پته‌و بوو، ئه‌وه‌شیان له سوپای عێراقییه‌وه ده‌ستكه‌وتبوو. وه‌ك زریپۆش و تانك و چه‌كی شكێنه‌ر، له سووریاشه‌وه چه‌كیان ده‌ستكه‌وتبوو. هێرشێكی فراوانیان كرد، به‌داخه‌وه ئێمه توانستی ئه‌وه‌مان نه‌بوو، چونكه حكومه‌تی به‌غدا رێگری له‌وه ده‌كرد چه‌ك بگاته پێشمه‌رگه، له‌كاتێكدا ده‌ستوور مافی ئه‌وه‌ی داوه بگاته ئه‌و چه‌كه بگاته پێشمه‌رگه، ئه‌مه‌ریكاش كاری له‌سه‌ر ئه‌وه نه‌كرد، ئه‌مه‌ریكا و به‌غدا هه‌ردووكیان ده‌ستبه‌رداری پابه‌ندییه ده‌ستوورییه‌كه بوون.\nله‌راستیدا له رۆژانی یه‌كه‌م پێشمه‌رگه و هاووڵاتیان، سینگی خۆیان كرده قه‌ڵغان و به ئیمانی خۆیان به‌رپه‌رچی هێرشی گه‌وره و وه‌حشیانه‌یان تیرۆریسانیان دایه‌وه.\nداڕمانی سوپا شتێكی ئاسایی بوو له مووسڵ یان شتێك هه‌بوو؟\nسه‌رۆك بارزانی: هیچ كات سوپای عێراق ئینتیمای بۆ نیشتمان نه‌بووه، ئه‌گه‌ر هه‌شبووبێ بۆ كه‌سێك بووه شتێكی ساخته‌بووه. ئێمه زانیاریمان هه‌بوو كه له‌سه‌ر سنووره‌كانه‌وه هاتووچۆ ده‌كه‌ن، له سووریاوه بۆ رۆژئاوا مووسڵ، ماوه‌ی ساڵێك بوو هه‌موو سوپای عێراق له ناوچه‌ی رومادی سه‌رقاڵ بوون.\nداعش توانست و هێزی سوپای عێراقی داڕماند به‌راستی، دواتر چه‌كدارانی داعش هاتنه ناوچه‌ی حه‌زه‌ر له باشووری رۆژئاوای مووسڵ.\nئێوه چاودێری دۆخه‌كه‌تان ده‌كرد؟\nسه‌رۆك بارزانی: پێشنیازمان كرد له‌گه‌ڵ به‌غدا به هاوبه‌شی ئۆپه‌راسیۆنێك ئه‌نجام بده‌ین و ده‌ریان بكه‌ین، به‌ڵام گرنگی پێ نه‌دا، دواتر گه‌شه‌یان به كرده‌وه‌كانیان دا، خۆیان پێشخست شانه‌ی نووستوویان درووست كرد و بازنه‌كانیان فراوان كرد و خه‌ڵكی دیكه‌ش هاوكاریان كردن، ئه‌و هێزه‌ی هاته مووسڵیش هێزێكی تایفی بوون، زۆر خراپ مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ خه‌ڵك ده‌كرد، ته‌نانه‌ت خه‌ڵكی مووسڵ وایانده‌زانی چه‌كدارانی داعش نایانكوژێت و به به‌زه‌ییترن له سوپای عێراق، ئه‌وه‌ش كاره‌سات بوو.\nبه‌غدا فه‌رمانده‌ی هێزی پیاده و یاریده‌ده‌ری سوپاسالاری نارده مووسڵ بۆ كۆنتڕۆڵكردنی دۆخه‌كه، ئه‌و كاته چه‌كدارانی داعش و تیرۆریسته‌كان، له بادۆش زیندانیكرابوون، له بنه‌ڕه‌تیشدا داعش ئامانجی ئازادكردنی ئه‌و زیندانانه‌ی خۆی بوو، سه‌ربازگه‌یه‌ك هه‌یه له مووسڵ به‌ناوی غه‌زلانی، ئه‌وێ باره‌گای فه‌رمانده‌ی ئۆپه‌راسیۆن بوون، جێگری سوپاسالار و فه‌رمانده‌ی هێزی پیاده له‌وێ بوون، داعش خۆیشی پێشبینی نه‌ده‌كرد مووسڵ وا به ئاسانی بكه‌وێت، هێرشه‌كه‌یان بۆ سه‌ر بادۆش بوو، ره‌نگه پاسه‌وانه‌كان رێك كه‌وتبن، سه‌ربازگه‌كه‌شیان هاوه‌ن باران كرد، یاریده‌ده‌ری سوپاسالار و فه‌رمانده‌ی هێزی پیاده هه‌موویان شوێنه‌كه‌یان جێهێشت و سه‌ربازگه‌كه‌یان چۆڵ كرد و هه‌واڵه‌كه‌ش له شار بڵاوبۆوه و داڕمان، وه‌ك ئه‌وه‌ی ئاگر له پووش و په‌ڵاش به‌ربووبێت و شانه نووستووه‌كانیش ده‌ستیان به‌كاركرد، داعش له جیاتی ئه‌وه‌ی بچێته بادۆش هاته مووسڵ، چونكه شتێكی گه‌وره‌تری ده‌ستكه‌وت مووسڵ كۆنتڕۆڵ بكات بادۆش خۆی ده‌كه‌وێت. داعش خۆیشی نه‌یده‌زانی به‌و ئاسانییه ده‌توانێت مووسڵ داگیربكات.\nهه‌ندێك ده‌ڵێن مالیكی مووسڵی راده‌ستكرد؟\nسه‌رۆك بارزانی: ره‌نگه نه‌توانین وابڵێین، به‌ڵام مالیكی پشتی به سوپایه‌ك به‌ست كه وایده‌زانی سۆزی بۆ ئه‌و هه‌یه و تا دوا فیشه‌ك ده‌جه‌نگێت، هێزه‌كه‌ش هه‌موو هه‌ڵاتن و چه‌ك و جلی سه‌ربازیان جێهێشت و زۆربه‌یان هاتنه لای هێزه‌كانی پێشمه‌رگه.\nمه‌سعود بارزانیمان بینی گه‌ڕایه‌وه مه‌یدانی جه‌نگ، به‌ڵام به ته‌مه‌نێكی جیاواز و له قۆناغێكی جیاواز، چی وای كرد خۆی بچێته‌وه مه‌یدانی جه‌نگ؟\nسه‌رۆك بارزانی: هه‌ستم به مه‌ترسی دۆخه‌كه كرد، وه‌حشیه‌تگه‌ری داعشمان بینی له كوشتن و سه‌ربڕین، ئه‌تككردنی نامووس، ته‌نانه‌ت له كتێبه‌كانی مێژووش ئه‌وه‌مان به‌رچاو ناكه‌وێت، ره‌چاوی هیچ شتێكیان نه‌ده‌كرد و هه‌موو تاوانێكیان ئه‌نجام ده‌دا. گه‌له‌كه‌مان له‌به‌رده‌م چاره‌نووسێكی ره‌شدا بوو، ناچاربووین بچین و ئه‌ركی خۆمان ئه‌نجام بده‌ین.\nزۆربه‌ی فه‌رمانده‌كان هۆشداریان ده‌دا له‌وه‌ی مه‌سعود بارزانی بچێته به‌ره‌كانی جه‌نگ چونكه شه‌ڕه‌كه نزیك بوو زۆر؟\nسه‌رۆك بارزانی: رۆژه‌كانی سه‌ره‌تای جه‌نگ پێویست بوو، چونكه ره‌وشه‌كه زۆر مه‌ترسیداربوو، داڕمان له چه‌ند شوێنێك روویدا، ئه‌زموونه‌كه نوێ بوو، چه‌كدارانی داعش 1700 ئۆتۆمبێلی سه‌ربازی گوللـه‌نه‌بڕیان له سوپای عێراقه‌وه چنگ كه‌وتبوو. چه‌ك ته‌قه‌مه‌نی و پێویستمان نه‌بوو، به‌رامبه‌ر ئه‌و ئۆتۆمبێلانه هیچ شتێك كاریگه‌ریی نه‌بوو، ئه‌وان ده‌هاتن و سه‌نگه‌رێكیان به ته‌واوه‌تی له‌ناو ده‌برد، له هه‌ندێك شوێن دۆخه‌كه زۆر خراپ بوو، بۆ ئه‌وه چووم وره‌یان به‌رزبكه‌مه‌وه.\nله‌وه ده‌ترسای نه‌وه‌ی ئێستای كورد نه‌توانێت له ئاست دۆخه‌كه بێت له چاو ئه‌و نه‌وه‌یه‌ی كه پێشتر به یه‌كه‌وه خه‌باتتان كردووه؟\nسه‌رۆك بارزانی: له راستیدا ده‌ترسام، چونكه نه‌وه‌ی كۆن هه‌ندێكیان شه‌هید بوون و هه‌ندێكیان به‌هۆی ته‌مه‌نه‌وه نه‌یانده‌توانی له‌و دۆخه‌دا له سه‌نگه‌ربن، به‌ڵام له ماوه‌ی 2 هه‌فته‌دا، ده‌ركه‌وتن كه پاڵةوانن و جێگه‌ی شانازی بوون، به‌راستی پاڵه‌وان بوون به مانای وشه.\nدوو هه‌فته‌ی یه‌كه‌م، هێرشه‌كانمان راگرت، دواتر پێگه‌ی خۆمان قایمتر كرد، دواتر هێرشی پێچه‌وانه‌مان ده‌ستپێكرد، فه‌رمانده‌ی یه‌كێك له هێزه تایبه‌ته‌كان هێرشی كرد، بینی ئۆتۆمبێلێكی خۆكوژی داعش دێته نزیك هێزه‌كانی پێشمه‌رگه و هیچ به‌ربه‌ستێكی له‌به‌رده‌م نییه، به ئۆتۆمبێله‌كه‌ی چووه به‌رده‌می و رێگری لێكرد له‌وێ خۆی ته‌قانده‌وه، فه‌رمانده‌كه له‌وێ شه‌هیدبوو به‌ڵام نه‌یهێشت خۆكوژه‌كه بگاته ناو پێشمه‌رگه.\nئایا ئه‌مه‌ریكا به‌و شێوه‌یه هاوكاری پێشمه‌رگه‌ی ده‌كرد؟\nسه‌رۆك بارزانی: پێشتر ئه‌مه‌ریكییه‌كان هیچ شتێكیان پێنه‌ده‌داین و گوشاریان له به‌غدا نه‌ده‌كرد كه چه‌ك به پێشمه‌رگه بده‌ن، به‌ڵام دوای 3 بۆ 4 رۆژ له ئاسمانی پشتیوانیان كردین و زۆر به باشی پشتیوان بوون، دواتریش هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی زۆر باش بوو، هه‌رگیز سه‌ردانی سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا له‌بیر ناكه‌م بۆ هه‌وه‌لێر (فرانسوا ئۆلاند) له 12ی ئه‌یلوول/ سێپتێمبه‌ری 2014، كه هێشتا هه‌ولێر له ژێر هه‌ڕه‌شه‌ی مووشه‌كه‌كانی داعش بوو، ئه‌ڵمانیا چه‌كی میلانی پێداین و هاوكێشه‌ی جه‌نگه‌كه گۆڕا. هه‌روه‌ها سعودیه و ئیمارات و ئوردن، هاوكاریان كردین.\nرۆڵی ئێران چی بوو؟\nسه‌رۆك بارزانی: یه‌كه‌م رۆژه‌كان هاتن و چه‌كی دژی ئۆتۆمبێلی گوللـه‌نه‌بڕیان پێداین، پرسیان ده‌تانه‌وێ چیتان بۆ بكه‌ین، قاسم سوله‌یمانی په‌یوه‌ندی پێوه‌كردم، منیش گوتم ئه‌گه‌ر بكرێت چه‌كی دۆشكا و ئارپێجیمان پێویسته، به‌یانی رۆژی دواتر به دوو فڕۆكه‌ی پڕه‌وه هاوكارییه‌كانیان گه‌یاند.\nوه‌ڵامی حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵڵا\nله‌باره‌ی حه‌سه‌ن نه‌سڕوڵڵا له‌وانه‌یه گوێبیستی قسه‌كانی بووبی له باره‌ی هاوكارییه‌كانی ئێران قسه‌ی كرد، تۆ چیت هه‌بوو بۆی؟\nسه‌رۆك بارزانی: برایانی عه‌ره‌ب به‌ر له كورد وه‌ڵامیان دایه‌وه، له‌راستیدا نواندنێكی شكستخواردوو وچیرۆكێكی هه‌ڵبه‌ستراو بوو، ناشزانم هۆكاری چی بوو، دواتریش په‌یوه‌ندی پێوه‌كردم.\nداوای لێبوردنی كرد؟\nسه‌رۆك بارزانی: (به پێكه‌نینه‌وه) با ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی لێگه‌ڕێین باسی ناكه‌م، وازی لێبێنه.\nسه‌ردانی ریاز و پێشوازی شاهانه‌ی شا سه‌لمان\nسه‌رۆك بارزانی: تا ئێستا 4 بۆ 5 جار سه‌ردانی سعوودیه‌م كردووه، هه‌ریه‌كه له به‌ڕێزان شا فه‌هد، شا عه‌بدوڵڵا و شا سه‌لمانم بینیوه، شا عه‌بدوڵڵا چیرۆكێكی بۆ گێڕامه‌وه كه من نه‌مبیستبوو، من ئاماژه‌م به په‌یوه‌ندی نێوان شا فه‌یسه‌ڵ و بارزانی نه‌مر كرد، به‌ڵام ئه‌و گوتی په‌یوه‌ندییه‌كه كۆنتره و ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌رده‌می شا عه‌بدولعه‌زیز، ئه‌وه‌ش بۆمن شتێكی نوێ و گرنگ بوو به‌راستی.\nهیچ گۆڕانگارییه‌كت له هه‌ڵوێستیان بینیوه له به‌رامبه‌ر پرسی كورد، مه‌به‌ستم شا سه‌لمان شا عه‌بدوڵڵا و شا فه‌هده؟\nسه‌رۆك بارزانی: له‌راستیدا هه‌موویان هه‌ڵوێسته‌كانیان مرۆیی و گه‌وره‌بووه، دوا سه‌ردانیشم بۆ لای شا سه‌لمان رێزلێنانێكی زۆر روون و گه‌وره و دیار بوو، سوپاس و پێزانینم بۆ گه‌ل و شای سعوودیه هه‌یه.\nبابه‌تی پێشوو سەرۆك بارزانی: سەربەخۆیی خەون نییە بەڵكو مافی كوردە و هەر بەدی دێت\nبابه‌تی دواتر کامەران نوری: خۆپارێزی هاوڵاتیان به رێنماییه ته‌ندروستییه‌كان جێگه‌ی خۆشحاڵیمه


دیمەنێكی دوای هێرشەكەی شەوی رابردوی داعش لە سنوری قەرەچوخ\nئومێد خۆشناو پارێزگاری هەولێر ئاشكرایكرد، دوای برینداربونیان لە هێرشەكەی شەوی رابردوی داعش لە سنوری قەرەچوخ، سێ پێشمەرگەی دیكە دوای برینداربونیان گیانیان لەدەستداوەو بەوەش ئاماری شەهیدانی هێرشەكە بۆ 13 كەس بەرزبوەوە كە سیانیان هاوڵاتی مەدەنی و 10یان پێشمەرگەن.\nئاوێنە: ئومێد خۆشناو، پارێزگاری هەولێر، ئەمڕۆ هەینی، لەمیانی بەسەركردنەوەی چەند بریندارێكی پێشمەرگە لە نەخۆشخانە، بە رۆژنامەنوسانی راگەیاند، "ئەوەی دوێنێ شەو رویدا لە ئەنجامی ئەو بۆشاییە ئەمنییەیە كە لەنێوان پێشمەرگەو حكومەتی عێراقی هەیە. بۆیە پێویستە هەرچی زوە رێككەوتنی ئەمنی نێوان هەرێم و حكومەتی عێراقی جێبەجێ بكرێت و هاوپەیمانانیش لەوبارەیەوە بێنە سەر خەت."\nئەوەشی خستەڕو، ژمارەی شەهیدانی هێرشەكەی شەوی رابردو بەرزترە لەوەی ئێستا لە دەزگاكانی راگەیاندن بڵاودەكرێتەوە، ئێستا ئێمە 13 شەهیدمان هەیە، سێ هاوڵاتی مەدەنی شەهیدبون كە برابون و یەكێكیان منداڵ بوە، حەوت پێشمەرگە لە بۆسەیەكدا پێكەوە شەهیدبون، سێ پێشمەرگەی دیكەش دوای برینداربونیان شەهیدبون.\nئاماژەی بەوەشدا كە لە هێرشەكەدا پێنج برینداری دیكەش هەن كە سێ لەو بریندارانە دۆخی تەندروستیان باش بوەو نەخۆشخانەیان جێهێشتوە، دوانەكەی دیكەش كە لە نەخۆشخانەن یەكێكیان دۆخی باشە و تەنها یەكێكیان لە چاودێری چڕە.\nئەوەش لەكاتێكدایە كە ئەمڕۆ وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاندبو، لە پەلامارەكەی شەوی رابردوی داعش لە سنوری قەرەچوخ، سێ هاوڵاتی مەدەنی و حەوت پێشمەرگە شەهیدبون.


د.محه‌مه‌د خۆشناو:ئه‌گه‌ر مه‌ترسی كۆرۆنا به‌رزبێته‌وه ئه‌وا ڕێكاره‌كانی داخستنی ده‌وام و بازاڕ و هه‌رچی پێویست بێت جارێكی تر ده‌یگرینه‌به‌ر\nد.محه‌مه‌د قادر خۆشناو وته‌بێژی فه‌رمی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌ڵێت" ئه‌گه‌ر مه‌ترسی كۆرۆنا به‌رز ببێته‌وه‌و ژماره‌ی حاڵه‌ته‌كان چه‌ند هێند بێته‌وه، بێگومان هه‌موو ئه‌و ڕێكارانه‌ی كه پێویسته بگیرێنه به‌ر ، ده‌یگرینه به‌ر وه‌كوداخستنی ده‌وام به‌شێوه‌یه‌كی یه‌كجاری وداخستنی بازاڕ،مه‌ترسیه‌كه له ئێستادا زۆر بوونی هه‌یه به‌ڵام له‌به‌ر ناچاری هه‌ندێك بارو گوزه‌رانی هاوڵاتیان ، له‌به‌ر ئه‌و بارودۆخه دارارییه‌ی كه هه‌رێمی كوردستان پێیدا تێده‌په‌ڕێت، قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆی سه‌رتاسه‌ری له ئێستادا به‌رده‌وام نیه، ده‌شڵێت" به‌ڵام تا ئه‌م ساته هیچ بڕیارێك نیه بۆ دووباره دانانه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌ی هاتۆچۆ ، وه هیچ بڕیارێك نیه بۆ درێژ كردنه‌وه‌ی ئه‌وماوه‌یه‌ی كه دانراوه، ڕێنماییه‌كان وه‌كو خۆیان جێ به‌جێ ده‌كرێن."\n"مه‌ترسی كۆرۆنا وه‌ك خۆی به‌رده‌وامه "\nله‌سه‌ره‌تای وتووێژه‌كه‌دا وته‌بێژی فه‌رمی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان سه‌باره‌ت به مه‌ترسی كۆرۆنا وتی"مه‌ترسیه‌كه وه‌كو خۆی به‌رده‌وامه، ئاماژه‌مان به‌وه داوه پێشتریش له ماوه‌ی مانگی چوار بۆ ماوه‌ی پێنج ڕۆژ، هیچ حاڵه‌تێكمان تۆمار نه‌كرد، ئه‌و ماوه‌یه زۆر زووه بۆ ئه‌وه‌ی بڕیاری كۆتایی له‌سه‌ر كۆرۆنا بدرێت له هه‌رێمی كوردستان و ئێمه دوباره بیگرینه‌وه، له‌سه‌ر ئاستی هه‌موو جیهان ئه‌م مه‌ترسیه به‌رده‌وامه."\nسه‌باره‌ت به سه‌رچاوه‌ی توشببونی ئه‌و حاڵه‌ته نوێیانه‌ی له‌ماوه‌ی دوو ڕۆژدا له‌هه‌رێمی كوردستان ڕاگه‌یه‌نران، د.محه‌مه‌د خۆشناو ده‌ڵێت" سه‌رچاوه‌ی توش بوونی ئه‌م كه‌سانه له كۆمه‌ڵگه‌وه هاتوون، حاڵه‌تمان هه‌بووه ئه‌م ماوه‌یه له‌كه‌ره‌تینه‌كانه‌وه توش بوون به‌ڵام ئه‌و كه‌سانه‌ی كه به‌م دوایه ده‌ستنیشان كراون ئه‌مانه له ئێستادا دوای ده‌ركه‌وتنی ئه‌و نیشانانه پێویستیان به‌دواداچون هه‌یه بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه به‌ركه‌وتنیان له‌گه‌ڵیاندا هه‌بووه كه ئه‌وانیش گریمانانه‌ی توش بوونیان هه‌یه بۆ نموونه ئه‌و حاڵه‌ته‌ی سلێمانی كه دوێنێ ده‌ستنیشان كرا هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی كه به‌ركه‌وتنیان هه‌بووه پشكنینیان بۆ كرا، تا ئێستا لەو حاڵەتەی سلێمانی پێنج کەس لە بەرکەوتەکانی هەلگری ئەم ڤایرۆسەن، ئه‌وه‌نده‌ی ئه‌نجامه‌كه‌ی هاتۆته‌وه به‌ڵام هێشتا پشكنینی تر به‌رده‌وامه، به‌هه‌مان شێوه بۆ ئه‌و حاڵه‌تانه‌ی هه‌ولێر كه دیاری ده‌كرێن ئه‌مه گریمانه‌ی ئه‌وه زۆر زیاتر ده‌كات كه حاڵه‌تی دیكه له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌دا هه‌بێت بۆیه به هیچ شێوه‌یه‌ك ناتوانیین بڵێین ئه‌و مه‌ترسیه له كوردستان نه‌ماوه."\n"ناتوانرێت له‌م كاته‌دا قه‌ده‌غه‌ی سه‌رتاسه‌ری وتوند تر دیسان ڕابگه‌یه‌نرێت "\nد.محه‌مه‌د خۆشناو ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد" دوێنێ دوو كۆبوونه‌وه‌ی دورودرێژ ئه‌نجام درا، یه‌كێكیان لیژنه‌ی باڵای ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا، ئه‌وی تریش كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زاره‌ت كه باس له‌هه‌موو ئه‌و ڕێكارانه كرا ئه‌نجاماندراوه وه ئه‌وانه‌شی كه پێویسته به‌رده‌وام بێت، له‌ڕاستیدا ئێمه ئه‌و مه‌ترسیه به به‌رده‌وام ده‌زانیین وه‌كو ئاماژه‌م پێدا به‌ڵام ناتوانرێت له‌م چركه‌یه‌دا قه‌ده‌غه‌ی سه‌رتاسه‌ری وتوند تر دیسان ڕابگه‌یه‌نرێت له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆر كه‌رتی حكومی و كه‌رتی ئه‌هلی هه‌یه پێویستی به كاركردن هه‌یه، به‌شی زۆری ڕێكاره‌كان له ئێستادا ده‌كرێته سه‌ر هاوڵاتیان كه‌پابه‌ندی ئه‌و ڕێنماییانه بن."\n"ئه‌گه‌ر ڕێنماییه ته‌ندروستیه‌كان به‌جوانی جێبه‌جێ بكرێن هه‌موو ژیانیش بگه‌ڕێته‌وه دۆخی ئاسایی خۆی به‌شێكی زۆری مه‌ترسییه‌كان نامێنێت "\nوته‌بێژی فه‌رمی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێم ده‌شڵێت" ئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌و ڕێنماییانه به‌جوانی جێبه‌جێ بكرێن، هه‌موو ژیانیش بگه‌ڕێته‌وه ئاستی ئاسایی خۆی، به‌شێكی زۆری ئه‌و مه‌ترسیانه نامێنێت، بۆیه ئێمه هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌و بارودۆخه ده‌كه‌ین ، وه له ئێستادا هیچ بڕیارێك نیه بۆ دووباره دانانه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌ی هاتۆچۆ ، وه هیچ بڕیارێك نیه بۆ درێژ كردنه‌وه‌ی ئه‌وماوه‌یه‌ی كه دانراوه، ڕێنماییه‌كان وه‌كو خۆیان جێ به‌جێ ده‌كرێن، تاكه شتك ماوه و تا ئێستا بڕیاری له‌سه‌ر نه‌دراوه ئه‌ویش هاتوچۆی نێوان پارێزگاكانه كه نازانیین چۆن هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵ ده‌كرێت له ماوه‌یه‌ی داهاتوودا."\n"ئێستا زۆر زووه بۆ كۆتایی هاتنی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا بۆ ئه‌نجامه‌كان، كۆرۆنا كه ئه‌گه‌ر ماوه‌یه‌كیش بێده‌نگ بێت مانای ئه‌وه نیه له‌ناوچووه "\nسه‌باره‌ت به پێشبینییه‌كانیان؟ د.محه‌مه‌د خۆشناو ده‌ڵێت" هه‌مان ئه‌و پێشبینیانه‌ی ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی دووپات ده‌كه‌ینه‌وه كه ئه‌ویش داهاتووی كۆرۆنا ڤایڕه‌س له‌سه‌ر ئاستی جیهان و له‌سه‌ر ئاستی لۆكاڵی داهاتوویه‌كی نادیاره، ئێستا زۆر زووه بۆ كۆتایی هاتنی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا بۆ ئه‌نجامه‌كان، بۆ زیادبوون یان كه‌م بوونه‌وه‌ی ژماره‌ی تووش بووان، وه ئێمه ده‌توانیین بڕیاری له‌سه‌ر بده‌ین كه ئه‌و ڕێكارانه تا ئێستا به خۆشحاڵیه‌وه سوودێكی زۆرباشی هه‌بووه ، تاوه‌كو ئه‌م چركه‌یه كۆنتڕۆڵ كراوه به‌ڵام ئه‌وه‌ی ده‌یبینین له‌ده‌وروبه‌رمان ڕوو ده‌دات به‌تایبه‌تی ئه‌وه‌ی كه له ناوه‌ڕاست و باشوری عێراق ڕوو ده‌دات، دوێنێ و پێرێ-ش چه‌ندین حاڵه‌تی یه‌كجار زۆرتۆمار كراوه، ئه‌مه واده‌كات دووباره ئێمه ئاستی مه‌ترسیه‌كان به به‌رز ببینیین، وه ئه‌و ساردبوونه‌وه‌ی له‌ناو هاوڵاتیان هه‌یه دووباره‌پێیان ڕابگه‌یه‌نیین و به‌رده‌وامبین له پێدانی هۆشیاری ته‌ندروستی، جه‌خت ده‌كه‌ینه‌وه كۆرۆنا كه ئه‌گه‌ر ماوه‌یه‌كیش بێده‌نگ بێت مانای ئه‌وه نیه له‌ناوچووه "\n"له‌به‌ر ئه‌و بارودۆخه دارارییه‌ی كه هه‌رێمی كوردستان پێیدا تێده‌په‌ڕێت، قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆی سه‌رتاسه‌ری له ئێستادا به‌رده‌وام نیه "\n"ئه‌گه‌ر مه‌ترسیه‌كه به‌رز ببێته‌وه‌و ژماره‌ی حاڵه‌ته‌كان چه‌ند هێند بێته‌وه، بێگومان هه‌موو ئه‌و ڕێكارانه‌ی كه پێویسته بگیرێنه به‌ر ، ده‌یگرینه به‌ر وه‌كو داخستنی ده‌وام به‌شێوه‌یه‌كی یه‌كجاری وه داخستنی بازاڕ، هه‌ر ڕێكارێك كه‌ئاستی مه‌ترسیه‌كه بێنێته‌وه خوارتر وه ئه‌گه‌ر زانیمان مه‌ترسیه‌كه به‌رزه بێگومان ئێمه په‌یڕه‌وی ده‌كه‌ین و په‌یڕه‌ویشمان كردووه، دیسان ده‌مه‌وێت ئه‌وه باس بكه‌مه‌وه كه مه‌ترسیه‌كه له ئێستادا زۆر بوونی هه‌یه به‌ڵام له‌به‌ر ناچاری هه‌ندێك بارو گوزه‌رانی هاوڵاتیان ، له‌به‌ر ئه‌و بارودۆخه دارارییه‌ی كه هه‌رێمی كوردستان پێیدا تێده‌په‌ڕێت، قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆی سه‌رتاسه‌ری له ئێستادا به‌رده‌وام نیه."د.محه‌مه‌د خۆشناو واده‌ڵێت"\n"پێویست ناكات له ڕێنماییه‌كان سارد ببینه‌وه "\nوته‌بێژی فه‌رمی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ئه‌وه‌شی وت" ئێمه وه‌كو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی له‌سه‌ر هه‌مان ڕێنمایی به‌رده‌وامیین كه به‌ركه‌وتنی فیزیكی پێویسته ته‌واو ته‌واو سنوردار بكرێت، ئه‌گه‌ر بازاڕه‌كان به‌و قه‌ڵه‌باڵغیه ده‌كرێنه‌وه، پێویست ناكات له ڕێنماییه‌كان سارد ببینه‌وه، فه‌رمانگه‌كان به‌شێكیان ده‌وامیان ده‌كرێنه‌وه نابێ سارد ببینه‌وه، وه هیچ به‌رچاو ڕوونیه‌ك نیه له ئاستی جیهان و له ئاستی ناوخۆیدا تا كه‌ی ئه‌مه به‌رده‌وام ده‌بێت، هیچ به‌روارێكی دیاری كراومان نیه كه به‌داخه‌وه ئه‌مه سترێسه‌كه زیاتر ده‌كات نازانیین تا چه‌ند به‌رده‌وام ده‌بێت به‌ڵام ئه‌مه ئه‌و ڕێنماییه جیهانیانه كه پێویسته ئێمه له‌سه‌ری به‌رده‌وام بین."\nده‌قی وتووێژه‌كه‌ی ژیار له‌گه‌ڵ د.محه‌مه‌د خۆشناو MAY 15/020


كاردانەوەكانی هەڵكردنی ئاڵای كوردستان لەكەركوك\n- 3/29/2017 1:21:00 PM 4717 جار خوێندراوەتەوە\nساتی هەڵكردنی ئاڵای كوردستان لەبینای پارێزگای كەركوك\nبڕیارەكەی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك بۆ هەڵكردنی ئاڵای كوردستان هەر زوو كاردانەوەی جۆراوجۆری ناوخۆیی و نێودەوڵەتی بەدوای خۆیدا هێناو تائێستاش كاردانەوەكان بەردەوامن.\nئەنجومەنی پارێزگای كەركوك رۆژی سێ شەممە لەكۆبوونەوەیەكدا بڕیاری هەڵكردنی ئاڵای كوردستانی پەسەندكرد، كە 23 ئەندامی لیستی برایەتی و یەك ئەندامی عەرەبی تێیدا بەشداربوون.\nبەپێی بڕیاری هەڵكردنی ئاڵای كوردستان لە كەركوك كە لەلایەن پارێزگاری شارەكەوە ئاراستەی ئەنجومەنی پارێزگاكە كرابوو، ئاڵای كوردستان لە تەنیشتنی ئاڵای عێراق لەسەرجەم دامەزراوە حكومییەكانی پارێزگای كەركوك هەڵدەكرێت.\nهەر دوێنێ دوای پەسەندكردنی بڕیارەكە، ئاڵای كوردستان لەسەر باڵەخانەی پارێزگاو ئەنجومەن بەرزكرایەوە.\nبەرپرسانی ئەنجومەن و ئیدارەی شارەكە جەخت لە بڕیارەكەیان دەكەنەوەو دەڵێن ئاڵای كوردستان گوزارشت لەسەرجەم پێكهاتەكان دەكات.\nرێبوار تاڵەبانی سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك رۆژی دوشەممە دوای تەواوبوونی كۆبوونەوەی ئەنجومەن لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئاڵاكە گوزارشت لەهەموو نەتەوەكان و پێكهاتەكانی كەركوك دەكات. بودجەیەك بۆ هەڵكردنی ئاڵای كوردستان تەرخاندەكرێت لەسەرجەم دامودەزگاكانی كەركوكدا.\nلیستی عەرەب و توركمان و بایكۆتی كۆبوونەوەكەی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك-یان كرد كە تێیدا بڕیاری هەڵكردنی ئاڵای كوردستان پەسەندكرا.\nبڕیارەكەی ئەنجومەن ناڕەزایی عەرەب و توركمانەكانی لێكەوتەوەو توركیاش ناڕازیبونی خۆی لەو بارەیەوە نیشاندا.\nئەمڕۆ چوارشەممە ژمارەیەك لە توركمانەكانی كەركوك دژی بڕیارەكەی ئەنجومەن خۆپیشاندانیان ئەنجامداو لەخۆپیشاندانەكەدا گرژی دروستبوو.\nدوێنێش حەسەن تۆران جێگری سەرۆكی بەرەی توركمانی عیراقی لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا پەسەندكردنی بڕیارەكەی بە "دابەشبونی كۆمەڵگە" ناوبردو رایگەیاند، ئەو پرسە دەسەڵاتی ئەنجومەن نییەو دەسەڵاتی بەغدایە.\nلەگەڵ ئەوەشدا تۆران جەختیكردەوە لەسەر پەرەدان بە پەیوەندییەكانی كوردو عەرەب و توركمان.\nهەر دوێنێ وەزارەتی دەرەوەی توركیا لە راگەیەنراوێكدا رایگەیاند، بڕیاردان لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركووك لەكاتێكدا ئەندامانی توركمان و عەرەبی ئەنجوومەنەكە بایكۆتی دانیشتنەكەیان كردووە، بە "كارێكی تاك لایەنانەو پێشێلكاری دەستووری عێراقی و پێكهاتەی جێناكۆكی كەركووكی دەزانین".\nمەولود چاوشئۆغڵو وەزیری دەرەوەی توركیا وتی ''ئێمە پێمان وایە ئەو دەنگدانە، درووست نییە".\nلەپاڵ ئەو ناڕەزاییانە لەبەشێك لە ناوچەكانی هەرێمی كوردستان گردبونەوەی پشتگیریی بۆ بڕیارەكە ئەنجامدرا.\nپێدەچێت كاردانەوە جیاوازەكان بەردەوامبن، كە ڕەنگە سەرەنجامەكەی هەر پەیوەندیدار نەبن بەكەركوك خۆیەوە، چونكە دەشێت دواجار سەرئەنجامی كاردانەوە جیاوازەكان لەڕوی ئەرێنی و نەرێنیەوە پەیوەندیداربن بەهەموو هەرێمی كوردستانەوە.\n#كه‌ركوك #ئاڵای کوردستان


ئیسلام و پەیدابوونا ئیسلاما سیاسی – ئازادیی کۆمەڵگە\nماڵه‌وه/چاند/ئیسلام و پەیدابوونا ئیسلاما سیاسی\nئیسلام و پەیدابوونا ئیسلاما سیاسی\n0 3 9 خوله‌ك پێشتر بینراوه\nژكەڤن وەرە ل وێ روژا موسلمان لسەر دەست نیشانكرنا كەسەكی بۆ شینگرتنا جهێ پێغەمبەری ناكۆك بوین ، پاشان دڤەرێژا وان ناكۆكیی و هەڤڕكیاندا موسلمان بسەر دو بەرەیاندا هاتینە كەرتكرن، هەردو رێبازێن سەرەكیێن ئیسلامێ " سنە و شیعە " ژێ هاتنە دروستكرن، كە یا ئاشكرایە بەرهەمێ كێشمەكێشەكا سیاسی بوویە، درێژی پێدانا ناكۆكیان بوویە دناڤبەرا بنەمالا ئۆمەوییا و هاشمیا ( ) ، رەنگە یا دجهێ خۆدابیت ژی ئەگەر بێژین پشتی كەفتنا زوربەیا دەولەتێن جیهانا ئیسلامێ ل ژێر ركێڤ و دەستەلاتداری و قەلەمرەویا روژئاڤا پشتی شەرێ جیهانیێ ئێكێ، ئێدی ئەو دەستەلاتداریێن نافخۆیی ژی ئەوێن دەڤەرێن خۆ لبن سیبەرا فەلسفەكا روژئاڤا برێڤەدبرن، وێ چەندێ دگەهینن كۆ جێ بەجێكرنا شەریعەتێ ئیسلامێ د سەنتەرێ ئاخا ئیسلامێدا دخۆڤەكێشانێدانە و جیهانا ئیسلامی یا دشكەستناندا دەربازدبیت، گەلەك چاڤدێرین سیاسی یێن روژئاڤا دوی باوەرێدانە پەیدابوونا دیاردەیا ئیسلاما سیاسی بۆ ئاستێ نزمێ ئابۆریا زووربەیا دەوڵەتێن جیهانا ئیسلامی ڤەدگەریێت، ژبەركۆ هەر ل دەستپێكا سالێن چلاندا هندەك تەڤگەرێن سوشیالیستی ل هندەك دەوڵەتێن ئیسلامی ل ژێر كارتێكرنا هزرێن كۆمنیستی پەیدابوون، وەك بزاڤەك ژبۆ بڵندكرنا ئاستێ ئابۆری و جڤاكیێ تاكان، لێ پشتی هەرفینا ئێكەتیا سۆڤێت ڤالاتیەكا هزری دبیاڤێ بزاڤێن چاكسازیا ئابۆری و جڤاكی لپشت خۆ هێلا، و چاڤدێر وەسا دبینن ئا لڤێرە ئەو هزرێن بانگەشە ژبۆ شڕوڤەكرنا پاشكەتن و تێكچوونا ئاستێ ئابۆری و جڤاكی بۆ دویركەتنا مۆسلمانان ل جێ بەجێكرنا دروستا دەقێن شەریعەتێ ئیسلامێ و كارتێكرنا دەستەلاتدارێن وانا بسیاسەتا روژئاڤا ڤەدگەراندن .( )\nبتایبەت پشتی دەولەتێن روژئاڤا ئەوێن دشەرێ جیهانیێ ئێكێ دا بسەركەفتین، و كە هندەك دروست بوونا تەڤگەرا نەتەوەییا عەرەبی لسەر دەستێ نەتەوەپەرستێن عەرەب و جەمال عەبدولناسر و پارتا بەعسا سۆسیالیست، ب شكەستنا دووێ ل قەلەم دەن بسەرێ ئیسلامێدا هاتی ل چاخێ سەردەم.( ) دووێ ڕەوش و داكەتنێن جیهانا ئیسلامی تێدا دەربازدبۆ بسیاسەتكرنا ئیسلامێ بنەچاری، وەك دیفاكتوویەكا بەرهەم هێنەر هاتە پێش، ژبۆ پتریا خەلكی ل دور درویشمێن تەڤگەرێن ئیسلامی بلندكرین خڕڤە ببن، ژدرویشمێن ڤەگەراندن بۆ خیلافەتا ئیسلامی و جێ بەجێكرنا شریعەتێ ئیسلامێ و دژایەتیكرنا روژئاڤا، ژكارێن گرنك بوویە و ژلایێ خەلكیڤە ژی پێشەوازیەكا مەزن لێ تاتەكرن، نەخاسمە ژێدەرێ بانگكرنێن هەنێ ژلایێ كەسایەتیێن بیرمەند و زانایێن دینیڤە تاتنەكرن.\nدەست پێكێن بكارئینانا پیروزیێن ئیسلامێ ژ تێكستێن قورئانێ و فەرمودەیێن پێغەمبەری و بكارئینانا ئیسلامێ بگشتی وەك ئالاڤەكێ بەرهەمهینەر دزانستێن سیاسیدا و بسیاسەتكرنا ئیسلامێ ڤەدگەریێت بۆ دامەزراندنا تەڤگەرا " دیوباند " ئەوا ژلایێ سەید ئەحمەد خان " 1817-1898" ل هندی هاتیە راگەهاند وەك كارڤەدانەك ل دژی دەست بسەرداگرتنا هندێ ژلایێ هێزێن بریتانیاڤە، پاشان ل پاكستان لسەر دەستێ " سید أبو الاعلی المودودی 1903-1979" كە ئێك ژ كەسایەتیێن بەرچاڤێن ئاینی بوویە د دیرووكا پاكستانێدا، مەودودی داخبار بوویە ب تەڤگەرا دیوباندی ل هندێ، وبانگ ژبۆ دروستكرنا دەولەتەكا ئیسلامی دكر، تێدا شەریعەتێ ئیسلامێ لێ بێتە جێبەجێكرن، ل سالا 1941 كۆمبەندا " جماعت اسلامی " ئانكۆ كۆمەڵەیا ئیسلامی راگەهاند، و ئەڤە تەڤگەرەكا ئیسلامیا سیاسی بوویە و شیایە بۆجارا ئێكێ ببیتە هێزەكا كاریگەر دژیانا سیاسیدا ل پاكستان و 53 ێ كورسیكێن پەرلەمانی ژ 272 كورسیان بدەستڤە بینیت، پاشان ل میسرێ و لسەر دەستێ شێخێ بیرمەند سەید قوتب، یێ كۆ گەلەك داخبار بوویە ب هزرێن مەودودی، درێژیی بۆان بانگا دا یێن داخازا موسلمانان دكر ڤەبگەریێن بۆ شەریعەتێ ئیسلامێ و دروستكرنا دەولەتا ئیسلامێ دكر، بێكڤە هەر ئێك ژ مەودودی و سەید قوتب تێنە هژمارتن ژ دامەزرینەرێن وێ رەوتا گەلەك دبێژنێ هشیاریا ئیسلامێ " الصحوە الاسلامیە " ( )\nبسیاسەتەكرنا ئیسلامێ و بانگ ژبۆ ئیسلام ببیتە دین و دەولەت چو دبیاڤێ خۆ رێكخستنێدا، و دڤی بابەتیدا " الاخوان المسلمین " ئەوا ب تەڤگەرا نەخریا بكریاركرنا ئیسلاما سیاسی تێتە ل قەلەمدان ل میسرێ ل سالا 1928 ێ لسەر دەستێ حەسەن بەنا هەڤ تەمەنێ سەید قوتبڤە هاتە دامەزراندن و ب ئاشكەرایێ درویشمێ " القرێ‌ن دستورنا ، الجهاد گریقنا ، والموت فی سبیل الله أسمی أمانینا" هاتە راگەهاندن و بكریار خەبات ژبۆ ئیسلام ببیتە دین و دەوڵەت، ئیسلام تێكەلی كارێن سیاسی هاتەكرن، لەوان ژی هەرخاندنەكا بۆ تەڤگەرا ئیخوان مۆسلمین بێتە كرن، دێ بڕوونی ئاشكەرابیت ئیخۆان هەلگرێن پڕوژەیەكێ بەرفرەهن و بانگ ژبۆ چاكسازیەكا سیاسی و ئابۆری و جڤاكی یا سەرتاسەری دكەن، سنورێن وێ چاكسازیێ ل میسرێ دەست پێ دكەت و تا ل هەمی وان دەولەتێن رێكخستنا ئیخۆانان گەهشتبیتی بدوماهیك تێت، كەئەڤرو ئیخۆان وەك تۆرەكا رێكخستی، خۆدانێن سیستمەكێ تایبەت و بەرفرەه بخۆڤە هەیە و ل زوربەیا جیهانا دبێژنێ جیهانا ئیسلامی ڤەدگریت، ئەڤەیە ژی یا زوربەیا چاڤدێرێن سیاسی دبێژنێ ئیخۆان بەرهەمێ نەخریێ ئیسلاما سیاسی یە، پیروزیێن ئیسلامێ ئێخستنە دخزمەتا سیاسەتا بسەركەفتن وەرگرتنا دەستەلاتێ بكارێن زیرەكانە ل قەلەم ددان، بانگ ل راگەهاندنا جیهادێ ل دژی داگیركەران و دەستەلاتدارێن عیلمانی ل گەلەك بڵنگویێن مزگەفتنانڤە و ژلایێ چالاكڤانێن ئیخۆانان هاتنەكرن، وێڤەتر ژبۆ گەهشتن بدەستەلاتێ هەمی رێك دڤەكری هێلان، تا كار دگەهیتە بكریاركرنا دوماهیك درویشم و راگەهاندنا جیهادێ، بكارئینا هێزێ ژبۆ كۆدەتاكرن و وەرگرتنا دەستەلاتێ، وەلێكر رێكخستنا ئیخۆانان بسەنەهی نەئێتە جوداكرن لگەل رەوتێن سەلەفیەتا جیهادی، بەلكۆ هەر ئیخۆان بخۆ هێزا بنگەهیا ئافراندنا تاكێن توندرەو بەرهەم تینیت، لەوان ژی دوماهیك ئەزموونا ئیخۆانان ل میسرێ پشتی بوهارا عەرەبی، ئیخۆان ئێخستنە لبن وان بزاڤێن دەولەتی یێن بانگ ژبۆ هژمارتنا ئیخۆانان ب هێزەكا تیرورستی بێتە ل قەلەم دان و دەبێت بێنە ژناڤبرن.\nل ڤێرە چێ دبیت كەسەك هەبیت بسیاربكەت، ژخۆ ئیسلاما سیاسی وەك زاراڤ، تشتەكێ تازە بیت دفەرهەنگا سیاسیدا هاتبیتە دیتن، لێ بووێ خاندنا ئەڤرو بۆ ئیسلاما سیاسی تێتە كرن، وەك مە لسەر گوتی لگەل پەیدابوونا ئیسلامێ دین تێكەلی سیاسەتێ بوویە و ئیسلام ب دەق و پیروزیێن خۆڤە زوربەیا جاران تنێ ئالاڤەك بوویە ژبۆ رازیكرن و هندەك جاران ژی ژبۆ سەردابرنێ هاتیە بكارئینان، لەوان ژی پەیدابوونا درەنگا ئیسلاما سیاسی وەك زاراڤ وێ چەندێ ناگەهینیت كۆ ئیسلام یا دویر بوویە ژ سیاسەتێ، بەلكی بەروڤاژیا وێ رەنگە یا دروست بیت كە دین بخۆ ئەفچا هەردینەك بیت، پشكەكە ژ بەشێن وێ خاندنا بۆ تێگەهێ هۆنەرێ سیاسەتێ تێتەكرن.\nئەگەر نە ئیسلاما سیاسی وەك زاراڤ، زاراڤەكێ سیاسی و میدیایی و ئەكادیمی یە و هاتیە بكارئینان بۆ دانەناسینا وان تەڤگەرێن گوهرینێن سیاسی ئەنجام ددەن و باوەریێ ب ئیسلامێ تینن وەك "سیستەمەكێ سیاسیی بۆ دەستەلاتداریێ " و مروڤ دشێت بڤی رەنگی پێناسە بكەت " كۆمەكا هزرو ئارمانجێن سیاسینە یێن ژێدەرێن وان بۆ شریعەتێ ئیسلامێ ڤەدگەریێن " ئەوێن ژلایێ گروپێن ئیسلامیێن ئسوولیڤە تێتە بكارئینان، كە دوێ باوەرێدانە كۆ ئیسلام تنێ دیانەت نینە، بەلكۆ دەربرینن ژ بۆ سیستمەكێ سیاسی وئابۆری و یاسایی و چڤاكی ژی بكێر تێت دەزگایێن دەولەتێ لسەر بێنە ئاڤاكرن، و هەر ئێك ژ دەولەتێن وەك ئیران و سعودیە و رژێما تالیبانا بەرێ ل ئەفغانستان و سۆدان و سۆمال نمونەنە لسەر ڤی پروژەی، لبەر چاڤ وەرگرتنا تێبینیا وێ چەندێ ئەف دەولەتێن هەنێ بخۆ رەدا بكارئینانا زاراڤێ ئیسلاما سیاسی دكەن وەك سیستمەكێ دەستەلاتداریێ و لجهێ ڤی زاراڤی ئەو دەستەلاتكرن بشەریعەتی بكار تینن.\nئێدی زوربەیا تەڤگەرو پارتێن ئیسلامی نەڤەشارتن كۆ ئارمانچا وان وەرگرتنا دەستەلاتێ یە و ئیسلام دوان دەستەلاتداریاندا دین و دەولەت بیت، ئەگەر كار بگەهیتە راگەهاندنا جیهادەكا سەرتاسەری ژی، وێڤەتر شەڕ لگەل دوژمنێن نێزیك وەك ئاماژەیەك بۆ دەستەلاتداریێن دەولەتێن جیهانا عەربی، كە بگورەی تێگەهشتنا وان دەولەتێن دەڤەرا روژهەلاتا ناڤین دەولەتێن دەركەفتینە ژ وان بنەمایێن ئیسلام بانگی ژبۆ دكەن، و پاشئێخستنا شەڕی لگەل دوژمنێن دویر وەك ئاماژەیەك بۆ دەولەتێن روژئاڤا، كە ئەڤە بخۆ تێرا وێ ئێكێ هەیە كۆ ببیتە درویشمێ وان هێزێن ناڤی بخۆ تینن هێزێن ئیسلاما نەرم و هێزێن رادیكال و تیرورستی مینا قاعیدە و وەك ئەڤا نهو چەكدارێن تیرورستیێن هەر ئێك ژ داعش و بەرەی نۆسرە ل هەر ئێك ل عیراقێ و سوریا و لیبیا دكەن، و ئەڤ درویشمە درویشمێ هەمێ هێزێن ئیسلاما ڕادیكالە.\nل هەیڤا نەها سالا 1994 ێدا ل كۆنگرەیێ جیهانیێ واشنتون ل ئەمریكا ل ژێر ناڤێ " مەترسیا ئیسلاما ئسۆلی یا ب ئینگلیزی : Islamic Fundamentalism جهێ وێ دگریت، لسەر باكۆرێ ئەفریقیا هاتە گرێدان " كە كۆنگرە بخۆ لسەر سۆدان بوو، وەكی دكۆنگرەیی ئاماژە پێكرێ بزاڤێن ئیرانێ ژبۆ بەلاڤەكرنا " شۆڕەشا ئیسلامێ " ل ئەفریقیا برێكا سۆدانێ را، و پاشان دسەروبەندێن بویەرێن نافخۆیێن جزائیر، زاراڤێ " الاسلامیین الاصولیین " هاتە گوهارتن بۆ " ئیسلامیێن توندرەو ""الاسلامیین المتگرفون " و پاشان پشتی رویدانێن 11 سپتێمبەرا 2001 ێ ئەف زاراڤە لسەر ناڤێ " ئیسلاما سیاسی " هاتە جهگیركرن. ( ) كە واتە ئیسلاما سیاسی بكریار لگەل پەیدابوونا ئیسلامێ وەك دین هەبوویە، ئەما وەك زاراڤ بخۆ زاراڤەكێ سەردەمە و پشتی پەیدابوون و گەشەیا تەڤگەرێن ئیسلامی بتایبەت پشتی بویەرێن 11 سپتێمبەرێ بویە زاراڤەكێ تایبەت ژبۆ جوداكرنا تەڤگەرێن توندرەو رادیكال ژوان هێزێن نەرم و خۆ وەك رێباز بەرچاڤ دكەن، نەك وەك هێزەوك و تەڤگەرەكا سیاسی، ژبەركۆ ئارمانجێن تەڤگەرێن ئیسلامی ئارمانجێن دویر هاڤێژن و ستراتیجینە و خەباتێ ژبۆ دامەزراندنا دەوڵەتەكا ئیسلامی دكەن، كە خۆ دوەرگرتنا دەستەلاتێدا دبینیت و جارەكادن ئیسلام ببیتە دین و دەوڵەت و هەمی كارێن رێڤەبرنا سیاسی و ئابۆری و چڤاكی دچارچوڤێ یاسایێن شەریعەتێ ئیسلامێدا بێنە رێكخستنكرن. ل ڤێرە و ژبۆ ئیسلام هەمی نەئێتە بناڤكرن كۆ رەوتەكێ تۆندەو بەلایەكە بسەرێ مروڤاتیێ هاتیی مروڤ دكاریت بەحس ل سێ ئاستێن " ئیسلامێ " بكەت، ژبۆ دیاردەیا ئیسلاما سیاسی پێ بێتە جۆداكرن لگەل جورێن دیتر یان یاگەلەك زانایێن ئیسلامێ دبێژنێ ئیسلاما راستەقینە و سیاسەت تێكەلی چالاكیێن ئیسلامێ یێن دیتر نەبیت وەك دین و كەلتۆر و عەقیدە، ئەو ئاستێن هەنێ یان رەنگێن ئیسلامێ ئەڤەنە " ئیسلاما مللی و ئیسلاما فەرمی و ئیسلاما سیاسی، ددەمەكیدا ئیسلاما مللی گرێدایی ئالیەتێن ئاینداریا كلاسیكە، ژبەركۆ عیبادەت" العبادە " شێوەكێ عەدەتكی بخۆڤە دبینیت یا بتیتالێت چڤاكی یێن نافخۆیی و تایبەتمەندیێن چاندی و شارستانی و چڤاكی بدوماهیك تێن، ئیسلاما فەرمی گرێدایی دەزگەهێن فقهی و رێبازانڤە گرێدایە، یا زوربەیا جاران دبیتە ئالەتەكێ ئایدلوجیی ژ ئالەتێن دەولەتێ، مروڤ دشیت ئەڤان وەسا لێك بدەت كۆ ئیسلاما " زانایێن دینی " یە ، ئەما ئیسلاما سیاسی ژ ئالیێ تیۆریی و پڕاكتیكی ڤە گرێدایی درویشمێ دەوڵەتێیە و ئاڤاكرنا دەوڵەتەكێە ئیسلام تێدا دین و دەستەلات بیت.\nبكارئینانا زاراڤێ ئیسلاما سیاسی گەلەك بەرفرەهبوویە و گرنگیەكا مەزن پێ هاتیە دان ل ڕوژهەلات و ڕوژئاڤا، تا بوویە دیاردەیەك و ببیتە جهێ سەرنچ و پیتەدانا ناڤەندو ڤەكۆلینێن دەوڵەتی و گەلەك ژ ڤەكۆلەرێن بسپور بكەرتێن روژهەلاتناسی و خاندنێن ئیسلامی ڤە.\nل ڤێرەدا تێگەهێ " ئیسلاما سیاسی " سەرهلدا، یا هندەكا دوێ گوشەیدا سەح دكرنێ، تێدا بزاڤێ دكەت بۆ وەرگرتنا دەستەلاتێ و دانانا سیستەمەكێ سیاسی یا بنیاتێن وێ بۆ وی چڤاكێ ڤەدگەریێت یا ژلایێ پێغەمبەریڤە ل پاژێرێ مەدینێ داهاتیە دانان، ساخكرنا خیلافەتا راشدین، لبەر چاڤ وەرگرتنا دویراتیا دەم و جها كە ئەڤرو برێكا پارتەكا ئیسلامیا سیاسی یا سەردەم شیانێن هەڤركیان هەبن و هەلگرێ پڕوژەیەكی بیتن دوهی و ئەڤرو پێكڤە گرێ بدەت، هەمی ماف هەبن ژبۆ بكارئینانا ئەو كەرەستەیێن بەردەست و درێ پێداینە د هەڤركیێن سیاسیدا.\nتەڤگەرێن ئیسلاما سیاسی سەخلەتێن تایبەت بخۆڤە هەنە، پێ تێنە جوداكرن ژهەمی هێزێن دیتر، دخانا ئیسلاما سیاسیدا تێنە رێزبەندكرن، ئەوێن داخازا دەستەلاتەكێ دكەن شەریعەت لێ بێتە چەسپاندن و بهەمیڤە پشتا خۆ پێڤە گرێ ددەت، دهەمان دەمدا داخازا هەلوەشاندنا یاسایێن دونیایی و سیستەمێن دیموكراسی دكەن، ئەڤ رەگەزێن هەنێ ل گورەی دیتنێن وانا رەگەزێن بنەرەتیێنە و بكێر هەمی دەم و جهان تێن، تەڤگەرێن ئیسلاما سیاسی پێ تێنە دەستنیشانكرن، ئەوژی :\nیائێكێ : تەكەسكرن لسەر سیاسەت پشكەكە ژ ئیسلامێ، كارێ سیاسی ئەركە لسەر هەر مۆسلمانەكی .\nدوو : پڕوپاگندا ژبۆ تەڤگەرا خۆبكەت " هەر تەڤگەرەك پێ داخبار بوویە یان ژێ دروست بوویە " ئەو تەڤگەرەكا مۆسلمانایە، ئەوا ئەو پێرادبیت تنێ ئەو ئیسلاما دروستە، ئانكۆ یێ نەژ تەڤگەرا من بیت نە ژ تەڤگەرا مۆسلمانایە بەلكی ژ دەرڤەی ئیسلامێنە، دیسان یێ باوەریێ بهەمی بنەمایێن تەڤگەر لسەر هاتیە ئاڤاكرن نەئینیت، بێی هیچ دان و ستاندن و گورانكاری و راستڤەكرن، تێتە هژمارتن دەركەفتی ژ ئیسلامێ و سزایێن دەركەفتیان لسەر تێنە جێ بەجێكرن.\nسێ : سەپاندنا بیرو بریارو ئاراستەیان، بهێزێ و توندرەویی و كۆشتن و شەری یا دبێژنێ جیهاد ژبۆ رویی خۆدێ .\nڤەكۆلەرێ فەرەنسی " جیل كیبل "دەربارەی ئەوا پەیوەندی ب پەیدابوون و جهگیركرنا ئیسلاما سیاسی وەك لڤینەرەكێ بەرچاڤ و دیار و ئارمانجێن دیاریكری هەبن، كاری برەنگەكێ رێكخستی دكەت ژبۆ بدەستڤەئینانا وان، سالێن شێستان سالێن ڤەژاندنا ئیسلاما سیاسی بوویە ، " دیاردا ئیسلاما سیاسی ل سالێن شیستاندا برەنگەكێ باشتر هاتە بەرچافكرن، ژبەركۆ هزرێن بیرمەندێن ئایدلوجیێن مینا پاكستانی " أبو اڵاعلی المودودی، سەید قوتبێ میسری و ئایەتولا خۆمەینیێ ئیرانی، ژبۆ چەسپاندنا ئیسلاما سیاسی و دەست نیشانكرنا ئارمانجان، رولەكێ باش هەبوویە دچەسپاندن و جهگیرگرتنا خۆ دچڤاكێن ئیسلامیدا .( )\nل ڤێرەدا مروڤ دگەهیتە دو ئەنجامان یائێكێ هەر ژكەڤن وەرە ئیسلام و سیاسەت پێكڤە درێگێدای بووینە و ژێك نەهاتینە جوداكرن، دئێكەم چالاكیێن بەلاڤەكرنا ئیسلامێدا، تێكستێن قورئانێ و فەرمۆدێن پێغەمبەری وەك دو ئالاڤێن سیاسی بەرامبەری یێن دیتر هاتینە بكارئینان، دهەرسێ فەرمانرەوایێن خیلافەتێن ئیسلامێدا ژی كاروبارێن دەولەتا ئیسلامیدا ب سیاسەتكرنا ئیسلامێ برێڤەچووینە، ئەڤەیە یا زانایێن ئیسلامێ دبێژن ئیسلام دین و دەولەتە و نەدەركەفتن ژ بنەمایێن بنەرەتیێن ئیسلامێ كە قورئان و فەرمودەنە ئیسلاما سیاسیا نەرمەرێیە، یادووێ ل وێ قوناغێدا دەست پێ دكەت وەك زانایێن موسلمانا دبێژنێ شكەستا دووێ یا ئیسلامێ، وەك هندەك دبێژن ڤەدگەریێتە چەرخێ تازە بۆ پەیدابوونا تەڤگەرا نەتەوا عەرەبی، لێ ئەما هەرەس ئینانا تەڤگەرێن ناسیونالیستا عەرەبی و دروستبوونا كۆمارا ئیسلامی ل ئیرانێ و مایتێكرنا سوڤێت د ئەفغانستانێدا و سەركەفتنا محەمەد زیائەلحەق بو كۆرسیا دەستەلاتێ ل پاكستان و شەرێ خەلیجی یێ دووێ، ئالوزبوونا پەیوەندێن سعودیە لگەل ئیرانێ و بتایبەت پشتی سعودیێ شكەستن ئینایی دبەرسنگگرتنا بەربلاڤبوونا هزرا شیعەگەراتیا ئیرانێ، ب پشت بەستن ب سەدام حسێن و شەرێ خەلیجیێ ئێكێ، بۆ ئەگەرێ وێ ئێكێ سعودیە پشت ب ستراتیجیەتەكا دیتر گرێ بدەت، بەرامبەر هەڤركێ وێ ئیرانی، ئەوژی پشتەڤانیێت دارایی پێشكێشی وان خاندنگەهێن ئیسلامی یێن تایبەت ب بەلافكرنا هزرێن وەهابیەتێ و ئەوێن نێزیكی فەلسەفا سعودیانە و زێدەباری پشتەڤانیێن دارایی بۆ تەڤگەرێن ئیسلامێ ل هەر ئێك ل بوسنە و هەرسك و ئەفغانستان، ڤان پشتەڤانیان ژی ڕابوونەك د تەڤگەرێن ئیسلاما سیاسییدا دروستكر، دچارچوڤێ خۆڕتكرنا چالاكیان ل سالێن هەشتێیان و نۆوەتاندا، بڤی رەنگی تەڤگەرێن ئیسلاما سیاسی شێوازەكێ دیتر بخۆڤە گرتن وەك سیمایی توندێ ئیسلاما سیاسی ل جزائر و فلەستین و سودان و نیجیریا بخۆڤە دیتی، بویەرا مەزنا سەركەفتنا تەڤگەرا تالیبان بۆ دەستەلاتێ ل ئەفغانستان و رێكخستنا قاعیدە بسەركێشیا ئوسامە بن لادن، یا رێ لهەمبەر رویبروبونەكا توندا بناڤێ ئیسلامێ ڤەكری، رویدانێن 11 سیبتەمبەرا 2001 خالا ئێكلاكەربوو د پەیوەندێن ئەمریكادا لگەل جیهانا ئیسلامی و بدیاریكری لگەل قاعیدە ئەوا درویشمێن نەهێلانا گەندەلیا دەولەتێ و ستەمكرنێ راكری، دا بیانویێن بكارئینانا تورندرەویێ و تاوانان ل دژی دەولەتێ و رونشڤانێن وێ ئەنجام بدەت،( ) ئا ل ڤێرەدایە ئەو ئیسلاما پێناسە ژبۆ هاتیەكرن، دەما ئیسلام و پیروزیێن ئیسلامێ دبەرنامەیێن تەڤگەرێن ئیسلامیدا، دبنە ئالاڤ و یاریێن سیاسی پێ تێنەكرن و ژبۆ ڤەگراندنا دوهیا كەڤنار و ئیسلام ببیتە دین و دەولەت، دەرگەه بو هەمی كاران تێنە ل تاقكرن ژ راگەهاندنا جیهادا سەلەفی و حەلالكرن و ژناڤبرنا یێ بەرامبەر ب هەر كەرەستەیەكێ لبەر دەست هەبیت و پەیرەوكرنا كارێن فۆل رادیكالیزمەكا ئیسلامی، یا ل پشتی بویەرێن 2001 تازە دەستەواژەیا ئیسلاما سیاسی دڤێ خاندنێدا بوو هاتیە دەست نیشانكرن.


دیاردەی منداڵانی كار لە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی ئاخوندی سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nمنداڵانی كار، بەو منداڵانە دەوترێت كە لە تەمنێكی كەمەوە دەنێردرێنە بەر كاركردن یان كاریان پێ دەكرێت و تەمەنیان زیاتر لە ۵ بۆ ۱۴ ساڵانە. لەجیهاندا زیاتر لە ۲۵۰ ملیۆن منداڵی كار هەیە كە خەریكی كاركردنن و ئەم كێشەیەش زۆربەی وڵاتانی زلهێزی وەك ئامریكاو و وڵاتانی ئاسیاو ئەفریقاش دەگرێتەوە و منداڵان بەشێوەی جۆراوجۆر و لە تەمەنی جیاوازدا دەكرێنە كرێكار و كار و بازرگانیان پێ دەكرێ و دەچەوسێندرێنەوە. ماددەی ۲۳ی بەیاننامەی مافی منداڵان لە نەتەوەیەكگرتووەكان باس لەوە دەكات كە؛ منداڵان پێویستە لە هەر جۆرە كارو بابەتێك بپارێزرێن كە دەبێتە رێگر لەبەردەم گەشەی جەستە و بیروهۆش و هزریان و پێویستە هەموو پێداویستیەكانی گەشەسەندیان بۆ دابین بكرێ.\nهەر كام لە چینەكانی كۆمەڵگا بەشێوەیەك و بەپێی كۆمەڵگاكان دەچەوسێندرێنەوە و بێ مافیان لەبەرانبەر پەیرەو دەكرێ، وە چینی منداڵانیش بە یەكێك لە قوربانیە سەرەكیەكانی كۆمەڵگا هەژمار دەكرێن لەلایەن دەسەڵات و خانەوادە نابەرپرسیارەكانەوە دەچەوسێندرێنەوە، منداڵ نەوەی دواڕۆژ و سامانی هەر كۆمەڵگایەكن و پێویستە بپارێزرێن و بە شیوەیێكی ئوسولی و دروست مامەلەیان لەگەڵدا بكرێ.\nكاركردنی منداڵان یەكێكە لە قێزەونترین دیاردەكانی كۆمەڵگاو لە چەندین بەیاننامەو میساقە نێودەوڵەتیەكان رێپێنەدراو بوونی ئەو دیاردەیە پێی لەسەر داگیراوەتەوە، بەڵام سەرەرای دیاری كردنی رۆژێكی نێونەتەوەی بۆ قەدەغەكردنی كاركردنی منداڵ، دیسان ئەم دیاردەیە بەشێوەیەكی یەكجار زۆر و بەربڵاو لە وڵاتاندا هەیەو دەبینرێ، لەوڵاتی ئێرانی ژێر دەسەڵاتی ئاخونداندا هەركام لەچینەكان لەگەڵ بێ مافی و كوشت و بڕ و چەوساندنەوە بەرەوروون، بێگومان چینی منداڵانیش یەكێكن لە قوربانیانی ئەو نیزام و دەسەڵاتە داپڵۆسێنەرە .\nلە وڵاتی ئێراندا زیاتر لە ۲۰ ملوێن منداڵی كار هەیە كە چارەنووس و داهاتوویان نادیارو لەوپەڕی خراپیدایە و بەرەوروون لەگەڵ زوڵم و چەوساندنەوە و بێ بەشبوون لە مافە سەرەتاییەكانی ژیانیان. منداڵانی كار لە ئێراندا لەگەڵ كۆمەڵێك دیاردەو رەفتارگەلێكی قێزەون لەلایەن خانەوادەو كەسانی دوور لە هەستی مرۆڤایەتی رووبەروون و دەسەڵاتیش وەك دارێژەر و رێخكەری یاساكانی كۆمەلگا رێگەی بۆ بەرفراوان بوونی ئەو دیاردەیە خۆش كردووە و هیچ جۆرە بەربەستێك لە حاند ئەو دیاردەیە لە لایەن دەسەڵاتەوە داناندرێ.\nچالاكوانێكی مافی منداڵان لە ئێراندا باس لەوە دەكات كە لە ئێراندا بە سەدان منداڵ لەژێر زەمینەكان و كورەخانەی باشور و گۆشەو قەراغی شاری تاراندا ژیان بەسەر دەبەن و تووشی ماددەی هۆشبەرو ئیعتیاد یاخود قاچاغچێتی مەوادی موخەددیر دەكەن، ئەوەش بەزۆری لەلایەن خانەوادەكانیانەوە دەنێردرێنە بەر ئەو كارانە. یەكێكی تر لەو تاوانە قێزەونە دژە مرۆڤانەیەی كە لەراست ئەو منداڵانەدا پەیڕەو دەكرێ تەجاوز پێكردنە كە بەهۆیەوە زیاتر لە ۲ ملیۆن لەو منداڵانەی كە كار دەكەن تووشی نەخۆشی ئیدز بوونە، ئەمە بەپێی راپۆرتی بڵاوكراوە رەسمیەكانە، هاوكات بڵاو كراوە غەیرە رەسمیەكان ئاماژە بە بونی ۷ ملیۆن تووش بوو بە نەخۆشی چارەسەرنەكراوی ئیدز دەكەن، ئەمەش بەهۆی ئەوەی ئەو منداڵانە هیچ جۆرە خزمەتێكی تەندروستی و دەرمانیان نیە و یاخود بیمە نەكراون. هەروەها پارێزەرێكی دیكەی مافی منداڵان لە ئێراندا باس لەوە دەكات كە منداڵانی كار لەئێراندا لە مافە سەرەتاییەكانی ژیانیان بێبەش بوونە یەك لەوان مافی خوێندنە كە نەوەد لەسەدی ئەو منداڵانە لەئێراندا بێبەشن لە خوێندن و نەچوونە مەدرەسە.\nئەوانە مشتێكن لە خەروارێك سەبارەت بە پێشێلكاری و ماف زەوت كردنەكانی مافی مرۆڤ بەگشتی و منداڵان بەتایبەت لە نیزامی مەلاكاندا، سەرەرای ئەوەش كە ڕژیم لەساڵی ۱۳۷۳ بەیاننامەی تایبەت بە مافی منداڵانی ئیمزا كردو بریاریدا كە كاری پێبكا، بەڵام تا ئێستاش ئەو تاوانانە لەراست منداڵاندا بەردەوامی هەیەو كۆتایی نەهاتووە. دەتوانین بڵێین یەكێك لە هۆكارەكانی ئەوەی كە كاركردنی منداڵان لە ئێراندا بەردەوامە، تەعریفی یاسای بنەڕەتی رژیمە بۆ هەر یەكە لە منداڵ، مێرمنداڵ، لاو یان تەمەنی پێگەیشتوویی، لە قانونی ڕژیمدا كاركردنی منداڵانی خوار تەمەنی ۱۵ ساڵی رێ پێدراو نیە، ئەمە لەكاتێكدایە كە لە بەیاننامەی مافی منداڵانی جیهانیدا تا تەمەنی ۱٨ ساڵی بە منداڵ دادەنرێت و هەر جۆرە كاركردن و چەوساندنەوەیەك لە ژێر ناوی كاركردن قەدەغەو ڕێپێدراو نیە لەحاست منداڵاندا.\nئەگەر چی دیاردەی منداڵانی كار و بابەتە دزێوەكانی پێوەندیدار بەشێكی دەگەرێتەوە بۆ خانەوادە و كۆمەڵگا، بەلام لە حەقیقەت دا نیزامی حاكم هۆی سەرەكی پەرەگرتنی ئەو دیاردە نامرۆڤانەیە لە كۆمەڵگای ئێران و بە هۆی دزین و تاڵان و بڕۆی دەسەڵات بە جێگەی ریشەكێش و چارەسەر كردنی ئەو دیاردانە وای كردووە كە رۆژ لەدوای رۆژ دیاردە كۆمەڵایەتیەكان و بەتایبەتیش منداڵانی كار و سەرشەقام پەرە بستێنێ.\nڕێکه‌وت: 2017-06-18 10:54:09


پڕۆژەیاسایەك بۆ هەمواری یاسای هەڵبژاردنی پارێزگاكان پێشكەشى پەرلەمان دەكرێت\n2019-07-02 [08:40 AM]\nئەندامێكی لیژنەی كاروباری یاسایی لە پەرلەمانی كوردستان دەڵێ، ئەمڕۆ ئەنجوومەنی پارێزگاكانی هەرێم پڕۆژەیاسایەك بۆ هەمواری یاسای هەڵبژاردنی پارێزگاكان پێشكەش بە پەرلەمان دەكەن.\nخەدیجە عومەر مزووری، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی ڕاگەیاند: "ئەمڕۆ سێشەممە كاتژمێر 11 ی پێشنیوەڕۆ، وەكو لیژنەی كاروباری یاسایی و لیژنەی ناوخۆی پەرلەمانی كوردستان، لەگەڵ هەرسێ ئەنجوومەنی پارێزگاكانی هەولێر و سلێمانی و دهۆك كۆدەبینەوە".\nمزووری دەشڵێ: "ئەنجوومەنی پارێزگاكان پڕۆژەیاسایەكیان ئامادە كردووە لەبارەی هەمواركردنەوەی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكانەوە بە ژمارە (3)ی ساڵی 2009، كە بڕیارە پێشكەش بە پەرلەمانی بكەن و گفتوگۆی لەسەر بكەین، چونكە دەیانەوێت ئەم یاسایە هەموار بكەینەوە."\nئەو ئەندامەی لیژنەی كاروباری یاسایی پەرلەمانی كوردستان ئاماژەشی دا: "ئێمە پڕۆژەیاساكە وەردەگرین و پێداچوونەوەی بۆ دەكەین لەگەڵ لیژنەی ناوخۆ، هەروەها گفتوگۆی لەسەر دەكەین و ئەو رێكارانەی پێویستن ئەنجامی دەدەین، چونكە پڕۆژەیەك بۆ یاسای ئەنجوومەنی پارێزگاكان گرنكە و دەبێت لە پەرلەمان كاری لەسەر بكەین"


پەیوەندی نێوان بۆنی ناخۆشی دەم و زمان چیە ؟ | دەزگاى زارى کرمانجى\nپزیشكی دەم و ددان\nزمانی تەندروست رەنگی پەمەییەو بە گۆپكەكان داپۆشراون كە نوكی بچووكن و زۆرجار نێوان و سەر ڕووی ئەو نووكە بچووكانە مۆڵگەن بۆ كۆبوونەوەی خۆراك و گەشەكردنی بەكتریاو پەیدابوونی بۆنی ناخۆشی دەم، بەتایبەتی لە كەسانی جگەرەكێش و ئەوكەسانەی كە دەمیان وشكە، یاخود بەهۆی بەكارهێنانی چەند دەرمانێك و هەوكردنی كەڕوو بەدیدەكرێت .\nچۆن زمان پاككدەكرێتەوە؟\nبریتیە لەو ئامرازەی كە بەكاردێت بۆ پاككردنەوەی زمان لەهۆكارە كەڵەكەبووەكانی سەر ڕووی زمان، هەروەها دەتوانرێت فڵچەی ددان شوشتنیش بەكاربێت بۆ پاككردنەوەی زمان .\nدوای شووشتنی ددانەكان و بەكارهێنانی داوی ددان پێویستە ئامرازەكە لەبەشی دواوەی زمان دابنرێت و بەهێمنی بۆ بەشی پێشەوەی زمان بهێنرێت. پاشان ناودەم بەئاوی شلەتێن دەشۆردرێت و دووبارە بەكاردێتەوە. ئامرازەكەش دوای تەواوبوونی ئەركەكەی پێویستە پاك رابگیرێت ئەویش بە پاككردنەوەی بە سابوونی شل و ئاوی شلەتێن و لەشوێنكی پاك و وشك هەڵبگیرێت .


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 02-08-2018\n$رۆژهەڵاتی کوردستان$ - بەدەستپێکردنی شەپۆلێکی دیکە لە خۆپیشاندانەکان لە ئێران، لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بانگەوازیی کرا بۆ خۆپیشاندان لەدژی هەڵئاوسانی ئابوری و گرانی کاڵاکان، حکومەتی ئێرانیش شاری #سنە#ی بەسەربازیکردووە بۆ ڕێگریکردن لە دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکان.=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/152202/0011.JPG=KTML_Photo_Alt=سڵێمان بادۆشێوە=KTML_Style=width:20%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/152202/0011.JPG=KTML_Photo_End= - کۆڵبەرێکی دیکە کوردی خەڵکی یەکێک لە گوندەکانی شاری #سەڵماس# لە سنووری ئەو شارە، بە تەقەی هێزە سنوورپارێزەکان گیانی لە دەست دا. شوناس و ناونیشانی ئەو کۆڵبەرە کوردە، بە سڵێمان بادۆشێوە، خێزاندار و کوڕی عیسا، خەڵکی گوندی دەرگەی بەخشی کۆساری شاری سەڵماس ڕاگەیەندراوە. $باشووری کوردستان$ - بەرەبەیانی ئەمڕۆ، فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا، دەستیان بە بۆردوومانکردنی ناوچەی #برادۆست# کردەوە. - ئاساییشی #هەولێر# تۆمارێکی دەنگ و رەنگیی #ئیسماعیل سوسەیی#ی بڵاوکردەوە کە تێیدا دان دەنێت بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ #داعش#دا. - دوای چوار ساڵ لە کۆمەڵکوژیی #شنگال#، بۆ یەکەمجار رێوڕەسمی جەژنی چلەی هاوینی کوردانی ئێزدی لە مەزارگەی لالش بەڕێوەچوو. - بەیانی ئەمڕۆ سوپای تورک باخ و باخچەیەکیان لە گوندی گرەزێرەل لە سنووری #زاخۆ# گوللەباران کردوە و لە ئەنجامدا منداڵێکی ئێزدیی گیانی لەدەستداوە. منداڵەکە تەمەنی 12 ساڵە و ناوی ماهیر عەلی-یە. $رۆژئاوای کوردستان$ - چەتەکانی گروپی سوڵتان موراد و تابوری 112ی سەر بە ئەنقەرە لە گوندی داملیای ناوچەی ماباتای عەفرین 9 هاووڵاتیانی رفاندووە، کە یەکێکیان ژنە. ئەو هاووڵاتییانەی رفێندراون بریتین لە: 1 – سەیدۆ سلێمانی هیجی تەمەن 25 ساڵ، 2 – نەواف وەلید عەلۆ تەمەن 18 ساڵ، 3 – ئاڤدار رفات عەلۆ تەمەن 18 ساڵ، 4 – چەگەر حسێن عەبدوڵا تەمەن 35 ساڵ، 5 – محەمەد عەلی هیجی عومەر تەمەن 65 ساڵ، 6 – ئەحمەد مەحمود حەمۆ ئەبو جەبەل تەمەن 35 ساڵ، 7 – عەلی تەمەن 65 ساڵ، 8 – فاتمە فەخری عەلی تەمەن 49 ساڵ، 9 – بەخری قادر عەلی تەمەنی 35 ساڵ. $دەرەوەی کوردستان$ - وەزیری دەرەوەی تورکیا هەڕەشە لە ئەمریکا دەکات و رایدەگەیەنێت، هەوڵی سەپاندنی سزا بەسەر دوو وەزیری ئەواندا لەلایەن ئەمریکاوە بێ بەرامبەر نامێنێتەوە.=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/152202/0009.JPG=KTML_Photo_Alt=بەڵگەنامەکانی ئەمڕۆ: 02-08-2018، نووسینی دروشمی دژ بە کۆماری ئیسلامی لە شارەکانی ئێران=KTML_Style=width:30%;height:20%;float:left;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/152202/0009.JPG=KTML_Photo_End= - رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی رایگەیاند، لە #عەفرین#ی داگیرکراودا مافەکانی مرۆڤ لە ئاستێکی مەترسیداردا پێشێڵ دەکرێت. راشیگەیاند، تورکیا عەفرینی داگیرکردووە بەرپرسی ئەو پێشێلکارییانەیە. - بنیامین نێتانیاهو لە مەراسیمێکدا بۆ خەڵاتکردنی ئەفسەرە سەربازییەکانی سوپای ئیسرائیل قسەیکرد و ڕایگەیاند: ئەگەر ئێران هەوڵ بدات گەرووی باب ئەلمەندب دابخات، هاوپەیمانییەکی جیهانی لەدژی دەوەستێتەوە کە بێگومان هێزە ئیسرائیلییکانیش ئەندامێکی ئەو هاوپەیمانییە دەبن. - لە سێیەمین ڕۆژی خۆپیشاندانەکانی هاوڵاتیانی ئێران لەدژی هەڵئاوسانی ئابوری و گرانی کاڵاکان، خۆپیشاندان بەرفراوانتربووە و جگە لە ئەسفەهان و کەرەج، چەندین شاری دیکەشی گرتەوە. - لەنامەیەکی کراوەی هەڕەشەئامێزدا، سوپای پاسداران بە توندی هۆشداریی دەداتە حەسەن رۆحانی سەرکۆماری ئێران و داوای لێدەکات رێگە لە داڕووخانی زیاتری بەهای تمەن بگرێت.


سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ پارێزگارى نه‌ینه‌وا چه‌ند پرسێكى تاوتوێ كرد\n4/9/2021 - 17:35\nله‌دیدارێكدا نێچیرڤان بازرانى سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ پارێزگارى نه‌ینه‌وا دۆخى سیاسى و هه‌ڕه‌شه‌كانى تیرۆر و كرده‌وه‌كانى داعش له‌ناوچه‌كه، له‌ته‌ك چه‌ند پرسێكى دیكه‌ى هاوبه‌شیش له‌و كۆبوونه‌وه‌یه خرایه به‌رباس.\nله4ى ئه‌یلوولى 2021 نێچیرڤان بارزانى سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان، پێشوازى له نه‌جم ئه‌لجبوورى پارێزگاى نه‌ینه‌وا كرد، ئه‌مه‌و له دیدارێكدا باس له‌دۆخى گشتى پارێزگاى نه‌ینه‌وا كرا، به‌تایبه‌تى له‌رووى بارى ئاسایش و خزمه‌تگوزارى و ئابوورى و پرۆسه‌ى ئاوه‌دانكردنه‌وه و ئاماده‌كارییه‌كان بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانى عێراق، هاوكات باس له په‌یوه‌ندییه‌كانى هه‌رێمى كوردستان و پارێزگاى نه‌ینه‌وا كرا و جه‌خت له دۆخى شه‌نگال كرا و هه‌ردوولا به‌پێویستیان زانى له‌چوارچێوه‌ى رێككه‌وتنى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان و حكومه‌تى فیدراڵى عێراق ئه‌م پرسه چاره‌سه‌ر بكرێ.\nله‌لایه‌كى دیكه‌وه سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان، پشتگیرى ته‌واوى ده‌ربڕى بۆ ئه‌رك و هه‌نگاوه‌كانى پارێزگارى نه‌ینه‌وا ده‌ربڕى له‌مه‌ڕ دابینكردنى ئارامى و سه‌قامگیرى و ئابوورى و كارى مرۆیى و پرۆسه‌ى ئاوه‌دانكردنه‌وه‌دا، نێچیرڤان بازرانى جه‌ختى له‌وه كرده‌وه، كه هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دایه ئاواره‌كانى ناوچه‌كه به‌خواستى خۆیان بگه‌ڕێنه‌وه مووسڵ و ناوچه‌كانى دیكه‌ى پارێزگاى نه‌ینه‌وا، له‌دواى ئه‌وه‌ى ئارامى و سه‌قامگیرى به‌ته‌واوى له‌ناوچه‌كانیان جێگیر ده‌بێت.\nشیاوى باسه دۆخى سیاسى و هه‌ڕه‌شه‌كانى تیرۆر و كرده‌وه‌كانى داعش له‌ناوچه‌كه به‌شێك له‌ته‌وه‌ره‌كانى كۆبوونه‌وه‌كه بوون، له‌ته‌ك چه‌ند پرسێكى دیكه‌ى هاوبه‌شیش له‌و كۆبوونه‌وه‌یه باسكرا.


ئەگەر پیاوێک بیەوێت هاوسەرگیری بکات!! – ماڵپەڕی ئەڵتەرناتیڤی شورایی\nئەگەر پیاوێک بیەوێت هاوسەرگیری بکات!!\nدەبێت لانی کەم خانوویەک بە سی هەزار دۆلار بکڕێت یاخود خانوویەک بەکرێ بگرێت بە دوو سەد دۆلار.\nدەبێت دوو بۆ سێ جار خەرجی بکات وەک مارەبڕی سەرەتاو و خوتوبە و ئاهەنگی گواستنەوە، ئەمەش لانی کەم دە هەزار دۆلاری دەوێت. ئەگەر نەگونجێن و پیاوەکە بیەوێت هاوسەرەکەی تەڵاق بدات، دووبارە ژنەکە کۆمەڵە پارەیەک بە بەهای زێڕ لە پیاوەکە وەردەگرێت.\nئێستا ئێمە تێگشتین ئەگەر پیاوێک بیەوەێت هاوسەرگیری بکات، دەبێت نزیکەی دە ساڵ پێش هاوسەرگیری پارە کۆبکاتەوە، ئەگەریش بیەوێت هاوسەرەکەی تەڵاق بدات دووبارە گیرفانی دەدۆشن، واتا دەبێت دووبارە نزیکەی دە ساڵ ملی بخاتەوە بەر ئیش و کار تا بتوانێت بۆ جاری دووەم هاوسەرگیری بکاتەوە. کەواتە قورسایی هاوسەرگیری کردن و تەڵاقدان لەسەر پیاوان فەسادی زیاتری ئابووری و کۆمەڵایەتی دروست دەکات، چونکە ئەوکات پیاوان کەمتر خۆیان لە هاوسەگیری دەدەن و هەم ئەو پیاوانەی کە هاوسەرگیریان کردووە گەر بیانەوێت هاوسەریان تەڵاق بدەن ناتوانن ئەم کارە بکەن لەبەر قورساییەکەی و دەمێننەوە لە ناو ژیانێکی پڕ کێشە و لەوانەشە ببێتە هۆکاری ناپاکی و هەم کێشەی کۆمەڵایەتیش.\nئەمە ڕوونە ئەم دۆخەی کە بۆ پیاوان دروست کراوە لە کۆتاییدا زیاتر ژنان باجەکەی دەدەن، چونکە دەبنە قوربانی نێو ئەم قورساییەی کە دروستکراوە، بۆیە وا پێویستە هەر سەرۆک خێزانە و لە خۆیەوە دەستپێبکات و ئەم قورساییە نەهێڵرێت.\nبابەس بێت پیاو دۆشین و سێکس فرۆشتن. ئەگەر ئەمڕۆ ئەو قورساییە لەسەر پیاوان لانەدەین و بەشێوەیەکی جوان و چاک ڕێکینەخەینەوە، دڵنیاین هەر ئەو پیاوانەن لە ڕۆژان و ساڵانی دواتر بەبێ هاوسەرگیری دەگەنە سێکسی ژنەکان.


سەبارەت بە تەقەکەی نەوەی نوێ\n4/22/2019 11:20:40 AM\n18280 جار خوێندراوەتەوە\nدواجار ئەوەی کەس چاوەڕوانی نەدەکرد بەو زوییە ڕووبدات، شەمەندەفەرەکەی نەوەی نوێش تەقەیەکی تێکەوت، تەقەیەک لە کاتێکدا رویدا، کە شەمەندەفەرەکە لەوپەڕی گەشەکردکردنی خێرایی خۆیدا بوو کە پێمانخۆش بێت یان نا بەشێکی ھۆکاری ئەو گەشەکردنە خێرایە بۆ خودی شاسوار عەبدولواحیدی سەرۆکی جوڵانەوەکە دەگەڕایەوە.\nبەڵام ئەوەی سەیرە تەقەکە لە کاتێکدا ڕوویدا کە شاسوار عەبدولواحید لە دەرەوەی کوردستان بوو، ھەریەک لە ڕابون مەعروف و سەرکەوت شەمسەدین دووان لە ئەندامانی فراکسیۆنی نەوەی نوێ لە بەغداد بەیاننامەیەکی پڕ لە ھێرشی توندیان بۆ سەر سەرۆکی جوڵانەوەکە دەرکرد، ئەمەش زیاتر وەک فرسەتێک ئەبینرا بۆ دروستکردنی تەقەیەک لە ناو جوڵانەوەکە، وەک لەوەی ئەنجامی نائومێدی بێت لە گفتوگۆیەکی زۆر.\nئەوەی سەیرە، ھەریەک لە ڕابون مەعروف و سەرکەوت شەمسەدین بەیاننامەکەیان بە ناوی ھەموو ئەنجومەنی باڵای نەوەی نوێ و ھەموو ئەندامانی فراکسیۆنی نەوەی نوێ بڵاوکردەوە، لە کاتێکدا، ئەنجومەنی باڵای نەوەی نوێ ١٣ ئەندامە و فراکسیۆنی نەوەی نوێش لە پەرلەمانی عێراق چوار ئەندامن، بەڵام لە کۆی ئەم ١٧ ئەندامە تا ئێستا جگە لەم دوو کەسە، ھیچ ئەندامێکی تر نەک بەیاننامەکەی بڵاونەکردوەتەوە بەڵکو بچوکترین نوسین و لێدوانیشیان نەداوە، کە بە ئاراستەی ئەو بەیاننامەیە بێت.\nئەمەش بە ئاشکرا ئەوە پیشان ئەدات ئەو بەیاننامەیەی بە ناوی ١٧ ئەندامی ئەنجومەنی باڵای نەوەی نوێ و فراکسیۆنی بەغداد بڵاوکراوەتەوە، لە راستیدا تەنھا لە لایەن دوو کەسەوە نوسراوە و بە ناوی ١٧ کەسەوە بڵاوکراوەتەوە! باشترین بەڵگەش، ھەموو ئەو ١٥ بەرێزەی تر پەیچ و ئەکاونتی رەسمی خۆیان لە فەیسبوک ھەیە، ئەگەر ئەوان بەشداربونایە لە نوسینی بەیاننامەکە لەلاپەرەی رەسمی خۆیان بڵاویان دەکردەوە.\nئەمەش جگە لەوەی ئەوەندەی تر تێبینی ئەخاتە سەر بەیاننامەکە و ئەو نیازەی لە پشتیەوەیەتی، لەلایەکی تریش قۆناغێکی ناشیرینی تری سیاسەتکردنمان پیشانئەدات لەکاتێکدا دوو کەس کە خۆیان ڕەخنە لە تاکڕەوی و دیکتاتۆری ئەگرن، کەچی خۆیان ئامادەن بە ناوی ١٧ کەسەوە قسە بکەن و بەیاننامە دەربکەن.\nپرسیارەکە لێرەدا ئەوەیە ئامانجی بڵاوکردنەوەی ئەم بەیاننامەیە لە لایەن رابون مەعروف و سەرکەوت شەمسەدینەوە چی بوو؟\nئایا کێشە و لەیەک تێنەگەیشتنەکانی نەوەی نوێ، گەیشتبووە ئەو ئاستەی کە بە گفتوگۆ چارەسەر نەکرێت؟ لە کاتێکدا تەوقیتی بڵاوکردنەوەی بەیاننامەکە لە کاتێکدایە کە شاسوار عەبدولواحید لە دەرەوەی وڵاتە!\nئایا ئەم ھێرشە توندە بۆ سەر جوڵانەوەکەی خۆت و سەرۆکی جوڵانەوەکە، جگە لە دڵخۆشکردنی دوژمنەکانی نەوەی نوێ و نائومێدکردن و نیگەرانکردنی دۆستانێکی زۆر چ ئەنجامێکی تری ھەبوو؟\nئایا ئەم بەرێزانە کە چەندین ساڵە شاسوار عەبدولواحید ئەناسن و لانی کەم ئەوە ئەزانن شاسوار چ شەونخونی و ماندووبونێکی زۆری قبوڵ کرد، تا ئەم بەڕێزانە بگەیەنێتە پەرلەمانی عێراق، ئەکرێت بەرھەمی چەندین ساڵی ناسین و ھاوڕێیەتی و لێکتێگەیشتن بە یەک رۆژ بە بادا بدەن؟\nئەو شاسوارەی ئێستا ئەوان توندترین ھێرشی ئەکەنە سەر، ھەر ھەمان ئەو شاسوارەیە کە ساڵێک لەمەوپێش ھیچ شتێک نەما لە پشتگیری دارایی و مەعنەویی ئەنجامی نەدات بۆ ئەوەی ئەم بەرێزانە سەرکەون بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ئەی چۆن بوو ساڵێک لەمەوبەر کوڕی باش بوو، ئەمڕۆ بە شەو و رۆژێک بوو بە کوڕێکی خراپ؟!\nئەگەر قسەکە لەسەر ئەوەیە سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ، لە ئێستاوە ھەوڵی بەھێزکردنی پێگەی ئابوری حیزبەکەی ئەدات بۆ ئەوەی چاو لەدەستی یەکێتی و پارتی نەبێت، ئەوە من لێرەوە ھەزارجار دەستخۆشی لە شاسوار عەبدولواحید ئەکەم.\nئەگەر قسەکەش لەسەر ئەوەیە، خودی شاسوار عەبدولواحید خۆی سەرپەرشتی بەھێزکردنی بناغەی ئابوری حیزبەکە ئەکات، ئەبوو ساڵێک لەمەوپێشیش ئەم بەڕێزانە کێشەیان ھەبوایە کاتێک شاسوار عەبدولواحید لە گیرفانی خۆی و وەکو ئەمان ئەڵێن کۆمپانیا و بنەماڵەکەی سەدان دەفتەر دۆلاری لە بانگەشەی ھەڵبژاردنەکان خەرج کرد، بۆ ئەوەی ئەم بەڕێزانە بگەنە پەرلەمان و ببنە نوێنەری جوڵانەوەی نەوەی نوێ و خەڵکی کودستان، بۆ ئەو کاتە کێشەیان نەبوو شاسوار عەبدولواحید لە گیرفانی خۆی ئەو ھەموو پارەیە سەرف بکات و پێیان نەئەوت قبوڵی ناکەین؟!\nئاخر ئەم دوو بەرێزە کە بۆ خۆیان لە بەغداد، مانگانە مەعاشی دەفتەر دۆلار وەرئەگرن، ئەگەر خەمخۆری جوڵانەوەکەن، ئەبێت بزانن، چەندین خۆبەخش ھەیە شەو و رۆژیان خستوەتە سەر یەک بۆ سەرخستنی ئەم جوڵانەوەیە، بە موچەیەک کە چارەکێکی موچەی یەکێک لە پاسەوانەکانی ئەم دوو بەرێزە نیە لە بەغداد.\nئەگەر ئەم بەرێزانە خەمی جوڵانەوەکەیانە، دەبێت ئەوە بزانن، حیزب لە کوردستان بە بێ بوونی بناغەیەکی ئابوری پتەو، ئەنجامی وەک ھەمان ئەو حیزبانەی تری لێدێت کە دەبێت دواجار ببنە پاشکۆیەکی ناشیرینی یەکێتی و پارتی و خەو بە سەلاموعەلەیکێکی پارتییەوە ببینن.