لە نزیكەوە هەست بە تارمایی هێنانەوەی داعش بۆ كوردستان دەكەم. ئەو هەستەم لە خۆڕا و بێ بنەما نییە، بەڵكو چەندین بەڵگە و سەرەداو هانم دەدەن كە دڵنیابم لەوەی ئەو هەستەم بە راست دەگەڕێ و بەم نزیكانە گوێمان لە چەكمەی پۆستاڵی پێی سەربازانی داعش لە هەرێمی كوردستان دەبێت!\nئایا خەمخۆرانی ئەم میللەتە، ئەوانەی ئەركی پاراستنی ئەم میللەتەیان لەئەستۆدایە هەستیان بەم مەترسییە گەورەیە كردووە؟ یان بێباك لێی دەخەون و مێش میوانیان نییە؟ وەڵامەكە لای من نییە و لای خۆیانە و من و ئێوە با چاوەڕوانی وەڵامی ئەوان بین. داخۆ وەڵامی كردەییمان، بۆ بەرلێگرتنی دەدەنەوە، یان بێ وەڵامییەكەیان بۆ خۆی دەبێتە وەڵام؟\nئەنسارولئیسلام كە بە هەموو پێكهاتەكانییەوە، بەشێك بوون و لە بزووتنەوەی ئیسلامی لە كوردستانی عیراق جیابووبوونەوە، فۆرمێكی رێكخراوی چەكداری ئیسلامی سیاسی بوون و هەمان ناوەڕۆكی داعشیان هەبوو. هەڵبەت داعش نوێنەرایەتیی بیری ئیسلامی عروبی دەكات و هەمان ئامانجەكانی حزبی بەعسی عەرەبی ئیشتراكیی هەیە، هەردووكیان ئامانجیان دروستكردنی دەوڵەتێكی نەتەوەیی عەرەبییە، بەڵام دەوڵەتە نەتەوەییەكەی داعش لەپەنای ئیسلامەوەیە!\nئەنسارولئیسلام جویینەوەی هەمان ئەو بیروباوەڕەیە كە بوو بە بناغە بۆ دامەزراندنی داعش، ئەگەرچی دامەزرێنەرانی ئەنسارولئیسلام هەموویان كوردبوون، بەڵام كوردبوون لەنێو حساباتیاندا نەبوو، ئەوەی هەبوو تەنیا ئیسلام بوو، ئەویش بە فۆڕمێكی عروبی، نەك كوردی.\nسەرانی ئەنسار، چونكە لەناو هەناوی بزووتنەوەی ئیسلامی لە كوردستانی عیراقەوە هاتبوون و پەروەردەی بیری توندڕەوی لاساییكەرەوەی سەید قوتب بوون، كوردبوون لەنێو خەیاڵ و بیریاندا جێگەی نەبوو، بەڵكو هەر لەسەر هەمان ئەو باوەڕەبوون كە هەڵگرانی بیری ئیسلامی سیاسیی عەرەبی هەیانبوو!\nلە سەروبەندی رزگاریی عیراق و هاتنی سوپای ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و هاوپەیمانانی بۆ نێو خاكی عیراق، هێزی پێشمەرگەی كوردستان بە هاوكاریی موشەكەكانی ئەمریكا ناوچەی هەورامانی لە قەڵەمڕەویی ئەنسارولئیسلام پاككردەوە و ئەوەی كوژرا، كوژرا و ئەوەی فریاشكەوت هەڵات بۆ نێو خاكی وڵاتانی دەوروبەر. پاشان پاشماوەی سەران و چەكدارانی ئەنسار خۆیان كۆكردەوە و بەڕێی قاچاخ هاتنەوە نێو خاكی عیراق و بە هاوكاریی ئەبو موسعەبی زەرقاوی لقی عیراقی رێكخراوی قاعیدەیان دامەزراند و پێكەوە دەستیان بە چالاكیی سەربازی و كاری تیرۆریستی كرد.\nبەشێك لە سەرانی كۆنی ئەنسار، وەك ئەبو عەبدوڵڵای شافیعی و ئاسۆ هەولێری و ئەیوب ئەفغانی و .... لە بەغدا گیران و سەرەنجام لە زیندانەكانی هەولێر گیرسانەوە و لەوساوە تا ئەم دواییە بێ سۆراغبوون، كەچی ئێستا باسی ئازادبوونیان لە زیندان دەكرێ، كە ئەمەش بۆ خۆی هەم مایەی سەرسوڕمانە، هەم جێگەی مەترسییە!\nگەڕانەوەی سەرانی ئەنسار، كە داعشی تەواون، بۆ نێو كوردەواری، پێدەچێت بەشێك بێت لە سیناریۆیەكی ئامادەكراو بۆ نانەوەی پشێوی لە ناوچەی زۆنی سەوز، بەتایبەتی كە لەدوای هەڵبژاردنی 10/10/2021 كێشەكانی نێوان پارتی و یەكێتی لەسەر سەرۆكایەتیی كۆمار فرە قووڵبۆتەوە و چۆتە قۆناغی مریشكەڕەشە.\nدەبێ لەماوەی كورتی داهاتوودا، ئەگەر پەكی ئەو پیلانە نەخرێت، چاوەڕوانی پشێوییەكی نوێ بین لە ناوچەكانی سلێمانیدا، جا لەڕێی دروستكردنی رێكخراوێكی توندڕەوی نوێی ئیسلامی سیاسی بێت كە جیهاد دژی یەكێتی رابگەیەنێت، یان بەهەمان ناوە كۆنەكەی ئەنسارولئیسلامەوەبێت.


باڵیۆزی ئەمەریکا بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان ڕەخنەی توندی لە وڵاتانی عەرەب گرت لە بەرامبەر هەڵوێستیان سەبارەت بە مەسەلەی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فەڵەستینیـیەکان. دەڵێت وەک پـێویست هەوڵ بۆ بەدیهێنانی ئاشتی لە ناوچەکە نادەن.\nخانم نیکی هەیڵی ئەمڕۆ سێشەممە لە میانەی کۆبوونەوەی مانگانەی ئەنجومەنی ئاسایش دەربارەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گوتی" کەوان وڵاتانی عەرەب لە کاتێکدا دەبێت هانی ئاشتەوایی بدەن لە نێوان لایەنە فەڵەستنیـیەکان کە ئەمە شتێکی سەرەکیـیە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی. کەوان وڵاتانی عەرەب لەو دەمەی دەبێت سەرزەنشتی کارە تێرۆرکاریـیەکانی حەماس بکەن؟ کەوان وڵاتانی عەرەب لەو کاتەی دەبێت پشتیوانی لە سەوداکان بکەن لە پـێناو گەیشتن بە ئاشتی؟"\nپاشان گوتی" کاتی ئەوە هاتووە وڵاتانی ناوچەکە بە کردەوە یارمەتی گەلی فەڵەستین بدەن لە بری ئەوەی لە دوری هەزاران میلەوە وتار پـێشکەش بکەن."\nگوتیشی واشنتن جگە لەوەی یارمەتی دارایی ئاژانسی بەهاناچوونی و کارپـێکردنی پەنابەرانی فەڵەستنی (ئونروا)ی دەدات، ساڵی ڕابردوو 300 ملیۆن دۆلاری بە فەڵەستینیـیەکان پـێشکەشکردووە، بەمەش لەوەتای ساڵی 1993وە ئەمەریکا زیاتر لە 6 ملیار دۆلاری بۆ یارمەتیدانی فەڵەستیـنیـیەکان تەرخانکردووە.\nدواتر پـرسیاری کرد و گوتی "ئەی وڵاتانی عەرەب چەندیان بە فەڵەستینیـیەکان داوە لە کاتێکدا هەندێکیان دەوڵەمەندن؟ بێ گومان هێندەی ئەمەریکا پارەیان نەداوە."


Saturday, 05.15.2021, 2:16\nئەزموونی ڕۆهەڵاتی ناوەڕاست دەریخستووە، کە هەمیشە زلهێزە ناوچەییەکان و دنیا، نەیانویستووە ئاشتیی لەو ناوچەیەدا بەرقەرار بێت و گەلانی ئەو دەڤەرە بەهێمنی ژیان بەسەربەرن. ئەگەر تەنیا ئاوڕێک لە دوو دەیەی ڕابردوودا بدەینەوە، دەبینین کە هەر جارەی گرفتەکان لە ناوچەیەکی دیاریکراودا قوڵدەبنەوە و دەبنە گۆڕەپانی جەنگ، وەک ئەوەی لە کوردستان، عیراق، سوریا و لوبنان ڕوویاندا، ئێستا لە فەلەستین و ئیسرائیل ڕوودەدا، لە کاتێکدا کە گرفتەکانی عیراق و سوریا و کوردستان و لبنان وەک خۆیان ماون، خەڵک لە دۆخی ناجەنگ و نائاشتییدا گوزەر دەکەن، چاوەڕێن کە دووبارە ناوچەکەیان نۆرەی بێتەوە و ببن بە کەواسووری بەرلەشکر. ئەم پرۆسەیە بۆ زێتر لە سەدەیەکە لە ئەڵقەیەکی داخراودا دەخولێتەوە، بووە بە دیاردە هەر دەساڵ جارێک خەڵکی ناوچەیەکی دیاریکراو دەربەدەر دەبن.\nجەنگی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل، کە ئێستا دنیای سەرقاڵ کردوە، جەنگێکی پێشبینی کراو بوو، لەبەرئەوەی هەرگیز گرفتی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل چارەسەرێکی بنەڕەتی بۆ نەدۆزراوەتەوە و ئەو جەنگە ڕەگێکی مێژووی هەیە و هەمیشە سەرهەڵدەدا و کپ دەبێتەوە، بەڵام بەدڵنیاییەوە ئەو گرفتە بەدەر نییە لەوەی کە لەلایەن زلهێزەکانی دنیا و ناوچەکە و سەڕۆکەکانیان وەک ئامرازێک بەکاردەهێنرێن بۆ پێکانی مەرامە سیاسی و سەربازیی و ئابوورییەکانیانا.\nبەکارهێنانی هەستی نیشتمانیی و نەتەوەیی و ئاینی و هەر ئایدۆلۆژیایەکی دی، بێئاگای زۆرینەی سادەی نێو کۆمەڵگەی ئیسلامیی و عەرەبی لەبارەی سیاسەت و دەسەڵات و گەمەی نێودەوڵەتی و تەماحی سەرکردەکان بۆ بوون بە سەڕۆکی یەکەم و بەرفرەوان کردنی دەساڵاتییان، هۆی سەرەکیین کە خەڵک لە ڕاستی مەرام و بەرژەوەندیی ئابووریی و شەخسیی و گەورەکردنی گرفتی نێوان گەلان و داگیرکردنی خاکی وڵاتانی دی لەلایەن سەرکردە سیاسییەکانەوە و هاندانی هەڵگیرساندنی جەنگ نەگەیشتووە.\nمێژوو پێمان دەڵێت، کاتێک کە جەمال عەبدول ناسر حوکمی مەلەکی میسری سەراوژوور کرد، خەونی تەنیا ئەوە نەبوو کە ببێت بە سەڕۆکی میسر، بەڵکو خەونی ئەو زۆر لەوە گەورەتر بوو، سەرەڕای ئەوەی کە ئەو پروپاگەندەی ئیشتراکیی دەکرد، بەڵام ئەو دەیوسیت ببێت بە ڕێبەری نەتەویی عەرەب، بۆیە هەوڵیدەدا یەکێتیی عەرەبی دروست بکات، بۆ ئەو مەبەستە سوپای میسری نارد بۆ سوریا و یەمەن، لە عیراق پشتیوانی لە سەلام عارف دەکرد لە خستنی عەبدولکەریم قاسم لە کاتێکدا ئەو لەگەڵ عەبدولکەریم هاوپەیمانی ڕوسیا بوون.\nئەم هەنگاوانەی جەمال عەبدولناسر لە کاتێکدا بوو کە گەلی میسر تازە لەژیر چەپۆکی مەلیک و زلهێزەکانی دنیا نەجاتی ببوو و لە ئەوپەڕی هەژاریدا گوزەری دەکرد، لەبری ئەوی ئەو کە هاتە دەسەڵاتە، زێتر گرنگی بە دۆخی ناوەوەی میسر بدات، کەوتە کارکردن بۆ هێنانە دی ئەو خەونە سیاسیەی کە هەوڵیدەدا ببێت بە ڕێبەری یەکەمی نەتەوەیی عەرەبی یەکگرتوو و دەیزانی باشترین ئامرازی کارێگەریش بۆ جوڵاندنی هەستی نیشتمانی و نەتەوەیی عەرەب مەسەلەی دژایەتی کردنی ئیسرائیلە.\nڕوسیا و ئەمریکا بەوە ناسراون کە دوو بلۆکی دژ بەیەک بوونە، بەڵام ئەگەر لە ڕووداوە مێژوویەکان وردبینەوە، بۆمان دەردەکەوێت کە ئەوان لەسەر هەندێک خاڵدا ژێربەژێر یەکدەگرن و دەزگە هەوڵگرییەکانیان بە دوو قۆڵی بەگر دێخن، وەک ئەوەی لە عەفرین ڕوویدا و تورکیا بە زەقەزەقی چاوان ئەو شارە کوردییەی داگیرکرد لە کاتێکدا ڕوسیا کشایەوە و هێزی ئەمریکاش لە ناوچەکەدا مابوو بەڵام تەنیا چاولێکەر بوو!\nتورکیا و ئێران بە هەنگاوەکانی عەبدولناسر ڕازی نەبوون، نەیان دەویست نەتەوەیی عەرەب لەژیر یەک ئاڵادا کۆببێتەوە، جەمال عەبدولناسریش لە سەڕۆکی میسرەوە ببێت بە ڕێبەری نەتەوەیی عەرەب. بە ڕەواڵەت ڕوسیا دەیردەخست کە ئەوان لە هەموو تەنگانەیەکدا پشتیوانی لە مسیر و سەڕۆکەکەی دەکەن، لەبەرئەوە عەبدولناسر پێی وابوو کە ئەگەر ئەو لەگەڵ ئیسرائیل بچێتە جەنگەوە، ئەوا ڕوسیا پشتیوانی لێ دەکات. دواتر کە لە ساڵی ١٩٦٧دا جەنگ لەنێوان میسر و ئیسرائیلدا هەڵگیرسا، ئەوەی پەیوەست نەبوو بە بەڵینەکانی ڕوسیا بوو، میسر لەو جەنگەدا دۆڕا و دوای ئەوەش پێگەی لەنێو کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی و عەرەب و موسڵمانانیش وەک جاران نەما ئینجا ئەمریکا و ڕوسیا هەوڵەکانیان چڕ کردەوە بۆ ناوبژی.\nهەنووکە تورکیا و ئیران دوو وڵاتی ناعەرەبن، بۆیە ناتوانن وەک جەمال عەبدولناسر هەستی نەتەوەیی بەکاربهێنن، بەڵام دەیانەوت بە بەکارهێنانی هەستی موسڵمانان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و لەژێر دروشمی یەکگرتنی موسڵمانان دەسەڵاتەکانیان بەرفرەوانتر بکەن، بۆ ئەمەش بە ڕەواڵەت دژایەتی کردنی ئیسرائیل باشترین ئامرازە کە خەڵکی پێ هەڵخەڵەتێنن. چەند ڕۆژێکە ئەردوغان لە میدیاکاندا خۆی تێکداوە کە گوایە ئەو نیگەرانی فەلەستینە!\nگەلانی ناوچەکە بە شێوەیەکی گشتی زۆرینەی سادە و خەڵکی شەقام لەو ڕاستییە نەگەیشتوون، بەڵام زلهێزەکانی دنیا بە تایبەتی ڕوسیا و ئەمریکا، لەو ڕاستییە گەیشتوون و نایەنەوێت ئەو دوو وڵاتە دووبارە ببن بە خاوەن ئیمرپارتۆریەت و لە داهاتوودا دەرەقەتیان نەێن و بەرژەوەندییەکانی ئەوان بخەنە مەترسیوە، بۆیە ئەمریکا هەوڵیدا ئیسرائیل نیگەران بکات و فیتی بدات بەوەی کە ئەو لەگەڵ ئیران دووبارە ڕێکدەکەوێت. ئەمریکا لای خۆیەوە ئەوەی پێباشە کە ئێران سەرقاڵ بێت و خەرجیشی زێتر بێت. ئێرانیش هانی هێز و پارت و میلیشیاکانی سەربەخۆی دەدا لە سوریا و فەلەستین بۆ ئەوەی دوور لە خاکی ئەو بچنە جەنگ دژ بە ئیسرائیل، ئەویش وەک پشتیوانی سەرسەختی دنیای عەرەبی و ئیسلامی خۆی دەرخات، بۆیە جەنگی ئەمڕۆی نێوان ئیسرائیل و فەلەستین بەفیتی ڕوسیا و ئەمریکا و تورکیایە و لە ڕاستییدا ئەو جەنگە، جەنگی نێوان ئیران و ئیسرائیلە لەسەر دەسەڵات و سووتەمەنیەکەشی گەلانی ناوچەکەن.


تیشكی گەردوونی ژیانی سەر مەریخ دەسرێتەوە\nبەپێی لێكۆڵینەوە فیزیكەكانی تایبەت بە ستارگە تیشكی گەردوونی هۆكارێكە بۆ نەخۆشی شێرپەنجەو ئەگەری داگیركردنی مەریخیش بەو هۆیەوە زۆر سەخت دەبێت.\nتیمێك بە سەرپەرشتی هەر یەك لە فرانك كوسینوتا و ئیلیدونا كاكواڵت لە زانكۆی لاس فیگاس پێداچوونەوەیان بەسەر دەرەنجامی تاقیكردنەوەكانی ئەو مشكانە كرد كە لە تارگەدا تووشی نەخۆشی شێرپەنجە هاتوون، بەپێی ئەو لێكۆڵنەوانە دەركەوت زۆرترین كاریگەری تیشكی گەردوونی بەسەر ترشی ناوەكیدا دەبێت و دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی نەخۆشی شێرپەنجە.\nتیشكی گەردوونی كە دەبێتە هۆی نابینایی و سوتانی دەمارەكان و گرفتی سووری خوێن پێكهاتەیەكە لە گەردی زۆر بە تواناو وزەیەكی زۆر دەداتەدەرو بەزۆری لە ئەستێرە كوژاوەكان و سۆپەرنوڤاكانەوە سەرهەڵدەدات، بۆیە ئەگەری داگیركردنی هەسارەكە لە لایەن زانایانەوە كارێكی سەخت و ئەستەمە.\n11/11/2017 10:08:26 AM


توركيا بەتوندى هێرشکردنە سەر كاروانێکی نەتەوە يەكگرتووەكان لە كۆنگۆی دیموکرات سەرکۆنە کرد\n- توركيا بەتوندى سەركۆنەى ئەو هێرشەى كرد كە لە كۆنگۆی دیموکرات كرايە سەر كاروانى ئۆتۆمبيلەكانى نەتەوە يەكگرتووەكان.\nGökhan Varan | 23.02.2021\nوەزارەتی دەرەوەی تورکیا، بەتوندی سەرکۆنەی ئەو ھێرشەی کرد کە لە رۆژھەڵاتی کۆماری کۆنگۆی دیموکرات کراوەتە سەر کاروانی ئۆتۆمبیلەکانی رێکخراوی خۆراکی جیھانیی سەربە نەتەوە یەکگرتووەکان و پەیامی پرسە و سەرەخۆشی بۆ ئەوانەی کە لە ھێرشەکەدا کوژراون، بڵاوکردەوە.\nلە راگەیەندراوێکدا کە لە وەزارەتی دەرەوەی تورکیاوە بڵاوکراوەتەوە، ئاماژە بەوە کراوە کە بە خەمێکی قووڵەوە ھەواڵی کوژرانی باڵیۆزی ئیتاڵیا لە کیناشسا، لوکا ئاتانسیۆ لەگەڵ پاسەوانێک و شۆفێرەکەیان کە لەو ھێرشەی کە کراوەتە سەر کاروانی ئۆتۆمبیلەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە شاری گۆما لە رۆژھەڵاتی کۆماری کۆنگۆی دیموکرات بوونەتە قوربانی، پێگەیشتووە.\nلە راگەیەندراوەکەدا ھاتووە "بەتوندی سەرکۆنەی ئەم ھێرشە قیزەونە دەکەین. ھاوخەمی گەل و حکوومەتی ئیتاڵیای دۆستمانین. لە ناخەوە پرسە و سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی کەسوکاری ئەوانە دەکەین کە کوژراون".\n- لە کۆماری کۆنگۆی دیموکرات ھێرشکرایە سەر کاروانی رێکخراوی خۆراکی جیھانی\nگرووپێکی تیرۆریست لەسەر رێگەی نێوان شارەکانی گۆما و بوکاڤو رۆژھەڵاتی کۆماری کۆنگۆی دیموکرات لە کاتژمێر ١٠:٠٠ بە کاتی ناوخۆی وڵاتەکە، بە چەکی سووک ھێرشێکیان کردە سەر کاروانی ئۆتۆمبیلەکانی رێکخراوی خۆراکی جیھانیی.\nلە ئاکامی ھێرشەکەدا، باڵیۆزی ئیتاڵیا لە کۆماری کۆنگۆی دیموکرات، لوکا ئاتانسیۆی تەمەن ٤٣ ساڵان و پاسەوانەکەی بەناوی ڤیتۆریۆ لاجۆڤاججی و شۆفێرێکی رێکخراوی خۆراكی جیھانیی کوژران.\nتوركيا كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات نەتەوەيەكگرتووەكان وەزارەتى دەرەوە\nعێراق.. ژمارەی تووشبووان بە کۆرۆنا گەیشتە ٩١٨ ھەزار و ١٥٥ کەس\nكۆنگرەى رۆژنامەوانیى هاوبەشى نێوان سەرکۆماری تورکیا و سەرۆکی ئۆکراینا\nلە پشت كێشە پرۆتۆكۆلييەكەوە كێشەى ناوخۆيى سەركردەكانى يەكێتى ئەورووپا دەرکەوت\nئەردۆغان و پوتين پەيوەندييەكى تەلەفۆنييان ئەنجامدا\nسەرۆكوەزيرانى ميسر: "بە مەبەستی بەھێزکردنی ھەماھەنگی بايەخ بە بەشداريكردن لە چالاكییه‌كانی D-8 دەدەين"\nباڵیۆزی ئیتاڵیا لە ئەنقەرە بانگھێشتی وەزارەتی دەرەوەی تورکیا کرا


رۆژنامه‌گه‌ریی وه‌رزشیی كوردستان چی كردووه؟ – رۆژنامه‌وانی\nرۆژنامه‌وانی، هه‌ولێر، ئه‌رسه‌لان عه‌بدوڵڵا\nدوای 122 ساڵ له رۆژنامه‌گه‌ریی كوردی و نزیكه‌ی 40 ساڵ له رۆژنامه‌گه‌ریی وه‌رزشی له باشووری كوردستان، جێی خۆیه‌تی هه‌ڵوه‌سته‌یه‌ك بكه‌ین و پرسیاربكه‌ین، ئایا ره‌وشی رۆژنامه‌گه‌ری و میدیای وه‌رزشیی ئێمه، ئێستا چۆنه و له چ ئاستێكدایه؟\nپێموایه له‌گه‌ڵ گۆڕانكارییه‌كانی سه‌رده‌م و پێشكه‌وتنی ته‌كنه‌لۆژیا و هاتنه‌پێشی سۆشیال میدیا و میدیای ئه‌لیكترۆنی، رۆژنامه‌نووسیی وه‌رزشی له كوردستان به مانا گشتییه‌كه‌ی، له شێوه و فۆرمدا گۆڕانكاری زۆری به‌سه‌ردا هاتووه و توانیویه‌تی له‌گه‌ڵ ئه‌و پێشكه‌وتنه‌دا خۆی بگونجێنێت، به‌ڵام له راستیدا له ناوه‌ڕۆكدا پێشكه‌وتن و گۆڕانكارییه‌كی ئه‌وتۆی به‌خۆیه‌وه نه‌بینیوه، ئه‌وه‌ی هه‌یه له رووكه‌ش و له‌رووی خێرایی گه‌یاندنی زانیارییه‌وه‌یه، كه زۆرجار خێرایی و په‌له‌كردنه‌كه هه‌ڵه‌ی گه‌وره‌شی پێكردووه.\nهاوكات ئه‌و پێشكه‌وتنه، زۆرجار وایكردووه رۆژنامه‌گه‌ریی وه‌رزشیی ئێمه، له ئامانجه سه‌ره‌كییه‌كه‌ی خۆی دووربكه‌وێته‌وه، ئه‌ویش بایه‌خدان و پێشخستنی وه‌رزشی نێوخۆی كوردستان و پارچه‌كانی دیكه‌یه، چونكه ئه‌مڕۆ گوتاری میدیای سیاسیی كوردی گۆڕانكاری به‌سه‌رداهاتووه و هه‌میشه ئاماژه به كوردستانی گه‌وره، یان با بڵێین پارچه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌كات، كه پێموایه پێویسته میدیای وه‌رزشیش به‌و ئاراسته‌یه‌دا هه‌نگاوبنێت.\nهه‌روه‌ها بایه‌خی ئێستای میدیای وه‌رزشی له كوردستان به گشتی زیاتر خۆی له وه‌رگێڕانی هه‌واڵ و كۆپی په‌یست له سه‌رچاوه‌كانی دیكه، لایڤی فه‌یسبووك و هه‌ندێك جوانكاری له گرافیكدا ده‌بینێته‌وه، زۆر به كه‌می ده‌بینین میدیای وه‌رزشی خۆی سه‌رچاوه‌ی هه‌واڵ بێت.\nرۆژنامه‌گه‌ریی وه‌رزشی له كوردستان، ئێستا زۆربه‌ی كاره‌كانی خۆی له تیڤییه‌كان و سۆشیال میدیادا ده‌بینێته‌وه، چونكه له راستیدا وه‌ك ده‌بینین رۆژنامه‌گه‌ریی وه‌رزشیی كاخه‌ز له كوردستان پاشه‌كشه‌ی كردووه و هه‌موو رۆژنامه وه‌رزشییه‌كان داخراون “ته‌نیا یه‌ك رۆژنامه هه‌یه، ئه‌ویش زیاتر ئاگادارییه‌كانی تێدا بڵاوده‌كرێته‌وه”.\nله وڵاتانی دیكه‌ش ئه‌و گۆڕانكارییه روویداوه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ كه‌مبوونه‌وه‌ی هه‌ژموونی رۆژنامه‌ی كاخه‌ز و كه‌مبوونه‌وه‌ی تیراژ و ته‌نانه‌ت وه‌ستانی زۆربه‌شیان و گواستنه‌وه‌یان بۆسه‌ر میدیای ئه‌لیكترۆنی، به‌ڵام هێشتا له زۆر وڵاتدا رۆژنامه‌ی كاخه‌ز هه‌یه، سه‌رچاوه‌ی یه‌كه‌می هه‌واڵیشه و له پێگه‌یه‌كی به‌هێزدایه.\nمیدیای وه‌رزشیی كوردستان، كه به‌خۆڕایی به‌رهه‌مه‌كانی به وه‌رگره‌كانی ده‌دات و قازانج ناكات، هێشتا به دوای شه‌پۆڵ و حه‌زی خه‌ڵك و وه‌رگر كه‌وتووه، ئه‌مه‌ش له ترسی له‌ده‌ستدانی جه‌ماوه‌ر و دووركه‌وتنه‌وه‌یه له ركابه‌ری، بۆیه نه‌یتوانیوه ببێته خاوه‌ن روئیای خۆی و نه‌یتوانیوه رای گشتی له بواری وه‌رزش دروست بكات و وه‌رگر ناچاربكات به دوای میدیایه‌كی دڵخوازدا بگه‌ڕێت، له كاتێكدا له كوردستان كێشه و گرفت، هه‌روه‌ها چیرۆك و رووداوی بواری وه‌رزش یه‌كجار زۆرن، كه بابه‌ت و كه‌ره‌سته‌ی چیرۆكی رۆژنامه‌وانین و ده‌كرێت به فراوانترین شێوه كاری له‌سه‌ر بكرێت.\nله‌م بۆنه‌یه‌دا ده‌كرێت بڵێین، میدیا و رۆژنامه‌گه‌ریی وه‌رزشی له باشووری كوردستان، به گشتی كێشه و گرفتی زۆره، هه‌م له رووی كاركردن و فۆڕمه‌وه و هه‌میش له رووی كارگێڕی و بایه‌خدانی پیشه‌ییه‌وه، به جۆرێك هێشتا هه‌واڵی وه‌رزشی وه‌ك پاشكۆ و كه‌مالیات و جوانكاری له ده‌زگه میدیاییه‌كاندا سه‌یرده‌كرێت، ئه‌و قسه‌یه‌شم ره‌نگه 10 ساڵ له‌مه‌وبه‌ریش كردبێت، به‌ڵام هێشتا بارودۆخی هه‌واڵی وه‌رزشی هه‌روه‌ك خۆیه‌تی، ئه‌مه‌ش بۆ لاوازیی كاریگه‌ریی هه‌واڵی وه‌رزشی له میدیاكان و تێنه‌گه‌یشتنی به‌رپرسانی ده‌زگه میدیاییه‌كان له گرنگیی وه‌رزش و هه‌واڵه‌كانی ئه‌م بواره، ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nهه‌روه‌ها پێموایه ئاستی پیشه‌یی به‌شێكی زۆری رۆژنامه‌نووسانی وه‌رزشی، یه‌كێكی دیكه‌یه له كێشه‌كان، كه هێشتا له رووی نووسین، داڕشتن، زمانه‌وانی، دروستكردنی هه‌واڵ و ریپۆرت و چیرۆكی رۆژنامه‌وانیدا لاوازن، ده‌گمه‌نیشن ئه‌وانه‌ی له كاره‌كه‌دا پێشكه‌وتوون، “له‌و سه‌رده‌مه‌دا رۆبۆت و وه‌رگێڕ له رۆژنامه‌نووسی كارا زۆرتربوونه”.\nله كۆتایی ده‌مه‌وێت بڵێم، میدیای وه‌رزشی و بواری وه‌رزشی هه‌ر وڵاتێك، به دوو هێڵی هاوته‌ریبدا رێده‌كه‌ن، كه هه‌ریه‌كه‌یان هێزی پێشكه‌وتن و خێرایی به‌وی دیكه‌یان ده‌دات، دواكه‌وتنی هه‌ریه‌كێكیشیان، كاریگه‌ریی نه‌رێنی بۆسه‌ر ئه‌وی دیكه‌یان ده‌بێت، رێك ئه‌مه‌ش له میدیای وه‌رزشی و وه‌رزشی كوردستاندا به‌دی ده‌كه‌م.\nPrevious: تروسكه سادقی: رۆڵی ژن له بواری میدیاییدا لاوازه\nNext: زیاتر غەدر لە رۆژنامەنووس و دەزگاکانی راگەیاندنی کوردی مەکەن


هەڵبژاردن، کە لە وڵاتانی دێموکراتیکدا بە یەکێک لە توخمە سەرەکییەکانی کایەی دێموکراسی دێتە ئەژمار، لە سیستەمێکی وەک کۆماری ئیسلامیدا دەتوانێ چەندە کارا بێ؟ ئایا بەشداربوونی خەڵک لە هەڵبژاردندا، لەکاتێکدا دەبێ بەربژێرەکان بە فیلتێری ناوەندگەلی هەڵنەبژێردراودا تێپەڕن، دەتوانێ ڕەوایەتی بدات بەو دامەزراوەیە کە "هەڵبژاردن"ی بۆ دەکرێت؟ هەموو جارێک کە پڕۆسەی هەڵبژاردن لە ئێران بەڕێوە دەچێت، توێژ و چینە سیاسی، کۆمەڵایەتی و فەرهەنگییەکان، بەسەر دوو دەستەی "بایکۆت" یان "بەشداری"دا دابەش دەبن. ئەمەش وا دەکات کە جۆرێک لە "خۆ دووبارەکردنەوە" و وەستان لە خاڵێکی دیاریکراودا بەسەر ژیانی سیاسیی کۆمەڵگەدا فەڕز بکرێت. بەلام هەندێ کەس و لایەنیش هەن کە باس لە ڕێگەی سێهەم دەکەن: نە بایکۆتی تەواو و نە بەشدارییەکی ئاکتیڤ، بەڵکوو دۆزینەوەی ڕێگەیەکی گونجاو بۆ دەستەبەربوونی مافی زیاتر. گەلۆ ئەمە دەتوانێ ئەو ڕێگەیە بێت کە گەلانی ئێران بۆ دروستکردنی گۆڕانکاری پێیدا بڕۆن؟ چۆن؟\n"لە شوێنێک کە ئازادیی نییە، ئەگەر دەنگدان هۆی گۆڕانی\nشتێک بایە، بێ‌گوومان نەیان دەهێشت ئێوە دەنگ بدەن."\nلە وڵاتێکی دێموکراتیک مافی مەدەنیی کاندیدبوون و دەنگدان لە هەڵبژاردنەکاندا، هەروەها ئەندامی حیزب و ڕێکخراوەیەکی سیاسیی، کۆمەڵایەتیی و فەرهەنگیی بوون یەکێک لە ڕەهەندەکانی سەرەکیی دێموکراسیی و مافی شارومەندییەو بەم پێیە تاک بەشداریی لە ژیانی سیاسیی و کۆمەڵایەتیی خۆی دەکا. ئەم مافانە بێجگە لە مافی دەنگدان، لە لایەن حکوومەتی ئیسلامیی ئێرانەوە هەر لەسەرەتای شۆرشی ڕێبەندانی ١٣٥٧ی هەتاوییەوە بەردەوام پێشێلکراوە.\nڕێبەرانی حکوومەتی "ولایت فەقیه" لە کاتی دەستپێکی نمایشەکانی هەڵبژاردندا بۆ مەشرووعییەتدانی زۆرتر بە خۆیان بانگشتنی خەڵکیی و تەنانەت دژبەرەکانی نیزامیش بۆ دەنگدان دەکەن. بۆ وێنە "خامنەیی" لە قسەکانی خۆی بۆ خەڵکی قوم باس لە پێداویستیی بەشداریی هەموو، تەنانەت ئەوانەی دەکا کە نیزام و ڕێبەریان قەبووڵ نییە. بە وتەی خامنەیی بەشداریی هەموان لە هەڵبژاردندا دەبێتە هۆی سەقامگیریی‌و بە هێزبوونی نیزامی ئیسلامیی، مسۆگەرکردنی هێمنایەتیی تەواو، چوونەسەرەوەی جێ‌باوەڕیی و ئابڕوی نەتەوەی ئێران لەمەر چاوی خەڵکی جێهان و گەورەیی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە لای دوژمنانی2". لێرەدا ڕێبەری حکوومەتی ئیسلامیی ئێران تەنیا باس لە بەشداربوون دەکات، نە ڕێپێدان بە کاندیدبوونی دژبەرەکان. پاش ڕەتکرانەوەی سەلاحییەتی زۆربەی چاکسازیخوازەکان لە لایەن "شوورای نگهبان"ەوە خامنەیی لە ٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٤ی هەتاویی بۆ پاراستن و بەرگریی لە بڕیارەکانی ئەم ڕێکخراوە نادێموکراتیکە، لە کۆبوونەوەی لەگەڵ بەرێوەبەرانی هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسلامیی و مەجلیسی "خبرگان" سەبارەت بە بەشداریی دژبەرەکانی حکوومەتی ئیسلامی ئێران لە هەڵبژاردنی مانگی ڕەشەمەی ئەمساڵدا دەڵێ:" بەندە گوتم ئەو کەسانەی کە نیزامیان قەبووڵ نییە دەنگ بدەن، نە ئەوەی کە کەسانێک بۆ مەجلیس بنێرن کە نیزامیان قەبووڵ نییە"3 . جێگای سرنجدانە کە زۆربەی ئەوانەی کە "سەلاحییەتیان" ڕەتکراوەتەوە، نە دژبەرانی نیزامی ئیسلامیی ئێران، بەڵکوو بەشێک لە نیزام یان بە وتەیەکی دیکە چاکسازیخوازەکانن کە باوەڕیان بە تەواویەتیی کۆماری ئیسلامیی و یاسایی بنەرەتیی ئێران هەیە. ئەوە بۆخۆی پێشاندەری ئەم راستییەیە کە لە نیزامێکی تیۆکراتیکدا هەڵبژاردن و بەشداریی خەڵکیی وەکو "میزانی مەشروعییەتی نیزامی سیاسیی، پشتیوانیی نەتەوەیی لە ئاستیی نێوخۆیی‌و جێ‌باوەڕیی و متمانە پێ‌کردن لە ئاستیی نێونەتەوەیی و ناوچەیی لەبەرچاو دەگیرێ."4 لەم چەشنە پێکهاتەیەدا بە پێی ئەزموونی پتر لە سێ دەیە دەستەڵاتداریی ئیسلامییەکان و ٣٢ جار هەڵبژاردن، لەوە ناچێ لە کۆماری ئیسلامیدا هەڵبژاردن ڕۆڵێکی وەها لە ژیانی سیاسیی خەڵک و دیاریکردنی چارەنووسی ئەوان بگێرێ. ئاڵوگۆڕی جیددی لە سیستێمی سیاسیی هەر وڵاتێک پێداویستیی بە مێکانیسمێک هەیە کە بە چەشنێکی مەدەنیی بتوانێ بواری بەشداریی خەڵک و نوێنەرانی راستەقینەی ئەوان بۆ بڕیاردان پێک بهێنێ. کاتێک لەم حکوومەتەدا ڕێوشوێن بە هێزەکانی خۆیی نادرێ، کە بەشێکی زۆریان لە دارشتن و دروستکردنی بنەماکانی ئەم ڕێژیمە ڕۆڵی سەرەکییان بووە، چۆن دەتوانین چاوەڕێ ڕێ پێدان بە هێزەکانی پێشکەوتنخواز بە بیرو باوەڕێکی جیاوازەوە بین؟ بە پێی وتەکانی "حوسێن مەرعەشی ئەندامی شوورای بەرزی دارشتنی سیاسەتی چاکسازیخوازەکان، لە ٣٠٠٠ کاندیدای ئەوان بۆ دەهەمین دەورەی هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسلامیی ئێران تەنیا ٣٠ کەسیان قەبووڵکراون و لەسەتا ٩٩ی ئەوان لە لایەن لیژنەکانی چاودێرییەوە ڕەتکراونەتەوە"5. ئەوە پێشاندەری ئەم ڕاستییەیە کە ناکرێ لە سیستمێکی نادێموکراتیکی تیۆکراتیکدا چاوەڕوانی هەڵسوکەوتێکی دێموکراتیک لە لایەن نوێنەرانی "ولایت فقیە" بکردرێ.\nڕەوایی مەجلیسی شوورای ئیسلامیی ئێران؟\nلە ڕێژیمی تیۆکراتیکی ئێراندا بوونی "چاودێریی چاکزانیی" واتە "نظارت استصوابی" ئەمرازی سەرەکیی و قانوونیی بۆ پاراستنی بنەما سەرەکییەکانی حکوومەتی ئیسلامیی و "ولایت فقیە"، و پێکهاتەیەکی نادێموکراتیک و دژ بە تەواوی مافەکانی مرۆڤ وەکوو مافی مەدەنی، سیاسیی و کۆمەڵایەتییە. لە نەبوونی ئەم سێ بنەمایەدا مافی خەڵک بۆ بەشداریی لە ژیانی سیاسی – کۆمەڵایەتییان پێشێل دەکرێ و خەڵکی ناتوانن لە ڕێگەی بەشداریی لە هەڵبژاردندا، چەشنی حکوومەت و پێکهاتە جۆراوجۆرەکانی دەستەڵات، یەک لەوان مەجلیسی دڵخوازی خۆیان پێک‌بێنن. بە پێی ئەم پێوەرە، بوونی بەربەستێکی نادێموکراتیک وەکو "شورای نگهبان" بۆ ڕەتکردنەوەی ڕەوایی ئەو پێکهاتەیە واتە مەجلیسی شوورای ئیسلامیی کە هەڵبژاردنی بۆ دەکرێ، بەسە، بەڵام بێگومان بۆ هۆگران و دەستەڵاتدارانی کۆماری ئیسلامیی، چاکسازیخوازەکان یان ئەوانەی کە بەم باوەڕەن کە بە پێی یاسای بنەرەتیی ئێران دەکرێ لە چوارچێوەی حکوومەتی ئیسلامیی ئێراندا ڕێگەیەک بۆ پاشگەزبوونەوەی هێزی دەستەڵاتدار و دێموکراتیزەکردنی ئەم ڕێژیمە بدۆزرێتەوە، ئەم چەشنە پێکهاتەیە وەکوو سیستمێکی قانوونیی دەناسێندرێ و بەشداریی خەڵک لە هەڵبژاردنەکاندا وەکوو پێوەری ڕەوایی و کارامەیی ڕێژیمی سیاسی، سیاسەتدارشتن و جێ پەسەندبوونی کارگێڕانی سیاسیی ئەو ڕێژیمە پێناسە دەکرێ. چۆنیەتیی هەڵبژاردن لە کۆماری ئیسلامیی ئێراندا هەمیشە لەسەر بنەمای خەوشدارکردنی تەواوی پێوەرەدێموکراتیکەکانی پێویست بۆ هەڵبژاردنێکی ئازاد بووە و لەم ڕەوتەدا تەنیا ئەو کەسانەی کە مەترسییەکیان بۆ نیزام نییە و دڵخواز و پەسەندکراوی "ولایت فقیە"، "شورای نگهبان"و ڕێبەریی "سپای پاسداران" بوون و بە درێژایی حکوومەتی نوێنەرانی خودا، خزمەتیان بە ڕێژیمی سەرکوت و سێدارە کردووە، ڕەوانەی مەجلیس کراون. ئەرکی سەرەکیی ئەم چەشنە نوێنەرە دەستەمۆکراوانە تەنیا یاریدەدان بە پاراستنی ڕێژیم و نیزامێکە کە لە سەرەتای پێکهاتنییەوە هەتا ئێستا نادێموکراتیک و دژ بە مافی مرۆڤ بووە. بە پێی ماددەی ٢٥ی "کۆنڤانسیۆنی نێونەتەوەیی مافی مەدەنی و سیاسی"، هەر شارۆمەندێک بێ لەبەر چاوگرتنی ئەو سنوورانەی کە لە بەندی ٢دا هاتووە، بێ هەر چەشنە بەرتەسککردنەوەیەکی نابەجێ، مافی کەڵکوەرگرتنی لە دەرفەتەکان بۆ بەشداریی لە بەرێوەبردنی کاروباری گشتیی بە چەشنێکی ڕاستەوخو یاخود لە ڕێگەی هەڵبژاردنی ئازادیی نوێنەرەکان، مافی دەنگدان و کاندیدبوون لە هەڵبژادنەکانی ڕاستەقینەی دەورەیی لەسەر بنەمای مافی دەنگدانی گشتیی، بەرامبەر و نهێنیی هەیە.6 ئێران یەکێک لەو وڵاتانەیە کە ئەم کۆنڤانسیۆنەی واژۆ کردووە، بەڵام دەستەڵاتدارەکانی ئێران بە پێی یاسای بنەرەتیی ئێران، مافی مەدەنیی و سیاسیی شارومەندەکانیان پێشێلکردووەتەوە.\nبەشێک لە خاڵە پێشێلکراوەکانی حکوومەتی ئیسلامیی لە ڕەوتی هەڵبژاردندا بریتین لە:\nڕەوتی لێکدانەوەی سەلاحییەتی کاندیداکان دوو قۆناخ لەخۆی دەگرێ. لە قۆناخی یەکەمدا "شورای نگهبان" لە دەستەڵاتی بێسنووری خۆی بۆ دیاریکردنی کاندیداکان یان ڕەتکردنەوەی مافی بەربژێر بوونیان کەڵک وەردەگرێ و لە قۆناخی دووهەمدا خەڵکی دەبێ دەنگ بەو کەسانەی بدەن کە نە هەڵبژاردەی خۆیان، بەڵکوو دیاریکراوی "شورای نگهبان"ن. پێوەرەکانی لێکدانەوەی لێهاتوویی کاندیداکان بە پێی ماددەی ٢٨ی یاسای هەڵبژاردنی مەجلیسی ئێران کە لە ساڵی ١٩٩٥ی زایینیدا پەسەندکراوە و پاشان چەندین جار پێداچوونەوەی بەسەردا کراوەتەوە، لە دژایەتیی لەگەڵ ماددەی ٢٥ کۆنڤانسیۆنی نێونەتەوەیی مافی مەدەنیی و سیاسیدایە. بە پێی ئەم ماددەیە "کاندیداکان پێویستە باوەڕ و پابەندیی ڕاستەقینەیان بە ئیسلام و نیزامی پیرۆزی کۆماری ئیسلامیی ئێران بێ"، هەروەها دەبێ وەفاداریی خۆیان بە "یاسای بنەرەتیی و ماددەی پێشکەوتنخوازانەی 'ولایت فقیە'" ڕابگەینن.7 "کاندیداکانی سەرۆک کۆماریی بە پێی ماددەی ٣٥، بەندی ٦ی مەرجەکانی هەڵبژاردن و کاندیدبوون بۆ سەروک کۆماری، پێویستە بیسەلمێنن کە باوەڕیان بە بنچینەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران و مەزهەبی فەرمیی وڵات هەیە".8 بەم پێیە مافی کاندیدبوونی بەشێکی بەرچاوی خەڵکی ئێران وەکوو سوننەکان و پێڕەوانی ئایینەکانی دیکە یاخود ئاتێییستەکان و هتد ... کە لە چوارچێوەی مەزهەبی "شیعەی اثنی عشری"دا ناگونجێن و باوەڕیان بە "ولایت فقیە" نییە، پێشێل دەکرێ.\nشورای نگهبان بەردەوام لە تەواوی هەڵبژاردنەکاندا سەلاحییەتی زۆرینەی ژنانی بۆ کاندیدبوون لە هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسلامیی و تەواوی ژنە کاندیدەکانی سەرۆک کۆماریی بە پێی ماددەی ١١٥ یاسای بنەرەتیی ئێران9 ڕەت کردۆتەوە. بۆ وێنە بە پێی بەیانییەی "کۆمیتەی من کاندید دەبم" سەلاحییەتی پتر لە ٨٠٠٠ هەزار ژن بە پێی بەندی ١ و ٣ی ماددەی ٢٨ی یاسای هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسلامیی بۆ کاندید بوون لە دەهەمین دەورەی هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسلامیی ڕەتکراوەتەوە. ئەوەش لە حاڵەتێکدایە کە بە پێی پابەندیی نێونەتەوەیی کە لە لایەن دەوڵەتی ئێرانیش قەبووڵکراوە، قەرار وابوو تا کۆتایی ساڵی ١٣٩٤ی هەتاویی لەسەتا ٣٠ی کورسییەکانی مەجلیس بە ژنان بدرێت.10 سرنجڕاکێش ئەوەیە، ئەگەر لە دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان تاک و تووک ئیزنی کاندید بوون بە ژنان دراوە، بە پێی ڕاگەیاندراوەکان سەلاحییەتی تەواوی کاندیدە ژنەکانی پارێزگای کرمانشا، سنە، کامیاران و دیواندەرە ڕەتکراوەتەوە. 11\nئەو چەند نموونەیە نیشان دەدات کە "شورای نگهبان" لە ڕێگەی "نظارت استصوابی" و سەلیقەی باڵیی و سیاسیی، خۆسەرانە توانایی ڕەتکردنەوەی تەواوی کاندیدەکانی هەیە و هیچ دەزگا و سیستمێکی دەوڵەتی و مەدەنیی توانایی بەرتەسککردنەوەی پانتایی دەستەڵات و بڕیاردانی ئەوانی نییە.\n"بایکۆت"، "بەشداری" یان "نە بایکۆتی تەواو و نە بەشدارییەکی ئاکتیڤ"\nلە ڕوانگەی بیربێژییەوە، بایکۆت یاخود بەشداریکردن، هەروەها ڕێگەی سێهەم واتە "نە بایکۆتی تەواو و نە بەشدارییەکی ئاکتیڤ"! لە پێوەندیی لەگەڵ بنەواشەی حیزبێکی ئۆپۆزیسیۆن و خوێندنەوەی لە بارودۆخی سیاسیی و مەدەنیی ئێران، لاسەنگیی هێزەکانی دژبەر و دەستەڵات، پانتایی کاریگەریی ئەم ڕێکخراوەیە لە نێو خەڵکی ئاسایی و وڵامدانەوەی ئەوان بە ویست و هەڵویستیی حیزبەکانە. لە نەبوونی بارودۆخی پێویست و وڵامنەدانەوەی خەڵک بە ویستی حیزبەکان، بایکۆتکردن یان نەکردن، هەروەها هەڵبژاردنی ڕێگەی سێهەم ناتوانێ کاریگەریی لە فەزای دەورەی هەڵبژاردن یان لە گەشەسەندنی ئاگایی نەتەوەیی بێ، لە لایەکی دیکەشەوە کەڵکوەرگرتن لە بارودۆخ و فەزای دەورەی هەڵبژاردن بە مانای بەشداری یان پشتیوانیکردن و هاندانی خەڵک بە دەنگدان نییە و ناکرێ ئەم دوو چەمکە یەکسان بگیرێ. لە بارودۆخێکی ئازاد و لە ڕێگەی پشتیوانیکردن جەماوەری خەڵک لە نوێنەرانی ڕاستەقینەی خۆیان کە خەبات بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کورد دەکەن، دەرفەت بۆ بە ڕۆژکردنی پرسی کورد لە کۆمەلگەدا پێکدێ و پاشگەزبوونەوەی دەوڵەتی ناوەندیی بەستراوە بە ڕادەی هاوسەنگیی هێزەکانی کورد و دەسەڵاتە. لە نەبوونی ئەم مەرجە، هەر چەشنە بانگەوازێک بۆ دەنگدان لە هەڵبژاردنەکانی حکوومەتی ئیسلامی، یاریدە بە مانەوە و سەقامگیریی زۆرتری دیکتاتۆریی لە ئێران، سەرلێشێواندن و بە لاڕێدا‌بردنی بیروڕای گشتیی سەبارەت بە حکوومەتی تاران دەدا. سیاسەتی "نە بایکۆت و نە دەنگدان"یش زۆرتر نیشاندەری بنبەستی فیکری و ناتوانیی هۆگرانی ئەم بیرۆکەیە لە لێکدانەوەی ڕاستییەکانی کۆمەڵگا و بارودۆخی نێو وڵاتە. پێویستە هێزێکی سیاسیی بە هەبوونی هەڵوێستێکی ڕوون، ڕێ‌پێشاندەری خەڵک بێ و بە شوێن خەڵک و ڕووداوەکان نەکەوێ. کۆماری ئیسلامی، بە پێی ئەزموونی پتر لە سی ساڵ حکوومەتکردن لە ئێراندا، نیشانی داوە ئامادەی پاشگەزبوونەوە لە بنەواشەی ئۆلیی و شەرعیی خۆی نییە و بە پێی پێوەرەکانی خۆی نە تەنیا ڕێ بە دژبەرەکانی، بەڵکوو تەنانەت ڕێ بە باڵەکانی نیوخۆیی و چاکسازیی لە سیستمی دەستەلاتداریی و هتد ... نەداوە و نایدات، بێگوومان "بەپێی نادێموکراتیک‌بوونی گشت سیستمی دەستەڵاتداری و هەڵبژاردن لە ئێراندا، کە پێشتریش تا رادەیەک ئاماژەی پێکرا، ئاسۆیەک لە ڕێگای هەڵبژاردنەوە بۆ پێکهێنانی ئاڵوگۆڕێکی جددی لە بارودۆخی کۆماری ئیسلامی نابیندرێ. لە کاتی سەرۆک کۆماریی خاتەمیدا کە چاکسازیخوازەکان ڕۆڵی سەرەکییان لە وەزارەتەکان و مەجلیسی شوواری ئیسلامیی ئێران بوو، هەروەها ماوەیەکیش فەزایەکی نیوە ئازادیان بۆ باڵی نێوخۆیی پێک هێنابوو، بە پێی سیستمی ڕێبەرایەتیی "ولایت فقیە" و "شوورای نگهبان" نەیانتوانی ئاڵوگۆڕێک لە شێوەی بەرێوەبردنی وڵات و بەرتەسککردنەوەی دەستەڵاتی ڕێبەریی و "شوورای نگهبان" پێکبێنن. سەرەرای ئەوەش، ئەوە بەو مانایە نییە کە هیزێکی ئۆپۆزیسیۆن نابێ لە فەزایەک کە پێکدێ، بە پێی ڕادەی دەستەڵاتی خۆی کەڵک وەرنەگرێ. بۆ کەڵکوەرگرتن لە فەزای دەورەی هەڵبژاردن، هێزێکی دژبەر بە پێی توانایی دەتوانێ لە چەشنە جوراوجۆرەکانی خەبات، یەک لەوان بایکۆتکردن و ڕوونکردنەوەی زۆرتری خەڵک سەبارەت بە ناوەرۆک و ماهییەتی کۆماری ئیسلامی، یاریدە بە گەشەسەندنی زۆرتری ئاگایی خەڵکی ئاسایی بدات. ناردنەوەی سندووقە خاڵییەکان و یاخود کەمبوونەوەی ڕادەی دەنگدان دەتوانێ نیشانەی ئاستی بەرزی ئاگایی نەتەوەیی، هەروەها نارەزایەتی خەڵک و ئەمرازێکی گوشار بۆ رێژیم بێ. دەنگنەدانی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە دامەزرانی "کۆماری ئیسلامیی" لە هەڵبژاردنی ١٠ و ١١ی خاکەلێوەی ١٣٥٨ی هەتاوی و یاسای کۆنەپەرەستانەی بنەرەتیی ئێران لە ١١ و ١٢ی سەرماوەزی ١٣٥٨ی هەتاویی وەکو خاڵێکی مێژوویی و جێگای شانازیی بۆ کوردی ڕۆژهەڵات دەمێنێتەوە. دابەزینی ڕادەی بەشداریکردن و دەنگدانی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە هەڵبژاردنەکاندا پێشاندەری کۆڵنەدانی نەتەوەیەکە کە سەرەڕای پتر لە سی ساڵ سیاسەتی سەرکوت و سێدارەی حکوومەتی ئیسلامی، لە بەرامبەر ڕێژیمی ئێران ڕاوەستاوە و کەڵکی لە هەر دەرفەتێک بۆ دەڕبڕینی نارەزایەتیی خۆی وەرگرتووە. بە پێی توێژینەوەیەک بە نێوی "لێکدانەوەی ڕەوتی بەشداریکردنی شارۆمەندانی پارێزگای کوردستان لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی لە ساڵەکانی ٨٤-١٣٧٦"دا12 کە لە لایەن "ئەنجومەنی ژئۆپۆلیتیکی ئێرانەوە" بڵاو بۆتەوە، ڕاشکاوانە باس لە دابەزینی ڕادەی دەنگدانی خەڵکی کورد لە هەڵبژاردنەکاندا دەکرێ. بە باوەڕی نووسەرانی ئەم لێکۆڵێنەوەیە "ئاکاری سیاسیی شارۆمەندانی پارێزگای کوردستان لە چوارچێوەی بەشداریکردنیان لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی، بە هۆی جیاوازیی قەومی و ئۆلیی ئەوان لەگەڵ زۆرینەی کۆمەڵگای ئێران، چالاکیی سیاسیی ئەلیتی قەومیی لەم بوارەدا، هەروەها کاریگەریی ئاڵوگۆڕەکانی ناوچەیی لەسەر خەڵکی ئەم پارێزگایەدا، هەمیشە جێگەی سرنج و بایخێکی تایبەتی بووە. بەشداریکردنی خەڵکی پارێزگای کوردستان لە سێ دەورەی هەڵبژاردنی ئەم دواییانەی سەرۆک کۆماریدا [واتە دەورەکانی ٧ تا ٩] پێشاندەری دابەزینی ئاشکرای ڕادەی دەنگدانی خەڵک لە نێوان ئەو دوو دەورەیەدایە، تا ئەو ڕادەیەی کە بەشداریکردنی خەڵکی پارێزگای کوردستان لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی لە ساڵی ١٣٧٦ هەتاویی لە سەتا ٧٩.٤ - وە، بە سەتا ٢٤.٦ لە ساڵی ١٣٨٤ گەیشتووە."\nبەشداریی کردنی خەڵکی پارێزگای کوردستان لە ٩ دەورەی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی‌دا\nڕادەی بەشداریی خەڵکی شارەکانی پارێزگای کوردستان لە دەورەی نۆهمی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی‌دا 13\nئەو ئامارانەی کە لە لایەن ڕێکخراوەکانی مەدەنی یان کۆماری ئیسلامییەوە بڵاو بۆنەتەوە بە پێچەوانەی ئەوانەی کە بەردەوام باسی بەشداریی خەڵک لە هەڵبژاردنەکان دەکەن، پێشاندەری ئەو ڕاستییەیە کە خەڵکی کورد لەو ساڵانەی کە لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە پێشوازییەکی وەهای لە هەڵبژاردنەکان نەکردووە و تەنانەت "لە دەورەی دووهەمی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی لە ٢١ی جۆزەردانی ١٣٧٢ هەتاوییدا، "کوردستان" تەنیا پارێزگایەک بوو کە بە تەوایەتی "نای" بە هاشمی ڕەفسنجانی گوتووە. بەباوەڕی نووسەرانی لێکۆڵینەوەکەی ئەنجومەنی ژئۆپۆلیتیکی ئێران "زیاد نەکردنی ڕادەی بەشداریی کوردەکان لە بەرێوبەرایەتیی سیاسیی و پێکهاتەی دەستەڵات لە وڵاتدا، هەروەها تیرۆری دوکتور قاسملوو و دوکتور شەرەفکەندی، سەرەڕای پێشنیارەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پاش تەواوبوونی شەری ٨ ساڵە لەگەڵ عێراق بە نێونجیگەریی یەکێتی نیشتمانی کوردستانی عێراق بۆ چارەسەریی ئاشتیخوازانەی کێشەی کورد بوو بە هۆی پێکهاتنی زەینییەت و تێگەیشتنێکی نەرێنیی خەڵک لە دەوڵەتی هاشمی و لە ئاکامدا خەڵکی ئەم پارێزگایە بەم چەشنە لە ڕێگەی بەشداریی نەرێنیی لە هەڵبژاردەنەکاندا نارەزایەتیی خۆیان سەبارەت بە وەزعی ئارایی و سیاسەتەکانی دەوڵەت لە ناوچە دەربڕیوە". لە پێوەندیی لەگەڵ ڕێژەی بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردنەکانی مەجلیسی شوورای ئیسلامیش بە تایبەتیی لە دەورەی ٧ بەولاوە، ئەم دابەزینە بە جوانی دەبیندرێ. "لە دەورەی حەوتەم بە بەراورد لەگەڵ دەورەی شەشەم ڕادەی دابەزینی بەشداریکردنی خەڵک لە پارێزگای کوردستان لە سەتا ٧٠ بە ٣٢ و لە ئازەربایجانی ڕۆژئاوا لە سەتا ٧١ بە ٤٢ بووە. لە دەورەی هەشتەمدا، لە تەواوی ئێران، لە ٤٣ میلیۆن و ٨٢٤هەزار کەس کە مەرجی بەشداریان بووە، تەنیا ٢٢ میلیۆن و ٣٥٠هەزار کەس واتە لە سەتا ٥١ بەشدارییان کردووە. پاش تاران، کەمترین ڕادەی بەشداریی خەڵک لە ئیسفەهان، کوردستان و یەزد و قوم بیندراوە.14 بە پێی لێکدانەوەکەی نووسەرانی "ڕەوتی بەشداریکردنی شارۆمەندانی پارێزگای کوردستان، لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی لە ساڵەکانی ٨٤-١٣٧٦"ی هەتاویدا دابەزینی ڕادەی بەشداریکردنی خەڵکی کوردستان پاش دەورەی شەشەمی هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسلامی لە پێوەندیی لەگەڵ ئەم خاڵانەدا بووە: پووچکردنەوەی دەنگەکان لە چەندین ناوەندی هەڵبژاردن بۆ مەجلیسی شەشەم، ڕووداوەکانی پاش گیرانی عەبدوڵا ئۆجەڵان لەم پارێزگایەدا، کاریگەریی حیزبە دژبەرەکانی کورد لە دەرەوەی وڵات، دڵساردیی لە دەوڵەتی ئیسلاحات، هەست بە سیاسەتی دووچاوەکیانە سەبارەت بە خەڵکی ئەم پارێزگایە، هەروەها نەبوونی کاندیدای خۆشەویست لە دەورەی نۆهەمدا". 15\nبە پێی ئەزموونی پتر لە ٣٠ ساڵ حکوومەتی "نوێنەرانی خودا" لە ئێران و بارودۆخی ئەمرۆی ئەم وڵاتە، وێچوونی هەڵبژاردنێکی دێموکراتیک لە ئێراندا نییە. لە چوارچێوەی کۆماری ئیسلامیدا بە هێز و کەسایەتییەکی ئازاد و دێموکرات، تەنانەت بە زۆرینەی هۆگرانی باوەڕمەند بە "یاسای بنەڕەتیی ئێران و چاکسازی" ئیزنی کاندیدبوون و بەشداریی لە دەستەڵات نادرێ. لە چوارچێوەی سیستمی "شوورای نگهبان، ڕێبەریی و سپای پاسداران‌دا" هیچ ئاسۆیەک بۆ پێکهاتنی ئاڵوگۆڕێک لە یاسای ئێراندا نابیندرێ. کەڵکوەرگرتن لە فەزای هەڵبژاردن ناکرێ تەنیا لە چوارچێوەی بەشداریکردنی خەڵکی کورد لە هەڵبژاردنەکاندا قەتیس کرێتەوە. هێزێکی ئۆپۆزیسیۆن دەتوانێ بە پێی بنەواشەی سیاسیی و توانایی خۆی، لەو فەزایەی کە لەم دەورەیەدا پێکدێ بۆ ڕوونکردنەوەی زۆرتری ماهییەت و ناوەڕۆکی ڕێژیمی تاران و لە بەینبردنی دڕدۆنگیی خەڵک بەو ڕێژیمە و بەرزکردنەوەی ئاستی ئاگایی نەتەوەیی و سیاسیی خەڵک و بە تایبەتی وەچەی پاش ساڵی ١٣٥٧ی هەتاوی کەڵک وەربگرێ. ئەو ئامارانەی کە لە لایەن حکوومەتی ئیسلامیی ئێران و توێژینەوەی ڕێکخراوەکانی مەدەنی یاخود زانستیی ئێرانەوە بڵاو بۆنەتەوە پێشاندەری ئەم ڕاستییەن کە بە گشتیی لە ئێران و بە تایبەتیی لە کوردستاندا ڕێژەی بەشداریکردن خەڵک لە هەڵبژاردنەکاندا دابەزیوە و خەڵکی وڵامی بانگهێشتنی ڕێبەرانی حکوومەتی ئیسلامییان نەداوەتەوە. لە چوارچێوەی حکوومەتێکی باوەڕمەند بە "امت اسلامی" کە فرە نەتەوەیی بوونی ئێران ڕەت دەکرێتەوە، وێچوونی چارەسەریی پرسی کورد نییە. بۆ کاریگەریی زۆرتر لە ڕووداوەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، پێکهێنانی متمانە بە‌خۆیی خەڵک و پاشگەزکردنەوەی ڕێژیمی تاران، پێویستە حیزب، ڕێکخراوە و کەسایەتییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە پێکهێنانی بەرە یان هەر چەشنە هاوپەیمانیی و هاوکارییەک، هێز و توانایی خۆیان بخەنە پاڵ یەک و هاوبەش لەگەڵ نەتەوەکانی دیکە و هێزە پێشکەوتنخوازەکانی ئێران پەرە بە خەباتی دژ بە حکوومەتی ئیسلامیی ئێران بدەن.\nــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ سەرچاوە و پەراوێزەکان ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ\n١. Mark Twain) Samuel Langhorne Clemens -November 30, 1835 – April 21, 1910)\n٢. همه در انتخابات شرکت کنند؛ حتی کسانیکه نظام را قبول ندارند برای حفظ و اعتبار کشور بیایند، تاریخ انتشار: ۱۹ دی ۱۳۹۴\n٥. مبانی جغرافیایی خاستگاە آرا مردم در هشتمین دورە انتخابات محلس شورای اسلامی، دکتر زهرا پیشگاهی فرد، سید محمد جواد شوشتری، فصلنامەژئوپلیتیک / سال چهارم، شمارە دوم، تابستان ١٣٨٧، صص ١٣٠-١٠٩\nمرعشی: از ۳۰۰۰ کاندیدای اصلاح‌طلب، تنها ۳۰ نفر تایید شده‌اند، http://www.kaleme.com/1394/10/27/klm-235239\n٦. کنوانسیون بین المللی حقوق مدنی و سیاسی سازمان ملل متحد، مصوبه 26 دسامبر 1966/ قطعنامه A 2200 قدرت اجرائی بنابر ماده 49، 23 مارس 1976. ترجمه: ن. نوریزاده http://hoghoogh.online.fr/article.php3?id_article=110\n٧. قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی اێران، مادە ٢٨، http://www.shora-gc.ir\n٨. متن كامل قانون انتخابات رياست جمهوري ، سەرچاوی سەرێ\n٩. بە پێێ ماددەی ١١٥ یاسای بنەرەتیی ئێران بەربژێری سەرۆک کۆماری دەبێ یەکێک لە "رجالە‌کانی ئۆلیی و سیاسیی بێ. رجال وشەیەکی عەرەبیی و بە مانای پیاوانە.\n١٠. بیانیه در اعتراض به رد صلاحیت گسترده کاندیداهای زن: بگذارید زنان توانمند در معرض رأی و داوری مردم قرار گیرند.\n١١. رد صلاحیت گسترده زنان از سوی شورای نگهبان، سەرچاوەی سەرێ\n١٢. بررسی روند مشارکت شهروندان استان کردستان در انتخابات ریاست جمهوری ٨٤-١٣٧٦، دکتر مسحود غفاری، بهروز زرین کاویانی، فصلنامە ژئوپلیتیک/ سال هفتم شمارە اول، بهار ١٣٩٠، صص ١١٠-٨٨\n١٤. بازخوانی هشت دوره انتخابات مجلس در جمهوری اسلامی، مرتضی کاظمیانروزنامه نگار، 23 دسامبر 2011 - 02 دی 1390\n١٥. بررسی روند مشارکت شهروندان استان کردستان در انتخابات ریاست جمهوری ٨٤-١٣٧٦، دکتر مسحود غفاری، بهروز زرین کاویانی، فصلنامە ژئوپلیتیک/ سال هفتم شمارە اول، بهار ١٣٩٠، صص ١١٠-٨٨


"ئه‌وله‌ویه‌تی ئێمه ئه‌وه‌یه ئابوری هه‌رێم هه‌مه‌جۆر بكه‌ین"\nقوباد تاڵەبانی: پێداچونه‌وه‌ی سه‌رتاسه‌ری دەکەین بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی رۆتینات\n- 10/14/2019 3:57:00 PM 1412 جار خوێندراوەتەوە\nجێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایگەیاند، هه‌نگاوەکانی چاكسازی لە هەرێمی کوردستان به پشتیوانی ئه‌مریكا ده‌مانگه‌یه‌نێته حوكمرانیه‌كی دروستتر، دەشڵێت، "پێداچونه‌وه‌ی سه‌رتاسه‌ری دەکەین بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی رۆتینیات لە هەرێمی کوردستاندا".\nوه‌ك حكومه‌ت به‌رپرسین له به‌ڕێوه‌بردنی هه‌رێمی کوردستان ئه‌وه‌ش به‌رپرسیاریه‌تییه‌كی قورسه له‌و قۆناغه‌دا\nقوباد تاڵەبانی، جێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان لە وتارێکدا له كۆنفرانسی ئه‌نجومه‌نی ئابوری ئه‌مریكا و هه‌رێمی كوردستان ئەمڕۆ رایگه‌یاند، "وه‌ك حكومه‌ت به‌رپرسین له به‌ڕێوه‌بردنی هه‌رێم ئه‌وه‌ش به‌رپرسیاریه‌تیه‌كی قورسه له‌و قۆناغه‌دا، بەرپرسیارێتی ئێمه بۆ چاكسازی و پێشخستی هه‌رێم و باشتركردنی خزمه‌تگوزاریه‌كانە و په‌ره‌ی پێده‌ده‌ین، ئه‌و چاكسازیانه‌ی له كابینه‌ی رابردو ده‌ستمان پێكردوه له‌سه‌ری به‌رده‌وام ده‌بین".\nچاكسازی هاوكارده‌بێت بۆ هاندانی كه‌رتی تایبه‌ت بۆ ئه‌وه‌ی كۆمپانیاکان دوربکەونەوە له‌و رۆتینیاته‌ی روبه‌ڕوی ده‌بێته‌وه\nئاماژەی بەوەشکرد، "چاكسازی هاوكارده‌بێت بۆ هاندانی كه‌رتی تایبه‌ت بۆ ئه‌وه‌ی كۆمپانیاکان دوربکەونەوە له‌و رۆتینیاته‌ی روبه‌ڕوی دەبنەوە، چاكسازیه‌كان به‌ره‌و حكومه‌تی ئه‌لیكترۆنیمان ده‌بات و دورمان ده‌خاته‌وه له كیتاب و نوسراو و له‌و ده‌ستی ده‌ستیه‌ی ئێستا ده‌گوزه‌رێت له نێوان فەرمانگەکان، هاوڵاتی په‌نجه‌رە په‌نجه‌رە ده‌ڕوات پێش ئه‌وه‌ی بگاته په‌نجه‌ره‌ی كۆتایی پێی ده‌ڵێن كێشه‌یه‌كی هه‌یه و ده‌ینرێنه‌وه په‌نجه‌ره‌كانی یه‌كه‌م".\nئه‌و هه‌نگاوانه‌ی چاكسازی به پشتیوانی ئه‌مریكا ده‌مانگه‌یه‌نێته حوكمرانیه‌كی دروستتر، حكومه‌تێك خزمه‌تی زیاتر بكات\nجێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وتیشی، "ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی چاكسازی به پشتیوانی ئه‌مریكا ده‌مانگه‌یه‌نێته حوكمرانیه‌كی دروستتر، حكومه‌تێك خزمه‌تی زیاتر بكات، په‌یوه‌ندیه‌كانی نێوان له‌گه‌ڵ هه‌مولایه‌ك خیراتر و كاره‌كانی شه‌فاف تر بێت، به‌جۆرێك هاوڵاتیه‌ك یان خاوه‌نكارێك یان وه‌به‌رهێنێك كارێكی له حكومه‌ت كات هه‌ست بكات حكومه‌ت هاوكاری ده‌بێت نه‌ك ئاسته‌نگی بۆ دروست بكات".\nحكومه‌ت پێداچونه‌وه‌ی سه‌رتاسه‌ری ده‌كات له‌هه‌مو ئه‌و بوارانه‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی رۆتینیان و یه‌كسانكردنی رێنمایی و تێچوه‌كان و راگه‌یاندن و شه‌فافكردنی كاره‌كان له‌لایه‌ن هاوڵاتیان\nتاڵەبانی دوپاتیشیكرده‌وه، "حكومه‌ت پێداچونه‌وه‌ی سه‌رتاسه‌ری ده‌كات له‌هه‌مو ئه‌و بوارانه‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی رۆتینیان و یه‌كسانكردنی رێنمایی و تێچوه‌كان و راگه‌یاندن و شه‌فافكردنی كاره‌كان له‌لایه‌ن هاوڵاتیان، هه‌نگاومان ناوه و ده‌ستمان پێكردوه له پڕۆسه‌ی تۆماری كۆمپانیاکان، ئه‌گه‌ر كۆمپانیایه‌ك نه‌توانێت خۆی زو تۆمار بكات ناتوانێت له كوردستان كار بكات، ده‌رفه‌ت له ناوچه‌كه زۆره ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت په‌ره به یوه‌ندیه‌كانمان بده‌ین له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا ده‌بێت كارئاسانیان بۆ بكه‌ین".\nنه‌وت به‌دیل نیه و سه‌رچاوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی ده‌بێت، به‌ڵام نابێت هه‌مو هێلكه‌كانی خۆمان بخه‌ینه سه‌به‌ته‌ی نه‌وت یان به‌رمیلی نه‌وت\nرونیشیکردەوە، "ئه‌وله‌ویه‌تی ئێمه ئه‌وه‌یه ئابوری هه‌رێم هه‌مه‌جۆر بكه‌ین، نه‌وت به‌دیل نیه و سه‌رچاوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی ده‌بێت، به‌ڵام نابێت هه‌مو هێلكه‌كانی خۆمان بخه‌ینه سه‌به‌ته‌ی نه‌وت یان به‌رمیلی نه‌وت، زەویەکی به پیتمان هه‌یه كاتی هاتوه گرنگی به كشتوكاڵ بده‌ین و كاتی هاتوه بایه‌خی پێبده‌ین، له بواری پیشه‌زسازیش كه‌ره‌سته‌ی خاومان زۆره كاتی هاتوه گه‌شه‌یان پێبده‌ین، تاوه‌كو پشتیوانێك بێت بۆ كه‌رتی نه‌وت".\nله‌گه‌ڵ ده‌ستبه‌كاربونی كابینه‌ی نوێ بڕیارماندا ئه‌وله‌ویتی ئێمه ئاساییكردنه‌وه ئه‌و په‌یوه‌ندیانه و باشتركردن و چاره‌سه‌ری كێشه‌كان بێت له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ند\nجێگری سەرۆکی حکومەت باسی له‌وه‌شكرد، چاكسازی و به ئەیكترۆنیكردنی حكومه‌تی هه‌رێم چه‌ند گرنگە بۆ ئێمه، چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نێوانمان له‌گه‌ڵ عێراق گرنگترە، له‌گه‌ڵ ده‌ستبه‌كاربونی كابینه‌ی نوێ بڕیارماندا ئه‌وله‌ویتی ئێمه ئاساییكردنه‌وه ئه‌و په‌یوه‌ندیانه و باشتركردن و چاره‌سه‌ر كێشه‌كانه له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ناوه‌ند بێت.\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕو، هه‌نگاوی باشمان ناوه به‌داخه‌وه گرژیی و ئاڵۆزیه‌كان و خۆپیشاندانه‌كانی عێراق كه‌مێك سیستی كه‌وته ناو گفتوگۆكانمان لەگەڵ بەغدا، به‌ڵام دوێنی ده‌ستیپێكردوته‌وه و دڵنیام ئه‌و گفتوگۆیانه به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین به‌گه‌ینه ئه‌نجامی گونجاو له‌چوارچێوه‌ی ده‌ستوردا، له‌سه‌ر سه‌رجه‌م كێشه‌كانی نێوانمان له نه‌وت و ناوچه جێناكۆكه‌كان و مه‌له‌فی ئه‌منی".


KirkuK book: مالیكی چه‌له‌بی ده‌ركرد\nمالیكی چه‌له‌بی ده‌ركرد\nنوری مالیكی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق بڕیاری ده‌ركردنی ئه‌حمه‌د چه‌له‌بی له پۆستی سه‌رۆكی ده‌سته‌ی لێپرسینه‌وه و دادوه‌ی ده‌ركر و كه‌سێكی نزیك چه‌له‌بیش ده‌ڵێ ئه‌مه مه‌ترسیدارترین هه‌نگاوه مالیكی هاویشتوویه‌تى.\nمه‌زه‌فه‌ر به‌تات، به‌رێوه‌به‌ری نووسینگه‌ی سه‌رۆكی ده‌سته‌ی لێپرسینه‌وه‌و دادوه‌ری ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه راگه‌یاند "مالیكی بڕیاری لادانی ئه‌حمه‌د چه‌له‌بی له پۆسته‌كه‌ی ده‌ركردووه‌و محه‌ممه‌د شیاع، وه‌زیری مافی مرۆڤ به وه‌كاله‌ت له پۆسته‌كه‌ی چه‌له‌بی دانرا، كه شیاع تووندترین كه‌سه له به‌عسییه‌كان"\nبه‌تات گوتیشی "ئه‌و بڕیاره‌ی نوری مالیكی ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی زۆر ترسناكه بۆ كوشتنی ده‌سته‌ی لێپرسینه‌وه‌و دادوه‌ری له عێراق".\nپێشتر به بڕیارى ده‌سته‌ی لێپرسینه‌وه‌و دادوه‌ری پَیش ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق له 7/3/2010 نزیكه‌ی 520 كه‌س مافى خۆپاڵاوتنیان لێوه‌رگیرایه‌وه له‌وانه‌ش ساڵح موتله‌گ و زافر عانی و راسم عه‌وادی‌و چه‌ندانى دیكه.\nمرسلة بواسطة intelligence في 7:24 م\nسحب العمل من شركة تنظيف محافظة كركوك (اورانوس)\nعێراق: 1 ملیۆن بێوەژن‌و 4 ملیۆن منداڵی بێ دایك‌و ...\nژنانی ئوكرانیا بۆ پشتگیریكردنی ژنانی سعودییە خۆیان...\nعەشقی پیاوێك بۆ هاوسەرە كۆنەكەی بووە مایەی مەرگی\nلەكەركوك بەنداوێك دروست دەكرێت\nئەمریكی‌و بەریتانییەكان واز لەفەیسبوك دەهێنن\nپاریس: گرتنی پێنج كورد، ناڕەزایی كوردانی ئەو وڵاتە...\nحكومەتی هەرێمی كوردستان ئامادەیە پێشوازی لە پەنابە...\nكەركوك: دو باندی تیرۆرستی دەستگیر دەكرێن\nعێراق: لەهەشت ساڵدا 47 دادوەر كوژراون\nژنان لە ٤٧ سەعات زیاتر ناتوانن نهێنی بپارێزن\nساڵانە زیاتر لە 10 ملیۆن كچ بەمنداڵی بەشو دەدرێت\nكەركوك: حیزبی شیوعی گردبونەوەیەكی ئەنجام دا\nئەردۆگان: لەكاتی دەستگیركردنی ئۆجەلان ئێمە لەسەر د...\nژنێك لە چەمچەماڵ دەكوژرێت\nكركوك.. الشرطة في حالة إنذار تحسبا لمظاهرات عربية\nكه‌ركووك.. له ساڵیادی شه‌هید كردنی محه‌مه‌د باقر ...\nكه‌ركوك: هاوڵاتیه‌ك به فیشه‌ك ده‌كوژرێت\nإلى أبناء محافظة كركوك العزيزة\nالاخبار اليوم الاحد 5\_6\_2011\nالاخبار اليوم الجمعة 6/3\_2011\nالاخبار اليوم الخميس2011\_5\_2\nالاخبار اليوم الاربعاء 2011\_6\_1


هه‌ڵبژادنی پارله‌مانی نۆرویژ ، عوسمان که‌وکه‌بی‌شاد – PMNews\nنوێنه‌رانی پارله‌مان ئه‌ندامی حیزبی جۆرا و جۆرن. پارله‌مان له ١٠ حیزب پێکهاتووه، که بریتین له:\n١ـ حیزبی کرێکاران (٤٨ نوێنه‌ر)\n1.Arbeiderparti, AP (48)\n٢ـ حیزبی راست (٣٦ نوێنه‌ر)\n2.Høyre, H (36)\n٣ـ حیزبی ناوه‌ند (٢٨ نوێنه‌ر)\n3-Senterpartiet, SP (28)\n٤ـ حیزبی پێشکەوتن (٢١ نوێنه‌ر)\n4- Fremskrittspartiet, FRP (21)\n٥ـ حیزبی سوسیالیستی چه‌پ (١٣نوێنه‌ر)\n5-Sosilistisk Venstreparti, SV (13)\n٦ـ حیزبی چه‌پ (٨ نوێنه‌ر)\n6-Venstre, V (8)\n٧ـ حیزبی سوور (٨ نوێنه‌ر)\n7- Rødt, R (8)\n٨ـ حیزبی ژینگه (٣ نوێنه‌ر)\n8- Miljøpartiet De Grønne, MDG (3)\n٩ـ حیزبی گه‌لی مه‌سحی (٣ نوێنه‌ر)\n9-Kritelig folkeparti, KRF (3)\n١٠ـ حیزبی سه‌ر‌نجی نه‌خۆش (١ نوێنه‌ر)\n10-Pasientfokus, PF (1)\nنوێنه‌ری ژن له پارله‌مان ٧٦ که‌سه و پیاویش ٩٣ که‌سه. واته رێژه‌ی ژن چل و پێنج(٤٥٪ ) له سه‌ده.\nحکومه‌ت له رێکه‌وتی ١٤/١٠/٢٠٢١ پێکهات. دوو حیزب پێکه‌وه به رێکه‌وتی سیاسی حکومه‌تیان پێكهێناوه. ئه‌و دو حیزبه‌ش بریتن له، حیزبی کرێکاران که ٤٨ نوێنه‌ری هه‌یه و حیزبی ناوه‌ند که ٢٨ نوێنه‌ری هه‌یه. پۆستی وه‌زاره‌ته‌کان دابه‌ش کراوه به سه‌ر ئه‌و دوو حیزبه‌دا.\nوه‌زیره‌کانی حیزبی کرێکاران بریتین له:\n١ـ سه‌رۆک وه‌زیران (یوناس گار ستۆره) حیزبی کرێکاران\n٢ـ وه‌زیری کار و پێکه‌وه ژیان (هادیا تاجیک) حیزبی کرێکاران\n٣ـ وه‌زیری ماسی و دە‌ریا (بییۆرن شاران) حیزبی کرێکاران\n٤ـ وه‌زیری ده‌رە‌وە ( ئه‌نیکێن هۆیتفێلد) حیزبی کرێکارن\n٥ـ وه‌زیری که‌ش و هه‌واوو ژینگه (ئێسپن بارت ئه‌یدا) حیزبی کرێکاران\n٦ـ وه‌زیری رێگاو بان (یون ئیڤار نیگۆرد)\n٧ـ وه‌زیری نه‌وت و وزه (مارته میۆس پێدێشن) حیزبی کرێکاران\n٨ـ وه‌زیری ته‌ندروستی ( ئینگڤیلد شه‌رکول) حیزبی کرێکاران\n٩ـ وه‌زیری کلتور و یه‌کسانی ( ئه‌نێته ترێتێهبه‌گستویه‌ن) حیزبی کرێکاران\n١٠ـ وه‌زیری به‌رهه‌مهێنان (یان کریستیان ڤێستره) حیزبی کرێکاران\n١١ـ وه‌زیری زانست ( تۆنیا برێنا) حیزبی کرێکاران\nوه‌زیره‌کانی حیزبی ناوه‌ند بریتین له:\n١٢ـ وه‌زیری ئابوری (تریگڤه ماگنوس شلاگڤۆلد ڤێدوم) حیزبی ناوه‌ند\n١٣ـ وه‌زیری پشکنین و خوێندنی به‌رز(ئولا بۆرتن مویه) حیزبی ناوه‌ند\n١٤ـ وه‌زیر پێشکه‌وتن ( ئه‌ننا بیته کریستیانسن تڤینه‌رێیم) حیزبی ناوه‌ند\n١٥ـ وه‌زیر به‌رگری ( ئۆد رۆگێر ئێنوکسێن) حیزبی ناوه‌ند\n١٦ـ وه‌زیری منداڵ و خێزان ( شه‌ستی تۆپه) حیزبی ناوه‌ند\n١٧ـ وه‌زیری شاره‌وانی و ناوچه ( بیۆرن ئاریلد) حیزبی ناوه‌ند\n١٨ـ وه‌زیری کشتو کاڵ و خۆراک ( ساندرا کونستانس نیگۆرد بورچ) حیزبی ناوه‌ند\n١٩ـ وه‌زیری داد (ئێمیلایا ئێگنێر مێهل)\nبه ته‌مه‌نترین وه‌زیر (ئۆد رۆگێر ئێنوکسێن) ٦٧ ساڵه و گه‌نجترین وه‌زیر ( ئێمیلیا ئێنگێر مێهل) ٢٨ ساله. حکومه‌تی نوێ تێده‌کۆشێت، بۆ باشتر کردنی ژیانێکی باشتر و خۆشتر. هه‌وڵدان بۆ به‌رابه‌ری و یه‌کسانی. هه‌موو هاوڵاتیه‌ک مافی یه‌سانی هه‌بێت. باشر کردنی ژینگه. هه‌لی کار ره‌خساندن. په‌ره‌پێدان به پیشه‌سازی. رێگا گرتن له به ئه‌هلی کردنی که‌رتی ته‌ندروستی، رێگا و بان و هێلی شه‌مه‌نده‌فه‌ر، هتد. دامه‌زراندنی کڕیکار و کارمه‌ند به گرێبه‌ست. که‌مترین رێژه‌ی کار ده‌بێ ٧٠ ٪ بێت. به هیز کردنی به‌رگری. گه‌شه پێدانی ئابوری. ڕێگا کرتن له به ئه‌هلی کردنی قوتابخان، زانکۆ و کۆلیژ. به هێز کردنی خوێندن. ئاوه‌دان کردنه‌وه‌ی زیاتری ناوچه‌کان. په‌ره‌پێدانی کشت و کاڵ و به‌رگری کردنی له مایه‌پوچ بوونی وه‌رزێره‌کان. به هێز کردنی پۆلیس و دانانی بنکه‌یان له ناوچه‌کان. ده‌بێ هه‌مو که‌سێک هه‌ست به ئاسایه‌ش و ئاسود‌ه‌ی بکات.\nشاری هامار / وڵاتی نۆرویژ


پێنێ کورد هێرشەکانی دەوڵەتی تورک بۆ سەر خەڵکی سڤیل و هاوکارمان شەرمەزار دەکات – ناوەندی پێن کورد\nپێنێ کورد هێرشەکانی دەوڵەتی تورک بۆ سەر خەڵکی سڤیل و هاوکارمان شەرمەزار دەکات\nلە بەردەوامی هێرشە ناڕەوا و داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورکیا لە ناوەوە و دەرەوە، بە تایبەتی هێرشەکانی سەر ڕۆژئاوا و باشوری کوردستان کە دەیان جار هاوڵاتیانی سڤیل تێیدا کراونەتە ئامانج، ئامانج لێی جینۆسایدکردن و قبووڵنەکردنی ناسنامە و هەبوون و پێگەی کوردە، بۆ ئەو مەبەستەش دەست لە هیچ جۆرە هێرشێکی دڕندانە ناپارێزێت.\nشەپۆلی دەستگیرکردنی نووسەران، ڕۆژنامەنووسان و سیاسەتمەداران لە ناوخۆی تورکیا و باکوری وڵات، تیشک دەخاتە سەر وێنەی نەبوونی ئازادی ڕادەربڕین.\nلە ڕۆژی 1ی نیسان لە ئەنجامی هێرشێکی ئاسمانیدا لە نزیک شاری ترپەسپی لە ڕۆژئاوا، هاوڵاتییەک کوژرا و دوو هاوڵاتی دیکەش برینداربوون، کە یەکێک لە بریندارەکان شاعیری ناوداری کورد و هاوکارمان (فەرهاد مەردێ) یە.\nبەپێی ڕاپۆرتەکان ڕەوشی تەندروستیی فەرهاد مەردێ ئێستا جێگیرە.\nفەرهاد مەردێ هەڤاڵ و هاوکار و یەکێک لە ڕێبوارانی ئەدەبیاتی کوردییە، و پێمانوایە بە ئامانج گرتنی ڕێکەوت نەبووە، بەڵکو بە ئەنقەستە.\nئێمە وەکو ناوەندی پێنی کورد، بەتوندی ئەو هێرش و پەلاماردانە بۆ سەر هەڤاڵ و هاوکارمان شەرمەزار دەکەین و ڕایدەگەیەنین کە سیاسەتی لەناوبردن و هێرشکردن بە ئامانجی لەناوبردنی کورد سەرناکەوێت و داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و لایەنە پەیوەندیدارەکان دەکەین هەنگاوی پێویست بۆ ڕاگرتنی ئەمجۆرە هێرشانە بگرنە بەر.\nکۆمیتەی بەڕێوەبەری گشتیی\nسزای زیندانیکردنی شەش ساڵ و سێ مانگ بەسەر ئەندامێکی پێنی کورد سەپێندرا\nدەستگیرکردنی رۆژنامەوان قەدری ئەسەن شەرمەزا دەکەین


ھاوڕێیان و دۆستان و ھاوڵاتییانی خۆشەویست..\nسوپاسی یە‌ك بە‌یەكە‌تان دە‌كە‌م لە‌پای ھە‌واڵپرسینتان لە‌بارە‌ی تە‌ندرووستی بە‌ندە‌وە، لێرە‌وە بە‌ھە‌موولایە‌كتان رادە‌گە‌یە‌نم كە سوپاس بۆ خوا تە‌ندروستیم جێگیرە و لە‌بە‌ر ماندوێتیی نە‌متوانی تا كۆتایی دانیشتنی پە‌رلە‌مان بە‌ردەوام بم.\nلە‌بارە‌ی ئە‌و (٣ ملیار و ١٥٩ ملیۆن دۆلار)ەی کە زیاد بووە لەسەر پابەندییە داراییەکانی حکومەتی هەرێم و لە دانیشتنەکەی پەرلەمان خستمە‌ڕوو، بە پێویستم زانی ئەم ڕوونکردنەوەیە بە هەموولایەک بدەم:\nبە‌ڕێز جەنابی سە‌رۆك وەزیران لە ٥-١٠- ٢٠٢٠ لە بەردەم پەرلەمان رایگە‌یاند كە حكومە‌ت ٢٨ ملیار و ٤٧٧ ملیۆن دۆلار پابە‌ندی دارایی لە ئەستۆیە، لە‌پاش ئە‌و بە‌روارە‌وە، حکومەت لە ٧-١٠-٢٠٢٠ بڕیاریدا بە ڕاستکردنەوەی مانگەکانی پێدانی مووچە، و بۆ ئەو مەبەستەش تەواوی مووچەی پێنج مانگی مووچەخۆران لە ساڵی ٢٠٢٠ كە بڕە‌كە‌ی (٣ ملیار و ١٥٩ملیۆن دۆلار)ە وەک (مووچەی خەرجنەکراو) خرایە سەر پابە‌ندییە داراییە‌كانی هەرێم نەک بەو بڕە پارەیە قەرز کرابێت (کە هەرێم بە پێی دەستوور هەر دەسەڵاتی وەرگرتنی قەرزی نیە)، ئەمەش وای کرد پابەندیی دارایی حکومەت لە (٢٨ ملیار و٤٧٧ ملیۆن دۆلار)ەوە ببێت بە (٣١ ملیار و ٦٣٦ ملیۆن دۆلار).\nئە‌ركی ئێمە ڕاگە‌یاندنی راستییە‌كانە وەک خۆی بە‌دروستی بە پێی ئەو داتایانەی لە لایەن وەزارەتە پەیوەندیدارەکان پێمان گەیشتووە، و ئە‌وە‌ی كە لە‌پە‌رلە‌مان رامانگە‌یاند وە‌ك ئە‌ركی سە‌رشانمانە بۆ وەڵامی پرسیاری پەرلەمانتاران، و هەر تەفسیرێکی دیکە کە لە غیابی خۆم بۆ قسەکانمان بکرێت دوورە لە ڕاستیەوە.\nبۆ زانیاری هەموولایەکیش، ئەو ژمارانە ڕەوانەی دیوانی چاودێری دارایی کراوە و حاڵی حازر لە ژێر ووردبینی وپێداچوونەوەن، و لەگەڵ تەواوبوونی پرۆسەی ووردبینی ئەنجامەکەی ڕەوانەی پەرلەمانی کوردستان دەکرێت.\nسكرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم


ژماره‌ی تووشبووانی كۆرۆنا 9 مليۆن كه‌سی تێپه‌ڕاند\n22/6/2020 - 09:34\nلەسەرانسەرى جيهان، ژمارەى تووشبوون بە ڤايرۆسى كۆرۆناى نوێ (COVID-19) نۆ مليۆنى کەسى تێپەڕاند.\nبە گوێرەى دوايين زانيارییه‌كانى ماڵپەرى "Worldometer" سەبارەت بە ئامارەكانى په‌یوه‌ست بە ڤايرۆسى كۆرۆنا لە وڵات و ناوچەكان، ژماره‌ی حاڵەتەكانى تووشبوون بە ڤايرۆسى كۆرۆناى نوێ (COVID-19) لە سەرانسەرى جيهان بۆ نۆ مليۆن و شەش هەزار و ٧٥٩ حاڵه‌ت بەرزبووەتەوە.\nزۆرترين حاڵەتى تووشبوون بە دوو مليۆن و ٣٤٨ هەزار و ٨٣٩ حاڵەت لە ئەمريكا تۆماركراوە.\nله‌دوای ئەمريكاش هەر يەك لە بەڕازيل (يەك مليۆن و ٧٣ هەزار و ٣٧٦)، لە رووسيا (٥٨٤ هەزار و ٦٨٠)، لە هيندستان (٤٢٦ هەزار و ٩١٠)، لە بەريتانيا (٣٠٤ هەزار و ٣٣١)، لە ئيسپانيا (٢٩٣ هەزار و ٣٥٢)، لە شيلى (٢٥١ هەزار و ٣٥٥)، لە پيرۆ (٢٥١ هەزار و ٣٣٨)، لە ئيتاڵيا (٢٣٨ هەزار و ٤٩٩)، لە ئێران (٢٠٤ هەزار و ٩٥٢) و لە ئەڵمانيا (١٩١ هەزار و ٥٧٥) حاڵه‌تى تووشبوون بە (COVID-19) تۆماركراون.\nهاوكات لە توركيا ١٨٧ هەزار و ٦٨٥ حاڵه‌تى تووشبوون بە (COVID-19) تۆماركراوە.\nئەو وڵاتانەى كە لە سەرووى ٥٠ هەزار حاڵەتى تووشبوونيان تێدا تۆماركراوە بەم شێوەيە:\n"پاكستان (١٧٦ هەزار و ٦١٧)، مەكسيك (١٧٥ هەزار و ٢٠٢)، فەڕەنسا (١٦٠ هەزار و ٣٧٧)، سعووديە (١٥٧ هەزار و ٦١٢)، بەنگلاديش (١١٢هەزار و ٣٠٦)، كەنەدا (١٠١ هەزار و ٢٨٦)، باشوورى ئەفريقا (٩٧ هەزار و ٣٠٢)، قەتەر (٨٧ هەزار و ٣٦٩)، چين (٨٣ هەزار ٣٧٨)، كۆلۆمبيا (٦٥ هەزار و ٦٣٣)، بەلجيكا (٦٠ هەزار و ٥٥٠)، بيلارووسيا (٥٨ هەزار و ٥٠٥)، سويد (٥٦ هەزار و ٤٣)، ميسر (٥٥ هەزار و ٢٣٣) و ئيكوادۆر (٥٠ هەزار و ٦٤٠) حاڵەت".\nڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ، كه له چین سه‌ریهه‌ڵدا، تا ئێستا له نزیكه‌ی ٢٠٠ وڵات و هه‌رێمدا بڵاوبووه‌ته‌وه.\nهاوكات ژماره‌ی ئەو كەسانەى بەهۆى تووشبوون به په‌تاكه لە سەرانسەرى جيهان گيانيان لەدەستداوە بەرزبووەتەوە بۆ ٤٦٨ هەزار و ٧٤٥ كەس.\nهه‌روه‌ها چوار مليۆن و ٧٨٨ هەزار و ١١ تووشبووى په‌تاكه چاكبوونەتەوە و لەئێستاشدا، سێ مليۆن و ٧٤٩ هەزار و ٩٩٤ نەخۆش چارەسەر وه‌رده‌گرن.\nته‌قینه‌وه‌یه‌كی به‌هێز له‌تاران روویدا\nكارگه‌ى دۆشاوى ته‌ماته‌ى هه‌ریر ده‌كه‌وێته‌وه كار\nسه‌رمایه‌دارێكى شاری هه‌ولێر پرۆژه‌یه‌كی بۆ كڕینی ته‌ماته‌ی جووتیاران راگه‌یاند\nسبه‌ی پارێزگایه‌كی كوردستان به‌رزترین پله‌ی گه‌رمای تێدا تۆمار ده‌كرێت\nله هه‌ولێر باندێكی بازرگانیكردن به مادده هۆشبه‌ره‌كان ده‌ستگیركران\nژووری ئۆپەراسیۆنى پارێزگا: داوایه‌ك لە هاوڵاتییانی سنووری پارێزگای هەولێر ده‌كات\nئایا نەوەی عوسمانی و فەرعۆنەکان ڕووبەڕووی یەکتر دەبنەوە ؟\nدوورنیه دەستێوەردانی ئەمجارەیان له لیبیا وەك ئەوەی قوبرس و سووریا و زۆر شوێنی دیکه نەبێت ،بەڵکو به پێچەوانەوە زیانی یەکەمی بەرخۆیان بکەوێت\nژمارەى تووشبووانی كۆرۆنا له جیهاندا 11 مليۆن و 964 هەزار كه‌سی تێپه‌ڕاند\nشەپۆلی کۆچبەران بەرەو یۆنان بۆ نیوە کەمیکردووە\nتاوانێك به‌ڕازیلی هه‌ژاند\nپسپۆرێكی زانكۆی ئۆكسفۆردی بریتانیا: كۆرۆنا پێشتر خۆی له چوارده‌وری جیهان حه‌شاردابوو


باراك ئۆباما سەرۆكى پێشوى ولايەتە يەكگرتوەكانى ئەمريكا ڕەخنەى توند لە ئيدارەى دۆناڵد ترامپ سەرۆكى ئێستا دەگرێت، ئەويش بەهۆى ئەو مامەڵەیەى لەگەڵ بڵاوبونەوەى ڤايرۆسى كۆرۆنا دەيكات و بە "كارەساتێكى هەڕەمەكى تەواو" وەسفى دەكات.\nئۆباما لەكاتى وتەيەكى تايبەت لە كۆبونەوەى لەگەڵ ئەو كارمەندانەى كۆشكى سپى كە لەگەڵيدا كاريان دەكرد و ئامانج لێى پاڵپشتیكردنى جۆ بايدن كانديدى حزبى ديموكراتەكان بوو بۆ سەرۆكايەتى ئەمريكا وتى، هەڵبژاردنى داهاتوو زۆر گرنگە لەسەر هەموو ئاستەكان، چونكە تەنها ڕوبەڕوى كەسێك ياخود حزبێك يان سياسيەك نابينەوە.\nوتيشى، پێموايە ڕكابەرى ڕاستەقينە ئەو كێشمەكێشە ماوە درێژانەيە كە لەسەر بنەماى خێڵەكى و كەلەڕەقى و سەيركردنى كەسانى تر وەك دوژمن بنياد نراون، كە ترسى ئەوەمان هەيە ببێتە بەشێك لە ژيانى ئەمريكيەكان.\nسەبارەت بە بڕيارى وەزيرى دادى ئەمريكا كە دۆسیەى تۆمەتباركردنى "مايكڵ فلين" ڕاوێژكارى پێشوى ترامپى كشاندەوە كە تۆمەتى ئەوەى لەسەربوو پەيوەنديەكانى لەگەڵ دبلۆماتكارێكى ڕوسى شاردبوەوە ئۆباما وتى "پێشتر شتى وا ڕوينەداوە كەسێك شايەتى ساختەى دابێت و لە سزاش دەربازى بوبێت".\nلاى خۆشيەوە "كايلى ماكنانى" وتەبێژى كۆشكى سپى ڕەخنەكانى باراك ئۆباماى ڕەتكردەوە و پێى وابوو، وەڵامدانەوەى ترامپ بۆ پەتاى كۆرۆنا بێ پێشينەبوو وە ژيانى ئەمريكيەكانى ڕزگار كرد، بەڵام ڕەتيكردەوە كە لێدوان لەسەر لابردنى تۆمەتەكانى سەر "مايكڵ فيلين" بدات.


ئەمریکا : پێویستە عێراق چیتر پشت بە ئێران نەبەستێت\n2021-04-03 [05:16 AM]\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا دووپاتیكرده‌وه، ئیداره‌ی بایدن له قۆناغی داهاتوودا تاوتوێی به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ عێراق ده‌كات و ئه‌وان له‌و باوه‌ڕه‌دان، به‌هێزبوونی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا، له به‌رژه‌وه‌ندی واشنتن دایه.\nئه‌م گوتانه له‌سه‌ر زاری نید برایس، گوته‌بێژی وه‌زاره‌تی به‌رگری ئه‌مه‌ریكا هاتوون و ره‌تیشیكرده‌وه هیچ قسه‌یه‌ك له‌سه‌ر ئه‌وه بكات، كه ده‌گوترێت گرووپه میلیشیاكانی عێراق به مه‌رجی كشانه‌وه هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌عێراق ئاگربه‌ست له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا راده‌گه‌یه‌نن.\nنید برایس گوتی: ئیداره‌ی ئه‌مه‌ریكا هیچ كۆمێنتێك له‌سه‌ر خواست و داواكاری ئه‌و گرووپه میلیشیایانه‌ی عێراق نادات، كه له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه پشتیوانی ده‌كرێن.\nهه‌روه‌ها جه‌ختی كرده‌وه، ئه‌مه‌ریكا داوای له عێراق كردووه له‌بواری هاورده‌كردنی وزه كۆتایی به پشتبه‌ستن به ئێران بهێنێت و ئاشكراشیكرد، ئامانجی ئه‌مه‌ریكا له درێژكردنه‌وه‌ی لێخۆشبوون له عێراق بۆ ماوه‌ی 4 مانگ له سزاكانی سه‌ر ئێران، بۆ ئه‌وه بوو حكومه‌تی عێراق له‌ماوه‌ی ئه‌و 4 مانگه‌دا رێكاری پێویست بگرێته‌به‌ر، بۆ ئه‌وه‌ی تواناكانی له دابینكردنی وزه‌دا پشت به‌خۆی ببه‌ستێت.


سەرۆکی ئێران حەسەن ڕۆحانی وتی سزا نوێیەکانی ئەمەریکا کە بۆ دووەمین جار بانکی ناوەندی ئێرانی کردۆتە ئامانج ئاماژە بە " هیوابڕاوی " ئەمەریکا دەکات لەبەرامبەر بەرهەڵستی ئێراندا.\nڕۆژی هەینی ئەمەریکا کۆمەڵێک سزای نوێی سەپاند بەسەر ئێراندا، سزاکان بانکی ناوەندی ئێرانی کردۆتە ئامانج کە پێشتر خراوەتە لیستی ڕەشەوە، ئەوەش دوای هێرشەکانی سەر دامەزراوە نەوتییەکانی سعودیە و بەرپرسانی ئەمەریکی بەرپرسیارێتی هێرشەکانیان خستە ئەستۆی ئێران.\nلەلای خۆیەوە ئێران ڕەتی کردەوە هیچ ڕۆڵێکی هەبووبێت لە هێرشەکاندا کە حوثییەکانی یەمەن بەرپرسیارێتیان لەسەر ڕاگەیاند.\nڕۆحانی لە لێدوانێکیدا وتی " ئەمەریکییەکان سزا دەسەپێنن بەسەر ئەو دامودەزگایانەدا کە لە لیستی ڕەشدان. ئەمە ئاماژەیە بۆ هیوابڕاوی تەواوەتی ئەمەریکا و دەریدەخات سیاسەتی سەپاندنی توندترین سزا شکست دەهێنێت. چونکە گەلی مەزنی ئێران سەرکەوتووانە بەرهەڵستی دەکەن."\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا مایک پەمپێیۆ ڕۆژی یەکشەممە وتی ئەمەریکا هەوڵی ئەوە دەدات خۆی بەدووربگرێت لە شەڕ لەگەڵ ئێراندا و ئاماژەشی بەوەدا ئەو هێزانەی کە وابڕیارە ڕەوانەی کەنداو بکرێن تەنها بۆ " بەرپەرچدانەوە و بەرگریکردنن."\nبەڵام ڕۆحانی وتی ڕەوشی ناوچەکە خراپ تێکچووە و لۆمەی ئەمەریکای کرد.\nوتی " ڕەوشی ناوچەکە خراپ تێکچووە. باس لەو زیانانە دەکەن کە سعودیە پێی گەیشتووە و دەکرێت لە ماوەی دوو هەفتەدا چاک بکرێتەوە، چونکە ئەمەریکا دەیەوێت ناوچەکە داگیربکات."


دکتۆر موحه‌مه‌د کیانی: له عێراقدا گه‌نده‌ڵیه‌کی زۆر هه‌یه و له ئاستی سه‌ره‌وه‌شدا داکۆکی له گه‌نده‌ڵی ده‌که‌ن\nهه‌ندێک له ئه‌ندامانی په‌رله‌مانی عێراق داوا ده‌که‌ن به خێرایی کاربه‌ده‌ستانی حکومه‌تی عێراقی ئاوڕێک له‌و پارێزگایانه بده‌نه‌وه که داوای بوون به هه‌رێم ده‌که‌ن و چیدی له زۆر ڕووه‌وه فه‌رامۆش نه‌کرێن.\nدکتۆر موحه‌مه‌د کیانی، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له‌سه‌ر لیستی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ڵێت، ته‌نها به سه‌یرکردنێکی دیمه‌نی سیاسی عێراق بۆت ده‌رده‌که‌وێت له هه‌موو پارێزگاکانادا شته‌کان به‌ره‌و خراپتر چوون نه‌ک به‌ره‌و باشتر.\nدکتۆر کیانی ده‌شڵێت، پێی وا نییه به هه‌رێم کردنی پارێزگاکان کێشه‌کانی وڵاته‌که چاره‌سه‌ر بکرێن چونکه سیاسیه‌کانی عێراق نه‌گه‌یشتونه‌ته ئه‌و بڕوایه‌ی ئه‌رکیان خزمه‌تکردن و دروستکردنی ده‌وڵه‌تی عێراقه.\nبه‌ڵێن ساڵح، گفت و گۆی له‌گه‌ڵ دکتۆر موحه‌مه‌د کیانی، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له‌سه‌ر لیستی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان کردوه.\nده‌توانن له ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی گفت و گۆکه بن که ماوه‌که‌ی 7:58 خوله‌که.


هه‌ولێر، گردبوونه‌وه‌یه‌ک دژى بڕیاری له‌سێداره‌دانی ڕامین به‌ڕێوه‌چوو - RojNews\nژماره‌یه‌ک له چالاکوانانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له شاری هه‌ولێر له به‌رده‌م باره‌گای نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان گردبوونه‌وه و داوای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاری له‌سێداره‌دانی ڕامین حسێن په‌ناهی-یان کرد.\nئه‌مڕۆ له‌به‌رده‌م باره‌گای نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له شاری هه‌ولێر گردبوونه‌وه‌یه‌ک دژى بڕیارى له‌سێداره‌دانى گیراوێکى سیاسى کورد له ئێران ئه‌نجامدرا.\nکامه‌ران ئه‌مینی چالاکوان، لێدوانى به‌شداربووانى خوێنده‌وه و تیایدا داوای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاری له‌سێداره‌دانی ڕامین حسێن په‌ناهی کرا.\nئاماژه بۆ ئه‌وه‌شکرا: داواکارین له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان فشار بخاته سه‌ر کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاری له‌سێداره‌دانی ڕامین حسێن په‌ناهی و سه‌رجه‌م ئه‌وانه‌ى بڕیاری له‌سێداره‌دانیان بۆ ده‌رچووه.\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌ش خرایه‌ڕوو: پێویسته هه‌رچی زووه نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان فشار بخاته سه‌ر کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستهه‌ڵبگرێت له‌و کاره تیرۆریستیانه‌ی له هه‌رێمی کوردستان به‌رامبه‌ر به هاوڵاتیانی ڕۆژهه‌ڵات له ڕێگای سیخوره‌کانیاوه ئه‌نجامی ده‌دات.\nجێگای ئاماژه‌یه، که ڕۆژی ٢٣ی حوزه‌یرانی ساڵی ڕابردوو، ده‌سته‌یه‌کی چوار که‌سی پێشمه‌رگه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان-ئێران، له‌ناو شاری سنه که‌وتنه بۆسه‌ی سوپای پاسدارانی ئێرانه‌وه، به‌هۆیه‌وه سێ پێشمه‌رگه شه‌هیدبوون، ڕامین حسێن په‌ناهی-یش یه‌کێک له پێشمه‌رگه‌کان بوو به برینداری که‌وته ده‌ست هێزه‌کانی سوپای پاسدارانی ئێران و ئێستاش سزای له‌سێداره‌دانی بۆ بڕاوه‌ته‌وه.


هێز و لایە‌نەکانی رۆژهەڵات هەوێنی ساز بوونی یەکێتی نه‌ته‌وه‌یى و دەست پێشخەرن بۆ به‌ستنی کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یى\nرۆژهەڵاتفواد بێریتانیەکێتی نه‌ته‌وه‌یى\n11 ئه‌یلول, 2019\nفواد بێریتان – هاوسه‌رۆكی كۆدار\nلە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە پێ ئاڵوگۆڕە خێراکان، هیچ هێز و لایەنێک ناتوانێ وەک رابردوو سیاسەت بکات. چون گۆڕانکاریەکان گرتنەبەری سیاسەتی دێموکراتیک بە سەر هەر کەس و لایەنێک فەرز دەکات. ئەو ڕاستیە دەرەنجامی ئەو شەڕە قووڵەیە کە سەرتاسەری رۆژهەڵاتی ناوینی تەنیوە.\nله‌م قۆناخه‌دا هەر کەس و لایەنێک دەیەوێت کوردان، پەلکێشی سیاسەت و پیلانەکانی خۆیان بکەن، تا لەشەڕی جیهانی سێهەم، هاوسەنگیەکان بە پێ بەرژەوەندی خۆیان بگۆڕن. هۆکاری بنەڕەتی سەرجەم هێرش و پەلامارەکانی سەر کوردان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی که هێزی کورد، ئاکتەرێکی سەرەکی و دیاریکەری ئەم شەڕیە. هێزی گەلی کورد خۆی بداتە پاڵ کام هێز و لایەن، ئەو لایەنه قازانج و سەرکەوتن گەرەنتی دەکات و لایەنی تر لاواز دەبێت و شکست دەخوات. کوردی ئازاد هەرگیز، داگیرکەرێک بە باشتر لە داگیرکەرێکی تر پێناسە و هەڵنابژێرێت. بۆیە گرینگە کە کورد خۆی لە پرۆژەو پیلانە نەگریسانەکانی دەوڵەت و دەسەڵاتداران بە دوور بگرێت. بو ئەم مەبەسته دەبێت کورد خاوه‌ن سیاسه‌تێکی سەربەخۆ و ئیراده‌یەکی ئازاد بێت. پێویستی بەوە هەیە کە کوردانی رۆژهه‌ڵات، له‌م قوناخەدا په‌ره به تێکوشانی سیاسی و دیموکراسیخوازییان بده‌ن و به تێکوشانی بێ پسانەوەیان، زهنییه‌تی دێموکراتیک له ناو کوردان ئاوا بکه‌ن. هەروەها سەرجەم هێز و لایەنەکان، نابێت فریوی بەڵێن و فرت و فێڵی ده‌وڵەتە هەژمونگەرا و کۆنەپارێزەکان بخۆن و بۆ چاره‌سه‌ری ئاریشە و گرفتەکانیان چاوەڕوان و چاولەدەستیان بن. گەلی کورد لەرۆژهه‌ڵاتی کوردستان هەرگیز خوازیاری بە ده‌وڵه‌ت بوون نیین، چون دەوڵەت ناتوانێت گه‌لان به‌ره‌و ئازادی ببات و بەشێوەی بنەڕەتی تەنگ و چەلەمەکانیان چاره‌سه‌ر بکات. بەو پێیە پێویستە کورد، برەو بە تێکۆشان و خه‌باتی دێموکراتیکی خۆی بدات ، تا ئازادی و دێموکراسی لەناوچەکە دەستەبەر بکات.\nکورد دوودڵی لەپاراستنی ڕەوای خۆی ناکات\nلە رۆژهەڵاتی کوردستان، گەلی کورد بە تێکۆشان و ڕێکخستن کردنی خۆیان، کۆماری داگیرکەری ئێران ناچار دەکەن تا چارەسەری کێشەی کورد و گه‌لانی تری ئێران قبووڵ بکات و هەنگاوی سیاسی و دێموکراتیک بۆ چارەسەری کێشەکان هەڵبگرێت. پارادایمی نوێ کوردان ئیدی نە سازکردنی ده‌وڵه‌ته، به‌ڵکوو پێشخستن و په‌رەپێدانی زهنییه‌تی نه‌ته‌وه‌ی دێموکراتیک و پێشخستنی مۆدێلی سیاسی خۆبەڕێوه‌به‌ری دێموکراتیکه، کە هه‌وێنی سازبوونی ژیاری دیموکراتیک لە ئێران و رۆژهه‌ڵاتی کوردستانە. بەو مۆدێل و رێبازی چارەسەری، کوردانی رۆژهه‌ڵات هەژمۆنی دیموکراتیک له هه‌رێم دا دەستەبەر دەکەن. دۆخی هەنووکەیی ناوچەکە ئەوە بە سەر کوردان دەسەپێنێت کە پێویستە لەناو ئامادەکارییەکی بەرین و بەهێزدا بن کە لەئەگەری روودانی هەر جۆرە هێرش و پەلامارێک بۆ سەریان، پاراستن لەئیرادەو ناسنامەی خۆیان بکەن. هەرچەند گەلی کورد لە ئەساسدا شەڕخواز نییە و نەبووە، بەڵام دوودڵی لەپاراستنی رەوای خۆی ناکات.\nئەگەر رژێم بیەوێت، خۆی لەتەنگەتاوی، گێژاو و قەیرانەکان تێپەڕێنێت، پێویستە کێشەی کورد و هاوکات کێشەی گەلانی تری ئیران چارەسەر بکات. چون تاکە ڕێگای چارەسەری ئاریشە و گرفتەکان لە ئێران، بە ڕێگای چارەسەری پرسی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان تێپەڕ دەبێ. ئەگەر رژێم رێبازی چارەسەری دێموکراتیک و ئاشتیانە قبووڵ نەکات و بیهەوێ ملشۆڕی بە سەر کوردستان بسەپێنێت و بە هێرش و پەلاماری بۆ سەر گەریلاکانی رۆژهەڵات و به ئەشکەنجە، گرتن و لەسێدارەدان گەلی کورد کپ و بێدەنگ بکات، بەرەو لێواری مەرگ خلۆر دەبێتەوە. چون تا بە ئەمڕۆ هیچ دەوڵەتێک نەیتوانیوە بە گرتن، ئەشکەنجەو زیندانی کردن درێژە بە تەمەنی دەسەڵاتداری خۆی بدات.\nئەگەر رژێمی داگیرکەری ئێران کێشەی سەرجەم گەلانی ئێران، بە تایبەتی کێشەی کوردان چارەسەر بکات، لەو شەرت و مەرجەدا بەهێز دەبێت. بەس ئەگەر ئاوڕێک لە سەر چارەسەری کێشەی کورد نەدات، بۆ هەمیشە لەناو ئاریشەو گرفت دەست و پەنجە نەرم دەکات و کێشە ناوخۆییەکان قووڵتر و ناکۆکی و ناسازگارییەکان زیاتر و فراوانتر دەبن.\nڕەوشی هەنووکەیی هەم بۆ کوردان و رژێم مەترسیدارە. بۆیە پێویستی بەوە هەیە کە رژێمی ئێران ڕووپەلێکی تازە بۆچارەسەری پرسی کورد بکاتەوە و هەنگاوی کرداری هەڵبگرێت. چون گەلی کورد لەم هەلومەرجە هەستیارەدا، پەیوەندی خۆی لەگەڵ سەرجەم گەلانی ئێران چڕتر و تۆختر دەکەن و تێکۆشانی هاوبەش و جدیتر بەرەو پێش دەبەن.\nئێمه دەمانهەوێ ئاستى په‌یوه‌ندییه‌کانمان له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م لایە‌نه سیاسییه‌کان پتەوتر و بەهێزتر بکەین و  په‌یوه‌ندى پریۆدیک بەرقەرار بێت. ره‌نگه له‌نێوان پارته‌کاندا، بۆچوونی جیاواز هه‌بێ و ده‌بێ جیاوازیش هه‌بێ، چون ئه‌وه نه کۆمه‌ڵگا و هیچ لایەنێکی تر لاواز ناکات، بەڵکوو زیندوبوون، گۆڕانکارى و پێشکەوتن بە دوای خۆی درووست دەکات کە ئەوەش ده‌که‌وێته خزمه‌تى گه‌ل و کۆمەڵگاوه.\nپێویسته ئێمه له رۆژهەڵاتی کوردستان کولتوری ره‌خنه و ره‌خنه‌دان پێش بخەین. رەخنه گرتن له یەکتر بە واتای نکۆلی کردنی یەکدی نییە، پێویسته ره‌خنه‌و ره‌خنه‌دایین له‌نێوان پارته‌کاندا هه‌بێت، چونکه کولتوری رەخنه و رەخنەدان، لایەنه سیاسیەکان و کۆمه‌ڵگا‌ش پێشده‌خات. له‌سه‌ر بنەمای ئامانجى نه‌ته‌وه‌یى هه‌موو هێز و لایەنەکان ده‌توانین هاوئاهەنگ و یەکگرتوو بین و بۆ سازکردنی یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یی هەنگاوەکانمان بەهێزتر بکەین، پێویستە حیزبایه‌تى له‌پێشی خەباتی نه‌ته‌وایه‌تى نه‌بێت، بەڵکوو دەبێت لەم قوناخه هەستیارەدا، هه‌رکه‌س بۆ پێکهێنانی یەکێتی نه‌ته‌وه‌یى و چەسپاندنی دیموکراسی کار و خەبات بکات، ئه‌وە تاکە رێگایەکە کە کورد به‌هێز ده‌کات و سەرجەم گەلی کورد لێ سوودمه‌ند ده‌بێت. جیاوازی فیکری و ئایدیۆلۆژى له‌نێوان پارت و لایەنە سیاسیه‌کان نابێت ببێته هۆکاری پارچه‌بوون و نکۆلی کردنی یەکتر. پێویسته سەرجەم هێز و لایەنە سیاسیەکان بە پلانی هاوبەش و سیاسەتی دێموکراتیک هەوڵ بدەین، ئەو ناکۆکیانەی که زیان به یەکڕیزی و یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یی دەگەیەنێت وه‌لاوە بنێن و تێکۆشان بۆ بەدیهێنانی یەکڕیزی و یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى چڕتر بکەین.\nئێستاکه ده‌رفه‌تێکى مێژوویى و زێڕین بۆ گەلی کورد رەخساوە. پێویسته له‌و ده‌رفه‌ته مێژووییەدا، هەم بۆ خۆمان و گه‌لانى ناوچه‌که و مرۆڤایه‌تیش کەڵک وەربگرین. نابێت ناکۆکیەکان ببنە بەربەست و لەمپەڕ لەبەردەم نه‌به‌ستنى کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یی. چون کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى، ناکۆکى و گرژی نێوان حیزبه‌کان چاره‌سه‌ر ده‌کات. بۆیە تا کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى نه‌به‌سترێت، ناکۆکى نێوان پارته‌کان چاره‌سه‌ر نابێت و له‌نێوان به‌شه‌کانیتریشدا چاره‌سه‌رى نایەتە ئاراوە. بەس ئه‌گه‌ر کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى پێک بێت، ئەو کاته هێڵی نه‌ته‌وه‌یى لەکوردستان گەشە دەکات و گەلی کورد دەبنە خاوەن هێزی گەوهەری و ئیرادەی پۆڵایینی خۆیان. ئەگەر سەرجەم به‌ش و پارتە‌کان، بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی به‌بنه‌ما بگرن، هیچ پارتێک ناتوانێت بە ئاره‌زوى دڵی خۆى به‌رنامەو پیلان حیزبی بەناوی کوردەوە به‌ڕێوه ببات. لەبەر نەبوونی یەکڕیزی و یه‌کێتی نه‌ته‌وەیی لە کوردستان، داگیرکه‌رانی کوردستان ئه‌مه به‌هه‌لێک بۆ خۆیان گواستووەتەوە و ناهێڵن یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى لە کوردستان درووست بێت و گەلی کورد کەڵک له‌م ده‌رفه‌ته مێژووییە وه‌ربگرێت.\nپێویستی هەنووکەیی سەر کوردان فەرز دەکات کە تا ئه‌و ده‌رفه‌ته مێژووییە له‌ده‌ستیان نه‌چووه، یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى نێو ماڵی کوردی درووست بکەن. بۆ بە دیهێنانی ئەم ئاواتە مەزنە، هێز و تواناى گه‌وره‌مان له‌به‌رده‌سته، چون هیچ ناکۆکییه‌کى حیزبى ناتوانێت بەربەست لەبەردەم بەستنی کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى درووست بکات. بۆیە هێز و لایە‌نه رۆژهەڵاتیە‌کان لەم قۆناخە مێژووییەدا ده‌توانن ببنە هەوێنی، ساز بوونی یەکێتی نه‌ته‌وه‌یى و دەستپێشخەرن بۆ به‌ستنی کۆنگره‌ی  نه‌ته‌وه‌یى.\nبانگەوازی کۆدار بۆ پێکهێنای پلاتفۆرمی هێزە دیموکراسیخواز و چەپەکان\nکەڵەکە بوونی ویستوداخوازی سیاسی، یاسایی وئازادیخوازانەی گەلی کوردستان و ئیران لە لایەک و نەبوونی هێزی توانایی کۆماری ئیسلامی بۆ ئاڵۆگوری جەوهەری و هەڵسووکەتی خۆی لە لایەکی تر، گەلی کوردستان و…\nبە هێز گرتن لە شەهیدانی یەکی گوڵان، تێکۆشانمان فراوانتر دەکەین\n"گوڵان" مانگی بەرخۆدان و فەداکاری و رەنجدەری و گیانبازیە. مانگی ئەڤینداری بە نیشتمان و دووپات کردنەوەی سۆز و بەڵێنیەکانە. مانگی ئازادی و گوڕکردنی تیکۆشانە. هەر ئەو مانگەیە کە تێکۆشەران و…\nئازار 15, 2017\nسی و یەک ساڵ بەسەر کارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجە تێپەر دەبێت. لە رۆژی ١٦ی ئاداری ١٩٨٦،جەنگەندەکانی سەدام حوسێن بۆمبی کیمیاییان خستە ناو شارەکە لە ئاکام دا، پێنج هەزار شەهید و بەهەزاران…


2018-06-18 – basknet.org\nئەرشیفی ڕۆژانە: 2018-06-18\nسێ هاووڵاتی بەهۆی كێشەی كۆمەڵایەتییەوە بوونە قوربانی\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەرین ڕای گەیاند، بەیانی ئەمڕۆ دووشەم سێ كەس بەهۆی كێشەیەكی كۆمەڵایەتی بوونەتە قوربانی.لە ئەنجامی كێشەیەكی كۆمەڵایەتی نێوانیان، مام وبرازاكە بە چەكی كڵاشینكۆف و دەمانچە تەقەیان لە یەكتر كردووە لە ناوەڕۆكی ڕاگەیەنراوەكەدا هاتووە، سەعات هەشتی بەیانی ئەمڕۆ سێ بریندار گەیەندراونەتەوە نەخۆشخانەی گشتی ڕانیە بەناوەكانی ( و.ع.ا) تەمەن ۳۸ ساڵ …\nلەسەر بوودجەی ئاسایی پلان و پەرەپێدانی پارێزگاکان جێبەجێ دەکرێت\nوەزارەتی دارایی و ئابووری بڕیاریدا بە خەرجکردنی بوودجەی پرۆژە بەردەوامەکان،کە لەسەر بوودجەی ئاسایی پلان و پەرەپێدانی پارێزگاکان جێبەجێ دەکرێت. لە گشتاندنێکی وەزارەتی داراییدا کە بە ژمارە ١١ی ساڵی ٢٠١٥ و خاڵی (٨) ی گشتاندنی ژمارە (١٠) ی ساڵی ٢٠١٦ کە ئاراستەی گشت فەرمانگەکان ودەستەکانی وەزارەتەکان کراوە، تیایدا بڕیاری خەرجکردنی پارەی …\n700 ملیۆن دیناری پێویستە و خەڵك خۆی باره ى بۆ كۆده كاته وه\nئەندامێكی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، خەڵك ئەوان خۆیان پردە تەقێنراوەكە نۆژەن دەكەنەوە كە 700 ملیۆن دیناری پێویستە ئازاد جەباری سەرۆكی لیژنەی ئەمنی لەئەنجومەنی پارێزگای كەركوك، بەدەنگی ئەمەریكای ڕاگەیاند، حەیدەر عەبادی فەرمانی كردووە بە كردنەوەی ڕێگەی پردێی نێوان كەركوك‌و هەولێر، بەڵام پردو ڕێگاكان پێویستیان بە نۆژەنكردنەوەیە، بۆیە تائێستا …\nداد و گه‌شه‌پێدان كۆنترۆڵى تواناكانى ده‌وڵه‌تى كردوه\nله 18ـى نیسانى رابردوو سه‌رۆكى توركیا “ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان” ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردنى سه‌رۆكایه‌تى و په‌رله‌مانیى پێشوه‌خته‌ى له 24ـى حوزه‌یران راگه‌یاند، ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدا كه ئه‌نقه‌ره له قه‌یرانێكى حكومى یاخود سیاسى یان ده‌ستووریى وه‌هادا نه‌بوو تا له‌ڕێگاى ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌وه چاره‌سه‌ر بكرێت. به‌ڵكو واده‌ى بانگه‌وازكردن بۆ هه‌ڵبژاردنێكى پێشوه‌خته ئاماژه‌ى جیاواز هه‌ڵده‌گرێت، ره‌نگه گرنگترینیان درككردنى …\nكۆنترۆڵی ده‌رمان كۆنترۆڵی بيناكرێ و داوا له هاوڵاتيانده كات دووربكه‌ونه‌وه له‌كڕینی\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هێنان و كۆنترۆڵی ده‌رمان مه‌ترسییه‌كانی هاورده‌كردنی ده‌رمان به‌نایاسایی ئاشكراده‌كات و داواش له‌هاوڵاتیان ده‌كات، به‌هه‌موو جۆرێك دووربكه‌ونه‌وه له‌كڕینی ئه‌و جۆره ده‌رمانانه‌ی كه مۆریان پێوه نییه، د. ئارام محه‌مه‌د ڕه‌سوڵ، سه‌رپه‌رشتیاری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هێنان و كۆنترۆڵی ده‌رمان له‌وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی حكومه‌تی هه‌رێم ڕاگه‌یاند: كۆبونه‌وه‌مان له‌گه‌ڵ به‌رپرسی ئاسایشی سه‌رجه‌م بازگه‌كانی هه‌رێم كردووه‌و جه‌ختمانكردۆته‌وه كه …\nده‌توانێت پێدانی پێشینه‌كان ده‌ستپێبكاته‌وه به لام وه‌ڵاممان ناداته وه\nزانیاری نوێ له‌باره‌ی ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی پێشینه‌كان بۆ هاوڵاتیان و موچه‌خۆرانی هه‌رێم ئاشكراده‌كرێت و په‌رله‌مانتاریكیش جه‌ختده‌كاته‌وه، “به‌دوو قۆناغ بابه‌تی پێشینه‌كان بۆ هاوڵاتیان و موچه‌خۆران یه‌كلاده‌كرێته‌وه”. ته‌لار له‌تیف ئه‌ندامی فراكسیۆنی یه‌كێتیی له‌په‌رله‌مانی كوردستان ڕایگه‌یاند، “ئه‌گه‌ر یاسای چاكسازیی و خانه‌نشینی له‌په‌رله‌مان یه‌كلابكرێته‌وه، له‌ڕێگه‌ی ئه‌و یاسایه‌وه ده‌توانرێت حساب بانكی بۆ موچه‌خۆران دروستبكرێت و له‌موچه پاشه‌كه‌وتكراوه‌كانیان …


بۆ ئێکەمین جار ژ لایێ گەنجەكێ کوردڤە دێ ئاڵایی کوردستانێ گەهیتە بلندترین چیا ل جیهانێ – خەدەنگ\nئاب 31, 2021 ئاب 31, 2021\nبۆ ئێکەمین جار ژ لایێ گەنجەكێ کوردڤە دێ ئاڵایی کوردستانێ گەهیتە بلندترین چیا ل جیهانێ\nل ژێر ناڤێ (کوردەك ل ئێڤرێست) گەنجەکێ باژێرێ دهۆکێ بەرەڤ وەڵاتێ نیپال ب ڕێکەڤت بۆ هندێ کۆ ئاڵایێ کوردستانێ بگەهینیتە گۆبیتکا چیایێ ئێڤرێست کۆ بلندترین چیایە ل جیهانێ.\nڕەنج عومەر، گەنجێ باژێرێ دهۆکێ و خوەدیێ ئەڤی پڕۆژەیی تایبەت بۆ مالپەرێ خەدەنگ دیارکر: ” ل دەستپێکێ ئەز وەك ڕەنج حەز ژ سەرکێشیێ دکەم من دڤێت کارێن مەزن یێن نێڤدەولەتی ئەنجامبدەم، لەوما هزرا ئەڤی پڕۆژەی ل ساڵا ٢٠١٧ بۆ من دروستبوو کۆ پشتی من لێگەریانەك ل سەر کری کۆ هێشتا چ کوردەك نەگەهشتیە ئەڤێ گۆپیتکێ، من ژی گەلەك باوەری دا خۆ کۆ ئەز ئێکەمین کوردبم خۆ بگەهینمە ئەڤێ گۆبیتکێ و پشتی (٩) مەهێن ڕاهێنانان من خوە نیاسی و من گۆت ئەز دێ شێم ئەڤێ سەرکێشیێ ئەنجامدەم، من ناڤێ پڕۆژەی کر (کوردەك ل ئێڤرێست)”. هەروەسا دیارکر: کۆ ئارمانج ژ ئەڤی کاری ئەوە وەکۆ هەر کوردەکێ دەما کارەکێ مەزن بکەت ناڤێ کوردبوونا خۆ دانیتە پێشیا ناڤێ خۆ، و ئەم کورد چیا دوستین و مرۆڤێن چیایی نە و چیا هەر تشتێ مە بوویە لەوما من دڤیت ئاڵایێ کوردستانێ بگەهینمە بلندترین چیا.\nڕەنجی خوەیا ژی کر، ” ل ساڵا ٢٠١٩ جەنابێ سەرۆك بارزانی گەلەك ب کەیفخۆشی پێشوازی ل ئەڤی پڕۆژەی کریە و ب دەستێن خۆ ئاڵایێ کوردستانێ ڕادەستی من کر، ب راستی ئەڤ ئاڵا بۆ من ئەمانەتەکێ مەزنە و هەڤدەم ژی هێزەکا مەزنە و بێگۆمان ژ وێ هێزێ مەزنتر نینە کۆ مللەتەکێ مەزن ڕادەستی تە بهێتە کرن بۆ کارەکێ پیرۆز. هەروەها بارزانی مەترسیا چیایی دزانی لەوما د دەما گەنگەشێ دا دگەل من گەلەك پشتراستی ل وێ چەندێ کر کۆ ئەز یێ ب سڵامەتبم گیانێ کوردەکێ بۆ وی ژ هەر تشتەکی گرنگترە و سەربلندی و شانازیا خۆ ب گەنجێن نها دشێن داهێنان بکەن دیارکر.\nهەروەسا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکێ هەرێما کوردستانی ژی گەلەك ب گەرمی پێشوازی ل ڤی پڕۆژەی کر و گەلەك کەیفخۆشبوو، شانازی دکر کۆ گەنج بشێن ڤان بڕیارێن مەزن و وێرەك بدەن و نێچیرڤان بارزانی هەمی هاریکاریێن ماددی یێن ڤی پڕۆژەی ب ستۆیێ خوەڤە گرتن”.\nل دوماهیکێ رەنج عومەرێ ٣٤ ساڵی بۆ خەدەنگێ دیارکر، وەسا بڕیاربوو ل ساڵا ٢٠٢٠ ئەڤ پڕۆژە بهێتە ئەنجامدان لێ ڤایرۆسی کۆرۆنایی ڕێکنەدا بهێتەکرن، و ئەز ب ڕێ کەڤتیمە بەرەڤ وەڵاتێ نیپال و نها د کەرەنتینێ دامە و پشتی گەهشتنێ دێ دەست ب ڕاهێنانان کەین. هەوەسا پڕۆگڕامێ سەکەڤتنا مە بۆ چیایی ژی دێ ب دوو قوناغان دێ دەست پێکەین، قوناغا ئێکێ ل (١٥ی مەها ٩) یا ئەڤ ساڵ دێ چینە زنجیرەیێن چیایێ هیماڵایا و بۆ ماوەیێ دوو هەیڤ و نیڤان دێ ڕاهێنان کەین، و قوناغا دوویێ ل (١ی مەها ٤) هەتا (١ی مەها٦) یا ساڵا بهێت کەواتە ل دوماهیکا مەها پێنج هەتا دەستپێکا مەها شەش یا ساڵا ٢٠٢٢ دێ ئاڵایێ کوردستانێ گەهینمە گۆبیتکا چیایێ ئێڤرێست.\nچیایێ ئێڤرێست دکەڤیتە دناڤبەرا سنوورین وەڵاتێن چینێ و نیپالێدا ژ زنجیرەیێن چیایێ هیماڵایا یە، بۆ ئێکەم جار ل ساڵا (١٨٥٢) وەکۆ بلندترین گۆپیتك هاتیە دەستنیشانکرن. بلندترین چیایە ل سەرانسەری جیهانێ ب بلنداهیا (٨،٨٤٨) مەتران. بۆ ئێکەمین جار ل ڕێکەفتی ٢٩/٥/١٩٥٣ گەشت بۆ هاتیە کرن، و هەتا نها پتر ژ (٣٠٠) کەسان ب ڕێکا سەرکەڤتنا چیایی ڤە گیانێ خوە ژ دەست داینە.\nCategory: ڕاپۆرتTag: ئاڵایێ کوردستانێگەنجەکێ کورد by Kajin Nizar\nشرۆڤەکرنا پەرتووکا (ئەدەب چییە)\nزمانێ زارۆکێ خۆ سەقەت نەکەن


پارتی وەڵامی ڕاگەیەندراوەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی دەداتەوە\nپارتی وەڵامی ڕاگەیەندراوەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی دەداتەوە\nمەكەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان ئاماژە بۆئەوەدەکەن پێیان باشە بۆ ئەم جارە پۆستی سەرۆك كۆمار لەلایەن پارتییەوە كاندیدی بۆ دیاری بكرێت و لەبەرامبەردا یەكێتی پۆست و ئیستحقاقی دیكە پڕبكاتەوە.\nدەقی راگەیاندراوەكەی مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردسان:\nلای هەموتان روون و ئاشكرایە كە پارتی نەك هەر لە دوای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە، بەڵكو هەمیشە پەرۆشی پێكەوەیی و یەكڕیزی بووە و هەموو هەوڵەكانیشی لەو پێناوەدا بووە.\nسەبارەت پۆستی سەرۆك كۆماری عێراق، ئێمە لە كۆبونەوەكانمان لەگەڵ برایانی یەكێتی هەمیشە دووپاتمان كردۆتەوە كە ئەو پۆستە بەش و ئیستیحقاقی گەلی كوردستانە و هەرگیز تاپۆ و پاوانی حزبێكی دیاریكراو نییە. لە دوایین كۆبونەوەشمان لە بارەگای بەرێز كاك كۆسرەت جارێكی دیكە ئەم بابەتەمان لەگەڵ تاوتوێ كردن، زۆر بە راشكاوی پێمان گوتن لەبەرئەوەی چەند جاری رابردوو پۆستی سەرۆك كۆمار لە لای یەكێتی بووە، پێمان باشە بۆ ئەم جارە پۆستەكە لە لایەن پارتیمانەوە كاندیدی بۆ دیاری بكرێت و لەبەرامبەردا یەكێتی پۆست و ئیستحقاقی دیكە پڕ بكاتەوە، بڕیاریش وابوو لە نێوخۆیاندا گفتوگۆی زیاتر لەسەر ئەم پرسە بكەن و دواتر وەڵاممان لێ بگێڕنەوە. بەڵام بە داخەوە لە بری ئەوە لە راگەیاندنەكانەوە بیستمان كە تاك لایەنە و بێ مشوەرەت لەگەڵ پارتیمان و لایەنەكانی دیكەی كوردستان و، بێ گوێدانە داواكارییەكەی ئێمە، كاك بەرهەم ساڵحیان گەڕاندەوە نێو یەكێتی و كاندیدیان كرد بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار، بۆیە جێی سەرسوڕمانە كە دەبیستین یەكێتی چوونی وەفدی ئێمە بۆ بەغدا بە هەڵوێستێكی تاك لایەنە دەزانێ.\nلە راستیدا پێداگیریی یەكێتی لەسەر وەرگرتنی ئەو پۆستە هیچ بەهانەیەكی موقنعی نییە، ئەگەر باسی رێكەوتنی ساڵی 2005ی نێوان سەرۆك بارزانی و مام جەلالی رەحمەتی دەكەن، ئەوا لە ئێستادا نە سەرۆك بارزانی سەرۆكی هەرێمە و نە پۆستەكە بۆ مام جەلالە و كۆی هەل و مەرجەكەش گۆڕاوە. جگە لەوەی زۆر لە بڕگەكانی ئەو رێكەوتنە چوار خاڵییە و تەنانەت رێكەوتنی ستراتیژی 2007 یش لە لایەن خودی یەكێتییەوە دەمێكە پشتگوێ خراون. خۆ ئەگەر ئیستحقاقی ئینتیخابییش پێوەر بێت، مەعلومە كە پارتی وەك هێزی براوەی یەكەم لە هەموان موستەحەقترە بۆ وەرگرتنی پۆستی باڵا.\nئێمە كە داوا دەكەین ئەمجارە پارتی پۆستی سەرۆك كۆمار بگرێتە دەست، شەڕمان بۆ پلە و پایە نییە و رابردووش شاهیدە كە ئێمە هەرگیز خوازیاری پلە و پۆست نەبووین، بەڵام مەبەستمان ئەوەیە بە پشتیوانیی هەموو لایەك وا بكەین لەمەودوا ئەو پۆستە رۆڵ و كاریگەرییەكی باشتری هەبێت و داكۆكیكار بێت لە بەرژەوەندییەكانی كوردستان و بە كەڵكی میللەتەكەمان بێت نەك بێ تەئسیر و بێ سوود.\nئێمە ئێستاش پەرۆشی یەكرێزی و پێكەوەیین، داواشمان ئەوەیە لەگەڵ برایانی یەكێتی بگەڕێنەوە بۆ درێژەدان بە گفتوگۆیەكانی دوا كۆبونەوەمان و هیواداریشین ئەو راگەیاندراوەی بە ناوی مەكتەبی سیاسی یەكێتی بڵاوكراوەتەوە، هەڵوێستی هەموو یەكێتی نەبێ.\n٢٣ی ئەیلول ٢٠١٨


ئینجیلی مەرقۆس - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nشێوازی ئەم بەستەردان لەگەڵ پێوەرە فەرمییەکانی ویکیپیدیا ناگونجێت. لەوانەیە پەڕەی وتووێژ پێشنیاری گونجاوی بۆ ئەم مەبەستە لەخۆ گرتبێت. بۆ ڕێنوێنیی زیاتر بڕوانە شێوازی ستانداردی نووسینی ویکیپیدیا.\nئینجیلی مەرقۆس یا مارکوس یەکێ لە چوار ئینجیلە بڕواپێکراوەکەی ئایینی مەسیحییەتە. مارکوس یەکێکە لە خزمەکانی شیمعۆن پێترۆس، شیمعۆن پەترۆس نزیکترین ھاوەلی مەسیح بووە. لە دوایین شێوی مەسیحدا کە لە قاتی سەرەوەی ماڵێکی زەنگین ڕاگیرا، بە پێی مێژووی کڵێسا ئەو ماڵە ماڵی دایکی مارکوس بووە، وە ئەو کوڕەی کە بە چەرچەفێکەوە ڕایدەکرد لە کاتی دەسگیرکردنی مەسیحدا (مارکوس ١٤: ٥١) کەسی تر نییە جگە لا مارکوس خۆی. کەواتە ئەوەی بۆمان دەردەکەوێت ئەوەیە کە مارکوس دیداری تەواوی ھەبووە لەگەڵ مەسیحدا وە بە ھۆی خزمایەتیشی لەگەڵ پێترۆس زانیاری و فێرکاری تەواوی ھەبووە سەبارەت ئایینی مەسیحی (یەکەم پێترۆس ٥: ١٣).\nمارکوس یەکەم چاودێری شاری ئەسکەندریا بووە و یەکەم کەس بووە کە مەسیحییەتی بردووە بۆ وڵاتی میصر و ھەر لەوێش لەسەر بیروباوەڕی مەسیحی کوژراوە.\nزۆرینەی دەستنووسەکانی مزگێنییەکەی بە زمانی یۆنانی و قبتی لەوێ ھەن.\nزۆر کەس دەگێڕنەوە کە دەستنووسەکانی دەربارەی مارکوس لە دێڕی ٨ی بەشی ١٦دا کۆتایی دێت، وە ئەمەش باس لە زیندووبوونەوەی مەسیح ناکات و گەورەترین بنەمای مەسیحییەتی باس نەکردووە. بەڵام ئەوەی کە ھەیە لە کۆنترین دەستنووسەکانی مەسیحی کە دەگەڕێنەوە سەدەی یەکەم و دووەم ئەو دەستنووسانەن کە پێی دەووترێت دەستنووسی بیزانتینی. دەستنووسی بیزانتینی لە ھەمووی ڕاستترە و لە سەدەی یەکەمەوە تا ئێستەش لە کلێسا ئۆرتۆدۆکسییەکاندا لە تێکڕایی کلێساکاندا خوێنراونەتەوە و ئەوەشی ئاشکرایە کە ھیچ پەرستن و خوێندنی نیایشی ئۆرتۆدۆکسەکان گۆڕانکاری بەسەردا نەھاتووە. لە دەستنووسە بیزانتینییەکاندا دەبینین کە تێکڕای مزگێنی مارکوس نووسراونەتەوە بێ ھیچ کەم‌وکوڕییەک.\nچاودێری گەورە و یەکێک لە باوکانی کلێسا، پایەبەرز ئیرینیۆس(١٣٠ی زایینی- ٢٠٢ز) لە نووسینەکانیدا مزگێنی مارکوس وەک بەڵگە دەھینێتەوە بەو دێڕانەشەوە کە بە تۆمەتی ڕەخنەگران زۆر لە مێژە دوای ئیرینیۆس نووسراون. لە ساڵی ١٦٥دا پایەبەرز یوستینۆسی گەواڤ لە وەڵامنامەکەیدا ڕێک مارکوس بەشی ١٦ دێڕی ٢٠ دەھێنیتەوە، ئەمەش کە باس لە زیندووبوونەوەی مەسیح دەکات دەقاودەق ووشەکانی مارکوس دەڵێتەوە کە دەڵێت 'تو لۆگۆو,του Λογου' بە واتای 'لە ووشە' وە لە چەندەھا شوێنی تری وەڵامنامەکەشیدا مزگێنی بەگوێرەی مارکوس ھێناوەتەوە. ھەروەھا گەورە مێژووناسی مەسیحی تێرتولیان و ئەفراتیسی سووری؛ ھەموویان دێڕەکانی مارکوس بە تێکڕایی دەھێننەوە و دەیسەلمێنن کە ھەرگیز گۆڕانکاری نەھاتووە بەسەر ئەو مزگێنییەدا.\nئەمە تا ئێستا سەلماندنی تەواوی و پوختی مزگێنی مارکوس بوو، ئەو پرسیارەی کە دەمێنێت ئەمەیە؛ ئایا کەی نووسرایەوە؟ ئەگەر ھزری خۆمان کەمێک بخەینە کار دەبێنین بەگوێرەی ئەوەی باسمان کردووە کە باوکانی کڵێسا لە سەدەی دووەمدا پەرتووکی مزگێنی بەگوێرەی مارکوسیان وەک مزگێنییەکی باو و باوەڕپێکراو خوێندۆتەوە، کەواتە دەزانین کە سەردەمی نووسینی ئەم مزگێنییە پێش سەدەی دووەم بووە. ھەندێک دەسنتووس ھەن کە ئێستا باسیان دەکەین.\nپاپیروسی ٤٥ کە دەستنووسێکی ساڵی ٢٥٠ی زایینییە کە لە وڵاتی قبتییەکان دۆزراوەتەوە و بریتییە لە ٢٢٠ لاپەڕە، لێرەدا زۆری پەڕەکان بەکەڵکی خوێندنەوە نایەن بەڵام بەشێکی بەرچاویان مزگێنی مارکوسی لەخۆگرتووە. دەستنووسی ئالێکسانسرانوس کە ھی سەدەی پێنجەمە، دەستنووسی ئێفرایمی ڕیسێپتوس سەدەی پێنجەم، ھەردووکیان لە دوای ڕێپێدانی مەسیحییەت لە فەرمانڕاویی ڕۆمدا نووسراون و ئاماژە بە تەواوی و نەگۆڕی مزگێنی بەگوێرەی مارکوس دەکەن.\nدژی گومراپەرستی، پەرتووکی ٣ بەشی ١٠، ئیرینیۆسی لیۆن. سەدەی دووەم\nیەکەم وەڵام نامە پەڕەی ٤٥، یوستینۆسی گەواڤ، سەدەی دووەم.\nدژی پراکسیاس بەشی ٢، تێرتولیان، سەدەی سێیەم.\nمێژووی کۆڕ، ئیفسیبیۆس، بەشی ٣٥، سەدەی سێیەم.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئینجیلی_مەرقۆس&oldid=836338»\nدواجار لە ٠٠:٤٨ی ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٠:٤٨ی ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


هەمەڕەنگ :: 16/07/2019 :: 3983 جار بینراوە\nهەوڵدەدەیت لەکاتى کارکردندا خۆت دەربخەیت بۆ ئەوەى بەجوانترین شێوە دەرکەویت، لە رووى سۆزدارییەوە بەهۆى غیرەکردنەوە دووچارى کێشە دەبیتەوە، هەوڵبدە کۆنترۆڵى خۆت بکەیت.\nماندوبوونت بەفیڕۆ نەڕۆیشتووە هەمووان بە کارەکەت دەزانن، بۆیە تەماشاى رابوردوو مەکە و رۆژێکى پرشنگدار چاوەڕوانتە، لە رووى سۆزدارییەوە هەست بەخۆشییەکى زۆر دەکەیت کە منداڵەکانت ئەنجامى باشیان بەدەستهێناوە و شانازییان پێوە دەکەیت و خۆشەویستییەکەت بەرامبەریان زیاد دەکات.\nهەڵسوکەوتى بەڕێوبەرەکەت نیگەرانت دەکات و تووشى دڵەڕاوکێ دەبیت، لە رووى سۆزدارییەوە بەهۆى توڕەبوونى بەردەوامت دڵى خۆشەویستەکەت بریندار دەبێت، هەوڵبدە بە شێوەیەکى پێشەیی مامەڵە بکەیت\nبەهۆى ئەو فشارانەى لەسەرتە بەشێوەیەکى نادادپەروەرانە مامەڵە دەکەیت، هەوڵبدە نەکەویتە کێشەوە لە رووى سۆزدارییەوە هەلێکى نوێت بۆ رێکدەکەوێت کە چاوت بە خۆشەویستێکى نوێ بکەوێت.\nپێشکەوتنێکى بەرچاو دەبینیت لە کارەکەتدا، بەڵام ئاگادارى کات بە، چونکە وەک دوژمن سەیرت دەکات بۆیە کارەکانت لەکاتى خۆیدا ئەنجامبدە، لە رووى سۆزدارییەوە هەوڵبدە بەڕاشکاوانە خۆشەویستی بۆ دەربڕیت.\nهەوڵدەدەیت لەکاتى کارکردندا هاریکارى هەمووان بکەیت، بۆیە لەم ماوەیەدا بە ئامانجى خۆت دەگەیت لە رووى سۆزدارییەوە بەخت یاوەرتە.\nهاوڕێکانت لەکاتى کارکردندا پرست پێدەکەن و بەئامۆژگارى تۆ هەڵسوکەوت دەکەن، هەوڵبدە کەسیان لەدەستنەدەیت، لە رووى سۆزدارییەوە کاتێکى خۆش و ئارام بەسەر دەبەیت.\nکارێکى نوێت دەستدەکەوێت و کاتێکى خۆش بەسەر دەبەیت لەگەڵ هاوپیشە نوێیەکانت، لە رووى سۆزدارییەوە خۆشەویستەکەت زۆرى خۆشدەوێیت و متمانەت پێدەکات، هەوڵبدە بیپارێزیت.\nبێدەنگى باشترین چارەسەرە بۆ تێپەڕاندنى ئەو کێشانەى رووبەڕووت دەبێتەوە، هەوڵبدە کۆنتڕۆڵى خۆت لەدەست نەدەیت، لەرووى سۆزدارییەوە تووشى هەندێک کێشە دەبیت لەبەر ئەوەى وەک پێویست گرنگى بە خۆشەویستەکەت نادەیت.\nکێشەکانى کارەکەت بەرەو گەورە بوون دەڕوات، هەوڵبدە بە زووترین کات چارەسەریان بکەیت و کەمیان بکەیتەوە، لە رووى سۆزدارییەوە هەوڵبدە دڵى خۆشەویستەکەت رازى بکەیت پێش ئەوەى لەدەستى بدەیت.\nبەهۆى ئەو گوشارە زۆرانەى روتتێدەکات، هەوڵدەدەیت شوێنى کارەکەت بگۆڕیت، ئەمەش پێویستى بە بیرکردنەوە هەیە تاکو نەکەویتە هەڵەوە، لە رووى سۆزدارییەوە تۆ کەسێکى رۆمانسیت هەمیشە هەوڵدەدەین دڵى خۆشەویستەکەت بەدەست بهێنیت و دیارى پێشکەش بکەیت ئەمەش دڵخۆشى دەکات.\nبەهۆى لێهاتوویتەوە دەبیتە جێگاى سەرنجى بەرێوبەر و هاوڕێیەکانت، لەخۆبایی مەبە و هەوڵبدە ئەو متمانەیە لەدەست نەدەیت، لەرووى سۆزدارییەوە جیابوونەوە لە خۆشەویستەکەت ماناى ئەوە نییە کە ژیان کۆتایی پێهاتووە، هیوایەکى تازە بەخۆت ببەخشە.\nله تەوالێتی خوێندنگه‌یه‌كی كچانه‌دا كامێرا داده‌نرێت


له‌لایه‌ن: ڕێزدار ئەحمەد - به‌روار: 2021-03-22-02:51:00 - کۆدی بابەت: 3544\nکانزاکان بەپێی ئەو بوارانەی بەیاخ بە توێژینەوەیان دەدەن جیا دەکرێنەوە. زەویناس لە بنەڕەتدا بایەخ بە مێژووی جیۆلۆجی کانزاکان و زانینی خاسییەتەکانیان و باری پێکهاتنیان دەدات، ئابووریناسیش لە ڕێگەی پیشاندان و داواکاری لەسەر کانزاکە و بازاڕ و نرخەوە لێی دەکۆڵێتەوە، بەڵام جوگرافیناس بایەخ دەدات بە لێکۆڵینەوەی دابەشبوونی جوگرافیایی ئەو کانزایە و پەیوەندی ئەم دابەشبوونە بە ژیانی مرۆڤەوە.\nکانزاکان زۆرن و بەپێی ئەو بنچینەیەی کە بۆ دابەشبوونیان وەردەگیرێت لێک جیاوازن، بە تایبەتی ئەگەر زانیمان کە ژمارەیان زیادیکردووە و لە کاتی ئێستادا گەیشتووەتە نزیکەی (٧٥) کانزا. هەندێک لەو کانزایانە بایەخێکی زۆریان لە ژیانی مرۆڤدا هەیە وەکو ئاسن و مس و پیشەسازیی گەورەیان لەم سەدەیەی ئێستامان بەرەو پێشەوە بردووە، هەروەها کانزای سووتەمەنی هەیە وەکو خەڵووز و نەوت کە بەشداری ئەم پێشکەوتنەیان کردووە، ئەمیش لە ڕێگەی بەکارهێنانیان وەک سەرچاوە بۆ کەرەستەی خاو بۆ پیشەسازی. کانزاش بەپێی ناسینیان لە لایەن مرۆڤەوە و مێژووی دروست کردنیان دابەش دەکرێن. هەیانە کۆنن و مرۆڤ بۆ گەلێک جۆرە پێویستی ڕۆژانەی خۆی بەکاری هێناون وەکو مس و ئاسن و قوڕقوشم، هەشیانە تازەن و دوای پێشکەوتنی بەرفراوانی زانیاری بەیاخیان دەرکەوتووە کە مرۆڤ لە بواری پیشەسازی و هونەریدا دەستیکەوتووە وەک ئەلەمنیۆم و مەنگەنیز و هی تر.\nدابەشکردنی کانزاکان لەسەر ئەم بنەمایانە\nسووتەمەنیی کانزا وەکو خەڵووز بە هەموو شێوەکانییەوە و ماددە هایدرۆکاربۆنییەکان (نەوت و گازی سروشتی و خەڵوز).\nکانزا فلزییەکان هەموو ئەو کانزایانە دەگرێتەوە کە لە بەرهەمهێنانی فلزەکاندا بەکاردێن و لە کاتی پوخت کردنیشیاندا بەوە جیادەکرێنەوە کە نەرم و بریسکەدارن و گەرمی و کارەباش باش دەگەیەنن. کە گرنگترینیان وەک خاوەکانی ئاسن فلزە داڕشتەکان وەک (کڕۆم و مەنگەنیز و نیکڵ و تەنگستن و هیتر) و فلزە نائاسنیینەکان وەک (مس و قوڕقوشم و زینک (توتیا) و تەنەکە).\nکانزا نافلزییەکان و خوێیەکان وەکو گۆگرد و گۆگردیەکان و نیتراتەکان و فۆسفاتەکان و خوێیەکانی پۆتاسیۆم و مایکا و هی تر\nبەردە بەنرخەکان بەردە دەگمەنەکانیش دەگرێتەوە وەک ئەڵماس کە لەبەر ڕەقیی بۆ پیشەسازیی ئامێرە بڕندەکان بەکار دەهێنرێت، هەروەها لە پیشەسازیی خشڵ و ئامڕازی ڕازاندنەوەش بەکاردێت، ئینجا فەیرۆز و زوبەرجەد کە ئەوانیش هەر بۆ خشڵ دروستکردن بەکار دێت.\nبەرد گرانیت و بەردی جیڕی و لمی و بازڵت و نیس و هی تر دەگرێتەوە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : چەشنەکانی کانزا


ڕۆژی نالی، یەکەمین ئیڤێنتی کلتووریی دیدی من » DidiMn\nڕۆژی نالی، یەکەمین ئیڤێنتی کلتووریی دیدی من\nدوای ئەوەی لە ماوەی ڕابردوودا دیدی من وەک ماڵپەرێکی کلتووری دەستبەکار بوو و توانی لە ڕێی بابەت و چالاکییە ڕۆژنامەوانییەکانیەوە لە کایەی کلتووردا جێیەک بۆ خۆی بکاتەوە، لە ئێستادا ئامادەکاری بۆ سازدانی یەکەم ئیڤێنتی کلتووریی خۆی دەکات.\n.یەکەم ئیڤێنتی کلتووریی دیدی من تایبەت دەبێت بە شاعیری گەورەی ئەدەبی کلاسیکی کوردی، نالی، کە لە ژێر ناونیشانی ڕۆژی نالی‌دا ئەنجام دەدرێت\nئەم ئیڤێنتە لە لایەن ماڵپەڕی کلتووریی دیدی من و زانکۆی ئەمەریکی لە عێراق-سلێمانی ڕێک دەخرێت، کە بڕیارە لە ساڵیادی بونیادنانی شاری سلێمانی و لە بەرواری ١٤/١١/٢٠١٦ لە هۆڵی کۆنفرانس لە زانکۆی ئەمەریکی لە عێراق-سلێمانی بەڕێوە بچێت. ئیڤێنتەکە لە دوو بەشی سەرەکی پێک دێت، کە بریتین لە\nپانێڵێکی تایبەت بە نالی، تیایدا ٢ کەسایەتی بەشداری دەکەن و مەلەفی ڕەخنەیی خۆیان دەربارەی نالی پێشکەش دەکەن، کە هەریەک لەو کەسایەتییانە خاوەنی لێکۆڵینەوەی تایبەتن لەسەر شاعیری ناوبراو. دوابەدوای تەوابوونی پانێڵەکە، ئامادەبوان دەتوانن گفتوگۆ دەربارەی ئەو بابەتانە بکەن کە لە پانێڵەکەدا پێشکەش کراون.\nچەند تێکستێکی نالی بە هاوکاری چەند موزیسیانێک و بە هەردوو زمانەکانی کوردی و ئینگلیزی بۆ ئامادەبوان دەخوێندرێنەوە. لە کۆتاییشدا دوو گۆرانی کە تێکستەکانی لە لایەن نالی‌یەوە نووسراون، لە لایەن گروپی موزیکی زانکۆی ئەمەریکی لە عێراق-سلێمانی پێشکەش دەکرێن.\nهەر دۆستێک ئارەزووی ئامادەبوونی لە ڕۆژی نالیدا هەیە، دەتوانێت پێشوەختە پەیوەندی بە ستافی ماڵپەڕی کلتووریی دیدی من‌ەوە بکات لەم ڕێگەیەوە:\nله ڕێگه‌ی ئیمه‌یڵی دیدی من یان لاپه‌ڕه‌ی ماڵپه‌ڕه‌كه له تۆڕیی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك ناوی سیانی و ژماره ته‌له‌فۆن و ئیمه‌یڵ و شوێن یان جۆری پیشه‌كه‌ت بنێره و چاوه‌ڕێی بانگێشتنامه به.\nAmerican University, DidiMn, Event, Nali,


عێراق ڕەتیکردەوە ڕێگەدرابێت بە کردنەوەی ڕێکخراوێکی هاوڕەگەزخوازی\n22.05.2020 10:02 PM\nحکومەتی عێراق رەتیکردەوە، مۆڵەتی کارکردن درابێت بە ڕێکخراوێکی بەرگریکار لە مافی هاوڕەگەزخوازەکان لە عێراقدا.\nژیان_ بەغدا: حەیدەر مەجید وتەبێژی ئەمنیداریەتی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق ڕایگەیاند، فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان لە ئەمینداریەتی ئەنجومەنی وەزیران، رەتیدەکاتەوە ڕێکخراوێکی عێراقی بە ناوی (کوەیەر) بۆ بەرگریکردن لە مافی هاوڕەگەزخوازەکان تۆمارکرابێت و ڕێگەی پێدرابێت لە ناوخۆیی عێراقدا کاربکات.\nئاماژەی بەوەشکردووە، فەرمانگەکەیان بەگوێرەی یاسای ڕێکخراوە ناحکومییەکانی ژمارە ١٢ی ساڵی ٢٠١٢ کاردەکات و پێداچوونەوە دەکات بە سیستمی ناوخۆیی ئەو ڕێکخراوەی کە ناوی تۆمار دەکات، پابەندنیشن بە ڕەتکردنەوەی هەر ڕێکخراوێک، کە سیستم و کارنامەکەی پێچەوانەی یاسای گشتی و مۆراڵ و پەیڕەوی کۆمەڵگەی عێراقی بێت.\nلە بەشێکی تری وتەکانیدا جەختیکردەوە، یاساکە بەسەر ئەو ڕێکخراوە بیانییە نێودەوڵەتییەکانیشدا جێبەجێ دەکرێت، کە دەیانەوێت لە عێراق کاربکەن، چونکە پێویستە مۆڵەتی کارکردنی لە وەزارەتی دەرەوە وەربگرێت، بۆ ڕێکخراوە ناحکومییەکانیش پێویستە مۆڵەتی فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان لە ئەمینداریەتی ئەنجومەنی وەزیران وەربگرێت.\nئەوەش لە کاتێکدایە لە هەفتەی ڕابردوودا باڵیۆزخانەی ڕێکخراوی یەکێتی ئەوروپا دروشمی هاوڕەگەزخوازەکانی لە بارەگای باڵیۆزخانەکە لە بەغدا بەرزکردەوە، وەک پیشتیوانییەک لە ڕۆژی بەرگریکردن لە مافی هاوڕەگەزخوازەکان لە جیهاندا، ئەو هەنگاوەش نیگەرانی و ناڕەزاییەکی فراوانی دامودەزگا فەرمی و قەوارە سیاسییەکانی عێراقی بە دوای خۆیدا هێنا و هەندێکیان داوای داخستنی باڵیۆزخانەی یەکێتی ئەوروپایان کرد لە بەغدا.


مەكتەبی سیاسی پارتی بۆ یەكێتی: 16ی ئۆكتۆبەر درێژه‌پێده‌ری رێبازه چه‌وته‌كه بو\nمەكتەبی سیاسی پارتی وەڵامی راگەیەندراوەكەی دوێنێی مەكتەبی سیاسی یەكێتی لەبارەی روداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر دەداتەوەو دەڵێت"16ی ئۆكتۆبەر درێژه‌پێده‌ری رێبازه چه‌وته‌كه بو، كه ڕه‌وایه‌تی به خیانه‌ت و خۆفرۆشی ده‌دا له پێناو مه‌رام و ده‌ستكه‌تی شه‌خسی."\nئاوێنە: دوێنێ مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، له‌ساڵیادی 16ی ئۆكتۆبه‌ردا ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوەو له‌به‌شێكیداوتبوی"16ی ئۆكتۆبه‌ر، ده‌رئه‌نجامی زنجیره‌یه‌ك پێشبینی هه‌ڵه‌و بڕیاری نه‌خه‌مڵیوی سیاسی‌و ستراتیجی بو، كه له‌ڕیفراندۆمدا فۆرمه‌له كرا."\nئەمڕۆ شەممە، مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان لە راگەیەندراوێكدا وەڵامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی داوەتەوەو دەڵێت" به‌ڵی 16ی ئۆكتۆبه‌ر سه‌ره‌ڕای كاڵفامی، ده‌رئه‌نجامی زنجیره‌یه‌ك پێشبینی هه‌ڵه و بڕیاری نه‌خه‌مڵیوی سیاسی و ستراتیژی بو له‌پێناو ده‌ستكه‌وتی شه‌خسی و درێژه‌پێده‌ری رێبازه چه‌وته‌كه بو، كه ڕه‌وایه‌تی به خیانه‌ت و خۆفرۆشی ده‌دا له پێناو مه‌رام و ده‌ستكه‌تی شه‌خسی."\nدەقی راگەیەندراوەكەی مەكتەبی سیاسی پارتی...\nلەکاتێکدا کە رەوشی ھەرێمی کوردستان بە قۆناغێکی سەخت و دژواردا تێدەپەڕێت و، دژواری دۆخەکەش بەشێکی پەیوەندی بە خیانەتکاری ١٦ـی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ەوە ھەیە، خیانەتێک کە بەرھەمی رەنجی دەیان ساڵە و خواست و بڕیاری گەلی کوردستانی بەبادا، مەکتەبی سیاسیی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە راگەیاندراوێکدا، لە جیاتی داوای لێبوردن لە خەڵکی کوردستان و کەسوکاری سەربەرزی شەھیدان بەگشتی و شاری کەرکوک بەتایبەتی بەرامبەر ئەو خیانەتە گەورەیەی کە تاقمێکی ناکامڵی حزبەکەی لە کوردستانیان و خەباتی دەیان ساڵەی گەلەکەمانیان کرد، ھەرزە گۆیانە کەوتوتە چەواشاکاری و تۆمەت بەخشینەوە بۆ پارتیمان و دەستبردن بۆ شێواندنی مێژوی روداوێکی لە یادنەکراو!\nلە وەڵامی ئەو تۆمەت و چەواشەکاریانەدا دەڵێین: چه‌واشه‌كاری و درۆ په‌تیان كورته و، شێواندنی مێژو و خاكفرۆشی و كۆڵوانه سوری به‌ر له‌شكر كاری له‌مێژینەی هه‌ندێكانه، ئه‌گه‌ر ته‌سلیمكردنی كه‌ركوك به‌شێك بێت له ڕێبازی پیرۆز، ئەی ده‌بێ ڕێبازی نا پیرۆزتان چی بێ!؟...\n16ی ئۆكتۆبه‌ر مێژوێكی كۆن و نوسراو نییه بۆ خه‌ڵكی كوردستان، ئه‌و ڕوداوه خیانه‌تكارییه ته‌نیا سێ ساڵی به‌سه‌ردا تێپه‌ڕیوه، كاڵفامی له‌وه‌دایه، کە وابزانن خه‌ڵك زاكیره‌ی ئه‌وه‌نده لاوازه و له بیریان چۆته‌وه، یا (گوبڵز) ئاسا درۆبكه‌ن و درۆبكه‌ن تا ده‌یكه‌ن به باوه‌ڕی خه‌ڵك !..\nجێگری سكرتێری گشتی و به‌رپرسی ده‌سته‌ی كارگێڕی ئه‌وسای یه‌كێتی هیچ ته‌مومژێكیان له‌سه‌ر ڕوداوه‌كه نه‌هێشته‌وه، كه چ خیانه‌تێكی گه‌وره له كوردستان به‌گشتی و كه‌ركوك و شار و شارۆچكه کوردستانیەکانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێم كراوه و كاڵفام و هه‌رزه سیاسییه‌كان چ به‌ڵایه‌كیان به‌سه‌ر كه‌ركوكدا هێناوه و چ ئاكامێكی كاره‌ساتباریان دروستكردوه و چۆن خیانه‌تی 16ی ئۆكتۆبه‌ر کراوە و نیشتیمان فروشراوه، هەروەها دیداره ته‌له‌فزیۆنیه‌كه‌ی، كه ئیمزای سی و هەشت ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی نیشانی بینه‌راندا، خه‌ڵكی كوردستان له‌به‌رچاویانه، پتر لەمەیش گوتار و چاوپێكه‌وتنه ته‌له‌فزیۆنی و رۆژنامه‌وانییه‌كانی فه‌رمانده‌ی یه‌كه‌ی(70) له‌به‌رچاوی خه‌ڵكه و زۆر شه‌فاف و بێ شاردنه‌وه په‌رده‌یان له‌سه‌ر خیانه‌ته‌كه هه‌ڵماڵی و حاشا هه‌ڵنه‌گریی نیشتیمان فرۆشییان سه‌لماند.\nبه‌ڵی 16ی ئۆكتۆبه‌ر سه‌ره‌ڕای كاڵفامی، ده‌رئه‌نجامی زنجیره‌یه‌ك پێشبینی هه‌ڵه و بڕیاری نه‌خه‌مڵیوی سیاسی و ستراتیژی بو له‌پێناو ده‌ستكه‌وتی شه‌خسی و درێژه‌پێده‌ری رێبازه چه‌وته‌كه‌بو، كه ڕه‌وایه‌تی به خیانه‌ت و خۆفرۆشی ده‌دا له پێناو مه‌رام و ده‌ستكه‌تی شه‌خسی !\nڕیفراندۆم پرۆسه‌یه‌كی دیموكراسییانه‌ی گه‌ل په‌سه‌ندبو، سندوقه‌كانی ده‌نگدان و په‌نجه‌ی مۆركراوی خه‌ڵكی كوردستان و هاواری كه‌رنه‌ڤاڵ ئاسای جه‌ماوه‌ری کوردستان، وه‌سیه‌تی شه‌هیدان و كیمیابارانكراوان و ئه‌نفالكراوانیان، وێڕای ده‌نگی كه‌سوكاریان، بێ ترس و به ئاشكرا گه‌یانده به‌رگوێی هه‌مو مرۆڤایه‌تی و جیهان. خۆبێبه‌ریكردنتان له ڕیفراندۆم، نرخ و سه‌روه‌ری و شکۆی پرۆسه‌كه زیاترده‌كات. به‌ڵی، شه‌ڕێكی نه‌خوازراوبو و تا ئه‌مڕۆش بڕیاری له‌سه‌ر نه‌دراوه، به‌ڵام ڕۆژی 15ی ئۆكتۆبه‌ری 2017 به ئاماده‌بونی سه‌رۆك كۆماری ئه‌وكات له كۆبونه‌وه‌ی دوكان، بۆ ڕێگری له شه‌ڕی داسه‌پاو و چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ركردنی بارودۆخه‌كه و به‌گریكردن بڕیاری پێویست وه‌رگیرا، به‌ڵام چونكه پێشتر كاڵفامه‌كان رێككه‌وتنی خیانه‌تیان ئیمزاكردبو، له 16ی ئۆكتۆبه‌ر ئۆتۆمبێله جامڕه‌شه‌كان له جیاتی كۆڵوانه سوره‌كان كه‌وتنه پێش كاروانی په‌یمان پێدراو !!\nخه‌ڵكی تێكۆشه‌ری كوردستان، جگه له‌و تاقمەی، كه وا ده‌زانن خۆفرۆشی و نیشتمانفرۆشی به چه‌واشه‌كاری و بوختان داده‌پۆشرێ، هه‌مویان له دادگای مێژودا به ویژدانی مرۆڤایه‌تی زیندوەوە شایه‌دی ده‌ده‌ن له‌سه‌ر كه‌ركوك فرۆشیتان و چۆك دادانتان له‌به‌رمبه‌ر ده‌ستكه‌وت و پله، كه به‌شێكتان وه‌رگرت !\n16ی ئۆكتۆبه‌ر خیانه‌تێكی له‌بیرنه‌كراو و زامێكی قوڵی جه‌سته‌ی كوردستانه..\nـ درود بۆ گیانی پاكی شه‌هیدان و ئه‌وانه‌ی ته‌سلیمی خیانه‌ته‌كه‌ی 16ی ئۆكتۆبه‌ر و تاقمه كاڵفامه‌كه نه‌بون.\nـ سه‌رشۆڕی بۆ چه‌واشه‌كاران و ئه‌وانه‌یش، كه هه‌مو مێژویان پڕه له كۆڵوانه‌سوری به‌ر له‌شكر و ته‌سلیمبون و چۆكدادان !\nـ به‌ڵی ئێمه سه‌رمان به‌رزه و خۆمان ناچه‌مێنین .\nڕاگه‌یاندنی مه‌كته‌بی سیاسی\n١٧ـی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٠\nته‌ندروستی: 8 توشبوی دیكه‌ی كۆرۆنا له‌سلێمانی گیانیانله‌ده‌ستدا\nحکومەتی هەرێم: بۆری نەوتی هەرێمى كوردستان کراوه‌تە ئامانج‌و هەناردەکردنی نەوت وەستاوه\nدەزگای لوتکە: كۆچبه‌ره كورده‌كانی میسر سه‌لامه‌تن \nپێشبینی كەشناسێكی عێراقی بۆ وادەی دەستپێكردنی باران\n"هانی كوشتنی ملیۆنان فەرەنسی دەدات"، تویتێكی سەرۆك وەزیرانی پێشوی مالیزیا سڕدرایەوە\nفەرماندەیەكی پێشمەرگە: رێگەی سەرەكی هەولێر-كەركوك لەژێر مەترسی داعشدایە\nبەڕێوەبەری هاتوچۆ: سزاى نه‌به‌ستنى ماسك له‌سلێمانى 50 هەزار دینارە\nكه‌شناسی هه‌رێم پله‌كانی گه‌رمای راگه‌یاند\nبومه‌له‌رزه‌كه‌ی توركیا ئه‌نكه‌ره‌و ئه‌سینا لێكنزیك ده‌كاته‌وه\nسابیئەكان، لەدیجلەو فوراتەوە بۆ زێی گەورە\nئاماری نوێی كۆرۆنا لە هەرێم: 1002 توشبو و 25 گیانلەدەستدان \nتەندروستی سلێمانی هۆشداری لە زیادبونی ژمارەی توشبون و مردن... \nهەڤاڵ ئەبوبەكر داوا لە هاوڵاتیان دەكا ماسك ببەستن تا ناچار... \nفەرماندەیەكی پێشمەرگە: رێگەی سەرەكی هەولێر-كەركوك لەژێر مە... \nبەڕێوەبەری هاتوچۆ: سزاى نه‌به‌ستنى ماسك له‌سلێمانى 50 هەزا...


دوور کەوتنەوە لە بەغیلی سیاسی، کورد بەئامانجەکانی دەگەیەنێت!، محمدسلێمانی – Peshmergekan\nئەگەر بێت و پەیڕەوی لە سیاسەتێکی ژیرانە بکا و ستڕاتیژی نەتەوەی خۆی بەهێزبکات و کۆدەنگی سیاسی دروست بکرێت و لایەنە سیاسەکان دووربکەونەوە لە بەغیلی سیاسی و یەکتری شکاندن و رووبەرووبوونەوەی یەکدی. ئاسۆی بەئامانج گەیشتنی گەلی کورد لە ساڵانی رابردوو روونتر دەبینرێت و کەڵاوەکێشی ناوچەی زۆری بە قازانجی دۆزی سیاسی گەلی کوردە ئەگەر بتوانێت خۆی لە گەڵ ئەو گەمەسیاسیە نوێیەدا بگونجێنێت و دوور بکەوێتەوە لە پرشوبڵاوی سیاسی و هەنگاوە نەتەوەیەکانی بەیەکگرتووی بهاوێژێت. بەڵام خولانەوە بەدەووری میحوەری دژایەتی نێوخۆیدا، ئاستەمە کورد بە مافەکانی بگا و ئەگەر ئەو دەرفەتە نوێیەش لە کیس بدرێت، چەندساڵێکی تری دەوێت کە بارودۆخێكی هاوشێوە بۆ کورد بێتە ئاراوە. هەر بۆیە یەکڕیزی و یەك گۆتاری و هاوپشتی و یەك هەڵوێستی زەرەورەتێکی روحی و نەتەوەیە و هەر تاکێکی کورد دەبێت هەست بە بەرپرسیارەتی سیاسی و نیشتمانیەکانی لەو پەیوەندیەدا بکا. گەلی کورد لە ناوچەیەکدا دەژیت کە بۆتە مەیدانی ململانەی گەورە و مێژووی زلهێزە ناوچەی و جیهانیەکان و ئەگەر کێشەکان زیاتر پەرەبستێنن، بێگوومان مەترسی لەسەر هەڵوەشاندنەوەی زۆرێك لە وڵاتەکان دروست دەکات و بەتایبەتیش ئەو وڵاتانەی کە زیاتر لە نەتەوەیەکیان تێدادژی و تەنیا نەتەوەیەك فەرمانڕەوایی بەسەر وڵاتدا دەکات. ئەو ناوچەیی کە کوردستانی تێدا هەڵکەوتووە، واتە خۆرهەڵاتی نێوەراست لە مێژووی نوێیدا بەبەراورد بە جۆر و شێوەی کیشەکانی ڕابردوو، بەرادەی ئەو چەند ساڵەی دوایی نەبۆتە مەیدانی ململانەی سیاسی و سەربازی زلهێزەکانی جیهان مەبەمەستی باڵادەستی و گۆڕینی هەوسەنگی و پەرەپێدان بەدەسەڵات و نفوزەکانیان لەسەر ئاستی ناوچەیدا.\nبەشێکی زۆری سەرچاوەی کێشەکان لە خۆدی ئەو وڵاتانەدایە کە مەسەلەی کوردیان وەك پرسێکی سیاسی و نیشتیمانی پشتگوێ خستووە و بە هێز خۆیان بەسەر هەلومەرجی وڵاتەکەیاندا سەپاندوە، هەر ئەو هۆکارەش بۆتە هەوێنی سەرهەڵدان و ناکۆکیە سیاسی و ناوچەیەکان و لە نەتیجەدا کراوەتەسەرچاوەی قەیران و ململانەی سیاسی و سەربازی گەورە و ئەو وڵاتانەیش کە وەك ناوچەی سووری قەیرانەکان دەرکەوتوون، وڵاتانێکی وەك ئێران و سووریە و تورکیە و عێراقی ئێستان کە لە مێژووی سیاسی و حوکمڕانیاندا، بەرادەی ئەمڕۆ مەترسی لە ئاسایشی نەتەوەیان دروست نەبووە و بگرە لەبەردەم هەڕەشەی هەڵوەشاندنەوەی سنووری سیاسی وڵاتەکاندان و ئەگەر ئەوەش بکەوێتەبواری کرداریەوە، کورد دەتوانێت مافی سەربەخۆی وەربگرێ. ئەگەر بێت و بارودۆخەکە لەوەی زیاتر لە سنوور دەربچێت و ئاوێك بەئاگرەکەدا نەکرێت و بڵێسەی مەترسیەکان دانەمرکێتەوە، دەرفەتی ئەوەی نامێنێ بەرێگای دیالۆگدا کێشەکان بەلایەکدا بخرێن. جاران ئەگەر کێشەیەك بەرۆکی یەك یان چەند وڵاتێکی گربێتەوە، خێراتر قەیرانەکان چارەسەرکراون و بەرێگایەکدا ئارامی زاڵبۆتەوە بەسەر کەش و هەوایی ناوچەکەدا. دیارە ڕیشەی ئەو مەسەلەیەش ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە پێك هاتەی نەتەوەیی وڵاتەکاندا هەیە و لە هەر وەڵاتێكدا کە ئێستابوونەتە میحوەری ناکۆکیە ناوچەیەکان و هەتا زلهێزەکانیشی هێناوەتە نێو کەڵاوەکێشیەکی زۆر مەترسیدار و خەریکە باروودۆخەکە بە هۆی قەیرانی سووریە و پاشان عێراق و تێوەگلانی تورکیە، بەهیچ لایەك کۆنتڕۆڵ نەکرێت، هۆکاری ئەساسی ناسەقامگیری ناوچەی بە پلەی یەك پاشتگوێ خستنی پرسی سیاسی و گەلی کوردە.\nئەگەر سەیری پێك هاتەی ئێران بکرێ، جیا لە نەتەوەیی فەرمانڕەوایی فارس، کورد و ٥ نەتەوە و کەمەنەتەوەی تێدادەژین و هیچکامیان مافە سیاسی و نەتەوایەتیەکانیان دابین نەکراوە. بەدرێژایی مێژووی حوکمڕانی فارسەکان گەلانی وڵات ستەمیان لێکراوە و وەك مرۆڤی پلەدوو سەیرکراون و حکوومەتی ناوەندی بە ڕێژیمی ئاخوندیشەوە سیاسەتی سزادان و لە پاشکەتوویدا هێشتنەوەی بەرامبەر بە پێك هاتە سیاسی و نەتەوەیەکانی ئێران گرتۆتەبەر. لە عێراقدا پاش رووخاندنی حکوومەتی سەدام بارۆدۆخێکی باشتر بۆ کوردەکان هاتۆتە ئاراوە و تاڕادەیەك لە سەر بەشێکی نیشتیماندا بەئازادی دەژین و دەسەڵاتی کوردی لەوێدا بوونی هەیە. دیارە بەهۆی هەلومەرجی ناسەقامگیری ناوچەیی حکوومەتی هەرێمی کوردستانیش لە گەڵ کۆمەڵێك قەیرانی سیاسی و دارایی بەرەورووبۆتەوە. لەسووریەشدا جگە لە عەرەب، کورد و کەمینەی تر دەژین و لە مێژووی سیاسی ئەو وڵاتەدا ڕێز لە مافی نەتەوەیی کورد و کەمینەکان نەگیراوە و بگرە کوردەکانی ڕۆژئاوای کوردستان لە مافی ناسنامەی شارستانیش بێبەریکراون هەتا تێکچوونی وەزحی سیاسی ئەو وڵاتە و لاوازبونی دەسەڵاتی ئەسەد لەسەر بەشێکی گرنگی سوورەیەدا. کوردەکانی ڕۆژئاوای کوردستان بەخێرایی لە بارودۆخی ناجێگیری سووریە کەڵکیان وەرگرت و بەشێکی زۆری خاکی رۆژئاوایان لە ژێر دەستی حکوومەتی دەمێشق ڕزگارکرد و حکوومەتی خۆجێیان تێدا راگەیاندوە. وڵاتانی داگیرکەری کوردستان سەرەرایی ناکۆکیە سیاسی و مەزهەبی و مێژوویەکانیان، ئەگەر لە هەر بەشێکی کوردستاندا سەرکەوتن بەدەست هاتبێ و گەلی کورد دەسکەوتی گەورەی لە رەوتی خەباتی خۆیدا بەدی هێنابێ، چوار وڵاتەکە یەکیان گرتووە بەدژی کوردەکان و زیانی گەورەیان بە شۆڕشەکەی گەیاندوە. رووداوەکانی کەرکوك و عەفرین دیارترینی ئەو گەلەکۆمەیەن بەدژی نەتەوەکەمان و لازمە بەپیلانی تاران و ئانکارا و دەمیشق و بەغدا بەدژی کورد لە مێژوودا بناسرێت. کوردەکانی باکووریش کە زۆرینەی ڕێژەی خەڵکی کوردستان پێک دێنن و، دووهەم گەورە پێك هاتەی تورکیەی ئێستان، بارودۆخیان لە خەڵکی بەشەکانی دیکەی کوردستان باشترنیە و بەردەوام بەهۆی کورد بوونیان ستەمو زوڵمیان لەسەربووە و چەند جارێك لە مێژوودا هەوڵی لەناوبردن و قڕکردنیان دراوە لە سەردەستی حکوومەتە یەك بەدوایی یەکەکانی تورکیەدا. لە سەریەك وەك نموونە باسی ئەو چوار ولاتەی ناوچەکەمانکرد کە بەدیاریکراوی خاکی کوردستانیان بە بێ ڕەزامەندی کورد بەسەرخۆیاندا دابەشکردوە و ئەو سیاسەتە هەتا ئەمڕۆش درێژەی هەیە و بۆ چارەسەرکردنی کێشەو قەیرانەکان لە گەڵ گەلی کورددا بەردەوام پەنایان بردۆتە بەر شەر و بژاردە سیاسیەکان کە خۆی لە دیالۆگ و گفتووگۆدا دەبینێتەوە، بەلاواوە نراون و دەیان هەوێت بە هێز کۆتایی بە نائارامیەکان بێت.\nلە حورفی سیاسی نێونەتەوەیشدا ئەو ڕاستیە سەلمێنراوە، کاتێك لە وڵاتێكی فرەنەتەوەدا سەقامگیری سیاسی و ئاسایشی نیشتیمانی دێتەئاراوە کە هەموو پێك هاتەکان وەك یەك ماف و دەسەڵاتی سیاسی و ئیداریان لە بەڕێوەبردنی وڵاتدا بە ڕێگای دەستووردا بۆ دابین کرابێ و سیستمێکی ئازاد و دێمۆکراتیك دابمەزرێت کە بتوانێت ڕێز لە ڕەنگاو ڕەنگی سیاسی و نەتەوەیی و ئاینی وڵاتەکەی بگرێ. بەڵام ئەو چوار ولاتەی کە لێرەدا ئاماژەیان پێدراوە، هیچکام لە بنچینە سیاسی و نەتەوەیانەیان لە بەرچاو نەگرتووە و بە پێی دەستووری هەموو دەسەڵاتێکی بە نەتەوەی فەرمانڕەواداوە و بە پێێ یاسای وڵات کورد ماف و ئازادیەکانی پێشێلکراوە و رووبەرووی سیاسەتی ستەمکارانە و قڕکردن و جینۆساید بۆتەوە. ڕێژیمەکانی ئەو وڵاتانەیش دژایەتی هەرهەنگاوێکیانکردوە کە لە گەل بەرژەوەندی ئەوەندا نەگونجابێ و یان ئەوەتا دەرفەتی شیاوی خستبێتە بەردەم کورد بۆ ئەوەی بە مافە دیمۆکراتیکەکانی خۆی بگات.


➕ اێ ڕکؤردە إژ لآ Jan 22 2017 1:59PM أڕا(م. ب.)\n✍ اێ بەخشە گل دؤمائن(آخرین گل) إژ لآ(م. ب.): أڕاJan 22 2017 2:00PM نووآ بی(بروز بی)\n👁 اێ بەخشە 7,645 گل سئرکریائە(دێینە)\n📷 پەروەندە عەسگ 1.0.1 46 KB Jan 22 2017 1:59PM م. ب.


جیھانە سەرنجراکێشەکەی گامبۆڵ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیھانە سەرنجڕاکێشەکەی گامبۆڵ\nمیک گرەیڤس (لەھەمان کاتدا لەوەرزی دووەم دەرھێنەری ئەنیمەیشن بووە)\nئەنتۆنی پێرێز (وەرزەکانی ٥–٦) (ھەروەھا دەرھێنەری ھونەری بووە لە وەرزەکانی ١–٤)\nبێن بۆکلیت (دەرھێنەری ھونەری)\nیان بێندی (دەرھێنەری ھونەری بووە لە وەرزەکانی ٥–٦)\nڕۆبەرت کولین (دەرھێنەری ئەنیمەیشن بووە لە وەرزی ١)\nئۆرێلین چاربۆنیەر (یاریدەدەری دەرھێنەر بووە لە وەرزی ٢)\nستۆدیۆی کارتۆن نیتۆرکی ئەوروپی\n٣ی ئایاری ٢٠١١\nجیھانە سەرنجڕاکێشەکەی گامبۆڵ (بە ئینگلیزی: The Amazing world of Gumball) زنجیرە کارتۆنێکی کۆمێدی-سوریالییە، لەلایەن (بێن بۆکلیت) دروستکراوە بۆ کۆمپانیای کارتۆن نێتوۆرک. بۆ یەکەمجار لە ٢ی ئایاری ٢٠١١، لە بەریتانیا لە تەلەڤیزیۆن پەخشکراوە. ھەرچەندە بەشێوەی فەرمی زنجیرەکە کۆتایی پێنەھێنراوە، بەڵام بێن لە توویتەرەکەی ئاماژەی بەوەکرد کە کۆتا ئەڵقەی وەرزی شەش "The Inquisition" کە لەڕۆژی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ نمایشکرا، ئەوا کۆتا ئەڵقەی زنجرەیەکەیە.\nکاتێک (کارتۆن نیتوۆڕک) لە ئەورووپا ساڵی ٢٠٠٧ دروستکرا، بێن بۆکلیت وەک کارمەندێک دامەزرا بۆ ئەوەی لەگەڵ کۆمەڵەیەک بەیەکەوە پڕۆژەیەک دروست بکەن، ھاوکات کۆمپانیاکە بڕیاریدا کە ھەموو فەرمانبەرەکان بیرۆکەکەنیان بەگەڕ بخەن، بێن بڕیاریدا کە ھەندێک لەو کەسایەتییانە بھێننەوە کە پێشتر ڕەتکرابوونەوە، ئەمەش بۆ ئەوەی لە زنجیرەیەکی ناو قوتابخانە بەکاریان بھێننەوە. دواتر زنجیرەکە بووە یەکەم بەرھەمی کارتۆن نێتوۆرکی ئەورووپا، وەرزی یەکەم بە ٣٦ ئەڵقە لە تەلەڤیزیۆن پەخشکرا.\nگامبۆڵ: کەسێکی تەمبەڵە دەیەوێت خەڵک زیرەکییەکەی ببینن ھەروەک کەسێکی زیرەک دایبنێن بەڵام زۆرنا، ناوە ڕاستییەکەی زاکە، ڕەنگی شینە.\nداروین: ماسییەکی زێڕییە، خێزانی گامبۆڵ ھەڵیانگرتەوە خۆشەویستی خۆیان وەک خێزانێک بۆی دەربری، لەپێشدا برا دڵسۆزەکەی گامبۆڵ بوو. ئەو لەوانەیە کەسێکی سادە دەربکەوێت بەڵام کەسێکی زۆر سەرسامە. یەکەمجار ماسییەکی زێڕی بوو بەڵام لەگەڵ خۆشەویستی، لەماسییەکەوە بووە کەسێکی ئاسایی.\nئەناییس: خوشکە گەنجەکەی گامبۆڵ، لەماڵەکەدا زیرەکترین کەسە، سەرەرای بێتاوانی و میھرەبانییەکەی، ئەوەندە نەبێت زیرەک و کەمێک لاسارە. بیرۆکەکانی لەپێش کاتن، بەڵام بۆ ئەناییس لەناو خێزانەکەدا گەورەیی بوونی نییە.\nنیکۆل: دایکی گامبۆڵ، نەرمی و قایمی لەناو خێزانەکەدا پێکەوە ڕادەگرێت، منداڵی زۆر خۆش دەوێت و قوربانیدان شتێکی گرینگە بۆی، بەڵام گرفتەکەی ئەوەیە زۆرجار نیگەرانە.\nریچارد: کەروێشکێکی گەورەیە، ڕەنگی پەمبەیە، بۆ بابەتی ڕۆژانەی کەسێکی بێکارە و لێنەھاتووە. بۆ ئەو خێزانە بچووکە لەپێش لوتکەیە، بێگومان دوای خواردن. بۆ بەرپرسیارێتی ئامادە نییە، بەتایبەتی گەران بەدوای کاردا. زۆر حەز بە خۆراک دەکات، بۆ ھەموو پرسیارێک زۆر تەمبەڵە، تەنھا کار کەبیکات ڕۆژانە دانیشتی لەسەر قەنەفەیە و خواردن بخوات، بەڵام بەرژەوندی منداڵی لا گرینگە.\nPilot 1 ٩ی ئایاری ٢٠٠٨ (2008-05-09)\n1 36 ٣ی ئایاری ٢٠١١ (2011-05-03) ١٣ی ئازاری ٢٠١٢ (2012-03-13)\n2 40 ٧ی ئابی ٢٠١٢ (2012-08-07) ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ (2013-12-03)\n3 40 ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤ (2014-06-05) ٦ی ئابی ٢٠١٥ (2015-08-06)\n4 40 ٧ی تەممووزی ٢٠١٥ (2015-07-07) ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ (2016-10-27)\n5 40 ١ی ئەیلوولی ٢٠١٦ (2016-09-01) ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ (2017-11-10)\n6 44 ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (2018-01-05) ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (2019-06-24)\nYearbook 6 ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (2019-12-14) ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ (2019-12-28)\n^ Perlmutter، David (2018). The Encyclopedia of American Animated Television Shows. Rowman & Littlefield. پەڕەکان 27–28. ISBN 978-1-5381-0373-9.\n^ "Ready to roll". Kidscreen. Brunico Communications. April 8, 2011. لە ڕێکەوتی July 4, 2013 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Zahed, Ramin (May 29, 2011). "Gumball Regins Reign of Color". Animation. Animation Magazine Inc. لە ڕێکەوتی July 4, 2013 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Wolfe, Jennifer (October 5, 2012). "Season Three of Amazing World Of Gumball Greenlighted". Animation World Network. لە ڕێکەوتی July 4, 2013 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Kennedy، John (February 12, 2013). "Irish cartoon The Amazing World of Gumball picks up an Emmy". [SiliconRepublic.com]. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە November 25, 2013. لە ڕێکەوتی July 25, 2014 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nجیھانە سەرنجراکێشەکەی گامبۆڵ لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان\nجیھانە سەرنجراکێشەکەی گامبۆڵ لەسەر TV.com\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=جیھانە_سەرنجراکێشەکەی_گامبۆڵ&oldid=720065»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:١٣ی ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.