كوردى عربى Kurdî English Today : Thu May 23 1:34:18 AST 2013\nبەڵێ نەخێر كۆتایی نایەت، لاواز دەبێت دیموكراسی، یه‌كسانی، بونیادگه‌را و رۆشنبیری ئایینی رێكەوتی دابه‌زاندن: 19/12/2010 : 17:57:11\nنووسه‌ر : عه‌بدولكه‌ریم سروش وه‌رگێڕ : سه‌نگه‌ر شنۆییدیمانه: عه‌لی ئه‌سغه‌ر سه‌ید ئابادی ئازادی به‌شێكی سه‌ره‌كییه له دادپه‌روره‌ی، به‌بێ ئازادی دادپه‌روه‌ری نایه‌ته دی و به هاتنه دی دادپه‌روه‌ری واقیعی، بێگومان ئازادی ده‌سته‌به‌ر ده‌بێت. یه‌كێك له پێناسه‌كانی دادپه‌روه‌ری ئه‌وه‌یه كه گشت مافه‌كان بوونیان هه‌بێ، یه‌كێكیش له‌و مافانه ئازادییه. هه‌ربۆیه گه‌ر ئێوه بتانهه‌وێ به دادپه‌روه‌ری گشت مافه‌كان به‌ده‌ست بێنن ناچاری پێویستیتان به ئازادی ده‌بێ. ئازادی بنه‌مای سه‌ره‌كی دادپه‌روره‌ییه.\nدكتۆر عه‌بدولكه‌ریم سروش كه رووناكبیرێكی مه‌زنه و ئێستا له ئه‌رووپا ده‌ژیت، له‌باره‌ی دیموكراسی و دادپه‌روه‌رییه‌وه دیمانه‌یه‌كمان له‌گه‌ڵ سازدا. سروش له‌سه‌ر فه‌له‌سه‌فه‌ی نوێی جیهانی نوێ ئاشنایه و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خوێندنه‌وه‌یه‌كی زۆرشی هه‌بووه له‌سه‌ر كتێبی ئایینی كۆن. له هه‌مووی گرنگتر ئه‌و له‌و باره‌وه زۆر بابه‌تی نووسیوه‌و بڵاوی كردۆته‌وه. ئێمه له‌و باره‌وه له‌گه‌ڵ سروش دوایین، به‌ڵام ته‌وه‌ره‌ی باسه‌كانمان هه‌ر له‌وه‌دا نه‌وه‌ستا و زۆر لایه‌نی دیكه‌شمان موناقه‌شه كرد.\n·\tگه‌ر حه‌ز بكه‌ی باسه‌كه‌مان له هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك كۆمارییه‌وه ده‌ست پێدكه‌ین، ئه‌وه‌ی روویدا به دوو هۆكاره‌وه په‌یوه‌ندی به باسه‌كانی ئێوه‌وه هه‌یه. یه‌كه‌میان دادپه‌روه‌رییه كه هه‌ندێك له‌و برِوایه دان ئه‌و حكومه‌ته‌ی له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا سه‌ری وه‌ده‌رنا به‌هۆی خه‌ڵكێكه‌وه بووه كه تینووی دادپه‌روه‌رین. بێ گوێدان به‌وه‌ی كه ئه‌و هه‌ڵبژاردنه تا چ راده‌یه‌ك له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا ساخته كراوه یان نه. باسی دووه‌م له‌باره‌ی خوێندنه‌وه‌ی ئایینه كه پشت به هه‌ست و نه‌ست ده‌به‌ستێت. لێره‌دا نیازمان نییه كه باسه‌كه‌مان بكه‌ینه باسێكی سیاسی.\n-\tمنیش حه‌ز ناكه‌م خۆم تووشی باسی سیاسی بكه‌م، وته‌كانی به‌رِێزتان ئاماژه‌یه‌كی باش بوو، گه‌ر بمهه‌وێ به‌راوردێك بكه‌م له‌نێوان سه‌رۆك كۆماری ئێستا و سه‌ركۆماری پێشوو ده‌توانم بڵێم به سه‌ركه‌وتنی به‌رِێز خاته‌می له ساڵی 1996دا جۆرێك له هزری ئایینی سه‌ركه‌وت كه من به هزری "رۆشنبیری یان تێگه‌یشتوو" ناو ده‌نێم. هزری ئایینی تێگه‌یشتوو پێناسه و تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه، یه‌كێك له تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌وه‌یه كه به دوای راستی و درۆدا ده‌گه‌رِێ، ئه‌و له به‌رامبه‌ر تێگه‌یشتنی خه‌ڵكدا خۆی ده‌بینێته‌وه، ئه‌وه‌نده پێویستی به پیاوانی ئاینیی نییه و له‌بری لاسایی كردنه‌وه و دواكه‌وتنی كوێركوێرانه، پشت به توێژینه‌وه ده‌به‌ستێ.\nجێگای خۆیه‌تی ئاماژه به‌و خاڵه‌ش بكه‌م كه ئه‌و جۆره بیركردنه‌وه‌ی ئاماژه‌مان پێدا، واته ئه‌و جۆره بیركردنه‌وه ئایینیه پشت به "پرسیار، ره‌خنه و گومان" ده‌به‌ستێ. ره‌خنه به‌رزتر ده‌زانێ له به‌دواكه‌وتن. به‌ڵام ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كه ئێستا تێیداین ده‌بێ بڵێین سه‌رده‌می سه‌ركه‌وتنی هزری ئایینی "ژیان په‌رست" و یان به‌واتایه‌كی دیكه "به‌رژه‌وه‌ندی خواز" بنێین كه كه به‌رای من گشت هێماكانی به‌باشی ده‌ركه‌وتوون. واته ئه‌و بیركردنه‌وه ئاینییه‌ی كه دروشمی سه‌ره‌كی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ئه‌م دنیا و له‌گه‌ڵ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی دونیای دیكه‌یه. هه‌ڵگرتنی دورشمی زۆر خورافی، هاتنه مه‌یدانی پیاوانی ئایینی و دووركه‌وتنه‌وه له بابه‌تی توێژینه‌وه و لێكۆڵینه‌وه و پشت به‌ستن به لاساییكردنه‌وه و زاڵكردنی شوێنكه‌وتنی كوێركوێرانه به‌سه‌ر ره‌خنه‌گرتن و چه‌ندین هێمای دیكه كه له نووسراوه‌كانی دیكه‌مدا ئاماژه‌م پێكردوون. له هه‌مووشی گرنگتر كه پاڵپشتی ئه‌و جۆره هزره، هه‌ست و نه‌سته نه‌ك عه‌قڵ و هزر.\n·\tبه‌ڵام به‌رِێز دكتۆر من وای بۆ ده‌چم جیاوازییه‌كی زۆر له نێوان ئه‌و جۆره هزره ئاینییه له‌گه‌ڵ هزری كۆن و كلاسیكیدا هه‌یه. هزری ئایینی كلاسیكی، هزرێكی تێگه‌یشتووانه نییه، به‌ڵام جیاوازیشی هه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره هزره‌ی كه ئێستا له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا سه‌ركه‌وت. هه‌ندێك له پیاوانی ئایینی كه جۆری بیركردنه‌وه‌یان كلاسیكی و كۆنه، ته‌نانه‌ت پیاوی سیاسیشن پشتیوانی له هزری ئایینی كۆن و كلاسیكی ده‌كه‌ن. ئه‌وانیش له ئاست ئه‌و جۆره هزره‌ی كه ئێستا به‌هێز بووه ململانێ ده‌كه‌ن؟\n- گه‌ر به‌باشی له بۆچوونه‌كانی جه‌نابت گه‌یشتبم، هزری ئایینی "ژیان په‌رست و به‌رژه‌وه‌ندی خواز" كه ئێستا هاتۆته سه‌ركار و جڵه‌وی حكومه‌تی به‌ده‌ست گرتووه، ئایین وه‌ك ئامراز به‌كار دێنن. له كاتێكدا دینداری له جۆری كلاسیكی وا بیرناكاته‌وه. گه‌ر ئایین بۆ وان ئامراز بووه، زیاتر وه‌ك ئامرازێك بۆ جیهانی دیكه سه‌یریان كردووه، نه‌ك ئامرازێك بۆ خۆ سه‌پاندن. به‌داخه‌وه‌ی هزری ئایینی به‌رژه‌وه‌ندی خواز تایبه‌تمه‌ندی خۆ سه‌پاندنی به‌سه‌رخه‌ڵكدا هه‌یه. ئه‌و جۆره بیركردنه‌وه‌ش كێشه‌یه‌كی زۆری هه‌م بۆخۆیان و هه‌م ئه‌وانه‌ی وا بیرناكانه‌وه خولقاندووه.\nمن ده‌توانم ئه‌وه به شێوه‌یه‌كی دیكه ده‌رببرِم، له تایبه‌تمه‌ندی هزری ئایینداری كلاسیكی سونه‌تی ئێمه ئه‌وه‌یه كه له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له چه‌مكی گشتی به ئاسانی خۆی ده‌گونجێنێ، بۆ نموونه چه‌مكی دادپه‌روه‌ری. ئه‌و چه‌مكه گشت كه‌س ده‌توانێ باسی لێوه بكا و خۆی به دابینكه‌ری بزانێ و خۆی به دڵسۆزی نیشان بدات، به‌ڵام چه‌مكی دیاریكراو به‌كه‌ڵكی ئه‌وانه نایه‌ت. ره‌نگه ئێمه بتوانین سه‌رده‌می به‌رِێز خاته‌می سه‌رده‌می هه‌ڵگرتنی دروشمی ئازادی و هی ئێستاش به‌سه‌رده‌می هه‌ڵگرتنی دروشمی دادپه‌روه‌ری دابنێین. ئه‌وه‌ی كه كام له‌و دروشمانه هاتوونه‌ته دی، ئه‌وه‌یان باسێكی دیكه‌یه. به‌ڵام جیاوازییه‌كه له‌وه‌دایه كه دروشمی ئازادی، دروشمێكه كه به‌رای من له دروشمی دادپه‌وه‌ری پێناسه‌كه‌ی روونتره. چونكه ماناكه‌ی ئه‌وه‌یه كه راگه‌یاندن ده‌بێ ئازاد بێ، كاتێك كه ئێوه راگه‌یاندنتان داخست، مانای ئه‌وه‌یه كه ئازادیتان له‌ناو برد و سنوورتان بۆ دانا، به‌ڵام به دروشمی دادپه‌وه‌ری ده‌كرێ هه‌موو شتێك بكه‌ی. ئێوه ده‌توانن خه‌ڵك ئازار بده‌ن و هه‌ر بڵێی ئێمه نیازمانه دادپه‌وه‌ری جێبه‌جێ بكه‌ین، ئه‌و رووداوه‌ش وه‌ك ئه‌و رووداوانه‌یه كه له وڵاتانی كۆمۆنیستیدا دیتمانن.\nمن وتارێكم له‌ژێر سه‌ردێری "ره‌فتاری خوایان" نووسی و كتێبێكیشم كه چاپ بووه ئه‌و بابه‌ته‌ی تێدیایه. له "ره‌فتاری خوایان"دا ئاماژه‌م به خاڵێكی گرنگ كردووه، له‌وێدا وتوومه دادپه‌روه‌ری له بواری رێزمانیدا ناوی هیچ "كار"ێك نییه. چونكه هه‌ر "كار"ێك ده‌كرێ باسی بكه‌ی وه‌ك "پێكه‌نین" ناوی كردارێكه، "رۆیشتن" ناوی كردارێكه "نووسین" ناوی كردارێكه. به نووسین ناڵێن پێكه‌نین، چونكه پێكه‌نین مانایه‌كی دیاریكراوی خۆی هه‌یه. "راستی گوتن" كردارێكه ته‌نانه‌ت "پیاوكوشتن"یش پێناسه‌یه‌كی دیاریكراوی خۆی هه‌یه. ئێمه كارمان به باشی و خراپی كاره‌كان نییه، به‌ڵام روونه كه به چ كارێك ده‌ڵێن "ئینسان كوشتن". به‌ڵام دادپه‌روه‌ری به هیچ كارێكی دیاریكراو ناڵێن و هه‌ربۆیه ده‌كرێ ببێته پێناسه بۆ هه‌موو كارێك.\n·\tبه‌ڵام ده‌كرێ بڵێین ئه‌ویش پێناسه‌ی خۆی هه‌یه، ئێمه ده‌زانین كه دادپه‌وه‌ری دژی زۆر شته كه یه‌كێكیان جیاوازی دانانه؟\n-\tئه‌وه‌ی ده‌ڵێی توتولۆژییه. جیاوازی دانان واته نه‌بوونی دادپه‌روه‌ری.\n·\tهه‌رچۆنێك بێت ده‌كرێ پێناسه‌یه‌ك بۆ دادپه‌وه‌ری دابنێین.\n-\tدادپه‌وه‌ری نه پێش به كرداره سلبییه‌كان ده‌گرێ، نه كردارێك داده‌هێنێ كه ئیجابین. من له‌و وتاره‌دا هه‌ر راست ئاماژه‌م به‌وه كردووه كه دادپه‌وه‌ری چه‌مكێكه زۆر ئاڵۆز، به‌رگێكی ره‌نگاوره‌نگه كه ده‌كرێ له‌به‌ر هه‌ر شتێكی بكه‌ی. هه‌ربۆیه دادپه‌روه‌ری له فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌خلادا باسێكی زۆر ئاڵۆزه. گه‌ر پێناسه‌كه زۆر روون و ئاشكرا با، ئه‌وكات كێشه‌كان ئه‌وه‌نده ئاڵۆز نه‌ده‌بوون.\nدادپه‌وه‌ری باسێكه له‌وپه‌رِی ئاڵۆزیدا، به‌راستی هه‌وڵدانێكی ژیرانه‌ی زۆر به‌هێزی ده‌وێ كه مرۆڤ بتوانێ به‌باشی و له شوێنی خۆیدا به‌كاری بێنێ. به‌ڵام ئێمه چه‌مكی ئاسانترمان هه‌یه وه‌ك ئازادی، من له‌بیرمه ئه‌وكاته‌ی كه به‌رِێز خاته‌می ده‌ستی كردبوو به ململانێی هه‌ڵبژاردن، یه‌كێك له ركه‌به‌ره‌كانی به‌رِێز ئه‌ندازیار سه‌حابی بوو، ئه‌ویش نیازی هه‌بوو خۆی هه‌ڵبژێرێ، به‌ڵام له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی چاودێری هه‌ڵبژاردن قبوڵ نه‌كرا، هه‌ر ئه‌و كاته‌ی كه خه‌ریكی خۆ هه‌ڵبژاردن بوون، یه‌كێك له دۆستانی هاته لام و وتی به‌دوای درۆشمێكدا ده‌گه‌رِێین، منیش پێشنیارم كرد با دروشمه‌كه‌یان ئه‌و دێرِه شیعره‌ی حافیزی شیرازی بێت " با دوستان مروت با دشمنان مدارا" واته "له‌گه‌ڵ دۆستان به دڵسۆزی جۆڵانه‌وه، له‌گه‌ڵ دوژمنانیش به ئارامی" به‌ڵام ئێستاكه من ده‌ڵێم گه‌ر سه‌ركۆمارێك دروشمه‌كه‌ی ئه‌وه بێ، دروشمه‌كه‌ی زۆر به‌رزه، مرۆڤدۆستانه و ته‌نانه‌ت ئیسلامیشه. دروشمه‌كه زۆر روون و ئاشكرایه. واته ده‌بێ نه‌یارانت قبوڵ كه‌ی، یارانیش له‌سه‌ر چاوان دابنێی و سوپاسیان بكه‌ی، نه‌یارانیشت نابێ له ناو به‌ری، بگره ده‌بێ قبوڵیان بكه‌ی. پێموایه ئه‌و دروشمه بۆ ئێمه ده‌گونجێت، دروشمی زۆر گشتی زۆر به‌كه‌ڵمان نایه. چونكه دروشمی گشتی شیكردنه‌وه‌ی زۆری ده‌وێت. ئێمه له جیهانی سیاسه‌تدا پێویستمان به راشكاوییه، ئه‌گه‌ر راشكاوی نه‌بێت ده‌بێ بڵێن ئه‌وه‌ی دروشمه‌كه ده‌دات نیازێكی پاكی نییه و نیازی هه‌یه به‌و دروشمه پاكانه، نیازه ناپاكه‌كه‌ی خۆی بشارێته‌وه.\n·\tبه‌رِێز دكتۆر دادپه‌وه‌ری له روانگه‌ی شیعه‌دا چه‌مكێكی له‌مێژینه‌یه و هه‌میشه‌ش به‌كار هاتووه زۆر باسیشی له‌باره‌وه كراوه، ناكرێ به ئاسانی به‌سه‌ریدا تێپه‌رِین.\n-\tگه‌ر تۆ داوام لێبكه‌ی هه‌ر ئێستاكه ئه‌و ئاماده‌ییم نییه كه له‌باره‌ی دادپه‌وه‌رییه‌وه باست بۆ بكه‌م، ره‌نگه بتوانم سێ كاتژمێرێك له‌سه‌رێك بێ پشوودان له‌وباره‌وه قسه‌ت بۆ بكه‌م. ده‌زانی له‌باره‌ی دادپه‌وه‌رییه‌وه ده‌كرێ زۆر قسه بكرێ. به‌هێزترین چه‌مكی ئه‌خلاقی و سیاسییه. من سیمینارێكم له باره‌ی په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌خلاق و سیاسه‌ت له له‌نده‌ن هه‌بوو، له‌وێدا گوتم كه ئه‌خلاق و سیاسه‌ت زۆر پێكه‌وه په‌یوه‌ندیان هه‌یه. په‌یوه‌ندییه‌كه‌شیان له رێگای جه‌مسه‌ری "دادپه‌روه‌ری"یه‌وه. چونكه دادپه‌وه‌ری هه‌م له ریزی چه‌مكه ئه‌خلاقییه‌كاندا جێده‌گرێ و هه‌م له ریزی چه‌مكه سیاسییه‌كاندا. هه‌ربۆیه ئه‌و دوانه زۆر پێكه‌وه په‌یوه‌ندیان هه‌یه.\nهه‌ربۆیه دادپه‌وه‌ری له سه‌رده‌می ئه‌فلاتونه‌وه تا ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ئێمه جێگای باس و موناقه‌شه بووه. هه‌ر ئه‌وه‌ی كه حه‌زره‌تی عه‌لی له نه‌هجولبه‌لاغه‌دا گوتویه‌تی " له‌باره‌ی مافه‌وه زیاتر له هه‌ر چه‌مكێكی دیكه ده‌توانی قسه بكه‌ی، به‌ڵام كه گه‌یشته به‌كارهێنانی مه‌جالی زۆر كه‌مه". ئێوه گرنگترین و به‌رجه‌سته‌ترین و ناسراوترین سیمای دادپه‌وه‌ریدا له چیدا ده‌بینن، من له زۆر له سیمینار و نووسراوه‌كانم ئه‌وه‌م باس كردووه. بۆ ئه‌وه‌ی كه ئێمه چه‌مكی دادپه‌وه‌ری هه‌ندێك وردتر بكه‌ینه‌وه، پێناسه‌یه‌كی روونتری بده‌ینێ، ده‌بێ هه‌ر له پێناسه كۆنه‌كه‌ی سوود وه‌ربگرین. پێناسه‌یه‌ك كه له مه‌سیحی و جوله‌كه و ئیسلامدا و به‌گشتی له‌گشت كه‌لتووره‌كانی جیهانیدا وه‌ك یه‌كه ئه‌ویش "ئه‌وه‌ی كه بۆخۆت حه‌زی لێناكه‌ی، بۆ خه‌ڵكیشی به ره‌وا مه‌زانه".\nئه‌و دێرِه سه‌ره‌كیترین بنه‌مای دادپه‌روه‌رییه. له‌و رستانه‌یه كه ناكرێ هه‌موو شیكردنه‌وه‌یه‌كی بۆ بكه‌ی. پێشی زۆر شت ده‌گرێ. لانی كه‌م لاینه سلبییه‌كانی زۆر كه‌مه. ئێوه حه‌ز ناكه‌ن ئازادییه‌كانتان سنووردار بكه‌ن، كه‌وایه ئێوه‌ش ئازادی خه‌ڵك سنووردار مه‌كه‌ن. حه‌ز ناكه‌ن ئازارتان بده‌ن، كه‌وایه خه‌ڵك ئازار مه‌ده‌ن. حه‌ز ناكه‌ن ده‌رگای دوكانه‌كه‌تان به‌بێ هۆ دابخه‌ن كه‌وایه ئێوه‌ش ده‌رگای دوكانی خه‌ڵك دامه‌خه‌ن. حه‌ز ناكه‌ن به‌بێ هۆ قسه‌ی سووكتان پێ بڵێن، كه‌وایه سووكایه‌تی به خه‌ڵك مه‌كه‌ن. ده‌بینی شیكردنه‌وه‌كانی روون و به‌ئاسانی ناكرێ شیكردنه‌وه‌ی دیكه‌ی بۆ بكه‌ی. من پێموایه ده‌بێ به به‌رِێز ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد پێشنیار بكه‌ی و بڵێی ئێمه له‌گه‌ڵ پێشنیاری دادپه‌وه‌ریت موافقین، به‌ڵام داوات لێده‌كه‌م ئێوه پێناسه‌یه‌ك بۆ دادپه‌وه‌رییه‌كه‌تان بكه‌ن. لانی كه‌م ئه‌و پێناسه‌یه‌ی ئێمه گه‌ر به په‌سه‌ند ده‌زانی رابگه‌یه‌نن "ئه‌وه‌ی كه حه‌زی لێناكه‌ی، بۆ خه‌ڵكی به‌ره‌وا مه‌زانه". ئه‌و رسته‌یه له‌نامه‌ی حه‌زره‌تی عه‌لی بۆ ئیمام حوسینیشدا هاتووه، له گشت كه‌لتووره‌كانی جیهانیشدا هه‌یه. یه‌كێك له پیاوانی ئایینی مه‌سیحی هاتووه توێژینه‌وه‌ی كردووه دیتوویه‌تی ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یه له‌گشت كه‌لتووره‌كانی جیهاندا هه‌یه. ئێمه به سه‌ركۆمار ده‌ڵێین ئێوه پێناسه‌ی دیاریكراوی خۆتان له‌باره‌ی دادپه‌روه‌رییه‌وه بڵێن، یان گه‌ر ئه‌و پێناسه‌یه‌ی ئێمه به په‌سه‌ند ده‌زانن رایبگه‌یه‌نن و به كرده‌وه ئه‌نجامی بده‌ن. ئیزن بده‌ن هه‌ر به‌و پێیه ره‌خنه‌تان لێبگرن و هه‌ڵسووكه‌وتان به‌پێی ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه رێك بخه‌ن. له نامه‌ی حه‌زره‌تی عه‌لی بۆ ئیمامی حوسین داهاتووه "خۆت بكه سه‌نگی پێوه‌ر، بزانه هه‌ر شتێك كه حه‌زی لێناكه‌ی بۆ خه‌ڵكیشی به ره‌وا مه‌بینه". بۆ چی ئه‌و چه‌مكه زۆر په‌سه‌نده. من له‌و باره‌وه بیرم كردۆته‌وه، یه‌كێك له هۆكاره‌كانی ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك خۆپه‌رستی ئێمه كه‌م ده‌كاته‌وه، ئێمه ناتوانین داوا له خه‌ڵك بكه‌ین به‌ته‌واوی و سه‌داسه‌د لێبوردنتان هه‌بێ، ره‌نگه هه‌ندێك كه‌س وابن، به‌ڵام به‌گشتی ناكرێ چاوه‌رِوانیمان له‌گشت بێ وابێت. هه‌میشه سه‌ركه‌وتن كاتێكه كه هه‌ندێك له هه‌ستی خۆویستی دروست به‌مرۆڤ ببه‌خشین. كاتێك نه‌خۆش ده‌بین ده‌چینه لای دكتۆر، چونكه حه‌زمان لێیه بمێنینه‌وه، حه‌زمان لێیه له ژیان چێژ وه‌ربگرین، ئه‌وه‌یان خۆویستییه. به‌ڵام خۆویستییه‌كی دروست و مه‌زن. من كاتێك به‌دوای پاراستنی كه‌رامه‌تی ئینسانی خۆمدا هه‌وڵده‌ده‌م، ئه‌وه‌یان خۆویستییه، به‌ڵام خۆویستییه‌كی دروست. له‌و دێرِه‌دا هه‌ندێك له خۆویستی به‌جێی ئێمه دابین ده‌بێت، سنوورێك بۆ لایه‌نی باش و خراپی ئێمه داده‌نرێ. ئه‌وه‌ی كه بۆخۆت هه‌ندێك شت بۆخۆت به په‌سه‌ند ده‌زانی كه‌س لۆمه‌ت ناكات، به‌ڵام بۆ خه‌ڵكی دیكه‌شی به په‌سه‌ند بزانه. ئه‌گه‌ر ده‌سترۆیشتوویی باشه، گه‌ر كه‌رِامه‌ت و ئابرِوو باشه، ته‌نیا بۆخۆتت نه‌وێت، بۆ خه‌ڵكیشی به په‌سه‌ند بزانه. گه‌ر شكه‌نجه خراپه، بۆ خه‌ڵكانی دیكه‌شت نه‌وێت. لێره‌دا هه‌م خۆویستی به‌جێی ئێمه دابین ده‌بێت و هه‌م پێوه‌ریكیش داده‌نرێت به ئاسانی بتوانین هه‌ندێك له كرداره‌كانمان پێی هه‌ڵبسه‌نگێنین. لێره‌دا من له‌گه‌ڵ تۆ هاورِام و بیرده‌كه‌مه‌وه كه دروشمی دادپه‌وه‌ری دروشمێكی زۆر سوودمه‌نده.\n·\tلێره‌دا ده‌كرێ بپرسم ئایا دادپه‌وه‌ری به‌بێ دیموكراسی دێته دی؟ هه‌رچۆنێك له دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاتدا ده‌بێ دادپه‌وه‌ری هه‌بێت، دادپه‌وه‌ری هه‌ر له سه‌رچاوه‌ی ئابووری دا نییه، ناكرێ بڵێین كه له دابه‌شكردنی سه‌رچاوه‌ی ئابووری دادپه‌وه‌ری وه‌به‌رچاو بگیرێ، به‌ڵام ده‌سه‌ڵات هه‌ر له‌ده‌ستی چه‌ند كه‌سێكدا قۆرخ كرابێ؟\n-\tئه‌وه‌ی تۆ ده‌ڵێی راسته، له راستیدا دیموكراسی سیمای سیاسی دادپه‌روه‌رییه. دادپه‌روه‌ری زۆر رووی هه‌یه. روویه‌كی ئابووری، روویه‌كی دادوه‌ری، روویه‌كیش سیاسی. هه‌ڵبه‌ته روویه‌كی ده‌روونیشی هه‌یه. هه‌ر ئه‌وه‌ی كه زانایانی ئێمه له رابردوودا زیاتر پێیان له‌سه‌ر ئه‌وه داده‌گرت. به واتایه‌كی ساده‌تر ئێمه پێویستیمان هه‌م به ئازادی ده‌روونی هه‌یه و هه‌م ئازادی ده‌ره‌وه. بۆ به‌ده‌ستهێنانی دادپه‌وه‌ری له ناخدا، زانایانی رابردوو پێیان وابوو كه حاكم دادپه‌روه‌ر بێت، ئه‌و دادپه‌روه‌رییه ده‌گوازرێته‌وه بۆ كۆمه‌ڵگا و بۆ تاك تاكی كۆمه‌ڵگه. به‌ڵام هه‌م تیئورییه‌كانی دادپه‌وه‌ری ناسانه‌ی دوو سێ ده‌ی دوایی و هه‌م كرداری سیاسی ده‌سه‌ڵاتداران جا له دادپه‌روه‌رییه‌كانیانه‌وه بیگره تا ده‌گاته سته‌مكاره‌كانیان ده‌ریان خست نابێ پشت هه‌ر به‌وه‌نده ببه‌سترێ كه ده‌بێ ته‌نیا ده‌سه‌ڵاتدار عادل بێت. ده‌بێ به دوای شێوازێكی دیكه دا بگه‌رِێین ئه‌و شێوازه‌ش هه‌مان "دیموكراسی" بوو. هاتن گوتیان ده‌بێ ده‌سه‌ڵاته‌كان دابه‌ش ببن، هێزی دادوه‌ری به‌هێز بێت، ده‌نگی خه‌ڵك له هه‌ڵبژاردنی ده‌سه‌ڵاتداراندا به هه‌ند وه‌ربگیرێ. ئه‌وه‌ی كه زۆر جار گوتوومه دیموكراسی له‌سێ هه‌نگاودا كورت ده‌بێته‌وه، دانانی ده‌سه‌ڵاتداران، ره‌خنه‌گرتن له ده‌سه‌ڵاتداران و لابردنیان. ئه‌و سێ هه‌نگاوه كاتێك له ژێر ده‌سه‌ڵاتی خه‌ڵكدابوو، ئه‌وكاته ده‌توانین بڵێین ئێمه دادپه‌روه‌ریمان هه‌یه.\n-\t·\tئه‌و سێ هه‌نگاوه‌ش به‌بێ ئازادی ناتوانین هه‌ڵیگرین، كه‌وایه دادپه‌وه‌ری ده‌بێ پشت به ئازادی ببه‌ستێ؟\n-\tئه‌وه‌یان باسێكی دیكه‌یه، خه‌ڵك بۆ ئه‌وه‌ی كه بتوانن هه‌ڵبژێرن ده‌بێ ئازاد بن. بۆ ئه‌وه‌ی كه ره‌خنه بگرن ده‌بێ ئازاد بن، بۆ ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات بگۆرِن ده‌بێ ئازاد بن، مرۆڤی زیندانی ناتوانی ئه‌وه بكات، ئه‌وانه‌ی ئازادن ده‌توانن ئه‌وه بكه‌ن و تێگه‌یشتنیان خۆیان بۆ ئه‌م مه‌به‌سته به‌گه‌رِ بخه‌ن، ده‌سه‌ڵاتێك دابنێن و ده‌سه‌ڵاتێك لابده‌ن.\nئێمه كاتێك ده‌ڵێین ده‌سه‌ڵات دابنێن و ره‌خنه‌ی لێبگرن و لایبه‌رن، لێره‌دا به‌و مانایه كه كه‌سێك به‌كرێ ده‌گرن، واته كه‌سێك به نوێنه‌ری خۆیانی دانانێن، بگره به‌كرێی ده‌گرن، خه‌رجییه‌كی بۆ داده‌نێن و ئه‌ركێكی پێده‌سپێرن كه به‌رِێوه‌ی به‌رێت، ده‌ڵێن هه‌ر كاتێك ئه‌و ئه‌ركه‌ت ئه‌نجام نه‌دا، داوای لێبوردنت لێده‌كه‌ین و لات ده‌به‌ین. لێره‌دا دادپه‌وه‌ری و ئازادی پێكه‌وه په‌یوه‌ند ده‌درێن. من له نووسراوه‌كانی خۆشمدا ئه‌وه‌م هێناوه، ئازادی ده‌كه‌وێته خانه‌ی دادپه‌روه‌رییه‌وه. گه‌ر دادپه‌وه‌ری دابین بێت، ئازادی ده‌بێ حه‌تمه‌ن ده‌سته‌به‌ر بێت. چونكه ئازادی به‌شێكه له دادپه‌وه‌ری. ئه‌سله‌ن ئازادی له به‌رامبه‌ر دادپه‌وه‌ریدا راناوه‌ستێ كه هه‌ندێك وای بۆ ده‌چن. ئه‌وه‌یان به‌راستی لێكدانه‌وه‌یه‌كی نادروسته. ئازادی به‌شێكه له دادپه‌وه‌ری، به‌بێ ئازادی، دادپه‌وه‌ری نایه‌ته دی. به هاتنه دی ته‌واوی دادپه‌وه‌ری. ئازادیش دێته دی. ئازادی یه‌كێك له پێناسه‌كانی ئه‌وه‌یه كه گشت مافه‌كان بێنه دی. مافێكیش ئازادییه. هه‌ربۆیه ئه‌گه‌ر ئێوه به دادپه‌وه‌ری بتانهه‌وێ گشت مافه‌كانتان بێته دی، ده‌بێ ئازادیش كه یه‌كێكه له‌مافه‌كانه بێته دی. چونكه ئه‌و كۆڵه‌كه‌ی دادپه‌روه‌رییه.\nمه‌ولانا ده‌ڵێت : "چون به ازادی نبوت هادی است... مومنان را زانبیا ازادی است".. واته به ئازادییه كه پێغه‌مبه‌رایه‌تی هاتۆته دی، جیاوازی نێوان ئیمانداران و نێردراوانی خوا ئازادییه. پێغه‌مبه‌ران هاتوون ئازادی بێنن، دیاره هه‌موومان ده‌زانین مه‌به‌ستی مه‌وله‌وی لێره‌دا ئازادی سیاسی به‌مانای ئه‌مرِۆكه نییه، و مه‌به‌ست ئازادی ده‌روونییه. به‌ڵام له‌بیرتان نه‌چێت مه‌وله‌وی له دێره شیعره‌كه‌یدا هه‌ر راست وشه‌ی "ئازادی" به‌كارهێناوه. هه‌ر ئه‌و پیاوه‌ی كه پێیوایه "دادپه‌وه‌ری و میانه‌رِه‌وی ده‌روونی به‌رزترین لوتكه‌ی مرۆڤایه‌تییه". كاتێك كه باس له به‌رپرسیاریه‌تی پێغه‌مبه‌رایه‌تی ده‌كات، ئازادی و سه‌ربه‌ستی به گرنگترین پایه‌ی پێغه‌مبه‌رایه‌تی ده‌زانێ. كه‌وایه ئازادی چ له ناخدا و چه له كۆمه‌ڵگه‌دا وه‌ك پایه‌یه‌كی به‌هێزی دادپه‌وه‌رییه. ئازادی هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی كه باسم لێوه‌كرد، چه‌مكێكی زۆر ئاڵۆز نییه. تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئاشكران، ئه‌گه‌ر ئێوه ئه‌وه‌تان نه‌دا، به ئاسانی ده‌توانی ره‌خنه‌ت لێبگرین و باس وموناقه‌شه بكه‌ین كه بۆچی مافی ئه‌و ئازادییه‌ت نه‌داوه.\n* به‌رِێز دكتۆر، ئه‌گه‌ر ئیزن بده‌ن من بۆ پرسیاری پێشووترم ده‌گه‌رِێمه‌وه له‌باره‌ی جیاوازی ئه‌و تاقمه‌ی كه ئێستا هاتوونه‌ته سه‌ر ده‌سه‌ڵات، له‌گه‌ڵ ئه‌و تاقمه‌ی كه برِوایان به نه‌رِیتی ئایینی كلاسیكی هه‌یه ئه‌وانه ناكرێ له‌یه‌ك ریزیان دابنێین. ئه‌و شه‌پۆله فكریه‌ش كه ئێستا خه‌ریكه به‌هێز ده‌بێت ناكرێ وه‌ك تاقمێكی دێرینه‌ی سه‌یر بكه‌ین. ئه‌وانه خه‌ریكن له گشت ئامرازه‌كانی شارستانییه‌تی ئه‌مرِۆ سوود وه‌رده‌گرن، له پلاندارِشتنی ئه‌م سه‌رده‌مه له ته‌كنه‌لۆژیا سوود وه‌رده‌گرن، به‌ڵام له ئاییندا كرداریان له‌سه‌ر هه‌ستی ئاینییه. له شینگیرِان و پرسه دانان زۆر سوود وه‌رده‌گرن. كۆمه‌ڵه ئاماژه‌یه‌ك كه له‌وانه‌دا ده‌یبینین له ده‌سته‌واژه‌یه‌ك به‌ناوی "خۆ داپۆشین به ئایین" كۆبكه‌ینه‌وه كه هه‌ندێك له رووناكبیران ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یان به‌كارهێناوه، ئه‌وه‌ش یه‌كێكه له به‌ربه‌سته‌كانی دیموكراسییه له ئێراندا. ئێوه له سیمیناری له‌نده‌ندا ئاماژه‌تان به‌وه داوه "خۆداپۆشین به ئایین" هه‌ر تایبه‌تمه‌ندی پیاوانی ئایینی نییه، بگره له‌وانه‌ی كه ئایینیش ره‌ت ده‌كه‌نه‌وه جۆرێك له‌و شێوازه هه‌یه. به‌و پێیه ئایا ئه‌و رێبازه‌ی كه به بۆچوونی جه‌نابتان به‌رژه‌وه‌ندخوازن و تێكه‌ڵاون له‌گه‌ڵ هه‌ستی خه‌ڵك یه‌كێك نییه له به‌ربه‌سته‌كانی دیموكراسی له ئێراندا؟\n-\tبه‌ڵێ منیش ئه‌وانه‌م بیستووه و خوێندومه‌ته‌وه، به‌ڵام به‌رِای من ئه‌وه‌نده راست نییه. ئه‌وانه‌ی كه ئه‌و باسانه دێننه گۆرِێ وه‌ك به‌رِێز ته‌باته‌بایی یان به‌رِێز دوستدار له‌گه‌ڵ مه‌عریفه ناسینی سه‌رده‌م نامۆن، مه‌عریفه ناسین كردارێكی گشتگیره و هیچ په‌یوه‌ندی به‌وه نییه كه من به دینم یان بێ دین. ئه‌وه‌ی كه "خۆداپۆشین به‌ئایین" ببێته به‌ربه‌ستێك كه تاكه‌كان بگه‌نه راستی، دروست نییه. ئه‌وه هه‌ر به ئه‌و به‌شه‌یه كه پۆپه‌ر له كتێبه‌كه‌ی به‌ناوی "مه‌عریفه‌ی عه‌ینی" باسی لێوه‌كردووه. "زانستی به‌بێ زانا" رۆڵی زانا لێره‌دا ده‌بێته سیفر. ئه‌وه نییه كه ئێمه هێرش بكه‌ینه سه‌ر كه‌سێك و پێی بڵێین ئێوه بیرتان داخراوه یان كراوه‌ته‌وه، ئه‌تۆ په‌یوه‌ندیت به ئایینه‌وه هه‌یه یان نییه. به‌رِای من گشت ئه‌وانه به‌لارێداچوون و دوور له مه‌عریفه‌ی سه‌رده‌مه. با له‌وانه گه‌رِێین، ئێوه له قسه‌كانتاندا ئاماژه‌تان به چه‌ند خاڵێك كرد كه من له بابه‌ته‌كانی "هابرماس"یشدا به‌رچاوم كه‌وتبوو، ده‌مهه‌وێ روونكردنه‌وه‌یه‌كی له‌سه‌ربده‌م. ئێوه ئاماژه‌تان به‌وه‌كردووه كه له ئامێره‌كانی سه‌رده‌م وه‌ك كۆمپیوته‌ر و هیتر سوود وه‌رده‌گرن. به‌ڵێ وایه. خه‌ڵكی سه‌رده‌می ئێمه ده‌توانی به چوار ده‌سته دابه‌ش بكرێ، تاقمێك كه له چه‌مك و ئامرازی سه‌رده‌م سوود وه‌رده‌گرن، واته هه‌م ئامرازی چه‌مك و ده‌ربرِینیان هه‌م ئامرازی به‌كارهێنانیان هی سه‌رده‌میانه‌یه. ده‌سته‌ی دووه‌م ئه‌وانه‌ن كه چه‌مك و ده‌ربرِینیان كۆن و به‌سه‌رچووه، به‌ڵام له ئامرازی پێشكه‌وتوو سوود وه‌رده‌گرن. تاقمی سێیه‌م ئه‌وانه‌ن كه له چه‌مكی پێشكه‌وتوو و ئامرازی كۆن سوود وه‌رده‌گرن، تاقمی چواره‌م ئه‌وانه‌ن كه له چه‌مك و ئامرازی كۆن سوود وه‌رده‌گرن.\nدوو تاقم له‌و چوار تاقمه له دونیایه‌كی ته‌واو بێ گرفتدا ده‌ژین، تووشی كێشه‌ی نالێكی و ناته‌بایی ده‌روونی نایه‌ن، ئه‌و تاقمه‌ی كه هه‌م چه‌مك و هه‌م ئامرازیان هی سه‌رده‌مه، ئه‌و تاقمه‌ی كه هه‌م چه‌مك و هه‌م ئامرازیان هی كۆن و دێرینه‌یه. با نموونه‌یه‌ك بهێنینه‌وه بچنه گوندێك كه به ته‌واوی دواكه‌تووه و ئاگاداری هیچ شتێكی سه‌رده‌م نین، ئاگایان له تئیوری كۆپه‌رنیك نییه و هێشتاش بیرده‌كه‌نه‌وه كه زه‌وی وه‌ستاوه و رۆژبه‌دوایدا ده‌سورِێته‌وه، به گاجوت زه‌وی ده‌كێڵن، به‌شێوازی زۆر دواكه‌وتوانه چاوه‌رِوانی بارانن و بۆ بارینی باران نوێژه بارانه ده‌كه‌ن، ژیانیان به‌جۆرێك تێده‌په‌رِێ كه هه‌م چه‌مكی ده‌ربرِینیان و هه‌م ئامرازی به‌كارهێنانیان كۆن و دێرینه‌یه.\n·\tهیچ دڵه‌راوكێ و دوودڵییه‌كیشیان نییه؟\n-\tبڵێ چونكه هیچ ناته‌باییه‌ك له ژیانیاندا نابینن، بۆیه دڵه‌راوكێیشیان نییه به ئاسانی چه‌مكی كۆن و ئامرازی كۆن پێكه‌وه په‌یوه‌ند ده‌درێن. له‌لایه‌كی دیكه‌وه ئه‌وانه‌ی كه ئامرازی كار وچه‌مكی ده‌ربرِینیان سه‌رده‌میانه و شارستانیانه‌یه. له په‌یوه‌ندی كۆمه‌ڵایه‌تییاندا به دوای دیموكراسی و مافدا ده‌گه‌رِێن، له تیئوری نوێی ژنتیك سوود وه‌رده‌گرن. به‌ڵام دوو تاقمه‌كه‌ی دیكه هه‌م گرفتیان هه‌یه و هه‌م بۆ خه‌ڵكانی ده‌وروبه‌ریشیان گرفت خولقێنن..\n·\tله‌به‌ر ئه‌و جیهانه ئاڵۆزه‌ی بۆخۆیان دروستكردووه ئه‌و دڵه راوكه‌ی كه هه‌یانه؟\n-\tبه‌ڵێ له‌به‌ر ئه‌و ئاڵۆزه‌ییه‌ی له ناخیاندایه، ئه‌و جیهانبینیه‌ی كه هه‌یانه ئه‌و ئاڵۆزه‌ییه‌ی به‌داوا دا دێت، تاقمێك له‌وانه زه‌ینیان شارستانیانه‌یه، به‌ڵام هه‌ڵسوكه‌وتیان دواكه‌وتووانه‌یه، رێژه‌كه‌یان كه‌مه. تاقمێك كه زه‌ین و بیركردنه‌وه‌یان دواكه‌وتووانه‌یه، به‌ڵام له‌ئامرازێ نوێ سوود وه‌رده‌گرن، ئه‌و تاقمه‌ی كه ئێوه ئاماژه‌ت پێدان، بیركردنه‌وه‌یان زۆر دواكه‌تووانه‌یه، ئه‌وان قه‌ت له‌گه‌ڵ چه‌مكی نوێدا ناگونجێن، دواكه‌وتووی دواكه‌وتوون، به‌ڵام به ئامرازی نوێ كارده‌كه‌ن، واته كۆمپیوته‌ر به‌كاردێنن، سواری فرِۆكه ده‌بن و ده‌چنه ئه‌مه‌ریكا. ئه‌وانه بۆ چاره‌سه‌ری نه‌خۆشییه‌كانیان په‌نا بۆ نوشته و دوعا نابه‌ن، ده‌چنه له‌نده‌ن. له ئامرازی پێشكه‌وتوو سوود وه‌رده‌گرن، به‌مجۆره نییه هه‌ركه نه‌خۆش كه‌وتن په‌نا بۆ نوشته‌ی شێخ و مه‌لایان به‌رن، ئه‌وه ناكه‌ن. من زۆر له‌وانه‌م دیوه كه بۆ چاره‌سه‌ری هاتوونه‌ته له‌نده‌ن، ئه‌وانه‌م به چاوی خۆم دیوه، زێده‌رِه‌وی تێدا ناكه‌م و بوختان به‌كه‌س ناكه‌م. هه‌رچۆنێك بێت بیركردنه‌وه‌ی ئه‌وان بیركردنه‌وه‌یه‌كی كۆنه، واته ئه‌و چه‌مكانه‌ی كه جیهان و سیاسه‌تی پێ ده‌ناسێنن، مرۆڤ ده‌ناسێنن، مێژوو ده‌ناسێنن، شی ده‌كه‌نه‌وه. چه‌مكی زۆر كۆن و دێرینه و ژه‌نگ هه‌ڵهاتوو، تۆزوخۆڵ له‌سه‌ر نیشتوو، ئه‌وانه گرفت ده‌خولقێنن. ئه‌وانه ئه‌وانه‌ن كه ده‌بێ ئاگاداریان بین. ئه‌گینا ئێمه له‌گه‌ڵ ئه‌و تاقمه‌ی كه بیركردنه‌وه‌یان كۆنه و ئامرازی كۆنیش به‌كار دێنن گرفتێكمان نییه و به‌ئاسانی له‌گه‌ڵیان ده‌سازێین، ئه‌وان نه گرفتیان هه‌یه و نه بۆ خه‌ڵكانی دیكه‌ش گرفت ده‌خولقێنن. (هابرماس)یش هه‌ر ئه‌و قسه‌ی كردبوو، "توندوتیژی له جیهانی نوێدا شێوازێكی نوێی به‌خۆوه گرتووه، شێوازه‌كه‌ش ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك به بیرۆو هزری كۆنه‌وه، ئامرازی نوێی توندوتیژی به‌كار دێنن".\nئه‌وه‌ش هه‌ر ئه‌و شته‌یه كه جیهانی خستۆته گێژاوه‌وه. ئه‌گینا له رابردووشدا توندوتیژی هه‌بووه، مه‌گه‌ر مه‌غوله‌كان، چه‌نگیزخان و ته‌یموری له‌نگیش برِوایان به توندوتیژی نه‌بوو؟. مه‌گه‌ر نازانن شا عه‌باسی سه‌فه‌ویش ئینسانخۆری له كۆشه‌كه‌ی دا راگرتبوو كه هه‌ندێك كه‌سیان له پێش داده‌نان به زیندووی ده‌یانخواردن؟ ئه‌وانه هه‌بوون، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌ئه‌مرِۆ روو ده‌دات، ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك به بیروبۆچوونی ته‌واو كۆنه‌په‌رستانه، له ئامرازی نوێ سوود وه‌رده‌گرن، ئه‌وانه به ئاسانی پێكه‌وه ناگونجێن. واته رۆژێك دادێت یه‌كتر له‌ناو ده‌به‌ن.\n·\tواته پێشبینی تۆ ئه‌وه‌یه كه بونیادگه‌رای ئایینی رۆژێك دادێت له‌ناو ده‌چێت؟\n-\tبه‌ڵێ، ئه‌و بونیادگه‌رایه له‌ناخی خۆیدا تووشی ناته‌بایی هاتووه، ئه‌و ئاڵۆزی و ناكۆكییه له‌ناخیدا ده‌یكۆڵێت و له‌ناوی ده‌بات، به‌ڵام هه‌تا خۆی له‌ناو ده‌بات، گرفت و به‌ڵایه‌كی زۆر بۆ كه‌سانی دیكه‌ش ده‌خولقێنێ. با نموونه‌یه‌كی زۆر ساده‌ت بۆ بێنمه‌وه، ئینسانێك به شێوازێكی كۆن ده‌جوڵێته‌وه، قه‌ڵه‌م و كاغه‌ز به ده‌سته‌وه ده‌گرێت، ئه‌گه‌ر كاغه‌زه‌كه‌ی درِا كاغه‌زێكی دیكه دێنێ، گه‌ر قه‌ڵه‌مه‌كه‌ی نووكی شكا به قه‌ڵه‌م تراش (مه‌تاته) ده‌یتاشێ، به‌ڵام من زانایه‌كم ده‌ناسی كه كاتژمێرێكی باخه‌ڵی هه‌بوو، كه قورمیشی ده‌كرد، زۆر جار كاتژمێره‌كه‌ی ده‌رده‌هێنا و سه‌یرێكی ده‌كرد. ره‌نگه برِوانه‌كه‌ی گه‌لێك جاران كه كاتژمێره‌كه‌ی تێك ده‌چوو به‌سه‌ر گڵی گۆرِی ئیمام حوسێنی دا ده‌هێنا تا كاتژمێره‌كه‌ی سه‌رله‌نوێ به‌كار بكه‌وێته‌وه. راست وه‌ك نه‌خۆشێك كه بۆ چاره‌سه‌ری ده‌یبه‌نه سه‌ر گۆرِی ئیمام حوسێن. هه‌ربۆیه ده‌ڵێم به‌ڵێ ئه‌وه‌ی به‌هزری كۆنه‌وه ده‌ژی و ئامرازی نوێ به‌كاردێنێ، رۆژێك دادێت یان خۆی له‌ناو ده‌چێت یان كاتژمێره‌كه‌ی. ئه‌و دوانه ناتوانن بۆ هه‌میشه له‌لای یه‌ك بن. راست وه‌ك ئه‌وه‌ی كه كۆمپیۆته‌ره‌كه‌ی كار نه‌كات و ئێوه دوعای بۆ بخوێنن كه كار بكات یا كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت له‌به‌ریه‌ك هه‌ڵوه‌شێنێ بۆ ئه‌وه‌ی كه شمشیر و خه‌نجه‌ری بۆ شه‌رِكردن لێ دروست بكه‌ی. ئه‌و هزره‌ی وا بیرده‌كاته‌وه هێشتاش له شه‌رِه‌كاندا له شمشیر و خه‌نجه‌ر سوود وه‌رده‌گیرێ، جیهانی نه‌ناسیوه، به‌ڵام ره‌نگه له ئامرازی نوێ سوود وه‌رگرێ بۆ دروستكردنی ئه‌وانه. ئێمه ده‌بێ به‌دوای جیهانێكی بێ گرفت و ناته‌بایی دابگه‌رِێین، من هه‌ندێك له بێ هیواییه‌كانی به‌رِێز خاته‌می له‌و ئاڵۆزییه‌ی هه‌یان بوو هه‌ستم پێده‌كرد. چونكه له‌نێوان چه‌مك و ئامرازه‌كاندا نالێكی هه‌بوو، ئه‌ویش بوو به‌هۆی سه‌رنه‌كه‌وتنی. به‌ڵام له حكومه‌تی نوێدا ئه‌و نالێكی و ناته‌بایی زۆر زۆرتره به‌ڵام ئه‌گه‌ری پێنه‌وپه‌رِۆكردنیشی زیاتره. ئاكامه‌كه‌شی ئه‌وه‌یه كه ساڵیانی ساڵ له شوێنی خۆماندا قه‌تیس بمێنینه‌وه و ئه‌وكات سه‌ركه‌وتنی گه‌وره له ده‌ست ده‌ده‌ین.\n·\tئێوه له نێوان بیری پێشكه‌وتووانه‌و ئامرازی پێشكه‌وتوانه زیاتر ئاماژه‌ت به ئامراز دا، ئه‌و باسه‌ش زۆر گرنگه كه هزر و بیری بونیادگه‌رایی له منداڵدانی جیهانی پێشكه‌وتوودا په‌روه‌رده بووه، گه‌ر جیهانی مۆدێرنیته نه‌با، بونیادگه‌رایش نه‌ده‌هاته به‌رهه‌م و هه‌ر به شێوازی دیرین و كلاسیكی خۆی درێژه‌ی پێده‌دا.\n-\tمنیش ئه‌و قسه‌یه‌م بیستووه، به‌ڵام ئه‌و بۆچوونه‌ش وه‌ك زۆر بۆچوونی ناروون و ناشه‌فافی دیكه باسی لێوه‌كراوه. به‌ڵام با بۆچوونی خۆمت له‌و باره‌وه پێ بڵێم. ئه‌وه‌ی كه ده‌ڵێن بونیادگه‌رایی به‌رهه‌می جیهانی مۆدێرنیته‌یه، گه‌ر مانای دروستی خۆی هه‌بێ ئه‌وه‌یه كه بونیادگه‌رایی له دوو به‌ش پێكهاتووه، به‌شێكیان دێرینه و كلاسیكییه، و به‌شێكیشیان ئه‌و جۆره نییه. به‌شه دێرین و كلاسیكیكه‌ی هه‌ر به‌شی زه‌ینییه‌كه‌یتی و به‌شه‌كه‌ی تریان به‌شه عه‌ینیه‌كه‌یه‌تی. یان به‌و شیكردنه‌وه‌ی من ده‌یكه‌م، ئامراز و چه‌مكه‌كانیان كۆن و دێرینه‌یه. یانی ده‌یه‌وێت جیهان بكاته به‌هه‌شت، نیازی هه‌یه گشت خه‌ڵك له یه‌ك ئاییندا كۆكاته‌وه. ئه‌وه‌یان پێناسه‌یه‌كی كلاسیكیه‌ی له مرۆڤ. به‌ڵام له راستیدا گه‌ر بتهه‌وێ چوارچێوه بۆ مرۆڤ دروست بكه‌ی و گشت مرۆڤه‌كان له یه‌ك بازنه‌ی بیروهزردا كۆببنه‌وه، به‌راستی بیركردنه‌وه‌یه‌كی هه‌ڵه‌یه. ئه‌و جۆره بیركردنه‌وانه بیكردنه‌وه‌یه‌كی كۆنن. به‌ڵام بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجه‌ی بونیادگه‌رای ئایینی دێت له ئامرازی پێشكه‌وتوو سوود وه‌رده‌گرێ. له بۆمبی پێشكه‌وتوو، فرِۆكه‌ی پێشكه‌وتوو، ساروخ، بۆمبی كیمیایی و هه‌رچی له‌به‌رده‌ستیان دابێت. بونیادگه‌رای ئایینی مانایه‌كی دیكه‌شی هه‌یه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه مرۆڤه‌كان كه ده‌كه‌ونه ئه‌و بازنه‌یه ده‌بێ ته‌نیا ده‌سته‌واژه گرنگه ئایینه‌كان ببینن و هیچ چه‌شنه شیكردنه‌وه‌یه‌كی بۆ نه‌كه‌ن. به‌هیچ جۆرێك نه‌گه‌رِێنه‌وه بۆسه‌ر مێژووی ده‌قه‌كان. پێناسه‌یه‌كی من له بونیادگه‌رای ئایینی ئه‌وه‌یه" جوڵانه‌وه‌یه‌كه كه هیچ تێگه‌یشتنێكی له‌مێژوو نییه. نه بوونی ئینسان بۆ مێژوو ده‌گه‌رِێنێته‌وه، نه ئایین بۆ مێژوو ده‌گه‌رِێنێته‌وه. نه ده‌قه ئاینییه‌كانیش. به‌رِای من ئه‌و شێوازه واته نه‌خوێندنه‌وه‌ی مێژوو بیرێكی كۆنه‌په‌رستانه‌یه. مرۆڤ لانی كه‌م دوو سه‌ده‌یه كه له‌گه‌ڵ بیری مێژوو ئاشنا بووه. ئه‌وانه‌ی كه له‌گه‌ڵ بیروهزری مۆدێرن و گیانی سه‌رده‌میانه ئاشنابن، به گیان و دڵه‌وه ئه‌وه هه‌ست پێده‌كه‌ن كه هه‌موو شتێك بۆ مێژوو ده‌گه‌رِێته‌وه. هه‌موو شتێك ده‌كه‌وێته بازنه‌ی مێژووه‌و و له‌و بازنه‌یه ده‌رناچێت. كاتێك كه یه‌كێك به زه‌ینه‌تێكی به‌رله‌مێژوو و ئامرازی پێشكه‌وتوو به‌كاردێنێ، كاره‌سات ده‌خولقێت كه به‌وانه ده‌ڵێین بونیادگه‌را.\nمن پێشتریش ئاماژه‌م پێداوه كه توندوتیژیمان هه‌بووه، ماڵوێرانی و كاولكاریمان هه‌بووه، شه‌رِی خوێناویمان هه‌بووه، به‌ڵام بۆچی به‌وانه نه‌گوتراوه بونیادگه‌رایی ئایینی؟ چونكه ئه‌و ئامرازانه‌ی به‌كاریان ده‌هێنا هی ئه‌و سه‌رده‌م بوون و له‌گه‌ڵ سه‌رده‌می خۆیان ده‌گونجان، توانای زانستی وكرداری ئینسانه‌كان له‌یه‌ك ئاستدا بوو. ئه‌مرِۆكه توانای هزروبیریان له‌گه‌ڵ توانای كرداریان ناگونجێت. جابۆیه ده‌بێ چاوه‌رِوانی كاولكاری زۆر بین.\n·\tبه‌رِێز د.سروش با بگه‌رِێینه‌وه بۆسه‌ر سیمیناری پاریس و ئه‌و باس و موناقه‌شانه‌ی كه له‌گه‌ڵ "به‌همه‌ن پور" هه‌تان بوو. ئێوه ئاماژه‌تان به‌وه‌دا كه بیری هاتنی ئیمامی زه‌مان مه‌هدی له‌گه‌ڵ دیموكراسی دژایه‌تی هه‌یه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یدا باش ده‌زانی بیری چاوه‌رِوانی مه‌هدی كردن و رزگاركردنی مرۆڤایه‌تی له مێژه له ئێراندا رێشه‌ی داكوتاوه. به‌و پێیه ئه‌و شته‌ی كه هه‌میشه نادیار و نامۆیه دیموكراسییه؟\n- نا، نابێ به‌مجۆره شیبكرێته‌وه، من نه‌مگوتووه كه هزری چاوه‌رِوانی كردنی ئیمامی زه‌مان له هه‌موو لایه‌نه‌كه‌وه له‌گه‌ڵ دیموكراسی ناته‌بایه. به‌ڵێ له هه‌ندێك لایه‌ندا ناته‌بایه. به‌داخه‌وه ئه‌و جۆره شیكردنه‌وانه له‌گه‌ڵ شیكردنه‌وه‌یه‌كی دروست له‌سه‌ر هاتنی ئیمامی زه‌مان، چ له سه‌رده‌مه‌كانی سه‌فه‌ویه‌دا، چ ئه‌و تیئوریانه‌ی كه زاناكانی شه‌ریعه‌تی ئیسلامی له‌سه‌ر مه‌هدیان كردووه، زۆر روونه ئه‌و جۆره شیكردنه‌وانه له‌گه‌ڵ دیموكراسی ناته‌بان. ئه‌م بابه‌ته (5821) جار بینراوه\tهیچ كۆمێنتێك نه‌دۆزرایه‌وه\nله‌سه‌رهێڵ : 60\nژماره‌ی سه‌ردان : 19891859


عیماد عه‌لی: ئایا بایكۆت تاكه چاره‌سه‌ره؟ – WTARIKURD\nعیماد عه‌لی: ئایا بایكۆت تاكه چاره‌سه‌ره؟\nپێش وه‌خت هه‌مووان له‌وباوه‌ره‌دان، هه‌ڵبژاردنه‌كانی كوردستان بێ كه‌موكورتی نابن. له‌به‌ر چه‌ندین هۆكاری چاره‌نوسسازی حزبه ده‌سه‌ڵاتدار و ته‌نانه‌ت به‌ناو ئۆرپۆزسیۆنه‌كانیش ئه‌سته‌مه ساخته‌ی تێدا نه‌كرێت و به‌هه‌ر شێوه‌یكی بێت چاوه‌رێی پاك و بێگه‌ردی بكرێت:\nA- ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ی كوردستان پاش چه‌ندین گۆرانكاری و ململانێی نێوخۆیی و ده‌ره‌كی و وابه‌سته‌یی لایه‌نه‌كان به ته‌وه‌ر و جه‌مسه‌ره‌كانه‌وه دێت، ئه‌گه‌ر به خۆشیان تا ئه‌ندازه‌یه‌كی دیار له ساخته‌كردن سڵ بكه‌نه‌وه به‌ڵام وڵاتانی خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی ناهێڵن هاوكێشه‌كان به‌لای ئه‌واندا نه‌كه‌وێته‌وه، بۆیه هه‌موو ڕیگه‌یك ده‌گرنه‌به‌ر بۆ مانه‌وه‌ی قورسایی لایه‌نی وابه‌سته به‌وان له هاوكێشه سیاسیه نێوخۆییه‌كه و له‌پێناو مانه‌وه‌ی هه‌ژمونی هه‌رێمی و جیهانی به‌و شێوه‌ی له قازانجی لایه‌نه ململانێكاره‌كانی سه‌ر ساحه‌ی كوردستان و عیراقدا بێت.\nB- لایه‌نه‌كان به خۆیان هه‌ر یه‌كه‌و ده‌یه‌وێت بۆ ئه‌ویتر بیسه‌لمێنێت كه قورسایی ئه‌و له ژێڕ ره‌حمه‌تی كه‌سدا نیه و میله‌ت متمانه‌ی پێ هه‌یه و ده‌نگی پێده‌دات، بۆیه هه‌موو رێگه‌یه‌كی شه‌رعی و ناشه‌رعی به‌كاردێنن و ته‌نانه‌ت ترسی گه‌وره‌ش له سه‌رهه‌ڵدانی توندوتیژی ده‌كرێت.\nC- ئۆپۆزسیۆن و ده‌سه‌ڵات تا رادیه‌كی گه‌وره گۆرانكاری له قورساییاندا روویداوه و ئه‌م هه‌ڵبژاردنه به چاره‌نوسساز ده‌بینن بۆ دیاریكردنی ریژه‌ی خۆیان و لایه‌نی یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌می كوردستان و چۆنێتی به‌شداری له ده‌سه‌ڵات و مانه‌وه له‌ده‌ره‌وه یان ناچاربون بۆ ئۆپۆزسیۆن بوون و فه‌راهه‌م بوونی رێگه بۆ ده‌ست به‌ره‌سه‌ردا گرتنی ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن تاكه‌لایه‌نێكه‌وه و به‌كارهێنانی توانا و ئیمتیازاته‌كانی ده‌سه‌لات بۆ زیاتر لاوازكردنی لایه‌نی ئۆپۆزسیۆن و ئیستغلال كردنی كه‌لتور و رۆشنبیری گه‌ل له فێربوون و به‌رده‌وامی له په‌نا بردن بۆ ده‌سه‌ڵات له ژیانی ئاسایی خۆیدا، بێ ئه‌وه‌ی پشودرێژی بۆ وه‌لانانی ده‌سه‌ڵات و جێگرتنه‌وه‌ی له خولێكی تردا هه‌بێت؛ به واتای بردنه‌وه‌ی نیمچه ره‌های هه‌ر لایه‌نێك و به‌بشداری لایه‌نی بچوك یان كۆتاكان، بێ به‌شداری لایه‌نی ركابه‌ری سه‌ره‌كی له به‌رێوه‌بردنی ده‌سه‌ڵات چه‌قبه‌ستوویی ده‌سه‌ڵات جێگیر ده‌كات.\nD- له نێوخۆی عیراق و په‌یوه‌ندی لایه‌نه كوردستانیه‌كان به ناوه‌نده‌وه رۆڵی خۆی له ململانێی لایه‌نه كوردستانیه‌كان ده‌بینێت و له‌م هه‌ڵژاردنه به روونی ده‌رده‌كه‌وێت كه چ قورسایی كام جه‌مسه‌رێك له‌و په‌یوه‌ندیه یه‌كلا ده‌بێته‌وه.\nE- به‌رێكردنی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی عیراق وه‌ك خۆی سه‌ره‌رای هه‌راو هوریای ساخته، هاندانێكی گه‌وره‌یه بۆ بیركردنه‌وه‌ی سه‌رجه‌م لایه‌نه عیراقی و كوردستانیه‌كان كه له هه‌ڵبژاردندا هه‌رچیه‌ك بكرێت به ئاسانی تێده‌په‌رێت، ئه‌وه ئه‌گه‌ر له‌عیراق وا بروات له كوردستان به‌ئاسانتر ساخته و فرتو فێل مه‌یسه‌ر ده‌بێت و، ئه‌گه‌ر لایه‌نی ده‌ره‌كی ده‌ستی تێدا بێت ئه‌وه هیچ هێزێك ناتوانێت رێگه‌ی لێ بگریت.\nF- ئامرازه هه‌مه‌چه‌شنه‌كانی به‌رده‌ستی لایه‌نه‌كان یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ن بۆ زاڵبون و مه‌یسه‌ر كردنی ده‌نگی زیاتر نه‌ك به‌ده‌ستهێنانی دیموكراسیانه‌ی ده‌نگی خه‌ڵك.\nبۆیه، وه‌ك رۆژی رووناك دیاره، كه لایه‌نه‌كان و ته‌نانه‌ت به‌یارمه‌تی ده‌ره‌كیش بێت، هه‌موو هه‌وڵی خۆیان ده‌گرنه‌به‌ر بۆ فه‌رزكردنی ویست و ده‌نگی ره‌وا و ناره‌وای خۆیان و له‌م باره‌شه‌وه ته‌نها بێ ئومێدی زیاتر زاڵ ده‌بێت به‌سه‌ر به‌شداربواندا و، ته‌نانه‌ت به‌شداریكردنی ژماره‌یه‌كی زۆری خه‌ڵك رێگه له دروستبونی ئه‌و به‌ره نارازیه بایكۆته مه‌عنه‌ویه ده‌گرێت كه له بارودۆخێكی بابه‌تی و خودیی دیاریكراودا و له ژانگرتنێكی نێوخۆییدا به به‌شداری هه‌مووان رۆڵی گه‌وره‌ی خۆی له وه‌لانانی ساخته‌چی و فریوده‌ر و فرتوفێلكه‌ر هه‌بێت. بۆیه بایكۆت كردن تا راده‌یه‌كی باش هه‌ستی نارازیبون و پێویستی ئۆپۆزسیۆنی راسته‌ینه ده‌سه‌پێنێت و له كاتی خۆیدا ده‌ستبه‌ری پشتگیری گه‌ل و به‌ده‌ستهێنانی چالاكیه‌كانی جاده ده‌كات، باشترین نمونه‌ش خۆپیشنادنه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی عیراقه كه ئه‌وخه‌ڵكه نارازیه بایكۆتكاره گه‌وره‌یه‌ی هه‌ڵبژاردن بوو به یه‌ك ده‌نگ و ره‌نگ و له یه‌ك كاتدا هاته سه‌ر جاده و ده‌نگی خۆی هه‌ڵبڕی، بێ ئه‌وه‌ی هیچ رێكخستنێكی له‌دواوه بێت. به‌ڵام تا ئێستاش زه‌مینه‌ی باشتر ده‌وێت و هه‌له‌كه به‌جوانی نه‌ره‌خساوه بۆ ده‌ستگرتن به‌سه‌ر جوگه‌كانی ده‌سه‌ڵاتداله لایه‌ن گه‌له‌وه، یان كاتی تایبه‌تی خۆی نه‌هاتووه بۆ ئه‌وه‌ی گۆڕینی ریشه‌یی رووبدات.\nدلێر حسێن پیرۆمەری: باڕێگریی لە ڕەهاتر بونی مەرکەزیەت بگرین.\nجیهاد موحەمەد: بەرژەوەندخوازیی، تیرۆریستان دابەشدەکات.


مستەفا هیجری لە نامەیەکدا پیرۆزبایی لە دۆناڵد ترامپ کرد\nشەممە, 12. 11. 2016\tمستەفا هیجری\nسکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە نامەیەکدا پیروزبایی لە دۆناڵد ترامپ، سەرکۆماری نوێی ئامریکا کرد.\nدەقی نامەکە به شێوه‌ی خواره‌وه‌یه:\nجەنابی ترامپ، سەرکۆماری ولایەتە یەکگرتووەکانی ئامریکا\nبە بۆنەی سەرکەوتنی بەڕێزتان لە هەڵبژاردنەکانی پەنجاوهەشتەمین خولی سەرکۆماریی ئامریکا پیرۆزبایی گەرمتان لێ دەکەین، هیوادارین لە ماوەی سەرۆکایەتیەکەتاندا بتوانن خزمەتێکی بەرچاو بە خەڵکی ئامریکا بکەن و شوێندانەر بن لە گەڕاندنەوەی ئاشتی و سەقامگیری لە خۆرهەڵاتی نێوەڕاست لە ڕێگای دابین‌بوونی مافە نەتەوەییەکانی نەتەوە بەشخوراوەکان لە ناوچەدا و کورت‌کردنەوەی دەستی دەوڵەتە تێرۆریست و دیکتاتۆرەکان لەو بەشەی دنیا.\nنەتەوەی کورد لەو ناوچەیە بۆ ماوەی زیاتر لە سەد ساڵە لە پێناو ئازادی، یەکسانی و مافی نەتەوەیی خۆیدا خەبات دەکا، حیزبەکەی من، حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ٧١ ساڵە بە دژی ڕێژیمە دیکتاتۆرەکانی ئێران لەو وڵاتەدا لە بەربەرەکانێ دایە.\nکۆماری ئیسلامیی ئێران زیاتر لە سێ دەیەیە هەموو جوڵانەوەیەکی ئازادیخوازی لە ئێران بە تایبەت لە کوردستانی ئێراندا سەرکوت دەکا و لەو ماوەیەدا بە هەزاران کەس لە چالاکانی سیاسی و کادر و پێشمەرگەی حیزبەکەی منی ئێعدام و تیرۆر کردووە.\nلە ئێستادا ئەو ڕێژیمە نەک هەر خەڵکی کورد و باقی گەلانی ئێران سەرکوت دەکا، بەڵکوو دەسەڵات و نفوزی خۆی بە شێوەیەکی بێ‌وێنە لە خۆرهەڵاتی نێوەڕاست پەرە پێداوە و بە دایم تێدەکۆشی بۆ پێکهێنانی نائارامی، ئاژاوە و شەڕ و وێرانی، بۆیە لامان وایە بۆ سەقامگیری و ئاشتی لەو ناوچەیەدا پێویستە دەسەڵاتی ئەو ڕێژیمە بەرتەسک بکرێتەوە و بکەوێتە ژێر زەختێکی ئەوتۆ کە مافە سەرەتاییە سیاسییەکانی نەتەوەکانی ئێران و یەک لەوان نەتەوەی کورد بە فەرمی بناسێ.\nهیوادارین بە هاوکاری و یارمەتی گەلانی ئەو ناوچەیە، بە تایبەت گەلی کورد لەم ئەرکەدا سەرکەوتوو بن.\n٢١ی خەزەڵوەی ١٣٩٥ی هەتاوی\n١١ی نوامبری ٢٠١٦ی زایینی\nله تێلێگرامی "هه‌ڵۆی كوردستان"یش به‌ردوام زانیاری‌و فیلم‌و وێنه‌تان ده‌ست ده‌كه‌وێ\nجاری خوێندراوه: 1347


دوو گەورە کاربەدەستی ئەپڵ دەست لەکار دەکێشنەوە | kurditgroup\nدوو گەورە کاربەدەستی ئەپڵ دەست لەکار دەکێشنەوە\nوەک ئاشکرایە ماوەیەک لەمەوپێش ئەپڵ نەخشەی گووگڵی لابرد لەسەر دوایین وەشانی ئای ئۆ ئێس 6 ئەمەش کاردانەوەیەکی خراپی دروست کرد لەسەر کۆمپانیای ناوبراو. ئەپڵ لەم خزمەتگوزارییەدا نەیتوانیوە دڵی بەکارهێنەران بەدەست بێنێت چونکە چەندەها شوێن لەبیرکراوە، وە هەڵەی زۆریشی تێدایە ئەمەش بووە هۆی ناڕازیبوون و بێ هیوای زۆر لە بەکارهێنەران و چاودێران.\n[b]Scott Forstall[/b] سەرۆک و بەڕێوەبەری نەرمەکاڵاکانی ئای ئۆ ئێس بڕیاردا کە ساڵی داهاتوو دەست لە ئەرکەکەی هەڵگرێت وە بەشێوەیکی کاتی دەبێتە ڕاوێژکاری تایبەتی [b]Tim Cook[/b] ی سەرۆکی گشتی ئەپڵ،وە هەروەها[b] John Browett[/b] بەرپرسی بەشی فرۆشیاری و بۆسی پێشووی کۆمپانیای [b]Dixons[/b] لە شەش مانگ داهاتوودا دەستبەرداری ئەرکەکەی دەبێت.\nبۆچوونی چاودێران وایە کە ڕۆشتنی دوو ئەزموونکاری بەتوانا دەبێتە هۆی تێکچوونی هاوسەنگی لە دەستەی بەڕێوبردندا.\nوێنەکە = john Browett\n1 / ڕێنوار\napple لەم ڤێرشنە تازەیەی هیچ گۆڕانکاریەکی باشی نەکردوە و پێویستی بەوە نە ئەکرد کە iphone 5 بڵاو بکاتەوە چونکە وەکوو iphone 4s وایە\nدەست خۆش کاک هەردی . هیوادارم کەسی بەدەورەوە نەمێنێت ، لەبەر ئەوەی هێندە چاوچنۆکن بەهیچ تێر ناخۆن، پارەیان لەگیرفاندا نەهێشت لە ئایفۆن سێ وە ئەوان درۆدەکەن و دەڵێن ئەم جارە مێژووی مۆبایل دەگۆڕین . تەنهاو تەنها دیزاین لای ئەوان گۆڕینە.\nکاک ڕینوار وەختی خۆی پرسیاری چاینەیان لە ناپلیۆن کردووە، لەوەڵامدا وتویەتی بێدەنگبن با دێوەکە خەبەری نەبێتەوە، بەڕاستی ئەمڕۆ دێوەکە( سامسۆنگ) خەبەری بۆتەوە ئەپڵی بە هیلاکەتدا بردوە، تۆ وەرە بەراوردی نێوان ئایفۆن 5 و سامسۆنگ گالاکسی نۆت 2 بکە ، ئەنجا دەزانی ئەپڵ چۆن بەکارهێنەرەکانی خەڵەتاندوە بەشتی منداڵانە.\n3 / Lokman Omer\nسەرەتا گواستنەوەی کار لە ناو هەمان کۆمپانیا لە پۆستێکەوە بۆ پۆستێکی تر دەست لەکارکێشانەوە نییە.\nئەم وێنەیەی خوارەوەش پێشکەشە بە kurdstudent\nsamsung-phones-before-and-after-iphones.jpg 255.76 ک.ب.


هێمن عه‌بدولقادر: کەوتن هەیە بەڵام تەسلیم بوون … نا | تودەی مەگەزین\nدوو شه‌ممه 23/09/2019 - 05:34 بەیانی\nماڵه‌وه هەواڵ هێمن عه‌بدولقادر: کەوتن هەیە بەڵام تەسلیم بوون … نا\nلەلایەن: سۆرانبەروار: 8 مانگ لەمەوبەر هاوپۆل: هەواڵ, وتارهیچ لێدوانێک نییە\nکەوتن هەیە بەڵام تەسلیم بوون … نا\nسەربازێک بەتەنها لە خانوویەکدا گیری خواردووە لە هەموو لایەکەوە هێرشی لەسەرە کەچی تەسلیم نابێت و بەرگری دەکات چونکە ئامانجێکی هەیە ، بەڵام کەسێک هەموو دەرگاکانی ژیان بە ڕوویدا کراوەتەوە و کەچی لە ماڵەکەی خۆیدا لە ناو کەس و کاردا بێزار ، بێ تاقەت ، خەمۆک ، بۆ چی ؟\nچونکە ئامانجێکی نیە ، مرۆڤ کە ئامانجێکی هەبوو دەجەنگێت ، کە ئامانجێک نەما تەسلیم دەبێت …………………… کەسێک لە بیابانێکی ووشک و برینگدا بە ئومێدی گەشتن بە ئاو دانانیشێت بەڵکو دەیان کیلۆمەتر دەبڕێت بۆ ئەوەی زیندوو بمێنێتەوە جاری وایە بە دەیان کیلۆمەتر شوێن سەراب یان (تراویلکە) دەکەوێت کە سوور دەزانێت ئاویشی لێ نیە ، بەڵام لە راستیدا ( ئاو )تەنها پاساوێکە بۆ مانەوە ، ئەسڵی بابەتەکە (ئومێد)ی زیندوو مانەوەیە ، ئاو تەنها بیانوویەکە لە بیاباندا ئەسڵی بابەتەکە (ئامانجە) ،هەروەکو چۆن (ئاو) پێویستە بۆ پاراستنی پێکهاتەی بایۆلۆجی جەستەت لە ووشکبوونەوە و مردن ، هەبوونی ئامانجێک یان ئومێدێکیش بەهەمان شێوە ژیانت دەپارێزێت لە ووشکبوونەوە و بێزاری. (منداڵەکانتان ، دایک و باوکتان ، خوشک و براکانتان ، هاوڕێ باشەکانتان، خێزان و هاوسەر و هاوپیشەکانتان) گەورەترین ئومێد و ئامانجاتانن\n(ولا تقتولوا انفسکم ان اللە کان بکم رحيما) خۆتان مەکوژن ، تەسلیم مەبن ، بێ ئامانج مەبن ، ژیان پڕە لە ئازار و تەهلوکە و ناڕەحەتی ، هیچ ڕێگایەک گوڵ ڕێژ نیە دڕک و داڵ بەردەوام لەسەر ڕێگان ،\nبەڵام خودا چونکە خۆی میهرەبانیە ، هەر بەو چەشنە ئومێدێک لە نائومێدیدا ، ڕوناکیەک لە تاریکیدا ، قومێک ئاو لە بیاباندا ، هاوسەرێکی چاک لە تەنهایدا ، منداڵێکی باش لە کۆتایدا، هەردەنێرێت ، تا پاساوێک یان ئامانجێکت بداتێ بۆ دووبارە دەست پێ کردنەوە بە ژیان … هەمیشە ئازار ، ناڕەحەتی ، کەوتن هەیە ، بەڵام تەسلیم بوون ….نا\nچونکە ژیان بەهەموو گرفت و ئاڵەنگاریەکانیەوە هێشتا …. هەر جوانە\nنوقتە سەری دێڕ ….


داهاتووی ئابووری: بڵۆک چه‌ین و دراوی دیجیتاڵی بیت کۆین | FUTURIST\nHome/بابه‌تی کوردی/داهاتووی ئابووری: بڵۆک چه‌ین و دراوی دیجیتاڵی بیت کۆین\nبابه‌تی کوردیبڵۆک چه‌ین\nدانا ابراهیم ئه‌ندامی فیده‌راسیۆنی جیهانی داهاتووتوێژی\nدراوی دیجیتاڵی بیت کۆین1 و بڵۆک چه‌ین2\nپێناسه‌ی سه‌ره‌تایی «دراو» واته: که‌ره‌سته، پارچه، بابه‌ت یان ئه‌و شته‌ی که مرۆڤ بۆ ئاڵوگۆڕ کردنی پێویستیی، خزمه‌تگوزاریی، کاڵا و داخوازیه‌کانی به‌کاری ده‌ھێنێت. به گشتیی ھه‌موو شتێک ده‌توانین وه‌کوو «دراو» به‌کار بھێنین. له سه‌رده‌می کۆن دا کاڵا وه‌کوو دراو که‌ڵکی لێ وه‌رده‌گیرا و پێی ده‌ووترا ئاڵوگۆڕی کاڵا له به‌رامبه‌ر کاڵا. له زۆرێک له وڵاتانی جیھاندا به‌کارھێنانی زێڕ و زیو وه‌کوو دراو، له بره‌ودا بوو. له سه‌رده‌می ئه‌مڕۆدا زۆرینه‌ی ئه‌و دراوه‌ی له وڵاتانی جیھاندا به کارده‌ھێنرێن دراوی بێ پاڵپشتن. ئه‌م پێناسه‌یه بۆ ئه‌و دراوه‌ی به‌کاردێت که به‌ھای جه‌وھه‌ریی نیه و به‌رز و نزم کردنی به‌ھاکه‌ی له ده‌ستی ده‌وڵه‌تدایه.\nبه واتایه‌کی ساکار «بیت کۆین» دراوێکی دیجیتاڵیه که به شێوه‌ی نامه‌رکه‌زی سه‌رپه‌رشتی ده‌کرێت و له لایه‌ن ھیچ رێکخراوێکی ناوه‌ندیه‌وه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ناکرێت. ھه‌موو ئه‌و دراوانه‌ی دینار، دۆلار، یۆرۆ و… ئه‌مڕۆ به کارده‌ھێنرێن ھه‌موویان له رێگای ووڵات و ده‌وڵه‌تێکه‌وه پێکھاتوون. به‌ھای ھه‌ر دراوێک، رێژه‌ی چاپکراو و له کۆتایی دا قه‌باره‌ی گشتیی ئه‌و دراوه به ده‌ستی ده‌وڵه‌ته‌کان دیاری ده‌کرێت. به‌ڵام ئه‌م مه‌رج و تایبه‌تمه‌ندیانه بۆ «بیت کۆین» جیاوازه.\nسه‌ره‌تای ده‌ستپێکردنی بیت کۆین به چ شێوه‌یه‌ک بوو؟\nکاتێک بیت کۆین له ساڵی ٢٠٠٨دا پێکھات، ئه‌و که‌سه‌ی ئافراندنی کردبوو بڕی یه‌ک ملیۆن کۆین له‌م دراوه‌ی خسته ژێر ده‌سه‌ڵاتی خۆیه‌وه و به‌م شێوه ئاڵوگۆڕ له تۆڕی ئه‌م دراوه‌دا ده‌ستی پێکرد. ھه‌موو تاکێک ده‌توانێت له تۆڕی بیت کۆین دا سه‌وداگه‌ری3 بکات و رێژه‌ی ئه‌و بیت کۆینه‌ی بۆ ئه‌و گواستراوه‌ته‌وه و بووه‌ته خاوه‌نی، بگوازێته‌وه بۆ تاکێکی دیکه. به‌ڵام بۆ به‌رگرتن له ساخته‌کاریی و دوپات کردنه‌وه‌ی یه‌ک سه‌وداگه‌ری، که‌سانێک چاودێریی راستبوونی ئه‌م مامه‌ڵه ده‌که‌ن له زنجیره‌ی بڵۆک چه‌ین دا و له رێگای کۆمپیۆته‌ره‌وه ئاڵوگۆڕه‌کان پشتڕاست ده‌که‌نه‌وه. ئه‌م چاودێرانه به شێوه‌یه‌کی تایبه‌ت ده‌ست نیشان نه‌کراون و وه‌کوو کۆمپانیایه‌ک کار ناکه‌ن به‌ڵکوو ھه‌موو که‌س ده‌توانێت بچێته ئه‌م رێزه‌وه و چالاک بێت له‌م تۆڕه‌دا و پاداشتی خۆی وه‌ربگرێت.\nوه‌ده‌رھێنه‌ر یان ماینه‌ر4\nماینه‌ر یان وه‌ده‌رھێنه‌ر به‌و که‌سانه‌ی ده‌ووترێت خزمه‌تگوزاری دابین ده‌که‌ن بۆ تۆڕی بیت کۆین و سه‌وداگه‌ریه‌کان پشتڕاست ده‌که‌نه‌وه. وه‌ده‌رھێنه‌ران له به‌رامبه‌ر ئه‌و کاره ژمێریاریه‌ی ده‌یکه‌ن، ژماره‌یه‌کی دیاری کراوی بیت کۆین وه‌رده‌گرن که چوار ساڵ جارێک ئه‌ندازه‌که‌ی گۆڕانی به‌سه‌ردا دێت. له راستیدا ئه‌و بیت کۆینانه‌ی وه‌ده‌رھێنه‌ران وه‌ری ده‌گرن له سیسته‌م، به‌رھه‌م ده‌ھێنرێن و مڵکی که‌س نین؛ به‌م ھۆیه‌وه کاری به‌ده‌ست ھێنانی بیت کۆین له رێگای ژمێریاریه‌وه بۆ پشتڕاست کردنه‌وه‌ی سه‌وداگه‌ریکان به «وه‌ده‌رھێنان» ده‌ناسرێت.\nته‌کنۆلۆژیای بڵۆک چه‌ین چیه؟\nله ساڵی ٢٠٠٨دا که‌سێک به ناوی ساتۆشی ناکامۆتۆ5 بیرۆکه‌ی ئه‌م شێوه له دراوه‌ی ھێنایه مه‌یدان و ھۆکاره‌که‌یشی گێڕایه‌وه بۆ خاڵه لاوازه‌کانی بواری ئابوریی نه‌ریتی. ئێوه که‌ڵک له دراو وه‌رده‌گرن بۆ کاری جۆراوجۆری وه‌کوو کڕین، پاشه‌که‌وت، گواستنه‌وه، جێگۆڕکێ و… . بۆ ھه‌موو ئه‌م چالاکیانه ئێوه پێویستتان به نێوبژیکار یان که‌سێکی سێیه‌می جێی متمانه‌یه. ئه‌مڕۆ له ھه‌موو جیھاندا ئه‌م نێوه‌نده، بانک و رێکخراوه ئابووریه‌کانن. ھه‌موو گواستنه‌وه و ئاڵوگۆڕی ئابووری له ژێر چاودێریی ئه‌و بانکه‌دایه که دراوی ئێوه‌ی تێدایه.\nئێستا به ھۆی رووداوگه‌لی وه‌کوو مایه‌پووچ بوونی بانکه‌کان، داخرانی دامه‌زراوه ئابوریه‌کان و کات زۆر ویستنی ره‌وتی فه‌رمی، متمانه کردن به‌م رێکخراوه ئابوریانه که‌م بووه‌ته‌وه. به‌م ھۆیه‌وه بیت کۆین به شێوه‌یه‌ک نه‌خشه‌ی بۆ داڕێژراوه که دراوی ئێوه له لایه‌ن ھیچ ناوه‌ندێکه‌وه سه‌رپه‌رشتی ناکرێت به‌ڵکوو له تۆڕێکی کراوه‌دا به ناوی بڵۆک چه‌ین پارێزراو ده‌بێت که له لایه‌ن ھه‌موو خه‌ڵکیه‌وه له جیھاندا، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌کرێت.\nبیت کۆین به چ شێوه‌یه‌ک کار ده‌کات؟\nھه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی له جیھاندا له تۆڕی بیت کۆیندا خزمه‌تگوزاری ده‌که‌ن ، یه‌ک نوسخه6 تۆڕ و ھه‌موو سه‌وداگه‌ریه‌کانی تۆمارکراویان له سه‌ر سیسته‌می خۆیاندا ھه‌یه و ده‌توانن مامه‌ڵه‌کان پشتڕاست بکه‌نه‌وه. به ئه‌م کاره ده‌ووترێت وه‌ده‌رھێنان یان ماینینگ و به‌م که‌سانه ده‌ووترێت وه‌ده‌رھێنه‌ر یان ماینه‌ر. له‌وانه‌یه سه‌رنجڕاکێش بێت که تۆیش ده‌توانیت ببیت به ماینه‌ر.\nئه‌گه‌ر وێستبێتت بڕه دراوێک ره‌وانه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ووڵات بکه‌یت بێگومان ئاشنایت له‌گه‌ڵ کێشه‌کانیدا. ره‌وتی ئاڵۆزی گۆڕینه‌وه‌ی دراو، نرخ و ھه‌قده‌ستی زۆر و ئه‌و ماوه‌ی پێی ده‌چێت بۆ گواستنه‌وه‌ی دراوی تۆ، به دڵنیاییه‌وه ماندووی کردوویت. له بیت کۆین دا ئه‌م ھه‌موو قۆناغه کورت ده‌بێته‌وه و له ماوه‌ی که‌متر له چه‌ند خوله‌کدا و به ھه‌قده‌ستێکی زۆر که‌مه‌وه، له ووڵاتێکه‌وه بۆ ووڵاتێکی دیکه مامه‌ڵه‌ی تۆ روو ده‌دات.\nتایبه‌تمه‌ندیه‌کانی بیت کۆین\nھه‌موو سه‌وداگه‌ریه‌کان له تۆڕی بڵۆک چه‌ین دا تۆمار ده‌کرێت و ھه‌مووان ده‌توانن روونوسێکیان ھه‌بێت و بینه‌ری ھه‌موو سه‌وداگه‌ریه‌کان بن. ئه‌م بابه‌ته ده‌بێته ھۆی درووست بوونی دوو باشتریی مه‌زن بۆ بیت کۆین:\n١.روونکاریی؛ که ده‌بێته ھۆی به‌رگریی کردن له سه‌رپێچیه‌کانی پشتی په‌رده.\n٢.دڵنیایی؛ ئه‌گه‌ر که‌سێک بیه‌وێت ده‌ستێوه‌ردانێک بکات له تۆڕدا، که‌سانێکی دیکه که وه‌شانی سه‌ره‌کی تۆڕی بیت کۆین له‌به‌رده‌ستیاندایه، ئاگادار ده‌بنه‌وه و ئه‌گه‌ری ئه‌نجامدانی کاری له‌وشێوه به‌تاڵ ده‌بێته‌وه.\nله‌گه‌ڵ ھه‌موو ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌دا ده‌توانین ئاماژه به ئه‌وه‌یش بکه‌ین که بیت کۆین دراوێکی دیجیتاڵیه و بوونی جه‌سته‌یی نیه. له روانینی یه‌که‌مدا له‌وانه‌یه ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیه سه‌رسووڕھێنه‌ر بێته پێش چاو به‌ڵام ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ن ده‌بینن ئه‌مڕۆ زۆر که‌متر دراوی کاغه‌زی به کاردێنین و زۆرینه‌ی کاره‌کانمان به کارتی بانک جێبه‌جێ ده‌که‌ین. ھه‌ڵبژاردنی شێوازی دیجیتاڵ زۆر یارمه‌تیده‌ری ژینگه‌یه و خه‌رجه‌کانی به‌رھه‌م ھێنانی دراوی کاغه‌زی که‌م ده‌کاته‌وه.\nجیھانی مۆدێڕن و دیجیتاڵی ئه‌مڕۆ له ھه‌وڵدایه بۆ ھه‌ڵبژاردن و به‌رھه‌مھێنانی چاکترین شێوازی سه‌باره‌ت به بابه‌تی ژیانی مرۆڤه‌وه.\nبیت کۆین و دیکه‌ی دراوه دیجیتاڵیه‌کان به ئاوه‌ڵا کردنی ده‌روازه‌یه‌کی نوێ بۆ جیھانی ته‌کنۆلۆژیا ئابوریه‌کان، گۆڕانکاری و شۆڕشێکی مه‌زن دێنه ئه‌ژمار.\n5- Satoshi Nakamoto\nنانۆ ته‌کنۆلۆژی ژیانی مرۆڤ ده‌گۆڕێت\nخولی فێربوونی زمانی ئینگلیزی بە گەرەنتی لە ماوەی سێ مانگ


جیهان، ساڵانە ٧ ملیۆن کەس بەهۆی پیسبوونی ژینگەوە گیان لەدەست دەدەن | ROJnews\nیەكشەممە, 14 أبر 2019 - 11:59\nئەمڕۆ، دەستەی پاراستن و چاککردنی ژینگەی هەرێمی کوردستان هەفتەی ژینگەیی ڕاگەیاند و یەکەم چالاکییش گفتوگۆیەکی کراوە بوو، بە دروشمی "لەپێناو هەسارەیەکی پاک"، کە لە هۆڵی هۆتێل شیراتۆن لە شاری هەولێر بەڕێوەچوو، تیایدا گفتوگۆ لەسەر پیسبوونی هەوا و هۆکار و چارەسەرەکانی کرا.\nلە سەرەتای گفتوگۆکەدا، ڕزگار عەلی بەڕێوبەری گشتیی پۆلیسی هاتووچۆی هەرێم ئاماژەی بە دووکەڵی ئۆتۆمبێل کرد وەک هۆکارێکی پیسکردنی ژینگە و وتیشی: ئێمە وەكو هاتووچۆ هەوڵەكانمان بەردەوامن بۆ ئەوەی ئۆتۆمبیلەكان نەبنە هۆكار بۆ پیسبوونی ژینگە، ئەویش لەڕێگای ئەو بنكانەی بۆ پشكنینی توندوتۆڵیی دانراون.\nلەبارەی داهاتی سندوقی ژینگە، کە لە بەڕێوبەرایەتییەکانی هاتووچۆ دانراوە و دەستەی ژینگەش ڕایدەگەیەنێت، کە ئاگاداری داهاتەکەی نین، ڕزگار عەلی وتی: ساڵانە لەو سندووقە دوو ملیارد دیناربۆ توشبوانی شێرپەنجە دەخرێتە سەرحیسابی بانكی وەزارەتی تەندروستیی.\nدواتریش، د.خاڵس قادر، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان قسەیکرد و ڕایگەیاند: رێژەی توشبوونی بە نەخۆشیەكانی دڵ و ڕەبۆ و جەڵتە ڕوو لە زیادبوونە و بە پێی توێژینەوەكانیش هۆكارەکانیان پیسبوونی هەوایە.\nوتیشی: لە هەرێمی کوردستان ساڵانە ٩٣٠ كەس تووشی جەڵتە دەبن و ١٤ كەسیش تووشی نەخۆشیی ڕەبۆ دەبن، لە جیهانیش ساڵانە شەش میلۆن كەس بەهۆی كێشانی جگەرەوە گیان لەدەست دەدەن و حەوت ملیۆن كەسیش بەهۆی پیسبوونی ژینگەوە گیان لەدەست دەدەن.\nهەروەها، خەسرەو ساڵح لێپرسراوی بەشی هۆشیاریی لەدەستەی پاراستن و چاكکردنی ژینگە بە ڕۆژنیوزی وت: ئێمە لەڕێگای ئەم گفتوگۆوە دەمانەوێت ئاستی هۆشیاریی ژینگەی لەنێو كۆمەڵگادا بڵاوبکەینەوە، بۆ ئەوەی پاراستنی ژینگە بێتە كلتور لەنێو كۆمەڵگادا.\nبەرپرسانی تەندروستیی و دەستەی پاراستن و چاککردنی ژینگە و هاتووچۆ و چالاکوانی بواری ژینگە، کە ئەمڕۆ بەشداربوون لە پانێڵکەدا هەموویان کۆک بوون لەسەر دروستکردنی گروپێکی تایبەت بەبڵاوکردنەوەی هۆشیاریی ژینگەیی لەو شوێنانەی کە دەبنە مایەی پیسبوونی ژینگە و هەوا و ڕاسپاردەیەکیش ئامادەبکرێت بۆ ئەوەی ئەو مەترسییانەی کە ئێستا لەسەر ژینگە هەیە لە هەرێمی کوردستان لە نووسراوێکدا ئاماژەیان پێبکرێت و ڕادەستی پەرلەمان وحکومەتی هەرێمی کوردستان بکرێت، بۆ ئەوەی ئەوانیش کاری لەسەر بکەن لەداهاتوو مەترسیەکانی سەر ژینگە و پیسبوونی هەوا زیاتر نەبێت.


سەرمایەگوزاری بیانی ڕاستەوخۆ لە جیهانگیری\nله‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-03-28-21:42:00 - کۆدی بابەت: 3863\nئەو هۆكارانەی ئاستی داهاتی نەتەوەیی دیاری دەكەن\nلە سایەی بنەمای نوێی دابەشکردنی کاری نێودەوڵەتیدا کە کرداری بەرهەمهێنانی یەک جۆر شمەک بەسەر چەند وڵاتێکدا دابەش دەبێت، لەسەر ئەم بنەمایە کۆمپانیا فرە ڕەگەزەکان ستراتیژییەتی بەرهەم و بە بازاڕخستن دادەڕێژن، کە جیهان بە یەک بازاڕ دادەنێن و ڕۆڵی هەر یەکە لە پڕۆسەی بەرهەمهێنان بەپێی بەرنامە و پلانی کۆمپانیاکان دیاری دەکرێت. ئاستی گەشەی سەرمایەگوزاری ڕاستەوخۆی بیانی بە ڕێژەیەکی خێراتر و گەورەتر زیادی کرد لەچاو گەشەی بازرگانی نێودەوڵەتی و جیهانی.\nڕێژەی گەشەی سەرمایەگوزاری ڕاستەوخۆی بیانی لە نەوەدەکانی سەدەی بیستدا بە تێکڕای ١٢٪ زیادی کرد، کۆمپانیا فرە ڕەگەزەکان بەوپەڕی توانایانەوە سەرۆکایەتی ئەم ئاڕاستەیەیان کرد، تاوەکو پشتگیری زیاتری جیهانگیری بکەن، کە لە ئاکامدا چەندین هاوپەیمانێتی ستراتیژی لە نێوانیاندا دروست بوو، شوێنەوارەکانیش لە سەرجەم بوارەکاندا دیار بوو بە تایبەت لەبواری تەکنەلۆژیا و بازاڕەکاندا.\nلە لایەکی دیکەوە ئەو پێشکەوتنە گرنگەی کە لە سەرمایەگوزاری ڕآستەوخۆی بیانی لە نیوەی دووەمی نەوەدەکانی سەدەی بیستەم ڕوویدا، بەشێکی گەورەی لێشاوی ئەو سەرمایەگوزارییە لە پڕۆسەی یەکگرتن و تێکەڵبوون بەرهەمهات.\nئەوەی لەم بوارەدا تێبینی دەکرێت مەبەستی یەکگرتن و تێکەڵبوون بەڕێی سنوور دەگەڕێتەوە بۆ ئارەزووی کۆمپانیا فرە ڕەگەزەکان لە پەیڕەوکردنی ئەم جۆرە سەرمایەگوزارییە بیانییە ڕاستەوخۆیە، گەر بەراورد بکرێ لەگەڵ بە دامەزراندنی کۆمپانیای تازە، چونکە کۆمپانیای دایک توانای سوود وەرگرتنی ماددی و مرۆیی و تەکنەلۆژی ئەو کۆمپانیایانە ڕایدەکێشێت و کۆنترۆڵی دەکات، ئەمە جگە لە کەڵکەکانی دابەشبوونی مەترسی و زیادکردنی قەبارەی چالاکییەکانی، کە لە ئاکامدا دەسەڵاتی کێبڕکێی کۆمپانیاکە لەسەر ئاستی جیهانی فراوانتر دەکات، بەم جۆرە ڕۆڵی کۆمپانیا فرە ڕەگەزەکان کە لە زۆربەی کاتدا بە لێشاو دەڕژێتە ناو وڵات لە دەوڵەمەندکردنی جیهانگیری بەرهەم قووڵتر و بەهێزتر دەبێت.\nپڕۆگرامی پەروەردەی ئابووری\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : سەرمایەگوزاری بیانی ڕاستەوخۆ لە جیهانگیری\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر ئابووری\nگرنگی بازرگانی دەرەكی و هۆكاری دروستبوونی\nڕامیاری بازرگانی دەرەكی (نێودەوڵەتی)\nهۆكارەكانی جیاوازی نێوان بازرگانی ناوخۆ و بازرگانی دەرەكی\nبیردۆزەكانی بازرگانی دەرەكی\nشاویرۆ - شابی\nسوودەکانی هەڵوژە ڕەشە\nپەرچوو - موعجیزە


2018-08-12 – پەڕە 2 – basknet.org\nئەرشیفی ڕۆژانە: 2018-08-12\nبەوێنە: لە روداوێكی هاتوچۆدا سێ كەس گیان لەدەست دەدەن\nله ڕوداوێكی هاتوچۆدا له سەر ڕێگای كەلار – سلێمانی له نزیك ناحیه ی پێباز له ئه نجامی پێكدادانی دوو ئۆتۆمبیل له جۆری توێتا لانكزۆزهر له گه ڵ توێتا ده بڵ سێ كه س گیان له ده ست ده ده ن. بەرێوەبەراەیتی پۆلیسی هاتوچۆی گەرمیان ڕايگەیاند” كه مێك پێش ئێستا له …\nئێران پشتیوانی بۆ توركیا ده‌ربڕی\nوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران ره‌خنه‌ی له‌و سیاسه‌تانه گرت كه ئه‌مریكا دژ به توركیا په‌یڕه‌وی ده‌كات و رایگه‌یاند كه ئاماده‌ی هه‌موو جۆره هاوكارییه‌كن بۆ توركیا. ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه به‌هرام قاسمی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران له لێدوانێكیدا بۆ ته‌له‌فزیۆنی ره‌سمی وڵاته‌كه‌ی، وتی: “توركیا و گه‌لی تورك ده‌توانن سه‌ركه‌وتووبن به‌رامبه‌ر ئه‌و فشارانه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی …\nنرخی دراوەکان نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراو لە بازاڕی دۆلارەكەی سلێمانی، ئەمڕۆ هەینی نرخی 100 دۆلاری ئەمریكی به 121 هەزار دینار ئەو خاوەن نووسینگەیە وتيشی، “100 هەزار تمەنی ئێرانی بۆتە 12 هەزار دینار و 100 لیرەی توركی بە 23 هەزار دینارە”.


خولى راهێنانى ئه ژماركردنى نيشانده رى نرخه كانى خۆراك له ده سته ى ئامارى هه‌رێمى كوردستان به رێوه چوو\nله ژێر چاودێرى سه‌رۆكى ده‌سته‌ى ئامارى هه‌رێم و به هاوكارى رێكخراوى FAO له عێراق و به ئاماده‌بوونى سه‌رۆكى ده‌زگاى ناوه‌ندى ئامارى عێراق و به‌رێوه‌به‌رى گشتى پلان دانان له وه‌زاره‌تى كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانى ئاو له هه‌رێم و به‌رپرسى رێكخراوى FAO له عێراق، خولى راهێنانى ئه‌ژماركردنى نيشانده‌رى نرخه‌كانى خۆراك به‌رێوه‌چوو له رۆژانى 16/12/2019-15 .\nئامانجى ئه‌م خوله راهێنان و گه‌شه پێدانى تواناى فه‌رمانبه‌ره‌كانى بوارى ئامارى بوو له عێراق و هه‌رێمى كوردستان بۆ گه‌يشتن به ئامانجه‌كانى گه‌شه‌پێدانى به‌رده‌وام SDGs كه 17 ئامانجى سه‌ره‌كى و 230 نيشانده‌ر ده‌گرێته‌وه .\nئه‌م دامه‌زراوانه‌ى كه تێيدا به‌شدار بوون بريتين له ده‌سته‌ى ئامارى هه‌رێم، وه‌زاره‌تى كشتوكاڵ وسه‌رچاوه‌كانى ئاو له هه‌رێمى كوردستان، ده‌زگاى ناوه‌ندى ئامارى عێراق له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تى كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانى ئاوى عێراق.\nدواتر له‌لايه‌ن رێكخراوه‌كه بروانامه‌ى تايبه‌ت به‌م نيشانده‌ره به‌سه‌ر به‌شداربوان دابه‌ش كرا.


ئافرۆدیت گه‌یشته یاری کۆتای و هه‌ولێریش له پیره‌مه‌گرونی برده‌وه\nلەلایەن جوانرۆ بکر لە 2015/11/05 تۆپ, عێراق, کوردستان, وه‌رزشه‌کانی دیکه, یاریگا\nیاریگا- ئه‌مرۆ له میانی یاریه‌کانی قۆناغی دوومی خولی فوتساڵی یانه نایابه‌کانی ئافره‌تانی کوردستان ، دوو یاری ئه‌نجام دراو ئافره‌تانی ئافرۆدیت گه‌شتنه یاری کۆتای و ئافره‌تانی هه‌ولێریش له پیره‌مه‌گرونیان برده‌وه .\nئه‌مرۆ پێنج شه‌ممه له هۆڵی داخراوی شه‌هید فه‌ره‌نسۆ هه‌ریری هه‌ردوو یانه‌ی ئافره‌تانی ئافرۆدیتی شاری سلێمانی و یانه‌ی ئافره‌تانی زێره‌ڤانی شاری دهۆک به‌یه‌ک گه‌یشت ، که هه‌ردوو یانه له پیشتردا به یه‌که‌می کۆمه‌ڵه‌کانیان گه‌یشتبونه قۆناغی پیش کۆتای .\nله‌م یاریه‌دا ئافره‌تانی ئافرۆدێت به ئاستیکی نایاب به دیار که‌وتن و تونیان گێمی یه‌که‌می یاریه‌که به ئه‌نجامی 6 گۆڵ به‌رامبه‌ر به 3 گۆڵ له به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به کۆتا بهێنن ، وه له گێمی دووه‌مدا ئافره‌تانی زێره‌ڤانی هه‌وڵێکی زۆریان دا بۆ راست کردنه‌وه‌ی ئه‌نجامه‌که ، به‌ڵام به‌هێزی گۆڵپارێز و هێڵی به‌رگری ئافرۆدیت رێگربوون له‌به‌رده‌م هێرشه‌کانی ئافره‌تانی زێره‌ڤانی و سه‌ر ئه‌نجام کچانی ئافرۆدیت توانیان به ئه‌نجامی 9 گۆڵ به‌رامبه‌ر به 6 گۆڵ یاریه‌که له به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به کۆتا بهێنن و بگه‌نه یاری کۆتای پاڵه‌وانیه‌تیه‌که .\nله یاریه‌کی تری هه‌مان قۆناغ له شاری که‌رکوک هه‌ردوو یانه‌ی ئافره‌تانی هه‌ولێر و ئافره‌تانی پیره‌مه‌گرون به‌یه‌ک گه‌یشتن.\nئافره‌تانی هه‌ولێر له‌م یاریدا به گرو تینی قه‌ره‌بو کردنه‌وه‌ی شکسته‌که‌ی به‌رامبه‌ر یانه‌ی زێره‌ڤانی هاتنه ناو یاریگاو توانیان گێمی یه‌که‌می یاریه‌که به ئه‌نجامی 4 گۆڵی بێ وه‌ڵام له به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به کۆتا بهێنن .\nله گێمی دووه‌میشدا ئافره‌تانی هه‌ولێر به هه‌مان ئاست ده‌رکه‌وتن و توانیان یاریه‌که به ئه‌نجامی 9 گۆڵ به‌رامبه‌ر 1 گۆڵ له به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان به کۆتا بهێنن و ئافره‌تانی پیره‌مه‌گرونیان له پاڵه‌وانیه‌تیه‌که کرده ده‌ره‌وه.\nبه‌م ئه‌نجامه‌ش ئافره‌تانی هه‌ولێر له یاری پێش کۆتای رووبه‌رووی ئافره‌تانی زێره‌ڤانی ده‌بێته‌وه و یه‌کێکی دیکه‌یان بلیتێکی تری یاری کۆتای پاڵه‌وانیه‌تیه‌که ده‌برێت .\nزێره‌ڤانی هه‌ولێری گۆڵباران کرد زانیاری تەواو لەسەر هەڵبژاردەی تۆپی دەستی خانمانی عیراق کچە زۆرانبازێکی کورد خاوەن چەندین نازناوی جیهانیە لە سلێمانی ڕاکردنێکی ماوە درێژ لە پێناو ئاشتی سازدەکرێت یانەی هەولێر بوو بە پاڵەوانی خولی بالەی نایابی کوردستان ژیان نامەی وەرزشی ئەحمەد شەهاب ئەنجامی یارییەکانى ئەمرۆى خولى نایابی فاست لینکى کوردستان ئەنجامی یارییەکانى ئەمرۆى خولى نایابی فاست لینکى کوردستان دەستەکانی سلێمانی وەستانیان نییە خولی نایابی تۆپی دەستی کچانی کوردستان دەست پێدەکات پالەوانێتی شەهیدانی کوردستان بۆ کوڕان و کچانی تایکواندۆ کاران بەرێوەدەچێت\nئافره‌تانی هه‌ولێر ئافرۆدەیت پیره‌مه‌گرون زێره‌ڤانی\nبابەتی پێشوونوێترین ریزبه‌ندی هه‌ڵبژارده‌كان\nبابەتی دواتر چه‌ند راستیه‌ك له‌م وه‌رزه‌ی پریمه‌رلیگ


سەرەتا»هه‌واڵ»یەكەمین ماڵپه‌رى كوردی بۆ هاوكاریكردنی خوێندكاران بۆ دۆزینەوەی وەڵامی پرسیارەكانیان كرایه‌وه\nلەلایەن Tech Eye لە 10/10/2017 0 Comments\nفێربە ماڵپه‌رێكه بۆ هاوكاریكردنی خوێندكاران بۆ دۆزینەوەی وەڵامی پرسیارەكانیان بە ئاسانترین و خێراترین شێوە.\nلە فێربە خوێندكاران دەتوانن ببن بە ئەندام لە ماڵپه‌ره‌كه و هەر خوێندكارێكیش كە بوو بە ئەندام دەتوانێت پرسیار بكات لە كۆمەڵێك بواری جیاوازدا وەك (زانستی كۆمپیوتەر، زیندەزانی، كیمیا، هونەر و هتد…) و خوێندكارانی تر دەتوانن پرسیارەكە ببین و بە پێی بواری زانیاری خۆیان وەڵامی دروست بدەنەوە.\nئەم بەشداری پێكردنەی زانیاری لەلایەن خوێندكاران دەبێتە هۆی بەرزكردنەوەی ئاستی زانیاریان و هەروەها هاوكاردەبێت لە بەرەو پێشبردنی ماڵپه‌ره‌كه و ئەو پرسیار و وەڵامانە بۆ هەمیشە لە ماڵپه‌ره‌كه‌دا دەمێننەوە و لە دواتردا هەر خوێندكارێك و سەردانكەرێكی ماڵپه‌ر دەتوانێت ئەو پرسیار و وەڵامانە ببینێت و ئەویش بە دەوری خۆی سوودی لێببینێت، هەروەها ماڵپه‌ر بە دیاریكردنی خانەیەك بۆ گەران دۆزینەوەی پرسیار و وەڵامی بۆ خوێندكاران ئاسانتر كردووە و سەردانكەران دەتوانن پرسیارەكانیان لە خانەی گەڕانی ماڵپه‌ر بنووسن و بیدۆزنەوە.\nفێربە یەكەمین ماڵپه‌رى كوردییە لەم بوارەدا لە كوردستان و هیوادارین كە ببێتە هاوكار و یارمەتیدەرێكی بەردەوامی خوێندكاران و هەروەها بە هاوكاری ئەوان بتواندرێت ببێتە ماڵپه‌رێكى پێشكەوتوو و بگاتە ئاستی ستاندارە جیهانییەكان.\nبۆ چونه نێو وێب سایته‌كه لێره كلیك بكه\nبابەتەكانی پێشووترئایا تا ئێستا زانیوتە مۆبایلەکەی ئۆباما چۆن دروستکراوە\nبابەتی دواتر نوویترین و بلەزترین ئامارا بکارهێنەرێن تورا ئەنتەرنێتێ\nدامەزرێنەر و داهێنەری وای فای کێیە ؟!\nیەکێک لەو تەکنەلۆژیا پێشکەوتوانەی کە ڕۆژانە ھەریەکێک لە ئێمە بەکاری دەھێنین بریتیە لە وای فای،…\nبه‌كارهێنه‌رانی ڤایبەر بیخوێننه‌وه و سودمه‌ندبن لێی\nلەلایەن andam omar 27/02/2016\nViber گۆرانکارییەکی نوێی لەسستمەکەیدا کرد و گۆرانکارییەکەش ئەپدەیتی سستمەکەی بوو لەسەر ئامێرەکانی ئەپڵ و سستمی iOS…\nبەهۆی ئەم پڕۆگرامەوە بەردەوام یادی خوای گەورە بکە (ئەندرۆید)\nلەلایەن Razwan Omer 28/11/2017\nئەمڕۆ لە کۆگای پڕۆگرامەکانی گووگڵ پلەی بە هەزاران پڕۆگرامی تایبەت بە یاد و پاڕانەوە لە…\nكەم كردنەوەی قەبارەی ڤیدیۆ بێ ئەوەی رونیەكەی كەم بێتەوە\nئایا ئایۆس 9 خێراتره یان ئایۆس 10 له‌م بابه‌ته جیاوازی نیوان هه‌ردوو وه‌شانه‌كه بزانه\nلەلایەن Ranja Hseen 17/09/2016\nبه‌پێی جیاوازییه‌ك كه له نێوان ئایۆس 9 و ئایۆس 10 دا كراوه بۆ سه‌رجه‌م جۆری…\nلەلایەن Tech Eye 16/01/2018\nبزوێنەری ئۆتۆمبێل سووتەمەنی بەكار دەبات و لە گزۆزەوە چەند گازێك فڕێ دەداتە هەواوە، كە هەوا…\nماڵپەرێک بۆ خێراکردنی نوسین لەسەر کیبۆڕد\nلەلایەن Tech Eye 29/07/2016\nبه‌ناوی خودای گه‌وره و میهره‌بان سڵاو هاورییان له‌م بابه‌ته خنجیلانه و به‌سوده‌دا گه‌رامه‌وه لاتان زۆربه‌مان…


گرینگیی رۆژی کرێکار - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در جمعه, 12 ارديبهشت 1399 09:51\nیەکێک لەو کارە سەرەکییانەی وا دەسەڵاتە سەرکوتگەر و سەرەڕۆکان دەیکەن، بەرگریکردنە لە سەرهەڵدانی ئەم بزووتنەوە کۆمەڵایەتییانە، یاخود لەناوەڕۆک بەتاڵکردنیان. ئەم بزووتنەوانە کە شوێنی پراکتیزەکردنی کەسایەتی سەربەخۆی چین و توێژە جۆربەجۆرەکانی گەلن لە بەرامبەر دەسەڵاتدا، دەوری سەرەکی لە دابینکردنی ماف و گەڕانەوەی خۆبوون بۆ چین و تاکەکانی کۆمەڵگا دەگێڕن. لەخۆوە نیە دەسەڵاتەکان ئەوەندە بەرامبەر بەوان هەستیارن و بەشێوازی جۆراوجۆر هەوڵدەدەن ئەو مافەیان لێ بستێننەوە.\nرۆژی کرێکار دیسان بۆنەیەکە بۆ وەبیرهێنانەوەی ئەم راستییە. ئەو کۆمەڵگایانەی وا توانیوویانە لە رەوتێکی پڕ لە هەوراز و نشێودا ئەم مافە بەسەر دەسەڵاتدا بسەپێنن، توانیوویانە خۆیان لە گەمەی ترسناکی دەسەڵاتە سەرەڕۆکان قوتاربکەن و تەنانەت دەسەڵاتیش دەستەمۆبکەن. دەسەڵاتەکان هەمیشە هەوڵیانداوە لە ژێر ناوی ئایین و نەتەوە و شتی لەم بابەتە خەڵکی ملکەجی کۆمەڵێک ئایدیای ئەوەندە بەرفراوان بکەن کە لە ژێر سێبەریدا بتوانن باشتر هەم دەسەڵاتی خۆیان بسەپێنن و هەم خەڵکی باشتر بچەوسێننەوە.\nبزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان ئەو شوێنەن وا درۆی دەسەڵات سەبارەت بە راستییە تۆتالیتارییەکان لەقاودەدەن و سەرنج بۆ ژیانی رۆژانەی خەڵک کە راستەقینەترین شوێنی ژیانە، دەگێڕنەوە.\nبۆیە رێزگرتن لە رۆژی کرێکار رێزگرتنە لە کەسایەتی مرۆڤ و مافەکانی.\nسایتی قەڵەم، ١ی مانگی مەی ٢٠٢٠


ژیل دولوز : هێڵەکان و هێڵەکانی هەڵهاتن . – WTARIKURD\nژیل دولوز : هێڵەکان و هێڵەکانی هەڵهاتن .\nئەو کاتەی هێڵێکی هەڵهاتن هەڵدەگەڕێتەوە بۆ هێڵی مەرگ و بوون بە فاشیست . ژیل دولوز .\nگۆڕینی لە فەرەنسییەوە بۆ کوردی ـ ئەبوبەکر جاف .\nناچارین هەمیشەو بەردەوام ، ئەوە بە یاد بهێنینەوە ، کە سیستەمی چەمکی و تێگەیشتن و دەستەواژەی دولوز ، بە دابڕانیان لێکترو جیاکردنەوەیان ، غەدرێکە کە ، لە هەوڵێکی ئیدۆلۆژیدا دولوز دەباتەوە سەر ” نەریت و هێڵێک ” کە نەخوازراوە . نەریتێکی بیرکردنەوەی وەها کە ، لە دورو نزیک پەیوەندی بە دولوزو کارو نەریتی فەلسەفی دولوزەوە نییە .\nسەرجەم چەمکەکانی دولوز ” ڕیزومین ،RHIZOMATIQUE ، ڕیشاڵین . وەک چۆن خۆی ، هەمیشە پێداگیری لەوە دەکرد وەک ڕیشاڵ و ڕیزۆمی پەتاتە بە یەکەوە بەستراون . سەرەتا و کۆتاییان نییە ، بەڵکو تەنیا ناوەندو ناوەڕاست هەیە .\nبیرکردنەوە لای دولوز ، لای فەیلەسوفێکی ئیماناسی و ڕوتەختی ئیماناسی ڕیزۆمییە ، درێژبوونەوەیەکی بێکۆتایی و هەمیشەیی و ڕهای ئاسۆییە . دولوز لێرەوە تەواو بە پێچەوانەی میراتی فەلسەفی بەشەرییەوە ، فکر وەک دارێک نابینێت بە قەدو گەڵاکانییەوە ، بەڵکو ڕیشاڵ و ڕیزۆمە ، پێکەوە بوونەکانێتی لە ژێرەوە. چەمکی هێڵەکان و هێڵەکانی هەڵهاتنیش بە هەمانشێوە جیاناکرێتەوە . مەحاڵە لە ناو چەمکەکانی دیکەی هەڵهاتن و فیچقەکردن و قوڵپدان و جەستەی بێ ئۆرگان و ژیانی نا – ئۆرگانی و قەڵمەڕەویی دروستکردن و لە قەڵەمڕەویی خستن و سەرلەنوێ قەڵەمڕەویی دروستکردنەوەوە داببڕێت . سەرجەمیان پرۆسێسیوسین لە سەر ڕوتەختی ئیماناس ، لە ناو خێرایی و پتەویی و رەییەکی ڕەهادا . دولوز پێداگیری لەوە دەکرد کە ، ئێمە یەک فۆرم و یەک شێوازی فۆرم لەبوونمان نییە . دونیایەک لە هێڵ و فۆرم وەرگرتن و فۆرم لەبوون هەیە . دولوز کە فەیلەسوفی فرەیی و جۆراو جۆری و جیاوازی و ( ئەنتی – یەک) ـە ، دەرگیرە لەگەڵ فرەیی و جۆراوجۆری فۆرمی بوون و فۆرمەکانی بووندا . فرەیی و جۆراو جۆری دولوز ، تەنیا لە یەک فۆرمدا نییە ، لە ناو تەواوی فۆرمەکاندایە . ئا لێرەوە ” جەستەیەکی نا – ئۆرگانی ” ، جەستەیەکی نا جێگیرو هەمیشە گۆِراو جێگۆرکێی نائۆرگانی بوونی ، ناهیڵێت بووەستێت . بەوشێوەی پنتێک نییە وەک شوناس و نواندنێک خۆی تەجەللا بکات . تەجەللابوونەکان بە ڕەهایی و بە بەردەوامی دەگۆڕێن . کەواتە یەک جیهانی هێڵ و یەک جیهانی بوونی جێگیرو داکوتراو بوونی نییە . یەک سەیرورەDEVENIR ” بوونی نییە ، یەک فۆرمی هێڵ بوونی نییە ، فرەیی و جۆراوجۆری دۆخەکانی بوونیان هەن . تایپی جیاوازو جۆراوجۆر و فرەیی هێڵەکان هەن .\nلای دولوز تەنیا جوگرافیاو تۆبۆگرافیاو شێوازی بەرزونزمی تۆبۆگرافی لە سەر ڕوتەختێکی ئیماناس بوونی هەیە . ئەوەی هەیە جوگرافیایە نەک مێژوو . ئا لێرەوە دەمانەوێت بڵێین هێڵەکان و هێڵەکانی هەڵهاتن ، بێ وشیاری و ئاگابوونمان لە تەواوی ” مەنزومەی چەمکی ” دولوز و یەکێتی چەمکیی لای دولوز ، بەهەڵەماندا دەبات . هێڵی هەڵهاتن لای دولوز ” لە قەڵەمڕەویی خستنە ” Deterritorialisation ” .\nدولوز دەڵێت : فەرەنسییەکان ئەمە نازانن ، فەرەنسییەکان نازانن ئەمە چییە ، ئەوان وەک هەموان ڕادەکەن . ڕاستە ئەوان وەک هەموان هەڵدێن ، بەس وادەزانن ” هەڵهاتن دەرچوون و ڕاکردنە لە دونیاو لە جیهان “. شتێک لە وێنەی ترسنۆکی ، هەڵدێن لە بەرپرسیارێتی و دەربەستی و پەیوەستبوون . هەڵهاتن دابەزین و دەستبەردارنەبوون نییە لە کردارو کردەو ئەکسیۆن . هیچ شتێک وەک هەڵهاتن و هیڵێکی هەڵهاتن ئەکتیڤ و چالاک نییە . ئەمەش تەواو پێچەوانەی وێناکراوە و خەیاڵییە . ئەمە کردەیەکی هەڵهاتنە ، هەڵهاتن لەوانی دیکە نا . هەڵهاتنی شتێک . هەڵهاتنی سیستەمێک . هەڵهاتن ڕەسەمکردن و نەخشەکێشانی هێڵێکە ، کۆمەڵە هێڵێکە ، بە تەواوی نەخشەیی نەخشە ناسییە .” کارتۆگرافییەکە “..DELEUZE،Dialoque،p.57. هەڵهاتن ، هەڵهاتن نییە بۆ دەرەوە ، بەڵکو کۆمەڵێک کردەی هەڵهاتنە . هەڵهاتن و هیچی تر ، هەڵهاتن لە ” ناو ” دا . هەڵهاتن نییە بۆ دەرەوەی ، ڕاکردن بێت لەوانی دیکە ..\nهێڵی هەڵهاتن بە ” نێوان ” و بە ” ناو ” دا تێدەپەڕێت . هێڵی بە دارو درەخت بوو . ” لە نێوان و بە ناو ” دا فشار دروستدەکات ،. ئەمە بەم مانایەی لە سەیرورەیەکدا خۆی سنوربەند و خۆی بەدیار دەخات. دولوز نمونەی ئەمازۆنییەکانی وەرگرتووە ، لای کڵیست لە نێوان گریکییەکان و تەروادەییەکان.\nهێڵی هەڵهاتن لە گەڵ یان هاوشان بە ئەرێنی و پۆزەتیڤبونە بەهێزو پڕتواناکەیەوە ، کاریگەر و کارایە سەبارەت بە نەخشە و پلانی جێگیریی و سەقامگیری و وەستان و بەردەوامی ، لەو شوێنەی ئیتر ، یان لەمەولا هیچ ڕێکخستن و رژێمگەلێک بوونی نییە ، بەڵام بە ڕویەکدا ” هەڵهاتنێک لە بەرانبەر هەڵهاتن ، ڕاکردنێک لە بەردەم ڕاکردن ” بونی هەیە ، لایەکی ترەوە هێڵ دەکرێت ، یا دەتوانێت بە شێوەیکی خراپ و نا ڕێک بگەڕێتەوە ، ئاوڕبداتەوە ” گەڕانەوە و بۆ بەربەریزم و وەحشیگەری . مەترسییەکە لەوێدایە ، ئەو کاتەی کە دێوارەکە تێپەڕێنێت و باز بە سەریدا بدات ، بەڵام لەو شوێنەی کە بە یەکدەگەن لە گەڵ هێلەکانی تردا ، ئەمەش بە مەبەستی دریژکردنەوە و بەرزکردنەوەو سەرخستنی توانایی و لێهاتویی و بەرگەگرتنەکانی دەگەڕێتەوە ، یان هەڵدەگەڕێتەوە بۆ کاولکاری و ڕوخان و وێرانکردن ، بۆ خاوبونەوە و لێکهەڵوەشانەوەو بەتاڵبونەوەی بێگەردو پوخت و سادە ، کەڵکەڵەو شەهوەتی بەتاڵبونەوە . لە کۆتاییەکەوە بۆ کۆتاییەکی تری ، یان پەرچەکرداری بەرانبەر هێڵی هەڵهاتن .\nهێڵەکان و هێڵەکانی هەڵهاتن .\nمەبەستی من لە هێڵەکانی هەڵهاتن و ناونانیان بە هێڵەکانی هەڵهاتن ، ئەو هێڵانەن ورتەورت و هەڵچون و وڕێنەکانمان بە ئاراستەیەکی تایبەت دەبەستنەوە. یان دەیانبەستنەوە بە هەرێمێک لە کایەی مێژووی گەردونی و جیهانی. بەمشێوەیە من تەنیا دەمەوێت بڵێم : هەوڵی ئەوە دەدەم کە بڵێم ئەمانە ” پرۆسیسیوسن “. شتێک ڕودەدات ، شتێک پیچمان دەگات ، شتێک دەماندزێت و دەمانڕفێنێت . هێڵەکانی هەڵهاتن وەک یەک نین ، هاوشێوەو نین ، لای کەسێک و شێوازیان لای کەسێک بۆ کەسێکی دیکە دەگۆڕێت .. ئەمەش کارێکی لێڵ و تاریک و ئاڵۆزە . من دەڵێم : هێڵەکانی هەڵهاتن پرۆسیسیوسن ، هەر ئەم شتەیە کە دەمانرفێنێت ، هەر ئەم شتەیە کە دەمان دزێت . بە دڵنیاییەوە بۆ من هێڵەکانی هەڵهاتن ئەو داهێنان و خولقادن و ئافراندنەیە لای کەسێک . هێڵەکانی هەڵهاتن ئەو هێڵانە نین کە هەڵی پێکهێنان و پێکهاتنی هەڵهاتن دەدەن ، ڕاستە هەوڵی پێکهاتن دەدەن بۆ هەڵهاتن ، بەڵام لە ڕاستیدا ئەو فۆرمیول و شکلبەندییەیە کە من لای زیندانییەکی ئەمەریکی خۆشم دەوێت کاتێک هاوار دەکات و دەقیژێنێت : من هەڵدێم ، من دەستبەرداری هەڵهاتن و شوێن پێهەڵگرتنی نابم ، بەڵام لە ناو هەڵهاتن و لە میانەی هەڵهاتنمدا من بە دوای چەکێکدا دەگەڕێم . من بە دەگەڕێم تاوەکو چەکێک بدۆزمەوە ، ئەمە تاواو بە مانای داهێنان و ئەفراندنی شتێکە . لە کۆتادا داهێنان و خولقاندن و ئافراندن ترس و تۆقاندن و زراوچوونە ، هەمیشە ، دەمەوێت بڵێم لە سەر هێڵەکانی هەڵهاتنە کە ، ئێمە دایدەهێنین ، دەیخولقێنین ، چون هەر لەسەر هێڵەکانی هەڵهاتنە کە ، ئیدی هیچ دڵنیایی و دڵئارامی و یەقینێکمان نییە ، ئەو دڵنایی و ئارامی و سەقامگیرییەی کە ، کەوتن و کەوتنەخوارەوەو داڕوخانن . هێڵەکانی هەڵهاتن و جیاکردنەوەیان لای ” فیتزژیرال ” زۆر بە ڕوونی و ئاشکرایی دیاریکراون . ئەو زۆر بە جوانی باسی سێ شێوازی هێڵەکانی هەڵهاتن دەکات ، من لەو بڕوایەدام کە ، ئەم سێ شێوازەی هێڵەکانی هەڵهاتن لای هەموو خەڵک بوونی هەیە .\nهەموومان هێڵەکانی بەشبەشکردن و پارچەپارچەکردنمان هەیە ، پارچەپاچەبووییەکی ڕەق و بەستوو وشک . ناکرێت بڵێن هەندێکیان باشن و ئەوانی دیکە خراپن ، بەڵکو پەیوەندی بەخۆ ونکردن و خۆ شاردنەوەوەیە لەگەڵ سەرجەم ئەم هێڵانەدا. هێڵە بەشبەشبووە ڕقەکان بۆ من ، هەموو ئەو شتانە کە هەموو خەڵکی دەیانناسن . سەرجەم ئەم هێڵانە هیچ شتێک نانوێنن ، نواندنەوەی هیچ شتێک نین ، بەڵکو وەزیفەیان هەیە ، کاردەکەن ، فەرمان بەڕێوە دەبەن.. من دەڵێم ئەوە شتە چییە کە بەشبەشبوو پارچەپارچەکراوێکی ڕەق و تەق و وشک و برینە؟ بەڵێ لە هەموو شوێنێکدا چارچە چارچە کراوین،بەشبەش کراوین،لە هەموو شوێنێکدا پارچە پارچە کراوین ، ئەمە یەکەمین شێوازی هێڵە کە پێماندا تێدەپەڕێت و تیمان دەپەڕێنیت و بە ناو ئێمەدا دەچێت . من دەمەوێت بڵێم : پێش هەر شتێک ، لە سەرەتاوە ئێمە پارچەپارچەکراو و بەشبەشکراوین بە کتوپڕی و لە ناکاویی و بێ نێوەند : کارکردن کاتەکانی بێ ئیشیمان ، ڕۆژەکانی هەفتە ، ڕۆژ ، شەو ، ئێوە ئەمە دەبینن . ئەمە هێڵێکە بۆ بەشکردن و پارچەپارچەکردن. کارکردن ، ڕۆژەکانی پشوو ، یەکشەممە ، میترۆ ، پیشە ، وە هەروەها . جۆرو شێوازێک لە پارچەپارچەیی و پارچەپارچەبوون . بیرۆکراتییەکی پارچەپارچەبوون و دابەشبوون . بە تایبەت لە پاش داباشبوون و پارچەبوونەکان کە ، گەشەو بەرەو پێشچونێکی غەمگین و خەمهێنەری ژیان خۆیان دەدردەخەن بۆ نمونە : پێر دەبین ، گەنج ، پیر . ئەمە پارچەپارچەبوونێکی دیکەیە ، سەرلەنوێ هەموو ئەم دابەشبوون و پارچەپارچەبوونانە دەبڕێتەوە ، دەیانبڕێتەوە ، پیاو ، ئافرەت ، لەوێ پیاوەکان ، لەوێ ئافرەتەکان . هەموو ئەمانە پاچەپارچە دەکەن ، گەنج ، پیر . من گەنج و لا و بووم ، بەڵام تێپەڕی و ئیدی ناگەڕێتەوە ، من تواناو لێهاتوویەکیم تێدا بوو ، بەهرەیەکم هەبوو ، بەهرەیەک ، چی لێهات ؟ ونکردن و تیاچوون و نەمانی گەنجێتی و لاوێتی ، ونکردن و لە دەستدانی جوانی ، لە دەستدان و ونککردنی بەهرەو توانایی ، ئەمانە چی لەم هێڵانە دەکەن ؟ ئەی چۆن تواناو دەسەڵاتی بەرگەگرتنی ئەمانەمان هەبێت ؟ .\nلەوێ ، هەمیشە کۆمەڵێک دابڕان و پچڕان هەیە ، پچڕان و شکان لەم هێڵەدا . ئێمە لە پارچەپارچەبوون و دابەشبوونێکەوە دەچێنە پارچەپارچەبوون و دابەشبونێکی دیکە لە ڕێگەی شێوازو جۆرێکی شکان و پچڕان و بڕینەوە. خەڵکانێک هەن دەتواننن بەرگەی بگرن ، ئەم هێڵە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە جیاوازە ، لە گروپێکەوە بۆ گروپێکی دیکە جیاوازە ، گروپەکان ، پێشووتر پێگەیەکی دیکەیان داوە بەم هێڵە.\nپاشان جۆرێکی دیکەی هێڵمان هەیە . ئێمە ئەوە باش دەزانین ، لە هەمانکاتدا ، ئەوە هەرگیز بەو شێوەیە نییە کە یەکەمیان ببێت بە دەرکەوتەیەک ، بەڵکو لە هەمان کات و لە یەککاتدا دەڕواتە شتێکی دیکەوە ، دەگوازرێتەوە بۆ شتێکی دیکە . لەوێ تەنیا پیاوەکان نین ، لەوێ تەنیا ژنەکان نین . شێوازگەلێک هەن کە پیاوەکان ئافرەتن ، ئافرەتاکان پیاون… هێڵێکی زۆر مۆلیکیولێر و گەردیلەیی ، هێڵێک کە زۆر بە کەمی دەرکەوت و ڕوونن . کەسێک تێستێک دەنوێنێت . بەمشێوەیە کەسێک لە ناو پیشەکەیدا تێستێک دەنوێنێت .\nهێڵێکی پارچە پارچەبوون و دابەشبوونی پیش سەقامگیری و سەقامگیر بوون ، ئەمەش بە هەندێک شێوازو جۆر ، ئەمە هێڵێکی پارچەپارچەبوونی باڵا و بەرزە لە سەروبەندی خۆ دروستکردندا ، کۆمەلێک پاڵنان و فشاری بچوک ، کەمەڵە شتێک ، گرژبوونێکی بچوک. لە کوێوە دێت ؟ هێڵێک کە ئیدی بچڕان و دابڕان لە خۆی ناگرێتسنفێک ، جۆرێک لە دوالێزم و دوانەیی : پیاو – ژن ، دەوڵەمەدن – هەژار ، گەنج – پیر ، بەڵام ئەم هێڵانە وەک فیتزژیرال دەڵێت ، کۆمەڵێک ” درز ، شەقبردن ” ی لە خۆیدا هەڵگرتووە ، شەقبردن و درزی بچوک وەک : قاپێک کە ناشکێت تەنیا لە ڕێگەی درزو شەقەکانییەو نەبێت ، بەڵام درزی بچوک لە گەڵ شکانی گەورەدا وەک یەک نین . بەمشێوەیە ئێمە ئەوە دەبینین کە لە ڕێگەی یەکەم هێڵەوە ئێمە پیر دەبین ، لە کاتێکدا پیربوون جۆر و شێوازێکە لە پرۆسیسوس کە بۆ ماوەیەکی دریژ بەردەوامی بە خۆی دەداتلە ڕێگەی هێڵی دووەمەوە . زەمەنی هەردوو هێڵەکە وەک یەک نین . ئەمەش تایپی دووەمی هێڵەکان / کە ، لە نۆبەی خۆیاندا جۆراو جۆرو جیاوازو فرەن ، ئەمە پشتێنی دووەمی هێڵەکانە .\nدواتر هێڵەکانی هەڵهاتن دێن ، ئەو هێڵانەی کە دروستمانکردوون ، خولقاندوومانن ، لە ڕێگەیانەوە داهێنان خولقاندنمان دروستکردووە.هەندێک جار پێان دەڵێن ئەوان : وەک کەڵەکەبوونەکان وان،ئەوان وەک پاروو وان،هەندێکجار خۆیان ڕزگار دەکەن،دەربازدەبن،لە ڕێگەی هەڵکۆڵین و سوتاندن و کونکردنی ڕستەقینەوە وە تێدەپەڕن،سەرلەنوێ دەردەکەونەوە،هەندێکجار ئەو هێڵانە خراپن،،خراپ و مەترسیدارن،هەردوو هێڵەکەی دیکە،ئەو دوو تایپەی هێڵ کە لە پێشەوە باسمانکرد خوراون،دواتر ئەوان هەمیشە دەتوانن وەرگیرینەوە،وەرگیراو بە دەستهاتوو بن.جۆرو تایپی سێیەمی هێل چییە؟.من دەلێیم ب شیزۆر-شیکاری کەسێک بکەین، ئەمانە دێن و ئەم هێڵانە دەچەقێنن و سنورداری دەکەن،لە گەڵ پرۆسیسوسەکانی ئەم هێڵانە.\nلە کۆتاییدا بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە،شتێکی زۆر سادەو ئاسان وەردەگرین :ناویدەنێن “شیزۆفرینی” ڕسەمکردن و نەخشەدانان هێڵەکانی هەڵهاتن.ئەم ڕسەمکردنەی هێڵەکانی هەڵهاتن بە وردی و بە دەقیقی درێژوبووەوەن لە کایەی مێژووی جیهانیدا، من،بۆرژوایەکی بچوکی فەرەنسی،کە،لە وڵاتەکەم نەچومەتە دەرەوە ، من بۆ جارێکی دیکە خولیای چی دەکەم؟،خولیای ئەفەریقاو ئاسیا دەکەم،ئەمە خولیاو کەڵکەڵەیە،هەر ئەمەیە خولیاو ورتەورت . هیچ کات،بە هیچ شێوەیەک پێویست ناکات ئێکە شێت و دێوانە بین تا خولیاو ورتە ورت و کەڵکەڵە و وڕێنەیەکمان هەبێت.\nئەو فیچقە و قوڵپدان لە پاش گەیشتن من ناوی دەنێم پرۆسیسیوس لە ناو کایەی میژوو و کۆمەڵاییەتیدا.\nپاشامن چی ڕودەدات؟ من دەڵێم هەریەک لەو هێڵانە مەترسی و ترسی خۆیان هەیە.من لەو بڕوایەدام ترس و مەترسی تایبەتی هەر یەکێک لەو لە هێلێکی هەڵهاتن،یان هێڵەکانی هەڵهاتن لە گەڵ خۆیاندا بوونیان هەیە. ئەم هێڵی خواست و تاسەو خولیا و کەڵکەڵانە چین؟ جۆرو شێوازێکە لە داڕوخان و وێرانبوون؟داڕوخان و کاولبوون و وێرانبوونێک چییە؟ مەترسی ڕاستەقینەی هێڵەکانی بنچینەیی و بنەمایین،مەترسیدارتیرن ترسن-ئەو کاتەی هێڵێکی هەڵهاتن هەڵدەگەڕێتەوە بۆ هێڵێک ڕوخان و وێرانکردن و کاولکردن،هێڵێکی تێکدان و وردوخاشکردن.هێڵی هەڵهاتن وەک پرۆسیسیوس، بە ئاسایی و لە شوێنی خۆیدا،هێڵێکی ژیانە کە پێویستە و دەبێت وەک ڕێگەو شێوازی نوێی ژیان خۆیان دەرخەن،ڕەسمبکرێن،شوێنپێ هەڵگرن،بەڵام هەڵدەگەڕێنەوە بۆ هێڵێکی پەتی مەرگ و کوشتار.لە کۆتاییدا،هەمیشە ئەو ئیمکان و شیمانەو ئەگەرە لەوێدا هەیە.ئەو شیمانەو ئەگەرو ئیمکانە هەیە کە هێڵێکی هەلچهاتن دەپچڕێت و دەستبەرداری ئەوە دەبێت کە هێڵێکی دهینان و خولقاندن بێت،هەڵدەگەڕێتەوە بە بازنەیی،بە شێوەیەکی بازنەیی. “کونێکی ڕەش”،واتە دەبێتە بە هێڵێکی وێرانکردن و ڕوخانی پەتی و سادە.هەر ئەمەش لای من زۆر شتمان بۆ ڕوون دەکاتەوە .من وای دەبینم هێڵێکی هەڵهاتن لەو کاتەی دەپچڕێت و دەستبەردار دەبێت لەوەی هێڵێکی داهێنان و خولقاندن بێت،دەبێت بە هێڵێکی مەرگ و مەرگهێنەرو بکوژی پەتی و سادە،دوو شێوازی بوون بە هێڵی مەرگ هەیە.بوون بە هێڵێکی مەرگ و مەرگهێنەر بۆ ئەوانی دیکە،وە هێڵی مەرگی تایبەتی خۆی.ئەم دوو هێڵە زۆربەی کات بە تووندی پێکەوە گرێدراون.ئ بۆچی پێکەوە گرێدراون؟بە ڕاستی ئەمە ئاڵۆزە،بەڵام من دەتوانم بەردەوام کەیس و پرسی ئەدەبی وەربگرم.\nچی ڕوودەدات؟ من هەوڵ دەدەم نومونەیەکی دیکە بهێنمەوە،نمونەیەکی کۆنکرێتی تر.،زیندوو،ژیاو: تێگەو چەمکی فاشیزم.من زۆر جار وتومە جیاوازییەکی گەورە هەیە لە نێوان فاشیزم و تۆتالیتاریزمدا،لە هەر پنتێک لە پنتەکاندا بێت،بە هیچ شێوەیەک وەک یەک نین و هەمان شت نین.فاشیزم بڕێک نهێنی تر و شاراوە ترە،لوغزاویترە.\nفاشیزم زۆر بە سادەیی و ساکاری پرۆسیسیوسێکی هەڵهاتنە.هێڵێکی هەڵهاتن کە بە خێرایی و کتوپڕی هەڵدەگەڕێتەوە بۆ هێڵێکی مەرگهێنەرو مردن،مەرگی ئەوانی دیکەو مەرگی خۆ،مەرگی خودی خۆی.من دەمەوێت بڵێم ئەمە یانی چی؟هەموو فاشیستەکان ئەمەیان وتووە :فاشیزم بە شێوەیەکی بنچینەیی و بنەڕەتی بە پێچەوانەی تۆتالیتاریزمەوە گوزارشتە لە ئیدیای جوڵەو بزاوتێکی ئەبەدی و هەمیشەیی بە بێ ئۆبژێ و بێ ئامانج و بێ مەبەست،تەنیا یەک ئۆبژێ نەبێت هیچ ئۆبژێیەکی دیکەی نییە : تەواوکاری و تەواوکردن ، واتە بەرنامەو هەستانەوەوی “فیچقىەو قوڵپدانەکانی “کە تیابەتن بە خۆیەوە؟.بەمشێوەیە لەوشێوینەی کە ئەم جوڵە بێ ئامانج و بێ ئۆبژێیە هەیە،فاشیزم هەیە، دەبێت بە هێڵێکی تەواو تەواو وێرانکردن و داڕوخان و کاولکردنی پەتی.ئێمە دەمانەوێت ئەوانی دیکە بکوژین،مەرگی تایبەتی خۆیشی دەکەوێتە سەرو مەرگی ئەوانی دیکەوە.کاتێک من دەڵێم زرجا ئەمە لوغزاویی و لێڵ و ئاڵۆزە،من سەبارەت بە فاشیزم قسە دەکەم.\nمن دەمەوێت بڵێم باشترین کتێبێک لە بارەی فاشیزمەوە ،کە من قەرزارباریم، کتێبەکەی ئارێنتە.شیکاری و شیکردنەوەیەکی نایاب و دورو درێًژە،بە هەمانشێوە سەبارەت بە دام و دەزگا فاشیستەکان.بە باشی ئەوەی دەرخستووە کە، فاشیزم ناتوانێت بژی لە ڕێگەی ئیدیای جۆرو شێوازێک لە جوڵانەوەو بزاوت نەبێت کە خۆی بە بێ پچڕان و زۆر بە پەلەیی بەرهەمدێنێتەوە.لەو پنتە مێژوویییەی فاشیزم ڕابمێنین، تا جەنگ و کوشتار زیاتر بێت بۆ فاشیست،زیاتر بوغزو کینە و ڕقی بە پەلە زیاد دەکات.ئێمە ئاگامان لە دواهەمین تێلیگرامی هیتلەربوو کە فەرمانیدا بە وێرانکردنی دانیشتوان و وێرانکردن و کاولکاری و قڕکردنی خەڵک. بە مەرگی ئەوانی دیکە دەستپێدەکات،بەڵام دەبێت،هەڵدەگەڕێتەوە بۆ مەرگی تایبەتی خۆیشمان.من لێرەدا بە باشی ئەوە تێدەگەم بۆچی ئەمەریکاو وڵاتانی ئەوروپا نەیاندەویست لە گەڵ ڕژێمی هیتلەردا هاوپەیمانی ببەستن،بۆچی پەنایان بردە بەر هاوپەیمانی لە گەڵ ڕوسیا،ئەمە دەرگیری و پەیوەستبوون و دەربەستبوونێکی مۆراڵی نەبوو،خەم نەبوو بۆ سەرکەوتنی ئازادی.باشە بۆچی ئەوان وایان بە باشتر زانی هاوپەیمانی لە گەڵ ستالیندا بکەن کە سیستەمێکی تۆتالیتاری بوو؟ بەڵام ڕژێمێک نەبوو لە تیپی فاشیستی،زۆر جیاواز بوو.ئەوە جیگەی دڵنیایی و یەقینە کە فاشیزم بوونی نییە تەنیا لە ڕێگەی ئەم بوغزو کینەو ڕقەی بزاوت و جوڵەوە نەبێت.بەمشێوەی ئەگەر ویستان لە سەری بێت و وای بخوازن،فاشیزم ، بەڵی لەو شوێنەی کە هێڵێک هەڵدەگەڕێتەوە سەر مردن و مەرگ،لەوێ فاشیزمێکی پۆتێنسیالی هەیە.\nمەرگێکی خۆ ویستی،هەر فۆرمێک بە خۆوە بگرێت،لە هناو هەرفۆرمێکدا بێت،پەرستنی مەرگ،مەرگپەرستی،مەرگدۆستی.لە ڕێگەی عشقمانەوە بۆ مەرگ،لە ڕێگەی مەرخوازی و مەرگدۆستیمانەوە من لە فاشیزم تێدەکەم،چاوەرشوانی فاشیزم دەکەم.ئێمە دەتوانین فاشیزم بناسینەوە ئەو کاتەی هاوار دەکات و دەقیژێنێت :بژی مەرگ!. هەرکەسێک وتی بژی مەرگ ،ئەوە کەسێکی فاشیستە .\nئەم مەرگدۆستییە ڕەنگە لە ڕێگەیەکی فاشیستییەوە خۆی بنوێنێت،بەڵام ڕەنگیشە و دەتوانێت لە ڕێگەی زۆر شتی دیکەوە خۆی دەربخات و خۆی بنوێنێت ، لە ڕێگەی چەند جۆرێک لە خۆ ڕازیبوونی خۆ کوژیی ، کۆمەڵێک نارسیزمی خۆکژییانە،کۆمەڵێک پرۆژەی خۆوژی . هەموو پرۆژەیەکی خۆکوژی دەبن بە بەشێک،وە ڕونکردنەوەی جۆرێک کایەی مەرگ،مەرگردۆستی،عیشق بۆ مەرگ .\nGilles Deleuze à Vincennes – Anti-Œdipe et autres réflexions cours du 27/05/80 –\nحاجی علی سێوکانی : بەڵێ سەلماندت بارزانی .\nدکتۆر کەمال سەید قادر : ئه‌وه‌ی ئه‌مجاره دکتاتۆری یه‌تی بارزانی قه‌بوڵ بکات کوێله‌یه که‌م که‌رامه‌ته .


به 30 ده‌فته‌ر تازه ده‌بێته‌وه!\nكاتژمێره‌كه‌ی هه‌ولێر دوو ساڵه وه‌ستاوه\nبه‌هۆی كۆنیی سیسته‌مه‌كه‌یه‌وه و كوژانه‌وه‌ی كاره‌با به به‌رده‌وامی له‌سه‌ری، ماوه‌ی دوو ساڵه كاتژمێره‌كه‌ی باخی گشتیی ناو شاری هه‌ولێر له‌كار كه‌وتووه، به‌ڕێوه‌به‌ری شاره‌وانیش ده‌ڵێ: به‌ته‌مای چاككردنه‌وه‌ین.\n"به‌شدار ڕه‌زا" به‌ڕێوه‌به‌ری شاره‌وانیی یه‌ك له سه‌رۆكایه‌تیی شاره‌وانی هه‌ولێر كه تایبه‌ته به ناو بازاڕی هه‌ولێر به "وشه"ی ڕاگه‌یاند: به‌هۆی ته‌نگژه‌ی دارایییه‌وه، ماوه‌ی دوو ساڵه كاتژمێره‌كه‌ی ناو باغی گشتی له‌كار كه‌وتووه و زه‌نگه‌كه‌ی كار ناكات و گه‌شتیارێكی زۆریش پێوه‌ندی به پارێزگای هه‌ولێر كردووه تا چاكی بكه‌ینه‌وه.\nڕوونی ده‌كاته‌وه، چونكه سیسته‌مه‌كه‌ی كۆنه و كاره‌باشی زۆر له‌سه‌ر كوژاوه‌ته‌وه، له‌كار كه‌وتووه و كه‌لوپه‌له‌كانیشی له كوردستان و عێراق ده‌ست ناكه‌وێت، ته‌نیا له وڵاتی چین هه‌یه، ئه‌ویش بڕی "300 هه‌زار" دۆلاری تێ ده‌چێت، ئێسته‌ش توانای دابینكردنی ئه‌و بڕه پاره‌یه‌مان نییه.\nڕه‌زا ئه‌وه‌ش ده‌خاته ڕوو، له‌گه‌ڵ دوو كۆمپانیای ناوخۆیی له‌سه‌ر هێڵین بۆ ئه‌وه‌ی كه بتوانین چاكی بكه‌ینه‌وه و ئه‌وان گوتوویانه چاكی ده‌كه‌ینه‌وه له به‌رامبه‌ردا ڕێكلامی بازرگانی له‌ژێر ئه‌و كاتژمێره ده‌كه‌ین بۆ خۆمان و ئێمه‌ش ڕه‌زامه‌ند بووین و هه‌وڵ ده‌ده‌ین له‌مساڵدا چاكی بكه‌ینه‌وه.\nهه‌ولێر/ هێمن ڕه‌فیق


هێمن هه‌ورامی له زانكۆی جیهان – هه‌ولێر پانێڵی یازده‌مینی نه‌خشه ڕێگای ده‌وڵه‌تی كوردستانی به‌ڕێوه برد . | Dr. Nawzad Bajger\nكاتژمێر ٢:٣٠ ی پاش نیوه‌ڕۆی رۆژی ١٧-٤-٢٠١٧٧ هێمن هه‌ورامی راوێژكاری سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان و ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان و پسپۆر و خاوه‌ن ماسته‌ر له بواری په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان بۆ پانێڵی نه‌خشه رێگای ده‌وڵه‌تی كوردستان له ڕوانگه‌ی ئه‌كادیمیانه‌و پێكه‌وه ژیانی ئاشتییانه‌دا ، بابه‌تی ده‌وڵه‌تی كوردستان ده‌رفه‌ت و ئاسته‌نگه‌كانی له سمینارێك دا پێشكه‌ش كرد .\nسه‌ره‌تا به كورتی له كێێشه و ده‌رفه‌ته مێژووییه‌كان دوا هه‌ر له شه‌ڕی چاڵدێرانه‌وه تا شه‌ڕی تیرۆرستانی داعش ، دواتر بارودۆخی ناوچه‌و كه‌و هه‌ل و ده‌رفه‌تی گونجاو بۆ سه‌ربه‌خۆیی و ئه‌و ئاسته‌نگانه‌ی كه هه‌ن و هه‌ڵمه‌تی ریفڕاندۆم و به‌ئه‌نجام گه‌یاندنی و باسكردنی دوا بابه‌ته‌كانی ئێستای سه‌ركردایه‌تی سیاسی كوردستان بۆ سه‌ركه‌وتنی هه‌ر له سه‌ردانی به‌غدا تا كۆبوونه‌ی هاوبه‌شی پارتی دیموكوراتی كوردستان و یه‌كێتیی نیشتیمانی كوردستان له گه‌ڵ گونسوڵ و نوێنه‌ری قونسوڵگه‌رییه‌كانی وڵاتان له هه‌ولێر .\nدواتر دكتۆر نه‌وزاد یه‌حیا باجگر سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌مینداریه‌تی زانكۆكانی جیهان باسی له به‌رنامه‌ی زانكۆی جیهان هه‌ولێر كرد بۆ نه‌خشه رێگای ده‌وڵه‌تی كوردستان و به‌ستنی كۆنگره بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له ماوه‌ی داهاتوودا ، هه مدیس به‌رێزیان باسی له پرۆژی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی كوردستان كرد له هه‌رسێ قۆناغ دا به‌ر له‌دامه‌زراندن ، له دامه‌زراندن دا ، دوای دامه‌زراندن ، كه پرۆژه‌ی ئاماده‌كراوه بۆ كۆنگره .\nدواتر دكتۆر فوئاد مولود شریف سه‌رۆكی زانكۆی جیهان – هه‌ولێر وێرای پرسیارو گفتوگۆ كردن ، وتاری به‌خێر هاتنی سه‌رۆكایه‌تی زانكۆی جیهانی پێشكه‌شكرد و ئاماده‌بوانیش به‌پرسیار و سه‌رنجی هه‌مه‌جۆره و وه‌ڵامی به‌رێز هێمن هه‌ورامی ، بوون به چه‌ندین بابه‌تی دیكه‌یی ڕۆژه‌ڤی پڕ بایه‌خ بۆ ته‌واوی پانێڵه‌كه .


كێشه‌ی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا به كارتی گوشار چاره سه‌ر نابێت - Mehr News Agency\n19 reşemiyê 2018 - 10:33\nNews Code 17009\nكێشه‌ی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا به كارتی گوشار چاره سه‌ر نابێت\nسه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان جه‌ختی له‌وه کرده‌وه که کارتی گوسار ناتوانێت کێشه‌ی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا چاره‌سه‌ر بکات.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی هه‌واڵی مێهر، دوای كۆبوونه‌وه‌كانی سێیه‌م و دواڕۆژی كۆنفرانسی ئاسایشی مۆنیخ له ئه‌ڵمانیا، سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان له لێدوانێكی ڕۆژنامه‌وانیدا باسی ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌كانی سێ ڕۆژی ڕابردوو له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی باڵای وڵاتانی جیاوازی جیهان و ڕه‌وشی ناوچه‌كه و عێراق و هه‌رێمی كوردستان كرد.\nنێچیرڤان بارزانی سه‌ره‌تا له وه‌ڵامی پرسیارێكدا سه‌باره‌ت به ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌كانی له‌م سێ ڕۆژه‌دا و گفتوگۆكانی هه‌ولێر و به‌غدا، وتی: "كۆنفرانسی مۆنیخ ده‌رفه‌تێك بوو بۆ ئه‌وه‌ی ئێمه بتوانین كۆمه‌ڵێك دیدار لێره ئه‌نجام بده‌ین."\nوتیشی: له مۆنیخدا له‌گه‌ڵ حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراقی فیدراڵ، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا، ماك ماسته‌ر ڕاوێژكاری ئاسایشی ئه‌مه‌ریكا، وه‌زیری به‌رگریی سوید و ئه‌ڵمانیا و كۆمه‌ڵێك له‌م وڵاتانه دیدار و گفتوگۆی ئه‌نجام دا‌وه.\nجه‌ختیشی کرد: "له‌گه‌ڵ حه‌یده‌ر عه‌بادی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی باشمان هه‌بوو، به‌ڵام ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه نییه كه بڵێین گه‌یشتووینه‌ته چاره‌سه‌ری هه‌موو كێشه‌كان، گرنگ ئه‌وه‌یه ئێستا ده‌رگای گفتوگۆ له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غدا كراوه‌یه و بڕیار وایه كۆبوونه‌وه‌كانمان به‌رده‌وام بێت تاكو به لانی كه‌مه‌وه بتوانین به‌ر له هه‌ڵبژاردن هه‌ندێك له‌و كێشانه‌ی هه‌یه له ڕووی ته‌كنیكییه‌وه چاره‌سه‌ریان بۆ بدۆزینه‌وه، وه‌ك پرسی مووچه‌ی مووچه‌خۆران و كردنه‌وه‌ی فڕۆكه‌خانه‌كان و ئێمه به‌رده‌وام ده‌بین تاكو له‌گه‌ڵیان بگه‌ین به ئه‌نجام".\nده‌رباه‌ری كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ محه‌ممه‌د جه‌واد زه‌ریف وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران، نێچیرڤان بارزانی ئاشكرای كرد "له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێرانیش له چوارچێوه‌ی ئه‌و باسانه‌ی كه له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی دیكه هه‌مانبوو، له‌گه‌ڵ ئێرانیش وه‌ك دراوسێیه‌كی ئێمه باسی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ردوولامان كرد. وا بڕیار بوو له تاران یه‌كتر ببینین، به‌ڵام له‌وێ ده‌رفه‌ت نه‌بوو، بۆیه هه‌ر له‌وێ بڕیارماندا له مۆنیخ یه‌كتری ببینین".\nسه‌باره‌ت به ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ جۆ بایدن جێگری سه‌رۆكی پێشووی ئه‌مه‌ریكا و هه‌ڵوێستی ئه‌مه‌ریكا له‌باره‌ی كێشه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا، سه‌رۆكوه‌زیران ڕایگه‌یاند: " جۆ بایدن ئێستا هیچ وه‌زیفه‌یه‌كی نییه له‌ناو حكوومه‌تی ئه‌مه‌ریكا، دیدارمان له‌گه‌ڵ جۆ بایدن وه‌ك دۆستێكی گه‌لی كورد بوو كه ده‌خوازن كێشه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا چاره‌سه‌ر بكات، هه‌روه‌ها خۆیشی نفووزی هه‌یه له‌ناو پارتی دیموكراتی ئه‌مه‌ریكا. ئێمه بارودۆخه‌كه‌مان بۆ شرۆڤه كرد و ئه‌ویش به‌ڵێنی دا له‌ناو پارتی دیموكراتی ئه‌مه‌ریكا ئه‌م كێشانه باس بكات و دووپاتی كرده‌وه كه وه‌ك پارتی دیموكراتی ئه‌مه‌ریكا یارمه‌تیده‌ر ده‌بن بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا".\nله وه‌ڵامی پرسیارێكی دیكه‌دا ده‌رباره‌ی ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی حه‌یده‌ر عه‌بادی له ده‌ره‌وه‌ی وڵات بۆ چاره‌كردنی كێشه‌كان له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستانی ده‌دات و له كاتی گه‌ڕانه‌وه‌یشى خۆی لێ بێده‌نگ ده‌كات و ئایا هه‌رێمی كوردستان كارتی گوشاری هه‌یه؟.\nنێچیرڤان بارزانی ئاماژه‌ی دا "كێشه‌ی نێوان ئێمه و به‌غدا به كارتی گوشار چاره نابێت، پێویسته كێشه‌كانی نێوانمان به‌پێی ده‌ستووری عێراق چاره بكرێن و ده‌ستووری عێراق ڕێگه‌چاره‌ی كێشه‌كانی داناوه و هیوادارین ئه‌و كێشانه‌ی نێوان ئێمه و به‌غدا له چوارچێوه‌ی ده‌ستووری عێراقدا كه گه‌لانی عێراق ده‌نگیان بۆ داوه، چاره‌یان بۆ بدۆزرێنه‌وه. ئێمه تا ئێستایش به‌و هیوایه‌ین كه ده‌توانین چاره‌سه‌ره‌كان بدۆزینه‌وه".\nسه‌باره‌ت به دۆخى عه‌فرینیش، نێچیرڤان بارزانی وتی: "بابه‌تی عه‌فرین بابه‌تێكی ئاڵۆزه و په‌یوه‌ندی به ژماره‌یه‌ك لایه‌نه‌وه هه‌یه، له‌وانه ئه‌مه‌ریكا، ڕووسیا، توركیا و ئێران و ئه‌م پرسه‌مان له‌گه‌ڵ به‌ڕێز دیمستۆرا باس كرد و هیوادارین چاره‌سه‌رێك بۆ ئه‌م پرسه بدۆزرێته‌وه به شێوه‌یه‌ك خه‌ڵكی عه‌فرین له‌و پرسه‌دا زیان نه‌بینێت".\nده‌رباره‌ی به‌رده‌وامیى كێشه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا و چاره‌نه‌كردنیان، سه‌رۆكوه‌زیران ئاشكرای كرد: "له‌و باوه‌ڕه‌دا نیم كێشه‌كان ئه‌وه‌نده گه‌وره بن نه‌توانرێ چاره‌سه‌ر بكرێن و ده‌توانرێ چاره‌سه‌ریان بۆ بدۆزینه‌وه ئه‌گه‌ر به‌غدا بێته پێشه‌وه. هه‌رێمی كوردستان زۆر جار دووپاتی كردۆته‌وه كه ده‌یه‌وێ كێشه‌كانی خۆی له چوارچێوه‌ی ده‌ستووری عێراقدا چاره‌سه‌ر بكات و له‌سه‌ر ئه‌م هه‌ڵوێسته‌یشی به‌رده‌وام ده‌بێت".\nسه‌باره‌ت به خوێندنه‌وه‌ی نێچیرڤان بارزانی بۆ دۆخی هه‌رێمی كوردستان پێش و دوای كۆنفرانسی ئاسایشی مۆنیخ و كاری حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان دوای گه‌ڕانه‌وه‌یان، نێچیرڤان بارزانی ڕایگه‌یاند: "كاری ئێمه وه‌ك حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وه‌ك پێشوو و ئه‌وه‌ی كه هه‌یه به‌رده‌وام ده‌بێت و، ئه‌وه‌ی گرینگه ئه‌وه‌یه ڕۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كانی هه‌رێمی كوردستان دیاری ده‌كه‌ین دوای ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كان كۆبوونه‌وه و دیدار ده‌كه‌ین. "\nجه‌ختیشی کرد که "كۆنفرانسی مونیخ و كۆنفرانسی داڤۆسیش ده‌رفه‌تێك بوو بۆ ئه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌و بۆمبه‌سته سیاسییه ده‌ربچێت، ئه‌وه‌ی ئێمه ئه‌مڕۆ خۆشبه‌خاته ده‌یبینین ئه‌وه‌یه كه له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی و هه‌رێمی، هه‌رێمی كوردستان له‌و حاڵه‌ته‌ی بۆ مه‌به‌ستی دوای ڕیفراندۆم ده‌رچووه و وڵاتان هه‌ر وه‌كو جاران خوازیاری ئه‌وه‌ن كه په‌یوه‌ندییه‌كی به‌رده‌وامیان له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستاندا هه‌بێت. پێموایه ئه‌مه ده‌ستكه‌وتێكی زۆر زۆر گرینگ بوو بۆ هه‌رێمی كوردستان وه‌ك قه‌واره‌یه‌كی سیاسی له‌ناو عێراقدا و ئێستا په‌یوه‌ندیی باشی هه‌یه له‌گه‌ڵ هه‌موو وڵاتانی ده‌ره‌وه و هه‌رێمی. به‌شداریكردنمان له كۆنفرانسی داڤۆس، كۆنفرانسی مونیخ.''\nهاوكات وتیشی: ''سه‌ردانی ئێمه بۆ ئه‌ڵمانیا، سه‌ردانمان بۆ لای قه‌داسه‌تی پاپای ڤاتیكان و بۆ فه‌ڕه‌نسا، ئه‌مانه هه‌موو یارمه‌تیده‌ر بوون بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ڕۆڵی سیاسیی هه‌رێمی كوردستان له ده‌ره‌وه. ئه‌وه‌ی كه ئێستا ماوه و ده‌بێت كاری له‌سه‌ر بكه‌ین، ئه‌وه‌یه بتوانین كێشه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ به‌غدا و كێشه‌كانی ناوخۆ له هه‌رێمی كوردستان چاره‌سه‌ر بكه‌ین و بێگومان له‌مه‌ودوا فۆكسمان له‌سه‌ر ئه‌وانه ده‌بێت"


تۆپبارانه‌که‌ى ئه‌مدواییه‌ى ئێران خێزانه حه‌وت که‌سییه‌که‌ى مام قادرى سه‌رگه‌ردان کرد، که به‌هۆیه‌وه کچێکى گیانى له‌ده‌ستدا و دوو کوڕیشى برینداربوون و له‌ژێر چاودێرى پزیشکیدان.\nرۆژى 10ى ئه‌م مانگه، کۆمارى ئیسلامى ئێران سنورى برادۆستى تۆپبارانکرد و خێزانه‌که‌ى مام قادر که له گوندێکى نزیک برادۆست نیشته‌جێن سه‌رقاڵى کارى کشتوکاڵى بوون له‌سه‌ر زه‌وییه‌که‌یان بوونه ئامانجى تۆپبارانه‌که.\nئه‌و خێزانه ساڵانه له هاویناندا ده‌چنه ئەو سنوره و له زه‌ویه‌که‌ى خۆیاندا کشتوکاڵ ده‌که‌ن بۆ په‌یداکردنى بژێوى ژیانیان، به‌ڵام تۆپبارانه‌که‌ى ئه‌مدوایه ژیانى لێکردن به دۆزه‌خ.\nقادر جوجۆ ته‌مه‌ن47 ساڵ، دانیشتوى گوندى داسنیه، پێنج منداڵى هه‌یه، وه‌ک هه‌موو ڕۆژێکى تر به‌یانى زوو چوبون بۆ ئه‌وه‌ى بێستانه‌که‌یان بڕنن و بیبه‌نه دیانه بیفرۆشن و وتى «به هه‌ره‌وه‌زى زۆر به دڵێکى خۆشه‌وه چوینه بێستان و ته‌واو بووین له ڕنینى، ئیسراحه‌تمان کردو نانمان خوارد و ده‌وروبه‌رى کاتژمێر 12 بوو به‌ره‌و دیانا که‌وتینه ڕێ».\nئه‌م باوکه به گریانه‌وه به‌رده‌وام بوو له گێڕانه‌وه‌ى ئازاره‌کانى و زوو زوو ده‌یگوت «کچه گه‌وره‌ى ماڵه‌که‌م له ده‌ستدا، دوعا بۆ کوڕه‌کانم بکه‌ن».\nله دواى ڕۆیشتى باوکى و دایکیان، زه‌یتون و دوو براکه‌ى له نزیک ماڵى خۆیان داده‌نیشن و چاویان له ڕێى باوکیانه تا بگه‌ڕێته‌وه و له‌و کاته‌دا گوێیان له‌ده‌نگى تۆپبارانێکى سه‌خت ده‌بێت که ناوچه‌که‌یان ده‌کاته ئامانج.\nزه‌یتون پێشنیار بۆ براکانى ده‌کات و ده‌ڵێت با ماڵه‌وه جێبهێڵین و بڕۆین، تا له‌ده‌ست تۆپبارانه‌کان هه‌ڵبێین، به‌ڵام له ڕێگه‌دا بوونه ئامانجى تۆپبارانه‌که و به‌هۆیه‌وه زه‌یتون شه‌هیدبوو.\nزه‌یتون ته‌مه‌نى 16ساڵان بوو، خوشکه گه‌وره‌ى براکانى بوو و به‌جێی هێشتن، دوو براکه‌ى قاچ و ده‌ستیان شکاوه و دوو نه‌شته‌رگه‌ریان بۆ کراوه.\nقادر ئه‌وه‌شى وت که کوڕه گه‌وره‌که‌ى که ته‌مه‌نى 18 ساڵانه ژیانى له مه‌ترسیدایه و پارچه به‌ر سه‌رى که‌وتووه خه‌ریکه چاوێکى له‌ده‌ست ده‌دات و قاچى نه‌شته‌رگه‌رى بۆکراوه.\nکوڕه‌که‌ى ترى 13ساڵانه و ده‌ستى نه‌شته‌رگه‌رى بۆکراوه و ته‌ندروستى له‌ئێستادا جێگیره.\nقادر به‌رده‌وام ئه‌و ساته‌ى ده‌گێڕایه‌وه به‌ره‌و دیانا به‌ڕێکه‌وتووه و وتى» زه‌یتون به خوشکه بچوکه‌که‌ى ده‌وت وه‌ره تۆش مه‌چۆ له‌گه‌ڵیان لاى خوشکى خۆت به، به‌ڵام خوشکه بچوکه‌که‌یان وتویه‌تى داده له‌گه‌ڵ دایکم ده‌چم». ئه‌وه دوا دێڕه‌کانى ژیانى زه‌یتون بووه بۆ خێزانه‌که‌ى و به ماوه‌ى یه‌ک کاتژمێر دواى ئه‌وه زه‌یتون شه‌هید ده‌بێت.\nله‌ئێستادا دوو کوڕه‌که‌ى قادر له نه‌خۆشخانه‌ن و هیواى خواست کوڕه‌کانى هیچ یان لێنه‌یات و وتى «من و ژنه‌که‌م زۆر په‌رێشانین، نازانین شیوه‌ن بگێرێن بۆ کچه‌که‌مان یان بۆ سه‌لامه‌تى کوڕه‌کانمان بجه‌نگین».\nئیبراهیم مسته‌فا، به‌ڕێوبه‌رى قوتابخانه‌ى ئاماده‌یى گوڵى زه‌ردى، وتى» خوێندکارێکى باش بوو، کچێکى بێده‌نگ بوو و بێکێشه بووه«.\nوتیشى»بیستمان زۆر پێمان ناخۆش بووه و وه‌ک ئه‌وه وابوو که جه‌رگى خۆم به‌ر بکه‌وێت».\nئاماژه‌ى به‌وه‌دا که پێویسته هه‌موو که‌س بێته ده‌نگ «کاره‌ساتێکى ئاوا که‌س نیه دڵى بۆى دانه‌خورپابێت، بۆیه پێویسته ئه‌و هیرشانه بوه‌ستێنرێت، نه‌ک خه‌ڵکى فه‌قیر و هه‌ژار پێوه ببێت».\nکۆمه‌ڵێک که‌سانى ڕۆشنبیر و نیشتیمانپه‌روه‌ر ڕۆژنامه‌نوس و په‌رله‌مانتارانى خوله‌کانى پێشوو، کۆبونه‌وه و بڕیاریان دا که‌مپینێک ڕاگه‌یه‌نن به‌ناوى که‌مپینى دژ به داگیرکارى بۆ ڕاگرتنى تۆپبارانه‌کانى سوپاى تورکیا و ئێران، له 19ى شه‌شى 2019، ڕۆژێک دواى ئه‌وه به به‌ربڵاوى که‌مپینه‌که‌یان ڕاگه‌یاند و به هه‌زاره‌ها خه‌ڵک پشگیرى خۆیان ده‌ربڕى بۆیان.\nله دواى ڕاگه‌یاندنى که‌مپینه‌که، به پشگیرى و ئیمزاى هه‌زاران که‌س و یاداشتێکى 4خاڵیان راده‌ستى سه‌رانى په‌رله‌مانى کوردستان کردو به 15 په‌رله‌مانتار پشگیرى خۆیان ده‌ربڕى داواى کۆبونه‌وه‌یان کردووه و به‌ڵام تائیستا وه‌ڵامیان نه‌دراوه‌ته‌وه.\nئیبراهیم باسى له‌وه‌کرد، هه‌ر هه‌مان پشگیرى و یاداشتیشمان گه‌یاندووه‌ته په‌رله‌مانى عیراق و به دوو رۆژ دواى گه‌یاندنه‌که 52 په‌رله‌مانتار پشگیریان کردن و به‌ڵێنیاندا په‌رله‌مانى عیراق هه‌ڵوێستێکیان هه‌بێت به‌ڵام تائێستا ده‌نگیان نه‌بووه «به‌ڵام ئه‌وه‌ى جێگه‌ى داخه، تائیستا به کرده‌وه هیچ نه‌کراوه و ته‌نیا وه‌ک پشگیرى له‌گه‌ڵمان بوون».\nشۆڕش خدر، ئه‌ندامى ڕێکخه‌رى که‌مپینى دژ به داگیرکارى وتى «ئێمه زۆر ده‌مێکه چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ین که په‌رله‌مانى کوردستان و عێراق و که‌سانى به‌رپرس خۆیان هه‌ڵوێسته‌یه‌کیان هه‌بێت و ده‌سه‌ڵاتى سیاسى هه‌ڵوێستێکى هه‌بێت، به‌ڵام به‌داخه‌وه تائیستا هیچ ده‌نگیان نییه«.\nوتیشى «بۆیه زیاتر به پێویستمان زانى، ده‌نگمان هه‌بێت و بیگه‌یه‌نینه لایه‌نى به‌رپرس».\nئه‌و چالاکوانانه که‌مپینه‌که‌یان گه‌یاندووه‌ته په‌رله‌مانى ئه‌وروپا نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و یۆنامى و کونسوڵگه‌رى فه‌ره‌نسا و ئه‌مریکا و به‌ریتانیا و ئه‌ڵمانیا و ئوردن و میسر و سعودیه و تورکیا.\nدیارى ئه‌نوه‌ر، یه‌کێک له‌و په‌رله‌مانتارانه‌ى له په‌رله‌مانى کوردستان پشگیرى ئه‌و که‌مپینه ده‌کات وتى «داوامان له سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان کردووه دانیشتنێکى به‌په‌له بکات، له‌سه‌ر تۆپبارانه‌کان و داوا له حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان بکات ڕێکارى یاسایى و پێویست بگرێته‌به‌ر و قه‌ره‌بوو که‌سوکار شه‌هیدان و زیان لێکه‌وتوان بکاته‌وه«.\nوتیشى «داوامان کردووه له‌گه‌ڵ حکومه‌تى فیدڕاڵى ڕێگه نه‌ده‌ن که‌س پێشێلى خاکى هه‌رێمى کوردستان و سنوره‌کانى بکات».\nدیارى ئه‌نوه‌ر ئاماژه‌ى به‌وه‌دا تائێستا نه‌چووه‌ته دانیشتنى په‌رله‌مانه‌وه وتى «به‌هۆى فشارى زۆرى ئێمه‌وه، سه‌رۆکى په‌رله‌مان لێدوانێکى دا دژى تۆپبارانه‌کان و سه‌ره خۆشى کرد له که‌سوکارى شه‌هیدبوه‌کان».\nتۆپبارانه‌که‌ى ئێران نیگه‌رانى حکومه‌تى هه‌رێمى لێکه‌وته‌وه و له راگه‌یه‌نراوێکدا داواى له ئێران کرد بۆردومانه‌کان رابگرێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا جه‌ختیکرده‌وه که رێگه‌نه‌دات له‌خاکه‌که‌یه‌وه هێرش بکرێته سه‌ر وڵاتانى دراوسێ.\nغالب محه‌مه‌د، په‌رله‌مانتارى عیراق، له‌لێدوانێکدا بۆ هاوڵاتی وتى «ئێمه له لایه‌ن خۆمانه‌وه به نوسراوى ره‌سمى به‌رزمان کردۆته‌وه بۆ هه‌ر سێ سه‌رۆکایه‌تیه‌که و پشگیریی خۆمان ده‌ربڕیوه، به‌ڵام تائێستا هیچ وه‌ڵامێک نه‌دراوینه‌وه«.\nوتیشى «پێویسته له‌سه‌ر سه‌رۆک کۆمار قسه‌ى هه‌بێت و هه‌ڵوێستى هه‌بوایه که نه‌یبووه، به‌داخه‌وه که ده‌بوایه لایه‌نى به‌رپرس هه‌ڵوێستێکى هه‌بوایه و رێگه نه‌درایه سنوره‌کان به‌و شێوه‌یه ببه‌زێنرێت».\nلە دوای بۆردومانەکانی تورکیاو ئێران هیچ کام لە سەرۆکایەتیەکانی عێراق ئیدانەیان نەکردوە، تەنها وەزارەتی دەرەوەی بەیاننامەیەکی دژ بە بۆردومانی فڕۆکە جەنگیەکانی تورکیا کرد بۆسەر ناوچەی کورتەک لە بناری قەندیل و رایگەیاند خەڵکی ناوچەکەیان ترساندوە.\nلە بەیاننامەیەکیدا وەزارەتی دەرەوەی عێراق سەرکۆنەی بۆردومانی بۆردومانی دوو فڕۆکەی جەنگی هیزی ئاسمانی تورکیای کرد کە بە چڕی بۆردومانی ناوچەی کورتەکیان کردوە لە پاریزگای سلێمانی، کە بووە هۆی گیانلەدەستدانی چوار کەس و برینداربوونی چواری تر، هەروەها ئەو فڕۆکانە خەڵکی مەدەنیان تۆقاندوە».\nلەو بەیاننامەیەدا کە وێنەیەکی دەست هاوڵاتی کەوت، تێیدا رایگەیاندبوو «لەکاتێکدا بە توندی پێداگری دەکەین لەسەر بنیاتنانی پەیوەندیەکی ستراتیژی دوورمەودا و رێگریکردن لەبەکارهێنانی خاکی عێراق بۆ هیرشکردنە سەر تورکیای دراوسێ، لەگەل ئەوەشدا پێمان وایە کردەی سەربازی تاکلایەنە سەروەی خاکی عیراق دەبەزینێت، هەروەها دژە لەگەڵ بنەماکانی پەیوەندی باشی دراوسێیەتی کە پەیوەندی دوو دراوسێی برا وەکو وڵات و گەل رێکدەخات، هەروەها بەزاندنێکی گەورەی یاسا نێوەدەوڵەتیەکان و مافی مرۆڤە».


ئێك شعر و دوو راستڤەكرن.. عبدالرحمن بامەرنی – Dengekan\nئێك شعر و دوو راستڤەكرن.. عبدالرحمن بامەرنی\nbyDenegkan\tNovember 5, 2021\tGeneral, Literature\nشعرا من مەبەست پێھەی، ئێك ژ شاكارێن (مەحمود دەروێش)ە و ژلایێ نڤیسەرێ چیرۆك نڤیس (ئەنوەر محەمەد تاھر) ھاتیە وەرگێران و د كوڤارا پەیڤ ژمارە (84) ڵاپەرە 130 دا ھاتیە بلاڤكرن و نڤیسەرێ ب ھایكو نڤیس و وەرگێرانێ بەرنیاس (شەمال ئاكرەی)، راستڤەكرن دایە وەرگێرانا نڤیسەرێ ئێكێ و د دەستپێكا نڤیسینا خوەدا، ڤێ رستێ بكار دئینیت، دەما دبێژیت:\n(ستایلێ نڤیسینێ ژ جەم دەروێشێ هەلبەستڤان یێ تێکهەلە ژ هەلبەستێ و پەخشانێ و ریتم و وێنەیێن کورت و پوخت..)، ھەر ئەڤ رستە ژی بوویە، ئەز ل سەر وەرگێرانا ھەردوو نڤیسەران راوەستاندیم، سەرەرای كو دەمەك بوو لینكێ نڤیسینا نڤیسەرێ دوویێ ژلایێ نڤیسەری بخوەڤە بۆ ھایداربوونێ بۆ من ھاتبوو ھنارتن، لێ ژ كورتییا دەمی، ئەز ل سەر نە راوەستیا بووم، سەرەرای جوانییا شعرێ و بەراوردییا وێ دگەل كەتوارێ مە یێ ئەم تێدا دژین، دێ ھزركەی شاعرەكێ كورد ئەڤ شاكارە یا نڤیسای نەك شاعرەكێ عەرەب و فەلەستینی.\nشعر بخوە ئەڤە یە، یا عەرەبی و ئەوا من وەرگێرای\nو يتصافح القادة\nو تلك الفتاة تنتظر زوجها الحبيب\nو اولائك الاطفال ينتظرون والدهم البطل\nو لكنني رايت من دفع الثمن\nشەر دێ بدووماھی ھێت و\nسەركردە دێ چنە دەستێن ئێك\nئەو پیرەژن ژی، دێ ل بەندا كورێ خوە یێ شەھید مینیت و\nئەو كچ، ل بەندا ھەڤژینێ خوە یێ خوشتڤی و\nئەڤ زارۆكە ژی ل بەندا بابێ خوە یێ قارەمانن\nئەز نزانم كێ وەلات فروشتیە\nبەلێ من ئەو دیت یێ بھایێ وی دایی..\nئەو رێزا من دڤیا ل سەر راوەستم و زێدەتر زومێ بێخمە سەر، بتنێ ئەڤەیە:\n(و تلك الفتاة تنتظر زوجها الحبيب).\nئەگەر ل وەرگێرانا (ئەنوەر محەمەد تاھر) تەماشە بكەین:\nئەو ژن چاڤەرێیا زەلامێ خو یێ خوشتڤی\nوەرگێرانا (شەمال ئاكرەی)\nئەو ژن دێ ل چاڤەرێیا ھەڤژینێ خو یێ خوەشتڤی مینیت\nوەرگێرانا من ژی بڤێ رەنگی بوویە:\nرەنگە ھەر كەسێ ڤان ھەر سێ وەرگێرانا بخوینیت، ل سەر خالەكا بەرچاڤ راوەستیت، ئەو ژی (ژن یان كچ)، پێنەڤێت كچ دەما شوی دكەت یان ھەر كچەكا شووكری بناڤێ ژن دھێتە ناسكرن و چ جارەكێ كەس نابێژیتە ژنا شووكری كچ. لێ لڤێرە ئەگەر باشتر ل سەر شعرێ راوەستین، دێ سێ وێنە یێن من مەبەست پێھەی و شاعری ژی سەنگا شعرا خوە دایە سەر، دێ كەڤنە بەر چاڤێن مە و بڤی رەنگی (پیرەژن، كچ، زارۆك).\nپیرەژن دێ ل بەندا كورێ خوە یێ شەھید مینیت، یان كو ئەم دشێین بێژین، بەندەمانا وێ گەلەك ناڤەكێشیت و تەمەنێ وێ رێ نادەتێ گەلەك بمینتە ساخ.\nشاعری وێنەك پەلكێش كریە، ژبۆ دووماھییا قوناغا مرۆڤی، ئەو ژی پیراتی و گرێدانا وێ ب كورێ وێ یێ شەھید ڤە، یان كو دبێژیت چاڤەرێبوونا وێ یا ژ تەمەنێ وێ یێ كورتێ مای د خوت و ھێزا ڤێ وێنەی ژی ھەر د ڤێ قوناغا تەمەنیدایە، كو ئێدی ئەڤ پیرەژنە چ تامێ ژ ژیانێ نابینیت، چ دوبارە شووكرن بیت یان ئەگەر ھەڤژینێ وێ یێ ساخ بیت، دوبارە زارۆكەكێ دی بینیت، بتنێ یا ل بەر سینگا وێ مای، ئەڤ پیرەژنە دگەل ڤی كورێ شەھید د بەندەمانێ و كول و كەسەران دا بمینیت.\nئەو كچ، ل بەندا ھەڤژینێ خوە یێ خوشتڤی.. ئەڤ وێنە گەلەك یێ روونە و باوەردكەم ئەگەر ھەردوو وەرگێران ھندەك ژ دەمێ خوە بۆ شعرێ ژی تەرخان كربایە، نە بتنێ وەرگێرانێ، دا زانن، ئینانا پەیڤا (كچ) شوونا ژن، كو ھەر كچا شوو بكەت دبێژنێ ژن و قوناغێن دناڤبەرا (كچ و ژن)دا گرێدای تەمەنی و ھژمارتنا سالان نینن، بەلكو بتنێ گرێدای ھەڤژینیێ نە، ئەوا دناڤبەرا ژن و مێژەكی دا دھێتە كرن. لڤێرە ژی مەبەست نە سكس كرنە، رەنگە كور و كچەك ڤێ كریارێ ئەنجام بدەن و ھەر كور و كچ بمینن، لێ دەما گرێبەستا ھەڤژینیێ دناڤبەرا كچ و كورەكیدا ھاتە موركرن، ھینگێ كور دبیتە زەلام و كچ دبیتە ژن و ئەڤە زێدەتر بۆ كچێ یا ل باوە، لێ بوچی شاعری پەیڤا (كچ) ئینایە!!\nشاعر گەلەك ب ئاشكەرای و ب وێنێن سادە و سەنگ، شعرا خوە د نڤیسیت و دیار دكەت كو كچەكە و ل بەندا ھەڤژینێ خوە یێ خوشتڤی یە، لڤێرە پێدڤی ناكەت شاعر بێژیت ژنەك چاڤەرێییا… ژبەركو دەما پەیڤا كچ دئینیت، بێی كو تەمەنێ وێ دیار بكەت، ئەم خواندەڤا دێ زانین كو شاعری دڤێت بێژیت كچەكا شنوی شووكریە و شەری ھەڤژینێ وێ بەرزەكریە.\nئاخر ھێزا ڤی وێنەی ژی ھەر د ئینانا پەیڤا (كچ) دایە نە پەیڤا (ژن)، ھەروەكو ھەردوو وەرگێر ب لاساییكرنا ئێك و دوو ھەمان شاشی كری. مەبەستا شاعری نە كچە و ھەڤژینی پێك ئینایە، بەلكو ئەو ژی دزانیت دەما كچ ھەڤژینیێ پێك دئینیت یان كو دێ بیتە ژن، لێ شاعری ئەنقەست پەیڤا كچ یا تەوزیف كری، دا دیار بكەت كو شەر دلوڤانیێ ب كەسێ نابەت و گەلەكان دھێلنە چاڤەریێ بێ ئومیدیێ و خوە كچا شنوی شووكری بیت ژی و باوەر دكەم وێنە یێ روونە.\nسەبارەت وەرگێرانا ھەردوو نڤیسەران (تلك الفتاة تنتظر زوجها الحبيب).\nئەنوەر محەمەد تاھر:\nئەڤ وەرگێرانە پێدڤی ل سەر راوەستیانێ نینە و ھەر كەسێ بخوینیت، دێ زانیت دروست نەھاتیە وەرگێران و تشتەكی دیتر بالا وەرگێری یا بۆ خوە راكێشایی.\nمادەم نڤیسەرێ دووێ كو (شەمال ئاكرەی) ب راستڤەكرنا وەرگێرانی رابوویە، دڤیابا زێدەتر ل سەر وەرگێرانا خوە راوەستبا، پێدڤی ناكەت ل سەر پەیڤا (كچ و ژن) راوەستم، ئەز باوەرم زێدەتر روونكرنێ نا ھەلگریت، لێ ئەز نزانم ئەو (دێ) یا نڤیسەری ئینای، مەبەست پێ چییە، ژبەركو (دێ) لڤێرە یان كو دێ دەست ب چاڤەرێبوونێ كەت.\nئەو بخوە شاعر یێ روون و ئاشكەرا دبێژیت، دێ شەر ب دووماھی ھێت، بەلێ دھەمان دەمدا ئەو شەر یێ د بەردەوامیێ دا و كورێ پیرەژنێ یێ شەھید بووی و دیسان ئەو كچا گەنجا/ سنێلە یا ل ھیڤیا رێكا ھەڤژینێ خوە كو دیار ببیت، ئەو ژی ئەگەر شەری ھێلابیتە ساخ!! یان كو مەبەستا شاعری لڤێرە، یێ دبێژیت شەر یێ بەردەوامە و یێ پێشبینی دكەت ژی كو شەر دێ ب دووماھی ھێت و ئەو ھەر سێ كەسێن شاعر ئاماژە بۆ داین (پیرەژن، كچ و زارۆك) دێ بنە قوربانیێن كەسێن خوە یێن نزیك ژ دەستداین و بازرگانێن شەری، دوبارە دێ دەستێن خوە كەنە دناڤ ئێكدا ڤە.\nل دووماھیا نڤیسینا خوە یا كورت، ئەز دێ بیرا نڤیسەرێ دوویێ كاك (شەمال ئاكرەی) لڤێ رستا وی ئینم، ئەوا وی بۆ شارعەكێ وەك (مەحمود دەروێش) نڤیسی دەما دبێژیت:\n(ستایلێ نڤیسینێ ژ جەم دەروێشێ هەلبەستڤان یێ تێکهەلە ژ هەلبەستێ و پەخشانێ و ریتم و وێنەیێن کورت و پوخت..)، ژبەركو ئەو بخوە یێ دبێژیت ستایلێ دەروێشی یێ تێكھەلە و دڤیابا ئەو شاشییا وەرگێرانی د سەر ویرا دەرباز نەبایە.\n• مەحمود دەروێش، ئێك ژ گرنگترین شاعرێن فەلەستینی و عەرەب و جیھانیە و ناڤێ وی ب شعرا شورەش و وەلاتی ڤە ھاتیە گرێدان. دەروێش ب گرنگترین كەس دھێتە ناسكرن، یێن شعرا عەرەبی یا نوی بەرەڤ پێش برین و ھێما ئێخستینە دناڤدا. د شعرا دەروێشی دا حەژێكرن ب وەلاتی ڤە تێكەلی ئێك دبن و ب خوشتڤییا مێ ڤە دھێنە بەستن. ل سالا 1941ێ ھاتیە سەردنیایێ و ل سالا 20082 ل ھیوستن، تكساس، ل ویلایەتێن ئێكگرتی كوچ كریە.\n• ئەنوەر محەمەد تاھر، كوڤارا پەیڤ ژمارە (84) ڵاپەرە 130.\n• شەمال ئاكرەی، پێداچوونەك بۆ دو ھەلبەستێن (مەحمود دەروێشی) یێن وەرگێرای، رۆژناما ئەڤرو، ژمارە 2938 یا رۆژا 21/4/2021.\nPrevious تەمەنی لە هێڵەگ دراو.. کەنعان مدحەت\nNext فلاشباک-24- لە دەفتەری بیرەوەریی رۆژانەوە.. ستیڤان شەمزینی


سامی ڕێكانی، مامۆستای زانكۆی دهۆك: ڕێككەوتنێكی هەواڵگری دژ بە كورد هەیە - پەرەگراف\nسامی ڕێكانی، شرۆڤەكاری ساسی و مامۆستای زانكۆی دهۆك\nسامی ڕێكانی، شرۆڤەكاری ساسی و مامۆستای زانكۆی دهۆك پێیوایە ڕێككەوتنێكی هەواڵگری هەیە بە بەشداری توركیا و ئێران دژ بە كورد، ئەوەش لەڕێی بەغداوە، تا بە سیاسەتی برسیكردن هەوڵی داگیركردنی باشوری كوردستان بدەن.\nلەم چاوپێكەوتنەدا، ڕێكانی هۆكاری ئۆپەراسیۆنەكانی توركیا بۆ باشوری كوردستان ڕووندەكاتەوە و دەڵێت، تاكە ڕێگەی بەردەم داگیركاری ئەو وڵاتە، ڕێككەوتنی لایەنە كوردییەكانە بە پەكەكەشەوە، بە پشتگیری هەرێمی و نێودەوڵەتی.\nپەرەگراف: خوێندنەوەت بۆ هێرش و ئۆپەراسیۆنەكانی توركیا بۆ باشووری كوردستان چییە؟\nسامی ڕێكانی: هەموو وڵاتانی زلهێزیش دەزانن توركیا دژی هەر تاكێكی كوردە، لە هەر شوێنێك بێت، بەتایبەتی ئەكەپە دژایەتیەكی زۆری میللەتی كورد دەكات و مەترسی گەورەیە، بەڵام ئەكەپە چەند نیازێكی دیكەی هەیە لەم ئۆپەراسیۆندا، ئەویش پەیوەندی هەیە بە تێكچونی ناوخۆی توركیاوە، بە تایبەتی لەناو خودی حیزبی ئەردۆغان كە چەندین كەسی لێ جیابۆتەوە، بۆیە پێموایە هەركاتێك دژایەتی كورد و چەند لایەنێكی كوردی بكات ئەو متمانەیە بەدەستدەهێنێتەوە، هەوڵی بەدەستهێنانەوەی كاریزمەیی نەتەوایەتی و ئاینی دەدات كە لە دەستیداوە لەناوخۆی وڵاتەكەیدا.\nپەرەگراف: بۆچی هێرشەكانی توركیا لەم كاتەدا چڕتر بونەتەوە؟\nسامی ڕێكانی: دوای شكستی توركیا لەڕێككەوتن لەگەڵ ئەمریكا و بەدەستنەهێنانی متمانەی ئەمریكا دژ بە ڕۆژئاوای كوردستان، هەروەها هەڵاتنی توركیا بۆ لای ڕوسیا و چین، تەنانەت ئێران، كە ڕێككەوتنی لەگەڵیدا هەیە دژ بە كورد، هەمووی بۆ ئەوەیە ئەمریكا و ئەوروپا ڕازی بكات بۆ لەناوبردنی كورد لە ڕۆژئاوای كوردستان و باشوور، بەڵام ئەو هەوڵانە سەركەوتوو نەبون و ئێستا لە ترسی بەهێزبونی كورد ئۆپەراسیۆنەكانی چڕتر كردۆتەوە.\nپەرەگراف: بەڵام بۆچی ئێرانیش هاوكات لەگەڵ هێرشەكانی توركیادا سنورەكانی باشووری كوردستان بۆردومان دەكات؟\nسامی ڕێكانی: بەهێزبونی كورد مەترسییە بۆ سەر ئێران و توركیا، چونكە بەرژەوەندی هەردوو وڵات هاوبەشە، بۆیە تارانیش هەوڵی لاوازكردنی كورد دەدات بە تایبەت لەم قۆناغەدا كە ئەگەری دروستبونی هەرێمێك لە ڕۆژئاوای كوردستان هەیە و ئەوە بە مەترسی بۆ سەر ئایندەی وڵاتەكانیان دەزانن. ئەوان وایدەبین پلانی كورد سەردەكەوێت، بۆیە هەموو هەوڵێك دەدەن لەڕێی بەغداوە تا بە پاساوی پەكەكە پێگەی كورد لاواز بكەن لە باشوور، دەیانەوێت كێشەو ئاژاوە لەنێوان لایەنەكوردییەكاندا دروستبكەن.\nپەرەگراف: بۆچی عێراق و هەرێم لە بەرانبەر هێرشەكاندا بێدەنگن؟\nسامی ڕێكانی: هاتنی توركیا و ئێران ئاماژەیەكی ڕوونە كە ڕێككەوتنێكی هەواڵگری كراوە دژی كورد، ئێران لە بەغداوە وایكردووە هەردوو حكومەت بێدەنگبن و هەڵوێستی جددیان نەبێت بەرانبەر بە توركیا، ئێران‌و توركیا ڕێكەوتون دژی كورد و لەڕێی بەغداوە بە ڕێكاری بازرگانی و برسیكردنی باشور هەوڵ بۆ خنكاندنی كورد دەدەن، توركیاش لەگەڵ هەوڵەكانی ئێران لە بەغداوە كار لەسەر ناكۆكی ناو حیزبە كوردییەكان دەكات بە ئامانجی داگیركردنی باشوری كوردستان.\nپەرەگراف: چۆن ڕێگری لەو پیلانەی توركیا و ئێران دەكرێت؟\nسامی ڕێكانی: تاكە ڕێگە ئەوەیە ڕێكەوتنێكی یەكگرتووی هەموو لایەنە كوردییەكان بكرێت بە پەكەكەوە، بەڵام ڕێكەوتنێك كە پشتیوانی نێودەوڵەتی و هەرێمایەتی هەبێت دژی داگیركەرانی كوردستان. ئێستا ئەركی سەرەكی هەموو لایەنێكی كوردییە هۆشیارانەتر هەڵسوكەوت بكەن لەگەڵ ئەم بارودۆخەدا، تاوەكو ڕێگەنەدرێت توركیا ئەو شوێنانەی مەبەستییەتی داگیری بكات، لە ئێستادا هەوڵی ڕێككەوتنێكی نوێ دەدرێت لەنێوان وڵاتانی زلهێزی جیهاندا، بۆیە كورد پێویستی بە یەكگرتوویی هەیە تا لەو هەوڵە نێودەوڵەتییە بەئاگا بێت.


وتار! بڵاوبونەوەی وتارەکان لێرەدا بەمانای ڕاستەوخۆ تەئیدی حزب نییە و ڕای نوسەرەکانیان بەیاندەکات – پەڕە 106 – hkkurdistan\nHome 6 وتار! بڵاوبونەوەی وتارەکان لێرەدا بەمانای ڕاستەوخۆ تەئیدی حزب نییە و ڕای نوسەرەکانیان بەیاندەکات (page 106)


کارەبای نیشتمانی کەمدەکات - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان هه‌واڵ کارەبای نیشتمانی کەمدەکات\nکارەبای نیشتمانی کەمدەکات\nپرس میدیا 4/19/2020 02:51:00 م سڵایدشۆو, کوردستان, هه‌واڵ,\nوەزارەتی کارەبای هەرێمی کوردستان راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، "بەهۆی ئەوەی کۆمپانیای دانا غاز کاردەکات، کارەبای نیشتمانی لەو ماوەیەدا کەمدەکات".\nكۆمپانیای داناغاز بۆ ماوەی 24 كاتژمێر دەست بەئیشوكاری چاككردنەوە دەكات و\nلەو ماوەیەدا كارەبای نیشتمانی كەم دەكات\nئاگاداری هاونیشتمانیانی بەڕێز دەكەینەوە كە لەكاتژمێر 12ی شەوی رێكەوتی 20/4/2020 كۆمپانیای داناغاز بۆ ماوەی 24 كاتژمێر هەڵدەستێت بەئیشوكاری چاككردنەوەو چاكسازیی لە كێڵگەكانی كۆرمۆری غازی؛ بەمەش بەبڕی 130 مەقمەق بەرهەمهێنانی غاز لە كێڵكەگان كەم دەبێتەوە و توانای بەرهەمهێنانی كارەباش بەبڕی 750 – 800 مێگاوات كەم دەكات.\nئاگاداریی بەڕێزتان دەكەینەوە لەو ماوەیەدا تیمەكانی كۆنترۆڵی كارەبای هەرێم و كۆنترۆڵی كارەبای پارێزگاكان و بەڕێوەبەرایەتی گشتی بەرهەمهێنانی كارەبا و وێستگەكان بە هاوبەشی لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتیەكان لە هەوڵدا دەبن تاوەكو سیستەمی بەڕێوەبردنی كارەبا رێكبخەنەوەو كەمترین كاریگەریی لەسەر ماوەكانی پێدانی كارەبا بە هاوڵاتیان هەبێت.\nBy پرس میدیا at 4/19/2020 02:51:00 م


◄ ئەنجام: Found 306, page 1 of 31 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 ئەڤ بابەتە 3,223 جار هاتیە دیتن\n📊 60 کۆمپانیا گەشتیاریان هێناوەتە سۆران ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 18 2018 9:40AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,234 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، ئاکۆ حەمەد رابی بەڕێوەبەری گەشتوگوزاری س [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 18-6-2018 9:40:09\n📊 ئاماری رووداوەکانی جەژن لە سۆران راگەیەنرا ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Sep 18 2016 5:26PM\n👁 ئەڤ بابەتە 4,831 جار هاتیە دیتن\nدوارۆژ، ئاکۆ حەمەد رابی ئەمڕۆ یەکشەممە 18ی ئەیلو [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 73% ✍ هـ.ب. 18-9-2016 17:26:56\n📊 ئاماری شەش مانگی رووداوەکانی قەزای سۆران ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 10 2014 5:27PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,898 جار هاتیە دیتن\nراماڵ قەسرەیی لەسەرەتی ئەمساڵەوە تا کۆتای مانگی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 79% ✍ هـ.ب. 10-7-2014 17:27:55\n📊 ئاماری ڕووداو و تاوان لە سۆران (2019) ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Dec 25 2019 12:52AM\n👁 ئەڤ بابەتە 882 جار هاتیە دیتن\nلەساڵی 2019دا لەشارۆچکەی سۆران و دەوروبەری 3551 رو [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 25-12-2019 0:52:25\n📊 ئاماری ڕێژەی سوتان لە سۆران ئاشکرادەکرێت ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Apr 6 2015 8:54PM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,638 جار هاتیە دیتن\nبەپێی ئەوئامارەی دەست رۆژنیوز کەوتووە لەماوەی چوار [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ هـ.ب. 6-4-2015 20:54:02\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 14 2019 1:28AM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,201 جار هاتیە دیتن\nناو و ناسناو: ڤیان سۆران ناوی راستەقینە: ئامینە ع [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ ب.ج. 14-10-2019 1:28:21\n📕 آموزش زبان کردی - لهجە کرمانجی وسطی (سۆرانی) پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Apr 10 2013 7:56PM\n👁 ئەڤ بابەتە 12,096 جار هاتیە دیتن\nسید محمد سینا احمدی (ڕێبوار) [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ هـ.ب. 10-4-2013 19:56:58\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 16 2011 1:07PM\n👁 ئەڤ بابەتە 11,914 جار هاتیە دیتن\nکۆمەڵەی نێونەتەوەیی کتێبی پیرۆز ئەم پەڕتووکە لەلا [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 16-6-2011 13:07:25\n📕 ئینجیلی لۆقا، بە زمانی کوردی شێوەی سۆرانی پەڕتووکخانە\n👁 ئەڤ بابەتە 2,853 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 98% ✍ ب.ج. 10-6-2012 16:51:49\n| دروستکرنا لاپەری 4,399 چرکە!