سیاسەتی دەرەوە لە ململانێی باڵ باڵێنەکانی کۆماری ئیسلامیدا\nلەم قۆناغەی ئێستادا سیاسەتی دەرەکی گرنگترین کردەوە و هەڵسووکەوتی نێودەوڵەتی وڵاتانە کە دەتوانین بڵێین گۆڕەپانێکە بۆ ململانێ نێوان تێۆری و کردەوە سیاسییەکان کە کاریگەریەکانی لێکۆڵینەوە سیاسییەکان لە بواری نێودەوڵەتیدا بەردەوام خۆی بەسەر کردەوەی وڵاتاندا زاڵ کردووە. ئەوەی جێ ئاماژەیە ئەوەیەکە سیاسەتی نێودەوڵەتی هەر وڵاتێک هەڵقوڵاوی سیاسەتی ناوخۆیی ئەو وڵاتە هەر بۆیە کاتێک شۆڕشی گەلانی ئێران ڕوودەدات زۆرزوو کاریگەری خۆی لە سیاسەتی دەرەوەدا دەردەخات و لەم بوارەدا گۆڕانکاری بەرچاو بەدی دەکریت.\nبە دەستپێکی شۆڕشی گەڵان لە ئێران و هاتنە سەر کاری دەوڵەتی کاتی بە هۆی باروودۆخی نەگونجاوی سیاسی و ئابووری و بگرە ناوچەیی و هەروەها هەوڵدان بۆ بەرەنگاری کردن لەو شۆڕشەی کە سەری هەڵدابوو و بەدەست کاربەدەستان قۆرغکرابوو، سیاسەتێکی نێودەوڵەتی نوێی دەویست بۆ داڕشتنەوەی سەرلە نوێی پەیوەندییە نێودەوڵەتیەکان. هەرچەند زۆربەی شڕۆڤەکاران پێیان وایە کە لەم قۆناگەدا سیاسەتی دەرەکی ئێران درێژکەرەوەی سیاسەتی نێودەوڵەتی دەورانی پاشایەتییە و تەنیا ڕوانینی سیاسی ڕیبەری ئەوکات بۆ پرسی ئایین چەند گۆڕانکاریەکی بەدی هێناوە، بەڵام دەتوانین بڵێین ئەوان لەبیریان کردووە کە بابەتێکی گرێنگی سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و کلتووری بە ناوی شۆڕشی ئیسلامی ڕووی داوە کە دەتوانێت سەرجەم بوارەکانی سیاسەت و بگرە ژیانی خەڵک بگرێتە بەر کە خۆی گۆڕانکاریەکی گەورە بەدووی خۆیدا دەهێنێت.\nساڵەکانی کۆتایی دەهەی ٥٠ و هەروەها سەرەتای دەهەی ی٦٠یهەتاوی دوو ڕوانگەی جیاواز و تاڕادەیەک دژبەیەکی لە ئاستی سیاسەتی نێودەوڵەتیدا لە ئێران بەدی هێنا. بەڕیوەبەرانی دەوڵەتی کاتی ئەوکات بیر و ڕایان وابوو کە بۆ ئەوەی ئەم دەسەڵاتە تازەیە کە ڕەنگی و بۆنی ئایینی هەیە بتوانرێت ڕاگیڕیت و پەرە بستێنێت دەبێت ئێران هاوکاری و پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ وڵاتانی دەرەوە و ڕۆژئاوا و زیاتر لە وانیش ئەمریکا بەهێزتر بکات و دەبێت بەرژەوەندییە نەتەوەییەکان لەسەرەوەی بەرژەوەندی ئایینی بێت و هەر بۆیەش ئاستی پەیوەندییەکانی ئێرانی لە گەڵ ئەمریکا پەرە پێدا و کۆنسوولخانە ئەمریکا بۆ باڵوێزخانە گۆڕدرا و چەند دانیشتنێکیش لەگەڵ بێرژینسکی ڕاوێژکاری ئەمنیەتی نەتەویی ئەوکاتی کارتێر کرد، بەڵام لە بەرامبەردا ڕیبەری ئێران دژی ئەو بیر و باوەڕە بوو و لە ڕوانگەی ئەوەوە بەرژەوەندی ئایینی لە پێشەوەی هەموو شتێک بگرە بەرژەوەندی خەڵک و مەملەکەت و شۆڕشی تازە پێگەیشتووش بوو. خومەینی هەر زوو قسەکانی دەوڵەتی کاتی ڕەت کردەوە و بە دروشمی نە ڕۆژهەڵاتی نە ڕۆژئاوای (نە شرقی نە غربی) پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی ئێرانی تا ڕادەیەکی زۆر بردە پەڕاوێزەوە.لەم قۆناغەدا بەربەرەکانی نێوان ڕوانگەکان تا ڕادەیەکی زۆر پەرەدەستێنێت و موهەندیس بازەرگان سەرۆک وەزیرانی ئەوکاتی ئێران لە ساڵی ١٣٦٣ی هەتاوی لە کۆننفرانسێکدا باس لەو کێشەیە دەکات ودەڵێت؛ «ئامانجی سەرەکی دەوڵەتی کاتی یارمەتی بە ئێران لە ڕێگای ئیسلامەوەیە، بەڵام ڕوانگەی خومەینی یارمەتی دانی ئیسلامە لە ڕیگای ئێرانەوەیە». ئەو کێشەیە بە گرتنی سفاڕەتی ئێرانەوە لە لایەن قوتابیەکانی زانستگای دواکەوتووی خومەینی بە قازانجی خومەینی کۆتایی پێدێت.\nلە دەهەی ٦٠ی هەتاویەوە بە وردی سیاسەتی نێودەوڵەتی ئێران لە خۆپاراستن لە هاتن و دەستێوەردانی وڵاتانی دەرەکی گۆڕدرا بە هەناردەکردن و بڵاوکردنی ئامانجەکانی شۆڕشی ئێسلامی ئێران بۆ دەرەوە و پەل هاویشتن لە وڵاتانی دراوسێدا. لەم قۆناغەدا ئێران هەوڵیدا بە یارمەتی ئایین و مەزهەبی تەشەیوع و کەڵک وەرگرتن لە مەڕاسمی حەجی مەسڵمانان هەوڵبدات دژی سیاسەتەکانی وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئەمریکا بوەستێتەوە. هەروەها هەڵدەدرێت کە پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ دەوڵەتەکان کەمکاتەوە و ڕووبکاتە پەیوەندی لەگەڵ نەتەوەکان تا بتوانێت بە دانی پارە و یارمەتی تر بۆلای خۆیان ڕابکێشێت و بیانکاتە هێزێکی گوشار بۆ سەر وڵاتانی خۆیان.\nبە هاتنە ئاڕای باسی هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی بۆ وڵاتانی تر بۆ سازکردن و بەدیهێنانی سنوورێکی ئەمنی لە دەورووبەری ئێران و هەروەها گرتنی باڵوێزخانەی ئەمریکا تا ڕادەیەکی زۆر ڕەوایی سیستم سیاسی ئێران چووە ژێر پرسیارەوە. بە واتەیەکی تر هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی خالی لێککەوتنی دوو کولتوری سیاسی ئێرانی – ئیسلامی و فەلسەفەی سیاسی خومەینی بوو. سەرەڕای ڕەخنەی ناوخۆیی لەم شێوازەی هەناردەکردنەی شۆڕشی ئێسلامی کە دەستەیەک لە سیاسەتوانانیش دەگرێتەوە، بەڵام تا ئێستا هەر ئەو سیاسەتە گرتراوەتەبەر. لەم قۆناغەدا لەجیاتی ئەوەی ئێران خۆی لەگەڵ سیاسەتی نێودەوڵەتی هاوئاهەنگ بکات هەوڵدەدات بە کەڵک وەرگرتن لە سیاسەتی ناوخۆیی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا سیاسەتسازی بکات.\nدوای کۆتایی شەڕی ئێران و عێراق و لە ناوچوونی شووڕەوی، مردنی خومەینی و گۆڕانکاری و پێداچوونەوە لە دەستووری ئێراندا و بە چاو خشاندنێک بە وێرانییەکانی دوای شەڕ و لە ناوچوونی زۆربەی هەرەزۆری ژێرخانە ئابوورییەکانی ئێران لە ساڵەکانی دەیەی ٧٠ی هەتاویدا، ئێران سیاسەتی نێودەوڵەتی خۆی بۆ پەرەپێدانی ئابووری لە ڕێگای ڕاکێشانی بازرگانی نێودەوڵەتی بۆ سەرمایەگوزاری لە ئێران تەرخانکرد. لەو دەورەیەدا کە هاوکاتە لەگەڵ سەرۆک کۆماری هاشمی ڕەفسەنجانی، هەوڵدەدرێت شۆڕشی ئیسلامی لە ڕێگای ئابووری و گەشەی ئابووری پەرەپێبدرێت و هەروە دەیهەوێت پەیوەندییەکانی ئێران لەگەڵ وڵاتانی دەرەوە تا ڕادەیەکی زۆر بەرەو پێش بەرێت.هەر بۆیە لەو دەورەیەدا لە سیاسەتی نێودەوڵتی ئێران چاوپێکەوتنەکانی نێوان سەرۆک کۆمار و وەزیری دەرەوە لەگەڵ هاوتاکانی خۆیان تاڕادەیەک هەڵکشانی بە خۆیە بینیوە. گرتنەبەری ئەم ڕێگایە دەبێتە هۆی ئازاد کردنی زیاتر لە ٥٦٧ میلیۆن دۆلار لە داراییەکانی ئێران کە لە لایەن ئەمریکاوە دەستی بەسەردا گیرابوو.\nئەم پەیوەندییانە دەبیتە هۆی پەرەستاندنی ئابووری ناوخۆیی و هاتنە ناوکایەی کەرتی تایبەت و تا ڕادەیەک خۆشبژێوی بۆ خەڵک و لە ئاستی ناوچەییشدا هەوڵدرا تا ئەو وڵاتە تازانەی سەریان هەڵداوە وەک بازاڕێک و هەلێک بۆ پەرەستاندنی ئابووری چاو لێبکرێت و تا ڕادەیەکی کەم لەم دەوەرەیەدا هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی دەکەوەێتە دوای بابەتی ئابووریەوە و لە بواری نێودەوڵەتیشدا تا ڕادەیەک ئێران بە پەسەند کردنی یاسای سندووقی پوڵی نێودەوڵەتی دێتەوە سەر هێڵی بازارگانی و ئابووری جیهانی.\nلە کۆتاییەکانی دەهەی ٧٠ و سەرەتای دەهەی ٨٠ی هەتاوی و هاتنە سەرکاری خاتەمی وەک سەرۆک کۆماری ئیسلامی ئێران ڕەوەندی دەورەی پێشوو بەردەوام دەبیت و تەنیا بابەتی سیاسی و کلتوری جێێ بابەتی ئابووری دەگرێتەوە و سیاسەتی هاوسەنگی و پەرەستاندنی ئابووری جێی خۆی دەدات بە گەشەی سیاسی و هەوڵدەدرێت لە سیاسەتی تەک لایەنەی خۆیان دوورکەنەوە و تا ڕادەیەک لەگەڵ سیاسەتی گشتی خۆیان نوێ کەنەوە و هەوڵدەدرێت خۆیان لە توند و تیژی بەدوور بگرێن و زامنی ڕوو بەدەرێیان نەرمتر دەکەنەوە و باس لە وتووێژی شارستانییەتەکان دەکرێت. لەم قۆناغەدا ئێران باس لەوە دەکات کە دەیهەوێت لە ڕێگای لەیەکتێگەیشتن و وتووێژی کلتووری و شارستانییەتەکانەوە، لە یەک نزیک ببنەوە و ئیسلام دینی لەیەک تێگەیشتنە و زمانێکی نەرمی هەیە و دەبێت بە لە یەک تێگەیشتن پەرە بە پەیوەندییە ناودەوڵەتییەکان بدرێت. بە ڕەچاو کردنی ئەم سیاسەتە ئێران لە هەنگاوی یەکەمدا هەوڵیدا خۆی لە گەمارۆی سیاسی ئەمریکا بێنێتە دەرەوە و دواتر بە ڕەچاوگرتنی ناوچەکە وڕۆڵی ئێران لەو ناوچەیەدا بارودۆخی بەرگریکارانە دەگرێتە بەر و خۆی تۆکمەتر دەکات و لە ئاکامدا هەوڵیدا بە وتووێژی سیاسی ئەو کێشە و ئاڵۆزیانەی کە لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە هەیەتی تا ڕادەیەکی زۆر چارەسەریان بکات.\nئەم نەرمی نواندنانەی ئێران و هەوڵ بۆ وتووێژ و لێکتێگەیشتن بێ هۆ نییە و ئێران کە پێشتر لە دەورانی هاشمی ڕەفسەنجانی گرێبەستێکی لەگەڵ وڵاتی چین بۆ سازکردنی وێستگەیەکی پیتاندنی ئۆرانیۆم واژۆ کردبوو، بەڵام دوای ماوەیەک لە ژێر گوشاری ئەمریکا چین لەم گرێبەستە دەکشێتەوە و خاتەمی بە هاتنەسەرکاری بە کەڵک وەرگرتن لە شارەزایانی ناوخۆ ئەم پڕۆژەیە دەخاتەوە گەڕ کە کاردانەوەی وڵاتانی دیکەی لێدەکەوێتەوە.\nلە دەهەی ٨٠ی هەتاوی کە بە هاوکاتە لەگەڵ سەردەمی سەرۆک کۆماری ئەحمەدینژاد، سیاسەتی نێودەوڵەتی ئێران لەو دەورانەدا تا ڕادەیەک لە نەرم و نیانییەکانی دەورانی خاتەمی دوور دەکەوێتەوە و ئەحمەدینژاد باس لەوەدەکات کە خاتەمی لە بواری نێودەوڵەتیدا زۆر بەنەرمی چۆتە پێش. لەو دەورەیە زیاتر هەوڵدەدرێت بۆ پیتاندنی ئۆرانیۆم و ڕاگەیاندنەکان ڕوو بەدەرەوە توندوتیژ تر دەبێت و ئێران لە بواری سیاسی و ئابووریدا گۆشەگیرتر دەبێت و ئاکامەکەشی دەبێتە گەمارۆی ئابووری بۆ سەر ئێران و خراپ بوونی زیاتری بژێوی خەڵک. لەو دەورەیە زیاتر لە جاران لێدوانی دژ بە ئەمریکا و ئیسرائیل دەدرێت و لە کۆنفرانسی هۆلۆکاست لە بەر چاوی میدیای جیهانی ئەحمەدینژاد باس لە لەناوبردنی ئیسرائیل و ڕەتکردنەوەی هۆلۆکاست دەکات و هەروەها لە لێدوانی فەرمیدا بە ڕاشکاوی باس لە یارمەتی و پشتگیری حیزبوڵڵای لوبنان و وڵاتانی تر دەکات. لەو قۆناغەدا ئێران زیاتر لە جاران خۆی لە چین و ڕووسیە نزیک دەکاتەوە.\nلە دەهەی ٩٠ و بە هاتنە سەر کاری ڕووحانی وەک سەرۆک کۆماری ئێران جارێکی تر ئێران هەوڵدەدات بە گۆڕینی کردەوەکانی ئەو هەلە بۆ خۆی بڕەخسێنێت کە بتوانێت نەفەسێکی تازە هەڵمژێت و سیاسەتی هەنگاوێک بۆ دواوە و دوو هەنگاو بۆ پێشەوە دەخاتە بەرنامەی کاری خۆی. ئێران کە لە دەورانی ئەحمەدینژاد دا هەوڵی خۆیدا بە هەرجۆرێک دەتوانێت تا ڕادەیەک بەو ئامانجانەی خۆی لە ناوخۆ و دەرەوە بگات و هەربۆیەش زۆر بۆی گرنگ نەبوو وڵاتانی تر هەڵوێستیان چییە و هەر ئەوەش بووە هۆی گەمارۆی ئابووری و پەراوێز خستنی لە بواری سیاسەتی نێودەوڵەتی و هەروەها گەورەبوونەوەی کێشەی وزەی ناوەکی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا. هەر بۆیە چاوەڕوان کراو بوو کە سەرۆک کۆماری دوای ئەحمەدینژاد دەبوو سیاسەتێکی نەرمترو گونجاوتر و شیاوتری لە ئەو هەبووایە بۆیە ڕووحانی بە دروشمی پەیوەندی نێودەوڵەتی دەبێت بەرژەوەندی و ئەمنیەتی ناوخۆ بپارێزێت و دەبێت ئێمە لەو پەراوێزە سیاسییە بە وتووێژی ژیرانە و واقعگەرایانە ئەو پچراوی سیاسییەی کە ڕوویداوە نۆژەن بکەینەوە و بەڵام ناشبێت بەڕژەوەندی و مافی خۆشمان لە بەرچاو نەگرین.\nلەو دەورەیەدا هەوڵدرا ئێرانیش لە ئەمریکا دەست بکات بە لابیگەری کە ئەوە چەندین جار لەقسەکانی جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێراندا بە ڕوونی ئاماژەی پێکراوە. هەرچەند پێشتریش لابیگەری هەبوو، بەڵام زۆر بەرچاو نەبوو. هەر بۆیە هەوڵ درا لە لایەن ئیسلامییەکانی نزیک لە ئێران و دژبە ئەمریکا و ئیسرائیل کە نیشتەجێی ئەمریکا بوون و هەوەها سیاسەتوانانی دۆستی ئێران کە زەمینەی هاوکارییان بوو بەم ئامانجە بگەن کە تا ڕادەیەکی زۆریش سەرکەوتوو بوون هەرچەند کە بە ئاشکرا خاوەندارییەتی ناکەن.\nلەو دەورەیەدا ئامانجی سەرەکی ئێران واتە هیلالی شیعی کە خۆی لابیەکی دینییە لەبیر نەکراوە و وەک دەورەکانی پێشتر کاری لەسەر کراوە و بەرو پێشتریان بردووە هەرچەند لەوانەیە کە ڕووحانی زۆر لەسەر ئەو بابەتە سوور نەبێت، بەڵام ویستی سەرەکی خامنەیی و سپای قودسی ئێران پەرەستاندنی ئایینی شیعە لە جیهانە ئەویش نەک لەبەر خوودی ئایین و مەزهەب تەنیا بۆ لابیگەری و گرتنە دەستی ناوچەیەکی ئایینی کە خۆیان دەستی یەکەم بن تێیدا کە تا ڕادەیەکی زۆر لە دەورانی ئۆبامادا لە سەر ئەو بابەتە کە لە ناوچەکەدا باڵانسێکی بەرچاو لە نێوان سوننی و شیعەدا دەبێت پێک بێت، وتووێژکرا و ڕیگاشی پێدرا. بە پێک هاتنی ناوچەیەکی تا ڕادەیەک ئازادی شیعە بە ڕیبەری ئێران، توانی ئە هەلە بۆ ئێران بڕەخسێنێت کە پەل و پۆیەکی زۆر بخاتە ناوچەکە، کە ترامپ دوای هاتنەسەر کاری هەوڵی زۆریدا بۆ قرتاندن و لە ناو بردنی.\nهەروەها نابێت لە بیری کەین کە ئێران لەسەرەتاوە دوای دوورکەوتنەوە لە وڵاتانی ڕۆژئاوا بە تایبەت ئەمرێکا هەوڵێکی زۆریداوە بۆ خۆ نزیک کردنەوە لە چەپی ڕۆژئاوا کە لە دەورانی سەرۆک کۆماری ئەحمەدینژاد دا بە لووتکەی خۆی گەیشت و لەو دەورەیەشدا بەردەوام لەم ئاڕاستەیەدا هەنگاو نرا، هەرچەند زۆر بەرچاو نەبوو چونکا سیاسەتی ئێران لەم دەورەیەدا لە چوارچێوەی گرنگیدان بوو بە ئەم پەیوەندییانەی کە زۆرترین سوود و قازانجیان هەبێت لە مەودایەکی زەمانی کەمدا.\nلە چاو خشاندنێکی گشتیدا لە سەرەتای هاتنە سەرکاری کۆماری ئیسلامیدا تا ئیستا دەردەکەوێت کە سیاسەتی نێودەوڵەتی ئێران بەردەوام گرێدراوی توندی سیاسەتی ناوخۆی ڕژیم بووە و بەردەوامیش هەوڵدراوە لە چوارچێوەی هێشتنەوە و ڕیشەداکوتان و دواتر پەل و پۆ هاویشتنی ئەم شۆڕشە بە واتەیەک شۆڕشی ئیسلامی شیعەدا کار بکرێت، بۆ ئەوەیکە بتوانێت خۆی ڕابگرێت و سنوورەکانی لە دەرەوە لە بواری سیاسی و جوغڕافیاییەوە پەرە پێدات و تەنیا بە سنووری خاکی ڕازی نییە و خۆی دەزانێت دەبێت شەڕ و ئاڵۆزییەکانی بەرێتە ئەو دیوی سنوورەکانی، هەر بۆیە بەردەوام بە دروشمی هەناردەکردنی شۆڕشی ئایینی و ئیسلامی ئەم ڕێگایەی گرتووەتە بەر و لەم ئاستەشدا توانیویەتی بە ڕەچاو کردنی سیاسەتی ناوچەکە و وڵاتانی ڕۆژئاوایی و ئەمریکایی بە سیاسەتی هەنگاوێک بە دواوە و دو هەنگاو بۆ پێشەوە بەردەوام بێت لە ئامانجەکانی و هەرکات ڕێگا بووە بە توندی ڕۆشتووە و هەرکات پێشی پێگیراوە سیاسەتەکەی بۆ وتووێژ گۆڕیوە و دەبێت چاوەڕوان بکرێت کە لە ئاستی ناوخۆ و دەرەکی تا چ ڕادەیەک دەتوانێت لە سیاسەتەکانی بەردەوام بێت و تا چ ڕادەیەک لێی قبووڵ دەکرێت.


رووسیا و سووریا دوای گواستنەوەی بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان دەکەن\nهەرمان خالید 28/09/2019 - 11:05 بڵاوکراوەتەوە لە جیهان\nرووسیا و سووریا داوای گواستنەوەی بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئەمریکاوە بۆ وڵاتێکی دیکە دەکەن.\nباڵەخانەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک لە ئەمریکا لە ساڵی 1947 دەست بە دروستکردنی کراوە و لە ساڵی 1952 تەواو بووە، بڵام لە ساڵی 1951ـەوە وەک بارەگای سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکان، بەکار دێت.\nوەلید موعەلیم، وەزیری دەرەوەی سووریا بە ئاژانسێکی رووسی راگەیاندووە، پشتگیریی داواکەی سێرگی لاڤرۆڤی وەزیری دەرەوەی رووسیا دەکا بە گواستنەوەی بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ولاتێکی دیکە، ”لە نیویۆرک رووبەڕووی ئاستەنگ دەبینەوە“.\nپێشتر سێرگی لاڤرۆڤ دوای ڤیزا نەدان بە بەشێکلە ئەندامانی شاندی رووسیا بۆ ئامادەبوون لە کۆبوونەوەکانی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکاوە، رایگەیاندبوو، پێویستە بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان بگوازرێتەوە وڵاتێکی دیکە،\nلاڤرۆڤ ئاماژەی بە پێشنیازی جۆزێڤ ستالینی سەرۆکی پێشووتری یەکێتیی سۆڤیەت کردبوو، کە داوای کردبوو بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان بگوازرێتەوە شاری سوچی لە باشووری رۆژئاوای رووسیا و پێشنیازەکەی بە ”باش“ ناوبردووە.\nپیلانێکی تیرۆریستی دژی نوێنەرایەتیی ئەمریکا و ئیسرائیل ئاشکرا دەکرێت\nفەرمانی دەستگیرکردنی بۆ پارێزگاری ناشەرعیی کەرکووک دەرچوو\nهونەرمەندێکی ناوداری ئەمریکی: ترەمپ گەمژەیە\nعێراق و فەرەنسا یاداشتنامەیەکی لێکتێگەیشتن واژۆ دەکەن\nرووسیا فڕۆکەخانەیەکی کوردستان بەکرێ دەگرێ و دەیکاتە بنکەی سەربازی


جڤاتى نیشتمانى: داهات بگه‌ڕێته‌وه بۆ خه‌زێنه‌ى حکومه‌ت و کۆتایى به قۆرخکارى کۆمپانیاى حیزبى بهێندرێت\nجڤاتى نیشتمانى گۆڕان له کۆبونه‌وه‌ى ئه‌مڕۆیدا ژماره‌یه‌ک بڕیار و راسپارده‌ى ده‌رکرد و رایگه‌یاند، پێویسته ده‌سته‌به‌جێ ته‌واوى داهات بگه‌ڕێته‌وه بۆ خه‌زێنه‌ى حکومه‌ت و کۆتایى به قۆرخکارى و ده‌ستێوه‌ردانى کۆمپانیاى حیزبى بهێندرێت.\nبزوتنه‌وه‌ى گۆڕان دواى ئه‌وه‌ى به‌شدارى کابینه‌ى نۆیه‌مى حکومه‌تى هه‌رێمى کرد دوو ماوه درایه کابینه‌که، له قۆناغى یه‌که‌مدا شه‌ش مانگ و له قۆناغى دووه‌م شه‌ش مانگى دیکه، ئه‌گه‌رنا بزوتنه‌وه‌که پێداچونه‌وه به به‌شدارى کردنى له کابینه‌که‌ى مه‌سرور بارزانیدا ده‌دات.\nئه‌مڕۆ جڤاتى نیشتمانى دواى هه‌ڵسه‌ندگاندنى زیاتر له ساڵێکى کابینه‌ى نۆیه‌م چه‌ند بڕیارێکى ده‌رکردووه‌و تێیدا پشتیوانى ته‌واوى تیمى خۆى ده‌کات له حکومه‌تداو بزوتنه‌وه‌که‌یان به‌رده‌وام ده‌بن له‌به‌شداریکردنیان.\nجڤاتى نیشتمانى بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان ئه‌مڕۆ کۆبوه‌وه و دواى کۆبونه‌وه‌که له راگه‌یه‌ندراوێکدا بڵاویکرده‌وه، ئه‌مڕۆ کۆبونه‌وه‌ى ئاسایى خۆى به به‌شدارى تیمى گۆڕان له حکومه‌تى هه‌رێم ئه‌نجامدا، کۆبونه‌وه‌که تایبه‌ت بو به ره‌وشى سیاسی، ئابورى و حوکمڕانى هه‌رێمى کوردستان و عێراق.\nله‌ده‌ستپێکى کۆبونه‌وه‌که‌دا، جڤاتى نیشتمانى جه‌ختیان له‌وه‌کرده‌وه که "دڵنیاین ئه‌توانین قه‌یرانى نه‌خوازراوى سیاسى و دارایى به به‌شدارى چاکسازیخوازان و هاونیشتیمانیان تێئه‌په‌ڕێنین".\nجڤاتى نیشتمانى بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان باسى له‌وه‌شکردوه، "دڵنیاین ئه‌توانین قه‌یرانى نه‌خوازراوى سیاسى و دارایى به به‌شدارى چاکسازیخوازان و هاونیشتیمانیان تێئه‌په‌ڕێنین، گۆڕان به باوه‌ڕێکى نه‌پساوه پابه‌نده به ئه‌رکى نیشتیمانى و ئه‌خڵاقى خۆى که هه‌میشه وه‌ک داکۆکیکارى مافى هاونیشتیمانیان ئه‌مێنێته‌وه".\nله کۆبونه‌وه‌که‌دا ئه‌م راسپارده و بڕیارانه په‌سه‌ند کران:\nیه‌که‌م: جڤاتى نیشتیمانى بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان به وردى هه‌ڵسه‌نگاندنى بۆ به‌شدارى له کابینه‌ى نۆى حکومه‌تى هه‌رێم کرد. قه‌یرانى قوڵى سیاسى و ئابوریى و دارایى هه‌رێمى کوردستان ئه‌نجامى حوکمڕانى خراپ و نادادپه‌روه‌رى و گه‌نده‌ڵى رابردووه. هه‌روه‌ها، جه‌ختى کرده‌وه له سه‌ر ئه‌نجامدانى چاکسازى و گۆڕانکارى ریشه‌یی، وه به‌شدارى بزوتنه‌وه‌ى گۆڕانیش له کابینه‌ى نۆ ته‌نیا به‌م ئامانجه‌یه و، له‌م چوارچێوه‌یه‌شدا پشتیوانى ته‌واوى تیمى خۆى ده‌کات له حکومه‌تدا.\nدوه‌م: حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان پێویسته پابه‌ند بێت به راگه‌یندراوى کۆتایى کۆبونه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران له ٢١ى ٦ى ٢٠٢٠ که ته‌نها بۆ یه‌ک مانگ موچه‌ى فه‌رمانبه‌ران که‌م ئه‌کرێته‌وه و ئه‌و رێکاره کاتییه. بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان جه‌خت ئه‌کاته‌وه که حکومه‌ت هه‌رێم پابه‌ندبێت به‌و به‌ڵێنه‌وه. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش پێویسته:\n١. چاکساى ریشه‌یى له که‌رتى نه‌وت و گاز، داهاتى ناوخۆ، خاڵه سنورییه‌کان، باج ئه‌نجامبدرێت.\n٢. رێکه‌وتن له‌گه‌ڵ حکومه‌تى فیدراڵى به پێویست ئه‌زانێت، له‌م پێناوه‌شدا پێویسته هه‌ردولا پابه‌ندى ماف و ئه‌رکه‌کانیان بن.\n٣. پێویسته ده‌سته‌به‌جێ ته‌واوى داهات بگه‌ڕێته‌وه بۆ خه‌زێنه‌ى حکومه‌ت و کۆتایى به قۆرخکارى و ده‌ستێوه‌ردانى کۆمپانیاى حیزبى بهێندرێت. ئه‌مه‌ش هه‌نگاوێکى گرنگه بۆ زیادکردنى داهات و پێدانى موچه‌ى هاونیشتیمانیان له کاتى خۆیدا.\nسێیه‌م: چاکسازى له ناو هێزه‌کانى پێشمه‌رگه و پۆلیس و هێزه‌کانى ناوخۆ بکرێت به نه‌هێشتنى ده‌ستى حیزب له‌ناویاندا و کردنیان به دامه‌زراوه‌ى نیشتیمانی.\nچواره‌م: مانه‌وه و گه‌شه‌کردنى هه‌رێمى کوردستان به‌نده به بنیاتنانى پایه‌کانى حکومڕانى باش، به‌ده‌ستهێنانه‌وه‌ى متمانه‌ى هاونیشتیمانیان، جێبه‌جێکردنى ستراتیژى هاوسه‌نگى له په‌یوه‌ندییه هه‌رێمى و نێوده‌وڵه‌تیه‌کان.\nپێنجه‌م: سه‌باره‌ت به په‌یوه‌ندى نێوان لایه‌نه سیاسیه‌کان پێویسته کۆتایى بهێندرێت به دروستکردنى گرژى و ئاڵۆزى ده‌ستکرد و لاوه‌کی، که له روانگه‌ى ئێمه‌وه بیانوه بۆ دواخستن و خۆدزینه‌وه له ئه‌نجامدانى چاکسازى ریشه‌یی.\nشه‌شه‌م: بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان ئاڵوگۆێ و گۆڕانکارى له حکومه‌تى خۆجێى پارێزگاى سلێمانی، هه‌ڵه‌بجه، ئیداره‌ى راپه‌ڕین و گه‌رمیان ئه‌نجام ئه‌دات.


كۆرۆنا له‌ناو ئه‌ندامه‌كانی یه‌ك خێزان خێرا بڵاوده‌بێته‌وه؟\nئه‌نجامه‌كانی توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ ئاشكرای كردوه ئه‌گه‌ر تاكێكی خێزانێك توشی ڤایرۆسی كۆرۆنا ببێت ئه‌وه ئه‌گه‌ری توشبوونی ئه‌ندامه‌كانی دیكه كه‌مه.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و هه‌واڵه‌ی پێگه‌ی" ده‌یلی مه‌یل" ی به‌ریتانی بڵاویكردۆته‌وه تیایدا هاتووه پسپۆڕان له بۆستن ی ئه‌مه‌ریكی توێژینه‌وه‌یان له‌سه‌ر زیاتر له 7000 خێزان كردوه كه یه‌كێك له ئه‌ندامه‌كانی توشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بووه.\nئه‌نجامه‌كان سه‌لماندویه‌تی یه‌ك له‌كۆی 10 كه‌س كۆرۆنا بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی دیكه ده‌گوازنه‌ته‌وه كه له‌گه‌ڵیاندا ده‌ژین له ماڵێكدا ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ژماره‌ی ئه‌ندامانی خێزانه‌كه گه‌وره‌ش بێت، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ی توشبویه‌ك به ڕه‌بۆ یان شێرپه‌نجه یان قه‌ڵه‌وی هه‌بێت ئه‌وه گرفت دروست ده‌كات.\nپێشتریش ئه‌نجامی 54 توێژینه‌وه كه له "JAMA Network Open" بڵاوكرایه‌وه له دیسێمبه‌ری 2020 تیایدا ئاشكرا بووه كه ئه‌گه‌ری گواستنه‌وه‌ی كۆرۆنا له‌نێوان ئه‌ندامه‌كانی یه‌ك خێزان ڕێژه‌كه‌ی %16.6 ه.


لەک بە جەماوەرێک لە کوردەکان دەگوترێت کە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە پارێزگاکانی کرماشان، لوڕستان، ئیلام، ھەمەدان و لە باشووری کوردستان لە پارێزگاکانی هەولێر، کەرکووک و هەندێک ناوچە لە سلێمانی دەژین. زمانی زگماکیی لەکەکان زاراوەی لەکیە کە بەشێک لە زمانی کوردی دێت بە ئەژمار.\nبەشێکی گەورە و مەزن لە لەکەکان سەر بە ئایینی ئیسلامی شیعەن و بەشێکیشیان سەر بە ئایینی یارسانن. زۆربەی ھەرەزۆری لەکەکان لە ھەرێمی کوردستان (باشووری کوردستان) سوننەن.\n^ ڕۆژنامەی ھەمشەھریی پارێزگاکان: پارێزگاکانی ئێران لە کەی بوون بە پارێزگا؟ (فارسی)، نووسراوی ٥ی گەلاوێژی ٢٠١٤؛ ١٨ی تەممووزی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. سەردان لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٨.\n^ پێگەی ھەواڵی یافتە: پارێزگادارانی لوڕستان (لە سەرەتاوە تاکۆ ئێستاکە)، نووسراوی ٦ی گەلاوێژی ٢٠١٦؛ ١١ی نیسانی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. سەردان لە ١٠ی نیسانی ٢٠١٨.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لەک&oldid=819194»


لوبلوبه: دۆخی ته‌ندروستیی عادل ئیمام زۆرباشه\n:: AM:10:41:16/10/2019 \nبه‌مدواییه پڕوپاگه‌نده‌یه‌كی زۆر له‌باره‌ی دۆخی ته‌ندروستیی هونه‌رمه‌ندی دیاری كۆمیدیای عه‌ره‌بی عادل ئیمام بڵاو بووه‌وه گوایه تووشی نه‌خۆشیی شێرپه‌نجه بووه و له نه‌خۆشخانه كه‌وتووه. به‌ڵام ئه‌ستێره‌ی سینه‌مای عه‌ره‌بی "لوبلوبه" هه‌وادارانی ئیمام دڵنیا ده‌كاته‌وه كه ته‌ندروستیی زۆرباشه.\nپێگه‌ی "ئیلاف" له خولی 35ی فێستیڤاڵی ئه‌سكه‌نده‌رییه‌ی سینه‌مایی لوبلوبه‌ی به‌گیر هێنا و هه‌واڵی ته‌ندروستیی عادل ئیمامی لێ پرسی، ئه‌ویش گوتی ئه‌وه‌ی له‌باره‌ی ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌وه ده‌گوترێ، به‌هیچ شێویه‌ك راست نییه، عادل ئیمام ته‌ندروستیی زۆرباشه و كێشه‌ی ته‌ندروستیی و هیچ نه‌خۆشییه‌كی نییه.\nعادل ئیمام ته‌ندروستیی زۆرباشه و كێشه‌ی ته‌ندروستیی و هیچ نه‌خۆشییه‌كی نییه\nزیاتر روونی كرده‌وه، به‌رله‌وه‌ی من بێمه ئه‌م فێستیڤاڵه، من و ئیمام پێكه‌وه بووین، ئه‌و ئێسته خه‌ریكی وێنه‌گرتنی درامای "فلانتینۆ"یه كه تێیدا هونه‌رمه‌ند ده‌لال عه‌بدولعه‌زیز به‌رانبه‌ر به عادل ئیمام رۆڵی سه‌ره‌كی ده‌بینێ.\nجیا له‌وه‌ی له چه‌ند فیلمێكدا رۆڵی مامناوه‌ندیی ده‌بینی، به‌ڵام له ساڵی 1971دا به شانۆگه‌ریی "مدرسه المشاغبین" وه‌ك ئه‌ستێره‌یه‌كی كۆمیدی ئاماژه‌ی پێ ده‌دراكه له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندان حه‌سه‌ن مسته‌فا، سه‌عید ساڵ و یوونس شه‌له‌بی، نواندنی كرد، به‌دوایدا له ساڵی 1975، شانۆگه‌ریی "شاهد مشافش حاجه"ی پێشكه‌ش كرد كه ماوه‌ی حه‌وت ساڵ به‌رده‌وام بوو له پێشكه‌شكردن.\nله‌دوای ئه‌و كاره هونه‌رییانه‌دا، ئیمام چه‌ندین شانۆگه‌ریی زۆر ناودار و فیلمی پڕۆفیشناڵی سینه‌مایی پێشكه‌ش كرد كه تا ئێسته‌یش كه خاوه‌نی ده‌یان فیلمی سینه‌ماییه، كه‌چی فیلمه‌كانی هه‌شتا و نه‌وه‌ته‌كانی جه‌ماوه‌رێكی زۆریان هه‌یه. عادل ئیمام جیا له خه‌ڵاته عه‌ره‌بییه‌كان، خاوه‌نی ده‌یان خه‌ڵاتی بیانییه كه له زۆربه‌ی فێستیڤاڵه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا، خه‌ڵاتی وه‌رگرتووه.\nلوبلوبه كه خاتوونه ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژ و نمایشكارێكی عه‌ره‌به و له دنیای سینه‌مادا ئه‌ستێره‌یه‌كی دیاره. ناوی راستینه‌ی "نینوشكا مانول كۆبلیان"ه. به‌ڕه‌گه‌ز سووریاییه و له ساڵی 1945 له شاری حه‌له‌ب له دایك بووه، به‌ڵام له منداڵییه‌وه له میسر نیشته‌جێ بووه و له‌و وڵاته‌دا ده‌ستی به كاری هونه‌ری كردووه. وه‌ك سه‌ره‌تا به لاساییكردنه‌وه‌ی هونه‌رمه‌ندان ده‌ستی پێ كردووه و به‌دوایدا خۆی له‌سه‌ر شانۆ و سینه‌مادا بینیوه‌ته‌وه، خاوه‌نی ده‌یان فیلمی سینه‌ماییه و له‌گه‌ڵ زۆرینه‌ی هونه‌رمه‌ندا كۆن و گه‌وره‌كان كاری كردووه. تا ئێسته‌ش له‌كاری هونه‌ریدا كێبه‌ركێی گه‌نجه‌كان ده‌كات.


پەروەردە ئاگادارییەك بۆ خوێندكارانی 12ی ئامادەیی بڵاودەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/20 - 5:40 PM\nبەڕێوەبەرایەتی ئەزموونەكانی سەر بە وەزارەتی پەروەردەی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، پێویستە هەموو خوێندنگاكان كۆدی ئەزموونی بەو خوێندكارانە بدەن، كە مافی بەشداری تاقیكردنەوەیان هەیە، دەشڵێت: “پێدانی كۆدی ئەزموونی پۆلی ١٢ی ئامادەیی لە ٢٠٢٠/٦/٢٣ كاتژمێر ١٢ی شەو داتابەیسی ئەزموونەكان دادەخرێت”.\nبەڕێوەبەرایەتی ئەزموونەكانی سەر بە وەزارەتی پەروەردە لە ئاگادارییەكدا، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە، داوای لەسەرجەم قوتابخانە و خوێندنگاكان كردووە، بە زووترین كات كۆدی بەشداری كردنی تاقیكردنەوەكان بدەنە ئەو خوێندكارانەی بەشداری ئەزموونەكان دەكەن.\nڕاشیگەیاندووە، ئەو خوێندكارانەی بەشێوەی دەرەكی بوونەتە خوێندكاری ئەزموونەكان یەك دوو بابەتی ئەوا پێویستە نمرەی پۆلی 12ی ساڵی پاری ئەو خوێندكارە لەداتابەیس تۆمار بكرێت.\nبەڕێوەبەرایەتی ئەزموونەكانپۆلی ۱۲ی ئامادەییتاقیكرنەوەكانی پۆلی 12ی ئامادەییوەزارەتی پەروەردەی هەرێم\nمەسرور بارزانی؛پێویستیمان بە هاوكاری نێودەوڵەتی و یارمەتیی داراییە\n(خەڵك) بەدواداچوون بۆ كێشەی وەرگرتنی منداڵ لە باخچە و قوتابخانەكان دەكات\nخشتەی تاقیكردنەوەی خوولی دووەمی 12ی ئامادەیی بڵاوكرایەوە\n2020/09/23 - 6:10 PM\nوتەبێژی پارتی دیموكراتی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، دوای كۆتایی هاتنی كۆرۆنا كۆنگرە دەبەستین، چونكە دواكەوتووین لە كۆنگرە و دەشڵێت: “پارتی لەگەڵ پێویستی شوێنی جوگرافیای لقەكان و ناوچەكان گۆڕانكاری كردووە”.\nمەحمود محەمەد، وتەبێژی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ماڵپەڕی فەرمی حزبەكەی ڕایگەیاندووە، كۆنگرەی داهاتووی پارتی دیموكراتی كوردستان باسی لێوە كراوە، بڕیاریشی لەسەر دراوە، چونكە كاتی هاتووە، ئێمە دواكەوتووین لە كۆنگرە، بەڵام بارودۆخی سیاسی و سەربازی تەحكومی كردووە، كە نەتوانراوە كۆنگرەكە ئەنجام بدەین.\nڕاشیگەیاندووە، ئەگەر پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا نەبایە ئێستا كۆنگرە كۆتاییشی پێهاتبوو، لەم دۆخەدا بەستنی كۆنگرە كارێكی ئاسان نیە، بەڵام ئێستاش ئەو لێژنەی دامەزراوە بۆ دراسەكردنی كۆنگرە، ئەو بابەتانەی چ لە پەیڕەو و پرۆگرام، دراسەی ئەو بابەتانە دەكرێت، ئامادەكارییەكان بەردەوامن، كەی ئەم پەتایە ڕێگەی پێداین، ئەو كات بە دڵنیایەوە، پارتی دیموكراتی كوردستان كۆنگرەی خۆی ئەنجام دەدات.\nسەبارەت بە گۆڕانكارییەكان لەناو پارتی وتەبێژی ئەو حزبە ڕایگەیاند، لە هەر كۆنگرەیەك هەندێك گۆڕانكاری دەكات، لە دوای كۆنگرەش بە هەمان شێوە گۆڕانكاری دەكات، بە بەردەوامیش لەگەڵ پێویستی شوێنی جوگرافیای لقەكان و ناوچەكان گۆڕانكاری كردووە، ئەو بەرنامەیە هەبووە، كەی پێویست بێت گۆڕانكاری ئەنجام دەدرێت.\n2020/09/23 - 4:45 PM\nبەڕێوەبەری ناحیەی قەرەتەپە ، ئازادكردنی دوو كەس ڕادەگەیەنێت كە پێشتر لە گوندێكی سەر بە ناحیەكە لەیەن گروپە چەكدارەكانی ڕێكخراوی داعشەوە ڕفێنرابوون.\nئەمڕۆ چوار شەممە وەسفی تەمیمی، بەڕێوەبەری ناحیەی قەرەتەپە كە لەڕووی ئیدارییەوە سەر بە پارێزگەی دیالەیە، لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند”دوو برا كە نزیكى مانگێكە لە گوندی سەفسافەی نزیك قەرەتەپە لەلایەن گروپە چەكدارەكانی داعشەوە ڕفێنرابوون، ئەمڕۆ ئازادكران”.\nبە وتەی بەڕێوەبەری ناحیەی قەرەتەپە”چۆنیەتی ئازادكردنیان نازانێت كە ئایا بە پارە بووە یان نا، بەڵام لێكۆڵینەوەكان بەردەوامن لەبارەی وردەكاریی ڕفاندن و شوێنی شاردنەوەیان لەماوەی چەند هەفتەی ڕابروو”.\nلە كۆتایی مانگی ئابى ڕابردوو، گروپە چەكدارەكانی داعش هەڵیانكوتایە سەر ماڵێك لە دەوروبەری گوندی سەفسافەی نزیك قەرەتەپە و دوو برایان لە گوندەكە ڕفاندن و كەسێكی ترییان برینداركرد، هەرچەندە لەو دەمەوە پرۆسەكانی گەڕان بەشوێنیاندا بەردەوام بوو، بەڵام تا كاتی ئازادكردنیان چارەنوسیان نەزانرا.\n2020/09/23 - 4:30 PM\nدوابەدوای داواكاری پەڕلەمانتارانی كورد لە پشكی كەركوك بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی زەوی و زار لە كەركوك، وەزارەتی داد بڕیاریدا ئەو بڕیارانەی، كە پەیوەندیان بەزەوی و زارە كشتوكاڵییەكانەوە هەیە ڕابگرێت تاوەكو لیژنەی وزاری و ئەنجوومەنی وەزیران یەكلایی دەكاتەوە.\nلە ڕۆژی 18ی مانگی ڕابردوو پەڕلەمانتارانی كەركوكی یەكێتی و شاندێكی حزبی ڕێكخستنی حەمرین و سنووری دووزخورماتووی ئەو حزبە سەردانی سەرۆك كۆمار و وەزیری داد و كشتوكاڵیان كرد سەبارەت بە كێشەی زەوی و زارە كشتوكاڵییەكان و دواتریش لە 19ی مانگدا لە باڵەخانەی پەڕلەمان بانگھێشتی ھەریەكە لە پارێزگاری كەركوك بەوەكالەت و بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی و پەروەردەی كەركوك كرا بۆ قسەكردن سەبارەت بەمەلەفی زەوی و زارە كشتوكاڵییەكان و دۆخی ئەمنی و دۆخی تەندروستی پارێزگای كەركوك.\nبەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) لەو كۆبوونەوەیەی 19-8-2020ی پەڕلەمان، دوو لیژنەی حكومی پێكھێنراوە یەكەمیان لیژنەیەكی وەزارییە بەسەرپەرشتی حاكم سالار، وەزیری داد كە كاریان بریتییە لە دۆزینەوەی چارەسەری گونجاو بۆ كێشەی زەوی و زارە كشتوكاڵییەكانی كەركوك، لەلایەن نوێنەرانیشەوە پێشنیار و ڕاسپاردەكانیان پێ دەگات. لیژنەی دووەمیشیان بۆ دروستكردنی ھاوسەنگییە لە دابەشكردنی پۆستەكانی نێو دامودەزگاكان لەنێوان پێكھاتەكانی شاری كەركوك.\nلای خۆشیەوە، ڕێبوار تەها، پەڕلەمانتاری یەكێتی لە بەغدا لە پشكی كەركوك ڕایگەیاند، بڕیاردرا بە ڕاگرتنی جێبەجێكردنی ئەو بڕیارانەی، كە پەیوەندیان بەزەوی و زارە كشتوكاڵییەكانـ(عقود الزراعی)ـەوە ھەیە تا ئەنجوومەنی وەزیران و لیژنەی وزاری بڕیار لەچارەنووسیان دەدات.\nدەشڵێت: “لێرەوە سوپاسی حاكم سالار عەبدولستار، وەزیری داد دەكەین بۆ ھەماھەنگی و ھەوڵە بەردەوامەكانی لەپێناو چارەسەركردنی كێشەی زەوی و زارە كشتوكاڵییەكان”.


دۆزینەوەی کێڵگەیەکی گەورەی نەوت لە باشووری ئێران - Mehr News Agency\n10 sermawezê 2019 - 15:25\nNews Code 29274\nسەرۆک کۆمار ڕایگەیاند:\nدۆزینەوەی کێڵگەیەکی گەورەی نەوت لە باشووری ئێران\nسەرۆک کۆماری ئێران لە دۆزینەوەی کێڵگەیەکی نەوتی نوێ لە لایەن کەرتی دۆزینەوەکانی شەریکەی نەتەوەیی نەوتی ئێرانەوە هەواڵی دا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، حەسەن ڕۆحانی لە کۆڕی خەڵکی یەزد ڕایگەیاند: ئەمە خەڵاتی بچووکی دەوڵەت و خەڵاتی کۆمپانیای نەوت و وەزارەتی نەوت بۆ نەتەوەی گەورەی ئێرانە. ئێمە کێڵگەیەکی نەوتی بە ئەندازەی ٥٣ ملیار بەرمیل نەوتمان دۆزیوەتەوە. ئەمە لە گۆڕەپانێکی نەوتی گەورەیە کە لە بۆستانەوە دەست پێدەکات و تا نزیک ئومیدیە ٢ هەزار و ٤٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆش پانتایی هەیە. ئەو لۆوە نەوتییە ٨٠ مەتر قووڵایی هەیە و نەوتەکەی بڕی ٥٣ ملیار بەرمیلە.\nڕۆحانی وتیشی: سەرەڕای دوژمنایەتییەکانی ئەمریکا، بە کۆشکی سپی ڕادەگەیێنین، بە کوێری چاوی هەموو دوژمنانی نەتەوەی ئێران، لە ئەو ڕۆژانە کە ئێوە فرۆشی نەوتی ئێرانتان گەمارۆ دا و گوشارتان خستە سەر نەتەوەی ئێمە، کرێکارە ئازیزەکانی ئێمە و نەژیارڤانەکانمان توانیان ٥٣ ملیار بەرمیل نەوت لە کێڵگەیەکی گەورە بدۆزنەوە.\nناوبراو زیادی کرد: ئەوەی کە گرینگە لە ئەو ٥٣ ملیار بەرمیلە تا چ ڕادەیەک دەتوانین دەربهێنین و بفرۆشین و لێرەدایە کە زانست و تەکنۆلۆژی قسەی یەکەم دەکات. من بە ئێوە دەڵێم کە ئەگەر سەدا یەکی هەڵگرتنی ئەو کیڵگە نەوتییە زیاتر ببێتەوە، ٣٢ ملیار دۆلار داهاتمان زیاد دەبێت.


کاربەدەستێکی ئێران دەلیت زیاتر لە ٢٠٠٠ کەسیان لە شەر لە سوریادا کوژراون\nئەندامێکی گرووپپی فاتمیون کە لە شەر لە سوریا دا کوژرا.\nئێران، ساڵانە زیاتر لە ١٢ ملیارد دولار خەرج بۆ بەشی لەشکری دەکات.\nبە گویرەی ڕاپۆرتی ئاژانسی ئاسۆشێتێدپرێس لە خۆپێشاندانەکانی سەرانسەری ئێران لە دژی بەشداری بەربڵاوی ئێران لە شەری سوریا دروشمیان داون کە هەرە هاوپەیمانی نزیکی ئێران لە بەرەنگاری لە گەڵ ئیسڕایلە.\nئەگەرچی خۆپێشاندانەکان تیشکیان خستۆتە سەر بابەتەکانی ئابوری، خۆپێشاندەران دەنگیان بە توندی لە دژی ڕێبازی ئێران بۆ ناردنی گەنجەکانی ئێران بۆ شەڕ و کوژران لە سوریا دا دەربڕێوە لە دەمێکدا ملیاردها دۆلار خەرجی باری لەشکری دەکات.\nدروشمەکانیان بریتییە لە ، "سوریا را رها کن، فکری بە حال ما کن!" واتا واز لە سوریا بهێنە، بیرێک لە دۆخی ئێمە بکەوە.\nئێران هێشتا ئاشکرای نەکردووە چەند لە سەربازانی لە سوریادا کوژراو بەلام عەلی شاهیدی، بەرپرسنی ناوەندی شەهیدانی شۆڕشی ئیسلامی دەلێت، زیاتر لە ٢٠٠٠ کەسیان کوژراون، ئەگەرچی بەشێکیان خەڵکی ئەفغانستان و وڵاتانی دیکەن کە لە ژێر ڕێکخستنی تاران لە سوریا دا بەشەڕ هاتن.\nسەرهەڵداوانی سوریا دەڵێن پاسدارانی شۆڕشی ئێران بە لایەنگری لە هێزەکانی ئەسەد لە باشوری وڵات را بۆ باکور را بنکەیان دامەزراندوون.\nئێران، ساڵانە زیاتر لە ١٢ ملیارد دولار بۆ لەشکری خۆی خەرج دەکات، کە ئەوەش بە پێێ ئەنستیتۆی لێکۆڵینەوەی ئاشتی نێونەتەوەیی لە ستۆکهۆڵمە. هەروەها میلیۆنها دۆڵاری تریش خەرجی ناردنی شتوومەک بۆ سوریا تەرخان دەکات، کە دیتراوە ئابوورییەکەی بە هۆی شەڕ ساڵ بە ساڵ شپڕزە بووە.\nحیزب ئەڵا و ئەوانی تر\nئێران و ئەسەد پشتیان بە حیزب ئەڵایە کە هەندێک کاری وەک هێزەکانی تایبەتی لە شەری سوریا دا بکات. بەڵام تاران ملیتانی لە ئەفغانستان ناسراوە بە "فاطمیون"، و لە پاکستان، ناسراوە بە "زینبیون" ڕێکخستووە بۆ ئەوەی لە سوریادا شەر بکەن. ئێران بەڵێنی بە پەناخوازانی ئەفغان دەدات کە لە بەرامبەر ئەنجامدانی ئەرک لە سوریا پارەیان بدەنی و مافی وڵاتیان بۆ دابین بکەن.\nسەرهەڵداوانی سوریا دەڵێن ئەوان نەتەنیا شەری هێزەکانی حکومەتی سوریا، بەڵکوو شەری شەرکەرانی لوبنانی، عێڕاقی، و ئەفغانیش دەکەن. و پەیامنێرانی ئاسۆشێتێدپریش ئاڵاکانی ملیتانەکانی ئەفغان و لوبنانیان دێوە کە لە سەر بنکەکانی لەشکری درەوەی شاری حەلەب دەشەکێنەوە کە گەورەترین شاری سوریایە.\nڕێکخراوی چاودێری بە سەر مافەکانی مرۆڤ دەڵیت سپای پاسدارانی شۆڕشی ئێران مندالانی پەناخوازی ئەفغانی تەمەن ١٤ ساڵ بۆ شەر لە سوریا دا مەشق پێدەدەن کە دوای کوژرانیان سەر گۆڕەکانیان لە ئێران دا بە جوانی دەناسرێنەوە.\nهەروەها ئێران پشتی زۆر بە هێزەکانی حەشدی شەعبی بستوە، کە شەری داعش لە هەردوولای سنوورەکانی سوریا – عێراق دا یارمەتیدەر بوونە و ڕێگایەک بۆ کارتێکردنی ئێران ئاوەڵا دەکاتەوە کە لە تاران ڕا بۆ بەغدا و بۆ دمشق و بۆ بەیرووت دەگرێتەوە.


بریارێكی گرینگ پێش یارییه‌كه‌ی ئه‌مشه‌وی كلاسیكۆی ئیسپانیا\nبڕیاره‌كه به‌سوودی هانده‌ران و ئاماده‌بووانی یارییه‌كه‌یه\nپێش ئه‌نجامدانی یارییه‌كه‌ی ئه‌مشه‌وی جامی سووپه‌ری ئیسپانیا، له پێناو سه‌لامه‌تی هانده‌ران به‌ڕێوه‌به‌ری گواستنه‌وه‌ی شاری بارسێلۆنا بڕیارێكی گرینگی به‌سوودی هانده‌ران دا.\nئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه، 13 ئابی 2017، شاره‌وانی بارسێلۆنا بڕیاریدا ماوه‌ی كاركردنی فه‌رمانبه‌رانی میترۆی كه‌ته‌لۆنیا زیاد بكات كه تایبه‌ته به گواستنه‌وه‌ی هاوڵاتیانی ناوه‌راستی شار و ده‌وروبه‌ری یاریگه‌ی كامپ نوو.\nبه‌رپرسی میترۆی بارسێلۆنا له‌سه‌ر پێگه‌ی خۆیان موژده‌یان به هانده‌ران دا كه فه‌رمانبه‌رانیان تا دره‌نگایی شه‌و له‌سه‌ر كاركردن و كارئاسانی بۆ هانده‌ران و گواستنه‌وه‌ی هاوڵاتیان ئاماده ده‌بن.\nئه‌م كاره له پێناو دووركه‌وتنه‌وه له قه‌ڵه‌باڵغی و رێگرتن له كاری تیرورستی كراوه تاوه‌كو هانده‌ران له دوای كۆتایی یارییه‌كه پاڵه‌په‌ستۆ له‌سه‌ر ده‌رگاكانی یاریگه و شه‌قامه‌كان دروست نه‌كه‌ن، به‌وپێیه‌ی دڵنیا كراونه‌وه له بوونی میترۆ تا دره‌نگایی شه‌و.\nئه‌مشه‌و له كاتژمێر 11:00 به كاتی باشووری كوردستان، له یاری چوونی جامی سووپه‌ری ئیسپانیا، له یاریگه‌ی كامپ نوو میوانداریی ریال مه‌درید ده‌كات، یاری گه‌ڕانه‌وه‌ش له رۆژی چوارشه‌ممه داهاتوو له یاریگه‌ی سانتیاگۆ بێرنابیۆ له كاتژمێر 12:00ـی شه‌و ده‌كرێت.\nئامارەکانی دوایین 10 کلاسیکۆ لە بەرژەوەندی بارسێلۆنا دایە\nAugust 12-2017 05:25 PM\nئه‌ستێره‌كانی بارسێلۆنا ڕه‌تی ده‌كه‌نه‌وه ڕێز له یاریزانانی ریال مه‌درید بگرین\nAugust 09-2017 07:20 PM\nAugust 13-2017 12:15 PM\n01 به وێنه... سه‌رجه‌م یاریزانه‌كانی سعوودیه له مه‌رگ گه‌ڕانه‌وه\n03 له یه‌كه‌مین یاری له مۆندیال سه‌رنجی زۆربه‌ی یانه گه‌وره‌كانی ئه‌ورووپای ڕاكێشا\n04 به ڤیدیۆ.. كۆمپیوته‌ره‌كانی ژاپۆن گۆرزێكی گه‌وره‌یان له كۆلۆمبیا وه‌شاند\n05 به فه‌رمی ئارسێناڵ گۆڵپارێزێكی نوێی بۆ ریزه‌كانی گواستنه‌وه\n06 نێیمار به‌شێوه‌یه‌كی كتوپڕ پێكانه‌كه‌ی پاژنه‌ی پێی سه‌ریهه‌ڵدایه‌وه


میلانیا په‌نا ده‌باته‌به‌ر زیره‌كانه‌ترین رێگا بۆ روبه‌ڕووبونه‌وه‌ی رۆژنامه‌نووسان\n2/8/2018 09:04 AM\nخاتوونی یه‌كه‌می ئه‌مریكا سه‌رنجی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی به‌لای خۆیدا راكێشاوه، له‌دوای ره‌فتاره جوانه‌كانی به‌رامبه‌ر ئه‌و رۆژنامه‌نووسانه‌ی هێرشیان كرده سه‌ر سه‌رۆكی ئه‌مریكا دۆناڵد تره‌مپی هاوسه‌ری.\nله دیمه‌نه‌كانی رۆژی هه‌ینیدا دۆناڵد تره‌مپ و میلانیا له ده‌ره‌وه‌ی كۆشكی سپی ده‌ركه‌وتوون، به‌ره‌و هێڵی كۆپته‌رێك به‌ڕێده‌كه‌ون كه ده‌یانگوازێته‌وه بۆ یانه‌ی تره‌مپی نیشتمانی بۆ گۆڵف له نیوجێرسی، پێش ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن رۆژنامه‌نووسانه‌وه هێرشیان بكرێته‌سه‌ر له‌باره‌ی پرسیاری تۆمه‌تباركه‌رانه سه‌باره‌ت به پارێزه‌ری پێشووی مایكڵ كۆهین.\nهێرشی رۆژنامه‌نووسه‌كان هیچ كاریگه‌رییه‌كی له‌سه‌ر میلانیا نه‌بوو، كه ته‌نها به زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كی هێمنانه پێشوازی لێكردن، ئه‌مه‌ش سه‌رنجی به‌كارهێنه‌ری تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی راكێشا، كه‌سێكیش له كۆمێنتێكدا له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ئینستاگرام نوسیبووی "منزۆر سه‌رسامم به‌و باوه‌ڕ به‌خۆبوون و هێمنیه‌ی بڵاویده‌كه‌یته‌وه". كه‌سێكی تریش نوسیبووی "میلانیا نموونه‌ی جوانی شیكپۆشیه".\nس: سكای نیوز عه‌ره‌بیه


تۆپباران مه‌ڕه‌كانى تۆراند |\nHome سەرەکی تۆپباران مه‌ڕه‌كانى تۆراند\n״بنه‌ماڵه‌كه‌مان 70 ساڵه مه‌ڕداری ده‌كات گه‌ر وا بڕوات پیشه‌كه‌مان له ده‌ست ده‌چێت״\nئاژانس – ئه‌حمه‌د باڵه‌كی\n״خاوه‌نی سه‌دان سه‌ر مه‌ڕم له ده‌شتی هه‌ریر، ئه‌گه‌رچی ئێستا كاتیه‌تی بچمه كوێستانه‌كان به مه‌بەستی به‌ڕێكردنی وه‌رزی هاوین، بۆ مه‌به‌ستی مه‌ڕداری له‌م ناوچه‌یه، به‌ڵام له ئێستادا له‌به‌ر مه‌ترسیی ئه‌منی و هاتنی توركیا بۆ سنووره‌كانى برادۆست بۆ ناو خاكی خۆمان ناتوانین بچینه ئه‌و شوێنه״، ئه‌مه وته‌ى ڕه‌سووڵ حامد بوو، یه‌كێك له‌و هاووڵاتییانه‌ى به هۆى بۆردومانه‌وه ناتوانێت بچێته كوێستانه‌كان.\nكوێستانه‌كانی سنووری برادۆست له سنوورى قه‌زاى شه‌قڵاوه‌ى سه‌ر به پارێزگاى هه‌ولێر، ساڵانه شوێنی سه‌دان مه‌ڕدار و جووتیاره، به مه‌به‌ستی له‌وه‌ڕاندنى مه‌ڕوماڵاتیان و كشتوكاڵكردن ڕوو ده‌كه‌نە ئه‌و شوێنه كوێستانییه.\nچه‌ند ساڵێكه، ئه‌م ناوچانه به هۆی بۆردومانه‌كانی سوپاى توركیا و ئێرانه‌وه، مه‌ترسی بۆ سه‌ر ژیانی مه‌ڕداران و ئاژه‌ڵه‌كان و جووتیاران و به‌روبومه‌كانیان درووست كردووه.\nبه پێى ئه‌و زانیارییانه‌ى له به‌رپرسانى ناوچه‌كه‌وه ده‌ست ״ئاژانس״ كه‌وتوون، به هۆی بۆردومانه‌كانى توركیا و ئێران له ماوه‌ی ساڵی 2017 تاوه‌كو ئێستا هاووڵاتییه‌ك شه‌هید بووه، سێ هاووڵاتی تریش بریندار بوون و هه‌ر له‌م ماوه‌یه‌دا 12 گوندیش چۆڵ بوونه، له ساڵی 2017 زیاتر له 28 جار ناوچه‌كه له لایه‌ن توركیاوه بۆردومان كراوه، هه‌ر لەو ماوه‌یشدا جارێك له لایه‌ن ئێرانه‌وه بۆردومانی ناوچه‌كه كراوه.\nهه‌ر به پێی ئه‌و زانیارییانه، له ساڵی 2018 به به‌رده‌وامی زۆربه‌ى ڕۆژه‌كان ناوچه‌كه بۆردومان كراوه له لایه‌ن توركیاوه، جا چ له ڕێگه‌ی فڕۆكه‌وه بووبێت یانیش له لایه‌ن تۆپخانه‌كانه‌وه بووبێت، تا ئێستا زیانه‌كان دیار نین.\nڕه‌سووڵ حامید 54 ساڵ، مه‌ڕدار له سنووری پارێزگای هه‌ولێر به ״ئاژانس״ى ڕایگه‌یاند، ئه‌مساڵ به هۆی له‌شكركێشیی توركیا بۆ ناوچه‌ی برادۆست ناتوانین بچینه ناوچه كوێستانییه‌كان به مه‌به‌ستی مه‌ڕداری.\nوتیشى: ״له بابوباپیرانمانه‌وه بۆ ماوه‌ی نزیكه‌ی 70 ساڵه مه‌ڕداریمان بۆ ماوه‌ته‌وه، ئه‌گه‌ر بارودۆخه‌كه وا بڕوات پیشه‌ی خۆمان له ده‌ست ده‌چێت و ناچارین مه‌ڕه‌كان بفرۆشین، چونكه ئه‌گه‌ر نه‌توانین بچینه كوێستانه‌كان، مه‌ڕه‌كان له گه‌رمیانه‌كان ناژین، له‌به‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ی گه‌رمی، چونكه ئه‌و شوێنه‌ی پێشووتر ئێمه بۆی ده‌چووین بووەته مه‌یدانی شه‌ڕ له نێوان په‌كه‌كه و توركیا״.\nمه‌ڕدارانی سنووری پارێزگای هه‌ولێر ناوچه‌كانی سنووری سۆران و خه‌لیفان و هه‌ریر و ده‌وروبه‌ری پیرمام ده‌گرێته‌وه، ساڵانه له ناوه‌ڕاستی مانگی ئایار به مه‌بەستی له‌وه‌ڕاندنی مه‌ڕوماڵاته‌كانیان كه ژماره‌یان سه‌رووی 500 مه‌ڕدار ده‌بێت و به ده‌یان هه‌زار سه‌ر مه‌ڕیان هه‌یه، ڕوو له ناوچه‌كانى، كوێستانى برادۆست و باڵه‌كایه‌تی ده‌كه‌ن، له كۆتایی مانگی ئه‌یلوولیش ده‌گه‌ڕێنه‌وه ناوچه گه‌رمیانییه‌كانی خۆیان.\nعه‌بدوڵڵا قادر 60 ساڵ، هاووڵاتییه‌كی دیكه‌ى دانیشتووی سنووری ناحیه‌ی خه‌لیفانه، به نیگه‌رانییه‌وه به ״ئاژانس״ى وت: ״ئه‌گه‌رچی ماوه‌یه‌كی زۆره خه‌ریكی مه‌ڕاداریم و خاوه‌نی هه‌شت منداڵم و هیچ داهاتێكى ترم نییه، ته‌نیا بژێویی ژیانم له‌سه‌ر مه‌ڕدارییه، ئه‌گه‌ر ئه‌و ئیشه‌ش نه‌بێت من له ئێستادا ته‌مه‌نم سه‌رووی 60 ساڵه هیچ كارێكى ترم پێ ناكرێت״.\nوتیشى: ״خۆم و منداڵه‌كانیشم خۆمان خه‌ریكی ئه‌و كاره كردووه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر وا بڕوات ده‌بێ به ناچاری مه‌ڕه‌كان بفرۆشین و هانا بۆ كارێكى تر به‌رین، چونكه ئێمه په‌یوه‌ندیمان به به‌رپرسه ئیدارییه‌كانی ناوچه‌ی برادۆستەوە كردووه ده‌ڵێن مه‌ترسی له‌سه‌ر ناوچه‌كه‌تانه״.\n״مه‌ڕدارییش به هاوینان له ناوچه گه‌رمیانییه‌كان ناكرێت، مه‌ڕى ئێمه فێره كوێستان و گه‌رمیانه، هیوادارین لایه‌نی ده‌سه‌ڵات، به هانامانه‌وه بێن و هاوكارمان بن بۆ ئارامبوونه‌وه‌ی ناوچه‌كانمان بۆ ئه‌وه‌ى ده‌ستبه‌رداری ئه‌و پیشه‌یه‌ی خۆمان نه‌بین و بچینه كوێستانه‌كانی خۆمان״، عه‌بدوڵڵا واى وت.\nبه‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى سیده‌كان ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات، سوپاى توركیا له سنوورى ئه‌وانه‌وه زیاتر له 19 كیلۆمه‌تر هاتووه‌ته ناو خاكى هه‌رێمى كوردستانه‌وه، ئه‌مه‌ش بۆ كارى مه‌ڕدارى قورسه.\nئیحسان چه‌له‌بی به‌ڕێوبه‌ری ناحیه‌ى سیده‌كانی سه‌ر به قه‌زای سۆران له سنووری پارێزگای هه‌ولێر به ״ئاژانس״ی ڕاگه‌یاند: ״له ئێستادا توركیا به درێژایی زیاتر له 19 كیلۆمه‌تر، هاتووەته ناو خاكی هه‌رێمی كوردستانەوە، له نزیك گوندی لێلكان، كه به درێژایی 16 كیلۆمه‌تر له سه‌نته‌ری ناحیه‌ی سیده‌كانه‌وه دووره״.\nوتیشى: ״ڕاسته مه‌ڕداره‌كان ناتوانن ئه‌مساڵ خه‌ریكی مه‌ڕداری ببن، له‌به‌ر باری نائاسایی ناوچه‌كه، به‌تایبه‌تییش ئه‌م ناوچه كوێستانییانه (لۆلان، خنێره، خواكوڕك، سنین) به هۆی نزیكیی سوپای توركیا له‌م ناوچانه به‌تایبه‌تییش كه ئێستا سوپاى توركیا بوونی هه‌یه له شاخی (دێل) و به به‌رده‌وامییش پێكدادان له نێوان سوپای توركیا و چه‌كدارانی په‌كه‌كه بوونی هه‌یه، ئێمه‌ش به هاووڵاتیانمان وتووه ناتوانن بچنه ئه‌و ناوچانه״.\nگرووپە چەکدارەکان هاووڵاتییانی عه‌فرین ئاواره ده‌که‌نه‌وه\nبۆ دەبێت کتێب بخوێنینەوە؟ چۆن خوێندنەوەی کتێب پارێزگاریی لە ژیانت دەکات؟\nد. ئازاد عەلی: ئەگەر ئایینداران بە هەڵە لە ئایین بگەن کێشەى دەروونیى جیاجیایان بۆ درووست دەبێت


دکتۆر عەبادی لە بەرامبەر ئاپۆڕایەکی جەماوەریی فراواندا لە بابل: عیڕاقییەکان سەرکەوتنیان بە\nدکتۆر عەبادی لە بەرامبەر ئاپۆڕایەکی جەماوەریی فراواندا لە بابل: عیڕاقییەکان سەرکەوتنیان بەدەستهێنا بەسر داعشدا و دوابەدوای سەرکەوتنەکەش ڕێچکەی درووستمان گرتەبەر بۆ بنیادنانی دەزگاکانی دەوڵەت و لە ئێستاشدا دەتوانین دەستکەوتەکان دووبارە بکەینەوە.\n2021.06.10 - 11:55 43 like 0\nسەرکردەی هاوپەیمانی نەسڕ دکتۆر حەیدەر عەبادی، ئەمڕۆ چوارشەممە، لە پارێزگای بابل چاویکەوت بە جەماوەرێکی فراوان لە هاوڵاتیان پاش ئەوەی لە میوانخانەی (ئیمارەت تەفیڵ)ـی پارێزگاکەدا کۆبوونەوە.\nبەڕێزیان لە وتارێک لە بەرامبەر ئاپۆڕا جەماوەرییەکەدا جەختیکردەوە لەوەی عیڕاقییەکان لەڕێگەی قوربانیدانیانەوە توانیان سەرکەوتن بەسەر تیرۆری داعشیدا بەدەستبهێنن و ئەمڕۆش لەتوانایاندایە ئاستەنگە هەنوکەییەکان تێپەڕێنن و وڵاتەکە بنیاد بنێن.\nلە درێژەیشدا وتی: کاتێک کۆمەڵێک پارێزگا داڕوخا و داعش کۆمەڵێک پانتایی خاکی وڵاتی داگیر کرد جیهان وایزانی عیڕاق کۆتایی پێهات و چاوەڕوانی ئاسایی بوونەوەی عیڕاقیان نەدەکرد و پێیان وابوو کە دەبێت مامەڵە لەگەڵ داعشدا بکەن و ئیستیعابیان بکەن یان ئەوەتا شەڕەکان بۆ پانزە ساڵ یان زیاتر بەردەوام دەبن، بەڵام رۆڵەکانی وڵات موعجیزەیەکیان خوڵقاند و توانیمان خاکەکەمان رزگار بکەین و سەقامگیریی بگەڕێنینەوە و رابەرایەتی وڵاتەکەمان کرد لە سەختریین قۆناغی مێژوویی خۆیدا، لەلایەکەوە خاک داگیر کرابوو و لەلایەکی تریشەوە نرخی نەوت داکشانێکی گەورەی بەخۆیەوە بینی و بەشی پڕکردنەوەی مووچەی فەرمانبەرانی نەدەکرد و تەنانەت بەشی تێچووی جەنگیشی نەدەکرد بەڵام ئێمە هەستاین بە گرتنەبەری رێکار و چاکسازیی جۆراوجۆر و توانیمان دۆخەکە تێپەڕێنین.\nهەروەها وتیشی: ئێمە هاماهەنگییەکی ئاستبەرزمان درووستکرد لەنێوان هێزە ئەمنییەکانمان لە سوپا و پۆلیس و دژەتیرۆر و حەشدی شەعبی و پێشمەرگەدا و بە پلانی یەکانگیر جەنگان هەر بۆیە ئەو سەرکەوتنەیان بەدەستهێنا کە جیهان بە موعجیزە وەسفیکرد، و هێزی سەربازی نیشتیمانی و پتەومان پێکهێنا بۆ پاراستنی وڵات و هاوڵاتیانەکەی.\nوئەوەشی روونکردەوە: پاش سەرکەوتن بەسەر داعشدا دۆخەکە لەسەر رێڕەوێکی درووست رێچکەی گرتبوو و بنیادنانێکی سەرتاپایی دەزگاکانی دەوڵەتی گرتبوەوە و عیڕاق پەیتا پەیتا بەرەو باشبوونەوە دەڕۆشت و پەیوەندییەکانی لەگەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتیدا ئاستێکی زۆرباشی بەخۆیەوە بینی و تایفەگەریی رەتکرایەوە و دۆخی ئەمنی سەقامگیر بوو و ئابووری بوژاندنەوەیەکی گەورەی بەخۆیەوە بینی و پۆلێنی ئیئتیمانیمان (التصنیف الائتماني) لەسەر ئاستی جیهانیدا بەرزبوویەوەیە و دۆخەکە لە کەرکوکدا ئاسایی کرایەوە، بەڵام خەڵکانێک هەبوون هەوڵیاندا دەستکەوتەکان لەبار بەرن و دەستکەوتگەلێکی زۆر پاشەکشێی بەخۆیەوە بینی بەڕادەیەک تا دەرەنجام ناڕەزایەتی جەماوەری فراوانی لێکەوتەوە.\nدکتۆر عەبادی ستایشی رۆڵی گەورەی عەشیرەتەکانی کرد لە جەنگی دژ بە تیرۆردا و هەڵوێستە قارەمانەکانیانی بەرز نرخاند.\nوتیشی: هەموو ئەمانە وامان لێدەکات کە لەتواناماندابێت سەرلەنوێ وڵاتەکە ببووژێنینەوە سەربارەی ئاستەنگە هەنووکەییەکان.\nدکتۆر عەبادی جەختیشیکردەوە لەسەر پێویستی گرنگیدانی زیاتر بە پارێزگای بابل و خزمەتکردنی رۆڵەکانی و دابینکردنی پێویستییەکانی ژیانێکی شایستە بۆیان.


Case - Englisch - Kurdisch Übersetzung und Beispiele\nSie suchten nach: case (Englisch - Kurdisch)\nکێشە - سندوق - بەرگ\nبار، حاڵەت، کێشە، سندوق، بەرگ، باردۆخ، جانتا، قتوو، داپۆشین، لەناو جانتادانان، کەیس، لەناوجانتادانان، دۆخ، سنووق، مجری پیتەکان، بەرگی دەرەکی، دۆز، قوتو، ڕووداو، مجری، دەیخاتە مجری، بابەت، قاسە، کەنتۆر، دۆڵاب، سەر، سەرپۆش، داپۆش، دەفر، گرە، ڕەوش، کات، داوا، داوای دادی [پزیشکی]: ئەنگاوتە، نەخۆشی [فیزیک]: بار، دۆخ، کێشە [رێزمان]: دۆخ [کۆمپیوتەر]: سنووقی کاڵاڕەقەکانی کۆمپیوتەر: سنووقێکە کە بەشە سەرەکییەکانی کاڵاڕەقی کۆمپیوتەر بەگوێرەی گەڵاڵەیەکی تایبەتمەند تیایدا دادەنرێت.، بار، دۆخ\nکیفی پێنووس، جزدانی پێنووس، جزدان، جانتای دەست، بەرگ\nلە باری، ئەگەر، ئەگەر ھاتوو\nیاسای لەسەر ڕابردوو دانراو\nساچمە - قەپاغی ساچمە\nجێگەی چەکی کەشتی، چەکی تۆپ\nکون، پۆشش، توێکڵ، پەنجەرە\n[پزیشکی]: ڕێژەی (تێکڕای) نەخۆشی و نەخۆشکەوتن\nبەرگە تۆ، بەرگە تۆ و\nبەرگە تۆ و.\n[پزیشکی]: جۆرە ھیستیریایەکە، دەردەدار یەکبینە لەجێگادا دەکەوێت\nrecarregado (Portugiesisch>Englisch)combined way according to the account age ot money (Englisch>Russisch)what does the process mean? (Englisch>Tagalog)gamitromicinei (Rumänisch>Bulgarisch)emboîtés (Französisch>Englisch)hubieres ajeado (Spanisch>Chinesisch (Vereinfacht))始めますか (Japanisch>Englisch)nicola (Spanisch>Latein)strom (Deutsch>Schwedisch)twisting (Englisch>Maltesisch)jo sun na sake meaning (Hindi>Englisch)ang alamat ng aso ilonggo version (Tagalog>Englisch)ella esta bien muy ocupada con oli (Spanisch>Englisch)sistema di collettori (Italienisch>Englisch)je suis avec toi et je le serai toujours (Französisch>Englisch)bizonyítványaikat (Ungarisch>Englisch)suggestive (Englisch>Tagalog)problems with moving bowels (Englisch>Französisch)apakah maksud infinite (Englisch>Malaysisch)ispat (Deutsch>Englisch)vesipitoisuus (Finnisch>Englisch)оболочки (Russisch>Japanisch)your limitation,it's only your imagination (Englisch>Französisch)zwina (Arabisch>Italienisch)


WtariKurd | دکتۆر کەمال میراودەلی: نامەیەکی بەپەلە بۆ بەڕێز سیناتۆر لیندزی گراهام، دەربارەی کشانەوە لە سوریا و پاراستنی هاوپەیمانانی کورد.\n– Posted on 2019-01-03بابەتی: فرە بابەت\n[ بەڵام من هیشتا نیگەرانم و گەلەکەمان لە دڵە خورپێ و ترس دایە، چونکە هێشتا هیج پلانیکی سیاسیی و پراتیکیی لە ئارادا نییە. من هاوار بۆ بەڕێزتان دێنم کە بەردەوام بیت لەگەل سەرۆک ترامپ و سینات کار بکەیت بۆ:\n1- سەپاندنی ناوچەی دژەفڕین لە هەموو ئەو ناوچانەدا کە لە ژێر دەسەلاتی هیزەکانی سوریای دیمۆکرات دان. هەتا ئەگەر ئەمریکا لە سوریاش بکشێتەوە دەتوانێ ئەم کارە بە ئاسانی جێبەجی بکات ئەمریکا خۆی یان هاوپەیمانەکان.\n2- ئەمریکا گەرانتی پاراستنی کورد و بەدیهێنانی مافی ئیدارەی خۆیی کورد لە دەستووری نوێی سوریادا بکات.\n3- ئەمریکا و هاوپەیمانان زامنی ئەوە بکەن کە کورد بە کاریگەریی بەشداری هەر پرۆسەیەکی سیاسیی ببن بە سەرپەرشتی نەتەوە یەکگرتۆکان بۆ کۆتاییهێنان بە شەرێ ئەهلیی دڕندانە لە سوریا. ]\nشەرەفمەند سیناتۆر لیندزی گراهام\nسیناتی ویلایەتە یەکگرتۆکانی ئەمریکا\nژمارە 290 باڵەخانەی ئۆفیسی سینات\nواشنتۆن دی.سی 2٠510-4001\nسێناتۆر گراهامی ئازیز\nبابەت: پاراستنی کوردی سوریا\nگەورەی بەڕێزم من ئەم نامەیە دەنووسم تا لە قووڵایی دڵمەوە سوپاست بکەم و مەمنوونی زۆری خۆم بۆ شکۆمەندییتان دەربڕم بۆ مرۆڤەیاتیتان، بۆ شەرەفمەندیتان و ویژدانی زیندووتان کە ئەوەندە بە جوامیریی و ڕاستگۆیی خەمخواریتان بەرامبەر پاشەرۆژ و چارەنووسی کوردی سوریا نواند و رازینەبوون ئەو ئەنجامە قبوڵ بکەن کە هەموو راپۆرتەکان بە ئاسایی و بێباکیی وەک ئەنجامیکی لاوەکی بڕیاری سەرۆک ترامپ بە کشانەوە لە سوریا ، پێشەکی قبوڵی دەکەن: واتە کۆمەلکوژی کوردان لە لایەن تورکیاوە، ئەو کوردانەی بۆ ماوەی زیاد لە سێ ساڵ هیزی سەرزەمینی دڵسۆز و نەبەرد و باوەڕپێکراوی ئەمریکا بوون.\nدانیشتنتان لەگەڵ شکۆمەند سەرۆک ترامپ ڕۆژی یەکشەممە و ئەو ئەنجامە قنیاتبەخشەی لە راگەیاندنەکانتدا باست کرد، کاریگەرییەکی ئەرێنیی باشی لە سەر ملیۆنەها کورد لە کوردستاندا هەبوو، ڕاستیی باشترین دیاری بوو بۆیان بە بۆنەی سەری ساڵێ نوێوە. بۆیە ئێمە بە هیوایەکی گەورەوە بۆ سالی 2019 دەڕوانین، هیوای ئاشتیی، سەلامەتیی و ئازادیی ، هیوایەک کە راگەیاندنەکەی بەڕێزتان سرۆشبەخش و هێزبەخشە بۆی، کە سەرۆک ترامپ ڕازی بووە کە هەر کشانەوەیەکی دوایی لە سوریا هێواش دەبێت و دەبێ دوای زامنکردنی کشانەوەیەکی هاوتەریبکراو بێت لەگەڵ جەنەرالەکانی سوپا وهاوپەیمانەکان لە جەنگی دژی داعشدا و زامنی ئەوە بکات کە:\nA- داعش بە تەواوەتی و هەمیشەیی تێکشکاوە.\nB- ئێران بۆشایی یەکە پڕ ناکاتەوە.\nC- کوردە هاوپەیمانەکان پاڕێزراو دەبن.\nبەرێز تۆ تەواو لەوەدا بە دروستی پێکاوتە کە کارێکی گەمژانە دەبێت ئەمریکای مەزن کە سەرۆک ترەمپ مەزنتری دەکاتەوە، بەوە رازی بێت ئاسایشی نەتەوەیی و ئاشتی رۆژهەلاتی نێوەند و چارەنووسی هاوپەیمانانی بە دەوڵەتانی ىێگانە، لەم کەیسەدا تورکیا، بسپێڕێت و بە قۆنتەرات بدات! بە تایبەتی تورکیای ئەردۆگان!\nA- هەرچەندە تورکیا ئەندامی ناتۆیە قەت جێگەی متمانە و پشتپێبەستن نەبووە: چ لە جەنگی روخاندنی دیکتاتۆریەتی سەددامدا، چ لە جەنگی دژی داعشدا، چ لە سەپاندنی سزاکانی ئەمریکی بەسەر ئێراندا، و بە ناهەق کۆمەلی ئەمریکی گرتوون تەنیا بۆ ئەوەی بلاکمەیلی سەرۆک ترامپ بکات.\nB- ئەوە جێگەی خەمبارییە کە سەرۆکی ئەمریکا کە گەورەترین بەرپرسیی بۆ سەلامەتیی و چاکەی سوپاکەی و گەلی ئەمریکیی و ئاشتی جیهانیی هەیە، نەتوانێت لەوە حاڵی بوو بێت کە تورکیا قەت لە جەنگان بەرامبەر داعش جددی نەبووە. بەلکو راستییەکەی ئەوەیە کە ئەگەر خۆی تورکیا خاوەنی پرۆژەی دروستکردنی داعش نەبیت ئەوە بێگومان ئەو دەولەتەیە کە گەورەترین ئاسانکاری بۆ کردووە.\nC- دڵنیام شکۆمەندییتان ئەوە دەزانن کە بەر لەوەی داعش هێزێکی شەرڕنیی بێت، گروپێکی تێرۆریستی خاوەن ئایدیۆلۆجی فاشیستی ئیسلامیستییە. ئەو ئایدیۆلۆجییەی ئەردۆگان هاوبەشە لەگەڵیان و بەردەوام پڕوپاگاندەی بۆ دەکات و وەک ئایدیۆلۆجییەتێکی دینی بۆ پاکانەکردنی هەولی ژیاندنەوەی سەلتەنەتی عوسمانی نوێ بە ئاشکرا و بێشەرمانە لە لە هەموو بۆنەیەکدا و لە هەموو دەزگاکانی دەوڵەتەکەیدا بەکاری دێنێت.\nD- بەڕێزیان وەزیری دەرەوەی ئەمریکا مایک پۆمپیۆ تەواو ڕاستی وت کاتێ لە سالی 2016 دا وەسفی رژێمەکەی ئەردۆگانی لە تورکیا کرد. وەک: ”دیکتاتۆریەتێکی ئیسلامیستی تۆتالیتاریی کە هەر ئەوەندە دیمۆکراتییە وەک دیمۆکراسی رژێمی ئێرانیی”. theglobepost.com\nلە ماوەی ئەم دوو ساڵەی دواییدا ڕاستی قسەکانی بەریز وەزیری دەرەوە باشتر و ڕوونتر سەلمێندراوە.\nبە پێی بە دواداچوونێکی دەزاگای بی بی سی بەریتانیی ” لەوەتی ساڵی 2016 ەوە زیاتر لە 107,000 سەد و حەوت هەزار کەس لە وەزیفەکانیان لە دەزگاکانی دەولەتدا دەرکراون. دەیان هەزاری تر هەڵپەسێردراون. هەروەها ژمارەیەکی یەکجار زۆر لە کەرتی تایبەتیش دەرکراون کە زانیاری تەواو دەربارەیان نییە. لەوانەی بە فەرمانی ڕەسمی ئەردۆگان دەرکراون : سەربازان، ئەفسەرانی پۆلیس، دادوەران و دادوەرانی گشتیی، دکتۆر و ماۆستایانن. نزیکەی چواریەکی هەموو دادوەرانی تورکیا لە سەر کار لادراون. راپۆرتیک دەربارەی راگەیاندنی باری نائاسایی کە حیزبی ئۆپۆزیسیۆنی سەرەکیی حیزبی گەلی کۆماریی [سی-ئێچ .پی] بلاوی کردۆتەوە دەلێت: بەلای کەمەوە 5000 پێنج هەزار ئەکادیمیی و زیاتر لە 33000، سیوسێ هەزار مامۆستا کارەکانیان لەدەست داوە.] bbc.co.uk/news\nباشە کێ ئەو ئەژدیهایەی داعشی پێگەیاند؟\nA- کێ وای کرد ئەژدیهای داعش سەر هەڵدا و مەسیحییەکان و ئێزیدییەکان کۆمەلکوژ بکڕین و کەرامەتیان بشکێندرێت؟ گەر ئێمە هەموو فاکتەرەکانی تر فرامۆش بکەین و تەنیا فاکتەری جوگرافیا بهێلینەوە، ئەوە بە روونی دەردەکەویت کە لە ناو تورکیا و بەناو تورکیادا و لە ناوچەی هاوسێی تورکیا داعش سەری هەڵدا. دیارە وەک رژێمێکی سوڵتەویی ئۆتۆریتایی، ئەوە زۆر ئاسانە بۆ تورکیا کە کۆنترۆلی سنوورەکانی بکات. بەلام راستییەکەی ئەوەیە تورکیا بە نەخشە سنوورەکانی بە ئازادیی بۆ هاتن و چوون ،کردنەوە و پێشوازی لە هەزاران تێرۆریستی ئیسلامی لە ولاتە عەرەبییەکان و ئیسلامییەکان و ئەوروپا و هەموو جیهانەوە کرد و چەکداری کردن و ڕەوانەی سوریا ئەوسا باکووری عێراقی کردن. بەداخەوە ئەوسا سی- ئای- ئەی و ئیدارەی ئۆباما تێکەڵدەستیی ئەو داعشسازییەی تورکیا بوون لە ڕۆژهەڵاتی نێوەندا. بۆ ئەم ڕاستییەش شایەتیکی کەمتر لە ئاستی جیگری سەرۆککۆماری پێشووی ئەمریکامان بەڕێز جۆ بایدن- مان نییە.\nبەڕێز جۆ بایدن لە وتارێکی بەناوبانگدا بۆ خو‌ێندکارانی پلاتفۆرمی قوتابخانەی کەنەدی لە پەیمانگای سیاسەت لە زانکۆی هارڤەرد لە رۆژی پێنجشەممەی 2 ی ئپکتۆبەری سالی 2014 دا وتی: جیگری سەرۆک کۆمار جۆ بایدن هاوپەیمانانی ئەمریکا لە ڕۆژهەلاتی نیوەندا بە ڕێگەدان بە سەرهەڵدانی داعش تۆمەتبار دەکات و دەلێ ئەوان بە پارە و چەک پشتگیری ئیسلامیستە توندڕەوەکانیان کرد بۆ ئەوەی رژێمی ئەسەد لە سوریا بروخینن.\nبیدن بە خوێندکاارنی قوتابخانەی کەنەدی لە هارڤەرد وت: [ گەورەتتین گرفتمان هاوپەیمانەکانمان بوون.. ئەوە تورکەکان.. سەعودیەکان و ئەماراتییەکان بوون .. هتد چیان دەکرد؟ ئەوان ئەوەندە شێلگیر بوون کە رژیمی [بەشار] ئەسەد بخەن، کە لە جەوهەردا جەنگیکی لەبری [واتە جاشایەتی] سوننە- شیعەیان دروست کرد، بۆ ئەمەش چیان کرد؟ سەدان ملیۆن دۆلار و دەیان هەزاران تەن چەکیان ڕشتە ئەو ناوە بۆ هەر کەسێک بەرامبەر ئەسەد بجەنگێت.. ئەنجامی ئەو سیاسەتە ئەوە بوو یارمەتی ئەو شەڕخوازانە بدر‌ێت کە پەیوەست بوون بە ئەلقاعیدە و دوایی بە دەولەتی ئیسلامییەوە. youtube\nB- لە هەمان وتاردا بەرێز بیدن راستییەکی یەکجار گرنگ و پیوەندیدار ئاشکرا دەکات. دەربارەی سروشت و ڕەوش و شێوەگۆڕیی ئەوانەی پێیان دەوترێت ئیسلامی مامنێوەند و نەرم و چۆن لە نەکاوێکدا لە هیچەوە دەتوانن ببنە هەڕەشەیەکی جیهانیی گەورە. دەلێ: [ لە نەکاوێکدا ئەو هێزە ئیقلیمییانەی کە سپۆنسەری یاخییەکانی دژ بە ئەسەدیان دەکرد، لە خەو هەستان تا بەرەبەیانی هەڕەشەیەکی نێونەتەوەیی گەورە لە روخساری داعشدا ببینن کە ئێستا پێی دەوترا خەلاەفتی ئیسلامیی. دوای ئەوەی لە بنەڕەتدا لە عێراق وەدەرنرا ، فەزای کراوە و خاکێکی لە ڕۆژهەڵاتی سوریادا دۆزیەوە و پێوەندی نزیکی لەگەڵ ئەلنوسرە دامەزراند کە ئەمریکا پێشتر بە گروپێکی تێرۆریستیی دانا بوو..”\nC- ئەم دانپیداهێنانەی بێدن ئەو راستییە زۆرجار دووبارەبۆوە نیشان دەدات کە گروپە ئیسلامیستە تێرۆریستەکان لە نێوان عێراق و سوریادا توانستی گەورەیان بۆ خۆگٶرین و شوێنگۆڕین هەیە و زوو نەشونما دەکەنەوە بە تایبەتی کە تورکیا پاڵپشت و سپۆنسەریان ىێت.\nلە کٶمێنتێکدا بۆ ئار.تی لە سەر ئەو قسانەی سەرەوەی بێدن، هەواڵگر/ جاسووسی پێشووی ئێم ئای ڤایف ئانی ماکۆن دەڵێت: دەشێت چیگری سەرۆککۆمار ئاخری هەندی وانە لە مێژوو فێر ىێت. ئەوە گرنگ نییە وا بزانی کێ دۆستتە لە ناوچەکەدا، زۆر جار ئەو گروپانە دەکەونە ژیر بالی گروپی زیاتر رادیکالەوە.” www.rt.com\nئیستاش بەداخەوە ئەمە ئەو وانەیەیە کە وا دیارە سەرۆک ترامپ فێری نەبووە. ئەو قوربانی بە کورد دەدات کە بەوەفاترین و ئازاترین دۆست و هاوپەیمانی ئەمریکان و سەدی سەد جێگای متمانەن، لە پێناوی ئەو دیکتاتۆر و ئیسلامییە توندڕەوانەی کە قەت نابنە هاوپەیمانی جێگەی متمانە.\nD- ئێستا تورکیا سوپایەکی نزیکەی 150,000 چەکداری لە بەرەی نوسرە و گرووپی ئیسلامیستی توندڕەوی هاوشێوە هەیە کە دەیەوێ بەکاریان بێنێت.. بۆ کەس نا بۆ کۆمەلکوژی هەر ئەو کوردە شەرەفمەند و خۆبەخشانەی کە دڵسۆز بوون بۆ هاوپەیمانێتی ڕۆژاوا و بە خوێن و خەبات و خۆبەخشیی خۆیان و مەرگی کچ و کوڕە ئازا و ئازادیخوازەکانیان داعشیان بۆ خێر و چاکەی هەموو مرۆڤایەتی تێکشکاند. ئایا ئەمە بەراوەژووبوونەوەەیەکی دڵرەقانە نییە کە:\nA- سەرۆک ترامپ خۆبایی بەوەوە بکات کە ئەو پالەوانە و داعشی لەناو بردووە\n2- هەر ئەو هاوپەیمانە دڵسۆز و خۆبەخشانە کە ئەو سەرکەوتنەیان دروست کردووە کە سەرۆک ترامپ شانازی پیوە دەکات، ئێستا وەک قۆچی قوربانی بە خوینخۆرێکی وەک ئەردۆگانیان دەبەخشێت؟\nC- بەم کارە ئەو سەرکەوتن و دەستکەوتانە هەڵدەوەشێنێتەوە کە شانازیان پێوە دەکات و وەک بێدن دەربارەی سەرهەلدانی داعش روونی کردەوە، گومانی نییە داعش و گروپە تێرۆریستەکانی تر دەتوانن شێوە و شێواز و شوێنیان بگۆڕن و زیاتر سەرهەڵدەدەنەوە و بە‌هێز دەبنەوە. ئەوسا ئەمریکا ناچار دەبیت لە نوێ تێهەڵچێتەوە هەر وەک دوای کشانەوەی ئۆباما لە عێراق روویدا.\nA- سەرۆک ترامپ زۆر جار پاکانەی سیاسەتی دەرەوەی بەوە دەکات کە ئەو نایەوێت پارەی ئەمریکا بۆ پاراستنی خەلک بەکاربێنێت و ئەمریکا ببێتە پۆلیسی دنیا. ئەو دوو ئاخاوتنە هەردووکیان بۆ ئەم کەیسەی پشتگیری کورد و دەوری ئەمریکا لە سوریا دروست نین. من لەم بارەوە نامەیەکی تایبەتیم بۆ سەرۆک ترامپ نووسیوە.\nB- وەک بەڕیزتان لە راگەیاننەکەتاندا روونتان کردۆتەوە و دەفەرموویت [ بەلام ئیمە لێرە ( لەسوریا) پۆلیسی جیهان نین. ئێمە دژی داعش دەجەنگین.. ئەوان هێشتا لە سوریا تێکنەشکاون.. من داوا لە سەرۆک دەکەم کە زامنی ئەوە بکات هێزمان لە سوریا هەیە تا بمانپارێزن. پرسی ئاسایشی نەتەوەیی ئێمە بە هێزی بێگانە مەسپێرن. گەر ئێمە ئێستا سوریا بەجێبێلین، کوردەکان لەگەڵ وترکیا دەکەونە شەڕەوە و دەشی کۆمەڵکوژ بکرێن.] foxnews\nC- ئەو سوپایەی لە سوریایە ئەوەندە هێزێکی گەورە و بارگرانییەکی گەورە نییە لە سەر ئەمریکا بە بەراورد لەگەل ئەفغانستان و شوینی دیکە.. وا راپۆرت دەکرێ کە تەنیا 2000 سەربازی ئەمریکی لە سوریان، بەلام لە هەموو هیزێکی ئەمریکی تر بە بەروارد لەگەل ئەفغانستان و عێراق سەرکەوتنی زیاتریان بەدەست هێناوە.\n1- سەربازە ئەمریکییەکان شەرەفمەندانە و ئازایانە لە گەڵ کوردە ئازا و شەرەفمەندەکان بۆ نزیکەی چوار ساڵ شەو و ڕۆژ جەنگاون، بە یەکەوە لە ئاسمان و ئەرزدا جەنگان، بە یەکەوە چال لە دوای چال، گرد لە دوای گرد، گوند لە دوای گوند ، شارۆچکە لە دوای شارۆچکە و شار لە دوای شاریان لە تاوان و بەلای داعش پاککردەوە، بە خوێن ، بە فرمێسک، بە شەهید و قوربانی لە ژمارە نەهاتوو، بە ئازار و ئێشێکی زۆر بۆ منال و خێزان، ئەوان باکوور و ڕۆژهەلاتی سوریایان ئازاد کرد، هەر لە کۆبانی و مەنبەجەوە تا رەققە و دێرە زور، پایتەختی خەلافەتی فاشییەت و تاوانیان تەخت کرد، دوا شارۆچکە هەجین بوو کە دوای نەبەردیی و قوربانییەکی زۆر ئازادیان کرد! کاتێ ئەم هەموو سەرکەوتنانە لە پرۆسەدابوون، کە لە مێژووی جەنگەکانی ئەمریکا لە ئەفغانستان و عێراق وێنەیان نییە.\n2- توانیویانە داعش لە نزیکەی هەر هەموو سوریا تێکبشکێنن\n3- سەدی سیی خاکی سوریایان ئازاد کردووە\n4- ئەو خاکە ڕزگارکراوە دەولەمەندە بە نەوت، ئاو و كشتوکال. کەواتە ئەو واگۆیەی کە هەر دەبێ ئەمریکا بە پارە و خەرجیی خۆی خەڵکی تر بپارێزێت، لەم کەیسەدا دروست نییە.\n5- هەسەدە تەنیا سەرکەوتنی سەربازیی مەزن و پیرۆزی دژ بە داعش بەدەست نەهێناوە و خەلافەتی فاشیزمی ئیسلامیی لە گۆڕ نەناوە، بەڵکو هاوهەنگاوی ئەمە گەلێکی نوێیان بنیاتناوە، سیستمیكی خۆ-بەرێوەبەری سەرەتا دیمۆکراتی نا نەتەوەیی، نا مەزەبی و نادینیی نانێوەندیی جوگرافییان دامەزراندووە کە تێیدا هەموو کۆمەلگاکان هاوکارن و بە ئاشتیی پێکەوە دەژین و ژنان دەوریكی یەکسان و ڕێبەر و کاریگەری تیدا دەبینن\nبەرێز سێناتۆر گراهام\nئا لێرەدا، لە رۆژاوا، ئێمە مۆدێلێکی نوێمان لە جەنگان و سەرکەوتن بە دەستیک و بنیاتنانی بەدیلی هەمیشەیی و درێژخایەن بۆ فاشیزم و کوشتن و وێرانکاریی، بە دەستەکەی تر هەیە. ئەمە ئەو کار و ئەنجامگرییەیە کە ئەمریکا لە ئەفغانستان و عێراقدا نەیتوانیوە بەدەستی بێنێت: واتە دروستکردن و تواناسازکردنی کۆمەلگاکانی نامەرکەزیی، خۆ-بەڕیوەبەر و خۆپارێز و هاوکار کە نرخی پشتیوانی ئەمریکا بزانن و بەهاکانی دیمۆکراسی و مافی مرۆڤ و پێکەوژیانی ئاشتییانە و مودێلی ئیدارەی نادینیی نانەژادیی خۆمالی بپارێزن. ئەو مۆدێلە لە رۆژاوای کوردستان بەدیهاتووە و باش کار دەکات. کەواتە بۆچی دڵڕەقانە ئەو دەسکەوتە لەناوبەریت کە بە بەری ڕەنجی خەبات و خوێنی کورد و عارەب و مەسیحییەکان و پشتیوانی هاوپەیمانی جیهانی بە ڕیبەرایەتی ئەمریکا پێگەییوە؟\nب. من ئاگادارم کە شکۆمەند سەرۆک ترامپ حەز بە خویندنەوەی نامە و راپۆرت و وتاری درێژ نییە. بۆیە من دەربارەی هەڵویستی کورد تویتێکم بۆ نارد، لێرە دا ئەو تویتە بۆ بەڕێزیشتان دەنووسمەوە هیوادارم بتوانی بە سەرۆک ترامپیشی بگەیەنێت. [تویتێک بۆ سەرۆک ترامپ]\nتۆ دەڵێی پارەی خۆمان بۆ پاراستنی خەلکی دی خەرج ناکەین، نابین بە پۆلیسی جیهان\nگەورەم کورد سەدی سی خاکیکی\nنەوت و ئاو، کشتوکالی زەبەند و ئاوەدان\nکورد سوپایەکیان هەیە: 70،000 قارەمان\nهەزارانیش شەهیدی زیندوو\nوەک خۆت دەتوت جاری جاران\nئەوان داعشیان تێکشکان\nئەوان سەرکەوتنیان نەخشان\nئێستاش تۆ میژووی ئەوان دەکێڵی\nبۆ گۆرگی تورک بە تەنیا بەجێیان دێڵی\nچ لە دواییدا گەورەم من چوار نووسینی وەرگیراوت بۆ دەنووسمەوە کە وێنەیەکی سامناکی ڕەوشی خەتەرناکی کورد دوای بریارەکەی سەرۆک ترامپ دەنەخشێنن و پێویست بە کۆمێنت و روونکردنەوە ناکات.\n1- هەڵوێستی سەرۆک ترامپ بەرامبەر کورد لە وەلامی ڕۆژنامونووسیکی کوردا کە بە میستەر کورد ناوی برد لە مانگی ئەیلوولدا، وتی: ئێمە هەول دەدەین باش لەگەڵ [کوردەکان بگونجێین]، ڕاستیی باش لەگەڵیان دەگونجێین. ئێمە هەول دەدەین زۆر یاریدەیان بدەین. لە بیرت نەچی خاکەکە هی خۆیانە. لە سەرمانە یارمەتیان بدەین. من دەمەوێ یارمەتیان بدەم. ئەوان لەگەل ئێمە جەنگان. ئەوان لەگەڵ ئێمە مردن. ئێمە دەیان هەزار کوردمان لە کیس چوو.. مردن لە جەنگان دژی داعش. ئەوان بۆ ئێمە مردن و لەگەڵ ئێمە مردن. و بۆ خۆیان. ئەوان بۆ خۆیان مردن. ئەوان گەلیکی مەزنن. ئیمە لە بیرمان نەبردوونەوە. لە بیریان نابەینەوە.\n2- وتەی سەرۆک ئەرکانی سوپای تورک دوای بریارەکەی سەرۆک ترامپ بە کشانەوە لە سوریا:\n[ئەستەنبول- رۆیتەرز] تورکیا دەڵی کوردەکان لە رۆژهەلاتی سوریا [ لە ناو خەندەقەکانیاندا دەنێژین. کاتێ کوەختی خۆی دێت.\nسەرۆکی ئەرکانی سوپای تورکیا لە سەردانێکیدا بۆ بنکەی سەربازی تورک لە دۆحە وتی: ئێستا ئێمە مەنبیج مان لە بەر دەمە لە رۆژهەلاتی فورات، ئێمە بە خەستی کار لە سەر ئەمە دەکەین. هەر ئێستا دەلین کە چەند خەندەق و تونێلێک لە مەنبیج و لە ڕۆژهەلاتی فورات لێدەدەن. کە [کوردەکان] حەز بکەن دەتوانن لە ژیر زەمین خۆیان بشارنەوە، بەلام کاتێ کات و شوێنی خۆی دێت، ئەوان لە ناو ئەو خەندەقانەدا دەنێژین کە لێیان ادون، نابێ کەس گومان لەمە بکات.\n3- وتەی گەورە بەررپرسی پێشووی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکیی و دانەری کتێبی: خیانەتی مەزن: چۆن ئەمریکا پشتی کردە کورد و ڕۆژهەڵاتی نیوەندی دۆڕاند؟!\n[[ بۆ ماوەی زیاتر لە سی ساڵ و نیو ، ئەوان سەربازی ئێمە بوون لە مەیدانی جەنگدا و سەرەڕمی گرتنی قەلای سەختی داعش رەققە بوون ئەمە دوا نموونەیەکە کە چۆن ترامپ حەز بە پشتگیرییکردنی دیکتاۆرە دەسەلاتخوازەکانی بییانی دەکات [مەبەست ئەردۆگانە] و گوێ بە ئامۆژگاریی بەرپرسەکانی ئەمریکا نادات؟ هەر کە ئەمریکا چادرەکانی پێچایەوە و چۆلی کرد، تورکیا دەستبەجێ بۆمباردومانی ئاسمانیی دەستپێدەکات دوای ئەوە هیرشی ئاسمانیی لە لایەن سوپای ئازادی سووریی کە ئەنقەرە پاڵپشتیان دەکات، دەستپیدەکات.. هەزاران دەمرن، هەزاران لە رەگوڕیشە هەڵدەکەنرین و لە ناو سوریادا پەنایان نادرێت. لە سنووری تورکیا دەیانگێڕنەوە] theguardian\n4- [ ” هەموو کەس شلەژاوە و دەترسێ.. ئەوە مانای وایە کە تورکیا دەشێ هێرشمان بکاتە سەر.. ئیمە تووشی شۆک بووین چونکە ئێمە باوەڕمان وا بوو کە دوای لە ناوبردنی داعش ئەمریکا یارمەتیمان دەدات ئاشتی بەرقەرار کەین. ئێمە قەت بیرمان نەدەکردەوە کە ئەوان یارمەتیمان دەدەن تێرۆریستەکان لەناوببەین ئەوسا بە تەنیا بۆ بەرەوڕووبوونەوەی تێرۆری هێزەکانی تورکی و گروپە توندڕەوەکان ئێمە بەجێ بێڵن. ئەمە قسەی مەزڵوم کوردی بوو کە باوکیکی تەمەن 33 ساڵەیە و مامۆستایە لە کۆبانێ.. ” ئێستا خەلک دیسان بیر لەوە دەکەنەوە دیسان دەربەدەر ببنەوە. بەلام کەس نازانی کوێ سەلامەتە بۆی بچن…بەلای مەزلوم کوردی یەوە ئەوە گەورەترین خیانەتی ئەمریکایە بەرامبەریان. دەڵێ: خەڵک دەگرین، دەتوانن لە ئێستاوە تامی ئەو ئاوارەییە بکەن کە ڕوویان تێدەکات. دەزانن زستانێکی سارد دەبێت و یەکەم زستانیانە دوای داعش.. بۆ ئەو کەسانەش کە بۆ ئەمریکا کاریان دەکرد شوێنێک نییە ڕووی تێبکەن چونکە لە چوار لاوە دوژمنایەتی دەکرێن. لەلایەن تورکەوە چونکە لەگەل هەسەدە کاریان دەکرد، لەگەڵ رژێم چونکە تەنیا دەیەوێ بیانکات بە سەربازی خۆی، لە لایەن سوپای ئازادەوە و لەوانەیە لەلایەن حکومەتی کوردی عێراقیشەوە چونکە لەگەڵ هەسەدە بوون. ئێمە نازانین چمان بەسەر دێت.]” foxnews.com\nبەڕێز سێناتۆر گراهام\nئەوە بەراستی خەمهێنەرە کە لە هەلسوکەتکردن لەگەڵ خەتەرناکترین کاروباری سیاسەتی دەرەوەدا بەرێز سەرۆک ترامپ بەدیهیێنانی بەڵێنەکانی کامپەینی هەڵبژاردنی تەنیا وەک خەتدان لە بۆکسی- پشکنین سەیر دەکات، بە بێ لێکدانەوەی ناواخن و ئەنجامەکانی بریارەکانی:\nمن بەلێنم داوە سوپاکەم لە سوریا بکێشمەوە،\nفەرمان دەدەم سوپاکەم دەستبەجێ بکشێتەوە.\nئەنجام: بەلێنەکەم بەجێهێنا – خەت بەناو بۆکسەکەدا بهێنە!\nبەڵام ئەی بەلینەکانی بە کورد ئەوانەی وەک خۆی وتی: بۆ ئێمە و لەگەڵ ئێمە و بۆ خۆشیان مردن چونکە خاکی خۆیانە!! وتی باش لەگەلیان دەگونجێین و بەردەوام دەبین لە پاراستنیان!\nئێستا هەموو شۆڤێنیستە عارەب و تورکەکان جەنگاوەرانی کورد و هەسەدە وەک مورتەزەقەی پێشووی ئەمریکا ناو دەبەن و داوای سووکایەتیپێکردن و لەناو بردنیان دەکەن. ڕوسیا هانی تورکیا دەدات، هەر وەک دڵرەقانە و بێشەرەفانە لە عەفرین کردی، کە هێرشیان بکاتە سەر لە رۆژهەلاتی فورات.\nبێگومان ئەوە کارێکی شەرەفمەندانەیە کە سەرۆک ترامپ بەڵینەکانی بە خەلکی ئەمریکا بپارێزێت. بەلام لە هەمان کاتدا بە ڕێگایەک بێت کە بەلێنەکانیشی بە وەفادارترین هاوپەیمانی ئەمریکا واتە کوردەکان بپارێزێت و هەروەها بە جۆرێک بێت کە شەرەفمەندیی و عەدالەت و بەها بەرزەکانی ئەمریکیی بپارێزێت.\nگەورەم جەنابی سێناتۆر گراهام\nمن زۆر ورەدار و گەشبین بووم کە بەو دەورە کاریگەرە شەرەفمەندانەی سەرکردە شەرەفمەندە ئەمریکییەکانی وەک جەنابتان دەیبینن: دادخوازیی ئەمریکیی، شەرەف و عەدالەت و بەهاکانی ئەمریکا لەم تاقیکردنەوەی قەیرانی سوریا دەردەچن و بە بەهێزیی دەمێننەوە. بەڵام من هیشتا نیگەرانم و گەلەکەمان لە دڵە خورپێ و ترس دایە، چونکە هێشتا هیج پلانیکی سیاسیی و پراتیکیی لە ئارادا نییە. من هاوار بۆ بەڕێزتان دێنم کە بەردەوام بیت لەگەل سەرۆک ترامپ و سینات کار بکەیت بۆ:\n2- ئەمریکا گەرانتی پاراستنی کورد و بەدیهێنانی مافی ئیدارەی خۆیی کورد لە دەستووری نویی سوریادا بکات\n3- ئەمریکا و هاوپەیمانان زامنی ئەوە بکەن کە کورد بە کاریگەریی بەشداری هەر پرۆسەیەکی سیاسیی ببن بە سەرپەرشتی نەتەوە یەکگرتۆکان بۆ کۆتاییهێنان بە شەرێ ئەهلیی دڕندانە لە سوریا.\nزۆر بەڕێزەوە دڵسۆزتان\nنووسەر و ئەکادیمی کورد، کاندیدی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستانی عێراق، لە تەمووزی 2009.


نرخی نەوت و خوێن لە ڤییەن ((باسه‌کانی کۆبوونه‌وه‌ی تایبه‌تیی پاڕلمانی ئوتریش له‌باره‌ی تێرۆری د. قاسملوو)) 8 / 7 / 2018\n“نرخی نه‌وت و خوێن” به‌ڵگه‌نامه‌یه‌که له‌باره‌ی هاتنه‌به‌رباسی په‌روه‌نده‌ی تێرۆری کورده‌کان (دوکتور قاسملوو، عه‌بدوڵڵا قادری‌ئازه‌ر و فازیل ڕه‌سووڵ) له کۆبوونه‌وه‌یه‌کی پارلمانی ئوتریشدا. حیزبی دێموکراتی کوردستان ئه‌م به‌ڵگه‌نامه‌ی کردووه‌ته کوردی و ناوه‌ندی ڕاگه‌یاندنی حیزب چاپ و بڵاوی کردووه‌ته‌وه.\nله‌و به‌ڵگه‌نامه‌یه‌دا ده‌رده‌که‌وێ که فڕاکسیۆنه‌کانی ئۆپۆزیسیونی ده‌وڵه‌تی ئوتریش له مانگی مای 1997دا به بانگکردنی وه‌زیری ده‌ره‌وه بۆ پاڕلمان بۆ ڕوونکردنه‌وه و وه‌ڵامدانه‌وه به پرسیاره‌کانی ئه‌وان له‌سه‌ر په‌روه‌نده‌ی تێرۆری ڤییه‌ن، داوای پێکهێنانی کۆمیته‌یه‌کی لێکۆڵینه‌وه ده‌که‌ن، هه‌وڵێک که سه‌ر ناگرێ….\nپاش دادگای بڕلین، ڕووداوی کوژرانی دوکتور قاسملوو له میدیای ئوتریشدا، جارێکی دی زەق کراوە. نوێنه‌رانی ئوپۆزیسیۆن له پاڕلمانی ئوتریش، کێشه‌که‌یان بردەوە نێو پاڕلمان و داوای کومیته‌یه‌کی لێکۆڵینه‌وەی پاڕلمانیان کرد که پاش لێکۆڵینه‌وە له هه‌موو زانیاری و به‌ڵگه نهێنییه‌کانی دەوڵه‌ت، بتوانێ ڕاستییه‌کان له پاڕلماندا ڕوون بکاته‌وە.\nلەم بەڵگەنامەیەدا مشتومڕی فڕاکسیۆنەکانی پاڕلمانی ئوتریش لەسەر ئەو باسە و وردەکاریی ئەو دانیشتنە بۆ پێکهێنانی کۆمیتەیەکی بەدواداچوون بۆ ڕاستییەکان بەدێکۆمێنت کراوە، کۆمیتەیەک کە داوای پێکهێنانەکەی خرایە دەنگدانەوە؛ بەڵام دەنگی نەهێنایەوە!\nبۆ دانلۆدی فایلی پی دی ئێفی نرخی نەوت و خوێن لە ڤییەن ێرە کلیک بکە


به‌گشتی رۆژانه ۱۵۰ هه‌زار که‌س له سه‌رتاسه‌ری جیهاندا ده‌مرن. زۆربه‌شمان له مردن ده‌ترسین، چونکه نازانین له‌کاتی نزیکبوونه‌وه‌ی مردن، چی رووده‌دات.\nبه‌ڵام تائێستا چه‌ندین جار روویداوه که که‌سانێک پاش گه‌یشتنه لێواری مه‌رگ و راگه‌یاندنی ره‌سمی له‌وه‌ی که مردوون، گه‌ڕاونه‌ته‌وه ژیان و چیرۆکی ئه‌و ساتانه‌یان گێڕاوه‌ته‌وه. ئه‌مانه‌ی خواره‌وه چه‌ند حاڵه‌تێکی له‌و شێوه‌یه‌ن:\n+ جارێک له ئه‌فه‌ریقای باشوور، پیاوێک له‌ناو شوێنی ساردکراوی تایبه‌ت به مردووان، له ژووری توێکاری، ۲۱ سه‌عات پاش دانانی له‌وێ به‌ئاگاهاته‌وه. پێشتر پیاوه‌که پاش توشبوونی به ته‌نگه‌نه‌فه‌سییه‌کی توند راگه‌یه‌نرابوو که مردووه، به‌ڵام دواتر “زیندوو بووه‌وه”.\n+ پیاوێکی ته‌مه‌ن ۳۷ ساڵ به‌ناوی ئه‌نتۆنی یاڵ له‌لایه‌ن خێزانه‌که‌یه‌وه هه‌ستکرا له‌سه‌ر جێگه‌ی خه‌وتنه‌که‌ی له جوڵه بڕاوه. بۆیه به په‌له بردیان بۆ نه‌خۆشخانه. پزیشکان نه‌یانتوانی بیخه‌نه جوڵه و رایانگه‌یاند مردووه.\nبه‌ڵام کوڕه‌که‌ی سوربوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که زیندووه و له‌گه‌ڵ قه‌شه‌دا بۆ باوکی پاڕایه‌وه. پاش ئه‌وه‌ی کوڕه‌که ژووره‌که‌ی جێهێشت، باوکی به‌ئاگاهاته‌وه و دکتۆره‌کان توانییان له مردن رزگاری بکه‌ن.\n+ له چین، ژنێکی ته‌مه‌ن ۹۵ ساڵ به‌ناوی لی خویفێنگ دراوسێکانی توشی شۆک کرد کاتێک بینینیان له‌ناو تابوته‌که چووه‌ته ده‌ره‌وه و نانی ئێواره لێده‌نێت. پێشتر دراوسێکانی سه‌رنجیان دابوو له جێگای نووستنه‌که‌ی هه‌ناسه نادات و وتیان مردووه.\nدوونیای پاش مردن زندگی بعد از مرگ زنده شدن بعد از مرگ زیندوو بوونەوەی پاش مردن ژیانی پاش مردن


تیێری ھێنری - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە تێری هێنریەوە)\nهێنری بەدرێسی یانەی نیویۆڕک ڕیدبۆڵزی ئەمریکی\nتێیری دانیال هێنری\n(١٩٧٧-0٨-١٧) ١٧ی ئابی ١٩٧٧ (تەمەن ٤٣)\nلێسویلس ، فەڕەنسا\n١٩٨٣ - ١٩٨٩\n١٩٨٩ - ١٩٩٠\n١٩٩٠ - ١٩٩٢\n١٩٩٢ - ١٩٩٤\nهەڵبژاردە یاری† (گۆڵ)†\n١٩٩٤ - ١٩٩٩\nیانەی مۆناکۆ ١٠٥ (٢٠)\nیۆڤانتوس ١٦ (٣)\n١٩٩٩ - ٢٠٠٧\nئارسناڵ ٢٥٤ (١٧٤)\n٢٠٠٧ - ٢٠١٠\nیانەی بەرشەلۆنا ٨٠ (٣٥)\nنیویۆڕک ڕیدبۆڵز ٩٢ (٤١)\n→ ئارسناڵ (خواستن) ٤ (١)\nفەڕەنسای ژێر ٢٠ ساڵان ٥ (٣)\n١٩٩٧ - ٢٠١٠\nفەڕەنسا ١٢٣ (٥١)\nئەزموونی پڕۆفیشناڵی تەنیا یاری و گۆڵەکانی خوولی ناوخۆ هەژمارکراوە..\n† یاری (گۆڵ).\n١ سەرەتای ژیانی\n٢ لەگەڵ یانەکان\n٢.١ مۆناکۆی فەڕەنسی (١٩٩٢- ١٩٩٩)\n٢.٢ ئەرسناڵی ئینگلیزی (١٩٩٩- ٢٠٠٧)\n٢.٣ بەرشلۆنەی ئیسپانی (٢٠٠٧- ٢٠١٠)\n٢.٤ نیو یۆڕک ڕێدبۆڵس (٢٠١٠–تائێستا)\n٣ لەگەڵ ھەڵبژاردەی فەڕەنسا\n٤ دەستکەوتەکانی لەگەڵ یانەکان\n٤.٤ نیو یۆرک ڕید بۆڵس: جارێک خولی کۆنفرانسی ڕۆژھەڵاتی ئەمریکا\n٤.٥ گەڕانەوە بۆ ئەڕسناڵ\n٥ دەستکەوتەکانی لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی\n٦ نازناوی تاکەکەسی\nناوی تەواوی تێری دانیال ھێنریە (Thierry Daniel Henry) لەبەرواری ١٣ ـی ئۆگەستی ساڵی ١٩٧٧ لە ناوچەی لێس ئالیسی ووڵاتی فەرەنسا لەدایک بووە ، یاریزانێکی تۆپی پێی فەرەنسیە و تاوەکو وئێستاش بەردەوامە لەسەر خزمەتکردن بەبواری وەرزش و تۆپی پێ ، سەرەتای دەست پێ کردنی وەک یاریزانێکی لاو لە سەرشەقامەوە لەگەل چەند ھاوڕییەکی سەری ھەڵداوە ، لەساڵی ١٩٩٠ـەوە ڕووی کردە یانەی مۆناکۆ و لەوێ وەک یاریزانێکی پیشەگەر ناسرا و پاشان لەساڵی ١٩٩٧ بوو بە یاریزانێکی نێودەوڵەتی لەو کاتەی بانگشتی ھەڵبژاردەی لاوانی فەرەنسا کرا بۆ خوار تەمەنی ٢٠ ساڵان ، زیاتر بە جیھان ناسرا کاتێک ڕووی کردە یۆڤانتۆس و لەوێوە بەبڕی ١١ ملیۆن پاوەند بۆڕیزەکانی ئارسیناڵ و لەوێشەوە بە ٢٤ ملیۆن بۆ بارسا و دواتر بۆ یانەی نیۆڕک ڕید بۆڵس و تاوەکوو ئێستاش بەردەوامە لە یاری کردن لە ڕیزی ئەو یانەیە .\nباوکی ھێنری خەڵکی ووڵاتی گوادالوپە و دایکیشی خەڵکی ناوچەی مارتینۆکوێ ـیە کە سەر بە ووڵاتی فەرەنسایە ،خۆیشی لە شاری لێس ئۆلیس ـی سەربە پاریسی پایتەخت لەدایک بووە ، ھەر لەسەرەتاوە حەزی بەیاری کردن کردووە و لەتەمەنی حەوت ساڵیەوە بەھرەیەکی زۆری ھەبوو بۆیە ڕاھێنەر کلاودی چیزێلی بانگێشتی ھێنری کرد بۆ یانەی ناوخۆیی لێس ئۆلیس کە تیمێکی بچوک بوو ، بەڵام پاشان باوکی ھینری کوڕەکەی بردە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و پەیوەندی کرد بە یانەی پالاسیاو لەساڵی ١٩٨٩ ، کەچی دوای ئەوە باوکی ھێنری کێشەی دروست کرد لەگەڵ یانەکە و کوڕەکەی گەڕاندەوە بۆ فەرەنسا و پەیوەندی کرد بەیانەی ئی ئێس ڤیری چاتیلۆنەوە و لەو یانەیەش دووسآڵ یاری کرد .\nھێنری لەگەڵ خانمێکی ئینگلیزی ھاوسەرگیری پێکھێنا کەناوی نیکۆڵا مێری ـە و بە کلارا ناسراوە لە بەرواوری ٥ ـی تەمووزی ساڵی ٢٠٠٣ وە ئاھەنگی گواستنەوەکەشی لە کۆشکی ھای کلێر بوو ،لە ٢٥ـی مایۆی ٢٠٠٥ ئەم دوو ھاوسەرە یەکەم منداڵیان بوو بەناوی “تی” ،کەچی لە مانگی کانونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٨ دوای ئەوەی ھێنری پەیوەندی کرد بەیانەی بارسێلۆناوە خێزانەکەی تەڵاق ـداو بڕی دە ملیۆن جونەی ئیستەرلینی وەک مەرجی ھاوسەر گیریەکە ـدا بە ھاوسەرەکەی پێشووی ، وە دوای ئەمە گەڕایەوە بۆلای ھاوڕێ کۆنەکەی کە لەسآڵی ٢٠٠١ ناسی بووی وە یەکێک بوو لە دەستەی ھاندەرانی یەکێتی تۆپی باسکەی ئەمریکی و ناوی یاندریا ڕایاکێکە ،ھێنری زیاتر لە جارێک باسی لەوە کردبوو کە ئارەزووی بەیاری باسکە ھەیە .\nمۆناکۆی فەڕەنسی (١٩٩٢- ١٩٩٩)[دەستکاری]\nلەسآڵی ١٩٩٠ ڕاھێنەر ئاڕنۆڵد کاتالانۆ نوێنەرەکانی نارد بۆ بینینی یاریەکی یاریزانی تێری ھێنری لەو یاریە ـدا ئاسکە ڕەشەکە بەتەنھا شەش گۆڵی تۆمار کرد لەکاتێک ـدا یانەکەی بە ئەنجامی شەش بەسفر یاریەکەی بردەوە ،دوای یاریەکە ڕاستەوخۆ کاتالانۆ بانگێشتی ھێنری کرد بۆ یانەی مۆناکۆ چونکە خۆی لەوێ ڕاھێنەر بوو. لەگەڵ یانەی مۆناکۆ ھێنری ئاستێکی بەرزی ھەبوو وە لەکۆی ١٠٥ یاری توانی بیست گۆڵ تۆمار بکات کە ئەمەش ڕێژەیەکی باشە بۆ یاریزانێک کە تەمەنێکی زۆر بچوکی ھەبوو ،\nئەرسناڵی ئینگلیزی (١٩٩٩- ٢٠٠٧)[دەستکاری]\nلە ئابی ساڵی ١٩٩٩ ھێنری نەیتوانی خۆی لە ئیتاڵیا بگرێت و شووێنی خۆی لە کاڵچیۆ بۆ نەکرایەوە بۆیە بەناچاری و بەڕازی بوونی ھەردوو لا (یانەکە و خۆی) بڕیاری فرۆشتنی درا بەیانەی ئارسیناڵی ئینگلیزی بەبڕی ١١ ملیۆن جونەی ئیستەرلینی (پاوەند) ، لەژێر چاودێری ڕاھێنەری فەرەنسی ئارسین فینگەر کە پێشتر لە یانەی مۆناکۆ ڕآھێنەری بوو بوو دەستی بە یاری کردن کرد ، یانەی ئارسیناڵ ئەو ھۆکارە بوو کە ھێنری کرد بە ئەستێرەیەکی فەرەنسی و جیھانی ، ساڵی یەکەم لەگەڵ گەنەرز زۆر ناخۆش بوو چونکە لە ھەشت یاری یەکەم ـدا ھێنری نەیتوانی گۆڵ تۆمار بکات و خەریک بوو بێ ھیوا ببێت ھەرچۆنێک بێت ئەو وەرزە بوونە دووەی ئینگلتەرا لە دوای مانچیستەر یونایتدەوە و لە جامی یەکێتی ئەوروپاش (یۆرۆپا لیگ) ـی ئێستا پلەی دووەمی بەدەست ھێنا کە بەیانی گەڵاتاسەرای تورکی دۆڕا .پێشتر ھێنری ھەڵگری جامی نەتەوەکانی ئەوروپای ساڵی ٢٠٠٠ بوو , وەرزی دووەمی ھێنری تاڕادەیەک باشتر بوو لەگەڵ ئارسیناڵ و لەڕاوەدوونانی مانیۆش بەردەوام بوون و ھێنری لەو ساڵە ـدا واتا ٢٠٠٠-٢٠٠١ لە کۆی بەنجاو سێ یاری تەنھا ٢٢ گۆڵی تۆمار کرد و سێ گۆڵیشی درووست کرد ،کەچی وەرزی سێیەمی باشتر بوو وە دەست کەوت و نازناوەکان ھاتنە نێو مەیدان و ھێنری یەکەم نازناوی خۆی لەگەڵ گەنەرز بەدەست ھێنا لەسەر باڵانسی یانەی چێلسی بوو کاتێک یاری کۆتایی جامی یەکێتی ئینگلیزی لێ بردەوە بە دووگۆڵی بێ وەڵام لە ووەرزە ـدا ھێنری ٤٣ سێ گۆڵی لە ھەموو پاڵەوانێتیەکان ـدا تۆمار کرد ،کەچی دواتر لەساڵی ٢٠٠٢ ھێنری نەیتوانی سەرکردایەتی فەرەنسا بکات لە پاڵەوانێتی جامی جیھانی کۆریا و ژاپۆن و بەشێوەیەکی چاوەڕوان کراو ھەڵگری نازناوەکە لە قۆناغی کۆمەڵەکان کرایە دەرەوە ، دەست کەوت و نازناوەکانی ھێنری درێژەیان ھەبوو ساڵ بەساڵیش ئاستی بەرز دەبوەوە ، لەساڵی ٢٠٠٥ دوای ئەوەی یاریزان پاتریک ڤێرا ڕووی کردە یانەی یۆڤانتۆس تێری ھێنری بەشێوەیەکی فەرمی بووە کاپتاین و سەرکردەی ئارسیناڵ . بەگشتی دەتوانین بڵێین :- تیێری ھێنری، لە ١٩٩٩ تاکو ٢٠٠٧ بۆ ئاڕسیناڵ یاریکردووە. ٢٢٦ گۆڵی تۆمار کردووە لە ٣٦٩ یارییدا… ١٧٤ گۆڵی لە خولی ئینگلیزیی بووە، حەوت گۆڵ لە جامی یەکیەتیی ئینگلتەرا، دوو گۆڵ لە جامی ئینگلتەرا، ٤٢ گۆڵ لە پاڵەوانیەتییە ئەوروپییەکاندا. یەک گۆڵیش لە جامی قەڵغانی خێرخوازییدا. زۆرترین ژمارەی یاری کە یاریزانێکی ئاڕسیناڵ بۆ ھەڵبژاردەی وڵاتەکەی ئەنجامی دابێت : تیێری ھێنری، ٨١ یاری بۆ فەڕەنسا ئەنجام داوە. یەکەمین یاریزانانی ئاڕسیناڵ کە مێداڵی جامی وڵاتانی ئەوروپایان وەرگرتبێت: ئێمانوێل پێتیت، پاتریک ڤیێیرا و تیێری ھێنری ( ھەموویان لە یۆرۆی ٢٠٠٠).\nبەرشلۆنەی ئیسپانی (٢٠٠٧- ٢٠١٠)[دەستکاری]\nتێری ھێنری بەدرێسی بلوگرانا (بەرشلۆنە)\nلە ٢٥ ـی حوزەیرانـی ٢٠٠٧ ، یاریزانی یانەی ئارسیناڵی ئینگلیز ھەموانی توشی شۆک کرد و یانەی ئارسێناڵی بەجێ ھێشت و رووی کردە خولی لالیگای ئیسپانیا و یانەی بارسێلۆنای ھەرێمی کەتەلۆنیا لەبەرامبەر ٢٤ ملیۆن یۆرۆ و بۆماوەی چوار سآڵ و بە مووچەی ساڵانەی شەش ملیۆن یۆرۆ ،ھێنری بەھۆی کێشەکانی ئارسیناڵ ـەوە و دیار نەبوو چارەنوسی ئارسین فینگەر بڕیاری ـدا یانەی ئارسیناڵ بەجێ بھێڵێت و لەگەڵ یانەی بارسێلۆناش لە باڵی چەپ یاری دەکرد ،\nوەرزی یەکەم لە کەتەلۆنیا یاریزان ھێنری لە جڵ و حەوت یاری بەژداری کرد و نۆزدە گۆڵی تۆمار کرد و یانزە گۆڵی دروست کرد ،\nکەجی وەرزی دووەم ئاستی زۆر بەرزتر بوەوە و لە چل و دوو یاری بیست و شەش گۆڵی تۆمار کرد و دوانزە پاسی ـدا (گۆڵی دروست کرد ) ،\nبەڵام لەوەرزی سێیە ئاستی زۆر دابەزی و لەسی و دوو یاری بەژداری کرد کەچی تەنھا چوار گۆڵی تۆمار کرد و سێ گۆڵیشی دروست کرد ،\nلەکۆتایی ـدا ھێنری لە بارسا لەو سێ وەرزە ـدا ١٢١ یاری ئەنجام ـدا و ٤٩ گۆڵی تۆمار کرد و ٢٦ گۆڵیشی درووست کرد .\nھێنری بۆ یەکەم جار لە مێژووی ـدا توانی خولی یانە پاڵەوانەکان بەدەست بھینێت دوای ئەوەی لەساڵی ٢٠٠٨-٠٩ لەسەر حسابی یانەی مانچێستەر یوونایتد بوونە پاڵەوان\nنیو یۆڕک ڕێدبۆڵس (٢٠١٠–تائێستا)[دەستکاری]\nیاریزان ھێنری یانەی بارسێلۆنای بەجێ ھێشت و ڕووی کردە خولی ئەمریکا کە ناسراوە بە (MLS) , لەبەرواری ٢٥ـی مانگی شەشی ساڵی ٢٠١٠ تێری ھێنری واژۆی لەسەر گریبەستێکی یانەی نیو یۆڕک ڕید بۆڵسی ئەمریکی کرد و بوە یاریزانی ئەو یانەیە ، ھێنری بووە دووەم یاریزان لە دوای دێڤد بێکھام کە پەیوەندیان بەو خولەوە کردوبوو ،یەکەم یاری بۆ ھێنری لەبەرامبەر یانەی ھۆستۆن بوو لە دوای شەش ڕۆژ لە واژۆ کردنی گریبەستەکەی و لە ویاریە ـدا یانەکەی توشی بەرامبەر بوون ھات بە دووگۆڵ کە ھەردوو گۆڵەکە ھێنری درووستی کرد ،یەکەم گۆڵی تێری لەگەڵ نیو یۆرک ڕید بۆڵس دەگەڕێتەوە بۆ بیستو ھەشتی ئۆگەستی ٢٠١٠ کاتێک لەیانەی سان جۆسێیان بردەوە بە دوگۆڵی خاوێن ، لەیەنایەری ئەم ساڵ ٢٠١١ ھێنری گەڕایەوە شاری لەندەن و لەگەڵ یانەی ئارسیناڵ دەستی مەشق کردن کرد بەڵام وەک میوان و دەیویست پارێزگاری لە توانای جەستەییەکەی بکات .\nھێنری بەبەڕی ٢,٠٠٠ دوو ھەزار دۆلار سزا درا بەھۆی ئەوەی بووە ھۆی پێکانی گۆڵپارێز و یاریزانی یانەی داڵاس کیڤن ھارتمان لە بەرواری ١٦ ـی ئۆگەستی ٢٠١٠ دوای ئەوەی لەکاتی ئاھەنگ گێرانی دوا تۆمار کردنی گۆڵێک .\nلەگەڵ ھەڵبژاردەی فەڕەنسا[دەستکاری]\nکاروانی وەرزشی تێری ھێنری لەگەڵ ھەڵبژاردەی فەرەنسا زۆر باش بوو وە دەستکەوتی گەورەشی بەدەست ھێناوە ، سەرەتای دەست پێکردن و بانگێشت کردنی بۆ یاریە نێودەوڵەتیەکان دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٩٧ شان بەشای ھاوڕێی و ھاوپیشەکانی وەکوو ویلیام گالاس و داڤید تریزیگێ ، ڕاھێنەر ئیمێی جاکیە زۆر سەرسام بوو بە ئاستی ھێنری و بانگێشتی ڕیزی ھەڵبژاردەی فەرەنسای خوار تەمەن بیست ساڵانی کرد و یەکەم یاری نێو دەوڵەتیشی لەبەرامبەر ھەڵبژاردەی باشوری ئەفریقیا بوو لە ئۆکتۆبەری ھەمان ساڵ واتا ١٩٩٧ کاتێک ھەڵبژاردەی فەرەنسا یاریەکەی بردەوە بەئەنجامی ٢-١ . دوات ڕاھێنەر ئیمێی ھێنری ناردە ھەبژاردەی یەکەم و بەژداری پێ کرد لە جامی جیھانی ١٩٩٨ کاتێک فەرەنسا لە یاری کۆتایی لە ھەڵبژاردەی بەرازیلی بردەوە بە دووگۆلی زیدانی گۆڵێکی پیتی .\nھێنری بە گۆلکاری مێژووی ھەڵبژاردەی فەرەنسا دێتە ناسان بە کۆی ٥١ گۆڵ لە کۆی ١٢٣ یاری و بەڕێژەی ٠.٤٢ گۆڵ لەھەر یاریەک ـدا .\nدەستکەوتەکانی لەگەڵ یانەکان[دەستکاری]\nخولی فەرەنسی یەک جار ١٩٩٦–٩٧\nجامی فەرەنسا یەکجار ١٩٩٧\nتێری بەدرێسی ئەرسیناڵ\nخولی پریمەرلیگ دووجار ٢٠٠١–٠٢, ٢٠٠٣–٠٤\nجامی یەکێتی ئینگلتەرا دووجار ٢٠٠٢, ٢٠٠٣, ٢٠٠٥\nقەڵغانی خێرخوازی ئینگلتەرا دووجار ٢٠٠١–٠٢, ٢٠٠٣–٠٤\nخولی ئیسپانی دوو جار ٢٠٠٨–٠٩, ٢٠٠٩–١٠\nجامی شای ئیسپانی جارێک ٢٠٠٨–٠٩\nجامی سوپەری ئیسپانی جارێک ٢٠٠٩\nخولی یانە پاڵەوانەکان یەک جار ٢٠٠٨–٠٩\nجامی سوپەری ئەوروپی جارێک ٢٠٠٩\nجامی جیھانی یانەکان جارێک ٢٠٠٩\nنیو یۆرک ڕید بۆڵس: جارێک خولی کۆنفرانسی ڕۆژھەڵاتی ئەمریکا[دەستکاری]\nبراوەی (وەرزێکی ئاسایی) ٢٠١٠\nگەڕانەوە بۆ ئەڕسناڵ[دەستکاری]\nلەوەرزی ٢٠١١-٢٠١٢ بە شێوەیەکی خواستن گەڕایەوە ئەرسناڵ دوای پشووی خوولی ئەمریکا ،، تێری ھێنری لەیەک یاریدا توانی گۆل تۆماربکات و یانەکەی گەیاندە کۆتا یاری کاڕلینگ کاپ\nدەستکەوتەکانی لەگەڵ ھەڵبژاردەکەی[دەستکاری]\nجامی جیھانی (مۆندیال ) جارێک بدەستی ھێناوە و یەک جاریش دووەم بوو ١٩٩٨; -: ٢٠٠٦\nجامی نەتەوەکانی ئەوروپا جارێک ٢٠٠٠\nجامی کیشوەرەکان یەک جار ٢٠٠٣\nناوی لە ھەڵبژاردەی یۆفا ھاتووە لە ساڵی : ٢٠٠٠ گۆڵکاری جامی کیشەوەرەکان بوو لە سآڵی : ٢٠٠٣ بەدەست ھێنانی تۆپی زێڕینی جامی کیشوەرەکان : ٢٠٠٣ ناوی لە تیمی جامی جیھای ھات لە مۆندیالی: ٢٠٠٦ باشترین یاریزانی لاوی خولی فەرەنسی : ١٩٩٦–٩٧ باشترین یاریزانی خولی ئینگلیزی : ٢٠٠٢–٠٣, ٢٠٠٣–٠٤ ھەڵبژێردراو بۆ خەڵاتی باشرتین یاریزان : ٢٠٠٤, ٢٠٠٥ ھەڵبژێردراو بۆ خەڵاتی باشترین یاریزانی خولی ئینگلیزی : ٢٠٠١–٠٢, ٢٠٠٣–٠٤, ٢٠٠٤–٠٥, ٢٠٠٥–٠٦. باشترین یاریزانی ئەوروپا : ٢٠٠٣, ٢٠٠٦ پێکھاتەی نموونەی خولی ئینگلیزی بۆ ساڵ : ٢٠٠١, ٢٠٠٢, ٢٠٠٣, ٢٠٠٤, ٢٠٠٥, ٢٠٠٦ باشترین یاریزانی ساڵ لە ئینگلتەرا : ٢٠٠٢–٠٣, ٢٠٠٣–٠٤, ٢٠٠٥–٠٦ باشترین ھێرشبەر : ٢٠٠٦ ناوی لە تیمی یۆفا : ٢٠٠١, ٢٠٠٢, ٢٠٠٣, ٢٠٠٤, ٢٠٠٦ باشترین یاریزانی فەرەنسا : ٢٠٠٠, ٢٠٠٣, ٢٠٠٤, ٢٠٠٥, ٢٠٠٦ ھۆڵی ناودارنی ئینگلیزی : ٢٠٠٨ تۆمارکردنی جوانترین گۆڵ بەڕیتانیا : ٢٠٠٣ باشترین یاریزانی مانگ لە خولی ئینگلیزی : لە مانگی April ٢٠٠٠, سێپتەمبەر٢٠٠٢, جێنیوەری ٢٠٠٤, ئەپرێل ٢٠٠٤ فیفا ١٠٠ یاریزان تایم ١٠٠: ٢٠٠٧ دەساڵ لەسەر یەک بەژداری لە خولی ئینگلیزی کردووە لە ٢٠٠٠ -٢٠١٠ جیاواز\nمیدالیایی ناپۆلیۆن پۆنابێرت کە تایبەتە بە ئەفسانەکان : ١٩٩٨\n[ماڵپەڕی یاریگا http://www.yariga.net]\nیاریزانی ساڵی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ\n٢٠٠٩: ڤان پێرسی\n٢٠١٢: ڤان پێرسی\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تیێری_ھێنری&oldid=706203»\nکڵابی سەدەی فیفا\nیاریزانانی خولی تۆپی پێی ئیتالیا\nیاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨\nیاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢\nیاریزانانی جامی کیشوەرەکانی ٢٠٠٣\nیاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦\nیاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠\nیاریزانانی یانەی تۆپی پێی ئارسناڵ\nیاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئینگلستان\nیاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیتالیا\nیاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا\nیاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ویلایەتە یەکگرتووەکان\nدوور لە وڵاتانی فەڕەنسی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان\nیاریزانانی تۆپی پێێ فەڕەنسی\nیاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٠\nیاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٤\nیاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٨\nیاریزانانی یانەی بەرشەلۆنا\nیاریزانانی لا لیگا\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٢٣ی ٨ی ئابی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


سەرکردەکانی مشلیشیا عێراقییەکان له 18 تشرینی یەکەم 2016 کۆنفرانسێکی هەواڵ دەبەستن لە ماڵی موقتەدا سەدر لە نەجەف. [ئاژانسی هەواڵی عێراقی ترەیدلینک]\nگۆڕینی سەرکردایەتی سوپای پاسداران دوای کوشتنی فەرماندەی هێزی قودس قاسم سولەیمانی بۆتە هۆی بەرپابوونی قەیرانی متمانە بەخۆبوون لەناو سوپای پاسداراندا و ململانێی قوڵ لەناو میلیشیا عێراقییەکانی سەر بە ئێران.\nشرۆڤەکاران دەڵێن بارگرژیی گەرم سەریهەڵدا لەنێوان میلیشیاکاندا دوای ئەوەی سولەیمانی و جێگری سەرۆکی حەشدی شەعبی ئەبو مەهدی موهەندیس لە هێرشێکی ئاسمانی ئەمریکادا لە 3 کانونی دووەم لە بەغدا کوژران.\nئیسماعیل قائانی شوێنی سولەیمانی گرتەوە و بووە سەرۆکی هێزی قودس بەڵام بۆی سەختە وەك سەرکردەکەی پێشووتر بێت، کە وەك دووەم پیاوی بەهێزی ئێران دەبینرا دوای رابەری ئێران عەلی خامنەیی.\nشرۆڤەکاران دەڵێن بەر لە مردنی، سولەیمانی زۆر لە هەرێمەکە دەگەڕا و بەردەوام کۆبوونەوەی ئەنجامده‌دا لەگەڵ میلیشیاکانی سەر بە ئێران، توانیبووشی هێڵێکی بەردەوامیدان و یەکێتیش لەنێوانیاندا پێكبهێنێت.\nئەندامانی میلیشیای حەرەکەی نوجەبا کە هەواداری ئێرانە لە نمایشێكی سەربازیدا دەبینرێن لەم وێنەیەدا كه له 5 ئاب لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوه‌تەوە. [فایل]\nدەڵێن بەڵام ئێستا دابەشبوون بەردەوەامە و قوڵتربۆتەوە لەناو میلیشیاکاندا سەرباری هەوڵەکانی تاران.\n'دابەشبوونی قوڵ' لەنێوان میلیشیاکاندا\nرۆژنامەوانی عێراقی و شرۆڤەکاری سیاسی، زیاد سنجاری بە دیارونای وت "دابەشبوونی قوڵ" لەنێوان میلیشیاکاندا بووە بەڵگە کاتێك سەرکردەکانیان لە 20 شوبات شوێنگرەوەی موهەندیسیان پێشنیارکرد.\nسکرتێری گشتی کەتائیب حیزبوڵا عەبدول عەزیز محەمەداوی وەك جێگری سەرۆکی حەشدی شەعبی هەڵبژێردرا.\nوتی دابەشبوونەکە لەسەر پێشنیارکردنی محەمەداوی "بارگرژی قوڵی نیشاندا کە لە هەڵکشاندایە لەنێوان میلیشیاکاندا بەهۆی کێبڕكێیان له‌سه‌ر دەسەڵات و بەرژەوەندی کەسی".\nوتیشی هەرچەندە دڵسۆزن بۆ ئێران و لەژێر فەرمانی سوپای پاسداراندان، ئەو میلیشیانە "هێشتا خزمەتی بەرژەوەندییەکانی خۆیان دەکەن و بەتووندی شەڕدەکەن بۆ پێگەی کاریگەر بە بەراورد لەگەڵ میلیشیاکانی دیکە".\nشارەزایه‌كی بواری سەربازی و ستراتیژی، حاتەم فەلاحی وتی لە کۆبوونەوەی سەرکردەکانی میلیشیاکاندا لە کانونی دووەم لە قوم، ئێران هەوڵیدا "پێگەی [پیاوی ئایینی عێراقی] موقتەدا سەدر بێنێتە پێشەوە و پەیوەندییەکانی [باش بکات] لەگەڵ سەرکردەكانی میلیشیاکانی دیکە".\nفەلاحی بە دیارونای وت: "هەموو سەرکردەكانی میلیشیاکان پشتیوانیی ئەو هەوڵەیان نەکرد، وەك قەیس خەزعەلی کە سەرۆکی عەسائییب ئەهل حەقە و رکابەری سەدرە."\nوتیشی پەیوەندییەکان چەندین ساڵە گرژن لەنێوان سەدر و خەزعەلیدا، چونکە هەردووکیان کێبڕکێیانە تا کاریگەرییان هەبێت بەسەر میلیشیاکانەوە.\nوتی هەر رێکەوتنێك لەنێوان میلیشیاکاندا بکرێت بۆ یه‌كگرتن "لەرزۆك و کورت خایەن" دەبێت و وتیشی دابەشبوونەکان دەکرێت زیاترببن بەم نزیکانە و لە کۆنتڕۆڵ دەرچن کاتێك کێشە لەسەر بەرژەوەندییەکانیان دروستببێت.\n'دڵسۆزی بۆ لایه‌نی جیاواز'\nفەلاحی وتی میلیشیاکان ناسراون بە "دڵسۆزی بۆ لایه‌نی جیاواز".\nهەندێکیان لەسەر بیرۆکەی ویلایەتی فەقیه دەڕۆن، کە داوای بەیعەتدان بە رابەری ئێران دەکات و ئەوانە "بەهێزترینن لەڕووی چەك و ئامێر و کاریگەرییەوە".\nنزیکەی 40 لەو میلیشیانە هەن، دیارترینیان بریتین له کەتائیب حیزبوڵا، رێکخراوی بەدر، عەسائیب ئەهل حەق و حەرەکەی نوجەبا.\nوتی ئەو میلیشیانە هەوڵدەدەن "خۆیان تۆکمەبکەن وەك كیانێكی هاوته‌ریبی دەوڵەت و کۆنتڕۆڵی خۆیان بسەپێنن بە هەڕەشەی هێز".\nوتیشی لە هەمانکاتدا "خۆیان دەخزێننە ناو دەزگاکانی دەوڵەتەوە و دەسەڵاتی سه‌ربازی و ئابوری و هەواڵگری دروستدەکەن بۆ پته‌وكردنی باڵاده‌ستییان".\nکەچی هەست بە گومان دەکرێت لەناو سەرکردەکانی میلیشیاکاندا لەوکاتەوەی چەندین راپۆرت کە پێشتر نهێنی بوون لە ئابی 2018 ئاشکراکران و پەیوەندیان بە لێکۆڵینەوەکانەوه لەگەڵ خەزعەلی هەیە کاتێك لەلای سوپای ئەمریکا لە عێراق لە 2007 زیندانی بوو.\nراپۆرتەکان دانپێدانانیان تێدایه لەگەڵ ئەو زانیاریانەی خەزعەلی داونی بە لێکۆڵەرە ئەمریکییەکان لەسەر چالاکییەکانی و ئه‌و پەیوەندیانه‌ی هەیبوون لەگەڵ سەدر و دەزگا هەواڵگرییەکانی ئێران.\nهەروەها دەریدەخەن کە سوپای پاسداران پشتیوانی دارایی و راهێنانی دابینکردووە بۆ میلیشیا عێراقییەکان.\nمیلیشیاکان شوێنكه‌وتوان لەدەستدەدەن\nشرۆڤەکاری سیاسی ئەحمەد ئەبیەز بە دیارونای وت متمانە نییە لەنێوان میلیشیا جیاوازه‌كاندا و شوێنكه‌وتوانیشیان تادێت بی ئۆقرە دەبن.\nوتی میلیشیاکان لە باشوری عێراق پشتیوانی و کاریگەرییان لەدەستدەدەن بەهۆی خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات و هەڕەشەکردن لە خۆپیشاندەرانی خۆپیشاندانەکانی ئەمدواییانە.\nوتیشی سەرکردەکانی میلیشیاکان قەبارە و کاریگەریی ئێران دەزانن و هەوڵیانداوه "ئەو بۆشاییە پڕبکەنەوە کە سولەیمانی و موهەندیس جێیانهێشتووە" و پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئێران بەهێزتر بكه‌ن بۆ پته‌وكردنی نفوزیان.\nهه‌روه‌ها وتی هەوڵ هەیە بۆ هەڵکوتانە سەر سەرچاوە ئابورییەکانی میلیشیاکان و "بەزۆر ده‌ركردنیان لەو ناوچانەی لە تیرۆریستان رزگارکراون" بۆئەوەی رێگرییان لێبکرێت سەرچاوە سروشتییەکانی عێراق بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیان بەکاربهێنن.\nئەبیەز وتی پێشبینیدەکات "فشاری ئەمریکا لەسەر میلیشیاکان و سەرکردەکانیان زیاد بکات" بە سەپاندنی سزا بەسەر زۆر له كه‌سایه‌تییه‌كانیان.


دیار غەریب: ئەگەر ئەردۆغان بەهێزبوایە لە هیچ شتێک سڵی نەدەکردەوە | ROJnews\nدیار غەریب: ئەگەر ئەردۆغان بەهێزبوایە لە هیچ شتێک سڵی نەدەکردەوە\nچوؤرشەممە, 6 فبر 2019 - 17:18\nدیار غەریب، ئەندامی کۆنسەی سەرۆکایەتیی کۆما جڤاکێن کوردستان-کەجەکە، وتارێکی بە ناونیشانی "شیلادزێ و دێرەلوک شێوازی تێکۆشانی ئەم قۆناغەیان دیاریی کرد" بڵاوکردەوە و دەڵێت: ئەگەر تورکیا و ئەردۆغان ئەوەندە بەهێزبوونایەوە ئەوا لە هیچ شتێک سڵیان نەدەکردەوە.\nدیار غەریب نوسیویەتی: گرنگە کە پارتی و حکومەتی هەرێم ئەوەندە نەکەونە ژێر کاریگەری بانگەشە و پڕوپاگەندەکانی دەزگای شەڕی تایبەتی تورکیاوە، کە وای نیشان دەدەن حکومەتی تورکیاو ئەردۆغان زۆر بەهێزن و ئەوان ئایندەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیاری دەکەن و ئەوەی ڕووبەڕوویان ببێتەوە ئەوا دەکەوێتە بەر ڕەشەبای ئەردۆغان و لەناو دەچێت، بێگومان ئەگەر ئەوەندە بەهێزبوونایەوە ئەوا لە هیچ شتێک سڵیان نەدەکردەوە.\nدەقی وتارەکەی دیار غەریب، کە تایبەت بۆ ڕۆژنیوزی ناردووە، بەم شێوەیەیە:\nشیلادزێ و دێرەلوک شێوازی تێکۆشانی ئەم قۆناغەیان دیاریی کرد\nڕۆژی ٢٦/١/٢٠١٩ خەڵکی شیلادزێ و دێرەلوک چونە سەر بارەگای لەشکری سوپای تورکیا لە نزیکی ئۆردوگای سیریەی نزیکی شیلادزێ و دەستیان گرت بەسەر بارەگاکەدا، بەشێک لە فەرماندەو سەربازەکانی ناو بارەگاکەیان دەستبەسەر کرد و بەشێکیشیان هەڵهاتن. دواتر خۆپیشاندەران هەستان بە سوتاندنی ئەو کەلوپەلە سەربازیانەی کە لەناو بارەگاکەدابوون. ئەم ڕووداوە لە دوای ئەوە ڕوویدا کە فڕۆکە سەربازیەکانی تورکیا لە ڕۆژی ٢٣/١/٢٠١٩ دا بە بۆمباران چوار گەنجی ئەو ناوچەیان شەهید کرد و دووانیشیان بریندار کرد، کە هەتا ئێستا تەرمی دوان لەو گەنجانە نەدۆزراونەتەوە.\nڕوداوەکەی شیلادزێ جەماوەری کوردستان و دۆستانی کوردی دڵخۆشکرد و دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی تورکیاشی توشی شۆک و نیگەرانیەکی مەزن کرد. هەر بۆیە زۆر زوو ئەو ڕووداوە دەنگیدایەوەو لەناو ڕای گشتی و ڕاگەیاندنەکانی دنیادا پانتاییەکی بەرفراوانی داگیر کرد. زۆر کەس و لایەن ئەمەیان بە ڕاپەڕین و سەرەتای شۆڕشێکی نوێ بەناو کردو بانگەوازیان کرد کە هەموو شاروشارۆچکەکانی تری کوردستان پشتیوانی ئەم هەنگاوەی خەڵکی شیلادزێ و دێرەلوک بکەن و بەتەنیا بەجێیان نەهێڵن. وەکو بینیشمان لەم چەند ڕۆژەدا زۆربەی پارتی و لایەنە سیاسیەکانی دەرەوەی دەسەڵات و کۆمەڵەو ڕێکخراوی مەدەنی پشتیوانی خۆیان بۆ جەماوەری ناوچەکە دەربڕی و داوایان کرد کە دەوڵەتی تورکیا هێزەکانی خۆی لە خاکی باشور بکشێنێتەوە. لەچەندین شارو شارۆچکەش هەوڵدرا کە چالاکی جەماوەری بۆ پشتیوانی خەڵکی شیلادزێ، سێریەو دێرەلوک نیشان بدەن. بێگومان ئەو هەڵوێستانەی لەم چوارچێوەیەدا نیشاندران گوزارەی ڕاستی نیشتمانپەروەری ئەو کەس و لایەنانەن.\nهەرچی ئەردۆغان و دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی تورکیایە لە ڕێگەی هێزی ئاسمانیەوە دەستیان وەردایە ناو بارودۆخەکەوەو فڕۆکە جەنگیەکانی تورکیا بۆ ترساندنی جەماوەری خۆپیشاندەر ماوەیەکی درێژ بە نزمی بەسەر ناوچەکەدا سوڕانەوەو چەندین بۆمبی دەنگیان بەسەر ناوچەکەدا فڕێدایە خوارەوە. لەلایەکی ترەوە بانگەشەی ئەوەیان کرد ئەو کارە کاری گەل نیە، بەڵکو کاری پەکەکەیە. هەر بەوەشەوە نەوەستان پەنایان بردە بەر بەرپرسانی حکومەتی هەرێم و داوایان کرد کە پێش لە تەشەنەکردنی ئەو ڕوداوە بگرن. بێگومان ئەوەش نیشانیدا کە دەوڵەتی تورکیا چەندە تەنگاوەو ترسی لێ نیشتووە. نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمیش سەبارەت بە ڕوداوەکە داوای لێبوردنی لە وەزیری دەرەوەی تورکیا کردو ئەنجامدەرانی ئەو کارەی بە گێرەشێوێن بەناو کردو بەڵێنیدا کە ڕوداوەکە کۆنترۆڵ بکەن. هەر لەدوای ئەو پەیوەندیەشەوە لەڕێگەی هەڕەشەو فشارەوە خواستیان کۆتایی بەو بارودۆخە بهێنن و ڕێگە لە تەشەنەکردنی چالاکیەکە بۆ ناوچەکانی تر بگرن.\nئەوەبوو لە چوارچێوەی ئەو بەڵێنانەدا ڕێگەیان نەدا لە دهۆک خۆپیشاندان بۆ پشتیوانی خەڵکی شیلادزێ ئەنجام بدرێت. ژمارەیەک چالاکوانیشیان لە دهۆک و ناوچە جیاجیاکان دەستگیر کرد. نێچیرڤان بارزانی هەر بەوەوە نەوەستا پەکەکەی وەکو هۆکاری شەهیدبوونی ئەو گەنجانە نیشاندا کە بە بۆمبارانی فڕۆکەی تورکیا شەهیدبوون. بەوەش خواستی دەوڵەتی تورکیا لەو تاوانانەی کردویەتی بشواتەوەو پەکەکە تاوانبار بکات و بیکاتە ئامانج و نیگەرانی گەل ئاڕاستەی پەکەکە بکات. دوای ئەو هەڵوێستانە خلوسی ئاکاری وەزیری بەرگری تورکیا ڕاستەوخۆ پەکەکەی بە ئەنجامدەری ڕوداوەکەی شیلادزێ ناوزەدکردو سوپاسی حکومەتی هەرێمی کرد بۆ ئەوەی کە توانیویانە کۆنترۆڵی ڕوداوەکە بکەن. ئەمەو دواتر فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی کوردستان لەدهۆک پەکەکەی بەهۆکاری ئەو ڕوداوانەو زیانمەندبوونی خەڵکی باشوری کوردستان بەناوکردو داوای کرد کە پەکەکە خاکی هەرێمی کوردستان بەجێ بهێڵێت و ئەوەشیان وت کە ئەوان ناخوازن خاکی هەرێمی کوردستان ببێتە جێگەی هەڕەشە بۆ سەر دەوڵەتە هاوسۆزەکانمان. دیارە نێچیرڤان بارزانی و فراکسیۆنی پارتی بەو هەڵوێستانەیان دەوڵەتی تورکیاو نەیارانی کوردیان دڵخۆشکردو گەلی کوردو دڵسۆزانی گەلی کوردیان نیگەران کرد. بیانوشیان بۆ ئەو هەڵوێستانەیان ئەوەیە کە ئەوان حکومەتن و بۆ پاراستنی دەسکەوتەکانی هەرێمی کوردستان پێویستە پەیوەندیان لەگەڵ دراوسێیەکان باش بێت و ناکرێت دراوسێیەکان بکەنە نەیاری خۆیان.\nئەوەی جێگەی سەرنجە گەلی باشور بەگشتی، بەتایبەتیش جەماوەری ناوچەی بادینان لەڕابردووداو لەم هەڵوێستەی ئەم دواییەشدا جەخت لەوە دەکەنەوە کە دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی تورکیا دۆستی کورد نیین و ئەوان دژی گەلی کوردن، هەبوونی گەلی کورد بە مەترسی و هەڕەشە بۆ سەر خۆیان دەبینن. لەبەر ئەوە هەبوونی گەلی کوردو دەسکەوتەکانی گەلی کورد پەسند ناکەن. هەر بۆیە باوەڕی بەو لێدوانانەی تورکیا ناکەن کە پەکەکە وەکو بیانو نیشان دەدەن و خۆیان وەکو دۆستی گەلی باشور نیشان دەدەن. گەل پێی وایە کە دەوڵەتی تورکیا بە قەسد گەل دەکاتە ئامانج، لەو کارەشدا دوو مەبەستیان هەیە.\nیەکەم: ئەوەیە کە گەلی باشور بترسێنن و بێ ئیرادەیان بکەن. دووەم: ناکۆکی لە نێوان گەلی باشور و پەکەکەدا دروست بکەن و بەو شێوەیە دابڕان لە نێوان گەلی باشور و باکوردا دروست بکەن و گەلی کورد لاواز بکەن. بە پێچەوانەوە، پارتی دیموکرات، بەرپرسانی ئەو پارتە لە حکومەتی هەرێم دەوڵەتی تورکیا وەکو دۆست و هاوسۆزی هەرێمی باشور دەبینن، جەخت لەوە دەکەنەوە کە دەوڵەتی تورکیا بە قەسد خەڵکی مەدەنی باشور ناکاتە ئامانج، بەڵکو بەهەڵە ئەو خەڵکە مەدەنیە بەر بۆمباران کەوتون. هاوشێوەی دەوڵەتی تورکیاش، پەکەکە بە هۆکاری شەهیدبوونی خەڵکی سڤیل لەقەڵەم دەدەن.\nلێرەدا دەمەوێت لەسەر هەڵوێستی گەل و هەڵوێستی نێچیرڤان بارزانی و حکومەتی هەرێم و پەرلەمانتارەکانی پارتی چەند شتێک بەبیری خوێنەر بهێنمەوە هەتا لە ڕێگەیەوە بزانین ئەو هەڵوێستەی کە گەل نیشانیدا دەسکەوتەکان و شکۆی گەلی باشور دەپارێزێت، دۆستایەتی و دراوسێیەتی مسۆگەر دەکات، یان ئەوەی کە حکومەت و نێچیرڤان بارزانی نیشانی دەدەن. ئەگەر چاوێک بخشێنین بە مێژووی سەد ساڵی ڕابردووی دەوڵەتی عوسمانی و کۆماری تورکیاو هەڵوێستیان بەرامبەر بە گەلی کورد ئەوا ئەو ڕاستیەمان بۆ دەردەکەوێت، هەروەها ئەوەشمان بۆ دەردەکەوێت کە ئایا دەوڵەتی تورکیا دۆستی کوردو هاوسۆزی هەرێمە یان نەیارو دوژمنی هەرێمی کوردستانە؟!\n١ـ دوای ئەوەی کە ئیتحادو تەرەقی لە ساڵی ١٩٠٨ دا حوکمی عوسمانیان گرتە دەست، لە ساڵی ١٩٠٩ دا شێخ سەعیدی حەفیدی باوکی شێخ مەحمودو شێخ ئەحمەد براگەورەی شێخ مەحمودو شێخ مەحمودیان دەست بەسەر کردو بردنیا‌نە موسڵ و بە پیلانگێڕی شێخ سەعید و شێخ ئەحمەدیان تیرۆر کرد. وەکو مێژوونوسان و خەڵکی بە ئاگا باسیان کردووە شێخ مەحمودیش بە ڕێکەوت ڕزگاری بووە لەو تیرۆرە.\n٢ـ لە ساڵی ١٩٠٩ هەتا ساڵی ١٩٢٤ گەلێک ستەم لە ناوچەی بادینان دەکەن، بە تایبەتیش لە ناوچەی بارزان، ئەمە وا دەکات شێخ سەلامی بارزانی ڕووبەڕوویان ببێتەوە. دواجار شێخ سەلام بە ناچاری ڕوو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکات و لەوێ خەڵکی ڕۆژهەڵات بەڕێزەوە لە باوەشی دەگرن و دەیپارێزن. کاتێک لە ٢٩/١٠/١٩١٤ دا دەوڵەتی عوسمانی بەشداری شەڕی یەکەمی جیهانی دەبێت، پەیام بۆ شێخ سەلام دەنێرن و داوای لێدەکەن کە بگەڕێتەوەو بەشداری سەفەربەرلک ببێت و دژی کافران هاوشانی دەوڵەتی عوسمانی شەڕ بکات. شێخ سەلامیش بەدڵسۆزی دەگەڕێتەوە، بەڵام دەوڵەتی عوسمانی دەستگیری دەکەن و لە مانگی ١٢ی ١٩١٤ لە سێدارەی دەدەن.\n٣ـ لە ساڵانی ١٩١٩-١٩٢٣ دا زۆربەی ئەفسەری کورد، سەرۆک هۆز، سیاسەتمەدار و ڕۆشنبیرانی کورد چالاکانە بەشداری جوڵانەوەی ڕزگاری نەتەوەیی تورکیایان کردو ڕۆڵی سەرەکیان هەبوو لە سەرخستنی مستەفا کەمال و دروستکردنی کۆماردا، بەڵام کە کۆمار دامەزرا نکۆڵی لە گەلی کورد کردو زۆربەی ئەو کەسایەتیانەشی کە هاوکاری مستەفا کەمالیان کرد، ملیان کرا بە پەتی سێدارەوە.\n٤ـ لە زستانی ١٩٢٣ دا کاتێک کە حکومەتی مستەفا کەمال لەگەڵ بریتانیاو هاوپەیمانەکانیدا لەدانوستاندنەکانی لۆزاندا بوو، ویلایەتی موسڵ و باشوری کوردستانیش بابەتێکی سەرەکی ناکۆکیەکان بوو، مستەفا کەمال لە ڕێگەی فەرماندە ئۆزدەمیر پاشاوە ڕێکەوتنێکی ١٠ ماددەیی بە ژێربەژێری لەگەڵ حکومەتەکەی شێخ مەحموددا ئیمزا کردو بەڵێنی ئەوەی پێدا کە دان بە حکومەتەکەی شێخ مەحموددا لە باشوری کوردستاندا دەنێت. بەڵام کاتێک پەیمانەکانی لۆزانی (١٩٢٣)و ئەنقەرەی (١٩٢٦)ی لەگەڵ بریتانیاو ئێراقدا ئیمزا کرد، نەک تەنیا دەستی لە شێخ مەحمود بەردا، بەڵکو لە پەیمانی ئەنقەرەی ٥/٦/١٩٢٦ دا بەو مەرجە دەستی لە موسڵ بەردا بۆ ئێراق کە ڕێگە نەدەن لە باشوری کوردستان و ویلایەتی موسڵدا کە زۆرینەی کوردبوون، دەوڵەتێکی سەربەخۆ دروست ببێت.\n٥ـ ئەوەی کە کەمێک ئاگاداری مێژووی دوای شەڕی یەکەمی جیهانی بێت، ئەو ڕاستیە دەزانێت کە لەسەر پێداگیری تورکیا سیڤەر ڕەتکرایەوەو پەیمانی لۆزان جێگەی گرتەوە. هۆکاری سەرەکیش بۆ ئەو پێداگیریە ئەوەبوو کە کورد نەبێتە خاوەنی قەوارەیەکی سەربەخۆ.\n٦ـ شێخ ئەحمەدی بارزان لە ساڵی ١٩٣٢ پەنای بردە بەر دەوڵەتی تورکیا، بەڵام دەوڵەتی تورکیا دوور لە هەموو عورفێکی کۆمەڵایەتی، سیاسی و دۆستایەتی شێخ ئەحمەدیان ڕادەستی حکومەتی ئێراق و بریتانیا کردەوە.\n٧ـ بەکر سدقی کە فەرماندارێکی کورد بوو، لەسەردەمی دەوڵەتی عوسمانیشدا دۆستی مستەفا کەمال بوو. لە ساڵی ١٩٣٦ دا کودەتایەکی سەربازی کردو دەیخواست ئێراق لە ژێر دەستی بریتانیا ڕزگار بکات و مافی گەلی کوردیش لە ئێراقدا بەرجەستە بکات. بۆ ئەو مەبەستەش دەیخواست سود لە ناکۆکی بریتانیاو تورکیا وەربگرێت و پشتیوانی لە دەوڵەتی تورکیا دەخواست. بەڵام بەپلانی دەوڵەتی تورکیاو بەدەستی کەسێکی تورکمان لەموسڵ لە ساڵی ١٩٣٧ تیرۆر کرا.\n٨ ـ لە مێژووی دەوڵەتی تورکیاو حکومەتەکانی ڕابردووی ئێراقدا، لە هەموو ئەو ڕێکەوتن و پەیمانانەی کە لەنێوان هەردوو دەوڵەتەکەدا ئیمزا کراوە، بۆ نمونە: ڕێکەوتنی ئەنقەرەی ١٩٢٦، سەعد ئابادی ١٩٣٧، بەغدادی ١٩٥٥ و پەیمانی ١٩٨٢، یەکێک لەو خاڵانەی کە تورکیا داوای کردووەو پێداگیری لەسەر کردووە ئەوەبووە کە دەوڵەتی ئێراق بەئاڕاستەی پەسندکردنی مافەکانی گەلی کورددا هەنگاوی زیاتر نەهاوێژێت و ئەو هەنگاونەشی ناوێتی لایەنی هەری کەمی جێبەجێ بکات. ئامادەیی خۆشی نیشانداوە بۆ پشتیوانیکردنی ئێراق بۆ ڕاوەدوونانی جوڵانەوەی کوردی. هەڵوێستەکانی بەرامبەر جوڵانەوەی ئەیلول و جوڵانەوەی گەلەکەمان لە دوای هەستانەوەی ساڵی ١٩٧٥ بە ئاشکرا دیار بوو.\n٩ـ دەوڵەتی تورکیا هەمیشە هەوڵیداوە ئاستەنگی دروست بکات لەبەردەم ڕێکەوتنی کوردی باشور و حکومەتی ئێراقدا، لەم بوارەشدا گەلەکەمان هەڵوێستی دەوڵەتی تورکیا لە بەرامبەر دیالۆکی ساڵانی ١٩٧٠ـ ١٩٧٤ نێوان پارتی و حکومەتی ئێراق و دیالۆکی ساڵانی 1983ـ1985 نێوان یەکێتی و حکومەتی ئێراق بەباشی دەزانن.\n١٠ـ لە دوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی بەهاری ساڵی ١٩٩١ تاکە دەوڵەت کە زۆر بە سەرسەختی ئاستەنگی بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن و دروستکردنی حکومەتی هەرێم دروست دەکرد دەوڵەتی تورکیابوو. دوای هەوڵدانێکی زۆر بە دوو مەرج ئەوەی پەسند کرد، ئەوانیش یەکەم: داوای کرد ئەو حکومەتەی لە هەرێم دروست دەبێت هاوکاری تورکیا بکات بۆ سەرکوتکردنی پەکەکە. دووەم؛ ئەو حکومەتەی دروست دەبێت کاتی بێت و دوای ڕوخانی ڕژێمی سەدام کۆتایی پێ بهێندرێت. ئەوەتا هەتا ئێستا دروستبوونی ئەم قەوارەیە وەکو هەڵەیەک بەناو دەکەن و دەخوازن لە هەر کاتێکی گونجاودا ئەو هەڵەیە ڕا‌ست بکەنەوە. هەر بۆیە هەتا ئێستاش ئامادە نین دان بە حکومەتی هەرێمدا بنێن و بە بەڕێوەرێتی باکوری ئێراق بەناوی دەکەن و ئامادە نین ڕێگە بدەن کە نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێم لە تورکیا بکرێتەوە. گومانی ئێدا نیە کە ئەگەر بوونی پەکەکەو دەسکەوتەکانی ڕۆژئاوا نەبوایە ئەوا ٢٠١٧ دوای ئەنجامدانی ڕیفراندۆم تورکیا لەگەڵ ئێراقدا پێداگیری لەسەر ئەوە دەکرد کە کۆتایی بە قەوارەی هەرێمی کوردستان بهێنن و بارودۆخی ئێراق و نێودەوڵەتیش بۆ ئەوە گونجاو بوو. بەڵام تورکیا ترسی ئەوەی هەبوو کە هەنگاوێکی بەو شێوەیە ڕووی خەڵکی باشوور بکاتە پەکەکەو ئەزمونی ڕۆژئاواو ئەوەش بەسودی ئەوان نەشکێتەوە. هەربۆیە لەو پلانە پاشگەزبویەوەو پێی وابوو ئەو پلانە کاتی نەهاتووەو پێویستە هەڵیبگرن بۆ کاتێکی تر. لە جێگەی ئەوە پلانی ئەوەی دانا کە حکومەتی هەرێم زیاتر کۆنترۆڵ بکات و بۆ سودی خۆی بەکاری بهێنێت، لە ئێستاشدا ئەو پیلانە بەڕێوە دەبات.\n١١ـ دەوڵەتی تورکیا هەمیشە هەوڵیداوە پارت و ڕێکخستنەکانی کوردستان یەکگرتوو نەبن، تەنیا لە یەک حاڵەتدا خواستیەتی یەکگرتوو بن، ئەویش کاتێک کە بەڵێن بدەن خزمەتی دەوڵەتی تورکیا بکەن. بۆ ئەو مەبەستەش ئەوەی لەدەستی هاتبێت کردوویەتی و لە ئێستاشدا دەیکات. هەر کەس و لایەنێک ئەوە دەزانێت کە لە ساڵی ١٩٩٤ـ ١٩٩٨ ئەوەی کە ڕۆڵی خراپی بینی لە نێوان پارتی و یەکێتیداو ئاگری شەڕی ناوخۆی گوڕ دەکرد، دەوڵەتی تورکیا بوو، هەمیشە وایدەکرد کە گومان لە یەکتر بکەن و ڕێکنەکەون. کاتێک کە نزیکی یەکتریش دەبوونەوە بۆ ڕێکەوتن، هەمیشە مەرجێکی دەخستتە پێشیان ئەویش ئەوەبوو کە دەبێت لە شەڕی دژی پەکەکدا هاوکاری دەوڵەتی تورکیا بکەن، ئەگەر ناو ئەو کارئاسانیان بۆ ناکات کە ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکان هاوکاریان بکەن. ڕێکەوتنی واشنتۆنیش باشترین گەواهیدەرە. هەروەها لە سەر ئاستی گشتی کوردستانیش هەر کەس و لایەنێکی دڵسۆز و بەویژدان دەزانێت کە لە ساڵی ٢٠١٣ بەهۆی دەستێوەردانی تورکیاوە کۆنگرەی نەتەوەیی ئەنجام نەدرا.\n١٢ـ کاتێک کە داعش هێرشی کردە سەر شەنگال، دەشتی موسڵ، جەلەولا، خورماتو، داقوق، مەخمور، هەولێر و کەرکوک دەوڵەتی تورکیا بە لێدوانێکیش پشتیوانی هەرێمی نەکرد، بەپێچەوانەوە هاوکاری داعشی دەکردو چاوەڕوانی ئەوەبوو کە هەرچی زووترە قەوارەی هەرێم بکەوێتە دەستی داعش و ئەو هەڵەیە ڕاست بکرێتەوە کە لە ساڵی ١٩٩٢ کردویانە.\n١٣ـ کاتێک لە ٢٥/٩/٢٠١٧ دا لە هەرێمی کوردستاندا ڕیفراندۆم ئەنجامدرا، هەموومان ئەوەمان بینی ئەوەی کە لەهەموو دونیا زیاتر دژی ڕیفراندۆم بوو و گەلەکۆمەی لەسەر باشوری کوردستان کرد ئەردۆغان و حکومەتەکەی بوو.\nئەمانە مشتێکن لە خەروارێکی هەڵوێستەکانی دەوڵەتی تورکیاو حکومەتەکەی ئەردۆغان لەبەرامبەر بە گەلی باشور، سەرکردەو دەسکەوتەکانی. لە زۆربەی ئەو ڕوداوانەی کە باسمان کردن فاکتۆری پەکەکەو جوڵانەوەی کوردی باکور بوونیان نیە. لە بەرامبەردا لەسەردەمی جوڵانەوەکانی شێخ سەلامی بارزان، شێخ ئەحمەدی بارزان، مەلامستەفای بارزان، جوڵانەوەی ئەیلول، شکست و کۆچبەری ساڵی ١٩٧٥، هەستانەوەی دوای ساڵی ١٩٧٥، کاتی ئەنفال و کیمیابارانی کوردستان، شکستی ١٩٨٨، کۆڕەوی ساڵی ١٩٩١ و لە کاتی هێرشی داعش بۆ سەر باشوری کوردستاندا هەر کەسێک دەزانێت هەڵوێستی پەکەکەو خەڵکی باکورو بەشەکانی تری کوردستان بەرامبەر بە باشورو دەسکەوتەکانی چی بوون. هەربۆیە خەڵکی باشوری کوردستان دەزانێت کێ دۆست و هاوسۆزێتی و کێش نەیارو ڕەقیبێتی. بێگومان ئەگەر نێچیرڤان بارزانی و فراکسیۆنی پارتیش خۆیان فریو نەدەن ئەم ڕاستیانە هەمووی دەزانن. ئەو پێزانینە وایکرد کە مەسعود بارزانی لەکاتی پاراستنی مەخمور و هەولێردا چووە لای گەریلاکانی پەکەکەو سوپاسی و دەستخۆشی لێ کردن. هەر ئەو هەڵوێستەی پەکەکەش بوو گەلێک کەس و لایەنی ناوخۆیی و دەرەکی لە پەکەکە ڕەنجاندو ڕەخنەیان دەکردو دەیانگوت کە پەکەکە تەختی بارزانی پاراستووە، ئەگەر پەکەکە نەبوایە ئەوا بارزانی هەولێر و سەری رەشیشی لە دەست دەدا. دەیانگوت ڕۆژێک دێت پەکەکە لەو هەڵوێستەی پەشیمان دەبێتەوە. ئێستاش ئەو کەسانە بە پەکەکە دەڵێن ئەمڕۆ ئەو ڕۆژەیە کە پارتی چاکەی ئێوە دەداتەوەو ئێوە پەشیمان دەبنەوە.\nبێگومان پەکەکە لەو هەڵوێستانەی کە بۆ پاراستنی گەل و خاکی کوردستان لەهەر جێگەیەک بێت نیشانیداوە پەشیمان نیەو پەشیمانیش نابێتەوە، چونکە ئەوەی بە ئەرکی خۆی زانیوەو بۆ خاتری هیچ کەس و لایەنێک نەیکردووە. لە ئێستا بەدواشەوە درێغی لە هەڵوێستی بەو شێوەیە ناکات. بەڵام گرنگە پارتی دیموکراتی کوردستان و حکومەتی هەرێم و بەرپرسانی هەرێم ئەو ڕاستیە بزانن کە دەوڵەتی تورکیاو حکومەتی ئەردۆغان دۆستی کورد نین. دەوڵەتێک کە بە هیچ شێوەیەک دان بە ماف و ناسنامەی ٢٠ـ٢٥ ملیۆن کوردی وڵاتەکەی خۆیدا نانێت. بیست ساڵە ڕێبەری ئەو گەلەی دەسگیر کردووەو دوور لە هەموو پێوەرێکی مرۆیی، ئەخلاقی و یاسایی لەگەڵیدا مامەڵە دەکات، نزیکەی چوار ساڵە بەتوندترین شێوە گۆشەگیریان کردووەو ڕێگە نادەن نە پارێزەرەکانی، نە وەکیلەکەی و نە خانەوادەکەی سەردانی بکەن، لە هەموو مافێکی پەیوەندی کردنیش بەدەرەوە بێبەشیان کردووە. سێ مانگیشە لەیلا گوڤەن و بە سەدان کەس مانیان گرتووە لەخواردن بۆ ئەوەی دەوڵەتی تورکیا گۆشەگیری سەر ڕێبەر ئاپۆ کۆتایی پێ بهێنێت و دەست لە سیاسەتی نکۆڵیکردن لە کورد بەر بدات، بەڵام وەڵامێکی جددیان نادەنەوە، لە جێگەی ئەوە ڕۆژانە سیاسەتمەداران و چالاکوانانی کورد دەگرن. دەوڵەتێک هەموو ڕۆژێک هێرش بکاتە سەر ڕۆژئاواو جەخت لەوە بکاتەوە کە ئەوان ڕێگە نادەن هەڵەیەکی وەکو ئەوەی باکوری ئێراق لە باکوری سوریا ڕووبدات. وەکو لەسەرەوە باسمان کرد دەوڵەتێک ئەوەندە دژایەتی سەرکردە، جوڵانەوە و دەسکەوتەکانی باشوری کوردستانی کردبێت ئایا چۆن دەبێت دەوڵەتێکی بەو شێوەیە دۆست و هاوسۆز بێت؟! بێگومان ئێمەش حەز دەکەین دەوڵەتی تورکیاو دەوڵەتەکانی تریش بکەین بە هاوسۆزی گەلی کورد و دۆستمان بن، بەڵام مەخابن لە ئێستادا دەوڵەتی تورکیا نەک دۆستایەتی ناکات، بەڵکو لە لوتکەدا دژایەتی گەلی کوردو هەر دەسکەوتێکی گەلی کورد دەکات. یاخود ڕێگڕە لەوەی کە کورد لە گۆڕانکاریەکانی ناوچەکەدا ببێتە خاوەنی هیچ دەسکەوتێک.\nدەوڵەتی تورکیا بۆ ئەوەی بگاتە ئەو ئامانجەی خۆی کە لەناوبردنی هەموو دەسکەوتەکانی کوردستانە، دەخوازێت پارچە هێرش بکاتە سەرمان. چونکە دەزانێت ئەگەر پێکەوە هەموو کورد بکاتە ئامانج ئەوا کورد زیاتر یەکگرتوو دەبن و ئەویش ناتوانێت بگاتە ئامانجەکانی خۆی. بەڵام ئەگەر بتوانێت پارچە پارچە هێرش بکاتە سەرمان ڕەنگە کارەکەی بۆ ئاسانتر بێت، خۆ ئەگەر لەناو خۆماندا کرمی دارمان هەبێت ئەوا کارەکە بۆ ئەو زۆر ئاسانتر دەبێت. گومانیشی تێدا نیە کە ئەگەر دەوڵەتی تورکیا بتوانێت پەکەکە و دەسکەتەکانی ڕۆژئاوا لاواز بکات، ئەوا لە ماوەیەکی کورتدا کۆتایی بە حکومەتی هەرێم دێنێت. گەلە تێکۆشەرەکەشمان ئەو ڕاستیانە دەزانێت، هەر بۆیە خواستی لەڕێگەی ئەو ڕاپەڕینەوە پەیامی خۆی بگەیەنێتە دەوڵەتی تورکیاو دەسکەوتەکانی خۆشی بپارێزێت. بێگومان دەوڵەتی تورکیاش لەم هەڵوێست و ڕاستیە تێگەیشتووە هەر بۆ ئەوە ئەوەندە ترساوەو هەموو گەلی شیلادزێ و دێرەلوک بە پەکەکە ناوزەد دەکات و دەخوازێت بەو شێوەیە گەلی ئەو ناوچەیە بکاتە ئامانجی هێرشەکانی و چاویان بترسێنێت. بێگومان ئەگەر هەموو لایەک، بە تایبەتیش پارتی و یەکێتی کە دەسەڵاتدارن لە هەرێمی کوردستاندا هاوشێوەی گەل هەڵوێستیان نیشان بدایە، ئەوا نە دەوڵەتی تورکیاو نە هیچ دەوڵەتێکی تر نەیاندەتوانی ئەوەندە بێ ڕێز هەڵسوکەوت لەگەڵ هەرێمی کوردستاندا بکەن. ئەو کاتە دەسکەوتەکان، شکۆو ناسنامەی گەلیش دەپارێزرا. مخابن حکومەتی هەرێم، بەتایبەتی پارتی دیموکرات سیاسەتێکی بەو شێوەیە بەڕێوە نابەن. حکومەتی هەرێم دەبێت بزانێت ئەو هەڵوێستەی گەل دەکەوێتە خزمەتی بەهێزبوونی دەسکەوتەکانی گەل و ئیرادەی حکومەتی هەرێمیشەوە، ئەو هەڵوێستە وا دەکات کە نەیارانی کورد ئیتر ئەو بوێریە نیشان نەدەن کە بە کەیفی خۆیان مامەڵە لەگەڵ هەرێمدا بکەن. هەربۆیە پێویست بوو حکومەت ئەگەر نەیدەتوانی پشتیوانیان بکات ئەوا دژیان نەوەستایەتەوە. بەدڵنیاییەوە حکومەت بەو کردەوەیەی خۆی لاواز کرد. هۆکاری ئەمەش چیە دەبێت حکومەتی هەرێم خۆی وەڵام بداتەوە. هۆکارەکان هەرچی بن دەبێت بزانن ئەگەر داخوازیەکانی دەوڵەتی تورکیا جێبەجێ بکەن پێش هەر کەسێک زیان بەخۆیان دەگەیەنن. چونکە ئەگەر ئەردۆغان و باخچەلی لەو سیاسەتەیاندا دژی کورد سەر بکەون، ئەوا چارەنوسی ئەو کەس و لایەنانەی لایەنگری ئەردۆغانیان کردووە لە چارەنوسی شێخ عەبدولقادری نەهری و حەسەن خەیری و هاوڕێکانیان باشتر نابێت، کە مستەفا کەمالیان گەیاندە سەر تەخت و دواتر پەتیش کرایە ملی خۆیان و لە سێدارە دران. خۆ ئەگەر ئەردۆغان و باخچەلی سەر نەکەون، کە ئەم ئەگەرەیان شیمانەی زۆر زیاترە، چونکە هەر کەسێک دەزانێت کە ئەردۆغان و دەوڵەتی تورکیا لە ئێستادا لە لوتکەی لاوازی خۆیاندان، ئەو کاتە ئەوانەی هاوکاری دەوڵەتی تورکیایان کردووە شەرمەزاری ناو گەل و مێژوو دەبن.\nهەربۆیە گرنگە کە پارتی و حکومەتی هەرێم ئەوەندە نەکەونە ژێر کاریگەری بانگەشەو پڕوپاگەندەکانی دەزگای شەڕی تایبەتی تورکیاوە، کە وای نیشان دەدەن حکومەتی تورکیاو ئەردۆغان زۆر بەهێزن و ئەوان ئایندەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیاری دەکەن و ئەوەی ڕووبەڕوویان ببێتەوە ئەوا دەکەوێتە بەر ڕەشەبای ئەردۆغان و لەناو دەچێت! بەو شێوەیەش دەخوازن حکومەتی هەرێم و خەڵکی باشور بترسێنن و یەخسیریان بکەن. بێگومان ئەوەندە بەهێزبوونایەوە ئەوا لە هیچ شتێک سڵیان نەدەکردەوە. ئەوە لاوازیانە وای لێکردوون شەوو ڕۆژ لەبەردەمی ئەم دەوڵەت و ئەو دەوڵەتدا خۆیان هەراج بکەن. ئەوە لاوازیانە هێرش دەکەنە سەر خەڵکی مەدەنی. ئەوە لاوازیانە ڕاپەڕینی شارۆچکەیەکی بچوک ئەوەندە دەیانترسێنێت. دیارە ئەردۆغانێش بە ناڕاستەوخۆ چەندین جار دانی بەم لاوازیەیاندا ناوەو دووپاتی کردۆتەوە کە ئەوان شەڕی مان و نەمان دەکەن. ئەوەش ئەوە دیاری دەکات کە ئەوان دەزانن لە سەر لێواری نەمانن. جا حکومەت و دەوڵەتێک لەم بارودۆخەدا بێت، پێویستە هیچ کەس و لایەنێک چارەنوسی خۆیانیان پێوە نەبەستنەوە.\nلە کۆتاییدا دەڵێم جەماوەری شیلادزێ، دێرەلوک و سیرییە نمونەیەکی جوانیان پێشکەشکرد بۆ سەرتاپای کوردستان و ڕێباز و شێوازی چالاکی گەلیان لەم قۆناخەدا دیاری کرد. گرنگیشە کە گەلەکەمان لە باشور، ڕۆژئاوا، باکوریش چاو لەو جۆرە چالاکیە مەدەنیە بکەن و سنوور بۆ داگیرکاری ئەردۆغان و حکومەتەکەی دابنێن.