ئاڵەکۆک › کۆد\n< کۆدەکانی ئاڵەکۆک / >\n- بۆ داگرتنی کۆدەکانی ئاڵەکۆک لێرە کرتە بکەن.\n- بۆ داگرتنی شێعرەکانی ئاڵەکۆک لێرە کرتە بکەن.\n- بۆ داگرتنی کەرەستەکانی‌تری ئاڵەکۆک لێرە کرتە بکەن.\nبەخێربێن! ئەم بەشە تایبەت بەو کەسانەیە کە لەبواری بەرنامەنووسی کامپیوتێردا شارەزایی‌یان هەیە.\nلێرە کۆمەڵێک ئامێرمان ئامادە کردووە کە ئێوە بتوانن لە دەیتابەیسەکانی ئاڵەکۆک بۆ بەرنامەکان‌تان کەڵک وەرگرن.\nیەکەم، وەرگرتنی زانیاری سەبارەت بە شاعیران\nhttps://allekok.com/dev/tools/poet.php?poet=ناوی شاعیر یان ژمارەی شاعیر ئێوە ئەگەر بچنە ئادرسی سەرەوە و بە جێی "ناوی شاعیر یان ژمارەی شاعیر"، بنووسن هەژار یان تەنیا ژمارەی 1، دەبینن کە تەواوی زانیاریەکانی ئاڵەکۆک سەبارەت بەم شاعیرەتان بۆ دەهێنێت.\nتکایە سەرنج بدەن:\n• ئەگەر دەتانهەوێ ناوی شاعیر بنووسن، تکایە ئەو ناوەی کە لە لاپەڕەی یەکەمی ئاڵەکۆک بە ئادرسی "allekok.com" بۆ هەر یەک لە شاعیران دابین کراوە، بنووسن.\n• ژمارەی شاعیر ئەم ژمارەیە کە لە ئادرسی لاپەڕەی شاعیردا بەم جۆرە نووسراوە: https://allekok.com/poet:ژمارەی شاعیر\n• بۆ وەرگرتنی زانیاری سەبارەت بە چەند شاعیر، ناوی شاعیرەکان یان ژمارەکەیان بەم جۆرە لەیەکتر جودا بکەنەوە: بۆ نموونە: https://allekok.com/dev/tools/poet.php?poet=1,هێمن,3 ئەو نیشانیەی سەرەوە، زانیاریەکانی سەبارەت بە شاعیری ژمارە 1(هەژار)، شاعیری ژمارە 3(وەفایی) و هێمن،تان نیشان دەدا.\n• بۆ وەرگرتنی زانیاریەکانی تەواوی شاعیران، بە جێی ناوی شاعیر بنووسن all .\nدووهەم، وەرگرتنی زانیاری سەبارەت بە کتێبەکان\nhttps://allekok.com/dev/tools/book.php?poet=ناوی شاعیر یان ژمارەی شاعیر&book=ناوی کتێب یان ژمارەی کتێب ئەگەر بچنە ئادرسی سەرەوە و بە جێی "ناوی شاعیر یان ژمارەی شاعیر" بنووسن هەژار یان تەنیا ڕەقەمی 1 و بە جێی "ناوی کتێب یان ژمارەی کتێب" بنووسن ئاڵەکۆک یان تەنیا ڕەقەمی 3، دەبینن کە تەواوی زانیاریەکانی ئاڵەکۆک سەبارەت بەو کتێبە‌و بۆ دەهێنێت.\n• ژمارەی کتێب ئەم ژمارەیە کە لە ئادرسی لاپەڕەی ئەم کتێبەدا نووسراوە: https://allekok.com/poet:ژمارەی شاعیر/book:ژمارەی کتێب\nبۆ نموونە ئەگەر ئێوە بچنە ناو لاپەڕەی کتێبی ئاڵەکۆکی هەژار موکریانی‌دا، دەبینن کە نیشانی ماڵپەڕەکە بەم جۆرە نووسراوە: https://allekok.com/poet:1/book:3\nلە ڕوی ئەم نیشانیە دیارە کە ژمارەی کتێبی ئاڵەکۆک، 3یە.\nسێهەم، وەرگرتنی زانیاری سەبارەت بە شێعرەکان\nhttps://allekok.com/dev/tools/poem.php?poet=ناو یان ژمارەی شاعیر&book=ناو یان ژمارەی کتێب&poem=ناو یان ژمارەی شێعر ئەگەر سەردانی نیشانی سەرەوە بکەن و بە جێی "ناو یان ژمارەی شاعیر" بنووسن هەژار یان 1 و بە جێی "ناو یان ژمارەی کتێب" بنووسن ئاڵەکۆک یان 3 و بە جێی "ناو یان ژمارەی شێعر" بنووسن لای لایە یان 1، شێعری لای لایەی هەژارموکریانی‌تان بۆ دەهێنێت.\n• بۆ دۆزینەوەی ژمارەی شێعر، سەردانی لاپەڕەی ئەو شێعرەی مەبەست‌تانە بکەن و ئەم ژمارەی لەپەنای ناوی شێعر هاتووە، ئەمە ژمارەی شێعرەکەیە. ئەگەر بڕواننە نیشانی ئەم لاپەڕەش دەتوانن ژمارەی شێعر بدۆزنەوە. https://allekok.com/poet:ژمارەی شاعیر/book:ژمارەی کتێب/poem:ژمارەی شێعر\n• ئێوە دەتوانن بە جوێ کردنەوەی ناو یان ژمارەی شێعر بە "," سەبارەت بە هەرچەند شێعر کە بتانهەوێت، زانیاری وەرگرن.\nبۆ نموونە: https://allekok.com/dev/tools/poem.php?poet=1&book=3&poem=لای لایە,2,6\n• دەقی شێعرەکان بە دوو جۆر دەتوانن وەرگرن یەکەم بە فۆرمەتی سادە(text/plain) دووهەم بە فۆرمەتی (text/html).\nلە حاڵەتی ئاسایی دا شێعرەکان بە فۆرمەتی سادە نیشان دەدرێن. بەڵام ئەگەر بە شێوەی خوارەوە نیشانیەکەی بگۆڕن، شێعرەکان بە شێوەی html نیشان دەدرێن. https://allekok.com/dev/tools/poem.php?poet=1&book=3&poem=1,3&html\n• بۆ وەرگرتنی تەواوی شێعرەکانی یەک کتێب بە جێی ژمارەی شێعر بنووسن all .\nچوارەم، گەڕان لە ئاڵەکۆک‌دا\nhttps://allekok.com/dev/tools/search.php?q=وشە&poet=ناوی شاعیر&pt=ئەژماری شاعیران&bk=ئەژماری کتێبەکان&pm=ئەژماری شێعرەکان&k=چۆنیەتی گەڕان • q : ئەو وشەیەی کە دەتانهەوێ بەدووی دا بگەڕێن\n• poet : گەڕان لە شێعرەکانی ئەم شاعیرەدا. سەرنج بدەن کە دەبێ نێوی شاعیر کە لە لاپەڕەی یەکەمی ئاڵەکۆک‌دا هاتووە بنووسن.\n• pt : ئەژماری ئاکامەکان لە گەڕان بەنێو شاعیران‌دا\n• bk : ئەژماری ئاکامەکان لە گەڕان بەنێو کتێبەکان‌دا\n• pm : ئەژماری ئاکامەکان لە گەڕان بەنێوە شێعرەکان‌دا\n• k :\n- ئەگەر بنووسن 1، گەڕانەکان تەنیا لە سەرناوی شێعرەکان‌دا دەبێ.\n- ئەگەر بنووسن 2، گەڕانەکان تەنیا لە دەقی شێعرەکان‌دا دەبێ.\n- ئەگەر بنووسن 3 یان هیچ نەنووسن، گەڕانەکان هەردوو نێوی شێعر و دەقی شێعردا دەبێ.\nبۆ نموونە: https://allekok.com/dev/tools/search.php?q=ئاشق&poet=هێمن&pt=0&bk=0&pm=30&k=3 لینکی سەرەوە بەدوای وشەی "ئاشق" لە شێعرەکانی هێمن دا دەگەڕێت.\nسەرنج بدەن کە چون ptوbkمان سیفر داناون هەربۆیە هیچ گەڕانێک لە شاعیران و کتێبەکان دا ناکرێ و تەنیا لە شێعرەکان دا بەدوای ئەم وشەیە دەگەڕێت. چون pmمان 30 داناوە، ئەژماری ئاکامەکان، 30دانە دەبێ. چون kمان 3 داناوە بۆ وشەی دیاری کراو لە سەرناو و دەقی شێعرەکان‌دا دەگەڕێ.\nسەرنجێکی بچووک: تەواوی ئەو زانیاریانە بە فۆرمەتی JSON لە ئیختیارو دادەندرێ.\nئەگەر سەبارەت بەم بابەتە پرسیارێک‌و هەیە لێرە بینووسن.\nبۆ وەرگرتنی وەڵامی پرسیارەکەتان سەردانی ئەم لاپەڕە بکەنەوە.\nئەگەر کۆدی تێدایە لە پرسیارەکەتان تکایە "Code" بەکار بێنن.


زیوەر (عیشقی تۆ) بڵاودەكاتەوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nگەنجە هونه‌رمەند "زیوەر ئەزهەر قادر" لە دایكبووی 1994 خەڵكی شاری رواندز دانیشتووی سۆران، بە زاری كرمانجی گووت " هەرچەندە بڕوانامەی دیبلۆمم لە گەشتوگوزار بەدەستهێناوە، بەڵام خواستی من لەسەر بواری هونەری وایكردووە كە ئەم بوارە هەڵبژێرم و هەر لە تەمەنی منداڵیمەوە دەست بەكاری هونەری موزیك و گۆرانی بكەم، لەسەرەتاوە لە شاری سۆران لە گروپی (دەنگی لاو) دەستم بەكاری هونەری موزیك و گۆرانی كرد، دواتریش لەسەر هونەرەكەم بەردەووام بووم و تا ئێستا لە چەندین ئاهەنگ بەشداریم كردووەو خاوەنی پێنج گۆرانی تۆمار كراوم بەناوەكانی (قسمەت، زام، دڵتەنگی، بانگم مەكە، خۆشەویستی) لەگەڵ سێ كلیپی گۆرانی كۆتا كلیپم بەناوی (خۆشەویستی) كە دوێت لەگەڵ هونەرمەند هیوا محەمەد، لە رۆژهەڵاتی كوردستان كاری موزیك و كلیپی بڵاوكردەوە لە ساڵی 2020".\nگووتیشی " لە ئێستادا سەرقاڵی (3) بەرهەمی دیكەم، بەناوەكانی (عیشقی تۆ، دەریا، هیچ كات ناگەی بەدیدارم) لە رۆژهەڵاتی كوردستان كاری موزیكیان كراوە، كە تراكی (دەریا) هی هونەرمەند مامۆستا "كاوە كاوانیە" لەكاتی خۆیدا بڵاوی دەكەینەوە، هیوادارین رەزامەندی گشت لایەك بێت.\nبەوێنە: بەردەوامی سەردانی هاووڵاتییان و رۆشنبیران بە بۆنەی دامەزراندنی دەزگای زاری كرمانجی\nسه‌نته‌ری رۆشنبیری دیانا رێزلێنانی بە زاری كرمانجی بەخشی\nبەوێنە: سەردانی چین و توێژەكان بۆ دەزگای زاری كرمانجی بەبۆنەی ساڵیادی دامەزراندنی\nسعاتەکەی سۆران و شێرەکەی نەجەف\nبەرپرسیارێتی چییە و چۆن خۆمانی پێوە پابەند بکەین؟\nدیاردەی نێرگلە كێشان لە ڕوانگەی یاسا و دەقە ئاینییەكان\nبەرپرسی لقی 26ی گوڵان ساڵیادی دامەزاندنی دەزگای زاری كرمانجی پیرۆز دەكات\nچاڤی" مۆندیالی قەتەر دەبێتە جیگەی سەرسوڕمان\nد روودانه‌كا هاتنوچوونێ دا كه‌سه‌كێ گیانێ خوه ژ ده‌ست دا\nقوتابییە یەکەمەکانی پۆلی 12ی ئامادەیی پەروەردەی رواندزی خەڵات کران\nهەلی كار بۆ سەدان كرێكاری دەڤەری سۆران رەخساووە


ئەم ئافرەتە لەلایەن برایەکەیەوە فڕێدەدرێت\n2018-04-23 [06:32 AM]\nحەلیمە لە ژوورێکی خانەی بەساڵاچووان لەسەر قەرەوێڵەیەک پاڵکەوتووە، ئەو جگە لە مەرگ ھیچ شتێکی دیکە لە ژیانیدا شک نابات تەمەننای بکات. ئەو ژنە بەیانییەک لەلایەن براکەیەوە لەبەردەم خانەی بەساڵاچووان دانراوە و ئیدی کەس لێی نەپرسیوەتەوە.\nحەلیمە ناوی خوازراوی ئافرەتێکی تەمەن ٥٦ ساڵە، دانیشتووی گوندێکی دەشتی کۆیەیە، ماوەی دوو مانگە لەلایەن براکەیەوە ھێنراوەتە خانەی بەساڵاچووانی ھەولێر. ئەو بەھۆی ئەوەی جەڵتە لێیداوە، دەست و قاچێکی بە باشی کار ناکەن و چاوێکیشی بینایی لەدەستداوە.\nحەلیمە بەچاوی پڕ لە فرمێسکەوە گوتی: "لەناو سکی دایکمدا بووم کە باوکم کۆچی دوایی کرد، زۆری نەبرد مار بە دوو برامی وەدا و ھەردووکیان مردن، تەنیا دوو خوشک و برایەک ماینەوە، دواتر دایکیشم مرد و بێ دایک و باوک ماینەوە".\nحەلیمە گوتی: "پاش مردنی دایکم، من و خوشکەکەم کەوتینە لای براکەم، دوای ماوەیەک خوشکەکەم مێردی کرد، پاشان براکەم ژنی ھێنا، ئیدی من ھەر لەلای برا و براژنەکەم مامەوە".\nوەک حەلیمە باسی کرد، براکەی نەیھێشتووە بخوێنێ، ھەر بۆیە ئێستا نەخوێندەوارە، رێگریش بووە لەوەی شوو بکات. حەلیمە دەڵێت "کاتێک گەنج بووم داواکاریم زۆر بوو، منیش حەزم دەکرد وەکو خوشکەکەم شوو بکەم و منداڵم ھەبێ، بەڵام برا و براژنەکەم رێگربوون لەوەی شوو بکەم، ھەر کاتێک کەسێک دەھاتە خوازبێنیم دەیانگوت ئەو کوڕە بۆ تۆ گونجاو نییە، زیاتر لە ١٠ کەس ھاتنە خوازبێنیم ھەر یەک قسەیان دەکرد".\nتەمەنی حەلیمە بەرە بەرە ھەڵدەکشێ و ژمارەی داواکارییەکانیشی کەم دەبنەوە، ئەو دەڵێت: "شوونەکردنی من ھۆکارەکەی براژنەکەم بوو، ئەو دەیویست من خزمەتی ئەو و منداڵەکانی بکەم، بۆیە نەیھێشت شوو بکەم، تەمەنم بوو بە ٣٥ ساڵ، ئیدی کەس نەھات بۆ خوازبێنیم، براژنەکەم منداڵی پێ بەخێو دەکردم".\nحەلیمە ماوەیەکی زۆر خزمەتی برا و براژنەکەی و برازاکانی دەکات تا ئەو کاتەی جەڵتە لێی دەدات و بەو ھۆیەوە دەست و قاچێکی لەکار دەکەون و چاوێکیشی لەدەست دەدات.\nبۆ ماوەیەکی زۆر کونجی ژوورێکی ماڵی براکەی دەبێتە شوێنی حەوانەوەی، بەبێ ئەوەی کەس سەردانی بکات، بەڵام لەوێش نەیانھێشت بحەسێتەوە. حەلیمە گوتی "ھەتا ساخ بووم، خزمەتی خۆیان پێکردم، بەڵام کاتێک نەخۆشکەوتم، زوو لێم بێزار بوون، داوایان لە خوشکەکەم کرد بمباتە لای خۆی، بەڵام ئەویش نەخۆش بوو، لەسەر جێگە کەوتبوو، منداڵەکانی رازی نەبوون و گوتیان ناتوانین دوو نەخۆش بەخێو بکەین".\nوەک حەلیمە باسی دەکات، دوای ئەوەی کەس ئامادە نابێت بەخێوی بکات، بەیانییەک دەیخەنە نێو ئۆتۆمبێلێک و لەبەردەم خانەی بەساڵاچووان فڕێی دەدەن. حەلیمە لە ژوورێکی خانەی بەساڵاچووان دانیشتبوو، بە گریانەوە دەیگوت :"دوو مانگە لێرە فڕێیانداوم، نە براکەم نە برازا و خوشکەزاکانم سەردانیان نەکردووم و تەلەفۆنێکشیان نەکردووە بزانن حاڵم چۆنە".\nپەیمان عەباس کە توێژەری کۆمەڵایەتییە لە خانەی بەساڵاچووان، لەبارەی ژیانی حەلیمە گوتی : "ئافرەتێکی زۆر ھێمن و لەسەرخۆیە. تەنیا کەسی خانەکەیە کە داوا لە ئێمە ناکات پەیوەندی بە کەسوکاریەوە بکەین، یان داوا بکات سەردانی بکەن، چونکە دەزانێ ئەو لەلایەن کەسوکارەکەیەوە پشتگوێ خراوە".\nحەلیمە ھیچ شتێکی لەژیاندا نەماوە ئومێدی بۆ بخوازێ تەنیا مەرگ نەبێ، بەڵام حەز دەکات بەر لەوەی بمرێ، تەنیا بۆ جارێکیش بێ، خوشکە نەخۆشەکەی ببینێ.\nئەم هەواڵە 78454جار خوێندراوەتەوە


وەزارەتى تەندروستى عێراق راگەیەندراوێکى لەبارەى دۆخى کۆرۆنا لە 24کاتژمێرى رابردووى عێراق و هەرێمى کوردستان بڵاوکردەوە و ئاماژەى بە تۆمارکردنى زیاتر لە 4500 توشبووى نوێ کرد.\nلە راگەیەندراوەکەى وەزارەتى تەندروستى عێراقدا ئاماژە بەوە کراوە، لە 24 کاتژمێرى رابردوودا 4593 توشبووى نوێ لە تاقیگەکانى وەزارەتى تەندروستى لە پارێزگاکانى عێراق و هەرێمى کوردستان تۆمارکراوە و سەبارەت بە هەرێمى کوردستان ڕێژەى توشبوون بەمجۆرە بووە : دهۆک 265، هەولێر 250، سلێمانى 191، کەرکوک 131".\nبەگوێرەى راگەیەندراوەکە لە 24 کاتژمێرى رابردوودا 4505 توشبووى کۆرۆنا چاکبوونەتەوە و لەو ڕێژەیە سەبارەت بە هەرێمى کوردستان ژمارەى چاکبووان بەگوێرەى پارێزگاکان بەمجۆرە بووە :دهۆک 226، هەولێر 194، سلێمانى 101، کەرکوک 111.\nهاوکات لە راگەیەندراوەکەدا ژمارەى ئەو توشبووانە ئاشکرا کراوە کە بەڤایرۆسەکە گیانیان لەدەستداوە کە 68 گیانلەدەستدان بووە و 15 گیانلەدەستدان لە سلێمانى و 6 گیانلەدەستدان لە دهۆک و 4 گیانلەدەستدان لە هەولێر و 2 گیانلەدەستدان لە شارى کەرکوک، بووە.


رێگرى کردن له‌دانانى په‌یکه‌رى جه‌لال تاڵه‌بانى له‌سه‌ر قه‌ڵاى که‌رکوک وده‌ستگیرکردنى وته‌بێژى پۆلیسى که‌رکوک\nفه‌رمانده‌ى پۆلیسى که‌رکوک له‌باره‌ى ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ى له‌پۆسته‌که‌ى و ده‌ستگیرکردنى وته‌بێژى پۆلیسى که‌رکوک له‌لایه‌ن ده‌زگاى دژه‌تیرۆرى عێراقه‌وه بۆ ده‌نگى ئه‌مه‌ریکا ده‌دوێت، ده‌ڵێت"دژه تیرۆر هه‌ندێک پرسیاریان له‌عه‌قید ئه‌فراسیاو هه‌بووه."\nدوێنێ ئێواره دژه‌تیرۆرى عێراق رێگرى کرد له‌دانانى په‌یکه‌رى جه‌لال تاڵه‌بانى سه‌رۆک کۆمارى پێشوى عێراق له‌سه‌ر قه‌ڵاى که‌رکوک، دواتر هه‌واڵى ده‌ستگیرکردنى(عه‌قید ئه‌فرسیاو کامیل)ى وته‌بێژى پۆلیسى که‌رکوک له‌سه‌ر ده‌ربرینى ناره‌زایه‌تى له‌به‌رانبه‌ر لابردنى په‌یکه‌ره‌که بڵاو بویه‌وه.\nعه‌مید خه‌تاب عومه‌ر به‌رێوه‌به‌رى پۆلیسى که‌رکوک، به‌ده‌نگى ئه‌مه‌ریکاى ڕاگه‌یاند"راسته کێشه‌یه‌ک هه‌بووه، دژه تیرۆر پرسیار و وه‌ڵامیان له‌گه‌ڵ عه‌قید ئه‌فراسیاو کردبوو، به‌ڵام ئه‌و له‌مه‌سه‌له‌ى په‌یکه‌ره‌که‌دا نه‌بووه."\nوتیشى"ئه‌فراسیاو عه‌قیده و من فه‌رمانده‌ى ئه‌وم، بۆیه که‌س ناتوانێت وه‌کو ده‌ستگیرکردن ده‌ستگیرى بکات."\nلاى خۆشیه‌وه عه‌قید ئه‌فرسیاو کامیل وته‌بێژى پۆلیسى که‌رکوک، به‌ده‌نگى ئه‌مه‌ریکاى راگه‌یاند"پێیوتراوه له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له لێدوان نه‌دات."\nبه‌پێى هه‌ندێک زانیارى نافه‌رمى، شه‌وى رابردوو عه‌مید خه‌تاب عومه‌رى به‌رێوه‌به‌رى پۆلیسى که‌رکوک په‌یوه‌ندى به وه‌زیرى ناوخۆى عێراقه‌وه کردووه و له‌به‌رانبه‌ر ده‌ستگیرکردنى وته‌بێژى به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌ى، داواى ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ى کردووه له‌پۆسته‌که‌ى.\nبه‌ڵام عه‌مید خه‌تاب عومه‌ر ئه‌و زانیاریانه‌ى ره‌تکرده‌وه و وتى"ئه‌و زانیاریانه له‌تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان بڵاوکراونه‌ته‌وه و راست نین، من سێ مانگم ماوه بۆ واده‌ى یاسایى خانه‌نیشین بوون، ئیتر بۆچى ده‌ست له‌کاربکێشمه‌وه."\nمیوانی ماڵپەڕ : 273


کرانەوەی قوتابخانەکان و دۆخی نالەباری تاکە قوتابخانەی باشماخ - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nکرانەوەی قوتابخانەکان و دۆخی نالەباری تاکە قوتابخانەی باشماخ\n22.09.2017 22.09.2017 Kurdistan Human Rights Association\nبە پێی وێنە و هەواڵی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان: لە بەرەبەری کرانەوەی قوتابخانەکان و سەرەتای ساڵی نوێ خوێندن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، دۆخی بینا و وانەکانی زۆرێک لە قوتابخانەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە خراپیدایە.\nبە گوێرەی وێنەو هەواڵەکە گوندی ٥۰۰ ماڵەی باشماخ سەربە شاری دێولانی ناوچه‌ی لیلاخ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا خاوەنی یەک قوتابخانەیە و مەرجەکانی تەندروستی و پاک و خاوێنی بە قوتابخانەو ئاودەستەکانەوە دیار نییە.\nئەمە سەرەڕای ئەوەش کە منداڵان بۆ ئاوی خواردنەوەش دەبێت هەر لەو ئاودەستانە کەڵک وەردەگرن و دیارە بەو حاڵەوە ئەگەری سەرهەڵدانی جۆرەکانی نەخۆشین چەندە چاوەڕێی منداڵان دەکات و نەبونی ئاودەستی پاک و خاوێن بەتایبەت بۆ کچان خوڵقێنەری کام نەخۆشینی نەبیستراو و نەدیتراو دەبن.\nگۆندی باشماخ سه‌ربه‌شاری دێولان له پارێزگای سنه, به پێی سه‌رژمێری ساڵی ۱۳۸۵ی هه‌تاوی نزیک به دوو هه‌زار دانیشتووی هه‌یه.\n← Previous مافی مرۆڤی نەتەوەیەکگرتوەکان لە مەڕ پێشێلکاری مافی مرۆڤ ڕەخنەی ئێران و ۲۸وڵاتی دیکە دەکات\nمردنی تاڵ/کوشتن وخۆکوژی چوار ئەندامی بنەماڵەیەک Next →\nقۆڵبەست بوونی نووسەر و لێکۆڵەرێکی کورد بۆ مانگێکی دیکە درێژ کرایەوە\nمانگرتنی زیندانیانی سیاسی کورد لە گرتووخانەی ڕەجایی شاری کەرەج بۆ پشتیوانی لە مانگرتووانی باکووری کوردستان\nگواستنەوەی چالاکێکی سیاسی خەلکی ماکۆ بۆ زیندان بە مەبەستی تێپەڕاندنی سزای سەپێندراو


تەماتە کە سەربە خێزانی باینجانە،مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەمەریکای باشور.سەرەڕای ئەوەی کە بەرهەمێکی میوەییە بەڵام وەک سەوزەش دەخورێت.تەماتە سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندی دژە ئۆکسیدە کە زۆر بەسودە بۆ تەندروستی مرۆڤ لەوانە کەمکردنەوەی ئەگەری توشبوون بە نەخۆشیەکانی دڵ ونەخۆشی شێر پەنجە.هەروەها سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندی ڤیتامین س و ک و پۆتاسێۆم و فولاتیشە.تەماتە لە کاتی پێگەشتنیدا ڕەنگەکەی سورە و دەشکرێت ڕەنگی جیاوازی تریش وەرگرێت وەک زەرد،پرتەقاڵی،سەوز و ئەرخەوانی،وە زیاد لەوانەش تەماتە دەکرێت هەڵگری ڕەنگ وتامی جیاوازی تریش بێت،لەم بابەتەدا ئاشنادەبن بە سودە گرنگەکانی تەماتە. ڕاستی خۆراکی\nئاو بڕی %95 تەماتە پێک دەهێنێت و کاربۆهایدرات و فایبەریش %5 .\nلەهەر 100 گم تەماتەی کاڵدا ئەم ماددە خۆراکیانەی خوارەو بونیان هەیە:\nکالۆری 18 ئاو %95\nشەکر 2.6 گم\nچەوری 0.2گم کاربۆهایدرات\nکاربۆهایدرات ڕێژەی %4 تەماتەی کاڵ پێک دەهێنێت،کە دەکاتە ڕێژەی 5گم لە کۆی 123 لە تەماتە. وە شەکرە سادەکانی وەک گلوکوز و فرەکتوز نزیکی %70 کاربۆهایدراتەکە پئک دەهێنن فایبەر تەماتە سەرچاوەیەکی باشی فایبەرە،بە جۆرێک لە هەرتەمەتەیەکی ئاساییدا ڕێژەی 1.5 فایبەر هەیە، کە %87 ئەو فایبەرە بریتین لە هيميسيلوز ، سليلوز ، ولجنين ناتوێنەوە ڤیتامین و کانزاکان\nتەماتە بە سەرچاوەیەکی گرنگی بەشێک لە ڤیتامین و کانزاکان دادەنرێت لەوانە: ڤیتامین C:سەرچاوەیەکی بنەڕەتی خۆراکیە و دژە ئۆکسیدە،بە جۆرێک لە هەر تەمەتەیەکی ئاساییدا %28 وزەی بەکارهێنراوی ڕۆژانە مان بۆ دەگەڕێتەوە پۆتاسێۆم:ناسراوە بە سەرچاوەی بنەرەتی کانزاکان و زۆر بەسودە بۆ پاراستنی پەستانی خوێن و دڵ لە نەخۆشیەکانی. ڤیتامین K:ناسراوە بە فیڵۆکوین،کە زۆر گرنگە بۆ پاراستی خوێن لە مەین و هەروەها تەندروستی ئێسکەکانی لەش فولایت(B8):یەکێکە لە جۆری ڤیتامین B،کە زۆر چالاک کردنی خانە ناوەکیەکان، هەروەها زۆریش بە سوودە بۆ ئافرەتانی دوگیان. تەماتە سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراکیەو دەوڵەمەندە بە کانزاو ڤیتامین و فایبەر کە زۆر پیویستن بۆ پاراسنتی تەندروستی لە شمان .\n31 جار خوێندراوه‌ته‌وه |


Z – برگه 13 – Horam\nپلاتفۆرمی هۆرام : پاراستنی دەسکەوتەکانی رۆژئاوا ، زامنی کوردستانێکی ئازاد و دیموکراتیکە .\nاکتبر 9, 2019 اکتبر 9, 2019 ZComment(0)\nلە هەمبەر حەرەشەکانی دوڵەتی تورکیە بۆ سەر رۆژئاوا پلاتفۆرمی هۆرام داوای پاراستنی دەسکەوتەکانی رۆژئاوا دەکات . رژیمی فاشیستی تورک لە کەسایەتی ئەردۆغان و ئاک پارتی میژووی سەد سالەی فاشیزمی تورکیە بەردەام دەکات . هەر وەها کە ئیمپراتووری عۆسمانی لە سەر خوێنی هەزاران مرۆڤی بێ تاوان سەدان سال حۆکمی کرد . دەسەڵاتدارانی تورکیەی نوێ لە بەردەوامی […]\nفوریه 21, 2019 فوریه 21, 2019 ZComment(0)\nفوریه 15, 2019 فوریه 15, 2019 ZComment(0)\nجە مانگێنە ٥٨ چالاکێ مەدەنییە جە لاو دۆلەتیوە دەس بە سەر کریەنێ .\nفوریه 3, 2019 فوریه 3, 2019 ZComment(0)\nبە پاو سەرچەمەو مافەکا ئینسانی جە وەرکەوتوو کوردستانی ، ٥٨ چالاکێ مەدەنییە کە فرێشا جە بەشەکا ژیوگەی ، زوان ، رۆنامەوانی و و ژەنا هەرمانەشا کەردێنە ، جە لاو دۆلەتیوە دەس بە سەر کریەنێ . شارەکا کامیاران ، سنە ، مەریوان ، شنۆ و پیرانشار فرەتەرین ئاماروو دەسبەسەرا دوە مانگێ ویەردێشا چەنە تۆمار کریەنێ. گێرتەی […]\nبەڵووچەکێ کێنێ ؟\nئارامی کۆن و زوانی هۆرامی .


سه‌ره‌تا، بیرم نایه‌ت ئه‌من چۆن رێمکه‌وته ناو ئه‌م شه‌قامه! کێ به پاچ هه‌ڵیکه‌ندم و کێ به خاکه‌ناز و عه‌ره‌بانه؛ خۆڵ و ورده‌به‌رده‌کانیان بردم؟!من نازانم به‌رهه‌مى ره‌نجى کێم، قوربانى کام خه‌یاڵ و هه‌وه‌سێکم، زاده‌ى کام هه‌ڵه و لارییه‌کى مرۆڤم؟\nمن، سیما و ڕوخسارى خۆم زۆر ناشرین و دزێو دێته‌به‌رچاو، حه‌زم ده‌کرد وه‌ک هه‌موو بسته‌زه‌وییه‌کانى شه‌قامه ساف و بێتاسه‌کان ته‌خت بوومایه و بستێک قیر یان چیمه‌نتۆم پێوه لکابایه! خۆم وه‌ک پینه‌ى شه‌رواڵى منداڵه ده‌ستفرۆشه‌کانى نێو ئه‌م شه‌قامه دێته‌به‌رچاو، چونکه ئه‌وان که به‌لامدا تێده‌په‌ڕن وه‌ک من لاره‌ملن، وه‌ک من بزه له لێویانه‌وه نایه‌ت، له روخساریان سه‌دان پرسیار و گلله‌یی ده‌خوێنمه‌وه، ئه‌و پرسیار و گلله‌ییانه‌ى که هه‌میشه منیش بیریان لێ ده‌که‌مه‌وه و ماندووم ده‌که‌ن!\nئه‌و زه‌مانه‌م بیردێت، هێشتا بچووک بووم، گوێم به هیچ شتێک نه‌ده‌دا، له‌گه‌ڵ چاڵه بچووکه‌کانى تردا هه‌میشه خه‌ریکى شه‌ڕه‌ئاو و یاریکردن به خۆڵ بووین، هیچ رێبوار و ئوتۆمبیلێکیش سڵى لێمان نه‌ده‌کرده‌وه، تایه‌ى ئوتۆمبیله‌کان که به‌سه‌رماندا ده‌رۆیشتن ته‌نیا هه‌ستیان به ختووکه‌یه‌ک ده‌کرد، جاربه‌جاریش ده‌ستبازییه‌کمان له‌گه‌ڵ ده‌کردن و فریاى قسه‌یه‌کیش له‌ته‌کیان ده‌که‌وتین! هیچ تایه‌یه‌ک سڵى لێ نه‌ده‌کردینه‌وه و خوداش هه‌ڵناگرێت! قسه‌یه‌کى ناخۆشیشمان له که‌س نه‌بیست!\nله‌گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونى رۆژه‌کان، هاتووچۆى نێو ئه‌م شه‌قامه خیراتر ده‌بوو، تایه‌کان وه‌ک تیسکه‌ى تفه‌نگ به‌سه‌رماندا ده‌رده‌چوون، وه‌ک جاران خوڵقیان لێمان نه‌ما، هه‌ر له په‌له‌په‌ل و هه‌ڵپه‌دانبوون، سڵاوکردنیان بیرچووه‌وه و له برى خێسه و مۆڕه‌کردن فێربوون!\nرۆژێک، پیره تایه‌یه‌ک به‌سه‌رماندا تێپه‌ڕى، به سه‌رى ساف و بێنه‌خشیدا له پرۆفیسۆر و مێژووناسێکى زیره‌ک و به ئه‌زموون ده‌چوو،کاتێک ئێمه‌ى بینى خه‌م دایگرت، گه‌ر به‌ده‌ست خۆى بوایه به‌گێکى داده‌نا و بۆى ده‌گه‌ڕایه دواوه، ئیمه‌ش چاومان بڕیبووه سه‌رى که ده‌تووت ساجه، ئه‌ویش مۆڕه‌یه‌کى کرد و به تایه‌که‌ى دراوسێى ئه‌وبه‌رى وت:\n- "سه‌یرى ئه‌م ورده چاڵانه بکه! سبه‌ى گه‌وره ده‌بن و وه‌ک تیمساحیان لێ دێت و تایه‌ى له ئێمه گه‌وره‌تریشت بۆ لووش ده‌ده‌ن! ".\nئه‌وه‌نده به خۆمان زانى، قسه‌که‌ى پرۆفیسۆر هاته‌دى، هه‌ر یه‌که‌مان بووینه چاڵێکى گه‌وره به‌سه‌ر جه‌سته‌ى ئه‌م شه‌قامه دوور و درێژه‌وه، که خۆشمان نازانین سه‌ره‌تا و کۆتاییه‌که‌ى له کوێیه؟!.\nبیرى منداڵى زۆر تیژه و ئه‌قڵى گه‌وره‌ێتى قه‌رزاربارى ئه‌زموونه‌کانى منداڵییه، ئێستا بیر له قسه‌ى پرۆفیسۆره سه‌رڕووتاوه‌که ده‌که‌مه‌وه؛ که پاشه‌ڕۆژى ئێمه‌ى به تیمساح چووان! پرۆفیسۆر منى هاندا بیرکه‌مه‌وه، پرسیار بکه‌م! تایه‌ى ئوتۆمبیله‌کان، رێبواره‌کان و هه‌موو ئه‌وانه‌ى رێگه‌یان ده‌که‌وێته ئێره؛ هانایان بۆ ده‌به‌م و پرسیاریان لێ ده‌که‌م:\nــ ئه‌رێ، به‌ڕێزم تایه‌ى خۆشه‌ویست، تۆزێ نزیکم به‌ره‌وه، مه‌ترسه له قوڕ و چڵپاوم؛ پیست ناکه‌م، ته‌نیا پرسیارێکم هه‌یه، ده‌مه‌وێت سه‌ره‌تا و کۆتایى ئه‌م شه‌قامه بزانم!\n+ من، وافێرکراووم نه پرسیار بکه‌م و نه وه‌ڵامیش بده‌مه‌وه، لێشت ناترسم، ئه‌وه‌نده نوێم ده ئه‌وه‌نده‌ى تر قوڵبیت زیانم پێناگات، پیسیشم که‌یت، هه‌ر گه‌یشتمه ماڵێ چه‌ند خزمه‌تکار به باشترین شامپۆ ده‌مشۆن، ها بزانه ئه‌وه هاتمه ناوت، خۆت بگره کابراى سه‌ر شۆسته‌که؛ چۆن شه‌ڕواڵ و کراسه‌که‌م بۆ جوان کردى!.\nــ ئه‌ى تۆ، تایه‌ى تاکسى، پێم نالێیت، تا که‌ى من لێره ده‌بم؟\n+ پرسیار له من مه‌که، ئه‌وه‌نده خولاومه‌ته‌وه سه‌رم گێژده‌خوات، به‌ڵام گه‌ر حه‌بێکى سه‌رئێشه‌ت لایه، من مه‌منونت ده‌بم!\n- تۆ.. تۆ، تایه کۆنه‌که، ناشێ خزمى پرۆفیسۆر نه‌بیت، وه‌ره بزانم، هیچ خه‌به‌رێک نازانێت، شاره‌وانى نیازیان چییه و چیمان لێ ده‌که‌ن؟\n+ چاڵى چه‌نه‌باز، هه‌ر تۆ گیرت نه‌خواردووه، رۆژى ده‌جار ده‌خلیسکێم و له‌رز بۆ ئه‌و شۆڤێره‌ى خاوه‌نم ده‌بڕم، که‌چى بیر له خانه‌نشینیم ناکاته‌وه، توسه‌رى خۆشه‌ویستت؛ ده‌زانم ورده‌شووشه و به‌ردى تیژت لایه، کونێکى گه‌وره‌م تێ بکه و له‌م ده‌رده‌سه‌رییه رزگارم بکه! من ده‌مه‌وێت خۆم بکوژم، له داخى ئه‌م کابرا ده‌ستنووقاوه‌ى خاوه‌نم!\nــ کابراى ده‌ستفرۆش، ببووره که تا قوله‌پێم قوڕاوى کردى، تۆش جنێوى خۆت دا، به‌ڵام پیاوى چاک به، به به‌رپرسانى شاره‌وانى بڵێ، بیرێکم لێ بکه‌نه‌وه، خه‌ریکم دڵم ده‌ته‌قێ، له بۆگه‌نى خۆم وه‌خته بخنکێم!\n+ من به شاره‌وانى بڵیم؟! هه‌ى ترحێو، شاره‌وانى سه‌گ ببینێت و من نه‌بینێت، رۆژى ده‌جار له‌ده‌ست پۆلیسه‌کانیان هه‌ڵدێم، بڕۆ یه‌خه‌م به‌رده؛ تاکوو ئوتۆمبیلێکیش نه‌یشێلاوم و تۆشى نه‌کردووه به گۆڕه‌که‌م!\nــ براى به‌ڕێزى سه‌ر شۆسته‌که، بۆ جنێو ده‌ده‌یت، لایخۆی تۆ خوێنده‌واریت. بڕوات بێت خه‌تاى ئه‌و تایه گه‌نجه سه‌رخۆشه بوو، ئه‌و قوڕاوه‌ى بۆ هه‌ڵدایت، تکایه! شتێکت له باره‌ى منه‌وه بیستووه؟\n+ سه‌گباب، جا هه‌واڵیش بزانم پێتى ده‌لێم، تۆ بزانه چیت به‌سه‌ر هێناوم، ئێستا من چۆن له رووم بێت بچمه به‌رده‌مى ئه‌و کچه و بلێم: "خۆشم ده‌وێیت! "\nــ کیژى شۆخ و شه‌نگ، بڕوات بێت من پیسم نه‌کردى، ئه‌و چاڵه‌ى تر بوو، خه‌تاى ئه‌ویش نه‌بوو! ده‌توانیت وه‌ڵامى پرسیارێکم بده‌یته‌وه؟\n+ ده‌ک عه‌مرت نه‌مێنێت! خۆ هیچت نه‌هێشتم، ئه‌و کوڕه به‌م شێوه‌یه بمبینێت، له ته‌ریقیدا ده‌مرم!\nوا ته‌مه‌نێکم تێپه‌ڕاند، ئه‌وه‌نده‌ى تر پڕبووم له چڵکاو و باراناوى زستانان، مێش و مه‌گه‌ز سه‌رى ته‌نیم و بوومه مۆڵگه‌ى بۆق و سه‌ره‌مێکوته. تایه‌کان به تایبه‌ت به ته‌مه‌ن و خاوه‌ن ئه‌زموونه‌کان که من ده‌ناسن، خویان لاده‌ده‌ن و نه‌شاره‌زاکانیش که ده‌که‌ونه ناوم، سه‌د و یه‌ک جنێو و سوکایه‌تیم پێ ده‌که‌ن، به هه‌مان شێوه‌ش لاى پیاده‌ڕه‌وه‌کان من ناحه‌ز و مووى لووتم. بریا! من هه‌رچییه‌ک بوومایه؛ ئه‌م گۆمه مه‌نگه نه‌بوومایه، تا دێت قوڵتر ده‌بم و پانتاییم زیاد ده‌کات. من هه‌موو هیوام ئه‌وه‌یه که گۆمێکى روون بوومایه و ئه‌ستێره‌کانى ئاسمانم دابگرتایه‌ته سه‌ر زه‌وی، یاخود مه‌له‌گه‌یه‌کى گشتى بوومایه و هه‌مووکه‌سێکم به نه‌رمى گیانم خه‌فه و دڵخۆش بکردایه. بوونى من، جوانى و خۆشبه‌ختى شارى تاساندووه.\nوا شه‌ویش داهات، ئه‌ستێره‌کانیش له ئاسمانى شار زویر بوون و بوونه‌ته په‌نابه‌رى ئاسمانى شوێنێکى تر، منیش له‌م شه‌قامه تاریکه‌دا وه‌کو ته‌ڵه‌یه‌ک بۆ رێبواره‌کان نراومه‌ته‌وه. ئه‌وه ریبواریک ورده ورده به‌ره‌و ڕووم دێت، له‌به‌ر بۆنى کهول و خواردنى مه‌زه‌ى پڕ له سیر، هه‌ست به بۆنى ناخۆشى من ناکات، قاچه‌کانى تاک و لۆده‌که‌ن و تا دێت لێم نزیک ده‌بێته‌وه به ده‌نگه ناسازه‌که‌ى گۆرانى ده‌ڵێت: *"من ئاره‌ق ده‌خۆم که بێکه‌ده‌ر بم، که‌مێ له دونیاى دوون بێخه‌به‌ر بم" .\n- کابرا، ئه‌ى سه‌رخۆشى بێمێشک، وریابه! نه‌که‌ویته ناوم، ئاى که به‌داخه‌وه‌م، نه من توانیم خۆمت لێ لاده‌م و نه تۆش توانیت رێچکه‌که‌ت به‌ره و شوێنێکى تر بگۆریت!\n+ ""ئاى! چاڵى مڵوزم، دیسانه‌وه که‌وتنه‌که‌یه! پێش تۆ قاچم هه‌ڵنوتا و که‌وتمه چاڵێکى دراوسێته‌وه، ده‌ڵێى، شه‌ویش ناخه‌ون و له بۆسه‌دان بۆ ئێمه‌ى فه‌قیر. ئه‌مه حاڵه، ده‌خۆیته‌وه تاکوو به خه‌یاڵ له چاڵى ژیان بێیته ده‌رێ؛ ئه‌وه‌نده نابات به سه‌ردا ده‌که‌ویته‌وه چاڵه بۆگه‌نه‌که‌ى شاره‌وانییه‌وه! گوێم لێگره! نه‌لێت"سه‌رخۆشه و کابرا قسه‌ى هه‌له‌ق و مه‌له‌ق ده‌کات" بڕوا بکه، ده‌چێته هه‌ر شوێنێک باس هه‌ر باسى تۆیه: لاى فیته‌ر ده‌چیت؛ فیته‌ر و خاوه‌ن ئوتۆمبیله‌کان باسى تۆده‌که‌ن، یه‌که‌میان خۆشى ده‌وێیت و دووه‌میان کینى لێته. ده‌چیته نه‌خۆشخانه ئه‌هلییه‌کان، نه‌خۆشه ده‌ست و پاشکاوه‌کان و دکتۆره‌کان دووباره باسى تۆ ده‌که‌ن، یه‌که‌میان کینى لێته و دووه‌میان خۆشى ده‌ویت. ئه‌وه‌ش بزانه، قسه‌ى خۆمان بێت! هه‌ندێک ڕۆژنامه پاره‌ى باشت پێ په‌یدا ده‌که‌ن، به‌ڵێنده‌ره‌کانیش، به گه‌وره‌بوونى تۆ، گه‌ز گه‌ز باڵا ده‌که‌ن و بۆنه‌که‌شت ناگۆڕنه‌وه به بۆنى برووت رۆما! به قسه‌ى رۆژنامه‌کانیش بێت؛ شاره‌وانى پاره‌ى لێبڕاوه و ناتوانێت مه‌سره‌فى پڕکردنه‌وه‌تان بکێشێت، ده‌ڵێن به‌ڵێنده‌رێکى نیشتیمانپه‌روه‌ر به‌نیازه به‌م نزیکانه خۆڵ و قیر له وڵاتانى ده‌ره‌وه بهێنێت و به شێوه‌یه‌کى ته‌کنه‌لۆژى پڕتان بکاته‌وه!\nچاڵی به‌رێز، تۆ ده‌زانیت! که خوا غه‌زه‌بى جوگرافیایى لێگرتووین، وڵاته‌که‌ى ئێمه سنووره‌کانى وشکانییه و له سه‌ر ده‌ریا نییه، ئه‌مه‌ش زیانێکى گه‌وره‌ى گه‌یاندووه. بیستوومه: سیاسییه‌کان چاوه‌ڕێن که ئێوه گه‌وره‌تر و گه‌وره‌تر بن و له‌گه‌ڵ چاڵه‌کانى تردا یه‌کبگرن و به هه‌مووتان نیمچه‌ده‌ریایه‌کمان بۆ درووستبکه‌ن، دواتر ده‌وڵه‌ت هێزى ده‌ریایى بۆ درووستده‌کات و پاپۆڕ و غه‌واسه کۆنیشى له روسیا بۆ ده‌کڕێت؛ ئه‌وسا لاى میلله‌تانی جیهان سه‌رمان به‌رزده‌بێته‌وه، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی سیاسه‌تمه‌دارێکی توار له حیزبه‌که‌ی به نیازه ئاشتی بکه‌نه‌وه و پۆستی وه‌زیری ده‌ریاوانی بده‌نێ". بابڕۆم باشتره، دنیا وا خه‌ریکه رووناک ده‌بێته‌وه، مه‌ستى به‌ریداوم و هه‌ست به ئازارى برینه‌کانى سه‌روگوێلاکم ده‌که‌م، ئۆتۆمبیله‌کانیش ده‌ستیانکرد به جووڵه، باشتره ئیزنم بده‌یت، تاکو وه‌ک پشیله پانیان نه‌کردوومه‌ته‌وه!""\nدوابه‌دواى قسه‌وباسى، چاڵه‌که و کابراى مه‌ست؛ بۆق و سه‌ره‌مێکوته‌کان کۆبوونه‌وه‌یه‌کى نائاساییان سازکرد و باروو دۆخه‌که‌یان هه‌ڵسه‌نگاند. له کۆبوونه‌وه‌که‌دا چه‌ند نوێنه‌رێکى مێشووله‌کانیش ئاماده بوون، چونکه زۆربه‌یان له کارى شه‌وانه بوون و هێشتا نه‌گه‌ڕابوونه‌وه ماڵێ!\nهه‌موو، ترسیان لێنیشت، له‌وه‌ى که به‌ڵێنده‌ره نیشتمانپه‌روه‌ره‌که؛ ته‌نده‌رى ئیسترادى خۆڵ و قیره‌که‌ى بۆ ده‌رچێت؛ ئه‌مان ئاواره و سه‌رگه‌ردان بکات! له لایه‌کى تره‌وه، دڵى خۆیان به پلانه‌که‌ى حکومه‌ت؛ بۆگه‌وره‌کردنى چاڵه‌که خۆشده‌کرد، له کۆ بوونه‌وه‌که‌یاندا به زۆرینه‌ى ده‌نگ بڕیاریاندا که ئاماده‌ن بۆ گفتوگۆکردن له گه‌ڵ حکومه‌ت و به هه‌موو شێوه‌یه‌کیش هاوکارى هێز ده‌ریایى و وه‌زاره‌ته‌که‌ی بکه‌ن!\nله‌و ده‌مه‌وبه‌یانه‌دا، هاتووچۆکه‌ران ورده ورده ده‌رده‌که‌وتن، تاکسییه‌کى شڕ ورده ورده له نزیک شۆسته‌که‌وه ده‌رۆشت؛ تاکوو نه‌فه‌رێک ده‌ستى لێ ڕابگرێت. رادیۆیه‌که‌ى پانۆراماى هه‌و‌ڵه‌کانى په‌خشده‌کرده‌وه:\n-" وه‌ک ده‌زانن و خۆشتان به چاوى خۆتان ده‌یبینن، که چۆن تیمه‌کانى شاره‌وانى له پێناو هاوڵاتیانی خۆشه‌ویست و به شه‌ره‌فى شاره‌که‌مان شه‌و و رۆژیان خستۆته سه‌ریه‌ک بۆخزمه‌تکردن، شه‌قامه‌کانى شار ده‌بریسکێنه‌وه و ئه‌ڵێى گوڵیان له‌خۆیان داوه! سه‌رۆکى به‌رێزێش به‌م زووانه و هاوکات له‌ته‌ک رۆژنامه‌نووسان و که‌ناڵه‌کانى راگه‌یاندن سه‌ردانى شه‌قامه‌کانى شار ده‌که‌ن؛ تاکوو ئه‌و ده‌ستکه‌وته مێژووییانه به چاوى خۆیان ببینن!"\nدیاره، شوڤێرى ئه‌م شڕه تاکسییه خراپ له خه‌و هه‌ستاوه، یان له‌وه ده‌چێت ئه‌و هه‌واڵانه مه‌ستى کردبێت! نا، له‌وه ده‌چێت ته‌نیا مێشکى لاى نه‌فه‌رێک بێت که ده‌ستى لێ ڕابگرێت، به راستى خۆشخه‌یاڵه، نازانێت خه‌ڵکى ئه‌م ده‌وروبه‌ره سوارى تاکسى نابن، به پێ به‌ره‌و شوێنى کار و خوێندن ده‌یکوتن! له‌وه ده‌چێت هێشتا مه‌ست بێت و به‌رى نه‌دابێت! له ده‌یان ورده چاڵى دا، ئوتۆمبیله‌که‌ى ده‌لێیت به‌سه‌ر پشتى حوشتردا ده‌ڕوات، که‌چى هه‌ر باکى نییه! دیاره خۆى لێتۆقه و ده‌یه‌وێت هه‌ندێ گواوى نێو ئه‌م چاڵه‌ى به‌سه‌ردا بپژێ!\nهێشتا، هه‌واڵه‌کان نه‌گه‌شتبووه کۆتایى زرمه‌ى تاکسییه‌که و " ئاى باوکه‌ڕۆ" ى شۆڤێره‌که سه‌رنجى هاتووچۆکه‌رانى راکێشا.\n-" ئاى، که شوڤێرێکى چاره‌ڕه‌شى، دواى لێبوردنکردن هیچ دادت نادات، من دڵگرانم که ئاوات به‌سه‌رهات، ئازارى خۆت و ترازانى پێچکه‌کانى ئوتۆمبیله‌که‌ت گوناهى من نییه! ده‌رمانى ده‌ردمان لاى شاره‌وانییه!\nفریاکه‌ون، با له‌وه زیاتر نه‌گه‌نێم، ئۆباڵتان به ئه‌ستۆى خۆتان، سبه‌ى مێشووله‌کان چاوتان ده‌ردێنن، بۆقه‌کان ده‌بنه گۆرانى بێژتان، سیسرک ده‌بێته هوتافکێشتان، هه‌ر ئه‌م چاڵه‌ش ده‌بێته مه‌له‌گه‌ى منداڵه‌کانتان!"\nرێبوار و دوکانداره بێ موشته‌رییه‌کانى نێو شه‌قامه‌که، ده‌رهێنانه‌وه‌ى ئه‌و شوڤێرانه‌ى که ده‌که‌وتنه نێو چاڵه‌که‌وه؛ کردبووه یه‌کێک له ئه‌رکه‌کانیان، هه‌رچۆنێک بوو شڕه‌تاکسییان پاڵ پێوه‌نا بۆ ده‌ره‌وه!\nهێشتا چڵکاو و لیته‌ى نێو چاڵه‌که نه‌نیشتبووه‌وه، تووڕه‌یى و بۆله‌ى بۆقه‌کان دانه‌مرکابووه‌وه؛ قه‌تاره‌ى ئۆتۆبیله‌که‌ى سه‌رۆک ده‌رکه‌وت، ده‌نگه‌ده‌نگ و لوره‌لورى ئۆتۆمبیلى پۆلیس و ماتۆره‌کانى به‌شى پێشه‌وه‌ى قه‌تاره‌که، هاتووچۆکه‌رانى له هه‌نگاونان خست و هه‌موو پێکه‌وه ملیان به‌ره‌و قه‌تاره‌که وه‌رگێڕا. تۆپه‌ڵه‌مێشووله‌ى سه‌رچاڵه‌که به هه‌واى ئوتۆمبیله‌کان چه‌ندین مه‌تر به ئاسماندا به‌رزبوونه‌وه، له هێزێکى ئاسمانى ده‌چوون بۆ پارێزگارى سه‌رۆک له ئاسمانه‌وه. چه‌ند که‌سێکى نه‌ناسراو، چه‌ند لافیته‌یه‌کیان بۆ به‌خێرهاتنى سه‌رۆک به ناوى ئه‌نجومه‌نى گه‌ڕه‌گ و کاسبکاره‌کانه‌وه؛ له‌مبه‌ر و ئه‌وبه‌رى شه‌قامه‌که هه‌ڵواسى.\nئوتومبیلى رۆژنامه‌نووسان و کامێرابه‌ده‌سته‌کانیش، له نێو قه‌تاره‌که‌دا بوون، ئه‌وان به دڵێکى خۆشه‌وه، سه‌رگه‌رمى راپۆرتنووسین و وێنه‌گرتن بوون، ناهه‌قیان نه‌بوو؛ چونکه به ڕاستى جێگه‌ى شانازى بوو، راپۆرت له‌سه‌ر رۆژێکى مێژووى ئاوا بنووسى!\n-"ئاى که شادمانم! ئه‌مه ئه‌و رۆژه‌یه که من لێی ده‌گه‌ڕام، ناردنى ئه‌و هه‌موو راسپارده و گازنده‌یه بۆ لاى شاره‌وانى هیچى که‌ڵکى نه‌بوو، هه‌ر ئێستا سه‌رۆک ده‌مبینێ و بڕیارێکى به په‌له ده‌رده‌کات، رۆژنامه‌نووسه‌کانى هاوڕێشى وێنه‌م ده‌گرن. بێگومان! سه‌رۆک پێشتر به منى نه‌زانیوه، که چ به‌ڵایه‌ک بووم بۆ خه‌ڵکى، چ پینه‌یه‌کى ناقوڵا بووم به جه‌سته‌ى ئه‌م شه‌قامه‌وه، ئه‌مه ئیتر کۆتایى خه‌مه‌کانه، سه‌رۆک بڕیار ده‌دات که پڕم بکه‌نه‌وه و له برى؛ بمگوازنه‌وه بۆ زه‌وییه خاڵییه‌کانى ئه‌و به‌رى شه‌قامه‌که و بمکه‌نه مه‌له‌گه‌ى گشتى! ئاى، که شانازییه‌کى گه‌وره‌یه، مه‌له‌گه‌یه‌کى پڕ ئاوى روون بێت و خه‌ڵکى رۆژانه سه‌ردانت بکه‌ن!"\nقه‌تاره‌که، وه‌ک برووسکه دایان به لاى چاڵه‌که‌دا و ئوتومبیله‌که‌ى سه‌رۆک که‌وته چاڵه‌که‌وه، به‌ڵام له چاوترووکاندنێکا خۆى رزگارکرد و تایه‌کانى قوڕ و چڵپاوى به هه‌موو لایه‌کدا په‌خشکرده‌وه بۆ سه‌رووچاوى رێبواره‌کان، یه‌کێک له رێبواره حه‌په‌ساوه‌کان؛ که هه‌میشه به ئاواتى بینینى سه‌رۆکه‌وه بوو؛ ده‌مى کراوه‌ى پڕ بوو له لیتاو!\nسه‌ردانه سه‌رکه‌وتووه‌که‌ى سه‌رۆک، شه‌قامه ساف و شووشه‌یییه‌که، رێبواره جوانپۆش و دڵخۆشه‌کان؛ بوونه سه‌ردێڕى هه‌واڵ و ڕۆژنامه‌کان. سه‌رۆک لێدوانى خۆیدا و ستایشى شاره‌وانى کرد، سه‌رۆکى شاره‌وانى زوو زوو به خۆیى و سمێله قیت و بۆیاخکراوه‌که‌یه‌وه له ته‌له‌ڤیزیۆن ده‌رده‌که‌وت، باسى گه‌شته سه‌رکه‌وتووه‌که‌ى خۆیى و سه‌رۆکى ده‌کرد، گۆرانى بێژان که‌وتنه چڕینى سروودى نیشتمانى، کۆڕى شاعیران به‌ڕێخرا، منداڵانى ژیکه‌له به جل و به‌رگى رازاوه‌وه گوڵیان پێشکه‌شى سه‌رۆک کرد!\n-" ئه‌ى هاوار، یان من شێتم یان خه‌ڵکى ئه‌م وڵاته، من له هیچ تێناگه‌م، پڕکردنه‌وه‌ى چالێک ئه‌م هه‌موو سیاسه‌ت و فاک و فیکه‌ى بۆچییه، دیاره هه‌موو چاوه‌ڕێن پانتاییم ئه‌وه‌نده گه‌وره بێت؛ تاکو شار به سه‌ردا بکه‌وێته ناوم و بۆخۆیان ژیان له گه‌ڵ سیسرک و سه‌ره‌مێکوته به‌رنه‌سه‌ر!"\nئه‌و ڕۆژه تاکو به‌یان، له نێو چاڵه‌که‌دا ئاهه‌نگ گێڕا، بۆقه گه‌نجه‌کان ناسکترین ئاوازیان چڕى، پیره‌کانیش ده‌میان به‌ره‌و ئاسمان کردبووه‌وه و شوکرى خوایان ده‌کرد، مێشووله‌کانیش به‌سه‌ر چاڵه‌که‌دا گیزه‌گیزیان بوو و مانۆڕیان ده‌گێڕا، به خه‌ڵکى شاریان پێشاندا که هێز نییه نیشتمانه خۆشه‌ویسته‌که‌یان له ده‌ست ده‌ربهێنێت!\nئه‌و شه‌وه، چاڵه‌که چاوه‌کانى نه‌چووه خه‌و، بیره‌کانى وه‌ک ته‌ونى جاڵجاڵۆکه لێک ئاڵۆسکابوون و سه‌رى داوى هه‌موو رێگه‌چاره‌کانى لێ وون ببوو!\nئه‌وه‌ى، چاوه‌ڕواننه‌کراو بوو، کۆبوونه‌وه‌ى خه‌ڵکى بوو له‌و ده‌مه‌وبه‌یانه زووه‌دا، ده‌بێت ئه‌م خه‌ڵکه چ مه‌رامێکیان هه‌بێت و چیان بوێـت؟!\n- "" من زوو وتم: "ئه‌م خه‌ڵکه شێت بوون" سه‌یره! چى ئه‌مانه‌ى پێکه‌وه کۆکرده‌وه! ئه‌وه کابراى سه‌رخۆشه و رۆژنامه‌یه‌کى به ده‌سته‌وه‌یه، له پێشى هه‌مووانه‌وه ده‌روات و سنگى ده‌رپه‌ڕاندووه. خۆ ئه‌وه دوو دڵداره‌که‌ن و ده‌ستیان خستۆته ده‌ستى یه‌کتر؛ به‌بێ ئه‌وه‌ى سڵ له که‌س بکه‌نه‌وه! پرۆفیسۆرى سه‌رساف و کابراى شڕه تاکسى پێکه‌وه قسه‌ده‌که‌ن، .. ئاى ئه‌وه چییه! تابێت هاتووچۆکه‌ران و دوکانداره‌کانیش له ده‌وریان خڕده‌بنه‌وه!""\nکابراى سه‌رخۆش که ئه‌مجاره‌یان قاچه‌کانى به‌بێ ئه‌وه‌ى تاکوو لۆبکه‌ن، هاته ده‌مى چاڵه‌که و به ده‌نگێکى به‌رز هاوارى له چاڵه‌که کرد:\n" ده‌زانم چاوه‌کانت نه‌چوونه‌ته خه‌و! ئێمه‌ش هه‌ر یه‌که‌مان له کاتى جیاواز جیاوازدا خه‌ومان لێکه‌وتبوو؛ به‌ڵام وائیستا هه‌موو پێکه‌وه خه‌به‌رمانبووه‌وه. فه‌رموو سه‌ره‌تا ئه‌و رۆژنامه‌یه بگره و تا ئه‌توانى ده‌مى پڕ بکه له‌قوڕاو و پاشان بیده به بۆقه‌کان بیخوێننه‌وه و پاشان نانی له‌سه‌ربخۆن. به‌رێزم، به سه‌رخۆشم نه‌زانى بڕوا بکه من ئه‌خۆمه‌وه که‌چى سه‌رۆک ده‌یگرێت، ناهه‌قى مه‌گره و جێگه‌ى گله‌یى نییه ئه‌و کاته‌ى که به‌سه‌ر تۆدا تێپه‌ڕی، به‌هۆى باشى و نه‌رمى ئوتۆمبیله‌که‌ى هه‌ستى نه‌کرد که ئوتۆمبیله‌که‌ى له چاڵى داوه، چاوه‌کانیشى تۆ و هاوڕێکانتى نه‌بینى به هۆى جامى ره‌شى ئوتۆمبیله‌که‌یه‌وه!"\nتایه‌ى ئوتۆمبێلى نێو شه‌قامه‌کان له خولانه‌وه که‌وتن، ژماره‌ى خه‌ڵکه‌که تاکوو ده‌هات زیادی ده‌کرد و هه‌موو به یه‌ک ده‌نگ یه‌ک شتیان ده‌ووته‌وه:\n" چاڵى شه‌قاممان ناوێ، مه‌له‌گه و جادده‌ی بێ چاڵمان ده‌وێ"\nئه‌و کاتانه بۆق و مێشووله‌کان، هه‌موو له ترساندا نقه‌یان له خۆیان بڕیبوو.\nچاڵه‌که‌ش، بزه‌یه‌کى هاته سه‌ر لێو!\n* شیعری شاعیر بێکه‌سه.


پێوه‌ری ڕێزداری ته‌قوایه- یاسا قوڕئانییه‌کان (20-9) - کلثوم حسن زاده\nخانه/اصول/عبادات/پێوه‌ری ڕێزداری ته‌قوایه- یاسا قوڕئانییه‌کان (۲۰-۹)\nپێوه‌ری ڕێزداری ته‌قوایه\nکلثوم حسن زاده ارسال ایمیل 6 شهریور 1397\n0 731 خواندن این مطلب 6 دقیقه زمان میبرد\nکۆمه‌ڵێک یاسای قوڕئانی پێرۆز\n«إِنَّ أَکرَمَکُم عِندَ اللهِ أَتقَاکُم»\n«بێ‌گومان به‌ڕێزترینی ئێوه لای خوا، ئه‌و که‌سه‌یه که پارێزکارترین و خۆپارێزترین بێت.»\nئه‌و یاسایه یه‌کێک له پته‌وترین و بنه‌مایی‌ترین یاساکانی قوڕئانه که به‌ڵگه‌یه له‌سه‌ر گه‌وره‌یی ئیسلام و بایه‌خ و مه‌زنی ئامۆزه‌کانی ئه‌و ئایینه پیرۆزه.\nئه‌و ئایه‌ته له سوڕه‌تی حوجوڕاتدا هاتووه؛ سوڕه‌تی حوجوڕات به زانکۆی ئادابه‌کان ناسراوه. دوای ئه‌وه‌ی‌که خوای گه‌وره ئاماژه به کۆمه‌ڵه ئادابێکی جوان و به‌رز ده‌کات و هه‌روه‌ها بڕوادارن له ڕه‌وشته ناشیرین و ئاکاره ناپه‌سه‌نده‌کان ده‌گێڕیته‌وه، بنه‌مایه‌کی گشتی و هه‌مه‌لایه‌ن ده‌خاته ڕوو که سه‌رچاوه‌ی هه‌موو کرده‌وه جوانه‌کانه و ڕه‌وشته ناپه‌سه‌نده‌کانیش له‌ناو ده‌بات. ئه‌و ئایه‌ته ئاماژه به پێوه‌ری له‌سه‌رتربوون و نزیکتربوون له لای خوای گه‌وره ده‌کات:\n«یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقنَاکُم مِّن ذَکَرٍ أَو أُنثَی وَ جَعَلنَاکُم شُعُوبًا وَ قَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکرَمَکُم عِندَ اللهِ أَتقَاکُم إِنَّ اللهَ عَلِیمٌ خَبیرٌ» (حوجوڕات:١٣)\nواته: «ئه‌ی خه‌ڵکینه بێ‌گومان ئێمه هه‌مووتانمان له نێر و مێیه‌ک دروست کردووه و کردوومانن به چه‌ندین گه‌ل و تیره و هۆزی جۆربه‌جۆر، تا یه‌کتر بناسن و په‌یوه‌ندیتان خۆش بێت به‌یه‌که‌وه… به‌ڕاستی به‌ڕێزترینتان لای خوا ئه‌و که‌سانه‌تانه که زۆرتر له خواترسه و فه‌رمانبه‌رداری خوایه، بێ‌گومان خوا زانا و ئاگایه به هه‌مووان.»\nئه‌و ئایه‌ته ته‌رازووی عه‌دڵ و دادپه‌روه‌ری داده‌مه‌زرێنیت که له هیچ ئایینێکدا هێنده‌ی ئیسلام جه‌ختی له‌سه‌ر نه‌کراوه. کاتێک له گه‌وره‌یی و بایه‌خی ئه‌و ئایه‌ته پیرۆزه تێده‌گه‌یین که پێوه‌ره‌کانی گه‌لی عه‌ڕه‌ب له سه‌رده‌می نه‌فامیدا وه‌بیر خۆمان بێنینه‌وه. که ئه‌وان له‌گه‌ڵ هۆزه‌کانی جیا له خۆیان که پله و پێگه‌ی نزمتریان هه‌بوو و یا له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه عه‌جه‌مه‌کانی هاوسانی خۆیان و یا له‌گه‌ڵ به‌رده و که‌نیزه‌کانی خۆیان له‌سه‌ر چ بنه‌ما و پێوه‌رێک هه‌ڵسووکه‌وتیان ده‌کرد؟!\nسه‌رنج ده‌ده‌ینه نموونه‌یه‌ک له کرده‌وه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) که هاوه‌ڵی به‌ڕیز ئه‌بووزه‌ری غه‌ففاری بۆمان ده‌گێڕیته‌وه: بوخاری و موسلیم له مه‌عرووری کوڕی سوید ده‌گێڕنه‌وه که فه‌رمووی: له زبده چووینه لای ئه‌بووزه‌ری غه‌ففاری، دیتمان کراسێکی له‌به‌ر دایه که خزمه‌تکاره‌که‌شی هه‌ر وه‌ک ئه‌وی له‌به‌ره. وتمان ئه‌ی ئه‌بووزه‌ر! باشتر وابوو که ئه‌و دوو کراسه‌ت ده‌فرۆشت و جل و به‌رگێکی تازه‌ت پێ ده‌کڕی. فه‌رمووی: «ڕۆژێک له‌گه‌ڵ یه‌کێک له هاوه‌ڵان که دایکی عه‌ڕه‌ب نه‌بوو، ده‌مه‌قا‌ڵه‌م بوو و من به خراپه باسی دایکی ئه‌وم کرد. ئه‌و هاوه‌ڵه چۆ خزمه‌ت پێغه‌مبه‌ری خوا و سکاڵای لێ کردم. پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) کاتێک منی دیت پێی فه‌رمووم: ئه‌ی ئه‌بووزه‌ر ئێستاش خوو و خده‌ی نه‌فامی له تۆدا ماوه. وتم: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) هه‌ر که‌س قسه‌ی ناجوان به که‌سێک بڵێت، به دایک و بابی ئه‌وی وتووه؟ فه‌رمووی: ئه‌ی ئه‌بووزه‌ر ئێستاش خوو و خده‌ی نه‌فامی له تۆدا ماوه؛ ئه‌وانه (خزمه‌تکار و به‌رده‌کان) برای ئێوه‌ن که خوای گه‌وره به ئێوه‌ی به‌خشیوه. له خواردنی خۆتانیان پێ بده‌ن و له جل و به‌رگی خۆتانیان له‌به‌ر بکه‌ن و زۆرتر له هێز و توانایان کاریان لێ مه‌کێشن. ئه‌گه‌ر کارێکی ئه‌سته‌متان پێ سپاردن ئه‌وه یارمه‌تیان بده‌ن». ئه‌وه ئه‌بووزه‌ره که هه‌رچه‌ند پێشڕه‌وی ئیمان‌هێنان بوو و له ئیمانیدا ڕاستگۆ بوو، به‌ڵام به هۆی ڕه‌چاو نه‌کردنی ئه‌و یاسا قوڕئانییه له لایه‌ن پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ)، ڕه‌خنه‌ی لێ ده‌گیرێت و ته‌نانه‌ت ئه‌و ڕه‌فتاره‌ی پێوه‌ندی ده‌داته‌وه به خوو و ڕه‌وشتی سه‌رده‌می نه‌فامی.\nنموونه‌ی زۆر هه‌یه که نیشان ده‌دات پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) چۆن هاوه‌ڵانی له‌سه‌ر ئه‌و یاسا جوانه‌ی قوڕئان په‌روه‌رده کردووه و به شێوازی جۆراوجۆر له‌سه‌ر ئه‌و یاسایه‌ی پێ گه‌یاندوون. لێره ئاماژه به دوودانه‌یان ده‌که‌ین که گه‌لی عه‌ڕه‌ب و به‌تایبه‌ت قوڕه‌یشییه‌کان هیچ کات له‌بیری ناکه‌ن.\nله ڕۆژی ئازادکردنی مه‌ککه‌دا کاتێک پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) فه‌رمانی به بیلال کرد که بچێته سه‌ربانی که‌عبه و بانگی بڵێت، که‌سانێکی که له‌و ڕۆژه‌دا ئیمانیان هێنابوو و ئێستا ئێمان له نێو خوێن و ده‌ماریان نه‌چڕژابوو و زۆر شتیان له ئاکاری ئیسلامی نه‌ده‌زانی، هیچ کات به بیریاندا نه‌ده‌هات که به‌رده‌یه‌کی حه‌به‌شی له‌و پێگه و پله به‌رزه‌دا ببینن. به‌ڵام ئه‌وه ئایینی پیرۆزی ئیسلام و ڕێنمایی پێغه‌مبه‌ری ئیسلامه که هه‌م له قسه و هه‌م له کرده‌وه‌دا، موسوڵمانان له‌سه‌ر پێوه‌ری پارێزکاری و ته‌قوا په‌روه‌رده ده‌کات.\nهه‌ر له‌و ڕۆژه‌دا پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) چۆ نێو که‌عبه و نوێژی تێدا خوێند. به ڕای ئێوه چ که‌سانێک ئه‌و خه‌ڵاته‌یان پێ به‌خشرا که له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ری خوا بڕۆنه نێو که‌عبه و ده‌رگاش له ژووره‌وه‌ڕا داخه‌ن؟ له‌وانه‌یه بڵێن ئه‌بووبه‌کر و عومه‌ر بوون! یا زاواکه‌ی که هاوسه‌ری دوودانه له کچه‌کانی بوو، واته عوسمانی کوڕی عه‌ففان یا کوڕه مامه‌که‌ی عه‌لی کوڕی ئه‌بوتالیب؟! یا هێندێک له گه‌وره‌کانی قوڕه‌یش که له‌و ڕۆژه‌دا موسوڵمان ببوون؟ نه‌خێر. به‌ڵکوو ته‌نیا ئوسامه‌ی کوڕه‌ی زه‌ید و بیلالی حه‌به‌شی و عوسمانی کوڕی ته‌لحه که کلیدداری که‌عبه بوو، چوونه ژوورێ. پاک و بێگه‌ردی بۆ خوای گه‌وره‌یه! چ به‌ڵگه و بوڕهانێک له‌وه باشتره بۆ له‌ناو بردنی بیر و فکر و پێوه‌ری نه‌فامییانه؟ له کاتێکدا که‌سانێکی خاوه‌ن پله و پێگه‌ی بانتر له بیلال و ئوسما‌ش له‌وێ ئاماده بوون، که‌سانێکی وه‌ک خه‌لیفه‌کانی ڕاشیده و که‌سانێکی دیکه‌ی که موژده‌ی چوونه به‌هه‌شتیان پێ درابوو.\nنموونه‌ی دووهه‌م سه‌باره‌ت به حه‌جی ماڵ‌ئاوایی‌یه که گه‌وره‌ترین ڕووداوی ئه‌و ده‌م هه‌ژمار ده‌کرێ. کاتێک خه‌ڵک خۆی بۆ سه‌فه‌ری حه‌ج ئاماده ده‌کرد که به‌ره‌و سه‌حر‌ای عه‌ڕه‌فات وه‌ڕێ که‌ون، هه‌موو نیگاکان له‌سه‌ر وشترێک بوو که پێغه‌مبه‌ری خوا(د.خ) له‌گه‌ڵ که‌سێکی دی سواری ببوو. خه‌ڵکه‌که لای خۆیانه‌وه ده‌یانوت: ئه‌وه کێیه که ئه‌و پله به‌رز و مه‌زنه‌ی قسمه‌ت بووه که بۆته هاوڕێی پێغه‌مبه‌ر(د.خ)؟ به‌ڵام ئه‌وان وا ڕاهاتبوون که هیچ به‌لایانه‌وه سه‌یر نه‌بوو که ئه‌و که‌سه ئوسامه بێت، ئوسامه که ته‌نیا به‌رده‌یه‌کی ڕه‌شکاڵ بوو، له کاتێکدا هه‌موو خه‌ڵک له‌وانیان ده‌ڕوانی.\nدر نگاه او یکی بالا و پست با غلام خویش در یک خوان نشست\nواته: له ڕوانگه‌ی ئه‌و نزم و بان له یه‌ک ئاسته و له‌گه‌ڵ خزمه‌تکاره‌که‌ی له‌سه‌ر یه‌ک سفره داده‌نیشێت.\nبه‌ڵێ ئه‌وه پێغه‌مبه‌ری ئیسلامه که به‌م چه‌شنه هه‌ڵسوکه‌وت له‌گه‌ڵ خزمه‌تکاره‌که‌ی ده‌کات. له‌و ڕۆژه‌دا وتارێکی زۆر گرینگی پێشکه‌شی موسوڵمانان کرد که له وتاره‌که‌یدا بنه‌ماکانی بڕوا و عه‌قیده‌ی ئیسلامی بۆ خه‌ڵک شی کرده‌وه و بنیانی هاوه‌ڵدانان و نه‌فامی ته‌فروتوونا کرد و له وته‌یه‌کی به‌ناوبانگدا فه‌رمووی: «ئه‌وڕۆ داب و نه‌ریتی نه‌فامی ژێر پێ ده‌خه‌ین.»\nئه‌و دوو به‌سه‌رهاته ته‌نیا تنۆکێک بوون له به‌حری ژیانی پێغه‌مبه‌ر(د.خ)\nله ژیانی هاوه‌ڵان و شوێنکه‌وتوانیش نموونه‌ی زۆر له‌و ڕه‌وشته جوانه دێته به‌رچاو که ئێمه ته‌نیا ئاماژه به یه‌کدانه‌یان ده‌که‌ین که نیشانه‌ی گه‌وره‌یی و ئاکار جوانی و مه‌زنی ئه‌و به‌ڕێزانه‌یه. له ژێر سێبه‌ری ئه‌و ئاکاره جوانانه‌یه که شایانی ئه‌وه بوون نیشانه و تۆقی باشترین نه‌ته‌وه‌یان پێ ببه‌خشرێت.\nعه‌لی کوڕی حوسێنی کوڕێ عه‌لی؛ ناسراو به زێینولعابێدین له مه‌دینه ژیانی به‌سه‌ر ده‌برد. ڕۆژێک چوو بۆ مزگه‌وت، له لای کۆڕێک له قوڕه‌یشییه‌کان که ده‌وری یه‌ک کۆببوونه‌وه تێپه‌ڕی و له کۆڕی زه‌یدی کوڕی ئه‌سله‌م دانیشت؛ زه‌ید که ته‌نیا خزمه‌تکارێک بوو ئێستا له ڕیزی زانایانی گه‌وره‌ی مه‌دینه هه‌ژمار ده‌کرا. قوڕه‌یشییه‌کان ڕه‌خنه‌یان لێ گرت و وتیان: چۆن ده‌بێ پیاوێکی قوڕه‌یشی و له نه‌وه‌کانی پێغه‌مبه‌ر(د.خ) له کۆڕی خزمه‌تکارێک دانیشێت؟ زێینولعابێدین وه‌ڵامێکی بێ‌وێنه‌ی دانه‌وه و وتی: مرۆڤ لای که‌سێک داده‌نیشێت که به‌رژه‌وه‌ندی بۆ دین و ئیمانی هه‌بێت.\nله نیشانه‌کانی گه‌وره‌یی ئه‌و ئایینه ئه‌وه‌یه که هیچ کات پێگه و پله‌ی مرۆڤ لای په‌روه‌ردگاری، به شتێک نابه‌ستێته‌وه که خۆی له هه‌ڵبژاردن و درووست‌بوونیدا ڕۆڵێکی نه‌بێت. مرۆڤ توانای ئه‌وه‌ی نییه که ڕه‌چه‌ڵه‌کێکی شه‌ریف و به‌ناوبانگ بۆ خۆی هه‌ڵبژێریت، چونکه ئه‌گه‌ر به‌م شێوه با، ئه‌وه هه‌موو که‌س ئاواتی ئه‌وه‌ی ده‌بوو که له بنه‌ماڵه‌ی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام(د.خ) با. ئیسلام ڕه‌نگ و ڕوخسار و قه‌د و باڵا و ئه‌و چه‌شنه پێوه‌رانه‌ی که مرۆڤ هیچ ڕۆڵێکی له هه‌ڵبژاردنیاندا نییه، به نیشانه‌ی له‌سه‌رتری نازانیت. به‌ڵکوو شتێک ده‌کات به پێوه‌ری له‌سه‌رتر بوون که له هێز و توانا و ده‌سه‌ڵاتی مرۆڤ دایه. شێخولئیسلام ئیبنی ته‌یمییه ده‌ڵێت: له قوڕئاندا ته‌نانه‌ت یه‌ک ئایه‌تیش نییه که مرۆڤێک به هۆی ڕه‌گه‌زی ستایش و یا سه‌رکۆنه بکات، به‌ڵکوو به‌رده‌وام ستایشی ئیمان و ته‌قوای کردووه و لۆمه و ڕه‌خنه‌ی له کوفر و تاوان و گه‌نده‌ڵێ گرتووه.\nبه‌ڵگه‌ی قسه‌ی پێشه‌وا ئیبنی ته‌یمییه ئه‌وه‌یه که خوای گه‌وره له سوڕه‌تی (مه‌سه‌د)دا به هۆی کوفر و دوژمنایه‌تی له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ر(د.خ) ئه‌بووله‌هه‌ب سه‌رکۆنه ده‌کات وله سوڕه‌تی (ئه‌نعام)دا ئیزن به پێغه‌مبه‌ر(د.خ) نادات که بڕوادارانی لاواز و هه‌ژار له ده‌وری خۆی بتۆرێنیت، هه‌رچه‌ند پێغه‌مبه‌ر(د.خ) مه‌به‌ستی له‌و کاره، به‌ده‌ست هێنانی دڵی گه‌وره‌کانی قوڕه‌یش و ئیمان هێنانی ئه‌وان بێت:\n«وَلَا تَطرُدِ الَّذِینَ یَدعُونَ رَبَّهُم بِالغَدَاهِ وَ العَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجهَهُ مَا عَلَیکَ مِن حِسَابِهِم مِّن شَیءٍ وَ مَا مِن حِسَابِکَ عَلَیهِم مِّن شَیءٍ فَتَطرُدَهُم فَتَکُونَ مِنَ الظَّالِمِینَ» (ئه‌نعام:۵٢)\nواته: «(ئه‌ی موحه‌ممه‌د(د.خ)، ئه‌ی ئیماندار) نه‌که‌یت ئه‌وانه ده‌ر بکه‌ن (له مزگه‌وت و کۆڕی خواناسین) که له به‌یانیان و ئێواراندا له په‌روه‌ردگاریان ده‌پاڕێنه‌وه و (ده‌یپه‌ره‌ستن) مه‌به‌ستیشیان ته‌نها ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وه، حیساب و لێپرسینه‌وه‌ی هیچ شتێکی ئه‌وان له‌سه‌ر تۆ نییه و حیساب و لێپرسینه‌وه‌ی هیچ شتێکی تۆش له‌سه‌ر ئه‌وان نییه. ده‌رکردنی تۆ بۆ ئه‌و موسوڵمانانه ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی تۆ بچیته ڕیزی سته‌مکارانه‌وه.»\nله ئایه‌تێکی‌تردا ده‌فه‌رموێت:\n«وَاصبِر نَفسَکَ مَعَ الَّذِینَ یَدعُونَ رَبَّهُم بِالغَدَاهِ وَالعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجهَهُ وَ لَا تَعدُ عَینَاکَ عَنهُم تُرِیدُ زِینَهَ الحَیَاهِ الدُّنیَا وَ لَا تُطِع مَن أَغفَلنَا قَلبَهُ عَن ذِکرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَ کَانَ أَمرُهُ فُرُطًا» (که‌هف:٢٨)\nواته: «ئارام بگره و خۆت ڕابگره له‌گه‌ڵ ئه‌و که‌سانه‌دا که خواپه‌رستی ده‌که‌ن و یادی په‌روه‌ردگاریان ویردی سه‌ر زاریانه له به‌ره‌به‌یان و ده‌مه‌و ئێواراندا، مه‌به‌ستیانه و ده‌یانه‌وێت که ئه‌و زاته له خۆیان ڕازی بکه‌ن، ڕوو له‌وان وه‌رمه‌گێڕه (ڕوو مه‌که دونیاپه‌ره‌ستان و ده‌وڵه‌مه‌ندان) له کاتێکدا تۆ زینه‌ت و ڕازاوه‌یی ژیانی د‌نیات بوێت و به گوێی ئه‌و جۆره که‌سه مه‌که که دڵمان غافڵ کردووه له یادی خۆمان (به هۆی دنیا په‌ره‌ستییه‌وه) شوێنی ئاره‌زووی خۆی که‌وتووه و هه‌رچی کاروباری هه‌یه بێ سه‌روبنه و له‌سنوورده‌رچوویه.»\nله‌و سه‌رده‌مه‌دا به‌داخه‌وه زۆر نموونه ده‌بینین که دژ به‌و یاسا قوڕانییه‌ن: «إِنَّ أَکرَمَکُم عِندَ اللهِ أَتقَاکُم» که نیشانه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌مارگیری نه‌فامییه. ئه‌و ده‌مارگیریه‌ی که له ئاستی ناساندنی که‌سه‌کانی یه‌ک هۆز له‌گه‌ڵ یه‌کتر و یا ستایش‌کردن له ڕاده‌یه‌کی ڕه‌وا له یه‌کتر نه‌ماوه‌ته‌وه و سنووری تێپه‌ڕاندووه. به‌ڵکوو له وه‌سف و ستایشدا زێده‌ڕۆیی ده‌که‌ن و له‌ڕاده‌به‌ده‌ر لایه‌نگری له گه‌ل و هۆزیان ده‌که‌ن و هێندێک جاریش بۆته ئه‌وه‌ی‌که به‌دوا عه‌یب و که‌مایه‌سی گه‌له‌کانی دی بکه‌ون. به‌و کردار و ئاکاره ناپه‌سه‌ندانه له ڕاستیدا پێوه‌ره‌کانی شه‌ریعه‌تی ئیسلامی ژێرپێ ده‌خه‌ن و به‌تایبه‌ت له پێشبڕکێی شێعردا که له هێندێک له کاناڵه ئاسمانییه‌کان بڵاو ده‌بنه‌وه. مه‌به‌ست له بیر هێنانه‌وه‌ی ئه‌و بابه‌تانه ئاماژه به پێچه‌وانه‌بوونی ئه‌و کارانه له‌گه‌ڵ ئه‌و یاسا جوانه‌ی قوڕئانه: «إِنَّ أَکرَمَکُم عِندَ اللهِ أَتقَاکُم»\nهه‌ر که‌س ئه‌و یاسایه ببیستێت، پێویسته خۆی بپارێزیت له له‌خۆبایی‌بوونی ناڕه‌وا، مرۆڤی بڕوادار ده‌بێ بزانێت که هه‌ر که‌س کرده‌وه‌کانی ناپه‌سه‌ند و ناجوان بێت، ئه‌وه هۆز و که‌س و کاری ناتوانن فریای که‌ون.\nداوا له خوای گه‌وره ده‌که‌ین که له ڕه‌وشت و ئاکاری نه‌فامانه بمانپارێزیت و یارمه‌تیمان بدات که له ته‌واوی بواره‌کاندا چاو له پێغه‌مبه‌ری ئیسلام بکه‌ین و له‌و کاریگه‌ری وه‌رگرین.\nتقوا یاسا قورئانیه کان\nاحیای شب و احیای روز\nمصاحبە اختصاصی سوزی میحراب با ماموستا محمد آلاله - پیرانشهر\nمعامله بدون صیغه ایجاب و قبول ( کوردی)\nتعداد رکعات تراویح؟!


کورتە فیلمی” چیا” گەیشتە فێستیڤاڵی هامبوورگ | سایت تحلیلی خبری اجتماعی ،سیاسی باڵوێز (سفیر)\nانتشار : - ۹:۵۵ ب.ظ\nانتشار : خرداد ۱, ۱۳۹۹ - ۹:۵۵ ب.ظ\nمه هاباد- بالویز ” سفیر”کورتە فیلمی ” چیا” لە نووسین و دەرهێنەری تەیموور قادری گەیشتە ٣٦ ەمین فێستیڤاڵی کورتە فیلمی هامبوورگ.\nبکورتە فیلمی ” چیا” لە نووسین و دەرهێنەری تەیموور قادری لە بەرهەمەکانی حەوزی هونەری پارێزگای کوردستان گەیشتە ٣٦ ەمین فێستیڤاڵی کورتە فیلمی هامبوورگ.\nفێستیڤاڵی فیلمی هامبوورگ کە سی و شەشەمین خولی خۆی بەڕیوە دەبات یەکێک لە گرینگترین فێستیڤاڵە جیهانییەکان لە بواری کورتە فیلم دێتە ئەژمار.\nکورتە فیلمی ١٠٠ چرکەیی کێو بە ئامانجی کەم کردنەوەی خەسارە کۆمەڵایەتییەکان لە لایەن حەوزەی هونەرییەوە بەرهەم هاتووە و بێژەی خەونی کوڕێکی کۆڵبەر لە داوێنی چیایەکە.\nفێستیڤاڵی هامبوورگ کە بڕیار بوو لە ١٣ بۆ ١٩ ی جۆزەردان لە هاموبورگ بەریوە بچێت، بە بۆنەی ڤایرۆسی کۆرۆناوە دواکەوت و بڕیارە لە ڕێکەوتی ١٦ بۆ ١٩ ی خەزەڵوەر لە هامبوورگ بەڕێوە بچێت.\nلە بەرهەمەکانی ئەو فیلمسازە کامیارانییە دەتوانی ئاماژە بکەینە سەر :دەخواتە سەر بانی خانووەکە، باوەش، توو، چنینەوەی کازیوە، فیلمی بەڵگەیی گاندۆ کە لە سیستان و بەلووچستان بەرهەم هاتووە.\nمه هاباد – بالویز – ۹۹/۰۳/۰۱ – ۲۱:۵۵\nدەرهێنەری فێستیڤاڵی کورتە فیلمی نووسین هامبوورگ


په‌ڕاوی بێرگمان: سینەماکاری خەمۆک » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/سینەما / په‌ڕاوی بێرگمان: سینەماکاری خەمۆک\nپه‌ڕاوی بێرگمان: سینەماکاری خەمۆک\nشانۆکار و سینەماکاری سویدی، ئینگمار بێرگمان، کە نازناوی شێلمی خەمۆکی لێ نراوە، ئەهریمەنە ناوەکییەکانی دەردەخات. بۆ چەندەها ساڵ، فیلمەکانی وەک دەرخەرێکی بە ئازاری دەروونی مرۆڤ، ڕێزدار بوون. ئەو لە لایەن دەرهێنەرکانەوە لاسایی کراوەتەوە، لە ودی ئالن‌ـەوە بۆ وێس کراڤێن. بۆ ئاوازە خەماوییەکانی، بێبەزەیییانە گاڵتەی پێ کراوە. بێرگمان دانی بەوەدا ناوە کە سەیرکردنی فیلمە ناسراوە خەماوییەکانی، کە لە ڕێگەیەوە نازناوی شێلمی خەمۆکی وەرگرتووە، خەمباری دەکات.\nلە دیمانەیەکی دەگمەندا، سینەماکاری خەمۆک سەبارەت بە ئەهریمەنەکانی کە بە دوایەوەن و پاڵنەری کارەکانین، دەدوێت، ئەوانیش ترس، تووڕەیی، تەمبەڵی، کۆنترۆڵکردن و بێزاریین. ئه‌و دەڵێت: “سەیری زۆر لە فیلمەکانی خۆم ناکەم، چونکە تووڕەم دەکەن، دەمگریێنن و خەمبارم دەکەن. پێم وایە ئەمە زۆر سامناکە.”\nبێرگمان‌ـی ٨٥ ساڵ، باسی لە منداڵییە کێشەدارەکەی کرد، کە بە هاوسەرگیرییە نابەختەوەرەکەی دایک و باوکی و ستەمکارییەکەی باوکی ترسێنرا بوو.\nلە دۆکیۆمێنتارییەکی یەک کاتژمێریدا، دانی بەوەدا نابوو کە ترسی ئەو لە ئەبەدییەت بووەتە هۆی دروستکردنی بەرهەمی نایابی وەک مۆری حەوتەم، کە دیمەنێکی ناوداری هەیە، بەوەی تیایدا سوارچاکێک یاری شەتڕەنج لەگەڵ مەرگدا دەکات.\nلە کۆتاییی حەفتاکانی سەدەی بیستدا، بێرگمان توشی دەمارسەپاندن بووە و دوای ئەوە ژیانی خۆی بەنرخانە ڕێک خستووە: پیاسەکردنێک دوای نانی بەیان، نووسین بۆ ماوەی سێ کاتژمێر، خواردنی نانی نیوەڕۆ و خوێندنەوە لە ئێواراندا.\nبە گاڵتەئامێزییەوە گوتی: “ئەهریمەنەکان حەزیان بە هەوای پاک نییە، پێیان خۆشترە بە قاچی ساردەوە لە جێگەدا بمێننەوە. کەسێک کە وەک من ئاژاوەگێڕ بێت و کێشەی خۆکۆنتڕۆڵکردنی هەبێت، زۆر گرنگە کە بە پێی ئەو یاسا و ڕۆتینانە بڕوات.”\nبێرگمان دانی بەوەشدا نا کە ڕۆژ هەبووە تیایدا قسەی لەگەڵ هیچ کەس نەکردووە، بەڵام جەختی لەسەر ئەوەش دەکردەوە کە هەرگیز تەنها نەبووە، جگە لە گۆشەگیرییەکەی: ” لە قسەنەکردندا، شتێکی ئاسوودەبەخش هەیە.”\nBergman, Ingmar Bergman, SavanAko,


ڕاگەیەنراوی کۆمیتەی هاوکاری حیزبە کوردستانییەکان- بەریتانیا\nجەماوەری بەشەرەفی خەڵکی کوردستان ڕۆژی ٢٤ی جۆزەردان هەواڵی لە سێدارەدانی ڕۆڵەیەکی ئەم نەتەوەیەمان پێگەیشت، کە تەنها تاوانی ئەوەبوو داوای ئازادی، دادپەروەری، دیموکراتی دەکرد بۆ نەتەوەکەی بە شێوەیەکی ئاشتییانە و هێمنانە.\nڕاستە لەدەستدانی ڕۆڵەیەکی ئەم نەتەوەیە کەسەرێکی گەورەیە لە خەباتی نەتەوایەتییمان، بەڵام هەرگیز چۆك بە ڕۆڵەکانی نەتەوەکەمان نادا بەڵکو سورتریان دەکات لەسەر خەبات و بەرخۆدان لە پێناوی بەدیهێنانی حوکمی یاسا، ئازادی، مافی مرۆڤ، ئاشتی و دیموکراتی.\nئێمە لە کۆمیتەی هاوکاری حیزبە کوردستانییەکان لە بەریتانیا زۆر بەتوندی سەرکۆنەی ئەو تاوانە نەشیاوە ، دژ بە بەها مرۆڤایەتیانە دەکەین. هەروەها ڕۆڵەکانی نەتەوەکەمان دڵنیا دەکەینەوە کە خەبات بەردەوامی هەیە هەتا ئازادی تەواوەتی.\nبەم کارە جمهوری ئیسلامی جارێکی دی سەلماندی کە چەندە لە نەتەوەکەمان دەترسێت و هەرگیز ناتوانێت بە فکر ڕووبەڕوی ببێتەوە چونکە ئەوان بیر تاریکن.. بەڵێ ئەوان دەتوانن کەسێك بکوژن یان ساختمانێك بڕوخێنن وە جەرگی دایکێکی بێتاوان بسوتێنن بەڵام هەرگیز ناتوانن ورە و ئاوات و هزری نەتەوەکەمان لەناوبەرن.\nدرود بۆ گیانی پاکی شەهید مەنسوور ئاروەند وە هەموو شەهیدانی نەتەوەکەمان، سەرکەوتن و سەربەرزی بۆ پێشمەرگە قارەمانەکانمان.\nکۆمیتەی هاوکاری حیزبە کوردستانیەکان- لەندەن\n١٩ی جونی ٢٠١٥


زۆرێک بەدوایدا وێڵن ناشزانن لەکوێدایە\n2021-11-06 16:42 76 جار بینراوە کۆمێنت\nلەم وڵاتەی ئێمەدا کێشە و قەیران زۆرن، ئەمە سەرەڕای نەخۆشییە کۆمەڵایەتییەکان کە لەناو کاری سیاسیی و حزبایەتیشدا رەنگی داوەتەوە.\nبۆ گازندە لە دۆخەکە، وتەبێژ زۆرن و مینبەری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیش بۆتە شوێنی دەربڕینەکان بە راست و چەپدا، هەر بۆیە دۆخی دەروونیی خەڵکی ئێمە وروژاوە، هەر کات دادەنیشێت بۆ پشوویەک، مۆبایلەکەی هەڵدەگرێت و لاپەڕەکانی تۆڕەکان هەڵدەداتەوە و گوێبیستی ئەو درۆ و دەلەسانە دەبێت و دەیکاتە بەرنامەی کار و قسەی رۆژی داهاتوو.\nهەر ئەوانەش کە گوێدەگرن و ئەوانەش کە وەستای تێکدانەکانن، یەکیان لەوی تر زیاتر باوەڕیان بە دیموکراسی هەیە و خۆیان بە شوێن کەوتووی ئەو سیستمە دەزانن، بەڵام نازانن چۆن دەستیان پێی بگات، چونکە نایان ناسنەوە.\nدیموکراسی وەک ئەو گیانلەبەرە بێزمانە وایە چۆنی لێبخوڕیت هیچ ناڵێت، بەڵام لە ناوخۆیدا دەزانێت ئەو شایانی ئەوە نییە.\nلەم وڵاتەدا هەڵبژاردن سەرەتا بە دیموکراسییانە لە رێگەی کۆمسیۆنێکەوە حزبەکان و کەسایەتییەکان کاندیدەکانیان ناونووس دەکەن، هیچ روونادات جگە لە کێشمە کێشی ناوخۆیی حزبەکان لەسەر کاندیدەکان، کە ئەمەیان رەنگە زیان و کاردانەوەی تەنها بۆ حزبەکە خۆی بێت، بەڵام هێشتا دەچێتە قاڵبی باسەکەی ئێمەوە کە دەیانەوێت دیموکراسییانە بێت، بەڵام نایدۆزنەوە، چونکە بەرژەوەندییە تەسکەکە وایان لێدەکات.\nدوای پرۆسەی خۆکاندیدکردن بانگەشە دەستپێدەکات، شێوازی بانگەشە زۆر کەم بە دیموکراسییانە بەڕێوەدەچێت لای هەندێک لایەن، زیاتر پەنا دەبرێتە بەر دەم شیرینکردن و رەشوە و هەڕەشە، زۆرێک لە کاندیدەکان لەبری ئەوەی بە شان و باڵی کار و دەستکەوت و تواناکانی خۆیاندا هەڵبدەن یان بیناسێنن، لەسەر نەیارەکانیان دەدوێن و بە درۆیان دەخەنەوە.\nهەڵبژاردن دەکرێت و کۆتایی دێت، ئەوەی دەنگی باشی هێنابێت، ئەوە لێوی تەڕ دەکات بە بزەیەکی لووتبەرزییەوە «هەرچەندە دەشزانێت چ تەزویرێکی کردووە» پیرۆزبایی لە خۆی و حزبەکەی دەکات، ئەوانەش کە دەنگیان کەمی کردووە، دەکەونە گازندە و سکاڵاکردن، کۆمسیۆنیش ئەگەرچی ئەوەی لەبەردەستیدایە هەر ئەو ئەنجامەیە، بەڵام ناهێڵن رایبگەیەنێت و بەناوی دیسانەوە ژماردنەوەی دەنگەکانەوە کاتی پێ دەکوژن.\nئەگەر لە دیموکراسیدا بڕیار بێت هەر لایەنێک دەنگی زۆرترین بێنێت، ئەوا دەتوانێت پەنا بۆ لایەنە براوەکانی دیکە بەرێت و حکومەتیان لەگەڵدا پێکبهێنێت، ئیتر ئەم خورتە و بۆڵەیەی بۆچییە کە دواجار وا لە مەرجەعی شیعە بکات تا بێتە سەرخەت و بڵێت دیاریکردنی سەرۆکی حکومەت دەبێت بە تەوافوق بێت، کە رەنگە تەوافوقی لەو جۆرە دوژمنی سەرەکیی دیموکراسی بێت.\nچونکە ئەوە تەوافوقە ناهێڵیت توانا شارراوەکان بێنە پێشەوە و بۆ دەیان ساڵ ئەوانە بمێننەوە کە تاقیکرانەوە و هیچیان لەهەگبەدا نەبووە.\nلەدوای نەمانی رژێمی بەعس، ئەوانەی کە تائێستا لە سەرانی حزبەکانیاندان و دێنە پێشەوە بۆ دروستکردنی حکومەت یان وەرگرتنی پشکی زۆر، هەمان ئەو کەسانەن کە پێشتریش لە بەرەی ئۆپۆزسیۆندا بوون و تا ئەمڕۆش نەیانتوانیووە سەقامگیریی بۆ عیراق بێننە کایەوە، لەکاتێکدا ئەوان دەوڵەتێکی باوەڕپێکراون لەسەر ئاستی جیهان و کەسیش ناتوانێت چاویان لێ سوور بکاتەوە.\nزۆرێک لەوان بە ئاشکرا وتویانە کە فڵان سەرۆک وەزیران ئەوەندە ملیار دۆلاری بە گەندەڵی خواردووە و ئەوی بەرامبەریش ئەمیانی تاوانبار کردووە بە هەمان گەندەڵی، کەچی هەر ئەمانەن ئێستاش سنگیان هێناوەتە پێش و باس لە باشی و دڵسۆزیی خۆیان دەکەن و لە دەستپێکی قسەکانیشیاندا دەڵێن «لە پێناوی هێنانەدیی سیستمێکی دیموکراسی بۆ گەلی عیراق و نەهێشتنی گەندەڵی و هێنانی دادپەروەری» بەڵام مەخابن نازانن دیموکراسی لە کوێدایە و ئەوەی دەیکەن لەگەڵ دیموکراسی یەک ناگرێتەوە.


:: AM:08:33:30/06/2020 \nبەرپرسێكی هەولێر ڕای دەگەیەنێت، قەدەغەی هاتوچۆ لە ئەمڕۆوە دەچێتە بواری جێبەجێكردن بەپێی ئەو ڕێنوێنییانەی بڵاومان كردووەتەوە.\nئەمڕۆ سێشەم 30ـی حوزەیران، عەلی ڕەشید سەرۆكی ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێر و ئەندامی ژووری ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای هەولێر بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، بڕیارەكانی ژووری ئۆپڕاسیۆنەكانی پارێزگای هەولێر لە ئەمڕۆوە دەچێتە بواری جێبەجێكردن قەدەغەی هاتوچۆ تەنیا بۆ ئەو پێنج ڕۆژەیە كە دەرچووە.\nبڕیارەكانی ژووری ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای هەولێر دەچێتە بواری جێبەجێكردن\nهێمن قادر جێگری پارێزگاری هەولێر و گوتەبێژی ژووری ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای هەولێر بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، بڕیارەكانی ژووری ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای هەولێر دەچێتە بواری جێبەجێكردن و تا چواری تەمووز بەردەوام دەبێت.\nجێگری پارێزگای هەولێر گوتی، شوێنەكان دادەخرێن تەنها ئەو شوێنانە نەبێت پێویستن دەكرێنەوە وەكو ماڕكێت و مۆڵ و دەرمانخانەكان.\nباسی لەوەش كرد، لە نێوان پارێزگاكان تا چواری تەمووز قەدەغەی هاتوچۆی تەواوەتی دەبێت و بەهیچ شێوەیەك هاتوچۆ ناكرێت.\nڕۆژی پێنجشەم ژووری ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای هەولێر، كۆمەڵێك بڕیاری دەركرد كە ڕاگرتنی دەوام لەو هەفتەیە و داخستنی بازاڕەكان لە خۆی دەگرێت لەگەڵ قەدەغەی هاتوچۆ تا هەفتەی داهاتوو.


سۆلاریس هه‌ساره‌ی خه‌یاڵ – پەڕە 2 – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » سۆلاریس هه‌ساره‌ی خه‌یاڵپەڕە 2\nتاركۆڤسكی سینه‌ماكاری گه‌وره‌ی روس، ئه‌و پیاوه‌ی سینه‌مای برده قۆناغێكی تره‌وه، جیاواز له سینه‌ماكارانی سه‌رده‌می خۆی به رێگایه‌كی دیكه‌دا رۆیشت، ئه‌وه‌ی ئه‌و له سینه‌مادا كردی داهێنانێكی مه‌زن بوو، ئه‌و شاعیری سینه‌ما بوو، ته‌كنیكی كاركردنی، فه‌لسه‌فه‌كه‌ی له‌باره‌ی ژیان و هونه‌ره‌وه هێشتاش له نێو ئه‌م جیهانه به‌رینه‌دا پانتاییه‌كی فراوانیان گرتووه، تا ئه‌مڕۆش بینه‌رانی سینه‌ما به‌سه‌رسامییه‌وه له‌و به‌رهه‌مانه‌ی ده‌ڕوانن. بۆ چاوی بینه‌ری ئه‌م سه‌رده‌مه‌ش سینه‌مای تاركۆڤسكی تازه‌یه، قسه‌كانی له‌باره‌ی سینه‌ماوه قوتابخانه‌یه‌كن بۆ ئه‌وانه‌ی دێنه دنیای سینه‌ماوه و ده‌یانه‌وێت سینه‌ماكارێكی داهێنه‌ریان لێده‌ربچێ.\nله پێشه‌كی كتێبی رۆژانه یاداشته‌كانی، سه‌باره‌ت به‌تاركۆڤسكی نووسراوه: «ئه‌ندری تاركۆڤسكی وه‌ك پاڕادۆكسێكی مێژوویی، كۆمه‌ڵایه‌تی و هونه‌ری وه‌دیار ده‌كه‌وێت، هونه‌رمه‌ندێكی مۆدێرنی خۆرئاوایی دیل، له جه‌سته‌ی هاووڵاتییه‌كی روسیاییدا. ناوێكی جیهانی كه به‌پاره‌ی قه‌رز زگی خۆی تێر ده‌كرد. ئه‌و فیلم گه‌لێكی ئه‌زموونگه‌ریی له وڵاتێكدا به‌رهه‌م هێنا، كه هونه‌ر ته‌نیا به‌ئاڕاسته‌یه‌كی ریالیستیدا مۆڵه‌تی پێ ده‌درا. ئه‌و كه‌سێكی بێ ده‌سه‌ڵات له‌سه‌ر سنووری به‌رگه‌نه‌گرتن و هاوكاتیش هه‌میشه له‌سه‌نته‌ردا و چاوی ده‌سه‌ڵاتی له‌سه‌ر بوو.»\nفیلمی سۆلاریس یه‌كێكه له به‌رهه‌مه ناوازه‌كانی تاركۆڤسكی، كه به‌یه‌كێ له شاكاره‌كانی جیهانی سینه‌ما ده‌ژمێردرێ، ئه‌م فیلمه له ساڵی 1972 به‌رهه‌م هاتووه، یه‌كێك له كاره به‌ناوبانگه‌كانی تاركۆڤسكییه و له رۆمانێكی ستاینسلاولیمه وه‌رگیراوه، به‌ده‌ر له تاركۆڤسكی دوو سینه‌ماكاری دیكه كاریان له‌سه‌ر ئه‌م رۆمانه كردووه، یه‌كێكیان به‌ر له كاره‌كه‌ی ناركۆڤسكییه و ئه‌وی دیكه‌یان له‌پاش كاره‌كه‌ی تاركۆڤسكییه، به‌ڵام هیچیان وه‌ك به‌رهه‌مه‌كه‌ی تاركۆڤسكی ناوبانگیان ده‌رنه‌كردووه. تاركۆڤسكی به‌جۆرێك كاری له‌م فیلمه‌دا كردووه كه تاوه‌كو ئه‌مڕۆش بینه‌رانی سینه‌ما سه‌رسامن به‌و كاره.\nئه‌م رۆمانه له‌ساڵی 1961 دا بۆ یه‌كه‌م جار بڵاوبووه‌ته‌وه كه له نووسینی نووسه‌ری پۆڵه‌ندی ستاینسلاولیمه. ئه‌م رۆمانه كه بابه‌ته‌كه‌ی خه‌یاڵی زانستییه كاریگه‌ری له‌سه‌ر دنیای سینه‌ما هه‌بووه، بابه‌تی رۆمانه‌كه بۆ پیشه‌سازی فیلم گرنگه، بۆیه چه‌ند سینه‌ماكارێك رۆمانه‌كه‌یان كردووه به فیلم، یه‌ك له‌وانه سۆلاریسی تاركۆفسكییه. كه ساڵی 1972 به‌رهه‌م هاتووه. به‌ده‌ر له تاركۆڤسكی، ساڵی 1968 بۆ یه‌كه‌م جار فیلمێكی ته‌له‌فزیۆنی به‌رهه‌م هاتووه كه سه‌رچاوه‌كه‌ی ئه‌م رۆمانه بووه، له ساڵی 2002یش سی ساڵ دوای سۆلاریسی تاركۆڤسكی بۆ جاری سێیه‌م ئه‌م رۆمانه كرایه‌وه به‌فیلم. هه‌ر سێ فیلمه‌كه‌ش له رۆمانه‌كه‌وه وه‌رگیراون.\nفیلمه‌كه‌ی تاركۆفسكی له نواندنی چه‌ند ئه‌كته‌رێكه له‌وانه: ناتالیا بۆندارجوك، دۆناتاس بانیونیس، نیكۆلیا گرینكۆ، جیۆری جارفیت و.. ئه‌م به‌رهه‌مه فیلمێكی درامی خه‌یاڵی زانستییه، به‌شوێن دۆزینه‌وه‌ی ئه‌ستێره‌یه‌كی خه‌یاڵییه‌وه‌یه كه سۆلاریسه، رووداوه‌كان له ده‌ره‌وی ژینگه‌ی زه‌ویدا روو ئه‌ده‌ن، وێنه‌یه‌ك له رارایی و حاڵه‌تی ده‌روونی له‌فیلمه‌كه‌دا ده‌بینرێ، په‌یوه‌ندی نێوان مرۆڤه‌كان ناته‌ندروسته، تاركۆفسكی له دروستكردنی چه‌مكی فیلمدا بلیمه‌ته، به‌تایبه‌ت له‌م فیلمه‌دا، فیلمێكی درێژه و تاركۆفسكی سه‌رسام بووه به‌م رۆمانه و توانیوێتی زۆر به‌جوانی رۆمانه‌كه بكات به‌فیلم، چۆن فیلمێك، به‌ڕاستی توحفه‌یه له سینه‌مای خه‌یاڵی زانستیدا، ئه‌م فیلمه مواجه‌هه‌ی كێشه‌ی تاكه له‌گه‌ڵ زانستی تازه‌دا كه له هه‌ساره‌ی زه‌وی دوورده‌كه‌ونه‌وه به‌ره‌و ئه‌ستێره‌یه‌كی دیكه. ئه‌ستێره‌یه‌كی نامۆ، قووڵبوونه‌وه به‌خه‌یاڵی زانستی و فیكردا، سۆلاریس سێیه‌م فیلمی تاركۆڤسكییه و هه‌ساره‌یه‌كی تازه دۆزراوه‌یه، روسه‌كان له په‌یدابوونییه‌وه گه‌ره‌كیان بووه لێی حاڵی ببن و ده‌ستی به‌سه‌ردا بگرن، ئه‌و هه‌ساره‌یه‌ی كه وه‌كو سێ گۆشه‌ی به‌رمۆدا مه‌ترسیداره و پڕه له په‌نهان، ئه‌وه‌ی بۆی رۆیشتووه یان مردوه و یان شێت بووه.\nكاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی فیلمه‌كه دكتۆرێكی ده‌روونیه ده‌چێت بۆ سۆلاریس و ئه‌ویش وه‌ك زاناكان و كه‌شتیوانه فه‌زاییه‌كانی دیكه ده‌گاته سۆلاریس دوای ئه‌وه‌ی نزیكی ده‌بێته‌وه راسته‌وخۆ ژنه مردووه‌كه‌ی زیندوو ده‌بێته‌وه. جوانی فیلمه‌كه و ئاستی ته‌كنیك لێره‌وه ده‌ست پێ ده‌كات، كه چه‌ند سه‌رنجڕاكێشه، یارییه‌كه له نێوان خه‌یاڵی زاستی و كاره‌كته‌ری دنیای راسته‌قینه و خه‌یاڵی به‌رزه فڕی ئه‌ده‌ب و هونه‌ری سینه‌ما. ئه‌گه‌ر به‌دیوێكدا ئه‌م فیلمه خه‌یاڵێك بێت سه‌ربۆ زانستی تازه بكێشێ، له دنیای هونه‌ر و ئه‌ده‌بدا یارییه‌كی جوانه له‌گه‌ڵ گێڕانه‌وه و پلۆتێكی پڕ له ته‌كنیكه، ده‌ركه‌وتنی ژنێك كه له‌سه‌ر زه‌وی مردووه و له سۆلاریس زیندوو ده‌بێته‌وه و ده‌بینرێ. كه‌وایه بینه‌ر خه‌یاڵ ده‌كات سۆلاریس هه‌ساره‌ی مردنه؟ ئه‌م كاره‌ی تاركۆڤسكی وه‌ك هه‌موو به‌رهه‌مه‌كانی دیكه‌ی له‌سه‌رو وه‌ختێكدا به‌رهه‌می هێناوه، كه چه‌ند فرسه‌خێك له پێش سه‌رده‌مه‌كه‌ی خۆیه‌وه بووه. سۆلاریس چ وه‌ك رۆمانه‌كه و چ وه‌ك فیلمه‌كه به‌رهه‌مێكی ئاست به‌رزه كه بۆ ئه‌مڕۆی بینه‌ری هونه‌ر و ئه‌ده‌بیات بابه‌تێكی تازه و سه‌رنجڕاكێشه.\nتاركۆڤسكی نه‌مر ئه‌و ده‌رهێنه‌ره‌ی به‌حه‌وت فیلمی درێژ پانتاییه‌كی فراوانی له سینه‌مای جیهان گرتووه، ئه‌وه‌ی ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ سینه‌مادا هه‌بێ تاركۆڤسكی ده‌ناسێ و بینه‌رێكی سه‌رسوڕما و ساكاوه به‌دیار خه‌یاڵه زانستی و دنیا فه‌لسه‌فییه‌كه‌ی ئه‌و ده‌رهێنه‌ره‌وه، كه فه‌زای كاركردنی چه‌ند له نێو سینه‌مادایه، ئه‌وه‌نده‌ش په‌ی به دنیایه‌كی شیعریی ده‌بات، له لایه‌كی دیكه‌شه‌وه به‌ره‌و دنیای میتافیزیك په‌لكێشمان ده‌كات. سینه‌مای تاركۆفیسكی له نێوان رابردوو و داهاتوودا گه‌مه‌ی خه‌یاڵی زانست و فیكر و ته‌كنیكی سینه‌مایه، بینه‌ر بۆ دنیای راستی و درۆ خه‌یاڵ و حه‌قیقه‌ت ده‌بات. زۆربه‌ی فیلمه‌كانی په‌یبردنه به‌دنیای میتافیزیك و به‌جۆرێك په‌یوه‌ستن به ئایینی مه‌سیحییه‌ته‌وه. ئه‌م ده‌رهێنه‌ره نازناوی باشترین ده‌رهێنه‌ری مێژووی سینه‌مای روسی وه‌رگرتووه و یه‌كێكه له‌سه‌د ده‌رهێنه‌ره مه‌زنه‌كانی مێژووی سینه‌مای جیهان. ئینگمار بێرگمان له‌باره‌ی تاركۆڤسكیه‌وه گوتویه‌تی: تاركۆڤسكی له چاوی مندا گه‌وره‌ترین ده‌رهێنه‌ری سینه‌مایه، داهێنه‌ری زمانێكی تازه‌یه.\nتاركۆڤسكی ژیان و سینه‌ما\nئه‌ندرێ ئارسێنیڤیچ تاركۆڤسكی، نووسه‌ر و ئه‌كته‌ر و گه‌وره ده‌رهێنه‌ری روسی له ساڵی 1932 له گوندی زافراژی له ئیڤانۆڤۆ ئۆبلاست له دایكبوو. باوكی تاركۆڤسكی « ئه‌رسینی تاركۆڤسكی» یه‌كێك له گرنگترین شاعیره‌كانی روسیا بووه. دایكی تاركۆڤسكی ماریا ئیڤانۆڤا ڤیشنیاكۆڤا، ده‌رچووی په‌یمانگه‌ی ئه‌ده‌بیی ماكسیم گۆڕكی بووه. تاركۆڤسكی ژیانی منداڵی له یوریڤێتس به‌سه‌ربردووه. ئه‌و رووداوه تراژیدیه‌ی كاریگه‌رییه‌كی قورسی له‌سه‌ری هه‌بوو، رۆیشتنی باوكی بوو، كه ساڵی 1937 باوكی خێزانه‌كه‌ی به‌جێهێشتووه. تاركۆڤسكی له‌گه‌ڵ دایكی و مارینای خوشكی ژیاوه، له‌پێناوی ژیانێكی باشتر و شایسته‌تر روو له مۆسكۆ ده‌كه‌ن، له مۆسكۆ دایكی له ده‌زگایه‌كی چاپه‌مه‌نی كتێب كاری كردووه. دایكی حه‌زی ده‌كرد تاركۆڤسكی له بواری هونه‌ر و میوزیكدا بخوێنێ. سه‌ره‌تا تاركۆڤسكی له قوتابخانه‌یه‌كی مۆسكۆ فێری پیانۆبوو به‌ڵام خۆی له‌زه‌تی له ئه‌ده‌ب ده‌بینی، به تایبه‌تی شیعر. له‌ساڵی1956 یه‌كه‌مین كورته فیلمی به‌رهه‌م هێنا به‌ناوی بكوژه‌كان، ئه‌م به‌رهه‌مه له چیرۆكی بكوژه‌كانی ئێرنێست هه‌مه‌نگواییه‌وه وه‌رگیرابوو. تاركۆڤسكی پاشتر به فیلمی منداڵێتی ئیڤان، ناوبانگێكی نێونه‌ته‌وه‌یی به‌ده‌ستهێنا و هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و فیلمه ساڵی 1962 خه‌ڵاتی <شێری ئاڵتوونی له فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیس وه‌رگرت. ساڵی 1965 به‌دروستكردنی فیلمی ژیانی ئه‌ندرێ روبێلف، وێنه‌كێشێكی سه‌ده‌ی پانزه‌ی روسیا بوو، ئه‌ندرێ تاركۆڤسكی سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ستهێنا، له ساڵی 1974 فیلمی ئاوێنه‌ی دروستكرد كه سه‌ربورده‌ی منداڵیی خۆی و وێنایه‌كی شیعره‌كانی باوكی بوو، به‌م كاره‌ش جارێكی دیكه ناڕه‌زایه‌تیی ده‌سه‌ڵاتدارانی روسیای ئه‌و سه‌رده‌مه لێكه‌وته‌وه. له ساڵی 1976» شانۆی هه‌ملێت»ی شكسپیری له مۆسكۆ به‌رهه‌م هێنا، دوای ئه‌وه خۆی بۆ دروستكردنی فیلمی ستاكێر ئاماده‌كرد، كه دوایین فیلمی بوو له ناوخۆی روسیا به‌رهه‌می هێنابێ، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی باری ته‌ندروستی تاركۆڤسكی تێكچوو، فیلمه‌كه تا ساڵی 1979 هه‌ڵپه‌سێردرا. له‌ساڵی 1979 سه‌فه‌ری ئیتاڵیای كرد، له‌وێ فیلمی به‌ڵگه‌یی گه‌شتكردن له نێو زه‌ماندا-ی دروستكرد و هه‌روه‌ها له سه‌فه‌رێكی دیكه‌دا بۆ ئه‌و وڵاته سیناریۆی نۆستالێژیای ته‌واوكرد. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی باری ئابووری كز بوو، به‌ڵام كۆڵی نه‌دا و له ساڵی 1983 هه‌رچۆنێك بێت ئه‌م فیلمه‌شی به‌كۆتایی گه‌یاند و به‌م به‌رهه‌مه توانی له فێستیڤاڵی كان خه‌ڵاتی ده‌سته‌ی داوه‌ران به‌ده‌ست بهێنێ. له‌ساڵی 1985 به جه‌سته‌یه‌كی نه‌خۆشه‌وه، كه ده‌ردی شێرپه‌نجه‌ی ریخۆڵه په‌رێشانی كردبوو، لێ به‌و حاڵه‌شه‌وه له سوید ده‌ستیكرد به‌دروستكردنی فیلمی فیداكاری و دیسانه‌وه له فێستیڤاڵی كان خه‌ڵاتی باشترین فیلمی ماناگه‌را و خه‌ڵاتی فیدراسیۆنی نێوده‌وڵه‌تیی ره‌خنه‌گرانی فیلمی وه‌رگرت. به‌ڵام تاركۆڤسكی بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵاته‌كان ئاماده‌ی رێوڕه‌سمه‌كه نه‌بوو.ساڵی 1983 تاركۆڤسكی له‌گه‌ڵ بریسۆن به‌هاوبه‌شی خه‌ڵاتی باشترین ده‌رهێنه‌ر یان له فێستیڤاڵی كانی سینه‌مایی وه‌رگرت. ئه‌م سینه‌ماكاره مه‌زن و به‌ناوبانگه‌ی روسیا له 29 ی دیسه‌مبه‌ری 1986 له‌پاریس كۆچی دوایی كردوه. له 3ی جه‌نیوه‌ری ساڵی 1987 له گۆڕستانێكی روسی له پاریس به‌خاك سپێردرا.\nستانیسلاف لیم رۆماننووسی پۆڵه‌ندی ساڵی 1921 له شاری لفیف له‌دایكبووه، ساڵی 2006 كۆچی دوایی كردووه، ئه‌م رۆماننووسه به یه‌كێ له‌و نووسه‌رانه داده‌نرێ كه به‌رهه‌مه‌كانی زیاتر له‌باره‌ی خه‌یاڵی زانستییه، سۆلاریس به‌ناوبانگترین به‌رهه‌مێتی، وه‌ك پێشتر ئاماژه‌مان پێ كرد چه‌ند جارێك كراوه به‌فیلم.\nستانیسلاف لیم ساڵی 1951 یه‌كه‌م رۆمانی بڵاوكردوه‌ته‌وه. ئه‌م نووسه‌ره به‌داخه‌وه تا ئێستا هیچ به‌رهه‌مێكی وه‌رنه‌گێڕدراوه بۆ سه‌ر زمانی كوردی به‌ڵام به‌رهه‌مه‌كانی تاوه‌كو ئێستا بۆ زیاتر له‌چل زمان وه‌رگێڕدراون و بازاڕی فرۆشی به‌رهه‌مه‌كانی هێنده له‌بره‌ودایه، تاوه‌كو ئێستا سی ملیۆن نوسخه‌ی تێپه‌ڕاندووه. له به‌رهه‌مه‌كانیدا گرنگی به‌خه‌یاڵی زانستی و فه‌لسه‌فه و زانستی ده‌رونی داوه. رۆمانی «سۆلاریس»یش بۆ زیاتر له چل زمانی جیهانی وه‌رگێڕدراوه. به‌داخه‌وه هێشتا نه‌كراوه به‌كوردی.\nمیران ئه‌براهام:چیرۆكی ریالیستی و مێژوویی ده‌گێڕمه‌وه\nبه‌شێك له كتێبێك،كاره‌كته‌ر\nجودایی له نووسین و بیركردنه‌وه


ANF | جەمێ جە خەڵکو هەورامانی: مۆڵەت بە بەهرەبەردای درەختو ۋەنۍٚ بڎێدۍٚ\nجەمێ جە خەڵکو هەورامانی: مۆڵەت بە بەهرەبەردای درەختو ۋەنۍٚ بڎێدۍٚ\nجەمێ جە خەڵکو هەورامانی داواشان جە لایەنە پەیوەندیدارەکانو حکومەتو ئێرانی کەرد: مۆڵەت بە بەهرەبەردای درەختو ۋەنۍٚ بڎانۍٚ، چونکە ۋەنی سەرچەمەی دارایی و ماڵی بەشێ جە مەردمو شارستانەکانو (پاوە، ڕەوانسەر، جوانڕۆ و سەلاسو باباجانی)ن.\nشه‌ممه, 4 Jun 2022, 18:07\nجە یاداشتنامێوەنە کە ئیمزێ جەمێ جە خەڵکو هەوراماناتیش ئینا سەرەوە، داوا جە لایەنە پەیوەندیدارە مەحەلییەکانو شارستانەکانو (پاوە، ڕەوانسەر، جوانڕۆ و سەلاسو باباجانی)ن سەر بە هەرێمو هەوراماناتی و حکومەتو ناوەندی ئێرانی کریان تا مۆڵەت بە بەهرەبەردای درەختو ۋەنۍٚ بڎانۍٚ، چونکە ۋەنێ سەرچەمەی دارایی و ماڵی بەشێ جە مەردمو شارستانانە.\nیاداشتەکە جە دمای ئانەی دریان کە کاربەدەستۍ حکومەتو ئێرانی جە هەرێمەکەنە گەشدای و بەهرەبەداری جە درەختو ۋەنێشان قەدەغەکەردەن و ئانەیچە ناڕەزایەتی خەڵکیش ۋنەکەوتەنەوە.\nجە یاداشتنامەکەنە باس جە ئانەی کریان: جە بارودۆخێنە کە خەڵکی زیندەگیش سەخت بییەن و کۆڵبەری جە هەرێمەکەنە قەدەغە کریان و مەردوم سەرچەمەی دارایی وماڵیش نییەن، قەدەغەکەردەی بەهرەبەرداری جە دار ۋەنۍٚ زیان بە بەشێ جە خەڵکی مڎۆنە و پنەوازەن قەدەغەکە هۆربگێریۆنە و دەسەڵاتدارۍٚ درک بە گوزەران سەختی هاموڵاتیان بکەرانۍٚ.


کوردیپێدیا - هەڵکەوت زاهیر\n👫 هەڵکەوت زاهیر | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nساڵی 1972 لە سلێمانیسلێمانی لەدایکبووە، ساڵی 1992 پەیمانگای هونەرە جوانەکانی تەواوکردووە، لە پەیمانگاکانی ئەڵمانیا درێژەی بە خوێندنی موزیک داوە.\nهاوسەرگیری کردووە و باوکی دوو کچە بەناوەکانی فەیروز و فاتن.\nئاوازدانەرێکی ناسراوی کوردە، پێشتر ڕاوێژکاری هونەریی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بووە. بەهۆی کارەکانییەوە ناوبانگێکی زۆری پەیداکردووە. کاری هونەری و ئاوازدانانی بۆ زۆرێک لە گۆرانیبێژەکان کردووە. جگە لەوە کاری ئاوازدانانی بۆ زۆرێک لە هونەرمەندانی کورد و عەرەبی عێراقی و سوری کردووە. تا ئێستا چەندین گۆرانیبێژ لەسەر دەستی ئەو دەرکەوتوون وەک (دڵنیا ڕەزازیدڵنیا ڕەزازی، باخانباخان، هەڵدێرهەڵدێر، لۆکە زاهیرلۆکە زاهیر، دەشنێدەشنێ، ناسلیناسلی، نیلیسانیلیسا، شانیاشانیا، میرامیرا، دینەدینە). خەڵاتی (ئەرو – ئیستەنبوڵ)ی وەک باشترین موسیقی بۆ ساڵی 2012 پێ بەخشراوە.\nفەیسبووکی: هەڵکەوت زاهیر\n#سلێمانی | #دڵنیا ڕەزازی | #باخان | #هەڵدێر | #لۆکە زاهیر | #دەشنێ | #ناسلی | #نیلیسا | #شانیا | #میرا | #دینە |\n1. 👁 لۆکە، هەڵکەوت زاهیر و مۆنیکا\n2. 👁 هەڵکەوت زاهیر و نێچیرڤان بارزانی\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 3 2009 12:15AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Mar 30 2021 1:15PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 23 KB Nov 3 2009 12:15AM هاوڕێ باخەوان


فەرماندەی هێزەكانی 70 باڵە تیژەكانی یەكێتی پێكدا دەدات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nفەرماندەی هێزەكانی 70 باڵە تیژەكانی یەكێتی پێكدا دەدات\n2019/07/07 - 1:55 PM\nتەنها پۆستێكی هەستیار لەمكاتەدا زۆرترین گرەوی هەردوو كوتلەكەی یەكێتی لەسەر دەكرێت، فەرماندەی نوێی هێزەكانی 70ی یەكێتییە، بەوەش چاوەڕوان دەكرێت باڵی تیژی هەردوو ئاڕاستەكە بەریەكبخات، بەتایبەتی تەنها دەروازەیە بۆ باڵی ماڵی مام جەلال، دوای ئەوەی زۆربەی پۆستەكانی كابینەی نوێیان لەدەستدا.\nبەرپرسێكی باڵای یەكێتی نیشتیمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، باڵی ناوەندی بڕیاری”جێگرانی سكرتێر” دەیانەوێت بە هەر شێوەیەك بێت ئەو پۆستەش بۆ خۆیان بمێنێتەوە و كەسێكی سەر بە باڵەكەی خۆیان دابنێنەوە، لەكاتێكدا ئەو پۆستە لەمكاتەدا بۆ باڵی ماڵی مام جەلال لە هەموو شتێكی دیكە گرنگترە.\nدوای دیاریكردنی كاندیدەكانی یەكێتی ناڕەزایەتی لە نێو قەواعیدی ئەو حزبەدا لەسەر پۆستەكان دروستبووە، بەتایبەتی دوای ئەوەی زۆربەی پۆستەكان بەر باڵی جێگرانی سكرتێری گشتی كەوتوون و تەنها دوو پۆست بۆ باڵەكەی دیكەی یەكێتی ماونەتەوە، بەڵام تەنها پۆستێك كە ڕەنگە بتوانێت تاڕادەیەك باڵانسەكە بەرەو كوتلەی ماڵی مام جەلال ڕێكبخاتەوە، وەرگرتنی فەرماندەی هێزەكانی 70ی ئەو حزبەیە، كە ئێستا جەعفەر شێخ مستەفا فەرماندەی دەكات.\nبەرپرسەكەی یەكێتی كە نەیوست ناوەكەی بڵاوبكرێتەوە، ڕونیكردەوە ئەگەر ئەو پۆستە بۆ بەرپرسێكی نزیك لەماڵی مام جەلال نەبێت، هەیمەنەیان بە تەواوەتی دەكەوێتە مەترسییەوە، چونكە زۆربەی پۆستە ئیداری و سەربازی و ئەمنییەكان لە كۆنتڕۆڵی ئەوان دەردەچێت.\nپۆستی فەرماندەی گشتی هێزەكانی 70، پۆستێكی سەربازی گرنگە و فەرماندەی گشتی هێزە سەربازییەكانی یەكێتییە كە لە چەندین لیوای سەربازی پێكهاتوون.\nژمارەیەك فەرماندە و پێشمەرگەی یەكەی 70ی یەكێتی لە بەرەكانی شەڕ\n(خەڵك) لە چەند سەرچاوەیەكی تایبەتەوە ئەوەی دەستكەوتووە، كە چەند بەرپرسێكی یەكێتی سەر بە هەردوو كوتلەكە دەیانەوێت ئەو پۆستە وەربگرن، تەنانەت هەندێكیان هەڕەشەی دەستلەكاركێشانەوەیان كردووە، بۆیە ڕەنگە ئەوەش یەكێكی دیكە بێت لەو بەریەككەوتنانەی لە ڕۆژانی داهاتوودا هەردوو ئاڕاستە جیاوازەكەی یەكێتی بەریەكبخاتەوە.\nپێشمەرگەجێگری سكرتێری گشتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانكاندیدەكانی یەكێتیهێزەكانی پێشمەرگەیەكێتی نیشتیمانی كوردستان\nتوركیا كوشتنی سەركردەیەكی باڵای پەكەكەی ڕاگەیاند\nسەركردەیەكی یەكێتی: لە هەڵوێستی پارتی تێناگەین\nیەکێتی و گۆڕان لە دەباشان كۆبوونەوە\nبارەگای بارزانی ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە\n“پێشمەرگە بە پێی دەستوور هێزێكی شەرعی و یاساییە”


داوادەکرێت نەتەوەیەکگرتوەکان لەبارەی دەستگیرکردنی چالاکە مەدەنیەکەی ھەولێر بێتە دەنگ – Standard Kurd\nداوادەکرێت نەتەوەیەکگرتوەکان لەبارەی دەستگیرکردنی چالاکە مەدەنیەکەی ھەولێر بێتە دەنگ\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 21, 2018 ته‌مموز 21, 2018 1158 جار بینراوە 0 سەرنج\nئەمرۆ شەممە کۆمەڵێک چالاکی مەدەنی لەھەولێر لە ھەمبەر نادیاری چارەنووسی چالاکی مەدەنی (ھەڤرێست شوان) لەبەردەم بارەگاکەیدا داوا لە نەتەوەیەکگرتووەکان کرا بێ دەنگی بشکێنێت لەپێناو زیاترکردنی فشارەکان بۆ ئازاد کردنی ناوبراو.\nلەگردبونەوەکە لەلایەن چالاکانی مەدەنی بەیاننامەیەک خوێندرایەوە کە ئەوەی خوارەوە دەقەکەیەتی:\nرێگە مەدەن سەرکوتمان بکەن\nبۆ / نەتەوەیەکگرتووەکان\nوەک ئاشکرایە ھەوڵەکان بۆ بەرتەسککردنەوەی ئازادی رادەربڕین لەھەرێمی کوردستان بەردەوامی ھەیەو ئەمەش بۆتە رێگر لەبەردەم بەرەوپێشچوونی کۆمەڵگەی کوردی، بۆ کۆمەڵگەیەکی تەندروست و دیموکراسی.\nدەمانەوێت پێتان رابگەیەنین کە چالاکوانی مەدەنی (ھەڤرێست شوان) زیاتر لە ھەفتەیەکە لەلایەن ئاسایشەوە دەستگیرکراوە بەبێ ئەوەی ھۆکاری دەستگیرکردنەکەی روون بێت، ئەمەش لەکاتێکدایە دەزگا ئەمنیەکان زۆرجار بەبیانوی جۆراو جۆر چالاکانی مەدەنی دەستگیردەکەن و بەم ھۆیەوە دۆخی دەنگی ئازاد و چالاکانی مەدەنی ناسروشتیەو بەردەوام لەمەترسیدان.\nبۆیە داواتان لێدەکەین بەھانامانەوە بێن و رێگەنەدەن سەرکوتمان بکەن و بەرێگاکانی خۆتان دەسەڵاتدارانی ھەرێمی کوردستان تێبگەیەنن کە بەم کارانە کۆمەڵگەی کوردی لە ھەنگاوی بەرەوپێشچوون بەرەو دیموکراسیەت دوادەکەوێـت و حوکمڕانی کوردستان دەکەوێتە ژێر پرسیارەوەو خزمەت بەتاکی کورد ناکات، بەداخەوە لەکاتێکدا ئێمە ئەو داوایەتان لێدەکەین کە لەرۆژێکی وەکو ئەمڕۆداو نۆ ساڵ بەرلەئێستا رۆژنامەنوس (سۆرانی مامە حەمە) لەسەر کاری رۆژنامەنوسی ئازاد و ئازادی رادەربڕین تیرۆرکرا، ئەم تیرۆرەش تاکو ئێستا بەردەوامە.\nبڵاوکراوەی پێشوویەکێتی لیستی کاندیدەکانی دیاریدەکات و ھەوڵەکانیشی بۆ دواخستنی ھەڵبژاردن بەردەوامە\nبڵاوکراوەی نوێترھێزە ئەمنیەکانی عێراق دوو پێشمەرگە ئەشکەنجە دەدەن\nPosted on شوبات 9, 2019 0 177\nPosted on شوبات 16, 2019 0 128\nPosted on شوبات 22, 2019 0 541


Mewda Media | زیاتر لە 2500 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە کۆرۆنا تۆمارکرا\nزیاتر لە 2500 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە کۆرۆنا تۆمارکرا\nمەودا میدیا - سلێمانی | 2020/07/30\nوەزارەتی تەندروستیی عیراق ئاماری 24 کاتژمێری رابردووی بڵاوکردەوە و بەپێی ئامارەکە 2963 کەسی دیکە لە پارێزگاکانی عیراق تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون و 68 حاڵەتی گیان لەدەستدان تۆمار کراوە و ژمارەی تووشبووانیش بۆ 121 هەزار و 263 کەس بەرزبووەوە.\nلە راگەیەندراوەکەی وەزارەتی تەندروستی عیراقدا هاتووە "لەماوەی 24 کاتژمێری رابردوو 2963 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمارکراوە، هەروەها 68 حاڵەتێکی گیان لەدەستدان تۆمارکراوە و 2085 تووشبووی ڤایرۆسی کۆرۆناش چاکبوونەتەوە".\nجێگای ئاماژەیە، دوایین ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی عیراق لەبارەی ژمارەی تووشبووان و گیان لەدەستدانی ڤایرۆسی کۆرۆنا بەمشێوەیەیە، 121 هەزار و 263 کەس تووشبوون و85 هەزار و 546 کەس چاکبوونەتەوە و 4671 تووشبووش گیانیان لەدەستداوە.


دابان کۆڵ: به‌ره‌ی تورکمانی چوارباروێنچه‌ی دابه چاودیر وه‌دابه‌شیانکرد به سه‌ر نوسه‌ره‌کانیاندا له‌چاودێر\nئه‌ڵێن له‌ڕۆژگارێکداوله‌شارێکدا دووکه‌س ئه‌بن ئه‌مدوانه هه‌تائه‌وشوێنه‌ی ئه‌قڵ نه‌یبڕێت درۆزن و فشه‌که‌رو بوختانچی ئه‌بن ئه‌مه‌نه‌یان درۆکردبو خه‌لکی بڕوای به ڕاستیه‌که‌شیان نه‌مابو هه‌ر چه‌ند قه‌ت ڕاست گۆنه‌بون. درۆکان که‌ئه‌یان کردتێکه‌ڵه‌یه‌کبون له‌درۆوبوختان به‌رامبه‌ربه خه‌ڵک به‌بێئه‌وه‌ی که‌ڕه‌تێک...\nسەرباز تەق تەقى: شارۆچكەى تەق تەق خۆتان سەرپشكن\nسڵاو شارەخنجیلانەكەم بیرتانە لەساڵى 96 لە مانگى زنجیر رۆژى دەبابە كاتژمێرى تاڵان لەكۆتایى مانگى ئابدا لەرۆژى خیانەتى نەتەوەیى 31 ى ئابدا چیتان بەسەر هات بیهێننەوە بیرى خۆتان هەرگیز بیرتان نەچێتەوە كە پارتى دیموكراتى كوردستان پێشمەرگە قارەمانەكانى پارتىوبارزانى كورانى گیان لەسەردەستى دزى وجەردەیى چیان...\nفه‌رمانبه‌رێک: گۆڕان لە كۆلێجی زمان / زانكۆی سلێمانیەوە دەست پێ ئەكات دوای ئەم هەموو ڕەخنانە ئینجا چی ؟\nفه‌رمانبه‌رێک لە پاش (3) ساڵ لە وەرگرتنی پۆستی (معاون عمید)ی لە لایەن ((د. تایەر محمد)) , گوێ لە هەر باجی و فەرمانبەر و موعید و مامۆستایەكی ئەو كۆلێجە بگری بە دەنگی بەرز و بە ئاشكرا ناڕەزایی دەرئەبڕێت :- ناڕەزایی دەرئەبڕێت لەسەر خراپی ئەدائی ئیداری . ناڕەزایی دەرئەبڕێت لەسەر جیاوازیكردن لە نێوان...\nئاشتى عبدالمنسور: دكتۆر بەرهەم پیاوى گیرفان\nئەم پیاوە لە نێوان ده‌سه‌ڵات و گیرفانیدا ون بووە نازانێ چۆن خۆى لێ ون بووە بەردەوام تەمسیلى پیاوێك دەكات كە زمان زانە و لە ناو ئەمریكادا زۆرترین كەسایەتى دەناسێ ,ئەم پیاوە ئەیەوێت بە خەڵك بڵێ ئەوە منم تاكە مەكتەب سیاسیەك كە دەتوانم بە زمانى ده‌سه‌ڵاتدار و بە زمانى خەڵكى و نوێنەرى نوخبەیەكى ڕۆشنبیر قسان...\nڕه‌نجده‌ر دۆڵه‌گۆمی: ماڵ بۆ خۆی ماڵ نه‌بوو، میوانانیش ڕوویان تێ ده‌کرد\nهیچ ڕه‌خنه و سکاڵایه‌ک و گله‌ییه‌ک ئاراسته‌ی داگیرکه‌ر ناکرێت که له‌ده‌ره‌وه‌ی ووڵاته‌وه هاتووه به زه‌بری چه‌ک و زۆرداری ئاگر و ئاسن و توانه‌وه ده‌سه‌ڵاتی ڕه‌شی دڕندانه‌ی خۆ سه‌پێنی و پاوان خوازی خۆی جێگیر کردووه به ئاشکرا دوژمنی گه‌ل و ووڵاته‌که‌مانه بۆ دزین و تاڵانی سامانه‌که‌ی و قڕکردن و...\nهاوڵاتییه‌ک: هاوڵاتییه‌ک سکاڵایه‌ک ده‌داته سه‌رۆکی شاره‌وانی جوارقورنه\nعەلی مەحموود محەمەد: بۆچی پەسەندكردنی دەستوور ڕەتبكەینەوە؟\nهەرایەك لە ئارایە بۆ ڕەتكردنەوەی پەسەندكردنی دەستوور لە لایەن پارلەمانەوە,بە بیانووی ئەوەی تەمەنی پارلەمان بەسەر چووە و مافی ئەوەی نییە دەستوور پەسەند بكات. دەسەڵاتی كوردی 18 ساڵە فەڕمانڕەوایی كوردستانە كات بە بێ دەستوور ,ئێستا دنیای لێهاتۆتە یەك و دەیەوێت لە ماوەی 18 ڕۆژی داهاتووی تەمەنی ئەم خولەی...\nسالار باپیر: ئایا نانبڕاوه کان شایه نی به زه یی و هاوسۆزین؟\nکۆنترۆڵکردن و یاریکردن به بژێویی خه ڵك، جا به هه ر بیانوویه ك بێت، کارێکی زۆر به دڕه وشتانه یه و ده بێت بێ یه ك و دوو ڕیسووا بکرێت. به ڵام له هه مان کاتدا ئایا ئه و که سه نانبڕاوانه شایه سته ی ئه وه ن که وه کو 'قاره مان' ناوببرێن؟ له سه ره تای ئه م مانگه دا له ...\nدوَستێكى بەڕێز كاك عوسمان حاجى محمود: نامەیەكى كراوە لە كادرێكى مەڵبەندى 26ى كفرى بۆكاك عوسمانى حاجى محمود\nســــــڵاو پێم خۆشە هەند ێك راستى هەیە پێتى ڕابگەیەنم دەربارەى مەردان خۆفرۆش مەردانى خیانەتكار هەریەكەم رۆژى دەست بەكاربوونى بە لێپرسراوى مەڵبەند دەستى كرد بەدژایەتى كردنى دۆستەكانى بەڕێزت دەستى كردبەچاكە كردن بەرانبەر ناحەزانى بەڕێزت مەردانى خۆفرۆش بە حەوت دەفتەر دۆلار خۆى فرۆشت ئەو خیانەت كارە وەفاى...\nپۆلێك لە خوێنكارولاواى پاپۆچى باڵەكیەتى: لیدوانی پۆلێك لە خوێنكارولاواى پاپۆچى باڵەكیەتى\nئێمە وەكوخوێندكارولاوانى ئاپۆچى باڵەكایەتى قەدەغەكرنى لیستى هیوا لەلایەن ئەم ناحەدالەتدارانە ریسوا و شەرمەزاردەكەین وپێان دەڵَین ئێوەكو كۆمسیۆن مافى هەموو لیستو خەَڵك ودەنگدەرتان پێشیل كردوە. وەك لیستى هیواو لایەنگیرانى ،ئایا كۆمسیۆن؟ئیوە هیچ ناعەدالە تیەكتان لەلیستى هیواو pcdkدیوە تا لیستەكە قەدەغە...\nكێوەڕەش: بەرێزم / كاك مستەفاى حەسەنە گەورە : رووداوەكان ئاوا تێك هەڵكێش ناكرێن ...!\nكاك مستەفاى حەسەن گەورە ناوێكى ناسراو و بەرگریكارێكى مرۆڤدوستانەى دیارە ، زۆر دەمێكە دژى زوڵم و زۆرى و ناعەدالەتى دەجەنگێ و بەردەوام لەخەمى میللەت و گەلەكەی دابوە ، ئەمڕۆ لە سایتى كوردستانپۆستى ئازیزدا چاو بەنوسینێكى ئەو بەرێزە كەوت بەناونیشانى (كوردستانپۆست بەرەو كوێ) كە تێیدا چەند بابەتێكى كۆن ونوێی...\nلاپەڕە 1939/1983: « :: ... 1936 1937 1938 1939 1940 1941 1942 ... :: »


عەللاوی عێراق بەرەو کوێ دەبات؟ |\nHome بیروڕا عەللاوی عێراق بەرەو کوێ دەبات؟\non: شوبات 12, 2020 In: بیروڕا, چوارشەممە, ناوخۆییNo Comments\nکەڵەکەبوونی چەندین قەیران تەنگی بە عێراق هەڵچنیوە و بارودۆخی ئەم وڵاتە لە خراپەوە بۆ خراپتر دەبات. لە ڕاستیدا ئەم تەنگەژە بنەڕەتییانە پێویستیان بە چارەسەری بنچینەیی و گشتگیر هەیە. بە واتایەکی تر، کۆی سیستمی ئابووری و سیاسیی ئەم وڵاتە لە کاتێکدا دەتوانێ هەلومەرجێکی نیمچە ئاسایی بە خۆیەوە ببینێ کە نەشتەرگەرییەکی قووڵی بۆ ئەنجام درابێ. بەڵام هۆکاری ناوخۆیی و هەرێمی و نێودەوڵەتی ڕێگری لەم بابەتە دەکەن. دەرئەنجام دۆخێکی چەقبەستوو هاتووەتە ئاراوە و هەر ماوەیەک جارێ سەرۆکوەزیرانێک دەکاتە قوربانیی.\nبەقوربانیکردنی سەرۆکوەزیران ئاسانترین ڕێگە بۆ دەربازبوون لەم قەیرانە کەڵەکەبوانە و هێورکردنەوەی شەقامە. بۆ وێنە ئەم هاوکێشەیە بە ڕوونی لە کابینەکەی حەیدەر عەبادی و پاشان عادل عەبدولمەهدیدا بەدی دەکرا. ئێستاش و لە سەروبەندی پێکهێنانی کابینەی محەمەد تۆفیق عەللاویدا؛ دەپرسین: ئایا ئەو توانای ئەم نەشتەرگەرییە قوورسانەی هەیە؟ یان لە کۆتاییدا هەمان چارەنووسی پێشینانی خۆی دەبێ؟\nعەللاوی ئەگەرچی لە بنەماڵەیەکی ناوداری بەغدا لە دایک بووە، بەڵام هیچ تایبەتمەندییەکی سەرکردایەتیکردن و بەڕێوەبردنی وڵاتی تێدا بەدی ناکرێ. زۆربەی تەمەنی لە لوبنان بووە لەوێ خوێندوویەتی و کاری بازرگانیی کردووە. ئەمە ئەوەمان پێ دەڵێ عێراق و عێراقییەکان بە باشی ناناسێ. لە دەروونناسیی ئەوان و شێوازی ململانێی پارتە سیاسییەکان بە باشی تێ ناگات و ڕێگەچارەی ئاشتکردنەوەی لایەنەکان و چارەسەرکردنی تەنگەژەکانیش بە باشی ناناسێ.\nهەر ئەم باباتە خۆی لە پێگەی جەماوەری ئەودا پیشان دەدا. عەللاوی لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی ساڵی ٢٠١٤ تەنیا ٢٠٥ دەنگی هێنا و ئەنجامە خراپەکەی لە ساڵی ٢٠١٨ و بە بەدەستهێنانی کەمتر لە ٦٠٠ دەنگ دووبارە کردەوە. عەللاوی بۆ پتر لە ٣٥ ملیۆن عێراقی کەسایەتییەکی نامۆیە کە هیچ لە باری گوزەران و ژیان و مێژووی ئەوان نازانێ.\nلە ڕاستیدا سەرۆکوەزیرانێک دەتوانێ بەشێک لە قەیرانەکانی ئێستا چارەسەر بکات، کە جەماوەر لەگەڵ خۆیدا ڕابکێشێ و بە پشتبەستن بەوان کاروانی چاکسازی بەرەوپێش ببات و ڕکابەرە گەندەڵەکانی گۆشەگیر بکات، نەک سەرۆکوەزیرانێک تەنیا چەند کەسێک ئامادەن متمانەی پێ ببەخشن.\nئەم پێگە جەماوەرییە لاوازە لەگەڵ پێگەیەکی حزبیی لەرزۆکیشدا یەک دەگرێ. ئەگەرچی سەرەتای دەرکەوتنی عەللاوی لە سیاسەتی عێراقی نوێدا لە ڕێگەی حزبەکەی ئەیاد عەللاوی ئامۆزایەوە بووە، بەڵام ئەو هیچ پەیوەندییەکی تووندوتۆڵ و ڕیشەداری لەگەڵ هیچ کام لە حزبە دیارەکانی شیعە نییە. بە ئێستاشەوە ئەو ئەندامی هیچ لایەنێکی شیعە نییە و کەسایەتییە حزبییە بەهێزەکان نە تەنیا پاڵپشتییەکی ئەوتۆی لێ ناکەن، بەڵکوو وەکوو نێچیرێکی چەور چاوی لێ دەکەن بۆ ئەوەی لە داهاتوودا بە ئاسانی دەستەمۆی بکەن و بە کارتی بەهێزی حزب ناچار بە پاشەکشێ و وەرگرتنی ئیمتیازی بکەن. ئەمە ئەوەشمان بۆ ڕوون دەکاتەوە لە کاتی تەنگانەدا لایەنەکان ئەگەر پاشقولی لێ نەدەن ئامادەش نین پاڵپشتیی لێ بکەن.\nئەوەی تاکو ئێستا ڕوون بووەتەوە؛ عەللاوی نەک بژاردەیەک بۆ دەربازبوون لە قەیران، بەڵکوو چارەسەرێکی کاتی و تەکتیکییە. ئازارشکێنێکە بۆ هێورکردنەوەی شەقام و دامرکاندنەوە و دەستی دەستی کردن بە خۆپێشاندەران.\nعەللاوی ئەو کەسایەتییە پتەو و بەهێزە نییە سەرپەرشتیی کاروانی دژەگەندەڵی بکات و نەشتەرگەری بۆ برینەکانی عێراق بکات. ئەو تەنیا هاتووە ستراکچێری تایفی و گەندەڵیی ئێستای بەغدا لە نەمان بپارێزێ و بەرژوەندیی دەستەبژێری سیاسی و حزبیی لایەنە شیعەکان لە ئاگری خۆپیشاندەران و گریمانە مەترسیدارەکان گەرەنتی بکات.\nدەتوانین پێشبینیی ئەوە بکەین حکومەتەکەی عەللاوی دەسەڵاتێکی لاوازی دەبێ و بە دەست دەستەبژێری حزبی و تایفییەوە دەناڵێنێ و توانای بڕیاری ستراتیژیکی نابێ و پاش چەند مانگێکیش دەکەوێتە تۆڕی جاڵجاڵۆکە (حزب و خۆپیشاندەران و دەستتێوەردانی دەرەکی) و بە دڵشکاوی و وەکو عەبدولمەهدی کۆتایی بە ژیانی سیاسیی دەهێنرێ.


وه‌زاره‌تی ناوخۆ: حكومه‌ت ئاگاداری راده‌ستكردنه‌وه‌ی 176 تۆمه‌تباری تیرۆریست له سلێمانییه‌وه بۆ كه‌ركووك نییه – رۆژنامه‌ی خه‌بات\nوه‌زاره‌تی ناوخۆ: حكومه‌ت ئاگاداری راده‌ستكردنه‌وه‌ی 176 تۆمه‌تباری تیرۆریست له سلێمانییه‌وه بۆ كه‌ركووك نییه\nله ئایار 21, 2020\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، راگه‌یه‌ندراوێكی بڵاوكرده‌وه و تێیدا ره‌تیكرده‌وه، ئاگاداری راده‌ستكردنی ئه‌و كه‌سانه بێت، كه تۆمه‌تی تیرۆر ده‌ستگیركرابوون و راده‌ستی كه‌ركووك كراونه‌ته‌وه.\nله راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتووه: “به هاووڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان راده‌گه‌یه‌نین، كه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان نه له‌كاتی گرتن و نه له كاتی راده‌ستكردنه‌وه‌ی ئه‌و تۆمه‌تبارانه ئاگاداری بابه‌ته‌كه نه‌بووه”.\nهه‌روه‌ها هاتووه: “بابه‌تی هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاته فیدراڵییه‌كان رێكار و میكانیزمی خۆی هه‌یه، كه له لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی فیدراڵی به یاسا و رێنمایی رێكخراوون و بابه‌تی راده‌ستكردنه‌وه‌ی ئه‌م تۆمه‌تبارانه به‌ده‌ر له‌م میكانیزمانه ئه‌نجامدراوه”.\nبابه‌تی پێشوو حكوومه‌تی هه‌رێم پشووی جه‌ژنی ره‌مه‌زانی راگه‌یاند\nبابه‌تی دواتر 153 كه‌سی دیكه له عیراق تووشی كۆرۆنا بوون و شه‌شی دیكه‌ش گیانیانله‌ده‌ستد


کرۆنا.. پەتایەکی تازەو سەر دەمیکی نوێ … دکتۆر مەولود ئیبراهیم حەسەن – Dengekan\nbyMawlud Ebrahim\tMarch 18, 2020\tGeneral\nچەندخاڵێکی گرنگ بۆ بەرچاوی هه مووان.\nکرۆنا وەک پەتایەک کە ئێستا هه موو جیهانی گرتووتەوە، بەسروشتی دروست بووبێ و بڵاو بووبێتەوە..یان دروستکراوبێ و سیاستی پیلانگێڕیی بەدواوە بێت! نە خۆشیەکەو بووە بە واقیع وقوربانی لێکەوتەوەو بە سەتان هه زارو ملێۆنانی خستووەتە خۆپارێزیی وهه موو جیهان ڕۆژ بە رۆژ چاکترو توند تر دەکەوێتە بەربەرەکانی ئەم نەخۆشیە سەرتاسەریەی هه موودنیا، ئەرکی بۆ هه موو وڵاتێک و شارێک و ماڵێک و تاکێک پەیداکردووە، هه ر بۆیە دەتوانین بڵێن.. یەکەمینجارە هه موو مرۆڤایەتی بە یەک شێوە ژیان بە سەردەبەن. ئەم ڕەوشە نوێیە لە داهاتوودا سەرتاسەری ژیان دەخاتە قۆناخێکی ترکە زۆر جیادەبێت لە پێش بڵاوبوونەوەی کرۆنا! گۆڕانکاری لە باری دەروونی تاک و پەیوەندی خیزان و کۆمڵگاو سیاسەتی حکومەتەکان .هه ر ئێستا سەرەتای ئەم گۆڕانکاریە بەدەرکەوتووە. ئەمە ڕەوشی هه موو ڕووداوە گەورەو فرەوانەکانی جیهانن..هه ر بۆیە ئەرکی زانکۆکان و لێکۆڵەرەکانە هه ر ئێستا بە هیوای لێکۆڵێنەوەپێویست و زانستیانە چاوی خۆیان بکەنەوەو لە نێو ڕووداوکانی وڵات بۆ پسپۆری خۆیان داتاو بەڵگە کۆبکەنەوەو بە دوای ئەنجامی زانستیەوەودا بگەڕێن و زیانەکان بکەن بە مایەی تاقیکردبەوەی بەسود و دەرس وەرگرتنی پێویست.\nچەند لایەنێکی نوێی گۆرانکاریەکان..\n-گۆڕانگاری ئەدەبی و هونەری و میدیایی ، ئێستا بەروونی بەرچاوە کە قۆناخێکی نوێی ئەدەب و هونەرو میدیایی دەستی پێکردووەو ئەرکی پسپۆرانی ئەم بوارانەیە دەست بەکاربن و لێنەگەڕێن ئەم سەرەتایە لە ڕێگای ڕاست و دروستی خۆی دوور بکەوێتەوەو هه ڵەو ناڕێکی نەکەن بە کارێکی باوو کارەچاکەکان برەو پێبدرێن و کەسە چاککردووەکان ئافەرین بکرێن.\n-لە ڕووی تاکەوە تاکی وڵات زۆربەی هه رە زۆری لەماڵەوە خۆی خستووەتە خۆپارێزی و بێکار لەسنوورێکی بەرتەنگ شەوو ڕۆژ بەسەر دەبات ، پێویست دەکات پسپۆرەکان هاریکاری ئەو تاکانە بکەن کەژیانی نێوماڵەوە بێ تاقەت و نیگەرانیان دەکات ، بەرنامەی زانستی و پیاوانی شارەزا لە ڕادیۆو تەلەفزیۆنەکانو میدیا بەگشتی ڕێنمایی و ڕێنیشاندەریان بن بۆ خۆ گونجاندن لە گەڵ ئەم ڕەوشە نوێیەو دەرچوون بە تەندورستی.\nخیزانەکان بۆ یەکەمجار هه موو ئەندامانی خێزان پێکەوە بۆ ماوەیەکی درێژ لە ماڵەوەکۆدەبنەوەو دەمێننەوە، پێویستە پسپۆرانی خانوادەیی ئەوانیش لە میدیاکان هاوکاریان بکەن وڕێنیشاندەریان بن بۆ خۆگونجاندن و دەرچوون لە م ڕەوشەو بە سەلامەتی دەروونی و جەستەیی و ڕؤشنبیریەکی پێویست.\n-حکومەت پێویستە وەزارەتەکان هه ر ئێستا لێکۆڵێنەوە لە توانای خۆیان بکەن و کەم و کورتی و لایەنە باشەکانی خۆیان بناسن و کەم و کورتیەکان بەرە بەرە کەم بکەنەوەو خاڵە باشەکان ڕۆژ بە ڕؤژ بە هێز بکەنو پێویستیەکان بەردەست بکەن .\n-ئابووری ..پێویستە تاک و خیزان و کۆمەڵگەو حکومەت بە چاوێکی ترو بە شارەزاییەکی زۆرتر بیر لە دارایەکی خۆڕاگرو بە هێز بکەنەوەو بەردەوام داهاتوو و ئەم جۆرە پێشهاتانەیان لە بەر چاو بێتو ئامادەیی پێویستی بۆ ڕەچاوبکەن.\n-لە رووی تەندرووستیەوەزانکۆکان و پسپۆرەکان بەوەردی پێشهاتە نوێکانی نەخۆشی و پێویستیە دەرمانی و کەرستەییەکان دەسنیسان بکەن و نەخشە بۆ داهاتوو بکێشن.\n-وەزارارەتی ناوخۆ پێویست دەکات بەوردی کەسانی شارەزایی خۆی دابنێ و ڕۆژ بە ڕؤژو شوێن بە شوێن سەرنجی کارەکان و کەم و کورتی و پێویستیەکان بدات و ئامێرو ماشێن و کەرەستەی پێویست پەیدا بکات و شێوازی سەرکەوتوو هه ڵبژیری بۆ داهاتوو.\n-پەروەردەو خوێندنی باڵا پێویستە هه رچێ زووە بیر لە جۆری خوێندنی جێگرەوەو بکەنەوەو ئامێرو کەرەستەی پێویستی بۆ پەیدا بکەن و نە هێڵن منداڵ و گەنجەکانمان لە خوێند دوور بکەونەوەو سارد ببنەوە، هه رچی زووە تواناکانیان بخەنە کارو بیانخەنە بەدەم جۆرێکی تر لە خوێندن کە زۆرتر پشت بە خۆ دەبەستێ ، ئەمەش دیسان پێویست بەتەلەفزیۆنی تایبەت و بەرنامەی زانستی و پەروەردەیی دەکات کە بگونجێن لە گەڵ ئەم سەردەمەدا.\n-وەزارەتی کشتوکال پێویستە ئەم وەزارەتە هه رچی زووە پلانی سەوزکردنی وڵات وزۆرکردنی بەرهه م دابنێ ودەستی شارەزای جوتیارەکان بخاتە کارو گرنگیەکی پێویست بە گوندو جوتیار بدات و ئامێری تازەو ڕێگاکانی زانستی گونجاو لە گەڵ ئاوو هه وای وڵات بخاتە بەردەم جوتیارەکان ویارمەتی بەرهەمهێنانی دانەوێلەو گۆشت و شیرەمەنی ومریشک و هێلکەبداتو لەم ڕووەو جوتیارەکان بخاتە پێشبڕکێی بەرهه م چاکی و زۆرییەوە.\n-بەنداوو ڕووباروکانیەکان و ئاوی ژێرزەوی دەخوازن بە بەرنامەی کورت و درێژ زۆر بکرێن و چاک بکرێن و هه موو کوردستان بگریتەوە، چۆن ئەمانە یارمەتی کشت وکال و سەوزکردن و جوانکردنی وڵات دەدەن .\n-ڕێگاو بان و پردەکان پێویستە بەبەرنامەی سەرتاپاگیرچاکبکرێنەوەو زۆربکرێن، چۆن ئەمانە یارەتی دەری زووگەیشتن وڕزگارکەری نەخۆش و پێویستەکانن و دەبنە هۆی ئاسان و سەلامەتی هاتووچۆکردن لە نێو شاروگوندەکانی کوردستان.\nPrevious زاناکانی بەریتانیا داوای گۆڕینی پلانی حکومەت دەکەن … ئاسۆکمال\nNext جاڕدانی باری لە ناکاو ئامادەکردنی / پارێزەر/ لوقمان مصطفی صالح


بۆ هاورێم؛ ڕامانی گەل. ن: نامۆ کوردستانی\nتۆ نامری، هەروەکو چۆن دارستان و ئاوو بوونی مرۆڤ قەت نامرن. هەروەکو چۆن رۆڵەکانی رۆژگاری تاڵ وشێرن قەت نامرن. هەروەکو چۆن دەنگی ئازادی و بەهاری\nسەربەخۆیی قەت نامرێ.\n"ئەوان" لە تۆ ترسیان هەبوو. چونکە "لە وەڵاتی کورتە باڵایان" یان دەبێ قاچەکانی مرۆڤی وەکوو تۆ ببرن تاکو باڵات وەکو "ئەوان" نزم ببێت، یانکو دەبێ سەری لادەن بەڵکو ئیتر سەوداسەری سەرهەڵدان و "ئازاد" نەبێت.\nتۆ بەربەستی، تۆ لەمپەری بەردەم رێگای "کوندەبۆیانی کەلاوەنشینی"،چونکە تۆ وەکو"سەدای"یەکەی ناو حەیرانی مامە خدری قادری بوی کە بەشوێن خۆیدا وێڵ بوو.تۆ لە کانگای ئەوینێکا هەڵقوڵیوی کە بۆتە ماکەی ئازادی. تۆ "ئازادی".\nتۆ نامری، تۆ رامانی گەلێکی زیندووی کە تازە ئیتر تێک ناشکێت، موڵکی ئەبەدی وەچەکانی لە دوای خۆتی، ئەتۆ مۆرک و هێمای نەتەوەێیەکی راساوی، ئەتۆ زمانی، زمانی هاواری ئەوانەی سەرهەلداون، خۆراگری و نەبەردی ئەو کەسانەی دڵی تاریکی شەق دەکەن. ئەتۆ هەرگیز لە ناو ناچی، بیر و هزرت کازیوەیە، تیرۆژی بەردەم توومانە. مەرگی ئازیزت هاورێ گیان خەسار نیە، بەڵکو رێگە پێشاندەرە، دڵتەزێن نیە بەڵکو پتەو کەری خۆراگری و سەرهەڵدانە، ئەتۆ هاورێم قەت نامری چونکە رێبازت لە هیچ "ئازاد" ێک وون نیە.\nرامانی گەل، تۆ نامری، چونکە هزر قەت نامرێ. گرینگ نیە لە چوارچێوەی وێژەدا بێت یانکو مێژو، بەڵکو گرینگە وەک پەشێوی مەزن فەرمووی "روو لە کرێوەو پشت لە ئەنوا بیت" زۆر گرینگە رۆڵەی رۆژگاری خۆت بیت. ووشەکانت، نوسینەکانت، ژیانت ترسێنەرن چونکە وەک حەڵلاجی زەمانە نەتدەتوانی بێدەنگی بکەی لە درکاندی "حەقیقەت". چونکە مرۆڤە ئازادەکان، ئازاد دەژین و راوەستاو دەمرن. ووتەکانت بەرەو خوڵقاندنی مرۆڤی سەربەخۆ و بیردۆز و تاک بوون بۆیە تۆ هەردەم کاروپیشەت "خەو" بینین بوو، "خەونی مەخمەری خاسەرەنگ، خەونی تیژرەو وەک تیشک ودەنگ". ئەگەرچی ئەو خەونانە بۆ مرۆڤی وەکو تۆ مانای بە راوەستاوی مردنە. بەڵام ئێوە بە مردن کۆتاییتان نایەت بەڵکو وەک هێمنموکریانی فەرمووی:\n"بە مردوویش نیشانەی گوللەیە ئەم کەللە پر شۆرە\nئەوێستاش دەرسی سەربازی دەڵێ ئەو شاعیرە رەندە".


لەسوریا داعش هێرشیكرد - تۆڕی میدیایی خەڵک\n19 چەكدار و سەربازی سوریا كوژران\nروانگەی سوریایی بۆ مافەكانی مرۆڤ ئاشكرایكرد شەڕ و پێكدادانی سەخت لەنێوان چەكدارەكانی داعش و هێزەكانی سوپای سوریا لە باشوری شاری دێرزوور لە سوریا رووی داوە.\nرووانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ لە راگەیەنراوێكدا ئاشكرایكردووە شەڕێكی قورس لە نێوان سوپای سوریا و چەكدارەكانی داعشدا روویداوە لە باشوری پارێزگای دێرزور لە خۆرهەڵاتی سوریا و یەكدییان كردووەتە ئامانج، بەهۆیەوە كوژراو و بریندار لە هەردوولایەنی شەڕ هەن.\nراشیگەیاندووە لە چەند میحوەرێكیشەوە لە نێوان حەلەب و حەما و رەقە شەڕ لەنێوان داعش و سوپا و گروپە چەكدارەكانی سەر بە حكومەتی سوریا رووی داوە، هێرشی كتوپڕ كراوە لە خۆرهەڵاتی حەما.\nبەپێی زانیارییەكان 19 چەكدار و سەربازی سوریا كوژراون.\nماوەیەكە داعش جموجۆڵەكانی لە هەریەكە لە سوریا و عێراق زیاتركردووە، ماوەوە لە چەند شوێنێكەوە هێرش دەكات.


مۆدریج گریا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nیەکێتی تۆپی پێی کرواتی، لۆکا مۆدریجی ئەستێرەی هەڵبژاردەکەیی و یانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی وەک پڕ بەشدارترین یاریزان لە مێژووی هەڵبژاردەکەدا دیاریکرد و بەو بۆنەیەوە ڕێزی لێنا.\nدوای ئەوەی لە یاری ڕۆژی شەممەی هەڵبژاردەکەیدا بەرامبەر قوبرس سەرکەوتنی بەدەستهێنا، مۆدریج بووە پڕ بەشدارترین یاریزان لەمێژووی وڵاتەکەیدا و کاروانی وەرزشی لەگەڵ هەڵبژاردەکەی گەیاندە ئەنجامدانی 135 یاریی.\nلە تۆمارێکی ڤیدیۆیدا، دوای دەستنیشانکردنی وەک باشترین و پڕ بەشداریترین یاریزانی هەڵبژاردەکەی هاوڕێیانی چەپڵەرێزانی دەکەن و بۆی هەڵدەستنە سەر پێ وەک ڕێزێک بۆ کاروانی وەرزشی، لەو ساتەدا مۆدریج فرمێسکی خۆشی بە چاوەکانیدا دێنەخوار و ناتوانێت ئەو هەستەی بشارێتەوە.\nلە هەرێم بەرزترین ئاماری تووشبوون و مردن بە كۆرۆنا ڕاگەیەنرا


- 1/13/2020 6:02:00 PM 6129 جار خوێندراوەتەوە\nكوژرانی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشوی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران لە لایەن هێرشێكی ئاسمانی ئەمریكییەوە، شۆك و تاسانێكی چاوەڕواننەكراو بۆ تاران و لایەنگرەكانی لە ناوچەكەدا، كە بەوهۆیەوە ئەندازیاری چالاكییەكان و هەژمونی سوپای پاسدارانی لەدەستدا، بەتایبەتی فەیلقەی قودس لە هەریەك لە وڵاتانی عێراق، سوریا و لوبنان و یەمەن.\nسەرچاوەكانی راگەیاندن و زانیارییەكانیان لە دەزگای هەواڵگریی ژمارەیەك وڵاتەوە ئاماژە بۆ ئەوەدەكەن، سولەیمانی فەرماندە و بەڕێوەبەری گشتیی بنیادنان و پڕچەككردن و مەشقپێكردنی چەكدارانی نزیك لە سوپای پاسداران بوە وەك گروپە چەكدارییەكانی حزبوڵای لوبنان، حەشدی شەعبی عێراق، شیعیەكانی سوریا و حوسییەكانی یەمەن، كە سەرجەمیان بە فەرمانی ئەو جوڵاونەتەوە.\nپاش ئەوەی حوسییەكان سەنعای پایتەختی یەمەن-یان كۆنترۆڵكرد، جەنەراڵە سەربازییەكانی ئێران بەپەلە مژدەیان بڵاوكردەوە، كە چوارەم پایتەختی عەرەبی لەژێر كۆنترۆڵی ئەواندایە پاش هەریەك لە بەیروت، دیمەشق و بەغدا، دواتریش لە لایەن سەربازانی سەر بە سوپای پاسدارانەوە بە چڕی سەردانی ئەو ناوچەیە كرا.\nپەیوەندیی چەكدارانی حوسی بە سوپای پاسدارانی ئێرانەوە، لە سەرەتاكانی دروستبونی جەنگ دژ بە حكومەتی یەمەن دروستبو، پەیوەندییەكەش لە ناوەندی ئەو گروپە چەكدارییانە لە باكوری رۆژئاوای یەمەن بنیادنرا، لەكاتێكدا تەواوی مەشق و ئەزمونە سەربازییەكان و پلانە جێبەجێكراوەكانی حوسییەكان وێنەیەكی دوبارەی سوپای پاسدارانی ئێران بو، لە كۆتاییشدا ئەو چەكدارانە رێكارێكی تێكەڵ لە چالاكییەكانی سوپای پاسدارانی ئێران و حزبوڵای لوبنانیان پەیڕەوكرد؟\nپەیوەندی نێوان سوپای پاسداران و حوسییەكان لەمێژینەیە، بەڵام لەبەرچاوان نەبو و بە نهێنی مابوەوە، بەڵام لە ساڵی 2013دا و پاش ئەوەی سوپای پاسداران چەك و پشتیوانیی سەربازیی زیاتری رەوانەی ئەو گروپە كرد پەیوەندییەكان زیاتر دەركەوتن، رێكەوتی كانونی دوەمی ساڵی 2013، هێزی دەریایی یەمەنی دەستیگرت بەسەر جیهان-1، ئەو كەشتییە ئێرانییەی لە كەناراوەكانی میدی دەریای سور-دا بو و بەگوێرەی دەسەڵاتدارانی یەمەن هەزاران پارچەی چەكی نوێ و تیمێك لە شارەزایانی سوپای پاسدارانی ئێرانی تێدابوە، دواتر ئەو شارەزایانە رەوانەی سەنعا كراون و پاش ئەوەی حوسییەكان ئەو ناوچەیەیان كۆنترۆڵكرد تیمەكەش ئازادكران.\nلەكاتی كۆنترۆڵكردنی سەنعا-ی پایتەختی یەمەن لە لایەن حوسییەكانەوە، دەستبەجێ دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی یەمەنیی گەمارۆدرا، كە لەو ناوچەیەدا ژمارەیەك لە شارەزایانی سوپای پاسداران دەستبەسەركرابون و سەرجەمیان بەو شارەزایانەی كەشتیی جیهان-1یشەوە، ئازادكران، باس لەوەشدەكرێت كەشتییەكە ئەو چەكانەی بە مەبەستی رەوانەكردنی بۆ سەڵتەنەی عمان تێدابوە.\nپێشتریش حوسییەكانی یەمەن لە روداوێكی هاوشێوەدا سێ هاوڵاتی ئێرانییان ئازادكرد، كە لە ناوچەی عمران-ی باكوری سەنعا-ی پایتەخت زیندانیكرابون بە تۆمەتی هەبونی پەیوەندیان بە چەكدارانی حوسی و مەشقكردنیان بە چەكدارەكانی.\nلە ساڵی 2017دا، لێكۆڵینەوەیەكی رۆژنامەوانیی ئاژانسی رۆیتەرز ئاشكرایكرد، "لەرێگەی ململانێ بەردەوامەكانی یەمەنەوە رۆڵی ئێران زێدەتربوە و بە مەبەستی پشتیوانییكردنی حوسییەكان چەكی زۆر زیاتر و هاریكاری جیاواز رەوانەی ئەو وڵاتە دەكات، ئەوەش هەمان ستراتیجییە كە ئێران بە مەبەستی پشتگریكردنی حزبوڵای لوبنانی بەكاریدەهێنێت لەسەر خاكی سوریا".\nهەر لەو لێكۆڵینەوە رۆژنامەوانییەی ئاژانسی هەواڵیی رۆیتەرز-دا هاتوە "قاسو سولەیمانی بە باڵی دەرەكیی سوپای پاسدارانی ئێران دادەنرێت و ئەو فەرماندە ئێرانییە لە تاران-ی پایتەخت لەگەڵ بەرپرسانی باڵای سوپای پاسداراندا كۆبوەتەوە بە مەبەستی تاوتوێكردنی زیاتر پشتگیریكردن لە حوسییەكان".\nبەرپرسێكی نێو كۆبوەنەوەكەش لەوبارەیەوە بۆ ئاژانسەكان رایگەیاندبو "لەناو كۆبونەوەكەدا سەرجەمیان رێككەوتون لەسەر زیاتركردنی هاریكارییەكانیان، لەرێگەی مەشقپێكردن و پڕچەككردن و پاڵپشتی دارییەوە"، ئاماژەی بەوەشكردبو "یەمەن ناوەندی راستەقینەی جەنگە بە وەكالەتەكانە و بردنەوە لە ململانێكانی ئەو وڵاتەدا هاوكاردەبێت لە سنورداركردنی سەنگی بەهێز لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا".\nرێكەوتی 4ی كانونی یەكەمی ساڵی 2019، حكومەتی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا ئاشكرایكرد، لە یەمەن فەرماندەیەكی باڵای سوپای پاسدارانی ئێران هەیە كە چالاكییە چەكدارییەكانی حوسییەكان بەڕێوەدەبات، راشیگەیاند "هەركەس و لایەنێك زانیارییان لەسەر شوێنی چالاكییە سەربازییەكانی ئەو فەرماندەیەی لە یەمەن پێبدات، بە 15 ملیۆن دۆلار-ی ئەمریكی خەڵاتدەكرێت".\nوەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتوەكانیش لەوباریەوە رایگەیاند " سوپای پاسدارانی ئێران كارەساتی گەورەیان بەسەر گەلی یەمەندا هێناوە و تۆمەتباری سەرەكی لەوبارەیەوە عەبدولرەزا شەهلایی-ە، كە لە سەنعا-ی پایتەختی یەمەن نیشتەجێیە".\nكۆتایی ساڵی 2019، بەرپرسانی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا بڵاویانكردەوە "كەشتییەكی جەنگیی ئەمریكیی دەستی بەسەر كاروانێكی پێكهاتو لە پارچەی موشەكی ئێرانیدا گرتوە، كە لەرێگەیدابوە بۆ حوسییەكانی یەمەن".\nبەگوێرەی ئەو بەرپرسانە، ئەوە یەكەمینجارە دەست بەسەر پارچەی لەوجۆرە پێكشەوتودا بگرن و بەپێی هەمان سەرچاوە، دەستگرتن بەسەر پارچە موشكی لەوجۆرەدا بەڵگەیە بۆ بەردەوامیی ئێران لە رادەستكردن و پڕچەككردنی حوسییەكان.\nبەرەبەیانی هەینی ، رێكەوتی 3ی كانونی دوەمی 2020 ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا بە راگەیەندراوێك هەواڵی كوشتنی قاسم سولەیمانی و ئەبومەهدی موهەندیس، جێگری سەرۆكی دەستەی حەشدی شەعبی بە راگەیەندراوێك بڵاوركدەوە، كە هێرشەكە لە لایەن فڕۆكەیەكی بێفرۆكەوانی ئەمریكییەوە ئەنجامدرا و ژمارەیەك كەسایەتی دیكەش لەو هێرشەدا كوژران.\nعەلی ئەلزەهەب، لێكۆڵەر لە كاروبارە ستراتیجیی و سەربازییەكان پێیوایە "پەیوەندییەكانی فەیلەقی قودس بە سەرۆكایەتی قاسم سولەیمانی لەگەڵ میلیشیا تائیفیی و مەزهەبییە عەرەبەكانی ناوچەكەدا لە گەشەی بەردەوامدا بوە بە سەرجەم پشتگیرییە ماددی، سەربازی و لۆجیسیتییەكانیشەوە كە دور نیە حوسییەكان پەیوەندییەكی راستەوخۆیان بە قاسم سولەیمانییەوە نەبوبێت، چونكە پەیوەندییەكانی ئەو پیاوە لەگەڵ بەرپرسانی ئەو گروپە چەكدارییانەدا بێبەربەست بوە، لەبەرئەوەی رۆڵی سەركردەیەكی رۆحیی هەبوە، پەیوەندییەكانی بێسنوربوە لەگەڵ ئەو میلیشیایانەدا".\nئەلزەهەب لەوبارەیەوە بۆ دەزگای هەواڵیی ئیندیپێندنت-ی بریتانی رونكردوەتەوە "تایبەتمەندیی پەیوەندی حوسییەكان بە سولەیمانی و فەیلەقی قودس-ەوە، لەوەدا خۆی دەبینێتەوە كە تەنها پشتی بە لایەنی لۆجیستیی و چەكەوە بەستوە زیاتر لە مەشقی سەربازیی و شارازەیان، رۆڵی سولەیمانی لە یەمەن هاوشێوەی رۆڵ بینینەكانی لە هەریەك لە وڵاتانی سوریا و لوبنان و عێراق نەبوە، ئەوەش بەهۆی ئەو بچڕانە جیۆگرافییەی لەنێوان ئێرران و یەمەن و ئەو وڵاتانەدا هەیە".\nئاماژەی بەوەشكردوە "لەسەر ئەو بنەمایانەی باسكران، حوسییەكان و لایەنەكانی دیكەی نزیك لە ئێران توشی زیانێكی زۆربون، بەڵام ئەو زیانە كاتییە، ئەگەر ئێران نەیتوانی پارێزگاری لە رۆڵی فەیلەقی قودس بكات لە ناوچەكەدا، لەكاتێكدا سولەیمانی وەك تیمێك كاریدەكرد نەك تەنها خودی خۆی، ئەو تیمەش لەئێستادا ماوە و بونی هەیە، كەواتە زیانەكە تەنها لە كوشتنی فەرماندەكەدایە نەك تەواوی تیمەكە، كە تیمێكی دەرەوەی سنورەكانە".\nحوسییەكان لەنێوان دو بژاردەدا\nعەبدوسسەلام محەممەد، لێكۆلەری یەمەنی، سەرۆكی ناوەندی پەیوەندیی و توێژینەوەكان رایگەیاند "كوشتنی قاسم سولەیمانی كە هێمایەكی گرنگ و دیاری بواری سەربازیی ئێران و نوێنەرەكانی بو لە ناوچەكەدا، كە یەكێك لەو نوێنەرانە حوسییەكانە زیانێكی گەورەی بۆ دروستكردون".\nئاماژەی بەوەشكردوە "كەواتە ئێستا تێگەیشتین لەوەی سولەیمانی لەڕوی پڕچەككردن و پلاندانان و سەرپەرشتیكردنی جەنگەكانیانەوە گرنگی بە حوسییەكان داوە، لەكاتێكدا فەرماندەی گشتی فەیلەقی قودس بوە و وەك دەستی ئێران رۆڵی بینیوە لە ناوچە عەرەبییەكاندا، توانیویشییەتی لە دە ساڵی رابردودا كۆنترۆڵی چوار پایتەختی عەرەبی بكات ئەوانیش هەریەك لە بەغدا، بەیروت، دیمەشق و سەنعا-ن، بەو واتایەش سولەیمانی رۆڵی هەژمونی ئێرانی بینیوە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست".\nبەپێی وتەكانی ئەو لێكۆڵەرە "سولیەمانی بە شێوەیەكی راستەوخۆ سەركردایەتی پرۆسەی كودەتای حوسییەكانی كردوە كە لە مانگی ئەیلولی ساڵی 2014دا ئەنجامیاندا، لەو چالاكییەشدا چەكی جۆراوجۆری بۆ ناردون و شارەزایانی سوپای پاسداران و حزبوڵا نێردراونەتە ئەو ناوچەیە بە مەبەستی روەبەڕوبونەوەی هێزەكانی هاوپەیمانی عەرەبی، هەربۆیە كوژرانی ئەو فەرماندەیەی فەیلەقی قودس كارەساتێكی گەورەیە بۆ حوسییەكان و قەرەبوكردنەوەی ئەستەمە".\nراشیگەیاند "پێشبینییەكانی پەرتەوازەبونی میلیشیاكانی ئێران لە ناوچەكەدا پاش سولەیمانی، بە شێوەیەكی نەرێنی بەسەر حوسییەكاندا رەنگدەداتەوە و ئەوەش لەپاڵ كوژران و لەدەستدانی پلانداڕێژەر و پشتیوانێكی گەورەیان، بە هەمانشێوە بەئامانجگرتنی سولەیمانی لە لایەن واشنتن-ەوە بەواتای یاساغكردن و سزادانی هەر كەسایەتی و لایەنێك دێت كە لەگەڵیدا كاریكردبێت یاخود بیر لەوەبكاتەوە شوێنی بگرێتەوە، یاخود هەمان كارەكانی ئەو دوپاتبكاتەوە، ئەوەش یەكەمین روبەڕوبونەوەی راستەوخۆی نێوان ئەمریكییەكان و ئێرانییەكان بو كە بوە هۆی زیانگەیاندن بە تاران، ئەو زیانەی لەكاتی وەستانی جەنگی ئێران-عێراقەوە تا ئەوكاتە بەرینەكەوتبو".\nئەو توێژەرە دەشڵێت "پێیوایە حوسییەكان لەئێستادا لەنێوان دو بژاردەی خراپدان لەم ماوەیەدا"، بەپێی وتەكانی محەممەد لە ئێستادا حوسییەكان لەنێوان هەریەك لە بژاردەكانی نزیكبونەوە لە واشنتن و فشارەكانی ئێران-دان تا تۆڵەی قاسم سولەیمانی بكەنەوە و ململانێكانیان لەدژی سعودییە زیاتربكەن تا گرژی لەناوچەكەدا دروستببێت، دوریش نیە روداوی كشوتنی سولەیمانی پاڵبنێت بە حوسییەكانەوە تا بڕیاربدەن لەسەر تەقاندنەوەی دۆخەكە لە ناوچەكەدا، دوریشنییە دەروازەكانی بازرگانی نێودەوڵەتی بكەونە برەدەم هەڕەشە و چەتەكانی دەریا، یاخود هێرشبكەنە سەر بەندەر و فڕۆكەخانەكانی كەنداو".\nعەدنان هاشم، رۆژنامەوان و لێكۆڵەری كاروبارەكانی كەنداو و سیاسەتەكانی ئێران دەڵێت "كوشتنی سولەیمانی زیانێكی گەورەیە بۆ هەژمونی ئێرانی بە شێوەیەكی گشتی و لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست-یش بە هەمانشێوە، چونكە ئەو پیاوە لە ساڵانی نەوەدەكانەوە كاریكردوە بۆ بنیادنانی ئەو هەژمونە و لە زۆر وڵاتیشدا بوە بە تایبەتی یەمەن".\nهاشم باس لەوەدەكات "سولەیمانی بوەتە خاوەنی كەسایەتیەكی جەنگاوەر كە لەنێوان چەكدارانی ئێرانی و حوسیی-دا جیاوازی ناكات، بە لەدەستدانیشی ئەو گروپە چەكداریە یەكێك لە دیاریترین متمانەپێكراوەكانی ناو ئێرانیان لەدەستدا"، رونیشیكردوەتەوە "سولەیمانی پێیوابوە ئەو جەنگە بەوەكالەتەی ئێران ئەنجامیدەدات لە یەمەنە نەك ناوچەیەكی دیكە".\nلە درێژەی وتەكانیشیدا عەدنان هاشم دەڵێت "پێموایە ئەو گروپە چەكدارییە خۆیان ئامادەدەكەن بۆ تۆڵەسەندنەوەیەكی بەزەبر لە بەرامبەر كوشتنی قاسم سولەیمانی، لەگەڵ زۆربونی دەستێوەردانەكانیشدا لە یەمەن، ئەو وڵاتە دوبارە باجێكی سەخت دەداتەوە".\nزیانێكی كەم و سەرەتایی\nتوێژەری سیاسی، موستەفا ناجی وایدەبینێت "زیانبەركەوتنی حوسییەكان بە كوشتنی قاسم سولەیمانی زیانێكی سەرەتایی و كەمە، چونكە سولەیمانی دروستكەری هەژمونەكە بوە لە ناوچەكەدا و ئەفسانەی ئەو پیاوەبوە كە مەرگی بەسەردا ناسەپێندرێت".\n"سولەیمانی بە پیاوێكی ئاسنین و بەهێز لە جەنگ و خوێنڕشتندا ناوبانگی هەبو، ئەوەش پێگەی حوسییەكان بەرزتردەكاتەوە و كوشتنیشی بوە هۆی نەمانی توانیان و پێگەیان بۆ جێگیركردنی هەژمونیان" بە وتەی موستەفا ناجی.\nلە كۆتایی وتەكانیدا ئەو تویژەرە راشیگەیاندوە "ئێران و سولەیمانی، رۆڵی باوكێكی بەهێز و بەتوانا دەبینن كە بۆ رۆڵەكان و شوێنكەوتوانی جێگەی ئارامی و ئاسایشن، نەمانی باوكیش دەبێتە هۆی دلەڕاوكێ و ترس بۆ ئەو كەسانی پابەندن پێوەی، لە ئێستاشدا ئەو حاڵەتە روبەڕوی حوسییەكان بوەتەوە، چونكە ئەو پیاوە ئەندازیاری هەژمونەكە بو و خودی خۆی دەستی بە پەتەكانی یارییەكەوە گرتبو، نەمانیشی بەواتای نەمانی هزری بەڕێوەبەر هەژماردەكرێت.