سێشه‌ممه ١١ ی مانگی پـێنج ٢٠٢١\nی مانگی پـێنج, ٢٠٢١\nژمارەی کاندید بۆ هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بە ڕێژەیەکی بەرچاو کەمیکردووە\nبەگوێرەی داتاکانی پەیمانگای کوردیی بۆ هەڵبژاردن، ژمارەی کاندیدەکان بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمانی عێراق کە بڕیار وایە لە ڕۆژی ١٠ی مانگی ١٠ی ئەمساڵدا بەڕێوەبچێت، بەڕێژەیەکی زۆر کەمی کردووە و شارازایەکی بواری هەڵبژاردنیش باس لەوە دەکات گۆڕینی سیستەمی هەڵبژاردن هۆکاری سەرەکیی پشت ئەو گۆڕانکارییەیە.\nی مانگی دوو ٠٩, ٢٠٢١\nدووەم دادگایـیکردنی ترامپ لە ئەنجومەنی سیناتی ئەمەریکا دەستپـێدەکات\nدووەم دادگایکردنی مێژوویی سەرۆکی پێشوو دانۆڵد ترامپ رۆژی سێشەممە لە ئەنجومەنی سیناتی ئەمەریکا دەستپێدەکات و تیایدا ترامپ تاوانبارکراوە بەوەی مانگێک لەمەوبەر خەڵکی بۆ یاخیبوون هانداوە\nدکتۆر سەڵاحەددین ئەحمەد\nکێژۆڵەکەی لە مەراسیمی سوێندخواردنی سەرۆک سەرنجی خەڵکی ڕاکێشا\nئەو کیژۆڵەیەی بە خویندنەوەی هۆنراوەیەک لە ئاهەنگی سوێندخواردنەکەی بایدن دا سەرنجی هەموانی بۆ لای خۆی راکێشا\nجۆو بایدن 46 هەمین سەرۆکی ئەمەریکا\nجۆو بایدن وەک سەرۆکی نوێی ئەمەریکا سوێندی یاسایی خوارد و بەمەش بووە 46 هەمین سەرۆکی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا\nکامڵا هێرس یەکەم ژن لە پـۆستی جێگری سەرۆکی ئەمەریکا\nکامڵا هێرس سوێندی دەستوری خوارد وەک جێگری سەرۆکی 46 هەمینی ئەمەریکا و بەوەش بوو بە یەکەم ژن لەو پـۆستە باڵایەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکادا بێت\nبایدن فەرمانی دەستبەجێ لە بارەی کۆچبەری و کۆڤید و کەشوهەواوە دەردەکات\nیاریدەدەرانی سەرۆکی نوێی ئەمەریکا دەڵێن جۆو بایدن بەنیازە هەر رۆژی چوارشەممە دەستبەجێ چەند فەرمانێک دەربکات بۆ گێڕانەوەی ئەمەریکا بۆ پەیماننامەی پاریس بۆ کەشوهەوا و هەروەها بۆ رێکخراوی تەندروستی جیهانی.\nگوندەکەی باپـێری کامڵا هێرس لە هیندستان ئاهەنگ دەگێڕن\nدانیشتوانی گوندی باوباپیری کامڵا هێرس لە هیندستان، ڕۆژی چوارشەممە ئاهەنگ بۆ ڕۆژی دەستبەکاربوونی هێرس وەک جێگری سەرۆکی ئەمەریکا دەگێڕن لە ڕێگای یارییە ئاگرینیـیەکان و دابەشکردنی شیرنی و خواردن بەسەر خەڵکدا.\nسەرۆک ترامپ لە دوا ساتەکانی بەڕێوەبەرایەتیـیەکەی لێبوردنی بۆ 73 کەس دەرکرد\nسەرۆک ترامپ چەند کاتژمێرێک بەر لەوەی کۆتایی بە خولی سەرۆکایەتیـیەکەی بهێنێت لێبوردنی بۆ 73 کەس دەرکرد و هەروەها سزای سەر 70 کەسی دیکەی کەمکردەوە\nسەرۆک ترامپ پاش نیوەڕۆی سێشەممە و لە وتاری ماڵئاوای بەبێ ئەوەی ناوی جۆو بایدن بهێنێت، گوتی" لەم کاتەی کۆتایی بە خولی سەرۆکایەتیـیەکەم دەهێنم وەک 45 هەمین سەرۆکی ئەمەریکا\nپاراستنی ئاسایشی سەنگیی سەرەکییە بەر لە سوێند خواردنی بایدن\nپاراستنی ئاسایش تەنانەت بابەتێکی زیاتر جێی بایەخە لە ڕۆژی سوێندخواردنی جۆو بایدن کە بە دوو هەفتە دوای ئەوە دێت بە هەزاران لە لایەنگرانی سەرۆکی دانۆڵد ترامپ هوروژمیان کردە نێو باڵەخانەی کۆنگرێس.\nی مانگی یه‌ک ١٧, ٢٠٢١


ANF | چوارپارچەی کوردستان لە لۆزان هاواریان کرد: گەلی کورد یەکێتی دەوێت\nهەنگاوی یەکەمی ڕێپێوانی یەکێتی نەتەوەیی کورد لە لۆزان- ژنێف کۆتایی هات. بەشدارانی ڕێپێوانەکە بانگەوازیان لە پەرتبوونی کورد کرد و داوایان کرد بۆ دروستکردنی یەکێتی نەتەوەیی بکەونە جموجۆل و پەیامی :"بۆ ئەوەی سەدەیەکی دیکە لەدەست نەدەین، پێویستە یەک بگرین".\nپێنجشه‌ممه, 5 Dec 2019, 23:30\nبە بەشداری سەدان کەس لە چوارپارچەی کوردستان، کە تێیدا سیاسەتمەدار، نووسەر، رۆژنامەنووس، ئەکادیمیسیەن، رێکخراو و نوێنەرانی حزبە سیاسییە ناسراوەکان هەبوون. ڕێپێوانی یەکێتی نەتەوەیی لە شاری لۆزان هەتا شاری ژنێڤ-ی سویسرا ئەنجام درا.\nخەلیل خەمگین گەلی کورد یەکێتی دەوێت\nهونەرمەند خەلیل خەمگین، بۆ دروستکردنی یەکێتی نەتەوەیی کورد بانگەوازی بۆ حزبە کوردییەکان کرد، خەمگین وتی: "لە بەرامبەر کۆمەڵکوژکردنی منداڵانی کورد لە ڕۆژئاوا، ناڵەی بنەماڵەکانیان دەبێت بڵێین، ئیتر بەسە با یەکێتی خۆمان دروست بکەین، ئەگەر لەم قۆناغەدا ئێوە نەبنە یەک، ناتوانن یەکێتی کوردانیش دروست بکەن".\nخەمگین وتیشی: ئیتر هاواری منداڵ و قیژەی دایکان ببیستن.. ئیدی رۆژ رۆژی ئابڕووە. ئەگەر ئێمە یەکێتی خۆمان دروست نەکەین، سەدەیەکی دیکەش لەدەست دەدەین. تاکە هەتوانی برینەکانی ئەو منداڵانەی کۆمەڵکوژکران و ئێشی ئەو دایکانەی هاوار دەکەن، دروستکردنی یەکێتی نەتەوەییە".\nعادل: بایکۆتکردنی تورکەکان لە هەموو شوێنێک بڵاودەکەینەوە\nدوای خەلیل خەمگین، هاوڵاتی باشووری کوردستان، کاردۆ عادل، باسی لە بایکۆتکردنی دەوڵەتی تورک کرد و بانگەوازی بۆ هەمووان کرد کە بەشداری ئەو هەڵمەتە ببن. عادل ئەوەشی راگەیاند کە لەدژی دەوڵەتی تورک خەیاتی بایکۆتی دەوڵەتی تورک لە باشووری کوردستان بەڕێوەدەچێت زۆر گرنگە، دەبێت ئەو هەڵمەتە بۆ هەرچوار پارچەی کوردستان بپەڕێتەوە و بگاتە ئەوروپاش. عادل وتیشی، دەبێت لە بەرامبەر بەرپرسیارییەتی یەکێتی نەتەوەیی هیچ حزبێک پاشەکشێ نەکەن و وتی: "ئەوەی گەلی کورد لە کۆمەڵکوژی و داگیرکاریی ڕزگار دەکات، یەکێتی نەتەوەییە".\nئیگرەک: دەبێت لە دژی کۆمەلکوژییەکانی یەکگرتوو بین\nفیکرەت ئیگرەک، هاوسەرۆکی ئەنجومەنی تاراوگەی شەنگال قسەی کرد و وتی: "سیاسەتی قڕکردن و کۆمەڵکوژیی بە شێوەیەکی توند لەدژی گەلی کورد بەردەوامە، ڕێگەی بنەڕەتی کە بتوانین لەدژی بوەستینەوە، دروستکردنی یەکێتی نەتەوەییە. کەس ناتوانێت خۆی لەو ئەرکە دوور بخاتەوە".\nدوای پێشکەشکردنی وتەکان، بەشدارانی ڕێپێوانەکە چونە هۆڵی پێشانگای رێنەنس. لە هۆڵەکە دوای ئەوەی کە پانێڵێک لەبارەی یەکێتی نەتەوەیی بە بەشداری بەشداربووانی ڕێپێوانەکە بەڕێوەچوو، بە بەشداری هونەرمەندانیش کۆنسێرتێک بەڕێوەچوو.\nپارێزەران بۆئەوەی بچنە ئیمڕالی سەردانی داواکاری گشتی بورسەیان کرد\nقڕکردنی سیاسی لە چەولیک و مەرسین شەرمەزار کرا\nژنانی کورد لە ڕووسیا پشتگیری خۆیان بۆ هەنگاوەکەی کەجەکە دەربڕی\nژنانی تیشکی ڕۆژ لە ئێلح و ئەستەنبوڵ چالاکیان ئەنجامدا\nیەکینەکانی تۆڵە بە دەیان ئۆتۆمبێڵ و کارگەی فاشیستەکانی سووتاند\nچالاکیی "ئێشکگریی ئازادی" لە ٤٣٢هەمین هەفتەیدا بەردەوامە


شاپیاو!! – پەڕە 27 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » محەمەد كەریم » شاپیاو!!پەڕە 27\nفلاش فیکشن یان ساتەچیرۆک\nهەمیشە گرژ و مۆنە. گەرچی پیاوێكی سەقەتە، كەچی وا خۆی نیشان دەدات كە پیاوێكی بە سەنگە. یەك رۆژیش سەربازیی نەكردووە كەچی لە ماڵەوە رێك وەكو ئەفسەرێكی كەللەشەق رەفتار دەكات. تەنیا لە دارەكەی بن هەنگڵی و پێڵاوە سوورەكانی كەمە. خۆشی نازانێ باپیری لە كوێ ئەو شەكرەی شكاندووە:»كوتەك لە بەهەشتەوە هاتووە!» كەچی هەمیشە دەڵێت: « باپیرم پیاو بوو، سێ ژنی هەبوو، بەیانی پێش ئەوەی بچێت بۆ سەرباخ، هەرسێكیانی داركاری دەكرد، ئێوارە كە دەهاتەوە یەك بەرچنە میوەی بۆ دەهێنانەوە، هەموو وەك زەردەواڵە تێی دەمرووكان و وەكو هارومار دەیانخوارد. ئیتر كەس نقەی لێوە نەدەهات، مرۆڤ وەكو گا وایە سكی تێر بكە گوێژەی پێ بكێڵە، چركەی لێوە نایەت.»\nئێواران كە لەسەر ئیش دێتەوە، بەرلەوەی بگاتە سەری كۆڵانەكە، ماڵەكە ورتەی لێدەبڕێت. دەچێتە باخەكە و لەسەر جۆلانەكە پاڵدەداتەوە، ئیتر هەتا نیوەشەو لەوێ ناجووڵێ و هەتا كادێنەكەی دەیگرێ، بە جۆرەها خواردن و میوە و چەرەسات گەدەی لەقەئاخن دەكات و سەیری مۆبایلەكەی دەكات. وەكو شێت بە شتە پڕوپووچەكانی تیك تۆك پێدەكەنێ. ئەگەر ژنەكەی بەخت یاری بێ، هەر لەوێدا خەوی لێدەكەوێ و هەتا بەیانی جووڵە ناكات. ئەگەر ناوچەوانیشی سیانزە بێ، ئەوا شاپیاو خەوی لێدەزڕێ و هەتا بەرەبەیان چەلەحانێی لەگەڵ دەكات، ئاخریش بە زۆر لاقەی دەكات و كلكە خاكەنازێكی تێدەكوتێ.\nبۆ ئەوەی ژنەكەی پێ نەخاتە ئەودیو دەرگای حەوشە، لە دەسكە كەوەرێكەوە هەتا سەلاجە خۆی دەیكڕێت. ماڵەكەی كردووە بە كامێرا و خاڵخالۆكەشی لێ ون نابێت. دڵخۆشە بەوەی هەموو شتێك لە ژێر كۆنترۆڵی خۆیدایە. زۆرجار دەڵێت:»ئەگەر پیاو كۆكی ژن میز نەكات بەخۆیدا، هەر پیاو نییە.»\nبەیانییە بە ئوتومبیلەكەیەوە لە دەرگای حەوشە دێتە دەرەوە، دەستێك بە سمێڵە بۆزەكەیدا دەهێنێت، دەكۆكێ. ژنەكەی دەرگاكە دادەخاتەوە.\nپاش كەمێك سەرێك دەكێشێت. تەلەفۆنەكەی دەنێت بە گوێیەوە: «بەیانیت باش رۆح و گیانم، ملی شكاند، هەر ئێستا خۆم دەگۆڕم و دێم، لەپێناوی یەك سەعات بەهەشت لەگەڵ تۆدا، بەرگەی تەمەنێك ژیانی دۆزەخ دەگرم…»\n251 جار بینراوە


ئيران.. به‌رزه‌وبوين شماره‌ى قوربانيه‌يل په‌تاى وه‌رازه‌يل ئه‌را 106 كه‌س\nشه‌فه‌ق نيوز/ شماره‌ى ئه‌و كه‌سه‌يله ك گيان له‌ده‌سدان له ئه‌نجام تويشهاتن وه په‌تاى وه‌رازه‌يل ك له‌يران بڵاو بويه‌سه‌و له سبته‌مبه‌ر/ ئه‌يلول گوزه‌يشت تائيسه ره‌سيه‌سه 106 كه‌س.\nله‌ى باوه‌ته‌و، ئاژانس هه‌واڵه‌يل فه‌رمى ئيران (ئيرنا) له زووان حسێن عرفانيان سه‌رۆك به‌ش نه‌خوه‌شيه‌يل جيوازبوێ له وه‌زاره‌ت ته‌ندروسى ئيرانى وت: له هه‌فته‌ى گوزه‌يشت 3 هه‌زار و 354 كه‌س روێ له نه‌خوه‌شخانه‌يل كردنه وه بوونه‌ى ده‌ركه‌فتن نيشانه‌يل ته‌نگه‌نه‌فه‌سى.\nعرفانيان وت: دوياى تاقيكردن پزيشكى له‌بان ئه‌و نه‌خوه‌شه‌يله، ده‌ركه‌فتگه ك 82 كه‌س له‌ليان تويش هاتنه وه په‌تاى وه‌رازه‌يل، ك دوياخر 7 له‌ليان گيان له‌ده‌سدانه.\nيه‌يش له‌وه‌ختيگه عه‌لى ره‌زا رئيسى جيگر وه‌زير ته‌ندروسى ئيرانى له به‌ياننامه‌يگ له 7 ديسه‌مبه‌ر ئى مانگه ئاشكراى كرد شماره‌ى ئه‌و كه‌سه‌يله ك گيان له‌ده‌سدانه له‌ئه‌نجام تويشهاتن وه په‌تاى وه‌رازه‌يل له ئه‌يلول گوزه‌يشته‌و تائيسه ره‌سيه‌سه 81 كه‌س.\nجى باسه، سه‌رچه‌وه‌يليگ ته‌ندروسى ئيرانى ئه‌وه ده‌رخستن ك بڵاوبوينه‌وه‌ى ڤايرۆس ”H1N1 “ ك ئه‌دێده هووكار په‌تاى وه‌رازه‌يل، له‌ى ماوه‌ى چه‌ن مانگ دوياخره له‌چه‌ن شوونيگ جوور گوڵستان و مازنده‌ران و كرمان و ئه‌هواز و شوونه‌يل تر بڵاو بويه‌سه‌و.\nله سه‌عاتيگ له ئيران 50 كه‌س تويش "كۆرۆنا" ئه‌يه‌ن\nDate: 2020-03-19 09:42:58\nتره‌مپ ئاشكراى پيشكه‌فتن گه‌ورايگ له مه‌سه‌له‌ێ ئيران كرد\nDate: 2019-07-16 21:09:04\nDate: 2019-05-28 10:59:15\nئاگر لە شاریگ پیشەسازی ئیران كه‌فته‌و\nDate: 2020-08-04 09:19:25


د. شێرزاد نجار December 24, 2018 وتار و بیروڕا\nلە رۆژگاری ئێستادا، ئەگەر گوڕوتینێك هەبێت لە نێو سیستمی نێودەوڵەتیدا، ئەوا لە سیستمە مەزنە تاكڕەوەییەكانەوە سەرچاوە دەگرێت، وەك چین و رووسیا، یا لەو كەسانەی كە هەوڵی بەدەستهێنان حوكمڕانی دەدەن لە پێناو هێنانەدی خەونی خەلافەتی نوێ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. كە سەرەڕای هەموو كێشە و لاوازییە زۆرەكانیان، هێشتا ئەم سیستمە تاكڕەوی و تۆتالیتارییە ئایینییە خاوەن تمووحانە بەرەوپێش دەچن لە كاتێكدا دیموكراسیەتەكان پاشەكشە دەكەن، ئەمەش لە كاتێكدا كە دیموكراسیەتەكان كارلێك دەكەن لەگەڵ یەكدا و زیاتر و زیاتر هەست دەكەن رووبەڕووی كۆت و بەند دەبنەوە.\nكەواتە نابێت جێی سەرسوڕمان بێت كە یەكێك لە كاریگەرییە لاوەكییەكانی ئەم هەلومەرجە بریتییە لە دیموكراسی و لە هەندێ حاڵەتدا داڕووخانی دیموكراسی لەو شوێنانە كە دیموكراسی زۆر لاواز و نوێ بووە. بۆی هەیە ئاڵوگۆڕە جیۆپۆلەتیكیەكانی نێو هێزە مەزنەكان، كە زۆربەی جار، نەك هەمیشە، دەرئەنجامی شەڕەكانن، كاریگەری هەبێت لەسەر سیاسەتی ناوخۆیی دەوڵەتە بچووك و لاوازەكانی جیهان، پێشتریش رەوتە دیموكراسییەكان دوچاری راوەستان و پاشەكشە بوونەتەوە.\nتێڕوانین لە ساڵانی نێوان هەردوو جەنگەكە، بە تایبەتی ساڵی 1920، كاتێك ژمارەی وڵاتە دیموكراسییەكان لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانی زیاتر بوون، كەسانی هاوچەرخی وەك مێژوونوسی بەریتانی جەیمس بریس باوەڕی وابوو كە ئەوان شایەتحاڵی رەوتێكی سروشتین بەهۆی یاسای گشتی بەرەوپێشچوونی كۆمەڵایەتییەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، دیموكراسیەتە نوێیەكان لە ئەستۆنیا و لاتڤیا و لیتوانیا و پۆلەندا داكشان. هێزە مەزنە دیموكراسییەكانی ئەوروپا، فەڕەنسا و بەریتانیا، دوچاری كاریگەرییە كاولكارییەكانی شەڕ بوونەوە، لە كاتێكدا كە هێزە دیموكراتییە تەندروست و دەوڵەمەندەكە (ئەمریكا) بەرەو ئەمانی كەنارە دوورەكانی خۆی پاشەكشەی كرد، ئەم بۆشاییەش بووە هۆی هەڵكشانی مۆسۆلۆنی بەرەو دەسەڵات لە ساڵی 1922، و داڕووخانی كۆماری فایماری ئەڵمانی، و سەركەوتنی فاشیەتی ئەوروپی لەسەر ئاستێكی بەربڵاو. لە ساڵی 1936دا، دیموكراسییەتی یۆنانی داڕووخا. لە هەمان ساڵدا دیموكراسیەتی ئیسپانی لەسەر دەستی فرانكۆ كەوت. كودەتا سەربازییەكانی حكومەتە دیموكراتییەكانیان لە پورتوگال و بەڕازیل و ئۆرۆگوای و ئەرجەنتین رووخاند، دیموكراسییەتی لەرزۆكی یابان خۆی رادەستی حوكمڕانیی سەربازی كرد و دواتر شێوەیەك لە شێوەكانی فاشیەتی وەرگرت.\nلە سێ كیشوەردا، دیموكراسیەتە لەزرۆكەكان رێگایان خۆشكرد بۆ هێزە سەركوتكارییەكان كە خاڵە لاوازەكانی دیموكراسی ئیستیغلال دەكەن، لە كاتێكدا دیموكراسیەتەكانی دیكە بوونە نێچیری پووكانەوەی ئابووری. هەروەها كاریگەرییەكی زیاتریش لە ئارادا بوو، سەركەوتنی بزووتنەوەیەكی فاشی لە وڵاتێكدا بووە هۆی بەهێزكردنی بزووتنەوە هاوشێوەكانی لە شوێنەكانی دیكەدا، كە هەندێ جار ئەمە بە شێوەیەكی راستەوخۆ روویدا. فاشییەكانی ئیسپانیا هاوكاریی سەربازییان لە سیستمە فاشییەكانی ئەڵمانیا و ئیتاڵیا وەرگرت. دەرئەنجامەكەشی ئەوە بوو كە لە ساڵی 1939دا دەستكەوتە دیموكراسییەكانی چل ساڵی رابردووی لە نێوبردرا. رۆژگاری دوای جەنگی یەكەمی جیهانی نەك هەر تەنیا ئەوەی پیشاندا كە دەكرێت دەستكەوتە دیموكراسیەكان پێچەوانە بكرێنەوە، بەڵكو ئەوەی دەرخست كە هەمیشە دیموكراسی پێویستی بە سەركەوتن نییە تەنانەت لە بواری ململانێكردنی ئایدۆلۆژیاكانیشدا. لەبەر ئەوەی نەك هەر سیستمە دیموكراسیەكان كەوتن، بەڵكو بیرۆكەی دیموكراسیش میسداقیەتی لەدەستدا. هەروەك جۆن ئەی هۆبسۆن باسی دەكات، هەژمونی حەتمی دیموكراسی داكشا و خەڵكانێكی زۆر ئەو بیرۆكەیەیان رەتكردەوە كە دیموكراسی باشترین شێوەی حوكمڕانییە. بەڵام مرۆڤ، تەنیا تینووی ئازادی، سەربەخۆیی و تاكگەرایی و دانپێدانان نییە، بەڵكو تینووی ئاسوودەیی و ئاسایش و ئارامییشە، بەتایبەتی لە دۆخە دژوارەكاندا. لەوەش گرنگتر، تینووی ئەوەن ئینتیمایان بۆ شتێكی گەورەتر لە خۆیان هەبێت، كە ئەمەش خۆحكومڕانی و تاكگەرایی لەخۆدەگرێت- كە هەندێ جار سیستمە تاكڕەوییەكان هەموو ئەمانە دەستەبەر دەكەن، یاخود بەلای كەمەوە لە دیموكراسیەتەكان باشتر بەدیاندەهێنن.\nلە بیست و سییەكانی سەدەی بیستدا، وا دەركەوت كە حكومەتە فاشییەكان بەهێز و بەگوڕتر و كاراتر و بە تواناتر بن لە دەستەبەركردنی ئارامی لە بارودۆخە سەختەكاندا و بانگەشەی كارایی هەستە نەتەوەیی و ئیتنی و خیڵەكییەكانیان كرد. خاڵە لاوازە زۆرەكانی نێو دیموكراسیەتی فایماری ئەڵمانی، كە پشتیوانی پێویستی هێزە مەزنە دیموكراسیەكانی بەدەست نەهێنا، و دیموكراسیەتە لەرزۆك و كورتخایەنەكانی ئیتاڵیا و ئیسپانیا بوونە هۆی ئەوەی گەلان رووبەڕووی بانگەشەكانی نازییەكان و مۆسۆلۆنی و فرانكۆ ببنەوە. هەروەك ئەوەی كە خاڵی لاواز دیموكراسیەتی رووسی لە نەوەتەكاندا بووە هۆی ئەوەی پێكهێنانی حكومەتێكی سەركوتكارتر لە سایەی دەسەڵاتی پۆتیندا، ببێتە بژارەیەكی سەرنجڕاكێش بۆ زۆرێك لە رووسییەكان. خەڵكی مەیلیان بۆ لای براوەكان هەیە، لە نێوان جەنگەكاندا دەوڵەتە دیموكراسیە سەرمایەدارەكان لاواز و داكشاو دەركەوتن بە بەراورد بە سیستمە فاشییە بەهێزەكان و لەگەڵ یەكێتی سۆڤیەتدا لەسەردەمی ستالیندا.\nپێچەوانەكردنەوەی ئەم ئاراستەیە، دووەم جەنگی جیهانی و سەركەوتنێكی سەربازی دیكەی پێویست بوو لەلایەن دەوڵەتە هاوپەیمانە دیموكراسییەكانەوە (لەگەڵ یەكێتی سۆڤیەتدا). ئەمریكا لە رێی هێز و داگیركارییەكی درێژخایەنەوە لە ئەڵمانیای رۆژئاوا و ئیتاڵیا و یابان و نەمسا و كۆریای باشوور، دیموكراسیەتی سەپاند. لەگەڵ سەركەوتنی دیموكراسیەتەكان و كەوتنی فاشییەت-بەتایبەتی لە گۆڕەپانی شەڕدا- زۆرێك لە وڵاتەكان رێچكەی ئەویان گرتەبەر. هەر یەكە لە یۆنان و توركیا بە ئاراستەی دیموكراسیدا هەنگاویان هەڵگرت، بە هەمان شێوە بەڕازیل و ئەرجەنتین و پیرۆ و ئیكوادۆر و فەنزویلا و كۆڵۆمبیا. هەندێ لەو وڵاتە نوێیانە هاتنەئاراوە، بەچەشنی ئەوروپا خۆیان لە موستەعمەراتەكانیان رزگاركرد و حكومەتی دیموكراسییان تاقیكردەوە، دیارترین نموونە، بریتیە لە هیندستان. لە ساڵی 1950دا، ژمارەی دیموكراسیەتەكان بۆ نێوان 20-30 بەرز بۆوە و حوكمڕانیی نزیكەی لە 40%ی دانیشتووانی جیهانیان دەكرد.\nئایا ئەمە سەركەوتنی ئایدیۆلۆژیا بوو، یان سەركەوتنی چەك؟ ئایا ئەمە دەرئەنجامی بەرەوپێشچوونێكی مرۆیی حەتمی بوو، یان هەروەك سامویڵ هانتینگتۆن دەڵێت: ئەمانە «رووداوی لێكدابڕاوی مێژوویی» بوون. ئێمە مەیلی ئەوەمان هەیە باوەڕ بە یەكەمیان بكەین، بەڵام بەڵگەكان ئاماژە بەمەی دواییان دەكەن. لەبەر ئەوەی دەركەوت تەنانەت شەپۆلی گەورەكانی دیموكراسی لە دوای جەنگی دووەمی جیهانی قابیلی پاشەكشە نەبوون. جارێكی دیكە و لە ژێر سایەتی سیستمی سەركوتكاریدا، وڵاتانی پیرۆ و بەرازیل و ئەرجەنتین و بۆلیفیا و چیللی و ئۆرۆگوای و ئیكوادۆر و كۆریای باشوور و فیلیپین و پاكستان و ئەندەنوسیا و یۆنان پاشەكەیان كرد. لە كیشوەری ئەفریقیا، نەیجیریا، دیارترین وڵات بوو كە ماوەیەكی كەم بوو لە ئیستعمار رزگاری ببوو. لە ساڵی 1975، پتر لە سی حكومەت لە سەرتاسەری وڵاتدا لە رێی كودەتای سەربازییەوە پێكهێنران. كەسانێكی كەم باسی حەتمیەتی دیموكراسیان دەكرد لە ساڵانی حەفتاكان و هەشتاكاندا. لە كۆتایی ساڵی 1984دا، هانیتگتۆن باوەڕی وابوو كە توانیومانە بگەینە «سنوورەكانی بەرەوپێشچوونی دیموكراسی لە جیهاندا»و ئاماژەی كرد بەوەی «دیموكراسی زۆرێك لە نەریتە رۆشنبیرییە سەرەكییەكان قبووڵ ناكات..» لەگەڵ «هێزی گەورەی حكومەتە دژ بە دیموكراسییەكان (بەتایبەتی یەكێتی سۆڤیەت)». بەڵام دوای ئەوە بە شێوەیەكی چاوەڕواننەكراو «شەپۆلی سێیەم» هات. لە ناوەڕاست حەفتاكانەوە تاوەكو سەرەتای نەوەتەكان، ژماری دەوڵەتە دیموكراسییەكان بە شێوەیەكی سەرسوڕهێنەر زیادی كرد و گەیشتە 120 دەوڵەت، كە ئەمەش زیاتر بوو لە نیوەی دانیشتووانی جیهان.\nباشە چی سەركەوتنی درێژخایەنی پرۆسەی بە دیموكراتیكردنی سەدەی بیست لێكدەداتەوە؟ مەسەلەكە تەنیا زیادبوونی بەردەوامیی ئابووریی جیهانی و پەرۆشی گشتی بۆ ئازادی و سەربەخۆیی و دانپێدانان نەبوو. هەروەها گەشەی ئابووری و ئاڵوگۆڕە مرۆییەكانیش رێگر نەبوون لە شكستی دیموكراسیەت لە شەستەكان و سەرەتای حەفتاكاندا. تەنانەت لە شەپۆلی سێیەمیشدا، چەندین وڵات لە جیهاندا هەبوون بە شێوەیەكی دەوری لە نێوان دیموكراسەت و سەركوتكاریدا هەنگاویان دەنا، كە تا راددەیەك دەتوانرا پێشبینی بكرێت. ئەوەی زیاتر سەرنجڕاكێشە لە بارەی شەپۆلی سێیەمەوە، ئەوەیە كە ئەم ئاڵوگۆڕە دەورییە لە نێوان دیموكراسیەت و سەركوتكاریدا راوەستا، گەلان بەرەو قۆناغی دیموكراسی هەنگاویان هەڵگرت و لەوێدا مانەوە، بەڵام بۆچی؟\nدۆخە نێودەوڵەتییەكە باشتر دەبێت\nوەڵامەكە پەیوەستە بە پێكهێنانی هێز و ئایدیۆلۆژیاكانەوە لە جیهاندا. دۆخی نێودەوڵەتی لە ناوەڕاستی حەفتاكانەوە بە دواوە پتر لەبار بوو بۆ دیموكراسی و زیاتر دژوار بوو بۆ حكومەتە سەركوتكارییەكان بە بەراورد بە حاڵەتەكە لە رۆژگارە كۆنەكاندا. هانتیگتۆن جەختی لەسەر گۆڕانكاری كردەوە، دوای كۆمەڵگەی ڤاتیكانی دووەم، جەختی لەسەر عەقیدەی كڵێسای كاسۆلیكی كردەوە لەبارەی سیستم و شۆڕشەوە، كە مەیلی لاوازكردنی حكومەتە سەركوتكارییەكانی هەیە لە دەوڵەتە كاسۆلیكەكاندا. لە هەمان كاتدا، سەركەوتن و كەمەندكێشی هەڵكشاوی كۆمەڵگەی ئەوروپی كاریگەری هەیە لەسەر سیاسەتە ناوخۆییەكانی دەوڵەتانی وەك پۆرتوگال و یۆنان و ئیسپانیا، كە هەوڵیاندا لە رێی ئەندامێتی لە یەكێتی ئەوروپاوە سوودی ئابووری بەدەست بهێنن و بەو پێیە هەستیان بە فشاركرد بۆ پابەندبوون بە پێوەرە دیموكراسییەكانەوە. ئەمە پێوەرانەش زیاتر و زیاتر بوونە پێوەری نێودەوڵەتی. بەڵام لە بۆشاییەوە سەرچاوەی نەگرت، یان دەرئەنجامی بەرەوپێشچوونی سروشتی نەبوو لە نێو مرۆڤەكاندا. هەروەك هانتینگتۆن باسی دەكات، «بڵاوبوونەوەی پێوەرە دیموكراسییەكان بە راددەیەكی گەورە بەندە بە پابەندبوون بە پێوەرەكانی بەهێزترین دەوڵەت لە جیهاندا..»\nلە راستیدا، ئەمریكا رۆڵێكی یەكلاكەرەوەی بینی بۆ ئەوەی تەقینەوەی دیموكراسی ببێتە شتێكی مومكین. ئەمەش بەهۆی ئەوەوە نەبوو كە سیاسەتداڕێژەرانی ئەمریكا هەمیشە بانگەشەیان بۆ دیموكراسی دەكرد لە جیهاندا. چونكە ئەم كارەیان نەكرد و بگرە لە كاتە جیاوازەكانی سەروەختی شەڕی سارددا، بە زۆری سیاسەتەكانی ئەمریكا، پشتیوانی لە دیكتاتۆریەتەكان دەكرد، وەك بەشێك لە شەڕی دژ بە شیوعییەت، یان بەهۆی خەمساردییەوە. تەنانەت بواری دا، یان بەشداری كرد لە رووخاندنی ئەو رژێمە دیموكراسییانەی كە پێیوابوو جێی متمانە نین- حكومەتەكانی محەمەد مەسەدق لە ئێران لە ساڵی 1953، جاكوبو ئەربیز لە گواتیمالا لە ساڵی 1954، و سلفادۆر ئەلیندی لە چیللی لە ساڵی 1973. لە هەندێ كاتدا سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا دژ بە دیموكراسی بوو. سەرۆك ریتشارد نیكسۆن پێیوابوو مەرج نییە دیموكراسی باشترین شێوەی حوكمڕانیكردنی خەڵك بێت لە ئاسیا و ئەفریقیا و ئەمریكای لاتینی. هەروەها كاتێك ئەمریكا پشتیوانیی دیموكراسیشی دەكرد، ئەوا وەك هەڵوێستێكی مەبدەئی ئەم كارەی نەدەكرد. بەڵكو زۆر هۆكاری ستراتیژی هەبوو. بەرپرسانی نێو ئیدارەی رۆناڵد رێگان باوەڕیان وابوو كە حكومەتە دیموكراتییەكان بۆی هەیە لە واقیعدا باشتر بن لە سیستمە سەركوتكارییەكان، بۆ نموونە، بۆ بەرگرتن بە یاخیبوونی شیوعییەت. بە زۆری داواكارییە مەحەلییە جەماوەرییەكان ئەمریكایان ناچار كرد بژارەیەك بگرێتەبەر كە خوازیار بوو خۆی لێ لابدات، لە نێوان پشتیوانیكردن لە دیكتاتۆریەتێك كە جەماوەری لە پشت نەبوو و رەنگە ناجێگیریش بووبێت و لە «پاڵپشتیكردنی گەلدا». رێگان پێی باشتر بوو پشتیوانی لە دیكتاتۆریەتی فردیناند ماركوس بكات لە هەشتاكانی سەدەی رابردوودا، كە رووبەڕووی تەحەددیی ئەخلاقی پەیوەست بە «هێزی گەلی» فیلیپینەوە نەبووەوە. واتە ئەمریكا بە دەگمەن لەسەر بنەمای پەیوەستبوون بە بنەما دیموكراتییەكانەوە هەوڵی گۆڕینی رژێمێكی داوە. بەڵام لە ناوەڕاستی حەفتاكاندا، رەوتی گشتی لە ئەمریكا وەرچەرخانی بەخۆوە بینی بەرەو گرتنەبەری دیدگایەكی رەخنەگراتر لە ئاست دیكتاتۆریەتدا. كۆنگرێسی ئەمریكی، بە سەركردایەتیی پشتیوانكارانی مافەكانی مرۆڤ، دەستیان كرد بە راوەستاندنی هاوكارییەكانی ئەمریكا بۆ هاوپەیمانە دەسەڵاتخوازەكان، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی دەسەڵاتیان لاواز بێت. لە رێككەوتنەكانی هلسنكی لە ساڵی 1975، سەرنجدان لە پرسی مافەكانی مرۆڤ بووە هۆی تیشكخستنەسەر پرسی بەرهەڵستكاری و بەرهەڵستكارانی دیكەی دیكتاتۆریەت لە كۆتلەی رۆژهەڵاتدا. سەرۆكی ئەمریكا تەركیزی چڕكردەوە لەسەر پێشێلكارییەكانی مافەكانی مرۆڤ لە یەكێتی سۆڤیەتدا، هەروەها لە حكومەتە راستڕەوەكان لە ئەمریكای لاتین و شوێنەكانی دیكە. دەزگا راگەیاندنە نێودەوڵەتییەكانی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان، لە نێویاندا دەنگی ئەمریكا و رادیوی ئەوروپای ئازاد/ لیبەرتی رادیۆ، لە پڕۆگرامەكانیاندا پتر جەختیان لەسەر دیموكراسی و مافەكانی مرۆڤ دەكردەوە. دوای ئەوەی ئیدارەی رێگان لەسەرەتادا هەوڵی بەدەستهێنانەوەی كارنامەی مافەكانی مرۆڤی –سەرۆك كارتەر- دا، لە كۆتاییدا بەهێزكردنی دیموكراسی كردە بەشێك لە سیاسەتە راگەیاندراوەكانی (ئەگەرچی ئەمەش بە شێوەیەكی بەردەوام نەبوو). تەنانەت دوای ئەم ماوەیەش، سیاسەتی ئەمریكا دوور بوو لەوەی سیاسەتێكی جێگیر بێت.\nلەم ماوەیەدا، نەك هەر تەنیا چاوپۆشی لە زۆرێك لە دیكتاتۆریەتە هاوپەیمانەكان، بەتایبەتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا كرا، بەڵكو بە شێوەیەكی كارا پشتیوانییان لێكرا بە هۆی هاوكارییە ئابووری و سەربازییەكانی ئەمریكاوە. بەڵام كاریگەری ئاڵوگۆڕی سیاسەتی ئەمریكا، كە چووە پاڵ هەوڵەكانی ئەوروپا، كاریگەرییەكی گەورە بوو.\nدوای شەپۆلی سێیەم لە ساڵی 1974دا لە پورتوگال شۆڕشی قرنفل كۆتایی بە نیچمە دیكتاتۆریەتەكە هێنا. هەروەك لاری دایمۆند ئاماژەی پێدەكات، ئەم شۆڕشە هەرگیز رووینەدا. كە ئەمریكا و دیموكراسیەتە ئەوروپییەكانیش رۆڵێكی بنەڕەتییان بینی لە دروستكردنی «وەبەرهێنانی گەورە» لە ماوەی دەیە و نیوێكدا، ئەمریكا كۆمەڵە ئامرازێكی جۆراوجۆری بەكارهێنا، لە نێویاندا دەستێوەردانی راستەوخۆی سەربازی، ئەویش بۆ هاوكاریكردنی ئاڵوگۆڕە دیموكراسیەتەكان و رێگریكردن لە دیموكراسیەتە لاوازەكانی سەرتاسەری جیهاندا. لە ساڵی 1978دا، كارتەر هەڕەشەی ئەنجامدانی كردارێكی سەربازی كرد لە دژی كۆماری دۆمینیكان، كاتێك سەرۆكی ئەوكاتە، خواكین بالاغور رەتیكردەوە دەستەبەرداری دەسەڵات بێت لە دوای دۆڕانی هەڵبژاردنەكانەوە. لە ساڵی 1983دا، داگیركردنی گرینادا لەلایەن رێگانەوە بووە هۆی گەڕاندنەوەی حكومەتی دیموكراتی دوای روودانی كودەتای سەربازی. لە ساڵی 1986دا، ئەمریكا هەڕەشەی ئەنجامدانی كرداری سەربازیكرد بۆ رێگریكردن لە ماركوس تاوەكو لە رێی بەكارهێنانی هێزەوە هەڵبژاردنەكانی هەڵنەوەشێنێتەوە. لە ساڵی 1989، سەرۆك جۆرج بۆشی باوك پەنەمای داگیركرد، بۆ هاوكاریكردن لە چەسپاندنی دیموكراسی دوای ئەوەی سەرۆكی سەربازی مانوییل نۆرییگا، بە هێز هەڵبژاردنەكانی وڵاتەكەی هەڵوەشاندەوە.\nبە درێژایی ئەم ماوەیە، ئەمریكا دەستڕۆیشتوویی خۆی بەكارهێنا بۆ رێگریكردن لە كودەتا سەربازییەكان لە هندۆراس و بۆلیفیا و سلفادۆر و پیرۆ و كۆریای باشوور. لە وڵاتانی دیكە هانی سەرۆكەكانی دا، بۆ ئەوەی لە دەرەوەی سنوورە دەستوورییەكان درێژە بە دەسەڵاتی خۆیان نەدەن.\nهانتگتۆن مەزەندەی ئەوەی كرد كە نزیكەی لە ماوەی دەیە و نیوێكدا، پشتیوانی ئەمریكا كاریگەرییەكی یەكلاكەرەوەی هەبوو لە چەسپاندنی دیموكراسی لە كۆماری دۆمینیكان، گرینادا، سلفادۆر، گواتیمالا، هندۆراس، ئۆرۆگوای، پیرۆ، ئیكوادۆر، پەنەما و فلیپین، فاكتەرێكی كاریگەریش بوو لە چەسپاندنی دیموكراسی لە پۆرتوگال و چیللی و پۆڵەندا و كۆریا و پۆلیفیا و تایوان.\nزۆرێك لە پەرەسەندنە جیهانی و ناوخۆییەكان هاوكار بوون لە هێنانەئارای تەوژمێكی دیموكراسی لە كۆتایی حەفتاكان و هەشتاكاندا و رەنگە شەپۆلێكی دیموكراسی بوونی هەبوایە، تەنانەت ئەگەر ئەمریكاش كاریگەری نەبووایە. پرسیارەكە ئەوەیە ئایا شەپۆلێكی گەورە و بەردەوام دەبوو؟ دیموكراسیەتە جێگیرەكانی ئەوروپا و یابان بوونە موگناتیسێكی بەهێز. بە شێوەیەكی روو لە زیاد سیستمی لیبراڵی بازاڕی ئازاد و بازرگانی ئازاد سەركەوتنیان بەدەستهێنا بەسەر ئابووریەكانی كوتلەی رۆژهەڵاتی چەقبەستوودا، بەتایبەتی لە بەرەبەیانی شۆڕشی زانیاریدا. هەروەها چالاكییە گەورەكانی ئەمریكا لە پاڵ چالاكییەكانی دیموكراسیەتە سەركەوتووەكانی دیكە، هاوكار بوون لە دروستكردنی كۆدەنگییەكی گەورەتر، ئەگەر نەڵێین كۆدەنگیەكی جیهانی، كە زیاتر هاوسۆز بوون لەگەڵ شێوەكانی حوكمڕانیی دیموكراسی و كەمتر هاوسۆز بوون لەگەڵ شێوە دەسەڵاتخوازییەكاندا.\nدایمۆند و كەسانی دیكە سەرنجیاندا لە گرنگیی ئەم پێوەرە جیهانییانەی دیموكراسی كە رەنگدانەوەیان هەبوو لەسەر دامەزراوە و رێككەوتنە نێودەوڵەتییە و هەرێمایەتییەكان كە پێشتر بەم شێوەیە روویان نەدابوو. ئەم پێوەرانە كاریگەریی گەورەیان هەبووە لەسەر پرۆسە سیاسییە ناوخۆییەكانی نێو وڵاتان، ئەمەش وایكرد كە سەركوتكارەكان دوچاری دژواری ببنەوە لە زاڵبوون بەسەر گەردەلوولە سیاسی و ئابوورییەكان و ئاسانكاری كرد بۆ بزووتنەوە دیموكراسییەكان كە شەرعیەت بەدەست بهێنن. بەڵام پێوەرەكانیش سنووربڕن. لە سییەكانی سەدەی رابردوودا، دەوڵەتە بوێرەكان دیكتاتۆریەتی فاشی بوون، لە پەنجاكان و شەستەكاندا، شێوە ئیشتراكییەكان باو بوون، بەڵام لە حەفتاكانەوە و تاوەكو كاتێكی نزیك، ئەمریكا و كۆمەڵێك لە هێزە دیموكراسییەكانی دیكە ئاراستەی تەوژمەكەیان دیاریكرد. ئەوان كاریانكرد، (تەنانەت هەندێ كەس دەڵێن سەپاندنیان)، لەسەر چەسپاندنی بنەما دیموكراسییەكان و ئاوێتەكردنی لە دامەزراوە و رێككەوتنە نێودەوڵەتییەكاندا.\nئەوەی بە هەمان ئەندازە گرنگە، رۆڵی ئەمریكایە لە رێگریكردن لە پاشەكشەی ئەو دیموكراسیەتەی كە هێشتا جێگیر نەببوون. رەنگە گرنگترین رۆڵی ئەمریكا ئەوە بووبێت كە رێگریكرد لە كودەتا سەربازییەكان لە دژی دیموكراسیەتە نوێیەكان. تا راددەیەك، ئەمریكا دەستێوەردانی دەكرد لەوەدا كە دەكرا بە گەڕێكی سروشتی دابنرێت، ئەمەش رێگریكرد لەو دەوڵەتانەی كە شایستەی قۆناغی سەركوتكاری بوون تاوەكو شێوازە باوەكە نەگرنەبەر. هەروەها مەسەلەكە ئەوە نەبوو كە ئەمریكا دیموكراسیەتی هەناردە دەكرد بۆ هەموو شوێنێك. و لە زۆربەی كاتدا، رۆڵی ( الماسك فی الجاودار)ی بینی- رێگریكردن لە كەوتنی دیموكراسیەتە لاوازەكان- لە وڵاتانی وەك فلیپین و كۆڵۆمبیا و پەنەما. ئەمەش بووە هۆی ئەوەی شەپۆلی سێیەم بەرفراوانی و تۆكمەییەكی بێ پێشینە بەدەست بهێنێت.\nلە كۆتاییدا، داڕووخانی یەكێتی سۆڤیەت و لەگەڵیدا سیستمە شیوعییەكان لە ئەوروپای ناوەڕاست و ئەوروپای رۆژهەڵات و ئاڵوگۆڕیان بە دیموكراسی لێكەوتەوە. رەنگە رۆڵی ئەمریكا لە خێراكردنی رووخانی یەكێتی سۆڤیەت مایەی مشتومڕ بێت، بەڵام بە دڵنیاییەوە رۆڵێكی بینی، ئەویش یان لە رێی ئیحتیواكردنی ئیمپراتۆریەتی سۆڤیەت لە رووی سەربازییەوە و زاڵبوون بەسەریدا لە سەر ئاستی ئابووری و تەكنەلۆژی. لە نێو جەرگەی ئەم تێكۆشانەشدا، خودی گەلانی وڵاتانی حیلفی وارسۆ بوونیان هەبوو. ئەوان ماوەیەكی زۆر بوو پەرۆش بوون بۆ رزگاركردنی دەوڵەتەكانیان لە یەكێتی سۆڤیەت، كە ئەمەش بە مانای رزگاربوون لە شیوعیەت دەهات لە هەمان كاتدا. ئەم گەلانە ویستیان بچنەپاڵ باقی ئەوروپا، كە نموونەیەكی ئابووری و كۆمەڵایەتی سەرنجڕاكێشتری لە ئەمریكا خستەڕوو.\nبەڵام گەلانی ئەوروپای ناوەڕاست و رۆژهەڵات بە شێوەیەكی دیموكراسییانە شێوە دیموكراسییەكانی حكومڕانییان هەڵبژارد، مەسەلەكەش تەنیا زادەی تمووحەكانی ئازادی و ئارامی نەبوو، بگرە رەنگدانەوەی خواستی ئەو گەلانە بوو بۆ ئەوەی خۆیان بخەنە ژێر چەتری پارێزگاریی ئەمنیی ئەمریكاوە. بەو پیێە، ناكرێت ستراتیژیەت و ئابووری و سیاسی و ئایدیۆلۆژییان لێكجیابكرێنەوە. ئەو دەوڵەتانەی كە ویستیان ببنە بەشێك لە ناتۆ و دواتریش یەكێتی ئەوروپا، زانیییان هیچ دەرفەتێكیان نییە بۆ ئەوەی قبووڵ بكرێن، ئەگەر رێگەی دیموكراسی نەگرنەبەر. ئەم ئاڵوگۆڕە دیموكراسییانە، كە شەپۆلی سێیەمی گۆڕی بە تسۆنامییەكی دیموكراسی، كە روودانیان پێویست نەبوو، ئەگەر جیهان بە شێوەیەكی جیاواز دابڕێژدرایە. بوونی ئەوروپای رۆژئاوا كە دیموكراسی و یەكگرتوو و گەشەكردوو بوو، بووە هۆی دروستبوونی شەپۆلێكی موگناتیسیی بەهێز لەسەر دراوسێ رۆژهەڵاتییەكان، ئەمەش بەهۆی كارەكانی ئەمریكاوە بوو لە دوای جەنگی دووەمی جیهانی.\nئایندەی بزری ساڵی 1848\nبە پێچەوانەی چارەنووسی بزووتنەوە دیموكراتییەكانی كۆتاییەكانی سەدەی بیست لەگەڵ شۆڕشە لیبڕاڵییەكاندا كە ئەوروپای گرتەوە لە ساڵی 1848. هەروەك زانراوە، «بەهاری گەلان» لە فەڕەنساوە دەستی پێكرد و كەسە لیبڕاڵییە ریفۆرمخواز و دەستوورییەكان و نەتەوەیی و نوێنەرانی چینی نا


چی دكتۆر جەمالی گەورە كرد؟\nبەر لەهەرشتێك بەداخەوە ئێمەی كورد قەدەرمان وەها بوو، مرۆڤە باشەكانمان لەدەستداوەو ئەوەشی كە بەباشی ماوەتەوە مرۆڤە بودەڵەكان شاردویانەتەوە، وەك ئەوەی دەبینین كورد پێویستی بە هەركەسێك هەبوبێت خودا بۆ خۆی بردویەتیەوەو دواجار جگە لە كەڵەكە بوونی مەراق و هەست كردن بە هەتیوی هیچ شتێكی دیكە بۆ كورد نەماتەوە. مــن نــامــەوێــت لــەوبــارەیــەوە رۆبچمە نێو ئـەو باسە، بەڵكو قسەكردنی من قسەكردنە لەسەر پیاوێك پێدەچێت دروستبوونەوەی ئەستەم بێت، پیاوێك بەمانای وشە وەك مرۆڤ ژیا و وەك مرۆڤیش ژیانی جێ هێشت، دكتۆر جەمال ئەحمەد رەشید، فریادرەستی نزیكەی دوو ملیۆن منداڵ لەماوەی كاركردنی ساڵدا، ئەو كاتێك ژیانی جێهێشت ژیان و رۆح و ئەدكارەكانی 47 سپیتربوون لەو ساتەی تێیدا هاتەدنیاوە، چ شەڕەفمەندیەكە مرۆڤ بتوانێت لەنێو هەرێمێكی شێواودا بەو سپێتیەوە ژیان بكات و ژیان بەڕێبكات، من نامەوێت قسەی باق و بریق بكەم وەك ئەو مەخلوقانە بدوێم كە (مردوو پەرستی زیندوو كوژن)، بەڵكە من هەقیقەتێك لەناخمدایەو دەمەوێت بیڵێم.\nزەمەنی ژیانی پیشەیی دكتۆر جەمال رێك ئەو زەمەنەبوو كە بەشێكی زۆری هاوپیشەكانی سەرگەرمی بازرگانیكردن بوون بە نەخۆشەوە، رێك ئەو سەردەمەبوو تێیدا نەخۆش دەبووە تاقیگە بۆ پزیشك، رێك ئەو سەردەمەبوو كاتێك نەخۆش بۆ تیماری دەردێك سەردانی پزیشك بكات، لەبری چارەسەر دەیانی دەردی دیكەیان بۆ دەدۆزیەوە، رێك ئەو سەردەمەبوو هەر پزیشكە و بۆخۆی خاوەنی دەرمانخانەیەك، یاخود هاوبەشە لەگەڵ دەرمانخانەیەك و بازرگانی دەرمان دەكات، ئاخر چۆن مرۆڤ بتوانێت بێدەنگ بێت لەسەر كەسێك كە تموحی ئەو بەشە زۆرەی لە هاوپیشەكانی خستبێتە ژێر پێیەكانی لەخاتری بە گەورەیی مانەوەی (خۆی، پیشەكەی و مرۆڤایەتی).\nنزیكەی دوو ملیۆن چیرۆكی جیاواز، دوو ملیۆن منداڵ، بەشێكی زۆر خانەوادە، سەربوردەی پیاوێكن كە بەجێهێشتنی ژیانی بووە مایەی پرسە بۆ شارەكەی، ئەوەی دكتۆر جەمالی گەورە كرد؛ راستگۆیی بوو لەگەڵ پیشەكەیدا، ئەوەی دكتۆر جەمالی گەورە كرد، بیركردنەوەی بوو وەك مرۆڤ نەك وەك پزیشكێكی بازرگان، ئەو دەیتوانی باشتر لەهەر پزیشكێك لەو پزیشكانەی بازرگانی بە مرۆڤەوە دەكەن، چی دەوێت بیكات و پێدەچوو زۆر بەزیادیشەوە بیكردایە و ئەو بەشە پزیشكە بازرگانەش بە شاگرد رانەگرێت، بەڵام نەیكرد، ئەو هاتوو لەبری ئەو بازرگانیە هەزار وەردەگرێت، ناكرێت 20پێیوتین (كرێكارێك رۆژتا ئێوارە من بۆ چەند دەقەیەك ئەو پارەیەی لێبسەنم)، لەبەر باری بژێوی هاوڵاتیان پسووڵەی بینینی نەخۆش لای ئەو تەنها پێنج هەزار دینار بۆ هەر 30هەزار بوو، لەكاتێكدا رێگەی پێدرابوو تا نەخۆشێك وەربگرێت، بەڵام ئەو نەیكرد، بۆ؟ ئەو دەیویست بەگەورەیی بژی، ئەو دەیوست بەگەورەیی بمرێت، ئەو ئامانجە مرۆییەكەی پێكا.\nبەهەرحاڵ؛ قسەكردن لەسەر پزیشكێك كە هەمیشە وەك مرۆڤ و بۆ مرۆڤایەتی ژیا، زۆری دەوێت، لەنێو هەرێمێكدا؛ شیرازەی ژیان تێیدا پچڕاوە، لەهەرێمێكدا؛ هیچ شتێك لەشوێنی خۆیدا نەماوە، لەهەرێمێكدا؛ مرۆڤ بۆتە كاڵایەك بەدەست بازرگانەكانی ژیانەوە، ماڵوێرانیە دكتۆر جەمالەكان نەمێنن، ماڵوێرانیە دكتۆر جەمالەكان بارگە بپێچنەوەو جارێكی دیكە نەگەڕێنەوە، دەبێت بەر لەهەرشتێك مرۆڤایەتی لەم هەرێمە رێكبخرێتەوە، پیشەكان رێكبخرێنەوە، دەبێت بەر لەهەرشتێك؛ ئەوانەی ئەم مەملەكەتە بەڕێوەدەبەن، فێری ئاكاری دكتۆر جەمالەكان بكرێن، دەبێت بە بەرپرسانی ئەم وڵاتە بوترێت؛ هیچ نا، تەنها وەكو دكتۆر جەمالەكان بیربكەنەوە، دەبێت بۆ هەر پزیشكێكی بازرگان دكتۆر جەمالێك هەبێت تاوەكو چارەسەری نەخۆشی بەس (خــۆی)یــان بكات، (واتــا تەنها بیر لەخۆیان نەكەنەوەو تێبگەن نەخۆشیش كاتێك دەچێتە بەردەستیان وەك ئەوان مرۆڤە).\nسالار ئەرسەلان بۆ خۆی سوتاند؟\nریفراندۆم و خەون و ماف\nئاشتی ھەورامی ڕاست دەکات، بۆ خۆتان نیگەران و توڕە کردووە؟\nفەرهاد پیرباڵ و سلێمانی


توێژینه‌وه‌یه‌ك: هه‌نگووینی هه‌موو جیهان ده‌رمانی کیمیاوی تێدایه\n2017-10-11 [05:24 AM]\nتوێژینه‌وه‌که ده‌ڵیت له‌وانیه ئه‌مه هۆکار بێت بۆ که‌مبوونه‌وه‌ی ژماره‌ی شاره‌كانی هه‌نگ. هه‌روه‌ها ئه‌مه‌ش به‌ئاگا هێنانه‌وه‌یه له‌زۆری به‌کارهێنانی ده‌رمانی کیمیاوی له‌کێڵگه‌کاندا بۆ په‌ره‌سه‌ندنی به‌رووبوومی کشتوکاڵی.\nسه‌رپه‌ڕشتیاری توێژینه‌وه‌که پرۆفیسۆری بایۆلۆجی له‌زانکۆی نیوشاتڵ له سویسرا ده‌ڵێت، "به‌هۆی که‌می ئاستی ده‌رمانه کیمیاوه‌یه‌کان به‌په‌پێوانه‌کانی حکومه‌ت، ئه‌مه بۆ مرۆڤ کێشه‌ی گه‌وره نییه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی گرفته ئه‌و جێگایانه‌ی که هیچمان لێ نه‌دۆزیوه‌ته‌وه زۆر که‌مبوون".\nبه‌درێژایی ساڵانی ڕابردوو زۆر له توێژینه‌وه‌کان له تاقیگه و له کێڵگه‌کان، ده‌رمانی کیمیاوی جۆره‌کانی "نیۆنیکۆتینۆداس" و "نێۆنیکس" ده‌به‌ستنه‌وه به که‌مبوونه‌وه‌ی شانه‌کانی هه‌نگ و لاوازبوونی هه‌نگ به‌گشتی.\nئەم هەواڵە 99373جار خوێندراوەتەوە


حکومەتی هەرێم هاوردەکردنی جۆرێک لە کێکی تورکی قەدەغەکرد، کە لە ماوەی ڕابردوودا چەند گرتەیەکی ڤیدیۆیی لەسەر بڵاوکرایەوە و کە گوایە “جۆرێک لە حەب” لەناو کێکەکەدایە، وتەبێژی هاوردە و هەناردەکارانیش دەڵێت، “گومانەکە سەلمێندراوە”.\nمانگى تشرینى یەکەمى ئەمساڵ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان گرتەیەکى ڤیدیۆی بڵاوبووەوە، کە تێیدا کەسێک بە زمانی کوردی قسە دەکات و بانگەشەی ئەوە دەکات جۆرە کێکێکی تورکی بەناوی (لۆپۆ) “حەبێکی” تێدایە، بۆ ئەوەی منداڵان توشی نەخۆشی بکات.\nدواى بڵاوبوونەوەى گرتە ڤیدیۆییەکە لایەنە پەیوەندیدارەکان بەدواداچونیان دەستپێکرد و وەزارەتى تەندروستیش ڕایگەیاند، کە ئەو ڤیدیۆییە “دروستکراوە”. بەڵام بەپێی بەدواداچونێکى ناس کورد لە ئێستادا هاوردەکردنى ئەو جۆرە کێکە قەدەغەکراوە.\nڕاستی بوونی حەب لە جۆرە کێکێکی تورکی و ڕونکردنەوەى وەزارەتى تەندروستی (تایبەت)\nبەختیار ئەحمەد، وتەبێژی یەکێتی هاوردە و هەناردەکارانی هەرێم بە ناس کوردی ڕاگەیاند “ئەو کێکە تورکیەی ناوی لوپۆیە و لە ماوەی ڕابردوودا بڵاوکرایەوە کە جۆرە حەبێکی تێدایە، هاوردەکردنی قەدەغەکراوە”.\nوتیشی “هەرچەندە کێکەکە خۆی لەڕووی تەندروستییەوە شیاوە بۆ خواردن، بەڵام لەدوای چەندین بەدواداچوون، دەرکەوتووە، لە هەر کارتۆنێک لەو کێکەدا، یەک دانەیان ئەو حەبەی تێدایە، بۆیە بڕیاردراوە هاوردەکردنی قەدەغە بکرێت”.\nدەربارەی ئەو بازرگانەی کە ئەو کێکەی هاوردەکردووە، وتەبێژی هاوردە و هەناردەکارانی هەرێم ڕوونیکردەوە، ئەو بازرگانەش هیچ تاوانێکی نییە و سزا نادرێت، چونکە پێشتر ئەو کێکە پشکنینی بۆ کراوە و هیچ کێشەیەکی تێدا نەبووە، واتە ئەویش نەیزانیوە کە ئەو حەبەی تێدایە، بەڵکو ئەوە لە کارگەکەوە لە تورکیا کراوە.\nزانیاری زیاتر لەسەر دۆزینەوەی حەب لەناو کێکی تورکیدا\nهەروەها دەربارەی سکاڵا تۆمارکردن لەسەر ئەو کۆمپانیایە، بەختیار ئەحمەد ڕەتیکردەوە، سکاڵا تۆمار کرابێت و باسی لەوەکرد، ئەوە کاری لایەنە یاساییەکانی حکومەتی هەرێمە ئەو کارە بکەن.\n16:23 پێنج شه‌ممه 09 نیسان 2020


04 | January | 2019 | Ranyacity.org\nJanuary 4, 2019 Regay Rast\tLeave a comment\nپێشبینی كەش و هەوای ئەمڕۆ شەممە ٢٠١٩/١/٥\nدوای ئەوەی لە ئێوارەوەی دوێنێ هەینیەوە ئاسمانی ناوچەكەمان بەرەو ساماڵ گۆڕا و كاریگەریەكانی شەپۆلی ڕابردوو بەتەواوی لە ناوچەكەمان كۆتایی پێهات هەروەكو لە پێشبینیەكانی پێشتر ئاماژەمان بۆ كرد، لە ئێستاوە بەهۆی هاتنی هەور لە دەریای ناوەڕاستەوە بەرەو ناوچەكەمان، چاوەڕوان ئەكرێت تاوەكو ئێوارەی ئەمڕۆ ئاسمانی ناوچەكەمان بەڕێژەی جیاواز و لە كاتی جیاوازدا هەور بیگرێتەوە و لەبەر درێژنەبوونەوەی زیاتری بابەتەكە بەووردی ئاماژە بە هەموو كاتەكان ناكەین چونكە تاوەكو ئێستا هیچ ئەگەرێكی باران بارین لە ئارادا نیە، والله أعلم\nلەدوای ئێوارەوە چاوەڕوان ئەكرێت گۆڕانكاری لە دۆخەكەدا درووست ببێت و ئەگەری باران بارین بەشێوەی پچڕ پچڕ لە ناوچەكەمان بوونی ئەبێت و لە ناوچە شاخاویە بەرزەكانی باكووری ڕاپەڕین ئەگەری بەفربارین یان بەفروباران بەیەكەوە ئەبێت، والله أعلم\nئەمڕۆ پلەی گەرمی لەناوچەكە بەرەو بەرزبوونەوەی زیاتر ئەچێت و بەرزترین پلەی گەرمی لە ڕاپەڕین لە دوای نیوەڕۆدا ( ١٣ ، ١٤ ) پلە ئەبێت و نزمترین پلەی گەرمی لە پێش خۆرهەڵاتندا ( -٣ ، -٤ ) پلە ئەبێت لە بەرزاییەكانی قەندیل و دەورووبەری، والله أعلم\nوەستانی ئۆتۆمبێل لەم شوێنانەی بازاڕی رانیە قەدەغە کرا\nJanuary 4, 2019 ranyacitynet\tLeave a comment\nئاگاداری هاوشاریان وشۆفێرانی خۆشەویست دەکاتەوە کەلەپێناو ڕێکخستنی سەنتەری شارووجوانکری سیمای شار نەهێشتنی جەنجاڵیوگرفتی هاتووچۆ ودرووستکردنی کەشێکی ئارام بۆهاوشاریان وەستانی ئۆتۆمبێل لەلای میوەفرۆشەکان وبەردەم باخی گشتی و بازاڕی لەنگە بەهەمووشێوەیەک قەدەغەیە، هەرئۆتۆمبێلێک بووەستێت ڕووبەڕووی لێپرسینەوەوسزای یاسای دەبێتەوە بۆیە داواکارین هاوکارمان بن لەگەڵ ڕێزدا\nبومەلەرزە، ئەم شارەی هەرێمی هەژاند\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی كه‌شناسی و بوومه‌له‌رزه‌زانی هه‌رێمی كوردستان، بوومه‌له‌رزه‌كه به گوڕی 3.7 پله‌ی رێخته‌ر تۆمار كراوه و 19 كیلۆمه‌تر له خانه‌قین دوور بووه و هه‌ستی پێكراوه.\nبه گوێره‌ی راگه‌یه‌ندراوی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه، بوومه‌له‌رزه‌كه له قووڵایی هه‌شت كیلۆمه‌تر بووه و له خانه‌قین هه‌ستی پێكراوه و هیچ زیانێكی نه‌بووه.\nبه گوێره‌ی زانیارییه‌كانیش له هه‌ندێك ناوچه‌ی كه‌لاریش هه‌ستی پێكراوه به‌ڵام به‌هێز نه‌بووه\nلەحاجیاوا ژنێک سووتا\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی راپەڕین رایگه‌یاند له ناحیه‌ی حاجیاوه ژنێک بەهۆی گڕگرتنی نەوت، سوتا وبە وتەی خۆی رووداوەکە بەڕێکەوت بووە.\n “ئەمڕۆهه‌ینی کاتژمێر (4)ی دوای نیوەڕۆ لە گەڕەکی پێنجی ئازار لە ناحیەی حاجیاوای سەربە قەزای ڕانیە لە کاتی داگیرساندنی سۆپای نەوت چەرخەکەی لە دەست تەقی و بووەهۆی گڕگرتنی دەبە نەوتەکە و بەوهۆیەوە سوتاوە”.\nپۆلیسی راپەڕین ده‌ڵێت: “ژنه‌كه تەمەنی 30 ساڵ و ناوی (س.خ.)ه و بەگوێرەی راپۆرتی پزیشکی رێژەی سوتانەکەی سه‌دا 60 بووە”.\nئاماژه‌شی به‌وه‌دا كه “دوای وەرگرتنی وتەکانی لەبەردەم پۆلیس لە نەخۆشخانەی گشتی رانیە، ژنه‌كه سکاڵای لە دژی هیچ کەس نییە و بە وتەی خۆی رووداوەکە بە ڕێکەوت بووە”.\nپۆلیسی راپەڕین ئاشكراشیكرد كه “لەبەر سەختی برینەکەی، ناوبراو بەڕێکرا بۆ نەخۆشخانەی سوتاوی لە سلێمانی”.\nراشیگه‌یاند كه “پەڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ رووداوەکە رێکخرا و لەسەر رووداوەکە کەس دەستگیر نەکراوە و لێکۆڵینەوە بەردەوامە\nخیرا فۆرمەکە پرکەوە ئەم دەرفەتە لەکیس خۆتان مەدەن\nدرێژکردنەوەی ماوەی بەشداری کردن و فۆڕم پڕکردنەوە\nڕێکخراوی REACH بە هاوکاری ڕێکخراوی(HIA)هەنگاری لە ژێر بەرنامەی (QUDRA) وە بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی ڕاهێنانی پیشەیی سلێمانی هەڵدەستێت بە کردنەوەی خولێک کە لەلايەن پەیمانگای  ALATIC  ئەنجام ئەدرێت لەژێر ناونیشانی :\n١. خولی پیشەیی چاکردنی ئامێری کارەبایی (بەفرگر، سپلیت، موجەمیدە، بەڕاد و غەسالەی ئۆتۆماتیک).\nمنظمة (REACH) و بمساعدة منظمة (HIA) الهنكارية تحت برنامج (QUDRA) و بالتنسيق مع مديرية التدريب المهني في السليمانية ، تقوم بفتح الدورة من قبل معهدALATIC  تحت عنوان :\n١. دورة مهنية لتصليح اجهزة كهربائيات مثل ( سلاجة، سبليت , مجمدة ,براد , غسالة أوتوماتيك )\nوقت الدورة کاتی خوله‌کە – \nبەیانیان ٣٠: ٨ بۆ۱۲:۳٠\n· تێچوی خوله‌که بێ به‌رامبه‌ره، له ئه‌ستۆی ڕێکخراوی ڕیچ دایه\n· هەر بەشداربویەک ڕۆژی بڕی ٣٠٠٠ دیناری عیراقی پێ ئەدرێت بۆ هاتوچۆ\n· ماوەى خول : (٣٠) رۆژی دەوام كردن لە ماوەی دوو مانگدا\n· مەرجی تەمەن : (١٨)بۆ (٤٥) سال\n· ڕۆژ انى خول:یەکشمە تا پێنج شمە (٤) ڕۆژ له هه‌فته‌یه‌کدا\n· ئاواره‌ی ناوخۆ و په‌نابه‌ری سوری بۆیان هه‌یه به‌شداری بکه‌ن له خوله‌کاندا\n· به شداربوو له کۆتایی خوله‌که‌دا بڕوانامه‌ی ڕه سمى پێ ده‌به‌خشرێ\n· مصاريف الدورة بدون مقابل، تقوم بها منظمة ريج\n· يمنح المشارك مبلغ ٣٠٠٠دینار عیراقی يوميا للنقل\n· مدة الدورة : (٣٠) يوما دواما فعليا خلال شهرين\n· شرط العمر: (١٨) الي (٤٥) سنة\n· أيام الدورة: من الاحد الي الخميس (٤) ايام في الاسبوع\n· النازحون العراقيون و اللاجؤون السوريون لهم حق المشاركة في الدورة\n· يمنح المشارك في نهاية الدورة شهادة رسمية معترفة\nشوێنی خول :ڕانیە – پەیمانگای کۆمپیوتەری ناحکومی – بەرامبەر زانکۆی ڕاپەرین\nمكان الدورة : رانیە – معهد کومبيوتر غير حکومی – مقابل جامعة راپەرین\nلینکی فۆرم – رابط الأستمارة: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScVo8BuacmFxrI7KU9NtgbOxJA4D3htQNHiLGZw8R92ytxldA/viewform\nدوا کات بۆ پڕکرندەوەی فۆرمەکه: ٧/١/٢٠١٩\nآخر موعد لملأ الأستمارة: ٧/١/٢٠١٩


ژیاننامه‌ی شه‌هید ئازاد هه‌ورامی – knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » ژیاننامه‌ی شه‌هید ئازاد هه‌ورامی\nژیاننامه‌ی شه‌هید ئازاد هه‌ورامی\nشه‌هیدی سه‌ركرده ئازاد عه‌بدولمه‌جید غه‌فار ناسراو به‌ئازاد هه‌ورامی، رۆژی 31/12/1954 له‌گه‌ڕه‌كی ئیمام قاسم له شاری كه‌ركوك هاتۆته دنیاوه، له‌ته‌مه‌نی حه‌وت ساڵیدا چۆته به‌رخوێندن و له‌ته‌مه‌نی لاوێتیدا تێكه‌ڵاوی خه‌باتی رزگاریخوازی خه‌ڵكی كوردستان بووه، ساڵی 1972 ئه‌ندامی یه‌كێتیی قوتابیانی كوردستان بووه و له‌كۆتایی هه‌مانساڵدا په‌یوه‌ندی به(كۆمه‌ڵه‌ی ماركسی_ لینینی كوردستان)كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رنی كوردستانه‌وه كردووه، ساڵی 1974 بووه به‌پێشمه‌رگه‌و به‌شداری شۆڕشی ئه‌یلوولی كردووه.\nدوای ده‌ستگیركردنی خاڵه شیهاب و هاوڕێكانی وله‌ساڵی 1976دا كه كۆمه‌ڵه‌ی ڕه‌نجده‌رانی كوردستان رووبه‌ڕووی قه‌یرانێكی سه‌ختی بێ سه‌ركردایه‌تی بوه‌وه، شه‌هید ئازاد وه‌ك كادرێكی هۆشیارو لێوه‌شاوه سه‌رپه‌رشتی كۆمیته‌ی شاری كه‌ركوكی كردووه، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ شه‌هید ئارام و هاوڕێكانیدا، سه‌ركردایه‌تی ناوخۆی كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رانی كوردستانی كردووه، له‌ته‌مه‌نی 21 ساڵی و له 1976دا بووه به‌ئه‌ندامی كۆمیته‌ی هه‌رێمه‌كان، كاتێكیش شۆڕشی نوێی گه‌له‌كه‌مان هه‌ڵگیرسا، شه‌هید ئازاد روویكرده شاخ و شانی دایه‌به‌ر خه‌باتی سه‌خت و گرانی پێشمه‌رگایه‌تی.\nله‌ژیانی پێشمه‌رگایه‌تیشیدا نمونه‌ی پیاوی ئازاو به‌بیرو باوه‌ڕ و خۆڕاگر بووه.\nساڵی 1978 له‌كاره‌ساتی هه‌كاریدا به‌دیل گیراوه‌و له‌به‌ر كه‌می ته‌مه‌نی نه‌یانناسیوه كه ئازاد هه‌ورامییه‌و كادرێكی سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌رانی كوردستان و یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستانه، دوای نۆ مانگ زیندانیكرانیان، له‌گه‌ڵ شێخ عه‌لی هاوڕێیدا هه‌لیان بۆ رێكه‌وتووه‌و له‌زیندان هه‌ڵاتوون.\nبه‌شداری هه‌موو كۆنفرانسه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ی كردووه و له‌هه‌مووشیاندا به‌ئه‌ندامی ناوه‌ندیی كۆمه‌ڵه‌و ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان هه‌ڵبژێردراوه، له‌ساڵانی 1981-1982 دا لێپرسراوی لقی سێی سلێمانی- كه‌ركوك بووه، ساڵانی 1982-1984 ئه‌ندامی ده‌زگای رێكخستن بووه، ساڵانی 1985-1986 لێپرسراوی ده‌زگای رۆشنبیری كۆمه‌ڵه بووه، ساڵانی 1986-1988 لێپرسراوی مه‌ڵبه‌ندی بادینانی (ی.ن.ك) بووه.\nرۆژی 26/2/ 1986 له‌گه‌ڵ خاتوو شنۆ شاسواری هاوسه‌رگیریی كردووه.\nله ساڵی 1987 دا وه‌ك به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی بادینان له‌گه‌ڵ هێزه‌كه‌یدا چووه بۆ ده‌ڤه‌ری بادینان.\nله ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی ئه‌نفالدا سه‌رپه‌رشتی شه‌ڕی باڵه‌ییانی قه‌ندیلی كردووه، هه‌رله‌مه‌یدانی تێكۆشاندا ئێواره‌ی رۆژی 30/8/1988 به‌سه‌ختی برینداركرا، دوای رۆژێك و له 31/8/1988 به‌هۆی ئه‌و برینه‌وه شه‌هیدبوو.\nئاوایی قه‌شقه، قادر كه‌ره‌م، له ئامێزی بناری سه‌ڵیاتوو\nشەرەکانی شوباتی 1988 ی دۆڵی جافەتی و کشانەوەو دواتر ناونانی بە ئەنفال\nگێرانه‌وه‌ی چیرۆكی دووخۆپیشاندانی جەماوەری و قوتابیانی كۆیه\nئیدریس هانی ئه‌وه زانستی به‌ربه‌سته‌كانه، زانستی ئامرازه‌كان نییه، چونكه له ...


كوردو هه‌ڵبژاردن ..تیڤاڵ و مه‌كسی كوده‌ری\nمرۆڤ نرخی له‌سه‌ر دانانرێ، كاتی خۆی سپارتاكۆس بۆ ئه‌وه راپه‌ڕی كه به‌گژ ئه‌و نرخدانانه‌دا بچێته‌وه كه له‌سه‌ر مرۆڤ داده‌نرا، سۆفستایییه‌كان هاتن وتیان مرۆڤ پێوه‌ری هه‌مو شته‌كانه، واته پیرۆز ترینه، خودا له‌قورئاندا به‌وجۆره باسی ده‌كات كه مرۆڤیان له جوانترین كڵێشه "شێوه" دروستكردوه، مرۆڤ بۆ فرۆشتن نیه، لێ ئه‌وه‌ته‌ی له‌سه‌ر ئه‌م زه‌ویه مرۆڤ هه‌یه كڕین و فرۆشی پێوه ده‌كرێت، هه‌مو ته‌قه‌لای ماركس ئه‌وه بو مرۆڤ له‌كاڵا بون رزگار بكات، چیرۆكه‌كه دورو درێژه‌و به‌رده‌وامی هه‌یه، كاتێ ئیسرائیلیه‌كان ویستیان سه‌ربازه دیله‌كه‌یان رزگار بكه‌ن نرخێكی گه‌وره‌یان له‌سه‌ر دانا، نرخی ئیسرائیلیه‌ك زیاتر له دوسه‌ت عه‌ره‌ب كه‌وت، هه‌رچه‌ند ئه‌وه‌ش مامه‌ڵه‌كردنه به مرۆڤه‌وه، بەڵام بایه‌خدانه به مرۆڤ، خۆزگا نوسه‌رانی عه‌ره‌ب نرخی مرۆڤی عه‌ره‌بیان لای سه‌ركرده‌كانی عه‌ره‌ب پێده‌وتین، چونكه كه‌س نازانێ عه‌ره‌ب لای ئه‌و سه‌ركردانه نرخی چه‌نده، بۆ نمونه لای سه‌دام نرخی سه‌د مرۆڤ زۆر كه‌متر بو له‌نرخی بۆشكه‌یه نه‌وت، ئه‌دی لای پیاوێكی وه‌ك به‌شار ئه‌سه‌د ئاخۆ گوله‌یه‌ك نرخی زیاتره یان مرۆڤێك ئه‌مه پرسیاره‌كه‌یه .\nمن لێره‌دا قسه له‌سه‌ر عه‌ره‌ب ناكه‌م و باس له‌كورده حه‌یاته‌كه‌ی خۆمان ده‌كه‌م، ساڵی 1992 رۆژی هه‌ڵبژاردن له قادركه‌ره‌میه‌كان تابوری كه‌س و كاری ئه‌نفالكراوان به‌وپه‌ڕی گه‌شبینیه‌وه ریزیان به‌ستبو بۆ ده‌نگدان دو گه‌نج له‌ریزه‌كه‌دا بۆ هه‌ركه‌س زه‌رفێكیان درێژ ده‌كردو وه‌ك دیاری ده‌یاندانێ، كاتێ زه‌رفی به‌ساڵاچویه‌كم كردەوه "دو بیست و پێنجی سێ ئه‌سپی تیابو، ئه‌وانه‌ی دواتر توڕدران" دوای ئه‌و هه‌مو ساڵه نرخه‌كان هه‌ندێ جار به‌رز ده‌بنه‌وه‌و هه‌ندێ جار نزم، نزم تا ئاستی ئه‌وه‌ی مه‌كسیه‌كی كوده‌ری و مه‌نجه‌ڵێكی تیڤاڵ، له‌وپه‌ڕی به‌رزیشدا ره‌نگه بۆ هه‌ندێ كه‌س بگاته ئۆتۆمبێلێك، هه‌رچه‌ند بێت ئه‌و نرخدانانه له‌سه‌ر مرۆڤ ئه‌و په‌ڕی سوكایه‌تیه به مرۆڤ و ناكرێ قه‌بوڵ بكرێت، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ی نرخ له‌سه‌ر مرۆڤه‌كان داده‌نێن له 23 ساڵی رابردودا به ملیاره‌ها دۆلاریان له‌میلله‌ت دزیبێت و هه‌ركاتیش پێویستی كردبێت به پاره‌ی حه‌په‌لوشكراو شه‌ڕی یه‌كتریان كردبێت و مناڵی خه‌ڵكیان به كوشتدابێت .\nهه‌ر هێزو لایه‌نێك نرخ له‌سه‌ر مرۆڤ دابنات، جگه له‌وه‌ی ئه‌وه ئه‌و په‌ڕی بێڕێزی به مرۆڤ ده‌كات، هه‌روه‌ها هه‌ركاتیش بۆی بلوێت خۆی ده‌فرۆشێ، له‌راستیدا ئه‌گه‌ر مرۆڤی كورد له‌سه‌ر هیچ نه‌یه‌نه وەڵام پێویسته له‌وه بێنه ده‌نگ كه نرخیان له‌سه‌ر داده‌نرێت، ئێمه له‌دوای ساڵی 1991ه‌وه چاوه‌ڕێی ئه‌وه بوین شكۆ بۆ مرۆڤی كورد بگێڕدرێته‌وه‌و ببێته‌وه ئه‌و مرۆڤه‌ی له‌سایه‌ی عیزه‌تی نه‌فسی به‌رزیا بژێت نه‌ك نرخی به‌و راده‌یه كه‌مكرێته‌وه تا ده‌گاته مه‌كسیه‌كی كوده‌ری، كه ته‌نانه‌ت پاره‌كه‌شی هی خودی میلله‌ته‌و پێشتر لێیدزراوه.\n16/04/2014 بینین: 7000


__ به‌ندكراوێكی سیاسی كورد له به‌ندیخانه‌ی كرمان له‌سێداره درا\n__ مردنی دوو هاولاتی سه‌قزی به‌هۆی هه‌ڵمژینی گاز\n__ هاولاتییه‌كی كورد حوكمی به‌سه‌ردا سه‌پا\n__ گرتنى چه‌ند هاولاتی مه‌هابادی له‌لایه‌ن هێزه‌كانی رژێم\n__ پانتا: كاراترین رێگه بۆ به‌ره‌وروبوونه‌وه له‌گه‌ڵ رژیمى ئێران، یه‌كگرتوو كردنى هه‌وڵه‌كانه\n__ به‌ندكراوێكی سیاسی كورد له به‌ندیخانه‌ی كرمان له‌سێداره درا__ مردنی دوو هاولاتی سه‌قزی به‌هۆی هه‌ڵمژینی گاز__ هاولاتییه‌كی كورد حوكمی به‌سه‌ردا سه‌پا__ گرتنى چه‌ند هاولاتی مه‌هابادی له‌لایه‌ن هێزه‌كانی رژێم__ پانتا: كاراترین رێگه بۆ به‌ره‌وروبوونه‌وه له‌گه‌ڵ رژیمى ئێران، یه‌كگرتوو كردنى هه‌وڵه‌كانه\nبه‌ندكراوێكی سیاسی كورد له به‌ندیخانه‌ی كرمان له‌سێداره درا\nخه‌باتمێدیا : به‌ندكراوێكی كوردی خه‌ڵكی شاری سه‌ڵماس كه به تۆمه‌تی موحاره‌به له‌به‌ندیخانه‌ی كرمان و له دوورخستنه‌وه‌دا بوو به‌شێوه‌یه‌كی نهێنی له‌سێداره درا. عه‌زیز خاكزاده ته‌مه‌نی ٢٩ ساڵ، خه‌ڵكی شاری سه‌ڵماس، له‌ساڵی ١٣٨٦ گیرا و له‌لایه‌ن دادگای شاری خۆی به‌تۆمه‌تی موحاره‌به و هاوكاری حیزبه‌كانی نه‌یارى رژێمی ئێران به سێداره حوكم درابوو. به پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رى هێرانا ناوبراو به هه‌وڵی پارێزه‌ره‌كه و بنه‌ماڵه‌كه‌ی حوكمه‌كه‌یان كردبوو به ٥ ساڵ به‌ندیخانه و دوورخستنه‌وه بۆ به‌ندیخانه كرمان و سه‌ره‌رِای كه‌مكردنه‌وه حوكمی ناوبراو، سه‌رله‌به‌یانی رۆژی سێ شه‌ممه له‌و به‌ندیخانه‌یه‌دا له‌سێداره درا.\nمردنی دوو هاولاتی سه‌قزی به‌هۆی هه‌ڵمژینی گاز\nكه‌ڵك وه‌ر گرتن له ((كورسی به ره‌ژی)) له شاری سه‌قز گیانی دوو هاولاتی ئه‌و شاره‌ی گرت. به‌پێی راپۆرِتی هه‌واڵده‌ری موكریان، ئه‌و دوو كه‌سه شه‌وی دووشه‌ممه له كاتی خۆ گه‌رم كردنه‌وه له ناو چادرێك له ئاوایی سه‌رسنووری ((بوورده)) توشی هه‌ناسه‌سواربوون به هۆى گازه‌وه بوون و له‌ئاكامدا گیانیان دا. ده‌وترێت كه ته‌رمی ئه‌و دوو كه‌سه كه ٥٢ و ٢٠ ساڵ ته‌مه‌نیان بووه بۆ پزیشكی یاسایی بردراون.\nهاولاتییه‌كی كورد حوكمی به‌سه‌ردا سه‌پا\nهاولاتیی ه‌كی كورد له‌لایه‌ن دادگای شۆرِش له تاران به به‌ندیخانه حوكم درا. به‌پێی راپۆرِتی هه‌واڵده‌ری موكریان، ئه‌كره‌م حه‌یده‌ریان ده‌رچووی به‌شی به‌رِێوه‌به‌ری دارایی له زانكۆی تاران به‌تۆمه‌تی پروپاگه‌نده له‌دژی رژێمی ئێران له‌رێگه‌ى به‌شداری كردن له خۆپێشاندانه‌كانی دوای هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆك كۆماری له‌لایه‌ن دادگای شۆرِشی تاران به ساڵێك حوكم درا. جێگه‌ى باسه كه ناوبراو له كۆتایی مانگی خه‌رمانان بۆ تێپه‌رِكردنی حوكمه‌كه‌ی خۆی به به‌ندیخانه‌ی ناوه‌ندی ئه‌ڤین له تاران ناساندووه.\nگرتنى چه‌ند هاولاتی مه‌هابادی له‌لایه‌ن هێزه‌كانی رژێم\nچوار هاولاتی مه‌هابادی له‌لایه‌ن هێزه‌كانی رژیمى ئاخوندى ده‌ستبه‌سه‌ر كران. به‌پێی راپۆرِتی هه‌واڵده‌ری موكریان، ناوی ئه‌و كه‌سانه بریتیه له، عه‌بدوڵره‌حمان فه‌تاحی، برایم ره‌سوڵی، مه‌نسور مه‌عروفی و یۆسف ئه‌حمه‌دی كه راپێچی به‌ندیخانه‌ی ناوه‌ندی ئه‌و شاره كراوه. هه‌تا ئێستا هۆكاری ده‌ستبه‌سه‌ركردنى ناوبراوان له‌لایه‌ن ده‌زگای دادی رژێمی بلاونه‌كراوه‌ته‌وه.\nپانتا: كاراترین رێگه بۆ به‌ره‌وروبوونه‌وه له‌گه‌ڵ رژیمى ئێران، یه‌كگرتوو كردنى هه‌وڵه‌كانه\nلیئۆن پانتا وه‌زیرى دیفاعى ئه‌مریكا روونى كرده‌وه ئه‌مریكا و ته‌واوى وه‌لاتانى ناوچه‌كه نیگه‌رانیه‌كى هاوبه‌شیان سه‌باره‌ت به ر ژیمى ئێران و ئامانجه‌كانى هه‌یه. ئه‌و وه‌لاتانه ده‌بێ به هاوكارى یه‌كدى پێش به ده‌ست گه‌یشتنى رژیمى ئێران به توانایی ناوكه‌یی و هه‌وڵه‌كانى بۆ لاوازكردنى دامه‌زراوه‌یی ناوچه‌كه و په‌ره‌دان به ترۆریسم بگرن . وه‌زیرى دیفاعى ئه‌مریكا كه سه‌ردانى ناوچه‌ى رۆژهه‌لاتى ناوه‌راستى كردووه زیادى كرد: كاریگه‌رترین رێگه بۆ به‌رورووبوونه‌وه له‌گه‌ڵ رژیمى ئێران مێتۆدى یه‌ك لایه‌نه نییه، به‌ڵكو یه‌كێتى هه‌وڵه‌كان بۆ به‌ربه‌ره‌كانێى راسته‌وخۆى رژیمى ئێرانه.\nڕێکه‌وت: 2011-10-04 15:51:32\nبه‌شی ( هه‌واڵه‌كانى كوردستان و ئێران (١٢ى ره‌زبه‌ر) )


کچ و کوڕەکەت بسپێرە بە مامۆستاو مەدرەسەکانی یەکگرتوو ! Speda Tv\nکچ و کوڕەکەت بسپێرە بە مامۆستاو مەدرەسەکانی یەکگرتوو !\nبەشدار ڕەفیق 21/05/2022 - 22:12 بڵاوکراوەتەوە لە وتار\nسەرەتا دەمەوێت لەوێوە دەست پێبکەم ،کەمن هەڵبژاردنی ڕابردوو دەنگم بەیەکگگرتوو نەداوە وە بەدڵنیاییەوەش لە هەڵبژاردنی ئاییندە دەنگی پێنادەم ،چوونکە قەناعەتم وایە دیواری لاری هەرێم لەوە خوارترە بە یەکگرتووە ڕاست بکرێتەوە ،بەڵام قەناعەتی تەواوشم هەیە یەکگرتوو دەتوانێت لە دیوە پەروەردەیی و پێگەیاندنەکەی ئەندازیارێکی باش بێت بۆ ئەوەی بناغەی کۆمەڵگا لار و لەرزیو نەبێت !\nیەکگرتوو لە ساڵی نەوەتەکان و لە ساتەوەختی دەستشکانەوەی براکاندا ، لەو ساتەی هەموو حزبەکان بە بەعەلمانی و ئیسلامیەوە زمانی چەک و بارووت ، تاکە زمان و زلەی لەیەک حاڵیبوون بوو ، ئا لەو ساتەدا مامۆستاو بانگخوازانی یەکگرتوو هەزارەها گەنجی خاوەن قەڵەم و ڕۆشنبیریان پێشکەش بەم کۆمەڵگایە دەکەن ، کە ئێستا بەشێک لەو گەنجانە له پۆست و پایەی گەورەن لە نێو زۆربەی حزبەکاندا !\nلە ئێستاشدا کۆمەڵگای کوردی بە پیلانی ئەهریمەنی بەرەو هەڵدێران و کەوتنی دەبن ، بە پیلان گەنج لەدایک و باوک دەسەنەوەو تەسلیمی یانە شەوانەکان و کافتریا بێسەروبەرەکانیان دەکەن ،بە پیلان کچەکانمان بەرەو نێرگەلەو نادی و سەرشەقام و شوێنە تاریکەکان دەبەن ، بەڵی بە پیلان ئیمانەکانمان لێدەکەن بە ماریاو ماریاش سەرگەردان و تەنها و بێکەس دەکەن !\nبەڵێ دۆخێکیان درووست کردووە بە هەر جێگایەکدا بڕۆین قاچمان لە تەڵەو تریکی ئەوان گیر دەبێت ،بۆیە تکام وایە تۆی دایک و باوک بە ڕۆڵی خۆت هەستیت ،چوونکە گەر تۆ بە ڕۆڵی پۆزەتیفانەی خۆت هەڵنەستی ، ئەوان دڵنیابە ئەوان بە ڕۆڵی شەیتان و شێواوی خۆیان هەڵدەستن !\nتکام وایە بەڕێزان ئەم بابەتە لە کورسی و سیاسەت دوورخەنەوە ،یانی بابەتەکە لەوە گرنگتر و گەورەترە ئێمە لە دەنگدان و کورسی خڕی بکەینەوە ،بۆیە تۆی باوک گەر کادیری پارتیت یان یەکێتی یاخود گۆڕان و هەر حزبێکی تری یان تەنانەت گەر دین و مەزهەبی ترشت هەیە ، ئەوە مناڵەکەت ببسێرە بە ناوەندە ڕۆشنبیری و پەروەردەییەکانی یەکگرتوو ، بیسپێرە بە یەکگتروو دڵنیابە مناڵێکی سالح و سەلامەتت بۆ دەنێرنەوە !\nسەیرکە تۆ سەر بە هەر حزب و گروپێک بیت یاخود هەر دین و مەزهەبێکت هەبێت ،حەز ناکەیت کوڕەکەت حەبخۆر و مەشروبخۆری سەر جادەکان بێت ، حەز ناکەیت دووی شەو بە لارەلار و سەرخۆشی بۆت بێتەوە ،بەڵێ حەز ناکەیت کچەکەت کچی نێرگەلەکێش و کافتریا و یانە شەوانەکان بێت ، نەخێر هەرگیز حەز ناکەیت کچەکەت بەناوی ئازادیەوە لێبسێننەوە و تەسلیمی شەڕواڵ پیسەکانی بکەن ، دەی بۆ ئەوەی هەموو ئەمانە ڕوو نەدات ، ئەوە بیخەرە ژێر سێبەر و سیادەی مامۆستاو مەدرەسەکانی یەکگرتووەوە !\nجا لێرەدا من مەبەستم ئەوەنیە هەرچی پەروەردەی یەکگرتوو وەرنەگرێت لاسار و لاڕێ دەردەچێت ، بەڵکو دەکرێت لە دەرەوەی یەکگرتوو ئینسان خۆی پێی بگەیەنیت و نەبێتە نێچێری تریک و تەڵەکان ،بەڵکو مەبەستی من ئەوەیە یەکگرتوو دەتوانێت ستون و ساباتێکی گەورە بێت بۆ پەروەردەو پێگەیاندن .\nدیسانەوە دەیڵێمەوە کچ و کوڕەکانت تەسلیم بەو پەروەردە دینی و تیگەیشتنە جوانە بکە ، مەترسە نایکەن بە یەکگرتوو ، چوونکە ئێمەو هەزاران گەنجی تریان پێگەیاند ،بێ ئەوەی ببین بە یەکگرتوو یان بمانکەن بە یەکگرتوو!


پەیامی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران سەبارەت بە بەڕێوەچونی مەراسیمی نەورۆز - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک هەواڵ پەیامی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران سەبارەت بە بەڕێوەچونی مەراسیمی نەورۆز\nپەیامی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران سەبارەت بە بەڕێوەچونی مەراسیمی نەورۆز\nهاونیشتمانە بەڕێزەكان، خەڵكی خەباتگێڕی رۆژهەڵاتی كوردستان…\nلە لایەن ناوەندی هاوكاری حیزبە سیاسییەكانی كوردستانی ئێرانەوە، بە دڵ سپاسی هەموو لایەك دەكەین كە لە ئاستێكی بەرزی نەتەوایەتیدا بە دەم بانگەوازی ئێمەوە هاتن و ئەمساڵیش بەشکۆوە، مەراسیمی چوارشەممەسووری و جەژنی پیرۆزی نەورۆزتان، بەڕێوە برد. سەرەرای ئەوەی ڕێژیم هەوڵی دا ڕێوڕەسمەکانی نەورۆز بە دەوڵەتی بکرێت، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو.\nئێمە وەكوو هێز و لایەنە سیاسییەكانی كوردستانی ئێران، وێڕای جەژنە پیرۆزە بە بۆنەی دەستپێكردنی ساڵی نوێی كوردی، ئەوە وەبیر دێنینەوە كە یەكدەنگی و یەكڕیزی لایەنە سیاسییەكان و پاڵپشتی كردنی خەڵكی رۆژهەڵاتی كوردستان بە گشتی دەتوانێت وەك باسكێكی بەهێزی نەتەوەیی بە گژ رژێمی داگیركەری ماف و ئازادییەكانماندا بچێتەوە و هاوكات لە هەموو ئەگەرێكی سەخت و دژواردا وەكوو ئیرادەی تاك و كۆمەڵگای كوردی، هەموو كات بۆ پرسی نەتەوە و پاراستنی بەرگری لە چارەنووسی نەتەوەی كورد، لە مەیدان ئامادە بێت.\nهەر وەك دەزانین سەرەڕای نەهامەتییەكانی نەتەوەكەمان لە باشوور و ڕۆژئاوای نیشتمانمان و كارەساتی دڵتەزێنی بوومەلەرزەی كرماشان و كوشتار و ئێعدامی رۆژانەی لاوان و كاسبكارانی كورد، لە لایەن رژێمی دژە مرۆڤایەتی كۆماری ئیسلامی، بەرەو پیری نەورۆز و ساڵی نوێی كوردی چووین و جەژنی نەوڕۆزیش لە ئاستێكی سەراسەری و نەتەوەیی لە هەموو شار و شارۆچكە و گوندەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان، بە جل و بەرگی کوردی و جامانەو هەوری و گوڵی سوور، کە داوای ئێمە بوو بەڕێوە چوو. نەورۆز ویرای رەهەندی كلتووری و بۆنەییكی شادی، هێما و سیمبولی خۆراگری و رۆژی بەگژداچوونەوەی زاڵم و ستەمكارە و خەڵكی وشیاری كوردستانی ئێران زۆر بە جوانی ئەو پەیامەیان بە گویی دەسەڵاتی ملهوری ئێران دا هەلێنایەوە.\nحكوومەتی ئێران وەك سیاسەتی هەمیشەیی ویستی بە ئامرازی سەركووت و ترساندن و تۆقاندن، بەرەوڕووی خەڵك ببێتەوە، بەڵام خەڵكی رۆژهەڵاتی كوردستان لە چەندین شوێن، بۆ نموونە شارەدێی نێ لە مەریوان بەرەوڕوویان بوونەوە و بە هەستێكی شۆڕشگێڕانە و نەتەوەیی جەژنی نەورۆزیان كردەوە.\nئێمە، جارێكی پیرۆزبایی لە هەموو كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان دەكەین و پەیمان لە گەڵ یەك دەبەستین كە لە هەموو دەرفەتێك بۆ یەكدەنگی بۆ بەدەستهێنانی ئازادی، بۆ خاك و خەڵكی كوردستان كەڵك وەرگرین.\nبابەتی پێشووپەیامی هاوڕێ عومەر ئێلخانیزادە سکرتێری گشتیی کۆمەڵە بە بۆنەی یادی نەورۆز ١٣٩٧ی هەتاویی\nبابەتی دواترخۆپیشاندانی رەوەندی کوردی وڵاتی نوروێژ دژ بە تیرۆریزمی کۆماری ئیسلامی


📊 دەریایەک لەنەوت لەهەرێمی کوردستان دەدۆزرێتەوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 14 2013 1:47PM\nکۆمپانیای DNOی نەرویجی هاوکات لەگەڵ بەردەوامی کارە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 14-10-2013 13:47:58\n📊 ساڵی 2008 بەرزترین رێژەی گەشەکردنی گەشتیارانی تیا تۆمارکراوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 14 2013 9:02PM\nساڵی 2008بەرزترین رێژەی گەشەکردنی ژمارەی گەشتیاران [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 85% ✍ هـ.ب. 14-10-2013 21:02:52\n👫 فەرهاد هوژەبری - ئەنوەر هۆژەبری کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 14 2013 12:18PM\n👁 ئەم بابەتە 8,573 جار بینراوە\nساڵی 1974 لەمەریوان لەدایکبووەو لەبواری شیعرو ئەدە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 14-10-2013 12:18:43\n📊 گەشت و گوزاری سلێمانی ئاماری 7 ساڵی گەشتیارانی راگەیاند ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 14 2013 9:07PM\nەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری سلێمانی ئاماری 7 سا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 75% ✍ هـ.ب. 14-10-2013 21:07:50


نیاز عەبدوڵا : ئەوەی بەرامبەر فەرهاد پیرباڵدا کرا ئەڵقەیەکە لە زنجیرە درامای تاوانەکان\nپەلاماردان و لێدان و سوکایەتیکردن بەرامبەر نوسەر و مامۆستای زانکۆ و رۆشنبیری دیاری کورد دکتۆر فەرهاد پیرباڵ لەلایەن دوو چەکدارەوەو بە رۆژی روناک و لەبەردەم ئاپورەی خەڵکدا لەشاری هەولێر، تێکڕا بووە مایەی وروژاندنی رەخنەو ناڕەزایی زۆربەی نوسەران و رۆژنامەوانان و میدیا جیاوازەکان، هاوکات خەڵک بە گشتی لەتۆڕە کۆمەكڵایەتییەکان بە تەواوی جیاوازیانەوە بە شێوازی جیاجیا بەدەنگ هاتن سەبارەت بەو پێشێلکارییە.\nکۆمەڵێک نوسەر و رۆشنبیر لەبەیاننامەیەکیاندا کە لەهەفتەنامەی ئاوێنە بڵاوکراوەتەوە دەڵێن "بەرگریکردن لە ماف‌و کەرامەتی مرۆڤ‌و بەرگریکردن لە ئازادیی ڕادەربڕین ئاکاری پیشەی ئێمەیە. ئەوە کاری ئێمەیە بە ھەموو جیاوازیی‌و ناکۆکییەکانیشمانەوە بەرامبەر ھەموو شێوازەکانی سوکایەتیکردن بە نووسەران‌و میدیاکاران‌و ھونەرمەندان بێدەنگ نەبین".\nسەرباری ئەوەی لێدوانە جیاوازەکانی راگەیاندنە حیزبی و ناحیزبییەکان لەسەر کۆی ئەو ستەم و پێشێلکارییەی بەرامبەر دکتۆر فەرهاد پیرباڵ بڵاودەکەنەوە و هاوکات لێدوانە پچڕ پچڕ و تەمومژاوییەکانی خودی فەرهاد پیرباڵیش؛ بەڵام ئەمە ناکاتە ئەوەی کۆی ئەو ستەم و زەبروزەنگە نەکەوێتە بەردەم شرۆڤەکاری و تێڕوانینی پرۆفیشناڵانەوە....\nئاسۆ جەبار بۆ هەفتەنامەی رەهەندەکانی دەنگی ئەمریکاو وتووێژێکی لەگەڵ رۆژنامەوان و چالاکوانی داکۆکیکار لەمەفەکانی مرۆڤ نیاز عەبدوڵا لەوبارەیەوە سازکردووە....\nنیاز دەڵێت "دروست نەوەیەکیان پێگەیاند کە ئاسان بەم جۆرە رەفتار بکات، نەوەیەک ئاسان بێت بەلایەوە بەشێوەیەکی ئاسایی هەڵکوتێتە سەر خۆپیشاندەران و خەڵک و راگەیاندن و .......تاد".\nدەشڵێت "ستەمکاری لە کوردستاندا گەیشتۆتە لوتکە".\nنیاز دەڵێت "ئێستا دادوەر هەیە لەهەرێمی کوردستان خواخوایەتی دۆسێکەی کۆتایی پێبێت، یاخود ناتوانێت تەنانەت دۆسییەی کوشتنیش لەپرۆسەی دادگا یەکلایی بکاتەوە، چونکە هەڕەشەی چکدارانی لەسەرە؛ هەڕەشەی چەکدارانی حیزب".\nسەبارەت بەو لیژنەو لیژنەکاریانەی کە بۆ دۆسییەی کوشتن و پێشێلکارییەکان دایاندەمەزرێنن؛ نیاز عەبدوڵا دەڵێت "لیژنەکانی بارزانیش کە تائێستاکە پێکهێنراون؛ بە راستی بەبێ ئەنجام و کاریگەری ئەوەیان نیە رێکارانی لێکۆڵینەوەو کۆکردنەوەی بەڵگەکان خێرا بکەن، لەبەرئەوەی ئەم لیژنانە لەبنەڕەتدا بۆ خەفەکردن و پەرچەکرداری فەرامۆشکردنی ئەم دۆسێیانە پێکهاتوون".\nهاوکات دەشڵێت؛ سەرلەبەری دۆسێکانی توندوتیژی و کوشتنی رۆژنامەنوسان یەکلاینەکراونەتەوە.\nلەدەرئەنجامدا نیاز دەڵێت "ئەوەی بەسەر فەرهاد پیرباڵدا هاتووە، تەنیا ئەڵقەیەکە لە زنجیرە درامای تاوانەکان"


قادر حاجى عەلى: کەس نیە بتوانێت موزایەدە بەسەر بزوتنەوەى گۆڕاندا بکات\nقادر حاجی عەلی رایدەگەیەنێت؛ جێی شانازیە بۆ بزوتنەوەی گۆڕان لەیەکەم رۆژی دامەزراندینەوە، بەقەدەر مسقاڵە زەڕەیەک پاشەکشەی لە مەبادیئەکانی نەکردوە کە هەموی لەبەرژوەندی گشتیدا بوە هەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتی هاوڵاتی داوە، بەڵام لایەنی تر خیانەت و گەندەڵی و کردوە و دەیەوێت سیستمی میرنشینی دروست بکات، گیرفانی خۆی پڕ کات و گیرفانی خەڵک بەتاڵ، بۆیە کەس نیە بتوانێت موزایەدەمان بەسەردا بکات.\nدوای نیوەڕۆی رۆژی پێنجشەممە، لیژنەی هەڵبژاردنی بزوتنەوەی گۆڕان بە ئامادەبونی بەشێک لە ئەندامانی خانەی راپەڕاندن و جڤاتی نیشتیمانی و رێکخەری ژورەکان لەگەڵ گۆڕانخوازانی کەلار و کفری و خانەقین کۆبونەوە و و تێیدا قادر حاجی عەلی سەرۆکی لیژنەی هەڵبژاردن لە وتەیەکدا ئاماژەی بە رۆل و خەباتی خەڵکی ناوچەکە کرد لەو کاتەی کوردستان پێویستی بە پێشمەرگەکانی بوە ئاماژەی بەوەکرد؛ پێشمەرگەکانی گەرمیان وەک ناوچەکانی دیکە دڵسۆز و قارەمان بون و لەبەر هەڵمەت و ئازایەتیشیان رۆڵیان هەبوە لە پاراستن ئازادکردنی تەواوی ناوچەکانی کوردستان و کۆڵەکەیەکی سەرەکی بزوتنەوەی گۆڕانیش بون کە ئەوەش جێی شانازی بزوتنەوەی گۆڕانە.\nوتیشی: "ئەم کەسانەی لێرەن، نمونەی باڵای خەڵکی دڵسۆز و خاوەن بیرو باوەڕ و تەزحیەدانن لەپێناو چاکسازی و وڵاتێکی باشتر و یەکسانی و عەدالەتدا".\nرونیشکردەوە، بزوتنەوەی گۆڕان نۆ ساڵ لەمەوبەر بە فیعلی دروستبو، بەڵام بنەمکاکانی زۆر لەوە کۆنترە، ئەو خەڵکانەی کە لە حیزبەکانی دیکە بون و ئێمە کە لە یەکێتی بوین ئەو برادەرانەی دیکەشمان پێشتر هەمان بیر و باوەڕ لەمێشکیاندا دەسوڕایەوە و بەتەمای گۆڕین و چاکەی ئەم وڵاتە بون، بەڵام رێکخراوێک نەبو کۆیان بکاتەوە و ئەم جورئەت و تاقەتەی هەبێت بڵێت؛ بەڵێ بۆ چاکسازی و نەخێر بۆ گەندەڵی و سیستمی خراپ و ناعەدالەتی و زوڵم و زۆر.\nوتیشی:"بزوتنەوەی گۆڕان لەسەر بنەمای فکرێکی تایبەت دانەمەزراوە، بەڵکو تێکەڵە لەمسەری چەپ تا ئەوسەری راست، بۆیە ئێمە شانازی دەکەین بەوەی کە کەس نیە بتوانێت موزایەدەمان بەسەردا بکات، نە خەڵکی نەتەوەیی دەتوانێت موزایەدەمان بەسەردا بکات، چونکە ئەگەر مێژوی ئەم بزوتنەوەیە و خەڵکەکانی بخوێنیتەوە لەهەمو کەس زیاتر بەشدارییان کردوە لە خەباتی رزگاری و نیشتمانیدا، لەروی دینیەوە؛ هەمو بزوتنەوەکەمان تائێستا موسوڵمانە و رۆژێک لە رۆژان هیچ کەسێکی بزوتنەوەی گۆڕان لە هەڵسوڕاوان تا رێکخەری گشتی خوانەخواستە سوکایەتی بە دین کردبێت، هەروەها بزوتنەوەی گۆڕان زیاتر لە چەپەکان تەعبیر و بەرگری لە چەوساوەکان کردوە و دەیکات، بۆیە ئێمە فەخر بە بزوتنەوەی گۆڕانەوە دەکەین کە لەسەر ئەو بنەمایانە دامەزرا".\nقادر حاجی عەلی ئەوەی رونکردەوە؛ ئەو خەڵکەی لەبزوتنەوەی گۆڕان بەشداریکرد لەژێر سەرپەرشتی کاک نەوشیروان مستەفا-دا لەسەر کۆمەڵێک مەبادیئ رێککەوتین ئەوانیش؛ دەوڵەت دەوڵەتی هاوڵاتی بێت، هاوڵاتی ماف و ماڵ و کەرامەتی تێدا پارێزراوبێت.\nوڵاتێک بێت دامەزراوەکانی لەرێگەی عەمەلیەی دیموکراتیەوە دابمەزرێت، واتە وڵاتێکی دیموکوراسی بێت، وڵاتێک بێت دامەزراوە هەبێت، عەدالەت و یەکسانی تێدابێت، لەروی ئابوریەوە یەکسانی دابەشکردن هەبێت لە داهات و موچەدا. کەسێک نەبێت گیرفانی بەتاڵ و کەسێکیش لە بانکەکانی دەرەوە سەفتە دۆلار بخەوێنێت و ئێمە لە بزوتنەوەی گۆڕان داوای ئەمانە و داوای چاکسازیمان کردوە.\nوتیشی:"لەسەرەتادا ئەم دو حیزبە دەسەڵاتە ئەوەندە دەسەڵاتیان بەسەر جومگەکان دا هەبو کەم کەس جورئەتی ئەوەی دەکرد بڵێت نەخێر یان رەخنەبگرێت بڵێ ئەمە دەسەڵاتێکی گەندەڵە دەسەڵاتێکی فاشیلە و ناتوانێت ئیدارەی وڵات بکات، چونکە ئیدارەی وڵات نە بەخەڵکی نەشارەزا دەکرێت نە بەخەڵکی گەندەڵ نە بەخەڵکێک کە ئینتیمای نیشتمان و خاکەکەی نەبێت، تەنها چاوی لە بەرژەوەندی و پارەی بانکەکانی بێت".\nهەروەک جەختیکردەوە؛ ئەوەی جێی شانازیە بۆ بزوتنەوەی گۆڕان لەیەکەم رۆژی دامەزراندینەوە، بەقەدەر مسقاڵە زەرەیەک پاشەکشەی لە مەبادیئەکانی نەکردوە، ئەگەر هەموتان بگەڕێنەوە بۆ پەیامی بزوتنەوەی گۆڕان و پەیامی (سبەی) بە زەڕە لامان نەداوە لێی و هیچ هەڵەیەکی ستراتیژیمان نەکردوە لەسەرمان بکەوێت.\nوتی:"بەڵام لایەنی تر خیانەتی کردوە، لایەنی تر گەندەڵی کردوە لایەنی تر دەیەوێت سیستمی میرنشینی دروست بکات، لایەنی تر دەیەوێت گیرفانی خۆی پڕ کات و خەڵک بەتاڵ، بزوتنەوەی گۆڕان نەک ئەمەی نەکردوە، بەڵکو دژی بوە و کاری کردوە و بەتەمای دامەزراندنی وڵاتێکی هاوڵاتی، کە هاوڵاتی دڵی بە وڵات و خاک و نیشتیمانەکەی خۆش بێت و دژی دیکتاتۆرییە".


کۆدی هەواڵ: 2391\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 13:15 - 2021/06/17\nگۆڤاری نەشناڵ ئینەرسەتی ئەمریکی لە خوێندنەوەیێکدا تیشکی خستۆتە سەر ستراتێژیی تورکیا دژی پەکەکە. بە گوێرەی شرۆڤەکەی ئەو گۆڤارە، سوپای تورکیا لە چوار دەیەی ڕابردوودا بەرپەرچی سەربازیی چالاکییەکانی پەکەکەی داوەتەوە بەڵام باجی ئەو شەڕە کوژرانی 40 هەزار کەس و خەساربوونی چەندین ملیار دۆلار پارە بووە. تورکیا ئێستاش بەردەوامە لەو بەرپەرچدانەوەیە بەڵام دەستی نەگەشتووە بە ئامانجی سەرەکیی خۆی کە تیابردنی پەکەکە یان خود دوورخستنەوەی ئەو گرووپە لە سنوورەکانی باشووری تورکیایە.\nگۆڤاری نەشناڵ ئینتەرسەت ئاماژە بەوە دەکات کە سوپای تورکیا بە ئوپەراسیۆنەکانی چەند مانگی ڕابردوو، شەڕی دژ بە پەکەکەی پەلکێشی نێو خاکی عێراق و هەرێمی کوردستان کردووە و بە سنووردارکردنی ئوپەراسیۆنەکانی پەکەکە، ئەو گرووپە کەمتر توانیویەتی لەنێو خاکی تورکیا جووڵە بکات. ئەو بابەتە سەرکەوتنێکی سەربازییە بۆ تورکیا بەڵام تورکیا هێشتا لە ئامانجەکانی خۆیەوە زۆر دوورە.\nگۆڤارەکە باسی گۆڕینی ستراتێژیی تورکیا دژی پەکەکە دەکات و دەڵێت تورکیا ئێستا ستراتێژیی هەڵگیرساندنی شەڕی ناوخۆی نێوان پەکەکە و حیزبە کوردییەکان و بەتایبەت شەڕی پەکەکە و پارتی پەیڕەو دەکات.\nنەشناڵ ئینتەرسەت هەروەها باسی ڕوانینی تازەی تورکیا بۆ بەرەنگاربوونەوەی پەکەکە دەکات و دەڵێت ئامانج لەو ڕوانگەیە ئەوەیە شەڕی دەروونی دروست بکات بۆ دابەزاندنی پێگەی جەماوەریی پەکەکە لە نێو کوردەکانی عێراق. بۆیە هەوڵ دەدات بە خەتابار زانینی پەکەکە بکاتە ئامرازێک بۆ هەڵگیرساندنی شەڕی ناوخۆی نێوان کوردەکان.\nئەو گۆڤارە ئەمریکییە ستراتێژیی نوێی تورکیا لە بەرپەرچدانەوەی پەکەکە بە سیاسەتێکی چەند ڕەهەندی دەزانێت کە بریتین لە شەڕی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەو گرووپە لە چیاکانی هەرێمی کوردستان و زەبردان لە پەکەکە لە ناوچەی دورتر وەک شەنگال و مەخموور هەروەها ناو زڕاندنی پەکەکە و هەڵگیرساندنی شەڕی دەروونی لە دڵی جەماوەری کورد دژی پەکەکە و بە خەتابارزانینی ئەو گرووپە وەک هۆکاری پەلکێش کردنی شەڕ بۆ نێوخۆی هەرێمی کوردستان.\nبەو حاڵەشەوە نەشناڵ ئینتەرسەت ئاماژەی بە ستراتێژییەکانی پەکەکە بۆ خۆڤاراستن لە کامپێنی سەربازیی تورکیا دەکات و نووسیویەتی پەکەکە وێڕای جێگیرکردنی بارەگا سەرەکییەکانی خۆی لە چیا سەخڵەتەکانی هەرێمی کوردستان، بەشێکی هێز و توانای خۆی لە هەندێک ناوچەی وەک شەنگال و مەخموور جێگیر کردووە و لە سووریاش بە دامەزراندنی حیزب و هێزی سەر بە پەکەکە توانای سەربازیی خۆی بڵاوە پێکردووە و لە نێوخۆی هەرێمی کوردستانیش بۆ وەرگرتنی ڕای چەند حیزبێک و کۆکردنەوەی دەنگی ئەو حیزبانەی تەباییان لەگەڵ پەکەکە هەیە، هەوڵی داوە شوێن پێی خۆی لە هەرێمی کوردستان بکاتەوە.\nنەشناڵ ئینتەرسەت پێشبینیی ئەوەی کردووە کە پەکەکە و پارتی شەڕی نێوخۆ ئەوەش لە سەر هاندانەکانی تورکیا بەزیانی خۆیان دەزانن و ئەگەری سەرهەڵدانی شەڕی نێوخۆی تازە لە بەرژەوەندیی هیچ لایەنێکیان نابێت بۆیە بە دووری زانیوە ئەو شەڕە ڕوو بدات.\nئەو گۆڤارە دەست بردنی تورکیا بۆ هەوڵی هەڵگیرساندنی شەڕی نێوخۆ لە هەرێمی کوردستان هەندانی ڕای گشتی دژی پەکەکە بە هۆکارێک دەزانێت بۆ هاودەنگ نەبوونی کۆمەڵگەی دەولی لەگەڵ تورکیا بۆ دوورکردنەوەی پەکەکە لە سنوورەکانی ئەو وڵاتە.


به‌لابردنی حه‌سر، دادگایی تاوانبارانی فیتنه‌ی ۸۸ ده‌ستپێده‌کات - Mehr News Agency\n30 gulanê 2017 - 12:28\nNews Code 10362\nبه‌لابردنی حه‌سر، دادگایی تاوانبارانی فیتنه‌ی ۸۸ ده‌ستپێده‌کات\nئایه‌توڵا ئامولی لاریجانی وتی: ته‌نانه‌ت گه‌ر ئه‌نجومه‌نی باڵای ئه‌منیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌م فه‌رمانه‌ش هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه و حه‌سر کۆتایی پێبێت، تازه کاری دادگایی کردنی ئه‌م که‌سانه ده‌ست پێ ده‌کات.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، ئایه‌توڵا ئامولی لاریجانی، سه‌رۆکی ده‌سه‌ڵاتی دادی ئێران سه‌باره‌ت به لابردنی حه‌سر له سه‌ر ئه‌و که‌سانه‌ی تاوانایان له هه‌ڵبژاردنه‌کانی ساڵی ۱۳۸۸ی هه‌تاوی ئه‌نجام داوه، وتی: ته‌نانه‌ت گه‌ر ئه‌نجومه‌نی باڵای ئه‌منیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌م فه‌رمانه‌ش هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه و حه‌سر کۆتایی پێبێت، تازه کاری دادگایی کردنی ئه‌م که‌سانه ده‌ست پێ ده‌کات.\nسه‌رۆکی دادی ئێران سپاسی به‌شداری کردنی خه‌ڵکی ئێران له هه‌ڵبژاردنه‌کانی ئه‌م دواییه‌ی ئێرانی کرد و وتی: دابین کردنی ئه‌منیه‌ت و یه‌کگرتوویی و به‌هێزی نه‌ته‌وه‌یی گرنگییه‌کی یه‌کجار زۆری هه‌یه. هه‌موو به‌رپرسانی ئێران به‌رپرسن له به‌رانبه‌ر ئه‌م خه‌ڵکه سه‌ربه‌رزه که سه‌ره‌ڕای هه‌ژاری و کێشه‌ی ئابووری هاتنه سه‌ر سه‌ندووقی ده‌نگدان و جارێکی دیکه ده‌نگیان به کۆماری ئیسلامی دایه‌وه. هه‌ر بۆیه چاره‌سه‌ر کردنی کێشه‌ی خه‌ڵک یه‌که‌مایه‌تییه.\nئه‌و زیادی کرد: هه‌ڵبژاردنه‌کانی ئێران هاوکات بوو له‌گه‌ڵ سه‌فه‌ری دوژمنانی ئێران بۆ ناوچه‌که و دیمان چۆن لێدوانی هیچ و پووچیان له دژی ئه‌م وڵاته دا، به‌ڵام خه‌ڵک جارێکی دیکه به ده‌نگدان نه‌خێرێکی گه‌وره‌یان به‌م که‌سانه وته‌وه. له میانه‌ی دیبه‌یته‌کاندا بڕێک له به‌ربژاره‌کان قسه‌گه‌لێکیان کرد که ده‌بێت له کاتی خۆیدا به‌دوادا چوونی بۆ بکرێت. هه‌ڵبژاردن له ئێران به‌و مانا نییه که هه‌ر که‌س هه‌رچی دڵی خواستی بڵێت و بێ ئه‌خلاقی بکات، بۆ ئێمه پاراستنی بایه‌خه دینییه‌کان و ئه‌خلاق گرنگی هه‌یه.\nسه‌رۆکی ده‌سه‌ڵاتی دادی ئێران وتی: له که‌شێکداین که بڕێک که‌س ده‌یانه‌وێت به گوشاری پۆپۆلیستی ئامانجی خۆیان بسه‌پێنن، من له‌مه به گومانم، ساڵی ۸۸یش بڕێک که‌س ویستیان که به‌م کاره گوشار بۆ حکومه‌ت دروست بکه‌ن به‌ڵام خه‌ڵک به توندی وڵامیان دایه‌وه، ناکرێت داواکاری نایاسایی بکرێت و بمانه‌وێت له ڕێگه‌ی گوشاری خه‌ڵکه‌وه به ئامانجه‌کانی خۆمان بگه‌ین.\nئه‌و سه‌باره‌ت به لابردنی حه‌سر له سه‌ر چه‌ند که‌سێک له دوای هه‌ڵبژاردنه‌کانی ساڵی ۸۸وه وتی: ئێمه ده‌بینین که له پشت په‌رده‌وه چی ڕوو ده‌دات، ئه‌م کاره له ڕووداوه‌کانی ساڵی ۸۸ ده‌چێت، هه‌ر بۆیه ئێمه له‌م که‌سانه و ئه‌م مێدیانه که له دوای دروست کردنی که‌شێکی وان ، ڕایده‌گه‌یه‌نین که ده‌ست له‌م کارانه هه‌ڵبگرن ئه‌گه‌رنا ڕێکخراوی داد ناچار ده‌بێت ڕێکاری یاسایی بگرێته به‌ر.\nئه‌و وتی: باڵاترین ناوه‌ندی ئه‌منیه‌تی وڵات له‌مباره‌وه بڕیاری داوه. بۆ لابردنی حه‌سریش وه‌ک هه‌ر بابه‌تێکی دیکه ده‌بێت پڕۆسه‌که‌ی خۆی ته‌واو بکات و ناکرێت له سۆزی خه‌ڵک سوود ببه‌ین و هاوڕێی فیتنه‌ی ۸۸ بکه‌ین. هه‌ر بۆیه هوشدار ده‌ده‌ین که ئه‌مه ڕێگه‌ی دروست نییه و ئێمه ناچار بین ڕێکاری یاسایی ده‌گرینه به‌ر.\nئایه‌توڵا ئامولی لاریجانی زیادی کرد: ئه‌وه هاتین و ئه‌نجومه‌نی باڵای ئه‌منیه‌تیش ئه‌م فه‌رمانه‌ی پووچه‌ڵ کرده‌وه، دوای حه‌سر تازه ده‌بێت ئه‌م که‌سانه دادگایی بکرێن و سه‌باره‌ت به‌م که‌سانه‌ش له کۆتاییدا ڕێکخراوی داد بڕیاری کۆتایی ده‌دات. نابێت له بیری بکه‌ین که ڕێکخراوی داد دوایین شوێنه که له‌سه‌ر ناکۆکییه‌کان بڕیار ده‌دات و کاری نایاسایی له هیچ که‌س قبوڵ ناکه‌ین.\nئه‌و سه‌باره‌ت به تاوناباری کردنی ڕێکخراوی داد له لایه‌ن به‌ربژاره‌کانه‌وه وتی: ئایا ئه‌م کاره دروسته که ڕێکخراوی داد به که‌م کاری تاوانبار بکرێت، باشه گه‌ر وایه ئه‌ی کێ بوو که به‌دواداچوونی جدی بۆ دزی ۳ هه‌زار ملیاردی کرد، کێ بوو که گه‌نده‌ڵی مووچه نجوومییه‌کانی ڕاگرت، کێ بوو که گه‌نده‌ڵی مڵک و ماڵی نجوومی ڕاگرت؟ بۆ باسی ئه‌وه‌تان نه‌کرد که سه‌رچاوه‌ی ئه‌م گه‌نده‌ڵکاریانه چین؟ ئه‌مه لاواز کردنی ڕێکخراوه حکوومییه‌کانه که له‌گه‌ڵ ئه‌منیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی یه‌ک ناگرێته‌وه ئێمه گه‌ر پێویست بکات بدواداچوونی بۆ ده‌که‌ین.\nئایه‌توڵا لاریجانی له کۆتاییدا سه‌باره‌ت به سه‌فه‌ری ترامپ بۆ ناوچه‌که وتی: هه‌موومان دیمان که چۆن ترامپ هاوپه‌یمانی وڵاتێک ده‌دکات که ده‌ستی به خوێنی شارۆمه‌ندانی خۆی سووره، ده‌بێت بڵێم له‌عنه‌ت له‌م مافی مرۆڤه ئه‌مریکاییه که وه‌ها دووفاقیانه هه‌ڵسوکه‌وت ده‌کات. ده‌ورتاده‌وری وڵاته‌که‌مان پڕ بووه که پیلانگێڕی، ئه‌مریکا له‌و سه‌ری جیهانه‌وه دێت بۆ سعوودییه. سه‌مای شمشێر ده‌کات و پشتیوانی له که‌سانێک ده‌کات که هیچ بڕوایه‌کیان به مافی مرۆڤ نییه و دوجار هه‌ر ئه‌مانه ئێران به پشتیوانی کردن له تیرۆر تاوانبار ده‌که‌ن.\nئه‌و جه‌ختی کرد: قسه‌ی کۆماری ئیسلامی ئێران هه‌ر له سه‌رتاشه‌وه ئه‌مه بووه که پشتیوانی له هه‌ژارانی جیهان ده‌کات بۆشی گرنگ نییه چ دین و مه‌زهه‌بێکی بێت، مافی مرۆڤی ئێمه له سه‌ر که‌رامه‌تی ئینسانی دامه‌زراوه. ئایا خه‌ڵکی به‌حره‌ین مافی ئه‌وه‌یان نییه که داوای مافه‌کانی خۆیان بکه‌ن؟ به‌ڕاستی لاتان وایه که ئێران ده‌ست له هێزی سه‌ربازی و به‌رگری کاری خۆی ده‌شۆرێته‌وه؟ کاتێک ئێوه به عاله‌م ئاشكرا ۴۰۰ ملیار چه‌ک به ناوچه‌که ده‌فرۆشن بۆ ده‌بێت ئێران له هێزی سه‌ربازی خۆی چاوپۆشی بکات؟ ئێران ته‌نانه‌ت یه‌ک بستیش له لێهاتووی و توانی سه‌ربازی خۆی پاشه‌کشه ناکات و ئه‌مه‌ش قسه‌ی هه‌موو به‌رپرسانی و خه‌ڵکی ئێرانه.


تورکیا و کۆبوونه‌وه‌ی لوتکه‌یی ناتۆ و یه‌کێتی ئه‌وروپا\nئه‌و ڕێکه‌وتنه‌ی له دوا ساتدا هاته ئاراوه، کۆتایی به‌و مشت و مڕه هێنا که له‌سه‌ر به‌شداری کردنی گه‌وره کاربه‌ده‌ستانی یه‌کێتی ئه‌وروپا هه‌بوو له کۆبوونه‌وه لوتکه‌ییه‌که‌ی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه‌ی ناتۆ له شیکاگۆ.\nبه‌پێی ئه‌وه‌ی ده‌مڕاستی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی تورکیا باسی کردووه کرانه‌وه‌ی ئه‌م بنبه‌سته پاش ڕیکه‌وتن بووه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی به‌شداری دوو گه‌وره کاربه‌ده‌ستی یه‌کێتی ئه‌وروپا ته‌نها له مه‌ڕاسیمی ده‌ستپێکردنی کۆبوونه‌وه لوتکه‌ییه‌که‌یه و به‌شداریه‌کانیش سنوردار ده‌بێت ته‌نها له چه‌ند دانیشتنێکی لوتکه‌که‌دا له‌وانه ئه‌وانه‌ی په‌یوه‌ندییان به ئه‌فغانستانه‌وه هه‌یه.\nله‌گه‌ڵ هه‌روادێ و زیادبوونی ڕۆڵی تورکیا له ناتۆدا (له کۆسۆڤۆوه بۆ ئه‌فغانستان) وه‌ک چاودێرانی سیاسی ئاگاهی ده‌ده‌ن پشێوی و ئاڵۆزیه‌کانی نێوان ئانکه‌ره و برۆکسل ده‌گوێزرێنه‌وه بۆ ناو هاوپه‌یمانێتی ناتۆ.\nده‌توانن له ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی راپۆرته‌که‌ی دۆریان جۆنز په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مریکا بن که له ئه‌سته‌نبوڵ ئاماده‌ی کردووه و ماوه‌که‌ی 4:18 خوله‌که.


پێویستە ئەردۆغان لە شکستی ھەڵبژاردنەکانەوە وانە فێرببێت\n4/20/2019 4:40:43 PM\n8184 جار خوێندراوەتەوە\nھەڵبژاردنەکانی ٣١ی ئازاری ٢٠١٩ سەرەتا بۆ ئەردۆغان و دواتریش بۆ دەسەڵاتدارێتیی تورکیا پەیامێکی گرنگ بوو. ئەردۆغان لە ھەڵبژاردنەکاندا بچوک بووەوە، پارتەکەی ئەو پێنج شاری گەورە و گرنگی لەدەستدا، بەتایبەتی ئەستەنبوڵ کە شوێنی دەستپێکردنی گەورەبوونی ئەو بوو.\nپارتی داد و گەشەپێدانی بەستراوە بە ئەردۆغان، لەم ساڵانەی دواییدا نەک تەنھا لە دیموکراسی بەڵکو لە نرخ و ئەخلاقی ئیسلامیی راستەقینەش دوورکەوتنەوە.سەرۆک کۆمار و پارتەکەشی چاوی خۆیان بەرامبەر ساختەکاریی، نادادیی و ژێرپێخستنی مافەکان داخست و ئێستاش باجی ئەوە دەدەن.\nھەزاران ئەندامی پارتی دیموکراتی گەلان بەھۆی ھەڵوێستی سیاسییەوە لە زیندانن، کە منیش یەکێکم لەوانە. ھێزە ئەمنییەکان لە زیندان زیندانیکراوەکانی پارتەکەمان ئەشکەنجە دەدەن. زۆربەی ئەندامانی پارتەکەی ئێمە لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە وەک تیرۆریست ناسێنران، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو پارتەی کە من چەند ساڵیک ھاوسەرۆکی بووم، ھێزی خۆی پیشان دا.\nسەرەڕای ھەموو ئاستەنگەکانیش، سەرکەوتنی ھەدەپە لە ھەڵبژاردنەکاندا سەرنجی ھەموانی راکێشا. بەم سەرکەوتنەش دەرکەوت ھەدەپە و زۆربەی کوردەکان لەبەرامبەر فشارەکانی دەوڵەت سەر دانانەوێنن. جەماوەری ھەدەپە جارێکی دیکە پیشانی دا لایەنگری ئازادی، یەکسانی، دیموکراسیی، ئاشتی و پێکەوەژیانن لە تورکیا.\nدۆخی رۆژھەڵاتی ناوەڕاست و بەتایبەتیش ئەو دۆخەی سوریای تێدایە، پیشانی دەدات تورکیا دەبێت چی رێگایەک بگرێتەبەر. تورکیا دەبێت بۆ یەکێتی و پاراستنی کۆمەڵگە خەبات بکات و ئەمەش تەنھا بە ئاشتی و دیموکراسی سەردەکەوێت و بەدیدێت.\nلە دۆخی ئێستادا، کە قەیرانی ئابوری و بێکاریی بەردەوامە، تەنھا بە رێگەی دیموکراسی و چاکسازیی سیاسیی چارەسەردەبێت. بەڵام ئەو سیاسەتەی ئەردۆغان لە ئێستادا لە تورکیا پەیڕەوی دەکات، خاوەن ئیرادە و بوێرییەک نییە چارەسەر لەگەڵ خۆیدا بھێنێت.\nئەو سیاسەتەی کە ئەردۆغان لەبەرامبەر ئۆپۆزسیۆن و بەتایبەتی گەلی کورد پەیڕەوی دەکات، جەمسەرگیریی لە نێو کۆمەڵگەدا دروستدەکات. گەلی کورد دەخوازێت لەگەڵ گەلانی دیکەدا لە ناو ئاشتیدا بژی و لە توندوتیژی و شەڕ بەدوور بێت. کورد زیاتر پێویستی بە دیموکراسی ھەیە. کوردەکان داخوازیی سیاسیی، کۆمەڵایەتی و کلتورییان ھەیە. ئێمەش بۆ بەدەستھێنانی ئەو داخوازییانە پەیمانمان داوە، بەڵام سەرۆک کۆمار و دەسەڵات ئاستەنگن لەبەردەم داخوازییەکانی گەلی کورددا.\nپەرلەمانتاری ئێمە لەیلا گویڤەن و چەند کەسێکی دیکە لە ناوە و دەرەوەی زیندان دەستیان بە مانگرتنی بێسنور کردووە، داخوازی ئەم مانگرتووانەش ھەڵگرتنی گۆشەگیرییە لەسەر عەبدوڵا ئۆجالان. ئۆجالان کە ٢٠ ساڵە لە زیندانی ئیمراڵییە گۆشەگیریی خراوەتە سەر و بەردەوام رێگریی لێدەکرێت لەگەڵ پارێزەران و خێزانەکەیدا دیدار ئەنجامبدات.\nئەو کەسانەی دەستیان بە مانگرتنی بێسنور کردووە لەو بڕوایەدان، ئۆجالان خاوەن رۆڵیکی سەرەکییە بۆ دیموکراسیی و ئاشتی. دەزانن کە کاریگەری ئۆجالان لە نێو کوردانی تورکیا و سوریا گەلێک زۆرە. ھەربۆیە بۆ دەستپیکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی، جگە لە ئۆجالان رۆڵی کەسی دیکە قەبوڵ ناکەن، ھیچ پرۆسەیەکی ئاشتی بەبێ ئۆجالان سەرناکەوێت و دانوستانەکانی پێشووی ئەردۆغانیش لە ساڵانی رابردوودا لەگەڵ پەکەکە، راستی ئەم قسەیە دەسەلمێنن. زۆربەی کوردەکانیش ئۆجالان وەک مەرجەعی سەرەکی خۆیان دەبینن.\nلە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکانەوە دەرکەوت، نەک تەنھا پارتەکەی ئێمە، بەڵکو ھەموو پێکھاتە و گەلانی تورکیا دەخوازن لەنێو ئاشتی و دیموکراسیدا بژین، لەبەرامبەر دەسەڵاتی تاکەکەسیی و ئۆتۆریتەییدا دەوەستنەوە. ھیوام وایە ئەردۆغان ئەمەی بینیبێت و ھەستی پێکردبێت، ئەگەر ئەم شتانەش لەبەرچاو نەگرێت، بەر زەبرێکی دیکەش دەکەوێت.\nباوەڕی من و ھەڤاڵەکانم لە زینداندا بۆ دیموکراسی و ئاشتی بەردەوامە و کۆتایی نایەت. ئێمە باوەڕمان بە پاشەرۆژیکی گەش و دیموکرات ھەیە لە تورکیا. ئێمە پێمانوایە ھەڵبژاردنی ئەمجارە رێگای دیموکراسی کردووەتەوە، ئەگەر حکومەتیش بەردەوامی بە تاکڕەویی و ئۆتۆریتەیی خۆی بدات، رووبەڕووی قەیرانی سیاسیی و ئابوری زیاتر دەبێتەوە.\nئێمە بانگ لە کۆمەگەی نێودەوڵەتی دەکەین تورکیا بۆ ئاشتی و دیموکراسی ھانبدەن. وەک گەلانی تورکیا، سەرەڕای زۆربوونی جیاوازییەکان، دەتوانین لە ڕێگەی گفتوگۆوە کێشەکان چارەسەر بکەین. مێژووی ئەنادۆڵ و میزۆپۆتامیاش گەواھیی بۆ پێکەوەژیان دەدەن.\nھەدەپە و گەلی کورد ھەمیشە ئامادەن بۆ ئاشتی. بە باوەڕی منیس ئێمە سەردەکەوین. ھەموو پێکھاتەکانی کۆمەڵگا کۆدەکەینەوە و دەبین بە خاوەنی دیموکراسی و ئابورییەکی بەھێز. ھەڵبژاردنەکانی ٣١ی ئازاریس ئەم رێگایەی پیشانی ئێمە دا.


شانتال ئاكێرمان و ئەزموونە ناوازەكەی – KurdRawm\n(دەروازەیەك بۆ سینەمای شانتال ئاكێرمان)\nو: ئیدریس عەبدی\nسەرەڕای ئەوەی كە شانتاڵ ئاكێرمان بە هۆی گرنگبوونی فیلمەكانییەوە، تەنیا لای تیۆریسیتەكانی فیلم، “سینە فیل/ cinéphile / واتە هۆگرانی تایبەتی سینەما” و فیمینیستەكان بەناوبانگە و لای بینەرانی ئاسایی فیلم، زۆر نەناسراوە، بەڵام یەكێكە لە گرنگترین ژنانی سینەماكاری جیهان. ئەو لەدوای برایانی داردێن، بەناوبانگترین فیلمسازی بێلژیكە. جی هۆبرمەن، ڕەخنەگری ناوداری ئەمریكی، لەنێو هاونەوەكانی خۆیدا ئاكێرمان بە گرنگترین فیلمسازی ئەرووپایی دەزانێت و دەیخاتە ئاست كەسانێكی وەك گۆدار و فاسبیندەر.\nخۆیی باسی لەوە كردووە كە لەژێر كاریگەری سینەمای ئەزموونگەرا (ئێكسپێرمنتاڵ) و پێشڕەوەی “ئێستێن براكیج”، “جۆناس مەكاس”، “مایكێل ئێسنۆ” و “ئەندی وارهۆڵ”دا بووە. لە ڕاپرسیی ساڵی 2012ی گۆڤاری “سایت ئەند ساوند” كە ئاراستەی ڕەخنەگرانی سینەمایی كراوە، تەنیا ناوی دوو فیلمسازی ژن لە ڕیزی 100 فیلمی باش و سەركەوتودا هەبوو، یەكێك لەو ژنانە “كلێر دەنی” بوو و ئەوی دیكەش شانتال ئاكێرمەن بوو بە فیلمی “ژان دیلمان”ـەوە كە لەڕیزبەندی ئەم ڕاپرسییەدا لەپلەی سی و پێنجەمدا بوو.\nئاكێرمان لەبنەماڵەیەكی جوولەكە و بەڕەچەڵەك لەهێستان، لەوڵاتی بێلژیك لە دایك بووە. دایكی لە بەجێماوەكانی كارەساتی ئاشویتس بوو. سەرەتا ویستوویەتی ببێت بەنووسەر، بەڵام لە دوای بینینی فیلمی “prirot le fou”ـی ژان لۆك گۆدار لە تەمەنی 15 ساڵیدا، بیروڕای گۆردرا و بریاریدا ببێت بە فیلمساز. ئاوانگاردیزمی سینەمایی گۆدار و ڕوانگەی نائاسایی و پێناسەنەكراو و پێكهاتەشكێنانەی گۆدار، بۆ ئاكێرمان سەرنجڕاكێش و سەیر بوو، ئەم كاریگەرییەی گۆدار لەسەر ئاكێرمان ، هەر لە یەكەم كورتە فیلمییەوە تا دوایین فیلمی ماوەتەوە.\nئاكێرمان لە دوای ئەوەی كە لە قوتابخانەی سینەماییدا، وازی لە خوێندن هێنا، لە تەمەنی 21 ساڵیدا كۆچی كرد بۆ نیۆیۆرك. لەوێ لەگەڵ بەرهەمە سینەماییە ئەزموونگەرا و ژێرزەمینییەكانی نیۆیۆركدا، بۆ نموونە فیلمەكانی جۆناس مەكاس و مایكیل ئێسنۆ ئاشنا بوو، ئەم فیلمانە كاریگەری زۆریان لەسەر دانا.\nئاكێرمان، دووهەمین فیلمی واتە”ژان دیلمان”ـی لە تەمەنی 24 ساڵیدا بەرهەم هێنا، واتە تەنانەت لە ئۆرسن وێڵزیش كە لە تەمەنی 25 ساڵیدا “هاوڵاتی كەین”ی دروست كرد، هەروەها لە “ترۆفۆ” كە لە تەمەنی 27 ساڵی “400 زەربە(لێدان)ی بەرهەمهێنا و لە “ئایزنشتاین”ش كە ئەویش لە تەمەنی 27ساڵیدا یەكەمین فیلمی خۆی “كەشتیی جەنگی پۆتمكین”ی بەرهەم هێنا، گەنج تر بوو.\nزۆربەی فیلمەكانی ئاكێرمان، بە جۆرێك “ئۆتۆبیۆگرافی” واتە بەسەرهاتی خۆی دێنە ئەژمار و بە پێی ئەزموونە تاكەكەسییەكانی ژیانی خۆی و ئەندامانی بنەماڵەكەی بەتایبەت دایكی بەرهەم هاتوون. نواندنی خۆی لە هەندێك لەفیلمەكانیدا، ئەم جۆرە بیركردنەوە بەهێزتر دەكات. لە سەرفیلمی “ژان دیلمان”وتوویەتی، ئەم فیلمەی بە پێی ئەو شتانەی كە لە منداڵیدا بینیووە و ژێست (ڕەفتار)ی دایكی بەرهەم هێناوە.\nئاكێرمان وەك یەكێك لە گرنگترین نوێنەرانی سینەمای مینیماڵیزم ناسراوە. سینەمای مینیماڵیستی ئاكێرمان جەختكردنە لە سەر گرتەگەلی درێژ، كامێرای بێ جووڵە، گێرانەوەی سادە، ڕیتمی ئارام و نەبوونی گرتەی پی ئۆ ڤی(گۆشەنیگا)،كەڵك وەرگرتن لە گرتەی درێژ و بەكارنەهێنانی بڕینی گرتەكان لەمۆنتاژدا، هۆكارێكە بۆ خۆڵقاندنی ڕیتمێكی خاو، كە لە تایبەتمەندییە سەرەكییەكانی فیلمەكانی ئاكێرمانن.لە ڕۆانگەی ئاكێرمانەوە، هەموو توخمەكانی ناو گرتەیەك لە ئەكتەرەوە بگرە تاكوو ڕەنگ، ڕووناكی و ئاكسێسوار هەموویان بەیەك ئەندازە گرنگن و میزانآسنی كۆتایی ئەو دەخۆڵقێنن. تایبەتمەندیگەلێك كە دەتوانین، لەفیلمەكانی “سوهراب شەهید سالێس، سینەماكاری ئێرانی” یشدا، بیانبینین. لێكچوون لە نێوان بەرهەمەكانی ئەم دوو سینەماكارەدا حاشاهەڵنەگرە. تەنیا تایبەتمەندی لە شێوازی سینەماییدا سینەمای ئاكێرمان و سینەمای شەهید سالس لە یەكتر نزیك ناكاتەوە، بەڵكوو جەختكردن لە سەر ژیانی ماندوو و بێزاركەر و ڕۆتینی ڕۆژانە، نیشاندانی ڕووداوگەلی ئاسایی لە كاتی ڕوودانیان و دووركەوتنەوە لە دراماتیزەكردنی ڕووداوەكان، لەخاڵە هاوبەشەكانی ئەم دوو سینەماكارەن.\nئەم دوو سینەماكارە هاوكات كاری بەرهەمهێنانی فیلمیان دەست پێ كردووە. ئاكێرمان یەكەمین فیلمی درێژی واتە “من، تۆ، ئەو كوڕە، ئەو كچە”ی لەساڵی 1974 بەرهەمهێنا و “شەهید سالێس”یش یەكەمین فیلمی درێژی واتە، فیلمی ” ڕووداوێكی سادە”ی لەساڵی 1973 دروست كردووە.فیلمەكانی ئاكێرمان پڕە لە كاراكتەرە ئاسایی و ژیانەئاسایی و ڕۆژانەكان، ئاكێرمان دونیای ماندوو و بێزاركەری ژنانی ماڵدار و تەنیا پیشان دەدات. لەفیلمی “ژان دیلمان”دا، ئاكێرمان، لەژیانی ئاسایی، بێزاركەر وبێ ڕووداوی ژنێك كە پیشەی ماڵدارییە و بۆ دابینكردن و بەڕێوەبردنی ژیانی لە برۆكسێل ناچارە لەشفرۆشی بكات، فیلمێكی مەزن و كاریگەری بەرهەمهێناوە.\nلەم سەردەمەدا كاریگەری ڕۆانگەی سینەمایی ئاكێرمان لەوانە ستراتێژی ناچالاك، گرتەی درێژ، كامێرا بێ جووڵە و پیشاندانی ژیانی مرۆڤ گەلێك لە كاتی واقیعیدا، دەكرێت لە فیلمەكانی، كەسانێك وەكوو “جیا ژانكە”،”پێدرۆ كۆستا” و”ئاپیچاتپۆنگ ویراستاكۆڵ”دا ببینرێت.\n“شارەكەم بتەقێنەوە”، ئەزموونێكی سەركەشانە\nیەكەمین فیلمی ئاكێرمان، كورتە فیلمێكە بە ناوی “شارەكەم بتەقێنەوە”، ئەم فیلمەی لە ساڵی 1968 و لە تەمەنی 18 ساڵیدا بەرهەمهێناوە. لەڕاستیدا بەم كورتە فیلمە بوو كە تەوەر و ستراتێژیگەلێكی لە ڕۆانگەی شێوازی سینەماییەوە هەڵبژارد و تا دوایین فیلمەكانیشی، پێداگری لەسەر ئەو تەوەر و ستراتێژییانە كردووە.\nكچە گەنجەكەی ئەم فیلمە، لە زۆر ڕەهەند و ڕوانگەوە، لەگەڵ “ژان دیلمان”، كاراكتەری ژنی فیلمە بەناوبانگەكەی ئاكێرمان، لە یەك دەچن. ئەو هەر وەك ژان دیلمان، كچێكی تەنیا و گۆشەگیرە. ئەبینین كە ئەڕواتە ژوورە تەسك و تاریكەكەی، ماكارۆنی ساز ئەكات، عەرزەكە پاك دەكاتەوە و لە هەمان كاتدا درزی درگا و پەنجەرەكان بە چەسپ دەگرێت. كارگەلێكی سەیر و شێتانە دەكات. لەبەر ئاوێنە سەما دەكات، كەلوپەلی چێشتخانەی خانووەكەی لە سەر عەرزكە پرژوبڵاو دەكاتەوە. بۆیاخ لە قاچی دەدات، هەرچەندە بە ڕواڵەت ئارامە و لەبەر خۆیەوە و بەئارامی گۆرانی دەڵێت، بەڵام هەموو كارەكان و جووڵەكانی لەڕووی تووڕەییەوەیە و سەركەشانەیە. لەكۆتایی فیلمەكەدا دەڕواتە لای ئامێری چێشت لێنانەكە، كاغەزێك دەسوتێنێت و بۆری گازەكە دەكاتەوە و پاڵی پێوە دەداتەوە و فیلمەكە تەواو دەبێت.\nئاكێرمان ئەمە وەك “وێنەی پێچەوانەی ژان دیلمان” لەقەڵەم دەدات، لەبەرئەوەی كچە گەنجەكەی ئەم فیلمە، بەپێچەوانەی ژان دیلمان نایەوێت خۆی ڕادەستی یاساگەلی ئاسایی ژیان بكات و لەئەنجامدا دژیان دەوەستێ و ژیانی خۆی وێران دەكات.جاناتان ڕۆزنبام (Jonathan Rosenbaum/ رەخنەگری سینەمایی) فیلمی “شارەكەم بتەقێنەوە” بە ئاوێتەیەك لە چارلی چاپلن و ژان دیلمان دەزانێت و ئەم فیلمەی لەگەڵ كورتە فیلمی “كاتژمێر یەكی بەیانی”(1916) چاپلن بەراورد دەكات. هەڵسووكەوتی كچەكە، شۆڕشێكە دژی هەموو یاسا و ڕێساكان و كارگەلی ڕۆژانەی ژنان (بە دیاریكراوی ژنانێك كە پیشەیان ماڵدارییە)، لەچێشتلێنانەوە بگرە تاكوو خواردن، قاپ شۆردن، سڕینی كاشییەكان، بۆیاخكردنی پێڵاوەكان، ڕێكوپێككردنی كەلوپەلی ماڵەوە و…\nژان دیلمان، مانیفێستی فێمینیستیی ئاكێرمان\nبەهۆی وردبوونەوە لە دونیای ژنان و ڕوانگەی فیمینیستی، فیلمەكانی ئاكێرمان بۆ بیرمەندانی فیمینستی سەرنجڕاكێش بووە. بە بڕوای “شووهینی چۆدووری”نووسەری كتێبی” ڕوانگە فیمینیستییەكانی فیلم” ئەوان لە فۆرمی ئاوانگارد و ئەزموونگەرای سینەمای ئاكێرماندا، بیرۆكەی”داهێنانی دووبارەی سینەما”یان دۆزیوەتەوە. ئاكێرمان بە فیلمەكانی، لە سینەمای ژنان و پیشاندانی حەزی ژنانە لە سەر پەردەی سینەمادا، ڕوانگەیەكی نوێی هێنایە ئاراوە، كە پێش خۆی نەبینرابوو. ئاكێرمان نواندنەوەی دیمەنی ژنانی لە سینەمای مەین ئێستریم(ڕەوتی زاڵ) بردە ژێر پرسیارەوە.پرۆفیسۆر ژانت بێرگسترۆم لە وتارێكدا كە لە گۆڤاری “سایت ئەوند ساوند” بڵاوكراوەتەوە دەڵێت: ئاكێرمان لە قۆناغێكدا كاری فیلمسازی دەست پێكردووە كە، فیمینیزم پێی نابووە ناو سەردەمێكی نوێوە و فیلمەكانی ئاكێرمەنیش وەكوو دەقگەلی سەرەكی لە پانتایی خوێندنەوەی سینەمایی و بیرۆكە فێمینیستییەكانی فیلمدا، كەڵكی لێوەرگیردرا.\nیەكەمین فیلمی درێژی ئاكێرمان،”من، تۆ، ئەو كوڕە ، ئەو كچە”(1976)،چیرۆكی ژنێكی گەنجی هاوڕەگەزخوازە بەناوی ژوولی، و بە تەنیا دەژی، كاتە بەتاڵەكانی بە نووسینی نامە و خواردن پڕ دەكاتەوە، تا ئەوەی لەگەڵ كچێكی دیكەدا ئاشنا دەبێت و لەگەڵیدا پێوەندی سێكسی درووست ئەكات.ووهەمین فیلمی ئاكێرمان،”ژان دیلمان، ژمارەی 23 شەقامی كامرێس كۆیی، 1080 برۆكسێل” سەبارەت بە ژنێكی ماڵدارە كە لە ڕێگای لەشفرۆشییەوە بژێوی ژیانی خۆی و كوڕەكەی دابین دەكات. ڕۆژنامەی نیۆیۆرك تایمز،ئەم فیلمەی بە شاكاری فیمینیستی مێژووی سینەما ناوزەد كرد.\nئەم فیلمە سێ كاتژمێر و بیست خولەك، بە یەكێك لە ڕادیكاڵترین نموونەكانی سینەمای ئەزموونگەرا و پێناسەنەكراوی جیهان ناسراوە. فیلمێك كە تیایدا هەموو هۆكارەكانی بەرهەمینان و لەوانە تەنانەت وێنەگرتنەكەشی(بابێت مەنگۆلتە) ژنان ئەنجامیان داوە. هەموو كارە ڕۆژانەكانی ژیان وێنە گیراون. ئاكێرمان لەم فیلمەدا، سێ ڕۆژ لەژیانی ژنێكی 40 ساڵە بەناوی ژان دیلمان (بەنواندنی دێلفین سیریگ، ئەكتەری فیلمی “ساڵی پار لەمارین باد” ئالێن ڕێنە) بەهەموو وردەكارییەكانیەوە و پیشاندانی چالاكییەكانی ڕۆژانەی ژیانی وێنا كردووە. بینەر، لەكاتی ڕوودانەكاندا، كارگەلی ڕۆژانەی ژان و ڕیتمی ژیانی ئەبینێت و ئەزموونی ئەكات، لە پاككردنی پەتاتەوە بگرە تا قاوە درووست كردن، پاك كردنەوەی بانیۆی حەمام تا خورادنی قاپێك سووپ. كامێرا ماوەیەكی درێژ لەسەر ژان دیلمان، كە خەریكە پەتاتە پاك دەكات، یان حەمام ئەكات و یان خەریكی خاوێن كردنەوەیە، بێ جووڵە ئەمێنێتەوە. بۆ ئاكێرمان، پیشاندانی پەتاتە پاك كردن یان سووپ خۆاردن لەكاتی ڕووداندا بەقەدەر پیشاندانی بە ئۆرگاسم گەیشتنی ژان و كۆشتنی مشتەرییەكەی بە مقەست گرنگە. تەنانەت ناوی درێژی فیلمەكەیش، ئاماژەیە بە ڕوانگەی، وردبین و بەتاقەتی ئاكێرمان لەبەرامبەر ژیان و هونەردا. بە وتەی ئەو، ژان دیلمان لە نێوان جۆرێك، ژیانی بەرەنگاری و مردوودایە و لە سنووری مەترسیداری عەقڵ و شێتیدایە: “ژان دەبێت بە جۆرێك پلان بۆ ژیانی دابڕێژێت كە هیچ كەش و كاتێكی بۆ خەمۆك بوون و دڵراوكێ نەبێت. ئەو تەنانەت نایەوێت یەك كاتژمێریش، كاتی بەتاڵی هەبێت، چونكە نازانێت چۆن ئەو كاتە پڕ بكاتەوە.”\nحەز و هیواكانی “ژان” لەگەڵ بیرەوەرییەكانی سەردەمی منداڵیدا لە برۆكسێل و لە شوێنێكدا كە دانیشتووانەكەی جوولەكەن، لە یەك گیر بوون، شوێنێك كە لەوێدا ڕێساكانی ژیان بەپێی ئایینەكان دادەڕێژرێت. ئاكێرمان لەم بارەوە دەڵێت: “من ئینسانێكی ئایینی و دیندار نیم، بەڵام بەرهەمهێنانی فیلم ئەوەندە بۆ من گرنگە كە هەندێك لە شتەكانی لە لام لایەنی موقەدەسی دەبێت.ژان دیلمان تاساڵی 1983 دەرفەتی پیشاندانی لە نیۆیۆرك نەبوو، بەڵام چەندین جار لەلایەن ڕەخنەگرانی فیلم، بیرمەندان و فێمینیستەكانەوە، ڕێزی لێگیرا و وەك یەكێك لە باشترین فیلمەكانی مێژووی سینەما، لەڕیزی فیلمە باشەكانی ڕەخنەگراندا جێگای خۆی كردەوە.\nئاكێرمان لەسەر ئەم فیلمە دەڵیت: “بە هۆی درووستكردنی ئەم فیلمەوە هەست بە شانازی دەكەم. زۆر لە بەشەكانی لە نەستی منەوە سەرچاوەیان گرتبوو. كاتێك سیناریۆی ئەم فیلمەم دەنووسی، وەكوو ڕووبارێك بەخوڕ هات. دەقەكە ئەوەندە پڕ لە وەردەكاری بوو، “دۆلفین سرینگ” (ئەكتەری فیلمەكە) گلەیی ئەوەی كرد كە جێگایەك بۆ داهێنانی ئەو نەماوەتەوە.بەدرێژایی شەو “198”، سەمفۆنیای شەوانەی ئاكێرمانە سەبارەت بە پێوەندی كچێك لەگەڵ دوو كوڕی گەنجدا، هەموو فیلمەكە لە شەوێكدا و لە برۆكسێل تێپەر دەبێت. ئەم فیلمەش تا ڕادەیەك، بە یەكێك لە كارە گرنگەكانی دێتە ئەژمار و هەڵگری خەسڵەتی ستایل و گێرانەوەی سینەمایی ئەوە.\nلە فیلمی ئۆتۆبیۆگرافیكی ” ژوانەكانی ئانا” (1978)، ئاكێرمان دەپەرژێتە سەر كێشەكانی ژیان و قەیرانگەلی دەروونیی كچێكی گەنجی سینەماكار بەناوی ئانا و سەفەر و دیدارەكانی لەگەڵ كەسە جۆراوجۆرەكاندا، ئەم فیلمەش بەپێی هەمان ستراتیژییە فۆرمیكەكان و ڕێكارە مینیماڵیستییەكانی گێرانەوە بەرهەم هاتووە، بۆنموونە پیشاندانی كاتی دوور و درێژ، جەخت كردنەوە لە سەر ڕووداوە سادە و ڕۆتینەكانی ژیانی ڕۆژانە، دووركەوتنەوە لەهەر چەشنە ئاڵۆزی و باق و بریقێك.\nخۆڕاگری لە بەرامبەر مۆركەكاندا\nشانتاڵ ئاكێرمان بەردەوام دژی ئەوەیە فیلمەكانی بە مینیماڵیستی یان فێمینیستی پێناسە بكەن. ئەو لە بەرامبەر بە مینیماڵیستی یان فێمینیستی ناوزەدكردنی”ژان دیلمان”دا وتوویەتی: پێم وانییە بەرهەمێكی مینیماڵیستی بێت. بەڕای من بەرهەمێكی ماكسیماڵیستییە. زۆر گەورەیە، و ئەگەریش ئەمرۆ ئەم فیلمەم بەرهەم بهێنایە، نەمدەزانی كە بە فیلمیكی فێمینیستی ناوزەدی دەكەن، چونكوو دەتوانێت سەبارەت بە ژیانی پیاوێكیش بێت.بە بڕوای ژانت بێرگسترۆم، مامۆستای زانكۆی یۆسی ئێڵ ئەی، لە زۆربەی باسە پێوەندیدارەكان بە “سینەمای نوێی ژنان”ـەوە، سینەما بە دوو دەستەی ڕیالیست و ئاوانگارد دابەش كراون، بەڵام لە فیلمەكانی ئاكێرماندا، ئەم جیاوازییانە لە بەرچاو ناگیردرێت و بە گشتی ناچنە خانەی ئەم پۆلێنبەندییەوە.\nفیلمەكانی ئاكێرمان، سنووری نێوان ڕیالیستبوون و ئاوانگاردبوون لەبەرچاو ناگرێت و لەبەرامبەر دابەشكردنە باو و پێناسەكراوەكاندا بەرگری لەخۆیان دەكەن. ئاكێرمان وتوویەتی فیلمەكانی زۆرتر باسی چۆنایەتی و دۆخەكان دەكەن تا ئەوەی تەنیا ڕۆانگەیەكی فێمینیستیان هەبێت. ئاكێرمان دەڵێت هەموو ناولێنان و مۆركێك كە بەسەر فیلمەكانیدا دەچەسپێنن، تا ڕادەیەك بێزاركەرن: ناودانان لە سەر شتێك، بەمانای خاوەندارێتییە. بەڕای من ئەم مۆركانە فیلم بچووك دەكەنەوە. لەوانەیە لەسەر حەق بن، بەڵام هیچ كات بە تەواوەتی لەسەر حەق نین. بەدڵنیاییەوە بە فێمینیستی یان مینیماڵیستی ناوزەدكردنی سینەمای ئاكێرمان، خوێندنەوەیەكی بەربەست كراو، داشكێنانە(Reductionism) و یەكلایەنانەیە بۆ فیلمەكانی و زۆرێك لە لایەنە گرینگەكانی شێواز و تێماتیكی كارەكانی لەبەرچاو ناگرێت. هەر فیلمێكی ئاكێرمان دەبێت بەپێی دونیایەك كە دەیخۆڵقێنێت و كاراكتەرەكان و بارودۆخەكانی شیكاری بكرێت. بەبێ دابەشكردنی فیلمەكانی ئاكێرمان لەم دەستە بەربەستكراو و داشكێنانەدا دەكرێ فیلمەكانی ببینرێت و لە ڕوانگەی سینەمایەكی ڕئالیستی و بیرمەندانەوە سەیر بكرێن. هەرچەندە ئاكێرمان هاوڕەگەزخوازە و هۆگرایەتیی سێكسی ئەو بە ئاشكرا لە فیلمەكانیدا بەتایبەت لە فیلمی “من، تۆ، ئەو كوڕە، ئەو كچە”دا ڕەنگیداوەتەوە، بەڵام بەهەمان شێوە كە دێڤید ئێدگار دەڵێت: زەحمەتە فیلمەكانی ئاكێرمان لە ژانری سینەمای هاوڕەگەزخۆازەكاندا دابنرێت، چونكوو فیلمەكانی لەبەرامبەر هەر جۆرە پۆلێنبەندی كردنێكدا بەرگری لەخۆیان دەكەن.\nبە وتەی ئێدگار، لە نێو فیلمەكانی ئاكێرماندا فیلمی “من، تۆ، ئەو كورە، ئەو كچە”1974، لەوانیتر جیاوازترە، چونكوو لەم فیلمەدا، كاراكتەری سەرەكیی ژن، كە خودی ئاكێرمان ڕۆڵی تێدا دەبینیت، دەڕواتە ئاپارتمانی كچە هاوڕێ پێشووەكەی و لە پلان_سكانسێكی درێژدا، لەگەڵی سێكس دەكات. سیكانسێك، كە بە وتەی ئێدگار، بەهۆی درێژ ماوەبوون و پیشاندانی سێكسی دوو ژنی ڕووت، لەوانەیە وروژێنەر بێت، بەڵام بەهۆی بێ جووڵە بوونی كامێرا، تایبەتمەندیی پۆرنۆگرافیكی نییە.\n“من، تۆ، ئەو كوڕە، ئەو كچە”1974\nئاكێرمان، بەردەوام دژایەتی لەگەڵ ئەوە كردووە كە ئەم فیلمە لە فێستیڤاڵەكان و ڕووداوە سینەماییەكانی تایبەت بە هاورەگەزخۆازان پیشان بدرێت. ئاكێرمان وتوویەتی، هیچ كات ڕێگە نادات فیلمێكی لە فێستیڤاڵێكی تایبەت بەهاوڕەگەزخۆازاندا پیشان بدرێت. ئەگەرچی دواتر لەسەر فیلمی “من، تۆ، ئەو كوڕە، ئەو كچە” پاشگەز بووەوە و لێگەڕا فیلمەكە لە فێستیڤاڵی فیلمی هاوەڕەگەزخوازەكانی لەندەن لەساڵی 2013دا نمایش بكرێت.\nفیلمە دێكۆمێنتارییەكانی ئاكێرمان\nئاكێرمان لەو فیلمە دێكۆمێنتارییانەیدا كە لە نیۆیۆرك بەرهەمی هێنا بوو، چەند فیلمێكی وەك”دەنگوباسەكانی ماڵەوە”1976 و”چیرۆكە ئەمریكییەكان، خواردن، خێزان و فەلسەفە”1989، وێنەیەكی نەناسراو و پێناسەنەكراوی لە نیۆیۆرك نیشان دا، كە لەفیلمەكانی دیكەدا نەبینرابوون. لە دێكۆمێنتاریی “دەنگ و باسەكانی ماڵەوە” لەگەڵ پێكهاتەیەكی ناگێڕانەوەییدا ڕووبەڕووین. كامێرا لە شەقامەكاندا، مێترۆ و شوێنە گشتییەكانی نیۆیۆرك وەك وێستگە، ڕێگای ژێرزەمینیی تایمز سكوێر و ناوچەی هێلز كیچەن (كلینتۆن) لە نزیكی مەنهەتەن ئەسووڕێتەوە و ژیانی ماندوو و ڕووتینی ڕۆژانە پیشان ئەدات.\nئەم فیلمانە لە ڕۆانگەی ژنێكی كۆچەریی جوولەكەی بێلژیكی و بەڕەچەڵەك “لەهێستان” یەوە بەرهەم هێنراون و لەگەڵ شۆناسی ڕەگەزی و نەتەوەیی ئاكێرماندا تێكەڵن. هەر فرێمێكی بابێت مۆنگۆلێت، فیلمهەڵگری هەمیشەیی ئاكێرمان لە نیۆیۆرك، وەكوو تابلۆیەكی ئێدوارد هۆپێر وایە. دەنگی ئاكێرمان كە نامەكانی دایكی دەخوێنێتەوە و بەشێوەی “ڤۆیس ئۆڤەر” لەسەر فیلمەكە دەیبیسترێت، كەشێكی زۆر ملانكۆلیكی خۆڵقاندووە. فیلمەكە بەگرتەیەكی لانگ شات لە كۆڵانێكی چۆڵ لە نیۆیۆرك دەست پێدەكات و هەندێك جار ئۆتۆمۆبیلێك یان كەسێك لەوێدا، تێدەپەرێت. كامێرا بۆ ماوەیەكی زۆر بەبێ جووڵە دەمێنێتەوە. دواتر كات دەبێت بە گرتەیەكی دیكە لەشەقامێكی پانتر كە ئەویش چۆڵە. لەو كاتەدا دەنگی ئاكێرمان دەبیستین، نامەیەكی دایكی كە لە بێلژیكەوە بۆی ناردووە دەخوێنێتەوە: “منداڵە ئازیزەكەم. نامەكەت گەیشت. هیوادارم كە هەموو جارێك نامەم بۆ بنووسیت. هیوادارم كە زووتر بگەرێتەوە بۆ ماڵەوە. هیوادارم تا ئێستا كارت پەیدا كردبێت. پێم وابێت نیۆیۆرك بە لاتەوە خۆشترە. هەر بۆیە ئێمەیش، هەرچەند بێ تاقەتین، بەڵام خۆشحاڵین، كەی دەگەڕێیتەوە؟ لێرە هەموو شتێك وەكوو جارانە. بەڵام سیلوین سەرمای بووە و منیش زۆر باش نیم. پەستانی خوێنم زۆر دابەزیوە و بەو هۆیەوە دەرمان دەخۆم. ئەمڕۆ ڕۆژی لەدایكبوونمە و هەست بە خەم و پەژارە دەكەم. ئەمرۆ، شەممەیەكی بێزاركەر و بێدەنگە لە فرۆشگادا. بە بۆنەی ڕۆژی لە دایكبوونمەوە، نانی ئێوارە لەگەڵ هاوڕێیكانمان دەبین. ڕۆژی لەدایكبوونی تۆیش نزیكە و باشترینەكانت بۆ بە ئاوات دەخۆازم. زوو وڵامم بدەوە، من نیگەرانی كارەكەت و نیۆیۆرك و هەموو شتێكم. لەلایەن هەرسێكمانەوە لەئامێزت دەگرم. ئێمە هەمیشە بیرت دەكەین. دایكت.” گرتەی كۆتایی، گرتەیەكی لانگ شاتە لە تەلارە بەرزەكانی نیۆیۆرك، كە لە هەوایەكی هەوریی و تەم و مژاویدا و لەسەر ئاو وێنەگیراوە.\nلە كۆتایی فیلمەكەدا، كامێرای ئاكێرمان، بەپێچەوانەی دەستپێكی فیلمەكەوە دەجووڵێتەوە. لە پلان_سكانسی درێژی كۆتایی فیلمەكەدا كە نزیك بە 12 خۆلەك دەخایەنێت، كامێرا لەناو بەلەمێكدا كە هێدی هێدی لە بەندەری نیۆیۆرك دوور دەكەوێتەوە و ئەوەندە دوور دەبێتەوە كە لە كۆتاییدا دیمەنێك لە تەلارە بەرزەكان لە هەوایەكی هەوری و دڵتەنگدا دەبینرێت. ئاكێرمان دوایین نامەكەی دایكی دەخوێنێتەوە و ئیتر جگە لە دەنگی شەپۆلەكانی ئاو و ئاوازی مەلە دەریاییەكان، هێچ دەنگێكی دیكە نابیسترێت.\nلە دیكۆمێنتاری دراماتیزەكراوی “چیرۆكە ئەمریكییەكان، خواردن، بنەماڵە و فەلسەفە”(1989)شدا، ئاكێرمان جارێكی دیكە كامێراكە دەباتە نێو نیۆیۆرك، بۆ نێو كۆمەڵی جوولەكەكانی ئەم شارە و فەرهەنگێك تۆمار دەكات كە بەرەبەرە بەرەو لەناوچوون دەڕوات. لەم فیلمەشدا كامێرای ئاكێرمان لە فرێمی بێ جووڵە و گرتەگەلی درێژدا، قسەكانی بنەماڵە جوولەكەكان و گێرانەوەكانی ئەوان لە كۆچ كردن، هۆلۆكۆست و ژیان لە نیۆیۆرك و سوننەتی جوولەكەكان تۆمار دەكات.\nفیلمی “ڕۆژهەڵات”1993، بەرهەمی ئاكێرمان، دێكۆمێنتارییەكە سەبارەت بە ئەورووپای ڕۆژهەڵات و ڕووسیای دوای ڕووخانی كۆمۆنیزم، لەم فیلمەدا ئاكێرمان جەغدی كردۆتە سەر نیشتمانی باوباپیران و ڕەچەڵەكە لەهێستانی و ڕۆژهەڵاتییەكەی خۆی. فیلمی “ڕۆژهەڵات”یش بە هەمان شێوازی “دەنگ و باسەكانی ماڵەوە” بەرهەم هاتووە. فرێمی بێ جووڵە لە ریزگەلی درێژی، خەڵكانێك كە ڕوو بە كامێڕا ئەوق بوون.\nوەرگرتن لە ئەدەبیات\nزۆربەی فیلمەكانی ئاكێرمان بەپێی ئەزموونەكانی ژیانی تاكەكەسی خۆی بەرهەم هاتوون، بەڵام ئاكێرمان چەند فیلمیشی بەپێی ڕۆمانە بەناوبانگەكان لە نووسەرانی ناوداری ئەوروپی بەرهەم هێناوە. فیلمی “دیل” (2000)، هەڵینجانێكە لە ڕۆمانی “زیندانی”ی بەرهەمی مارسێل پرۆست. چیرۆكی پیاوێكی دەوڵەمەندە بەناوی سیمۆن كە خۆشەویستەكەی ناوی ئاریانە لە شووقەكەیدا زیندانیی دەكات، چونكوو لێی بەگۆمانە و دەیەوێت بزانێت كە ئاریانە، هاوڕەگەزخوازە یان نا. ئەم فیلمە هەر وەك فیلمە سەرەتاییەكانی ئاكێرمان، خوێندنەوەیەكە لەسەر چییەتیی ئەوین و شوناسی سێكسی. دواین فیلمی ئاكێرمان بەناوی “گەمژەیی ئالمایر”(2011)یش هەلێنجانێكە لە ڕۆمانی جۆزێف كۆنراد (Joseph Conrad) ، نووسەری بریتانیایی. چیرۆكی بازرگانێكی هوڵەندییە كە لە نێو دارستانەكانی بورنیودا دەژی. ئەم فیلمەش، درێژەی ئەزموونە ڕادیكاڵە پێشووەكانی ئاكێرمانە، هاوڕێ لەگەڵ پلان_سێكانسی درێژ و وەستانی زۆر لەسەر ساتەكانی ژیان. ئاكێرمان لەم بەرهەمەدا، خوێندنەوەیەكی فیمینیستی و “پۆست كۆلۆنیالیستی” بۆ ڕۆمانی سەردەمی كۆلۆنیالیزمی جۆزێف كێنراد خستۆەتەڕوو. گرتەی دە خولەكیی كۆتایی فیلمەكە، گرتەیەكی بێ جووڵەیە لە ڕووخساری “ئالمایر” و مۆنۆلۆگەكەی ڕوو لە كامێرایە، زۆر بوێرانە و كاریگەرە.\nشاناتال ئاكێرمان دوای “ژان دیلمان” فیلمی زۆری بەرهەم هێنا، بەڵام هەر وەك “دێنیس لیم” دەڵێت: ئاكێرمان وەك ئۆرسن وێڵز كە بەردەوام لە ژێر سێبەری یەكەم بەرهەمی خۆیدا واتە “هاوڵاتی كەین”دا بوو، هیچ كات نەیتوانی خۆی لە ژێر سێبەری شاكاری یەكەمی ڕزگار بكات. ئاكێرمان خۆی لەم بارەوە دەڵێت “هەندێك جار بیر لەوە دەكەمەوە كە دەبوو ئەم فیلمەم لە دوای بەرهەمهێنانی چەند فیلمی دیكەم و لە كۆتایی قۆناخی فیلمسازیمدا بەرهەم بهێنایە. لە بیرمە بەخۆم دەگوت، چۆن دەتوانم فیلمێك باشتر لە “ژان دیلمان” بەرهەم بهێنم؟ بەڵام ئەم فیلمە، هەمان ئەو فیلمە بوو كە دەبوایە درووستم بكردایە. فیلمێك كە سەبارەت بە ژنان قسەی پێیە، هەروەها سەبارەت بە شێوەی ژیان و ژیانی دوای جەنگ. من نەدەبوو هیچ شتێكیم بگۆڕایە.


فەرماندەی هێزی هەولێر: کاتژمێر 12 ی شەو فەرمانم پێکراو هێزم بەرەو گوندی لهێبان جوڵاند\nی مانگی دوازده ٠٦, ٢٠٢١\nفەرماندەی فەرماندەیی هەولێری هێزی پێشمەرگە، کە شەوی ڕابردوو هێزەکانی بەرەو گوندی لهێبان‌ی سەربە پارێزگای کەرکوک جوڵە پێکرد، ڕایدەگەیەنێت لە کاتژمێر 12 ی شەوی ڕابردوو لەلایەن مەسعود بارزانی سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستانەوە فەرمانی پێکراوە هێز بەرەو گوندی لهێبان جوڵە پێبکات.\nگوندی لهێبان‌ی سەربە ناحیەی سەرگەڕان، دانیشتوانەکەی کوردن و لەچەند شەوی ڕابردوودا داعش هێرشیکردە سەریان و بەرگریان کرد، بەڵام شەوی ڕابردوو گوندەکەیان چۆڵکرد و داعش بۆ ماوەیەکی کەم کۆنترۆڵی کرد، ئەمڕۆ دووشەمەش هێزی پێشمەرگە و عێراق لە گوندەکە جێگیرکران و دانیشتوانەکەی گەڕانەوه.\nلەم گفتووگۆیەدا لەگەڵ دەنگی ئەمەریکا، لیوا سەعدی عەلی بڕنە و فەرماندەی فەرماندەیی هەولێری هێزی پێشمەرگە دەڵێت"لەسەر فەرمانی مەسعود بارزانی هێزی لەشکری تایبەت ڕەوانەی گوندی خدرجیجەی بناری چیای قەرەچوغ کراوە، کاتژمێر 12 ی شەوی ڕابردووش، فەرمانم پێکرا هێز بەرەو گوندی لهێبان جوڵە پێبکەم، چونکە داعش دەیەوێت لەڕێگەی ترس و تۆقاندنەوە، دانیشتوانەکەی دەربکات."\nفەرماندە باڵاکەی پێشمەرگە ڕوونیکردەوە، گوندی لهێبان دەکەوێتە نێوان پێشمەرگە و سوپای عێراقەوە، پێشتر عێراق خۆی بەخاوەنی نەزانیووە، بەڵام ناوچەکە کوردستانیە و خۆمان بە خاوەنی دەزانین، وتی"پێشمەرگە و سوپاش بۆ هەماهەنگیکردنی یەکتری چووینەتە گوندەکه."\nلیوا سەعدی عەلی بڕنەو جەختیشیکردەوە"دانیشتوانی گوندی لهێبان گەڕاونەتەوە و دڵخۆشن، ئێستا پێکەوە نان دەخۆین لە گوندەکه."\nلیوا سەعدی عەلی بڕنە و فەرماندەی فەرماندەیی هەولێری پێشمەرگە، هۆکاری هێرشەکانی داعشی بۆسەر پێشمەرگە و گوندە کوردنیشینەکان بەهەوڵێک زانی بۆ تەعریب کردنەوەی ئەو ناوچانە و دەرکردنی خێزانە کوردەکان.


پیاوێک کاری لەشفرۆشی بە ھاوژینەکانی دەکات\n2017-11-07 [04:07 AM]\nسیما کاتێک دووبارە شوودەکاتەوە، وایدەزانی ئیدی ھاوژینە تازەکەی قەرەبووی ژیانە ناخۆشەکەی رابردووی بۆ دەکاتەوە، بەڵام خراپتر لە رابردووی بە چاوی خۆی بینی. ئیشی سیما ئەوە بوو پارە بۆ ھاوژینەکەی پەیدا بکات، جا بە ھەر رێگەیەک بێ.\nسیمای تەمەن ٢٢ ساڵان، خاوەنی دوو منداڵە لە ئاراسی تەمەن ٢٨ ساڵ. سیما خەڵکی رۆژھەڵاتی کوردستانە. ئاراسیش کە باوکی خەڵکی رۆژھەڵاتی کوردستانە و دایکی خەڵکی سلێمانییە، لەسەر ناسنامەی دایکی رەگەزنامەی عێراقی وەرگرتووە و لە سلێمانی نیشتەجێ بووە.\nسیما دوو جار شووی کردووە، جاری یەکەم لە ھاوژینەکەی جیابووەتەوە و جاری دووەم لە ئێران لەسەر دەستی مەلایەک ھاوسەرگیری لەگەڵ ئاراس کردووە. سیما دەڵێت "ئاراس بێکار بوو، بەردەوام سەرخۆش بوو، پێیدەگوتم پارەم بۆ پەیدا بکە، جا چۆنی پەیدا دەکەی ئارەزووی خۆتە".\nئەو ژنە رووداوێک دەگێڕێتەوە کە دوو ساڵ لەوبەر بەسەری ھاتووە و تەواوی ژیانی گۆڕیوە. دەڵێت "دوو ساڵ لەمەوبەر، شەوێک ئاراس بە سەرخۆشی گەڕایەوە ماڵەوە، دوو گەنجیشی لەگەڵدا بوو، ھەریەکەیان ٥٠ ھەزار دیناریان دایە ئاراس و بەبەرچاوی ئەوەوە بەزۆر دەستدرێژییان کردە سەرم، و دواتر رۆیشتن".\nئاراس ھەر ئەو شەوە بە سیما دەڵێت بۆ ئەوەی بژین، ئیدی لەمەودوا ئەوە کارتە. سیما دەڵێت "لەبەر ئەوەی لێرە بێکەس بووم، بۆیە بەناچاری قبوڵم کرد".\nلەو رۆژەوە نووستن لەگەڵ ئەو پیاوانەی ھاوژینەکەی دەیھێنانە ماڵەوە، بووە پیشەی سیما. ئەو دەڵێت "ئاراس بە شەو و بە رۆژ پیاوی دەھێنایە ماڵەوە. رۆژانە لانیکەم پێنج پیاو لەگەڵم دەخەوتن، بۆ ھەر پیاوێکیش ئاراس ٥٠ ھەزار دینار یان زیاتری وەردەگرت و پارەکەشی بۆ خۆی ھەڵدەگرت، تەنیا خەرجی خۆم و منداڵەکانی دەکرد".\nدوای دوو ساڵ، سیما بەتەواوی لەم کارە بێزار دەبێت، بۆیە بڕیار دەدات دایکی تێبگەیەنێت، دایکیشی دێتە سلێمانی، سیما دەتۆرێت و ماوەیەک دەچێتەوە لای دایکی، بەڵام وەک خۆی دەڵێت "نەمدەتوانی دوور لە منداڵەکانم بژیم، بۆیە دوای چەند مانگێک بڕیارمدا بگەڕێمەوە بۆ لای ئاراس، بەڵام بە مەرجی ئەوەی جارێکی دیکە لەشفرۆشیم پێ نەکات".\nبەڵام کاتێک سیما دەگەڕێتەوە، دەبینێت ئاراس ژنێکی دیکەی ھێناوە، ئەو دەڵێت "کە بینیم ئاراس ھاوسەرگیری لەگەڵ ژنێکی دیکەش کردووە زۆر تووڕە بووم، بەڵام چارم نەبوو لەبەر منداڵەکانم قبوڵم کرد، ژنەکەی دیکەی ناوی سۆزەیە و ئەویش وەکو من لە دەرەوەی دادگا مارە کراوەو گرێبەستی ھاوسەرگیریمان نییە".\nسیما دەڵێت: "رۆژانە ئاراس و سۆزە دەچوونە دەرەوە، بە منیان نەدەگوت بۆ کوێ دەچن، دیار بوو کارێک دەکەن، بەڵام نەیاندەھێشت من بزانم خەریکی چین، دوای ماوەیەک ئاراس شەوێک دیسان پیاوی ھێنایە ماڵەوە، سەیرم کرد سۆزە لای ئاسایی بوو، بۆیە کردم بە شەڕ لەگەڵیان و رۆیشتم، بە ئاراسم گوت شکاتت لێدەکەم، چووم بۆ لای دایکم، ئەویش ھاتە ماڵەوە ھەڕەشەی لە ئاراس کرد و گوتی شکاتت لێدەکەم، بەڵام چەقۆی لە دایکم دا".\nدواتر ئاراس بڕیار دەدات دەست بە ژیانێکی تازە بکەن و ئاشت دەبنەوە، ھەروەھا بڕیار دەدەن سلێمانی جێبھێڵن و لە ھەولێر نیشتەجێ ببن، بەڵام وەک سیما دەڵێت ژیانە نوێیەکەیان کورتخایەن بوو "ئاراس دووبارە پیاوی ھێنایەوە بۆ ماڵەوە، سۆزەش بەمە رازی بوو، بەڵام من قبوڵم نەکرد دووبارە ببمەوە بە لەشفرۆش، بۆیە سکاڵام لەدژی ھەردووکیان تۆمار کرد".\nپێش ھەڵاتن دەستگیرکران\nدوای سکاڵاکەی سیما لەسەر ئاراس و سۆزە، پۆلیسی ھەولێر بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ دەرکردن، کاتێکیش گەیشتنە ماڵیان ئاراس لەگەڵ ھاوژینی دووەمی خۆیان کۆکردبووەوە بۆ ئەوەی ھەڵبێن، بەڵام پۆلیس دەستگیری کردن.\nرائید ھۆگر عەزیز، گوتەبێژی پۆلیسی ھەولێر گووتی : "ئەو خێزانە چەند رۆژێکە ھاتوونەتە ھەولێر، پیاوەکە ویستوویەتی بازرگانی بە ھەردوو ژنەکەیەوە بکات، پاش تۆمارکردنی سکاڵا لەلایەن ھاوژینی یەکەمی پیاوەکە، دادوەر بڕیاری دەستگیرکردن و زیندانیکردنی پیاوەکە و ھەردوو ھاوژینەکەی دەرکرد، ئێستاش پیاوەکە بەپێی ماددەی سێی لەشفرۆشی و ھاوژینەکانی بەپێی مادەی چواری ھەمان یاسا دەستگیرکراون".\nئەم هەواڵە 38785جار خوێندراوەتەوە


ناوی هەڵۆ بچوکەکە چییە - بابەت\nالرئيسية ⁄ ئاژەڵ و رووەک ⁄ ئاژه‌ڵه‌ی ڕاوکەر ⁄ ناوی هەڵۆ بچوکەکە چییە\n1 ناوی هەڵۆ بچوکەکە چییە:\n1.2 ناوی هەڵۆی بچووک:\n1.3 زیادبونی زیادکردن:\n1.4 وەسفی شێوەکە :\n1.5 خواردنی هەڵۆ:\n1.6 تایبەتمەندیەکانی سلەستی هەڵۆ:\nناوی هەڵۆ بچوکەکە چییە:\nپۆلێنکراوە وەک باڵندەیەکی نێچیر و جۆرەها خێزانی فاڵکۆن، کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەفریقا و ئەوروپا بە گەورەترین و بەهێزترین باڵندەی نێچیر ی یوون دیاری دەکرێن، هەروەها یەکێکە لەو باڵندانەی کە زەحمەتە مرۆڤ لێی نزیک ببێتەوە چونکە باڵندەی بەهێزن کە ماڵەکانیان لەسەر لوتکەی بەرز دوور لە دەستی مرۆڤەکان دروست دەکەن هەڵۆکە توانای هەڵگرتنی مرۆڤیشی هەیە، کە بە قەبارەی گەورە و قۆچەکانی بەهێز هاوکاری دەکرێت، هەروەها بەهۆی باڵەکانی زۆر گەورەوە، هەڵۆکان گەورەترین و خێراترین باڵندەن بۆ فڕین هەڵۆکە لەگەڵ هەڵۆیەکی مێیینە و ژنێکی بچووکی ئەم ماڵەدا دەژی .\nناوی هەڵۆی بچووک:\nهەڵۆ بچووکەکە ناوی ئەلهەیسەم-یە، کە جوچکێکی بچووکە و کێشەکەی دەگاتە 10 کیلۆگرام، کە تەرمەکەی بە فووی چڕ داپۆشراوە هەڵۆ بچووکەکە یەکێکە لەو باڵندە بچووکانەی کە بۆ ماوەی سەد و سی ڕۆژ لە هێلانەکەدا دەمێننەوە تا بفڕن ، یانی کاتێک جوجکە کە تەمەنی نزیکەی چوار مانگ دەبێت ، ئەو کاتە ئامادەیە لەگەڵ دایک و باوکیدا بفڕێت و بفڕێت . هەڵۆ بچووکەکە لە هێلانەکەدا دەمێنیەوە ، لە دایک و باوکی دەخوات ، بە زۆری لە دایکییەوە ، تا ئەو کاتەی توانای فڕینی هەیە . هەڵۆی مێ هێلکە لە نێوان مانگی کانونی یەکەم و شوبات دا دەکات، مانگەکانی زستانی ساڵ و مێینەیەک یان دوو هێلکە لە هێلانەکەدا دادەکات ، وەک پێویستی بە گەرمە تا ئەو کاتەی لە ئاو دەردێت ، بۆیە شوێنی هێلانەکە بەر تیشکی خۆر بەر تیشکی خۆر بەر دەبێت تا گەرما پەیدا دەکات ، لە لاکەی تر دایکەکە نزیکەی پەنجا و پێنج ڕۆژ لەسەر هێلکەکان دەمێنێتەوە و دوای هەڵهاوچۆکردنی هێلکە هەیسەم لە هێلکەکە دێتە دەرەوە و لە ژێر چاودێری دایکی دەمێنێتەوە تا پشت بەخۆی ببەسێ . ماوەی چاودێری هەڵۆ بۆ هەندێک جۆری تر لە خۆی دەگۆڕێت ، یانی هەڵۆی بچووک دوای سێ مانگ دەست دەکات بە فڕین و لە چاودێری دایک و باوکیدا دەمێنێتەوە تا ئەو کاتەی کە دەتوانێت پشت بەخۆی ببەسێ ، کە هەروەها نزیکەی شەش مانگ درێژ دەبێتەوە .\nهەڵۆی بچووک جیاوازە لە باڵندەکانی تر و لە قۆناغی گەشەدایە ، کە بە یەکێک لە درێژترین قۆناغەکانی تەمەن دادەندرێت کە لە نێو باڵندەدا تێدەپەڕێت ، ماوەی مەزەندەکراوی کات شەش مانگە ، کە ماوەیەکی زۆرە تا دەست بە فڕین دەکرێت ، گەورەیی هەڵۆ و باڵە گەورەکانیان بەم جارە کۆنترۆڵ دەکرێت و ئەو قۆناغەی هەڵۆ تێیدا گەورە دەبێت لە کاتێکدا کە . تەمەنی دەگاتە شەش ساڵ تا یازدە ساڵ و دوای ئەم قۆناغەش بە ئەلهەیسەم بە هەڵۆ ناوزەند دەکرێت و دەتوانێت بە ئاسماندا بفڕێت و بە دوای مێدا گەڕان بکات بۆ تەواوکردنی ژیانی و هاوسەرگیری و چەندایەتی\nهەڵۆکان چەند جۆرەک هەیە کە دابەش کراون بەسەر دوو جۆری سەرەکیدا : یەکەم جۆریان پێی دەگوترێت هەڵۆکانی جیهانی کۆن و لە هەموو کیشوەرەکان دەدۆزرێتەوە جگە لە ئەمەریکاکان ، هەروەها نزیکەی 60 جۆری ئەم جۆرە هەیە . جۆری دووەم هەڵۆی جیهانی هاوچەرخە، کە بە ڕەچەڵەک ئەمریکی و ئوستورالیایە، کە 14 جۆریان هەیە؛ تەنها دوو جۆر لە ئەمریکای باکور، نۆ یان لە ئەمریکای لاتین و سێ جۆریان لە ئوسترالیا\nوەسفی شێوەکە :\nهەڵۆکان قەبارە و بە سەری زەبەلاح و دەنکە زۆر تیژەکانیانەوە گەورەن و ڕێ لە دڕاندنی گۆشتی نێچیرەکەیان دەگرێت و بە بەهێزترین دەنکە دەنیکە لەناو بارۆکان و تا بەردەم ی باڵپان و هاوسەنگ دا دەنرێن و هەروەها ماسولکەی زۆر بەهێزی لە قاچدایە . گەورەترین جۆری هەڵۆکان لە ڕووی بارستاییەوە 6.7 کیلۆ یی ستیلەر سی هەڵۆیە، درێژترین جۆریە بە درێژیی 100 سم، هەڵۆی فلیپین، درێژترین باڵیش لە نێوان هەڵۆکان دایە، کە درێژییەکەی 220 سم دەبێت بچوکترین جۆری کۆمەڵ هەڵۆی نیوکۆبار باشوورە، کە بە کۆمەڵی 450 گیگا و درێژیەکەی 40 سم دەبێت مێ لە هەموو جۆرەکانیدا هەمیشە لە نێر گەورەترە.\nچاوی هەڵۆکان زۆر بەهێزن و هێزیان 3 , 6 ئەوەندەی هێزی چاوی مرۆڤە و ئەم تایبەتمەندییە توانای گرتنی نێچیر و جیاکردنەوەیان لە دووری زۆر دوور دەدات . هەڵۆکان هێلانەکانیان لەسەر درەختی بەرزو لوتکەی چیا دروست دەکەن ، عادەتەن هێلکەیەک بۆ دوو هێلکە دائەنێ ، ڕەنگە کچە گەورەکە گەنجترین جوچک بکوژێ ، چکە گەورەکە مێینەیە ، دایک و باوکیش هەندێک جار ڕێگری لەشەڕەکە دەکەن .\nبەهۆی بەهێزی هەڵۆکان لە لوتکەی زنجیرەی خۆراکدا دادەنرێن و لە جیهانی باڵندەدا بە دەسەڵاتدار دادەنرێن هەروەها خۆراکەکانیان بەپێی جۆری هەڵۆ و ژینگەکەی جیاوازییان هەیە، هەندێک هەڵۆ خۆراک بە ماسی دەدەن، هەندێک لەسەر ئاژەڵی کێوی، هەندێکیش لەسەر باڵندەی ئاوی، مار و کەروێشک. هەڵۆکانی جۆری ئەکێلا کە لە شوێنی خۆشدا دەژین و دەگەنە بەرزترین خاڵ لە نێوان باڵندە جیاوازەکاندا، دەتوانن ڕاو بۆ هەر گیانلەبەرێکی بڕبڕتی قەبارە مامناوەند بکەن هەڵۆی سپیزەیتیئەمریکی لە دارستاندا دەژی و توانای بۆسەکردنی باڵندە و ئاژەڵی قەبارە مامناوەندی هەیە . هەروەها هەندێک هەڵۆ شتن کە توانای ڕاوکردنی نێچیرەکانیان هەیە بەبێ نیشتنەوە بە خێراییەکی بەرز، لەوانەیە لە دوورەوە فڕێیان بدەن بۆ کوشتنی و پاشان جارێکی تر لێی بپاڕێنەوە.\nتایبەتمەندیەکانی سلەستی هەڵۆ:\nهەڵۆی کەچەڵ توانای هەڵگرتنی گەورەترین قورسایی هەیە لەکاتی فڕینی، چونکە دەتوانێت لە کاتی فڕیندا 6,8 کیلۆ هەڵبێت، توانای هەڵگرتنی تەواوی ئاسکە مرۆڤەکەی هەیە و هەڵیدەفڕێت، کە هەندێک لە کێشی زیاتر هەڵدەگرێت؛\nئاژه‌ڵناوی هەڵۆ بچوکەکە چییە


"Insight on Blockchain Technology and its Applications" National Workshop - LFU\nNovember 28, 2021\t@ 1:00 pm\t– 2:30 pm\nCollege of Engineering and Computer Science, Department of Information Technology and Computer Networking will conduct a National Workshop for the faculty members, under the title “Insight on Blockchain Technology and its Applications ”.This national workshop will be presented by Assistant Professor Dr. Saravana Balaj.\nThis workshop will provide information about the evolution of blockchain technology. Applications that are currently using blockchain technologies along with these areas of applications development using blockchain technologies.\nLFU Campus, Building No.6, Samsung Hall.\nکۆلێژی ئەندازیاری و زانستی کۆمپیوتەر، بەشی تەکنەلۆژیای زانیاری و بەشی نێتۆڕک هەڵدەستن بە ئەنجامدانی وۆڕکشۆپێک بۆ مامۆستایانی کۆلێژەکە. لە ژێر ناونیشانی ” تێڕوانین لەسەر تەکنەلۆجیای بلۆکچەین و بەرنامەکانی – Insight on Blockchain Technology and its Applications ” کە لەلایەن پڕۆفیسۆر د. ساڤارانا بەلاجی پێشکەش دەکرێت.\n.تێڕوانین لەسەر تەکنەلۆجیای بلۆکچەین و بەرنامەکانی\nپێشکەشکار کورتەیەک دەربارەی بلۆکچەین و دواتر زانیاری زیاتر دەربارەی سەرهەڵدان و پێشکەوتنی بلۆکچەین پێشکەش بە بەشداربووان دەکات لەگەڵ دوایین بەرنامەو تەکنەلۆژیاکان کە تەکنەلۆژیای بلۆکچەین بەکار دێنن.\n.زانکۆی لوبنانی فەرەنسی ، باڵاخانەی شەشەم، هۆڵی سامسونگ\n« “Using DevOps for Systems Development” Training Course\n“Using Raspberry Pi for IoT” National Workshop »