کوردیپێدیا - بوومەلەرزە زیانی بە یەکە پیشەسازییەکانی کرماشان گەیاندووە\n📊 بوومەلەرزە زیانی بە یەکە پیشەسازییەکانی کرماشان گەیاندووە | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبوومەلەرزە زیانی بە یەکە پیشەسازییەکانی کرماشان گەیاندووە\nبێکاری و چاوەڕوانی بە دیار خانووە رووخاوەکانەوە، زیانلێکەوتوانی بومەلەرزەبومەلەرزەی سنووری کرماشنکرماشنی ماندوو کردوە، بومەلەرزە 77 یەکەی بەرهەمهێنان و پیشەسازی هەروەها 7 هەزار دووکانی رووخاندوون.\nپارێزگار و پەرلەمانتارانی کرماشان داوا دەکەن لە بودجەی ساڵی داهاتووی ئێراندا بەشێکی تایبەت بۆ ئاوەدانکردنەوەی ناوچەکانی بومەلەرزە تەرخان بکرێت.\nخەڵک خۆیان خەریکی لابردنی بەرد و داری خانووە رووخاوەکانن، سەرما و باران تەنگی پێهەڵچنیوون.\nبەپێی ئامارەکانی بەڕێوەبەرایەتی پیشەسازی پارێزگای کرماشان، بەهۆی بوومەلەرزەکەی 12ی ئەم مانگە، 77 یەکەی بەرهەمهێنان و پیشەسازی لە شارەکانی سەرپێڵی زهاو و سەلاسی باوەجانی رێژەی 10 بۆ 100% زیانیان پێگەیشتووە و بەهۆیەوە 800 کەس راستەوخۆ و هەزار و 500 کەسیش ناڕاستەوخۆ کارەکانیان لەدەستداوە.\nزیانە ماددیەکەشی بە 54 ملیار تمەن لەقەڵەمدەدات، هەروەها 7 هەزار دووکانیش لە بوومەلەرزەکەدا زیانیان بەرکەوتووە و بۆ وەگەڕ خستنەوەیان 150 ملیار تمەن بودجە پێویستە.\nبڕیارە کەمتر لە دوو هەفتەی دیکە حکومەت پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵی داهاتووی ئێران رەوانەی پەرلەمان بکات و چاوەڕێ دەکرێت چەند خاڵێکی بوودجە تایبەت بکرێت بە قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی بوومەلەرزەکەی رۆژئاوای کرماشان.\nغولام رەزا تاجگەردوون، سەرۆکی کۆمیسیۆن پلاندانان و بودجە لە پەرلەمانی ئێران دەڵێت، لە بودجەی ساڵی 1397، شوێنێکی تایبەت بۆ یارمەتیدانی دانیشتووانی ناوچە بوومەلەرزە لێدراوەکان دەکەنەوە.\nدەشڵێت پەرلەمان لە تەنیشت حکومەت هەوڵی قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی بوومەلەرزە دەدات و بودجەیەکی تایبەت بو قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی بوومەلەرزە تەرخان دەکرێت.\n#بومەلەرزە | #کرماشن |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 22 2017 9:01PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Nov 23 2017 9:07AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Nov 23 2017 9:07AM باشترکراوە


ەک هەمیشە رێکخراوی دەستی هاوکاری پێشەنگە لە دەڤەری سۆران ئەمڕۆ ۲۰۰۰ دوو ھەزار لتر ماددەی تەعقیم و دژە ڤایرۆس بۆ قەزای سۆران و رواندز هەروەها ٨٥۰ سەبەتەی خۆراک و هاوکاری ماددی ٢٤٠ خێزان بۆ قەزاکانی سۆران – Dasti Hawkary NGO Organization\n+964 751 171 6886 Sat - Thurs 14.00 - 18.00. Friday CLOSED Erbil - Newroz Street next to North hospital\n+964 751 171 6886 Sat - Thurs 14.00 - 18.00. Friday CLOSED اربیل-شارع نوروز-قرب طواری آربیل الغرب\nسوپاس و پێزانین\nەک هەمیشە رێکخراوی دەستی هاوکاری پێشەنگە لە دەڤەری سۆران ئەمڕۆ ۲۰۰۰ دوو ھەزار لتر ماددەی تەعقیم و دژە ڤایرۆس بۆ قەزای سۆران و رواندز هەروەها ٨٥۰ سەبەتەی خۆراک و هاوکاری ماددی ٢٤٠ خێزان بۆ قەزاکانی سۆران\nحوزه‌یران 30, 2020\nPosted by:\tNgo Organization\nهیچ لێدوانێک نییە\nەک هەمیشە رێکخراوی دەستی هاوکاری پێشەنگە لە دەڤەری سۆران\nئەمڕۆ ۲۰۰۰ دوو ھەزار لتر ماددەی تەعقیم و دژە ڤایرۆس بۆ قەزای سۆران و رواندز هەروەها ٨٥۰ سەبەتەی خۆراک و هاوکاری ماددی ٢٤٠ خێزان بۆ قەزاکانی سۆران و چۆمان و رواندز دابین کرا\nلێرەدا سوپاسی بەڕێزان قائیمقامەکانی قەزاکانی سۆران و چۆمان و رواندز دەکەین\nوە سوپاسێکی تایبەتی تیمی بەرگری شارستانی سۆران بە سەرپەرشتی راید کاروان میرئاودەلی دەکەین کە زۆر ماندو بون لەگەلمان هەروەها سوپاسی برای خۆشەویستمان چالاکوانی بەتوانا و ماندونەناسی دەڤەری سۆران کاک ابراھیم شێروانی و وێنەگرە بەرێزەکان کاک اسماعیل شەمزینی و کاک Raof Kamal\nهەوەها سوپاسی هەردووک خۆبەخشی بەرێز خاتوو Pari Najm کاک Zeravan Jawhar\nAlso available in: Kurdish\nببە بە یەکێک لە ئێمە\nدەتەوێ هاوکاری بگەیەنیت؟\nبۆ گەیاندن و پێدانی هاوکارییەکانتان بە ڕێکخراوەکەمان دەتوانن پەیوەندیمان پێوە بکەن.\nهەولێر گەڕەکی نەورۆز نیزیک نەخۆشخانەی ڕۆژ ئاوا.\nشەممە - پێنج شەممە ١ دوانیوەڕۆ - ٦ ئێوارە\n٠٠٩٦٤٧٥١١٧١٦٨٨٦ : ژ.م\nئۆفیسی کۆیەی رێکخراوی دەستی هاوکاری ئایار 10, 2021\nمارکێتی نیوستی و رێکخراوی دەستی هاوکاری لە چالاکیەکی هاوبەشدا ئایار 10, 2021\nڕێکخراوی دەستی هاوکاری هەڵسا بە دابەشکردنی 350 سەبەتەی خۆراک ئایار 10, 2021\n© 2022 ALL RIGHTS RESERVED TO DASTIHAWKARY. POWERED BY BRZ4IT


“نەبوونی مووچە هۆكاری ڕاگرتنی خوێندنە” – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2021/01/12 - 10:29 AM\nجێگری بەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی دەڵێت، ڕاگرتنی پرۆسەی خوێندن تەنها كۆرۆنا نیە دەسەڵاتیش خۆی ئەمە دەزانێت كە ئەمەش ڕوونە لەلایەن هاوڵاتیان و بەرچاو ڕوونن.\nد.هێرش سەید سەلیم جێگری بەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی لەلێدوانێكدا بۆ دەنگی ئەمریكا دەڵێت:\nلەهەموو وڵاتان پرۆسەی خوێندن ڕانەگیراوە تەنها لەهەرێمی كوردستان و عێراقدا ڕاگیراوە و ئەمە هۆكاری تری لەپشتەوەیە تەنها كۆرۆنا نیە دەسەڵاتیش خۆی ئەمە دەزانێت كە ئەمەش ڕوونە لەلایەن هاوڵاتیان و بەرچاو ڕوونن.\nئاماژەی بەوەشكردووە، توێژی مامۆستایان و توێژی خوێندكاران توێژێكی گەورەن، نەبوونی مووچەو نادادی لەسەر دابەشكردنی مووچەو دابینكردنی بژێویی ئەمەش ئەركێكی لەكۆڵ حكومەت كردۆتەوە كە پرۆسەی خوێندن لەم وڵاتەدا ڕابگیرێت ئەمە خۆی لەخۆیدا هۆكارێكە لە هۆكارەكانی ڕاگرتنی پرۆسەی خوێندن دەنا دەكرا زۆر شوێنی تر هەن بۆ نموونە یەكێك لەسەرچاوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆ بووە كەبەدەیان و سەدان هاوڵاتی لەڕۆژێكدا و لەناو یەك فەرمانگەدان، بەدەیان و سەدان كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون یاخود لەشوێنی تر قەرەباڵغی تر هەیە كەدەكرا كۆنتڕۆڵ بكرێت نەك ئەوەی كەهەموو دەزگا زانستییەكان یاخود خوێندنگاكان دابخرێت.\nدەشڵێت، ئێمە لاریمان نەبووە لەدەست پێكردنەوەی پڕۆسەی خوێندن لەژێر ڕێكاری چڕوپڕی خۆپارێزی.\nڤایرۆسى كۆرۆنامووچه‌هەرێمی كوردستان\nباری نائاسایی لە واشنتن رادەگەنرێت


ماڵپەری فیردەوس | ئایا نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ؟\nسەردێری پرسیار: ئایا نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ؟\nبەرواری دانان :2019-04-20 کۆدی پرسیار:1144\nپرسیار : ئایا نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ؟\nوەڵام : جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە نووستن ئایا دەست نوێژ دەشکێنێت یان نە :\nیەکەم : ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ، جا چ کەم بێت یان زۆر بێت ، وە بەھەر شێوەیەک بێت ، کە ئەمە وتەی إسحاق والمزني والحسن البصري وابن المنذرە ، بەڵگە :\n(١) عَنْ صَفْوَانَ بنِ عَسَّالٍ قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفْرًا أَنْ لا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ ، وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ ، أَخْرَجَهُ النَّسَائِيُّ وَالتِّرْمِذِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ ، وَابْنُ خُزَيْمَةَ وَصَحَّحَاهُ .\nلەم فەرموودەیە باسی نووستنی کردووە ، مقیدی نەکردووە بە ھیچ حالێک لە حالەکان .\nدووەم : نووستن دەست نوێژ ناشکێنێت بە ھیچ شێوەیەک ، کە ئەمە وتەی أبي موسى الأشعري رضي الله عنه وسعيد بن المسيبە ، بەڵگە :\nعن أنس بن مالك : أن الصَّحابة رضي الله عنهم ( كانوا ينتظرون العِشاء على عهد رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّمَ حتى تخفِقَ رؤوسهم ثم يُصلُّون ولا يتوضؤون ) رواه مسلم (376) وفي رواية البزَّار : ( يضعون جنوبهم ) .\nسێیەم : ھەندێک زانای تر بۆ ئەوە چوون ئەگەر نووستبێت شوێنی دانیشتنی لەسەر زەوی جێگیر بوو بێت ، ئەوە دەست نوێژی ناشکێت ، ئەگەر جێگیر نەبووبێت لەسەر زەوی ئەوە دەست نوێژی دەشکێت ، کە ئەمە وتەی حەنەفی و شافعی یە ، بەڵگە :\n(١) ئەثەر لە ھاوەڵان ھاتوون .\nچوارەم : ھەندێک زانای تر بۆ ئەوە چوون نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ، ئیلا نووستنی کەم نەبێت بە دانیشتنەوە یان بە پێوە ، کە ئەمە وتەیەکە لە وتەکانی حنابلە .\nپێنجەم : ھەندێک زانای تر بۆ ئەوە چوون ئەگەر نووستن زۆر بوو دەست نوێژ دەشکێت لە ھەموو حالەتەکان ، ئەگەر کەم بێت دەست نوێژ ناشکێت ، کە ئەمە وتەیەکە لە وتەکانی مالک و ئەحمەد و شيخ الإسلام ابن تيمية و ابن باز وابن عثيمين وعلماء اللجنة الدائمة ، بەڵگە :\n(١) فەرموودەی ئەنەس باسی نووستی کەمە ، وە فەرموودەی صفوان باسی نووستنی قولە .\n(٢) پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( العين وِكَاء السَّهِ ، فإذا نامت العينان استطلق الوكاء ) رواه أحمد (4/97) وحسنه الألباني في صحيح الجامع (4148) .\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئایا نووستن ھەلوەشێنەری دەست نوێژە ؟\nوەڵام : جیاوازی ھەیە ھەشت وتە ھەیە :\nھەندێکیان دەڵێن : دەست نوێژ ناشکێت بە نووستن ، وە ھەندێکی تر دەڵێن دەست نوێژ دەشکێت ، وە ھەندێکی تر دەڵێن تەفصیلی تێدایە ، ئەم وتەیە وتەی کۆتایی وتەی ڕاستە ، چونکە خودی نووستن ھەلوەشێنەری دەست نوێژ نییە ھەتا بڵێی زۆر و کەمی نووستن وەک میز و پیساییە ، بەڵکو نووستن ھۆکارە بۆ دەست نوێژ شکان ، لەبەر فەرموودەی : " العين وِكَاء السَّهِ ، فإذا نامت العينان استطلق الوكاء " ، ھۆکارە بۆ دەست نوێژ شکان ، ئەگەر ھۆکارببێت بۆ دەست نوێژ شکان سەیری دەکەین :\nئەگەر نووستنی قول بێت ، واتە : ئەگەر شتێک دەربچێت ھەست پێی ناکات ، ئەوە لەم حالەتە نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ، لەبەر ئەگەر ئەوە لەوانەیە شتێک دەرچوو بێت ھەستی پێ نەکردبێت ، جا چ ڕاکشابێت یان دانیشتوو بێت یان لە ركوع بێت یان قیام .\nبەڵام ئەگەر نووستنێک بێت بە ھەوا دەرچوون ھەستی پێ بکات ، ئەوە نووستنەکەی دەست نوێژ ناشکێنێت ، ھەتا ئەگەر خەونیش ببینێت ، یان ڕاکشا بێت یان پاڵی دابێتەوە یان لە سوجدە بێت یان ڕکوع ، مادەم دەڵێت : ئەگەر ھەوا دەربچێت ھەستی پێ دەکەم ، ئەوە نووستن دەست نوێژ ناشکێنت ھەتا ئەگەر کاتژمێرێک یان دوو کاتژمێر بمێنێتەوە ئەو دەزانێت ئەگەر شتێک دەربچێت ھەستی پێ دەکات ، ئەوە دەست نوێژ ناشکێت ، چونکە ئەصل وایە دەست نوێژی ماوە ، دەست نوێژی ناشکێنین بە گومان . )) فتح ذي الجلال والإكرام ج١ لاپەڕە ٤٠١-٤٠٢ .\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ئەگەر قول بوو و ھەستت بڕوات و نەمێنێت ، لەبەر فەرموودەی صفوان بن عسال المرادي رضي الله عنه قال : ( كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يأمرنا إذا كنا مسافرين أن لا ننزع خفافنا ثلاثة أيام ولياليهن إلا من جنابة ولكن من غائط وبول ونوم ) أخرجه النسائي والترمذي واللفظ له ، وصححه ابن خزيمة .\nوە لەبەر فەرموودەی معاوية رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال : ( العين وكاء السه ، فإذا نامت العينان استطلق الوكاء ) رواه أحمد والطبراني ، وفي سنده ضعف ، لكن له شواهد تعضده ، كحديث صفوان المذكور ، وبذلك يكون حديثا حسنا ....\nبەڵام نووستنی کەم دەست نوێژ ناشکێنێت ، چونکە ھەستی دەڕوت ، ئەمە وتەیە جمعە لەنێوان فەرموودەکان لەم بابەتە . )) مجموعە الفتاوی ج١٠ لاپەڕە ١٤٤ .\nزانایانی اللجنة الدائمة دەڵێن : (( نووستنی قول ھۆکارە بۆ دەست نوێژ شکان ، ھەر کەسێک بخەوێت بە خەوێکی قول ، لە مزگەوت یان شوێنی تر لەسەری واجبە دەست نوێژ بگرێتەوە ، جا چ بە پێوە نووستبێ یان بە دانیشتنەوە یان بە ڕاکشانەوە ، وە چ تەسبیحی لە دەست بێت یان مە ، سەبارەت بە نووستنێک قول نەبێت ، وەک نعاس کەھەستی مرۆڤ ناڕوات ، ئەوە واجب نییە لەسەری دەست نوێژ بگرێتەوە ، لەبەر ئەوە فەرموودەی صحیح لەسەری ھاتوون ... )) "فتاوى اللجنة الدائمة" (5/262) .\nعبداللە بن عبدالرحمان ال بسام خوا بیپارێزێت دەفەرمووێت : (( جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان ئایا دەست نوێژ دەشکێت بە نووستن ؟ سێ وتە ھەیە :\nھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون زۆر و کەمی نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت ، بناء لەسەر ئەوەی کە خودی نووستن دەست نوێژ دەشکێنێت .\nھەندێک زانای تر بۆ ئەوە چوون زۆر و کەمی نووستن دەست نوێژ ناشکێنێت ، ھەتا دڵنیا نەبێت شتێک دەرچووە ، بناء لەسەر ئەوەی نووستن ھەلوەشێنەری دەست نوێژ نییە ، بەڵکو ھۆکارە بۆ دەست نوێژ شکان .\nزۆربەی زانایان بۆ ئەوە چوون نووستنی زۆر دەست نوێژ دەشکێنێت بێجگە لە نووستنی کەم ، تفاصیل ھەیە لە دیار کردنی کەم و زۆری ، وە سیفەتەکانی ھەلوەشێنەرەکان باس کراوە لە کتابی ئەحکام .\nئەم وتەیە وتەی ڕاستە کە جمعی نێوان بەڵگەکانە :\nفەرموودەی صَفْوَانَ بنِ عَسَّالٍ قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفْرًا أَنْ لا نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ إِلَّا مِنْ جَنَابَةٍ ، وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ ، أَخْرَجَهُ النَّسَائِيُّ وَالتِّرْمِذِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ ، وَابْنُ خُزَيْمَةَ وَصَحَّحَاهُ .\nشکانی دەست نوێژی جێگیر کردووە بۆ نووستن وەک میز و پیسایی .\nعن أنس بن مالك : أن الصَّحابة رضي الله عنهم ( كانوا ينتظرون العِشاء على عهد رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّمَ حتى تخفِقَ رؤوسهم ثم يُصلُّون ولا يتوضؤون ) .\nبەڵگەیە نووستنی کەم دەست نوێژ ناشکێنێت . )) توضیح الأحکام ج١ لاپەڕە ٢٢٩ .


بێ بەرانبەر پشكنینی شێرپەنجەی مەمك بۆ ژنان دەكرێت\n:: PM:04:11:18/09/2019 \nڕێكخراوێك لە سلێمانی لە ڕێی 30 ڕاهێنەرەوە پشكنینی پێش وەختەی شێرپەنجەی مەمك بۆ ژنانی سلێمانی دەكات و هەر ژنێكیش دەركەوێت نەخۆشییەكەی هەیە و پێویستی بە چارەسەر بێت و باری دارایی خراپ بێت، ئەوا بێ بەرانبەر چارەسەری بۆ دەكەن.\nلوقمان عەبدوڵا بەرپرسی هۆشیاری تەندروستی لە رێكخراوی زاد بە "وشە"ی ڕاگەیاند، ڕێكخراوی زاد كار دەكات لە هاوكاریكردنی نەخۆشی كەمدەرامەت لە بواری نەشتەرگەری، لەپاڵ ئەمەشدا دەمانەوێت كە هۆشیاری تەندروستی بڵاو بكەینەوە لەبارەی نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك كە نەخۆشییەكی بەربڵاوە و ئێستە و ژنانیش هۆشیاری تەندروستییان كەمە.\nزیاتر گوتی، لە ڕێی 30 ژنی ڕاهێنراوی تایبەت بە شێرپەنجەی مەمك هەموو ڕۆژانی سێشەم لە سەعات دوو نیو تا پێنج لە سلێمانی كە دەكەوێتە گەڕەكی چوارپاخ لە تەلاری چوارباخ، بێ بەرانبەر پشكنین بۆ ژنان دەكەین و فێری پشكنینەكەیان دەكەین كە لە ماڵەوەش ئەنجامی بدەن، هۆشیاریشیان پێ دەدەین لەبارەی نەخۆشییەكە لە ڕێی نامیلكەیەكەوە.\n"ئەگەر دەرچوو ژنەكە گرێیەكی هەیە، ئەوا ڕەوانەی پزیشكی پسپۆڕی دەكەین، ئەگەر ژنێك باری دارایی خراپ بوو ئەوا پشكنینی مۆمۆگرافی و سۆنار و تەنانەت نەشتەرگەریش دەگرینە ئەستۆ". لوقمان وای گوت.\nشێرپەنجەی مەمك چییە؟\nشێرپەنجەی مەمك وەك هەموو شێرپەنجەكانی تر بریتییە لە زیادە گەشەی خانەكانی ناو مەمك و گرێی مەمك دوو جۆرە جۆری یەكەم گرێی سادەیە و جۆری دووەم گرێی شێرپەنجەییەكانە، گەشەیەكی لەناو شانەكانی مەمكدا.\n100٪ هۆكارەكانی شێرپەنجەی مەمك دەستنیشان نەكراوە، فرە هۆكارێكیش هەن كە دەتوانین بڵێین ئەمانە یارمەتیدەری هۆكارەكانی ئەو جۆرە شێرپەنجەن:\n1- ڕەگەزی مێ\n2- تەمەن، تا تەمەن درێژتر بێت شێرپەنجەی مەمك زیاتر دەبێت، دەتوانین بڵێین تووشبوونی ژنانی 70 ساڵە ئەگەریان زیاترە لە ژنێكی 20 ساڵە.\n3- ئەو ژنانەی شیر نادەن بە منداڵەكانیان زیاتر تووش دەبن.\n4- ئەو ژنانەی منداڵیان نابێت ئەگەری ڕێژەی تووشبوونیان زۆرترە.\n5- ئەو كچانەی زوو دەكەونە سوڕی مانگانە و لە تەمەنی گەورەیشیاندا درەنگ سوڕی مانگانەیان دەوەستێت.\n6- ئەو ژنانەی منداڵی یەكەمیان لە دوای تەمەنی 30 ساڵی دەبێت ئەگەری تووشبوونیان زیاترە.\n7-ئەو ژنانەی حەبی ڕێگری لە منداڵبوون (مەنع) بە ئاستێكی زۆر بەكار دەهێنن.\n8-هۆكاری بۆماوەیی كە ئەویش دوو جۆرە، جۆرێكیان ئەگەر لە خێزانەكەیدا تووشبووی شێرپەنجە هەبێ، ئەوا ئەگەری تووشبوونی دوو هێندەیە، ئەگەر لە كەسە پلە یەكەكانی وەك خوشك و دایكی كەسانی تووشبوو بە شێرپەنجەی مەمك هەبوو، ئەگەری تووشبوونی ئەو دەبێتە سێ هێندە.\n9- هۆكاری جینی كە هەندێك جار كێشە لە هۆرمۆنەكان هەبوو، ئەوا 60-80٪ ئەگەری تووشبوونی شێرپەنجەی مەمكی هەیە.\n10-وەرزش نەكردن و كێشی زیادە.\nچارەسەرییەكان بۆ نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك دوو جۆرە، جۆرێكیان بنچینەیی و سەرەكین و جۆرێكی تریان لاوەكییە، جۆرە سەرەكییەكەیان خۆی دەبینێتەوە لە زنجیرە چارەسەرێك كە هەموویان بەیەكەوە چارەسەر دەبێت:\n1- نەشتەرگەری، چارەسەر بە نەشتەرگەرییەكەش دوو نەشتەرگەرییە كە جۆرێكیان بۆ مەمكەكەیە و جۆرەكەی تر بۆ بنباڵە.\n2- دەرمان (دەرمانی كیمیایی، دەرمانی هۆڕمۆنی و دەرمانی بایۆلۆجی) كە نەخۆش هەیە دەرمان وەردەگرێت، بەڵام كیمیایی نییە و هۆڕمۆنییە یاخۆ بایۆلۆجیە.\n3- چارەسەر بە تیشك.\nهەندێك جار پێش و دوا لە جۆری چارەسەرە بنچینەییەكاندا بۆ نەخۆشێك دەكەین و هەندێك جار دوو جۆریان وەك چارەسەر بۆ نەخۆشێك بەكاری دەهێنین، بەڵام چارەسەری بنچینەیین و دەبێت هەر بكرێن، چونكە نەشتەرگەری 40٪ و دەرمان 40٪ و تیشكیش 20 ٪ كاریگەری دەبێت.\nسێ چارەسەری لاوەكیش هەن كە بنەڕەتی نین، وەك چارەسەری سروشتی، دەروونی، نەشتەرگەری جوانكاری، چونكە ڕەنگە ژنەكە مەمكی بڕابێتەوە یاخۆ بەشێكی بۆ لابرابێت یان خوار كرابێت كە ئەمەش ببێتە گرفت لای ژنەكە، بۆیە نەشتەرگەری جوانكاری دەكات، یاخۆ مەمكی دەستكرد هەیە و دایدەنێت، بۆیە ئەم جۆرە چارەسەرە لاوەكییە ئەگەر نەشكرێن كاریگەری لەسەر تەندروستی نەخۆشەكە ناكات.


مه‌سرور بارزانى: هه‌رێما كوردستانێ قه‌بوول ناكه‌ت مافێن وێ يێن دستوورى بهێنه پێشيلكرن | Evro News\nسه‌ره‌كى Facebook مه‌سرور بارزانى: هه‌رێما كوردستانێ قه‌بوول ناكه‌ت مافێن وێ يێن دستوورى بهێنه پێشيلكرن\nمه‌سرور بارزانى: هه‌رێما كوردستانێ قه‌بوول ناكه‌ت مافێن وێ يێن دستوورى بهێنه پێشيلكرن\nشيره‌تكارێ جڤاتا ئاسايشا هه‌رێما كوردستانێ، مه‌سرور بارزانى، ئه‌ڤرۆ دوشه‌مبى راگه‌هاند، هه‌رێما كوردستانێ دووپاتيێ ل چاره‌كرنا ئاريشان ل گه‌ل به‌غدا ب رێين ئاشتى دكه‌ت وب چو شێوه‌يان ژى قه‌بوول ناكه‌ت مافێن وێ يێن دستوورى بهێنه پيشێلكرن.\nئه‌ڤرۆ مه‌سرور بارزانى شيره‌تكارێ جڤاتا ئاسایشا هه‌رێما كوردستانێ پێشوازى ل رامون كاساس بالیوزێ ئێكه‌تیا ئوروپا ل عیراقێ كر و د كۆمبوونه‌كێ دا به‌حس ل داوى گورانكاریێن هه‌رێم و عیراق و جیهانێ كر.\nبالیوزێ ئێكه‌تیا ئورۆپا ل عیراقێ پشته‌ڤانیا ئێكه‌تیا ئورۆپا بۆ چاره‌سه‌ركرنا ئاریشه‌یێن دناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و عیراقێ ل سه‌ر بنه‌مایێن د‌ستوورێ عیراقێ و ب رێیا دانوستاندنان دوپاتكر و خواست ژى كو ب زووترین ده‌م ئالوزیێن دناڤبه‌را به‌غدا و هه‌ولێرێ ب داوى بهێن و نه‌مینن.\nژلایێ خوڤه شيره‌تكارێ جڤاتا ئاسایشا هه‌رێما كوردستانێ به‌حس ل په‌یوه‌ندیێن له‌شكرى يێن هه‌رێما كوردستان و عیراقێ كر و گۆت: ( پێدڤیه ئاریشه‌یێن به‌غدا و هه‌ولێرێ ژ بنه‌ره‌ت دا بهێنه چاره‌سه‌ركرن داكو دچارچۆڤێ نه‌دادپه‌روه‌ریا دیرۆكى یا ل به‌رامبه‌ر گه‌لێ دهێنه‌كرن ده‌رباز بین و دووباره نه‌بن ڤه).\nمه‌سرور بارزانى دوپات ل چاره‌سه‌ركرنا ئاریشه‌یێن هه‌ردوولایان ب رێێن ئاشتیانه‌كر و گۆت : ( هه‌رێما كوردستانێ قه‌بوول ناكه‌ت مافێن وێ یێن دستوورى بهێنه پێشيلكرن و دخوازین جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى زێده‌تر و باشتر بهێنه سه‌ر خه‌ت ، داكو ئالوزیێن دناڤبه‌را هه‌ولێر و به‌غدا به‌ر ب ئالوزتر نه‌چن و بهێنه چاره‌سه‌ركرن).


ئەم خائن و ناپاکەش بناسە\nTuesday, 11.16.2021, 1:01\nئیسماعیل مینەخان بەڕێوبەرەی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر بە وەکالەت و گەندەڵیەکانی\nئیسماعیل مینەخان یەکێک لەو بەڕێوبەرە خراپانەی کە لە سنوری پارێزگای هەولێر ئەرک و بەرپرسیاریەتیان لە ئەستۆیە، کارە خراپ و گەندەڵیەکانی زۆرن و لێرە هەمووی باسی بکەین کۆتایی نایەت\nهەندێک نموونەی لە خوارەوە بە خاڵ خستمانتە ڕوو:\n١- اسماعیل مینەخان داوای لە شوێنە گەشتیاریەکان کردوە وەکو هوتێل و موتێلەکان و کۆمپانیا فڕۆکەوانیەکان و نووسینگە گەشتیاریەکان بە جیا و دانیشتنی تایبەت لەگەڵیان ، کە ئەگەر شریک و هاوبەشی پێ نەکەن ڕێگایان پێ نادات لە هەولێر کار بکەن و مۆڵەتیان بۆ نوێ ناکاتەوە و هاوکاریان نابێت، ئەم کارانەشی لە ڕێگای کاروانی برای ئەنجام داوە.\n٢- بە زارەکی و وەرگرتنی بەرتیل مۆڵەت دەداتە عەرەب و ئێرانی کە خواردنی خێرا و یانەی شەوانە و مەساج بکەنەوە لە هەولێر بێ هیچ مەرجێکی گەشتیاری و تەندروستی و نووسراوی فەرمی تەنها بە زارەکی.\n٣- اسماعیل مینەخان لە ژێر ناوی پارتی هەڕەش و چاوسورکردنەوەی لە چەندین کەس کردوە بە ڕێگای جیاواز کە ئەگەر ئەو زانیاریانە لەسەری بڵاو بکەنەوە، پرۆژە گەشتیاریەکانیان لە هەولێر تێک دەدا و مۆڵەتیان هەڵدەوەشێنێتەوە.\n٤- اسماعیل مینەخان کارتی کۆرەک و فاستلینک بۆ تەواوی ئەندامانی خێزانەکەی دابین کردوە لەسەر نەسریە و داهاتی فەرمانگەکەی کە بەرێوبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر .\n٥- چەندین زەوی هەیە لە سنوری پارێزگای هەولێر کە حکومەت بە ناوی گەشتیاری بە خەڵکی داوە لە ڕابردوو تا پڕۆژەی گەشتیاری لەسەر ئەنجامبدات بەڵام پڕۆژەکان نەکراون و ئەنجامنەدراون لە ڕابردوو، ئیسماعیل مینەخان بەڕێوبەرەی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر ئێستا هەڵساوە لەگەڵ خاوەن زەویەکان ڕێک کەوتوە و زەویەکانی لەسەر گەشتیار و گەشتوگوزاری هەولێر لابردوە و فرۆشتوویتەوە بە قازانج و شریکی هاوبەش و دۆسیەی زەویەکانی گۆڕیە.\n٦-لە ماوەی ٢ مانگی رابردوو چەند کچێکی بیانی لە هوتێلیکی ٤ ئەستێرەی هەولێر بەهۆی ئاشکرابوونی کارێکی بەدڕەوشتیان بڕیاری فسڵ کردنیان بۆ دەرچوو لە لاین کارگێری هوتیلەکە، ڕاستەوخۆ ئیسماعیل مینەخان لە ڕێگای کاروان و سیروانی برای زانیاری پێ گەیشت و کچەکانی بانگی نووسینگەی تایبەتی خۆی کرد لە بەڕيوبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری هەولێر و تەعاروفی لەگەڵ کردن و پێی وتن من کارتان بۆ دەدۆزمەوە واز لەو هوتێلە بینن، ئێمە لێرەدا بۆمان دەردەکەوێت کە ئەو کەسە بەهەموو شێوەیەکی خەرکی کاری خراپە و پۆست و پلە و شوێنەکەی بەکاردێنێت بۆ بەرژەوەندی خۆی.\nلە کۆتایی دەپرسین چاکسازی لە کابینەی ٩ بەم شێوە دەکرێت؟\nکەسێک کە بە فەرمیش بەرێوبەری گشتی نەبێت لەو شوێنە و تەنها بە وەکالەتە بێت، دەپرسین ئایە دەکرێت دەست بداتە ئەو هەموو گەندەڵیە ئایە قبولە و دروستە؟ بۆیە نابێت گلەی بکەن کە بۆچی گەنجانمان کۆچ دەکەن و نیشتیمان جێ دێڵن\nئه‌ندامێكی بالای كۆمه‌لی دادگه‌ری له ماڵه‌كه‌ی ده‌ركرا\nدكتۆر سه‌باح هه‌ورامی به‌ریوه‌به‌ری گشتی ته‌ندروستی سلیمانی بۆته خاوه‌نی 40 ملیۆن دۆلار\nسیروان بارزانی پارەی کارەبای تەلەفریک نادات


نەوەی نوێ داوای هەڵبژاردنی پێشوەخت لە کوردستانیان دەکات\nلە ڕاگەیەندراوێکدا جوڵانەوەی نەوەی نوێ ڕایگەیاند" وەک هەموو لایەک دەزانن عێراق و ناوچەکە بە دۆخێکی زۆر سەخت و ئاڵۆزدا دەڕوات، هاوڵاتییانی هەرێم هاوشێوەی ناوچەکانی تری عێراق لە ناهەموارترین دۆخی ئابوورییدان، داواکارین حکومەتی هەرێمی کوردستان هەڵوەشاندنەوەی خۆی ڕابگەێنێت و دەستبەجێ وادەی هەڵبژاردنی پێشوەختە دیاری بکات".\nلە ڕاگەیەندراوی جوڵانەوەکەدا کە وێنەیەکی دەست "سپی" کەوتووە و تێیدا هاتووە" سەدان هەزار گەنجی وڵاتەکەمان بێ کارن، حکومەتی هەرێمی کوردستان نەک هیچ سەرکەوتوو نەبووە لە چارەسەرکردنی کێشەکان، بەڵکو سەرباری هەبوونی ئەو هەموو داهات و سەرچاوەی نەوتە، کەچی هێشتا موچەی فەرمانبەران وەک پێویست نادات".\nهاوکات جوڵانەوەی نەوەی نوێ دەشڵێت: ئێمە لە نەوەی نوێ داواکارین حکومەتی هەرێمی کوردستان هەڵوەشاندنەوەی خۆی ڕابگەێنێت و دەستبەجێ وادەی هەڵبژاردنی پێشوەختە دیاری بکات.\nنەوەی نوێ جەختیشی کردەوە: ئەگەر حکومەتی هەرێم ئەم داوایە جێبەجێ نەکات ئەوا دەبێت بزانێت ئەوەی لە بەغداد و ناوچەکانی تر دەگوزەرێت دەگاتە هەرێم و هاوڵاتییان تا سەر بێدەنگ نابن و ئێمەش وەک هێزێکی سیاسیی ئۆپۆزسیۆن بێدەنگ و بێ هەڵوێست نابین، ئەوەی دڵسۆزی هاوڵاتیان و هەرێمەکەمان بێت و بیر لە خزمەتی خەڵکی بکاتەوە، ئەوا دەبێت تا زووە ئەم کارە بکات، تا کار لە کار نەترازاوە.\nجوڵانەوەی نەوەی نوێ ٢٠١٩/١٠/٤\nئه‌م بابه‌ته 600 جار خوێنراوه‌ته‌وه


کوردیپێدیا - فوئاد مەعسوم سەرکۆماری عێراق بروسکەیەکی ماتەمەینی ئاڕاستەی خانەوادەی نەوشیروان مستەفا رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان کرد\n📝 فوئاد مەعسوم سەرکۆماری عێراق بروسکەیەکی ماتەمەینی ئاڕاستەی خانەوادەی نەوشیروان مستەفا رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان کرد | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nفوئاد مەعسوم سەرکۆماری عێراق بروسکەیەکی ماتەمەینی ئاڕاستەی خانەوادەی نەوشیروان مستەفا رێکخەری گشتی ب\nکاکە نما و چیا و چرا خان\nخانەوادەی هەڤاڵی تێکۆشەر کاک نەوشیروان مستەفانەوشیروان مستەفا\nجڤاتی نیشتمانیی بزوتنەوەی گۆڕان\nبەداخ و دڵتەنگییی زۆرەوە هەواڵی ماڵئاوایی یەکجارەکیی هەڤاڵ و دۆستی دێرینم کاکە نەوشیروان مستەفام بیست، کە لە ناخەوە هەژاندمی.\nبۆ ئەو کۆستە گەورەیە پرسە و ماتەمینی قوڵی خۆم دەگەیەنم بە جڤاتی نیشتمانیی و ئۆرگانەکانی تری بزوتنەوەی گۆڕان و یەک بەیەکی ئەندامانی خانەوادە و بنەماڵەی تێکۆشەری کاک نەوشیروان.\nکاک نەوشیروان مستەفا کەسایەتییەکی گرنگ بو لە بزوتنەوەی نیشتمانیی و دیموکراسیی عێراق و کوردایەتیدا، مێژویەکی دور و درێژ پێکەوەمانی دەبەستەوە هەر لە دەستەی دامەزراندنی (ی.ن.ک) ەوە تا رۆژگارە سەختەکانی تری خەبات دژی دیکتاتۆریی و دوای رزگاریی و ئازادیی و سەردەم و قۆناغە جیاجیاکانی حوکمڕانیی چ لە هەرێمی کوردستان چ لە عێراقی نوێدا، کە هەمیشە لە هەمو وێستگەکاندا هەڵوێستی نمونەیی پێشکەش کردوە و کەسایەتییەکی کاریگەری نیشان داوە. لەو ماوە دورودرێژەی پێکەوە کارمان کردوە لە مەکتەبی سیاسیی (ی.ن.ک) کاک نەوشیروان نمونەی هەڤاڵ و دۆستی بە ئەمەک بوە کە مایەی شانازیی بوە، لە عێراقی نوێشدا لە کاتی نوسینەوەی دەستوردا رۆڵێکی بەرچاوی هەبوە کە جێی ستایشە. بۆیە ماڵئاوایکردنەکەی خەسارەتێکە هەموان بۆی پەرۆش و خەمبارین. لە پەروەردگارمان داوایە گیانی ئەم تێکۆشەرە بە بەهەشتی نەمران شاد بکات، سەبورییش بە هەڤاڵەکانی لە بزوتنەوەی گۆڕان و خانەوادە و بنەماڵەی بەڕێزی و دۆستان و ئازیزانی ببەخشێت و ئەوە دوایین ناخۆشیی بێت.\nفوئاد مەعسومفوئاد مەعسوم\n#نەوشیروان مستەفا | #فوئاد مەعسوم |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 19 2017 4:37PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 19 2017 4:40PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 10,730 جار بینراوە\n🗄 سەرچاوەکان 18,961


دەستدرێژی ئەردۆگان بۆ سەرکوردی سوریا: سەرکەوتنی کۆتایی بۆ کێیە؟\nلە ٩/١٠/٢٠١٩ ئەردۆگان هەرەشەکەی خۆی- هێرشی سەربازی بۆ سەر رۆژهەڵاتی فورات- خستە بواری جێبەجێکردن. ترەمپ ئاشکرای کرد کە سوپای ئەمریکی بێلایەن دەبێ لە نێوان سوپای تورکی و شەڕڤاناندا، چەند لە یەکتر دەکوژن با بکوژن، ئەو لەتەماشاکەرێ زێتر نابێت. واتە ترەمپ گڕی سەوزی داوە بە ئەردۆگان. هەڵوێستی نوێنەرانی روسیا و چین لە کۆبونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشدا ئەوەی دەرخست کە ئەردۆگان گڕی سەوزی ئەو دووزلهێزەشی وەرگرتووە بۆ دەسپێکردنی ئەم شەڕە. دور نیە کە پۆتین بەشداری کردبێت لە قەناعەت پێکردنی ترەمپدا بەو بەڵێنە کە ئەویش یارمەتی ترەمپ دەدات، وەکو لە ٢٠١٦شدا یارمەتی دا، بۆ سەرکەوتن لە هەڵبژاردنی ئەمریکادا بۆ پۆستی سەرۆکایەتی. پۆتین خۆی ئەو یاریە قێزەونەی لەگەڵ کوردەکانی عەفرین ، کرد جێی هێشتن بۆ ئەوەی ئەردۆگان ئەو تاوانە گەورەیان دەرحەق بکات. ئێستەش بێگومان خۆشحالە بەوەی کە ترەمپیش لەهامان تاوانەوە بگلێنێت.\nئەنجامی شەڕی رۆژهەڵاتی فورات چی دەبێت؟ کێ سەردەکەوێت؟\nدیارە ئەم شەرە لە نێوان دوو هێزی بەرانبەردانیە. تورکیا دەوڵەتێکی٨٠ -٩٠ملیۆنیە، خاوەنی سوپایەکی سەدان هەزار کەسە، بەهێزێکی ئاسمانی مۆدێرنی گەورەوە، بەتانک و زرێپۆشی زۆر و تۆپی دوور هاوێژەوە، کوردیش بەهێزێکی بچووکی تازە پەیدابوو، بەو چەکانەوە کە شەری لەگەڵ تیرۆرستانی داعشدا پێکرد، بێ فرۆکە و بێ تانک. هیچ عاجباتی نیە ئەگەر لە ئەنجامی شەڕێکی سەخت و درێژدا هێزی سەربازی تورکیا بتوانێت سەرکەوتن بەدەست بێنێ. بەڵام، وەکو ئەزمونی شەڕی عەفرین نیشانیدا، تورکیا بەئاسانی و بەگورجی عەفرینی بۆ نەگیرا. گرتنی عەفرین نزیکەی دوومانگ لە شەرێکی سەخت و قوربانیەکی زۆری تێچوو. دەبێ لەم شەڕەدا تورکیا ئامادەبێت بۆ شەرێکی درێژتر و سەختتر و باجێکی قورستریش . بەڕەچاوکردنی ئەو ڕاستیە کە لەجیهانی ئەمرۆدا نارەزاییەکی زۆر بەربڵاو هەیە بەرانبەر ئەم دەستدرێژیەی رژێمی ئیسلامی تورکیا دژ بەکوردی سوریا ، ئەو پرسیارە دێتە گۆر: ئایا کات کراوەیە لەبەردەم ئەردۆگاندا بۆئەوەی درێژە بەم شەڕە نەگریسە بدات بەهەست و خواستی خۆی؟ بەلای زۆرەوە کات کراوە نابێت، ناڕازیەکان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی، چ وەک دەوڵەت و چ وەک ڕای گشتی، بەتایبەتی نارەزایەکان لەنێوان کۆمەڵگەی ئەمریکادا، دەجوڵێن و ڕەنگە سەرۆکە سەرلێشێواوە عەقڵ ناتەواوەکەیان دۆناڵد ترەمپ دێننەوە تایم ، یان ئیرادەی ئەنتی دیموکراسیانە و ئەنتی مرۆڤدۆستانەی ئەو سەردەکەوێت؟\nئەمریکا لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکدایە: دیموکراسی و قیەمی ئەخلاقی سەردەکەوێ یان پێچەوانەدەبێ.\nترەمپ گوێی لەوەنیە لە رۆژێکدا٣ جار قسە بگۆڕێ و ئابڕوی خۆی ببات. ئەوی گرنگە لای ئەوەیە کە ئوتیلەکانی بەباشی لەکاردابن و کەچانسی سەرکەوتنی هەبێ بۆ سەرۆکایەتی لە خولی دووەمدا!\nترەمپ لە ترسی هەڕەشەی دیموکراتەکان لە کۆنگرێسی ئەمریکیدا بە جارێ شڵەژاوە و هاوکێشەی تێکچووە. زۆر باش دەزانێ کە ئەردۆگان ئامانجێکی سەرەکی لە شەری رۆژهەڵاتی فورات ئەوەیە ئەو ١٢هەزار حەبسەی داعشەکان لە ژێر دەستی هەسەدەدان بگەنە ژێر دەستی تورکیا و ببن بە پاشکۆی تورکیا و بەربدرێنە وێزەی گەلی کورد و هەموو گەلی سوریای لێقەوماو لەژێر دەستی دەسەڵاتدارانی خێزانی ئەسەد و پوتینی دیکتاتۆردا . ترەمپ دەزانێ کە ئەردۆگان خەون بە زیندوکردنەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیەوە دەبینێ، دەزانێ گەل و نیشتیمانی ئەو بەشەی سوریا بە خوێنێکی زۆری دانیشتوانەکەی رزگارکرا لە داعش و ئێستە وەک دیاریەک پێشکەش دەکرێ بە دیکتاتۆری تورکیا.\nدیکتاتۆرەکان وەکو هیتلەر و سەدام و قەزافی و ئەردۆگان دێن و دەڕۆن و میللەتان هەردەمێنن و سەردەکەون. زووبێ یان درەنگ سەرکەوتن بۆ ئەوانەیە بەرگری لەمافی رەوای گەل و نیشتیمانی خۆیان دەکەن، بەرگری لەمافی مرۆڤ و عەدالەت دەکەن، ئەمڕۆ کورد لەهەموو کاتێکی ڕابردوو نزیکترە لەسەرکەتن. بەڵێ ڕێگەیەکی سەختە و پڕ لە دڕک و داڵە، بەڵام ڕێگەی تر لەبەردەمدا نەماوە.\nئەمڕۆ رۆژی خەبات و مەردایەتیە:\n- رۆژی خۆبەخشینە بۆ بەرگری لە میللەت، بۆ پشتگیری لە قارەمانانی هەسەدە.\n- خۆپیشاندان لە هەروڵاتێ کوردی تێدابێ، بەتایبەتی لە ئەمریکا و ئەوروپا.\n- داوا لەحکومڕانانی هەرێم دەکەین بەدووڕویی نەجوڵێن ، بەئاشکرا هەڵوێستێک و ژێربەژێریش پێچەوانە. داوایان لێدەکەین کە بەهەموو شێوەیەکی دیبلۆماسی و نادیبلۆماسی، بەشێوازی مادی و مەعنەوی، یارمەتی ڕۆژاوای کوردستان بدەن، چیان پێدەکرێ دژی دوژمنان بیکەن.\n- داوا لەهەموو ناڕازیەکانی ئەمریکا دەکەین کە هەوڵ و کۆششی خۆیان چربکەن دژ بە دۆناڵد ترەمپ، کەبۆتە بەڵایەک بۆ ئەم دنیایە، بۆ خودی ئەمریکاش.\n- داوا لە روسیا و چین دەکەین کە هەمان هەلوێستی پێشوویان بەرانبەر عەفرین دووپات نەکەنەوە، کەمرۆڤ دۆستانە بوەستن.\nبژی گەلی کورد. سەرکەوتوبێت هەسەدە


پارتی فه‌رمانڕه‌وای توركیا وه‌زیری ده‌ره‌وه بۆ پـۆستی سه‌رۆكایه‌تی كاندید ده‌كات\nعه‌بدوڵـڵا گول وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا ده‌ستنیشـانكرا وه‌ك كاندیدی پارتی داد و په‌ره‌پـێدان بۆ پـۆسـتی سه‌رۆكایه‌تی توركیا.\nڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان سه‌رۆك وه‌زیری توركیا ڕۆژی سـێشه‌ممه ئه‌م ده‌سـتنیشـانكردنه‌ی ڕاگه‌یاند. واش بڕیاره ڕۆژی هه‌ینی په‌رله‌مانی توركیا گه‌ڕی یه‌كه‌می ده‌نگدان له‌سه‌ر پـۆسـتی سه‌رۆكایه‌تی توركیا ده‌ستپـێـبكات.\nده‌سـتنیشـانكردنی عه‌بدوڵـڵا گول، كه دیبلۆماتێـكی ناوداره، وه‌ك له‌به‌ر دانه‌واندنێـك لێی ده‌ڕوانرێت به‌هۆی ئه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیر كه‌وته ژێر فـشـاره‌وه له‌لایه‌ن سـیكیولاره‌كانی وڵاته‌كه‌یه‌وه تا خۆی بۆ پـۆسـتی سه‌رۆكایه‌تی هه‌ڵـنه‌بژێرێت به‌هۆی ئه‌و پاشخانه ئیسلامیـیه‌ی هه‌یه‌تی.\nئه‌ردۆغان ده‌ڵێت په‌یوه‌ندی نه‌ماوه به‌و ئیسلامیـیه‌ی ڕابردوویه‌وه، وه هیچ كارنامه‌یه‌كی ئیسلامیشی نیـیه.\nهه‌ر چۆنێـك بێت زوویه‌كی ئه‌م مانگه ده‌یان هه‌زار توركی سـیكیولار له ئه‌نكه‌ره خۆپـیشـاندانی ناڕه‌زایی‌یان ده‌كرد وه‌ك هه‌وڵـێـك بۆ فشـارخسـتنه سه‌ر پارتی فه‌رمانڕه‌وای توركیا تا یه‌كێـكی تر بۆ پـۆسـتی سه‌رۆكایه‌تی هه‌ڵـبژێرن نه‌ك ئه‌ردۆغان.\nله‌م دوایـی‌یانه‌دا ئه‌حمه‌د نه‌جده‌تی سه‌رۆكی توركی گوتی بیروباوه‌ڕی ئیسلامی توندڕه هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی گه‌وره‌یه بۆ سه‌ر داموده‌زگای سیكیولاری وڵاته‌كه.\nشـایانی باسه ئه‌حمه‌د نه‌جده‌ت سێزه‌ر له 16 ی مانگی پـێنچی ئه‌مسـاڵدا كۆتایی به ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیـیه‌كه‌ی دێت.


موه‌فه‌ق عادل عومه‌ر 28, 11, 2021\nئه‌نجامی دوایین هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق كه له (10)ی ئۆكتۆبه‌ری 2021 به‌ڕێوه چوو، له‌سه‌ر ئاسته‌كانی ناوخۆ، هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تی كاردانه‌وه‌ی جیای لێ كه‌وته‌وه. تا ئێستا له‌سه‌ر ئاستی نێوخۆی عێراق به‌هۆی نا‌ڕه‌زاییی هه‌ندێك لایه‌نی سیاسیی كاریگه‌ر كه باڵی چه‌كدارییان هه‌یه، نه‌توانراوه ئه‌نجامی كۆتاییی هه‌ڵبژاردن به‌فه‌رمی ڕابگه‌یه‌نرێت. له لایه‌كی دیكه‌وه له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تییش، پرۆسه و ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی هه‌ڵبژاردنی مانگی ئۆكتۆبه‌ر، تا ڕادده‌یه‌كی باش قبووڵ كراوه و ڕێكخراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی وه‌كوو نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و یه‌كێتیی ئه‌وروپاوه شایه‌تیی باش به‌ڕێوه‌چوونی پرۆسه‌كه‌یان داوه. جگه له‌مه، وڵاتانی زلهێزی وه‌كوو ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكایش ستایشی پرۆسه‌كه‌یان كردووه و به سه‌ركه‌وتوو ناوزه‌دیان كردووه.\nله لایه‌كی دیكه له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێمیدا هه‌رچه‌نده به شێوه‌یه‌كی فه‌رمی وا نیشان ده‌درێت كه پرۆسه و ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردن له عێراق كارێكی ناوخۆیییه به‌ڵام به چه‌ندین ئامراز و ڕێگه‌وه، ته‌نانه‌ت به شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆیش هه‌وڵ ده‌درێت كاریگه‌ری بخرێته سه‌ر ئه‌نجامه‌كه و، كار بۆ ئه‌وه ده‌كرێت به شێوه‌یه‌ك ئه‌نجامه‌كه دابڕێژرێت كه له به‌رژه‌وه‌ندیی ئه‌و وڵاته بێت. بێ گومان له گرنكترین سێ وڵاتی هه‌رێمی و دراوسێی عێراق كه ڕاسته‌وخۆ ئه‌م ئه‌نجامه كاریگه‌ریی خۆی هه‌بووه له‌سه‌ریان، ئێران و عه‌ره‌بستانی سعوودی و توركیان.\nئێران به هیچ شێوه‌یه‌ك ڕازی نابێت گرووپه چه‌كدار و سیاسییه‌كانی نزیك خۆی له عێراق له جومگه‌كانی ده‌سه‌ڵات دوور بخرێنه‌وه. ته‌نانه‌ت دوای هه‌ڵبژاردن دوو جار "ئیسماعیل قائانی" سه‌ردانی عێراقی كردووه به مه‌به‌ستی گه‌یاندنی په‌یامی تاران به لایه‌نه سیاسییه نێوخۆیییه‌كانی عێراق و ئاگاداركردنیان له هێڵی سووری تاران له به‌غدا. له لایه‌كی دیكه، دیاره عه‌ره‌بستانی سعوودی بۆ یه‌كه‌مین جار تا ئاستێكی باش ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی به‌دڵه، چونكه له لایه‌ك لایه‌نی شیعه‌كانی نزیكی ئێران شكستیان هێناوه و له لایه‌كی دیكه‌یش لایه‌نه سوننه‌كان و ته‌نانه‌ت له‌نێو كوردیش هێزێكی وه‌كوو پارتی دیموكراتی كوردستان- كه ئامرازێكی سه‌قامگیرییه له عێراق و هه‌رێمی كوردستان- سه‌ركه‌وتنیان به‌ده‌ست هێناوه. له هه‌مان كاتدا تاكه لایه‌نی شیعه كه ڕیاز ده‌توانێ له‌گه‌ڵی دابنیشێت "موقته‌دا سه‌در"ه، كه زۆرترین ژماره‌ی كورسیی به‌ده‌ست هێناوه. بۆیه ئه‌م ئه‌نجامه تا ڕادده‌یه‌كی باش سعوودیای دڵنیا كردۆته‌وه، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی جارێ شێواز و ڕ‌واڵه‌تی حكوومه‌تی داهاتووی عێراق دیار نییه، بۆیه ناتوانین بڵێین هاوكێشه‌كه به‌ته‌واوی له به‌رژه‌وه‌ندیی سعوودیا گۆڕدراوه له عێراق.\nسه‌باره‌ت به توركیا، دوو فاكته‌ری سه‌ره‌كی هه‌یه كه ئه‌نقه‌ره ساڵانێكه كاری له‌سه‌ر ده‌كات له عێراق، ئه‌ویش پاراستنی یه‌كپارچه‌ییی خاكی عێراقه و دووه‌میشان دانانی په‌یوه‌ندییه‌كی ئابووریی پته‌وه له‌گه‌ڵ عێراق. بۆ به‌جێگه‌یاندنی ئه‌م دوو ئامانجه‌یش ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردن له عێراق ڕاسته‌وخۆ كاریگه‌ریی ده‌بێت له‌سه‌ری. له‌م بابه‌ته هه‌وڵ ده‌ده‌ین خوێندنه‌وه‌یه‌كی گشتی بۆ ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئۆكتۆبه‌ر بكه‌ین له ڕوانگه‌ی توركیاوه.\nهه‌ڵوێستی توركیا به‌رانبه‌ر ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئۆكتۆبه‌ر\nتوركیا له دوای ساڵی (2003)وه تا ئێستا وه‌كوو لایه‌نه هه‌رێمییه‌كانی دیكه‌ی عێراق، به‌رده‌وام كاری كردووه له‌سه‌ر گه‌یاندنی ئه‌و گرووپ و لایه‌نه سیاسییه عێراقییانه بۆ ده‌سه‌ڵات له ڕێگه‌ی پاڵپشتیكردنیان له پرۆسه‌كانی هه‌ڵبژاردندا. سه‌ره‌تا توركیا له چه‌ند ڕوویه‌كه‌وه هه‌وڵی داوه بگاته ئه‌م ئامانجه؛ تا چ ڕادده‌یه‌ك سه‌ركه‌وتوو بووه، ئه‌مه بابه‌تێكی دیكه‌یه. به‌ڵام ڕاستییه‌كی حاشاهه‌ڵنه‌گر هه‌یه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه هه‌ر گۆڕانكارییه‌ك له عێراق ڕوو بدا، ئه‌وه تا ڕادده‌یه‌ك ڕۆڵی توركیای تێدا ده‌بێت. هه‌رچه‌نده توركیا به‌قه‌ده‌ر ئێران نفووز و هێز و كاریگه‌ریشی نه‌بێت له عێراق، به‌ڵام له هاوكێشه‌ی سیاسیی عێراقدا ڕۆڵ و پێگه‌ی تایبه‌تی خۆی هه‌بووه و چاوه‌ڕوانیش ده‌كرێت له داهاتوویشدا ئه‌م ڕۆڵه تا ڕادده‌یه‌كی به‌رچاو بوونی هه‌بێت. بۆیه ئه‌گه‌ر سه‌یری هه‌ڵوێستی توركیا به‌رانبه‌ر لایه‌نه سیاسییه‌كانی عێراق بكه‌ین، خۆی له‌م ته‌وه‌ره سه‌ره‌كییانه ده‌بینێت:\nتوركیا چ جۆره هێزێكی سیاسیی سوننیی ده‌وێت؟\nگه‌ر سه‌یری مێژووی سیاسیی نێوان عێراق و توركیا بكه‌ین، ئه‌وه بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت كه توركیا له دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی عێراقه‌وه تا ئێستا هه‌وڵی ئه‌وه‌ی داوه ئه‌و لایه‌نه سوننانه بگه‌نه ده‌سه‌ڵات، كه بتوانێ په‌یوه‌ندییه‌كی باشیان له‌گه‌ڵدا دابمه‌زرێنێت. جا له هه‌ندێك قۆناغ ئه‌م ئامانجه‌ی خۆی پێكاوه به‌ڵام له هه‌ندێكی دیكه‌دا سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه. بۆیه ئه‌نقه‌ره هه‌ر له‌گه‌ڵ ڕووخانی ڕژێمی به‌عسی پێشوو، ده‌ستی به‌وه كردووه په‌یوه‌ندییه‌كی پته‌و و كاریگه‌ر له‌گه‌ڵ لایه‌نه سوننه‌كان دابمه‌زرێنێت و له ڕێگه‌ی په‌یوه‌ندییه فه‌رمی و نافه‌رمییه‌كانی له‌گه‌ڵ عێراق، هه‌وڵی داوه بگاته ئه‌م ئامانجه‌ی. عه‌ره‌به سوننه‌كانی مووسڵ، ئه‌نبار، به‌سره و به‌غدا و شاره‌كانی دیكه‌ی عێراق له ئه‌وله‌وییه‌تی داموده‌زگه فه‌رمی و خێرخوازه‌كانی توركیادا بوو بۆ ئه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ كاریگه‌ری بكاته سه‌ر عه‌ره‌بی سوننه.\nبۆیه به‌هۆی ئه‌وه‌ی چه‌مكی ویلایه‌تی مووسڵ له‌نێو كۆمه‌ڵگه‌ی توركیدا مانایه‌كی مه‌عنه‌وی و بایه‌خه‌دار ده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌نقه‌ره دوای 2003 یه‌كه‌م كونسوڵخانه‌ی خۆی له شاری مووسڵ كرده‌وه، چونكه مووسڵ جگه له عه‌ره‌بی سوننه، له هه‌ندێك ناوچه‌ی ئه‌م شاره توركمانیشی لێیه و ته‌له‌عفه‌ریش كه زۆرینه‌ی دانیشتووانی توركمانه سه‌ر به‌م شاره‌یه.\nبه‌پێی ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی دوایین هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق هاوپه‌یمانیی "ته‌قه‌دوم" به سه‌رۆكایه‌تیی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراقی پێشوو "محه‌مه‌د حه‌لبووسی"، نزیكه‌ی (37) كورسیی به‌ده‌ست هێناوه. به‌رانبه‌ر ئه‌مه، دووه‌م گه‌وره‌ترین هاوپه‌یمانیی عه‌ره‌بی سوننه به سه‌رۆكایه‌تیی "خه‌میس خه‌نجه‌ر" نزیكه‌ی (14) كورسیی به‌ده‌ست هێناوه. ئه‌م ئه‌نجامه سه‌ره‌تایییه ئه‌وه‌مان بۆ به‌ده‌رده‌خا كه، گه‌وره‌ترین هاوپه‌یمانیی عه‌ره‌بی سوننه به سه‌رۆكایه‌تیی "محه‌مه‌د حه‌لبووسی" ده‌بێت و، له‌وانه‌یه له حكوومه‌ت و ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی داهاتوودا ببێته نوێنه‌رێكی سه‌ره‌كیی عه‌ره‌بی سوننه. لێره ئه‌م پرسیاره‌مان بۆ دروست ده‌بێت: ئایا ئه‌نقه‌ره تا چ ئاستێك ئه‌مه‌ی پێ قبووڵه؟ بێ گومان پێویسته له‌سه‌ر گشت لایه‌نه‌كان مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ واقعی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی عێراق بكه‌ن. حه‌لبووسی پێش هه‌موو شتێك له خولی ڕابردوو به هاوكاری و پاڵپشتیی لایه‌نه نزیكه‌كانی ئێران كرایه سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران؛ جگه له‌مه كاتی خۆپیشاندانه‌كانی تشرینیش به پاڵپشتیی توركیا و قه‌ته‌ر هه‌وڵێك و گوشارێكی زۆر كرا بۆ ئه‌وه‌ی حه‌لبووسی له پۆسته‌كه‌ی لا ببرێت، به‌ڵام به پشتیوانیی لایه‌نه نزیكه‌كانی ئێران ئه‌م هه‌وڵه شكستی پێ هێنرا. كه‌واته په‌یوه‌ندیی نێوان ئه‌نقه‌ره و حه‌لبووسی، به‌تایبه‌تی له ساڵی 2019 زۆر باش نه‌بوو، چونكه زۆر ڕوون و ئاشكرایه كه حه‌لبووسی توانیویه‌تی هاوسه‌نگیی په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ ئێران له لایه‌ك و له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ك له ئیمارات و عه‌ره‌بستانی سعوودییه‌وه له لایه‌كی دیكه، ڕابگرێت و تا ئاستێكی باشیش هه‌وڵی داوه په‌یوه‌ندییه‌كی باش له‌گه‌ڵ هه‌ردوو لا ببه‌ستێت. بۆیه پێشبینی ده‌كرێت حه‌لبووسی بۆ قۆناغی داهاتوو كار بۆ ئه‌وه بكات په‌یوه‌ندییه‌كی باش له‌گه‌ڵ توركیا دابنێت، چونكه حه‌لبووسی ئامانجی ئه‌وه‌ی هه‌یه ببێته مه‌رجه‌عی عه‌ره‌بی سوننه له عێراق؛ بێ گومان ئه‌مه‌یش پێویستی به وڵاتێكی وه‌كوو توركیا هه‌یه.\nبه‌رانبه‌ر ئه‌مه ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه گشتییه‌كانی توركیا له شاره سوننه‌نشینه‌كان به‌تایبه‌ت و شاره‌كانی دیكه‌ی عێراق به‌گشتی له چوارچێوه‌ی عێراقێكی یه‌كگرتوودا بپارێزرێت، ئه‌وه له‌وانه‌یه به‌رپرسانی توركیایش به‌رانبه‌ر هه‌وڵه‌كانی حه‌لبووسی وه‌ڵامێكی ئه‌رێنییان هه‌بێت؛ چونكه حه‌لبووسی پێش هه‌ڵبژاردنی مانگی ئۆكتۆبه‌ری ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق سه‌ردانی ئه‌نقه‌ره‌ی كرد و چاوی به سه‌رۆككۆماری توركیا "ڕه‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان" كه‌وت. هه‌رچه‌نده میدیاكانی توركیا و ته‌نانه‌ت سه‌رۆكایه‌تیی كۆماری توركیا به چه‌ند دێرێك ئاماژه‌یان به‌م سه‌ردانه كرد، به‌ڵام چاوپێكه‌وتنه‌كه خۆی له خۆیدا په‌یامێكی پشتگیریكردن بوو بۆ حه‌لبووسی. ئه‌مه‌یش ئاماژه‌یه‌كه بۆ ئه‌وه‌ی كه پێشتر حه‌لبووسی ئه‌نقه‌ره‌ی فه‌رامۆش نه‌كردووه و هه‌وڵی داوه په‌یوه‌ندییه‌كی باشی له‌گه‌ڵ دابمه‌زرێنێت.\nهه‌ر له هه‌مان ڕۆژی چاوپێكه‌وتنی ئه‌ردۆغان-حه‌لبووسی، چاوپێكه‌وتنێكی دیكه له نێوان ئه‌ردۆغان-خه‌میس خه‌نجه‌ر ئه‌نجام درا، چونكه ئه‌نقه‌ره ویستی ئه‌و دوو سه‌ركرده سوننه‌یه به یه‌كه‌وه كۆ بكاته‌وه و ئه‌و كێشانه‌ی كه له نێوانیاندا هه‌یه چاره‌سه‌ر بكات؛ به‌ڵام نه‌یتوانی هه‌ردووكیان به‌یه‌ك بگه‌یه‌نێت، بۆیه له هه‌مان ڕۆژدا و به‌جیا له پێش كامێراكاندا له‌گه‌ڵ سه‌رۆككۆماری توركیا كۆ بوونه‌وه. ئه‌نقه‌ره به‌مه ویستی، په‌یامی ئه‌وه به ده‌نگده‌ری عه‌ره‌بی سوننه بگه‌یه‌نێت، هه‌ردوو سه‌ركرده سوننه‌كه له‌لایه‌ن توركیاوه پاڵپشتییان لێ ده‌كرێت و پێویسته ئێوه‌یش پاڵپشتییان بكه‌ن. له ئه‌نجامدا ده‌توانین بگه‌ینه ئه‌وه‌ی كه، توركیا به‌م ئه‌نجامه‌ی كه عه‌ره‌بی سوننه به‌ده‌ستی هێناوه ڕازییه و، كاریش بۆ ئه‌وه ده‌كات به‌تایبه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كی باش له‌گه‌ڵ حه‌لبووسی دابنێت.\nبه‌ڵام ئه‌م هه‌نگاو و ئامانجه‌ی توركیا ئاوا به‌ئاسانی نایه‌ته دی، چونكه چه‌ندان لایه‌ن وه‌كوو ڕكابه‌رێكی سه‌خت به‌رانبه‌ر توركیا به‌ده‌ركه‌وتوون؛ یه‌كه‌میان ئێرانه كه دوای كۆنترۆڵكردنی شاره سوننه‌نشینه‌كان له چه‌كدارانی ڕێكخراوی تیرۆریستیی داعش، ڕاسته‌وخۆ هه‌وڵی كۆنترۆڵكردنی ئه‌م شارانه‌ی داوه؛ به‌تایبه‌تی شاری مووسڵ، لایه‌نی ئه‌منی و سیاسی و ئابوورییه‌كه‌ی له‌لایه‌ن چه‌كدارانی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه به شێوه‌یه‌كی پرۆگرام بۆ داڕێژراو، كۆنترۆڵ كراوه. بۆیه یه‌كه‌م هه‌نگاوی توركیا له مووسڵ سه‌رله‌نوێ كردنه‌وه‌ی كونسوڵخانه‌كه‌ی بوو كه له ساڵی (2014)ه‌وه به‌هۆی داگیركردنی شاره‌كه له‌لایه‌ن چه‌كدارانی داعشه‌وه داخرابوو.\nجگه له تاران، فه‌ڕه‌نسایش وه‌كوو ڕكابه‌ێكی سه‌رسه‌خت له شاری مووسڵ به‌رانبه‌ر توركیا ده‌ركه‌وتووه؛ به‌تایبه‌تی سه‌ردانه ڕاسته‌وخۆكه‌ی سه‌رۆكی فه‌ڕه‌نسا "ئیمانوێل ماكرۆن" بۆ مووسڵ، خۆی له خۆیدا په‌یامێكی ڕاسته‌وخۆ بوو بۆ ئه‌نقه‌ره ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی كه فه‌ڕه‌نسایش به‌رژه‌وه‌ندیی هه‌یه له‌م شاره. هه‌ر دوای سه‌ردانه‌كه‌ی ماكرۆن بۆ مووسڵ، پرۆژه‌ی دروستكردن و نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی فڕۆكه‌خانه‌ی مووسڵ درایه كۆمپانیایه‌كی فه‌ڕه‌نسی. هه‌ر یه‌ك له كۆمپانیای كالیۆن – كورك بۆ بیناسازی (Kalyon-Kürk İnşaat)ی توركی و كۆمپانیای ئایرۆزپۆرت دی پاریس ئینجینیریا (Aeroports de Paris Ingenierie)ی فه‌ڕه‌نسی ڕكابه‌رێتییان ده‌كرد له‌سه‌ر وه‌رگرتنی ئه‌م پرۆژه‌یه كه دواجار درایه كۆمپانیای ئایرۆزپۆرت دی پاریس ئینجینیریا ( Aeroports de Paris Ingenierie)ی فه‌ڕه‌نسی. به‌مه‌یش فه‌ڕه‌نسا توانی یه‌كه‌م گورزی بازرگانیی خۆی له ئه‌نقه‌ره بوه‌شێنێت. جگه له‌مه سه‌رۆكی فه‌ڕه‌نسا له كاتی سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ مووسڵ ڕای گه‌یاند كه، كار بۆ كردنه‌وه‌ی كونسوڵخانه‌ی فه‌ڕه‌نسا ده‌كه‌ن له مووسڵ. ئه‌مه‌یش ئاماژه‌یه‌كی گرنگه ده‌رباره‌ی ده‌سپێكی ململانێیه‌كی سیاسی، ئابووری، بازرگانی و كه‌لتووری له نێوان ئه‌نقه‌ره - پاریس له مووسڵ و شاره‌كانی دیكه‌ی سوننه‌نشین كه ئه‌م هه‌نگاوه‌ی فه‌ڕه‌نسایش به مانای فراوانتركردنی ناوچه‌ی جوگرافیی ململانێ له‌گه‌ڵ توركیا دێت. له‌به‌ر ئه‌م هۆكارانه‌یه، ئه‌نقه‌ره ده‌یه‌وێت په‌یوه‌ندییه‌كی باش له‌گه‌ڵ لایه‌نه براوه‌كانی گرووپه سوننه‌كان دابنێت بۆ ئه‌وه‌ی لێیان دانه‌بڕێت، چونكه گۆڕه‌پانه‌كه پڕه له نه‌یارانی توركیا.\nئاسۆیه‌ك بۆ بونیادنانی په‌یوه‌ندییه‌كی پته‌و له‌گه‌ڵ لایه‌نه شیعییه‌كان\nململانێی نێوان سوننه و شیعه له سه‌رده‌می سه‌فه‌وییه‌كان و عوسمانییه‌كان گه‌یشتۆته به‌رزترین ئاستی و بۆ ماوه‌ی چه‌ندین ساڵ ئه‌م دوو لایه‌نه شه‌ڕ و پێكدادانێكی سه‌ختیان ئه‌نجام داوه؛ ئه‌م ململانێ و كێشه‌یه‌یش زیاتر له‌سه‌ر خاكی عێراق ڕووی داوه. كه‌واته ژێرخانێكی مێژووییی خوێناوی هه‌یه له نێوان توركیا و ئێران. هه‌رچه‌نده دوای دامه‌زراندنی كۆماری توركیا و هاتنی شا له ئێران بۆ ده‌سه‌ڵات، ئه‌م جه‌نگه مه‌زهه‌بییه ڕووی له كه‌می كردووه، به‌ڵام جۆره ململانێیه‌كی نه‌ته‌وه‌یی و تا ڕادده‌یه‌كیش مه‌زهه‌بی به ئاسته جیاوازه‌كان درێژه‌ی پێ دراوه. گه‌یشتنی لایه‌نێكی سیاسیی وه‌كوو حزبی داد و گه‌شه‌پێدان به ده‌سه‌ڵات له توركیا، كه باكگراوندێكی ئیسلامیی هه‌یه، ئه‌م ململانێیه‌ی تا ڕادده‌یه‌ك زه‌قتر كرده‌وه.\nبۆیه له دوای ساڵی (2003)وه زیادبوونی نفووزی ئێران و لایه‌نه نزیكه‌كانی تاران له عێراق ڕاسته‌وخۆ ئه‌نقه‌ره‌ی بێزار كردووه، به‌تایبه‌تی دوای پێكهێنانی حه‌شدی شه‌عبی و كۆنترۆڵكردنی شاره سوننه‌نشینه‌كان له‌لایه‌ن حه‌شدی شه‌عبییه‌وه، ئه‌نقه‌ره‌ی نیگرانتر كردووه؛ چونكه شاری مووسڵ دوای ڕزگاركردنی له ده‌ست چه‌كدارانی ڕێكخراوی تیرۆریستیی داعش، ڕاسته‌وخۆ كه‌وتۆته ژێر كۆنترۆڵی چه‌كدارانی حه‌شدی شه‌عبی و پرۆسه‌یه‌كی به‌شیعه‌كردنی پرۆگرام بۆ داڕێژراو له‌م شاره ده‌ستی پێ كردووه. ئه‌م كاره له ناوچه‌یه‌كی عێراق ڕووی داوه كه توركیا پلان و پرۆگرامی زۆری بۆ داڕشتووه كه تیایدا ئه‌نجام بدات له ڕووی ئابووری، سیاسی و كه‌لتوورییه‌وه. ئه‌م بارودۆخه‌یش ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندیی به ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنه گشتییه‌كانی عێراقه‌وه هه‌یه. له‌م چوارچێوه‌یه‌دا به‌پێی ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران كه له مانگی ئۆكتۆبه‌ری ساڵی 2021 به‌ڕێوه چوو، هه‌ندێك گۆڕانكاریی بنه‌ڕه‌تیی له‌خۆ گرتبوو؛ گرنگترینیان ژماره‌ی ئه‌و كورسییانه‌یه كه لایه‌نه سیاسییه شیعه‌كان به‌ده‌ستیان هێنابوو. به‌پێی ئه‌نجامه به‌رایییه‌كان گۆڕانكارییه‌كی به‌رچاو له هاوكێشه‌ی سیاسیی لایه‌نه شیعه‌كانی عێراق ڕووی داوه و، بووه‌ته هۆی دروستبوونی كێشه و گرفت له‌نێویاندا. ده‌توانین بڵێین ئه‌نجامی ئه‌م جاره‌ی هه‌ڵبژرادنه گشتییه‌كانی عێراق له ڕووی لایه‌نه شیعییه‌كانه‌وه زیاتر له به‌رژه‌وه‌ندیی توركیادایه له‌به‌ر ئه‌م دوو خاڵه‌ی خواره‌وه:\nله ڕووی پێگه جه‌ماوه‌رییه‌كه‌یه‌وه باڵی سیاسیی حه‌شدی شه‌عبی تووشی شكستێكی گه‌وره بۆته‌وه و به‌راورد به هه‌ڵبژاردنی ساڵی 2018، ژماره‌ی كورسییه‌كانی هاوپه‌یمانیی فه‌تح- كه باڵی سیاسیی حه‌شدی شه‌عبییه- له 48 كورسییه‌وه له هێزی دووه‌مه‌وه، ئه‌م جاره نزیكه‌ی 17 كورسیی به‌ده‌ست هێناوه. ئه‌مه‌یش به واتای لاوازبوونی پێگه‌ی سیاسیی حه‌شدی شه‌عبی دێت له عێراق كه توركیا له بوونی ناڕازییه. ئه‌مه دیارترین خاڵه كه له ئه‌نجامی دوایین هه‌ڵبژاردنی عێراقه‌وه‌یه و له به‌رژه‌وه‌ندیی توركیادایه.\nماوه‌یه‌كی دوورودرێژه وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی توركیا و به‌رپرسانی تورك له نزیكه‌وه چاودێریی "موقته‌دا سه‌در" ده‌كه‌ن و چه‌ندان جار هه‌وڵیان داوه له‌سه‌ر ئاستی فه‌رمی و نافه‌رمی په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ دابنێن. بۆچوونێكیش هه‌یه له وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی توركیا كه پێویسته سوود له ڕه‌وتی سه‌در و "موقته‌دا سه‌در" وه‌ربگیرێت بۆ ئه‌وه‌ی له ڕووی په‌یوه‌ندیی نێوان توركیا و لایه‌نه شیعییه‌كانه‌وه هاوسه‌نگی له نێوان لایه‌نه‌كانی دیكه‌ی شیعه دروست بێت. "موقته‌دا سه‌در" هه‌رچه‌نده خاوه‌ن كه‌سایه‌تییه‌كی ناسه‌قامگیره و به‌رده‌وام هه‌وراز و نشێوی هه‌یه له هه‌ڵوێسته‌كانیدا، به‌ڵام ئه‌مه ئێستا باشترین بژارده‌یه بۆ توركیا بۆ ئه‌وه‌ی نفووزی لایه‌نه‌كانی تری شیعه كه‌م بكاته‌وه، به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی نزیكی ئێرانن. جگه له‌مه، به‌ده‌ستهێنانی (73) كورسی له‌لایه‌ن ڕه‌وتی سه‌در له هه‌ڵبژاردنی ئۆكتۆبه‌ری ساڵی 2021، زیاتر هانی توركیا ده‌دات و ناچاری ده‌كات كه په‌یوه‌ندییه‌كی باش له‌گه‌ڵ ئه‌م ڕه‌وته دابمه‌زرێنێت؛ چونكه له‌گه‌ڵ هه‌موو لایه‌نه خراپه‌كانی ئه‌م ڕه‌وته، دوو خاڵ هه‌یه كه له ڕوانگه‌ی توركیاوه له لایه‌نه سیاسییه‌كانی دیكه‌ی شیعه جیای ده‌كاته‌وه؛ یه‌كه‌میان بریتییه له هه‌ڵوێسته نیشتمانییه‌كان و بانگه‌شه‌ی پاراستنی یه‌كپارچه‌ییی خاكی عێراق؛ ئه‌وه‌ی تریان بریتییه له دژایه‌تیكردنی ڕه‌وته‌كه بۆ چه‌كدارانی هه‌ندێك لایه‌نی حه‌شدی شه‌عبی، به‌تایبه‌تی باڵه توندڕه‌وه‌كانی، وه‌كوو عه‌سائیبی ئه‌هلی هه‌ق و ڕێكخراوی به‌ده‌ر و حزبوڵڵای عێراق.\nبه‌ر‌انبه‌ر ئه‌م دوو خاڵه‌ی سه‌ره‌وه خاڵێكی نه‌رێنی هه‌یه، ئه‌ویش هه‌وڵه‌كانی به‌پێشخستنی هاوپه‌یمانیی ده‌وڵه‌تی یاسایه به سه‌رۆكایه‌تیی سه‌رۆكوه‌زیرانی پێشووتری عێراق "نووری مالیكی" كه نزیكه له ئێران و، له‌م هه‌ڵبژاردنه توانیویه‌تی نزیكه‌ی 38 كورسی به‌ده‌ست بهێنێت. ئه‌نقه‌ره ئه‌زموونێكی باشی له‌گه‌ڵ "نووری مالیكی" نییه و تا ڕادده‌یه‌ك په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌نقه‌ره-به‌غدا له سه‌رده‌می ئه‌ودا گه‌یشتبووه بنبه‌ست. بۆیه له به‌رژه‌وه‌ندیی توركیادا نییه بۆ جاری سێیه‌م "نووری مالیكی" ببێته‌وه سه‌رۆكوه‌زیرانی عێراق.\nله‌ژێر ڕۆشناییی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردن و به له‌به‌رچاوگرتنی هاوكێشه سیاسی و سه‌ربازییه‌كانی عێراق، ئه‌نقه‌ره له هه‌وڵی ئه‌وه‌دا ده‌بێت كه به په‌یوه‌ندییه‌كانی خۆیدا بچێته‌وه له‌گه‌ڵ كابینه‌ی داهاتووی حكوومه‌تی عێراق، به مه‌به‌ستی پێكانی ئامانجه ستراتیژییه‌كانی خۆی له عێراق؛ جا جۆر و پێكهاته و ناوه‌رۆكی حكوومه‌ته‌كه هه‌ر چۆنێك بێت.\nتوركیا له هاوكێشه‌ی سیاسیی عێراقدا دوای هه‌ڵبژاردنی مانگی ئۆكتۆبه‌ری 2021 چۆن ده‌ڕوانێته كورد؟\nتوركیا زیاتر هه‌وڵ بۆ سه‌قامگیریی سیاسی و ئه‌منیی هه‌رێمی كوردستان و باشبوونی دۆخی ئابووری ده‌دات له چوارچێوه‌ی یه‌كپارچه‌ییی خاكی عێراقدا. هه‌روه‌ها له‌م چوارچێوه‌یه‌دا كار بۆ دانانی په‌یوه‌ندییه‌كی باش ده‌كات له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێمی كوردستان و، ئه‌وه ده‌خوازێت كه په‌ره به په‌یوه‌ندییه سیاسی، ئه‌منی، بازرگانی و ئابوورییه‌كان بدات و بگه‌یه‌نێته به‌رزترین ئاست؛ به‌تایبه‌تی له‌م قۆناغه‌دا كه توركیا ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانێكی دارایی و ئابووریی سه‌خت بووه‌ته‌وه. بۆیه هاوكێشه سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ڕاسته‌وخۆ كاریگه‌ری ده‌خاته سه‌ر په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ولێر-ئه‌نقه‌ره. به‌پێی ئه‌نجامی دوا هه‌ڵبژاردن، پارتی دیموكراتی كوردستان، كه لایه‌نێكی سه‌ره‌كییه له ده‌سه‌ڵات، توانیویه‌تی نزیكه‌ی 33 كورسی به‌ده‌ست بهێنێت و ببێته گه‌وره‌ترین و به‌هێزترین پارتی سیاسی له هه‌رێمی كوردستان. بێ گومان ئه‌م ده‌نگانه‌ی پارتی، له‌سه‌ر ئاستی عێراقیش قورساییی خۆی ده‌بێت، به‌تایبه‌تی له كاتی پێكهێنانی كابینه‌ی داهاتووی حكوومه‌تی مه‌ركه‌زی. ئه‌م ئه‌نجامه بۆ توركیایش تا ڕادده‌یه‌ك دڵخۆشكه‌ر بوو، چونكه په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌ولێر-ئه‌نقه‌ره له‌گه‌ڵ ئه‌و حكوومه‌تانه‌ی كه پارتی سه‌رۆكایه‌تیی كردووه له هه‌رێم، له ئاستێكی باشدا بووه و له به‌رژه‌وه‌ندیی دووقۆڵیی هه‌رێم و توركیادا بووه. بۆیه به‌هێزبوونی كورد، به‌تایبه‌تی پارتی دیموكراتی كوردستان له به‌غدا، یارمه‌تیده‌ر ده‌بێت بۆ بونیادنانی په‌یوه‌ندییه‌كی باش له نێوان توركیا-عێراق.\nله لایه‌كی تر، دروستبوونی كێشه‌ی ناوخۆیی له‌نێو یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان و لاوازبوونی باڵی "لاهوور شێخ جه‌نگی"، هه‌م له به‌رژه‌وه‌ندیی توركیادایه و له هه‌مان كاتیشدا له‌وانه‌یه ئه‌مه پێچه‌وانه بێته‌وه؛ واتا بارودۆخه‌كه له‌وانه‌یه له دژی توركیا گه‌شه بكات. چونكه ئه‌گه‌ر یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان بتوانێ له به‌رژه‌وه‌ندیی "بافڵ تاڵه‌بانی" كێشه‌كانی چاره‌سه‌ر بكات، ئه‌وه په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان توركیا و یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان پێ له قۆناغێكی نوێ ده‌نێت؛ به‌ڵام زیاتر لاوازبوونی یه‌كێتی، له‌وانه‌یه ده‌رفه‌ت بۆ په‌كه‌كه بڕه‌خسێنێت له سلێمانی چالاكتر بێت. بۆیه به‌كارهێنانی ئه‌و 16 كورسییه‌ی كه یه‌كێتی به‌ده‌ستی هێناوه له به‌غدا، له دژی توركیا یاخود له به‌رژه‌وه‌ندیی ئه‌و، زیاتر به‌نده به یه‌كلاییكردنه‌وه‌ی كێشه ناوخۆیییه‌كانی یه‌كێتییه‌وه. نزیكیی یه‌كێتی له ئێرانیش، خاڵێكه كه ئه‌نقه‌ره‌ی بێزار كردووه، چونكه ئه‌گه‌ری ئه‌وه له ئارادایه یه‌كێتی له‌ژێر گوشاری ئێران له به‌غدا له دژی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی توركیا له‌گه‌ڵ لایه‌نه شیعییه‌كانی نزیك تاران به‌یه‌كه‌وه هه‌ڵسوكه‌وت بكات.\nبه‌گشتی ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی كه له‌لایه‌ن حزب و هاوپه‌یمانییه كوردییه‌كان له هه‌ڵبژاردنی ئۆكتۆبه‌ر به‌ده‌ست هاتووه، له‌لایه‌ن توركیاوه پێشوازیی لێ كراوه، چونكه پێشتر له‌گه‌ڵ لایه‌نه براوه‌كاندا ئه‌زموونێكی باشی هه‌یه، جا چ له بواری سیاسی و چ له بواری ئابووری و بازرگانی بێت.\nتوركیا له عێراق چه‌ند ئامانجێكی ستراتیژیی هه‌یه؛ یه‌كێكیان پێكهێنانی حكوومه‌تێكی عێراقییه كه بتوانێت په‌یوه‌ندییه‌كی باشی له‌گه‌ڵ دابنێت؛ چونكه ئه‌نقه‌ره به‌تایبه‌تی له سه‌رده‌می سه‌رۆكوه‌زیرانی پێشووتری عێراق "نووری مالیكی"، ئه‌زموونێكی تاڵ و خراپی هه‌بوو، بۆیه نایه‌وێ هه‌مان سیناریۆ دووباره بێته‌وه. كۆنترۆڵكردنی بازاڕی هه‌رێم و عێراق و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی په‌یوه‌ندیی بازرگانی له‌گه‌ڵ عێراق بۆ به‌رزترین ئاست، ئامانجێكی ستراتیژیی دیكه‌یه كه توركیا كاری له‌سه‌ر ده‌كات. كه‌رتی وزه‌یش یه‌كێكی دیكه‌یه له‌و كه‌رتانه‌ی، كه توركیا له هه‌رێم و عێراق كاری له‌سه‌ر ده‌كات و هه‌وڵ ده‌دات وه‌به‌رهێنانه‌كانی له‌م كه‌رته‌دا زیاتر بكات. له لایه‌كی دیكه هه‌ماهه‌نگیكردن له‌گه‌ڵ عێراق له ڕووی ئه‌منییه‌وه، به‌تایبه‌تی كێشه‌ی بوونی چه‌كدارانی په‌كه‌كه له قه‌ندیڵ و شنگاڵ و شوێنه‌كانی دیكه‌ی هه‌رێم و عێراق، بابه‌تێكی دیكه‌یه كه له‌نێو ئه‌وله‌وییه‌ته‌كانی توركیا‌دایه له عێراق.\nسه‌رجه‌م ئه‌و خاڵانه‌ی سه‌ره‌وه، به حكوومه‌تێكی عێراقی مه‌زهه‌بی و نزیك له ئێران مه‌حاڵه جێبه‌جێ بكرێت و، شێوازی حكوومه‌تی داهاتووی عێراقیش له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردن پێك ده‌هێندرێت. به شێوه‌یه‌كی گشتییش توركیا ئه‌نجامه به‌رایییه‌كانی به‌دڵه و چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌یه حكوومه‌تێكی میانڕه‌و پێك بهێنرێت و، ئاماده بێت په‌یوه‌ندیی نێوان ئه‌نقه‌ره-به‌غدا له‌سه‌ر بنه‌مایه‌كی ڕاست و دروست دابنێت. به‌ڵام عێراق هه‌رده‌م پڕ بووه له موفاجه‌ئات. ئه‌نجامه به‌رایییه‌كان هه‌ر چۆنێك بێت، پێكهێنانی حكوومه‌تێكی مه‌زهه‌بیی نزیك له تاران و به سه‌رۆكایه‌تیی نووری مالیكی و دووباره‌بوونه‌وه‌ی سیناریۆی هه‌ڵبژاردنی ساڵی 2010ی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق سه‌باره‌ت به گه‌وره‌ترین فراكسیۆن، له‌نێو بژارده‌كاندایه، كه ئه‌مه‌یش بێ گومان له به‌رژه‌وه‌ندیی ئه‌نقه‌ره نابێت.


لە بەر نەزڕاندنی ناوی زانکۆ کەیسەکانی گێچەڵی سێکسی پەردەپۆش دەکرێن\n2021/01/14 517 جار بینراوە\n* نەوژین، زریان محەمەد\nبەهۆی گێچەڵپێکردنی سێکسیەوە کچە خوێندکارێک، توشی ناجێگیری باری دەرونی دەبێت و دەڵێت ”من رۆشتمە زانکۆ بۆئەوەی بگەم بەخەونەکەم بەڵام ئەوەی چاوەڕێم نەدەکرد بەرۆکی گرتم“. مامۆستایەکی زانکۆش جەخت لەبونی گێچەڵ و هەراسانی سێکسی لە ناوەندەکانی زانکۆ دەکاتەوە و باسلەوەدەکات چەندین کەیسی هاوشێوەمان لەلایە، پۆلیسش دەڵێت تاونبارانی سکاڵالێکراو سزایی یاسایان وەرگرتوە.\nتوندوتیژی سێکسی خۆی دەبینێتەوە لە دەستدرێژی و گێچەڵ و هەراسانی سێكسی شیرین، ناوی خوازراوی کچێکی قوربانی ئەم جۆرە توندوتیژیەیە دانیشتوی قەزای کەلارەو کاتێک فێرخوازی زانکۆبوە لە زانکۆی گەرمیان، پێش دوساڵ ئەم توندوتیژیەی روبەڕوبۆتەوە.\n(شیرین)، بۆ نەوژین، وتی: کاتێک کە رۆشتمە زانکۆ خەونم ئەوەبو لە ریزبەندی یەکەمەکانی بەشەکەم بم، درێژە بە خوێندنی ئاستی بەرزبدەم، بەڵام لەلایەن هەندێ لە مامۆستاکانمەوە گێچەڵی سێکسیم پێکرا، بەوەش هەمو شتێک بۆمن گۆڕا.\nشیرین نایەوێت ئەو رۆژانەی بیربێتەوە دەڵێت: هەوڵدەدەم هیچ شتێکی ئەو رۆژانەم بیرنەمێنیت تەنانەت مامۆستاکانم لە رێگەی پەیوەندی تەلەفۆنی و تۆڕەکۆمەڵایەتیەکانەوە گێچەڵیان پێدەگرتم توشی شۆک بوبوم، دوای ئەو روداوانە باردۆخم زۆرخراپ بو دەستم بەوەرگرتنی چارەسەری دەرونی کرد، تەمەنا دەکەم باجی هەمو ئەو کردەوانە وەربگرنەوە".\n”توندوتیژی سێکسی کاریگەری دەرونی لەسەر قوربانیەکە جێدەهێڵێت“\nهێرۆ حەسەن، توێژەری کۆمەڵایەتی بۆ نەوژین وتی: "گێچەڵی سێکسی پرسێکە لە کۆمەڵگەی خۆماندا بەردەوامە و بوە بە دیاردە رێژەکەش روی لە هەڵکشان کردوە، تەنانەت بە جۆرێکە لە شوێنەکانی پەروەردە و فێرکردنیش رەنگی داوەتەوە و رۆژانە گوێبیستی چەندین چیرۆکی توندوتیژی سێکسی لە نێو پەیمانگا و زانکۆکان دەبین".\nوتیشی: ئەم جۆرە توندوتیژیە کە بەرامبەر بە ئافرەت دەکرێت کاریگەری دەرونی قورس لەسەر دەرونی قوربانیەکە جێدەهێڵێت، بە جۆرێک دەبێتە هۆی ترس و باوەڕبەخۆنەبون و شەرم و دڵەڕاوکێ و گرێی دەرونی، وە هەندێک جار قوربانیەکە وای لێدێت توشی نەخۆشی دەرونی دەبێت و پێویستی بە چارەسەری پزیشکی دەبێت.\n”بە پاساوی ئەوەی ناوی زانکۆ نەزڕێت رێگری لەکچێک دەکرێت راستیەکان بدرکێنێت“\nمامۆستایەکی زانکۆ ئەوە پشت راست دەکاتەوە کە لە نێو زانکۆی گەرمیان گێچەڵ پێکردن بە فێرخوازان بونی هەیە، وەک خۆی دەڵێت"چەندین کەیسم لایە".\nعەلی کەریم، مامۆستا لە زانکۆی گەرمیان، بۆ نەوژین وتی: "گێچەڵ کردن بە کچان لە ناو زانکۆی گەرمیان لەلایەن مامۆستایانەوە بونی هەیە بە جۆرێک خودی خۆم چەندین نمونەم لایە کە پەنایان بۆ هێناوم".\nوتیشی: "ئەم بابەتەم بەبەش و راگری زانکۆش گەیاندوە، تەنانەت یەکێک لەو کچانەی کە گێچەڵی پێکراوە دەیوت دێمە بەردەم راگر و دەی سەلمێنم کە گێچەڵم پێکراوە، بەڵام هیچ نەکراوە بە پاساوی ئەوەی کە ناوی زانکۆ دەزڕێت".\n”سزاکانی توندوتیژی سێکسی لە ٢٤ کاتژمێرە دەست پێدەکات تاوەکو حوکمی لەسێدارەدان“\nبەپێی ئامارەکانی بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان، بۆ ئەمساڵ ٢٩ سکاڵا تۆمار کراوە لەسەر توندوتیژی سێکسی و ٩ سکاڵایان گێچەڵ پێکردن بوە، بەبێ ئاماژەدان بەوەی کە لە نێو چ چینێک سکاڵاکان تۆمار کراوە.\nعەلی جەمال، وتەبێژی بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان، سەبارەت بە ئامارەکانی گێچەڵی سێکسی بۆ ئەمساڵ بۆ نەوژین وتی: ئێمە دوجۆر کەیسمان هەیە وەک دەست درێژی سێکسی کە ١٥ حاڵەتمان هەبوە سکاڵای لەسەر تۆمار کرابێت و گێچەڵی سێکسیش بۆ ئەمساڵ ٩ حاڵەتمان هەبوە لەگەڵ ئەوەش کەیسی وامان هەبوە ئەو کەسەی گێچەڵی پێکراوە و ئاگاداربوین بەڵام سکاڵای تۆمار نەکردوە نەمان توانیوە هیچ شتێک بکەین.\nکەمی هۆشیاری لە بارەی یاساکانەوە و تۆمارنەکردنی سکاڵا بەردەوامیداوە بە توندوتیژیەکان\nلەیلا ئەحمەد، چالاکوانی بواری ژنان ئاماژەی بەوەکردو وتی: نەبونی هۆشیاری لە بارەی یاساکان و تۆمارنەکردنی سکاڵا بە بیانوی جۆراوجۆر وای کردوە تاوانباران سزا نەدرین و حاڵەتەکان رولە هەڵکشان بکەن.\nوتەبێژی پۆلیسی گەرمیان لە بارەی ئەوانەی سکاڵایان لە دژ تۆمارکراوە دەڵێت: ئەو ئەو کەسانەی سکاڵایان دژ تۆمارکراوە، سزاکانی ئەم تاوانە لە ٢٤ کاتژمێرە دەست پێدەکات تاوەکو حوکمی لەسێدارەدان.\nسزاکانی وەزارەتی خوێندنی باڵا لەوباریەوە\n”بۆ ناوەندەکانی زانکۆ، بەپێی رێنماییەکانی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی هەر مامۆستایەک گێچەڵی سێکسی بە فێرخوازەکەی بکات سزادەدرێت، بە جۆرێک لە سزای ئاگادارکردنەوە و سەرنج راکێشانەوە دەست پێدەکات تاوەکو سزای فەسڵ کردن“. علی کەریم، وادەڵێت\nباسیلەوەشکرد، سزای قورس نیە، ئەگەر هەبوایەوە بەو شێوەیە نەدەبو ئەوەی هەیە تەنها گواستنەوەی مامۆستایانە ئەویش بە تەنسیب.\nلە بەرامبەردا فەرهاد قادر، سەرۆکی زانکۆی گەرمیان سەبارەت بە گێچەڵی سێکسی بە فێرخوازان لە نێو زانکۆی گەرمیان ئامادە نەبو لە بارەی ئەم پرسەوە لێدوان بدات وتی: بۆ ماوەی چەند مانگێکە دەست بەکار بوم لە ماوەکانی رابردو دوربوم لە زانکۆ و ئاگاداری ئەم بابەتە نیم\n”کە زانیم مامۆستاکەم گێچەڵم پێدەگرێت هەڕەشەم لێکرد“\nسروە، ناوی خوازراوی کچێکە کە لە نێو زانکۆی گەرمیان خوێندنی تەواو کردوە، وەک خۆی باسی دەکات لە لایەن یەکێک لە مامۆستاکانیەوە گێچەڵی سێکسی پێکراوە، بۆ(نەوژین) وتی: لە لایەن مامۆستایەکمەوە گێچەڵی سێکسیم پێکرا بە جۆرێک بە ناوی راپۆرت و وانەکانمەوە بانگی دەکردم بۆ بەش، بێ ئاگا بوم بە مەبەست بانگم دەکات و دەیەوێ لێم نزیک بێتەوە.\nوتیشی: بەتێپەڕبونی کات و رەفتارەکانی بەرامبەرم تێگەشتم لەوەی کە گێچەڵم پێدەکات، بەڵام من خۆمم دورخستەوە و بێدەنگ بوم، بەوەشەوە نەوەستا لە رێگەی پەیوەندی تەلەفۆنیەوە بێزاری دەکردم، منیش پێم وت کە چیتر پەیوەندی بە منەوە نەکات ئەگەر نا بە خێزانەکەم دەڵێم دوای ئەوە وازی هێنا.\nژمارەی سەردان 59,204 ژمارەی میوان 12


چاندنا گولچیسکا چیە؟ • كۆمەڵەی قوتابیانی دەرمانسازی کوردستان - KPSA\nچاندنا گولچیسکا چیە؟\nگەلەکا گرنگە چونکی ئەو ئەندامەنە یێن کو کارێ وان یێ سەرەکی ئەوە بەرمایکا(پیساتیا) ژ خوینێ\nبینتە دەر و وەک میز ژ لەشی دەربێخیت\nچاندنا گولچیسکا چیە؟\nوەرگرتنا گولچیسکا ساخلەم ژ کەسەکێ و دانانا وێ\nبو کەسە کێ دی(کەسەکێ نەساخ)\nکی پێتڤی چاندنا گولچیسکا دبیت؟\nدەمێ گولچیسک دراوەستن ژبەر هەر ئەگەرەکێ بو ماوەکێ درێژ دگەهیتە دوماهیک قوناغا نەخوشیا گولچیسکا و دبیتە ئەگەر بەرمایکێن ژەهراوی دناف لەشی دا کومببن، لڤی دەمی مروڤی پێتڤی ب\nشیشتنا گولچیسکا یان چاندنا گولچیسکا دبیت\nئەو چ هوکارێن بەربەڵاڤن دبیتە ئەگەر کو گولچیسک بگەهیتە دوماهیک قوناغا نەخوشیا گولچیسکا؟\n١- نەساخیا شەکرێ\n٢-بلندبوونا پەستانا خوینێ\n٣- وەرمینا مولولەیێن گولچیسکا\n٤- نەخوشیا فرەکیسی یێن گولچیسکا\n٥-ئاریشێن دژوار یێن بوریا میزێ\nچارەسەریا وێ چیە دەمێ گولچیسک گەهیتە دوماهیک قوناغا نەخوشیا گولچیسکا؟\nـ شیشتنا گولچیسکا\nـ چاندنا گولچیسکا\nدەمێ بڕیار دهێتە دان بوو ئەنجامدانا چاندنا گولچیسکا درستە بەری شیشتنا گولچیسکا یان پشتی دەستپێکرنا شیشتنا گولچیسکا بهێتە ئەنجام دان\nکەنگی چاندنا گولچیسکا یا گونجای نینە بهێتە ئەنجامدان یان بو کیش کەسان یا گونجای نینە؟\nئەو کەسێن نەخوشیێن دوم درێژ هەین وەکی\nکی دشێت گولچیسکێ بدەت ( گولچیسک ژ کێ دهیتە وەرگرتن)؟\n ئەندامێن خێزانێ(برا، خیشک، دایک و باب، مام, مەت، پسمام).\n٢- کەسەکێ توشبوی:\nگولچیسک ژ کەسەکێ توشبوی ب ( مرنا مێشکی)\nدڤێت گروپێ خوینێ یا گوجای بیت دا چاندنا گولچیسکا یا سەرکەفتی بیت.\nدڤێت پشکنینێن گروپا خوینێ یا سەرەکی (ABO) و هەروەسا بەرگرێن خوینێ(HLA) بهێنەکرن دا بریار بهێتەدان گولچیسک گونجایە بو وی مروڤی یان نە.\nپشتی چاندنا گولچیسکا نەساخی پیتڤی ب چ دەرمان هەیە؟\nپێتڤی ب وان دەرمانان هەیە یێن کو بەرگریا لەشی لاواز بکەت یان راوەستینیت.\nئەڤ دەرمانە دهێنە وەرگرتن داکو ژیێ گولچیسکێ درێژبیت.\nچونکی لەشێ مروڤی ئەوێ گولچیسکێ وەک تشتەکێ بیانی دنیاسیت، دشێت هێرشێ بکەتە سەر ، و وێ گولچیسکێ رەفز بکەت، ژبەرهندێ پێتڤی یە بەرگریا لەشی لاواز یان راوەستینیت ، دا گولچیسکێ رەفز نەکەت.\nدەرمانێن بەربەڵاف کو بەرگریا لەشی لاواز دکەت یان راوەستینیت\nCyclosporine,prednisone, mycophenolate mofetil …\n کاریگەریێن لاوەکیێن دەرمانێن بەرگریا لەشی لاواز دکەن :\n١-زێدەبوونا کێشا لەشی.\n٣-زێدەبوونا گەشەکرنا موویان.\n٦- نون هوچکن لیمفوما.\nچونکی بەرگریا لەشێ نەساخی یا لاوازە پتر بەرهنگاری نەخوشیان دبن.\nپێتڤی یە پتر ئاگەهداری وان ببن دەمێ هەر حالەتەکێ دا، و خوپارێزن.\nنەشێن هەمی دەرمانان بخون دەمێ نەساخیەک بهێتە وان\nبەکارھێنانێکی نوێ بۆ دەرمانی Stelara


حكوومەتی هەرێمی كوردستان ئامادەكاری بۆ جێبەجێكردنی پەیڕەوی لێكوڵینەوەی شایستەیی دەكات\nچەند پڕۆژەیەكی گەشتیاری لە هەولێر دروست دەكرێن\nمۆزەخانەی فۆلكلۆریی گەرمیان له چه‌ند دیمه‌نێكدا\nشاندێکی باڵای دادوەریی عێراق سەردانی هەرێمی کوردستان دەکات\nلە سنووری سۆران میرمنداڵێک بەهۆی بەرکەوتنی گوللەوە گیانی لەدەست دا\nئاریان ته‌حسین 13/08/2020 - 20:44 كوردستان\nدوای ئەوەی لە چەند مانگی ڕابردوودا بە هاوكاری چەند وەزارەتێكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و كەسانی پسپۆڕ، ڕەشنووسی پەیڕەوی لێكۆڵینەوەی پرۆژەكان (Feasibility Study Guidelines) بۆ چەند سێكتەرێك ئامادە كرا، لە سەرەتای ئەم هەفتەیە وۆركشۆپێكی تایبەت بە پرۆژەكانی وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردن بەڕێوە چوو.\nزاگرۆس سیوەیلی بریكاری وەزارەتی پلاندانانی هەرێمی كوردستان لە هەژماری خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی (فەیسبووك) نووسیویەتی لە وۆركشۆپەكەدا فەرمانبەرانی پسپۆڕی وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردن بەشدار بوون و گفتوگۆی تێروتەسەل لەسەر ناوەڕۆكی ڕەشنووسی ئامادەكراو كرا و لەسەر ئەو بنەمایە ڕەشنووسەكە هەموار دەكرێت و بەفەرمی دەكرێت.\nزاگرۆس سیوەیلی ئاماژەشی بەوە داوە لە هەفتەكانی ئایندەدا وۆركشۆپی تایبەت بە چەند سێكتەرێكی تر ڕێك دەخەن و ڕەشنووسی تایبەت بەو سێكتەرانەش لەگەڵ وەزارەتە پەیوەندیدارەكان گفتوگۆ دەكەن، ئەم پەیڕەوە سوودی دەبێت بۆ دەستنیشانكردنی گونجاوترین پرۆژە بۆ جێبەجێكردن و هاوكاری وەزارەتەكان، تا بتوانن ئەو پرۆژانە ریزبەند بكەن كە زۆرترین سوودی ئابووری و كۆمەڵایەتیان دەبێت.


هاوسەرۆکانی یەکێتی و کۆسرەت ڕەسوڵ: دەبێت یەکێتی ڕۆڵی یەکلاکردەوە ببینێت\nکام حکومەت دەتوانێت پڕۆژەى بودجە پێشکەش بکات؟ دادوەرێک وەڵام دەداتەوە\n2021.01.31 - 13:42\nهاوسەرۆکانی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان لەگەڵ سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندی یەکێتی کۆبوونەوە و ڕایانگەیاند، دەبێت یەكێتی ڕۆڵی یەكلاكەرەوە ببینێت لە دۆزینەوەی ڕێگاچارە بۆ كێشەكان و دابینكردنی مووچە و بژێوی و قووتی هاووڵاتیانی هەرێم.\nپێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ یەكشەممە 31ی کانوونی دووەمی 2021، كۆسرەت ڕەسول عەلی، سەرۆكی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندیی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان پێشوازیكرد لە هەریەك لە بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆكانی یەكێتی.\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوێکی کۆبوونەوەکە، لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆكرا لەبارەی دۆخی هەرێمی كوردستان و عێراق و پەیوەندییەكانی نێوان هەرێم و بەغدا، ئامادەبووان كۆك و هاوڕا بوون كەدەبێت كورد بە یەكگرتوویی گفتوگۆ بكات و هەوڵی چارەسەری كێشەكان بدات.\nئاماژە بەوەشکراوە، دۆخی یەكێتی نیشتمانی كوردستان و هەوڵەكان بەئاراستەی چارەسەركردنی كێشەكان تەوەرێكێ تری دیدارەكە بوو، سەرۆكی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و هاوسەرۆكانی یەكێتی كۆك بوون كە دەبێت یەكێتی ڕۆڵی ئیجابی و یەكلاكەرەوە ببینێ لە دۆزینەوەی ڕێگاچارە بۆ كێشەكان و دابینكردنی مووچە و بژێوی و قووتی هاووڵاتیانی هەرێم لەچوارچێوەی دەستووری هەمیشەیی عێراق.\nئەوەش هاتووە، لەدیدارەكەدا كۆسرەت ڕەسول دید و تێڕوانینی ڕوونی لەمەڕ پڕسەكان خستەڕوو و گفتوگۆی جدی كرا بەئاراستەی چارەسەركردنی قەیرانكانی هەرێمی كوردستان و دابینكردنی ژیانێكی شایستە بۆ هاووڵاتیان.\nعەلی حەمەساڵح پەیامێک بۆ هاوسەرۆکانی یەکێتی دەنێرێت: ئەمە بەنزین نییە\n2021.02.09 - 19:33\nمەزڵوم کۆبانی نامەیەکی ئاڕاستەی هاوسەرۆکانی یەکێتی کرد\n2021.01.23 - 19:49\nیەکێتی ڕوونکردنەوە لەسەر ’’دەستلەکارکێشانەوەی ژمارەیەک پەرلەمانتار و سەرکردایەتی’’ دەدات\n2021.02.08 - 19:03\nیەکێتی لەبارەی دەنگنەدان بە ئومێد خۆشناو ڕوونکردنەوە دەدات\n2021.02.08 - 11:26\nپارێزگاری نوێی هەولێر هەڵبژێردرا و یەکێتی دەنگی نەدا\n2021.02.08 - 10:58\nڕوونکردنەوەیەک لەبارەی دۆخی تەندروستیی کۆسرەت ڕەسوڵ\n2021.02.04 - 22:32\nعێراق دەبێتە یەکێک لە ’پێنج گەورەترین’ هاوردەکەرى کاڵاى تورکى\n2021.02.08 - 08:50\nباران و کەشی زستانە لە هەرێمی کوردستان بەردەوام دەبێت\n2021.02.05 - 22:44\nبەفر و باران دەستپێدەکاتەوە و کەشوهەوا ساردتر دەبێت\n2021.02.03 - 13:27\nئەو کاندیدەی بەڵێنی هاوسەرگیری بەکۆمەڵی بە گەنجان دا دەبێتە پەرلەمانتار\n2021.02.02 - 22:43


ئیراهیم رەئیسی وەك سەرۆكی ئێران دەستبەكاربوو\n12:12 - 03/08/2021\nرێورەسمی دەسبەكاربوونی ئیبراهیم رەئیسی وەك سەرۆكی نوێی ئێران ، بە ئامادەبوونی ئایەتوڵا عەلی خامنەیی رێبەری باڵای شۆرشی ئیسلامی ئێران و ژمارەیەك لە لێپرسراوانی وڵاتەكە لە تاران بەڕێوەچوو ، تێیدا حەسەن رۆحانی دەسەڵاتەكانی تەسلیم بە ئیبراهیم رەئیسی كرد و بەوەش رەئیسی بووە هەشتەمین سەرۆكی ئێران ، بڕیاریشە رۆژی پێنجشەممەی داهاتوو لە پەرلەمانی وڵاتەكەی سوێندی یاسایی بخوات.\nدواتر ئیبراهیم رەئیسی وتەیەكی پێشكەش كرد و تێیدا تەئكیدیكردەوە ، پێكەوە روبەڕووی ئاستەنگییەكان دەبنەوە و شكست بە پیلانی دوژمنان دەهێنین ، پلانێكی كورت مەودامان بۆ چارەسەری پرسەكان ئامادەكردووە تەئكیدیشكردەوە لەوەی بەپێی رێنماییەكانی رێبەری شۆڕش كار دەكەن و هەوڵەكانمان بۆ هەڵگرتنی گەمارۆكان چڕدەكەینەوە.\nلای خۆشییەوە عەلی خامنەیی رێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران رایگەیاند: بەشداری خەڵك لە هەڵبژاردنەكانیش باش بووە و ئاڵوگۆڕی پۆستی سەرۆك كۆماری ئێران بە ئارامی بەڕێوەچوو ، وتیشی: هەموویان پشتیوانی رەئیسی دەبن.


بابەتی دەستور، خاڵی ناکۆک و ململانێی نێوان ھێزە سیاسیەکانە، لە ڕابردوودا، خاڵی جەوھەری ململانێی نێوان بزوتنەوەی گۆڕان، و پارتی بووە، بەتایبەت ئەم ناکۆکیە لە دیدی ھەر یەک لەم دوو ھێزە، بۆ جۆری سیستمی سیاسی ڕەنگیداوەتەوە، لە دیدی گۆڕاندا، پێویستە سیستمی سیاسی ھەرێم، سیستمی پەرلەمانی بێت، پارتیش پێی وایە دەبێت سیستمی سیاسی، سیستمی سەرۆکایەتی بێت، ئەم دوو بۆچونە جیاوازە لە سەر پرسی دەستور و سیستم، لە ساڵى (2015)دا، گەیشتە بنبەست، ئەنجامەکەی داخستنی پەرلەمان بوو لەلایەن پارتیەوە.\nلەکۆی ئەو شێوازی سیستمانەی کە ھەیە، لە ھەرێمی کوردستان، ھێزە سیاسیەکان دابەشبون بەسەر سیستمی پەرلەمانی و سیستمی سەرۆکایەتیدا، ھەریەک لەم دوو سیستمەش خاڵی بەھێز و لاوازیان ھەیە، بەڵام کاتێک باس لە ئامادەکردن و نوسینەوەی دەستور دەکرێت، نابێت بۆچونی حزبێک تیایدا زاڵ بێت، دەستور بۆ کۆمەڵگا دەنوسرێتەوە، وە دەبێت منسەجیم و تەریب بێت بە دۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری، وە نابێت دەستور زەمینەی بەریەککەوتنی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئاینی و فەرھەنگی فەراھەم کات. لایەنگرانی سیستمی پەرلەمانی پێیان وایە، لەم سیستمەدا ئیرادەی ھاوڵاتیان زیاتر ڕەنگدەداتەوە، چونکە نوێنەرەکانیان بەردەوام ئامادەییان ھەیە لە دەرکردنی یاسا و بڕیارەکاندا، وە کەمترین دەرفەت دەڕەخسێت بۆ دیکتاتۆریەت و ستەمکاری، بەتایبەت بۆ دەوڵەتانی جیھانی سێھەم، سیستمی پەرلەمانی گونجاوترین سیستمە، لایەنگرانی سیستمی سەرۆکایەتیش، پێیان وایە لەم سیستمەدا بڕیاردان خێراترە، بە تایبەت ئەو بڕیارانەی کە پەیوەندیان بە ئایندەی وڵاتەوە ھەیە، وە سەرۆک لە دیدی دەوڵەتانەوە، بەھێزتر دەردەکەوێت، چونکە ڕاستەوخۆ لەلایەن گەلەوە متمانەی پێدراوە، و پەرلەمانیش ناتوانێ لێپرسینەوەی لێبکات، ئەم خاڵە لای لایەنگرانی سیستمی سەرۆکایەتی خاڵی بەھێزە، و لای لایەنگرانی سیستمی پەرلەمانی جێگەی ڕەخنە و مەترسیە، چونکە کە دامەزراوەی پەرلەمان نەتوانێ لێپرسینەوە لە سەرۆک بکات، ئەوا بەرەو تاکڕەوی ھەنگاو دەنێت.\nپارتی دەمێکە کار لەسەر جێگیرکردنی سیستمی سەرۆکایەتی دەکات، لەبەرامبەریشدا، کار بۆ لاوازکردن و بێ بایەخکردنی پەرلەمان و کاری پەرلەمانی دەکات، بە بەرنامە کار لەسەر شکاندنی شکۆی پەرلەمان دەکات، دەیەوێت وێنایەک دروست نەبێت کە خەڵک پەرلەمان، وەک مەرجەعی باڵای سیاسی و یاسایی ببینن، داخستنی پەرلەمان ھەنگاوی یەکەمی بوو، دواتر دانانی دەستەیەکی سەرۆکایەتی لاواز بۆ پەرلەمان، تەنانەت دانانی کەسی نا شایستە بە پەرلەمانتار، گوێ نەگرتنی حکومەت لە پەرلەمان، کۆمەڵێک ھەنگاون بۆ شکاندنی ئەم دامەزراوەیە، ئەمەش ئامانجێکی تری لە پشتە، کە بە خەڵک بڵێت، کە پەرلەمان دامەزراوەیەکی زیادەیە، و لەو ڕێگەیەوە سیستمی پەرلەمانیش بێ بایەخ دەکات. پارتی تۆڵە لە پەرلەمان دەکاتەوە، نایەوێت جارێکی تر پەرلەمانێکی ھاوشێوەی نێوان ساڵانی (2009 - 2015) ببینێتەوە.\nپەلەکردنی پارتی لە نوسینەوەی دەستور لە ئێستادا، لە خەمخۆری نیە، بۆ پڕکردنەوەی بۆشایی سی ساڵەی نەبونی دەستور، بەڵکو دەیەوێت دەستورێک بنوسرێتەوە، بە ویستی پارتی، بۆ ئەمەش دەیەوێت سود لە دۆخی ناوخۆیی بزوتنەوەی گۆڕان و یەکێتی ببینێت، و فرسەت بھێنێت و لە ماوەیەکی کەمدا دەستور ئامادەبکرێت و بخرێتە ڕاپرسیەوە.\nئەگەرچی دەستور پایەی سەرەکی حوکمڕانیە، بەڵام نزیکی سێ دەیەیە، ئەم ھەرێمە بەبێ دەستور بەڕێوەدەبرێت، نەبونی دەستور، لە بونی دەستورێکی خراپ باشترە، ئەگەر دەستور، دەستورێکی ھاوچەرخ و مەدەنی نەبێت، و ماف و ئازادی ھاوڵاتیانی تیادا پارێزراو نەبێت، و تەبەنی سیستمێکی سیاسی باش نەکات، زەرورتی ھەبونی لەئارادا نیە.


مێژووی سەروەریی سیاسی لە حکوومەتی ئەردەڵانەوە تا کۆمار\nسێشەممه 17ی پووشپەڕ 2720\n12:36 - 2 رێبەندان 2719\nئەوەی مێژووی خۆی نەزانێت، داهاتوویەکی نابێت!\nنەتەوەی کورد لە مێژووی خۆیدا خاوەنی سەروەری و حکومڕانیی خۆی بووە، ئەم نەتەوە قەت لە مێژوودا بێ کیان و حکوومەت نەبووە، بەڵام مخابن مێژوویەک کە لەلایەن موستەشرقانی بریتانیایی و بە هاوکاریی داگیرکەرانی ئەم خاکە نووسراوەتە بە مەبەستی مێژووسازی بۆ پرۆسەی بە دەوڵەت- نەتەوەبوونی مۆدێڕن، مێژوویەکی چەواشە و بەلاڕێبراویان دەرخواردی نەتەوەکەمان داوە، تا هەست بە حوزووری خۆی لە ڕەوتی مێژووی جیهانیدا نەکات.\nگەلۆ جێگای بڕوایە نەتەوەیەکی مەزن وەکوو کورد لەسەر ئاخی خۆی هەزاران ساڵ خاوەنی سەروەری و حوکمڕانیی خۆی نەبووبێت بەڵام زمان و شوناسی لە دوای هەزاران ساڵ هەروا پارێزراو مابێتەوە!\nلێرەدایە کە پرسیارێک لە زەینی تاکی کورددا شکڵ دەگرێت، کە گەلۆ حکوومەتەکانی ڕابردوو چ لە فۆرمی دەسەڵاتێکی تەواو سەربەخۆ و چ وەکوو میرایەتییە کوردییەکان و چ ئێمپراتوریەتی ئەیووبییەکان بە نوێنەری کورد دێنە ئەژمار، یان باشتر وایە بڵێین حکوومەتێکی کوردی بوونە؟ یان دەسەڵاتی ئیسلامی، خێڵ، هۆز و دەرەبەگەکان بوونه.\nلێرەدایە کە پێویستیی خوێندنەوەیەکی ورد لە مێژووی سەروەری لە جیهان و تێگەیشتن لە دیسکۆرسی زاڵ لە هەر سەردەمێکی مێژووی مرۆڤایەتی بەرجەستە دەبێتەوە؛ ئەوەیکە لێرەدا بۆ تاکی کورد گرینگه تێگەیشتنە لە دیسکۆرسی زاڵ لە سەردەمی مۆدێڕندا کە دەوڵەت- نەتەوە چەمکێکی نوێیە لە مێژووی حوکمڕانی لە ژیانی مرۆڤایەتیدا کە دەرەنجامی شۆڕشی فەڕانسە و ئورووپای نوێیە و نەتەوەی کوردیش لەم ڕەوتە بێبەش نەبووە!\nسەروەری تا ڕادەیەک بیرۆکەیەکی تازەیە و بە گەلێک بارودۆخی مێژوییدا تێپەڕیوە، لە سەردەمی کۆندا شتێک نەبووە بە ناوی سەروەریی دەوڵەت، ئەوەی لە ڕۆژگاری کۆندا بووە، پادشا یان حاکمی وڵات، بە تەنیا خۆی مافی سەروەریی هەبووە و بە ئارەزووی خۆی وڵاتی بەسەر کەسوکار و خزمە نزیکەکانی خۆیدا دابەش کردووە، خۆی بڕیاری جەنگی داوە و خۆی ئاشتیی ڕاگەیاندووە، هەموو ئەو مافەشی بە مافێکی خودایانە بۆ خۆی داناوە.\nسەروەری بە شێوەی گشتی و سادە بە واتای هەیمەنە و دەسەڵاتی تەواوە. ئەم چەمکە بناغەدانەری سیستەمی نوێی نێودەوڵەتییە و بە سیستەمی دەوڵەوت- نەتەوە لە جیهاندا شەرعییەت دەبەخشێت.\nلە ئاستی یەکەمدا، سەروەری بە واتای کۆنترۆڵی خەڵک و چوارچێوەیەکی دیاریکراوی جوگرافیاییە. ئەم چەشنه لە کۆنترۆڵ، لەنێو چوارچێوەی حکوومەتەوە ئیعمال دەکرێت و ڕەوتی مێژوو سەلمێنەری گەشەی بەردەوامی ئەم سیستمەیە کە لەلایەن دەوڵەتانی نەتەوەیی و هێزی دەوڵەت لە ناوەندی ئەم سیستەمەدا چڕ دەبێتەوە.\nسەروەری لە مێژووی خۆیدا چەند قۆناغی بڕیوە؛ لە هەندێک لە قۆناغەکانی مێژووی مرۆڤایەتی، سەروەری لەلایەن کەس یان گرووپێکەوە لە چوارچێوەیەکی دیاریکراوی جوغرافیایی- سیاسیدا قۆرغ دەکرێت، سەروەری لەم قۆناغەدا لەسەر بنەمای هێز و بە پاڵپشتیی هێزی ماددیی ڕێبەرەکانیەوە مسۆگەر دەبێت، بەم پێیە شێوەگەلێکی جیاواز لە ڕێکخراوە سیاسییەکانی لێدەکەوێتەوە کە لە ئیمپراتۆرییەتە فرە ئێتنیکییەکانەوە بگرە هەتا دەگاتە سیستمگەلی پاشایەتی و تێئۆکرات.\nلە سیستەمی فێئۆداڵیی ئورووپا لە سەدەکانی ناویندا، فێئۆداڵەکان لە چوارچێوەی پارچە زەوییەکی دیاریکراودا کە لەژێر دەستیاندا بوو دەسەڵاتی خۆیان دەنواند، بەڵام فێئۆداڵەکانیش دەبا لەژێر چاودێری و کۆنترۆڵی پادشاکەیاندا بجووڵێنەوە. بەڵام ڕەوشەکە هەروا ئاسان نەبوو و بڕێ کات فێئۆداڵێک لە ناوچەیەکدا دەسەڵاتی لە پادشاکەی خۆی زۆرتر بوو، بۆ نموونە دەکرێت ئاماژە بە "دوکی بورگاندی" بکرێت کە دەسەڵاتی لە پادشایەتی فەرانسە لە سەردەمی خۆیدا زۆرتر بوو.\nلە دوای سەدەکانی ناویندا هێدی هێدی دەسەڵاتی کلیسا و فێئۆداڵەکان کەمتر دەبووەوە و بەستێن بۆ دەسەڵاتی ڕەهای پادشایەتی دەستەبەر دەبوو.\nجێگەی ئاماژەیە لە پرسی سەروەری لە ئورووپادا، دەسەڵاتی کلیسا بەسەر ژیان و بارودۆخی سیاسییەوە شوێندانەر و کارتێکەر بوو، لە هەقیقەتدا پادشا یان لۆرد لە ئیعماڵی دەسەڵات و سەروەریی خۆیاندا بەرەوڕووی دەخاڵەت و تێبینییەکانی کلیسای کاتۆلیک بە ڕێبەرایەتیی "پاپ" دەبوونەوە، کە ئەمە خاڵێکی گرینگە لە تێگەیشتنی مێژووی سەروەری لە جیهاندا.\nلە مێژووی کۆن لە جوگرافیای ڕۆژهەڵاتی ناڤین و ئێراندا دەسەڵات مەشرووعیەتی خۆی لە ئاسمان وەردەگرت و دەسەڵات هێڵێکی ئەستوونی هەبوو، کەواتە پادشاکان خۆیان بە نوێنەری ئاسمان و خودا لەسەر گۆی زەوی دەزانی و پشت بەستوو بە ئایین و هێزی نیزامی، سەروەریی خۆیان دەنواند.\nحکوومەتگەلێک کە دوای هاتنی ئیسلام بە دەسەڵات گەیشتن، وەکوو سەفاریان، سامانیان، تاهریان، سەلجووقیان، ئال بوویە، خوارەزمشاهییان و... هتد، هەر کامەیان لەلایەن کەسێکی بەهێزەوە و بە پاڵپشتی ئیل یان هۆزەکەیانەوە ڕادەپەڕان و بەسەر بەشێک لە جوگرافیادا زاڵ دەبوون و دەسەڵاتی ئەو ناوچەیانە دەگرتە دەستی خۆیان و هەرێمێکیان ڕادەگەیاند؛ بەڵام لێرەدایە کە بوونێک لە دەوڵەتی نەتەوەیی نییە، ئەوان هێزی خۆیان بەسەر بەشێک لە جوگرافیایەکی دیاریکراودا ئیعمال دەکەن و لە هەمان کاتدا لەوانەیە بۆ خۆیان باج بە حاکمێکی دیکە بدەن یان لەژێر چەتری ئیمپراتوریەتێکی دیکەدا بن، بۆ نموونە غەزنەوییان باجیان بە خەلیفەی عەباسی لە بەغدا دەدا و خۆیان بە نوێنەری ناوبراو لە هەرێمەکەی خۆیان دەزانی.\nنموونەیەکی دیکە لە مێژووی ئێراندا کاتێک بەرەو ڕووی مێژووی غەزنەویان دەبینەوە سوڵتان "مەحموود"، سوڵتانێک لە بنەماڵەیەکی بە ڕەچەڵەک تورک لە ڕۆژهەڵاتی ئێراندا بوو کە بە جەنگ و هێزی شمشێر بەشێک لە خاکی جوگرافیای ئێرانی خستە ژێر دەسەڵاتی خۆی.\nتێئۆرییەکانی سەروەری لە سەدەکانی ناوینەوە تا سەرەتای سەردەمی مۆدێڕن:\nلە سەدەکانی ناویندا یەکێک لە تێئۆرییە باوەکانی سەروەری، تێئۆرییەکانی "تۆماس ئاکونیاس" بوو. بیردۆزەکانی ئەو لەژێر کارتێکەریی ئامۆژگارییەکانی کلیسادا بوو، ناوبراو باوەڕمەند بوو بەوەی کە سەروەری لەلایەن خوداوە سەرچاوەی گرتووە، ئەو سەروەرییەی لەلایەن فەرمانڕەواکانەوە ئیعمال دەکرێن، سەرچاوەی لە خوداوەیە و هەر بۆیە فەرمانڕەواکان ناچارن هێز و دەسەڵاتی خۆیان لەسەر ئایین و ڕێنماییەکانی مەسیحییەت بەڕێوە بەرن، بە پێچەوانەی ئەمە خەڵک بۆیان هەیە فەرمانڕەواکەیان لەسەر دەسەڵات لادەن.\nبە تێپەڕینی کات، ڕوانین بۆ سەروەری لەسەر چەمکی "پادشایەتیی ملهوڕانە" بیچمی گرت.\n"تۆماس هابز"ی بریتانی پێی وابوو سەرچاوەی هێز لە ئاسمانەوە نییە و بەڵکوو لە گرێبەستی کۆمەڵایەتییەوە سەرچاوە دەگرێت کە لە نێوانی خەڵک و فەرمانڕەواکەیاندا بەستراوە؛ بەپێی ئەم گرێبەستە خەڵک لە بەشێک لە مافە سروشتییەکانیان دەگوزەرێن و لە بەرانبەردا حکوومەت تەناهی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی و بەرگری لە بوونیان دەستەبەر دەکات.\nپاشتر "جان لاک"، فەیلەسووفی بریتانیایی بە جەختکردنەوە لەسەر مافی سروشتیی خەڵک و بنەمای گرێبەستی کۆمەڵایەتی، ئاسۆیەکی نوێی لە سەروەری نەخشاند.\nبەپێی بۆچوونەکانی "جان لاک"، سەروەری لەلایەن خەڵکەوە دراوەتە دەستی حکوومەت، بۆ ئەوەی کە پارێزگاری مافە سروشتییەکان و خەڵکەکەی بێت.\nوێنای ئەوەی کە سەرچاوەی سەروەری دەبێ لەلایەن خەڵکەوە بێت، بووەتە سەرەکیترین بنەمای دێموکراسی و لە شۆڕشی فەڕانسە و یاسای بنەڕەتیی ئامریکادا گەشەی کرد.\n"ژان بۆدن"، فەیلەسووفی فەرانسەوی بە تێئۆرییەکانی بەستێنی بۆ دەوڵەتی ملهوڕانە ڕەخساند و هەروەها پەیمانی ئاشتیی وێستێفالیا لە ساڵی ۱۶۴٨ی زایینیدا، بەستێنی پراکتیکی بۆ دامەزراندنی دەوڵەت- نەتەوەکان بە خوێندنەوەیەکی نوێ لە سەروەری ڕەخساند، سەروەری لەم چەشنە حکوومەتە نوێیانەدا لە پاوانی حکوومەتی ناوەندیدا بوون و بەگشتی لەژێر هەژموونیی کلیسادا هاتبوونە دەرەوە.\nخاڵی گرینگ لە پاش پەیمانی ئاشتیی وێستفالیا ئەوە بوو کە لە بواری مافی نێونەتەوەییەوە دەوڵەت- نەتەوە پێکهاتووەکان سەڕەڕای جیاوازی پانتایی جوگرافیایی و هێزی سەربازییان، خاوەنی سەروەریی یەکسان و هاوشێوە بوون کە ئەم ڕەوتە بووە هێنانە ئارای سیستەمی دەوڵەت تەوەر لە سەدەکانی نۆزدە و بیستدا.\nمێژووی سەروەریی سیاسی لە حکوومەتی ئەردەڵانەوە تا کۆمار:\nلە پاش هاتنی ئیسلام، لە کوردستاندا چەندین حکوومەت و میرنشینی کوردی فەرمانڕەوایی ئەم وڵاتەیان کردووە، کوردستان بەپێی هەلومەرجی تایبەتی جوگرافیایی- کۆمەڵایەتیی خۆی، بەردەوام قەڵای لەگیراننەهاتووی دوژمان و داگیرکەرانی بووە و هیچ لایەنێک نەیتوانیوە سەروەریی خۆی بەسەر هۆز و عەشیرە کوردییەکاندا بسەپێنێت.\nحکوومەتی ئەردەڵان لە کوردستاندا بۆ ماوەی هەفت سەدە دەسەڵاتداری کوردستان بووە، حکوومەتی ئەردەڵان لەو دەگمەن میرنشینگەلەیە کە بۆ ماوەی چەندین سەدە نەچووەته ڕێکفی هیچ ئیمپراتووریەک و خاوەنی سەروەری خۆی بووە، لە ململانێی نێوان دوو ئیمپراتووریای عوسمانی و سەفەوی بەردەوام بەرگریی تەواوی لە جوگرافیای ژێر دەسەڵاتی و سەروەریی خۆی کردووە و ملی بۆ دەسەڵاتی هیچ کام لەم دوو زلهێزە نەوی نەکردووە، ئەوەی کە لێرەدا جێی ئاماژەیە حکوومەتی ئەردەڵان هەتاکوو سەردەمی شا عەباسی یەکەمی سەفەوی وەکوو حکوومەتێکی سەربەخۆ هەڵسوکەوتی کردووە و سەروەری سیاسیی خۆی بە تەواوەتی بەسەر خاکی کوردستاندا وەکوو حکوومەتێکی سەربەخۆ پاراستووە.\n"هەڵۆ خان"، بەناوبانگترین فەرمانڕەوای حکوومەتی ئەردەڵان (۱۰۲۶-۹۹٨ ک.م) ناوچەی ژێر دەسەڵاتی خۆی بە "مملکت مستقلە" یان دەوڵەتی "علیحدە" ناو دەبرد. شا عەباس سپایەکی ١٠هەزار کەسیی بە سەرکردایەتیی "حوسێن خان"، حاکمی لوڕستان، بۆ داگیرکردنی کوردستانی ئەردەڵان نارد، کە لە شەڕێکی گراندا لە بەرانبەر لەشکری کوردستان دەشکێن، لەشکرکێشییە یەک لە دوای یەکەکانی حکوومەتی سەفەوی بێ کەڵک دەبن و شا عەباس ناچار دەبێت خۆی سەرکردایەتی لەشکرەکەی بکات، کە ئەویش ئاکامێکی جگە لە شکست بۆ سوپای داگیرکەر نابێت.\nلە پاش شکانی لەشکری داگیرکەری سەفەوییە بۆ سەر وڵاتی کوردستان، شا عەباس هەوڵ دەدات لە دەرگای ئاشتی و وتووێژەوە بێتە پێشەوە، هەڵۆ خانیش لەبەر بارودۆخی تایبەتی ئەو سەردەمە و مەترسیی عوسمانییەکان، ئەم ئاشتییە قەبووڵ دەکات و کوڕەکەی و لێژنەیەک دەنێرێتە ئیسفەهان.\nلە ساڵی ۱۰۲۵ ک.م، خان ئەحمەد خان کوڕی هەڵۆ خان کە لە دەرباری سەفەویدا گەورە ببوو و زاوای شا عەباس بوو، لەلایەن دەرباری سەفەوییەوە ڕادەسپێردرێت بۆ وەلانانی هەڵۆخان و کۆتایی هێنان بە دەسەڵاتی، خان ئەحمەد خان بە یارمەتیی دایکی و خیانەتی سەرۆک هۆز و عەشیرەکاندا لە کودەتایەکی سەرکەوتوودا کۆتایی بە دەسەڵاتی هەڵۆخان دەهێنێت و کەلەپچەکراو هەڵۆخان ڕەوانەی ئیسفەهان دەکات.\nبە داگیرکردنی کوردستان لە ئاکامی خیانت و خۆبەدەستەوەدان لە ساڵی ۱۰۲۶ ک.م، کوردستان کە هەتا ئەو سەردەمە سەربەخۆ بوو بە شێوەی فەرمی پەیوەست بە ئیمپراتووریای سەفەوی دەبێت، سەربەخۆیی و سەروەری تەواوی خۆی لەدەست دەدات و بە شێوەی فەرمی دەبێتە ئیالەتێکی ئەو ئێمپراتۆرییەتە.\nلە پاش ئەم ڕووداوەوە ئەردەڵانەکان هەتا کۆتایی تەمەنیان لە سەردەمی قاجارییەدا ناتوانن سەربەخۆیی و سەروەریی لەدەستچوویان بگەڕێننەوە.\nئەوەی کە گرینگه تا سەدەی بیستەم لە کوردستاندا شوناسی نەتەوەیی دیسکۆرسی زاڵ نەبووە، ئەگەر لە مێژووی کوردستاندا شوناسی نەتەوەیی نەکەین بە بنەمایەک بۆ خوێندنەوەی مێژووی سەروەری لە کوردستاندا واتە بە چاویلکەی دیسکۆرسی زاڵ لە سەردەمی مۆدێڕندا نەڕوانینە هێڵی مێژوو، هێڵێکی پەیوەستە لە مێژووی سەروەری لە کوردستاندا وەبەرچاو دەکەوێت.\nکۆماری کوردستان درێژە و تەداومی هه‌مان دەسەڵاتی کوردیی هۆز و عەشیرەتەکانی سه‌رانسه‌ری کوردستان بوو، که لە فۆرمێکی مۆدێڕن و ئەمڕۆییدا و لەژێر ناوی سیستەمی کۆماریدا دیسان سەری هەڵدایەوە.\nبە دامەزراندنی کۆماری کوردستان وەکوو یەکەمین دەوڵەتی مۆدێڕنی کوردی کە لەسەر هەمان بناغەی لەدەستچوونی سەروەری بووە دەکرێت وەها خوێندنەوە بۆ بابەتەکە بکرێت کە دەسەڵاتدارییەکی کوردی لەنێوچووە دیسان لە زەروورەتێکی مێژوویی نوێدا و لە چوارچێوەیەکی گوتارێکی نوێدا بەڵام لەسەر هەمان بناغە حکوومەتێکی کوردیی دیکە دامەزراوەتەوە.\nئەوەی لێرەدا گرینگە، تاکی کورد دەبێ بناغەی سەرەکی لە ڕەوایەتی مێژوویی خۆیدا "کوردستان" بێت، کوردستان وەکوو کانستراکشێن. کوردستان بەردەوام خاوەنی حاکمییەت و سەروەریی خۆی بووە، گرینگ نییە کێ بووە و کێ هاتووە.\n00:58 - 17 پووشپەڕ 2720\nبەرنامەی تایبەت/ چاپی پرۆژەی لێکۆڵینەوەی ئەدەبیی دەلاقه - بەشی دووەم\n00:54 - 17 پووشپەڕ 2720\nدیار زاگرۆس/ قەیرانی کرونا لە کوردستان\n00:50 - 17 پووشپەڕ 2720\nهەواڵەکانی ناوەندی هەواڵی تیشک، دووشەممه ١٦ی پووشپەڕی ١٣٩٩\n00:40 - 17 پووشپەڕ 2720\nڕووسیە بەنیسبەت وەگەڕخرانی مێکانیزمی ماشە هۆشداریی بە ڕێژیمی ئێران دا\n19:06 - 16 پووشپەڕ 2720\nچالاکییە تەبلیغییەکان لە بەرەبەری ٢٢ی پووشپەڕدا بەردەوامە\n18:08 - 16 پووشپەڕ 2720


لەعێراق گیانلەدەستدان بە كۆرۆنا داكشا\nوەزارەتی تەندروستی عێراق رایگەیاند، لەماوەی 24 سەعاتی رابردودا سێ هەزارو 474 توشبوی نوێی كۆرۆنا تۆماركراون و هاوكات ژمارەی ئەو توشبوانەی گیانیانلەدەستداوە داكشاوە بەشێوەیەك كە 17 حاڵەتی گیانلەدەستدان تۆماركراون.\nئاوێنە: وەزارەتی تەندروستی عێراق، ئێوارەی ئەمڕۆ یەكشەممە، لە بەیاننامەیەكدا ئاشكرایكرد: لەماوەی 24 سەعاتی رابردودا، 32 هەزارو 190 پشكنینی كۆرۆنا لەسەرتاسەری وڵات ئەنجامدراون و بەپێی ئەنجامەكان سێ هەزارو 474 كەسی دیكە توشی كۆرۆنا بون.\nبەپێی بەیاننامەكە هەر لەماوەی 24 سەعاتی رابردودا ژمارەی ئەو توشبوانەی لە ڤایرۆسەكە چاكبونەتەوە زیاتربون لەوانەی توشی كۆرۆنا بون بەشێوەیەك كە چوار هەزارو 365 توشبوی كۆرۆنا چاكبونەتەوە.\nهەروەها ئاماژەی بەوەشداوە كە هەر لە ماوەی 24 سەعاتی رابردودا 17 توشبوی ڤایرۆسەكە گیانیان لەدەستداوە كە سێ كەسیان لە هەرێمی كوردستان بون.\nوەزارەتی تەندروستی عێراق لە بەیاننامەكەیدا هێمای بۆ ئەوە كردوە كە بە تۆماركردنی ئەم حاڵەتە نوێیانە، كۆی توشبون بە كۆرۆنا گەیشتۆتە یەك ملیۆن و 197 هەزارو 82 كەس و لەوانە 16 هەزارو 351 كەسیان گیانیان لەدەستداوەو یەك ملیۆن و 111 هەزارو 466 كەسیان چاكبونەتەوەو 69 هەزارو 265 كەسیشیان لەژێر چارەسەردان كە لەوانە 451 توشبویان لەژێر چاودێری چڕدان.


رێگایەكی قەدبڕ لە نێوان هەولێر و سلێمانیدا – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » رێگایەكی قەدبڕ لە نێوان هەولێر و سلێمانیدا\nگرنگی رێگاوبان لە ژیانی كۆمەڵگە مرۆییەكاندا هەر لەكۆنەوە تائێستا و داهاتووش روون‌و ئاشكرایە، بۆیە راستەوخۆ دەچمە نێو باس‌و پێشنیازێكەوە كە پێموایە پڕۆژەیەكی ستراتیژی‌و ژیانییە بۆ ئەمڕۆ و داهاتووی هەرێمی كوردستان.\nهەولێر و سلێمانی وەك دوو شار و دوو ناوەندی گرنگی هەرێمی كوردستان، دەمێكە پێویستییان بە رێگایەكی زەمینیی راستەوخۆ و كورتكەرەوە هەیە بۆ ساناكردنی هاتوچۆ لەنێوانیاندا، چونكە ئەو رێگایانەی كە ئێستا هەن، بەرەنجامی بەستنەوەی كۆمەڵێك قەزاو ناحیەن بۆ هاتوچۆ لە نێوانیاندا نەك رێگایەكی راستەوخۆ.\nلەڕووی تیۆرییەوە ئاسانە بە راستە هێڵێك لەسەر نەخشە هەولێر و سلێمانی بەیەكەوە ببەسترێنەوە، بەڵام لەڕووی كردارییەوە ئەمە ناكرێت بەهۆی بوونی كۆمەڵێك شاخ‌و بەرزایی لەسەر رێڕەوەكەدا، بەڵام نزیكترین رێڕەوی گونجاو لەگەڵ واقیع دەكرێت بڵێین گەیاندنی ناحیەی (كەسنەزانە) لەپارێزگای هەولێر بە قەزای (دوكان) لە پارێزگای سلێمانی بە رێگایەك كە بە كەناری كۆیەدا بڕوات، لەو سۆنگەیەوە لە ناوەندی شاری هەولێرەوە تا ناحیەی كەسنەزان رێگایەكی دووسایدی فراوان هەیە لەدیوی سلێمانیشەوە لەناوەندی شاری سلێمانییەوە تا ناوچەی تاسڵوجەو لەوێشەوە بۆ قەزای دوكان رێگایەكی دووسایدی ستراتیژی بەردەستە. بەداخەوە پڕۆژەی دروستكردنی رێگای دووسایدی (كەسنەزان – كۆیە) كە كەوتبووە بواری جێبەجێكردنەوە، بەهۆی قەیرانی دارایی كارەكانی راگیرا ئەگینا ئەگەر تەواو كرابا هاتوچۆی نێوان هەولێر و سلێمانی زۆر ساناتر دەكرد، چونكە تەنیا نێوانی كۆیە و دوكان دەمایەوە بۆ ئەوەی كاری لەسەر بكرێت.\nلێرەدا پیشنیازێكی كردارەكیی دەخەمە بەرچاوی لایەنە پەیوەندیدارەكان لە حكومەت كە دەكرێت كەرتی تایبەت‌و سەرمایەداران‌و بڕیاربەدەستانی حزبیش هەماهەنگی‌و بەشداریی تێدا بكەن، ئەویش دروستكردنی پردێكە لەنێوان هەردوو پارێزگای هەولێر و سلێمانی لەسەر زێی بچووك تا ئەو رێگا دوو سایدەی لەسلێمانییەوە دێت بەرەو دوكان درێژەی پێبدرێت‌و بگەیەنرێتە دەشتی كۆیە وەك گرنگرترین قۆناع لە رێگای دووسایدی (كەسنەزان – كۆیە – دوكان)، ئەویش بەم شێوەیە:\nرێگایەكی دووسایدی قەدبڕ\nپێش داخڵبوون بە قەشقۆڵی‌و دوكان لە دیوی سلێمانییەوە لە نزیكی بازگەكە بەلای چەپدا لابدات‌و هاوشانی زێی بچووك بڕوات و ئینجا بە پردێكی دووساید بپەڕێتەوە ئەوبەر كە دەكرێت ئەو پردە نزیكی گوندی كڵێسە دروست بكرێت‌و لەوێشەوە هەر هاوشانی زێ لەوبەر درێژە بە رێگاكە بدرێت تا بەشێوەیەكی كاتی لەگەڵ رێگای (كۆیە – كەڵكەسماق) دەبەسترێتەوە، واتە لە دامێنی لۆفەكانی شاخەكە بەدیوی دەشتی كۆیەدا.\nدرێژیی ئەم رێگایە رەنگە لە دەوروبەری (15)كم تا كەمتر لە (20)كم بێت، بەڵام بە ئەنجامدانی ئەوا قۆناغێكی زۆر ستراتیژی لەڕێگای قەدبڕی (سلێمانی – هەولێر) دەبێتە دیفاكتۆ و هەم رێگاكە كورتتر دەكاتەوە، هەمیش كات‌و ماندووبوونی كەمتریش دەخایەنێت‌و ئیدی پێویست بە هەڵگەڕان بە لۆفەو پێچی سەر شاح ناكات.\nبەو هیوایەی لە قۆناغەكانی داهاتوودا پاشماوەی رێگاكە تەواو بكرێت، واتە دەشتی كۆیە تا كۆیەو رێگای (هەولێر- كۆیە)، بەمەش رێگایەكی قەدبڕی دووسایدی شایستە لەنێوان هەولێر و سلێمانی دەبێتە واقیع.\nنەخشەیەكی روونكەرەوەم لەگەڵ ئەم پێشنیازە هاوپێچ كردووە، بۆ ئەم قۆناغە ستراتیژییەی پڕۆژەكە كە دەكرێت رێڕەوەكەی هەمواركاریی تێدا بكرێت.\nلەكۆتاییدا هیوادارم ئەم پڕۆژەیە بەجددی وەربگیرێت‌و خاوەنداریی بكرێت، چونكە لەم وڵاتەدا توانای خۆماڵی چ مرۆیی‌و چ ماددی بایی ئەوندە هەیەو بەزیادیشەوە كە رێگایەكی ئاوای پێ دروست بكرێت. مەسەلەكە دەمێنێتەوە سەر ئیرادەو بڕیار و پلان‌و دەستوبردكردن لەجێبەجێكردنیدا، بۆ زانیاریش لەحاڵەتی تەواوكردنی هەموو قۆناغەكاندا رەنگە ماوەی نێوان هەولێر و سلێمانی ببێتە سەعاتێك‌و 30 خولەك لە بری دوو سەعات‌و 30 خولەك یاخود سێ سەعات.\n3,837 جار بینراوە


02:25 - 19/10/2020\nیەكەم فرۆكەی ئیماراتی لە ئیسرائیل نیشتەوە\n"مێژوومان دروستكرد"، ئەمە ئەو وتەیە بوو كە وتەبێژی دەسەڵاتی فرۆكەوانی ئیسرائیل دوای نیشتنەوەی یەكەم فرۆكەی ئیماراتی لە فرۆكەخانەی بنگۆریۆنی نێودەوڵەتی لە تەلئەبیب دای بەگوێی جیهاندا.\nئەمڕۆ دووشەممە یەكەم فرۆكەی هێڵی ئاسمانی ئیماراتی لە فڕۆكەخانەی بن گۆرین لە نزیك تەلئەبیب نیشتەوە ، ئەوەش دوای زیاتر لە مانگێك لە ئیمزاكردنی پەیمانی ئاشتی لەگەڵ ئیسرائیل.\nوتەبێژی دەسەڵاتی فرۆكەوانی ئیسرائیل لەبارەی وردەكاریی گەشتەكەوە ڕایگەیاند،: گەشتی ژمارە 9607 ئەبوزەبی ، بەرەبەیانیی ئەمرۆ لە فڕۆكەخانەی بن گۆریۆن نیشتووەتەوە، سەرنشینانی گەشتەكە پسپۆڕانی بواری گەشتیاری و فرۆكەوانی ئیسرائیلی بوون و دوو رۆژ لەمەوبەر بۆ ئامادەكاری ئەم گەشتە روویان لە ئیمارات كردبوو.\nكۆمەڵەی "ئیتیحاد بۆ فرۆكەوانی ئیماراتی" كە یەكەم گەشتی نەفەرهەڵگری بۆ ئیسرائیل ئەنجامدا، لە ئەكاونتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر نوسیویەتی: "ئێمە مێژوومان دروستكرد" و ئەمە سەرەتایە، كە مەبەستی كۆمەڵەكە لەم دەربڕینە ئەوەیە ناوی دەچێتە مێژووی ئاسایكردنەوەی پەیوەندییەكانی ئیسرائیل و ئیمارات كە لە چوارچێوەی رێككەوتنێكی گەورەدا لە ماوەی رابردوودا لە كۆشكی سپی ئەمریكا ئیمزا كرا.\nلە ناوەراستی مانگی ئابدا، ئیمارات و ئیسرائیل ئاساییكردنەوەی پەیوەندییەكانیان ڕاگەیاند، دوای ئەوەش لە مانگی ئەیلولدا رێككەوتننامەی نێوان تەلئەبیب و ئەبوزەبی لە كۆشكی سپی لە واشنتۆن بە رەسمی واژۆكرا و بەپێی رێككەوتنەكە ئیسرائیل و ئیمارات پەیوەندییە دیبلۆماسی و ئابورییەكانیان ئاسایی دەكەنەوە و هاوكاری پاراستنی ئاسایشی یەكتر دەكەن.\nچوارەم وڵاتی عەرەبی\nئەگەرچی رێككەوتنی ئیمارات و ئیسرائیل نارەزایی توندی فەلەستینی بەدواداهات و فەلەستینییەكان رێككەوتنی ئیمارات و ئیسرائیل و هەر وڵاتێكی دیكەی عەرەبی و ئیسرائیل بە فەرمی رەتدەكەنەوە، بەڵام نارەزایەتییەكانی فەلەستین هیچی لە رەوشەكە نەگۆڕی و بەدوای ئیماراتدا بەحرەینیش رێككەوتننامەی ئاسایكردنەوەی پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئیسرائیل واژۆكرد.\nهاوكات كنێستی ئیسرائیلی "پەرلەمانی ئیسرائیل" بە فەرمی رێككەوتننامەكانی ئاسایكردنەوەی پەیوەندی وڵاتەكەیان و وڵاتانی كەنداو پەسەندكرد و پشتیوانی بۆ راگەیاند.\nئەوەش لەكاتێكدا كە ئیمارات و بەحرەین سێیەم و چوارەم وڵاتی عەرەبین پەیوەندییەكانیان لەگەڵ ئیسرائیل ئاسایی دەكەنەوە و پێشتریش وڵاتی میسر لە ساڵی 1979دا و وڵاتی ئوردن لە ساڵی 1994دا هەمان رێككەوتنی ئاسایكردنەوەی پەیوەندییەكانیان لەگەڵ ئیسرائیلدا واژۆكردووە.\nلەپاڵ ئەوەی ئەمرۆ یەكەم گەشتی ئیماراتی بۆ ئیسرائیل و لە دوو رۆژی رابردووشدا یەكەم گەشتی ئیسرائیلی بۆ ئیمارات ئەنجامدران، بەڵام بە وتەی بەرپرسانی كەرتی فرۆكەوانی ژمارەی گەشتەكان زۆر بەرزدەكرێنەوە لەنێوان ئیمارات و ئیسرائیلدا و هێڵی ئاسمانی نێوانیان دەبێتە یەكێك لە هێڵە پڕ جووڵە و قەرەباڵغەكان.\nلەوبارەیەوە میدیا جیهانییەكان لە زاری كاربەدەستێكی وەزارەتی گواستنەوەی ئیسرائیلەوە ئاشكرایان كرد، لە كاتژمێرەكانی داهاتوودا ئیمارات و ئیسرائیل ڕێككەوتنێك واژۆ دەكەن بۆ ئەوەی 28 گەشتی بازرگانی هەفتانە لەنێوان هەردوو وڵاتدا ئەنجام بدرێت.


رێز له 27مین ساڵیادی بۆردمانی شیمیایی سه‌رده‌شت گیرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / رێز له 27مین ساڵیادی بۆردمانی شیمیایی سه‌رده‌شت گیرا\nرێز له 27مین ساڵیادی بۆردمانی شیمیایی سه‌رده‌شت گیرا\nچوار شه‌ممه 25 حوزه‌یران 2014\tکوردستان, هەواڵ 71 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nله کۆڕیادێکی تایبه‌ت به 27مین ساڵوه‌گه‌ڕی بۆردمانی شیمیایی شاری سه‌رده‌شت له تاران، رێز له یادی قوربانییانی ئه‌و تاوانه گیرا.\nدوێنێ سێشه‌مه 3ی پوشپه‌ڕ به مه‌به‌ستی رێزگرتن له 27مین ساڵوه‌گه‌ڕی بۆردمانی شیمیایی شاری سه‌رده‌شت له کۆڕیادێک له تاران که له لایه‌ن کانونی هاوڵاتیبونی ژنان‌و گروپی پارێزه‌ران به هاوکاریی ئه‌نجومه‌نی پاراستنی قوربانییانی سه‌رده‌شت له ناوه‌ندی کانونی پارێزه‌ران له تاران به‌ڕێوه‌چوو، پێشوازییه‌کی که‌موێنه‌ی لێکرا.\nبه گوێره‌ی ئه‌و زانیارییانه‌ی به زاگرۆس پۆست گه‌یششتوه له رێوڕه‌سه‌مه‌که‌دا که کاتژمێر 18:00 بۆ 20:00 دوێنێ به‌ڕێوه‌چووه هه‌ریه‌که له سوسه‌ن شه‌ریعه‌تی‌و ئازاده بی ئازار گیتی وته‌یان پێشکه‌ش کردو فیلمی دۆکیۆمێنتاری ‘سپیده دمی که بوی لیمو میداد’ نیشان دراو له کۆتایی رێوڕه‌سمه‌که‌دا رێز له دوو قوربانیی شیمیابارانی سه‌رده‌شت به ناوه‌کانی په‌روین واحدی‌و مێهری مه‌لکاری گیرا.


کوردیپێدیا - ئاشنابوون بە میکاڤیلی\n📕 ئاشنابوون بە میکاڤیلی | 🏷 پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nئاشنابوون بە میکاڤیلی\nنیکۆلۆ ماکیاڤیللی لە 3ی مەی 1469 لە فلۆرەنس لە خێزانێکی چینی ناوەڕاستەوە هاتە بوون. باوکی بێرناردۆ ماکیاڤیللی، یەکێک بوو لە خێزانە ئەریستۆکراتەکان، بەڵام هەژار کەوتبوو. ماکیاڤیللی لە خێزانێکی شەش کەسیدا دەژیا و باوکی خوازیاری زۆر بوو بۆ خوێندنی منداڵەکانی و بۆ ئەمەش خەریکی سەرماگوزاری بوو، لەبەر ئەوەی دەیزانی پێشڤەچوون و پێشخستنی منداڵەکانی تەنها پەیوەستە بە خوێندنی ئەوانەوە و توانستە داراییەکانی خێزان ناشێت ببێتە رێگەیەکی دیکە بۆ بەرەوپێشچوونی ئەوان. ماکیاڤیللی لە تەمەنی هەشت ساڵیدا نێردرایە لای مامۆستایەکی لاتین. باوکی ماکیاڤیللی پارەیەکی زۆری خەرجدەکرد بۆکڕینی کتێبی لاتینی بۆ کوڕەکەی و بەم هۆیەوە خێزانەکە هێدی هێدی هەژار دەکەوتن. بەڵام بەهۆی بەرگەگرتنی ئەم خەرجیانە بۆ ماکیاڤیللی، سەرەنجامی هەبوو لە تەمەنی 29 ساڵیدا بە بەڕێوەبەری (دیوانی دووەم) و ئەندامی (کونسلی دە کەسی) دەستەڵاتدارێتی فلۆرەنس هەڵبژێردرا، کە تێیدا بڕیار لەسەر سیاسەتی دەرەوە و ئاساییشی کۆماری فلۆرەنس دەدرا. ماکیاڤیللی لەم ئەرکەیدا، کاری دیپلۆماتیکی خۆی بەباشی ئەنجام دەدا و ساڵ لە دوای ساڵ لە پێگەکەی خۆیدا دەمایەوە. ئەو وەکو سەرکونسولگەر و دیپلۆمات بۆ لای چزارە بۆرجا، سیزار ماکسیمیلیان و لە هەمووان گرنگتر بۆ دەرباری پاشایەتی فرەنسە نێردرا. سەرباری ئەم ئەرکەی، رێکسختنەوەی دووبارەی هێزی سوپایی بەو سپێردرا و هاوکات لە فلۆرەنسدا میلیشیایەکی دروستکرد. لە ساڵی 1512 ماکیاڤیللی بەهۆی بەشداریکردن لە پیلانگێڕی کودەتا دژ بە مەدیتچییەکان (ئەو شتەی تا ئێستا نەسەلمێنراوە) و بەرگریکردن لە کۆماری فلۆرەنس، لەسەر کار لادرا و هاوکات دوورخرایەوە. ماکیاڤیللی هەمیشە گەرەکیبوو بێتەوە نێو جیهانی سیاسەت، بەڵام ئەم کارە لە ماوەی ژیانیدا بە تەواوی دەستەبەر نەبوو. لەوانەیە بێویژدانانە بێت، بەڵام سوودی لە جیهانی سیاسەت وەرگرتووە لە دوورخراوەییەکەیدا، چونکە ماکیاڤیللی تازە لە رۆژگاری دوورخستنەوەیەدا، ماوەی ژیانی خۆی تەرخانکرد بوو بە رامان و قوڵبوونەوە لە کاری سیاسییدا وەکو سیستەمێکی هزرین. ماکیاڤیللی لە ساڵی 1512دا دەستی بە نووسینی (گوتارەکان) کرد و لە ساڵی 1513، لە ماوەی چوار مانگدا، کتێبی (میر)ی نووسی. دوو بەرهەمی دیکەی گرنگی ئەو (هونەری جەنگ) (1520) و (مێژووی فلۆرەنس) (1525) یەک لە دوای یەک بڵاوکرانەوە و کاری نووسینی (گوتارەکان)یش کۆتایی دەهات. ماکیاڤیللی هەمیشە بە تیۆرییەکانی خۆی وەکو رێباز و مێتۆدێک دەیڕوانییە کرداری سیاسیی، بەڵام جگە لە چەند کارێکی ناگرنگ لە رۆژگاری مەدیتچییەکاندا، هیچ کارێکی دیکەی پێنەسپێردرا. کاتێک لە ساڵی 1527 بنەماڵەی مەدیتچی لە فلۆرەنس دوورخرانەوە، ماکیاڤیللی وای دەبینی، کە دەتوانێت جارێکی دیکە بۆ سیاسەت بگەڕێتەوە، بەڵام بەهۆی هاریکاریکردنی مەدیتچییەکان، ئەم ئارەزووەی هیچ ئامانجێکی نەبوو لە هەمان ساڵدا لە 22ی جونی 1527دا کۆچی دوایی کرد.\nماکیاڤیللی لە نامەکانیدا هەمیشە گازەندەی ئەوە دەکات، کە لە دوورخراوەییدا ناچارە تەنها لەتەک ژنان و مریشک و کەڵەشێراندا سەرقاڵ بێت، بەڵام لە کاتێکدا جیهانی سیاسەت پێویستییەکی بەرچاوی بە ئەو هەیە. لە لێهزریندا، ئامانجی سەرەکی ماکیاڤیللی ئاواکردنی دەوڵەتێکی بەهێز و جێگیر بوو لە ئیتالیا، بەڵام ئەو ئامانجەشی بێ ئاکام بوو. چوار مانگ دوای مردنی ماکیاڤیللی، سوپای فەرەنسا ئیتالیا داگیر دەکات و بەمجۆرە رێنیسانسی ئیتالی کۆتایی پێدێت. لە روانگەی مێژووییشەوە هزری ماکیاڤیللی لە ئیتالیادا بە بێ بەرهەم مایەوە و ئیتالیا لە ساڵی 1870 بەهۆی گاریبالدی بە یەکگرتوویی گەیشت و لەو کاتەشەوە تا ئەمڕۆ ئیتالیا هەرگیز دەوڵەتێکی بەهێزی نەبووە. بەڵام تیۆری و هزری سیاسیی ماکیاڤیللی لە جیهانی خۆرئاوادا لایەنگری زۆری هەبوو. زانستی سیاسەت و کرداری سیاسیی لە نوێسەردەمدا خۆی بەر لە هەرکەسێک، قەرزاری ماکیاڤیللییە و لەم روانگەیەوە سەرکەوتنی مەزنی بەدەستهێنا، هەڵبەت دوای مەرگی، ئەویش نەک لە ئیتالیادا.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Sep 1 2018 9:13PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Jul 20 2019 1:14AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 43 KB Sep 1 2018 9:14PM زریان سەرچناری


هێزەکانی عێراق کە دژی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) دەجەنگن لە موسڵ ناوچەیەکیان گرتەوە دوشەممە (16 کانونی دووەم) کە ئەندامانی گروپەکە یەکێك لە مەزارگە هەرە بەناوبانگەکانی جیهانی تێدا تەختکرد لە ساڵی 2014دا، بەرپرسان رایانگەیاند.\nوتەبێژی هێزەکانی دژە تیرۆری عێراق، سەباح نوعمان، بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "ئێمە کۆنترۆڵی ناوچەی نەبی یونسمان گرتەوە دەست... ئاڵای عێراقمان لە سەر مەزارگەکە هەڵکرد."\nنوعمان رایگەیاند کە دوو گەڕەکی تریش لە رۆژهەڵاتی موسڵ کۆنترۆڵکرانەوە لە دەستی داعش رۆژی دوشەممە.\nمەزارگەی نەبی یونس -- کە بنیاتنراوە لە شوێنی بەناوبانگی ناشتنی پێغەمبەرێك کە لە قورئاندا بە یونس و لە ئینجیلدا بە جۆنا ناسراوە -- شوێنێکی بەناوبانگی سەردانیکردنی حاجیان بوو.\nلە تەموزی 2014دا، میلیشیاکانی داعش پەلاماری مەزارگەکەیان دا و تەقاندیانەوە، کە کاردانەوەی جیهانی لێکەوتەوە.\nوتەبێژی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان، یەحیا زوبەیدی، بە دیارونای راگەیاند کە سەرەڕای کۆنتڕۆڵکرنی ناوچەی نەبی یونس، هێزەکانی عێراق گەڕەکەکانی بەوابەت شەمس، بەوابەت نەرکاڵ، حەی شوڕتە، و بازاڕی غەنەم گەڕەکی نەینەوای کۆنیان ئازادکردووە.\nزوبەیدی رایگەیاند کە دەستیانکردووە بە پاککردنەوەی ئەو ناوچانەی رۆژی پێشتر گیراون لە هەر پاشماوەیەکی داعش.\nزوبەیدی وتی: "تا کاتژمێر 12 نیوەڕۆی پێنجشەممە، هێزەکانی عێراق نزیکەی لە %95 رۆژهەڵاتی موسڵیان ئازادکردووە،" و ئاماژەیدا کە رزگارکردنی تەواوی رۆژهەڵاتی موسڵ "تەنیا پەیوەستە بە کاتەوە."\nهێزەکانی عێراق پێشڕەویی دەکەن و کۆمەك دەبەخشن لە نەینەوا


نوسین لەسەر قورئان: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nقورئانی پیرۆزفەزڵ و ئادابەکانى قورئاننوسین لەسەر قورئان\nنوسین لەسەر قورئان\nئایا حوکمى نوسین چیە لەسەر (مصحف) قورئان جا لە خوارەوە بێ یان لە ناوەڕاستى پەڕەکە؟\nئه‌گه‌ر ئه‌و نوسخه‌يه‌ى قورئانى پيرۆز تايبه‌ت بوو به خۆت ، وه ويستت زانيارى له‌سه‌ر بنوسيت بۆ ئه‌وه‌ى له‌به‌رى بكه‌يت ، ئه‌وا ئاساييه و هيچي تێدا نيه و ئاساييه .\nبه‌ڵام له مزگه‌وتى حه‌رامدا (مزگه‌وتى ماڵى خواى په‌روه‌ردگار ) ئه‌وا ئه‌م قورئانانه وه‌قف كراو و تايبه‌ته به مزگه‌وته‌وه ، له كاتى ورد بوونه‌وه‌دا له خوێندنه‌وه‌ى قورئان سوودێكت بۆ ده‌ر كه‌وت نابێت بينوسيته‌وه له‌سه‌رى .\nمن هه‌ميشه ئامۆژگارى براكانم ده‌كه‌م كه سوود و فائيده‌كان له‌لاى خۆيان بنووسنه‌وه و پاشان پيشانى ئه‌و كه‌سانه‌ى بدات كه ده‌زانن كه‌سێكى باشه و سودى پێ ده‌گه‌يه‌نێت ، با هه‌ميشه پارچه كاغه‌زێكى لابێت بۆ نوسينه‌وه و له‌به‌ر كردنى .\nمن بينينم كه شێخ عبدالرحمن المعلمي -به‌ڕه‌حمه‌ت بێت - كه سى ساڵ له هندستان ژياوه و تحقيقى كردووه ، بينيم كه چه‌ندين ده‌فتەرى بچوكى هه‌بوو ، هه‌ميشه سوده‌كانى ده‌نوسيه‌وه .\nنوسینه‌وه‌ى زانست گرنگه زۆر ، ئه‌گه‌ر تۆ له مزگه‌وتى حه‌ره‌م بوويت و دانيشتبوويت ، ئه‌وا پارچه كاغه‌زێك له‌لاى خۆت دابنێ بۆ نوسينه‌وه‌ى سود و فائيده‌كان ، و له‌سه‌ر قورئانه‌كان مه‌نووسه ..\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر قورئانه‌كه تايبه‌ت بوو به‌خۆته‌وه و هه‌ميشه پێت بوو ، و له‌ماڵه‌وه قورئانت له‌سه‌ر ده‌خوێند ئه‌وه له‌سه‌رى بنووسه به‌ڵام به‌جۆرێك قورئانه‌كه ناشرين نه‌كه‌يت .\nالشيخ العلّامة المحدّث\nفەزڵ و گەورەیی سورەتى (البقرة) لەگەڵ (آیة الکرسي) تەقلید و لاسای کردنەوەی قورئان خوێنەکان جووت بوونی پیاو لەگەڵ خێزانەکەیدا لە ژوورێکدا کە قورئانی تێدا بێت قورئان خوێندنە بە بێ دەست نوێژ دروستە ؟ حوکمی قورئان خوێندن لە لەنێو مزگەوتدا بەدەنگی بەرز\nسەردان: ١,٥٣٦ بەش: فەزڵ و ئادابەکانى قورئان\nپرسیاری دواترده‌روازه‌ى حه‌وته‌م : له باره‌ى گوێزه‌بانه‌وه «العقيقة»پرسیاری پێشترپاک بوونەوە لە تاوان و خراپە


هونەرمەند سابیری خۆشنووس لە خاکی سنە ئارامی گرت - جام کوردی\nڕێوڕەسمی بەڕێ کردن و ئەسپەردە کردنی تەرمی محەمەد سابیر سابیر هونەرمەندی ناسراوی کوردستان و ئێران لە بواری خۆشنووسی، لە شاری سنە بەڕێوەچوو.\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی زۆر لە هاووڵاتیان، هونەرمەندان، نووسەران، شاعیران، ڕۆشنبیران و بەرپرسان لە مەراسیمێکی شایستەدا مامۆستا محەمەد سابیر سابیر ئێوارەی سێ شەممە ٢٥ی پووشپەڕی ١٣٩٨ لە گۆڕستانی بەهەشتی محەمەدی شاری سنە ئەسپەردەی خاک کرا.\nمامۆستا سابیر، سێ‌شەممە ٢٥ی پووشپەڕ پاش ماوەیەک ململانێی دژوار لەگەڵ نەخۆشیی شێرپەنجە لە تەمەنی ٧٤ ساڵیدا، ماڵئاوایی لە ژیان کرد.\nئەم گەورە هونەرمەندەی بواری خۆشنووسی لە ئاستی ئێران لەدایکبووی ساڵی ١٣٢٤ی هەتاوی لە شاری سەقز، هەر لە سەرەتای تەمەنی منداڵییەوە تێکەڵ بە دونیای هونەر و جوانی بوو و لەگەڵ مامۆستا "مەهدی کەماڵی کوردستانی" سەرەتاکانی کاری خۆشنووسی دەستپێکرد.\nمامۆستا سابیر لە ساڵی ١٣٦١ی هەتاویدا، بە هاوکاریی مامۆستا کەماڵی کوردستانی و چەن کەسی دیکە، ئەنجومەنی خۆشنووسانی پارێزگای کوردستانیان لە شاری سنە دامەزراند و لە ساڵی ١٣٦٤ تا ساڵی ١٣٧٥ بۆ ماوەی ١١ ساڵ بەرپرس و بەڕێوەبەری ئەنجومەنی خۆشنووسانی پارێزگا بوو و زیاتر لە ۵۰ ساڵ ئەو هونەرەی فێری بەهرەمەندان و هۆگران کرد.\nکۆچکردوو سەدان پێشانگای خۆشنووسی لە ئێران و دەرەوەی وڵات کردۆتەوە.\nجام کوردی سنە محەمەد سابیر سابیر خۆشنووس جواننوس بەهەشت


ئاژانسی کوردپا: زیندانییەکی کوردی خەڵکی مەریوان، بە تۆمەتی "کوشتنی بەئەنقەست"، لە زیندانی سنەدا ئێعدام کرا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، سەرلە بەیانیی ڕۆژی پێنجشەممە، ١٨ی ڕەزبەر، زیندانییەک بە ناوی "عالەم کەریمی"، خەڵکی شاری مەریوان، بە تۆمەتی "کوشتنی بەئەنقەست"، لە زیندانی ناوەندیی شاری سنەدا، لەسێدارە درا.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەو زیندانییە کوردە، ١٠ ساڵ پیش، بە تۆمەتی کوشتنی خوشکەزاکەی دەسبەسەر و دواتر بە ئێعدام مەحکووم کرابوو.\nئەو زیندانییە، ڕۆژی سێشەممە، ١٥ی ڕەزبەر، بۆ جێبەجێکردنی حوکمەکەی، بۆ ژووری تاکەکەسیی زیندان سنە، ڕاگوێزرابوو.