كۆتایی چیرۆكه‌كه: تۆب بێ مێنیفێست …وه‌رگێرانی: ڕێبوار ڕه‌شید – Denegkan\nكۆتایی چیرۆكه‌كه: تۆب بێ مێنیفێست …وه‌رگێرانی: ڕێبوار ڕه‌شید\nbyڕێبوار\tFebruary 20, 2008\tگشتی\n….(به‌رده‌وامی به‌شی پێشوو)…\nدوو چیرۆكه‌كه‌ی ماركسیزم….\nلارش ئاهلین له یه‌كه‌م ڕۆمانیدا "تۆب كه مێنیفێستی هه‌یه" باس له تۆبیاس یانسۆن، كوڕه لاو‌ی پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌ی ده‌كات كه له ڕێگای ده‌وره‌ی فێركردنی سۆسیالیستی و ناسینی مێنیفێستی ماركس و ئه‌نگلس ده‌بێت به خاوه‌نی ناسنامه‌یه‌كی نوێ، به‌و شێوه‌یه تۆبیاس "تۆب كه مێنیفێستی هه‌یه" ده‌بێت به ئه‌ندامێكی ئه‌و هاوبه‌شیه‌تیه چینایه‌تیه‌ی كه ئاینده‌ی له دامێندایه، تۆبیاسێكی مووچه‌خۆر ئه‌و په‌یامه‌ی پێسپێردراوه كه بێت و بۆ وه‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی پرۆلیتاریایی تێبكۆشێت. "ئیدی لاپه‌ڕه بچووكه‌كانی مانیفێست سه‌باره‌ت به هه‌موو واقیع ده‌گه‌نه كۆتایی. تۆب ئه‌و هه‌سته دایده‌گرێت كه هه‌رچی ڕاستی هه‌یه له‌و لاپه‌ڕانه‌دا نووسراونه‌ته‌وه. لێره به دواوه تۆب حاڵی ده‌بێت كه لایه‌نگرتن له مێنیفێست لایه‌نگرتنه له ڕاستیی… مێنیفێست هه‌ر به ته‌نها تیشكی خۆی ناهاوێته سه‌ر مێژوو به‌گشتیی، به‌ڵكو ده‌یخاته سه‌ر نه‌زمگه‌لی به‌رهه‌مهێنان و سه‌ر هه‌موو شتێك كه له ژیانی كۆمه‌ڵگادا كه‌سیی (شه‌خسیی) نییه. مێنیفێست هه‌روه‌ها باری ده‌روونیی، هه‌ستیی و كه‌سایه‌تیش ڕووناك ده‌كاته‌وه. ئه‌رێ، مێنیفێست گرینگترین زانستی بۆ هه‌موو مرۆڤێك پێیه." به هاسانیی مرۆڤ ده‌توانێت له‌و هێزه ته‌لیسماوه‌یه كارتێكه‌ره‌ی سه‌ره‌تای باسی ناو مێنیفێست بگات سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه مێژوو بریتیه له مێژووی خه‌باتێكی چینایه‌تی به‌رده‌وام. [به پێی مێنێفێست] مێژوو بریتیی نییه له كۆمه‌ڵه ڕووداوێكی زنجیره‌یی به‌هه‌ڵكه‌وت هه‌ڵكه‌وتوو، به‌ڵكو سه‌رتاپاگیر ده‌توانرێت مێژوو وه‌ك یه‌ك چیرۆك سه‌باره‌ت به شۆڕش و خه‌باتی چینایه‌تی ببینرێت. ئه‌و ڕووناكیه‌ی ده‌هاوێژرێته سه‌ر مێژوو په‌رده له‌سه‌ر خه‌باتێكی سیاسیی له نێوان چه‌وساوه و چه‌وسێنه‌ردا ده‌داته‌وه كه گاهـ شاراوه‌یه و گاهـ ئاشكرایه، به‌ڵام هه‌میشه له ئارادایه. درامای ناو ئه‌و چیرۆكه له‌و ڕێگایه‌وه ده‌گاته ترۆپكی خۆی كه تیایدا هێزی وه‌گه‌ڕخستنی كۆمه‌ڵگا و چه‌وسانه‌وه ئاشكرا ده‌كردرێت. دره‌نگ نابات كه ته‌نها تاكه دوو چین له شه‌ڕێكی به‌رامبه‌ر به یه‌كی چاره‌نووسسازانه‌ی مێژووییدا ده‌مێننه‌وه: بورژوازی و پرۆلیتاریا.[به پێی چیرۆكی مێنیفێست] سه‌رمایه‌داری حوكمڕان – بورژوازیی – له‌و ڕێگایه‌وه كه به‌رده‌وام بازاڕگه‌لی خۆی به‌رفراوان بكات "نامیهره‌بانانه ئه‌و پێوه‌ندیه هه‌مه‌لایه‌نه فیودالیانه‌ی تێك شكاندووه كه مرۆڤه‌كانی به سه‌رۆكه سرووشتیه‌كه‌یانه‌وه ده‌به‌سته‌وه، و هیچ جۆره ئه‌ڵقه‌یه‌كی پێوه‌ندیی دیكه‌ی نه‌هێشتووه‌ته‌وه بێ له‌و پێوه‌ندیه به‌رژه‌وه‌ندیه ڕووت و ئاشكرایه نه‌بێت كه هه‌یه و بێ له‌و "نه‌قد پاره‌دانه" بێ هه‌ست و سۆزه نه‌بێت كه له ئارادایه. له‌و كاته‌وه سه‌رمایه‌داریی "هه‌موو ئه‌و كاروچالاكیانه‌ی ڕووت و قووت هێشتووه‌ته‌وه كه كاتی خۆی به جێگای ڕێز و پێزانین ده‌بینران و داده‌نران" و "ته‌نانه‌ت پزیشكان، یاساناسان، قه‌شه‌گه‌ل، شاعیرگه‌ل و پیاوانی زانستیشی كردووه به كرێكاری مووچه‌خۆری كرێگرته‌ی خۆی"، ئه‌وا [به‌و پێیه] ده‌بێت سه‌رئه‌نجامی خه‌باتی چینایه‌تی ببێته مایه‌ی بردنه‌وه به قازانجی سه‌رمایه‌داران. به‌ڵام ماركس و ئه‌نگلس تێگه‌یشتن و زانینێكی درامایی گه‌لێك باشتریان له‌وه هه‌بوو. چونكه [به ڕای ئه‌مان] بورژوازیی له ڕێگای خودحوكمڕانیی خۆیه‌وه نه هه‌ر به ته‌نها "ئه‌و چه‌كه وه‌به‌رهه‌م ده‌هێنێت كه له ئاكامدا خۆی ده‌كوژێت، به‌ڵكو هه‌روه‌ها ئه‌و پیاوانه‌ش وه‌به‌رهه‌م ده‌هێنێت كه ئه‌و چه‌كانه‌ش هه‌ڵبگرن – كرێكارانی مۆدێرن، پرۆلیتاریاكان".كۆپله‌ی كۆتایی ئه‌و شانۆنامه‌یه سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه چۆن سه‌رمایه‌داریی له ڕێگای شۆڕشه‌وه ده‌ڕووخێنرێت، ئه‌ویش باسێكه له مێنیفێستدا نووسراوه. ڕۆڵی گرینگ له درامای مێژوودا ئیتر تازه له‌وێدا به چینی كرێكار به‌خشراوه. به‌ڵام خوێنه‌ر خۆی ده‌بێت چالاكانه بچێته ژووره‌وه و له ده‌رهێنانه‌كه‌دا به‌شدار بێت. تۆب ـ ـی مووچه‌خۆر توانی ئایینده‌ی خۆی له مێنیفێستدا ببینێته‌وه. ئه‌ویش سه‌باره‌ت به‌وه بوو كه چالاكانه ئه‌و ته‌نها هاوبه‌شێتیه ڕێك بخات كه مابووه‌وه و سه‌رمایه‌داران نه‌یانتوانیبوو له ناوی ببه‌ن: هاوبه‌شیتی كرێكاران، خاوه‌ن ڕۆڵی سه‌ره‌كیی له دوا كۆپله‌ی شه‌ڕی شۆڕشگێڕانه‌ی مێژوودا.پێنج ساڵ به‌ر له‌وه‌ی مێنیفێستی كۆمۆنیست بڵاو بێته‌وه ماركس ڕوونی كردبووه‌وه كه له به‌رچی ئه‌وه به‌تایبه‌تی چینی كرێكارانه كه ڕۆڵی سه‌ره‌كیی له‌و دراما شۆڕشگێڕیه‌دا پێ به‌خشراوه. ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌ی چینی كرێكاران یه‌كجار ئا به‌و شێوه‌یه خاترجه‌میی نییه وه‌كوو له پاشانیش تێیده‌گه‌ین. له ناوه‌ڕاستی سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌مدا گرووپی دیكه‌ی چه‌وساوه‌ی كۆمه‌ڵگا هه‌بوون، بۆ نموونه كرێكارانی پیشه‌ی ده‌ستی و جووتیاران، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی كرێكاران خه‌سڵه‌تێكی "ئازاركێشی گێتیانه‌یان" هه‌بوو و له ناو گرووپگه‌لی جودای چه‌وساوه‌ی كۆمه‌ڵگادا یه‌كێك بوون له هه‌ره چه‌وساوه‌كان، ئه‌وا كرێكاران ته‌نها گرووپێك بوون كه بتوانن هه‌ر هه‌موو ساختاری چه‌وسانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگا سه‌ره‌ونخون بكه‌ن و ئه‌ركی ئازادكردنی هه‌موو مرۆڤایه‌تی بخه‌نه ئه‌ستۆی خۆیان. [به‌و شێوه‌یه] پرۆلیتاریا له لای ماركس شێوه‌ڕووخسارێكی مه‌سیح [مه‌هدی/ پێغه‌مبه‌ری ئاخرزه‌مان] ده‌گرێته خۆی. عیسای له خاچدراو كاتێك به خاچه‌وه بوو هه‌موو گوناهی مرۆڤه‌كانی له‌گه‌ڵ خۆیدا برد بۆ ئه‌وه‌ی له‌و ڕێگایه‌وه سه‌رفه‌رازكردنی سه‌رتاپای مرۆڤایه‌تی شیاو بكات. كاتێكیش تۆب ده‌بێت به ماركسیست، ئه‌وا ئه‌م ڕۆڵه فره گرینگه‌ی پێ ده‌سپێردرێت. به‌ڵام تۆب ئه‌و كاره له چوارچێوه‌ی هاوبه‌شێتی چینایه‌تی مووچه‌خۆریی خۆیدا ده‌كات [كه خاوه‌نی كاره].كاتێك له سه‌ره‌تای ڕۆمانه‌كه‌دا تۆب فڕی ده‌درێته ناو گێژاوی بێكارییه‌وه، ته‌لیسمه‌كه ده‌شكێت. تۆب ده‌بێت به شتێكی دیكه، ده‌بێت به‌و شته‌ی كه ماركس و ئه‌نگلس پێی ده‌ڵێن پۆخڵه‌ی پرۆلیتاریا، واته خاوه‌ن ڕۆڵێكی ناسه‌ره‌كیی خوێڕی له دراماكه‌دا، كه‌سێك كه ته‌واو بێ ئیمكانه كه بێت و سه‌رفه‌رازیی هه‌موو مرۆڤایه‌تی بخاته سه‌رشانی خۆی. باسه‌چیرۆكی ژیانی تۆب ئیتر قابیلی ئه‌وه نییه گه‌رانتی كۆتاییه‌كی شادی پێ بدرێت. ئه‌و ژیانه‌ی ئه‌و ئیتر جێگای له سه‌رده‌می شۆڕشگێڕانه‌ی مێنیفێستدا نابێته‌وه.له مێنیفێستدا هه‌روه‌ها چیرۆكێكی دیكه‌ش هه‌یه، چیرۆكێكی هاوته‌ریب به چیرۆكی ڕۆڵی شۆڕشگێڕانه‌ی مێژوو. ئه‌م چیرۆكه‌یان سه‌باره‌ت به شه‌ڕی چینایه‌تی نییه، به‌ڵكو سه‌باره‌ت به خودی پێشخستنی ئامرازی به‌رهه‌مهێنانه. له ڕۆڵی سه‌ره‌كی ئه‌م به‌شه‌یاندا تۆب یاخود ئه‌ندامێكی دیكه‌ی چینی كرێكار به‌شدار نییه. له جیاتی ئه‌وه باس له پێشكه‌وتنێكی هه‌رده‌م به‌رده‌وام ده‌كردرێت كه له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردن و به‌رده‌وامیی سه‌رمایه‌دارییدا هاتووه‌ته ئاراوه. به‌و حیسابه ئه‌وه ئاستی گه‌شه‌ی ئامرازی به‌رهه‌مهێنانه كه بڕیار له‌سه‌ر ساختاری چینایه‌تی كۆمه‌ڵگا ده‌دات. ساڵێك به‌ر له‌وه‌ی مێنیفێست په‌خش بكرێت ماركس به وردیی و چڕیی ناوه‌ڕۆكی ئه‌م تێگه‌یشتنه مێژووییه‌ی فۆرموله كردبوو [به ڕای ماركس]: "كرێكاری پیشه‌ی ده‌ستیی كۆمه‌ڵگایه‌ك وه‌به‌رهه‌م ده‌هێنێت كه هی ئاغاواته، ئاشی هه‌ڵم كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌دارانی پیشه‌سازیی وه‌به‌رهه‌م ده‌هێنێت". [به پێی ئه‌م تێگه‌یشتنه‌ی ماركس] پێشخستنی ئامرازی به‌رهه‌مهێنان بووه مایه‌ی گۆڕانكاریی كۆمه‌ڵایه‌تی سه‌روبنكار.پاشان كاتێك كه ماركس ئه‌م تیئۆریه‌ی پێشخست و كه نازناوی تێگه‌یشتنی مه‌تریالیستیانه له مێژووی لێنرا، ئه‌مه‌ی به به‌كارهێنانی دوو چه‌مك ئه‌نجام دا، ژێرخان و سه‌رخان. ژێرخان بریتیبوو له كۆی پێوه‌ندیه‌كانی ناو به‌رهه‌م له كۆمه‌ڵگادا. ئه‌م پێوه‌ندیانه له به‌رهه‌مهێناندا به شێوه‌یه‌كی وا ڕێك خراون كه هه‌میشه له قازانجی پێشخستنی هێزه‌كانی به‌رهه‌مهێناندان (بۆ نموونه ئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان كه شتومه‌كی ته‌كنیكین و هه‌روه‌ها هێزی كار). به‌ڵام له هه‌ندێك قۆناخی پێشخستنی شتومه‌كی ته‌كنیكیدا ئه‌و پێوه‌ندیگه‌له‌ی ناو به‌رهه‌مهێنان كه هه‌ن ئیتر چیدی ناتوانن جۆش و خرۆش به گه‌شه‌ی هێزه‌كانی كار بده‌ن. كاتێك كه ئه‌م دۆخانه ده‌بن به ئیستۆپ [تورمز/ له‌مپه‌ر/ ئاسته‌نگ] بۆ گه‌شه‌كه، سه‌رده‌مێك له شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی په‌یدا ده‌بێت. ئه‌م گۆڕانكاریانه‌ی ژێرخانی كۆمه‌ڵگا هه‌روه‌ها كاری خۆی له‌سه‌ر سه‌رخانی كۆمه‌ڵگاش ده‌كات. كه‌واته به‌م شێوه‌یه ئه‌م سه‌رخانه یاسایی و سیاسییه (ده‌وڵه‌ت، سیسته‌می دادوه‌ریی و هتد) له ئه‌نجامی ڕاسته‌وخۆی پێشكه‌وتنه مه‌تریاڵیه‌كه‌وه كه له ژێرخاندا ڕوو ده‌دات ده‌كه‌وێته ناو پرۆسه‌یه‌ك له شۆڕش. پێشخستنی ئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان به درێژایی هه‌موو مێژوو بووه‌ته مایه‌ی په‌یدابوونی گه‌لێك شێوه‌ی به‌رهه‌مهێنان. ماركس ناوی كۆمه‌ڵگای كۆیله‌یه‌تی ئه‌نتیك (فره كۆن)، كۆمه‌ڵگای ئاسیایی، كۆمه‌ڵگای فیوداڵی و كۆمه‌ڵگای مۆدێرنی برژوازیی ده‌هێنێت. له مێنیفێستدا ئه‌م دابه‌شكردنه‌ی به‌رهه‌مهێنان كه دوا دانه‌یه و كه له‌سه‌ر بناخه‌ی چینایه‌تییه به سیحربازێك ده‌چووێنرێت كه ئیتر له توانایدا نامێنێت كۆنترۆڵی ئه‌و هێزانه بكات كه خۆی دروستی كردوون.ئه‌م مه‌تریالیزمه مێژووییه ته‌كنۆلۆژیاییه هه‌روه‌ها هێزێكی سیحرئامیزی هه‌یه. ڤیلهێلم لیبكنێخت كه یه‌كێك بوو له هاوڕێیانی ماركس و ئه‌نگلس له‌مه‌ڕ یه‌كه‌م چاوپێكه‌وتنی پڕ جۆش و خرۆشی خۆی و مامۆستاكانی، كه ماركس و ئه‌نگلسن، ده‌دوێت. له باڕێكی خۆییانه‌دا له له‌نده‌ن كه په‌ناهێنده‌ی سیاسیی ئه‌و ده‌مه‌ی تیادا خڕ ده‌بووه‌وه، به بیره‌یه‌كی كه‌فچڕ و خه‌ونی خواردنی پارچه گۆشتێكی خۆشی ئینگلیزیه‌وه (ئه‌مه زۆر پێش ئه‌و زه‌مانه بوو كه مانگای ئینگلستان تووشی شێتی ببن) لیبكنێخت به نیگه‌رانیه‌وه چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ی ده‌كرد له تیئۆری سۆسیالیستیدا تاقی بكرێته‌وه. ئه‌و تاقیكردنه‌وه‌یه كه چاوه‌ڕووانیه‌تی هه‌ر زوو ده‌بێت به گفتوگۆیه‌كی گه‌رم و له سنوورده‌رچوو. لیبكنێخت ده‌گێڕێته‌وه كه ماركس ده‌ست ده‌كات به گێڕانه‌وه‌ی مۆدێلی شه‌مه‌نده‌فه‌رێكی (قیتارێكی) ئه‌له‌كتریكیی كه له شه‌قامی ڕێگێنت (ڕێگێنت ستریت) بۆ پیشاندان دانراوه و ئه‌وجا گوتی: "ئێستا گرفته‌كه چاره‌سه‌ری هه‌یه… و نه‌شیاوه سه‌ره‌ئه‌نجامه‌كان به گشتیی پێشبینی بكردرێن. [به‌ڵام] شۆڕشه ئابووریه‌كه سرووشتیانه حه‌تمه‌ن ده‌بێت هه‌ر شۆڕشێكی سیاسیی به دوادا بێت، چونكه شۆڕشه سیاسیه‌كه هه‌ر ته‌نها شێوه‌یه‌كی خۆده‌ربڕینه بۆ شۆڕشه ئابووریه‌كه ".ئه‌و ئێواره‌یه بۆ لیبكنێخت بوو به شه‌وێكی درێژ. كاتێك كه له به‌ره‌باینیدا چوو له‌سه‌ر جێگا ڕابكشێت پاش ئه‌و هه‌موو شته‌ی كه بیستبووی نه‌یده‌توانی خه‌وی لێ بكه‌وێت. ئه‌و باسه‌ی كه ماركس گێڕابوویه‌وه خۆی گه‌یاندبوویه و چووبووه ناخیه‌وه و بێدار ڕای گرتبوو. لیبكنێخت ناچار بوو خۆی بگه‌یه‌نێته شه‌قامی ڕێگێنت بۆ ئه‌وه‌ی به چاوی خۆی ئه‌و ئه‌سپی ترواده‌یه ببینێت كه له شێوه‌ی مۆدێلی شه‌مه‌نده‌فه‌رێكدا دروست كرابوو، ئه‌و شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌ی كه چینی بورژوازیی له نابینایی خۆكوژیی خۆیدا دروستی كردبوو و له‌وێدا داینابوو بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵك بیبینێت. له ناو جه‌ماوه‌رێكی گه‌وره‌ی خه‌ڵكدا لیبكنێخت وه‌كوو یه‌كێك له‌وان وێستابوو و له‌و نمایشنامه‌یه‌ی ده‌ڕووانی. جه‌ماوه‌ره‌كه مۆدێلێكی شه‌مه‌نده‌فه‌ری ده‌بینی، و لیبكنێختیش [له ئه‌قڵی خۆیدا] كۆرپه‌ی ئه‌و شۆڕشه‌ی ده‌بینی كه بڕیاری دابوو له پێناویدا ببێت به په‌ناهێنده.[له ئه‌قڵی ئه‌مدا] شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه هه‌ر به ته‌نها داهێنانێك نه‌بوو له ناو داهێنانه‌كانی دیكه‌دا، به‌ڵكو بۆ كه‌سێكی ماركسیستی وه‌كوو لیبكنێخت شتێك بوو بخرێته ناو خشته‌ی پێشخستنێكه‌وه كه دووباره‌كاردانه‌وه‌ی سیاسیی بێئه‌ژماردی لێ ده‌كه‌وته‌وه.سه‌رده‌می كرێكاری پیشه‌ی ده‌ستیی سه‌رده‌می ئاغایان بوو، سه‌رده‌می ئاشی هه‌ڵم سه‌رده‌می سه‌رمایه‌دارانی پیشه‌سازیی و ئه‌و ماتۆڕه ئه‌له‌كتریكیه‌ش [كه تێی ده‌ڕووانی] ئێستا پێداویستیانه ده‌بێته مایه‌ی سوڕێكی قڵپبوونه‌وه‌ی سیاسیی نوێی ته‌واو. ئه‌ویش هه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ی كه ماركس گوتبووی كه ئه‌م شۆڕشه ته‌كنیكیه حه‌تمه‌ن ده‌بێت شۆڕشێكی سیاسیی به‌دوادا بێت.هه‌ردوو ئه‌م چیرۆكه هاوته‌ریبه، كه تیایاندا خه‌باتی چینایه‌تی و هێزه‌كانی به‌رهه‌مهێنان به ماتۆڕی مێژوو حیساب ده‌كرێن، بوو به خاڵێكی بڕیارده‌ر بۆ ئه‌و گفتوگۆ ستراتیژیه ماركسیستیه‌ی كه دوای ئه‌مه هاته ئاراوه. ماركس و ئه‌نگلس هه‌ر به ته‌نها ده‌ستنیشانی ئه‌و چینه‌یان نه‌كردبوو كه دێت و ڕابه‌رایه‌تی شۆڕش ده‌كات، به‌ڵكو [به پێی ئه‌و چیرۆكه] هه‌روه‌ها ئه‌وه‌یشیان ڕوون كردبووه‌وه كه ئه‌م گۆڕانكاریه كۆمه‌ڵگاییه ته‌نها له ڕێگای پارتێكی سیاسییه‌وه به‌رقه‌رار ده‌بێت. پارتی به‌و شێوه‌یه [به پێی ئه‌و چیرۆكه ماركسیستیه] بوو به‌و ڕێكخراوه سیاسیه كه ئه‌ركی وه‌ئه‌نجامگه‌یاندنی سه‌رفه‌رازیی مرۆڤایه‌تی ده‌كه‌وێته سه‌رشان و ده‌بێت مرۆڤایه‌تی به‌ره‌و دوا قۆناخی مێژوو ببات و ڕابه‌رایه‌تیی بكات.\nڕێبوار ڕه‌شیدله سوێدیه‌وه كردویه به كوردی\nئه‌م بابه‌ته درێژه‌ی هه‌یه ..…\nئه‌م وتاره له‌م كتێبه وه‌رگیراوه:\nSocialismens liv efter döden, Klas Gustavsson, ScandBook, Smedjebacken 2004. s 21-44ئه‌مه‌ش ناوی ئه‌و وتاره‌یه به سوێدی: كۆتایی چیرۆكه‌كه: تۆب بێ مێنیفێست Berättelsens slut: Tåbb utan manifestڕوونكردنه‌وه (ڕێبوار):كلاس گوستاڤسۆن Klas Gustavsson ـی نووسه‌ر سه‌رناوی ئه‌م وتاره‌ی له ڕۆمانه به‌ناوبانگه‌كه‌ی لاش ئاهلین Lars Ahlin وه‌رگرتووه و له ئه‌نقه‌ست گۆڕیویه‌تی. لاش ئاهلین ده‌ڵێت "تۆب كه مێنیفێستی هه‌یه" و كلاس گوستاڤسۆنیش ده‌ڵێت "تۆب بێ مێنیفێست". ئولۆف پاڵمه‌ش له یه‌كێك له وتاره‌كانیدا ئاماژه‌ی به هه‌مان ڕۆمان كردووه كه له كتێبی Palme Själv دا هه‌یه و من ساڵی ١٩٩٦ وه‌رمگێڕاوه‌ته سه‌ر كوردی. ڕۆمانه‌كه ناوی "تۆب كه مێنیفێستی هه‌یه" یه‌كه‌مین ڕۆمانی لارش ئاهلین بوو كه ساڵی ١٩٤٣ نووسی و له زۆر لایه‌نی چه‌پ كه‌وتووه‌ته به‌ر باس. له‌وێدا كوڕه بێكارێكی لاو كه ناوی تۆبیاس یانسۆن ـ ـه (كورته‌ی ناوه‌كه‌ی به سویدی ده‌بێت به تۆب) و وه‌كوو ئینجیل له مینێفیستی كۆمۆنیست ده‌ڕووانێت، به‌ڵام له پراكتیكدا ڕووبه‌ڕووی زۆر شت ده‌بێته‌وه كه به‌و شێوه‌یه نییه و نابن كه ئه‌م له مێنیفێست حاڵی بووه.\nPrevious عەلمانیەت و فۆبیا ؟! …. ئاسۆعەبدوللەتیف\nNext له نۆبه‌ره‌وه بۆ شێرزاد حه‌سه‌ن…هه‌ندرێن حه‌مه‌د ئه‌مین


پاداشتی دادپه‌روه‌ری - پرسیارەکانی بەردەوام\nکردنەوەی هەموو | کۆکردنەوەی هەموو\nتکایە هەندێ ڕوونکردنەوە بدە دەربارەی پرۆگرامی «پاداشتی دادوەری» ? (RFJ)\nRFJ لیستەی ئەو پاداشتەکانی لە ماڵپەڕی خۆی بڵاوکردۆتەوە: www.rewardsforjustice.net. زۆربەی ئەو پاداشتانەی که RFJ داوێتی، 5 ملیۆن دۆلارە. هەرچەندە، بڕی پاداشتەکە لە 1 بۆ 25 دۆلار لە گۆڕان دایە. لەگەڵ ئەوەشدا، RFJ لە بارودۆخی پێویستدا دەتوانیت بۆ ئەوانەی پێشوو کە پاداشتیان پێ نەدراوە، مۆڵەتی پێدانی پاداشت دەر بکات.\nRFJ لە کاتی دامەزران یاتر لە 150 ملیۆن دۆلار پاداشتی دا بە زیاتر لە 100 کەس لەو کەسانەی کە زانیاری وەرگیراو لەوان بۆتە هۆی بەربەستی هێرشی تیرۆریستی یان بۆتە هۆی دادگاییکردنی تیرۆریستەکان.\nRFJ چەندە کاریگەرە؟\nدەربارەی بەرنامەی RFJ، زانیاری وەرگیراو لە سەرچاوەکان بۆتە هۆی بەرگری لە کاری تیرۆریستی نێودەوڵەتی بە دژی بەرژەوەندەکانی وڵاتە یەکگرتووەکان و دادگاییکردنی هەندێ لە ناسیاوترین تیرۆریستەکانی جیهاندا. ئەم هەوڵانە گیانی خەڵکێکی زۆر بێ تاوانی ڕزگار کردووە.\nبۆ نموونە، لە عێراق، تەنیا 18 ڕۆژ پاش ڕاگەیاندنی پێشنیاری پاداشت بۆ عدی و قصی حسین، کەسێک زانیاری دەربارەی شوێنی ئەو کەسانەی پێشکەشکرد. لە سەرکەوتنەکانی دیکە دەکرێ ئاماژە بکرێت بە دەستبەسەرکردنی ڕەمزی یۆسف، یەکێک لە کەسانی کاریگەر لە تەقینەوەی ساڵی 1993 لە ناوەندی بازرگانی جیهانی. دەستیشانکردنی شوێنی ئەو کەسە بە زانیارییەک ڕەخسا بوو کە دوابەدوای ڕاگەیاندنی پێشنیاری RFJ پێشکەشککرا.\nچۆن ڕیکلام بکەیت بۆ پێشنیاری پاداشت؟\nجگە لە ماڵپەڕی RFJ، ئێمە سوود وەردەگرین لە پۆستەر، شەقارتە، ڕیکڵامی پارەیی لە ڕادیۆ و ڕۆژنامە، ئینتەرنێت و ئامرازی دیکەی گونجاو بۆ دادگاییکردنی لایەنەکانی بەرپرس لە هێرشە تیرۆریستییەکان بە دژی وڵاتە یەکگرتووەکان.\nچ زانیارییەک بڵاو دەکەنەوە دەربارەی پێدانی پاداشت؟\nیەکێک لە لایەنە سەرەکییەکانی ئەم بەرنامەیە ئەوەیە کە وەڵامەکان بە کەمپەینی پێدانی پاداشت بە تەواوی بە نهێنی دەهێڵینەوە. گرنگتر ئەوە کە، ئێمە ناوی وەرگرەکانی پاداشت بڵاو ناکەینەوە و بە گشتی پێدانی پاداشت بەشێوەی گشتی ڕا ناگەیێنین. لە حاڵەتی تایبەتیدا، پێدانی پاداشتەکە ڕادەگەیێنین بەلام ئاماژە بە زانیاری پێشکەشکراو ناکەین.\nدەتوانی باس لە وردەکاری پێدانی پاداشت بکەیت؟\nزۆرترین بڕە پاداشتێک کە تاکوو ئێستاکە بووە 30 ملیۆن دۆلار بووە. ئەم پاداشتە درا بە کەسێک کە زانیاری بەخشی دەربارەی عدی و قصی حسین.\nلە فیلیپین چوار بۆنەی گشتی بۆ پێدانی پاداشتی RFJ بەڕێوە چوو. دواین بۆنە لە 7ی جونی 2007 بەڕیوە چوو. بڕی گشتی پاداشتی پێدراو لەو بۆنە گەیشتە 10 میلیۆن دۆلار. ئەم بڕە زۆرترین بڕە پارەی پاداشتی RFJ لە فیلیپین لە ڕێکەوتی ئەم بەرنامەیە بووە.\nئەگەر بە گشتی وردەکارییەکە بڵاو ناکەنەوە، چۆن دەبێ لە پێدانی پاداشتەکە دڵنیا بینەوە؟\nهەر وەک ئاماژە کرا، RFJ هەندێ جار بەشێوەی سنووردار دەربارەی پاداشتەکان زانیاری بڵاو دەکاتەوە. هەروەها پاش پێدانی پاداشت، ڕاپۆرتی پۆلێنکراو پێشکەشک بە کۆنگرە دەکەین.\nچۆن دەکڕی شایشتەی وەرگرتنی پاداشت بین؟ ئێوە لە چ زانیارییەک دەگەڕێن؟\nهەر کەسی پێشکەشکەری زانیاری بەسوود کە ببێتە هۆی بەرگری لە هەنگاوێکی تیرۆریستی نێودەوڵەتی بە دژی وڵاتە یەکگرتووەکان لە هەر شوێنێکی جیهان، بۆی هەیە شایستەی وەرگرتنی پاداشت بێت.\nبۆ نموونە، ئەگەر تیرۆریستێکی چالاک لە ڕەوتی پلاندانان یان جێبەجێکردنی هێرش دژ بە گیان و ماڵی هاووڵاتیانی وڵاتەیەکگرتووەکان بە یارمەتی زانیاری بەخشراو لە سەرچاوەیەک دەستبەسەر یان دادگایی کرێت، ئەو سەرچاوەیە شایستەی وەرگرتنی پاداشت دەبێت.\nهەروەها، هەر کەسێکی خاوەن زانیاری دەربارەی ناسنامە یان شوێنی ڕێبەرانی سەرەکی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکانی نێودەوڵەتی لەوانەیە شایستەی وەرگرتنی پاداشت بن. لەبەرانبەر زانیاری پەیوەندیدار بە تاکە کەسەکان یان ڕێکخراوە چالاکەکان لەبواری قاچاغی مادەبێهۆشکەرەکان یان دابینکردنی پارە بۆ هەنگاوە تیرۆریستییەکانی نێودەوڵەتی یان پاڵپشتی دارایی و مەعنەوی لە ڕیکخراوە تیرۆریستییەکانیش لەوانەیە پاداشت بدرێت.\nهەرچەندە، بە گوێرەی یاسای سەپێندراو لەسەر ئەم بەرنامەیە، فەرمانبەرانی حکومەتی وڵاتە یەکگرتووەکان و حکومەتە ویلایەتییەکان، خۆجێی و دەرەکی کە زانیاری بەدەستهاتوو لە ڕەوتی چالاکی فەرمی خۆیان پێشکەش دەکەن، بە گشتی شایستەی وەرگرتنی پاداشت نابن.\nئەگەر کەسێک گیانی خۆی بخاتە ناو مەترسی بۆ پێشکەشکردنی زانیاری دەربارەی تیرۆریستەکان و پاشان بزانێت کە گیانی لە مەترسی دایە، چی دەبێت؟ ئاخۆ RFJ دەتوانێت پاڵپشتی ئەو کەسە بکات؟\nهەر وەک ئاماژە کرا، پاراستنی نهێنێتی بنەمای بەرنامەی RFJ ییە. RFJ کەسایەتی ئەو کەسانە بە تەوای بە نهێنی دەپارێزێت کە لەبەرانبەر پاداشت زانیاری دەبەخشن و/یان کەسانێک کە پاداشت وەردەگرن. لەگەڵ ئەوەشدا، لەوانەیە بکرێ شوینی کەسانی پێشکەشکاری زانیاری و خێزانی ئەوان بگۆڕدرێت بەڵام بڕیار لەم بوارە بەشێوەی حاڵەتی پێویست دەدرێت.\nپارەکە چۆن دەدرێت بە کەسەکان؟\nبڕیار دەربارەی پێدانی پاداشت بەشێوەی بابەتی دەردەکرێت. پرۆسەی پێدانی پاداشت بەشێوەی خوارەوەیە:\nئەژانسی لێکۆڵینەوەی ولاتەیەکگرتووەکان، وەک وەزارەتی بەرگری یان FBI، یان بالویزخانەی ولاتەیەکگرتووەکان لە وڵاتانی دیکە، دەبێ کەسێک بناسێنێت بۆ وەرگرتنی پاداشت. ئەنجوومەنێکی نێوان ڕیکخراوەیی بە وردی زانیاری بەخشراو تاوتوێ دەکات. ئەگەر « ئەنجوومەنیی نێوان ڕیکخراوەیی پاداشت» کەسێک دەستنیشان بکات وەک شیاو بۆ وەرگرتنی پاداشت، داواکاری پشتڕاستکردنەوەی پاداشت ڕادەستی وەزیری دەرەوە دەکات.\nهەرچەندە، پێشنیاری ئەم ئەنجوومەنە ناچارکەر نییە. وەزیری دەرەوە بۆ پەسەندکردن یان نەکردنی پێشنیار دەسەڵاتی تەواوی هەیە و دەتوانێت بڕی پاداشتەکە بگۆڕێت بەپێی مەرجەکانی یاسایی.\nئەگەر دادگای تاوانکاری فیدرال لە بابەتەکەدا دەسەڵاتی هەیە، وەزیر داوا لە دادوەری گشتی دەکات کە ڕەزامەندی خۆی لەگەڵ پێدانی پاداشت ڕاگەیێنێت.\nبڕی پاداشتەکە چۆن دیاری دەکرێت؟\nبڕی پاداشت پەیوەندی هەیە بە هۆکاری جۆراوجۆر بۆ نموونە (و نە سنووردار بە) مەترسیداربوونی تیرۆریستی دەستنیشانکراو، توندی مەترسی یان زیانی هەڕەشەکەری گیان و ماڵی هاووڵاتیانی وڵاتە یەکگرتووەکان، بایەخی زانیارییەکان، مەترسی هەڕەشەکەری سەرچاوەی زانیاری و خێزانی ئەو و ڕێژەی هاوکاری سەرچاوە لە ڕەوتی لێکۆڵینەوە یان دادخوازی.\nئاخۆ RFJ تا ئێستا کەسێکی لە لیستەی «پاداشتی دادوەری» دەرخستووە؟ ئەگەر بەڵی، کێ و لەبەر چی؟\nبەڵێ، بەرنامەی «پاداشتی دادوەری» لەماوەی چەندین ساڵ گومانلێکراوی زۆری لە لیستەی خۆی دەرخستووە کە بۆ نموونە دەکرێ ئاماژە بکرێت بە بیت‌ا… محسود، ذوالمتین، بیت‌ا… محسود، ذوالمتین، دانێنەری بۆمبی بالی، اسامه بن لادن، عطیه عبدالرحمن و فضول عبدا… محمد. کەسی گوماناوی رەنگە بەهۆکاری جۆراوجۆر لە لیستەی RFJ دەرکرێت. بۆ نموونە ئەگەر کەسەکە لەلایەن هێزی جیبەجێکار یان ئاسایش ڕەوانەی زیندان کرێت یان ئەگەر سەرچاوەیەکی فەرمی مەرگی کەسێک پشتڕاست کاتەوە، ناوی کەسەکە لە لیستەی RFJ دەردەکرێت.\nئاخۆ دەکرێت وردەکاری «سندووقی پاداشتی دادوەری» ڕابگەیێنیت؟\n« سندووقی پاداشتی دادوەری » ڕێکخراوەیەکی خێرخوازی، ناحکومی و نا-بەرژەوەندی 501(c)(3) یە کە پەیوەندی ئەو سنووردار دەکریت بە بەرنامەی «پاداشتی دادوەری » وەزارەتی دەرەوەی وڵاتە یەکگرتووەکان لەبواری دەستنیشانکردن و دەستبەسەرکردنی تیرۆریستە چالاکەکان لە ناو خاکی ولاتە یەکگرتووەکان و لەدەرەوەی ئەو. « سندووقی پاداشتی دادوەری» لەلایەن دەستەیەک هاووڵاتی ئاسایی ولاتە یەکگرتووەکان دامەزراوە. بەرپرسانی ئەم گروپە ماوەیەکی کەم پاش هێرشەکانی 11ی سێپتەمبەر بە سەردانی وەزارەتی دەرەوەی وڵاتە یەکگرتووەکان داوای دەرکردنی مۆڵەتیان کرد بۆ کۆکردنەوەی یارمەتی خێرخوازانەی خەڵک بۆ پاڵپشتی RFJ. ئێمە پاش هەڵسەنگاندنی ئەم داواکارییە پاڵپشتیمان کرد لە هەوڵەکانی « سندووقی پاداشتی دادوەری ». ئەم سندووقە پاش جالاکی لەبواری یارمەتیگەیاندنی پاش هێرشەکانی 11 سێپتەمبەر، لە ئەگۆستی 2008 هەڵوەشاوە.\nپاداشت دان نابێتە هاندەرێک بۆ ڕاوکەرانی پااشت؟\nئیمە ڕاوکەرانی پاداشت و کەسانی دیکەی ناحکومی بە تووندی بێهیوا دەکەین لە دەستبەسەرکردنی تیرۆریستەکان . لە جیاتی ، RFJ لەبەرانبەر زانیارییەک کە یارمەتی ڕیکخراوەی دەوڵەتی پەیوەندیدار دەدات بۆ دۆزینەوە یان دەستبەسەرکردنی ئەو کەسانە پاداشت دەدات.\nئەگەر بمانهەوێت زانیاری پێشکەش بکەین، دەبێ پەیوەندی بە کێ بکەین؟\nکەسانی خاوەن زانیاری دەبی لەگەڵ «بەڕیوەبەرایەتی ئاسایشی ناوچەیی» نزیکترین باڵوێزخانەی یان کۆنسولیوڵاتە یەکگرتووەکان یا FBI پەیوەندی بکەن یا زانیاری پەیوەندی خوارەوە بەکار بێنن:\nناونیشانی پۆستی: RFJ, Washington D.C. 20522-0303, USA\nUSA ژمارەی خۆرایی: 1-800-US-REWARDS\nمن دەمهەوێت مۆڵەت وەرگرم بۆ بەکارهێنانی بابەت (وێنە) ماڵپەڕی تۆ لە پێشکەشکردن یان بڵاوکردنەوەی خۆم.\nجگە لەوانەی مافی کۆپی رایتی هەیە، زانیارییەکانی ئەم ماڵپەڕە لە دۆمینی گشتی دایە و بڵاوکردنەوە یان بەکارهێنانی بێ مۆڵەتی RFJ ڕێگە پیدراوە. داواکاری ئێمە ئەوەیە کە RFJ وەک سەرچاوەیەکی زانیاری ئاماژەی پێ بکرێت و تایبەتمەندی یان زانیاری وێنە بە هێنانی وای وێنەگر یان نووسەر یان RFJ بڵاوکرێتەوە.\nبۆ وێنە یان نیگار یان بابەتێکی دیکە کە کۆپی رایت دەیگرێتەوە، وەرگرتنی مۆڵەت لە سەرچاوەی سەرەکی بۆ بڵاوکردنەوەی ئەو بابەتە پێویستە. هەروەها، دەبێ بزانی کە بەپێی یاسای تاوانباری 18U.S.C. 713، بەکارهێنانی مۆری فەرمی وڵاتە یەکگرتووەکان لە بارودۆخی تایبەت هاتوو لەو بەشە قەدەغەیە؛ هەر بۆیە، باشترە بەر لە بەکارهێنانی مۆری فەرمی لەگەڵ وەکیلی خۆت ڕاوێژ بکەیت.


کوردیپێدیا - لە ناوچەکانی گەرمیان و هەولێر و ڕاپەڕین، تەنیا لە حەوت مانگدا 7. 4٪ی کچان خەتەنەکراون\n📊 لە ناوچەکانی گەرمیان و هەولێر و ڕاپەڕین، تەنیا لە حەوت مانگدا 7. 4٪ی کچان خەتەنەکراون | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە ناوچەکانی گەرمیان و هەولێر و ڕاپەڕین، تەنیا لە حەوت مانگدا 7. 4٪ی کچان خەتەنەکراون\nبەپێی بەدوادچوونێک، لە ناوچەکانی گەرمیانگەرمیان و هەولێرهەولێر و ڕاپەڕین، تەنیا لە حەوت مانگدا 7. 4٪ی کچان خەتەنەکراون، کە زۆرترین حاڵەتیشیان لە ڕاپەڕین بووە، ئەمەش نیشانی دەدات، کە هێشتا خەتەنەکردن هەڕەشەی جدییە لەسەر کچانی هەرێمی کوردستان.\nبەپێی ڕاپرسیی و بەدواداچوونێکی ڕێکخراوی وادی ئەڵمانی، کە لەگەڵ سێ هەزار کەس لە ئیدارەکانی گەرمیان و ڕاپەڕین و پارێزگای هەولێر ئەنجامیداوە، ڕۆژنیوز تایبەت لە ڕێکخراوەکەی وەرگرتووە، تەنیا لە حەوت مانگی ڕابردوودا 144 کچ خەتەنەکراون، کە تەمەنیان لەنێوان 0 - 18 ساڵبووە و زۆرترینیشیان تەمەنیان لەنێوان 4 - 14 ساڵییدا بووە.\nبەپێی بەدواداچوونەکە، لەو ژمارەیە 29 حاڵەتیان لە گەرمیان، 48 لە هەولێر و 67 حاڵەتیان لە ئیدارەی ڕاپەڕین بووە.\nئەگەر ڕێژەی سەدیی ئەنجامی ئەو ڕاپرسییە دەربکەین، دەردەکەوێت، کە لەو حەوت مانگەدا 7. 4٪ ی کچانی ئەو ناوچانە خەتەنەکراون، ئەمەش توندوتیژییەکی زۆر مەترسییدارە و نیشانی دەدات، ژمارەیەکی زۆری کچان لەژێر هەڕەشەی خەتەنەکردندان.\nڕێکخراوەکە، تەنیا لەو سێ ناوچەیەدا بەدواداچوونی کردووە، چونکە پێیوایە، کە لە سلێمانیسلێمانی و دهۆکدهۆک و هەڵەبجەهەڵەبجە بە بەراورد بەو ناوچانە ڕێژەکە مەترە، ئەمە جگە لەوەی، کە لە ڕاپەڕین ڕێکخراوەکانی ژنان زۆر بە سستیی کار دەکەن و ڕێژەی توندوتیژییش تێیدا بەرزە.\nشۆخ محەمەد، سەرپەرشتیاری پرۆژەکانی وادی ئەڵمانی، بە ڕۆژنیوزی وت: زۆربەی حاڵەتەکانی خەتەنەکردن لە ماڵاندا ئەنجام دەدرێت لە ڕێگەی مامانەکانەوە و چەقۆ و گوێزان مقەست تەنانەت نینۆکیش بەکارهێندراوە بۆ بڕینەکە ئەمانەش حاڵەتی زۆر ترسناکن لە ڕابردوودا مردنیشی لێکەوتووەتەوە.\nشۆخ، وتیشی: ڕێژەی خەتەنەکردنی مێینە بە گشتیی کەمیکردووە بەبەراورد بە ساڵانی پێشوتر، بەڵام ئەگەر یەک حاڵەتیش هەبێت هێشیا زۆرە، چونکە ئەمە هەتککردنی ژیانی ژنێکە و پێویستە کاری جدی بۆ بکرێت.\nئەو سەرپەرشتیارەی پرۆژەکانی وادی ئەڵمانی، ئاماژەی بە هەندێک توندوتیژیی زۆر سەرسوڕهێنەر کرد، کە دژی ژنانی هەرێمی کوردستان ئەنجام دەدرێت وتی: حاڵەت هەیە، کە ژن دەستگیرانداربووە، بەڵام بەهۆی ئەوەی خەتەنە نەکراوە، نەگوازراوەتەوە و پیاوەکە ئیجباری کردووە، کە دەبێت پێش گواستنەوە خەتەنە بکرێت، هەروەها ژن هەبووە لەکاتی منداڵبووندا و بە زۆری هاوسەرەکەی خەتەنەکراوە.\nبەگوێرەی ڕاپرسییەکیش، کە لە ساڵی 2015-2016 لەلایەن ئەنجومەنی باڵای کاروباری خانمانەوە لە هەرێمی کوردستان ئەنجامدراوە، لە پارێزگای هەولێر، ڕێژەی خەتەنەکردنی مێینە 16٪ی تێپەڕکردووە و بەگوێرەی ئەو راپرسییە پارێزگای هەولێر لە هەموو پارێزگاکانی دیکە زیاتر خەتەنەکردنی تێدایە.\nهەرچەندە لە هەرێمی کوردستان بە پێی یاسا خەتەنەکردنی مێینە قەدەغەکراوە و سزا بۆ ئەنجامدەرانی ئەو توندوتیژییە دانراوە، بەڵام بە وتەی شۆخ محەمەد، هەتا ئێستا هیچ کەسێک بەهۆی ئەو حاڵەتەوە سزانەدراوە، چونکە کارەکە بەنهێنیی ئەنجام دەدرێت و هیچ کەسێکیش سکاڵا تۆمار ناکات و بە خواستی خێزانەکان ئەنجام دەدرێت.\n-هەر کەسێک هەوڵی ئەنجامدانی خەتەنەکردنی مێیینەیدا بە غەرامەیەک سزا دەدرێت کە لە یەک ملیۆن دینار کەمتر نەبێت و لە 5 ملیۆن دینار زیاتر نەبێت.\nبە پێی لێکۆڵینەوەی پزیشکەکان، خەتەنەکردنی مێینە زیانی جەستەیی و دەروونی خراپی لێدەکەوێتەوە، لەوانە:\nزیانە جەستەییە کتوپڕەکان: گرنگترینیان خوێن بەربوونی زۆر،شۆکی دەمار، بەکارهێنانی کەرەستەی پیس ئەو پەتایانەی، کە دەشێت لەڕێگای خوێنەوە بگوازێتەوە ترسناکترینیان هەوکردنی ڤایرۆسی جگەر و ئایدز.\nزیانە جەستەییە دوور مەوداکان: گرنگترینیان شێواندنی دەرەوەی کۆئەندامی زاوزێ بەدرێژایی ژیان بەهۆی بڕینی هەموو یان بەشێکی، دروستبونی برین و وەرەمی ئازارهێنەر لە شوێنی بڕاوەکە، هەوکردنی بەردەوامی کۆئەندامی میزەڕۆ یان کۆئەندامی زاوزاێ زیان گەیاندن بە حەوز و ناڕەحەتبوونی پڕۆسەی منداڵبوون.\nڕێکخراوی وادی لە ساڵی 1991 لە ئەڵمانیا دامەزراوە و لە ساڵی 1993 بەفەرمی ڕێگەی پێدراوە لە عێراق کاربکات، ئۆفیسی سەرەکیی عێراق لە شاری سلێمانیە و لە هەولێر و دهۆک و هەڵەبجە و گەرمیان-یش ئۆفیسی هەیه، کە زۆرترین کارەکانی ڕێکخراوکە لەبواری ژنان-دایە.\n#گەرمیان | #هەولێر | #سلێمانی | #دهۆک | #هەڵەبجە | #15-08-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 15 2018 9:25AM تۆمارکراوە


په‌یامی ده‌فته‌ری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستان، به بۆنه‌ی پێکهاتنی چواره‌مین کۆنگره‌ی یه‌کیه‌تیی ژنانی دێمۆکراتی کوردستان\nبه‌شدارانی به‌ڕێزی کۆنگره!\nژنانی تێکۆشه‌رو خۆڕاگری کوردستان!\nکۆنگره‌ی چواره‌می یه‌کیه‌تیی ژنانی دێموکراتی کوردستان له هه‌لومه‌رج و بارودۆخێک دا ده‌به‌سترێ که رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاست به گشتی و کوردستان و ئێران رووبه‌رووی کۆمه‌ڵێک قه‌یران و ئاڵۆزیی نێوخۆیی و ناوچه‌یی بۆونه‌ته‌وه. شه‌ڕو ماڵوێرانی له به‌شێکی به‌رچاوی ناوچه‌که، به‌رۆکی خه‌ڵکی گرتوه وکاره‌ساتی زۆر گه‌وره‌و دڵته‌زێن ڕوویان داوە که ویژدانی مرۆڤایه‌تیان هه‌ژاندوه ، شه‌ڕ و تیرۆر ته‌نیا هه‌ڕەشه بۆ سه‌ر ئه‌و نەتەوە و ولاتانه نه‌بوون که راسته‌وخۆ ڕووبه‌ڕووی هێرش‌و په‌لامار بوونه‌تەوه و قوربانی ده‌ده‌ن، به‌ڵکو مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌شن بۆ سه‌ر مرۆڤایه‌تی و گشت ئه‌و شارستانیه‌ت و پێشکه‌وتنانەی  کولتوری به‌یه‌که‌وه ژیانی سه‌رده‌میانه‌یان لە سەر بنیات نراوە. ناوچه ئاوسانی ڕووداوگه‌لێکه که مه‌ترسیەکی گه‌وره‌یان له سه‌ر سه‌قامگیری و ئاشتی و هیمنایه‌تیی ناوچه‌که دروست کردوه. له ره‌وتی رووداوه‌کانی ئەمساڵ دا شاهیدی زۆر کارەساتی دڵته‌زین هەر لە کوشتاری خه‌ڵکی بیدیفاع وسیڤیلەوە هەتا خاپوور بوونی گوند و شاره‌کان بووین. نەتەوەی کورد له باشوور و  رۆژئاوای کوردستانیش له‌و کاره‌ساتانه بێبه‌ش نه‌بوون. هێرشکردنی چەکدارانی گرووپی تیرۆریستیی داعش بۆ سه‌ر هه‌ریمی کوردستان، کوژران و به دیلگیرانی هه‌زاران که‌س له ژن و منداڵ و پیاوانی ئێزه‌دی و که‌مه ئایینی و نه‌ته‌وه‌یی کانی دیکه و ئاواره و ده‌ربه‌ده‌ر بوونی سه‌دان هه‌زار که‌سی لێکەوتەوە. ده‌ستدرێژی کرایه سه‌ر ژنان و کچانی کورد و له بازاره‌کان کرین و فروشتنیان پێوه کرا. ئه‌م رووداوانه له سه‌ده‌ی 21 دا وه‌بیرهێنه‌ره‌وی سەردەمی جه‌هاله‌ت و زینده‌به‌چاڵ کردن بوون کە هەڕەشە بوون بۆ سەر ویژدان و که‌رامه‌ت و که‌سایه‌تیی مرۆڤ.\nمۆتەکەی تیرۆر و گەڕاندنەوەی مرۆڤەکان بۆ سەردەمی تاریکی لەم ناوچەیە، لە کاتیک دایە کە له ئێران و له سێبه‌ری کۆماری ئیسلامی‌دا، زیاتر لە 36 ساڵە خەڵک تامی تاڵی دەسەلادارەتی لە ژێرناوی دین دا دەچێژن.سەرەرای ئەو هەمووە کۆت و بەندەش کە ئەم ڕێژیمە بۆ دەست و پێی خەڵکی وڵات دروستی کردوە، بە هۆی سیاسەتە چەوتەکانیان هەر جارەی بوحرانێک دەخولقینن کە دووکەڵەکەی دەچێتە چاوی خەلکی وڵات. لە بنەڕەت‌دا ئەوە, سیاسەتە چەوتەکانی ئەو ڕیژیمەیه لە بوارەکانی سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و کولتووری دا کە بوونە هۆی پێکهاتنی زۆرترین نەهامەتی بۆ خەڵکی ئیران. هەر لە نەبوونی ئازادی و بێبەشی لە سەرەتایی‌ترین مافە ئینسانیەکان رابگرە تا دەگاتە زیندان و ئەشکەنجە و ئیعدام و گرانی و بێکاری و ماددە سرکەرەکان و دەیان و سەدان بەڵای دیکە.\nلە کوردستان بە هۆی بوونی خەباتێکی ڕەوا و وشیاریی سیاسی و کۆمەڵایەتیی خەڵکەکەی، ڕێژەی جیاوازیدانان و سەرکوت لەچاو بەشەکانی دیکەی ئێران زۆر زیاترە. دەسەلاتداران و کاربەدەستان هەمیشە بەچاوی ئەمنییەتی دەڕواننە کوردستان، خەڵکی کوردستان لە نابەرابەری و زوڵم و زۆر و ، ڕاوەدوونان و زیندان و ئەشکەنجە و ئێعدام بە تاوانی سیاسی و جیابیری، لە چاو بەشەکانی دیکە ئێران پشکی شێریان پێ بڕاوە. کوردستان ئێستاش بە بەراورد لە گەڵ سەرانسەری ئێران چالاک‌ترین و بەهێزترین مەیدانی خەبات و خۆراگری لە دژی سەرەڕۆیی و کۆنەپەرستیە.\nکۆماری ئیسلامی بۆ دەربازبوون لەو هەمووە بوحران و کێشەیەی تووشی بووە، داماوه لە چارەسەرکردنی دووبەرەکی و ململانێی نێوان باڵەکانی دەسەڵات، بۆ لادانی سەرنجی بیروڕای گشتی لە کێشە ناوخۆیی‌یەکانی هه‌ولی داوه، سەرنجیان بۆلای کێشە دەرەکیەکانی رابکێشێ. بۆ پاراستنی بەرژەوەندیەکانی خۆی ،بە دەست تێوەردان لە کاروباری وڵاتانی ناوچەکە، ئاگری شەڕێکی درێژخایه‌نی خۆش کردوە کە دوور نیە هەزاران قوربانیی لێ بکەوێتەوە. ململانیە ناوچەیەکانی لە ڕیگای بەکارهێنانی هەستی مەزهەبی بەتایبەتی لە وڵاتانی عێراق ، سووریا ، لوبنان و یەمەن کردۆتە ئامرازێکی گوشار بۆسەر وڵاتانی رۆژئاوایی و بەشێک لە وڵاتانی عەرەبی و کەنداو.\nپرسی ئەتۆمی و ڕەوتی دانوستانەکان لەگەڵ وڵاتانی 5+1ی تا ئێستا بە ناڕوونی هێشتۆتەوە و هەوڵ دەدا بۆ وەدەست هێنانی کات و دەرفەتی زیاتر بۆ گەیشتن بە مەبەستەکانی، بەڵام بە پێی لێکدانەوە و هەڵسەنگاندنی زۆر لە چاوەدێرانی ئەم بوارە، ئەو ڕێژیمە جگە لە ملدان و قەبووڵ کردنی مەرجەکانی رۆژئاوا هیچ رێگایەکی دیکەی لەبەردەم‌دا نەماوە. ئەوەش دەبێتە پاشەکشەیەکی دیکەی سیاسی، سەڕەڕای ئەو هەمووە کێشە و گرفتانەی لە ئاکامی سیاسەتی ناوکیی تا ئیستای ئەو ڕێژیمە، داوێنگیری خەڵکی ئێران بووە. .\nژنانی تێکۆشەر و خەباتکار!\nچارەنووسی ژنان لە هەر سەردەمێک دا بە رووداو و ئالوگۆڕەکانی ئەو سەردەمەوە گرێدراوە. ژنان هەر وا کە لە بزووتنەوە وئاڵوگۆرە سیاسی و کۆمەڵایەتی و کولتوریە پێشکەوتنخوازانەکان دەسکەوتیان هەبووە، لە شەڕەکان و قەیرانەکانیشدا گەورەترین قوربانیانی کارەساتەکان بوون. یا بۆ خۆیان ڕاستەوخۆ بوون بە نێچیری دەستی زولم و زۆرداری ، یا مێرد وکوڕ و ئەندامانی دیکەی بنەمالەیان لە دەست داوە ، بەڵام لەگەڵ هەموو زیان و تێچوویەک کە لە سۆنگەی شەڕەکان و قەیرانەکان تووشیان دەبێ، هەمیشە کەمترین ماف و دەسکەوتیان هەبووە.\nسەرەڕای ئەمەش ژنان لە خەبات و بەربەرەکانی لە دژی سەرەڕویی نەوەستاون و رۆژ لەگەڵ رۆژ لەو مەیدانە دا چالاکتر بوون. رێکخراوەکانی ژنان و کۆڕ و کۆمەڵەکانی داکۆکیکاری مافەکانی ژنان بە دژی ستەم و هەڵاواردنی رەگەزی وەستاونەوە. ژنان، لە بزووتنەوە سیاسی و مەدەنییەکانی سەردەمی ئیستا دا هێزێکی دیار و شوێندانەرن. بە خۆشحاڵییەوە لە خەبات و چالاکییە مەدەنییەکانی ڕۆژهەلاتی کوردستانیش دا، ژنان بەشدارییەکی حاشاهەڵنەگریان هەیە. ژنان لە هەڵومەرجی ناسک و ئاستەمی ئێستادا ئەرکی گەورە و گرینگیان لەسەرشانە، ئەویش بەبێ بوونی بەرنامەیەکی باش و سەردەمیانە و رێکخستنی توند و تۆڵ و بی هەبوونی ئیرادە و هاوکاری و هەماهەنگیی رێکخراوەیی لە نێو یەکیەتیەکانی ژنان نایەتەدی. پەیوەندی و هاوکاریی نێوان رێکخراوەکانی ژنان لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە گەڵ یەکتر، هەر وەها پێوەندی و هاوکاری لەگەڵ رێکخراوەکانی ژنان لەسەرانسەری ئێڕان و بەشەکانی دیکەی کوردستان یارمەتیدەر ده‌بن بۆ بەرەوپێشچوونی بزووتنەوەی ژنان و گەیشتنی بە داخوازەکان. ئەوەش بە متمانەبەخۆبوونی ژنان و ئیرادە و لێهاتوویی ژنان دێتە بەرهەم. دڵنیاین ئێوە وەک یەکیەتییەکی بە ئەزموون و خاوەن رابردوو،توانا و ئیراده‌ی جێبەجیکردنی ئه‌م ئه‌رکانه‌تان هه‌یه.\nبەشدارانی بەڕێزی چوارەمین کۆنگرەی یەکیەتیی ژنانی دیموکراتی کوردستان!\nحیزبی دیموکراتی کوردستان سەرەڕای سەختی و نالەباربوونی قوناغەکانی ژیان و تێکۆشانی خۆی، لە بایەخدان بە پرسی ژنان لە کۆمەڵگەدا غافڵ نەبووە و دژی ئەو ستەم و هەڵاواردن و کێشانەی بەرەوڕووی ژنانی کوردستان بووەتەوە، خەباتی کردوە. پشتیوانی و هاوکاری کردنی ژنان لە پێناوی مافە ڕەوا و ئینسانیەکانیانی بە ئەرکێکی سەرەکیی خۆی زانیوە. بۆ نیو سەدە دەچێ کە دابینکردنی مافی یەکسانی ژنان لەگەڵ پیاوان بووە بە یەکێک لە خاڵە بنەرەتیەکانی بەرنامەی حیزبی دیموکراتی کوردستان. حیزبی دیموکرات بە کردەوە لە دژی داب و نەریتی دواکەوتوانە و پیاوسالارانەی کۆمەڵگا، بە تایبەتی لە پێوەندی لە گەڵ ژنان دا خەباتی کردەوە. لەمەودواش تێدەکۆشێ بەهەموو تواناوە یارمەتیدەر و پشتیوانی خەباتی ژنان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیان بێ. حیزبی ئێمە بە ئاگاداری لە گرنگیی نەخش و دەوری ژنان لە بزووتنەوەی ئازادیخوازی دا، بە بایەخپیدانەوە دەڕوانێتە تێکۆشان و چالاکییەکانی یەکیەتیی ژنانی دیموکراتی کوردستان و هەر وەک تا ئێستا لە هاوکاری و پشتیوانیکردنی ئەم یەکیەتییە درێغی نەکردوە لە داهاتووش دا درێغی ناکا.\nئەندامانی بەڕێزی کۆنگرە!\nئەم کۆنگرەیەتان کە لە بەرەبەری69 ساڵەی دامەزرانی یەکیەتییەکەتان‌دا پێک هاتوە، دەتوانێ کاریگەریی زۆر باشی لە سەر تێکۆشانی داهاتووی یەکیەتیی ژنان هەبێ، بەو مەرجەی ئەندامانی کۆنگرە پرسی ژن لە کوردستان و ئێران بە دروستی بخەنە بەر باس و، بڕیار و بەرنامەی باش بۆ یەکیەتییەکەیان پەسند بکەن و بەڕێوەبەرییەکی گونجاو بۆ دەورەی نوێی تیکۆشانی ئەم یەکیەتییە هەڵ بژێرن. ئێمە بە بۆنەی ئەو کار و ئەرک و بەرپرسایەتییانەی لە ماوەی نیوان دوو کۆنگرەدا لە سەر شانیان بووە، ماندوونەبوونی لە بەڕێوەبەریی هەڵبژێراوی کۆنگرەی سێهەم دەکەین. هیوامان سەرکەوتنی ئەم کۆنگرەیە و بەردەوامی و بەرەوپێشچوونی ڕۆژبەڕۆژ زیاتری یەکیەتیی ژنانی دیموکراتی کوردستانە.\nسەرکەوێ خەباتی ژنان لە پێناوی وەدەست هێنانی مافە رەوا و سینفیەکانیان‌دا.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «کلێمنس فۆن مێتەرنیش» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «کلێمنس فۆن مێتەرنیش»\nکلێمنس فۆن مێتەرنیش (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:١١، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤\n٣١٤ بایت زیاد کرا ، ٥ years ago\nوەک پێداچوونەوەی ١٧:١١، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (دەستکاری)\n(پەڕەی دروست کرد بە «كلیمنس فۆن مترنیش شا كلیمنس فینزڵ مترنیش ، سیاسەتمەدار و پیاوی دەوڵەتی نەمسا بووە...»ەوە)\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:١١، ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\n[[پەڕگە:Prince Metternich by Lawrence.jpeg|وێنۆک|کلیمنس مترنیچ]]\nكلیمنس فۆن مترنیش\n'''شا كلیمنسکلیمنس فینزڵ مترنیشمترنیچ''' (ماوەی ژیان:١٥ی ئایاری ١٧٧٣ تاکوو ١١ی ١١ی حوزەیرانی ١٨٥٩) ، سیاسەتمەدار و پیاوی دەوڵەتی نەمسا بووە و لەگرنگترین كەسایەتیەكانیکەسایەتیەکانی سەدەی نۆزدەهەمنۆزدەھەم بووە ،بووە، لە 15١٥ مایۆی ساڵی 1773١٧٧٣ لەناوەڕاستی ڕۆژئاوای ئەڵمانیا لەدایكلەدایک بووە ،بووە، ساڵی 1787١٧٨٧ مترنیش لەزانكۆیلەزانکۆی ستراسبۆرگی فەرەنسی دەستی بەخوێندن كردووە ،کردووە، بەڵام دوای هەڵگیرسانیھەڵگیرسانی شۆڕشی فەرەنسا لە ساڵی 1789١٧٨٩ ناچار بووە واز لەخوێندن بهێنێتبھێنێت و فەرەنسای بەجێهێشتووەبەجێھێشتووە.▼\nمترنیش ساڵی 1792١٧٩٢ لەڕیزی حكومەتیحکومەتی نەمسا ئیشی كردووە ،کردووە، دوای ئەوەی دوو ساڵ لە ئینگلتەرا ماوەتەوە ڕۆشتووە بۆ ڤییەنا و ساڵی 1795١٧٩٥ هاوسەرگیریھاوسەرگیری لەگەڵ كۆنتیسکۆنتیس ئیلیانوور فۆن مترنیش كردووەکردووە كەکە كچیکچی ڕاوێژكارێكیڕاوێژکارێکی پێشووی ئیمبڕاتوڕیەتی پێشووی نەمسا بووە هەرھەر بۆیە وەكووەکو باڵیۆز لە شوێنێكیشوێنێکی باڵا لەنەمسا دامەزراوە ،دامەزراوە، ساڵی 1803١٨٠٣ وەكووەکو باڵیۆز لە بەرلین دامەزراوە و دواتر ناپلیۆن داوای لێكردووەلێکردووە وەكووەکو باڵیۆزی نەمسا بڕوا بۆ پاریس و لە ساڵی 1806١٨٠٦ لە پاریس دامەزراوە.▼\nساڵی 1809١٨٠٩ دوای هەڵگیرسانیھەڵگیرسانی جەنگی نێوان نەمسا و فەڕەنسا مترنیش دەستگیركراوەدەستگیرکراوە و خراوەتە زیندانەوە وەكووەکو تۆڵەسەندنەوەیەكتۆڵەسەندنەوەیەک لە نەمسا كەکە دوو كارمەندیکارمەندی فەرەنسای دەستبەسەر كردبووکردبوو، ،کاتێک كاتێك كەکە ناپلیۆن ڤێیەنای داگیركردداگیرکرد بەرامبەر بە ئازاد كردنیکردنی دوو كارمەندەکارمەندە فەرەنسیەكەفەرەنسیەکە ئەویشیان ئازاد كردووە ،کردووە، لە ساڵی 1809١٨٠٩ لەلایەن ئیمبڕاتۆڕەوە كراوەکراوە بە وەزیری دەروەی نەمسا و تاكوتاکو ساڵی 1848١٨٤٨ لەم پۆستە بەردەوام بووە.▼\nدوای دۆڕاندنی ناپلیۆن ناوی مترنیش وەكووەکو ئەستێرە درەوشاوەتەوە ،درەوشاوەتەوە، لە ساڵی 1813١٨١٣ نازناوی شا و كۆنتیکۆنتی لێنراوە ،لێنراوە، لەماوەی 30٣٠ ساڵدا ڕۆڵێكیڕۆڵێکی بەرچاوی هەبووەھەبووە لە سیاسەتی ئەوروپادا و مێژوو نووسانیش ماوەی ساڵی 1815١٨١٥ بۆ ساڵی 1848١٨٤٨ یان ناو ناوە بە ناوی سەردەمی مترنیش ،مترنیش، بە دانەری بنەماكانیبنەماکانی كاریکاری سیاسی دادەنرێت كەکە زلهێزەكانیزلھێزەکانی ئەوروپا لەدوای كەوتنیکەوتنی ناپلیۆن بۆ ماوەی 40٤٠ ساڵ پەیڕەویان كردووەکردووە.▼\nكلیمنسکلیمنس فۆن مترنیش لە 11١١ یۆنیۆی ساڵی 1859١٨٥٩ لەڤییەنا كۆچیکۆچی دوایی كردووەکردووە.▼\n▲شا كلیمنس فینزڵ مترنیش ، سیاسەتمەدار و پیاوی دەوڵەتی نەمسا بووە و لەگرنگترین كەسایەتیەكانی سەدەی نۆزدەهەم بووە ، لە 15 مایۆی ساڵی 1773 لەناوەڕاستی ڕۆژئاوای ئەڵمانیا لەدایك بووە ، ساڵی 1787 مترنیش لەزانكۆی ستراسبۆرگی فەرەنسی دەستی بەخوێندن كردووە ، بەڵام دوای هەڵگیرسانی شۆڕشی فەرەنسا لە ساڵی 1789 ناچار بووە واز لەخوێندن بهێنێت و فەرەنسای بەجێهێشتووە.\n* [//ar.wikipedia.org/wiki/كليمنس_فون_مترنيش ویکی عەرەبی]\n▲مترنیش ساڵی 1792 لەڕیزی حكومەتی نەمسا ئیشی كردووە ، دوای ئەوەی دوو ساڵ لە ئینگلتەرا ماوەتەوە ڕۆشتووە بۆ ڤییەنا و ساڵی 1795 هاوسەرگیری لەگەڵ كۆنتیس ئیلیانوور فۆن مترنیش كردووە كە كچی ڕاوێژكارێكی پێشووی ئیمبڕاتوڕیەتی پێشووی نەمسا بووە هەر بۆیە وەكو باڵیۆز لە شوێنێكی باڵا لەنەمسا دامەزراوە ، ساڵی 1803 وەكو باڵیۆز لە بەرلین دامەزراوە و دواتر ناپلیۆن داوای لێكردووە وەكو باڵیۆزی نەمسا بڕوا بۆ پاریس و لە ساڵی 1806 لە پاریس دامەزراوە.\n▲ساڵی 1809 دوای هەڵگیرسانی جەنگی نێوان نەمسا و فەڕەنسا مترنیش دەستگیركراوە و خراوەتە زیندانەوە وەكو تۆڵەسەندنەوەیەك لە نەمسا كە دوو كارمەندی فەرەنسای دەستبەسەر كردبوو ، كاتێك كە ناپلیۆن ڤێیەنای داگیركرد بەرامبەر بە ئازاد كردنی دوو كارمەندە فەرەنسیەكە ئەویشیان ئازاد كردووە ، لە ساڵی 1809 لەلایەن ئیمبڕاتۆڕەوە كراوە بە وەزیری دەروەی نەمسا و تاكو ساڵی 1848 لەم پۆستە بەردەوام بووە.\n▲دوای دۆڕاندنی ناپلیۆن ناوی مترنیش وەكو ئەستێرە درەوشاوەتەوە ، لە ساڵی 1813 نازناوی شا و كۆنتی لێنراوە ، لەماوەی 30 ساڵدا ڕۆڵێكی بەرچاوی هەبووە لە سیاسەتی ئەوروپادا و مێژوو نووسانیش ماوەی ساڵی 1815 بۆ ساڵی 1848 یان ناو ناوە بە ناوی سەردەمی مترنیش ، بە دانەری بنەماكانی كاری سیاسی دادەنرێت كە زلهێزەكانی ئەوروپا لەدوای كەوتنی ناپلیۆن بۆ ماوەی 40 ساڵ پەیڕەویان كردووە.\n▲كلیمنس فۆن مترنیش لە 11 یۆنیۆی ساڵی 1859 لەڤییەنا كۆچی دوایی كردووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/442356»


ئەمریکا دەیەوێت سەرکردەیەکی سەربازی سەردەمی جەنگی نێوان عێراق و ئێران ببێتە وەزیری بەرگری عێراق – Standard Kurd\nئەمریکا دەیەوێت سەرکردەیەکی سەربازی سەردەمی جەنگی نێوان عێراق و ئێران ببێتە وەزیری بەرگری عێراق\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی دووه‌م 3, 2018 تشرینی دووه‌م 3, 2018 1079 جار بینراوە 0 سەرنج\nبەپێی هەواڵێک کە لە “صوت العراق” بڵاوکراوەتەوە ئەمریکا پێشنیاری بۆ حکومەتی داهاتووی عێراق کردووە کەوا “لیوا روکن مهدی ساڵح شکطی” كە لەسەردەمی جەنگی نێوان عێراق و ئێران سەرکردەیەکی سەربازی سوپای عێراق بوو لەبەرەکانی جەنگ دژ بە ئێران بکرێتە وەزیری بەرگری عێراق لەحکومەتەکەی عادل عبدالمهدیدا، بەڵام ئەو پێشنیارە لەلایەن خودی لیوا رکن مهدی رەتکراوەتەوە.\nجێگای باسە پێشتریش ئەو سەرکردەیە لەدوای ۲۰۰۳ داوای لێکرا ئەو وەزاتە وەربگرێت بەڵام ئەو سەرکردە سەربازیە ئەوکاتیش وەرگرتنی ئەو وەزارەتەی ڕەتکردۆتەوە.\nبڵاوکراوەی پێشووکەس نییە راکان راگرێت\nبڵاوکراوەی نوێترئال سعود له به‌رده‌م گه‌رده‌لولدا


یەکەم ڤاکسین لەسلێمانی بەکارهات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمڕۆ یەک شەممە بۆیەکەمجار ڤاکسینی کۆرۆنا لەشاری سلێمانی بەکارهات، کە سەرەتا بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی بەکاریهێنا.\nسەباح هەورامی بەڕێوەبەری تەندروستی سلێمانی پاش بەکارهێنانی ڤاکسینی کۆرۆنا لەکۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ئەمڕۆ ڤاکسینی دژە کۆرۆنا گەیشتە پارێزگای سلێمانی و لەناو دامودەزگاکانی تەندروستی بەکارهێنرا.\nئاماژەى بەئەوەشدا، هیوادارین ڤاکسینەکانی دیکەش کە حکومەتى عیراق کڕیونی بیگەیەنێتە بەڕێوەبەرایەتییەکانی تەندروستی لەشارەکان.\nباسی لەئەوەشکرد، ئەو کەسەی ڤاکسین بەکاردەهێنێت، پێویستە بۆ ماوەیەک پشوو وەربگرێت، بۆماوەیەک چاودێری خۆی بکات، بۆئەوەی ئەگەر هەر نیشانەیەکی لێ دەرکەوت لایەنە بەرپرسەکان ئاگاداربکاتەوە، ئەمەش بەمەبەستی توێژینەوەیە.\nئەوەشی خستەڕوو، ئەم ڤاکسینە بۆ کەسانێک بەکاردەهێنرێت، کە تەمەنیان لەنێوان ١٨ بۆ ٦٠ ساڵدایە.\nوتیشی: ڤاکسینەکە وەک هاوکاری لەلایەن وڵاتی چینەوە پێماندراوە، و پشکی پارێزگای سلێمانی هەزار و ٧٢٠ بەشە ڤاکسینە، کە هەر کەسیک دووجار وەریدەگرێت، واتە ئەم بڕە ڤاکسینە بەشی ٨٦٠ کەس دەکات.\nدەشڵێت: ئەگەر خۆمان گومانمان لەم ڤاکسینە هەبێت، نابێت بۆ خەڵکی دیکەی بەکاربهێنین، ئەمڕۆش کە من بەکارمهێناوە وەک خەڵکی دیکە خێزان و کەسوکارم هەیە و یەکترمان خۆشدەوێت، بۆیە چەندێک خەمی خۆمە هێندەش خەمی خەڵکی دیکەمە، لەبەرئەوە ئەگەر گومانم لێی هەبووایە خۆم یەکەمجار بەکارمنەدەهێنا.\nئەوەشی باسکرد، لەم قوناغەدا ڤاکسینەکە تەنها بۆ ئەو کەسانە بەکاردەهێنرێت، کە لەنەخۆشخانەکانی تایبەت بەکۆرۆنا کاردەکەن، دواتر ئەگەر بڕی زیاتریان بۆ هات بۆ کارمەندانی دیکەی تەندروستی و ئەو کەسانەى نەخۆشی درێژخایەنیان هەیە بەکاردەهێنرێت.\nباسی لەئەوەشکرد، داوا لەهاوڵاتییان و حکومەتی هەرێم دەکات ڕێکارەکانی خۆپارێزی زیاتربکەن، چونکە لەدوای ١٥ی ئەم مانگەوە ڕێژەى تووشبوون بەکۆرۆنا زیاددەکاتەوە.\nئەمە لەکاتێکدایە ئەمڕۆ بڕێک ڤاکسین گەیەنرایە پارێزگای سلێمانی و یەکەمجار بەڕێوەبەری تەندروستی سلێمانی بەکاریهێنا، دواتر لەلایەن بەڕێوەبەری خۆپاراستنی تەندروستی سلێمانی و کارمەندانی دیکەوە بەکارهات.


زیانەکانی خواردنی مەعکەرۆنی بۆ خانمان\nئەنجامی توێژینەوەیەک دەریخستووە كە مەعكەرۆنی زیانیی هەیە بۆ ژنان و توشی نەخۆشییەكانی دڵ و مولولەکانی خوێنیان دەكات.\nتوێژەرانی سەر بەناوەندی نەخۆشییەكانی شێرپەنجە لە شاری میلانۆی ئیتاڵیا رایانگەیاندوە كەمەعكەرۆنی زیانێكی زۆر دەگەیەنێت بەلەشی ژنان. بە دەسکەوتنی ئەم ئەنجامانە توێژەران کاریان لەسەر نەخۆشییەکانی خانمان کردووە و بەراوردیان كردوە لەگەڵ جۆری ئەو خواردنانەی خواردویانە.\nبەپێی دەرەنجامەكان مەعكەرۆنی زیانی بۆ لەشی ژن هەیە زیاتر لەلەشی پیاو.\nلەسەر بنەمای ئەم توێژینەوەیە زۆر خواردنی مەعکەرۆنی لەلایەن خانمان و زیادبونی رێژەكەی دەبێتە هۆی دروستبونی ناهاوسەنگییەك لەرێژەی شەكر لەخوێندا و ئەمەش زیان بەدڵ دەگەیەنێت و دەبێتە هۆی زیادبونی ترشە چەورییەكان و دابەزانی ئاستیكۆلسترۆل.\nتوێژەران ئاماژە بەوە دەکەن كە مەترسیدارترین جۆری مەعكەرۆنی ئەو جۆرەیە كەلەئاردی سپی دروستكراوە.\nfree abortion pill abraham.thesharpsystem.com the abortion pill\nژماره‌ی بینین : 451\n1 سپۆرت تی ڤی\n3 دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی\n5 koya Technical Institute"General Nurse"\nلە سەر هێڵە ئێستا : 7328


ئەسیوپیا وادەی پڕكردنی بەنداوی نەهزە رادەگەیەنێت – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » ئەسیوپیا وادەی پڕكردنی بەنداوی نەهزە رادەگەیەنێت\nرێكەوتنی لەگەڵ میسر نەكردووە\nئەسیوپیا وادەی پڕكردنی بەنداوی نەهزە رادەگەیەنێت\nبەرپرسانی دەركەوتووی ئەسیوپیا ڕایدەگەیەنن، وڵاتەكەیان لە مانگی تەمموزی داهاتووەوە دەست دەكات بە پڕكردنی «بەنداوی نەهزە»، بەبێ رەچاوكردنی گەیشتن یان نەگەیشتنە رێكەوتن لەگەڵ میسر.\nراپۆرتەكان ئاماژە بە تەوابوونی سێ لەسەر چواری كارەكانی بنیاتنانی بەنداوەكە دەكەن كە میسر ترسی ئەوەی هەیە ببێتە مایەی كەمبوونەوەی پشكی ئاوی وڵاتەكەی لە روباری نیل، بەو پێیەی دوایین وڵاتە ئاوی نیلی تێدەڕژێت.\nئەسیوپیا و میسر و سودان دەستەوستان بوون لە گەیشتن بە رێكەوتن سەبارەت بە مەودای پڕكردنی بەنداوەكە، وێڕای چەند گەڕێكی وتوێژی نێوانیان، چونكە ئەدیس ئەبابا دەیەوێت بە زووترین كات لەڕێی ئەو بەنداوەوە وزەی كارەبا بەرهەم بهێنێت و لێوەی وڵاتەكەی پەرەپێبدات.\nمیدیاكانی حكومەتی سودان باس لەوە دەكەن كە بەرپرسە دەركەوتووەكانی بەسەرۆكایەتی ئابی ئەحمەد سەرۆك وەزیرانی وڵاتەكە، گفتووگۆ لەسەر راپۆرتێك دەكەن كە لەلایەن سلشی بیكلیی وەزیری ئاو و ئاودێری و وزەوە پێشكەشكراوە سەبارەت پێشكەوتنی بەدەستهاتوو لە بنیاتنانی بەنداوی گەورەی نەهزە، بە بەشداریی گەورە بەرپرسانی تر، لە نێوانیاندا دیمیكلی موكونین جێگری سەرۆك وەزیران و گیدۆ گاشیۆ وەزیری دەرەوە، و جەنەراڵ ئادەم محەمەد سوپاساری ئەسیوپیا.\nراپۆرتی تایبەت بە ئەدای كارەكان كە لەلایەن سلشییەوە پێشكەشكراوە، ئاماژە بە بەشی پەیوەست بە ئەندازیاری مەدەنی بەنداوەكە دەكات كە بەڕێژە 87% تەواوبووە، لەكاتێكدا ڕێژەی پێشكەوتنی گشتی لە بنیاتنانی بەنداوەكە گەیشتۆتە 73%.\nلە راپۆرتەكە ئاماژە بە تەواوبوونی كارەكانی خۆئامادەكردن دەكات بۆ دەستكردن بە قۆناغی یەكەمی پڕكردنی بەنداوەكە لە مانگی تەمموزی 2020.\nئاژانسەكان لە زاری سلشییەوە بڵاویان كردەوە، ئەسیوپیا سەرقاڵی ئامادەكردنی راپۆرتێكە بۆ وەڵامدانەوەی ئەو سكاڵایەی لەلایەن میسرەوە بۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بەرزكراوەتەوە.\nبە 12ی ئایاری 2020، حكومەتی رایگەیاندبوو كە پێشنیارێكی ئەسیوپیای رەتكردۆتەوە بۆ ئیمزاكردن لەر رێكەوتنێك كە رێگە بە پڕكردنی بەنداوی نەهزە بدرێت لە مانگی تەمموزی داهاتوو.\nوەزارەتی ئاودێری و داهاتە سروشتییەكان لە سودان رایگەیاندبوو، لایەنی تەكنیكی و و یاسایی هەن كە پێویستە گفتووگۆیان لەسەر بكرێت بەر لە ئیمزاكردنی هەر رێكەوتنێك، باسی لەوەشكردبوو كە پێویستە رێكەوتنەكە میكانیزمی هەماهەنگی ئاڵوگۆڕی زانیارییەكان و زامنكردنی سەلامەتی بەنداوەكە و كاریگەرییە كۆمەڵایەتی و ژینگەییەكانی بەنداوەكە لەخۆبگرێت.\nئابی ئەحمەد سەرۆك وەزیرانی ئەسیوپیا لەڕێی تەلەفۆنەوە پێشنیاری بۆ عەبدوڵڵا حەمدوك سەرۆك وەزیرانی ئەسیوپیا كردبوو، رێكەوتنێكی لاوەكی سەبارەت بە پرۆسەی پڕكردنی سەرەتایی بەنداوەكە ئیمزابكەن.\nلە بەیاننامەیەكیشدا هاتبوو كە حەمدوك پێشنیارەكەی سەرۆك وەزیرانی ئەسیوپیای رەتكردۆتەوە كە داوای دەستبەجێ دەستكردنەوەی بە دانوستانە سێ قۆڵییەكان كردبوو.\nئەسیوپیا رەتیكردبۆوە ئیمزا لەسەر رەشنوسی رێكەونێك بكات بە چاودێری واشنتۆن سەبارەت بە بەنداوەكە كە لەنێو خاكەكەیدا دروستدەكرێت.\nسویپا رایگەیاندبوو كە پێویستی بە كاتی زیاترە بۆ تاوتوێكردنی رەشنوسی رێكەوتنە كۆتاییەكە، لەكاتێكدا میسر بەشێوەیەكی تەواوەتی ئیمزای لەسەر رێكەوتنەكە كردبوو.\nویلایەتە یەكگرتووەكان لە شوباتی رابردوو هۆشداریی دابووە ئەسیوپیا لە رەتكردنەوەی بەشداریی لە وتوێژەكانی واشنتۆن كە بە بۆچوونی ئەمریكا بەردەوامبوون لەسەر پرۆسەكانی بنیاتنان و پڕكردنی بەنداوەكە، رێگەپێدراو نییە، بەبێ رێكەوتن لەگەڵ هەموو لایەنەكان.\nئامانج لە پرۆژەی بەنداوی نەهزە ئەوەیە كە بكرێتە گەورەترین وێستگەی بەرهەمهێنانی وزەی كەهرۆئاوی لە ئەفریقا، لەپاش تەواوكردنی بنیاتنانی، لەڕێی ئەو وێستگەیەوە كارەبای پێویست بۆ ئەسیوپیا و هەندێك لە وڵاتانی دەوروبەر دابین دەكرێت.\nمیسر لە سەرەتای دەستكردن بە كاركردن لە پرۆژەی بنیاتنانی لە ساڵی 2011، ترسی ئەوەی هەیە پرۆژەكە ببێتە مایەی «هەڕەشەكردن لە بوونی»، چونكە میسر پشت بە ئاوی نیل دەبەستێت بۆ دەستخستنی نزیكەی لەسەدا 90ی پێداویستییەكانی لە ئاو. قاهیرە ترسی ئەوەی هەیە پرۆژەكە ببێتە مایەی كەمبوونەوەی پشكی وڵاتەكەی لە ئاوی روبارەكە.\nهەروەها ترسی ئەوەش هەیە بنیاتنانی بەنداوەكەوە ببێتە مایەی دەستباڵابوونی ئەسیوپیا بەسەر درێژترین روبار لە ئەسیوپیا، لەكاتێكدا میسر دەیەوێت پڕكردنی بەنداوەكە ماوەیەكی زیاتر بخایەنێت، تا ئاستی ئاوی روبارەكە بەشێوەیەكی لەناكاو دانەبەزێت.\nلە ساڵی 2019دا ویلایەتە یەكگرتووەكان بۆ یارمەتی لە دانوستانەكاندا هاتەپێش و بەیاننایەكیشی لەو بارەیەوە دەركرد كە ئاماژەی بە گەیشتن بە رێكەوتنێك كردبوو، بەشێوەیەكی رەسمی ئەسیوپیاشی هاندابوو، پابەندبێت بە رێكەوتنەكەوە.\nبەنداوی نەهزە یان بەنداوی هەزارەی گەورە، بەنداوێكی ئەسیوپیایە لەسەر نیلی شین لە ویلایەتی بنیشنقول-قماز لە نزیك سنورەكانی ئەسیوپیا- سودان و رووبەرەكەی لەنێوان 20 و 40 كیلۆمەتردا دەبێت.\nلەگەڵ تەواوبوونی بەنیاتنانی، دەبێتە گەورەترین بەنداوی كەهرۆئاوی لە كیشوەری ئەفریقا، و دەیەم بەنداویش دەبێت لە لیستی گەورەترین بەنداوەكان بۆ بەرهەمهێنانی وزەی كارەبا لەسەر ئاستی جیهان.\nمەزەندە دەكرێت تێچووی تەواوكردنی بگاتە 4.7 ملیار دۆلاری ئەمریكایی.\nبەنداوی نەهزە سێیەم بەنداوە كە بۆ مەبەستی بەرهەمهێنانی وزەی كارەبا لە ئەسیوپیا بنیاتدەنرێت.\nشارەزایانی میسر نیگەرانن بەرانبەر بە كاریگەریی بەنداوەكە لەسەر ئاستی رژانی ئاوی نیل و پشكی میسر لە رژانی ئاوی رووبارەكە بۆ وڵاتەكەیان.


Pkk و چه‌ند په‌یڤێك له په‌راوێزی په‌یامه‌كه‌ی ((ئۆۆج ئالاندا)) – Denegkan\nPkk و چه‌ند په‌یڤێك له په‌راوێزی په‌یامه‌كه‌ی ((ئۆۆج ئالاندا))\nbyیاسین\tApril 1, 2013\tگشتی\nپارتی كرێكارانی كوردستان له سه‌ر ده‌ستی كۆمه‌ڵێك لاوو خوێندكاری چه‌پی زانكۆكان و ده‌ره‌وه‌ی زانكۆكان كه ((مه‌یلێكی ده‌رون مه‌كته‌بی ماركسیزم ــ لینینیزمیان)) هه‌بوو بونیاد نراو هاته نێو گۆڕه‌پانی خه‌باتی سیاسیه‌وه . كاره‌كته‌ری سیاسی سه‌ره‌كیان عه‌بدڵا ئۆۆج ئالان ده‌ستێكی باڵای هه‌بوو له تێورزه كردنی فكری سیاسی و گڵاڵه كردنی پێكهاته‌ی ئه‌م پارته‌دا . بیری ئایدۆلۆژی چه‌پڕه‌وانه‌ی ماركسیزم له‌و قۆناغ و سه‌رده‌مه‌دا پرۆژه‌و پلاتفۆرمی سیاسی زۆربه‌ی ئه‌و پارت و ڕێخراوه چه‌كدارو شۆڕشگیِڕانه بوو كه له سه‌ر بنه‌مای ((پارتیزانی فۆرمی گیڤاریزم)) خه‌باتیان ده‌كرد بۆ ڕزگاری و ئازادی ، پارتی كرێكارانی كوردستانیش هه‌مان ئایدۆلۆژی و ڕێچكه‌ی سیاسی كرده بنه‌مای فكری بۆ درێژه پێدانی خه‌بات دژ به ده‌وڵه‌تی توركیای كه‌ماڵیزم و بانگه‌شه كردن بۆ ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردستان , pkk له بارودۆخێكی سیاسی زۆر ئاڵۆزو پڕ له كێشمه‌كێشی سیاسی كه دنیا له دۆخی جه‌نگی سارد و دابه‌ش بوونی جیهان له نێوان دوو جه‌مسه‌ری ((سه‌رمایه‌داری ئیمپریالیزم و ،سه‌رمایه‌داری ده‌وڵه‌تی)) دروست بوو هاته نێو گۆڕه‌پانی خه‌باتی سیاسی له كوردستانی باكور . له‌و كاته‌دا زیاتر به‌رژه‌وه‌ندی ئابووری و سیاسی ده‌وڵه‌ته زلهێزه‌كانی دنیا ڕه‌چاو ده‌كرا ، كه هه‌ردوو جه‌مسه‌ر ده‌سه‌ڵات و هه‌ژموونی سیاسی و ئابووری و سه‌ربازیان سه‌پاند بوو به سه‌ر نفوزو چوار چێوه‌ی جێوپلۆتیكی ده‌سه‌ڵاتی كۆڵۆنیالیزه كراویاندا . جه‌مسه‌ره‌كان نه‌خشی سه‌ره‌كیان ده‌گێڕا له دیاری كردنی نه‌خشه ڕێگای ئایدۆلۆژی و فكری و سیاسی خه‌بات بۆ ئه‌و حزبانه . بیری ناسیۆنالیستی توركی پان كه‌مالیزم له توركیا كایه‌ی ده‌وڵه‌ت و دامه‌زراوه‌ی سه‌ربازی فاشیزمی كرد بووه ئامێرێك بۆ سته‌مكاری و پاكتاو كردنی نه‌ته‌وه‌كانی تری وه‌كو((كوردو ، ئه‌رمه‌ن و ، عه‌ره‌ب)) ، ده‌وڵه‌ته سه‌رمایه‌داره گه‌وره‌كانی دنیاش چاو پۆشیان ده‌كرد له هه‌نگاوه فاشیه‌كانی توركیا ، چونكه ده‌وڵه‌تی توركیا ئه‌ندامی حلفی ناتۆ بوو ، كوردیش وه‌كو نه‌ته‌وه‌یه‌كی گه‌وره كه له لایه‌ن توركیاوه خاكه‌كه‌ی داگیركراوه دووچاری شاڵاوێكی دڕندانه‌ی له ناو بردن و نه‌فی كردن ببووه . ئه‌و گروپه گه‌نج و خوێندكارانه‌ی ئه‌و حزبه‌یان دامه‌زراند گه‌واهی چه‌وساندنه‌وه‌یه‌كی دڕندانه و سڕینه‌وه‌ی سیمای نه‌ته‌وایه‌تی بوون له لایه‌ن ناسیۆنالسته توركه‌كانه‌وه ، كرده‌وه‌ی فاشستانه‌ی ناسیۆنالیسته توركه‌كان فاكته‌رێك بوو بۆ زیاتر زاڵ بوونی ئایدیای ناسیۆنالیستی كوردی و ئاوێته كردنی به ئه‌نگیزه‌ی ((سۆشیالستی زانستی)) . هه‌نگاو به هه‌نگاوی سیاسی په‌كه‌كه پتر ئه‌نگیزه‌ی k دووهه‌م كه كوردستان و ئه‌ندێشه‌ی ناسیۆنالیزمه زاڵ بوو به سه‌ر بزووتنه‌وه‌كه‌یانداو ، k یه‌كه‌م كه مه‌به‌ستی كرێكارو بزووتنه‌وه‌ی كرێكاریه پراوێز خرا ، له‌و چركه ساته‌وه په‌كه‌كه وه‌كو حزبێكی ناسیۆنالیستی كه ئامانجی كوردایه‌تی و ڕزگار كردنی كوردستان بوو له چه‌وساندنه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و به ده‌ست هێنانی مافه دیمۆكراسی و نه‌ته‌واتیه‌كانی كورد بوو له گۆڕه‌پانی خه‌باتدا خه‌باتی به ڕیوه ده‌برد ، pkk وه‌كو بزووتنه‌وه‌یه‌كی پۆپۆڵستی ته‌نها له سه‌ر بنه‌مای ئایدۆلۆژی و به شێوه‌یه‌كی سه‌تحی ناوی كرێكاریان به كار ده‌برد، نه‌ك سوور بوون و جه‌خت كردنه‌وه له سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی چینی كرێكار . به‌ڵكو ئه‌وان پتر نوێنه‌رایه‌تی ناسیۆنالیستی كورد بوون تا كرێكار . بووونی باگراوه‌ندێكی ئایدۆلۆژی ماركسیزم ـ لینینیزم له نێو په‌كه‌كه‌دا كه‌ڵكه‌ڵه‌ی ئه‌و ئه‌ندێشه‌یان ڕه‌واج پێده‌دا كه ئه‌وان نوێنه‌رایه‌تی چینی ((پڕۆلیتاریای)) كورد ده‌كه‌ن و ئه‌ركی دروست كردنی ده‌وڵه‌تی كورد له ئه‌ستۆی ئه‌م چینه‌دایه ، ئه‌وان پێیانوابوو دروست كردنی ده‌وڵه‌ت ئه‌ركی ((بۆرژوازی نیشتمانیه)) به‌ڵام ئه‌و چینه هێشتا دروست نه‌بووه كه بتوانێت ده‌وڵه‌ت دروست بكات . تێكڕای حزبه سیاسیه‌كانی كوردستانیش عه‌قڵی سیاسیان و نوێنه‌رایه‌تی ((سۆشیال ـ عه‌شایه‌ر)) و (( سۆشیال ـ فیوداڵن)) فیوداڵ و عه‌شایه‌ر زیاتر خولیای به‌رژه‌وه‌ندی خێڵه‌كانی خۆیانن تا غه‌می نیشتمان و پرۆژه‌ی دروست كردنی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی , ته‌وژمی ناسیۆنالستی سه‌ره‌تاین و هه‌میشه له پاشكۆی ناسیۆنالیسته داگیر كه‌ره‌كانی كوردستانن و ئاماده‌ن خاك و نیشتمان و نه‌ته‌وه به گوێلێك پاره بفرۆشن و ببن به جاش ، ته‌نانه‌ت ئۆۆج ئالان ڕه‌گی مێژووی كولتوری جاشایه‌تی ده‌گه‌ڕێنیًته‌وه بۆ ئه‌فسانه‌ی ((داستانی گلگامش)) . كه‌واته ئه‌مان وه‌كو چینی پڕۆلیتاریای كورد مه‌به‌ست په‌كه‌كه‌یه ئه‌ركێكی گه‌وره‌یان له سه‌ر شانه ئه‌ویش دروست كردنی ده‌وڵه‌تی كوردستانه . ئاشكرایه ئایدیای نوێنه‌رایه‌تی پڕۆلیتاریای كورد ((تاكتیكێكی ئایدۆلۆژی پۆپۆڵیستانه‌ی)) قۆناغبه‌ندی ئه‌م پارته بوو نه‌ك ئیستراتیژیه‌كی ئایدۆلۆژی و سیاسی ماركسیزم ، هه‌روه‌ها پتر دڵدانه‌وه‌یه‌ك بوو بۆ چه‌پی ده‌رون مه‌كته‌بی كه باڵی كێشا بوو به سه‌ر ئایدیای زۆربه‌ی كادره‌كانی نێو بزووتنه‌وه‌كه كه له سه‌ره‌تاوه له نێو هه‌ناوی چه‌پی توركیا سه‌ری هه‌ڵدا بوو . پاش كۆتایی جه‌نگی ساردو زاڵ بوونی هه‌ژموونی سیاسی و سه‌ربازی یه‌ك جه‌مسه‌ری و گۆڕانی هاوكێشه سیاسیه‌كان له جیهانداو داشكاندنی به قازانجی سیسته‌می سه‌رمایه‌داری جیهانی به ڕابه‌رایه‌تی ئه‌مریكا و هه‌ره‌س هێنانی سیسته‌می سۆشیالیزمی بنیاد نراو كه هه‌ندێك جار به هاو پشتی پارته چه‌پڕه‌وه كلاسیسكیه‌كان ده‌ژمێردرا ، په‌كه‌كه به پێی داڕشتنی پیلانێكی هه‌واڵَگری و جاسوسی و مافیایی نێو ده‌وڵه‌تی دووچاری گورزیكی كوشنده ده‌بێته‌وه . پلانه‌كه‌ش كۆمه‌ڵێك ده‌وڵه‌ت تییدا به‌شدار ده‌بن به تایبه‌تی كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كیان ئیمپریالیزمی ئه‌مریكایه ، ئه‌ویش گردن و فڕاندنی ((عبدڵا ئۆۆج ئالان )) بۆ نێو توركیا و زیندانی كردنی له دوورگه‌ی ئیمراڵی . ئۆۆج ئالان وه‌كو كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی پارت و تێورێزه داڕێژه‌ری هزری سیاسی و ئایدۆلۆژی پارته‌كه گۆراِنكاریه‌كی گه‌وره‌ی فكری و سیاسی به سه‌ر ئه‌ندێشه‌كانیدا دێت و ده‌كه‌وێته ڕه‌خنه گردنی زۆرێك له تێزه‌كانی ((كارڵ ماركس)) سه‌باره‌ت به چه‌مكی ئابووری ، ده‌وڵه‌ت ، به بنه‌ما گردنی چینی كرێكار و هه‌ندێك تێزی دیكه‌ش ، به پێی لێكدانه‌وه‌كانی ئۆۆج ئالان ((كارڵ ماركس و فردریك ئنجلس)) به هه‌مان تێڕوانین و لۆژیكی بیرمه‌ندانی سه‌رمایه‌داری له ده‌وڵه‌ت و ئابووری سیاسی گه‌یشتوون و هه‌ڵه‌ی كوشنده‌یان كردووه له شرۆڤه كردنی ئه‌و چه‌مكانه‌دا . له هه‌مان كات دا چه‌نده ڕه‌خنه له تێزه‌كانی ماركسیزم ده‌گرێت ، به‌ڵام له كۆتایی یه‌كێك له په‌رتووكه‌كانیدا ده‌ڵێت مه‌به‌ستی ئه‌وه نییه به ته‌واوی ماركسیزم ڕه‌ت ده‌كاته‌وه به‌ڵكو زۆرێك له تێزه‌كانی پێ قبوڵه . ئه‌مه ئه‌و ڕسته‌یه‌ی ((غورباتشۆف))مان بیر ده‌خاته‌وه له كۆتایی ساڵه‌كانی هه‌شتای سه‌ده‌ی بیسته‌م كه له په‌رتووكی ((بیروستروكیاو گڵاسنۆست)) ده‌یگوت بینا كردنه‌وه مه‌به‌ست گه‌ڕانه‌وه‌یه بۆ بنه‌ماكانی فكری لینینیزم ، به‌ڵام له راِِستیدا هه‌ڵته‌كاندنی ئه‌نگیزه‌كانی لینینبزم بوو . ئۆۆج ئالان چه‌نده ڕه‌خنه‌ی تیۆری ئاراسته‌ی تیزه‌كانی ماركس ده‌كات ، له لایه‌كی دیكه‌شه‌وه زیاتر تێزو بیروڕاكانی ئه‌نارشیزمه‌كانی وه‌كو ((برۆدۆن له بواری ئابوریدا، باكۆنیین له بواری ده‌وڵه‌ت دا)) ده‌نرخێنێت ، كه خودی ماركس و ئنجلس ڕه‌خنه‌ی تیۆری توندیان له ئایدیای ئه‌و ئه‌نارشیزمانه هه‌بووه . هه‌ر خۆی ده‌ڵێت من دوو هه‌نگاو له ئه‌نارشیزمه‌كان نزیك بوومه‌ته‌وه ، له لایه‌كی دیكه‌شه‌وه زۆر شه‌یدای ئه‌ندێشه‌كانی ((فردریك نیتشه‌ی)) ئه‌ڵمانی بووه‌و ده‌ڵێت له زیندان ئاشنا بووه به بیروڕاكانی ئه‌و . زۆر سه‌ر سامه به‌و په‌رتووكه‌ی نیتشه به ناوی ((زه‌رده‌شت وای گوت)) ده‌ڵێت هه‌ڵبژاردنی ئه‌و ناوه ڕۆژهه‌ڵاتیه بۆ په‌رتووكه‌كه‌ی گوزارشت كردنه له تێگه‌یشتنی ئه‌و فه‌یله‌سوفه له به‌هاو سه‌روه‌ری ژیارو شارستانیه‌تی ڕۆژهه‌ڵات . ڕه‌خنه‌ی توندی ئه‌نارشیزمه‌كان به تایبه‌تی باكۆنیین له كایه‌ی ده‌وڵه‌ت وه‌كو سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی سته‌مكاری دژ به مرۆڤ ، بۆته بنه‌مایه‌كی سه‌ره‌كی فكری سیاسی و ئایدۆلۆژی و دواجاریش ده‌بێته ئامانجی ڕمی ڕخنه‌كانی ئۆۆج ئالان و ئه‌میش ((ده‌وڵه‌ت ــ نه‌ته‌وه)) كه مۆدێرنه‌ی سه‌رمایه‌داری ئاوای كردووه وه‌كو پارادۆكسێك به سه‌رچاوه‌ی نه‌هامه‌تی و سته‌مكاری و كوێره‌وه‌ری ده‌زانێت بۆ كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی به ده‌ست ده‌سته‌بژێرێكی سه‌رمایه‌داری خوێن مژه‌وه . خۆشه‌ویستی سروشت و غه‌می پاراستنی ژینگه یه‌كێكی تره له تێڕوانینه‌كانی ئه‌نگیزه‌ی ئیكۆلۆژی ئۆۆج ئالان كه پێیوایه مۆدێرنه‌ی سه‌رمایه‌داری له پێناوی به ده‌ست هێنانی قازانجی زیاترو كه‌ڵه‌كه كردنی سرمایه وا ئه‌ستێره‌كه‌مان به‌ره‌و وێران كردن ده‌به‌ن . بۆیه ڕه‌خنه‌یه‌كی توند ئاراسته‌ی ڕۆشنبیران و بیرمه‌ندانی كورد ده‌كات و ده‌ڵێت ئه‌وه عه‌قڵێكی گه‌مژانه‌یه كه ده‌یه‌وێت پێكهاته‌ی په‌یوه‌ندیه‌كانی خێڵ و عه‌شیره‌ت له كوردستان پایه‌ماڵ بكات ، چونكه ئه‌گه‌ر سرنجێكی مێژووی ئه‌و پێكهاته كۆمه‌ڵایه‌تیه لۆكاڵیه بده‌ین هه‌رگیز خێڵ و عه‌شیره‌ت كۆیلایه‌تی تێدا نه‌بووه ، نه‌بۆته بنه‌مایه‌ك بۆ ده‌ركه‌وتنی په‌یوه‌ندی كۆیلایه‌تی ، پتر دیمه‌نێكی ژیانی هاوبه‌شانه‌یان گوزراندووه ، له دۆخێكدا كه پارتی كرێكاران پێیوایه زۆربه‌ی حزبه سیاسیه‌كانی كوردستان ڕنگدانه‌وه‌ی عه‌قڵی سیاسی فیوداڵه و له ئاستی دروست كردنی ده‌وڵه‌ت دا نیین ، كه چی ئه‌وه خێڵ و عه‌شیره‌ته پێكهاته‌ی فیوداڵ ئاوا ده‌كه‌ن . ئۆۆج ئالان له‌م دوایانه‌دا كۆنفیدرالیزمی دیمۆكراسی زۆر به بنه‌ما ده‌گرێت و جه‌ختی له سه‌ر ده‌كاته‌وه . ئه‌گه‌ر سرنجێكی خێرای په‌یامه‌كه‌ی ئۆۆج ئالان بده‌ین كه بۆ په‌كه‌كه ناردویه‌تی زۆرێك له ڕه‌هه‌ندی ئایدۆلۆژی فكری كه له نوسینه‌كانی ئه‌م دوایه‌ی تێدایه ، به تایبه‌تی له‌وه‌یدا كه داوا ده‌كات تفه‌نگه‌كان بێده‌نگ بكرێن و قۆناغ قۆناغی سیاسیه بۆ خه‌بات كردن ، پتر سوور بوون و سه‌لماندنی بیروڕا فكریه‌كانی خۆیه‌تی سه‌باره‌ت به پرۆسه‌ی دیمۆكراسی كه ماوه‌یه‌كی زۆره له نوسینه‌كانیدا جه‌ختی له سه‌ر ده‌كاته‌وه . به‌و مانایه‌ی ده‌ست به‌ردار بوونه له خه‌باتی چه‌كداری شۆڕشگێڕانه‌ی شێلگیرانه كه هه‌ر پارتێكی سیاسی ماركسیزم ده‌یكاته بنه‌مایه‌كی تیۆری بۆ به ده‌ست هێنانی ئه‌و ئامانجه سیاسی و چینایه‌تیانه‌ی كه له پێناویدا بزووتنه‌وه‌ی ده‌ست پێكردووه . یان به مانایه‌كی تر له باتی سه‌ره‌واندنی زه‌برو گورزی شۆڕششگێڕانه و خوێن ڕشتن ، قۆناغ به قۆناغ و به شێوه‌یه‌كی ئارام و ئاشتی و گه‌مه‌ی دیمۆكراسی و به ئامانج گردنی سندوقه‌كانی ده‌نگدان بكرێته پێوه‌ر بۆ به ده‌ست هێنانی ماف و ئازادی ، ئه‌م ڕه‌هه‌نده سیاسیه‌ی بیری ئۆۆج ئالان ڕیشه‌كه‌ی له نێو بزووتنه‌وه‌ی سیاسی ((سۆشیال ـــ دیمۆكرات)) دایه ، هه‌رچه‌نده ڕه‌خنه‌ش له لیبرالیزم ده‌گرێت به‌ڵام له ڕووی ئایدۆلۆژیه‌وه سه‌رچاوه‌ی هه‌مان ڕووباری فكری لیبراڵ ــ دیمۆكراته كه ئه‌وڕۆ وه‌كو پرۆژه‌یه‌كی سیاسی له زۆربه‌ی وڵاتانی ڕۆژ ئاواو ئه‌مریكا و زۆربه‌ی وڵاتانی دنیا بایه‌خێكی زۆری پێده‌درێت و زۆربه‌ی سیسته‌مه‌كانیش له سه‌ر به‌هاكانی پرۆژه‌ی لیبرالیزم پێكهاتوون . گرنگ ئه‌ویه ئه‌م په‌یامه‌ی ئۆۆج ئالان له گه‌ڵ چ چه‌شنه سیسته‌مێكی سیاسی به‌رخورد ده‌كات ؟؟ ئایا سیسته‌می سیاسی له توركیا گه‌یشتۆته قۆناغێكی دیمۆكراسی مافی هاوڵاتی بوون و ئازادیه‌كانی هه‌ر تاكێك به بێ جێوازی نه‌ته‌وه‌و ڕه‌گه‌زو ئایین له به‌ر چاو بكرێت ؟؟ یان هاو وڵاتی تورك به پله‌ی یه‌كه‌م دێت و ئه‌و هاوڵاتیه‌كانی نا تورك به پله‌ی دووه‌م و سێیه‌م ده‌ژمێردرین ؟؟ من پێموایه ده‌وڵه‌تی توركیا له ڕووی دیمۆكراسیه‌وه نه‌گه‌یشتۆته قۆناغێك به ڕاشكاوانه ماف و ئازادیه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی كورد بسه‌لمێنێت . چونكه هێشتا كاژی كولتوری سیاسی ڕۆژهه‌ڵاتی و پان كه‌ماڵیزمی به ته‌واوی فڕێ نه‌داوه . ده‌بێت ئه‌وه‌شمان بیر نه‌چێت په‌یامه‌كه بۆ ئاشتی و پێكه‌وه ژیان و دیمۆكراسی به‌هایه‌كی سیاسی زۆر گرنگی هه‌یه ، له به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌یسه‌لمێنێت بۆ ڕای سیاسی نێو ده‌وڵه‌تی كه ئه‌مان ئاشتیان ده‌وێت و ماڵ ئاوایان له جه‌نگ و خوێن ڕشتن و تفه‌نگ ده‌كه‌ن و به شێوه‌ی ئاشتیانه‌و دیمۆكراسی داكۆكی له مافه‌كانیان ده‌كه‌ن ، هه‌رچه‌نده په‌یامه‌كه له ڕووی مه‌عنه‌ویه‌وه دووباره جه‌خت ده‌كاته‌وه له‌سه‌ر خه‌بات و ده‌ڵێت ئه‌مه سه‌ره‌تای كاری خه‌باتی سیاسیه ، ئاشكراو ڕوونه ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌یه ڕۆحێكی په‌یگیرو نه‌پساوه‌ی ئومید ببه‌خشێته هه‌وادارانی pkk و نا متمانه‌یی سیاسی بڕه‌وێنێته‌وه ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سرنجه په‌یامه‌كه هیچ چه‌مكێكی سیاسی به بنه‌ما ناگرێت كه له فه‌رهه‌نگی سیاسیدا پێناسه‌ی چاره سه‌ر كردنی پرسی نه‌ته‌وه‌یه‌كی ژێر ده‌ست و داگیر كراو ده‌كات وه‌كو چه‌مكی ((ده‌وڵه‌ت ، فیدرالی ، كۆنفدرالی دیمۆكراسی ، ته‌نانه‌ت خۆڕێبه‌ریش ….هتد)) ڕه‌نگه ئه‌مه په‌یوه‌ندی به‌و ئه‌نگیزه ئایدۆلۆژیاوه بێت كه ئۆۆج ئالان زۆر هێرشی ده‌كاته سه‌ر به تایبه‌تی ((ده‌وڵه‌ت ــ نه‌ته‌وه)) . ماوه‌ته‌وه ئه‌وه‌ی بڵێین ئه‌گه‌ر پرۆسه‌ی ئاشتی و دانوسان نێوان pkk ده‌وڵتی توركیا سه‌ر بگرێت و به‌رده‌وام بێت چ مافێك بۆ هاو وڵاتیانی كورد له كوردستانی باكور ده‌سته‌به‌ر ده‌كات ؟؟ ئایا وه‌كو هاونیشتمانانی كوردستانی باشور له‌و مافانه به‌هه‌ره‌مه‌ند ده‌بن كه به ده‌ستیان هێناوه ؟ یان ته‌نها بێده‌نگ كردنی تفه‌نگه‌كان و قبوڵ كردنی كورده به مافی هاوڵاتی بوون ؟ ده‌بێت چاوه‌ڕوان بیین چونكه هاوكێشه سیاسیه‌كان گۆراِنكاری گه‌وره‌یان به سه‌ردا هاتووه‌و كۆمه‌ڵێك به‌رژه‌وه‌ندی سیاسی و ئابووری نه‌خشیان ده‌بێت له چۆنیه‌تی بردنه پێشه‌وه‌ی ئه‌و پرۆسه‌یه‌دا . پاش ئاڵۆز بوونی په‌یوه‌ندی نێوان حكومه‌تی هه‌رێم و ناوه‌ند له عێراق و گه‌شه سه‌ندنی بازرگانی نه‌وت و وا غازیشی دێته پاڵ له نێوان توركیاو كوردستانی باشورو دۆزینه‌وه‌ی نه‌وت له بناری قه‌ندیل و دروست بوونی قه‌ندیلێكی دیكه له كوردستانی ڕۆژئاواو ، تموحی توركیا بۆ چوونه نێو بازاڕی هاوبه‌شی ئۆرپاو ، خه‌ونی ناسیۆنالسته‌كانی كوردستانی باشور بۆ خۆ نزیك كردنه‌وه له ئۆرپا له ڕێی جێوپۆلیتیكی توركیاوه‌و ، ده‌یان پرسی دیكه‌ش ڕۆڵیان ده‌بێت له‌م پرۆسه‌یه‌دا .\nPrevious پەیامەکەی ئۆجەلان، نەخشە رێگای تورکیا لە زمانی ئۆجەلانەوە…\nNext له نێوان كه‌وی و كێوی بووندا…. سه‌لام ڕه‌شید


به قه‌ناس و بۆمبی چێنراوپێنج پۆلیس و مه‌ده‌نییه‌ك له مه‌نده‌لی كوژران\nبه قه‌ناس و بۆمبی چێنراو\nپێنج پۆلیس و مه‌ده‌نییه‌ك له مه‌نده‌لی كوژران\nپێنج كارمه‌ندی ئه‌منی و هاوڵاتییه‌ك له مه‌نده‌لی كوژراون، به‌هۆی دوو روداوی جیاوازه‌وه كه چوار برینداریشی لێكه‌وته‌وه، دوای كه‌وتنه نێو كه‌مینی قه‌ناس و دواتر بۆمبی چێنراوه‌وه.\nروداوه‌كه به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 10ی تشرینی یه‌كه‌م بووه له سنوری ناحیه‌ی مه‌نده‌لی له پارێزگای دیاله، كاتێك له بازگه‌یه‌كی ئه‌منیدا پۆلیسێك به فیشه‌كی قه‌ناس كوژراوه و ئه‌وانی دیكه‌ش، له رێگه‌ی گه‌یاندنی هاوكاریی به‌و بازگه‌یه‌دا كراونه‌ته ئامانج.\nئازاد شەفی، سەرۆكی ئەنجومەنی ناحیەی مەندەلی بە (كەركوك ناو)ی وت "كاتژمێر 1ی به‌ره‌به‌یان به چه‌كی قه‌ناس پۆلیسێك كوژراوە لە بازگەیەكی پۆلیسی لە ناوچەی قەرەلوس، دواتر كەسوكاری كوژراوەكە هاتوون به هانای كوڕه‌كه‌یانه‌وه، هه‌ر له‌وێدا برایه‌كی پۆلیسەكەش بە فیشەكی قەناس كوژراوە".\nبارودۆخی ئه‌و بازگه‌یه بۆ ماوه‌یه‌ك به ناسه‌قامگیری ماوه‌ته‌وه، به‌هۆی نه‌زانینی شوێنی قه‌ناس به‌ده‌سته‌كه‌وه، داوای هێزی زیاتر كراوه.\n"مه‌فره‌زه‌یه‌كی پۆلیسی مه‌ده‌نی به هانای بازگه ئه‌منییه‌وه رۆیشتووه، به‌ڵام له رێگه‌دا بۆمبێكی چێنراو به ئۆتۆمبێله‌كه‌یاندا ته‌قیوه‌ته‌وه، به‌هۆی ئه‌وه‌شه‌وه چوار پۆلیسی تر كوژراون، كه یه‌كێكیان ئه‌فسه‌ره به پله‌ی نه‌قیب" به‌وته‌ی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی قه‌زا.\nهه‌روه‌ها شه‌فی ئاماژه‌ی به‌وه‌دا له كۆی روداوه‌كانی ئه‌و شه‌وه‌دا، چوار كه‌سی تر له پۆلیس و مه‌ده‌نی برینداربون، كه به‌شێكیان به‌هۆی سه‌ختی برینه‌كانیانه‌وه ره‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه‌ی گشتی باقوبه كراون.\nبه‌پێی زانیارییه‌كانی (كه‌ركوك ناو) له سه‌رچاوه ئه‌منییه‌كانی مه‌نده‌لییه‌وه، هه‌فته‌ی رابردوو، له سنوری هه‌مان ناحیه‌دا پۆلیسێك به قه‌ناس كوژراوه، له ناوچەی ندە سەر بە مەندەلیش ژمارەیەك سەربازی عێراقی به فیشه‌كی قه‌ناس برینداربون.\nمەندەلی یەکێکه لە ناوچەکانی جێناکۆک له پارێزگای دیالە بەدوری 93کم لە بەعقوبەی سەنتەری پارێزگاکەوە، دانیشتوانەکەى لە عەرەب، کوردو تورکمان پێکدێت.\nله هه‌فته‌كانی رابردودا، چه‌ندین روداوی ئه‌منی له ناوچه جیاوازه‌كانی دیاله به تایبه‌ت له سنوری قه‌زای خانه‌قین رویانداوه، كه جگه له زیانی گیانی، زیانی زۆری ماددی به خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ش گه‌یاندووه.


ڕانیه.. سیمینارێك سه‌باره‌ت به‌توندڕه‌وی ئایینی له ڕۆمانی عێراقیدا\n01:48 - 08/07/2019 178 جار خوێندراوەتەوە\nتوێژەر و خوێندکاری دکتۆرا، سالار تاوگۆزی، باس لە هۆکارو چارەسەرەکانی توندڕەوی ئایینی دەکات.\nله‌سیمینارێكدا كه له‌كتێبخانه‌ی ناوه‌نده دیموكراتیه‌كانی راپه‌ڕین له‌ژێر ناونیشانی : (توندڕه‌وی ئایینی له ڕۆمانی عێراقی هاوچه‌رخدا) پێشكه‌شی كرد، توێژه‌ر له بواری ئایین و ئه‌ده‌ب و مامۆستا له زانكۆی سه‌لاحه‌ددین، سالار تاوگۆزی، له‌ده‌ستپێكی قسه‌كانیدا باسی له پێشكه‌وتنه‌كانی ڕۆمانی هاوچه‌رخ له ڕووی ناوه‌رۆك و هونه‌ری ڕۆماننوسینه‌وه كرد.\nله‌سیمیناره‌کەدا كه ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له ڕۆشنبیران و به‌رپرسانی ده‌ڤه‌ری ڕاپه‌ڕین ئاماده‌ی بوون، توێژه‌ر هۆكاری هه‌ڵبژاردنی بابه‌ته‌كه‌ی بۆ ئه‌وه گه‌ڕانده‌وه، كه پسپۆڕان و به‌رپرسان، زیاتر له‌ڕووه سیاسی و میدیایی و ئاینیه‌كه‌یه‌وه باسیان له‌توندڕه‌وی ئایینی كردووه و كاردانه‌وه‌ی ئه‌و توندڕه‌ویه‌یان له كۆمه‌ڵگای عێراقیدا له‌ناو گوتاری ئه‌ده‌بیدا، به‌تایبه‌تی له‌ده‌قی ڕۆماندا زۆر فه‌رامۆش كراوه.\nئه‌مه له‌كاتێكدایه ئه‌گه‌ر له‌ڕووانگه‌ی سوسیۆلوژیای ئه‌ده‌به‌وه بڕوانینه ده‌قی ڕۆمانی هاوچه‌رخی عێراقی، ده‌بینین كه ڕۆماننوسان به‌شێوه‌یه‌كی زۆر وردتر و قوڵتر شرۆڤه‌ی توندڕه‌وی ئاینییان كردووه.\nگوتیشی: "ڕۆمان ده‌كرێت وه‌ك دیكۆمێنتێكی میژووی و كۆمه‌ڵایه‌تی واقیعی كۆمه‌ڵگا سه‌یری بكه‌ین" ڕوونیشی كرده‌وه " به‌داخه‌وه ئه‌م دیكۆمێنته گرنگه، ئه‌مڕۆ كه‌متر جێگای سه‌رنجی خوێنه‌رانه" .\nهه‌ر له ئه‌و چوارچێوه‌یه‌دا، تاوگۆزی، ئاماژه‌ی به ئه‌وه كرد كه له‌ئه‌نجامی خوێندنه‌وه‌ی (53) ڕۆمانی عێراقیدا بۆی ده‌ركه‌وتووه كه ده‌كرێت ڕۆمانی قۆناغی دوای پرۆسه‌ی ئازادی عێراق به (ڕۆمانی توندڕه‌وی) ناو ببه‌ین، هه‌رچه‌نده له ناو ئه‌و ڕۆمانانه‌دا چه‌ندین بابه‌تی وه‌ك: (كۆچكردن و كۆچپێكردنی به‌زۆری كه‌مینه‌كان، نادادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی، گه‌نده‌ڵی، خیانه‌ت، داگیركاری خاكی عێراق، جاسوسی، ئیزدیواجیه‌تی تاكی عێراقی، بابه‌ته په‌راوێزخراوه‌كان، شكاندنی تابۆی سێكس و ئایین و سیاسه‌ت) و چه‌ند بابه‌تێكی دیكه وروژێندراون، به‌ڵام هه‌موو ئه‌مانه له سه‌رێكه‌وه په‌یوه‌ندییان به پیاوی ئایینی و تونڕه‌وه ئاینییه‌كانیشه‌وه هه‌یه.\nوتیشی: " هه‌ستم به‌ئه‌وه كردووه، له‌دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه دابرانێك له‌نێوان ڕۆشنبیری عه‌ره‌بی و كوردیدا دروست بووه، بۆیه پێویسته بره‌وی پێبده‌ین، چونكه په‌یوه‌ندی ڕۆشنبیری و كلتووری به‌گشتی، بناغه‌ی باشبوونی په‌یوه‌ندی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیشه، له‌سه‌رده‌مێكدا كه‌وا كلتووری ڕه‌تكردنه‌وه‌ی ئه‌ویدیكه زاڵه له كۆمه‌ڵگه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوین و به‌گشتی و كۆمه‌ڵگه‌ی عێراقی به‌تایبه‌تی".\nله‌به‌شێكی دیكه‌ی قسه‌كانیدا، ئه‌و توێژه‌ره، له‌ڕووانگه‌ی ڕۆمانی عێراقی وله‌سه‌ر بنه‌مای خوێندنه‌وه‌یه‌كی سوسیۆلۆژیانه، هۆكاره‌كانی توندڕه‌وی ئایینی گه‌ڕانده‌وه بۆ هه‌ندێك له‌ده‌قه‌ئاینیه‌كان و ته‌ئویلكردنی خراپ بۆیان و نه‌زانی و ڕۆڵی خراپی هه‌ندێك پیاوی ئایینی كه هۆكاری چاندنی تۆوی ڕق وكینه‌ن له‌نێو تاك و پێكهاته ئاینیه‌كانی عێراقدا.\nئه‌مه سه‌رباری ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی و تێكه‌ڵكردنی ئایین به‌سیاسه‌ت و ، پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی كۆمه‌ڵگه و پێكهاته‌ی سایكۆلۆژی تاكه‌كان و كاریگه‌ری به‌رده‌وامی ڕووداوه خوێناویه‌كانی مێژووی عێراق و تاكڕه‌هه‌ندی له‌بیركردنه‌وه‌و بوغزاندنی ئه‌ویدیكه‌ی جیاواز له ئایین و مه‌زهه‌ب و تایه‌فه‌گه‌رایی و گه‌شه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی تاكه‌كان و جوگرافیاو ژینكه.\nسه‌باره‌ت به‌چاره‌سه‌ری دۆخه‌كه‌ش، گوتی: " ئه‌وه‌ی تێبینیم كردووه، ڕۆماننوسانی عێراق به‌گه‌ڕانه‌وه بۆ هه‌ندێك نموونه‌ی پێكه‌وه‌ژیان له‌مێژووی عێراق و پێشكه‌شكردنی كلتووری یه‌كتری قه‌بوڵكردن و فره ڕه‌هه‌ندی له سه‌رچاوه‌ی زانیاری و بیركردنه‌وه‌و ئاشنابوون و فێربوونی زمان و كلتووری جیاواز و زیندووكردنه‌وه‌ی هه‌ستی نیشتیمانپه‌روه‌ری و خۆشه‌ویستی خاك، ده‌یانه‌وێت توندڕه‌وی ئایینی كۆتایی پێبهێنن، یان هه‌ر هیچ نه‌بێت كه‌می بكه‌نه‌وه".\nجێگه‌ی ئاماژه‌یه، سیمیناره‌كه له میدیای عه‌ره‌بی و له‌ناو ڕۆشنبیرانی عێراقدا، ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی به‌رچاوی هه‌بوو. هه‌روه‌ها سالار تاوگۆزی جگه له‌وه‌ی نامه‌ی دكتۆراكه‌ی کە پێشکەشی بەشی عەرەبی کۆلێژی پەروەردەی زانکۆی سەلاحەددینی دەکات، سه‌باره‌ت به (كاراكته‌ری ئاینییه، كه خوێندنه‌وه‌یه‌كی سوسیۆ - كلتووریه بۆ ڕۆمانی عێراقی له‌نێوان 2003- 2016) بۆ ماوه‌ی حه‌وت ساڵ له حوجره‌و مزگه‌وته‌كانی بیاره‌و شاره‌زوور و هه‌ولێر وانه‌ی ئایینی خوێندووه‌و چه‌ندین وتارو توێژینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی و ئایینی به‌زمانی عه‌ره‌بی و كوردی بڵاو كردووه‌ته‌وه.


ئیلهام ئەحمەد: لە دیمەشق پێمان وتن بێ ئێمە ئاڵۆزییەکان چارەسەرنابن – کوردی – RojNews.News\n26/02/2020 - 5:54:01 pm\nسێشەممە, 31 يول 2018 – 09:50 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\n٢٦ی تەمموز شاندێکی ئەنجومەنی سوریای دیموکرات- مەسەدە، لەسەر بانگهێشتی حکومەتی سوریا سەردانی دیمەشقی پایتەختی کرد و لەگەڵ شاندی حکومەت کۆبووەوە، ئیلهام ئەحمەد ئەو دیدارەی بۆ ئاژانسی هەواڵی هاوار نرخاندووە.\nئیلهام ئەحمەد وەڵامی ئەو دەنگۆیانەی دایەوە کە مەسەدە دەیەوێت باکوری سوریا ڕادەستی ڕژێمی سوریا بکات و وتی: ئەو بانگەشانە دوورن لە راستی، ڕاستە ئێمە لەگەڵ شاندی سوریا کۆبووینەوە، بەڵام هەموو هیواکانمان بەو دیدارەوە گرێنادەین، دەبێت هەوڵبدەین بۆ پێشخستنی دیالۆگەکان، چونکە پرسەکە لەسەر سیستمی دیموکراسی سوریایە، دەبێت حکومەتی سوریا دەستوورێکی هەبێت کە تێیدا هەموو پێکهاتەکان و کوردیش تێیدا مافیان هەبێت.\nوتیشی: لە سەرەتای ئاڵۆزییەکانی سوریاوە ئێمە پرۆژەمان بۆ چارەسەریی کێشەکان پێشکەشکرد، ئێستاش پێمانوایە ئەگەر دۆخی سوریا بەمشێوەیە بەردەوام بێت دۆخەکە بەرەو قۆناغێکی زۆر مەترسیدار دەچێت، ئێمە لەسەر بانگهێشتی ئەوان چووینە دیمەشق، لەسەر هیچیش ڕێکنەکەوتین، بەڵکو تەنیا دیالۆگمان کردووە.\nلەکۆتاییشدا وتی: لە دیمەشق پێمان وتن، کە بێ ئێمە ئاڵۆزییەکانی سوریا چارەسەرنابن، ئەنجامەکانی ئەو دیدارە دیاریدەکات کە دانیشتنی دیکەمان دەبێت یان نا.\nقەیرانی ئابووری مەیدانی کاری بۆ ژنان کردەوە


خانەقین دەروازەكانی دادەخات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nخانەقین دەروازەكانی دادەخات\nلیژنەی باڵای قەزای خانەقین، فەرمان دەكات بە داخستنی بەنداوی ئەڵوەند و بەردەوامبوونی داخستنی ڕێڕەوەكانی هاتنەناوەوە بۆ قەزاكە.\nبەپێی ڕاگەیەندراوێك كە لەلایەن قایمقامیەتی قەزای خانەقینەوە بڵاوكرایەوە”دلێر حەسەن سایە قایمقامی خانەقین و سەرۆكی لیژنەی باڵای ئەمنی لە قەزاكە، كۆبوونەوەیەكی ئەمنی و خزمەتگوزاریی لە دیوانی قایمقامیەت سازكرد كە بەڕێوەبەرانی فەرمانگە پەیوەندیدارەكانی پەیوەست بە بۆنەی جەژنەكانی نەورۆز و سەری ساڵی كوری ئامادەیی بوون”.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”لە كۆبوونەوەكەدا جەخت لەسەر پشتبەستن بە ڕێنماییەكانی شانەی قەیران كرایەوە بۆ بەردەوامبوونی داخستنی هەموو دەروازەكانی قەزاكە، بەجۆرێك ڕێگە بە هاتنەناوەوەی هیچ كەس و ئۆتۆمبێلێك نەدرێت، لەگەڵ داخستنی سەیرانگە و بەنداوی ئەڵوەند”.\nهەروەها بڕیاردراوە چالاكی مەفرەزە و بازگەكان چڕبكرێنەوە و داوا لە هاووڵاتیان بكرێت هەست بە بەرپرسیارێتی بكەن و پابەندی ڕێنماییە تەندروستییەكان ببن كە تەئكید لەسەر دووركەوتنەوە لە گردبوونەوە و شوێنە گشتییەكان و دەكەنەوە”.\nقەزای خانەقین یەكێكە لە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان و لەئێستادا لەڕووی ئیدارییەوە سەر بە پارێزگەی دیالە.\nخانەقینعيراقڤایرۆسی كۆرۆناناوچە جێناكۆكەكانهەرێمی كوردستان\nعیراق، بەهۆی كۆرۆنا بەریتانیا بەشێك لە هێزەكانی پاشەكشە پێدەكات


گرژی و ئاڵۆزی له نێوان هانده‌رانی ده‌ربه‌ندیخان و پۆلیسدا دروست بوو\nنیزام شه‌بیب-رێگای كوردستان\nدوای ته‌واو بوونی یاری نێوان یانه‌ی پێشمه‌رگه‌ی سلێمانی و یانه‌ی ده‌ربه‌ندیخان، كرژی و ئاڵۆزی له نێوان پۆلیسی چالاكییه مه‌ده‌نیه‌كان وهانده‌رانی ده‌ره‌به‌ندیخان دروست بوو، دواتر ژماره‌یه‌ك هانده‌ری ئه‌و یانه‌یه به‌هۆی ڕشتنی گازی فرمێسك ڕێژه‌وه ڕه‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه كران .\nئێواره‌ی رۆژی سێشەممە، 9ی نیسانی 2019، له میانه‌ی یارییه‌كانی گه‌ڕی 22ی خولی نایابی كوردستان، له شاری سلێمانی یانه‌ی پێشمه‌رگه‌ی سلێمانی و ده‌ربه‌ندیخان به یه‌كگه‌یشتن، له ئه‌نجامدا پێشمه‌رگه‌ی سلێمانی به گۆڵێكی بێ وه‌ڵام یارییه‌كه‌ی برده‌وه.\nدوای چه‌ند خوله‌كێك له ته‌واو بوونی یارییه‌كه شه‌ڕو ئاژاوه له نێو به‌شێك له هانده‌رانی ده‌ربه‌ندێخان و پۆلیسی چالاكییه مه‌ده‌نیه‌كان، كه ئه‌ركیان پاراستنی یاریگاكه‌یه ڕوویدا.\nبه پێی وته‌كانی هه‌رێم لالۆ، له‌سه‌ره‌تای گێمی دووه‌می یارییه‌كه‌وه پۆلیسێكی چالاكییه مه‌ده‌نیه‌كان،ڕێگیری له هاندانی هانده‌ران كردووه، دوای ته‌واو بوونی یارییه‌كه و چوونه ژوره‌وه‌ی هانده‌ران بۆ لای یاریزانه‌كانی ده‌ربه‌ندیخان و ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تی دژ به‌و ئه‌نجامه خراپه، هه‌مان پۆلیس پاڵی به‌منه‌وه ناو، پاشتر پۆلیسێكی دیكه داوای كرد ده‌ستبه‌سه‌رم بكات به‌ڵام به‌رپرسه‌كه‌یان ڕازی نه‌بوو .\nهه‌رێم، ئه‌وه‌شی وت: له‌و كاته‌دا، دوو ئه‌ندامی ده‌سته‌ی یانه‌ی ده‌ربه‌ندیخان، هاتنه لای پۆلیسه‌كان له‌سه‌ر ئه‌و كێشه‌یه‌ی بۆمنیان دروست كردبوو، پۆلیسیێك پاڵی به یه‌كێكیانه‌وه نا و دوای گفتوگۆیه‌كی بچووك كێشه‌كه چاره‌سه‌ر بوو، دواتر فۆتۆگرافه‌رێك ئه‌و چه‌كه‌ی گازی فرمێسك ڕشتنه‌كه‌ی تێدایه له پۆلیسه‌كه‌ی سه‌ند و گازه‌كه‌ی كرد به‌سه‌رو چاوماندا و به‌و هۆیه‌وه ژماره‌یه‌ك له هانده‌ران ڕه‌وانه‌ی نه‌خۆشخانه‌ی فریاكه‌وتنی سلێمانی كران و دواه‌ی چاره‌سه‌ركردن، نه‌خۆشخانه‌یان جێهێڵا.


NRT TV | تەندروستی | ئەو کەسانە کێن کە نابێت ئاو و لیمۆ بە گەدەی بەتاڵ بخۆنەوە؟\n5703 جار خوێندراوەتەوە\nبەگوێرەی وتەی ئەو پسپۆڕە کە بە ئاژانسی سپۆتنیکی وتووە، دەبێت بۆ ٢٥٠ میلیلیتر ئاو تەنها یەك كەوچکی گەورە ئاوی لیمۆ تێکەڵ بکرێت، ئەگەر لیمۆکە لەم بڕە زئاتر بێت ئەوا کاریگەری نەرێنی لەسەر مینای ددانەکان دەبێت.\nهەروەها ئاماژەی بەوەداوە، ئاوی لیمۆ کێشە بۆ ئەو کەسانە دروستدەکات کە گرفتی سورێنچکیان هەیە، وادەکات شلەی گەدە بگەڕێتەوە بۆ سورێنچك و تووشی دڵتێکهەڵاتن و دڵەکزەیان دەکات، ئەو کەسانەش کە ئەم جۆرە گرفتانەیان هەیە دەبێت ئاو و لیمۆ بە گەدەی بەتاڵ نەخۆنەوە.\nهەروەها ئەو کەسانەی کە بڕێکی زۆر ئاسنیان هەیە نابێت لیمۆ زۆر بخۆن، چونکە ڤیتامین سی کە لە لیمۆدا هەیە هانی جەستە دەدات زیاتر ئاسن بمژێت، ئەمەش بۆ ئەو کەسانە دەکرێت مەترسیدار بێت و کاریگەری خراپی لەسەر جگەریان هەبێت.\nوێڕای ئەوانەش ئاماژەی بەوەکردووە، نەخۆشەکانی لاسەرئێشە نابێت ترشەمەنییەکان بخۆن چونکە دەبێتە هۆی زیادبوونی ئازاری سەریان و زیادبوونی نیشانەکانیان.


خاڵێک لە بارەى ئەمڕۆى شیعری کوردییەوە.\nنابێ، نابێ بێ لەبەرچاوگرتنى ڕۆژگار لە شیعر بدوێین، ئەمە تەنها ڕستەیەکە نەک دەستوورێکى جێگیر، چونکە بەشێکى شیعر پەیوەندى بە ڕۆژگارێکەوە - دەمێکى دیاریکراوەوە نییە.بەشێکى شیعر یان هەندێک شیعر لە ڕۆژگاردانین، لە سەرووى ڕۆژگارەوە هێڵبازیى دەکەن.بەڵام خۆ مەرجى شیعرى مەزن ئەمە نییە. نە شیعرێکى تەواو بە کاتێکى دیاریکراوەوە پەیوەست، نە شیعرێکى تەواو لە کاتێکى دیاریکراوەوە دوور. ئەم دووانە مەرج نین.\nنموونە بە جەنگێک دەهێنینەوە کە لە ئیستادا ڕوودەدات، شیعرێک لەوکاتەدا وێنەى دەگرێت بە هەمان ساڵ و مانگەوە، شیعرێکیش دوورى دەخاتەوە لە ئیستا، دەیبەستێتەوە بە بابەتێکى وجوودیى یان شەڕەکە ( ئەو شەڕەى لە ئیستادا ڕوودەدات) لە تەمومژیى دەئاڵێنێت، بە جۆرێک ڕوخسارى جەنگەکە دەشێوێت و لە مێژووى دەستێنێتەوە، دەشێ ئەوەى مۆرى ساڵ و مانگەکەى لێدراوە داهێنەرانەتربێت لەوەى لە تەمومژ و رەمز ئاڵاوە و پێچەوانەکەشى دووبارە دەشێ، بەڵام ئەم دوو شیانەش هەردووکى مەرجى خۆى هەیە، کە پەیوەستن بە کۆى پێکهاتەکانى دەقەوە.\nگرفتى تەواو ئەوەیە کە شیعر لە هەردوو شێوەکە دوور بخرێتەوە و بەتەواوى لە ژینگە و سرووشتیى ژیان داببڕێت.دەپرسین ئەمە واتاى چى شیعر چۆن لە ژینگە و ژیان دادەبڕێت کاتێک هەر بۆخۆى لەناو ژیاندا دەنووسرێت؟ ئایا شیعر دەکرێ لە مێژوو داببڕێت و لە دەرەوەى مێژووش؟ ( لە مێژوودا نەبێت و لەدەرەوەى مێژووش دانەبێت) ئایا ئەمە دەکرێت؟ لە ژینگەدا نەبێت و لە دەرەوەى ژینگەش دانەبێت؟ وەڵامى ئەم پرسیارانە - وردبینى دەوێت لەسەر شیعرى کوردیى ئەم ساڵانەى دوایى و درێژەدان بە شیعر وەک سۆزێکى لەراوە، وەک پەرشکردنى هەستى بڵاو بڵاو و ڕۆمانسیى - دروسکردنى زەمینێک تەنها بۆ بەنجکردن، زەمینێکى بەهەشتیى، لێرەدا شیعر دەردەچێ لە ژینگە، ناشتوانێت لە دەرەوەى ئەو ژینگەیەى کە ئامادەیى هەیە، ئەو واقیعەى کە هەیە بژیت، بەڵکو دەرچوونێکە - هەڵاتنێکە تواناى نییە بمێنێتەوە، گەر وردتربین لەخۆیدا هەڵاتن نییە، جێهێشتن نییە، بەڵکو مانەوەیە لەناو ڕەقییەتى واقیعدا بە بەنجکردن و سڕکردنێک - سڕکردنێک کە تا ئیستا شیعرى کوردیى درێژى دەکاتەوە.\nئەمەى وایکردووە شیعر بگات بەوەى تەنها هەڵدانى سۆز و هەستى شاعیربێت، تێگەیشتنى لاوازی ئێمەیە لە شیعر. هەر ئەوەشە وایکردووە شیعر بەتەواوى داببڕێت لە مەعریفە و چوونە ناو کۆمەڵگە و دروسکردنى فەرهەنگێکى تر - زمانێکى تر، تەنانەت ئەخلاقێکى تر، چونکە لە ماوەى ڕابردوودا کارکرا شیعر لە هەموو شتێک پاکبکرێـتەوە و هەموو شتێکیشى لێ بسەننرێتەوە، کاتێ دەڵێم ( هەموو شت ) مەبەستم ئەو ئەرک و پەیامە نییە کە بەشێوەیەکى ڕوون و ئاشکرا شیعر بیدات و ناوى لێبنێن وەزیفەى شیعر - بەڵکو دنیابینى و ئەو دنیایە کە شیعر دروستى دەکات ئەو زمان و بەیەکدادانەى شیعر دروستیاندەکات - ئەمانە دەخوازیى و بانگدان نیین بۆ ئەوەى تاک فێرى شتێکى دیاریکراوبکەن و ئاراستەیەکى مەبەستدارى فیکریى پەخشبکەنەوە، نەخێر بەڵکو شیعر وەک بوونەوەرێکى زیندوو دەگات بە کۆمەڵگا و تێکەڵى خانەکانى دەبێت، ئەوەى شیعر لەناو خۆیدا ئەنجامى دەدات دووبارە بەشێوەى جیاجیا دەگاتەوە بەخوێنەر، هەر کەسە و جۆرێک تێگەیشتنى بۆ دەبێت و لە هەمانکاتدا بینین فراواندەکات و تێگەیشتنێکیش جێ دەهێڵێت، کە ئیستا دەیبینن شیعر لەمانە دابڕاوە و خاڵیکراوەتەوە لەوەى هەر هیچ شتێک بگەیەنێت جگە لە پەرشکردنەوەى هەست و سۆز و خۆخاڵیکردنەوە، دواجار ئەم تێگەیشتنە لە شیعر شیعر و شاعیرى وا بەرهەم دەهێنێت کە بێ هیچ لێ وردبوونەوەیەک بەردەوام شیعر بنووسێت و ئاسان ئاسان بەردەوامیشبێت، چونکە ڕەوایەتى دراوە بەوەى شیعر شتێکە لە دەرەوەى فیکر و کارلێکردن لەگەڵ فەرهەنگ و ئەخلاق و کلتوورى کۆمەڵگە - ڕەوایەتى دراوە بەوەى کە شیعر بنەماى نییە و هەرکەسێک دەتوانێت بێ ژمارە شیعر بنووسێت و پاساویى بەردەوامبوونیشى و دەرکەوتن و ناوبانگبوونیشى تەنانەت بایەخپێدانى زۆریشى ئەوەیە - کە شیعر لە دەرەوەى ئەقلکارییە و تەنها خۆم لە هەستەکانى خۆم تێدەگەم و بۆ شیعر هەموو شتێک دەشێ و شیاوە!\nحاڵەتى سەرگەردانبوونى شیعر و ئەوانەش کە بە ناوى شیعرەوە دەنووسرێن، هێشتا بەردەوامە پێوەر و ڕەخنەیەکی ئاوایش نییە لە ناو ئەدەبیى کوردییدا هەڵاویرکردنێک بکات، هەموو شتەکان بەتەواوى تێکەڵبوون، رۆژێکە هیچ لە هیچ جیاناکرێتەوە و هەمووشیان بەیەکەوە دەڕۆن و زۆربەى کاتیش ئەو دەقانەى هەڵگرى هیچ لایەنێکى هونەریى و فیکریى نیین پێشدەکەون و ڕیى زیاتر بۆخۆیان دەکەنەوە، ئەمەش هەر بەو مەرجانەى کە لەپێشووتردا ناسێنراون یان بەهۆکاریى لایەنداریى ئەوانەى نووسین و وتار لە بارەى دەقەکانەوە دەنووسن، دەقانێک لەبەرچاودەگرن و ئەوانەش کە نووسەرەکەى ناناسن و ئاشنایەتى و پەیوەندی لەگەڵیان نییە فەرامۆشییان دەکەن.\nلە ناو ئەم پەشێوییەدا:\n١. شیعرێک بەرھەمھاتووە و خۆی درێژدەکاتەوە کە تەنھا ھەڵدانی سۆز و پەرشکردنەوەی ھەستە، بێ ئەوەی ڕووبکاتە لایەنی تری پێکھاتەی دەق.\n٢. شیعر دابڕێندراوە لە ھەموو شتێک و بە پاساوی ئەوەی پەیوەندی بە ھیچ لایەنێکی فیکریی و بنەمایەکی ئەخلاقیی و کلتوریی یەوە نییە و ھیچ شتێک بە جێناھێلێ و بەدەرە لە مەعریفە.\n٣.شیعرێک بەرھەمھاتووە لەدەرەوەی ژینگە - لەوێشدا نامێنێتەوە، ھەڵاتنێکە توانای مانەوەی نییە، بەڵکو تەنھا سڕکردن و بەنجککردنێکە.\nبێگومان هۆکارى تر و خاڵى ترى پاڵ ئەم خاڵانەش وایانکردووە ئەمڕۆ شیعر لەناو ئێمەدا ببێتە شتێکى بە ڕووکەش سەیرکراو، تەنانەت خوارتریش لە ژانرەکانیتر، زۆر کەسیش ئەم کەوتن و سەرگەردانییەى شیعر دەگەڕێننەوە بۆ هۆکارى ئەوەى کە لە هەموو جیهاندا شیعر پاشەکشەى کردووە و سەردەمى شیعر لە چاو ژانرەکانیترى وەک ڕۆمان بەسەرچووە، بەڵام ئەمە بۆ ئێمە بەتەواوى هۆکارێک نییە جێى دڵنیایى بێت، شیعر لە ئەوروپادا پاشەکشە دەکات، بە هۆکاریى ئەوەى کاریى فەرهەنگیى و فیکرى ئەوێ بەتەواوى چۆتە پێشەوە و هەروەها ژانرە ئەدەبییەکانیش : ڕۆمان و چیرۆک و لە پاڵ ئەوانیشدا سینەما ڕۆڵى گرنگ دەبینێ - یان سیستمى ئاڵۆزیى تەکنۆلۆژیایى، گەر ئەمە هۆکارگەلێک بن باندەست بەسەر ئەوروپاو ئەمریکا و تارادەیەک هەموو دنیایەوە، بەڵام تا چ ڕادەیەک ئەمانە لە کۆمەڵگاى کوردییدا بەدى دەکرێن و بووبنە هۆکارى پاشەکشەکردنى شیعر..لە هەموو ئەوانە دەگەڕێین، لە کوێدا ڕۆمان و چیرۆکى کوردیى ئەوەندە چونەتە پێشەوە تا شیعر بکەوێتە دواى ئەم دوو ژانرە، لە کوێدا شانۆ و سینەماى کوردیى ئەوەندە گەشەیانکردووە تاوەکو خەڵکان لەبرى خۆخەریککردن بە وێنەى سەر کاغەزەکان بە زیندوویى لەگەڵ وێنەکاندا بژین؟\nکاتێ دەق لەخۆیدا ناژى - ناتوانێ لەناو ئەوانیتریشدا ژیانبکات، ئەمڕۆ شیعرى کوردى بەهۆى هەموو ئەو پاساوانەى پێشووتر هەبوون و بەردەوامیش دەوترێنەوە لە ژیانکردنێکى باشدانییە و ناشتوانێ لە ژینگە و ژیانى خۆى نزیکبێتەوە و برواتە ناو خانەکانى کۆمەڵگا، زۆربەى شیعرى کوردى لەسەر دەرهاویشتە خۆى بنیات دەنێت و پەرچەکردارێکى هەستەکى دەنووسێـتەوە.\nیەکێک لەو هۆکارانەى کە وایکردووە شیعرى کوردى لە دەرهاویشتەدا بنیشێت ئەوەیە کە وەڵامى ئازارەکان دەداتەوە، لەبرى ئەوەى قوڵ ڕۆبچێتە ناوییان، مەبەست لە وەڵامدانەوەى ئازارەکان ئەوەیە - شیعرى کوردیى بەردەوام لە بابەتەکانى سێکس، شەڕ، جوانى، دڵداریى، نیشتیمان - بە پەرچەکردار خەریکى وەڵام و خۆخاڵیکردنەوەیە، یان بۆ ساتێک دەرچوونە لەو کەپتانەى کە لە واقیعەکەدا هەن، ئەمە وادەکات شیعر ببێتە پەناگە بۆ کەپت و غەریبى و سەرگەردانیى ناو واقیع - نووچدانێکە نەک دروسکردنى دنیایەک کە ئەم هەموو ئازارانە خەڵق دەکات.\nئەمانە پەیوەندیدارن بە قسە و وتارى نووسەرانى کورد لەسەر شیعر، بەوەى کە شیعر دونیا ناگۆڕێت، شیعر تەنها جوانى بەرهەمدێنێت و جوانییش بەشێوەیەک لە شێوەکان بۆ هەموومان گرنگ و پێویستە، شیعر ئاڵۆزە و خوێندنەوەى بۆ خوێنەرانێکى نوخبە و کەمینەیە، شیعر ناڕواتە ناو گشتەوە..هتد.. وردە وردە زۆریتر لەم قسانە ڕاستەوخۆ شیعر دەخاتە پەراوێزەوە، ڕاستەوخۆش ئەدەب دەخاتە پەراوێزەوە، چونکە مادام شاعیران و نووسەران پێیانوابێت ئەوەى ئەوان دەینووسن ئاڵۆزە و بۆ نوخبەیە یان هیچ ناگۆڕێت و تەنها جوانییەکى پەتییە، خوێندنەوەى وەها دەقێک بۆ زۆر لە خوێنەران دەبێ بە شتێکى زیادە -دەقى شیعریى وەک ئاشنایەک سەیرناکەن و لێى دووردەکەونەوە.\nڕستەى (ئەمڕۆ شیعرى کوردى لە قەیراندایە) تەنها ڕستەیەکە و بەناوماندا دەخولێتەوە و هیچترى لێ سەوزنابێ - لەهیچ لایەکیشەوە ئەو قەیرانە ناخرێتە ناو توێژینەوە و ڕامانەوە، رێگەدەدرێت ئەو ڕستەیە ئاوا بە رێگادا بڕوات و بەردەوام دووپات ببێتەوە، لە بەردەوامییدا شیعر دووربکەوێتەوە لە کۆمەڵگە و چاپخانەکان وەک دێوەزمە و کتێبخانەکان وەک ئەژدیهایەکى بێ کەڵک سەیرى بکەن! هەر ئەم ڕستەیە کاردەکات بۆ ئەوەى شیعرێکى نوێش نەیەتە ناوەوە و بەردەوام چەند شاعیرێکى دیاریکراو هاوشێوەى پاڵەوانى ناو ئەم قەیرانە و ئافاتە پێشوازییان لێبکرێت و وا دەخرێتە بەرچاو کە باشە لەناو ئەو هەموو قەیرانە و سڕبوون و کەوتنى شیعرەدا هێشتا دوو یان سێ شاعیر ماون شیعرمان بۆ بنووسن و تامى شیعر بکەین! لە خۆیدا بازنەکردن بە دەورى دوو یان سێ شاعیردا دەرئەنجامى نەبوونى وردبینى و تێرامان و رەخنەیە نەک ئەو قەیرانەى کە دەناسێنرێت و وەک ئەوەى شیعر وەک باڵندەیەک هەڵفڕیبێ و ئیتر ڕوو لە ئێرە نەکاتەوە. کاتێ ڕەخنەش هاودەم لەگەڵ دەقدا ناڕواتە پێشەوە و تەنها وتار و نووسین لەسەر ئەم دوو یان سێ شاعیرە هەن و ئەوەیتریش کە دەنووسرێت ئەوەندەى پەیوەندى بە نووسەرەکەوە هەیە و پەیوەندییەکانى لەگەڵ وتارنووس ئەوەندە پەیوەندى نییە بە دەقەکەو خوودى ڕاکێشانى دەقەکە - دەق فەرامۆشدەکرێت و شیعر دەکەوێتە ئەو دۆخەى کە ئیستا تێیدایە.\n١. شیعر دابڕاوە لە کۆمەڵگە و وا نیشاندەدرێت ھیچ پەیوەندییەکی بە لایەنی مەعریفەوە نییە و زیاددکراوێک نییە بۆ تێگەیشتن و فراوانکردنی دنیابینی خوێنەر.\n٢. شیعر دەگاتە شوێنێک نەک ھەموو کەس دەتوانێت بینووسێت، بەڵکو ھەموو کەس بتوانێت پاساوی بێ بنەما بۆ نووسینی شیعر بێنێتەگۆڕێ.\n٣.شیعر لە زەمینێکی بەھەشتیی دەئاڵێت و دەبێتە خانەی بەنجکردن و خاڵیکردنەوە و وروژاندن - خانەی وەڵامدانەوە و پەرچەکردار، ھەروەھا دەرگاکردنەوەیەک بۆ کەپتکراوەن و بۆ ساتێکی کەمیشبێ ھەڵاتن لە واقیع.\n٤. شیعر تایبەت دەکرێت بە دوو یان سێ شاعیر یان چەند شاعیرێکی دیاریکراو بەردەوام ڕۆژنامە و گۆڤار و بڵاوکراوەکان بەدەوری ئەوەندا دەخولێنەوە و چاپخانەکانیش ھەمانشێوە مۆری چاپ تەنھا لەو شیعرانە دەدەن، جگە لەوانەش کە لەگەڵ شاعیرەکە پەیوەندییەک لە دەرەوەی دەقەکە کۆیاندەکاتەوە.\n٥. شیعر بێ کاری رەخنەیی کە پێویستە ھاوشان و لەپێشووتریشی بێت سەرگەردان ماوەتەوە، ئەمە قسەیەکە بەردەوام ھەموومان دەیڵێینەوە و راستیشە.\nسەرەراى ئەو هۆکارانەش - دوان لەش شیعرى کوردیى بە قوڵى پەیوەندى بە لایەنەکانى ترى وەک خوێنەر - سیستمى کۆمەڵگەى کوردیى و بارنەهێنان بۆ خوێندنەوە، پەروەردە و نەکردن بە دۆستى کتێبەوە هەیە، ئەمە لە ئاستە گشتییەکەدا کە خوێندنەوەى شیعر و هەموو بابەتەکانیترى دەرەوەى شیعریش دەگرێتەوە، چونکە زۆر حاڵەتى چەقبەستن بۆ ڕوانین لە شیعر و ئەدەبیات پەیوەندى هەیە بە خوێنەرانیشەوە، وێراى ئەوەى پەیوەندى هەیە بە دەق و نووسەر و ڕەخنەوە، تایبەت بۆ کۆمەڵگەى کوردى کە تیایدا رەخنە لاوازە و لە حاڵى نەبووندایە، بەهۆیەوە قورسایى زۆر بۆ ناسینى ئەدەب و شیعرى داهێنارانە دەکەوێتە ئەستۆى خوێنەر خۆى.


Tuesday, 11.10.2020, 1:40\nشەوان دوای کاتژمێر 12 شەو حکومەت بەکردار بوونی نامینێ و کۆمەڵێک گروپی مافیا (بەرپرسی سەربازی و ئەمنی ناسراوی پارتی) حوکمی شار دەگرنەدەست.\nئەو دیاردە مەترسییە چەند ساڵێکە بەردەوامە و بوونی هەیە، واتا لە قوناغی کابینەکانی نێچیریشدا هەر بەو شێوەیە بوو، بەڵام لە دوای مەسرور بارزانی ئەم دیاردەیە زۆر پەرەی سەندووە، بەرادەیەک ئێستا گەرەک و شوینە قەرەباڵغەکانی رابواردن لە دیسکۆ و قومارخانە و مەساجەکان... لە نێوان گروپ گروپی مافیایی دابەشکراوە، کە زۆر جار ئەو گروپانە لەنێوان خۆیاندا بەیەکدا دەدەن، کوشتار و برینداری زۆری لێدەکەوێتەوە، بەبێ ئەوەی پۆلیس توانای ئەوەی هەبێت، یان بوێرێت هیچ کاردانەوەیەک لە بەرامبەریان ئەنجام بدات، تەنانەت ناشتوانێت بەرەو رووی دادگایان بکات، بۆیە زۆربەی ئەو رووداوانە دەشاردرێنەوە و لە راگەیاندنەکانیشدا باس ناکرێن، وەک ئەوەی کە مانگێک بەر لە ئیستا لەسەر رێگای کەرکوک سێ کەس کوژران، هیچ راگەیاندنێک باسی لێوە نەکرد. هەندێک جاریش ئەو گروپە مافیایانە لە نێوان خۆیان دەبیتە شەڕیان و دەنگی تەقە دێت، بۆ بەیانییەکەی کەس نازانێت چی رووی داوە. کاتێکیش ئەوگروپانەی کە لەگەڵ یەکدا بەشەڕ دێن، لە تەک پارە وەرگرتن و کۆنترۆڵکردنی هەر گروپەی بۆ چەند دیسکۆ و قومارخانەیەک، ئەو گروپە مافیایە کە پێک هاتووە لە کەسانی ناو ئاسایش و چەکدارەکانی ناو پارتی، پارە بە زۆر لە دەوڵەمەندەکانی شاریش وەردەگرن. لە هەموو ئەوانە تراژیدی تر، هەندێک جار هاوڵاتی ئاسایی کورد و عەرەب لەم شوینانە دەچن سکاڵا لای ئاسایش تومار دەکەن، لەکاتیکدا خودی ئاسایش و بەرپرسەکان بۆ خۆیان بەشێکن لەم مافیایانە.\nلە خوارەوە چەند گروپێک لە مافیاکانی شەوانی نێو هەولێر\nپێکهاتووە لەم کەسانە: (دێدوان هەمزە سێوێ)، (نێچيروان ناميق هەمزە سيوى)، (ئەمير هەمزە سيوی)، لەگەڵ (عبدالرزاق زرارى).\nئەم گروپە زياتر لە 70 بۆ 80 كەس دەبن، شەوانە دواى کاتژمێر 12 شاو دەبن بە گروبى 4 بۆ 5 نەفرى، سەر ديسكۆ و كافتريا ئوتيلی شەوانە دابەش دەبن، ئەوجا بەو ناوەدا بڵاودەبنەوە و بە زۆر پارە لەو شوێنانە دەسەندن، تەنانەت دەستدرێژی دەکەنە و هاوڵاتییانی تر و بە زۆر رووتیان دەکەنەوە و پارە لەوانیش لێدەسەنن. کاتێکیش دەچنە ئەو شوێنانە هەروەکو مافیاکان پێیان دەڵێن: لە کیشە بە دورتان دەگرین و ناهێلێن کەس دژتان بێ و ئازارتان بدات. جاری وایە رووی داوە کە خۆشیان تووشی کێشە بوون لەگەڵ یەکتردا و بەیەکیاندا داوە،، بەڵام لە هەرشوێنێک يەكێك لەم گروپە ناسراوانەی (دێدەوان هەمزە سيوى) ئەگەر توشى هەر گرفتێک ببێت بە ماوى 10 خولەك بەریان داون، چونکە 40 هەتا 50 کەسیان بە چەك و ئوتوموبیلی بێ ژمارە لەو شوينە ئامادە دەبن و گەلەکۆمەکێ دەکەن و دەبێتە بەزم و هەرا، تا کەسەکەی خۆیان رزگار نەکەن واز ناهێنن.\nگروبى دووەم: ناسراوە بە گروپى خيلانییەكان\nبە سەر پەرشتى (تاريق خيلانى)، (جاسم خيلانى)، (ريكو خيلانى محمود خيلانى)، ئەم گروپە پێکهاتووە لە 30 تا 40 کەس.\nبۆ زانیارییتان (تاريق خيلانى)، بە تاوانی کوشتنی خەڵک زياتر لە ساڵێكە دەستگیر كراوە، (ريكۆ خەيلاني)ش پێش دوو هەفتە توشى كێشە بوو. کەنالى رووداو باسی لێوە کرد.\nگروپی سێیەم (بنەماڵەی شێمەی هارون)\nماڵی (شێمەى هارونی)، پێکهاتووە لە سەرۆك گروپەکە: (شيخ سەلام ئەكرەم شێما هارون)، (بيلال ئەكرەم شيما هارون)، (لقمان ئەكرم) كە ناسراون بە هەنارى ئەم تاقمەش زياتر لە 100 چەكدار دەبن. زۆربەى شوێنە تايبەتەكان ماڵى شيما هارون ئەمنيەتیان دەپارێزێت، ئەم شێونانەی وەک (مەساج)، (ديسكو)، (قمارخانە) و (كافتیریا) و (مەلهاى شەوانە).\nشایانی باسە ساڵی پار سیدادی کوری مەلامستەفا هەردوو کوڕەکەی شیمەی هارونی بە ناوی (بەرهەم) و (ئەکرەم)ی ژەهرخوارد کرد و لە ماوەی یەک مانگدا هەردوکیان مردن، بەڵام نەوەکانی شێمەی هاڕون، بێدەنگ بوون و نەیان وێرا هیچ بکەن، تا ئیستا لەسەر تاڵانی و مافیاگەری خۆیان بەردەوامن.\nگروپی چوارەم (نيزام منارە):\nئەويش کۆمەڵیک چەكدارى لەگەڵە، کە شەوانە ئەمانیش دەچنە سەر بەشێکی تری ديسكۆ و كافترىای شەوانە و سەرانە وەردەگرن.\nبۆ زانيارى هەموو لایەک، ئەم گروپانەی كە شەوانە هەولێر بەڕێوە دەبەن بە ئاگادارى بارزان قەساب و تاريقی بەڕێوەبەری ئاسایشی هەولێرە کارە مافیاییەکانی خۆیان دەکەن و بەڕێوە دەبرێت، چونکە بەشی ئەوانیشی لێ دەدرێت، چونکە ئەمان پارێزگاریان لێدەکەن، هەر کێشەیەکیش هاتە رێگایان چارەسەری دەکەن، بۆیە تا ئیستا هیچ کەیسێک سەبارەت بە گروپە مافیایەنە وەکو سکاڵا تومار نەکراوە، چونکە بارزان قەساب و تاريقی بەڕێوەبەری ئاسایش دیزەبەدەرخۆنەی کەیسەکانیان دەکەن.\nدیسان بۆ زانيارى هەندێك شوێنی تایبەت هەن، كە خاوەنی ئەم شوينانە بارزانییەکانن، بە هيچ شێوەيەك ئەم گروپانە بەو ناوەدا ناچن و ناوێرن نزيك ئەم شوينانە بکەونەوە، بەنمونە:\n１- مجمع چفين كە پێك دێت لە ملهاو ديسكو قمار خانە و مەساج\n２- صالة رينيسا لە عنكاوە\n３- صالة لوف تايم لە عنكاوە.\n４- ديسكوى عبد بارزانى لە سەر جادى 100 مەترى نزيك فاملى موڵ.\n５- زور شوينى ترى شەوانە، كە خاوەنەکانیان بارزانين ئەم گروپانە، بە هیچ شێويەك ناوێرن لێی نزيك ببنەوە.\nلە خوارەوە وێنەی چەند کەسێک لەوانەی کە بە شەوانە کاریی مافیی دەکەن، دیسکۆ و قومارخانە و مەساج و شوێنەکانی تر بەڕێوە دەبەن\nئەمانەی خوارەوەش چەند کەسێکن لە نەوەکانی شێمەی هاڕوون\nبەرهەم و ئەکرەمی شێمەی هارون، کە سیداد بارزانی دەرمانخواردی کردن\nدەزگای پاراستن هونەرمەندەكەی رۆژهەڵاتی تیرۆر كردووە\nمیتی تورک پەیوەندیی و بازرگانی نێوان حکومەتی ھەرێم و داعش رێکدەخات\nقەشمەرخانەکەی هەرێمی کوردستان پڕە لە نمونەی ناشرینی ناو کۆمەڵگا


٤١مین ساڵی دامه‌زراندنی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان پیروز بێت | یاریکورد یاهەق\nHome یاریکورد و یارسان ٤١مین ساڵی دامه‌زراندنی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان پیروز بێت\n٤١مین ساڵی دامه‌زراندنی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان پیروز بێت\nلە ساڵی ١٩٧٥ چەند مروڤێکی ئازا و جوامێر لە سەردەمێکی سەخت و دژوار بیروکەی یەکیەتی نیشتمانی کوردستانیان دارشت.\nئەو مروڤە شورشگیرانە بریتینن لە ئەم بەرێزانە ١- جەلال تاڵەبانی٢- نەوشیروان مستەفا ٣-د،فواد مەعسوم 4-عومەر شیخموس 5-عبدولڕەزاق فەییلی6-کەماڵ فواد.\nسبەینێ چوار شەمە ریکەوتی ١ی ٦ ی ٢٠١٦ یادی ٤١ ساڵەی دامەزراندنی یەکیەتی نیشتمانی کوردستانە .\nیەکیەتی نیشتمانی کوردستان لە خەباتی خویدا قوربانی زۆری لە رێگەی رزگاری کوردستان پێشکەش بە بارەگای پیروزی نیشتمان کردوە .\nدوای راپەرینیش یەکیەتی روڵێکی بونیادنەرانەی هەبووە لە دورستکردنی سەقامگیری و بوژانەوەی وڵات وئەو روڵە گرنگ و دڵسوزانەی یەکیەتی لە پێناو پێشخستنی خاک و نیشمان هاشا هەڵنەگرە و نەیارەکانی یەکیەتیش دان بە ئەو راستیەدا دەنیەن و نکوڵی لێ ناکەن.\nئیستاش نەوەی کورد لە هەموو کوردستان ئەو چاوەروانیەی لە یەکیەتی نیشتمانی کوردستان هەێە کە لە ئەو رۆڵە گرنگەی بەردەوام بێت و نەێەڵێت ئاواتی لە مێژینەی دوژمنان بێتە دی کە چاویان بە ئەو ئەزموونەی باشوری وڵات هەڵ نایەت و لە هەموو لاێکەوە لە ریگای چڵکاو خورەکانیانەوە هەوڵی تێکدانی ئەو هەریمە کوردیە دەدەن .\nکاتێک یاد لە روژی لە دایک بوونی یەکیەتی نیشتمانی دەکرێت نابێت روڵی جنابی مام جەلال چە وەک سکرتێری یەکمی ئەو هێزە چە وەک رێبەرێکی ناوداری کورد لە بیر بکرێت.\nمام جەلال وەک پیاوێکی گەورە و دیپلوماتکارێکی بە ئەزمون لە ساڵانی رابردو هەمیشە روڵی گرنگی هەبەبووە لە پاراستنی یەک دەنگی و یەک رێزی نێو ماڵی کورد ئەو دەورەی بەرێزیان هەیان بووە لە رابردو گەلی کورد و خاکی کوردستان شانازی بە ئەو دەوری بەرێزیانەوە دەکەن.\nلێرەوە و لە ئەم روژە پیروزە دا هیوای چاکبوونەوە بۆ بەرێز مام جەلال دەخوازین و هیوادارین کە رێگاکەی مام جەلال دایم پڕ رێبوار بێت و ماڵە گەورەکەی یەکیەتی وەک هەمیشە ماڵی هەمووان بێت.\nلە کوتایدا جارێکی دیکە جوانترین پیروزبایی ئاراستەی هەموو نەتەوەی کورد و کادیران و دڵسوزانی یەکیەتی نیشتمانی لە سەروەی هەموویانەوە بەرێز مام جەلال دەکەم و رایدەگەێنم کە ئەرکی هەنوکەیی ئێستای هەموومانە تەواو کەری رێگاکەی مامە بین بۆ خەبات لە پێناو مافی چارەی خۆنوسین و هەوڵ بدەین بۆ ئاشتی نەتەوەیی لە هەموو کوردستانی گەورە.\nجارێکیتر پیروزە لە هەموو کوردستانی گەورە،\nژمارەی بینین 1,794


باڵندە و ئاژەڵەکان لە وەرزی زستاندا و پێشنیارێک....\nهەواڵی / 21/1/2021 221 جار بینراوە\nسەرۆکی ڕێکخراوی ئایندە بۆ پاراستی ژینگە\n♦ماوەی چەند ساڵێکە بەشێک لە دڵسۆزانی ژینگە و دۆستان و خەمخۆرانی باڵندە و ئاژەڵە کێوییەکان، لەکاتی هاتنی وەرزی زستان و بەفرباریندا، لەبەشێک لە ناوچە شاخاوییەکان، خواردن و دانەوێڵە دادەنێن بۆ باڵندە و ئاژەڵەکان.\n♦ئەم کارە مایەی خۆشحاڵییە لەبەر ئەوەی بەزەییهاتنەوە بە باڵندە و ئاژەڵەکان هەمیشە سیفەتێکی جوانی کوردەواری بووە، و ئاینی پیرۆزی ئیسلامیش هانماندەدات بۆ وەها کارێک، من گومانم نیە لەوەی خوای گەورە لە هەموو مرۆڤەکان سۆز و بەزەیی بۆ دروستکراوەکانی خۆی زیاترە، دڵنیام لە هیچ وەرزێکدا دروستکراوەکانی خۆی فەرامۆش ناکات.\n♦بەڵام بە پێی بە دواداچوونم و پرسیارکردن لە چەند پزیشکێکی بەڕێزی ڤێرتێنەری، دەبێ لایەنی کەم جۆری ئەو خۆراک و دانەوێڵانە بزانین کە دەیبەینە ئەو شوێنانە، بە تایبەتی خۆراکەکان نەبنە هۆکاری زیان گەیاندن بە باڵندە و ئاژەڵەکان، بەتایبەتی لە ماڵەوە یاخود لە چۆڵەوانی نزیک گەڕەکەکان، دەکرێ پاشماوەی خۆراکەکانی خۆمان کە ڕۆژانە بەکاری دەهێنین، بە ئاوی گەرم بشۆرێتەوە دواتر بدرێت بە باڵندە و ئاژەڵەکان، ئەگەر نا زیانیان پێدەگەیەنێت، واتە بۆ باڵندە و ئاژەڵی ماڵیش خۆراکی چەور و ماوە بەسەرچوو و زیانیان پێدەگەیەنێت.\n♦دەبێ ئاگاداریش بین خۆراکەکان لە چەند شوێنێکی دیاری کراو دابنرێن بە تایبەتی نزیک لە بنکەکانی پۆلیسی دارستان و پاراستی ژینگە، یا هەر بنکەیەکی تر، نەکا کەسانی بێویژدان ئەو شوێنانە بەکار بهێنن بۆ قەڵاچۆکردن و لەناوبردنی ئاژەڵ و باڵندەکان و ڕاویان بکەن، وەکو پێشتر لە وەرزی هاویندا ئەو کارە نەشیاوانەمان لە زۆر شوێن دەبینی کاتێ ئاژەڵ و باڵندەکان دەچوون بۆ ئاو خواردنەوە لەو شوێنانەی بە شێوەی دەستکرد ئاویان پێدەدرا.\n♦یاخود دەکرێ هەر کەسە و بە پێی توانا لە بان خانوو یا دیوارەکان جۆرە خۆراکێک یا دانەوێڵەیەک دابنێین بۆ ئەوەی باڵندەکان سوودی لێببینن.....\nبەهیوای ئەوەم هەمووان سودمان هەبێ بۆ دەوروبەری خۆمان بە تایبەتی بۆ ئاژەڵ و باڵندەکان.


فرۆكه‌خانه‌ی هه‌ولێر روونكردنه‌وه له‌سه‌ر گه‌شته‌كانی ده‌دات - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو كوردستان هەوا فرۆكه‌خانه‌ی هه‌ولێر روونكردنه‌وه له‌سه‌ر گه‌شته‌كانی ده‌دات\nفرۆكه‌خانه‌ی هه‌ولێر روونكردنه‌وه له‌سه‌ر گه‌شته‌كانی ده‌دات\nپرس میدیا 3/15/2020 06:20:00 م سڵایدشۆو, كوردستان, هەوا,\nفڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر رایده‌گه‌یه‌نێت، جگە لە شاندە فەرمی و دیپلۆماتكارەكان، هەر كەسێك كە دێتە هەولێر، هاووڵاتی هەر وڵاتێك بێت، راستەوخۆ رێنماییەكانی كەرەنتینەی بەسەردا جێبەجێ دەكرێت.\nفڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر راگه‌یه‌ندراوێكی سه‌باره‌ت به گه‌شته‌كانی بڵاوكرده‌وه‌و ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه، جگە لە شاندە فەرمی و دیپلۆماتكارەكان، هەر كەسێك كە دێتە هەولێر، هاووڵاتی هەر وڵاتێك بێت، كە لە ماوەی ٣٠ رۆژی رابردوودا سەردانی یەكێك لەم وڵاتانەی خوارەوەی كردبێت، لە كاتی گەیشتنی بۆ فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر، راستەوخۆ رێنماییەكانی كەرەنتینەی بەسەردا جێبەجێ دەكرێت.\nروونیشیكردووه‌ته‌وه، كه وڵاته‌كانیش بریتیین لە، بەلجیكا، هەنگاریا، كرواتیا، قوبرس، ئەڵمانیا، فەڕەنسا، یۆنان، ئەلبانیا، لیتوانیا، لۆكسمبۆرگ، ماڵتا، هۆڵەندا، چیك، پۆڵەندا، پورتوگال، رۆمانیا، سلۆڤاكیا، سلۆڤینیا، فینلەندا، ئیسپانیا، سوێد، بۆسنیا و هێرزێگۆڤینا، بەریتانیا، ئێرلەندا، نەرویج، سڕبیا، مۆنتینێگرۆ، بولگاریا، نەمسا، سویسرا، لبنان و لاتڤیا.\nهه‌روه‌ها ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه، ئەو هێڵە ئاسمانییانەی كه لەخوارەوە ئاماژەیان پێكراوە تاكو ئەمڕۆ 15ی ئازاری 2020 گەشتەكانیان بەردەوامە و فڕۆكەخانەكەش پێشنیاری ئەوە بۆ گەشتیاران دەكات، بەر لە گەشتكردن پەیوەندی بەو هێڵە ئاسمانییەوە بكەن كە لە رێگەیەوە گەشتەكەیان ئەنجام دەدەن.\nئەو هێڵە ئاسمانییانەی كە تائێستا لەسەر گەشتەكانیان بەردەوامن هەریەكە لە هێڵی ئاسمانی قەتەری – دەوحە، هێڵی ئاسمانی رۆیاڵ جۆردەنیان – عەممان – كە لە رێكەوتی 17ی ئەم مانگەوە گەشتەكانی دەوەستێت، هێڵی ئاسمانی نەمساوی – ڤیەننا، هێڵی ئاسمانی ئێر عەرەبییە – شاریقە – كە لە رێكەوتی 17ی ئەم مانگەوە گەشتەكانی دەوەستێت و دوایین گەشتی 16 ی مانگ ئەنجام دەدات، هێڵی ئاسمانی فلای دوبەی – دوبەی – لە رێكەوتی 17ی ئەم مانگەوە گەشتەكانی دەوەستێت و دوایین گەشتی 16ی مانگ ئەنجام دەدات، هێڵی ئاسمانی مسڕییە – قاهیرە ،هێڵی ئاسمانی سەن ئیكسپرێس – دۆسلدۆرف .\nهێڵی ئاسمانی فلای ئەربیل – سەرجەم گەشتەكانی بۆ سەرجەم شوێنەكان وەستاون، تەنها گەشتی ئەمڕۆ 15/3-2020كاتژمێر 19 بۆ شاری ئەسینای یۆنان ئەنجام دەدات و دواتر دەوەستێت.\nهێڵی ئاسمانی میدڵ ئیست – لە رێكەوتی 16/3/2020 ەوە گەشتەكانی دەوەستێت و لە كاتی ئێستادا تەنها هاووڵاتیانی لبنانی بۆیان هەیە كە گەشت لە رێگەیەوە ئەنجام بدەن.\nلەبارەی ئەو هێڵە ئاسمانییانەی كە گەشتەكانیان بۆ فڕۆكەخانەی هەولێر راگرتووە، ئاماژە بەوەكراوە، كه لە رێكەوتی 14ی مانگەوە، گەشتە نێوخۆییەكان بە چوون و هاتنەوە لە لایەن هەریەك لە هێڵی ئاسمانی ئەلعێڕاقییە و هێڵی ئاسمانی فلای بەغداد و هێڵی ئاسمانی ماهان ئێر لە تارانەوە بۆ فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر وەستاون.\nهەریەك لە هێڵە ئاسمانییەكانی توركیش ئێرلاین، پێگاسۆس، تەیڵ ویند و فلای ئەربیل گەشتەكانیان بۆ وڵاتی توركیا تاكو رێكەوتی 28ی ئەم مانگە راگرتووە.\nهەریەك لە هێڵی ئاسمانی سعودیە و فلای ناس بۆ هەردوو شاری مەدینە و جەددە و هێڵی ئاسمانی گۆڵف ئێر بۆ وڵاتی بەحرێن و هێڵی ئاسمانی ئازربایجان بۆ وڵاتی ئازربایجان وەستاون.\nلە ئێستادا هێڵی ئاسمانی شام وینگس وەستاوە و ئەم هێڵە تەنها دوو گەشت ئەنجام دەدات لە رێكەوتەكانی 17 و 23 ی ئەم مانگەدا كە تەنها بۆ هاووڵاتیانی سووریان كە بگەڕێنەوە وڵاتەكەیان.\nتاگەکان # سڵایدشۆو # كوردستان # هەوا\nBy پرس میدیا at 3/15/2020 06:20:00 م\nLabels: سڵایدشۆو, كوردستان, هەوا\nسڵایدشۆو كوردستان هەوا


سورەتی الاخلاص لە شعری یۆنانی وەرگیراوە؟ – گروپی زاکیر\nبەپێی توێژینەوە زانستیەکان هاوڕێیەتی نێوان پیاو و ئافرەت درۆیە\nپەڕتوکخانە, لادانی گومان\nبەرێزان و خۆشەویستان بەراستی ئاستی زۆری ئەم بێباورانە لە دەقەکان و زانستدا لەژێر سفرداییە کە سالب ٥۰ وە بەهۆی بێ زانستیانەوە پەنا دەبن بۆ مسحیەکان بۆ ئەوەی یارمەتیان بدەن بۆ ئەوەی گومان لەسەر قورئان و ئیسلام دروست کەن ،\nیەکێک لەم گومانە تێکشکاوەی ئەم چەواشەکارانە ئەوەیە دەلێن سورەت الاخلاص لە شعری یۆنانی وەرگرتووە وا بیردەکەونەوە مسولمانان بێئاگان و زمانی یۆنانی نازانن ، ئه‌وه‌ی ده‌مه‌وێت پێتانی ڕا بگه‌ێنم ئه‌وه‌یه کە ئەم بێدین له ژێر په‌رده‌ی قورئانیدا جیاوازیی نێوان یۆنانی و فه‌ره‌نسی ناکات ؟ ئه‌م ده‌قه‌ی داناوه به حساب یۆنانییه که‌چی فه‌ره‌نسییه ،\nدەزانن بۆ چونکە ئەم بێباورە خۆیان نەزمانی انگلیزی نە یۆنانی نە فەرەنسی دەزانن بۆیە مسحیەکان بۆ کارە قێزەونەکایان بەکاردێنن و دەزانن ئائەو ئاوابێ مستەوانە ،\nکەواتە ئەم بێباورە دووجار درۆ و چەواشەی کرد\nیەکەمیان ووتی قورئان لە شعری یۆنانی وەرگیراوە دووەمیشان کەچی وانەبوو ئەمە نە شعری یۆنانی بوو نەهەر دەقەکەش زمانی یۆنانابوو\nئەوەیە ئەم بێباورە هاتووە تفسیری سورەتی الاخلاص هێناوە دوایی دەلێت ئاببینن قورئان لەمانە وەرگیراوە\ninengendre il n′a jamai inengendre′ ,dun seul tenant, rien ne est semblable\nئه‌م ڤیدیۆیه‌ش که دامان ناوه ده‌قی سوره‌تی الاخلاصه به یۆنانی . بۆیه داوا لەم بێدین له ژێر په‌رده‌ی قورئانیدا ده‌که‌م پێمان بڵێت ئه‌و نوسینه‌ی دایناوه له کوێی یۆناندا هه‌یه ؟\nبه‌ڕێزان ئێوه‌ش لای خۆتانه‌وه بزانن ئەوەی ئەم بێدین له ژێر په‌رده‌ی قورئانیدا به فه‌ره‌نسی دایناوه له‌گه‌ڵ ئه‌و ته‌رجومه‌یه‌ی له ڤیدیۆکه‌دا به یۆنانی دانراوه وه‌ك یه‌کن یان نا ؟ به‌ڵکو خودا بیکات یۆنانی و فه‌ره‌نسی وه‌ختی خۆی وه‌ك یه‌ك بوبێتن ؟ هه‌مو شتێ لای خودا ئاسانه\nبۆ زیاتر به‌رچاو ڕونی : کلیکی ئه‌م لینکه بکه‌ن ته‌رجومه‌ی سوره‌تی الاخلاصه به فه‌ره‌نسی له‌سه‌ر ڤیدیۆکه نوسراوه .\nبۆیە بەرێزان و خۆشەویستان باور بەهیچ بێباورێک باور مەکەن زۆری هەرە زۆری گومانی بێباوران ئائەوایە هیچیان گومان نییە بەڵکو هەمووی درۆ و چەواشە و هەڵخەلەتاندنە\nفه‌رمو کاکەی بێدین له ژێر په‌رده‌ی قورئانیدا ده‌قه یۆنانیه‌که‌ی پارامیندس بهێنه و بزانین له چی مۆزه‌خانه‌یه‌ك دانراوه یان لینکی ئەم دەقەمان بۆ بنێرە کەدات ناوە ؟\nچۆنیەتی وەڵام دانەوەی گومانی بێباوران بەشێوەی فەلسەفیەوە لەلاین م.سەرباز


له‌لایه‌ن: ئیسڕا بورهان - به‌روار: 2021-10-23-14:55:00 - کۆدی بابەت: 6943\nنەوال سەعداوی (بە عەرەبی: نوال السعداوی) نووسەر و پزیشکی ناوداری میسڕی و داکۆکیکار لە مافی ژنان، لە ساڵی 1931 لە ناوچەی "کەفر تەڵحە" لە میسڕ لەدایکبووە، لە خێزانێکی گەورە پەروەردە کراوە و خاوەن دە خوشک و برا بووە، باوکی زۆر بایەخی بە زانست و زانیین داوە هەموو منداڵەکانی خستووەتە بەر خوێندن و فێری خوێندەواری کردوون، باوکی کەسێکی نیشتمان پەروەر بووە و کەسایەتی باوکی زۆر کاریگەری هەبووە لەسەر نەوال، هەر لە منداڵییەوە نەوال کچێکی بوێر و چاونەترس و ڕێچکەشکێن بووە، باوکی پاڵپشت و هاندەری یەکەمی ژیانی بووە، کۆچی دوایی باوک و دایکی نەوالی ناچار کرد کە ببێتە بەخێوکەری خوشک و براکانی، سەرەڕای هەموو کۆسپێک توانی کۆلێژی پزیشکی لە زانکۆی قاهیرە بەدەست بهێنێت و لە ساڵی 1955 بە سەرکەوتویی هەموو قۆناغەکانی خوێندنی زانکۆی بڕی و لە نەخۆشییەکانی سینگ پسپۆڕی وەرگرت و لەو بوارەدا کاری کرد، پاشان گرنگی بە بواری پزیشکی دەروونی دا، لە ساڵی 1966 پلەی ماجستێری لە زانستە تەندروستییەکان بەدەستهێنا لە زانکۆی کۆڵۆمبیای وڵاتی ئەمریکا.\nچەند وێستگەیەکی ژیانی نەوال سەعداوی\nـ لە ساڵی 1957 یەکەمین کۆمەڵە چیرۆکی دەرکرد بە ناوی "تعلمت الحب (فێری خۆشەویستی بووم)"، ئەم کتێبە وێنەدانەوی ژیانی خۆی بووە وەکوو پزیشکێکی ژن و نووسەرێک لە ڕێگەی چیرۆکەکانی باسی لە پێویستی بوون و هەبوون و کاریگەری خۆشەویستی کردووە لە کۆمەڵگا.\nـ گۆڤاری تەندروستی دەرکردووە و هەر خۆیشی وەکوو سەرنووسەری گۆڤارەکە کاری کردووە، هیچ سنورێک بۆ ناوەڕۆکی بابەتەکان نەبووە و هەموو بیر و بۆچوونەکانی کە دژی دابونەریتە باوەکانی کۆمەڵگە بووە و داکۆکی لە مافی ژنان کردووە لەم گۆڤارەدا زۆر بە ئازادانە باسی کردووە، هەر بۆیە گۆڤارەکەی لە ساڵی 1972 داخرا و بەردەوامی نەبوو.\nـ نەوال سەعداوی لە وەزارەتی تەندروستی وەکوو بەڕێوبەر و بەرپرسی تەندروستی گشتی کاری کردووە، هەروەها سەرۆکی سکرتێری سەندیکای پزیشکان بووە و لە ساڵی 1972 بەهۆی نووسینەوەی کتێبی "ژنان و سێکس" لە هەموو کارەکانی دوورخرایەوە.\nـ لە ساڵی 1973 بۆ ساڵی 1978 نەوال لە پەیمانگای ئاداب و زانستی باڵا کاری کردووە.\nـ نەوال سەعداوی لە ساڵی 1982 کۆمەڵەی هاوکاری ژنانی عەرەبی دامەزراند و بووە ئەندامی ئەنجومەنی باڵای هونەر و زانستە کۆمەڵایەتییەکان لە قاهیرە، هەروەها کۆمەڵەی پەروەردەی تەندروستی و کۆمەڵەی ژنانی نووسەرانی میسڕی دامەزراندووە.\nـ بەهۆی بیروبۆچوونی سیاسی و بڵاوکردنەوەی ڕۆژنامەیەک لەسەر ژنان بەناوی "ڕووبەڕووبوونەوە" لە سەردەمی فەرمانڕەوایی "ئەنوەر سادات" بۆ ماوەی مانگێک زیندانی کراوە، هەر لەسەر ئەو مەبەستە لە ساڵی 1983 کتێبی "یاداشتنامەی زیندانی ژنانی" بڵاوکردەوە کە باسی لە کێشە و ئازارەکانی ژنان دەکات لە زیندان و ڕۆژەکانی زیندانی بە جوانترین رۆژەکانی ژیانی دادەنێت.\nـ بەهۆی بیروباوەڕ و سەرەنجەکانی لەسەر ئیسلام ڕووبەڕووی ڕەخنە و سەرەنجی توند و چەندان فەتوا و تۆمەت و هەڕەشەی کوشتن بووەتەو و لە زۆربەی پیشەکانی دەرکراوە و دوورخراوەتەوە.\nـ نەوال سەعداوی ڕۆڵێکی گرنگی هەبووە لە بنبڕکردنی دیاردەی خەتەنەکردنی مێینە لە میسڕ و دەیان ساڵ شەڕی لەسەر ئەم بابەتە کردووە و بیروبۆچون و لایەنە زانستی و تەندروستییەکانی دەخستەڕوو و خەڵکی هۆشیار دەکردەوە، تا ئەوکاتەی بە بڕیارێکی حکومی میسڕ لە ساڵی 2008 خەتەنەکردنی مێینە بە تاوان دانراو سزای بۆ دانرا.\nـ لە چەندان زانکۆی جیهانی وەکوو وانەبێژ کاری کردوو و وانەی وتووەتەوە.\nبەرهەمەکانی نەوال سەعداوی\nنەوال سەعداوی وەکوو ژنێکی گەنج دەستی کرد بە نووسین و چەندان بەرهەمی کتێبی بڵاوکردەوە، کە هەندێکیان وەرگێڕدراونەتە سەر چەندین زمانی بیانی جیهانی، بەڵام هەندێک لە کتێبەکانی لە وڵاتانی عەرەبی قەدەغەکراون و ڕوبەڕووی ڕەخنەی توند کراوەتە بە هۆکاری ئەوەی لەگەڵ بنەماکانی ئیسلامدا ناگونجێت، نووسینەکانی کاریگەری گەورەیان لەسەر هزری خوێنەر درووستکردووە.\nفێری خۆشەویستی بووم\nیاداشتنامەی زیندانی ژنان\nژن و سێکس\nکێشەی ژنانی میسڕ لە سیاسەت و سێکسدا\nمردنی دوایین پیاو لەسەر زەوی\nدوانەی دەسەڵات و سێکس\nگەشتەکانم بە جیهاندا\nبەهەشت و شەیتان\nژنێک لە خاڵی سفردا\nژن و ئاین و ڕەوشت\nخۆشەویستی لە سەردەمی نەوتدا\nدوو ژن لە ژنێکدا\nـ خەڵاتی باکوور و باشوور لە یەکێتی ئەورووپا لە ساڵی 2004.\nـ خەڵاتی ئینیانای نێودەوڵەتی Inana International Prize لە ساڵی 2007.\nـ خەڵاتی ستێج داگرمان Stig Dagerman Prize لە سوید لە ساڵی 2011.\nـ خەڵاتی Seán MacBrid بۆ ئاشتی لە ساڵی 2012.\nـ چەندان دکتۆرای ڕێزلێنانی بەدەست هێناوە لە زانکۆ ناودارەکانی جیهان.\nسەڕەڕای ئەوەی کە نەوال سەعداوی باوەڕی بە پرۆسەی هاوسەرگیری نەبووە و هەمیشە ڕەخنەی توندی گرتووە لەسەر شێوازی هاوسەرگیری لە کۆمەڵگە ڕۆژهەڵاتییەکان، بەڵام خۆی سێ جار هاوسەرگیری کردووە، یەکەم هاوسەرگیری لەگەڵ هاوڕێ و هاوپیشەی خۆی بووە بە ناوی "ئەحمەد حیلمی" دوای دوو ساڵ بەهۆی ئالودەبوون و هەوڵدانی ئەحمەد بۆ کوشتنی لێی جیابووەتەوە، لەم هاوسەرگیرییە بووە خاوە کچێک بە ناوی "مونا حیلمی" كە هەمان ڕێچکەی دایکی گرتووە ڕۆژنامەنووس و نووسەرێکی ناوداری میسڕە، نەوال بۆ جاری دووەم هاوسەرگیری لەگەڵ یاساناسێک کردووەتەوە بەڵام بە ماوەیەکی کورت لێی جیا بووەتەوە، هۆکاری سەرەکی جیابوونەوەشیان لە زاری نەوال سەعداوی خۆیەوە ئاشکرا بوو، کاتێک هاوسەرەکەی پێی وتوە "لە نێوان من و نووسینەکانت یەکێکیان هەڵبژێرە، نەوالیش وەڵامی داوەتەوە کە "بێگومان نووسینەکانم هەڵدەبژێرم"\nبۆ جاری سێیەم هاوسەرگیری لەگەڵ ڕۆماننووس و سیاسەتمەداری میسڕی "شەریف حەتاتە" کردووە کە لە سەردەمی جەمال "عەبدولناسڕ" بۆ ماوەی 13 ساڵ زیندانی کراوە، لەم هاوسەرەی کوڕێک و کچێکی هەبووە، لە دوای چل و سێ ساڵ هاوسەرگیری لە ساڵی 2010 لێک جیابوونەتەوە.\nنەوال سەعداوی لە ٢١ی ئاداری ٢٠٢١ بەهۆی نەخۆشییەکانی گەدە و چەند کێشەیەکی تەندروستی دیکەوە، کۆچی دوایی کرد، لەسەر ڕاسپاردەی خۆی داوای کردبوو کە تەنها خێزان و هاوڕێ نزیکەکانی ئامادەبن لە بەخاکسپاردنەکەی، له گۆڕستانی تایبەت بە خێزانەکەی لە ڕۆژئاوای قاهیرە بە خاکسپێردرا.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : نەوال سەعداوی