سیروان سیرینی: پێویسته كورد خیانه‌تكاران سزا بدات و جارێكی تر خۆی رێك بخاته‌وه\nسیروان عه‌بدوڵا سیرینی سه‌رۆكی لیژنه‌ی په‌روه‌رده له ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق له‌م دیمانه‌یه‌ی "وشه"دا، باس له وێرانی كه‌رتی په‌روه‌رده‌ی عێراق ده‌كات و به راشكاوی بێهیوایی خۆی ده‌خاته ڕوو به‌رانبه‌ر ئه‌و ئه‌قڵییه‌ته‌ی حوكمڕٍانی ده‌كات. هاوكات له‌باره‌ی دۆخی كوردستان و عێراقه‌وه ده‌ڵێ، "نابێت چاوه‌ڕوانی هیچ بكه‌ین له ره‌گه‌زپه‌رست و شۆڤێنی، به‌ڵكو ناوماڵ رێك بخه‌ینه‌وه و خیانه‌تكارانی 16ی ئۆكتۆبه‌ر سزا بده‌ین و سیاسه‌تێكی ناوی (ماكرۆنی) ده‌ست پێ بكه‌ین.\nسیرینی وه‌ڵامی ئه‌و ده‌نگۆ و تۆمه‌تانه‌یش ده‌داته‌وه كه به كه‌مته‌رخه‌می خزمه‌ت نه‌كردنی خه‌ڵكی رواندز خراوه‌ته شوێنی و به‌گوته‌ی خۆی "سه‌رده‌می قایمقامی ئه‌و سه‌رده‌می زێڕینی شارۆكه‌كه‌یه".\n٭ڕه‌وشی په‌روه‌رده له عێراق به‌گشتی و هه‌رێم به تایبه‌ت له دیدی په‌رله‌مانه‌وه چۆنه؟\nڕه‌وشی په‌روه‌رده‌ی عێراق له سایه‌ی حوكمڕانی تایفی شۆڤێنی، بیرته‌سكی، ره‌گه‌زپه‌رستی دواكه‌وتووانه، ده‌ستوه‌ردانی هه‌رێمی، گه‌مژه‌یی سه‌ركرده‌كانی عێراق، وێرانه‌یه. كه ده‌ڵێم وێرانه‌یه ئه‌گه‌ر به‌راورد بكه‌ین له ساڵانی شه‌ست و حه‌فتاكاندا په‌روه‌رده‌ی عێراق له‌سه‌ر ئاستی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و وڵاتانی عه‌ره‌بی پێشه‌نگ بوو، كه‌چی ئه‌مڕۆ تا پارساڵ 2017، ته‌نیا له عێراق به‌بێ هه‌رێمی كوردستان پێویستی به دروستكردنی ٢٣ هه‌زار باڵه‌خانه‌ی قوتابخانه هه‌یه و ساڵانه‌یش ئه‌و ژماره‌یه له زیادبووندایه، وێڕای نه‌بوونی شه‌فافییه‌ت له كار و پڕۆژه‌كاندا و به هه‌ده‌ردانی ملیاران له بودجه‌ی ته‌رخانكراو بۆ پڕۆژه‌كانی په‌روه‌رده‌یی.\nبه‌رپرسانی حكوومی و په‌رله‌مانی له عێراق له جیاتی بیر له خه‌می خه‌ڵك و پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری و بیناكردنه‌وه‌ی ژێرخانی ئابووری و چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئیداری و سیاسی و پیكه‌وه‌ژیان بكه‌نه‌وه، به‌تایبه‌تی له سه‌روبه‌ندی داڕشتنه‌وه و تێپه‌ڕاندنی بودجه‌ی ساڵانه، هه‌موویان شه‌ڕیانه له‌سه‌ر دروستكردنی لیواكانی حه‌شد و گرێبه‌ستی سه‌ربازی و و لۆجیستی و هاوكات دروستكردنی حزبی تازه و زیاتر له‌پێناو مانه‌وه‌ی خۆیان له ده‌سه‌ڵاتدا. بۆیه ده‌ڵێم عێراق به گشتی بووه‌ته كه‌لاوه و وێرانگه‌یه‌ك كه زۆر ئه‌سته‌مه له‌ژێر عه‌قڵییه‌ت و ده‌سه‌ڵاتدارێتی ئه‌م جۆره كه‌سایه‌تییانه‌ی ئه‌مڕۆ حوكمڕانی ده‌كه‌ن، ئه‌و وڵاته ڕوو له پێشڤه‌چوون بكات.\n٭ئێوه چ كاریگه‌رییه‌كتان هه‌بووه له به‌غدا بۆ پڕكردنه‌وه‌ی كه‌موكوڕی په‌روه‌رده‌یی له كوردستان؟ له كاتێكدا ئێسته لێره په‌روه‌رده به چه‌ندان ته‌نگژه‌ی نه‌دانی مووچه‌ی مامۆستا و باڵه‌خانه و كتێبی كۆندا تێده‌په‌ڕێ، یان چیتان كردووه له‌ڕێی ئاژانسه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانه‌وه بۆ په‌روه‌رده؟\nمه‌سه‌له‌یه‌كی كوردی هه‌یه ده‌ڵێت "كه‌چه‌ڵ گه‌ر حه‌كیم بووایه چاره‌سه‌ری خۆی ده‌كرد"، كاتێك عێراق خۆی سه‌رووی ١٣٠ ملیار دۆلار قه‌رزار بێت و كورتهێنانی بودجه‌ی هه‌بێت، ئێمه چی پێشبینی بكه‌ین بۆ هه‌رێم بكرێت له به‌غدا؟. له كوردستان حكوومه‌ت و وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده و لیژنه‌ی په‌رله‌مانی خۆمان هه‌یه و ئه‌وان به‌پێی توانستی لۆجیستی و ته‌كنیكی و پسپۆڕی خۆیان كاروباره‌كان رایی ده‌كه‌ن و هیچ پێوه‌ندییان به به‌غداوه نییه. به‌گشتی هه‌ر بابه‌تێك پێوه‌ندی به هه‌رێمه‌وه هه‌بووبێت به تایبه‌تی ناوچه دابڕاوه‌كان، بگره هه‌ندێك جاریش هه‌رَیمی كوردستان خۆی تا ئاستێكی باش به‌پێی ده‌سه‌ڵاتی خۆمان به رژدی كارمان بۆ كردووه و چاودێری و به دواداچوونمان بۆ كردوون و زۆر جارانیش ئاكامی ئه‌رێنی لێ كه‌وتووه‌ته‌وه. من ناڵێم چیم بۆ هه‌رێم كردووه، به‌ڵام ئه‌و لایه‌ن و هاووڵاتییانه‌ی كاریان به بواری ئێمه بووبێت به‌بێ ناسین و گه‌ڕانه‌وه بۆ باكگڕاوندیان، هه‌موو شتیكمان بۆ كردوون.\n٭هه‌ندێك ده‌ڵێن ئه‌ندام په‌رله‌مانی بۆ ئه‌وه بووه مووچه‌ی باش وه‌ربگرن و لێی دانیشن، بۆیه كێشه نه‌ته‌وه‌یییه‌كان و داواكردنی مافی خه‌ڵك له زۆر شوێندا له كۆڵ خۆیان ده‌كه‌نه‌وه؟\nزۆر سه‌یره خه‌ڵكی ئێمه ده‌نگ بۆ نوێنه‌رانیان ده‌ده‌ن و دواتریش باسی مووچه و ئیمتیازاتیان ده‌كه‌ن، خه‌ڵك كاتێ ده‌نگ ده‌دات ده‌بێت بزانێت مانای ده‌نگدان چییه؟ بۆچی ده‌نگ ده‌دات؟ كێ كاندیدی راسته‌قینه‌یه؟ ئامانج له ده‌ستنیشانكردنی كاندیده‌كه چییه؟ به‌ڕاستی له وڵاتی ئێمه بوون به كاندید زۆر ئه‌سته‌م بووه، كاتێك من نزیكه‌ی 20 هه‌زار ده‌نگم هێناوه له‌سه‌ر ئاستی پارێزگای هه‌ولێر، چۆن بزانم كێن ئه‌وانه‌ی ده‌نگیان داوه؟، زۆرینه گله‌یی ئه‌وه ده‌كه‌ن سه‌ردانیان بكه‌ینه‌وه، كاكه چۆن بزانین له‌و ژماره‌یه زۆره كێن ئه‌وانه‌ی ده‌نگیان داوه؟ حه‌ز ده‌كه‌م خه‌ڵك بزانێت ئه‌ركی په‌رله‌مانتار له هه‌موو دنیادا بریتییه له یاسادانان و به‌دواداچوون، ئه‌ركی په‌رله‌مانتار پڕۆژه دروستكردن و پێشكه‌شكردن نییه و ناكرێ هاووڵاتی پێشبینی بكات كه ده‌نگی داوه به نوێنه‌رێك ده‌بێت پابه‌ند بێت پێیانه‌وه و كاری نایاسایییان بۆ بكات، یان فشار بخاته سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكار بۆ راییكردنی كاره نایاسایییه‌كانیان.\nبه‌شبه‌حاڵی خۆم نه‌ك له كاتی ده‌وامی فه‌رمی، به‌ڵكو له رۆژانی پشوویشدا چ له‌ناو هه‌رێم یان له ده‌ره‌وه هه‌میشه هه‌وڵم داوه ده‌رفه‌ته‌كان بقۆزمه‌وه تا خزمه‌ت به گه‌ل و نیشتمانه‌كه‌م بكه‌م، به‌شداری خۆشی و ناخۆشییه‌كانم كردوون، له ماوه‌ی دوو مانگی رابردوودا كاتێك له ١٦ی ئۆكتۆبه‌ر به‌غدا هێرشی كرده سه‌ر هه‌رێمی كوردستان و به‌ر له‌وه‌ش، پارێزگاری كه‌ركووكیان لادا. ئێمه بایكۆتی په‌رله‌مانمان كرد.\nمن له جیاتی ئه‌وه‌ی ده‌سته‌وه‌ستان بم، له‌سه‌ر حیسابی خۆم سه‌ردانی ئه‌مه‌ریكام كرد و توانیم تا ئاستێكی باش ته‌واوی پێشێلكارییه‌كانی ده‌ستووری عێراق و تاوانكارییه‌كانیان ده‌رحه‌ق به خه‌ڵكی خورماتوو و كه‌ركووك و خانه‌قین و ته‌واوی هه‌رێمی كوردستان بگه‌یه‌نم به كۆنگرێس، رێكخراوه‌كانی مافی مرۆڤ و ئه‌منستی، ده‌زگه‌كانی پێوه‌ندار له نیویۆرك و واشنتن، كۆمه‌ڵێك له ویلایه‌ته‌كانی تری ئه‌مه‌ریكا و هاوكات په‌رله‌مانی به‌ریتانیا.\n٭مووچه‌ی مامۆستایانی به‌شی كوردی- كه‌ركووك ئێسته له‌ژێر ڕه‌حمی به‌غدایه؟ له‌لایه‌ك هه‌رێم ئه‌وه حاڵیه‌تی له‌ولایش به‌غدا نایدات؟ ئێوه له‌و رووه‌وه چیتان كردووه؟\nته‌واوی عێراق و عێراقییه‌كان له‌ژێر ڕه‌حمه‌تی حوكمڕانیه‌كی دڕنده و دواكه‌وتوو تایفه‌گه‌ری و ره‌گه‌زپه‌رستی و خۆپه‌رستی و پیلانگێری ئیقلیمیدایه، زۆر زه‌حمه‌ته ئێمه بتوانین هیچ شتێكی وا بكه‌ین جێی شانازی بێت. ئه‌گه‌ر سه‌یری بكه‌ین ئه‌وانه‌ی له ١٦ی ئۆكتۆبه‌ر كه‌ركووك و خورماتوویان ڕاده‌ستی حه‌شدی شیعی و میلیشیاكانی ئێران و عێراق كرد، ئێسته ده‌نووزێنه‌وه و میدیاكانیش بۆیان داده‌پۆشن و فرمێسكی تیمساحی ده‌ڕێژن، گوایه ئه‌فسه‌ریكی پۆلیس زێده‌ڕۆیی كردووه‌ته سه‌ر زه‌ویوزاری خه‌ڵكی كورد له سنووری كه‌ركووك، نازانم ئه‌مانه خه‌ڵكیان پێ نه‌زانه یان خۆیان كاڵفام و گێلن؟. ئه‌ی بۆچی وڵاته‌كه‌تان راستی دوژمنی خه‌ڵكی كوردستان كرد؟ ئایا پله و پۆست و پاره‌كه كه "به‌ریشیان نه‌كه‌وت"، ئه‌وه‌نده ده‌هێنێ مرۆڤ شه‌ره‌ف و كه‌رامه‌ت و خاك و نه‌ته‌وه‌كه‌ی ڕاده‌ستی دوژمنان بكات؟.\nمن هه‌رگیز هیچ شتێكی باش له حكوومه‌تی فیدراڵی پێشبینی ناكه‌م، ده‌بێت ناوماڵی خۆمان رێك بخه‌ینه‌وه و یه‌كڕیز و یه‌كگرتوو بین، ده‌بێت ده‌ستی خیانه‌تكاران و تاوانكاران ببڕدرێت و سزای یاسایی بدرێن، ده‌بێت حكوومه‌ت خۆی توندوتۆڵ بكاته‌وه و رژد بێت له بڕیارداندا. ئه‌م بارودۆخه‌ی ئه‌مڕۆ كوردستانی تێكه‌وتووه به خه‌ڵكی كاڵفام و بێ ڕابردوو نه‌خوێنده‌وار و ته‌ڵه‌كه‌باز و هاشوهوش و راگه‌یاندنی چه‌واشه‌كار چاره‌سه‌ر نابێت، به‌ڵكو پێویستیمان به بزووتنه‌وه‌ی (ماكرۆنی) پڕاوپر له فه‌لسه‌فه و راستگۆیی و ته‌كنۆكرات و ئه‌زموون و بیرتیژی و ئه‌كادیمی و واقعبینانه هه‌یه.\n٭با بگه‌ڕێینه‌وه بۆ ڕواندز، ئه‌و كاتانه‌ی قایمقامی ئه‌و شارۆكه‌یه بووی خه‌ڵك ده‌ڵێن وه‌ك پێوست نه‌تانتوانی پڕۆژه‌ی باش بۆ شار بێنن، وه‌ك به‌نداو و پڕۆژه‌ی گواستنه‌وه‌ی به‌شێكی زانكۆ بۆ رواندز، هه‌ندێكیش ده‌ڵێن پڕۆژه‌شتان له‌و شاره گواستووه‌ته‌وه بۆ شوێنی تر؟\nمن ٦٦ـه‌مین به‌رپرسی كارگێڕی بووم له رواندز بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵ، تا ئێسته‌یش ته‌واوی پڕۆژه خزمه‌تگوزارییه‌كانی ته‌واوی به‌رپرسانی پێشوو و دوای منیشی له‌گه‌ڵدا بێت، ناگات به چاره‌كی ئه‌و پڕۆژانه‌ی من جێبه‌جێم كردوون له ڕواندز و ده‌وروبه‌ری. حه‌ز ده‌كه‌م بزانن پڕۆژه به پاره ده‌كرێت و سیسته‌می حوكمڕانی ئێمه‌یش به شێوازێكی وا دواكه‌وتووانه شێوه‌ی گرتووه ته‌نانه‌ت یه‌ك فلسیشمان له‌ژێر ده‌ستدا نه‌بوو تا پڕۆژه‌ی پێ بكه‌ین. بۆیه ده‌بوو رۆژانه و هه‌فتانه و مانگانه و ساڵانه وه‌ك سواڵكه‌ر له ده‌رگه‌ی پارێزگار و به‌ڕێوه‌به‌ره گشتییه‌كان و وه‌زیره‌كانمان بدایه و زۆر جارانیش رووبه‌ڕوو له‌سه‌ر مافی خه‌ڵكی رواندز شه‌ڕمان له‌گه‌ڵ كردوون، به‌ڵام ئه‌مه مانای وا نییه پڕۆژه‌مان بۆ رواندز نه‌كردووه. به‌ڵكو به به‌ڵگه و به ژماره، سه‌رده‌می ئێمه به سه‌رده‌می زێڕینی رواندز داده‌نرێت، چونكه زۆرترین پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاریمان كرد، كه‌ی پێویست بوو به ژماره ده‌یانخه‌ینه ڕوو. له داهاتوو ته‌واوی پڕۆژه و كار و چالاكییه‌كانمان به چاپ ده‌گه‌یه‌نین بۆ مێژوو.\nهاوكات بۆ ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی ویژدانیان مۆڵه‌ته، گواستنه‌وه‌ی پڕۆژه دووره له ڕاستی و ته‌نانه‌ت خه‌ڵكانێك له سه‌روبه‌ندی هه‌ڵبژاردن بۆ لێدانی كه‌سایه‌تی و پێگه‌ی به‌هێزی ئێمه له‌ناو خه‌ڵكی ده‌ڤه‌ره‌كه تا متمانه‌مان لاواز بكه‌ن، ئه‌م هه‌واڵانه‌یان به‌بێ بنه‌ما هه‌ڵبه‌ست و دوورن له راستی.\n٭به‌ڵام له سه‌رده‌می ئێوه زێده‌ڕۆیی له‌و شارۆكه‌یه زیادی كرد، ئه‌وه‌یان وا بووه؟\nكاتی من گه‌ڕامه‌وه رواندز، شارۆكه‌كه بریتی بوو له كه‌لاوه‌یه‌ك و زیاتر له دوو هه‌زار زێده‌ڕۆیی و كاری نایاسایی كرابوون، به‌پێی لیست و راپۆرتی شاره‌وانی رواندز. ئێمه به‌هه‌موو توانایه‌كمان هه‌وڵمان دا سنوورێك بۆ زێده‌ڕۆیییه‌كان دابنێین و رابگیرێن، به كرده‌یی ته‌واوی زێده‌رۆیییه‌كانمان راگرت، هه‌ر ئه‌وه‌ش دووچاری ململانێ و گرفتی گه‌وره‌ی كردین، به‌ڵام به لێبورده‌یی و زیره‌كانه توانیمان بارودۆخه‌كان كۆنترۆڵ بكه‌ین و پێوه‌ندی ڕاسته‌وخۆ و پته‌ومان له‌گه‌ڵ تێكرای خه‌ڵكی شار و دێهاته‌كان هه‌بێت و پێكه‌وه خزمه‌تی زۆر پێشكه‌ش بكه‌ین. پێم وایه رواندز و خه‌ڵكی ده‌ڤه‌ره‌كه زۆر شایسته‌ی زیاترن له‌وه‌ی بۆمان كردوون و یا بۆیان كراوه، به‌ڵام عه‌ره‌ب گوته‌نی (چاو ده‌بینی و ده‌ستمان كورت بووه).\nمن په‌شیمان نیم له وه‌رگرتنی هیچ بڕیارێك وه‌ك قایمقامی رواندز بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵ، به‌ڵام ته‌حه‌دا ده‌كه‌م هیچ زێده‌ڕۆیییه‌ك له به‌رژه‌وه‌ندی تاكه‌كه‌سیدا بووبێت. به‌پێچه‌وانه‌وه ته‌واوی بڕیاره‌كانم زۆر "شه‌فاف" و سه‌رده‌مییانه بوو، هاووڵاتییانم به‌شدار ده‌كرد له بڕیاردا. بۆ نموونه له دروستكردنه‌وه‌ی هه‌ردوو "قونگره‌كانی شه‌مام" و "به‌ژنی ئایشه خه‌لان" كه له سه‌رده‌می ڕژێمی به‌عس له ڕه‌گوڕیشه‌وه هه‌ڵته‌كێنرابوون و خاپوور كرابوون، كۆنفرانسێكی تایبه‌تمان ساز كرد و تیایدا زۆرینه‌ی ریشسپی و رۆشنبیر و مامۆستا و هونه‌رمه‌ندانمان كۆ كرده‌وه و دوای تاوتوێكردنی مێژوو و شێواز و بۆچوونه‌كان، ئینجا له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی پسپۆڕ دیزاینه‌كه‌مان وه‌رگرت دواتر دروستمان كردنه‌وه.\nوشه/ رواندز- هێمن ره‌قیب\n"سیسته‌می سیاسی عێراق پێویستی به پێداچوونه‌وه‌یه"


سەرۆکى فراکسیۆنى نەسڕ لە پەرلەمانى عێراق پێشنیارێکى نوێ لەبارەى موچەى فەرمانبەرانى هەرێمى کوردستان دەخاتەڕوو و ئاماژە بە کۆدەنگییەکى هێزە شیعەکان دەکات لەبارەى نەوتى هەرێمەوە.\nعەدنان زورفى، سەرۆکى فراکسیۆنى نەسڕ لە پەرلەمانى عێراق (1ى شوباتى 2021) لەمیانەى بەشداریکردنى لە بەرنامەیەکى تەلەفزیۆنیدا کە "ناس کورد" بینیوویەتى رایگەیاند"پێویستە فەرمانبەرانى هەرێمى کوردستان لە کێشە سیاسییەکان بەدوور بگیرێن".\nوتیشى، لایەنە شیعەکان کۆدەنگن لەبارەى ئەوەى کۆى نەوتى هەرێمى کوردستان رادەستى حکومەتى عێراق بکرێت.\nزورفى هۆشدارى ئەوەشیدا لە ئەگەرى سەرلەنوێ دواکەوتنى مووچەى فەرمانبەراندا وەک پەرلەمانتاران هەڵوێستێکى توندیان دەبێت.\nلێدوانەکەى زورفى لەکاتێکدایە کە شاندى هەرێم بەسەرۆکایەتى قوباد تاڵەبانى جێگرى سەرۆکى حکومەت، دواى چەند رۆژێکى کەم لە گەڕانەوەیان لە دانوستانێکى چڕو پڕ لەگەڵ لیژنەى دارایی، شەوى رابردو جارێکى تر گەڕانەوە بەغدا بۆ ئەنجامدانى دوایین گفتوگۆ لەگەڵ لیژنەکە لەو بارەیەوە.\nلەکۆبوونەوەکانى پێشووى نێوانیاندا، شاندى هەرێم زانیارییەکانى تایبەت بە دۆسیەى نەوت و فەرمانبەرانى رادەستى لیژنەکە کرد و دەیانەوێت ئەمشەو پرسەکە لەگەڵ لیژنەى دارایی یەکلایی بکەنەوە، پێش ئەوەى پڕۆژەى بودجە لە پەرلەمان بخرێتە دەنگدانەوە.\nبەپێی پڕۆژەکە کە حکومەت رەوانەى پەرلەمانى کردووە، پشکى هەرێم بە 12.67% دیاریکراوە بەرانبەر رادەستکردنى 250 هەزار بەرمیل نەوت و نیوەى داهاتە فیدراڵییەکان، بەڵام لیژنەى دارایی دەیەوێت گۆڕانکاریی تێدا بکات.\nبەپێی زانیارییەکانی "ناس کورد" کە لە چەند سەرچاوەیەکی ئاگاداری دانوستانەکانەوە وەری گرتووە، هەرێمی كوردستان ئامادەیە بڕی دیاریكراوی نەوت لە ڕەشنوسی بودجە كە 250 هەزار بەرمیلی ڕۆژانەیە "چ بە نەوتی خاو یاخود بەهاكەی ڕادەست بكات" و لەمەدا خۆی یەكلایی كردووەتەوە.\nچاوەکان لەسەر کۆبوونەوەى شەوى رابردووى شاندەکەیە لەگەڵ لیژنەى دارایی، کە وتەى بەشێک لە بەرپرسان ئاماژەیە بۆ ئەوەى ئەگەر هەیە یەکلاکەرەوە بێت بۆ چارەسەرى ئەو پرسە.\nئەحمەد سەفار بڕیاردەرى لیژنەى دارایی لە پەرلەمانى عێراق لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵى عێراقییەى فەرمى کە "ناس کورد" بەدواداچوونى بۆ کردووە رایگەیاند، حکومەتى هەرێم ئامادەیی دەربڕیوە، 250 هەزار بەرمیل نەوت رادەست بکات، یاخود بەهاى ئەو نەوتە بە نرخى سۆمۆ هەرچەندە هەرێم 11 دۆلار کەمتر نەوتەکەى دەفرۆشێت.\nوتیشى "هەروەها سیناریۆى سێیەمیش لە ئارادایە کە بریتییە لە رادەستکردنى کۆى نەوتى هەرێم کە 460 هەزار بەرمیلى رۆژانەیە، بەمەرجێک بەغدا پێداویستى ناوخۆیی هەرێم لە سوتەمەنى و خەرجییەکانى نەوت خەرجبکات".\nبەوتەى ئەحمەد سەفار، لەو 460 هەزار بەرمیل نەوتەى هەرێم رۆژانە بەرهەمیدەهێنێت، 30 هەزار بەرمیلى بۆ بەکارهێنانى ناوخۆییە، 180 بەرمیلیشى بۆ خەرجییەکانى پڕۆسەى نەوتە.\nرونیشیکردەوە، بۆیە بەپێی ئەو سیناریۆیەش ئەگەر بەغدا هەموو نەوتەکەش وەربگرێت، ئەوەى بۆی دەمێنێتەوە هەر 250 هەزار بەرمیل نەوتە.\nئەحمەد سەفار باسى لەوەشکرد، رێژەیەکى زۆرى پەرلەمانتاران لەگەڵ ئەوەن ئەو کێشەیە تێپەڕێت، 250 هەزار بەرمیل نەوت وەکو دەقە حکومییەکە لەگەڵ هەندێ گۆڕانکاریی پەسەند بکرێت، بەتایبەت کەهەرێم جدییە دەیەوێت ئەو بڕە نەوتە رادەست بکات.\n"شاندى هەرێم هەموو زانیارییەکانى خستووەتە بەردەم لیژنەى دارایی، نەخشەى نەوت، چەند بیر هەیە بەرهەم چەندە، تێچوو چەندە، بەچەند دەفرۆشێت، ژمارەى فەرمانبەران، ئەوەش کاریگەرى لەسەر ئەندامانى لیژنەى دارایی کردووە و هەڵوێستى بەشێکیان گۆڕاوە"، ئەحمەد سەفار وایوت.\nدوو هەڵوێستی نوێ\nپێش سەردانى شاندەکەى هەرێم بۆ بەغدا، لیژنەى دارایی کۆبوونەوەیەکى دیکەى ئەنجامدا بۆ تاوتوێکردنى پڕۆژەى بودجە، لەناویاندا ماددەکانى پەیوەست بە پشکى هەرێم کە هێشتا بە هەڵپەسێردراوى ماونەتەوە.\nهوشیار عەبدوڵڵا ئەندامی لیژنەی دارایی لە بەیاننامەیەكدا كە وێنەی دراوەتە "ناس كورد" ڕایگەیاند "لە كۆبوونەوەی ئەمڕۆی لیژنەی دارایی (31 كانونی دووەمی 2021) سەبارەت بە بودجەی 2021 دوو هەڵوێستی نوێ هەبوون، کوتلە سونییەکان بە فەرمیی پێیان راگەیاندین هەر دەقێک ئێوە وەک کورد ئیتیفاقتان لەبارەوە کرد ئێمە پشتیوانتان دەبین".\nوتیشى بەشێک لە کوتلە شیعیەکان ڕایەکی نوێیان سەبارەت بە نەوت و پشکی هەرێم خستە روو، بە گوێرەی ئەو دەقە نوێیە، عێراق لە بەندەری جیهان هەمو نەوتی هەرێم وەربگرێ، بۆ کرێی کۆمپانیا و گواستنەوە و مەسرەفەکانیی تر، بڕێک لەو نەوتە بدەنەوە بە هەرێم خۆی بیفرۆشێ، واتا کۆی نەوتەکە بە نەوت وەربگرن، کرێی دەرهێنان و گواستنەوەی نەوتەکەش بە نەوت بدەنەوە هەرێم.\nسەبارەت بەڕای پەرلەمانتارە كوردەكانیش هوشیار عەبدوڵڵا، نووسیویەتی"رای ئێمە پشتیوانیکردنە لەو دەقەی کە لە حکومەتەوە هاتوە وەک خۆی".\nتوشبوون بە دوو نەوەى جیاوازى کۆرۆنا لەیەک کاتدا تۆمارکرا\n2021.02.02 - 17:11\n2021.01.21 - 18:42


ئینستەگرام پشتگیری ڤیدیۆی شێوە ئاسۆیی بۆ ئەپی IGTV زیادکرد – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 24, ئایار 2019\nلەگەڵ بەردەستکردنی ئەپی IGTV ـی تایبەت بە بڵاوەپێکردنی ڤیدیۆی ماوە درێژ لە لایەن ئینستەگرامەوە، ئەپەکە تەنها پشتگیری لە بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی شێوە ستونی و پۆرترەیتەکانی دەکرد. خۆشحاڵانە، کۆمپانیاکە پشتگیری بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی شێوە ئاسۆیی بۆ ئەپەکە زیادکرد.\nزیادکردنی ئەم تایبەتمەندییەکە لە لایەن ئینستەگرامەوە بۆ ئەپی IGTV، لەسەر بنەمای داواکاری بەکارهێنەران بوو. بە جۆرێک، زۆرێک لە بەکارهێنەران ڕەخنەیان لە نەبوونی پشتگیری بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی شێوە ئاسۆیی دەکرد لە نێو ئەپەکەدا. ئێستا تایبەتمەندییەکە بۆ ئەپی IGTV زیاد کراوە و هەمووان دەتوانن ڤیدیۆکان بە شێوەکانی ستوونی و ئاسۆیی بڵاوە پێکەن و بەکارهێنەران بە هەردوو شێوازەکە بینەری ڤیدیۆکان ببن.\nهەرچەندە تایبەتمەندییە ناوبراوەکە بۆ بەشی IGTV ـیش لە نێو ئەپی Instagram ـدا بۆ ژمارەیەکی زۆر لە بەکارهێنەران زیادکراوە، بەڵام دەتوانیت لە ڕێگای ئەم وێنۆچکانەی خوارەوە ئەپەکە بۆ مۆبایلەکەت دابگریت یاخود نوێی بکەیتەوە.\nتاگەکان ئای ئۆ ئێس ئەپ و نەرمەکاڵا ئەندرۆید ئینستەگرام IGTV Instagram نوێکاری


(1) (1) و (2) چه‌ند پیتێك له سه‌ره‌تای هه‌ندێ له سوره‌ته‌کانی قورئاندا هاتوون ژماره‌یان (14)پیته، نیوه‌ی کۆی پیته‌کانی زمانی عه‌ره‌بین، بۆ سه‌لماندنی (اعجاز) و مه‌زنی و گرنگی قورئان که له توانای هیچ که‌سدانیه به‌و پیتانه کتێبێکی ئاوا بێوێنه دابنێت به‌ڕاده‌یه‌ك هه‌تا ئه‌گه‌ر هه‌مووی گرۆی ئاده‌میزاد و په‌ری کۆ ببنه‌وه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته، بێگومان چه‌نده‌ها نهێنی تریشی تیایه، زاناکان له هه‌ندێکی دواون، هه‌ندێکیشیان وتویانه: هه‌ر خوا خۆی زانایه به نهێنی ئه‌و پیتانه.\n(2) (1)و (2) به‌یه‌که‌وه‌یه.\n(3) ئا به‌و شێوه‌یه که ده‌یزانیت خوای باڵاده‌ست و کاربه‌جێ وه‌حی و نیگا ده‌نێرێت بۆ تۆ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم و بۆ پێغه‌مبارانی پێش تۆیش ڕه‌وانه کراوه، له لایه‌ن خوایه‌کی باڵاده‌ست و داناوه.\n(4) هه‌رچی له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌یه هه‌ر هه‌مووی ئه‌و زاته به‌دیهێنه‌رو خاوه‌نێتی، بێگومان ئه‌و خوایه به‌رز وبڵندو گه‌وره‌و شکۆداره.\n(5) ئاسمانه‌کان لای سه‌رویانه‌وه نزیکه له‌به‌ر گه‌وره‌یی و شکۆداری ئه‌و زاته له‌ت ببن و لێك بترازێن، هاوکات فریشته‌کان سه‌رگه‌رمی ته‌سبیحات و ستایش و سوپاسگوزاریی په‌روه‌ردگاریانن، داوای لێخۆشبوونیش ده‌که‌ن بۆ ئیماندارانی سه‌رزه‌وی، دڵنیا و ئاگاداربن که به‌ڕاستی ئه‌و په‌روه‌ردگاره هه‌ر ئه‌و لێخۆشبوو میهره‌بانه.\n(6) ئه‌وانه‌ش له جیاتی ئه‌و زاته که‌سانی ترو شتی تر ده‌که‌نه پاڵپشت و پشتگیر، ئه‌وانه خوا چاودێره به‌سه‌ریانه‌وه وه‌نه‌بێت تۆ ئه‌ی محمد صلی الله علیه وسلم کرابیت به سه‌رپه‌رشت به‌سه‌ریانه‌وه.\n(7) ئا به‌و شێوه‌یه‌ی که ده‌یزانیت قورئانێکی عه‌ره‌بی پاراومان به وه‌حی و نیگا بۆ ناردیت، بۆ ئه‌وه‌ی شاری مه‌ککه و ده‌وروبه‌ری (که هه‌موو زه‌وی ده‌گرێته‌وه) ئاگادار بکه‌یت، به‌تایبه‌ت ئاگادارو هۆشیاریان بکه‌ین له ڕۆژی کۆکردنه‌وه که هیچ گومانی تێدا نیه، (ئه‌و ڕۆژه خه‌ڵکی ده‌بنه دوو به‌شه‌وه)، ده‌سته‌یه‌کیان بۆ به‌هه‌شت به‌ڕێ ده‌کرێن و ده‌چنه ناو به‌هه‌شته‌وه، ده‌سته‌که‌ی تریان بۆ ناو دۆزه‌خ ڕاپێچ ده‌کرێت.\n(8) ئه‌گه‌ر خوا ویستی ببوایه هه‌موویانی ده‌کرده میلله‌تێکی یه‌ك پارچه (هه‌مووان به‌ناچاریی ئیمه‌ندارو چاك ده‌بوون) به‌ڵام ویستی وایه هه‌ر که‌س بیه‌وێت و شایسته بێت، ده‌یخاته سایه‌ی ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی و به‌هه‌شتی خۆیه‌وه، سته‌مکارانیش هیچ پشتیوان و یاریده‌ده‌رێکیان نابێت.\n(9) ئایا بێجگه له خوا پشتیوانی تریان بۆ خۆیان دۆزیوه‌ته‌وه؟ که‌وابوو هه‌ر خوا خۆی پشتیوانه‌و هه‌ر خوا خۆی مردووان زیندوو ده‌کاته‌وه و هه‌ر خۆیشی ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر هه‌موو شتێکدا هه‌یه!\n(10) له‌هه‌ر شتێکدا کێشه و ڕای جیاوازتان بوو، ئه‌وه سه‌رئه‌نجامی بڕیاره‌که‌ی بۆ خوا خۆی ده‌گه‌ڕێته‌وه، چونکه هه‌ر ئه‌و زاته‌یه خوای په‌روه‌ردگارم هه‌ر پشت به‌و ده‌به‌ستم و هه‌ر بۆ لای ئه‌ویش ده‌گه‌ڕێمه‌وه.


له هه‌ولێر ژماره‌یه‌ك هاووڵاتى له‌سه‌ر چه‌كى بێ مۆڵه‌ت گیران\nبه‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێر راى گه‌یاند، ژماره‌یه‌ك هاووڵاتى به‌هۆى نه‌بوونى مۆڵه‌تى چه‌ك هه‌ڵگرتن، گیراون و هه‌ڵمه‌تى گرتنى ئه‌و كه‌سانه‌ش به‌رده‌وامى هه‌یه.\nئه‌مڕۆ یه‌كشه‌م، لیواى مافپه‌روه‌ر عه‌بدولخالق ته‌ڵعه‌ت به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێر به"وشه"ى راگه‌یاند، ژماره‌یه‌كى زۆر خه‌ڵك له سه‌ره‌تاى ئه‌مساڵه‌وه له‌سه‌ر به‌كارهێنانى چه‌كى نایاسایى، له‌لایه‌ن ده‌زگه ته‌ناهییه‌كانى هه‌ولێر گیراون.\nبه‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى هه‌ولێر زیاتر گوتى، تا ئێسته 22 هاووڵاتى گیراون و به پێى ماده‌ى 21 له یاسای قه‌ده‌غه‌كردنى چه‌ك مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا كراوه كه زۆربه‌یان جۆرى ده‌مانچه‌ى بێ مۆڵه‌تیان پێ بووه.\nلیواى مافپه‌روه‌ر عه‌بدولخالق ته‌ڵعه‌ت ده‌ڵێت، ده‌زگه ته‌ناهییه‌كان به چڕى چاودێرى خه‌ڵك ده‌كه‌ن و هه‌ر كه‌سێك چه‌كى نایاسایى لا ببینرێت، ده‌یگرن و هه‌ڵمه‌تى گرتنى ئه‌و كه‌سانه ئێسته به‌رده‌وامه.


وڵاته‌كه‌تان زۆر خۆشه و خه‌ڵكه‌كه‌ش زۆر دلسۆزه ... ره‌سول به‌ختیار\nزۆر پێكه‌نیم كاتێك هاوڕێیه‌كه‌م گوتی ده‌وام ته‌واو بوو، ئه‌و گلۆپانه بكوژێننه‌وه با وه‌زه‌ی ئه‌و كاره‌بایه بۆ گوندێك بڕوات، یه‌كێكی دیكه له‌وه لاوه هه‌ڵدایه‌وه و گوتی راست ده‌كه‌ی با ئه‌و كاره‌بایه و وه‌زیه بۆ گونده‌كان بچێت وه‌ك "گوندی ئه‌ڵمانی و گوندی ئینگلیزی و گوندی ئیتاڵی و شاری خه‌ونه‌كان و شووققه باڵابه‌رزه‌كان"، له نێوه‌ندی ئه‌و قسانه یه‌كێك گوتی راست ده‌كه‌ی كاره‌باكه با به‌خۆڕایی نه‌ڕوات (به‌پێكه‌نینه‌وه) گوتی "راست ده‌كه‌ن ئێمه كارگه و فابریكه‌كانمان زۆرن و له‌به‌ر زۆری به‌رهه‌م كاتیان نییه، كاره‌با ببڕی، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كاڵاكانمان رووبه‌ری فراوانی چینی میللی گرتۆته‌وه، به‌راستی گه‌لی چینی میللی گه‌لێكی به‌سته‌زمانن و كار ناكه‌ن و هه‌رده‌م برنج و گۆشت ده‌خۆن، دواتریش پاشماوه‌كه‌ی وه‌ك شاخێكی لی دی، ئه‌و هه‌ژارانه خۆیان بی تاقه‌تن ناتوانن پاكی بكه‌نه‌وه، بۆیه له‌گه‌ڵ كۆمپانیاكان رێكه‌وتوون تا كرێكارانی بیانی بێنن وه‌ك برایه به‌نگلادیشیه‌كانیان"، له‌هه‌مووی سه‌یرتر ئه‌و برایه به‌نگلادیشیانه به تاكه‌كانی گه‌لی چین ده‌ڵێت ئێوه نازانن زمانی خۆتان بپارێزن، ئێمه ماوه‌یه‌كی كورته له‌وڵاته سه‌رمایه‌داره‌كه‌تان فێری زمانی ئێوه بووین و ئێستاش ئێمه له‌ئێوه زیاتر زمانی چینی ده‌زانین به هه‌موو دیالێكته‌كانیه‌وه.\nكابرایه‌كی هیندی باسی له‌وه كرد ئێوه له‌به‌ر پاسی گواستنه‌وه رێگه‌ی ته‌كسیتان نییه، ئه‌وه بۆچی هه‌ر یه‌كه‌و پاسێكتان هه‌یه، به‌هه‌موو گه‌لی هیندی ئه‌وه‌نده پاسه‌ی نییه بۆ گواستنه‌وه، نیپالییه‌كیش گوتی زۆر سه‌یره "من زۆر وڵات گه‌ڕاوم نه‌مبینیووه ته‌كسی ئه‌وه‌نده هه‌رزان بێت، ئێوه به‌راستی شوفێری تاكسییه‌كانتان زۆر به‌به‌زیی و پرۆفیشناڵن له هاژووتنی ئۆتۆمبێل بوار بۆ هه‌موو ئۆتۆمبێلێكی دیكه ده‌ده‌ن"، كوڕێك له‌كۆستاریكاوه هاتبووه شاره‌كه‌مان له‌و چایخانه‌یه‌دا دانیشتبوو به‌سه‌رسوڕمانه‌وه گوتی "وڵاته‌كه‌تان زۆر خۆشه و خه‌ڵكه‌كه‌ش زۆر دلسۆزه"،\nهه‌ر هه‌موو ئه‌مانه كێشه‌ی بچووكی ئێمه‌ن و چاره‌سه‌ری زۆر ئاسته‌مه، با له‌و شته وردانه گه‌ڕێین، ئه‌ی باشه چی له‌سیسته‌می دیموكراسی بكه‌ین، "ئه‌وه قسه‌ی كابرا هیندییه‌كه"، به‌بێزارییه‌وه روانیه هاوڕێیه بیانییه‌كانی دیكه‌ی و گوتی "براله‌ینه ئه‌وه كاری ئێمه نییه، ئه‌وه كاری برایه په‌رله‌منتاره‌كانمانه".\nئیدی هه‌رچۆنێك بیت ئه‌و خه‌ڵكه له‌به‌ر بی مووچه‌یی و درنگ هاتنی مووچه داهێنان ده‌كه‌ن و هه‌ریه‌كه‌و چه‌ند كارێك ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی وڵاته‌كه‌ی رووبه‌ڕووی هیچ قه‌یرانێك نه‌بێته‌وه و هه‌رچی بندیوار و فه‌زایی هه‌ن ده‌ریان بكه‌ن.


یەكێتی مامۆستایان لەسەر پڕۆسەی خوێندن ڕوونكردنەوە دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەندامێكی سكرتاریەتی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لە چۆنێتی بەڕێوەچوونی پڕۆسەی خوێندن ڕازین.\nكەمتر لە مانگێك پڕۆسەی خوێندن لە هەرێمی كوردستان دەستیپێكردووەتەوە، بەڵام بەهۆی زیادبوونی تووشبووانی كۆرۆنا لە هەرێم، سبەینێ لیژنەی باڵای ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا لە هەرێم كۆدەبێتەوە بڕیاری پێویست لەو بارەوە دەدات، هاوكات لە بەدواداچوونێكی (تۆڕی میدیایی خەڵك)دا و بەهۆی نادیاری پڕۆسەی خوێندن و مەترسییەكانی كۆرۆنا، دڵەڕاوكێیەكی زۆر لەنێوان خوێندكاران بڵاوبووەتەوە و كاریگەری لەسەر پڕۆسەی خوێندنیان دروست كردووە.\nبەرهەم موستەفا ئەندامی سكرتاریەتی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئێمەش چاوەڕێ دەكەین بزانین سبەینێ لیژنەی باڵای كۆرۆنا بڕیاری چی دەدرێت، هەموو شتەكان وەستاوەتەسەر ئەوە.\nوتیشی”تاكو ئێستا خوێندنگەكانی هەرێم هیچ كێشەیەكان نییە و خوێندن بە ڕێكوپێكی دەڕوات و مامۆستایان و خوێندكاران كەوتوونەتەسەر سكەی خۆیان، وەكو یەكێتی مامۆستایانیش لەگەڵ وەستانی خوێندندا نین، ئەگەر لە ڕووی تەندروستییەوە مەترسیەكان زیاتر نەبێت.\nسەبارەت بە دەستپێكردنەوەی خوێندنی ئەلیكترۆنی، ناوبراو ئاشكراشیكرد، ئومێد دەكەین خوێندن بەم شێوەیەی ئێستا و بە باشتر بەردەوام بێت، بەڵام لە ڕابردوودا لەگەڵ خوێندنی ئەلیكترۆنی نەبووین، چونكە لە وڵاتانی پێشكەوتوو گرفتیان بۆ دێتە پێش، ئێستا ئێمە هیچكات لەوان باشتر نین، پشتگیری ئەمجۆرە خوێندنەین ئەگەر نەشتوانرێت دەوام بەردەوام بێت وەكو یەكێتی مامۆستایان پڕۆژەی خۆمان دەبێت.


کوردیپێدیا - داستانی قەیوان ماوەت\n📖 داستانی قەیوان ماوەت | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nداستانی قەیوان ماوەت\nشەهاب کەریمشەهاب کەریم\nجەنگی عێراق و ئێران کە پتر لە هەشت ساڵی خایاند، هەردوو وڵاتی دژ بە یەکتر لە رووی ئابووری و هێزی سەربازییەوە شکستخواردن و ماندووبوونیان بەخۆوە دەبینی و دەسەڵاتی ڕژێمی بەعس ڕۆژبەڕۆژ لاوازتر دەبوو، بەداخەوە سەرکردەکانی لەمەڕ شۆڕشەکانی ئێمە وەک پێویست ئەو هەلەیان نەقۆستبووەوە و دوژمنیش هەر دوژمنە، نابێت بڕوا و متمانەی زیاتری پێ بکرێت. هەموو حیزبەکان پەیوەندیی دۆستانە و پەیوەندیی ستراتیژییان لەگەڵ ئێران و تورکیا و سوریادا هەبوو، بەڵام لە کاتی هاوکاری و پێویستیبوون پێیان، دەستبەرداری حیزبەکان دەبوون و پشتیان تێ دەکردن. یەکێتی ئەگەرچی لە ڕابردوودا شەڕی ئێرانی کردبوو، بەڵام لە ساڵی 1986دا پەیمانی ڕێککەوتننامەیان بەست و ئێران بەڵێنی هاوکاری و ناردنی ئازووقە و تەقەمەنی و چارەسەری بریندار و پێویستییەکانی هێزی پێشمەرگە دابین بکات. دوای ئەوەی کە یەکێتی کەوتە شەڕی سەخت و ڕووبەڕووی هێزێکی زەبەلاحی ڕژێمی بەعس بووەوە، ئێران پشتی لە یەکێتی کرد و خاوەنی پەیمان و ڕێککەوتننامە و بڕیار و بەڵێنەکانی خۆی نەبوو. ئەم ڕێککەوتنەی یەکێتی و ئێران، ڕژێمی بەعسی تووڕە کردبوو و ڕژێمی بەعس بە هۆی جەنگی ئێرانەوە لە زۆر شوێندا شکستی سەربازی هێنابوو، دەیویست لە سنووری ئازادکراوی نێو هێزی پێشمەرگەوە هێرشی سەربازی بکاتە سەر بازگە و بنکەکانی پاسداری ئێران، کە لە دۆڵەڕووتەوە دەستی پێ دەکرد و لە سەفرە و زەروون کۆتایی پێ دەهات. دۆڵەڕووت سەربازگەی گەورەی (سارداو)ی لێ بوو کە نزیک شاری سلێمانیسلێمانی بوو، کانی بەردینە و کانی گۆران و گوندی فەیاڵ، دواتر بە کەڵکی قەیواندا و چیای دوو برا کە بە (قوتەی دوو برا) ناو دەبرا و دواتر دێمەوە سەر چیا و گوندەکانی تر کە هێزی پیشمەرگە پتر لە سێ مانگ دووچاری شەڕێکی قورس و ترسناک و سەختی خوێناوی بوو، کە بە خوێنی پتر لە) 100(شەهید بە شکستەوە شەڕەکان کۆتاییان پێ هات. لەو کاتەدا بارەگای هێزی پێشمەرگە لە بەری دۆڵێوە، هەر لە یەکەم گوندی (باڵخێ)وە تاکوو سەرگەڵوو و بەرگەڵوو، بارەگای هێزی پێشمەرگە و سەرکردایەتی و مەڵبەندی دوو و نەخۆشخانە و زیندانی بەرگەڵووی لێ بوو، کارێزەی کۆن بە چەند کیلۆمەترێکی کەم لە شارەدێی کارێزەوە دوور بوو، من وەک فەرماندەی مەفرەزەی کەرتی پێنجی شەهید هاوڕێ جەبار، بۆ دڵنیابوون لەو کەسانەی لە شارەوە دەهاتن، پرسگەیەکی بچووکمان دانابوو، (لیوا ڕوکن عەبدولکەریم ئەلخەزرەجی) کە سەرۆکفەیلەقی یەک بوو، لەلایەن ڕژێمەوە پێی ڕاگەیەنرابوو کە وەفدێک بنێرێت بۆ لای (مام جەلالمام جەلال) کە حکومەتی عێراقی دەیەوێت لەو سنوورانەوە هێزی سەربازیی خۆی لە دژی ئێران جووڵە پێ بکات بەرەو سەفرە و زەروون کە ئەو کاتە مەرزی نێوان عێراق و ئێران بوو. یەکێتی سوودمەندی گەورەی ئەو مەرزە بوو. من لەگەڵ چوار پێشمەرگەدا لە پرسگەکەدا بووم و وەڵاممان بۆ هات دوو ئۆتۆمبێلی خاکیی سەربازیی جۆری لاندگرۆزەر بە چەند ئەفسەرێکەوە دەیانەوێت سەردانی (مام جەلال) بکەن. ئێمەش سەرووی خۆمان ئاگادار کردەوە و بە ئۆتۆمبێلی تایبەتیی سەرکردایەتی هاتن بەدوایاندا و سەردانی (مام جەلال)یان کردبوو. داواکاریی وەفدەکە لە سەرکردایەتیی یەکێتی ئەوە بوو کە ڕژێمی بەعس هیچ پەلامارێکی هێزی پێشمەرگە نادات و ئەو سنوورانەیان بۆ چۆڵ بکەن کە بەدەست هێزی پێشمەرگەوەیە، بەڵام ڕێککەوتنەکە نەکرا و ڕژێمی بەعسیش بڕیاری هێرشکردنە سەر تەواوی سنوورەکانی هێزی پێشمەرگەی دا و لە مانگی سێپتەمبەری ساڵی 1986دا شەڕ لە دۆڵەڕووتەوە دەستی پێ کرد. یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەفەرمی بڕیاری شەڕی ڕاگەیاند و هەندێک لە هێزەکانی خۆی کۆ کردەوە کە بریتی بوون لە تیپی 21ی کەرکوککەرکوک و تیپی 85 و 86 و 87ی قەرەچوخ و دەشتی هەولێرهەولێر و تیپی 13ی سۆرانسۆران و 25ی خاڵخاڵان و 19ی کۆڕەک و 78ی کاروخ، تیپی 51ی گەرمیانگەرمیان و 53ی شێروانە و 55ی قەرەداغ و 93ی کۆیە، تیپی 47ی پیرەمەگروون و 37ی شارباژێڕ و 31ی سلێمانی؛ بەشداریی ئەو شەڕەیان کرد، جگە لە زۆربەی فەرماندەی کەرت و جێگری کەرت و فەرماندەی مەفرەزە و زۆرترین پێشمەرگە. لێرەدا ناوی هەندێک لە سەرتیپەکان بەپێی شەڕەکان و ناوی هەندێک لە بەرپرسی سەربازیی مەڵبەندەکان دەهێنم لە یەکەم شەڕی قەیواندا، کە بریتی بوون لەم سەرتیپ و بەرپرسی مەڵبەندانە: شۆڕش ئیسماعیل، مستەفا چاوڕەش، سامان گەرمیانی، سەڵاح چاوشین، عەوڵا بۆر)شێرە بۆر(، سەرهەنگ ئیسماعیل، مام غه فوور)مام ه غه ف ه(، ڕه هب هری سه یید ئیبراهیم، شێخ جەعفەر، عومەر عەرەب، سەڵاحی حاجی عەلی)سەڵاح چاوزەق(، نەوزادی عەبەی تەقێ، سابیر ڕەسووڵ، ئازادی حەمەی گەمحان، سالارە چاوشین. ئەم هێزانە بە بڕیاری سەرکردایەتی کۆ کرابوونەوە، لە هەر سنوورێکی ئەم تیپانەدا چەند مەفرەزە و کەرتێکیان بەجێ هێشتبوو، کەرتی ئێمە لە گوندی (باڵخ) بوو، شۆڕش ئیسماعیل سەرتیپی ئێمە بوو، شەڕ لە چیاکانی دەوروبەری دۆڵەڕووت و کەڵکی قەیوان دەستی پێ کرد، خەڵکی گوندی قەیوان هەندێکیان چۆڵیان کردبوو، هەندێکیشیان لەوێ مابوون. لە ڕاستیدا خەڵکی تەواوی هەموو گوندەکان ورەیان زۆر لە هێزی پیشمەرگە زیاتر بوو، لەگەڵ ئەوەشدا ورەی زیاتریان بە هێزی پێشمەرگە دەدا و خواردەمەنییان ئامادە دەکرد و بریندارەکانیان بە وڵاخ و تراکتۆر دەگواستەوە بۆ نەخۆشخانەی شۆڕش کە ئەو دەمە لە بەرگەڵوو بوو، نەخۆشخانەیەکی حیزبی دیموکراتی ئێرانیش لە گوندی گەڕەدێ بوو، هاوکاریی هێزی پێشمەرگەیان دەکرد و هەندێک لە بریندارەکانیان چارەسەر دەکرد. ڕژێمی بەعس لە دۆڵەڕووت و شارباژێڕ، لە گوندی سیتەکەوە، ڕاجیمە و تانک و زرێپۆش و جگە لە زۆرترین چەکداری کورد و تەواوی هێزی سەربازیی خۆی لەو ناوەدا کۆ کردەوە. وا پێویستی دەکرد هەندێک پێشمەرگەی کەرتی ئێمە بۆ پاراستنی گوندەکانی باڵخ و گاپیڵۆن و ئەو سنوورە بچن، چونکە ڕێگەی سەرەکیی سەرکردایەتیی یەکێتی بوو، بەتایبەت تەواوی مەکتەبی سیاسی و بنکەی ڕاگەیاندن و نەخۆشخانەی شۆڕش و زیندانی بەرگەڵوو، جگە لەوەی لە شاخی هەلاج و دابانەوە پەی پێ دەبرا، بەڵام ڕێی سەرەکی و هاتوچۆی ئاسایی ئەو ڕێگایە بوو کە لە گوندی کارێزەی کۆنەوە ڕاستەوخۆ تاکوو گوندی یاخسەمەر کە مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی لێ بوو، لەگەڵ ئەوەشدا بارەگای (مام جەلال) لە گوندی یاخسەمەر بوو و نیوەیان لەوێ بمێننەوە. چەند پێشمەرگەیەکیان لەگەڵدا ناردم، بریتی بوون لەم ناوانە: هێرش ناسراو بە (شازین)، غەفووری حاجی ڕەشید، ڕێبواری مام کوێخای کانی سپیکەیی)لەدوای ڕاپەڕین لە شەڕی ناوخۆدا بە دەستی چەکدارانی حیزبە ئیسلامییەکان شەهید کرا(، نوورەدینی برام، ئازاد کەرکووکی، محەمەد قارەمان)چەند مانگێک ببوو بە پێشمەرگە. لەگەڵ گەیشتنمان بۆ شەڕەکە، دوای دوو کاتژمێر تفەنگەکەی فڕێ دابوو و ڕایکردبوو، تاکوو ئێستەش نەمبینیوەتەوە(، کاروانە قەڵەو، شوانەی یوسفی عەبەکە، هێمن؛ چووینە گوندی قەیوان. تیپی 21ی کەرکووک بەسەر چیای دوو برا)قوتەی دوو برا(وە بوون، لەگەڵ دەستپێکردنی شەڕ، دوو شەهیدیان دابوو. عەبەڕەق کە جێگری کەرتی دووی تیپی 31ی سلێمانی بوو، بە خۆی و حەوت پێشمەرگەوە بەسەر کەڵکی قەیوانەوە بوو. چونکە ئامادەکاریی باش نەکرابوو، سەرەتا عەبەڕەق بەو هێزە کەمەوە چووبووە سەر شاخ، نەخشە وا داڕێژرابوو شەو ئێمە بچین بەهانایانەوە، بەڵام لەبەر بوردوومانکردنی سەختی ڕاجیمە و گوللە تۆپ و تانک و تەقەی زرێپۆشەوە، مستەفا چاوڕەش پێی ڕاگەیاندم ئەمشەویش نەچینە لای عەبەڕەق، چونکە سەرکەوتنمان بۆ سەر شاخ هەر وا ئاسان نەبوو، بە درێژایی ڕۆژ فڕۆکەی هەلیکۆپتەر و سیخۆ و تەواوی تۆپ و تانکەکانیان بۆ تەنها کاتژمێرێکیش بواری نەدەدا و ناو گوندەکەشی تۆپباران دەکرد کە ژن و منداڵ و خەڵکی بەساڵاچووی تیا مابوو. لە دیوی ئەودیویش هێزێکی سەربازیی زۆر بەپیادە سەر دەکەوتن و هێرشیان دەکرد، سەر ڕێگای شاخ هەر چی درەخت و دەوەن هەبوو گڕیان گرتبوو، بە چوونی ئێمەش، نەک چەند کەسێک بەڵکوو هەموومان شەهید دەکراین، چاوەڕێی ئەوە بووین بۆردوومانکردن کەمتر بێت و ئێمەش بچینە لای عەبەڕەق. بۆ سبەی ڕۆژ بووەوە، جارێکی تر بۆردوومان دەستی پێ کرد، بەڵام زۆر خراپتر، لەناکاو هەشت هەلیکۆپتەر هاتنە سەر گوندەکە و بێ دەستپاراستن لە تەواوی خەڵکی ئاوایی، تەنانەت کانیی ژنانیشی بۆردوومان دەکرد. ئێمەش لەگەڵ هێزەکەی مستەفا چاوڕەش کە بەرپرسی سەربازیی مەڵبەندی دوو بوو، ئەو هێزەی تیپی 21ی کەرکووک کە لەسەر شاخ بوو، چەند پێشمەرگەیەکی لە خوارەوە لەگەڵ ئێمەدا بوون، بۆ خۆپاراستن لە بۆردوومانی کۆپتەرەکان بڵاوەمان لێ کرد و هەریەک بە لایەکدا چووین. من زۆر خەمی شوانەی یوسفی عەبەکەم بوو)ئێستە لە هۆڵەندا دەژی(، زۆر منداڵ بوو، لەگەڵ ئەوەشدا بوێر و چاونەترس بوو، پێکەوە چووینە قەدپاڵی شاخەکە و کۆپتەرەکان بە شێوازێک نزم ببوونەوە کە بۆردوومانیان دەکرد بەئاسانی دەبینران، منیش زۆر بەتوندی ملی شوانەم گرت، بۆ ئەوەی نەجووڵێت و لەناو دەوەنەکەدا نەمانبینێت. ئێمە کڵاشینکۆفمان پێ بوو، تەقەمان بکردایە، هەروەک ئەوە وا بوو بەردی تێ بگریت. دوای بۆردوومانێکی زۆر و برینداربوونی دوو منداڵ و ژنێک لە گوندی قەیوان، کۆتایی هات و هەریەکەمان گەڕاینەوە دەوروپشتی گوندەکە و سەرقاڵی ئەوە بووین چۆن شەو بچین بەهانای عەبەڕەقەوە. یەکێک لە نەخشە و پلانە جوانەکانی عەبەرەق ئەوە بوو ئەو هەموو کۆپتەر و زرێپۆش و تانکەی بۆردوومان و تەقەیان لە سەنگەرەکانی ئەو هێزە بچووکەی عەبەڕەق دەکرد، ئەو هەموو هێرشە سەربازییەش دەکرایە سەریان، سەنگەرەکانیان چۆڵ نەدەکرد، پلانەکەشیان ئەوە بوو لە کاتی بۆردوومانکردندا ئەمان لە ئەشکەوتێکی بچووکدا بە ڕۆژ خۆیان حەشار دەدا و بە شەویش دەهاتنە دەرەوە و ڕووبەڕووی ئەو هێزە زەبەلاحەی ڕژێم دەبوونەوە لە خوارەوە. ئێمە دیمەنی سووتاندنی دەوەن و تۆزی ئەو بۆردوومانەیەمان دەبینی کە بە گڕی ئاگرەوە لەنێو ئەو هێزە کەمەی عەبەڕەقدا دەتەقینەوە. مستەفا چاوڕەش وتی: (عەبەڕەق ڕۆحم بەقوربانت بێت، چەندە قارەمانیت!) ئەو هێزەی لەوێ بووین، هێندە ماندوو ببووین ئارەزووی تەنها خولەکێک خەومان دەکرد. بە پێشمەرگەکانم ڕاگەیاند کەمێک پشوو بدەین و بخەوین، چونکە شەو دەچینە سەر شاخ. هەندێکمان ڕاکشاین و هێشتا چەند خولەکێکی کەم بوو خەومان لێکەوت، گوللەتۆپێک لە نێوانماندا تەقییەوە و لە نێوانیاندا من بریندار بووم. ئازاد کەرکووکی و غەفووری حاجی ڕەشید هەر چۆنێک بێت تاقم و تفەنگەکەیان بۆ هەڵگرتم و بەرەو گوندی باڵخ گەڕاینەوە و ئەو هاوسەنگەرانەی لەگەڵمدا نێردرابوون، بێئاگا بووم لێیان و بەبێ فەرماندە مابوونەوە. کە گەیشتینە گوندی باڵخ، عومەر عەرەب کە فەرماندەی کەرتەکەمان بوو، شەوانە بە مەفرەزە دەچووە ناو ناحیەی کارێزەوە، دەستی لە سەرباز و چەکدارەکانی ڕژێم دەوەشاند. عومەر عەرەب یەکێک بوو لەو فەرماندانەی شارەزاییەکی تەواوی هەبوو لە جۆری مەفرەزەی تایبەت بۆ سەر نەیاران و دوژمن، لە دوورەوە کە منی بینی، بەپەلە بەرەو ڕوومان هات و باوەشی پێدا کردم و وتی: (ئەوە برینداری؟ ئەی برادەران چۆنن! کەس شەهید نەبووە؟) منیش هێندە خوێنم لێ ڕۆشتبوو، نەمدەتوانی وەڵامی بدەمەوە، بەڵام غەفووری حاجی ڕەشید پێی ڕاگەیاند کە بارودۆخەکە ئێجگار ئاڵۆز و خراپ بووە، تیپی 21ی کەرکووک دوو شەهیدیان داوە و هێزێکی کەمی عەبەڕەق لە پێشەوەی شەڕدان و کەسیش ناتوانێت بچێت بەهانایانەوە. عومەر عەرەب وتی جارێک پشوو بدەن. پێشمەرگەیەکمان لەگەڵدا بوو ناوی ئاکۆ بوو، باوکی دەرزیی لە خەڵک دەدا، ئەویش هەندێک شارەزایی لە دەرزیلێداندا هەبوو، پێیان دەوت دکتۆر ئاکۆ. لە سەردەمی شاخ و بێ دکتۆری و بێ مامۆستایی و تەنانەت مەلای موسڵمانیش، بە قەسابیان دەوت دکتۆر و هەر کەسێکیش سێ دەقی قورئانی لەبەر بووایە، پێیان دەوت مەلا، یاسین و تەڵقینی لە کاتی پێویستدا دەخوێند. ئیتر بەو هۆیەوە ئاکۆ ببووە دکتۆر. مووکێشێکی گەورەی پێ بوو، پێشمەرگە لەو سەردەمەدا وا بوو، ئاوێنەیەکی بچووک و مووکێشێک بۆ ڕیش چاککردن، چونکە زۆر درەنگ خۆیان دەشت و ڕیشیان دەتاشی، ئەوەش ببووە هۆکاری ڕیش هێشتنەوەی زۆرینەیان و فڵچەیەکی ددان شتن، بە کیفی مەخزەنی کڵاشیکۆفی نێو قەدیانەوە بوو، جاربەجار ڕیشی خۆی پێ چاک دەکرد، دەیکرد بە شوێنی برینەکەمدا و هێندە خەریکی دەبوو، ئازاری جەستەم وای لێ کردبووم پەی بە مردنی خۆم بەرم، بەڵام ئەو هەر کۆڵی نەدەدا و زیاتر مووکێشەکەی دەکرد بەناو جەستە و شوێنی برینەکەمدا، تاکوو ئەوەی پارچە ئاسنێکی بچووکی گوللەتۆپێکی دەرهێنا و ئیتر ڕۆح جارێکی تر گەڕایەوە بە جەستەمدا و بێ ئەوەی شەرم لە کەس بکەم، خەوم لێکەوت. پاش ماوەیەکی کەم کاتێک بەخەبەر هاتمەوە، وام دەزانی خەوم لێکەوتووە، بەڵام هاوڕێکانم پێیان وتم لە کاتی دەرهێنانی ئەو پارچە ئاسنە لەهۆش خۆم چووم. یەکەم سەرکەوتنی ڕژیمی بەعس لە شەڕ و نەخشە داڕێژراوەکانیدا، لە دۆڵەڕووتەوە دەستی پێ کرد و کەڵکی قەیوانی کۆنترۆڵ کرد و تیپی 21ی کەرکووک پاشەکشەی بە هێزەکەی کرد و ئەوەندەی من ئاگادار بم پێش برینداربوونم، ئەو هێزانەی کەرت و تیپەکانی یەکێتی خاوەنی هیزێکی لەبننەهاتوو بوون، بەڵام ئاستەمە خۆڕاگرتن بەرامبەر هێزێک سەد جار لە هێزی خۆت مەزنتر. عەبە ڕەق لەو شەڕە جوامێرانەی کە کردبووی، دوو پێشمەرگەی بریندار و تیپی 21ی کەرکوک دوو شەهیدیان دابوو، هێزی پێشمەرگەش لەو سنوورەدا شکستی هێنابوو و ڕژێمی بەعس بەردەوام لە هێرشکردندا بوو بۆ کۆنترۆڵکردنی تەواوی سنووری ئازادکراوی نێو هێزی پێشمەرگە. \n#شەهاب کەریم | #سلێمانی | #مام جەلال | #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان | #کەرکوک | #هەولێر | #سۆران | #گەرمیان |\n 📕 پەڕتووک | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | مێژوویەک لە لوولەی تفەنگەوە، شەهاب کەریم\n1. 👁 مێژوویەک لە لوولەی تفەنگەوە\n1. 👁 شەڕی سێ مانگەی قەیوان-ماوەت 1986\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Jan 25 2021 8:45PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 25 2021 10:33PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Jan 27 2021 8:49AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 69 جار بینراوە


دەسپێك ئەکادیمی کۆلیژ كوليژا ئەندازیارى بەشێن زانستى ئەندازیاریا كارەبا وكومپيوتەر ستافێ ئەکادیمی د. لقمان هادي حسن\nد. لقمان هادي حسن هاریکارێ سەروکێ زانکویێ بو کار وبارێن زانستى\nElectrical Engineering - Power Systems lokman.hadi@uod.ac


مێژووی زاره‌کی بینراو\n"ئه‌بێ هه‌موو یادگارییه‌کت پێ بڵێم ، وێنه‌ی هه‌موو ئه‌و ڕۆژانه\nداوات لێ ده‌که‌م بڕوام پێ بکه‌یت و ئه‌وانی تریش بزانن چۆنه\nئاگرێک له‌ناخمدایه وه‌ک تێڵایه‌کی سوورکراوه‌ی ئاسنه"\nعومه‌ر ، ئه‌وه‌ی له‌به‌ندیخانه‌ی به‌غا بۆ ماوه‌ی 42 ڕۆژ له‌ساڵی 1987 زیندانی بوو1987\nپڕۆژه‌ی مێژووی زاره‌کی بینراو ئیش له‌سه‌ر ئامارکردنی به‌ڵگه‌نامه‌کان له‌گه‌ڵ قوربانییه‌کانی ڕژێمی به‌عس (1968-2003 ) به‌بێ گوێدانه ڕووخساری نه‌ته‌وه‌یی و مه‌وهه‌بی و ئایدیۆاۆژی ده‌کات .\nقوربانییش هه‌ر عێراقییه‌که که‌به‌شێوه‌یه‌کی ڕاسته‌وخۆ له‌لایه‌ن ڕژێمی حیزبی به‌عسه‌وه ڕووبه‌ڕووی توندوتیژی و چه‌وستندنه‌وه‌و ڕاوه‌دوونان بوه ، یان به‌شێوه‌یه‌کی ناڕاسته‌وخۆ له‌ڕیًگای خزم و که‌س و کارییه‌وه تووشی زیان بوه .\nده‌زگای یاده‌وه‌ری عێراق کۆشش ده‌کات بۆ متمانه‌کردن به‌تاکایه‌تی و پیرۆزڕاگرتنی به‌هاکانی مرۆڤی عێراقی ، ئه‌مه‌ش له‌پیًناو گه‌یشتن به دانپێدانانێکی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌قه‌باره‌ی ئه‌م ئه‌ندێشه‌یه . ئه‌م به‌ڵگه‌نامانه ، گێڕانه‌وه دووای گێڕانه‌وه ، چیرۆکی عێراق به‌دوور له ئایدیۆلۆژیاوه ده‌رده‌خه‌ن و به‌شداری ده‌که‌ن له‌کولتوری لێبوردن و ڕه‌تکردنه‌وه‌ی هه‌موو جۆره‌کانی توندوتیژی و سیاسه‌تی تۆڵسه‌ندنه‌وه .\nئه‌رکه‌کانی مێژووی زاره‌کی بینراو که کۆده‌قێکی هاوتا بۆ ئیشکردن ده‌خوازن له‌م هه‌نگاوانه‌دا کۆده‌بنه‌وه :\nهه‌ڵسان به لێکۆڵینه‌وه‌ی ورد له‌سه‌ر لایه‌نه شاراوه‌کانی ژیانی قوربانییه‌کان له‌هه‌موو ناوچه‌کانی عێراق\nلێکۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ئه‌و به‌ڵگه‌نامانه‌ی وا قه‌ربانییه‌کان پێشکه‌شیان ده‌که‌ن و دڵنیابوون له‌ڕاستییه‌کان وه‌ک به‌ڵگه‌نامه‌یه‌کی ڕاست به‌بێ هیچ شتێک گومانی بخاته سه‌ر .\nتۆمارکردنی ڕاسته‌وخۆی به‌ڵگه‌نامه‌ی قوربانییه‌کان به‌ده‌نگ و وێنه به‌له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ش که ته‌نها ( شه‌هاده‌تێک ) له‌وانه‌یه کاتێکی زۆر له‌ئاماده‌کردن و پێشکارییه‌کانیدا بخایه‌نێت . ئه‌مه جگه له‌وه‌ی که تۆمارکردن له‌وانه‌یه چه‌ندان سه‌عات یان چه‌ندان ڕۆژ بۆ گه‌یشتن به‌شایه‌تییه‌کی ته‌واو بخایه‌نێت .\nهه‌وڵدان بۆ ده‌ستکه‌وتنی به‌ڵگه‌نامه‌و وێنه‌و شته‌کانی تری قوربانی ، بۆ ئه‌وه‌ی له‌داهاتوودا ببنه بابه‌تی مۆزه‌خانه‌ی عێراق که وا نیازه له به‌غدا دابمه‌زرێت .\nنووسین و دۆکویمێنتکردنی ده‌قی شایه‌تییه‌کان و ئه‌رشیفکردنیان له‌چوارچێوه‌ی مێتۆدۆڵۆژییه‌کی گشتی نوێدا ، بۆ ئه‌وه‌ی له‌بواری لێکۆڵینه‌وه‌دا سه‌رچاوه‌یه‌ک بن له سه‌رچاوه‌کانی لێکۆڵینه‌وه‌ی زانستی .\nبه‌رهه‌م هێنانی فیلم له‌سه‌ر ژیانی قوربانییه‌کان به‌گوێره‌ی هه‌ل و مه‌رجی هونه‌ریی نوێ\nنووسین و لێکۆڵینه‌وه له‌سه‌ر شایه‌تی قوربانییه‌کان به شێوه‌یه‌کی زانستی بێلایه‌ن .\nده‌زگای یاده‌وه‌ری عێراق پابه‌نده به مێتۆدی بێلایه‌نی زانستییه‌وه‌و ، وه‌ک به‌شێک له‌هێڵی گشتی و چه‌سپاوی کارکردنی ، هه‌وڵ ده‌دات هه‌موو شایه‌تییه‌کان به‌شێوه‌یه‌کی به‌ڵگه‌نامه‌یی و ورد تۆمار بکات . ئه‌مه‌ش له‌پێناو ئه‌وه‌ی ببێته سه‌رچاوه‌یه‌ک له‌سه‌رچاوه‌کانی مێژووی عێراق و بخرێته به‌رده‌م توێژه‌ره‌وان و پسپۆران . ئه‌مه جگه له‌به‌جێهێنانی ئامانجی ده‌زگا که ئه‌ویش دووباره نه‌بوونه‌وه‌ی ئه‌وه‌یه وا ڕوویدا ، هه‌روه‌ها دامه‌زراندنی کولتوری مرۆڤ که ڕیًَز له مرۆڤ بگرێت .\nمقابلة مع "تيمور"\nاحد الناجين من عملية الانفال\nمێژووی زاره‌کی بینراو ( التفاصيل)


وەفدێكی حیزبی دیموكرات سەردانی ناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵەیان كرد - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nوەفدێكی حیزبی دیموكرات سەردانی ناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵەیان كرد\nپێشنیوەرۆی سێشەممە 30 خەزەڵوەر وەفدێكی باڵای حیزبی دیموكراتی كوردستان سەردانی ناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستانیان كرد.\nوەفدی میوان كە لەلایەن بەڕێز مستەفا مەولودی، سكرتێری گشتیی حیزبی دیموكراتی كوردستان سەرپەرستی دەكرا، لەلایەن وەفدی كۆمەڵە بە سەرپەرستی هاوڕێ رەزا كەعبی، بەرپرسی دەستەی كارگێڕی كۆمەڵە پێشوازییان لێكرا.\nلە دیدارەكەدا قسەو باسێكی تێر‌و تەسەل لەسەر بارودۆخی ناوچەكە‌و ئێران‌و كوردستان كرا‌و رووداوو پێشهاتەكانی ئەم دواییەی ناوچەكە بە وردی خرایە بەرباس‌و هەردوو لا خوێندنەوە خۆیان لەسەر بارودۆخەكە ئاشكرا كرد.\nلەبەشێكی دیكەی كۆبوونەوەكە باس لە هاوكاریی حیزب‌و لایەنە سیاسییەكانی كوردستان كرایەوە‌و ئاماژە بە پێویستی هاودەنگی زیاتری حیزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لەم قۆناغە هەستیارە درا.\nلەمیانەی دیدارەكەدا هەردوو وەفدی حیزبی دیموكراتی كوردستان‌و كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان جەختیان لەسەر پەیوەندی‌و هاوكاری زیاتری نێوان هەردوو لا كردەوە.\n2017/11/22 /by عەتا\nhttps://www.komala.com/wp-content/uploads/2017/11/IMG_0063.jpg 433 700 عەتا https://www.komala.com/wp-content/uploads/2014/03/logo.png عەتا2017-11-22 14:32:012017-11-22 14:32:01وەفدێكی حیزبی دیموكرات سەردانی ناوەندی سەركردایەتی كۆمەڵەیان كرد\nراگەیاندنی کۆمەڵە بە بۆنەی کارەساتی دڵتەزێنی روودانی بوومەلەرزەکەی شەوی رابردووی کو... وەفدێكی كۆمەڵە سەردانی یەكێتی نەتەوەیی دیموكراتی كوردستانی كرد...


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | مەریوان ساڵانە 300 هەزار جووت پێڵاوی کڵاش دەنێرێتە بازارەوە\nژنانی #مەریوان#-ی #ڕۆژهەڵاتی کوردستان# بە دروستکردنی پێڵاوی کڵاش هەم کلتوری کوردی دەپارێزن و هەم بەشداری دۆخی ئابوری شارەکەیان دەبن، ساڵانە 300 هەزار پێڵاوی کڵاش لەلایەن ئەو ژنانەوە دەنێڕدرێتە ناو بازاڕەکانەوە. پێڵاوی کڵاش لە کۆنترین میراتەکانی کلتوری کوردییە، ئەو جۆرە پێڵاوە بە دەست درستدەکرێت و بەتایبەت لە وەرزی هاویندا زۆر بەکار دەهێنرێت. شاری مەریوانی سەربە پارێزگای سنەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە پایتەختی درووستکەری پێڵاوی کڵاشی جیهان دەناسرێت، ڕێژەیەکی بەرچاوی ژنان لەو شارەدا بە کاری دروستکردنی پێڵاوی کڵاشەوە سەرقاڵن. جێگای ئاماژەیە، کە سەرەڕای بەبایەخبوونی ئەو پێشەیە، لە هەندێک بواردا و بەتایبەت لە بواری بڵاوکردنەوەو فرۆشتنی ئەو پێڵاوانەدا گەندەڵی گەورە ئەنجام دەدرێت و دەستڕەنجی ئەو ژانانە تا ڕادەیەک دەدزرێت. ساڵانە بڕی 30 میلیار تمەن واتە نزیکەی 8 ملیۆن دۆلار پێڵاوی کڵاش لەو شارە دروست دەکرێت، بەڵام ڕێژەیەکی بەرچاوی ئەو پارەیە لەلایەن بازرگانەکانەوە دەخورێت و دەدزرێت. 17-06-2017


- 7-08-2017 - 2888 جار خوێندراوەتەوە\nدوای ئەوەی یاریزانی بەرازیلی و یانەی بەرشەلۆنە بەشێوەیەكی فەرمی رویكردە یانەی پاریس سانجیرمان بۆندە مێژوویەكەی واژۆ كرد بەبری 222ملیۆن یۆرۆ موچەی مانگانەی 30ملیۆن یۆرۆ بوە جێگەی مشتومری تەواوی میدیاكانی ئەوروپاو جیهان بەگشتی و فەرەنساو ئیسپانیا بەتایبەتی .\nئەوە وایكرد كەببێتە دەستكەوتێكی مێژوویی و دەسكەوتی ماددی بۆیانەكەو چ لەروی زیاد بونی هاندەرانی یانەكە لەفەرەنساو جیهان هەرئەمەش وایكرد كەلەماوەی چەند خولەكێكدا زیاتر لە8000درێسی یانەكە بەناوی نیمارەوە فرۆشرا .\nبۆیە چاوەرواندەكرێت كەخولی ئەمساڵی فەرەنسا جیاوازبێت لەوەرزەكانی تر و سەرنجی تەواوی میدیاو هاندەراتی تۆپی پێ لەتەواوی دونیا بۆلای خۆی راكێشێت ئەمە لەكاتێكدایە لەكۆنگرە رۆژنامەنوسیەكەی سەرۆكی یانەی پاریس سانجیرمان ونیماردا هەردولا ئاماژەیاندا بەوەی كە هاتنی نیمار بۆپاریس لەپێناو پارەدانەبوە بەڵكو بۆبەدەست هێنانی نازناوو نوسینەوەی مێژوە بۆیانە پاریسیەكە .\nلیرەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە ئایا نێیمار لەگواستنەوەی بۆیانەی پاریس سان جیرمان ئەتوانێت خۆی بنوێنێت و ببێتە یاریزانێكی ئاست بەرز بۆبەدەست هێنانی نازناوەكان بۆ یانەی پاریس بەتایبەت خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپاو لەهەمانكاتدا بۆبەدەست هینانی پێڵاوی ئاڵتونی كەتەنیا هیواو ئاواتی هەمو یاریزانێكە بۆبەدەست هێنانی تۆپی ئاڵتونی ولەهەمانكاتدا شایانی سەرف كردنی ئەو هەمو پارەیە كەیانەی پاریس سانجیرمان بۆندەكەی لەگەل واژو كرد بوە هۆی ئەوەی كەیانەی بەرشەلۆنە بەجێبێڵێت كەتەواوی چاودێرانی وەرزشی و شیكەرەوە وەرزشیەكانی كردوە بەدووبەشەوە بەشێكیان پێیان وایە كەنیمار ئەتوانێت لەیانە پاریسیەكە ئاستێكی بەرز پیشكەش بكات و نازناوەكان بەدەست بێنێت بەو پێیەی كەلەیانەی بەرشەلۆنە بو بەهۆی بونی میسیەوە تواناكانی نیمار دەرنەدەكەوت .\nبەڵام بەشەكەی تریان پێیان وایە كەنیمار هەڵەبەكی كوشندەی كرد بەرۆشتنی لەیانەی بەرشەلۆنە ؟!\nبۆیە دەڵێین وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانە لەوەرزی ئەمساڵ و وەرزی داهاتووی یانەی پاریس سانجیرمان لەخولی فەرەنسی و خولی یانەپاڵەوانەكان دەدرێتەوە بەوەی كە نێیمار لەبەرشەلۆنە بوایە باشتر بو یان بەپێچەوانەوە.


پۆلیسی گەرمیان ئەنجامی لێكۆڵینەوە لەگەڵ بكوژی دوكاندارەكەی كەلار بڵاودەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/01 - 11:52 AM\nپۆلیسی گەرمیان ڕایگەیاند ئەو كەسەی بە تۆمەتی كوشتنی دوكاندارێك لە كەلار دەستگیركرابوو، دانی بە تاوانەكەیدا ناوە.\nئەمڕۆ چوار شەممە، عەلی جەمال وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان ڕایگەیاند تۆمەتباری تاوانی كوشتنی دوكاندارەكەی كەلار لەبەردم دادوەری لێكۆڵینەوەدا دانی بە تاوانەكەیدا نا.\nتۆمەتبارەكە بە لە كاتی لێكۆڵینەوەكەدا ئەوەی خستووەتەڕوو كە كێشەی كۆمەڵایەتی لەگەڵ كوژراوەكەدا هەبووە.\nوتەبێژی پۆلیسی گەرمیان ڕاشیگەیاند ئێستا تۆمەتبارەكە بە بڕیاری دادوەر و بەپێی ماددەی 406 لە یاسای سزادانی عیراقی بەندکراوە.\nدوێنێ پۆلیسی گەرمیان ڕایگەیاند لە ناو بازاڕی كەلاردا دوو كەس تەقەیان لە دوكاندارێك كردووە و پاش گەیاندنی بۆ نەخشخانە گیانی لە دەست داوە.


ئەدەب – پەڕە 3 – CHRA.TV\nسەرەتا / ئەدەب (page 3)\nهۆنراوە بۆ منداڵان.. بۆ سلێمانی\nCHRA.TV 19/04/2020\tئەدەبی منداڵان 0\nفەرهاد ئەحمەد بەرزنجی ئای چەند دڵگیرو جوانی !؟ شارەکەم سلێمانی ئێمە زۆرمان خۆشدەوێی بەسۆز و میهرەبانی۰ بەڕۆژ خۆری ئاسمانت هێمایە بۆ ئازادی بەشەو ئەستێرەکانت دەبەخشن تیشکی شادی۰ هەموو شارانی دنیا باجوان و ڕازاوەبن بەڵام هەرگیز وەکو تۆ خۆشبەختی نادەن بەمن۰ دامێنی شاخی گۆیژەت سەیرانگای چاڤیلاندە مایەی خۆشبەختی ئێمەی دڵمان بە …\nبۆ جوانیی ژینگە\nعەلی حەمەڕەشید بەرزنجی 19/04/2020\tئەدەبی منداڵان 0\nعەلی حەمەڕەشید بەرزنجی ئـــەم ژینگە یە نــازدارە تـا خاوێن بێ جوان دیارە گـــەورە و بچــوک پێکەوە ھـەر ھەمووی بەرپرسیارە با ھـەر کەسە و لەلای خۆی دڵســــۆزیی بنوێنێ بـۆی بەکـــــار و بە کــردەوە وەک ئەرکێک بێ لە ئەستۆی کە ھــــاوڕێیەک لە شوێنێ دێ نــەمــــامێک دەڕوێنێ ئێمەش وەکو ئـــەو دەکەین خۆشی بۆ …\nعەلی حەمەڕەشید بەرزنجی 10/04/2020\tئەدەبی منداڵان 0\nعەلی حەمەڕەشید بەرزنجی بەچاو نابینرێ و مەترسیدارە لەهەموو لایەک ناوەکەی دیارە ئەو ڤایرۆسێکە و کۆرۆنای ناوە خەڵکی جیهانی بەگیرهێناوە وا ئەمڕۆ خەڵکی هەموو لەماڵن بە کۆرۆناوە تەواو سەرقاڵن وەک دوژمنێکی سەرسەخت وایە کوشندەو زۆردار وەکو بەڵایە بەرامبەر مرۆڤ بێ بەزەییە دژی ژیانە لەم سەر زەوییە دەی با بەرگری لە خۆمان …\nCHRA.TV 08/04/2020\tئەدەب, هۆنراوە 0\nبەباڵای سەختی پایز ژینم ژیانم پێدەکا تاوانە باخی بەھارت ناخی بەھارم پێشێل دەکا بنیادی کۆشکی عشق بڕیارمان بوو پیتی ئازادی ژیانم بەخەیاڵ نەخشێندرابوو پێخەفی خەوم ئاوریشم و خۆشیەکانم پیتێندرابوو ژیان لەچەشنی عەسەل ووشەی یارم گوڵ ئاسا لەباخی کۆشک ڕوێندرابوو ھۆکاری چی بوو کۆتایی تەمەنم ھات کە ھێشتا لە خەیاڵابووم ؟ …\nCHRA.TV 06/04/2020\tهۆنراوە 0\nنووسینی: سه‌عید بلغربی گۆڕینی : یوسف عیزه‌دین ” ده‌لاقه‌یه‌ک بۆ سه‌ر خه‌مه‌کانم” شار وێنه‌ی من نییه!!؟ شه‌قامه‌کانم ده‌ریای بێزارین، شۆسته‌کانم که‌نار خه‌ونی په‌رش و بڵاون، ئه‌م ده‌نگه‌ده‌نگه‌ش…؟! شار و من و زام یه‌کین!؟ “خاکی خۆر” له‌نێوان من و بۆشاییدا بۆشاییه‌ک هه‌یه، له‌خاچم ده‌دا ، به‌لک و چڵی بیرۆکه‌کانمدا.. وه‌ک …\nCHRA.TV 05/04/2020\tچیرۆک 0\nشێرکۆجه‌لال: به‌ره به‌یانی رۆژێکی ســـــاردی زستان بووله‌گونـده‌جوانووسیحراویه‌که‌مان که‌که‌وتبووه‌بناری چیای هه‌ڵگوردبه‌گوندی( ڕندکان) ناوی ده‌رکــــــــردبوو\nئارام کاکه‌ی فه‌لاح -چیرۆک من ناتوانم نیوسه‌عاتی کۆتایی ژیانیتان بۆ بگێڕمه‌وه، نازانم له مێشکه ئاڵۆزه‌که‌یدا چی ڕوویداوه‌و دوا بڕیاری به‌ره‌و کوێی بردووه و چی لێهاتووه. به‌ڵام من ده‌توانم زیاد له سی ساڵ له ته‌مه‌نی هاوڕێیه‌تیمان بگێڕمه‌وه، بیگێڕمه‌وه‌و هیلاکیش نه‌بم، ساڵ به ساڵ و مانگ به مانگ و ڕۆژ به ڕۆژتان …\nعەلی حەمەڕەشید بەرزنجی 30/03/2020\tئەدەبی منداڵان 0\nعەلی حەمەڕەشید بەرزنجی ڕۆڵــەی کــورد و کوردستانین خاوەن کلتوری خۆمــــــانین چونکەپۆشاکمــــان کـوردییە زۆر جوانە لـــــە وێنەی نییە وا شانازیی پێوە دەکـــــەین دەیسەلمێنێ کە ئێمــــە ھەین بەو پۆشاکــــەوە ناسراوین دەیپارێزین ھەتــا مـــاوین ڕازاوە و جــــــوان و ڕەنگینە لــــەلای ھەموومــــان شیرینە کاتێ دەیپۆشین ئاســــودەین ھەست بە خۆشی و شادی دەکەین لــە ھەمـــوو …\nSadiq Rwandze 30/03/2020\tئەدەب, وێژە 0\n_ڕانانێک بۆ کتێبی دڵشاد مەریوانی نوێکاری چیڕۆکی کوردی_ سەدیق سەعید ڕواندزی زۆرن ئەو مرۆڤانەی،کەلە دوای مەرگیان نەمر دەبن وشوناسی مانەوە و نەمری وەردەگرن.ئەم جۆرە مرۆڤانە، لە بری ئەوەی مانەوەیان لە ژیان نەمریان بکات،ئەوا چیڕۆکی مەرگ و مردنیان دەبێتە شوناسێک بۆ ھەمیشە مانەوەیان بە زیندوویی لە یادەوەری ئێمەدا.ئەمە بەو مانایە نییە، …


دڵنیا بین کە یەپەگە چووەتە دەرەوە، ئۆپراسیۆنەکان کۆتایی دێت - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Mehr ٣٠ ١٢:٤٩\nNews Code 28994\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، وتەبێژی سەرۆک کۆماری تورکیا لە لێدوانێکدا بە ئاماژە بە دوایین ڕۆژی ئاگربڕی پێنج ڕۆژەی هێزە چەکدارەکانی تورکیا لە باکووری سووریا وتی: مۆڵەتی ١٢٠ کاتژمێرەیەک کە بۆ چوونە دەرەوەی هێزەکانی یەپەگە و پەکەکە لە نێوان تورکیا و ئەمریکا لە سەری ڕێککەوتنمان کردبوو ئەمڕۆ کاتژمێر ٢٢:٠٠ بە کاتی ناوچەیی تورکیا کۆتایی دێت. بە هیچ شێوەیەک ئەو مۆڵەتە درێژ نابێتەوە.\nبە پێی نووسراوی تەلەڤیزیۆنی NTV، کالین لە درێژەدا وتوویە: هیوادارین کە هێزەکانی یەپەگە تا شەو بە تواوەتی ناوچە چۆڵ بکەن و بە پێی ڕێککەوتنەکان هەڵسوکەوت بکەن. ئەگەر دڵنیا بین کە هێزەکانی یەپەگە لە ناوچەکە چوونەتە دەرەوە ئەمرۆ ئۆپراسیۆنەکان کۆتاییان پێدێت.


نوسینی : دکتۆر شۆڕش حەسەن | 07.04.2018 2:53 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nبەرەغمی ئەزمونی تاڵی هەشتا ساڵی كورد بەدەست حكومەتەكانی عێراقەوە كەچی دوای رووخانی رژێمی پێشوو لە ساڵی 2003 دا، سەركردایەتی كورد وەك كوچك لە ئاگر گەرمتر و لە پاشا پاشاتر بو بۆ دروستكردنەوەی عێراقی عەرەبی ومەزهەبی و تێپەراندنی پرۆسەی سیاسی عێراقی دوای نەمانی حوكمی دكتاتۆری ئەگەر لەسەر حسابی بەرژەوەندیە ستراتیجیەكانی كوردیش بوبێ، بێ پێداگرتن لە سەر زامنكردنی داخوازیەكانی كورد لە رووی واقعی و یاساییەوە لەو سات و هەڵە زێرینەدا.\nئەوە بو شكلی فدرالی بۆ عێراق بریاردراو هەرێمی كوردستانیش تاكە هەرێمێكی بێ دایك وباب لەناو ئەو دەولەَتە بە ناكاملی دانی پیانرا، هەرێمێك هەم سنووری جوگرافی و هەم هی دەسەڵاتەكانیشی بە لێڵی مایەوەو دیارینەكران. بۆیەش دوای جێبەجێكردنی دەستورەكە لە كاتی بانگەشەی هەڵبژاردن بۆ هەموو خولەكانی ئەنجومەنی نوێنەران، بەرپرسانی كورد لە بەغدا بەردی گەورەیان دەوەشاند و بەڵێنی شەونخونیان دەدا بۆ جێبەجێكردنی ئەو دوو بابەتانە ، جا گەر ئەوانە لەپۆستە سیادیەكانی ئەو وڵاتە بوبن وەك سەركۆمارو جێگری سەرۆك وەزیران وجێگری سەرۆكی پەرلەمان، یاخود پەرلەمانتارو بەپلەی وەزیر بوبن لە بەغدا. بەڵام دوای زیاتر لە 12 ساڵ بەمرۆ وسبەی و دەستی دەستی پێكردن وگاڵتەكردن بەعەقلی سەرانی كورد، ئەو بەرپرسە كوردانە نەك هەر نەیان توانی هەنگاوێك فدرالی عێراق و دۆخی هەرێم تیایدا بەرنە پێشەوە، بەڵكو لەسایەی كەمتەرخەمی و بایەخیان بە پۆست وپارەوەو ئەمرۆ ئەو بابەتە 180 پلە گەرێنراوەتەوە دواوە و شتێك لەسەر ئەرزی واقعی ئەو عێراقە نەماوە بەناوی دەوڵەتی فدراڵی یا بونی هەرێمێكی فدراڵەوە، وەك لە دواجاردا لە یاسای بودجەی ساڵی 2018 ناوی هەرێم بە پارێزگاكان هات و بودجەكەشی بە رێژەی 5% كەمكرایەوە وهەروەها بێ ویست وئیرادەی نوێنەرانی كورد لەناو حكومەتی عێراق و ئەنجومەنی نوێنەران بەرێكرا، هەرچەندە سەركۆماریش بەحوكمی كورد بونی خۆی هەوڵێكی نادەستوری دا بۆ گەراندنەوەی یاساكە بۆ پەرلەمان بەڵام بەهۆی نادەستوریەتی ئەو رێو وشوێنەی گرتیە بەر هەنگاوەكەی ئەمیش شكستی هێنا.\nكەواتە بەڵێنی بەرپرسانی كورد لە بەغدا بە تایبەت كاندید وئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران نەیتوانی بارودۆخی كوردو سستەمی فدراڵی عێراق بەرەو پێشەوە بەرن، ئیتر هەرچی گوتراوە بۆ جێبەجێكردنی مادەی 140 و دەستەبەركردنی مافی هەرێم لە هەناردەكردنی نەوت و هەبونی هێزی پێشمەرگە، هەمووی بۆ موزایەدەو بانگەشەی هەڵبژاردن و گەوجاندنی خەڵك بوە، چونكە خەمی ئەو بەرپرس ونوێنەرانە تەنهاو تەنها بەدەست هێنانی پۆست وپارە بووە، ئەگینا تا ئێستا دەتوانرا مادەی (4) دەستور تایبەت بە فەرمیبونی زمانی كوردی وەك عەرەبی جێبەجێبكرایە، لانی كەم لە ناو ئەنجومەنی نوێنەران، كە نوێنەری كوردیش بۆی بوایە بەزمانی خۆی قسە بكا لەناو هۆڵی پەرلەمان وەك مافێكی دەستوری، نەك تەنها زمانی عەرەبی رێپێدراو بێت، كارێكی لەوەش ئاسانتر خۆ دەبوایە پێگەی ئەلكترۆنی پەرلەمانی عێراق بەزمانی كوردی وەك زمانە عەرەبیەكە هەمو شتێكی بوایە، بەڵام بەداخەوە نوێنەرانی ئێمە لەبەغدا ئەو ەیان بەلاوە گرنگ نەبوەو گوێیان پێ نەداوە وەك هەمو شتە پێویستەكانی تر. كەواتە گەر نوێنەرانی ئێمە تا ئێستا نەیانتوانیبێ ئەو دان پێدانە دەستوریەی تایبەت بە زمانی كوردی بخەنە خانەی جێبەجێكردنەوە كە كارێكی سەخت نیە، ئەی چۆن دەتوانن ناوەرۆكی مادەكانی (110،111،112،113،114،115، 121، 140) جێبەجێبكەن كە تایبەتن بە دیاریكردنی دەسەڵاتەكانی هەرێم وئیمتیازاتی تری وەك بونی هێزی پێشمەرگە ویەكلاكردنەوەی كێشەی ناوچە جێناكۆكەكان!\nئیتر ئێمەی هاوڵاتی دەنگدەری ئەو هەرێمە دوای ئەو ئەزمونە شكستخواردوەی نوێنەرانمان لە دامەزراوەكانی فدرالی عێراق ، هەق وایە بەجامێ ئاو نەكەوینەوە مەلەو بەڵێن ودروشمی باق وبیقی كاندید ولستەكان نەمان گەوجێَنێ ، دڵنیابن لستەكانی هەڵبژاردن و وكاندیدانیان هیچ یەكێ لە بەڵێنەكانیان بۆ جێبەجێ ناكرێ بەهۆی سروشت وبارودۆخی كورد لە عێراق لەرووی دەستوری و واقعیەتەوە، چونكە كورد هەرچەندە زۆرترین رێژەی كورسی بەدەست بێنێ، ژمارەی كورسیەكانی ناگاتە 1/5 كورسیەكانی پەرلەمانی عێراق، ئەمەش رێژەیەكی زۆر كەم و بێ بایەخە بۆ داكۆكیكردن لە بەرژەوەندیەكانی هەرێم ، نزیكترین نمونەش یاسای بودجەی ساڵی 2018 بو كەبێ ویست وئیرادەی كورد تێپەرێنرا ، بۆیە بەڵێنی هەموو لست وكاندیدەكان بۆ تۆی هاوڵاتی پولێكی قەڵپ ناهێنێ وتەنها بلقی سەرئاوە و دوای چوار ساڵی تر پەنجەی خۆت دەگەزی ئەگەر بەشداری هەڵبژاردنت كردبێ ، لەبەرئەوەی بارودۆخی تۆ ئەوسا لەژێر سایەی ئەوانەی بەناو نوێنەرایەتیت دەكەن لە بەغدا ئەگەر لە ئێستا زۆر خراپتر نەبێت هەرگیز باشتر نابێت.\nئەرشیڤی بەڕێز : دکتۆر شۆڕش حەسەن\nوەڵامى پرسیارێک سەبارەت بەمەنفا .\n16 کانونی یەکەم 2015\nڕزگار حه‌سه‌ن: پاكیزه‌یی ژنان له زهنى پیاواندا.\n22 ئازار 2017\nدکتۆر ئەحمەد میراودەلی: مێژوویەکی ئافرەتان. بەشی پێنجهەم\nهانا عەلی : من ژنێكی ده‌ستكاری كراوم .\n8 کانونی دووهەم 2016\n16 شوبات 2014\nگرتە ڤیدیۆ ـ حەمامێک لە تورکیا بۆ ژنان ، بەڵام کرێکارەکانی زۆربەی پیاون .\nتاوێک لەگەڵ گۆڕانی و دانسی خاتو هێلی لا ڤ ” بە جلی کوردییەوە .\n5 شوبات 2014\nگرتە ڤیدیۆ: پرۆژەی نەوشیروان مستەفا بۆ وڵاتێکی دیموکراس و ئازاد، لەپێش هەڵبژرادنی 1992.


ئافره‌تی كورد له سیاسه‌ت چۆن نموونه‌یه‌كن؟\n2017-11-08 [12:11 PM]\nنووسینی: سازان وهاب\nسەدەی بیستویەکەمین لە رۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەتایبەتی کۆتایی ھێنان بوو بەو دیدگایەی کە زانستی سیاسی و پیادەکردنی کاری سیاسی کایەکی پیاوانەیە، رۆڵی ئافرەتان لە ناوەندی سیاسی و بڕیاری سیاسیدا بەرێژە جیاواز و ژینگەی سیاسی وڵاتان گۆڕانی بەسەردا ھات، رێکخراوە تایبەتمەندییەکانی بواری ئافرەتان توانیان ئەو واقیعەیە نیشان بدەن کە سیاسەت وەک ھەموو بوارێکی دیکە کراوەیە لەبەردەم کارکردنی ئافرەتاندا.\nلە ھەرێمی کوردستان و لە بزوتنەوەی رزگاریخوازی کوردستان ئافرەتان رۆڵی خۆیان بینیوە لە سەرخستنی ئامانجەکانی شۆڕش و خزمەتی بەرچاویان بە پرسی نەتەوەیی و نیشتمانی کردوە و کەمترین ئاوڕدانەوەیان بۆ پرسی مافەکانی ئافرەتان ھەبووە" بەڵکو ھەمیشە وەک پشتیوانیەک وھێزێک بۆ خەباتی نەتەوەیی ھاوشانی برا و باوک و کەسوکارەکانیان لەسەنگەرەکاندا بوونە" لەیەکەمین ھەنگاوی ھەرێمی کوردستان وەک دروستکردنی دامەزراوە حکومیەکان" ھەمان رۆڵ بە ئاستێکی کەمتر بەخشرا بە ئافرەتان" راستە خولی یەکەمی پەرلەمانی کوردستان چەند ژنێکی تێدا بووە" ھۆکارەکەیشی دەگەڕێتەوە بۆ واقیعی ئەو کاتی کۆمەڵگا و سیاسەت".\nبڕیاری رێژەی دیاریکراو ئافرەت بۆ پەرلەمان زێدەتر لە ٢٥ و دواتر فراوان بوونی ئەو رێژەیە بەھۆی ململانێی حزبی و گۆڕانکاری لە کۆمەڵگا و کرانەوەی زیاتر و کاڵبوونەوەی کلتوری(ئافرەت بۆ کاروباری ماڵ) دەرفەتێکی باش بوو تا نموونەی سەرکەوتووانەی ئافرەت لە سیاسەت نیشان بدرێ" بەڵام کەمن و بەپەنجەی دەست ئەو ئافرەتانە دیار دەبن و مێژوو شاھیدیان بۆ دەدات کە توانا و لێوەشاوەیان خزمەتکردنێک بووە بە بوار رەخساندنی ئافرەت لەکایەی سیاسی.\nژمارەیەک ئافرەتی کوردستان لە حزبەکان بوون بە پەرلەمانتار و سەرۆک لیست و بڕیاردەر چ لەپەرلەمانی کوردستان چ لەئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق جێگەی داخە" بەشی زۆریان ناشرینترین نموونەیان پێشکەش کرد" کە خوێندنەوەی ئەوەی بۆ بکرێت" کە ئەم ئافرەتانە بەشێکن لە ھەمان رێچکەکانی پیاوان" مەبەستم نییە جیاکارییەکی ئەوتۆ دروست بکەم لە کایەسی سیاسی نێوان پیاوان و ئافرەتان" بەڵام مەبەستمە بڵێم" لە ماوەی زێتر لە٢٥ ساڵ و بەخشینی دەیان پلە و کاری گرنگی پەرلەمانتاری و وەزیری" کامە نموونەن ھیچ نەبێ ئێمەیش وەک ئەمریکیەکان شانازی بکەین بە بوونی کۆندالیزا رایس وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمریکا" کە توانی لە ماوەی چەند ساڵێک خزمەتێکی گەورە لە بواری دیپلۆماسی وڵاتەکەی بکات" یاخود ئەنگێلا مێرکڵ راوێژکاری ئەڵمانیا کە وڵاتەکەی لە چەندین قەیرانی دارایی و سیاسی دەرباز کردووە"، یان کردستینا فرناندێز سەرۆکی ئەرژەنتین کە بووە رەمەزی چارەسەرکردنی گەندەڵی و خزمەتێکی بە گەشەپێدانی ئابوری وڵاتەکەی کرد. دەیان نموونەی جیھانیمان ھەیە" دەزانم بە ھیچ لۆژیکێک بەراوردی ئاست و کۆمەڵگا و سیاسەت و ئابوری و کلتور و فەرھەنگی ئێمە لەگەڵ ئەوان ناکرێت" لەگەڵ ئەوەشدا ھیچ لەم ئافرەتانە نەبوونە مایەی ئازاردانی گەلەکەیان.\nئێوە رۆژانە دەبینین ئەو ئافرەتانەی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقن و کوردن" یا لەپەرلەمانی کوردستانن و نوێنەرایەتی حزبەکانیان دەکەن" بەشێکیان ھێندە رووقایمانە بوونەتە دار دەستی دوژمنەکانمان" کورد شەرم لەناوھێنانیان دەکات" ئەوجا ئافرەتانیش شەرمێکی زیاتر لەوە دەکەن کە چۆن ئەمانە نموونەی ئافرەتی باڵان لە سیاسەت و کاری بڕیاردان.\nسەرزەنشتی ئەو ئافرەتانە مانای ئەوە نییە پێش بەوە بگیرێت کە رۆڵیان پێبەخشرێت" بەڵکو نموونە ناشرینەکانی بواری سیاسەتن و شایستەی ئەوەن جارێکی تر حزبەکان چەند پێوەرێک بۆ ئەو ئافرەتانە دانێن کە دەبنە سەرکردە" چ لە کاری پەرلەمانی چ لە کاری حکومەت و حزبی" تا ئەو ھەڵە گەورانە نەبنە ھۆکاری پاشەکشەپێکردنی رۆڵی ئافرەت لە سیاسەت وکۆمەڵگا. یاخود ئەو ئافرەتانەی نموونەی ناشیرینی پیادەکردنی کاری سیاسیان پێشکەشکردووە" جارێکتر ئەو دەرفەتە بڕەخسێنن ببن بە نموونەیەک ھاوشێوەی شێرەژنانی خەباتی شاخ شانازیان پێ ببڕێت نەک ئەوەی ئێستا خەڵک نەفرەتیان لێ دەکات و ئەرکێکی ئێستایی رێکخراوەکانی بواری ئافرەتانە" پێداچوونەوەیەک بەوەدا بکات" کە ھۆکارەکانی ئەم پیادە ھەڵەیەی سیاسی لە لایەن چەند ئافرەتێکەوە چین و چۆن چارەسەر دەکرێت.\nئەم هەواڵە 9487جار خوێندراوەتەوە


١١ زانیاری سەرنجڕاکێش لەسەر وڵاتی ڤێتنام کە ئەستەمە پێشتر بیستبێتت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n١١ زانیاری سەرنجڕاکێش لەسەر وڵاتی ڤێتنام کە ئەستەمە پێشتر بیستبێتت\n2020/07/18 - 8:13 PM\nکۆمەڵێک زانیاریی سەیر و سەمەرە و سەرنجڕاکێش لەبارەی وڵاتی ڤێتنامەوە:\n-ئه‌و كه‌سه ڤێتنامییه‌ی، له‌وێنه به‌ناوبانگه‌كه‌ی ڤێتنامدا به گوللـه ده‌كوژرێت، نه‌ك هه‌ر بێتاوان یان كه‌متاوان نه‌بوو به‌ڵكو دڕنده‌یه‌كی عه‌یاره 24 بوو. ئه‌و كه‌سه له‌گه‌رمه‌ی قه‌تڵ و عامێكی شه‌ڕی ڤێتنامدا ده‌ستگیركراو كاتێك ده‌ستگیركرا، سه‌قاڵی به‌كۆمه‌ڵكوشتنی كارمه‌ندانی پۆلیس و ته‌واوی ئه‌ندامانی خێزانه‌كانی لایه‌نی شه‌ڕكه‌ری به‌رامبه‌ر بوو به ژن و منداڵی بچوكیشه‌وه.\nله‌ڤێتنام داواكارانی هاوسه‌رگیری پێویسته له‌لایه‌ن پزیشكه‌وه بڕوانامه‌ی سه‌لامه‌تی عه‌قڵییان پێبدرێت و بیسه‌لمێنن كه هه‌ردوكیان له‌ڕووی عه‌قڵه‌وه سه‌لامه‌تن بۆ هاوسه‌رگ، پاش ئه‌مه رێگه‌ی هاوسه‌رگیرییان پێده‌درێت.\n– ڤێتنام كێشه‌ی رفاندنی مێینه‌ی تێدایه، به‌هۆی سیاسه‌تی یه‌ك منداڵی چینه‌وه كه دراوسێی ئه‌م وڵاته‌یه، دایك و باوكانی چین زیاتر حه‌زیان له‌كوڕه وه‌ك له‌كچ، ئه‌مه‌ش وایكردووه كه له چین ژماره‌ی كچان به‌قه‌ده‌ر پێویست نه‌بێت بۆ هاوسه‌رگیریكردن، سه‌ره‌نجام بووه‌ته هۆی دروستبونی كاری رفاندنی كچان له ڤێتنامی دراوسێ به‌مه‌به‌ستی هاوسه‌رگیریكردن یان له‌شفرۆشی.\n– له‌ڤێتنام ئاینێكی سه‌یر هه‌یه به‌ناوی كۆدائی، په‌یڕه‌وكارانی ئه‌م ئایینه جان دارك و شكسپیر و محه‌مه‌د (درودی خوای له‌سه‌ر بێت)، ده‌په‌رستن.\nجان دارك خانمێكی دیاری مێژویی فه‌ره‌نسییه.\n-له‌ڕێستۆرانته‌كانی ڤێتنام ده‌توانیت داوای “خوێنی كۆبرا” بكه‌یت كه جۆره مارێكی كوشنده‌یه، شاگرده‌كه هه‌ر له‌وێدا كۆبرایه‌كی زیندوو ده‌هێنێت و به‌به‌رچاوته‌وه ده‌یكوژێت و خوێنه‌كه‌ی ده‌كاته ناو پێكێك شه‌رابی برنجه‌وه و پێش ئه‌وه‌ی دڵی كۆبراكه له‌لێدان بكه‌وێت بۆت ئاماده ده‌كات تا بیخۆیته‌وه.\n-جه‌نگی ڤێتنام 19 ساڵ و پێنج مانگ و چوار هه‌فته‌و یه‌ك رۆژی خایاندووه و كوژرانی 847 هه‌زار تا دوو ملیۆن و 500 هه‌زار هاوڵاتی سڤیل و ملیۆنێك تا سێ ملیۆن و 886 هه‌زارو 26 سه‌ربازی لێكه‌وتووه‌ته‌وه.\n– جه‌نگی ڤێتنام له ڤێتنام به جه‌نگی ئه‌مه‌ریكا ناسراوه، واته لای ئه‌وان پێی ده‌ڵێن جه‌نگی ئه‌مه‌ریكا.\n– گه‌وره‌ترین ئه‌شكه‌وت له‌جیهاندا ئه‌شكه‌وتی “هانگ سۆن دونگ”و تیایدا، ئه‌م ئه‌شكه‌وته هێنده گه‌وره‌یه كه روبارو دارستان و كه‌شوهه‌وای تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه.\n-سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشوتری ڤێتنام، (نگوین كاو تای)، پاش كۆتاییهاتنی جه‌نگی ڤێتنام ماڵی گواسته‌وه بۆ ویلایه‌تی كالیفۆرنیاو له‌وێ دوكانێكی خواردنه‌وه كحولییه‌كانی كرده‌وه.\n– له بەریتانیا به‌گشتی هه‌ركه‌سێك 10 هاوڕێی سێكسی ده‌بێت به‌درێژایی ژیانی. ئه‌م ژماره‌یه له چین 19یه‌و له‌ناو ڤێتنامییه‌كانیشدا دوو كه‌س و نیوه.\n-مارتن لوته‌ر كینگ، هه‌رچه‌نده یه‌كێك بووه له‌به‌ناوبانگترین چالاكوانانی مافه مه‌ده‌نییه‌كان، نه‌یاری ده‌ستوه‌ردانی ئه‌مه‌ریكا نه‌بووه له‌جه‌نگی ڤێتنامدا.\nئامادەکردنی : والی عه‌لی\nچەند ساتێکی ناوازە کە کات تێیدا وەستاوە\nکۆمەڵێک کەس کە زۆر بە زیرەکانە کارەکەی خۆیان بەڕێ کردووە


NRT TV | کوردستان | ئەندامێکی جڤاتی گۆڕان: هیچ هەڕەشەیەک لە پارتی قبوڵ ناکەین\n5461 جار خوێندراوەتەوە\nهۆشیار عومەر ئەندامێکی جڤاتی نیشتیمانی گۆڕان لە میانی بەشداریکردنی لە بەرنامەی تاوتوێی ئێن ئاڕ تیدا رایگەیاند، "گۆڕان لەسەر بنەمای ناڕازیبوون لە حکومڕانی پارتی و یەکێتی دروستبووە"، دەشڵێت، "بە پارتیمان وتووە لە رابردوودا بۆ چاکسازی بەشداری لە حکومەت دەکەین نەک بۆ پۆست و لە ئێستادا حکومەتیش ئەو چاکسازییەی پێ ناکرێت."\nراشیگەیاند، "گۆڕان بەهۆی بەشداریکردنی لە حکومەت باجێکی زۆری داوە لە ناو خەڵکدا و بەڵام بەشداریکردنمان لە حکومەت بۆ بێدەنگبوون لە قوت و موچەی خەڵک نییە."\nباسی لەوەشكرد، "پارتی نابێت بە زمانی هەڕەشە قسە لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕاندا بکات و هیچ هەڕەشەیەک لە پارتی قبوڵناکەین."\nئەوەشی خستەڕوو، "بێمنەتین بەرامبەر بە پارتی لە بەشداریکردنمان حکومەتدا و ئێمە بۆ چاکسازی لە حکومتداین، پارتی بەرپرسیاری سەرەکیە لە حکومەتدا چونکە ئەوان زۆرینەن لە حکومەت و پەرلەماندا."\nئاماژەی بەوەشكرد، "تا ئێستا هیچ بڕیارێک نییە گۆڕان و یەکێتی بە یەک لیست بەشداری هەلبژاردنەکاندا بکەن."\nلەلایەکی دیکەوە، عەلی عەونی ئه‌ندامى سه‌ركردایه‌تیى پارتى رایگەیاندووە، "دەستی یەکێتی و گۆڕان کەشفە و شەرەفمەندییە لە حکومەت بکشێنەوە و حکومەت بۆ پارتی جێبهێڵن."\nباسی لەوەشکردووە، "ئه‌و حزبانه له لایه‌ك له کوردستان لە خه‌مى موچه دان و له لایه‌كى تریشه‌وه له به‌غدا خه‌ریكن موچه ببڕن، هەرگیز ته‌پڵ لێدان و جنیۆ و قسه‌ى ناشیرین كارى كه‌سانى موئه‌دەب نییه، ئه‌وان وا هه‌ست ده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر ته‌پڵ لێ بده‌ن، كه‌واته هه‌ن، ئه‌و ته‌پڵ لێدانه‌یان ده‌بوو له په‌رله‌مانى عێراق بوایە نه‌ك لە كوردستان، له‌وێ موچه ده‌بڕن و لێره‌ش سینگیان دەردەپەڕێنن."\nئەوەش دوای ئەوە دێت، دوێنێ دووشەممە، پەرلەمانی کوردستان کۆبووەوە و دانیشتنەکە تایبەت بوو بە پرسی كۆچی گەنجان و پرۆژە یاسای پەروەردە و خوێندن لە هەرێمی كوردستان و هەمواری یەكەمی زانكۆ تایبەتەكان، بەڵام بەهۆی ئەوەی بەشێکی زۆری ئەندامانی پەرلەمان داوایان کرد پرسە هەنوکەییەکان و پرسی موچە بخێتە دانیشتنەکانی پەرلەمانەوە بۆیە گرژی لەنێوان بەشێک لە پەرلەمانتاران و سەرۆکایەتی پەرلەماندا دروستبوو.


ذؤژنامة وخةصك. . . . كاوة ئةمين\nيةكثك لة كارة سةرةكييةكاني ذؤژنامة لة ولآتاني ديموكراتيدا، چاودثري كردني دةسةلآتداراني ئةو ولآتانةية بؤ ئةوةي سةروةت و ساماني ولآت بة فيرؤ نةبرثت يانيش چاودثري كردني ئةو بةصثنانةي كة لةكاتي هةصبژاردنةكاندا بة گةليان داوة و تاچ ذادةيةك پيادةيانكردووة يان نةكردووة. هةربؤية ذؤژنامةكان و دةستگاذاگةياندنةكان بةگشتي دةوري سةرةكي لة دروستكردني ئؤپنيون بة دژي دةسةلآت دةبينن، لثرةدا مةبةست لة دژايةتي دوژمنايةتي نيية وةكو هةندثك دةسةلآتدار تثيگةيشتوون.\nخاصثكي تري گرنگ كة ذؤژنامةي ذؤژئاوايي زؤر لةسةري كاردةكةن، چاودثري ژياني هاولآتيانة. بؤ نمونة ئةگةر هاولآتيةكي سوثدي لةدةرةوةي سوثد توشي گيروگرفتثك بثت لةگةص دةوةلآتي ولآتثكي تر، تةنانةت ئةگةر كارثكي ناياسايشي كردبثت، ذؤژنامةكان بةوردي بةدواي هةواصةكة دةكةون و ذاستةوخؤ و ناذاستةوخؤ فشار دةخنة سةر وةزارةتي دةرةوةي سوثد تا لة ذوداوةكة بكؤصثتةوة و هاوكاري ئةو هاولآتية بكةن.\nهةموو ذؤژنامة ذؤژانةكاني ئةم ولآتة، لاپةرةيةكي ئازاديان هةية كة ناذةزايةتي و بيروبؤچووني هاولآتيان بلآودةكةنةوة، زؤربةي سياسةتمةدارن ئةو لاپةرانة بةشثوةيةكي سيستةماتيك دةخوثننةوة. چونكة ئةو دةنگانة دةنگي خةصكن.\nلة دواي ذاپةرينةوة چةندين ذؤژنامة لة ژثر ناوي ئةهليدا دةردةچن و لةگةص هةموو كةموكوذيةكان خزمةتيان بة هاولآتيان كردووة و ويستويانة ببنة دةنگي خةصكي، بةلآم ذاشكاوانة دةتوانم بصثم كة بةداخةوة ئةو ذؤژنامة ئةهليانةش وةكو دةسةلآتي كوردي دابةشكراون و ناتوانن هةموو كوردستان بةچاوثكي وةك يةك ببينن، بگرة هةندثك جار بؤ ختوكةداني دةسةلآت شتهايةك بلآودةكةنةوة كة خؤشيان باوةذيان پثي نيية. دةنا بؤ دةبثت ذؤژنامةيةك كة لة سلثماني دةردةچثت كةموكوريةكاني دةسةلآت لة هةولثر باشتر ببينثت تا سلثماني، يان ئةوانةي هةولثر بتوانن لة كوثرةدثيةكي سلثماني هةنگاوثكي خراپهاوثژراو ببين بةلآم گةندةصيةكاني كن خؤيان نةبيين.\nقةيراني ئابووري گةورةترين گرفتة بؤ ذؤژنامة و ذؤژنامةنووساني كورد، تائثستاش هيچ ذؤژنامةيةكي كوردي نيية لة كوردستان بثت يان لةدةرةوة ئابووريةكي سةربةخؤيي هةبثت. جا لة ذثگايي بلآوكردنةوةي پةيامي بازارگانييةوة بثت يان پذؤژةي تر.\nلة ولآتثكي وةك سوثد، سالآنة دةوصةت مليؤنها كرؤن دةدات بة دامودةستگا ذاگةياندنةكان، لةوانة گؤضار و ذؤژنامة و بلآضؤكي تر لة ذثگاي دةستگاي "كلتوور ذؤد"، ذاوثژيي كلتووري. تةنانةت گةلثك ذؤژنامة و گؤضاري بياني كة بةزمانثكي تر لة سوثدي دةردةچن، لةو هاوكاريية كةصك وةردةگرن، لةوانة كورد، كة بةگوثرةي ذاپؤرتثك سةدان هةزار كرؤني سوثدي بة هةندثك گؤضاري كوردي دراوة و پاش چةند ژمارةيةك بة بيانووي گرفتي ئابووريةوة، ماصئاواييان كردووة.\nساصي داهاتوو، باشووري كوردستان يادي دامةزراندني 12 ساصةي پةرلةمان و حوكوومةتةكاني دةكاتةوة، دوانزة ساص بؤ تاقيركردنةوةي دةسةلآت كةم نيية و پثويستة حكومةتي داهاتوودا، بودجةيةكي تايبةتي بؤ ذاگةياندي سةربةخؤ دابنثت و سالآنة لةپاي كار و خةباتي گؤضار و ذؤژنامةكان، هاوكاريان بكرثت، نابثت ئينتيماي حيزبايةتي و ناوچةگةرثتي دةور ببينثت، بةصكو دةبثت بة تةرازوي، لثهاتووي و خزمةتكردن و بةرةوپثشبردني كلتووري كوردي و كةمايةتيةكاني كوردستان، يارمةتيةكان بپثورثن و بتوانرثت، خةلآتي باشترين گؤضار و ذؤژنامة و ذؤژنامةوان و ذؤژنامةنووسان، بكرثت.\nلةگةص ئةوةي كة ذؤژنامةگةري كوردي يادي سةدساصةي پيرؤزكرد و پثيناوةتة سةدةيةكي نوثوة، بةلآم تائثستاش ذؤژنامة لة ولآتي ئثمة ذؤژنامةيةكي حيزبية و نةبووةتة ذؤژنامةي خةصكي. ذؤژنامةي جةماوةر يادي يةك ساصةي بةدنياهاتني دةكاتةوة، ئةگةر چةند گاضثكيشي هاويشتبثت، بةلآم ذثگايةكي درثژي لة پثشة تا بگات بة ذؤژنامةي ئةهلي ولآتاني تر، بةلآم كورد وتةني هةر دةوةنة و دةبثت بةدار، بةلآم ذؤژنامة دةبثت دارثك بثت كة پةل بؤ هةموو لايةك بهاوثت و سثبةرةكةي بؤ هةموو جةماوةربثت.\nتثبيني:ئةم وتارة لة ژمارة 47 ي ذؤژنامةي جةماوةردا بلآوكراوةتةوة\nتيَبينى كوردستان نيَت:\nئةم نووسينة بيروبؤضونى نووسةرةكةيةتى، كوردستان نيَت لة ناوةرِؤكةكةى بةرثرسيار نيية.


گەمەی سیاسەت و بەهەند وەرگرتنی چین و توێژەكان 2017-05-16\nبە ئاوڕدانەوەیەكی خێرا لە رووداو و گۆڕانكاریەكانی ئەم چەند ساڵەی دوایی كۆمەڵگەی كوردی و بەتایبەت پێشهاتە سیاسییەكانی نێو ئەم وڵاتە، راستییەكمان بۆ دەردەخات، كە ئەویش بەرزبوونەوەی ئاستی هۆوشیاری سیاسی و كۆمەڵایەتی تاكی كوردە بەشێوەیەكی گشتی. لە لایەك ئاستی رۆشنبیری سیاسی سەركردەكان و بەهرەمەند بوونیان لە تێورییە پێشكەوتوووە سیاسی و كۆمەڵایەتییەكانی جیهان، لە لایەكی ترەوە بەشداری بەرفراوانی لاوان و قوتابیان و ئامادەبوونی ئافرەتان لە بزاڤی گشتی كۆمەڵگەو پرۆسەی سیاسیدا.\n دەمەوێ باس لەوە بكەم كە لە مێژووی كوردستاندا حزبی سیاسیی هەمیشە رۆڵی بەرگیری كردنی بینیوە لە قەوارەی نیشتیمانی و نەتەوەیی و سەرەڕای بەرزكردنەوەی دروشمی دیموكراسیی، لەم سەردەمەشدا ئەو گەلانەی كە باوەڕیان بە دیموكراسیەت هەیە، لە رێگەی حزبە سیاسیەكانەوە كار دەكەن بۆ پاراستنی ماف و ئازادیەكان. حزبە سیاسیەكان ئەو رێكخراوانەن كە لە رێگەی دیاریكردنی كاندید بۆ پلەو پایە حكومیەكان لە كاتی هەڵبژاردنەكاندا، جەماوەر و حكومەت پێكەوە دەبەستنەوە. خەڵك لە رێگەی بەشداریكردن لە هەڵبژاردنەكاندا دەنگ بۆ سەركردەكانیان دەدەن، بێگومان حزبی سیاسی وەك زۆر چەمكی دیكەی كۆمەڵایەتی پێناسەی زۆری بۆ كراوە، بەڵام بە هۆی جیاوازی ئایدۆلۆژی و بۆچوونەكان، كارێكی ئاسان نییە بتوانرێت پێناسەیەكی گشتگیر بۆ حزب و دیاردەی حزبایەتی بدۆزرێتەوە. بەهەر حال ئەوەی مەبەستی ئێمەیە لەم وتارە بیخەینە روو بەهەند وەرگرتنی توێژی وەرزشوانانی كوردستانە، كە لە هەموو چین و توێژەكانی كۆمەلگا خۆیان دەبیننەوەو توێژێكی نزیكن لە دڵی هەموو لایەكمان و هەموومانیش شانازی بە وەرزشوانانی وڵاتەكەمان دەكەین، دیارە بۆ كاركردن بۆ بەدەست هێنانی پشتگیری جەماوەری: لە هەڵبژاردنەكاندا حزبە سیاسیەكان هەوڵی زۆر دەدەن بۆ ئەوەی زۆرترین پشتیوانی ئەو توێژە كە مەبەستمان وەرزشوانانە بەدەست بهێنن، لە سروشتی خۆشیاندا حزبە سیاسیەكان و سیستمی حزبایەتی لە هەرێمی كوردستاندا نیشانەن بۆ رادەی پێشكەوتن و پەرەپێدانی سیستمی سیاسیی.\nسەرەڕای پێشكەوتنی دامودەزگاكانی كۆمەڵی مەدەنی، حزبە سیاسیەكان لەرێگەی زۆرێك لە ناوەندەكانی وەرزشییەوە توانیویانە پارێزگاری لە گرنگی خۆیان بكەن و پێگەیەكی گرنگ بۆ خۆیان وەدەست بهێنن، لەم روانگەیەوە لێكۆلەرەوانیش ئەو رۆلە بە تیۆرەكانیان دەسەلمێنن بۆ نمونە زانای بەناوبانگی زانستی سیاسیی "سامۆئیل هانتگتۆن" چوار مەرجی بۆ حزبی سیاسیی داناوە "خۆگونجاندن، سەربەخۆیی، یەكڕیزی، و بەربڵاوی لە رێكخستندا". ئەگەر دیقەت بدەین دەبینین وەك چۆن ئەم مەرجانە بۆ كەمەندە كێش كردنی توێژەكانی ناو كۆمەلگا گونجاون، بەهەمان شێوە بۆ راكێشانی سەرنجی وەرزشوانانیش دروست و گونجاوە، كەواتە لە پرسی هەڵبژاردنەكان وەك چۆن حیزبی سیاسی بایەخ بە كەسێكی رۆشنبیر یان خاوەن بروانامەیەك دەدات، ئاوهاش پێویستە بایەخ بە وەرزشوانێك و كەسایەتییەكی وەرزشی بدات، چونكە بە داخەوە ئەوەی تێبینی دەكرێ لە هەرێمی كوردستان بەتایبەت لە پرۆسەی هەڵبژاردنەكان، ئەوەی زۆر جار پەراوێز دەخرێ لە نێوان چین و توێژەكان، خودی وەرزشوانانن، لە كاتێكدا لە هەموو وڵاتانی جیهان وەرزشوانان خاوەنی زۆرترین جەماوەرن، لەم روانگەوەیە ئێمە جەخت لەسەر ئەوە دەكەینەوە كەوا دروستكردنی كەناڵی بەشداریكردن بۆ وەرزشوانان و بەرز كردنەوەی ئاستی ئەو بەشداریكردنەیان بەڕادەیەكی زۆر بە خالێكی ئەێنی كۆتایی دێ بۆ بەرژەوەندی حیزبی سیاسی، بەشێوەیەك جەماوەر بەگشتی دەتوانن لە رێگەی دەنگدانیان، خۆشەویستی خۆیان بۆ وەرزشوانانی كاندید كراو پیشان بدەن، بە مانایەكی دیكە، كاری حزبە سیاسیەكان بریتیە لە پڕكردنەوەی ئەو بۆشایەی، كە هەیە لە پرۆژەو بەرنامەی كاری حیزبی سیاسیی، بۆیەشە وەرگرتنی پشتگیری گروپ و تاكەكانی توێژ وەرزشوانان سەرەنجام بە قازانجی حیزبی سیاسی دەشكێتەوە، بۆ ئەو مەبەستە پێویستە پارتیمان وەك حیزبێكی پێشەنگ لە گۆرەپانی سیاسی هەرێمی كوردستان ئەم دەرفەتە بقۆزێتەوەو زیاتر قورسایی بخاتە سەر وەرزشوانانی كوردستان و كاندیدانی خۆی لە هەڵبژاردنەكاندا لە توێژ وەرزشوانان دەست نیشان بكاتن لەو رێگەیشەوە ئامانجەكانی خۆی بپێكێت.\nئەوەشمان لەبیر نەچێت كەوا وەرزشوانان كاریگەرترین توێژن بۆ رێكخستنی سیستمی كۆمەڵایەتی هەر نەتەوەیەك، چونكە وەرزشوانان دەتوانن بەرجەستەكەری نمونەی باڵابن و زۆرترین كۆدەنگیشیان لەسەرە و كەمترین ململانێیانیش دەكرێن لەلایەن خەلكانی سەر بە حیزبی لابەلاوە، ئەم هەنگاوەش كارێكی زۆر نۆرماڵە لەبەر ئەوەی هەموو حزبێكی سیاسی هەقی خۆیەتی كە هەوڵدات زۆرترین دەنگدەر قەناعەت پێبكات بە ئەجیندای كاركردنی و ئەو بەرنامەی كە بۆ هەڵبژاردن دیاریكردوە. لەرووی واقعیشەوە هیچ حزبێكی سیاسی لە هەرێمی كوردستان و هەموو جیهان ناتوانێت سەركەوتن بەدەست بهێنێت، ئەگەر نەتوانێت تەعبیر لە هەست و خواست و بۆچوونە شاراوەكانی هاوڵاتیان بكاتن و هاوڵاتیانیش هەست نەكەن كە ئەو حزبە دەتوانێت خواستەكانیان بەدی بهێنێت.\n❊ ئەندامی دەستەی جەماوەری و پیشەییەكانی پارتی


دوای ٢٠ساڵ لەکردنەوەی کتێبخانەی کوردی لە سوید داهاتووی ناڕوونە - RojNews\nدوای ٢٠ساڵ لەکردنەوەی کتێبخانەی کوردی لە سوید داهاتووی ناڕوونە\nدوای ٢٠ ساڵ لە دامەزراندنی کتێبخانەیەکی کوردی لە سوید، لە ئێستادا داهاتووی کتێبخانەکە ناڕوونەو بەڕێوەبەرەکەی دەڵێت، پێویستە بۆ مانەوەی هاوکاری بکرێین.\nکتێبخانەکە بە دەسپێشخەری کوردانی سوید لە ساڵی ١٩٩٧ لە شاری ستۆکهۆڵمی پایتەخت دامەزراوەو تا ئێستاش پێشوازی لە خوێنەرانی دەکات.\n؛ە ساڵی ١٩٩٧ لە ڕێوڕەسمێکدا بە بەشداری وەزیری فەرهەنگیی ئەو کاتیە سوید 'ماریتا ئوفسکووگ' لە ناوەندی ستۆکهۆڵم کتێبخانەی کوردی کرایەوە، بەرپرسی ئێستای کتێبخانەکە نەوزاد هرۆری لە بارەی هۆکارەکانی دامەزرانی ئەو کتێبخانەیەوە دەڵێت: ئامانجمان ئەوە بوو کە ئەو کەرستەو پێداویستییانەی تایبەت بە کورد و کوردستانن کۆ بکەینەوە و لە فەوتان بیانپارێزین.\nنەوزاد هرۆری دەڵێت: ئەو کتێبخانەیە بەرهەمی دەسپێشخەری کوردانی سوید و لە ناو ئەوانیشدا کەسایەتیەک بە ناوی نەدیم داغدەڤیرەن و کۆمەڵێک کەسایەتیی کوردی و سویدی بوو، لە سەرەتادا بە نزیکەی سێ هەزار کتێب دەستیان پێکردووە، بەڵام ئێستا ژمارەی کتێبەکانی ئەو کتێبخانەیە گەیشتۆتە سێزدە هەزار کتێب.\nئاماژەی بەوەشکردووە، کە بێجگە لە کتێب، ئەو کتێبخانەیە کۆمەڵێک وێنە و دەستنووس و بەڵگەنامەی مێژوویی و نەخشەی جوگرافیایی کۆکردۆتەوەو زۆر جار کەسانێک کە خوازیاری لێکۆڵینەوە لە سەر کوردانن روو دەکەنە ئەو کتێبخانەیە.\nنەوزاد هرۆری بەرپرسی کتێبخانەکە، دەشڵێت: ساڵانە چەندین کۆڕو سیمیناری جیاواز یان کۆڕی ناساندنی کتێبی تازە چاپکراو، و تەنانەت دەورەی فێربوونی زمانی کوردیش دەکرێتەوە، لە ٢٠ ساڵ تەمەنی خۆیدا بووەتە شوێنێک بۆ هەموو کەسێک بە بێ لەبەرچاوگرتنی نەتەوە، ئایین و رەگەز و، تەنانەت لە دەرەوەی سنووری ناکۆکیە سیاسییە نێوخۆییەکانی کورد بەردەوامی بە چالاکییەکانی داوە.\nناوبراو ئەوەشی وتووە: دوای بیست ساڵ لە دامەزرانی کتێبخانەکە، داهاتویەکی ڕوونی نییە، ئەگەر هاوکاری نەکرێن و پشتیوانییان نەکرێت.\nسەرچاوە؛ ڕادیۆی کوردی سوید


"داھاتی پێویست ھەیە بۆ ئەوەی موچە بە بێ لێبڕین بدرێت"\n2021-07-18 1411 جار\nعەلی حەمەساڵح، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان ڕایدەگەیەنێت بەبێ نەمانی قاچاخی و کۆمپانیاکاری خاڵی سنوری و زیادبوونی داھاتی نەوت و وەرگرتنی باج لە ھەموو گەورە باجدەرانداھاتی پێویست ھەیە بۆ ئەوەی موچە بە بێ لێبڕین بدرێت.\nعەلی حەمەساڵح لەنوسینێکدا دەڵێت "بەبێ ئەوەی باسی نەمانی قاچاخی و کۆمپانیاکاری خاڵی سنوری و زیادبوونی داھاتی نەوت و وەرگرتنی باج لە ھەموو گەورە باجدەران بکەین، تەنیا بە داھاتی فعلی کە ھاتوەتە خەزێنەی گشتی و لێرەدا بە وردەکاری و پشتبەشتن بە بەڵگەکان دەیخەینەڕوو، دەسلمێت کە دەتواندرێت پاشەکەوت نەمێنێ و پرۆژەی خزمەتگوزاریش دەستپێدەکاتەوە".\nبەوتەی پەرلەمانتارەکەی گۆڕان "پارەی پێویست بۆ موچە (٨٩٦) ملیار دینارە، داھاتی نەوت بۆ خەزێنە مانگی پێشوو (٣٥٠) ملیۆن دۆلار بوە(بەرمیلێک ٢٥ دۆلار) دەکاتە(٥١٤) ملیار دینار".\nوردەکاری ئەو داھاتانەی زیاترە لە پارەی پێویست بۆ موچە\nبەڵێ داھاتی پێویست ھەیە بۆ ئەوەی موچە بە بێ لێبڕین بدرێت..\nبەبێ ئەوەی باسی نەمانی قاچاخی و کۆمپانیاکاری خاڵی سنوری و زیادبوونی داھاتی نەوت و وەرگرتنی باج لە ھەموو گەورە باجدەران بکەین.. تەنیا بە داھاتی فعلی کە ھاتوەتە خەزێنەی گشتی و لێرەدا بە وردەکاری و پشتبەشتن بە بەڵگەکان دەیخەینەڕوو، دەسلمێت کە دەتواندرێت پاشەکەوت نەمێنێ و پرۆژەی خزمەتگوزاریش دەستپێدەکاتەوە.\nپارەی پێویست بۆ موچە (٨٩٦) ملیار دینارە..\n-داھاتی نەوت بۆ خەزێنە مانگی پێشوو (٣٥٠) ملیۆن دۆلار بوە(بەرمیلێک ٢٥ دۆلار) دەکاتە(٥١٤) ملیار دینار.\n-(٢٠٠) ملیار دینار بەغدا..\n-(٢٠) ملیار دیناری پارەی ھاوپەیمانان..\nواتە: بەبێ داھاتی ناوخۆ ٨٢٪ موچە دابین بوەو بۆ پێدانی موچەی تەواو (١٦٢) ملیار دینار پێویستە لە داھاتی ناوخۆ..\nئایا داھاتی ناوخۆ دەتوانێت ئەم بڕە دابین بکات؟\nبەڵێ: ئەگەر مانگی دووی ئەم ساڵ بە پێوەر وەربگرین داھاتی ناوخۆ کە ھاتوەتە وەزارەتی دارایی بۆ تەمویلی موچە (٣٧٣) ملیار دینار بوە.. بڕی (١٦١) ملیار دیناری سلێمانی کە ٤٣٪ دەکات و بڕی (٢١٣) ملیار دیناری ھەولێرو دھۆک کە ٥٣٪ دەکات..\nواتە: ئەگەر داھاتی ناوخۆ بۆ تەمویلی موچە وەک مانگی دووی ئەم ساڵ بێت ئەوا کۆی داھات ( ٢١٢) ملیار دیناری زیاترە لە موچە.. ئەگەر ٥٦٪ کەمیکردبێت ھێشتا بەشی موچە بەبێ لێبڕین دەکات..


Diplomatic Magazine | شۆِڕشگێڕێكى چه‌پ له شه‌قامه‌كانى هه‌ولێردا\nعه‌لى سیاسى، چه‌پێك ڕووبەڕووی چوار وڵات بووەتەوە\nعه‌لى مەحمود ناسراو بە "عەلی سیاسی"، پیاوێكى بچوكۆله‌یه، به‌ڵام به‌تاقى ته‌نها حكومه‌تێكى به‌گیرهێناوه، له‌وانه‌یه له‌ماوه‌ى 8 ساڵى رابردودا هیچ خۆپیشاندانێك نه‌بوبێت له هه‌ولێردا، عه‌لى سیاسى به‌شدارى تیانه‌كردبێت، یان خۆى ڕێكخه‌رى نه‌بوبێت، هه‌ندێ جاریش ڕێك كه‌وتووه كه كه‌سىى ده‌ست نه‌كه‌وتووه به‌تاقى ته‌نها خۆپیشاندانى كردووه.\nعه‌لى زیاتر له شۆڕشگێڕێك ده‌چێت كه به‌سنگى ڕووته‌وه ده‌یه‌وێت ڕووبه‌ڕووى ده‌سه‌ڵات ببێته‌وه، له‌مه‌دا باكگراونده چه‌په‌كه‌ى زیاتر هانده‌ره، ئه‌و كه‌سێكى چه‌په، به‌ڵام چه‌پێكى راسته‌قینه له‌سه‌ر شه‌قام، نه‌ك چه‌پى ناو باره‌گاكان، بۆ هه‌موو نا عه‌داله‌تیه‌ك و نه‌بوونى ئازادیی و پێشێلكردنێكى مافه‌كانى مرۆڤ له ڕێزى پێشه‌وه‌ى خۆپیشاندانه‌كانه.\nعەلی سیاسیی لە کاتی ئەنجامدانی خۆپیشاندانێک تەنها خۆی تێیدا بەشدارە ـ هەولێر\nئه‌و دژى یه‌كێتى و پارتى و ئیسلامیه‌كان و ته‌نانه‌ت ئێران و توركیاو سوریا و به‌غداش خۆپیشاندانى كردووه، جارێكیان ڕۆژنامه‌نوسێك له‌وه‌سفیدا نوسیبوى " به‌ته‌نها ئۆپۆزسیۆنى چوار ده‌وڵه‌ته".\nعه‌لى سیاسی كه‌خاوه‌نى دوو كچ و دوو كوره و له‌ساڵی 1963 له ناوشوانى سه‌ر به پارێزگاى كه‌ركوك له‌دایك بووه و ده‌ڵێ باوكم جه‌لالى بووه و یه‌كه‌م عه‌ده‌د جیهازى مام جه‌لال بووه. و سه‌باره‌ت به‌پاشگرى ـ سیاسی ـش بۆ ناوه‌كه‌ى ده‌ڵێ چیرۆكى پاشگرى سیاسى ده‌گه‌رێته‌وه بۆ كه‌سێك به‌ناوى مامه گوورگه كه ئه‌و ناوه‌ى سه‌پاند به‌سه‌رمدا و هیچ پێشم خۆش نه‌بوو.\nعه‌لى سیاسى له‌ئێستادا له هه‌ولێر داده‌نیشت له‌گه‌ره‌كى ئاشتى، ئه‌و رۆژانه سه‌رقاڵ ده‌بێ به‌خوێندنه‌وه‌ى بابه‌تى سیاسى و ئابوورى و هه‌ندێ كاروبارى ناوماڵ و ده‌رچوون له‌گه‌ڵ هاوڕێكانى. وه‌ك خۆشى ده‌ڵێ نایه‌وێ ژیانى رۆژانه‌و ئاسایی به‌شتى بێ به‌هاو بێ ناوه‌ڕۆكه‌وه به‌سه‌ر ببات و هه‌تا بتوانێ موتابه‌عه كه‌ناڵه‌كانى راگه‌یاندن و خوێندنه‌وه ده‌كات.\nعەلی سیاسیی بەشداری گردبوونەوەیەک دەکات بۆ ئیدانەی تیرۆرکردنی ئەندامەکانی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران\nعەلی سیاسی، دژى یه‌كێتى و پارتى و ئیسلامیه‌كان و ته‌نانه‌ت ئێران و توركیاو سوریا و به‌غداش خۆپیشاندانى كردووه، جارێكیان ڕۆژنامه‌نوسێك له‌وه‌سفیدا نوسیبوى " به‌ته‌نها ئۆپۆزسیۆنى چوار ده‌وڵه‌ته".\nعه‌لى سیاسى ده‌ڵێت، من له‌گه‌ڵ هه‌موو حزبه‌كان په‌یوه‌ندیم هه‌یه و ئه‌ندامى هیچ حزبێكى دیاریكراو نیم و دوژمنایه‌تیم له‌گه‌ڵ هیچكامیشیان نییه، به‌ڵام حزبى زه‌حمه‌تكێشانى كوردستان تاكه حزبێكه كه له‌ئێستادا ده‌توانم بڵێم پشتگیرى منه ئه‌وه‌ش زۆربه‌ى ده‌گه‌رێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ى كه له رووى فكرییه‌وه نزیكین له‌یه‌ك.\nئه‌و نایشارێیته‌وه هه‌رچه‌نه پیاوێكى ماركسى جدییه، به‌ڵام یه‌كگرتووى ئیسلامى به حزبێكى رێكخراو و سه‌ركه‌وتوو ده‌زانێت له‌هه‌رێمى كوردستان و ده‌ڵێت هه‌ر یه‌كگرتوویه‌ك پێویستى به‌من بێت ده‌چم به‌هانایه‌وه و له‌بوارى ئازادیدا تا سه‌رئێسقان پشتگیریان ده‌كه‌م و خۆشم ده‌وێن، به‌ڵام حه‌ز ناكه‌م بچنه ده‌سه‌ڵات، چونكه بڕوام به‌ئیسلامى سیاسى نییه.\nعەلی سیاسی لە خۆپیشاندانی دژ بە یاسایی خانەنشینی پەرلەمانتاران ـ هەولێر ـ ٢٠١٨.٣.٣\nسیاسى هۆكارى بارگاویبوونى به‌فكره‌ى شوعییه‌ت ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ بنه‌ماڵه‌كه‌ى، كه فكریان له شوعییه‌وه نزیك بووه، وه‌ك خۆشى ده‌ڵێ باوكى پیاوێكى ئایینى بووه به‌ڵام كه‌وتبووه ژێر كاریگه‌رى فكرى مام جه‌لال و ماوییه‌ت و جه‌لالى بووه، ده‌شڵێت یه‌كه‌م كتێب باوكم پێیدام به‌ناوى (جه‌نگاوه‌رێكى ئایینى) ئه‌و باس له‌وه‌ش ده‌كات به‌هه‌مان فكره‌ى جه‌لالى مایه‌وه تا ساڵانى سه‌ره‌تاى هه‌شتاكان و دواتر واز ده‌هێنت و بۆ جارێكى دیكه به‌هه‌مان فكره په‌یوه‌ندى ده‌كاته‌وه به‌یه‌كێـتى نیشتمانى تا ئه‌و رۆژه‌ى شۆرشى گه‌لانى ئێران سه‌ر هه‌ڵده‌دات و كاریگه‌ر ده‌بێ به فكرى كۆمه‌ڵه‌ى ئێران كه له‌رێگه‌ى رادیۆكه‌یانه‌وه شوێنیان ده‌كه‌وێت، به‌و هۆیه‌وه له‌زانكۆ فه‌صل ده‌كرێت و ده‌چێت له‌ئێران ده‌بێت به پێشمه‌رگه‌ى كۆمه‌ڵه و دژى نیزامى ئێرانى له‌وێش جه‌نگ ده‌كات.\nچیرۆك و ئه‌شه‌كه‌نجه‌و ئازاره‌كانى عه‌لى سیاسى توشى سه‌رسامیت ده‌كات چونكه له‌گه‌ڵ زیاد له دوو ده‌وڵه‌ت جه‌نگى كردووه و له‌م پێناوه‌شدا رووبه‌رووى ئازارو گرتن و ئه‌شكه‌نجه‌دان بووه‌ته‌وه، وه‌ك خۆى ده‌ڵێت: جگه له‌حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان كه ته‌نها له‌ساڵى 2010 كه له‌ئه‌وروپا گه‌راوه‌ته‌وه زیاد له‌هه‌شت جار گیراوه و ئازار دراوه له‌دواى راپه‌رینش چه‌ند جارێك له‌لایه‌ن یه‌كێتى و پارتییه‌وه گیراوه، ئه‌و له‌لایه‌ن حكومه‌تى عێراق و ئێرانیشه‌وه رووبه‌رووى گرتن و ئازاردان و مه‌ترسى بووه‌ته‌وه.\nعەلی سیاسی لە خۆپیشاندانێکدا بۆ ئیدانەی داگیرکردنی عەفرین ـ هەولێر ـ ٢٠١٨.٣.٢٠\nچیرۆك و ئه‌شه‌كه‌نجه‌و ئازاره‌كانى عه‌لى سیاسى توشى سه‌رسامیت ده‌كات چونكه له‌گه‌ڵ زیاد له دوو ده‌وڵه‌ت جه‌نگى كردووه و له‌م پێناوه‌شدا رووبه‌رووى ئازارو گرتن و ئه‌شكه‌نجه‌دان بووه‌ته‌وه، وه‌ك خۆى ده‌ڵێت: جگه له‌حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان كه ته‌نها له‌ساڵى 2010 كه له‌ئه‌وروپا گه‌راوه‌ته‌وه زیاد له‌هه‌شت جار گیراوه و ئازار دراوە.\nده‌ڵێت هیچ كام له‌گرتن و ئازاردانه‌كان هێنده‌ى دوو مانگ له‌لاى یه‌كێتى ناره‌حه‌ت نه‌بوون كه‌به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك ئیهانه‌یان كردموو ئه‌شكه‌نجه‌یان دام ئه‌مه له‌كاتێكدا باوكم له‌پێناو جه‌لالیدا سه‌رى داناوه و خۆشم جه‌لالى بووم...هه‌روه‌ها سیاسى شتێكى سه‌یرتر ده‌دركێنێت و ده‌ڵێ ته‌نانه‌ت له‌لایه‌ن حزبه‌كه‌ى خۆشمه‌وه كه حزبى شوعییه‌وه زیندانیكراوم و ئازار دراوم.\nعەلی سیاسی بەشداری خۆپیشاندانێک دەکات دژی سزای لە سێدارەدان ـ هەولێر\nعه‌لى سیاسى ئاماژه به‌وه‌ش ده‌كات له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتى زۆربه‌ى حكومه‌ت و حزبه كوردییه‌كان ئازار دراوم رووبه‌رووى مه‌ترسى بوومه‌ته‌وه له‌كاتێكدا په‌یامى من ته‌نها په‌یامى ئازادى و مافى مرۆڤه‌كانه "له‌كوێ زوڵم له‌مرۆڤ بكرێت من له‌وێم".\n" له‌به‌ر جه‌لالى بوونى باوكم، مه‌لاییه‌كان به‌مناڵى هاتن قاچیان به‌رز كردمه‌وه و گوتیان تۆ كوڕه جه‌لالى ده‌بێت ناڵت بكه‌ین، له‌وكاته‌وه تائێستادا من له‌ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌و لێداندا خۆم ده‌بینمه‌وه".\nعەلی سیاسی لە گردوونەوەیەکدا بۆ ئیدانەی کوشتنی چوار گەنج بە بۆردومانی فڕۆکەکانی تورکیا ـ هەولێر ـ ئازاری ٢٠١٧\nسه‌باره‌ت به‌خۆپیشاندان و چالاكییه‌كانى ئه‌م دواییه‌ى هه‌رێمى كوردستانیش، ئاماژه به‌وه ده‌كات له‌هه‌رشوێنێك چالاكییه‌ك یاخود ناره‌زاییه‌تییه‌ك بووبێت ئه‌و ده‌نگى هه‌ڵبریووه و به‌شدار بووه و سه‌باره‌ت به پایته‌ختى هه‌رێمیش كه شارى هه‌ولێره و جوڵه و خۆپیشاندان تیایدا ئاسان نییه سیاسى ده‌ڵێت\n"به‌ته‌نها له هه‌ولێریش چه‌ندین جار هه‌وڵى خۆپیشاندان و ده‌ربرینى ناره‌زایه‌تیم داوه، بووه‌ته هۆى ئه‌وه‌ى رووبه‌رووى ئازار و لێدان ببمه‌وه".\nعەلی مەحمود لە گردبوونەوەیەکدا کە داوای دادگاییکردنی بەشداربووانی تاوانی ئەنفال دەکەن ـ هەولێر ـ ٢٠١٦.٤.١٣\nعەلی سیاسی، لە ڕیفراندۆمی کوردستاندا بە بەڵی دەنگیداوە، بەڵام دەڵێت:" نەقوبرسی تورکیا لە دایکبوو نە ئیسرائیلی دووەم، پەشیمان نیم لەوەی بە بەڵی دەنگمدا و هیچ دادگا و حزب و کەسێکیش ناتوانێ دەنگدانەکەم پوچەڵ بکاتەوە، سەربەخۆیی گەلێک بە بریاری دادگایەکی ناشەرعی هەڵناوەشێتەوە".\nله‌وانه‌یه ئه‌شكنجه و سزا شتێك بێت له‌چاره‌نوسى نوسرابیت، ئه‌و بیریدێت كاتێك منداڵ بووه له‌برى باوكى ئازار دراوه" له‌به‌ر جه‌لالى بوونى باوكم، مه‌لاییه‌كان به‌مناڵى هاتن قاچیان به‌رز كردمه‌وه و گوتیان تۆ كوڕه جه‌لالى ده‌بێت ناڵت بكه‌ین، له‌وكاته‌وه تائێستادا من له‌ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌و لێداندا خۆم ده‌بینمه‌وه".


ئەگەر هەموو ڕۆژێک سەوزە بخۆین چی بەسەر جەستەماندا دێت\nتوێژەرانی بواری خۆراک ئاماژە بەوەدەکات، زۆرخواردنی سەوزە بەشێوەیەکی ڕۆژانە ١٠ ساڵ تەمەنی مێشک گەنج دەکاتەوەو رێگرە لە توشبوون بە نەخۆشی زەیاهمەر.\nبەگوێرەی توێژینەوەیەک کە لە زانکۆی "ڕەش" لە ویلایەتی "شیکاگۆ" لە ئەمریکا بەسەر پەرشتی پزیشک "مارسا موریس" ئەنجامدراوە لەسەر ئەو کەسە بەتەمەنانەی، کە بەشێوەیەکی ڕۆژانە و بەبەردەوامی سەوزەیان خواردووە، دەرکەوتووە، کە تەندروستی مێشکیان و خانەکانیان ١٠ ساڵ گەنجتر دەرکەوتووە .\nبەپێی توێژینەوەکە کە لەسەر ٩٧٠ کەسی سەر و تەمەن ٨٠ ساڵ ئەنجامدراوە کە هەتا ئەو تەمەنە توشی خڵەفان و بیرچونەوە نەبون و لە پاش چوارساڵ لە چاودێری دەرکەوتووە بەهۆی هەبونی سەوزە لە ژەمەکانیان بەوشێوەیە ماونەتەوە .\nتوێژەران بۆشیان دەرکەوتووە ئەوکەسانەی بڕی پێوست لە سەوزە دەخۆن کە ١٠٠ گرام سپیناخ یان کەلەرمی کوڵا و یان ٢٠٠ گرام زەڵاتەی کاهووە باری بەهێزی مێشکیان لەکەسانی دیکە باشترە کە برێکی کەمتر لە سەوزەیان خواردووە .\nیەو توێژەرانە ئامۆژگاری خەڵکی دەکەن، کە بەردەوام رۆژانە لەگەڵ ژەمەکاندا بڕێک سەوزە بخۆن، بۆئەوەی بە دوربن لە نەخۆشیە دیارەکانی پیربون کە بە نوخۆشی بیرچونەوە یاخود زەهایمەر ناودەبرێن.\nئه‌م بابه‌ته 2760 جار خوێنراوه‌ته‌وه


کوردیپێدیا - لەیادی 41 ساڵەی شەهیدبوونی شەهید ئارام و 4 ساڵەی شەهیدبوونی پۆلێک لە فەرماندە و پێشمەرگەی قارەمان لە جەنگی دژ بەداعش، کۆسرەت رەس\n📝 لەیادی 41 ساڵەی شەهیدبوونی شەهید ئارام و 4 ساڵەی شەهیدبوونی پۆلێک لە فەرماندە و پێشمەرگەی قارەمان لە جەنگی دژ بەداعش، کۆسرەت رەس | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nلەیادی 41 ساڵەی شەهیدبوونی شەهید ئارام و 4 ساڵەی شەهیدبوونی پۆلێک لە فەرماندە و پێشمەرگەی قارەمان لە جەنگی دژ بەداعش، کۆسرەت رەس\nلە 41 ساڵەی شەهیدبوونی شەهید ئارامشەهید ئارام و 4 ساڵەی شەهیدبوونی پۆلێک لە فەرماندە و پێشمەرگەی قارەمان لە جەنگی دژ بەداعشداعش، دووپاتی دەکەینەوە کە هەرگیز رێگای شەهیدانمان بەرنادەین و بەردەوام دەبین لە خەبات و تێکۆشان تا گەیشتن بە ترۆپکی هیواکانمان.\n41 ساڵ لەمەوبەر لە ساتەوەختی سەرهەڵدانەوەی شۆڕشی نوێی گەلەکەمان شەهید ئارام و دەیان و سەدان قارەمانی وەکو شەهید ئارام چەکیان کردە شان و جاڕی سەرهەڵدانەوەی شۆڕشیان دا، بەداخەوە زۆر زوو بوو دوژمنانی کورد ئارامیان شەهید کرد و زەرەرێکی زۆر گەورەیان لەوسای شۆڕش دا، بەڵام وەک هەمیشە رێگاکەی بەردەوام بوو، ئەم شۆڕشە نەوەستا تا گەیشتە ئامانج بەخوێنی هەزاران شەهیدی قارەمان.\nئەمڕۆ دوای 41 ساڵ، وەک ئەوێ رۆژێ هەموومان لەسەر کاروانەکەی شەهیدان بەردەوام دەبین و بەڵێن دەدەین تا دوا دڵۆپ نەوەستین لە شادکردنی ڕۆحی شەهیدانمان و درێژەدان بەکاروانی نەپساوەیان.\nهەزاران دروود و سڵاو بۆ گیانی شەهید ئارام و سەرجەم شەهیدانی کورد و کوردستان.\nیەکێتیی نیشتماینی کوردستان\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 31 2019 9:51AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 31 2019 9:59AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 31 2019 9:59AM باشترکراوە


ڤین، ڕێك مینه !\nئەدەب 2017-02-15 09:04 کۆمێنت 989 جار بینراوە\nئه‌وین دنیایه‌كه پڕ له دژیه‌كی، تژی له جوانی و دزێوی، ژیری و شێتی، قوربانیدان و خۆویستی، به‌رزی و نزمی، غه‌م و شادی، به‌نده‌یی و ئازادی... مه‌حوی گوته‌نی "مه‌حه‌ببه‌ت ئیش و ئێشی زۆره "!\nیه‌كێك له‌و شتانه‌ی ده‌بێت له مه‌یدانی ئه‌وینداریدا وریای بیت ئه‌وه‌یه ڕێی تێ ده‌چێت یاری ئێستات، سبه‌ی لێت ببێته ئه‌غیار، هیچ دوور نییه ئه‌وی ئه‌مڕۆ خۆتی به قوربان ده‌كه‌یت و ئه‌ویش نه‌رم نه‌رم خۆیت ڕاده‌ست ده‌كات، چه‌ند ڕۆژێكی تر لێت هه‌ستێته‌وه و به قوربانی خۆی و خه‌ون و خولیا و حه‌زه‌كانیت بكات... ئیتر بۆیێ ده‌بێت یه‌كجار وریا بیت، كارێك نه‌كه‌یت كه ویستیشت ده‌ستی لێ به‌ر بده‌یت و له كۆڵی خۆتی بكه‌یته‌وه، پێت نه‌كرێت و نه‌توانیت پێی هه‌ڵبستیت .\nفه‌رمانڕه‌وایانی ئه‌و وڵاتانه‌ی له‌گه‌ل دراوسێكانیاندا به شه‌ڕ دێن، زۆر جار بۆ ئه‌وه‌ی به‌ر به هێرشی دوژمن بگرن سنووری نێوان دوو وڵات و به‌شێك له خاكی خۆیشیان مینڕێژ ده‌كه‌ن، بێئاگا له‌وه‌ی ئه‌گه‌ر دوژمن نه‌هاته پێش، یا دوای ته‌واوبوونی جه‌نگ –كه ڕۆژێك هه‌ر ته‌واو ده‌بێت- كشایه‌وه پاش، هاونیشتیمانیانی خۆیان ده‌بنه قوربانیی ئه‌و مینانه. ده‌چنه هه‌ر نسارێ، هه‌ر هه‌وارێ، بنی هه‌ر خێمه و دیوارێ... مینێكیان پێدا ده‌ته‌قێت و یا ڕووحیان له‌به‌ر ده‌بڕێت، یا ئه‌ندامێكی له‌شیانی به‌هۆوه ده‌په‌ڕێت !\nتۆیش ئه‌و كاتانه‌ی كه‌سێكت زۆر زۆر خۆشده‌وێت، كارێك مه‌كه له هه‌ر پێچ و پلیچی ژوور و ماڵ و ده‌شت و ده‌رێكتدا یادگارییه‌كی لێوه جێبێڵیت، ڕوو ده‌دات كه شه‌یدای كه‌سێك ده‌بیت، مۆری وجوودی له دار و دیوار و په‌نجه‌ره و ده‌رگای ماڵ و، جلوبه‌رگ و خه‌ون و خولیا و حه‌زه‌كانت ده‌ده‌یت و له ته‌نیاترینی ته‌نیاییه‌كانیشتدا دیسان بۆنێك، ڕه‌نگێك، ده‌نگێكت له‌وه‌وه له‌ته‌كدایه... ئه‌مه كاره‌ساتێكی دژوار و ڕووداوێكی نه‌خوازراو و له‌كۆڵه‌وه‌نه‌بووه !\nترمزی له ئه‌بوو هوره‌یره‌وه ده‌گێڕێته‌وه كه پێغه‌مبه‌ر صلی الله علیه وسلم فه‌رموویه‌تی: "أحبب حبيبك هونا ما عسى أن يكون بغيضك يوما ما, وأبغض بغيضك هونا ما عسى أن يكون حبيبك يوما ما" یانی: خۆشه‌ویسته‌كه‌ت كه‌مێك به‌ئه‌ندازه و له‌سه‌رخۆ خۆشبوێت نه‌بادا ڕۆژێك ببێته بێزراو و له‌به‌رچاوكه‌وتووت، حه‌زپێنه‌كراوه‌كه‌یشت كه‌مێك به‌ئه‌ندازه و له‌سه‌رخۆ ڕق لێ بێت، نه‌بادا ڕۆژێك ببێته خۆشه‌ویستت. ئه‌م قسه‌یه چ فه‌رمووده‌ی پێغه‌مبه‌ر و چ قسه‌ی پێشه‌وا عه‌لی بێت –وه‌ك زۆرینه‌ی فه‌رمووده‌ناسان ده‌ڵێن- یه‌كجار ورد و پڕحیكمه‌ته. له هه‌ر دۆخێكدا ده‌بێت مرۆڤ بیری لای دۆخه دژه‌كه‌ی بێت، ئاخر دنیا ده‌وره !\nهه‌رچی ده‌كه‌یت ئه‌وه‌نده مین به چوارده‌وری خۆتدا مه‌چێنه كه نه‌توانیت به ناویدا بگه‌ڕێیته‌وه دوا، دوایی به هه‌ر هه‌نگاوێك ده‌بێت ڕووحێكت حازر بێت بۆ به‌خشین و هه‌ر ده‌قه‌ی جارێك ده‌چیته سه‌ر شه‌راره‌ی مه‌رگدا... ئه‌ڤین مینه، زۆری لێ به‌ئاگا به !\nهێشتا پارێز دەکەیت؟ ...\nگفتوگۆى نێوان دڵ و ئەقڵ ...\nجیاوازى نێوان زمانى شیعر و زمانى رۆژانه ...\nکتێبێکی نایاب و وەرگێڕانێکی خراپ : وەرگێڕ بەردەباز ...\nتاوانی پیشە ...\nكورته چیرۆكی (گێله) ...


وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی: کەمکردنەوەى دەوامى خوێندن ئەگەرێکى کراوەیە\n2020.10.07 - 22:24\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، لەگەڵ بەرزبوونەوەی حاڵەتەکانی توشبوون و گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا پێدەچێت لیژنەی باڵای بەرەنگاربوونەوەی پەتاکە ڕێکاری دیکە پەیڕەو بکات لەبارەی ناوەندەکانی خوێندن.\nئاسۆ حەوێزى، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان (7ی تشرینی یەکەمی 2020) بەناس کوردی ڕاگەیاند :"لەئێستادا پڕۆسەی خوێندن لە هەرێمی کوردستان لەژێرهەڵسەنگاندنێکی چڕی لیژنەی باڵای ڕوبەڕوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنای حکومەتی هەرێمی کوردستاندایە".\nوتیشی :"بۆ تێڕوانین لەکۆی گشتی پڕۆسەکە پێویست دەکات بڕیارێکی گشتگیر لەو بارەیەوە بدرێت، وەزارەتی تەندروستی و پەروەردەی حکومەتی هەرێم لە پەیوەندی نەپساوەدان بۆ تاوتوێکردنی ئەگەرەکان لە حاڵەتی تەشەنەسەندنی زیاتری پەتاکە".\nوتەبێژەکەی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەدوریزانی بڕیار لەسەر ڕاگرتنی دەوامی ناوەندەکانی خوێندن لە ئێستادا بدرێت و ئاماژەی بەوەکرد "پێدەچێت لەدوای تاوتوێکردنی پرسەکە لە لیژنەی باڵای ڕوبەڕوبونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، کار بکرێت لەسەر کەمکردنەوەی زیاتری ژمارەی خوێندکاران لەپۆلەکاندا یاخود دەوامی ناوەندەکان کەمبکرێتەوە بۆ چەند ڕۆژێک لەهەفتەیەکدا، ئەوەش لەژێر ڕێکاری تەندروستی توندا".\n"هەڵکشانی حاڵەتەکانی توشبون و گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان پەیوەندی بە پابەندنەبوونی خودی هاووڵاتیانەوە هەیە بە ڕێکارەکانی بەرگرتن لە ڤایرۆسەکە، دەبێت بەتەواوەتی کۆتایی بەجەنجاڵی بهێنریت لە هەموو سێکتەرەکانی ژیاندا " ئاسۆحەوێزى وای وت.\nکۆرۆنا زیاتر بە کۆشکی سپیدا بڵاوبوویەوە.. وتەبێژیش پۆزەتیڤ دەرچوو\n2020.10.05 - 20:29\nوەزارەتی نەوت نرخى بەنزین کەم دەکاتەوە\n2020.10.14 - 14:56\nڕوونكردنەوەی وەزارەتی بەرگری لەبارەی كوژرانی ئەفسەرێكی پلەباڵا لە دیالە\n2020.10.12 - 14:08\nدەوامى پێشمەرگە یەکدەخرێت و بندیوارەکانیش لادەبرێن\n2020.10.13 - 15:52


👫 شێرزاد هەینی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 4 2009 12:44AM\n👁 ئەم بابەتە 41,040 جار بینراوە\nژیاننامە لە ساڵی 1955 لە هەولێر لە دایکبووم، بەشی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 7 64 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 4-11-2009 0:44:01\n👁 ئەم بابەتە 70,861 جار بینراوە\nکوڕی فایەق بێکەس و شەفیقە سەعیدی وەستا حەسەنە و لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 59 70 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 11-2-2009 11:07:54


وەڵامە گونجاوەکان بۆ منداڵان سەبارەت بە کۆرۆنا – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » وەڵامە گونجاوەکان بۆ منداڵان سەبارەت بە کۆرۆنا\nسامان وەستا بەکر- سوید\nگوێ بۆ منداڵەکەت بگرە، زانیاریی دروست و راستی بدەرێ، نیگەرانییەکەی خۆتی بۆ مەگوێزەرەوە. دەبێت رەچاوی ئەم سێ خاڵە بکەیت کاتێک وەڵامی منداڵەکەت دەدەیتەوە سەبارەت بە کۆڤید ١٩.\nکاری تۆ وەک دایک و باوک یان کەسێکی پێگەشتوو دڵنیایی و هێمنی، راگرتنی باڵانسی هەستەکانی منداڵەکانە.\nگوێگر و وەڵامدەرەوە و تێبینیکارێکی باش بە:\nئێستا زۆربەی مرۆڤەکان دڵەڕاوکێی خێرا بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنان. ئەو هەموو هەواڵ و راپۆرتانەی مێدیاکان و ئەو گۆڕانە گەورەیەی لە ژیانی رۆژانەدا روودەدات، چەندین بیر و پرسیار و هەستی جۆراوجۆر لای منداڵیش بەئاگا دەهێنێت.\n*گەورەکان لە دڵەڕاوکێی بەردەوامدان و دوو دڵ و سەرقاڵی کۆرۆنان.\n*هەواڵ و راپۆرتە زۆر و زەوەندەکان، رەفەی بەتاڵی کۆگاکان، مرۆڤەکان بە کەمامە و دەستکێشەوە، ژمارەی تووشبووان و مردووەکان….هتد.\n*چالاکییە راوەستاوەکانی رۆژانە، گەورەکان کە لە ماڵەوەن و ناچنە سەرکار، فێرگە و باخچە داخراوەکان، هێزە زۆرەکانی پۆلیس و ئاسایش لەسەر شەقام و لە ناو کۆڵانەکان.\n*ڤایرۆسێکی کوشندە بە خێرایی بڵاودەبێتەوە کە دیارنییە و کەسیش نازانێت کەی و چۆن تووش دەبێت.\nئەمانە هەمووی پرسیاری قورس و گرانن بۆ منداڵان و دەبێت زۆر بە سانایی و راستگۆیی دوور لە ترس و تۆقاندن وەڵامی گونجاو وەرگرن.\nگرنگترین بەشی کۆمەڵگە و نەوەی دواڕۆژ کە منداڵانن، هەمیشە لەکاتی شەڕ و ئاشووب و بڵاوبوونەوەی پەتا و جەنگە دەرونییەکاندا، جا بەمەبەست بێت یان بێ مەبەست، لە نازیان کەم دەبێتەوە، گۆڕانکاریی بەسەر رەفتاری گەورەکاندا وایان لێدەکات هەست بە دڵەڕاوکێیەکی زۆر بکەن و لەناو زەریایەک پرسیاری بێ وەڵام و تۆقێنەردا بخولێنەوە.\nنە دەزگاکانی ڕاگەیاند بەرنامەی گونجاویان هەیە بۆ منداڵان و نە رەچاوی ئەوەش دەکەن کە منداڵی خێزانی خۆرهەڵات، هێندەی گەورەیەک گوێ بۆ هەواڵ دەگرێت، گوێش نەگرێت، بەڵام هەر دەیبیستێت، نە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان گونجاوە بۆ منداڵان، نە بەشێکی زۆری دایکان و باوکانی کۆمەڵگەش نە گوێ بۆ پرسیاری منداڵ دەگرن نە گرنگیش بە وەڵامەکانیان دەدەن و نە بیریشی لێ دەکەنەوە پێش ئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەنەوە، کە بۆ پەروەردەی منداڵ لە باشترین ژەمە خۆراک و جل و بەرگی گرانبەها و گەشت و سەیرانێک گرنگترە.\nفێرگە و باخچەکانیش داخراون، ئەمانە هەمووی پێکەوە ترس و تۆقینێکی زۆر دەخەنە دڵی منداڵانەوە کە ئەگەر وەڵامی گونجاو وەرنەگرنەوە، ئەوا دوورنییە تووشی گرێی دەروونی ببن.\nترس و دڵەڕاوکێی منداڵ شێوازی جیاوازی هەیە، هەندێکیان دەڵێن کە دەترسن. بەڵام دەتوانی بەشێوەی تریش بزانی ئەگەر نەشڵێ دەترسم.\nهەندێک منداڵ نیگەرانییان پێوە دەرەکەوێ کە لەکاتی ئاساییدا نیانە، واز لەو شتانە دەهێنن کە پێشتر کردوویانە، دەست لەیاریکردن هەڵدەگرن، کۆنترۆڵیان بەسەر خۆیاندا نامێنێت و گوێناگرن و زۆر هار دەبن و دەگرین و دەنگ بەرزدەکەنەوە، هەندێک پرسیاردەکەن کە پێستر نەیانکردووە بۆ نموونە (پرسیار لە تاک بە تاکی خێزانەکە دەکەن کە لە کوێن یان لەکوێ بوون).\nهەندێک منداڵ خەوی دەزڕێت یان هەر ناتوانێت بخەوێت و خەوەکەی پچڕ پچڕ دەبێت. هەندێک منداڵیش پرسیارێکی ئێجگار زۆر دەکەن و هەندێکیشیان هەوڵ دەدەن کە بە هیچ جۆرێک خۆیان لە قەرەی پرسیارکردن نەیەن، ئەمانە ئەو نیشانانەن کە کاتێ لە منداڵەکەتدا بینیت، دەبێت راستەوخۆ هەوڵبدەیت لێی نزیک ببیتەوە تا وەڵامی پرسیارەکانی بدەیتەوە.\nکاری تۆی پێگەشتوو ئەوەیە کە بتوانیت باڵانسێک بدۆزیتەوە بۆ هاوکاریکردنی منداڵەکەت یان منداڵەکان. ئەگەر وەڵامدانەوەی دروستی پرسیارەکان بۆ هەندێک منداڵ هاوکاریکردن بێت، ئەوا بە هەمان شێوەش دان بەخۆداگرتن و چاوەڕوانیکردن و پەلە نەکردن لێی تا منداڵەکە بتوانێت بیربکاتەوە لەو شتانەی نیگەران و قەلەقیان کردووە و هێمن بیت لەگەڵیدا تا دەیاندرکێنێت، ئەوەش هیچی لە وەڵامدانەوەی پرسیارەکانی کەمتر نییە.\nهەر منداڵێک جیاوازتر لە منداڵانی تر کاردانەوە و پرسیاری بۆ دروست دەبێت، ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ تەمەن و رێڕەوی ژیانی رۆژانەی. بەڵام هەندێک شتی گرنگ هەن دەبێت بیری لێبکەیتەوە، پێش ئەوەی وەڵامی منداڵەکەت بدەیتەوە سەبارەت بەم ڤایرۆسە و رووداوەکانی تریش.\nگوێ لە منداڵەکەت بگرە و پرسیاریشی لێبکە\nمنداڵی قۆناغەکانی باخچە واتە پێش تەمەنی چوونە قوتابخانە زیاتر وا هەستدەکەن کە شتێک هەیە ناوی “کۆرۆنا” ڤایرۆسە، لەبەرئەوە نازانین کە ئایا دڵەڕاوكێیان هەیە یان نا؟ هەرچەندە لای هەندێک لە منداڵەکان بیر و پرسیاری زۆر دروست دەبن.\nوەک گەورەیەک ئەرکی سەرشانی تۆیە کە تێبگەیت بە باشی و بەهێمنی لێی بکۆڵیتەوە کە ئایا منداڵەکەت چۆن هەست دەکات، تا ئەگەر پێویستی بە یارمەتیی تۆ هەبێت تا بتوانێت زاڵبێ بەسەر دوو دڵی و هەستەکانیدا.\nسەبارەت بە منداڵی بچووکتر، ئەوەی پێویستە ئەوەیە کەمێک لێی نزیک بیتەوە و لە باوشتدا ئارامی بدەیتێ تا بزانی چ پرسیارێکی لا دروستبووە تا وەڵامی بدەیتەوە. بەڵام بۆ منداڵی گەورەتر دەبێت پرسیاری کۆنکرێتیی لێ بکەیی تا هەستبکات کە گرنگیی پێدەدرێت.\nمنداڵەکان لەگەڵ پرسیارەکانیاندا بە تەنیا جێ مەهێڵن: بۆ منداڵ زۆر قورسترە لە گەورە کە هەوڵەکان هەڵسەنگێنێت. کە ئایا هەواڵەکە ئاساییە یان شتێکی ترسناکە؟ ئیتر لێرەوە رۆڵی گەورەیە کە یارمەتیی منداڵەکان بدەن.\nلەوەش گرنگتر ئەوەیە کە منداڵەکان بەجێ نەهێڵرێن بەتەنیا یان پێکەوە تا خۆیان لە هەواڵەکان تێبگەن و لێکدانەوەی بۆ بکەن، چونکە تێگەیشتن و لێکدانەوەی منداڵ زیاتر نزیکە لە فەنتازیاوە.\nوا هەست مەکە کە منداڵ تەنها بیر لەخۆی دەکاتەوە، منداڵەکان جیاوازن لە شێوازی بیرکردنەوەیان و چۆن و بیر لە چی دەکەنەوە، هەمووی دەگەڕێتەوە بۆ هەندێک هۆکار لەوانە:\n*تەمەنی منداڵەکە و چۆنێتی و جۆری ژیانی لە رابردوو و لە ئێستادا.\n*رووداوەکانی پێشوو کە بینیوونی کاریگەریی زۆری لەسەر دروستبوونی جۆرێتی پرسیار دروست دەکەن بۆ نموونە ئەگەر پێشتر خۆی یان هاوڕێیەکی یان کەسێکی خێزانەکەی نەخۆشی هەبووبێت.\n*ئەو منداڵانەی کە پێشتر لە قەلەقی و دڵەڕاوکێدا ژیاون، ئەوا ترس لە ڤایرۆسی کۆرۆنا دەبێتە درێژەپێدەری دڵەڕاوکێ و دوو دڵیان لە ترسێکی نادیار کە پێشتر تیایدا ژیاون.\n*هەندێک منداڵ تووشی هیچ ترس و دڵەڕاوکێیەک نابن کە ئەمانیش دوو جۆرن: یەکەمیان بەهۆی ئەوەی کە لە ژیانێکی ئارام و هاوسەنگدا دەژین و زوو بەزوو وەڵامی گونجاو و راست بۆ هەر پرسیارێک وەردەگرێت کە لای دروست دەبێت.\nدووەمیان خراپترینە و کە هیچ جۆرە پرسیارێک ناکات نە لە سەردەمی کۆرۆنا و نە پێشتریش کە ئەمەیان دەبێت سەردانی پزیشکی منداڵانی پێ بکرێت.\n*ئەو منداڵانەی کە لە خێزانێکدا دەژین و دەزانن دایک و باوکیان بەهۆی کۆرۆناوە کارەکەیان لەدەست دەدەن و باری ئابووریی و بژێویی ژیانیان دەکەوێتە مەترسییەوە و دەبێت هێمن بکرێنەوە روونکردنەوەی پێویست وەربگرن.\n*ئەو منداڵانەی پێشتر نەخۆشی بۆ ماوەییان هەیە بۆ نمونە وەک شەکرە یان شێرپەنچە تووشی بێ متمانەی و دڵەڕاوکێی زیاتر ئەبن.\nئارامی و دڵنیایی و سنووردارکردن\nوەک کەسێکی پێگەشتوو کە ئارامی و دڵنیایی و کۆنترۆڵکردنی هەستی منداڵەکان کاری تۆیە بۆیە دەبێت بزانیت کە منداڵەکە چەند دەزانێت و چیشی پێویستە.\nپرسیاری لێبکە کە ئایا بیر لەچی دەکاتەوە؟ پرسیارەکانی چین و بۆ، وە چۆن بۆی دروست بوون؟\nئەگەر منداڵەکە دڵەڕاوکێی هەبێت، ئەوا بزانە هۆکارەکەی چییە؟ ئایا ترسی هەیە خۆی تووش ببێت بە کۆرۆنا؟ یان باپیرو نەنک و کەسێکی نزیک تووش دەبێت؟ ئایا دەترسێ خورادن نەمێنێ؟ دەبێت تێیبگەیەنیت کە دەتوانێت لەبارەی هەر شتێکەوە قسەی لەگەڵ بکەیت و وەڵامی دەدەیتەوە بێ تووڕەبوون، چونکە هیچ پرسیارێک هەڵە نییە، ئەگەرچی لەوانەیە وەڵامی هەموو پرسیارەکانیشت لانەبێ.\nگرنگە بیر لەوە بکەیتەوە کە وەڵام و قسەکردن لەگەڵ منداڵدا سنوورداربێت، چونکە درێژەدان بە قسە پرسیاری زیاتر دروست دەکات، چونکە منداڵ زۆر خێراتر پرسیاری لەلا دروست دەبێت کە تۆ فریای بیرکردنەوە و وەڵامدانەوە بکەوێت.\nپرسیارە بێ کۆتاییەکانی منداڵان لەوانەیە هۆکارێک بێت بۆئەوەی هەوڵی کۆنترۆڵکردنی خۆی بدات. بیر لەوە بکەرەوە کە لەوانەیە دڵەڕاوکێکەی کەم بکەیتەوە، بەڵام مەرج نییە بتوانیت پشکۆی پرسیارەکانی خامۆش بکەیت. ئەگەر هەر زانیت کە منداڵەکە ناتوانێت لە نیگەرانی و دڵەڕاوکێ رزگاری ببێت، ئەوا دەبێت هەوڵبدەی چوارچێوەیەک یان سنوورێک بۆ پرسیارەکانی دابنێیت، تا وا هەست نەکات تەنانەت تۆش بێ وەڵامی تا بێ هیوا نەبێت.\nزانیاری بدەرێ و هێمنی بکەرەوە، زانیاریی راست و دروست بدە بە منداڵەکان، بەڵام لەوە زیاترنا کە پێویستە بیزانن. ئەگەر خۆشت زانیاریی دروستت لەلا نییە و خۆتت پڕ چەکی زانیاریی نەکردووە، ئەوا هەوڵبدە پێکەوە لەگەڵ منداڵەکەتدا تەماشای هەواڵ و دەنگ و باسەکان بکەن، چونکە لەو کاتەدا پرسیاری بۆ دروست دەبێت کە دەتوانن پێکەوە وەڵامەکەی لە هەواڵەکانەوە وەربگرن و باسی ئەوە بکەن کە گوێتان لێی دەبێت لە هەواڵەکان، خۆ ئەگەر پرۆگرام و هەواڵ و دەنگوباسی تایبەت بە منداڵ هەبێت، ئەوا زۆر باشترە.\nهەوڵبدە ئەو هەواڵ و دەنگوباس و خواس و قسانەی منداڵەکان گوێیان لێدەبێت و هەستی پێدەکەن، لێێ تێبگەن، بە واتایەکی تر لەبەرچاوی منداڵاندا هەموو شتێک مەڵێن کە پێویست ناکات منداڵان گوێیان لێیبێت و بیزانن.\nمەرج نییە هەموو سەری کاتژمێرێک گوێ لە هەواڵ بگرن، بەڵکو دەبێت هەوڵ بدەن کاتێک منداڵەکان دەخەون یان بەهەر هۆکارێک بێت لە ژوورەوە نین، ئنجا گوێ لە دەنگوباس بگرن.\nتێی بگەیەنە کە هۆکاری باسکردنی کۆرۆنا بەو چڕییە تەنها لەبەر ئەوە نییە کە زۆر ترسناکە و بێ چارەیە، بەڵکو داخستنی بازاڕەکان و راگرتنی گەشتەکان و نەچوونە دەرەوە و داخستنی فێرگە و باخچەکان بۆ سەرکەوتنە بەسەر ڤایرۆسەکەدا، چونکە ئەوە رێگای راستە بۆ دوورکەوتنەوە لە پەتاکە، هەروەک چۆن خێزانیش پێویستی بەوەیە ناوبەناو پێکەوەبن لەماڵەوە لێک نزیکیربن.\nزۆر گرنگە کە منداڵەکان لەوە تێبگەیەندرێن کە تۆی گەورە بەرپرسیارییەتیت هەیە، بۆی باس بکە کە تۆ بەرپرسیارێتیی گەیاندنی هەواڵی نوێت هەیە و ئاگاداری گۆڕانکارییەکانیت، هەر لەبەرئەوەش پێویست ناکات خودی منداڵ چاودێریی رووداوەکان بکات، چونکە کەسێکی تر گەورە و پێگەشتوو ئەو کارە دەکات و زانیاریی پێویستیش دەگەیەنێت بە منداڵ. بەڵام گرنگە ناو بەناو دانیشی لەگەڵیداو زانیاریی بدەیتێ تا متمانەت پێبکات.\nقەلەقی و دوو دڵی و دڵەڕاوکێی خۆتی بۆ مەگوێزەرەوە\nزۆر گرنگە کە کاتێک تووشی دڵەڕاوکێ دەبێت گرنگی بەوە بدەیت کە منداڵ هەستی پێ نەکات. چونکە تێگەشتنی ئەوان بۆ بابەتەکان بە هیچ جۆرێک وەک کەسێکی گەورە نییە، لەبەرئەوەی تەمەنیان کەمە دنیا دیدە نین، بۆیە هەموو شتێک نوێیە بۆیان و هەمیشە “یەکەم ئەزموون قورسترینە”. لەبەر ئەو هۆکارە ئەگەر خۆت قەلەقی لەدەستدانی کارەکەتی یان ئەترسی کەسێکی نزیک لەدەست بدەیت، یان هەر شتێکیتر ئەوا، هەوڵبدە کاتێک باسی بکە کە منداڵی لێ نەبێت.\nهیوای پێ ببەخشە\nباسی ئەوەی بۆ بکە کە جیهان هەمووی وەک یەک تیم پێکەوە کارەکان بۆ لەناوبردنی ئەم پەتایە لە داهاتوویەکی نزیکدا پێکووتە “ڤاکسین”ێک بەرهەم دەهێنن. کاتێک بە پێکووتەکە کوترای، ئیتر ڤایرۆسەکە ناتوانێت کەس بکوژێت و پێشی بڵێ زۆربەی ئەوانەی کە ئێستا تووش بوون چاک دەبنەوە . زیاتر باسی شتە پۆزەتیڤەکانی بۆ بکە نەک پێچەوانەکەی.\nدەستبەرداری رۆتینەکانی پێشتر مەبن\nهەوڵبدە ژیانی منداڵەکەت هەر وەک پێشتر بەڕێوەبچێت تا ئەو شوێنەی لە دەسەڵاتی تۆدایە. یارمەتی منداڵ بدە کە فۆکوس بخاتە سەر شتێکیتری دوور لە کۆرۆنا. هانی بدەو ئاسانکاریی بۆ بکە تا چالاکی و جووڵەی هەبێت و گرنگتریشە ئەو چالاکیانە بن کە پێشتر کردوونی، هەروەک چۆن چالاکیی نوێش بە کەڵکە.\nهەواڵ و دەنگوباسەکان داخەن، تەلەفۆنەکانتان بکوژێننەوە، تەماشای پرۆگرامی شاد و سەرنجڕاکێش بکەن. پێکەوە گفتوگۆ بکەن، پێکەوە هاوکاریی کاری رۆژانە بکەن، پێکەوە گەمە و یارییە کۆنەکانی سەردەمی منداڵی خۆتان لەگەڵ منداڵەکانتاندا بکەن و سوود لەم کاتە وەرگرن تا خێزانەکەتان زیاتر یەکتریتان خۆشبووێت و پەیوەندییەکان توندوتۆڵتر ببنەوەو هاوبەشییەکانتان زیاتربن.


ئه‌و كه‌سانه‌ی به ڕێكه‌وت به‌ناوبانگ بوون\nزۆرن ئه‌و كه‌سانه‌ی هه‌وڵ و ماندووبوونێكی زۆر ده‌ده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ناو و ناوبانگیان به دنیا بگات، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ندێك كه‌سی ناودار له تۆڕه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی به دنیا ناسێنراون كه هه‌رگیز بیریان له شتی وا نه‌كردووه‌ته‌وه و به ڕێكه‌وت بۆیان ڕه‌خساوه.\nئه‌مانه‌ش چه‌ند نموونه‌یه‌كن:\n_ مایك فارشافسكی:\nئه‌م پزیشكه وه‌ك هه‌ر كه‌سێكی ئاسایی تر، له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ئینستاگرام وێنه‌كانی ڕۆژانی بڵاو ده‌كرده‌وه، به‌ڵام به‌هۆی كه‌شخه‌یی و جه‌سته سه‌رنجڕاكێشه‌كه‌یه‌وه، بوو به یه‌كێك له كه‌سایه‌تییه ناوداره‌كانی ئینستاگرام، له لایه‌ن چه‌ندان براندی جلوبه‌رگیشه‌وه بۆ نمایشی جله‌كان بانگ كرا.\n_ ئه‌رشه‌د خان:\nئه‌م چایچییه پاكستانییه وێنه‌یه‌كی به ڕێكه‌وت له كاتی چا تێكردن گیرا، دوای ئه‌وه جوانییه‌كه‌ی سه‌رنجی خه‌ڵكی بۆ لای خۆی ڕاكێشا و بوو به یه‌كێك له نمایشكاره ناوداره‌كانی جلوبه‌رگی ماركه جیهانییه‌كان.\n_ بادی وینكڵ:\nكوڕه‌زاكه‌ی به ڕێكه‌وت وێنه‌یه‌كی له ئینستاگرام بڵاو كرده‌وه، دوای ئه‌مه ناوبانگی ده‌ركرد و ئێسته زیاتر له سێ ملیۆن و 200 هه‌زار فانی هه‌یه.\nنوسڕه‌ت گۆكچه چێشلێنه‌رێكی ئاسایی بوو، له یه‌كێك له چێشتخانه‌كان كاری ده‌كرد، به‌ڵام سه‌ره‌تای ساڵی 2017 ڤیدیۆیه‌كی خۆی له كاتی ئاماده‌كردنی گۆشت بڵاو كرده‌وه، كه به شێوازێكی جیاواز خوێی به‌سه‌ردا ده‌كات، ئه‌مه‌ش به ماوه‌یه‌كی كورت بینه‌ر و ناوبانگێكی زۆری په‌یدا كرد، بۆیه ئێسته نۆ ملیۆن و 400 هه‌زار فانی هه‌یه و به saltbae ناسراوه.\nئه‌م بابه‌ته 9205 جار خوێنراوه‌ته‌وه