زانای بواری ئەتۆمی پاكستان بەكۆرۆنا كۆچی دوایی كرد\n2021-10-11 [08:45 AM]\nعەبدولقەدیر خان، زانای بواری ئەتۆمیی پاکستان لە تەمەنی 85 ساڵیدا بەكۆرۆنا کۆچی دواییکرد، خان لە وڵاتەکەی وەکو پاڵەوان و باوکی چەکی ئەتۆمی ناودەبرێت، سی ئای ئەی بە "یەکێک لە مەترسیدارترین پیاوەکانی سەر زەوی" ناوی بردووە.\nرۆژی 26ی ئابی 2021 دوای تووشبوونی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا، زانا ئەتۆمییەکەی پاکستان گواسترایەوە بۆ نەخۆشخانەیەکی گشتی و دواتریش برایە نەخۆشخانەیەکی سەربازی، عیمران خان، سەرۆکوەزیرانی پاکستان لە تویتەر ئەو زانایەی بە کەسێکی "خۆشەویستی گەل" ناوبردووە، بەهۆی ئەوەی بەشدارییەکی کارای هەبووە لە دروستکردنی چەکی ئەتۆمی بۆ دەوڵەتەکەی.\nسەرۆکوەزیرانی پاکستان زانا ئەتۆمییەکە بە "کەسایەتییەکی دیاری نیشتمانی" بۆ گەلی پاکستان ناوبردووە. عەبدولقەدیر خان نهێنیی ئەتۆمیی بە کۆریای باکوور، ئێران و لیبیا فرۆشتووە، بەڵام ئەمە پەیوەندیی بە سەرۆکوەزیرانی پاکستانەوە نەبووە.\nشارەزایان و بەرپرسانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێن، تۆڕە نایاساییەکەی عەبدولقەدیر خان کە تایبەت بووە بە هاوکاریکردنی ئەو وڵاتانەی کە سزای نێودەوڵەتییان لەسەرە، گەورەترین قەیرانی زیادبوونی چەکی ئەتۆمیی لە سەردەمی ئەتۆمدا دروستکردووە.\nعەبدولقەدیر خان، زانای ئەتۆمیی پاکستان لە 1ی نیسانی 1936 لە هیندستان لەدایکبووە، باوکی مامۆستای قوتابخانە بووە و دایکی ژنی ماڵەوە بووە و زۆر پابەندی دین بووە. هاوسەرگیریی کردووە و دوو منداڵی هەیە، لە 10ی تشرینی یەکەمی 2021 دوای تووشبوونی بە کۆرۆنا کۆچی دواییکرد.


سه‌ردانه‌كه‌ی حه‌لبوسی بۆ ئێران دواخرا\n07:35 - 26/03/2022\nمحه‌مه‌د حه‌لبوسی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، سه‌ردانه چاوه‌ڕوانكراوه‌كه‌ی سبه‌ی یه‌كشه‌ممه‌ی بۆ تاران بۆ كاتێكی نادیار دواخست و هۆكاره‌كه‌شی بۆ دۆخی ته‌ندروستی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی شورای ئێران و پابه‌ندبونی په‌رله‌مانی و ده‌ستوری هه‌ردولا ده‌گه‌ڕێنێته‌وه.\nنوسینگه‌ی راگه‌یاندنی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق له‌ڕونكردنه‌وه‌یه‌كدا بڵاویكرده‌وه، هه‌مو لایه‌ك ئاگادارده‌كه‌نه‌وه، سه‌ردانه‌كه‌ی محه‌مه‌د حه‌لبوسی بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران دواخرا كه له‌سه‌ر بانگهێشتی فه‌رمی محه‌مه‌د باقر قالیباف هاوتا ئێرانییه‌كه‌ی بو، به‌هۆی دوا پێشهاته‌كان و پابه‌ندبونی په‌رله‌مانی و ده‌ستوری هه‌ردولا، له‌گه‌ڵ باری ته‌ندروستی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی شورای ئێران.\nبڕیاربو محه‌مه‌د حه‌لبوسی سبه‌ی یه‌كشه‌ممه سه‌ردانی ئێران بكات\nپێشتر نوسینگه‌ی راگه‌یاندنی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران بڵاویكرده‌وه، بڕیاره رۆژی یه‌كشه‌ممه 27ی (ئادار/3)ی 2022 محه‌مه‌د حه‌لبوسی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، به یاوه‌ری شاندێكی په‌رله‌مان سه‌ردانی تارانی پایته‌ختی كۆماری ئیسلامی ئێران بكات، سه‌ردانه‌كه له‌سه‌ر بانگهێشتی فه‌رمی محه‌مه‌د باقر قالیباف سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی شورای ئیسلامی ئێران ئه‌نجامده‌درێت.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكردبو، له‌چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌ی سه‌ردانه‌كه، محه‌مه‌د حه‌لبوسی چاوی ده‌كه‌وێت به ئیبراهیم ره‌ئیسی سه‌رۆك كۆماری ئێران و ژماره‌یه‌ك له به‌رپرسانی دیكه‌ی ئه‌و وڵاته.\nله چوار پارێزگای عێراق ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی 18 كۆگا و 320 تانكی سوته‌مه‌نی قاچاخ راگه‌یه‌ندرا\nهه‌واڵگری عێراق ده‌ستگیركردنی "تیرۆرستێك"ی به‌هاوكاری ئاسایشی سلێمانی راگه‌یاند


رێكخراویEITI ده‌ستپێشخه‌ریشه‌فافیه‌ت له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتووه‌كان ... سعود هاشم\n**Published: **01 **September** 2019****\nده‌ستپێكىدروستبوونىئه‌ورێكخراوهEITI (ده‌ستپێشخه‌ریشه‌فافیه‌ت له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتووه‌كان) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌بۆخواستىژماره‌یه‌كوڵات و كۆمپانیا و ده‌سته‌ىچاودێری و رێكخراو كه له ساڵی 2002 رایانگه‌یاند و له‌لایه‌نژماره‌یه‌ككۆمپانیا و رێكخراوىناحكومىنێوده‌وڵه‌تىپێشوازیلێكرا.\nله‌سه‌رئاستىنێوده‌وڵه‌تىچه‌ندینوڵاتىزلهێزىوه‌ك ( ئه‌مریكا و به‌ریتانیا و ئه‌لمانیا و فه‌رنسا و ئیتالیا و ئیسپانیا و یابان ) پاڵپشتىخۆیانده‌ربڕیبۆدروستبوونىئه‌مرێكخراوه و له‌سه‌رئاستىكۆمپانیانێوده‌وڵه‌تیه‌كانیسشكۆمپانیایوه‌ك ( ئیكسۆنمۆبیل و تۆتاڵ و شێل و انگیلۆ و ئێینی ) پابه‌ندىخۆیانبۆ ستاندارد و پێوه‌ره‌كانىئه‌مرێكخراوه‌راگه‌یاند .\nرێكخراوىEITI( ده‌ستپێشخه‌ریشه‌فافیه‌ت له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتوه‌كان ) وه‌كبنه‌مایكاره‌كان و له‌یه‌كه‌مینكۆنفرانسیدا كه له ئۆسلۆیپایته‌ختىنه‌رویج له ساڵی 2006 به‌سترابڕیار درا به دروستكردنىئه‌نجومه‌نىسكرتاریه‌تىگشتىبۆماوه‌ىدووساڵ 2006 – 2008 و زیاتر له 20 وڵات و چه‌ندینرێكخراو و كۆمپانیاتێیدابوونه ئه‌ندام.\nله‌ئێستادا 52 وڵاتپابه‌ندیخۆیانبۆپێوه‌ره‌كانىرێكخراوىده‌ستپێشخه‌ری له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتووه‌كانراگه‌یاندووه و ئه‌ندامنله‌ورێكخراوه و ساڵانه‌ئه‌مرێكخراوه‌هه‌ڵسه‌نگادندنده‌كاتبۆمامه‌ڵه‌ىوڵاته‌ئه‌ندامه‌كان له به‌رێوه‌به‌ردنىسامانىسروشتى و جێبه‌جێكردنىپێوه‌ر و ستاندارده‌كانىئه‌مرێكخراوه كه بریتیه له وردبینی كردن له داهات و باج و بڕیهه‌نارده و ئاشكراكردنىداهاتىكۆمپانیاكان و په‌شداریپێكردنىلایه‌نىسێیه‌مبۆپشتراستكردنه‌وه‌ىداتاكان و هه‌روه‌هاپێدانىڕۆڵیچاودێری به رێكخراوه‌كانىكۆمه‌ڵىمه‌ده‌نى.\nبه‌شێوه‌یه‌كى كورت و پوختده‌ستپێشخه‌ریروونی (شه‌فافیه‌ت) له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتووه‌كاEITI، پرۆسه‌یه‌كهخۆیده‌بینێته‌وه له  چاودێریكردنى وردى داهات و پابه‌ندىحكومه‌ته له ئاشكراكردنى داهات و پێدانىده‌سحه‌قیكۆمپانیانه‌وتیه‌كان و به‌رواردكردنیان و راگه‌یاندنیانه‌بۆرایگشتى.\nپره‌نسیپو پێوه‌ر و ئه‌ندامبوون\nرێكخراوىده‌ستپێشخه‌ری له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتووه‌كانEITI، له كۆنگره‌ى (لانكاستر هاوس) له به‌ریتانیا (2003) و به ئاماده‌بوونىژماره‌یه‌ك له وڵاتان و كۆمپانیاگه‌وره‌كانىبواریسامانىسروشتى و رێكخراوه‌كانىكۆمه‌ڵیمه‌ده‌نى، هاوڕابوونله‌سه‌ردانانىچه‌ندپره‌نسیپ و بنه‌مایه‌كبه‌مه‌به‌ستىهێنانه‌كایه‌ىشه‌فافیه‌تىزیاتر و ئیدارد‌انێكىباشیسامانىسروشتى له وڵاتانىئه‌ندام، گرنگترینپێوه‌ر و پره‌نسیپ كه دانرائه‌مانه بوون و رایانگه‌یاند كه:\n1- پێویسته‌سامانىسروشستىبۆگه‌شه‌ىئابوریبه‌كاربهێنرێت كه دواجارده‌بێته‌هۆیگه‌شه‌ىبه‌رده‌وام و سنورێكداده‌نێبۆبه‌رزبوونه‌وه‌ىهه‌ژاری، به پێچه‌وانه‌وه خراب به‌كارهێنانىسامانىسورشتىسه‌رده‌كێشێبۆره‌نگدانه‌وىسلبی له هه‌ردووبواریئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تى .\n2- به‌رێوه‌بردنىسامانىسروشتىده‌بێله‌پێناوهاوڵاتىانبێ و ئه‌مه‌شكاریحكومه‌تێكىخاوه‌نسه‌روه‌ریه‌پێیهه‌لسێ له پێناوپه‌رپێدانىنیشتیمانى.\n3- ده‌كرێبۆسودیده‌رهێنانىسامانىسروشتى كه وه‌كداهاتێكىساڵانه‌دێته‌وڵاتنرخه‌كانله‌به‌رچاوبگێرێ .\n4- پێویسته‌خه‌ڵكگۆشبكرێ به زانیاریه‌كانو تێگه‌یشتنیانبۆداهاتیحكومه‌ت و خه‌رجیه‌كانحكومه‌ت به مه‌به‌ستىدروستبوونىزانیاریدروست تا ه‌لداهاتووبتوانێبریاری له بژارده دروه‌سته‌كانبداتبه‌مه‌به‌ستىپه‌ردانىبه‌رده‌وام .\n5- هه‌بوونىشه‌فافیه‌تله‌لایه‌نحكومه‌ته‌كان و كۆمپانیاكاركه‌ره‌كان له بواریپیشه‌سازیه‌ده‌رهاتوه‌كان و پێویستیانبه به‌هێزكردنىسیسته‌مىداراییگشتى و لێپێچینه‌وه .\n6- دروستبوونىروونى و شه‌فافیه‌تێكىزۆر و به‌هێزده‌بێ له چوارچێوه‌ىرێزىگرتنبێ له یاسا و وگرێبه‌سته‌كان .\n7- هه‌بوونىشه‌فافیه‌تهۆكارێكىبه‌هێزیراكێشانى و درسوتبوونىوه‌به‌رهێنانىناوخۆیی و ده‌ره‌كىده‌بێتبه‌شێوازێكىراسته‌وخۆ.\n8- بروایته‌واوه‌مانهه‌یه به ملكه‌چبوونىحكومه‌ت و كۆمپانیاكانبۆلێكۆلینه‌وه‌لێپێچینه‌وه‌له‌لایه‌نهه‌مووهاوڵاتیه‌كه‌وه و له‌پێناوسه‌رپه‌رشتىكردنى داهات و خه‌رجیه‌گشتیه‌كان.\nله‌چوارچێوه‌ىئه‌ومه‌بده و پره‌نسیپانه‌هه‌روڵاتێكىخوازیاربۆئه‌ندامێتیئه‌مرێكخراوه‌پابه‌ندده‌كرێ به چه‌ندڕێنمایی و پێوه‌رو مه‌رج كه ده‌بنه ده‌روازه بۆبوونه ئه‌ندامله‌مرێكخراوه.\nعێراق تا ئێستا كه ماوه‌ىچه‌ندساڵێكه له ئه‌ندامێتىسڕكراوه‌له‌كۆی 22 ڕێوشوێنبۆبوونه ئه‌ندامته‌نها 10 رێوشوێنىجێبه‌جێكردووه و سه‌ره‌ڕایئه‌مه‌شچاوه‌رێده‌كرێئه‌مساڵمتمانه‌ىئه‌ندامێتى به عێراقببه‌خشرێ.\nهه‌روڵاتێكبۆبونه ئه‌ندامپێویسته‌كۆمیته‌یه‌كیاخودسكرتایریه‌تێكبه‌سه‌رۆكایه‌تىگه‌وره‌به‌رپرسێكىحكومیرابگه‌ینێ و ئه‌وسكرتایریه‌ته‌ناسراوهبه ئه‌نجومه‌نىخاوه‌نبه‌رژه‌وه‌ندیه‌كانMSG)Multi-stakeholder group)پێكدێت له :\nله لایه‌نىبه‌رپرسێكىباڵایحكومیه‌وه‌ئه‌نجومه‌نێكپێكدێت و سه‌رپه‌رشتىده‌كرێت له عێراقدائێستابه‌رێز سامر غه‌زبانوه‌زیرینه‌وتىعێراق و جێگریسه‌رۆكوه‌زیرانىعێراقبۆكاروباری وزه ئه‌وسه‌رۆكایه‌تیه‌ده‌كات و كه‌سێكىدیكه‌ش به پله‌ىبه‌رێوبه‌ریگشتىبه‌رێوه‌به‌رێجێبه‌جێكارده‌بێ .\nله‌گه‌ڵدووباره خۆرێكخستنه‌وه‌بۆنووسیینه‌وه‌ىراپۆرته‌كان و جێبه‌جێكردنىڕاسپارده‌كانىكۆمیته‌ىگشتىرێكخراوىEITI، تا ئێستاته‌نهاله‌سه‌رئاستىپارێزگاكانىدیكه‌ىعێراق (جگه له كوردستان) نوێنه‌ریرێكخراوه‌كانده‌ستنیشان كراون.\nبه‌داخه‌وه‌چه‌ندكه‌سێكىبیرته‌سكىمه‌زهه‌بی و حیزبی له چوارچێوه‌ىسكرتاریه‌تىبه‌غدارێگرن و نایانه‌وێرێكخراوه‌كانىهه‌رێمى كوردستان نوێنه‌ریانهه‌بێ و دواینهه‌وڵه‌كانیشیانتێكدانىپرۆسه‌ىهه‌ڵبژاردنی 22/09/2018 ساڵرابردووبووبه‌وپیلانه‌سیسته‌ماتیكه‌ى كه پیاده‌یان كرد و چه‌ندكه‌سێكى ناو رێكخراوه‌كانىهه‌رێمیش كه دلنیابووله‌وه‌ىنوێنه‌ره‌حیزبیه‌كانیانده‌رناچنهه‌ڵسان به تێكدانیپرۆسه‌كه.\nوێرایئه‌وه‌ىدواىتێكچوونىپرۆسه‌ىهه‌ڵبژارده‌نه‌كه‌به‌ڕێزپارێزگارىهه‌ولێرنه‌وزاردهادیداواىلێكردنهه‌ڵبژاردنه‌كه‌ئه‌نجامبده‌ن و هه‌مووهاوكاریه‌كیان له روویلۆجستیكو سكیورتیه‌وه‌پێشكه‌شده‌كه‌نئه‌گه‌رداواىبكه‌ن، به‌لامچونكه مه‌به‌سته‌كه‌یاندیار و روونه كه لایه‌نێكدژیدانانىنیۆنه‌ریرێكخراوه‌كانىهه‌رێمه له به‌غدابۆیه تا ئیسَتاچه‌ندین جاره شكست به‌وهه‌وڵانه‌ده‌هێنرێت كه داواىدیاریكردنىنوێنه‌رىرێكخراوه‌كانىهه‌رێمده‌كه‌ن له به‌غدا و له و رێكخراوه.\nرێكخراوىEITIده‌ستپێشخه‌ریروونی (شه‌فافیه‌ت) له پیشه‌سازیه‌ده‌رهاتووه‌كانله‌سه‌رئاستىكۆمه‌ڵگه‌ىنێوده‌وڵه‌تىمتمانه‌یه‌كیزۆریهه‌یه‌و پێوه‌ر و بنه‌ماكانىئه‌ورێكخراوه له سێكته‌رىنه‌وت و گاز و كانزا ده‌رهاتووه‌كانده‌رخه‌رىروونى و شه‌فافیه‌تىسامانه‌سروشتیه‌ده‌رهاتووه‌كانیهه‌روڵاتێكه كه جێبه‌جێانده‌كات.\nزۆرێك له هاوكاریه‌نێ‌ودوه‌ڵه‌تى و پێدانىقه‌رز و كۆمه‌كىدارایو هاوكاریمرۆیی و هاوكاریكردن له لایه‌نبانكینێوده‌وڵه‌تى و سندوقیقه‌رزىنێوده‌وڵه‌تى ..... هتدپشتده‌به‌ستێ به راپۆرته‌كانىئه‌مرێكخراوه و له‌سه‌رئاستىنێوده‌وڵه‌تىمتمانه‌یه‌كىگه‌وره‌ىهه‌یه و رۆڵێگىگرنگده‌بینێ له په‌یوه‌ندیه‌نێوده‌وڵه‌تیكانله‌گه‌لولاتانىپابه‌ند به بنه‌ماكانىروونى و مافیمرۆچ.\nكوردستان و وه‌ڵامدانه‌وىپێوه‌ركانEITI\nكابینه‌ىنۆیه‌موه‌كهه‌نگاوىكرده‌یی و نیشاندانىنیه‌تىجێبه‌جێكردن و ئیداره‌دانێكی باش پێویسته به فه‌رمىپاڵپشتى و ئاماده‌یىخۆیبۆجێبه‌جێكردنىپێوه‌ر و ستاندارده‌كانىئه‌مرێكخراوه‌راب‌گه‌ینێ و ئه‌مه‌شله‌پێناوبه‌رێوه‌به‌ردنێكىچاكىسامانىسروشتى و ره‌نگدانه‌وه‌ىبه‌سه‌رگوزه‌رانىخه‌ڵكه.\nئه‌گه‌رچی له یاساینه‌وت و گازىهه‌رێم به روونىئاماژه به پابه‌ندیه‌كىحكومه‌تىهه‌رێم كراوه بۆپێوه‌ره‌كانىشه‌فافیه‌تبه‌ڵامتائێستائه‌مهه‌ماهه‌نگیه‌نه‌گه‌یشتۆته‌ئاستىئه‌وه‌ىوه‌زاره‌تىسامانه سروشتیه‌كاننوێنه‌رێكده‌ستنیشانبكات له ئه‌نجومه‌نىرێكخراوىEITI له به‌غدا و به‌شداربێ له نووسینه‌وه‌ىراپۆرته‌كان.\nبه‌داخه‌وه ئه‌مكه‌یسه تا ئێستابه‌هه‌ندوه‌رنه‌گیراوه و نه‌بۆته‌پێشینه و به‌رنامه‌ىكاریحكومه‌ت و كاریله‌سه‌رنه‌كرواه ئه‌گه‌رناوه‌كوحكومه‌تىهه‌رێمى كوردستان له زۆربواریشه‌فافیه‌ت له پێشه‌وه‌ىحكومه‌تىعێراقین، تا ئێستاحكومه‌تىعێراقبه‌شێوازێكیناروونگه‌ره‌كانىپێدانىمۆڵه‌تىگه‌ران و پشكینده‌دات و گرێبه‌سته‌كانىعێراقناروونه و بڵاونه‌كراونه‌ته‌وه،ئه‌مه وێڕایئه‌و داتا و ژمارانه‌ى كه سۆمۆبڵاوىده‌كاته‌وه كه جێگاىتێبینىزۆرێك له شاره‌زایان و وردبینانیبیانی و عێراقین.\nپێویسته‌حكومه‌تىهه‌رێمیه‌كێكله‌مدووبژارده‌یه‌هه‌ڵبژێركه‌تایبه‌ته به شه‌فافیه‌ت له كه‌رتىنه‌وت و گاز :\n1- پێكهێنانىئه‌نجومه‌نێكیEITIتایبه‌تبةهه‌رێمى كوردستان و هه‌رێمئه‌مكه‌یسه‌سه‌رپه‌رشتىبكات كه هاوشێوه‌ىئه‌نجومه‌نىبه‌غدابێت و دواجارراپۆرته‌كۆتاییه‌كانیه‌كخرێن\n2- نوێنه‌رێكبۆبه‌غداده‌ستنیشانبكات و  له به‌غداده‌ستبه‌كارێ و له نزیكه‌وه‌سه‌رپه‌رشتىئه‌مكه‌یسه‌بكات.\nئه‌مرێكخراوهEITIده‌رفه‌تێكه‌بۆخزمه‌تىخه‌ڵكله‌سه‌رئاستىناوخۆو خزمه‌تێكه به نێوبانگیحكومه‌تىهه‌رێمله‌سه‌رئاستىنێوده‌وڵه‌تى .\nبه‌ڕێوه‌به‌ریپه‌یمانگه‌ی كوردستان بۆ وزه


وەزارەتى خوێندنى باڵا بەهیچ شێوەیەک دژى زمانى کوردى نیە | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nوەزارەتى خوێندنى باڵا بەهیچ شێوەیەک دژى زمانى کوردى نیە\nبەهۆى بەهەڵە تێگەیشتن لە بڕیارێکى ئەنجومەنى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى، ژمارەیەک لە مامۆستایان و نوێنەرى ڕێکخراوەکانى کۆمەڵى مەدەنى خۆپیشاندانێکیان بۆ بەردەم وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ئەنجامدا.\nلەو خۆپیشاندانەدا، کە ڕۆژى چوارشەممە ڕێکەوتی (15/3/2017) بەڕێوەچو، خۆپیشاندەران یاداشتێکیان خوێندەوە، لە یاداشتەکەیاندا، داوایان لە ئەنجومەنى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى کرد بەو بڕیارەدا بچێتەوە کە تایبەت بە "ئەژمارکردنى کۆنمرەى زمانەکانى کوردى و عەرەبى بۆ پۆلى دوانزەى ئامادەیى بەشێوەیەکى ئارەزومەندانە".\nدواى خوێندنەوەى یاداشتەکەیان، نوێنەرى خۆپیشاندەران بەگەرمى لەلایەن لێپرسراوانى باڵاى وەزارەت بەگەرمى پێشوازیان لێکرا، لە کۆبونەوەیەکدا کە د.کەریم عەبدول ڕاوێژکارى وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى و، د.نەژدەت ئاکرێى بەڕێوەبەرى گشتى فەرمانگەى توێژینەوە و پەرەپێدان و، د.محمد سابر بەڕێوەبەرى گشتى فەرمانگەى خوێندن و پلاندانان و بەدواداچون و، د.خەتاب شێخانى بەرێوەبەرى گشتى فەرمانگەى کارگێڕى و دارایى ئامادەیبون، خۆپیشاندەران پەیامەکەیان گەیاندە وەزارەت.\nلە بەرامبەردا، لێپرسراوانى وەزارەت جەختیان لەسەر ئەوە کردەوە، کە ئەنجومەنى وەزارەت و وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى خۆیان بەخاوەن و خەمخۆرى زمانى شیرینى کوردى ئەزانێ، بۆیە چی بۆ بکرێ بۆ پێشخستنى ئەو زمانە درێخى نەکردوە ناکات، هەربۆیە لە ماوەى ڕابردودا لە رێگەى چەندین پڕۆژە توانیویەتى خزمەتێکى باش پێشکەش بەزمانى کوردى بکات، بەتایبەت لە ناوچە دابڕواوەکان، لەهەمان کاتدا لە زانکۆ و پەیمانگە تایبەتەکانیش، ئەوەشیان ڕاگەیاند: کە لە ئێستادا وەزارەت پڕۆژەیەکى تایبەتى هەیە بۆ بەنێودەوڵەتیکردنى زمانى کوردى.\nد. خەتاب ئەحمەد بەڕێوەبەرى گشتى فەرمانگەى کارگێڕی و دارایی وتى: لایەنێکى گرنگى دەرچونى بڕیارەکەى ئەنجومەنى وەزارەت بریتییە لەو چاکسازى و گۆڕانکارییانەى وەزارەتەکەمان دەیکات لە سیستمى وەرگرتن لەزانکۆ و پەیمانگەکان بەشێوەیەک سیستمەکە لە بەرژەوەندى گشتى خوێندکاران و ڕەچاوکردنى لایەنى پسپۆرى و تایبەتمەندییە، بۆ ئەوەش وتى: وەزارەت ساڵى پار بڕیارى وەرگرتنى ڕاستەوخۆى زانکۆیى جێبەجێکرد و، ئەم شێوازى وەرگرتنە سەرکەوتنى باشى بەدەستهێنا و رەنگدانەوەى باشى بەدواى خۆیدا هێنا، جیا لەوەش بڕیارى لادانى ٣ کۆنمرەى پۆلى ١٢ى ئامادەیى و بەئەلیکترۆنىکردنى سیستمى وەرگرتن و چەندین نمونەى دیکەى زیندووى لە چاکسازى لە سیستمى ناوەندى وەرگرتن خستەڕوو کە ئەم بڕیارەى ئەنجومەنى وەزارەتیش درێژە پێدەرى چاکسازى و بەرەوپێشبردنى سیستمەکەیە.\nلەبەشێکى دیکەى قسەکانیدا بۆ مامۆستایانى بەشى کورد بەڕێوەبەرى گشتى فەرمانگەی کارگێڕى و دارایى لە وەزارەت ڕایگەیاند: وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى خۆى بەخاوەنى پەرەپێدانى زمانى کوردى دەزانێ و، لەم کابینەیەى حکومەتدا چەندین پڕۆژەى بۆ خزمەتکردن بەزمان و ئەدەبى کوردى جێبەجێکردوە، لە گرینگترینیان دەستپێکردنى (پرۆسەى ناساندن و بەنێودەوڵەتى زمانى کوردى) و بایەخدان بەزمانى کوردى، ئەم پڕۆژەیە یەکێکە لە بەرنامە گرنگەکانى وەزارەتەکەمان کە تایبەتە بەدابینکردنى زەمالەى زمان و ئەدەبى کوردى بۆ خوێندکارانى بیانى و، ئەوەش بریتیە لە پڕۆژەیەکى نەتەوەیى وەزارەتەکەمان بۆ خزمەتکردن بەزمانى کوردى. هەروەها جێبەجێکردنى پڕۆژەى خوێندنى زمان و ئەدەبى کوردى بۆ ئەو خوێندکار و مامۆستایانەى، کە کوردى زمانى دایکیان نیە و لە زانکۆ تایبەتەکان دەخوێنن و وانە دەڵێننەوە، هەروەها بڕیارى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بۆ وەرگرتنى خوێندکارانى قوتابخانە کوردییەکان لە زانکۆکانى هەرێمى کوردستان، ئەوا بۆ ماوەى دو ساڵە ئەو قوتابخانانە زیاتر و زیاتر ئاوەدان بونەتەوەو خوێندکاران ڕو لەو قوتابخانانە دەکەن کە خوێندن تێیاندا بەزمانى شیرینى کوردیە و بەمەش لە زانکۆ و پەیمانگەکانى هەرێمى کوردستان وەردەگیرێن.\nسەبارەت بە بڕیارەکەى ئەنجومەنى وەزارەتیش، لێپرسراوانى وەزارەت، ئەوەیان ڕاگەیاند: ئەو بڕیارەى ئەنجومەنى وەزارەت بەهیچ شێوەیەک دژى زمانى کورد نیە، بەڵکو لە چوارچێوەیەى ئەو چاکسازیانە دێ، کە وەزارەتەکەمان بۆ ڕێکخستنەوە و باشترکردنى ناوەندى وەرگرتن داڕیشتوە، ڕونیشیان کردەوە بڕیارەکە زمانى کوردى و خوێندنى کوردى قەدەغە نەکردوە، هەروەک بۆ سەرجەم دەرچوانى پۆلى دوانزە نیە، بەڵکو تەنها ئەو خوێندکارانە دەگرێتەوە کە دەچنە کۆلێژەکانى پزیشکى و کۆلێژى ئەندازیارى و کۆلێژى زانست، لەوەشدا خوێندکاران سەرپشک کراون، ئەوەى خوازیار بو ئەوا نمرەکانى بۆ ئەژمار دەکرێ.\nلە کۆتایشدا، لێپرسراوانى وەزارەت بەڵێنیان بەخۆپیشاندەراندا دەقى یاداشتەکەیان بەرز بکەنەوە بۆ ئەنجومەنى وەزارەت، چونکە بڕیارەکە لە ئەنجومەنى وەزارەت دەرچوە، کە بەرزترین دەسەڵاتە لە وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى و سەرۆکى سەرجەم زانکۆکانیش تیایدا ئەندامن.


به‌ڵام لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه ئایا هێزی زه‌مینی عێراق به هێزی پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی کوردستانیشه‌وه به ته‌نیا ئه‌و تواناییه‌یان هه‌یه شه‌ڕی زه‌مینی تێرۆریستان و توندڕه‌وان بکه‌ن له ده‌مێکدا ئاماژه به درێژخایه‌نی ئه‌م شه‌ڕه ده‌کرێت.\nدکتۆر ئومێد ڕه‌فیق، پسپۆڕی زانسته سیاسیه‌کان له زانکۆی سلێمانی ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر ئه‌و تواناییانه هه‌بوونایه ئه‌وا پێویستی به هیچ ده‌ستێوه‌ردانێکی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا نه‌ده‌کرد و ده‌شڵێت ئه‌و هێرشه ئاسمانیانه چه‌ندێک کاریگه‌رییان هه‌بێت به‌ڵام هێشتاش هه‌ر پێویست به هێزی زه‌مینی ده‌کات.\nله میانه‌ی وتووێژه‌که‌یدا له‌گه‌ڵ به‌ڵێن ساڵح، دکتۆر ئومێد ده‌شڵێت زۆر ڕاسته که تا ئێستا هه‌نگاوێكی بنه‌ڕه‌تی نه‌نراوه بۆ یه‌کخستنه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان و شه‌ڕه‌کانی ئه‌م دواییه‌ش سه‌لماندی که هێشتا هێزی پێشمه‌رگه هێزێکی ڕێکخراو نییه وه‌ک هێزێکی نیشتیمانی و ده‌شڵێت ده‌رکه‌وتنی دیارده‌ی داعش پێمان ده‌ڵێت ده‌بێت ئه‌م هێزانه‌ی پێشمه‌رگه یه‌کبخرێن.


NNSROJ: بەپێی زانیارییەکانی ناوەندی نوچە و شرۆڤەی ڕۆژ لە ماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوودا لانیکەم یازده خوێندکار و چالاکڤانی مەدەنی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەستبەسەر کراون و بۆ شوێنی نادیار ڕاگواستراون.\nناو و شوێنی دەستبەسەرکرانی ئەم یازدە کەسە بەم شێوەیەیە؛ فەرزاد سامانی و سۆهەیب بادروج لە کەرەج، شەپۆل خزری، دەریا تاڵەبانی، سالاری ڕەهەوی، سیروان نوری و ئەفشین مام ئەحمەدی لە مەهاباد، بەهمەن یوسف زاد، فەرهاد حەسەن زاده و فەرەیدوون حەسەن زاده لە شارۆچکەی ڕەبەتی سەردەشت و دانا سەمەد لە مەریوان.\nچالاکێکی مەدەنی لە شاری مەهابادەوە وێڕای پشتراستکردنەوەی هەواڵی دەستبەسەربوونی پێنج چالاکی مەدەنی لە مەهاباد بە ناوەندی نوچە و شرۆڤەی ڕۆژی ڕاگەیاند:" کاتژمێر شەشی بەیانەی ڕۆژی شەممە ٢٠ی بەفرانبار، هێزە ئەمنییەکانی شاری مەهاباد بە جلی مەدەنییەوە بەشێوەی هاوکات هەڵیان کووتاوەتە سەر ماڵی پێنج چالاکی مەدەنی و دووایی گەڕان و پشکنین ماڵەکانیان، لەگەڵ خۆیانیان بردوون". بەگوتەی ئەو سەرچاوەیە تا ئێستا بنەماڵەکان هیچ زانیارییەکیان سەبارەت بە شوێن مانەوە و هۆکاری دەستبەسەربوونی منداڵەکانیان لەبەر دەست نییە.\nفەرزاد سامانی و سۆهەیب بادروج دوو خوێندکاری کۆمەڵناسی زانکۆی خارەزمی شاری کەرەج بوونه، کە لەلایەن هێزێکی ئەمنی نەناسراوە دەستبەسەر کراون.\nیەکێک لە خوێندکارانی زانکۆی خارەزمی کەرەج لەم پەیوەندییەدا بە ناوەندی نوچە و شرۆڤەی ڕۆژی گوت:" کاتژمێر یازدەی بەیانەی شەممه ٢٠ ی بەفرانبار، هێزێکی ئەمنی بە جلی مەدەنییەوە سەرەتا گەمارۆی بینای خەوگەی زانکۆیان دا. پاشان هاتنە ژوورەوە و سامان و سوهەیبیان ڕفاند".\nئەو خوێندکارە لەگەڵ ئەوەی هەڵکووتانە سەر نوستنگەی زانکۆ و دروستکردنی ترس لەلایەن هیزە ئەمنییەکان بە نا یاسایی لە قەڵەم دەدات، دەڵێت :"ئێمە نازانین ئەو هێزانه کێ بوون و سەر بە چ دامەزراوەیەک بوون. هەروەها خۆیان پاراست لەوەی هیچ ڕوونکردنەوەیەک بە ئێمە بدەن. تەنانەت هێزە ئەمنییەکانی زانکۆش دەڵێن لە ئاگاداری هیچ نین و هیچ زانیارییەکان لەلانییە".\nهەروەها چالاکێکی مەدەنی شارۆچکەی ڕەبەت لە پەیوەندیی لەگەڵ ڕۆژدا پشتراستی کردەوە کە ڕۆژی شەممە سێ کەس چالاکی مەدەنی لەلایەن هیزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراون. دەگوترێ ئەم سێ کەسە لە دامەزرێنەرانی کتێبخانەی گوندی سێسێری سەردەشت بوونه.\nلە ماوەی دوو هەفتەی ڕابردوودا چەند گەنجێگی سەردەشتی لە بانگەوازێکی ئینتێرنەتیدا توانیبوویان چەند سەد جڵد کتێب، لە خێرخوازان وەربگرن و کتێبخانەیەکی بچووک بۆ منداڵانی گوندی سیسێر دروست بکەن.\nهەروەها تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان لە هەواڵێکدا ڕایگەیاندووە کە لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا لە شاری مەریوان چالاکێکی ژینگە پاریزی بەناوی دانا سەمەدی دەستبەسەرکراوە.


شارەوانی کانتۆنی عەفرین وێنەی دامەزراوەکانی کانتۆنەکەی بڵاوکردەوە کە تێیدا ئاڵا لەسەر دامەزراوەکان هێندراوەتە خوارەوە و لە شەقام و شوێنە گشتییەکانیشدا وێنەی مام جەلال دانراوە.\nئایا ڕووسیا ئاگادارى هێرشه مووشه‌كییه‌كه‌ى سه‌ر هه‌رێمى كوردستان بووه؟.\n3/17/2022 8:59:00 PM\nله‌گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانى به‌هارى عه‌ره‌بى دا له ساڵى (2011) چه‌ندین وه‌فدى باڵاى ئێران سه‌ردانى "كرملن" یان كرد له نێویشیاندا " قاسمى سوله‌یمانى" داوایان له ڕووسیا كرد كه ده‌ست له سوریا وه‌ربدات، واته له سه‌ر داواكارى ئێرانه ڕووسیا هاتوه بۆ سوریاو ڕۆژئاواى ئه‌و وڵاته‌و میناى ته‌رتوسى به ده‌سته‌وه گرتوه. - به‌ڵێ ڕووسیا ئاگادارى ئه‌و مووشه‌كانه‌یه، چونكه هێڵى بۆڕى نه‌وتى كوردستان (40%) ى سه‌رپه‌رشتیكاره‌كه‌ى "كارگروپ" ه كه شێخ باز به‌رزنجى خاوه‌ندارێتى ئه‌كات،بەڵام (60) ئه‌گه‌ڕێته‌وه\nئایا بەرەی سەدر هەڵ ئەوەشێتەوە یان چوارچێوەی هەماهەنگی؟.\n1/14/2022 11:08:00 AM\nدوای هەڵبژاردنەکەی (١٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢١) هێزە سیاسییەکان کەوتنە خۆیان بۆئەوەی نمایشی خۆیان بکەن. سەر ئەنجام لە (٩ی جانیوەری ٢٠٢٢) دا جەمسەری سەدر- بارزانی- حەلبوسی و خەنجەر توانییان ئامانجەکەیان لە گەڕی یەکەمدا بپێکن و لە قۆناخی نمایش بچنە دەرەوە. ئەوەش وەک دیارکەوت بە ووردیی و بە نهێنی ڕێککەوتنەکە کرابو، کاندیدەکانی هەر سێ لا لە سەرۆکایەتی پەرلەمان وەک یەک و هەمان دەنگ ( یان نزیک لەیەک) یان هێناو سەرۆکایەتی پەرلەمانیان مسۆگەرکرد. ئایا لە گەڕی دووەم و سێهەمیشدا وا ئەبێت؟. ئایا ئەم بەرەیە هەڵناوەش\nڕەهەندە دەرەکییەکان لەبارەی هەڵبژاردنەکانی عێراقەوە\n10/13/2021 10:02:00 AM\nڕەنگە هەڵبژاردنەکە سەرکەوتوبوبێت! ڕەنگیشە ڕۆژگار دەری بخات بەرمەجەی ئەم سیستەمە هەڵبژارنەو ئامێرەکانی لە چی کونجێکی تاریکی ئەم دونیایەدا کراون!. هەرکامێکیان بێت بۆ کورد دەرئەنجامەکە سەرکەوتو بوو. لەهەموو ڕوویەکەوە کورد تیایدا سەرکەوتو بو، لە سەروو هەمویانەوە لایەنە سیاسییە کوردییەکان گوێیان لەزەنگێکی گەورەی ناوخۆی هەرێمی کوردستان بو کە ئەگەر پیایدا نەچنەوە تووشی شکستی گەورە ئەبنەوە. کورد لە تەواوی ناوچە دابڕاوەکاندا کورسیی هەیەو زیادیشی کردوە، ئەم ناوچانە بە مەترسیی سەربازیی میلیشیاکان داپۆشراب\n8/28/2021 11:53:00 AM\nئامانج و هۆکار و تەنانەت لێکەوتەکانی کۆنگرەی هەرێمیی وڵاتانی دراوسێی عێراق لە ڕوانگە و ڕەهەندی جیاوازەوە خوێندنەوەی بۆ کراوە، بەڵام ئەوەی کە ڕوون و ئاشکرایە ئەوەیە کە، ئەم کۆنگرەیە لە دۆخێکی گۆڕاوی نادڵنیایی، هەروەها بە بەشداریی ئەکتەرە پێکناکۆكه‌کان بە ئەجێندای دژبەیەک بەڕێوە دەچێت.\nبەئاسایشکردنی پرسی کورد لە ئێران\n7/21/2020 6:28:00 AM\nمەبەست لە بەئاسایشکردن ئەوەیە کە چۆن دەوڵەت وەک بکەرێک شەرعیەت دەدات بە بەکارهێنانی هێزو توندوتیژی بۆ سەرکوتکردنی گروپێک یان لایەنێک کە داوای مافەکانیان دەکەن. بەئاسایشکردن سەرچاوەی لە تێگەیشتنێکی ڕیالیستەکان بۆ سیاسەت‌و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان هەڵهێنجاوە کە پێیوایە مانەوەی دەوڵەت‌و یەکپارچەیی خاکەکەی گرنگترین ئامانج‌و ئەرکی دەوڵەتە. لەم سۆنگەیە دەوڵەت ئامادەیە هەموو یاساو ڕێساکان بشکێنێت‌و هی نوێ دابهێنێت بۆ پاراستی خۆی‌و مانەوەی‌و لەناوبردنی نەیارەکانی.\nئایا توركیا له مانۆڕه‌كانى ده‌ریاى سپى ناوه‌ڕاست سه‌ركه‌وتوو ئه‌بێت؟\n12/22/2019 2:47:00 PM\nیه‌كێك له تێزه‌كانى وه‌زیرى پێشوترى ده‌ره‌وه‌ى توركیا پرۆفیسۆر "ئه‌حمه‌د داودئۆغلۆ" ئه‌وه‌بو كه "توركیا ده‌وڵه‌تێك نییه به دواى هه‌قیقه‌ت بكه‌وێ، به‌ڵكو ئه‌بێت ڕێگه‌ى پێ نیشان بدرێ، به‌مانایه‌كى تر ئه‌ڵێ "توركیا ناتوانێ پێناسه‌ى خۆى بكات به ڕێگه‌یه‌كى به‌رگریكارانه، ووردتریش ئه‌ڵێ توركیا ته‌نیا ووڵاتێك نییه كه بیر له سه‌قامگیریی خۆى بكاته‌وه، به‌ڵكو ئه‌بێت وا بكات ببێته فاكته‌رى سه‌قامگیریی ئه‌وانى تر و بیر له ئاسایشى دراوسێكانیشى بكاته‌وه". به‌م مانایه‌ش توركیا (به‌تایبه‌ت له سه\nتاشە بەردەکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە خلۆربوونەوەدایە\n8/26/2019 8:57:00 PM\nتورکیا لە دوای کڕینی سیستەمی بەرگری ئێس - ٤٠٠ لە ڕووسیا، مەترسی ئەوەی هەیە بە پاڵپشتی ئەمریکاو ئیسرائیل دەوڵەتێکی سەربەخۆ بۆ کوردستان یان فیدراڵیەتێک بۆ کوردەکانی باکور دروست بکرێت، بۆیە خێرا سێ سەرۆکی شارەوانی کوردی لە باکوری کوردستان بە زەبری هێز گۆڕی و، لە شوێنەکانیان سێ قەیومی دانا. ئەمە ئەگەرچی لەسەر دیموکراسیەت و کەسێتی سیستمە ئەردۆغانیەکە زۆر ئەکەوێت، بەڵام تاکە فاکتەرێکە بۆ ئەوەی بەر بە دابەشبوونی تورکیا بگرێت.\n7/13/2019 9:29:00 PM\nلەفەرهەنگی سیاسی پارتی دیموكراتەكانی ئەمریكادا بۆچوونێك هەیە، پێیوایە هەركاتێك پارتی كۆمارییەكان لەوە دڵنیابوون خوولی دووەمی سەرۆكایەتی وڵاتەكە نابەنەوە ئەوا بەدوای شەڕێكدا دەگەڕێن تا لەپەنای ئەمەدا بردنەوەی هەڵبژاردن مسۆگەر بكەن. ئەگەر ڕێژەیەك ڕاستی لەمەدا هەبێت و هەڵبژاردنەكانی پێشووتر پشلەفەرهەنگی سیاسی پارتی دیموكراتەكانی ئەمریكادا بۆچوونێك هەیە، پێیوایە هەركاتێك پارتی كۆمارییەكان لەوە دڵنیابووت ڕاستی ئەم بۆچوونەیان كردبێتەوە، ئەوا ئەم خولەی هەڵبژاردنەكان تەواو جیاواز دەبێت لەوانەی پێشوو.\nده‌رئه‌نجامى هه‌ڕه‌شه‌كانى ئه‌ردۆگان\nئه‌وه چه‌ند ساڵه ئه‌ردۆگان هه‌ڕه‌شه له هه‌موو شتێك ئه‌كات : له ئه‌مریكا، له ڕووسیا، له عێراق، له په‌كه‌كه، له جه‌هه‌په، له گویله‌ن، له ڕێكخستنه‌كانى حیزبه‌كه‌ى خۆى، له ئیسرائیل (به ئیسرائیلى ئه‌گوت تاپۆى خاكه‌كه‌تان له ئه‌رشیفى ئێمه‌دایه!). له سوریا ئه‌ردۆگان دژى ده‌سته‌ڵاته‌و دژى ئۆپۆزسیۆنیشه (جا ئه‌مه چۆن ئه‌بێ!؟). وه هه‌تا كۆتایی...\n2/12/2019 4:56:00 PM\nراگەیاندنەكانی ئەمەریكا لە ساڵی 2017ەدا 3880 هەواڵی لەسەر فەنزوێلا هەبووە, 11 هەواڵ لە رۆژێكدا, كە 91%ی بە خراپە باسی فەنزوێلای تێدا كراوە, راگەیاندنی ئەڵمانیا لە هەمان ساڵدا 630 هەواڵ , مەكسیك و كۆڵۆمبیا 4200 هەواڵ هەموو تیایدا بە خراپە باسی دەسەڵاتی ئێستای فەنزوێلا كراوە, راگەیاندنی شیلی 3133 هەواڵی لەسەر فەنزوێلا بڵاو كردۆتەوە زۆرینەی بە خراپە, تەنها رۆژنامەی شەرق ئەوسەتی سعودی ساڵی 2018 زیاتر لە 500 هەواڵ و وتاری لەسەر فەنزوێلا بڵاوكردۆتەوە, یەك هەواڵی بە چاكە نەبووە, هیچیان باسی ئابلوقەیان\nئایا ئابوری هەرێم لەبه‌رده‌م مەترسی هه‌ره‌سهێناندایه؟\n12/30/2018 8:18:00 PM\nقەرزەكانی ئەمەریكا بۆ ساڵی ٢٠١٨ نزیكەی ٢١ ترلیۆن و ٥٠٠ ملیار دۆلاربووە كە بەراورد بە ساڵی ١٩٩٨ بە ڕێژەی سەدا ٤٠٠% زیادی كردوەو هەر هاوڵاتیەكی ئەمەریكی ٦٥ هەزار و ٥٠٠ دۆلار قەرزارە. زیادبوونی قەرزەكانی ئەمەریكا لە كاتێكدایه كه ئابوری ئەمەریكا لە ماوەی ٢٠ ساڵە دا بەڕێژەی سەدا٢٥% گەشەی كردووەو بەراورد بە ڕێژەی گەشەی ئابوری چین، ئابوری ئەمەریكا لەبەردەم لەمەترسیەكی گەورەدایەو هەر ئەمەش وایكرد دۆناڵد ترەمپ جەنگێكی ئابوری دژی چین ڕابگەیەنێت.


مه‌سرور بارزانى ڕه‌زامه‌ندى له‌سه‌ر خه‌رجكردنى زیاتر له دوو ملیار دینار بۆ پڕۆژه‌ی به‌نداوى دێوانه ده‌دات\nكوردستان 23/09/2021 - 15:48 حه‌مه په‌رێشان\nفه‌رمانگه‌ى میدیا و زانیاریی حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، له ڕاگه‌یاندراوێكدا ئاماژه به‌وه ده‌دات، سه‌رۆكى حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، ڕه‌زامه‌ندیى له‌سه‌ر خه‌رجكردنى زیاتر له دوو ملیار دینار بۆ پڕۆژه‌ی به‌نداوى دێوانه دا.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 23/9/2021، فه‌رمانگه‌ى میدیا و زانیاریی حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، ڕاگه‌یاندراوێكى له ماڵپه‌ڕى فه‌رمیی خۆى بڵاو كرده‌وه، تێیدا هاتووه: "له چوارچێوه‌ی گرنگیدانی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به سه‌رچاوه‌كانی ئاو و دروستكردنی به‌نداو، مه‌سرور بارزانى، سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ڕه‌زامه‌ندیی له‌سه‌ر ته‌رخانكردن و خه‌رجكردنی گوژمه‌ی دوو ملیار و 174 ملیۆن و 78 هه‌زار دینار بۆ پڕۆژه‌ی به‌نداوی دێوانه دا".\nفه‌رمانگه‌ى میدیا و زانیاری ئه‌وه‌شى خستووه‌ته ڕوو، بڕی پاره‌كه‌ش به شێوه‌ی نه‌ختینه و قۆناغ به قۆناغ له‌سه‌ر بودجه‌ی وه‌به‌رهێنانی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانی ئاو خه‌رج ده‌كرێت.\nبەنداوی دێوانە دەکەوێتە سەر چەمی دێوانە لە بەری باشووری ڕۆژئاوای دەربەندیخان، توانای گلدانەوەی 21 ملیۆن مەتر سێجا ئاوی هەیە و 422 مەتر لەسەر ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە، قووڵیی نزمترین بۆ بەرزترين خاڵی 42 مەترە، بەنداوی دێوانە بە یەکێک لە پرۆژە گرنگەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دادەنرێت.


له جه‌نگی تیرۆره‌وه بۆ جه‌نگی بیۆلۆژی – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئازار 14, 2020 286 جار بینراوە 0 سەرنج\nمرۆڤ هه‌میشه خه‌ونی ئه‌وه‌ی هه‌بووه كه دوری به‌شه جیاوازه‌كانی زه‌وی له جوگرافیایه‌كی فره‌شوینه‌وه بگۆڕیت بۆ جوگرافیایه‌كی یه‌ك شوێن ، هه‌میشه خه‌ونی مرۆڤ سڕینه‌وه‌ی سنوره جیۆسیاسی و جیۆئابورییه‌كان بووه ،هاوته‌ریب له‌گه‌ڵ سرینه‌وه‌ی سنوره جوگرافی و سیاسی و ئابورییه‌كان كلتوری دیموكراسی و به‌هاكانی لیبوردن و مافه‌كانی مرۆڤ و چه‌ندان رێكخراوی بان نه‌ته‌وه‌یی و ناحكومی ئه‌مسه‌ر بۆ ئه‌وسه‌ری جیهانیان ته‌نیووه ،پرسی ئابوریش له جیهاندا به‌شێكی جه‌وهه‌ری ململانێی زلهێزه‌كانه كه باس له خراپتربوونی جیهان ده‌كه‌ن ، ماركس له مانفێستی كۆمۆنیستدا باس له تواناو ته‌ماحی بێئه‌ندازه‌ی سه‌رمایه‌داری بۆ جیهان ده‌كات ،ماركس ئه‌و میكانیزمانه‌مان پیده‌ناسێنێت كه سه‌رمایه سنوره‌كانی ده‌وڵه‌ت وناوچه‌و نیشتیمان و كلتورتێده‌په‌رێنێت و سنور ناناسێت ، ئه‌م دیده‌ی ماركس بۆ سه‌رمایه یه‌كێكه له پێشبینیه گرنگه‌كانی سه‌ده‌ی نۆزده‌هه‌م و دیدێكی ڕاسته‌قینه‌یه .\nبڵاوبونەوەى ڤایرۆسى کۆرۆنا بە ژمارەیەک له وڵاتانی جیهاندا بووه‌ته هۆكارى پەکخستنى جوڵه‌ى سیاسی و بازرگانى و ئابورى ،جگه له زیانه‌كانی كه‌رتی ته‌ندروستی و ئابوری و بازرگانی ،ڤایرۆسی كۆرۆنا زیان و مه‌ترسیداریشه له‌سه‌ر ژیانی مرۆڤایه‌تی به گشتی ،چونكه ڤایرۆسی كۆرۆنا وه‌كو پیشبینیه‌كه‌ی ماركس بۆ تێزی سه‌رمایه‌داری ده‌وڵه‌ت و سنورناناسێت ،له‌لایه‌كی تره‌وه ئابوریناسان گومانى ئەوە دەکەن بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسی كۆرۆنا شەڕێکى ئابورى لەپشتەوە بێت لەنێوان چین و ئەمریکادا، پێدەچێت ئەمریکا بیەوێت لەرێگه‌ی جه‌نگی بیۆلۆژییه‌وه هەژموونى خۆى بەسەر ئابورى چیندا بسه‌پێنیت .\nلە سەدەی بیستەمدا ژمارەی ڕێكەوتننامەكان بۆ كۆنترۆڵكردن یان سنورداركردنی خۆپڕچەككردن بەشێوەیەكی بەرچاو زیاد بوون،لە ساڵی ۱۹٤٥ بەدواوەو لەگەڵ كۆتاییهاتنی جەنگی دووەمی جیهانی، بەشێكی زۆری ڕێكەوتننامەكانی كۆنترۆڵكردن و سنورداركردنی خۆپڕچەككردن، پەیوەندیدار بوون بە ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی چەكی ئەتۆمی و كیمیاوی و بیۆلۆژی ،خۆ ئه‌گه‌ر گومانی ئابوریناسان ڕاست بێت و له پشتی ڤایرۆسی كۆرۆناوه جه‌نگێكی ئابوری له نێوان زلهێزه‌كان به‌تایبه‌ت ئه‌مریكاو چین خۆی حه‌شار دابێت ، ئه‌گه‌ر هه‌ره‌شه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا دروستكراوی ده‌ستی زلهێزێك بێت دژ به زلهێزێكی تر ،ئه‌گه‌ر تیرۆر له جه‌نگی فیزیكیه‌وه بگۆڕێت بۆ جه‌نگی بیۆلۆژی و ڤایرۆس و نه‌خۆشی كوشنده ،ئه‌وا بێ دوو دڵی مرۆڤایه‌تی له نایه‌كسانی ئێستاوه ده‌گوازرێته‌وه بۆ نائینسانی و هێزی گه‌مه‌كه‌ری نوێ بۆ په‌یدابوونی جه‌نگی نوێ هاوشێوه‌ی تیرۆر به‌رهه‌م ده‌هێنرێت ،له‌پاڵ دروستبونی گه‌مه‌كه‌رو هێزی نوێ له‌به‌ری ڤایرۆسی كۆرۆنا ژماره‌یه‌كی دیكه‌ی هیزی نوێ له‌ئاستی جیهاندا له دایك ده‌بن دژ به به‌ره‌ی په‌یدابوونی ڤایرۆسی كۆرۆنا، ئه‌وكاتیش كاره‌ساتێكی مرۆیی به دوای خۆیدا ده‌هێنێت جگه له كاولكاری و زیانی مادیی زۆر كه به‌ر ژێرخان و ژینگه‌ی مرۆڤایه‌تی ده‌كه‌وێت .\nبڵاوکراوەی پێشوومەرجەکانی پارتی بۆ سەرۆکوەزیرانی ئایندەی عێراق ئاشکرابوو\nبڵاوکراوەی نوێترئەردۆغان لەسەردەمی کۆرۆنادا


ئه‌مریکا گرووپه‌کانی سه‌ر به ئێران به تێکده‌ری ڕه‌وشی ئه‌منی ناوچه‌که ناو ده‌بات | Rwmal | ڕووماڵ\nده‌ستپێك هه‌واڵی جیهانی ئه‌مریکا گرووپه‌کانی سه‌ر به ئێران به تێکده‌ری ڕه‌وشی ئه‌منی ناوچه‌که ناو ده‌بات\nئه‌مریکا گرووپه‌کانی سه‌ر به ئێران به تێکده‌ری ڕه‌وشی ئه‌منی ناوچه‌که ناو ده‌بات\nله به‌رواری: ئه‌یلول 02, 2019 بێ لێدوان\nڕووداوه‌کانی ڕۆژی یه‌ک شه‌ممه‌ی سنوره‌کانی لوبنان و ئیسرائیل بووه‌ته جێی نیگه‌رانی ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا و به‌رپرسێکی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م وڵاته‌ش گرووپه‌کانی سه‌ر به ئێران به تێکده‌ری ڕه‌وشی ئه‌منی ناوچه‌که ناو ده‌بات.\nئه‌و به‌رپرسه‌ی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا به ئاژانسی هه‌واڵی فه‌ره‌نسای ڕاگه‌یاندووه که واشنتن له نزیکه‌وه چاودێری دۆخه‌که ده‌کات و له هه‌مان کاتدا نیگه‌رانه له تێکچوونی ڕه‌وشی ئه‌منی له سنوره‌کانی لوبنان و ئیسرائیل.\nڕاشیگه‌یاندووه که ئه‌مریکا پاڵپشتی له مافی وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئیسرائیل ده‌کات و پێویسته حیزبووڵا واز له ئاڵۆزکردنی ڕه‌وشی ناوچه‌که به تایبه‌ت لوبنان بێنێت.\nبه‌رپرسه‌که‌ی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا که ناوه‌که‌ی بڵاو نه‌کراوه‌ته‌وه، ڕایگه‌یاندووه که ڕووداوه‌کانی یه‌ک شه‌ممه‌ی سنوره‌کانی نێوان لوبنان و ئیسرائیل به نموونه‌یه‌کی دیکه له ڕۆڵی تێکده‌رانه‌ی گرووپه‌کانی سه‌ر به ئێران له ناوچه‌که داده‌نرێت


سەربازێكی ئەمریكی لە نەینەوا كوژرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/10 - 7:46 PM\nهاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش ڕایدەگەیەنێت، كە سەربازێكی ئەمریكی لە چالاكییەكدا لە پارێزگای نەینەوا لە باكوری عیراق كوژراوە.\nهاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە سەربازێكی ئەمریكی لەكاتی ئەنجامدانی چالاكییەك لەگەڵ هێزە ئەمنییەكانی عیراق لە پارێزگای نەینەوا و لەكاتی پێشكەشكردنی ڕاوێژ كوژراوە.\nئەمە لەكاتێكدایە، كە وەزارەتی بەرگری ئەمریكا (پنتاگۆن) لە ڕاپۆرتێكدا ئاماژەی بەوەداوە، دۆناڵد ترەمپ، بەرپرسە لە دووبارە بڵاوبوونەوەی چەكدارانی ڕێكخراوی داعش لە ناوچەكانی سوریا و عیراق.\nبەپێی ڕاپۆرتەكەی پنتاگۆن، كە 3 مانگ جارێك دەردەچێت و دەخرێتە بەردەم كۆنگرێس، “بڕیاری ترەمپ بۆ كشانەوەی هێزە ئەمریكیەكان لە سوریا و گرنگی نەدان بە كاری دبلۆماسی لەگەڵ حكومەتی عیراق، بەبێ مەبەست یارمەتی داعش دەدات بۆ ڕێكخستنەوەی ڕیزەكانی لەو دوو وڵاتە”.


:: PM:09:52:15/05/2022 \nسەرۆكی لیژنەی ئاشەكانی هەرێمی كوردستان رای دەگەیەنێت كە دەستیان كردووە بە دابەشكردنی ئارد بۆ تەواوكردنی بەشە ئاردی مانگی یەك، بۆ ئەو مەبەستەیش رۆژانە برێكی زۆر ئاردیان بە دەست دەگات، ئاشكرای كرد كە تا ئێستە بە رێژەی 40% ئاردی مانگی یەك دابەش كراوە.\nئەمڕۆ یەكشەم 15ی ئایاری 2022، نەسرین محەمەد سەرۆكی لیژنەی ئاشەكان لە هەرێمی كوردستان بە "وشە"ی راگەیاند، لە ماوەی رابردوودا بڕێكی زۆر لە گەنمی ئەڵمانی گەیشتووەتە دەستمان، لە شارەكانی خواروو و ناوەڕاستی عێراقیش گەنمان بۆ رەوانە كراوە و بەسەر ئاشەكاندا دابەش كراوە بۆ ئەوەی بكرێت بە ئاردی بەشە خۆراك.\nهەروەها گوتی، ئەم شێوازەی عێراق بەرانبەر بە هەرێمی كوردستان پێڕەوی دەكات كارێكی خراپە، چونكە لە سایلۆكانی خۆمان گەنم نەماوە و دەبێت چاومان لە دەستی وەزارەتی بازرگانی عێراق بێت تا گەنم رەوانە بكەن، ئەوانیش بە ئارەزووی خۆیان گەنممان بۆ دەنێرن و لە كاتی خۆیدا ناینێرن و دوای دەخەن، بۆیە لە دابەشكردنی ئارد دواكەوتووین.\n"بەشێكی تر لە گەنمە ئوسترالی و تێكەڵكراوە لەگەڵ گەنمی عێراقی و ئەڵمانییەكە و ئاردێكی زۆر جوان و كوالێتی لێ دروست بووە، ئەمڕۆ تاقی كرایەوە زۆر گونجاوە و ئاردێكی جوانە، بۆیە دەستمان بە دابەشكردنی بەسەر بریكارەكان كردووە، تا ئێستە بە رێژەی 40% ئاردی مانگی یەك دابەش كراوە"، نەسرین محەمەد، سەرۆكی لیژنەی ئاشەكان لە هەرێمی كوردستان وای گوت.\nدووپاتی كردەوە، رۆژانە 10 بۆ 15 تڕێلە گەنم لە شارەكانی عێراقەوە دێتە هەرێمی كوردستان، بەڵینیشمان پێ دراوە ئەو گرفتە چارەسەر بكەن، بۆیە لەگەل هەموو لایەنەكان لەسەر خەتین بۆ ئەوەی هەرچی زووە كۆتایی بە دابەشكردنی ئاردی مانگی یەك بێنین، لە كاتێكدا شارەكانی عێراق لە مانگی سێن.


ساڵی رابردوو 74 زاناو مامۆستای ئایینی کۆچی دواییان کردووە\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 01/01/2022 : 18:04:54\nبه داخه‌وه ساڵی 2021 رێك (74) زاناو مامۆستای ئایینی وه‌فاتیان كردووه، ئه‌مه‌ش بۆ زانایانی ئایینی‌و خه‌ڵكی موسڵمان‌و یه‌كێتی زانایان كۆست‌و كه‌لێنێكی گه‌وره‌و له‌هه‌مان كات بۆ مه‌یدانی ئه‌هلی زانست‌و شه‌ریعه‌ت‌و خزمه‌تی مینبه‌رو میحراب‌و مزگه‌وت خه‌ساره‌تێكی مه‌زنه‌و پڕ كردنه‌وه‌ی شوێنیان ئه‌سته‌مه..!\nئه‌وانه‌ی وێنه‌یان له خواره‌وه دانراوه، ئه‌و زانا‌و مامۆستا ئایینیانه‌ن كه له ماوه‌ی نێوان ساڵی 2021 واته له 1ی1ی2021 تا 31ی12ی2021 به‌هۆكاری جیا جیا كۆچی دواییان كردووه، له‌وانه هه‌ندێكیان به‌هۆكاری چوونه نێو ته‌مه‌ن‌و به‌هۆی نه‌خۆشی درێژخایه‌نه‌وه بووه، به‌ڵام به‌شی هه‌ره زۆریان واته (47) مامۆستای ئایینی به هۆی نه‌خۆشی ڤایرۆسی (كۆرۆنا) گیانیان له‌ده‌ست دا.\nیه‌كێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی كوردستان له كات‌و ساتی له‌ده‌ستدان‌و كۆچباربوونی هه‌ر یه‌ك له‌و مامۆستا به‌رێزانه پرسه‌نامه‌و هاوخه‌می تایبه‌تی خۆی بۆ خانه‌واده‌و كه‌س‌و كاریان ده‌ربڕیوه‌و له سایتی فه‌رمی یه‌كێتی زانایانیش بڵاوكراوه‌ته‌وه، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی له كاتی نه‌خۆشبوونی به‌شێكیان یه‌كێتی زانایان له هه‌واڵپرسین‌و كارئاسانی‌و هاوكاری درێغی نه‌كردووه‌و به‌رده‌وام له خه‌می ته‌ندروستی‌و سه‌لامه‌تی زانایان دابووه.\nبه ئامانجی به‌زیندوو هێشتنه‌وه‌ی خزمه‌ت‌و دڵسۆزیه‌كانی ئه‌و زانا به‌رێزانه‌ی وه‌فاتیان كردووه، راگه‌یاندنی یه‌كێتی زانایان هه‌وڵی داوه‌و وێنه‌و ناوو و به‌رواری وه‌فات‌و شوێنی نیشته‌جێ بوونیان تۆمار بكات‌و بڵاوی بكاته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی له ئه‌رشیف‌و لای خه‌مخۆرانی بواری زانست‌و شه‌ریعه‌ت پێگه‌و ناوبانگیان به دره‌وشاوه‌یی له سه‌ر لاپه‌ڕه‌كانی مێژوو بمێنێته‌وه‌و له یاد نه‌كرێن.\nژماره‌ی سه‌ردان : 10034437


ئەمریكا: هێزەكانمان لە عێراق دەمێننەوە و ئامانجیشمان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە - Hekar.net : Hekar.net\nئەمریكا: هێزەكانمان لە عێراق دەمێننەوە و ئامانجیشمان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە\nئەمڕۆ پێنجشەممە وەزارەتی بەرگریی ئەمریكا رایگەیاند كە هێزەكانی سوپای وڵاتەكەیان لە عێراق دەهێڵنەوە، ئامانجیشیان مانەوەیانە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.\nوەزارەتی بەرگریی ئەمریكا “پنتاگۆن” لە راگەیاندراوێكدا دووپاتی كردووەتەوە كە نیازیان نیە لە عێراق بكشێنەوە، ئامانجیشیان تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە و بەردەوامن لە پلاندانان بۆ دووبارە دابەشكردنەوەی هێزەكانیان و درێژەدان بە پرۆسە سەربازییەكان.\nپنتاگۆن ئاماژەی بەوەش داوە كە بە هۆی هێرشەكانی ئێرانەوە چالاكییەكانیان راگرتووە، بەڵام ئەمە نیگەرانیان ناكات.\nجێی باسە ماوەی 10 رۆژە هێزەكانی ئەمریكا لە عێراق چالاكییەكانیان راگرتووە، لەمبارەیەشەوە ئەمڕۆ گوتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عێراق رایگەیاند كە بەغدا رەتی كردووەتەوە ڕێگە بە هێزەكانی ئەمریكا بدات دەست بە چالاكییەكانیان بكەنەوە.


کوردیپێدیا - نەریمان عەزیز فەقێ محەمەد\n👫 نەریمان عەزیز فەقێ محەمەد | 🏷 پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nنەریمان عەزیز فەقێ محەمەد\nبەرێوەبەری پێشووی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی بوو لەسەر پشکی بزووتنەوەی گۆڕان. رۆژی 12-10-201812-10-2018 بەهۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد.\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 12-10-2018\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 12 2018 9:13AM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 27 KB Oct 12 2018 9:15AM هاوڕێ باخەوان\n1. 👁 قوباد تاڵەبانی: عەمید نەریمان خزمەتێکی باشی بە هاتووچۆ کردووە


:: KDPMR :: - ئافه‌رین مه‌لا به‌ختیار دڵنیام قسه‌ی خۆت ده‌به‌یه‌سه‌ر\nدوو ساڵ به‌ر له ئێستا و ئه‌و كاته‌ی یه‌كێتی و گۆڕان شیر و تیریان لێك ده‌سوون و گۆڕان ده‌یگوت: له هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی براوه‌ی یه‌كه‌مین و هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر كاندیدی ئێمه‌یه بۆ وه‌رگرتنی پۆستی پارێزگار، هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كریش ده‌یگوت: به‌شێكی گه‌نده‌ڵكاره‌كان ده‌رده‌كه‌م و ئه‌وانیتریش ده‌ده‌مه دادگا، یه‌كیتیش ده‌یگوت: هێزمان هه‌یه و پۆستی پارێزگار هی خۆمانه و نایده‌ین به گۆڕان، له‌گه‌ڵ گه‌رم بوونی ئه‌و شه‌ڕه‌جنێوه‌ی نێوانیان مه‌لا به‌ختیار هاته سه‌رخه‌ت و گوتی: له‌به‌ر هه‌یبه‌تی سلێمانی ناهێڵین هه‌ڵه‌وه‌ڕێكی كۆنه به‌عسی ببێته پارێزگار، دوو ساڵ تێپه‌ڕی و به پێی رێكه‌وته‌نه‌كه‌ی نیوانیان ده‌بوایه هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر پۆستی پارێزگاری سلێمانی وه‌ربگرێ. به‌ڵام مه‌لا به‌ختیار قسه‌ی خۆی برده‌سه‌ر و هه‌یبه‌تی سلێمانی پاراست و نه‌یهێشت هه‌ڵه‌وه‌ڕه كۆنه به‌عسیه‌كه ببێته پارێزگار، ئه‌وه‌ی سه‌یر و جێگای سه‌رنجه له‌گه‌ڵ ئه‌و سنوور دانانه‌ی یه‌كێتی و سه‌پاندنی بڕیاری سیاسی خۆی به‌سه‌ر گۆڕان و هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كردا، نه‌وشیروان مسته‌فا له‌كاتی واژۆ كردنی رێككه‌وتنه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ یه‌كێتی له (17ــ 5) گوتی: له‌گه‌ڵ یه‌كێتی كۆتایی به بڕیاری تاكڕه‌وی سیاسی دێنین، منیش ئه‌وكات ده‌مزانی مه‌لا به‌ختیار قسه‌ی خۆی ده‌باته‌سه‌ر و خۆی گوته‌نی ناهێڵێ هه‌ڵه‌وه‌ڕێكی كۆنه به‌عسی هه‌یبه‌تی سلێمانی بشكێنێ و هه‌ر ئه‌وكات ئه‌م بابه‌ته‌م بڵاو كرده‌وه و گوتم: هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر نابێته پارێزگار، وا له خواره‌وه‌ش ده‌قی بابه‌ته‌كه وه‌ك بیرخه‌ره‌وه‌یه‌ك به‌بێ زیاد و كه‌م ده‌خه‌مه‌وه پێش چاوی خوێنه‌ر.\nهەڤاڵ ئەبوبەکر نابێتە پارێزگار\nدوای حەوت مانگ لە چاوەڕوانی و مشتومڕی سیاسی و گەوجاندن و خافڵاندن و خڵەتاندنی خەڵک، گۆڕان و یەکێتی گەڕانەوە سەر سیستەمە کۆن و سواوەکەی دوو ساڵ بۆ تۆ و دووەکەی تر بۆ من.\nدوای موزایەدە و منەتێکی زۆر بەسەر خەڵکی سلێمانی و بە دێوەزمەکردنی یەکتری، یەکێتی و گۆڕان رێککەوتن کێکی دەسەڵات و بەرژەوەندیە سیاسیەکانیان بکەن بە دوو کەرتی وەک یەکەوە.\nدوای ناوزڕاندن و هەڵدانەوەى کۆنە فایل و جنێوباران کردن و تەنانەت پەلاماردانی کەسایەتی یەکتریش، بە ئاماژەیەکی حزبی دۆسیەی دادگا داخرا و مەلەفی گەندەڵی پێچرایەوە، هەڤاڵ و ئاسۆ وەک دوو هەڤاڵ رووەو یەک ئاسۆ وەرگەڕان.\nیەکێتی دەیگوت: لەبەر هەیبەتی سلێمانی ناهێڵین کۆنە بەعسییەک ببێتە پارێزگار، گۆڕانیش دەیگوت: وەرزی گەندەڵی بەسەر چووە و پاکتاوی گەندەڵکاران دەکەین، بەڵام لەسەر ئەوە رێککەوتن دوو ساڵی یەکەم یەکێتی پارێزگار و دوو ساڵی دووەم گۆڕان پارێزگار بێ، بەو رێککەوتنەش نە هەیبەتی سلێمانی پارێزرا و نە پاکتاوی گەندەڵکارانیش کرا، ئێستا پرسیاری گرنگ بۆ یەکێتی ئەوەیە: بۆچی یەکێتی لە دوو ساڵی یەکەمدا ئەوەندە پێداگری لەسەر پاراستنی هەیبەتی سلێمانی دەکرد و لە دوو ساڵی دووەمدا ئامادەیە هەیبەت و شکۆی سلێمانی بە شکاندن بدات؟ ئەو پرسیارەش لە گۆڕان دەکرێ: بۆچی تەمەنی وەرزی گەندەڵیان بۆ دوو ساڵی تر درێژ کردەوە و هەڵمەتی پاکتاوی گەندەڵکارانیشیان بۆ دوو ساڵی تر دواخست؟ وەڵامی ئەو دوو پرسیارە بۆ خەڵکی کوردستان جێدێڵم و دەگەڕێمەوە سەر پێداگری یەکێتی لەسەر وەرگرتنی پۆستی پارێزگار لە دوو ساڵی یەکەمدا.\nداوای نەگۆڕ و پێداگری یەکێتی لەسەر وەرگرتنی پۆستی پارێزگار لە دوو ساڵی یەکەمدا و بەستنەوەی بە پاراستنی هەیبەتی سلێمانی پرسیاری ئەوە درووست دەکات: ئایا لە دوو ساڵی دوومدا پۆستی پارێزگار رادەستی هەڤاڵ ئەبوبەکر دەکرێ؟ ئەگەر ئەو پێداگریەی یەکێتی بە راستی بۆ پاراستنی هەیبەتی سلێمانی بێ! ئەوا نابێ لە دوو ساڵی دووەمیشدا پۆستی پارێزگار رادەست بکا و هەیبەتی سلێمانی بە شکاندن بدات.\nخۆ ئەگەر یەکێتی گوتەنی هەیبەتی سلێمانی بەوە بشکێ کە کۆنە بەعسییەک ببێتە پارێزگاری، ئەی بۆچی هەیبەتی بەوە ناشکێ کە هەمان کۆنە بەعسی ببێتە سەرۆکی ئەنجوومەنەکەی؟َ! ئەوەش ئەوەمان پێدەڵێ کە پۆستی پارێزگار تا هەڵبژاردنێکی تر لای یەکێتی نیشتیمانی دەمێنێتەوە، چونکە ئەوەی کەمێک لە سیاسەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان شارەزابێ، ئەوەی لە گەمە و لۆفە و دەورانی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی بە ئاگابێ، لەوە دەگات کە ئەوەى یەکێتی بۆ وەرگرتنەوەى پۆستی پارێزگار کردی پاراستنی هەیبەتی سلێمانی کردبووە بیانوو، ئەگەرنا دەرکەوت ئەوەندەی لە خەمی پاراستنی هەیبەتی دەسەڵات و بەرژەوەندی حزبی خۆی بوو، ئەوەندە مەبەستی پاراستنی هەیبەتی سلێمانی نەبوو، بۆیە دەبێ سلێمانی و سلێمانییەکان، گۆڕان و گۆڕانخوازەکان، هەڤاڵ و هەڤاڵەکانی ئەو راستییە باش بزانن کە هەڤاڵ نەک دوای دوو ساڵی تر، بەڵکو دوای چوار دوو ساڵی تریش نابێتە پارێزگار، چونکە شینی یەکێتی بۆ وەرگرتنەوەى پۆستی پارێزگار تەنها بۆ دوو ساڵی یەکەم نییە و دوای تەواو بوونی نۆرەی خۆی، سیاسەتی کات کوژی دەگرێتە بەر و کێشە و بیانووی تر درووست دەکات، ئەگەر وا نییە جیاوازی لە نێوان دوو ساڵی یەکەم و دوو ساڵی دووەم چییە؟ بۆچی لە دوو ساڵی یەکەمدا هەیبەتی سلێمانی دەشکێ و لە دوو ساڵی دووەمدا ناشکێ؟ ئەگەر مەبەستیش پاراستنی شکۆ و هەیبەتی سلێمانی بێ، وەک پێشتر ئاماژەم بۆ کرد بۆ هەیبەت شکاندنی سلێمانی جیاوازی لە نێوان پۆستی پارێزگار و پۆستی سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگا چییە؟


داعش روو لە چالاكیی پارتیزانی و دیجیتاڵ دەكات - ماڵپه‌ری شایسته\nداعش روو لە چالاكیی پارتیزانی و دیجیتاڵ دەكات\nناونیشان :داعش روو لە چالاكیی پارتیزانی و دیجیتاڵ دەكات\nهەفتەی رابردوو هێزەكانی سووریای دیموكرات (هەسەدە) شاری رەققەی پایتەختی دیفاكتۆی داعشی كۆنترۆڵ كردەوە، بەوەش داعش دوایین ناوچەی شارنشینی ژێر دەسەڵاتی خۆی لەدەست دا.\nلەدەستدانی شارەكان لەلایەكەوە پەیوەندیی داعش و بنكەیەكی جەماوەریی گەورە دەپچڕێنێ و لەلایەكی دیكەشەوە ئاماژەیەكی زەقە بۆ شكستی پڕۆژەی "دەوڵەت" كە هەر لە سەرەتاوە بیانوویەكی باش بوو بۆ ئەوەی داعش چەكداری پێ رابكێشێ.\nداهاتووی داعش پاش رووخانی "دەولە"\nساڵێك لەمەوبەر سەركردەكانی دەوڵەتی ئیسلامی پلانی هێرشی پارتیزانییان داڕشت. پلانەكە هاوكات بوو لەگەڵ بچووكبوونەوەی ناوچەكانی ژێر كۆنترۆڵی داعش، داڕشتن و راگەیاندنی ئەو پلانە دەریدەخات كە داعش زانیبووی درەنگ یان زوو ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی خۆی لەدەست دەدات، بۆیە دەبێ بیر لە پلانێكی دیكە بكەنەوە.\nئارۆن زێلین، شرۆڤەكاری بزووتنەوە جیهادییەكان لە پەیمانگای واشنتن، پێیوایە "سەرەڕای لەدەستدانی شارەكان داعش كۆتایی نەهاتووە. داعش پلانێكی هەیە كە بریتییە لەوەی بۆ دوژمنەكانی خۆی لە ناوچەكە لەبۆسەدا بێت، كاتی بەدەستەوە دەبێت بۆ دامەزراندنەوەی تۆڕەكانی خۆی، بۆ ئەوەی لایەنگرانی خۆی هانبدات لە ناوچە دوورەدەستەكان چالاكی بكەن".\nرووخانی دەسەڵاتی داعش هەناسەیەكی ئارامی بە بەری دەزگا هەواڵگرییەكانی وڵاتانی رۆژئاوا و رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا نەهێناوە. ئەندرو پاركەر، بەرپرسی دەزگای هەواڵگریی (MI5)ی بەریتانی، جەخت لەوە دەكاتەوە كە "هەڕەشەی هێرشەكانی داعش فرەڕەهەندە، بە جۆرێك هەم داڕشتنی پلانی هێرشەكان خێراتر بوون و هەمیش قەبارەی هەڕەشەكان بێ وێنەن".\nژەنەراڵ جۆزێف دانفۆرد، فەرماندەی هێزە هاوبەشەكانی ئەمریكا، رای وایە بچووك بوونەوەی ناوچەكانی ژێر كۆنتڕۆڵی داعش و شكستی پڕۆژەی دەوڵەتی ئیسلامی لەسەر بنەمای سیستەمی دادوەریی و یاسایی شەرعی متمانەی ئەندام و لایەنگرانی داعش بەو گروپە كەم دەكاتەوە. دانفۆرد دەڵێت "شكست و لەدەستدانی ناوچەكان ویست و ئارەزووی شەڕ لە لای ئەندامانی داعش كەم دەكاتەوە".\nكاتێك لە 2011 هێزەكانی ئەمریكا لە عێراق كشانەوە، "دەوڵەتیی ئیسلامی عێراق (داع)" تەنیا 700 چەكداری هەبوو. بە گوێرەی راپۆرتێكی رۆژنامەی (نیۆیۆرك تایمز)ی ئەمریكی ئەو كات ئەمریكا پاداشتی ئاشكراكردنی شوێن یان كوشتنی سەركردەكانی ئەو رێكخراوەی لە پێنج ملیۆنەوە بۆ 100هەزار دۆلار كەمكردەوە، چونكە هەستدەكرا قاعیدەی عێراق چیدی مەترسییەكی جیدی بۆ سەر عێراق و جیهان دروستناكات. سێ ساڵ دواتر سنووری دەسەڵاتی ئەو رێكخراوە لە دەروازەی بەغداوە بۆ كەنارەكانی دەریای نێوەڕاست فراوان بووەوە.\nبەڵام داعشی ئێستا زۆر لەو قاعیدەیە بەهێزترە كە لە كاتی كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە 2011 هەبوون. بە گوێرەی بەرپرسانی سوپای ئەمریكا، ئێستا داعش 6 بۆ 10 هەزار چەكداری لە عێراق و سووریا هەیە، واتە ژمارەیە چەكدارانی ئەو رێكخراوە 8 بۆ 14 بەرامبەری ژمارەی چەكدارانی قاعیدە لە 2011یە. بۆیەش دانیال بایمەن، توێژەر لە پەیمانگای برووكینگز، جەخت لەوە دەكاتەوە كە "هێشتا زووە باس لە كۆتاییهاتنی داعش بكەین".\nبایمەن پێشبینی دەكات داعش لەو ناوچانەی پێشتر لەژێر كۆنتڕۆڵی خۆیدا بوون تۆڕێكی ژێرزەمینی دروستبكات، ئەگەریش لەو كارەدا سەركەوتوو بێت، ئەوە "رێگری دەكات لەوەی حكومەت و هێزە بیانییەكان بتوانن نەزم و ئارامی بۆ ناوچەكان بگەڕێننەوە و تۆڕەكانی داعش بەیەكجاری هەڵوەشێننەوە".\nلە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا داعش تۆڕێكی گەورەی پڕوپاگەندەی ئۆنلاینی دروستكردووە، لەدەستدانی ناوچە جوگرافییەكان كاریگەرییەكی ئەوتۆ لەسەر ئەو تۆڕانە دانانێن. بەشێكی زۆری ئەو هێرشانەی لە سێ ساڵی رابردوودا لە وڵاتانی رۆژئاوا كراون، لە لایەن كەسانێكەوە بوون كە پەیوەندییان لەگەڵ داعش تەنیا بە شێوازی ئۆنلاین بووە و هیچكات سەردانی ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی داعشیان نەكردووە. بەشێكی زۆر لەو كەسانە وەكوو شانەی نوستوو یان "گورگی تەنیا"ی داعشن.\nئەگەری گەڕانەوەی داعش\nوەكوو زۆربەی بەرپرسانی ئەمریكیش باس دەكەن، قۆناغە سەختەكە لەدوای دەركردنی داعش لە شارەكان دەستپێدەكات. لەو قۆناغەدا كۆمەڵێك ئەولەویەتی قورس دەكەوێتەسەر شانی هێزە هاوپەیمانەكان و هێزەكانی حكومی یان ناوچەییەكان. یەكێك لەو ئەولەوییەتانە پاراستنی ئاسایشی ناوچە رزگاركراوەكان و پڕكردنەوەی ئەو بۆشاییەیە كە دوای دەركردنی چەكدارانی داعش لە ناوچەكەدا دروستدەبێت.\nبۆ ئەوەش دەبێت هێزی لۆكاڵیی جێگەی متمانە دروست بكرێت كە لەلایەكەوە توانای پاراستنی ناوچەكانیان هەبێت و لە لایەكی دیكەشەوە دەستیان بە خوێنی خەڵكی ناوچەكە سوور نەبووبێت. داعش لە قۆناغی دوای روخانی "دەوڵە:دا چاوی لەسەر درزە ئەمنییەكانی ئەو ناوچانە دەبێت كە پێشتر لەژێر كۆنتڕۆڵی خۆیدا بوون. ئەزموونی پێش 2013ی عێراق دەیسەلمێنێ یەكێك لەو هۆكارانەی درزی ئەمنی گەورە دەدات بە رێكخراوە جیهادییەكان بریتییە لە ناكۆكی نێوان خەڵكی ناوچەكە و هێزە ئەمنییەكان.\nئەولەویەتی دووەم ئاوەدانكردنەوەی ناوچەكانە. ئەو خەڵكەی كە ئێستا بە دەركردنی داعش دڵخۆشن لە داهاتوویەكی نزیكدا دەگەڕێنەوە ناوچە وێرانەكانی خۆیان. درەنگ كەوتنی خزمەتگوزارییەكان دەتوانێ هۆكارێكی دیكە بێت بۆ ئەوەی خەڵكی ناوچەكە جارێكی دیكە لەدژی هێزەكانی ناوچەكانی خۆیان هەڵگەڕێنەوە. ئەمەش رێك ئەو شتەیە كە پێشتر قاعیدە و ئێستا داعش دەتوانێت بیقۆزێتەوە.\nئەولەوییەتی سێیەم ئاشتەوایی نیشتمانییە لە نێوان پێكهاتە ناكۆكەكانی ناوچە رزگاركراوەكان. ناكۆكی نێوان پێكهاتە تایفی و مەزهەبی و هۆزەكان یەكێكە لەو هۆكارانەی داعش دەتوانێت لە یەكەم رۆژەكانی دوای لەدەستدانی ناوچەكان پشتی پێ ببەستێ، بۆ ئەوەی شانەكانی خۆی لە ناوچە رزگاركراوەكان بپارێزێت و لەلایەكی دیكەشەوە كێشە بۆ سەقامگیركردنی رەوشی ئەمنی و دەستپێكردنی پڕۆژەكانی ئاوەدانكردنەوەی ناوچەكان دروست بكات.\nدانیال بایمەن جەخت دەكاتەوە ئەگەرچی داعش تووشی شكستی سەخت بووە، بەڵام بۆ سەركەوتنێكی درێژخایەن پێویستە ئەو كێشە و قەیرانانە چارەسەر بكرێن كە لە داهاتوودا داعش و گروپە جیهادییەكان دەكرێت بیانقۆزنەوە. رەوشی نێوخۆیی عێراق و سووریاش دەیسەلمێنێ ئەگەر ئەمریكا و هاوپەیمانان پشكی شێر لە هەوڵانە نەگرنە ئەستۆی خۆیان، ئەوە داعش دەتوانێت ئەو كەلێن و كەموكورتییانە بەكاربهێنێ كە بەهۆی شەڕی داعش و كاولكارییەكانەوە لە كۆمەڵگای عێراق و سووریادا دروست بوون و ئێستا بەردەوامن.


خوێندکارانی زانکۆی تەورێز یادی ٢٩هەمین ساڵیادی کیمیابارانی سەردەشت و هەڵەبجەیان بەرز ڕاگرت | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران خوێندکارانی زانکۆی تەورێز یادی ٢٩هەمین ساڵیادی کیمیابارانی سەردەشت و هەڵەبجەیان بەرز ڕاگرت\nخوێندکارانی زانکۆی تەورێز یادی ٢٩هەمین ساڵیادی کیمیابارانی سەردەشت و هەڵەبجەیان بەرز ڕاگرت\nڕۆژی کورد: بەپێی هەواڵی هەواڵنێری ڕۆژی کورد، خوێندکارانی کوردی زانکۆی تەورێز، ئەمساڵیش وەک ساڵانی ڕابردوو، ڕۆژی سێشەممە، ١٠ ڕەشەممەی ١٣٩٥ی هەتاوی، یادی کیمیابارانی کوردکوژانەی سەردەشت و هەڵەبجەیان کردەوە.\nئەو ڕێوڕەسمە بە بەشداریی کۆمەڵێک لە هونەرمەندان و خوێندکارانی کورد لە زانکۆی تەورێز بەڕێوەچوو.\nوێنەیەک لە کیمیابارنی سەردەشت\nلەم رێوڕەسمەدا ژمارەیەکی بەرچاو لە هونەرمەندان و نووسەرانی شاری شنۆ بەشدارییان کرد.\nشاری سەردەشت کە یەکێک لە شارەکانی ناوچەی موکریان و سەر بە پارێزگای ئورمێ ـە و کەوتۆتە باشووری شارەکانی پیرانشار و مەھاباد و ھەروە ھا دەێکەوێتە رۆژئاوای بانە و باشووری رۆژئاوای بۆکان.\nشاری سەردەشت و گوندی ڕەشە هەرمێ، کاتژمێری ٤،٣٠ سەر لە ئێوارەی ڕێکەوتی ٧ی پووشپەڕی ساڵی ١٣٦٦ ھەتاوی بەرانبەر بە ٢٨/٦/١٩٨٧ زایینی ، لەلایەن ھێزە ئاسمانیەکانی رژێمی بەعس و فرۆکەوانەکانی ئەو سوپایە، بە گازی کیمیاوی بۆردومان کرد.\nوێنەیەک لە کیمیابارانی هەڵەبجەی شەهید\nەو بۆمبارانەی شارە ١٢٠٠٠ کەسیەکەی سەردەشت ، ٨٠٢٤ کەس کیمیاوی کران و ١٣٠ کەس لە خەڵکی ئەم شارە شەھید بوون.\nکۆمەڵکوژیی کیمیابارانی ھەڵەبجە لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕوویدا لە کۆتایی ڕۆژەکانی شەڕی ئێران-ئێراق، لەلایەن ڕژێمی بەعسی ئێراقەوە کە شاری ھەڵەبجەی بە گازی کیمیایی کیمیاباران کرد، زیاد لە ٥٠٠٠ ھاوڵاتی کوردی بێتاوانی پێکھاتوو لە ژن و مناڵ و گەنج شەھیدکران و ١٠٠٠٠٠یش بریندارکران. ئەمڕۆ، ٢٠١٠ کیمیابارانکردنی بە گەورەترین تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی دادەنرێت بە گازی کیمیای لە مێژووی مرۆڤایەتیدا.\nلە دوای دوو دەیە لە کیمابارانی ھەڵەبجە، ئاسەواری کیمیاباران بەسەر بریندارانی ھاوڵاتیانی ھەڵەبجەوە ماوە. لە درێژەی ھەوڵەکانی ڕێکخراوی چاک ناوبراو لەماوەی دوو ساڵدا، گەورە بازرگانی چەکی کیمیایی، فرانس ڤان ئەنرات ڕاکێشی دادگا کرا و بە تاوانی تاوانکاری جەنگ و کۆمەڵکوژی بەماوەی زیندانی ١٥٥ ساڵ سزا کرا.\nکوردانی کوردستانی ڕۆژهەڵات و بەتایبەتی خوێندکارانی کورد لە زانکۆکانی ئێران، وێڕای گوشاری زۆری بنکە ئەمنیەتییەکان و حەراسەتی زانکۆ، هەموو ساڵێک یادی ئەو کیمیابارانانە و بەتایبەتی کیمیابارانی هەڵەبجەی شەهید، وەک ئەرکێکی نەتەوەیی دەکەنەوە بەڵام تا ئێستاش لە کوردستانی باشوور، هیچ یادێک بۆ کۆمەڵکوژی و کیمیایی بارانی کوردستانی خۆرهەڵات و بەتایبەت کیمیابارانی سەردەشت دانەندراوە و یادی نەکراوەتەوە.\nبابەتی پێشوومەلا مستەفا بارزانی سی و هەشت ساڵ له‌مه‌وبه‌ر كۆچی دوایی كرد\nبابەتی دواتردوو هۆنراوه‌ی كیومه‌رس ئیمانی


هاوپەیمانی: لەگەڵ دواخستنی هەڵبژاردنەكاندا نین – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/06/12 - 1:16 PM\nهاوپەیمانی بۆ دیموكراسی‌و دادپەروەری داوا دەكات پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكانی هەرێم متمانە بۆ پڕۆسەی هەڵبژاردن بگەڕێندرێتەوە.\nكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن‌و راپرسی هەرێمی كوردستان دوای بڕیارەكەی سەرۆك وەزیرانی هەرێم، ئامادەكارییەكان بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكانی هەرێم ئەنجام دەدات كە بڕیارە 30ی ئەیلول بەڕێوەبچێت، بەڵام بەپێی زانیارییەكان یەكێتی‌و پارتی لە هەوڵی دواخستنیدان.\nعوسمان عەبدوڵڵا گوڵپی ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی‌و دادپەروەری بە (خەڵك)ی راگەیاند، دەبێت ئەم هەڵبژاردنەی عێراق متمانەی بۆ بگەڕێتەوەو كارێك بكەین جارێكیتر هەڵبژادنەكان ببنەوە شوێنی هەڵسەنگاندنی حزبەكان‌و لەگەڵ ئەوەشدا نین هەڵبژاردنەكان دوابخرێن، چونكە ئەوە دەبێتە دووەم جار.\nوتیشی “بەدیلی هەڵبژاردن چییە لەم وڵاتە؟ ئەوەی گرنگە دەبێت گرەنتی نەبوونی ساختەكاری بدرێت‌و حزبەكان بەخۆیاندا بچنەوە بۆ ئەوەی سندوقەكانی دەنگدان بكەنە وێستگەی هەڵسەنگاندن بۆ خۆیان‌و ئەو هێزانەشی دەدۆڕێن ئەنجامەكان قبوڵ بكەن”.\nئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بۆ ئەوەی پڕۆسەی هەڵبژاردن لەم وڵاتە پەكی نەكەوێت‌و متمانە بۆ هەڵبژاردن بگەڕێتەوە لەگەڵ دواخستنی هیچ هەڵبژاردنێكدا نین‌و تەمەنناشمان دەكرد پێشتر لەكاتی خۆیدا بكرایە.\nلە ئەگەری دواخستنی هەڵبژاردنەكانی هەرێمی كوردستان، ئەو ئەندامەی هاوپەیمانی ئاشكرایكرد، لە ئەگەری دواخستنی هەڵبژاردنەكاندا لەكاتی خۆیدا هەڵوێستمان دەبێت، چونكە تا ئێستا هیچ هێزێك بە رەسمی بانگەشەی بۆ دواخستنی هەڵبژاردنەكان نەكردووە.\nئەنجامی هەڵبژاردنباشورى كوردستانپارتیسەرەتاهاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەری\nتاكو ئێستا حكومەتی نێوخۆیی سلێمانی نەیتوانیوە نرخی بەنزین هەرزان بكات\nوەزیری بەرگری توركیا: ئێران بە ئۆپەراسیۆنی قەندیل قایلە


تشرینی یه‌كه‌م | 2016 | پلاتفۆرمی زاگرۆس\nقطعنامه‌ی پایانی پنجمین کنگره‌ی حزب حیات آزاد کوردستان- PJAK 24.10.2016\n| Date: 2016-10-24\nپنجمین کنگره‌ی حزب حیات آزاد کوردستان PJAK، با پیام کنگره‌ی پنجم تحت عنوانِ «با تکوین حزبی و پیشاهنگی خلق ...\nپنجمین کنگره‌ی حزب حیات آزاد کوردستان PJAK، با پیام کنگره‌ی پنجم تحت عنوانِ «با تکوین حزبی و پیشاهنگی خلقی به سوی انقلاب دموکراتیک شرق کوردستان و ایران»، با مشارکت اعضای منتخب کنگره‌ی پنجم در روزهای پ ...\nپارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پژاک) پێنجەمین کۆنگرەی خۆی لە رۆژانی ٢٤ و ٢٥ ڕەزبەر ڕێکەوتی ١٥ و ١٦ی ئۆکتۆبر ...\nپارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پژاک) پێنجەمین کۆنگرەی خۆی لە رۆژانی ٢٤ و ٢٥ ڕەزبەر ڕێکەوتی ١٥ و ١٦ی ئۆکتۆبر بە بەشداری٨٢ كه‌س لە ئەندامانی خۆی لە هەرێمەکانی پاراستنی میدیا بەڕێوە برد. لە کۆنگرەکەدا، پژا ...\nگولتن کشاناک شهردار دیاربکر: ما برای هر دستاوردی به سختی مبارزه کرده‌ایم\n| Date: 2016-10-19\nگولتن کشاناک شهردار دیاربکر: ما برای هر دستاوردی به سختی مبارزه کرده‌ایم نادیا العلی، لطیف تاش، نگین وطن ...\nگولتن کشاناک شهردار دیاربکر: ما برای هر دستاوردی به سختی مبارزه کرده‌ایم نادیا العلی، لطیف تاش، نگین وطن‌دوست، سیما حسین‌زاده متن پیش رو گفتگوی مفصل نادیا العلی(۱) و لطیف تاش(۲) با گولتن کشاناک(۳)، شه ...\nخەرمانەی “کورد و هەستی نەتەوایەتی”\nجەماڵی عەڵیاڵی خەرمانەی "کورد و هەستی نەتەوایەتی" چڕوپڕ بوونی هێرشەکانی داگیرکەر لە لایەک و لاوازبوونی هە ...\nجەماڵی عەڵیاڵی خەرمانەی "کورد و هەستی نەتەوایەتی" چڕوپڕ بوونی هێرشەکانی داگیرکەر لە لایەک و لاوازبوونی هەڵوێستی پشتیوانی لە لایەکیترەوە ئەو پرسیارە دەخوڵقێنێ کە ئایا هەستی نەتەوەیی کورد، تێڕای پێداویس ...\n| Date: 2016-10-11\nجەنگی کۆتایی دونیا لە سوریا یاری مەرگ و ژیان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا، گەیشتۆتە ئاستێکی چارەنوس ساز. ئەم جارە ...\nجەنگی کۆتایی دونیا لە سوریا یاری مەرگ و ژیان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا، گەیشتۆتە ئاستێکی چارەنوس ساز. ئەم جارە نەک تەنها گلادیاتۆرەکان لە مەیدانی شەڕدا کەوتوونەتە گیانی یەکتر، بەڵکووو ئیمپراتۆرەکانی جیهان ...\nفشار بر روی رسانه‌ی آزاد؛ نتیجه‌ی شراکت رقت‌بار مثلث ایران، ترکیه و اروپا بیانیه‌ی کمیته‌ی رسانه و مطبوعا ...\nفشار بر روی رسانه‌ی آزاد؛ نتیجه‌ی شراکت رقت‌بار مثلث ایران، ترکیه و اروپا بیانیه‌ی کمیته‌ی رسانه و مطبوعات کودار جهت محکوم نمودن فشار بر روی رسانه‌های آزاد و دموکراتیک همزمان با هجدهمین سالگرد توطئه‌ی ...\nتوقیف رسانەها؛ مجازات رسانەهایی کە بە فریب کردها نپردازند و همچون ابزار نسل‌کشی فرهنگی انجام وظیفە ننمایند\n| Date: 2016-10-09\nتوقیف رسانەها؛ مجازات رسانەهایی کە بە فریب کردها نپردازند و همچون ابزار نسل‌کشی فرهنگی انجام وظیفە ننماین ...\nتوقیف رسانەها؛ مجازات رسانەهایی کە بە فریب کردها نپردازند و همچون ابزار نسل‌کشی فرهنگی انجام وظیفە ننمایند آرش نظامی رسانەها نقش مهمی در روشنگری و بازگویی واقعیت‌ها و آگاهسازی اقشار اجتماعی دارند. بوی ...\nمجلس پژاک: تداوم مبارزه و درک معنامند و حقیقت‌مدارانه از آزادی رهبر، ملت و میهن، یگانە راهکار آزادی ملت‌های خاورمیانه است\nمجلس پژاک: تداوم مبارزه و درک معنامند و حقیقت‌مدارانه از آزادی رهبر، ملت و میهن، یگانە راهکار آزادی ملت‌ه ...\nمجلس پژاک: تداوم مبارزه و درک معنامند و حقیقت‌مدارانه از آزادی رهبر، ملت و میهن، یگانە راهکار آزادی ملت‌های خاورمیانه است مجلس حزب حیات آزاد کردستان بە مناسبت هجدهمین سالروز توطئە بین‌الدولی ٩ اکتبر ب ...\nپلاتفۆرمی زاگرۆس: هێرشی هاوبەشی داگیرکەرانی کوردستان بۆ سەر مێدیای ئازاد شەرمەزار دەکەین!\nپلاتفۆرمی زاگرۆس: هێرشی هاوبەشی داگیرکەرانی کوردستان بۆ سەر مێدیای ئازاد شەرمەزار دەکەین! لە کاتێکدا گەلی ...\nپلاتفۆرمی زاگرۆس: هێرشی هاوبەشی داگیرکەرانی کوردستان بۆ سەر مێدیای ئازاد شەرمەزار دەکەین! لە کاتێکدا گەلی کورد و تەڤگەری ئازادی ئەم گەلە،لە بەرەی پاراستنی مافەکانی مروڤ و پێشخستنی دیموکراسی و پێکەوە ژ ...\nرۆژهەڵاتی کوردستان، قۆناخەکانی تێکۆشان و چەقبەستن لە باشورا!\n| Date: 2016-10-06\nرۆژهەڵاتی کوردستان، قۆناخەکانی تێکۆشان و چەقبەستن لە باشورا! هیوا گول بەشی یەکەم سەرەتای دامەزراندنی رێکخ ...\nرۆژهەڵاتی کوردستان، قۆناخەکانی تێکۆشان و چەقبەستن لە باشورا! هیوا گول بەشی یەکەم سەرەتای دامەزراندنی رێکخراوی سیاسی و دامەزراندنی کۆماری کوردستان. رۆژهەڵاتی کوردستان وەک بەشێک لە وڵاتی کوردستان خاوەن ...


قەسابخانەی ژمارە ٥ – سه‌رده‌م\nقەسابخانەی ژمارە ٥\nباوەڕ ناکەم هیچ نووسەرێک هێندە گەمژە بێت، پێی وا بێت بە نووسینی کتێبێک سەبارەت بە جەنگ، دەتوانێت سنوورێک بۆ ملهوڕی و بەربەرییەت دابنێ، نووسەرەکان لەوە بە ئاگاترن تووشی وەها وەهم و خەیاڵپڵاوییەک ببن و ؤڵی ئەو پزیشکە شیکپۆشە ببینن کە دەتوانێت بە دەرزییەک و دوو سێ حەپ، ئازار لە بەیەنی نەخۆشدا نەهێڵێت، بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە: نووسەرەکان لەو کتێبانەدا بە شوێن چییەوەن و گەرەکیان چ شتێک بگۆڕن؟ ئایا وشە و ڕستەکان دەتوانن تفەنگەکان بێدەنگ بکەن؟ ئایا کتێب و فیکری نووسەر تا چ ئەندازەیەک دەتوانێت بەر پۆخڵەواتیی شەڕ بگرێت؟ بڕوا ناکەم هیچ بوونەورێکی دی هێندەی نووسەران یەقینیان هەبێت کە لە دونیایەکدا بۆنی خوێن و دووکەڵ و بارووت هەبێت، وشەکان جگە لەوەی وەک کرم بەردەبنە گیانی یەکدی و یەکدی دەخۆن، هیچ ڕۆڵێکی دیکەیان نابێت، بەڵام دەبێت ددان بەو ڕاستییەشدا بنێین: نووسینی کتێبێک لەبارەی جەنگ و نابووتی جەنگ، کارێکی ئاسان و ئەرکی هەر نووسەرێک نییە، لە ڕاستیدا دەبێت نووسەرێک دڵڕەقمان هەبێت تا پێمان بڵێت جەنگ چییە مرۆڤ لە بارودۆخی جەنگدا چۆن دەژی… دەبێت بڕۆین ڕۆمانی قەسابخانەی ژمارەی ٥ بخوێنیەوە، تا بزانین بە فیکر و زیهن و دونیابینی چ نووسەرێک ئاشنا دەبین.\nڕۆمانی (قەسابخانەی ژمارە ٥) بە یەکێک لەو ڕۆمانە دژە جەنگانە هەژمار دەکرێت، کە زۆرترین لایەنەکانی جەنگ و هۆکار و ئاکامەکانی بە قووڵی و وردی دیاری کردووە، بێ ئەوەی بە ڕوونی ئاماژە بە هۆکار و ساتەوەختەکەی، یاخود لایەنی هەڵگیرسێنەری جەنگەکە بکات، کوورت ڤۆنێ، گەورە نووسەر و ڕۆماننووس و سایتیرنووسی ئەمریکایی ئەم ڕۆمانەی نووسیوە و لەلایەن نووسەر و وەرگێڕی ناوداری کورد (عەتا نەهایی) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و لە ماوەی ڕابردوودا، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، چاپ و بڵاوی کردووەتەوە.\nڕۆمانی قەسابخانەی ژمارە ٥، سەبارەت بە جەنگ و دزێوییەکانی جەنگ دەدوێت و ئاوڕی لەو لایەنە پەنهایانە داوەتە کە وەک ڕوودا و بەرەنجام، جەنگ بەدوای خۆیدا دەیهێنێت و چارەنووسی مرۆڤەکان، لە نادیارترین و تاریکترین گۆشە و پانتاییەکانی ژیان دیاری دەکات، لە ڕاستیدا لە ساتەوەختی پەرپاکردنی جەنگدا، قووربانییە ڕۆحییەکان ئاشکرا دەبینرێت و ئەژمار دەکرێن، لێ کەس ئاگای لە قوربانییەکانی دوای جەنگ نییە کە لە بێدەنگیدا دەکەون، کەس ئاماری ئەو قوربانیانەی لە لا نییە کە لە دونیای دوای جەنگ و خوێنڕشتندا دروست دەبن، ڕەنگە زۆربەمان پێمان وا بێت، ئەو ساتەی جەنگ تەواو دەبێت و تفەنگەکان بێدەنگ دەبن و چاوی بەرژەوەندییەکان دادەخرێن، ئیدی دونیا ئارامیی بۆ دەگەڕێتەوە و مرۆڤەکان دەست بە ژیانی ئاسایی خۆیان دەکەنەوە، لێ ئەم ڕۆمانە، کە نووسەرەکەی پشتی بە کۆمەڵێک گۆشەنیگای جیاواز بەستووە بۆ گێڕانەوەی ڕووداوەکان و بە قووڵی ڕۆچوونە نێو ناخی کاراکتەر و پۆخڵەواتییەکانی جەنگ، فێرمان دەکات کە هەر کاتێک تفەنگەکان بێدەنگ بوون، مانای ئەوە نییە کە ئیدی هەموو جەنگەکان وەستاون و ئاسایش باڵی بەسەر کۆمەڵگا و ژیانی مرۆڤەکاندا کێشاوە، بە پێچەوانەوە، قوربانییە گەورەکان بەردەوامن، ئاکامەکانی جەنگ دەبێتە گۆڕەپانی بەلادا کەوتتنی لاشەی دەیان خەون و ئومێد و شکۆی ئینسان، ئەستەمە پێمان وا بێت جەنگەکان خاڵی دەستپێک و کۆتاییان هەیە و سنوورێکیان بۆ دیاری کراوە، لە ڕاستیدا تەنها خاڵی دەستپێکیان هەیە و ئیدی بێ سنوور جەنگ لە بەرگ و فۆڕم و شێوازی جۆراوجۆر، لە کونوکەلەوەری چاوەڕواننەکراوەوە، دزە دەکات نێو ژیان و ڕۆحمان دادەتەپێنێت و پەردەیەکی ڕەشی ئەستوور دەدات بە ڕووی بیناییماندا، ئەم ڕۆمانە بێ پەردە و ڕیا، ماسک لە ڕووی جەنگ ناهێڵێت و ڕووی ڕاستەقینەی دزێوییمان پیشان دەدات و وریامان دەکاتەوە لە ئاکامە زیانبەخشەکانی، جەنەراڵەکان هەمیشە ڕەچەتەیەکیان هەیە و بە درۆوە دڵنیاییمان پێدەدەن و بە بەڵێنی گەورە فریومان دەدەن کە ئیدی جەنگ تەواو، لێ نا، ڕۆمانی قەسابخانەی ژمارە ٥ هۆشداریمان دەداتێ کە جەنگ هێشتا بەردەوامە و تێر نەبووە لە هەڵلوشینی مرۆڤ و تاریککردنی ژیان و ڕەشکردنەوەی ئومێد و هیوا لە دڵەکاندا.\nهاوڕای عەتا نەهایی وەرگێڕ و نووسەر، پێم وایە نووسەر لەم ڕۆمانەدا پێچەوانەی چاوەڕوانیی ئێمە، لەبری ئەوەی داڵغەی داڕشتنی کەسایەتی و ڕۆچوون بە ناخ و دەروونی بیلی و پێرسۆناژەکانی تری ڕۆمانەکە بێت، لەبری ئەوەی کە هەوڵبدات باری سایکۆلۆجی بیلی و کەسەکانی تر شیبکاتەوە، گرنگی زیاتر بە بەرجەستەکردنەوەی بارودۆخەکان دەدات، هەر لە بارودۆخی مێژوویی و کۆمەڵایەتی وەک شەڕ و دیلییەتی و کۆمەڵکوژییەوە، بگرە، تا بارودۆخی ژیانی شەخسی و ئاسایی پاش شەڕ و باودۆخی خەیاڵی و ئەوپەڕی واقیعی سەفەر بۆ هەسارەی ترالفامادۆر بە دەوری باڵندە و ژیان لەو هەسارەیە.\nئێمەی خوێنەر بەر لە ڕۆمانی قەسابخانەی ژمارە ٥ و پاشتریش، بەر زۆر چیرۆک و ڕۆمان و شانۆنامە و فیلمی سینەمایی کەوتووین کە لەبارەی جەنگ و دزێوییەکانی جەنگەوە دواون و تێمای سەرەکی تێکستەکانیان جەنگ بووە، بەڵام دەبێت درک بەو جیاوازییە بکەین کە لەنێوان ئەم ڕۆمانە و ڕۆمان و چیرۆکەکای دیکەدا هەیە، ئەویش برتیییە لە فیکر و جیهانبینی و تێڕوانینی نووسەرەکەی، کە دواجار ئەم تێهزرین و فکرە قووڵانەی نووسەر، دەمانگەیەنێت بەو دەرەنجامەی بڵێین: قەسابخانەی ژمارە پێنج (شەڕی خاچپەرستی منداڵان، سەمای زۆرەملە لەگەڵ مەرگ) تەنها ڕۆمانێک نییە لەبارەی شەڕێکی تایبەت و دیاریکراوەوە لە قۆناغێکی مێژوویی دیاریکراودا، بەڵکو ڕۆمانێکە دەقاودەق لەبارەی شەڕ و بارودۆخی شەڕ.\nعەتا نەهایی نووسەر و وەرگێڕ، لە بەشی کۆتایی ڕۆمانەکەدا، بابەتیکی تێروتەسەل و گرنگی سەبارەی بە ڕەهەند و لایەنەکانی ڕۆمانەکە نوویسوە و بە بڕوای من ئەو نووسینەی عەتا نەهایی، یارمەتیدەرێکی زۆر باش دەبێت بۆ خوێنەر، بۆ ئەوەی قووڵتر لە ڕۆمانەکە و پەیامی نووسەرەکی تێبگات، نەهایی لەو نووسینەدا پێی وایە: نووسەری ڕۆمانی قەسابخانەی ژمارە ٥، دەزانێت نووسینی کتێبێک لەبارەی شەڕ، کارێکی بێسوودە و هەیچ یارمەتییەکی قورربانییەکانی شەڕ نادات و هیچ ڕۆڵێکی لە دووبارەنەبوونەوەی شەڕ نابێت، بەڵام وێرای ئەوەش خۆی وەک یەکێک لە شاهیدەکانی شەڕ و کارەساتەکان، توانای فەرامۆشکردنی ئەو بارودۆخەی نییە، چونکە وەک چۆن چەمەکان ڕاوەسانیانیان بۆ نییە، شەڕیش ڕاوستانی بۆ نییە.\nئەوەی لەم ڕۆمانەدا زۆر گرنگە و جێی بایەخە و فۆنێ گات لەوانی تر جیا دەکاتەوە ئەوەیە: نووسەر لەم ڕۆمانەدا هیچ گرنگییەکی بەوە نەداوە کە ئەم شەڕە بۆچی لەسەرچی و لەنێوان کام وڵات یان کۆمەڵە وڵاتێکدا ڕوودەدات، لە هیچ بەشێکی چیرۆکەکەدا تەنانەت سووکە ئاماژەیەکیش بە زەمینەی ڕوودانی شەڕەکە و هۆکارە سیاسی و ئابوورییەکانی نەکراوە،\nعەتا مەهایی، هەر لەو نووسینەیدا سەبارەت بە ڕۆمانی قەسابخانیە ژمارە ٥، باس لەوەش دەکات کە بەشێکی زۆری تەوساوی بوونی ئەم ڕۆمانە بەهۆی بەکارهێنانی زمانی ڕووتی ئاخاووتەیی دوور لە سەناعەتی ئەدەبییە، زمانێک کە بە هیچ بەهایەکی ئەخلاقی، ئیدۆلۆژی، هزری و هەستیی نووسەر بارگاوی نەکراوە و هیچ هەولێک بۆ جوانکردن و جوان نواندنەوەی نەداوە: زمانێکی سادە، بە وشە و چنینی ڕستەی سادە و بە ڕواڵەت عەوامانە، کە هەندێ جار خوێنەرەکانی عەسەبی و تووڕە دوکات.\nکوورت ڤۆنێ گات، ڕۆماننووس و ساتیریستێکی ئەمەریکاییە و لە 11ی نۆڤەمبەری 1922 لە ئیندیاناپۆلیسی ویلایەتی ئیندیانا لەدایک بووە، بە درێژایی 50 ساڵ نووسین 14 ڕۆمان، 3 کۆمەڵە چیرۆک، 5 شانۆنامە و 5 کتێبی دیکەی بڵاوکردووەتەوە. ڤۆنێ گات بە ڕۆمانی “قەسابخانەی ژمارە 5” و دیوی تاریکی تەنزئامێز لە نووسینەکانیدا دەناسرێتەوە. 11ی ئەپرڵی 2007 لە تەمەنی 84 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nئەم کورتە نووسینە هەوڵێکە بۆ ناساندنی لایەنێکی کەمی ئەم ڕۆمانە و جۆرە هاندانێکە بۆ ئەوەی خوێنەر بیخوێنێتەوە، ڕۆمانی قەسابخانەی ژمارەی ٥، لە جۆری ئەو ڕۆمانانەیە کە تەنها چێژی خوێندنەوەمان ناداتێ و خەیاڵمان بۆ دوور نابات، بەڵکو لە لە ناوەوەماندا تووشی ڕاچلەکین و جۆرە بەئاگاهێنانەوەیەکمان دەکات و بە بارودۆخ و هەلومەرجێک ئاشنامان دەکات، کە ڕەنگە ئێمەی کورد، بە هۆی جەنگە زۆروزەوەندەکانەوە، زیاتر لە هەر میللەت و کۆمەڵگایەکی دیکە، پێی ئاشنابین و یەکێک بین لە قوربانییە گەورەکانی جەنگ.\n2021-05-02 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2021/05/Untitled-1.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2021-05-02 17:22:132021-05-02 17:22:13قەسابخانەی ژمارە ٥


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: فارسها میگویند این مار فارس است؟ اخر مار فارس میشە؟ wow\nفارسها میگویند این مار فارس است؟ اخر مار فارس میشە؟ wow\nفارسها بە این مار میگند، مار اریایی؟\nچون بە حرف خودشون در سد کرج پیدا شدە؟\nولی این مار در مکسیک پیدا شدە کە فارسها مال خودشون کردند؟\nاخە داستان سازی بسە دیگە، مار اریایی یا فارس یا داستانهای کوروش؟\n٦٠٠٠ lik و ٣٠٠٠ comment براش زدند.\nاخر سادگی بە این اندازە یا داستان سازی؟\nچرا ایرانیان به آسانی دروغ میگویند بدون اینکه حتی احساس پشیمانی بکنند؟ چرا هر اتفاقی به لفتد در دنیا فورا متعلق به خودشون میدانند؟\nاینجا در زیر یک سایت و یا لینک میگذارم حتما نگاه کنید برای شناختن ایرانیان.\nروانتجاوز دیده و خلقیات ایرانی\nبۆ ڕێگری کردن له خۆپێشاندانه ملیۆنیه‌کی ئه‌مڕۆی ئامه‌د ،،پۆلیسی ده‌وڵه‌تی تیرۆریستی تورک هه‌موو کوچه‌و کۆڵانه‌کانی شاری ئامه‌دی ته‌نیووه‌و ده‌وروبه‌ری هه‌موو باره‌گای پارته کوردییه‌کانی ئابڵوووقه‌داوه‌و به‌ڵام خه‌ڵکی قه‌ڵای به‌رزی کوردایه‌تیش سوورن له‌سه‌ر خۆپێشآندانه‌که‌ی ئه‌مڕۆ\nئێـمه‌ش له‌گه‌ڵتانین ئامه‌دی سه‌ربه‌رز پایته‌ختی مه‌زنی کوردستان و قه‌ڵای به‌رزی کوردایه‌تی بۆ پێشه‌وه\nدیدار بنیامین نتانیاهو با ورزشکاران اسرائیلی عازم المپیک لندن (9 ژوئیه 2012) (عکس: GPO)\nمنابع پیج فارسی اسرائیل در فیسبوک\nاسرائیل کشوری لیبرال دموکرات است در کشور اسرائیل آزادی بیان آزادی مطبوعات و آزادی تجمعات و حقوق بشر و رفتار حقوقی با زندانیان حتی تروریستا وجود دارد شما اگر دقت کرده باشید زمانیکه یک تروریست بیسواد فلسطینی دستگیر و زندانی میشود در اسرائیل هیچ خواندن و نوشتن بلد نیست اما زمانیکه از زندان آزاد میشود دارای دکترا و فوقلیسنانس میشود دوستان عزیز آنچه شایعپرانی رژیمهای خونخوار و جنایتکار مثل رژیم بوگند ایران و دولتهای دیگر دیکتاتوری علیه اسرائیل هیچ صحت ندارد بلکه برای لاپوشانی بر جنایتهای این رژیمهای جنایتکار میخواهند به مردمشان اینطوری بفهمانند و نشاندبدهند بدهند که گویا در اسرائیل آزادی نیست اما خوشبختانه تکنولوژی امروزی این مرزها را شکسته است و رهبران کشورهای دیکتاتوری بخصوص رژیم آدمکش آخوندهای جنایتکار ایران را برای همگان برملا ساخته اشت\nكوا ئه‌حمه‌د ميره و تاقمه‌كه‌ى ؟\nئومێد وه‌ڵاتى 9-7-2012\nيه‌كێتى چى له مه‌ولود ئاڤه‌ندى كردووه؟؟\nكوا ئه‌و كه‌سانه‌ى به‌ناو نوسه‌ر و رۆشنبير و رۆژنامه‌نوسانه‌ى به‌رده‌وام هێرشيان ده‌كرده سه‌ر پارتى ديموكراتى كوردستان؟؟\nبێسه‌رو شوێنبونى رۆژنامه‌نوس مه‌ولود ئاڤه‌ند كێ لێى به‌پرسياره و بۆچى له شارى سلێمانى واى به‌سه‌ر هات؟؟ ئه‌گه‌ر ئه‌مه له هه‌ولێر يان له دهوك واى لێهاتبا راگه‌ياندنى به‌ناو ئه‌هلى و نازانم چى و چى چيان ده‌كرد ؟؟و چيان ده‌ووت؟؟؟\nحكومه‌ت بۆ بێده‌نگه له‌مه‌ر ديارنه‌مانى رۆژنامه‌نوس مه‌ولود ئاڤه‌ند؟؟؟\nئه‌ى هه‌لوێستى ئوپوزوسيون كوا ؟؟؟؟؟\nئه‌ى سه‌نته‌رى ميترو بۆ داكوكى كردن له‌مافى رۆژنامه‌نوسان له‌كوێ يه ؟؟؟؟\nئه‌ى سه‌نديكاى رۆژنامه‌نوسان بۆ له بێ سه‌روشوێن بونى ئه‌ندامێكى خويان به‌ده‌نگ ناهێن؟؟؟\nپه‌رله‌مان و رێكخراوه‌كانى كومه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى له‌كوێ نوستونه ؟؟\nئه‌مانه ته‌نها پرسيارن چاوه‌روانى وه‌ڵامى لايه‌نى په‌يوه‌نديدارين ئه‌گه‌ر نه قسه و هه‌لوێستى ترمان ده‌بێت له سوبه‌ينێ به‌دوواوه !!!!!!\nته‌مه‌ننا ده‌كه‌م يه‌كێتى نيشتيمانى كوردستان خوى له‌و بابه‌ته يه‌كلايى بكاته‌وه ئه‌گه‌ر نه مه‌حاله ئێمه‌ى رۆژنامه‌نوسان چيتر بێده‌نگ بين پێويستيمان به وه‌لامێكى رون و ئاشكرايه\nسەر چاوە پیجی ئەمید وەلاتی لە فەیسبۆک\nمەولوود گیان، بۆت باس بكەم پاش دیارنەمانت چی بوو لە كوردستان! تۆ تازە بێ سەروشوێن ببووی كە شاجوان هەڵبژێرا، تۆ هەر بێ ناونیشان بووی كە ئەنجوومەنی ئاسایشی كوردستان هاتە راگەیاندن، ئەگەر هەر نەهاتییەوە بۆت باسی زۆر شتی دیكەش دەكەم هاوڕێ غەریبەكەم ...\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۴/۲۴/۱۳۹۱ ۰۲:۲۱:۰۰ قبل‌ازظهر


هەواڵنامەی ئەڵمانیا – پەڕە 2 – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەکردنی:بورهان ئەمین » هەواڵنامەی ئەڵمانیاپەڕە 2\nمنداڵان لە ناو پەرلەمان پرسیار لە وەزیرەکان دەکەن\nپەرلەمانی ئەڵمانیا بڕیاریدا کە لەمەودوا رێگە بە منداڵانی وڵاتەکەیان بدرێت، تاکو ساڵی جارێک ئەو پرسیارانەی کە هەیانە لە کۆبوونەوەیەکی ناو پەرلەمان ئاراستەی وەزیرانی بکەن و وەڵام بدرێنەوە. ئەو پرۆسەیە بەشێوەی خولی دەبێت و ساڵانە پێش دەستپێکردنی پشووی هاوینە بەڕێوەدەچێت.\nڤاکسینی دژە کۆرۆنا گەیشتە قۆناغێکی هەستیار\nکۆمپانیای بیونتێکی ئەڵمانی کە چەند مانگێکە خەریکی دروستکردنی ڤاکسینی دژە کۆرۆنایە، ئاشکرایکرد: تاقیکردنەوەکان گەیشتوونەتە قۆناغی کۆتایی و ئەگەر سەرکەوتن بهێنن، لە کۆتایی ئەمساڵدە دەکەوێتە بەردەست. لای خۆیەوە Anja Karliczek وەزیری توێژینەوە زانستییەکانی ئەڵمانیا رایگەیاند: دەبێت وایدابنێین کە تا ناوەڕاستی ساڵی داهاتوو ناکەوێتە بەردەست، چونکە هێشتا گەرەنتی نییە و دەبێت جارێ پشت بە رێکارەکان ببەستن تا بە تەواوی ڤاکسینەکە بەرهەم دەهێنرێت.\nدامه‌زراوه‌ی گالوب راپرسییەکی کردووە، بەپێی ئەوە ئه‌ڵمانیا پلەی یەکەمی بەدەستهێناوە لە سەرکەوتنی لە سەرکردایەتیکردنی وڵات و بەڕێوەبردنی، ئەمەش سێیەم ساڵە ئەو وڵاتە یەکەم دەردەچێ و لە ئەمریکا دەباتەوە.\nسەرۆکی پێشووتری سۆسیال دیموکرات کۆچی دوایی کرد\nرۆژی یەکشەممەی رابردوو، هانز یوگن ڤۆگل سەرۆکی پێشووتری پارتی سۆسیال دیموکراتی ئەڵمانی لە تەمەنی ٩٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nئەو پیاوە لە ناوەڕاستی حەفتاکانی سەدەی رابردوودا سیاسییەکی باڵا بووە و چەند پۆستێکی حزبی و حکومی هەبووە، لەوانە، وەزیری داد و بینا و پارێزگاری میونشن و بەرلین و سەرۆکی فراکسیۆن لە پەرلەمان.\nئەڵمانیا دژی گەڕانەوەی روسیایە بۆ G7\nهایکۆ ماس وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا راگەیاند: هیچ هەلێک بۆ گەڕانەوەی روسیا بۆ کۆمەڵەی وڵاتانی G7 بەدیناکات، چونکە ئەو وڵاتە نیمچە دورگەی قرمی لە ئۆکرانیا داگیر کردووە و هیچ گۆڕانکارییەک رووینەداوە تا وەربگیرێتەوە و پێشنیارەکەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکایان بۆ گەڕانەوەی روسیا بۆ گروپەکە ڕەتکردۆتەوە.\nژمارەیەکی تری کۆچەران گەیەنرانە ئەڵمانیا\nلە چوارچێوەی پلانی ئەوروپا بۆ یارمەتیدانی منداڵانی بێ سەرپشتیار و لێقەوماوی ناو کەمپەکانی یۆنان، لە چەند رۆژی رابردوودا فڕۆکەیەک کە 83 کۆچەری منداڵ و کەسوکاریانی هەڵگرتبوو، لە یۆنانەوە گەیشتە ئەڵمانیا و بە سەر کەمپەکانی پەنەبەراندا دابەشکران.\nکەشتی نەفەرهەڵگر دەستی بە گەشت کردەوە\nلە ژێر چاودێرییەکی وردی تەندروستیدا، ئێوارەی هەینی، کەشتی My Ship 2 ی ئەڵمانی بە 900 سەرنشینەوە گەشتێکی لە دەریای باکوور دەستپێکرد و لە هامبۆرگەوە بە ناو دەریاکەدا دوو شەو و دوو رۆژ پیاسەیەکی بە سەرنشینەکانی کرد و گەڕایەوە شوێنی خۆی.\nبەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆناوە، ئەو کەشتییە 4 مانگ بوو گەشتی پێ نەکرابوو.\nسەرباز دەنێردرێتە لیبیا\nبۆ چاودێریکردنی ئەو گەمارۆی چەکەی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر لیبیای داناوە، حکومەتی ئەڵمانیا هێزی سەربازی رەوانەی کەناراوەکانی لیبیا دەکات.\nبیانییەکان لە ئەڵمانیا بوونەتە چارەکی کۆمەڵگە\nدوێنێ نووسینگەی ئاماری ئەڵمانیا ئاشکرایکرد: رەچەڵەک بیانییەکان لە ناو کۆمەڵگەی ئەڵمانیادا کۆتایی ساڵی پار ژمارەیان گەیشتۆتە 21,2 ملیۆن هاووڵاتی، کە دەکاتە رێژەی %26ی هەموو کۆمەڵگەی ئەڵمانی. لەوانە 62٪یان هی وڵاتانی ئەوروپی و 22 ٪ شیان هی ئاسیا “ئەفغانستان و سوریا و عیراق”، 5٪یان ئەفریقی و 3٪ شیان ئوسترالی و ئەمریکین.\nفڕۆکەیەکی بچووک کەوتە خوارەوە\nهەفتەی رابردوو لە گوندی Wesel لە هەرێمی نۆردراین ڤێستڤاڵن، فڕۆکەیەکی بچووک بە سەر ماڵیکدا کەوتە خوارەوە و ئاگری لە نهۆمی سەرەوە بەردا.\nلەم رووداوەدا دوو کەسی ناو تەیارەکە و خاوەن ماڵ گیانیان لەدەستدا و منداڵیکیش بریندار بوو.\nسەرچاوە و فۆتۆکان، میدیای ئەڵمانیا\n273 جار بینراوە\nتێکۆشەرانی تاراوگە سەروەرییەکان دەگێڕنەوە\nسەرۆکی پێشووتری فەرەنسا سزادرا\nدەسەڵاتی سەربازیی میانمار و هەڵوێستی وڵاتان


د. بەختیار ئەمین\nTuesday, 06.18.2019, 18:07\nپەنجا هەزارەكەم دەوێتەوە كاك مەسرور\nپێش چەند ساڵێك لە هەولێر ئەهاتمەوە و پێش سەیتەرەی داخڵ بوونی كەركوك بە نزیكی كیلۆمەترێك ئۆتۆمۆبیلێكی كۆنەی ئۆپترا سێ كەسی جل شڕی مەدەنی دابەزین بە كڵاشینكۆفەوە و من و ئۆتۆمۆبیلێكی تریان ڕاگرت و كابرای ئۆتۆمۆبیلەكەی تر تۆزێكیان لێ داو چاوم لێ بوو هەندێ پارەیان لێ سەند ودوایی هاتنە لام و من ووتم ئەمانە بەخوا یان داعشن یان جەردە، دەستی برد دانەیەكیان و لە داشبوڵەكەدا لە جزدانەكەم پەنجا هەزاری برد و بە كوردیەكی سەقەت ووتی بڕۆ ملت بشكێنە و منیش تێم تەقان و هاتمە سەیتەرەكە و بە پەلە چومە لای ئەفسەرەكە و ووتم كاكە ئەو زەلامانە نابینی خەڵك ڕووت ئەكەنەوە، ووتی كاكە ئێمە ناتوانین تەدەخول بكەین ئەوە شركەی سقور كەركوكی نەجمەدین كەریمە، منیش یەكسەر تەلەفۆنم بۆ كاك عمید سەرحەد كردو ووتی كاكە ئەوانە وایە عایدی د. نەجمەدین ی محافزن و هی یەكێتین و ناتوانین تەدەخول بكەین ، منیش تەلەفۆنم بۆ ئاسایشی گشتی كرد، لە گەڵ كاك تۆفیق عەلی قسەم كرد، رووداوەکەم بۆ باس كرد ووتی دكتۆر درۆ ئەكەن، ئەوانە سەر بە پارتین.\nزەمانە ڕۆیی و ڕۆژێك كاك ڕێبوار تاڵەبانی لە كەركوك هاتە عیادەكەم و بۆم باس كرد ووتم تۆ وەك یەكێتی و كەركوكی چی ئەڵێیت؟ ووتی دكتور نجمەدین بە رەسمی یەكێتییە و بە كردەوە پارتییە، پەنجا هەزارەكەت لە بەینیان خۆیاندا ففتی بە ففتی بە مفتی فت كراوە .\nلێرەدا داواكارییم لە كاك مەسروری كابینەی تەكنۆقڕاتی حكومەتی داهاتو ئەوەیە، كە دكتۆر پڕۆفیسۆر نەجمەدین كەریم وەزیرە پەنجا هەزارەكەمی لێ سەنێتەوە و پێشەکی زۆر مەمنونی هەموو لایەکتان دەبم.\nزەحمەت نەبێت حەفتا دینارەكەی لای كۆسرەت رەسوڵیش:\nلە سەرەتاكانی ساڵانی هەشتادا تازە خەریكی ژن هێنان بووم و قوتابی بووم، خۆم و خێزانم لە یەكی ٣٠ دینار تەنها یەكی ٢٠ هەزاریان ئەداینێ، دە هەزاریان بۆ قادسیەی سەدام دەەڕۆی.\nلای فولكەی عەینكاوە لە سەر شەستی شوقەیەكم گرتبوو بەكرێ لە كاك سەید قادر سەد هەزار ڕەحمە تی لەو نەجیب و نەجیبزادەیە بێت، بە 55 دینارو موچەمان بەشی كرێی نەدەكرد.\nبە كورتی ئەو کاتە منیان بە كاتبی موقەت لە سایلۆی هەولێر تعیین كرد و كاكە موشیر و كاكە زیاد ووتیان كەێ دەرس و دەورت هەبوو مەیە، ئێمە كارەكانت بۆ ئەكەین.\nدڵم خۆش بوو سەری مانگ كرێ ئەبەم بۆ ڕەحمەتی سەید قادر، پێش سەری مانگ عەبدوڵا ڕەسول، واتا (کۆسرەت رەسوڵ)، پارەی سایلۆکەی هەولێری برد، کە موچەی ئەو مانگەی ئێمە بوو، چووە شاخ و دوای بەزمێكی زۆر قەناعەتی بە جەلال تالەبانی كرد كە نیوەی پارە دزراوەکەی لێ كەوتوە، ئیتر موچەی سایلۆکەی ئێمە فت بوو.\nبە هۆی ئەوەی من موەقەت تعیین بوو بووم، ئەوراقی دامەزراندنەکەم شەڕەشەقی زۆری تیا بوو معاشم وەرنەگرتەوە، بەڵام باقی كارمەندان كە لە سابلۆکە بوون میری معاشەكەی دانەوە.\nنەم ئەزانی سەری مانگ چی بە سەید قادر بڵێم و بە هەر حاڵ لە كۆتاییدا بۆم باس كرد و بۆی كردم بە قیست، بە گاڵتەكردن بە شۆڕش ووتی وەکو ئابونەی حیزب حسابی بۆ بكە.\nبرادەرانی پێشمەرگە دێرینەكان ئەگێڕنەوە كە بۆ کات ڕابواردن و پێكەنین لە مام ڕەسوڵی باوكی كۆسرەت كۆئەبوونەوە كە فشەكەرێكی عەیارە 21 بووە، ڕۆژێك باسی دەرچوونی كۆسرەت و پارەكە ئەكات، ئەڵێت لە بەغا عەبدوڵای کوڕم (کۆسرەت) بە مەلە پەڕیوەتەوە و ئەو پارەیەی لە قاسەكەی سەداما هێناوە و بردوویەتی بۆ شۆڕش .\nبرادرێكیش دێت بە سەرا و بە برادەرێكی تر ئەڵێت: قوڕ بەسەرت د. بەختیار وەك 72 دینارەكەت برا مام ڕەسول حەڵاڵیشی كرد و ڕۆمانێكیشی بۆ دروست كرد.\nشایانی باسە كۆسرەت رەسوڵ (كاكە زیاد)ی كوشتی، کە لە سلێمانی لەنەوەدەكان بەڕێوەبەری دەزگای زانیاری بوو، کاکە زیاد هەردەم پێدەكەنی و ئەیوت قەرز كۆن ئەبێ و نافەوتێت چاوەڕوانبە وەریدەگریتەوە.\nلە کۆتاییدا كاك مەسروری بەڕێز ئەمەش 72 دیناری تری سەرەتای هەشتاكان و ئەگەر كۆسرەت و كوڕەكانی بوونە وەزیر لە كابینە تەكنۆقراتەکەت، تکایە لە گەڵ پەنجاكەی (د نجمەدین) بمدەرەوە، یان بۆم بكە بە پاشەكەوت و بە (حوشتر)ێکدا بۆم رەوانە بکە.\nئایا کۆسرەت رەسوڵ کۆنترۆڵی ماوە؟


نەتەوە و حیكایەت نووسەكانی – Nabaz Goran – نەبەز گۆران\nحیكایەتی نەورۆز، حیكایەتێكی گرێدراوە بە مێژووی رابردوو ئەفسانەكانەوە. بۆچونێكی یەكلاكەرەوە نییە ئەم حیكایەتە بەشێوەیەكی كۆنكرێتی ببەستێتەوە بەیەك نەتەوەوە. ” ئەو جەژنە هەمان جەژنی تەمووز و عەشتارەكانە، پێش ئەوەی لە ئەشكەوتەكانەوە بێنە دەر و شار دروستبكەن.”(1) ئەشێت ئەمە بۆچوونێك بێت لەو بۆچوونانە، نەك ئارگۆمێنتێكی كۆنكرێتی لەسەر مێژووەكەی. بەڵام ئەوەی روونە بەشێكی میللەتانی رۆژهەڵات، جەژنێكیان هەیە، ئەو جەژنە ناوی _نەورۆز_ە. بەمانای رۆژێكی نوێ، یان سەرەتایەكی نوێ. ئەم رۆژ و سەرەتای نوێیە لە كۆی جەژنەكانی میللەتە رۆژهەڵاتییەكاندا دەكەوێتە _21_ مانگی سێی زاینی. واتە یەكەم رۆژی بەهار بۆ ئەو سەرەتایە دەبێتە یەكەم رۆژی جەژنەكە. رەهەندێكی جەژنەكە بەستراوە بە ئەفسانەكانی رۆژهەڵاتەوە، واتە مێژووێكی راستەقینەی نووسراوی نییە و تێكەڵە بە ئەفسانە كۆنەكان. ئەمما، بەپێی رۆژ ژمێژەكان كۆنترین رۆژ ژمێر لە ناو میللەتەكانی رۆژهەڵاتدا، رۆژ ژمێری كوردییە، ئەو رۆژ ژمێرەی _700_ ساڵ پێش زاین نووسراوە و دەست پێدەكات. ” رۆژ ژمێری كوردی، رۆژ ژمێرێكی هەتاوییە، واتە بەپێی سوڕانەوەی زەوی بەدەوری هەتاودا نووسراوە. 700 ساڵ پێش زاینی نووسراوە و یەكەم رۆژی رۆژ ژمێرەكە، ئەو رۆژەیە پاشای مادەكان_دیاكۆ_ ئیمپراتۆرییەتی پاشاییەتی راگەیاند.”(2) ئەم رۆژ ژمێرە بەپێی بەراوردی ساڵەكان(700) ساڵ پێش زاینی دروستبووە. (1321)ساڵ دێرینترە لە رۆژ ژمێری ئێرانییەكان و، زیاد لە (1300) ساڵ كۆنترە لە رۆژ ژمێری كۆچی. ئەكرێت بوترێت: تەنها سەرچاوەیەكی گرنگ لە ئەفسانەكان دورمانبخاتەوە و بمانبەستێتەوە بە واقیعەوە تا مێژووێكی بەرچاوی نەورۆز وەرگرین، رۆژ ژمێری كوردییە. ئەم رۆژ ژمێرە یەكەم رۆژی دەستپێكی دەبێتە یەكەم رۆژی نەورۆز. بەو واتایە، حیكایەتی نەورۆز بۆ كورد، یەكێكە لە حیكایەتە دێرینەكان. پێش هەموو ئەو میللەتانەی سەر بەم حیكایەتەن، كورد بە پێی رۆژ ژمێرەكەی یەكەمین میللەتە خۆی گرێدەدات بە حیكایەتەكەوە. هیچ كام لە رۆژ ژمێرەكانی دیكەی ئێرانی و، ئەفغانی و بەشێك لە هیندییەكان..هتد كۆی ئەو نەتەوانەی ئەم جەژنە دەكەن، رۆژ ژمێرەكانیان ناكەوێتە پێش رۆژ ژمێری كوردییەوە و كۆنتریین نەتەوە پەیوەستبێت بەو جەژنەوە كوردەكانن،كە رۆژی نەورۆز دەكەنە سەرەتای رۆژێكی نوێ بۆ ژیان. بەستنەوەی رۆژ ژمێرەكەش بە دروستكردنی دەسەڵاتێكی پاشایەتی و لە رۆژێكی وەك نەورۆزدا، ئاماژەیەكی مێژووییە، كە ئەم حیكایەتە لە كوردەكانەوە دەگوازرێتەوە بۆ نەتەوەكانی دیكە و ئەشێت پێش كوردەكانیش حیكایەتەكە هەبووبێت. هێشتا روون نییە كە پێش كوردەكان هەبووە یان نا، بەڵام ئەفسانەكان دەیگەڕێنەوە بۆ پێش ئەو ساتەی ئێمە لێرەدا لە رێگای بەراودی رۆژ ژمێرەكانەوە ئاماژەی پێدەدەین. (خوێنەری بەرێز بیرت نەچێت، رۆژ ژمێری كوردی لەسەردەمی كۆماری مهاباددا ناوی مانگەكانی دەسكاریكران. واتە كۆی مانگەكان بەو جۆرە ناونران، پەیوەندی بە كشتوكاڵەوە بێت. مانگی گەڵارێزان، بەفرانبار، پوشپەڕ… هتد. ئەم ناو لێنانانە بۆ مانگەكان لەسەردەمی كۆماری مهاباددا، ئاماژەیەكە بۆ ئەوەی كۆمەڵگەی كوردی پێشتر كۆمەڵگەیەكی كشتوكاڵی بووە و پێویستە مانگەكانیشی لەسەر ژیانی كشتوكاڵی ناوبنرێن و ئەم ناونانە لە مانگەكان لەسەر شێوازی كشتوكاڵی هی سەردەمی كۆماری مەهابادە، نەك سەردەمی مادەكان. بەڵام پێش ئەو ناونانە لە كۆماری مهاباددا، ناوی مانگەكان لە شێوەزاری هەورامیدا هەبوون، بەڵام مانای كۆمەڵگەی گوندنشین و راوچییان گەیاندووە، بۆ نمونە: چێڵكڕ، ئەوكاتەی كەو كڕدەكەوێت كە دەكاتە مانگەكانی سەرەتای هاوین. پاژەرەژ، شوێنپێی كەو ئەوكاتەی بەفرباریوە و شوێنپێی دیارە. ئاوەوەرە، ئەوكاتەی كەو یان گیانەوەرەكان تینویان دەبێت و دەكاتە گەرمی ساتی هاوین. ئارگا، ئاگردان، ئەوكاتەی سەرمایە و پاییز هاتووە و ئاگردان دروستدەكرێت..هتد ئەم ناولێنانای رۆژ ژمێری شێوەزاری هەورامی، پەیوەندی بە سروشتی ژیانی خەڵكەكەوە هەیە، كە سەرقاڵی راوكردن و كاری باخداری و دەستچنی بوون.)\nلەرووی یادكردنەوەی تەقسەكەوە حیكایەتەكە دابەشدەبێت بەسەر میللەتەكاندا. پاش دابەشبوونەكەی هەر میللەتەو بە پێی مێژووی خۆی مامەڵە لەگەڵ حیكایەتە كۆنەكەدا دەكات. ” میللەتەكانی ژێر دەسەڵاتی ئایینی زەردەشتی، هەموو رۆژێكی سەرەتای بەهار، بە _ئورمزد_ ناو دەبەن، واتە رۆژێكی نوێ، ئەم رۆژە نوێیەش دەبێتە جەژنیان و هەمان ناوە پاشان دەبێت بە نەورۆز.”(3) بە پێی ئەم سەرچاوەیە، ئایینی زەردەشتی وەك كۆنترین ئایینی رۆژهەڵات، سەرەتای وەرزی بەهار دەكاتە سەرەتایەك بۆ دەستپێكێكی نوێ و لەم رۆژەدا پەیرەوكارانی ئەو ئایینە، جەژنیان كردوە و جەژنەكەشیان هەمان جەژنی نەورۆزە و، ناوەكە لەو دەقە ئایینەوە وەرگیراوە. پاشان لەسەردەمی ساسانییەكان و هاخامەنشینەكان و تا دوایی. جەژنەكە كۆمەڵێك گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە. هەریەك لە میللەتەكانی_كورد، فارس، ئەفغانی و بەشێكی هیند تا دەگاتە پاكستان_ ئەم جەژنە بە جەژنی خۆیان دەزانن. بۆیە لای مێژوو نووسانی رۆژەكە، كۆمەڵێك ناكۆكی گەورە هەیە. بەڵام لەرێگەی بە ئەفسانەكردنییەوە، وێنای راستەقینەی جەژنەكە ئاڵوگۆڕی بەسەردا هاتووە و مێژووەكەی ئاوەژوكراوەتەوە. لەچاو مێژووە كۆنەكەی هەر یەك لە ئەفسانە نوێیەكانی _ زوحاك و كاوە، جەمشید و هاتنە سەرتەخت، كوروشی گەورە و بابل،..هتد. مانایەكی تایبەت بە مێژووی خۆیان بە حیكایەتەكە دەدەن. بەڵام هەموو ئەو ئەفسانانە لەسەر ئەوە كۆكن سەركەوتنەكەیان لەو رۆژەدا تۆماركراوە، كە ئەمەش جگە لە ئەفسانە و بە ئەفسانەكردنی مێژووی ئەو رووداوانە، ئارگۆمێنتێكی مێژووی نییە بۆ رەگوڕیشەی حیكایەتەكە. هەرچۆنێك بێت لەرووە مێژووییەوە لێدەگەڕێین بۆ مێژوو نووسان. ئەم سەرنجە كورتە لەسەر مێژووەكەی دەرگامان بۆ دەكاتەوە بچینە سەر خودی حیكایەتەكە.\n“ئەم رۆژی ساڵی تازەیە نەورۆز هاتەوە، جەژنێكی كۆنی كوردە، بەخۆشی و بەهاتەوە\nچەند ساڵ گوڵی هیوای ئێمەی پێ پەست بوو تاكوپار، هەر خوێنی لاوەكان بوو گوڵی ئاڵی نەوبەهار”(4)\nدەقی بناغەی نوێبوونەوەی حیكایەتەكە، بە دیوێكدا حیكایەت دەكاتە فەزایەك بۆ شادی بەخشین و بە دیوكێكی دیكەدا دەیكاتە رووبەرێك بۆ جەنگێكی نوێ لەگەڵ ئەویتری نەتەوەكانی دیكە. ئەكرێت لێرەدا بۆ دەقەكە بڵێین: حیكایەت وێستگەیەكە بۆ پشوێكی كاتی نەتەوە، تا لاوەكانی لەم پشوەدا هەندێك خۆشی ببین و خۆیان تەیار بكەن و، پاشان سەرلەنوێ بگەڕێنەوە ناو دۆخی بەرگرییەوە. سەرەتا لەو دونیا جوان و خۆشییەوە دەستپێدەكات، حیكایەتەكە لەگەڵ هاتنی خۆیدا دەهێنێت، پاش خۆشیییەكان و پیشاندانی دیوێكی دیكەی ژیان، ئیدی حیكایەتەكە دەبێتە ئەو پانتاییەی لاوەكان هوشیاربكاتەوە بەنەتەوە و هەوڵدان و بەرگریكردن، هەریەك لەم كردانەش كردە گەلێكن پێویستیان بە خوێن هەیە. پێویستیان بەوەیە لە پێناو مانەوەی نەتەوە و شوناسەكەیدا لاوەكان بكەونە بەرگرییەوە و نەهێڵێن كۆتایی بە خەونەكانی نەتەوەبێت. بێگومان فراوانكردنی رووبەری حیكایەتەكە بۆ گوتاری سیاسیی و نەتەوەیی، ئیشی حیكایەت نووسەكەیە. بۆیە بە پێی مێژووەكەی باس لەوەدەكرێت: “جگە لەوەی بەردەوام بە هەڵبەست و چیرۆك، بە رۆژنامە و گۆڤار، بە قسەی ناو قەلەندەرخانە و ناو كۆڕی قوتابیانی زانستی، بەهەموو توانای خۆیەوە هەوڵی دەدا هەموو ساڵێك لەكاتی خۆیدا برەوی پێبدرێت و جەژنەكە بكرێت.”(5) هەوڵی حیكایەت زیندووكەرەوە، بەردەوامە، بۆ ئەوەی نەتەوە لەناو بۆشاییەكدا نەبێت و ناچار نەبێت خۆی ببەستێتەوە بە حیكایەتی ئەویترەوە، دەیەوێت ساتی گەڕانەوەی جەژنەكە، بكات بە ساتێك هەموومان لەناویدا بۆ مانایەك لە شوناس و بوونێكی نوێ بگەڕێن بۆ نەتەوەكەیان. لە هەموو گۆشە نیگاكانەوە كاری بۆ كردووە و لەگەڵ كاركردنەكەشی حیكایەتەكەی خاڵی ناكاتەوە لە جەژنێكی پەتی شادی بەخش و، گوتارێكی سیاسیی بارگاوی بە ئایدۆلۆژیا دەكاتە دەستپێكێكی نوێ بۆ نەتەوە.\n“نەورۆز بوو ئاگرێكی وەهای خستە جەرگەوە، لاوان بە عەشق ئەچوون بەرەو پیری مەرگەوە\nپێی ناوێت بۆ شەهیدی وەتەن شیوەن و گرین، نامرن ئەوانەی وا لە دڵی میللەتا ئەژین.”(6)\nحیكایەتی_ئەنفال_ سەر بە دونیای مۆدێرنەیە. حیكایەتێكە بەبێ بوونی مۆدێرنە هەرگیز ئیمكانی روودانی نییە. كردەكە كردەیەكی ئایدۆلۆژی _بەعس_ە. كردەیەكە ئایدۆلۆژیایەك بە كەرەستە مۆدێرنەكان دژی نەتەوەیەك ئەنجامی دەدات. ئەم كردەیە بۆ سڕینە و كۆتایی هاتنە. جینۆساییدێكە بە پشتبەستن بە نەخشەیەكی عەقڵانی ئەنجامدەدرێت. كردەیەك نییە لە غیابی عەقڵدا ئەنجامدرابێت، بەڵكو كردەیەكی وردە لەرێگای عەقڵەوە نەخشەی بۆ كێشراوە، عەقڵێكی ئامێری سەر بە دونیای مۆدێرنە. ئەوەی نەخشەكە جێبەجێدەكات ئایدۆلۆژیاو هێزێكە، تەواوی كەرەستە مۆدێرنەكانی سەردەمی مۆدێرنەی بەدەستەوەن. بەڵام پاش ئەنجامدانی كردەكە، زمانێكی پێویستە بۆ نووسینەوەی، زمانێكی پێویستە بتوانێت بچێتە قوڵایی ئەو مەرگەساتەوە و لەناو خەیاڵ و یادەوەری كارەكتەری كورددا وێنەی بكێشێت. زمانێك مەرگەكە وێنابكات و هەمان دونیا لەرێگەی زمانەوە بگوازێتەوە بۆناو دەق و، لەرێگەی دەقیشەوە هەوڵی بەردەوام بیركردنەوە لە حیكایەت بدات. زمانی نووسینەوە نەك زمانی حیكایەت گێرەوە. حیكایەت گێڕەوە و حیكایەتنووس، دوو جیهانی جیاوازن و سەر بە دوو زەمەنی جیاوازن. ئەوەی لێرەدا شوێنی بیركردنەوەیە، حیكایەت نووسە، كە بە زمانێك حیكایەت دەنووسێتەوە لەناو حیكایەتەكەدا بیرلە مەرگ و ژیانی نوێ بكرێتەوە. ” مەرگ چارەسەری هەموو شتێكە كە حیكایەتخوان دەتوانێت بیگێڕێتەوە، ئەو دەسەڵاتی خۆی لە مەرگەوە هێناوە. (7) ئەمە بۆ حیكایەت خوانێك كە لەرێگەی دەنگەوە حیكایەت دەگێڕێتەوە. دەنگێك كە ئەویتری بەژداربوو دەتوانێت تەماهی لەگەڵ حیكایەتخواندا بكات و، ببێتە بەشێك لە گفتوگۆی ناو حیكایەتەكە. ئیشی حیكایەتخوان لە رابردوودا تەنها گێڕانەوەی حیكایەتێك نییە تا مەرگ دەسەڵاتی خۆی لەناو حیكایەتدا دەربخات، ئیشی تەنها ئامۆژگاریكردن و رێنیشاندان نییە، بەڵكو روودانی مەرگ ئەو دەسەڵاتە گەورەیە حیكایەتخوان لەرێگایەوە دەبێتە پاڵەوانی ناو ژیان. هەموو مەرگێكی ناو حیكایەتی حیكایەتخوانی كۆن، ژیانێكی نوێیە بۆ حیكایەت خوێن. بەڵام جیاوازی لە حیكایەتخوان و حیكایەتنووسدا لەوێدایە، حیكایەتنووس سەر بە دونیای مۆدێرنەیە، لەكاتێكدا بە دیدی _بینامین_ مۆدێرنە توانای حیكایەتخوانی لەناو بردووە. دونیای مۆدێرن دونیای فرە زانیارییە، دونیان چاپەمەنییەكانە، دونیای شاشەكان و دونیای بچوككردنەوەی وەهمە گەورەكان و زوو بەتاڵكردنەوەی خەیاڵە دوورەكانە. ئیدی حیكایەتخوان لەرێگەی حیكمەتی ناو حیكایەتەكەیەوە ناتوانێت وەك سەردەمی پێشمۆدێرنە ببێتەوە بە حەكیم و حیكمەتی ناو حیكایەتەكانی بكاتە دەلاقەیەك بۆ گوێگران تا لەرێگەی حیكایەتەوە حیكمەتێك بگەیەنێتە ئەویتر. جیكایەتنووس خۆی دەچێتە ناو حیكایەتەوە و لەرێگەی زمان و بیركردنەوە لە رووبەریحیكایەت جەوهەری حەقیقەتی ژیان پیشاندەدات.\n“من بەشوێن ئێسك و پروسك و كاسەسەرم و\nبەرەو جیهانی بنەوە دائەگەڕێم”(9)\nئەوەی بۆی دەگەڕێت تەنها مەرگی ئەوانی تر نییە، بەشێكە لە بوونی خۆی و بوونی خۆشی پەیوەستە بە بوونی نەتەوەوە. بەشوێن ئەو كاسەسەرەدا دەگەڕێت، ئەشێت هەمان كاسەسەری حیكایەت نووسبێت. بەشوێن خۆیدا دەگەڕێت، خۆێك بەشێكی لەناو جیهانی شاراوەدایە و بەشێكیشی لە ئێستای گێرانەوەدایە. گەڕانێك بۆ دۆزینەوەی مەرگی ئەنفالكراوەكان، گەڕانە بۆ دۆزینەوەی خود. دۆزینەوەی ئەوان لەناو بیابانەكان و لەناو قوڵای جیهاندا، دۆزینەوەی ئەو خودەیە لە ئێستای نووسینەوەی حیكایەتەكەدا زمانی دێتە گۆ. حیكایەتنووس، ناسین و دۆزینەوەی ئەنفالكراوەكان، دەبەستێتەوە بەناسین و دۆزینەوەی خودەوە، ئەو ناسین و دۆزینەوەی خودەش دەریدەخات نایسن و دۆزینەوەی نەتەوەیە. گەڕان بۆ ئەوان گەڕانە بۆ خود.ئەم رۆیشتنە بۆ ناو حیكایەتەكە، رۆیشتنی سوبێكتەكانی نیشتیمانە بۆناو رووبەرێك دەتوانن لەو رووبەرەدا خۆیان بدۆزینەوە و دەرك بە بوونی خۆیان بكەن. ئەنفال دەكرێت بكرێتە دونیایەك تا خۆمانی لێوە بناسین و لە رێگای قسەكردن لەسەرییەوە، سوبێكتێكی هوشیاری بەئاگا دروستبێت. سوبێكتێك مەرگی دەستەجەمعی بكاتە شوێنێك بۆ سەرلەنوێ بونیادنانەوەی خۆی و لەرێگەی بونیادنانەوەی خۆیەوە، بونیادی كۆمەڵگەیەكی بە ئاگا بخاتە روو. ئەنفال حیكایەتێكی گەورەی بەهێزە بۆ وزە بەخشینەوە و بەهێزكردنی كۆمەڵگەیەك و نەتەوەیەك، كە مەرگی گەورە بەرەو ئاگاییەكی نوێ‌ی دەبات. هەمان ویستی حیكایەتنووس ئەوەیە، گەڕان بۆ ئێسك و پروسكی ئەنفالكراوەكان، گەڕانە بۆ كەلەسەری خود، كە ئاماژەیە بۆ عەقڵانییەتێك و ئاگاییەك لە خوددا. دۆزینەوەی ئێسك و پروسكەكانیش، لەبەرامبەریدا دۆزینەوەی سوبێكتێكی نوێیە لەناو رووبەری ژیاندا. ئەو جیهانەی ئەوانی تێدا دەژین جیهانێكی قوڵە، قوڵ وەك پرسیاركردن لە دونیا، وەك پرسیاركردن لە مۆدێرنە و لە نەتەوە، وەك پرسیاركردن لە مەرگ و لە ژیان و لەو ئایدۆلۆژیاییەی سوبێكتێك دروستدەكات بتوانێت مەرگی دەستەجەمعی دروستبكات. قوڵە بەمانا عەقڵانییەكەی و قوڵییەكەی بەرەو پرسیاری قوڵمان دەبات و دەمانخاتە سەر بونیادێكی بیركردنەوە و قوڵی بینین بۆ ژیان و مەرگ، هەمان ئەو قوڵییەیە كە سوبێكتی هوشیار دروستدەكات. ئەگەر ئێمە لە ئێستادا لەناو دونیایەكی روكەشدا بژین، بە گەڕانەوە بۆ ئەو قوڵییەی لە دەقەكەدا دەیخاتە بەرچاومان، دونیای روكەشی پەراوێزدەخرێت و بە جۆرێكی دیكە سەیری مەرگ و ژیان دەكرێت. قوڵییەك بۆ ئێستا، ئێستایەك كە هێشتا ئایدۆلۆژیا و خاوەن كردەكە بەباشی نەناسراوە و ئەركی سوبێكتی حیكایەتخوێنە، لەرێگەی پرسیارە قوڵەكانییەوە بۆ مەرگی ئەنفالكراوەكان، لە ئێستاو ئایندەی خۆی بڕوانێت و بیكاتە پەنجەرەیەك بۆ بینینی خۆی و ئەویتری خاوەن كردەكە.”من ئەگەر پێشت نەكەوم، نە ئەسپی ئەفسانە و نە مەراڵی خەون و، نە تەیری شیعر و نەبای جادووگەر، بەو مەرگانە نازانن.”(10) زمانێك پێویستە، زمانێك بۆ نووسینەوەی حیكایەتەكان. لە غیابی زماندا حیكایەت وندەبێت و جەوهەرەكەی دەگۆڕێت بۆ رووداوێكی ئاسایی، زمان دێت ناهێڵێت حیكایەت لەناو رووداوی ئاساییدا بمێنێتەوە و دەیكاتە رووبەرێك تالێیەوە لە مەرگ بروانێت و روانیینەكەی بۆ مەرگ، بەرەو دونیایەكی جیاوازتر دەروات. دونیایەك بتوانێت بە گێڕانەوەی مەرگ، سوبێكتی ناو ژیان كۆبكاتەوە لە دەوری خۆی و ئەو سوبێكتە بەئاگابێت لە خود ناسی. هەمیشە بكەرێك پێویستە بیر لە رووداوەكان، بیر لە حیكایەتەكان، بیر لە مەرگ و لە ژیان بكاتەوە، بۆ ئەوەی نەبینراوەكان بهێنێتە ناو زمان و بیانكات بە وێنەی ئێستای ناو ژیان. هەنگاونانی حیكایەتنووس، هەنگاونانێكە بۆناو سیاقێكی مێژوویی، لەناو سیاقە مێژووییەكەدا بۆ وێناكردنێك دەگەڕێت بتوانێت لەرێگەی زمانەوە ئەو وێناكردنە لە سیاقە مێژووییەكەی هەڵیجنێت و بیكاتە حیكایەتی زەمەنەكان. ئەركی حیكایەتنووس تەنها نووسینەوەی ئەو فەزاحیكایەتییە نییە، بەڵكو ئەركە گرنگەكەی ئەوەیە حیكایەت گەورەتربكات لە زەمەنەكان. ئەشێت هێزی گەورەی حیكایەتنووس لەم دەقەدا لەوەوە سەرچاوە بگرێت، حیكایەت لەناو زەمەنێكی دیاریكراوەوە دەردەهێنێت و دەیكات بە حیكایەتی سەر بەهەموو زەمەنەكان. هێزی گێڕانەوە و هێزی زمان لەم نووسینەوەیەدا، دەبێتە هێزێك بۆ حیكایەتە گەورەكە تا بتوانێت بنەمایەك لە هەموو سەردەمێكی جیادا بگەڕێیتەوە بۆی و بیكاتە بنەوانێك بۆ سەردەمە جیاوازەكان و بەرهەمهێنانی سوبێكتێك لە رێگەی بینینی وێنەی حیكایەتەوە، بەشێكی نەبینراوی خۆی ببینێتەوە.\nلەم دەقەی (شێركۆبێكەس)دا، حیكایەتنووس بە ئاگاییەوە بەرەو مەرگ دەچێت، هیچ پاڵەوانێ هەمیشەیی نییە، شوێنێك بۆی دەچێت شوێنێكی ونبوو نەزانراوە و رووداوێكی گەورە تێیدا روویداوە، شوێنێكە بەشێك لە پارچەكانی بوونی حیكایەتنووسی تێدایە. شوێنی قوربانی و جەلاد. جەلادەكان بەروونی دیارن و قوربانییەكانیش كە دەدۆزرێنەوە بەروونی دیارن. هیچ هێزێك لەو نێوانەدا نییە، كەسی سێهەم غایبە، ئەوەی هەیە دوو دونیاییە، دونیایەك كارەساتی بەسەردا هاتووە، دونیایەكیش كارەساتەكەی ئەنجامداوە. هەریەكە لەو دوو دونیایە سەر بە جیهانی تایبەت بەخۆیانن. زمان دەبێتە رەگوڕیشەی حیكایەتەكە و گەڕان بەشوێن دیوە نەبینراوەكەی هەردوو دونیا جیاوازەكەدا. بۆ ئەوەی حیكایەت وننەبێت و نەبێت رووداوێكی رابردوو، حیكایەتنووس، زمان دەكاتە ئەو روناكییەی تا لێیەوە بچێتە ناو تاریكاییەكانی مەرگەوە. خەمی گەورە لە حیكایەتەكەدا ونبوونە. ئەو ونبوونەی بوەتە خەمی حیكایەتنووس، ونبوونێك نییە لەناو رووداوێكی سەر بە كاتێكی دیاریكراودا، ونبوونێكە سەر بە ئێستاش. دەیەوێت كارەساتەكە بكاتە ئاوێنەیەك بۆ بینینی ئێستای هەموو خودێك. بەو جۆرە حیكایەت نانووسێتەوە حیكمەتی تیابێت بۆ مەرگناسی، بەوجۆرە دەینووسێتەوە بیركردنەوەیەك بخاتە ناو دونیای حیكایەتخوێنەوە و لەرێگەی ئاوێنەی حیكایەتەوە خۆی بدۆزێتەوە. جەوهەری چوونە ناو قوڵایی مەرگەكە، گەڕانەوەیە بۆ ژیانێكی سەربەرزانە و ژیانێكی هوشیارانە بە رابردوو و بە روودانی حیكایەت. بەهای حیكایەتەكە لە حەقیقەتی حیكایەتەكەدایە، بەهایەك لە ساتێكی دیاریكراودا روویداوە، بەڵام روودانەكە لە ناوخۆیدا حەقیقەتێكی گەورەی هەڵگرتووە، بۆ حیكایەتنووس پیشاندانی ئەو حەقیقەتە، گەیشتنە بە بەهای حەقیقەتەكە. نایەوێت بۆ بێبەهاكردنی حەقیقەتی حیكایەتەكە هیچ ئەفسانە و جادوگەرێك بكەوێتە رێ، تا دیوێكی بەهای رووداوەكەمان بۆ دەرخات، بەڵكو بە زمانێكی باڵاوە خۆی وەك حیكایەتنووسێكی گەورە بەر لە هەمووان، دەكەوێتە رێ و ئەركی گێڕانەوەی حەقیقەتەكە دەخاتە ئەستۆی خۆی. لەگەڵ ناسینی حەقیقەت و بەهای حیكایەتەكەشدا، دەمانگەڕێنێتەوە بۆ ناو دونیای پرسیارو گومان. دونیایەك لە رێگەی حەقیقەتی ناو حیكایەتەكەوە بمانخاتە بەردەم بیركردنەوە، تا بتوانین ئەو حەقیقەتەی حیكایەتنووس بۆی هێناوین، چ واتایەكی دەبێت بۆ بینینی خۆمان لەناو رووبەری ژیاندا. لەگەڵ ئەوەشدا زۆر بەروونی رایدەگەینێت ئەو هەرگیز ناهێڵێت ئەو حەقیقەتە ونبكرێت بكرێتە رووداوێكی بێبەهای ناو دونیای مۆدێرن. ناشهێڵێت لە چوارچێوەیەكی دیاریكراودا بمێنێتەوە و تەنها لە دونیای مێژوودا شوێنی هەبێت، بەڵكو دەیگوازێتەوە بۆناو زمان و بیركردنەوە و ئاگایی و دونیای ئەدەب و فیكر. دونیایەك كە لەوێدا باشتر حەقیقەتی حیكایەتەكە و بەهاكەی دەدۆزڕێتەوەو دەبینرێت. دەرككردن بەوەی ئەویتر لە بەهای حەقیقەتی حیكایەت كەم دەكاتەوە، حیكایەتنووس لەرێگەی زمانەوە، دەبێتە ئەویتر و باس لە گۆڕینی بەهای حیكایەت دەكات. ” هەمووشتێك بەرەنگی خۆمان رەنگ دەكەین.” ئەمە زمانی ئەویترە، زمانی ئایدۆلۆژیاییەكە دەیەوێت كۆی رەنگەكانی دیكە لەناو خۆیدا ونبكات. زمانێكە ئایدۆلۆژیای مۆدێرنە بەرهەمیهێناوە، تا لەناو یەك رەنگدا رەنگەكانی دیكە كۆتاییان بێت و بەهای رەنگەكانی دیكە نەمێنێت. حیكایەتنووس لەرێگەی زمانی ئەویترەوە، رووبەرووی حیكایەتەكە دەبێتەوە و ئاگایی پێدەدات ئەگەر نەنووسرێیتەوە زمانی ئایدۆلۆژیای ئەویتر، لە بەهاكان و لە حەیقیەقەتەكەت كەم دەكاتەوە و لەناو رووداودا وێنای دەكات. بۆیە دێت بۆ دەربازكردنی لە رووداوبوون، بەهاو حەقیقەتی حیكایەتەكە دەنووسێتەوە. لەیەك ساتدا بە دوو زمان قسە دەكات، زمانی قوربانی و زمانی ئایدۆلۆژیای جەلاد. زمانە ئایدۆلۆژیاكەی جەلاد هەمیشە هەڕەشەیە بۆ بەرووداوكردنی حیكایەتە گەورەكە و ونكردنی لەناو خۆڵی بیابانەكان. زمانی قوربانیش زمانێكە بۆ گەڕانەوەی جەوهەری حیكایەتەكە. زمانێكە لە شوێنێكدا مەرگ وێنا دەكات و لە شوێنێكی دیكەدا دەبێتە زمانی نەتەوە و باس لە خۆدۆزینەوە دەكات لەناو حیكایەتدا.\nئەو زارۆكەی دوای چەند قەرنێ دێت.”(11)\nCopyright © 2019 · Nabaz Goran


”ئەگەر حکوومەت و کورد پێکبێن به كوردی ده‌خوێنین، به كوردی هه‌ڵئه‌په‌ڕین، به كوردی ده‌نووین!“\nلە سنووری كەركووك دەست بەسەر سێ مۆڵگەی داعشدا گیرا\nل دهوكێ خودانێ كۆگەهەكێ بۆ دادگەهێ هاتە رەوانەكرن\n28 تەمموز 2019\nبه‌درێژایی هه‌ر چوارده رۆژه‌كه‌ی پشووی نیوه‌ی ساڵ، كار و پیشه‌ی من، ته‌نیا گوێگرتن بوو له قسه‌ی زه‌لامه‌كانی به‌رده‌م دوكانه‌كه‌ی مامه ره‌زام و خه‌ڵكی دیكه، مه‌به‌ستی سه‌ره‌كییشم ئه‌وه بوو، كه بزانم ئاخۆ ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت له‌گه‌ڵ كورد پێكبێت، ده‌رسه‌كان به كوردی ده‌خوێنین، یان نا، منێك كه ئه‌و ده‌مه ته‌مه‌نم 13 ساڵ بوو، نه‌مده‌زانی سیاسه‌ت مانای چییه، ته‌نیا و ته‌نیا بیرم لای ده‌رسه‌كانم بوو و ده‌مزانی، كه مه‌حاڵه بتوانم له پۆلی یه‌كی ناوه‌ندی ده‌ربچم.\nدایكم، گه‌لێك جار باسی كوڕه‌خاڵێكی خۆی ده‌كرد و ده‌یگوت:\nـ شێخ مه‌زهه‌ر، هه‌موو حه‌یاتی خۆی لۆ كورد و پێشمه‌رگان دانا، چه‌ند جار حه‌پسیان كردییه و به پانكه هه‌ڵیانواسیوه.\nتا ئه‌و ساته ئه‌و پیاوه‌م نه‌دیبوو، هه‌موو رۆژانی پێنجشه‌مه له‌گه‌ڵ دایكم و دوو برا گچكه‌كه‌م ده‌چووینه ماڵی خاڵۆم سه‌ید محه‌مه‌د له گه‌ڕه‌كی سێتاقان و شه‌ویش له‌وێ ده‌ماینه‌وه، ئه‌وان خانوویه‌كی گه‌وره و كاره‌با و ته‌له‌ڤزیۆنیان هه‌بوو، له‌خوام ده‌ویست دوو سێ شه‌و هه‌ر له‌وێ بین، سه‌یری فیلمی كارتۆن و تۆپانێم ده‌كرد و جارجاریش سواری پایسكله‌كه‌ی موحسینی خاڵۆزام ده‌بووم.\nئێواره، نان و شیوێكی زۆر له ماڵی خاڵۆم ئاماده كرا، خاڵۆم و دوو سێ زه‌لامی دیكه له مزگه‌وت هاتنه‌وه، یه‌كێك له‌و زه‌لامانه به‌گه‌رمی باوه‌شی به داپیرم (دایكی دایكم)دا كرد و ئه‌ویش چه‌ند جارێك ماچی كرد و گوتی:\nـ ئۆخه‌ی شێخ مه‌زهه‌ر، نه‌مردم ئه‌و جاره‌ش ئه‌تووم دیته‌وه، ره‌بی به‌قوربانت بم، كوڕه گه‌له‌ك وریای خۆت به، با دیسان حه‌پست نه‌كه‌ن.\nزانیم ئه‌وه شێخ مه‌زهه‌ری برازای داپیره‌مه، یه‌كه یه‌كه منداڵه‌كانی ماچ كرد و به دایكمی گوت:\nـ میمكزا ئه‌وه كوڕه گه‌وره‌كه‌ته.\nئینجا لێی پرسیم:\nـ له پۆلی چه‌ندی؟\nـ پۆلی یه‌كی ناوه‌ندی.\nدایكم یه‌كسه‌ر قسه‌كه‌ی پێ بڕیم و گوتی:\nـ ده‌ڵێی چاو و نه‌فه‌س لێی دایه، له حه‌فت ده‌رسان كه‌تییه.\nشێخ مه‌زهه‌ر سه‌یرێكی كردم و گوتی:\nـ ئه‌وه بۆ ناخوێنی؟\nـ زۆر ده‌خینم، به‌ڵام ده‌رسمان به عه‌ره‌بییه و هیچ تێناگه‌م.\nـ خه‌مت نه‌بێ كوڕم، هه‌ر دوو سێ مانگی دیكه‌یه، به كوردی ده‌خوێنی.\nماڵی خاڵۆم دوو چێڵیان هه‌بوو، شێخ مه‌زهه‌ر سه‌یرێكی كردن و گوتی:\nـ ئه‌وه بۆ ئاویان ناده‌نێ، تینوویان نییه.\nخاڵۆ سه‌ید محه‌مه‌دم له قاقای پێكه‌نینی دا و گوتی:\nـ ئه‌وها به‌ڕه‌حم نه‌بای، ئه‌دی كوو ئاویان ناده‌ینێ!\nسفره راخرا و نان و شیو تێ كرا، من و موحسینی خاڵۆزام له خزمه‌تیان راوه‌ستابووین، له‌پڕ شێخ مه‌زهه‌ر گوتی:\nـ وه‌رن باوكم وه‌رن، بۆ راوه‌ستاون، ده‌ی وه‌رن ئاش بخۆن.\nمن و موحسینیش له‌گه‌ڵ ئه‌وان ده‌ستمان كرد به نانخواردن.\nله كاتی چایه‌خواردنه‌وه جا گوێم له شێخ مه‌زهه‌ر بوو ده‌یگوت:\nـ ئه‌وه‌نده‌ی نه‌ماوه حكوومه‌ت و شۆڕش پێكبێن، ده‌بێت سبه‌ینێ بگه‌مه گه‌ڵاڵه كۆبوونه‌وه‌مان هه‌یه.\nزۆر حه‌زم ده‌كرد، فرسه‌تێك وه‌ربگرم و له شێخ مه‌زهه‌ر بپرسم:\nـ ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت و شۆڕش پێكهاتن، ئێمه ده‌رسه‌كانمان به كوردی ده‌خوێنین؟\nبه‌ڵام زۆر شه‌رمم له خاڵۆ سه‌ید محه‌مه‌دم ده‌كرد، بەڕێكه‌وت شێخ مه‌زهه‌ر هاته لای داپیره‌م تا خواحافیزیی لێ بكات، منیش به‌دوایدا چووم، داپیره‌م ده‌ستی له مل كرد و گوتی:\nـ به‌قوربانت بم، زۆر ئاگات له‌خۆ بێ، با دیسان نه‌تگرن، ساحێب ماڵ و منداڵی.\nشێخ مه‌زهه‌ر وه‌رامی دایه‌وه:\nـ پوورێ، خه‌مت نه‌بێ، وا حكوومه‌ت و كورد پێكدێن، ئێمه‌ش بانگ كراوین، ده‌چمه شه‌ڕێ.\nنازانم چۆن جورئه‌تم كرد و یه‌كسه‌ر لێیم پرسی:\nـ خاڵه، ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت و كورد پێكبێن، ئه‌مه به كوردی ده‌خینین؟\nشێخ مه‌زهه‌ر، باوه‌شی پێدا كردم و به ده‌نگێكی به‌رز گوتی:\nـ ئه‌رێوه‌ڵا باوكه‌كه‌م، به كوردی ده‌خوێنین، به كوردی هه‌ڵئه‌په‌ڕین، به كوردی ده‌نووین.\nئه‌و قسه‌یه زۆر دڵشادی كردم، یه‌كسه‌ر رووم له دایكم كرد و گوتم:\nـ دایه، خاڵه مه‌زهه‌ر گوتی چیدی به عاره‌بی ناخینن.\nدایكم قسه‌كه‌ی زۆر به‌ئاسایی وه‌رگرت و به‌نابه‌دڵییه‌وه گوتی:\nـ فایده‌ی چییه، ئه‌و ساڵه ساقیتی.\nشێخ مه‌زهه‌ر، خواحافیزیی كرد، داپیره‌م به‌حه‌سره‌ته‌وه كه‌وته گێڕانه‌وه‌ی سه‌ربرده‌ی ژیانی ئه‌و برازایه‌ی و گوتی:\nـ هێشتا خه‌تی سمێڵی نه‌دابوو وا له‌ناو ئه‌و به‌زمه‌یه، بیست جاران گیرایه و به پانكه‌یان وه‌كردییه، كوێراییم دایێ، باب و داكی مردن، به‌سه‌ریان ڕانه‌گه‌یی.\nهه‌نده‌ی نه‌مابوو پشووی نیوه‌ی ساڵ كۆتایی بێت، من هه‌ر چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌بووم، كه كورد و حكوومه‌ت پێكبێن تا ده‌رسه‌كانم به كوردی بخوێنم، تاكه سه‌رچاوه‌ی هه‌واڵ بۆ من عه‌وڵا رێوی بوو، ئێواره‌یه‌ك دایكم گوتی:\nـ هه‌ڕوو ئه‌و شیوه‌ی بۆ مام عه‌وڵای ببه.\nسێ كفته‌ی خسته ناو له‌گه‌نێكه‌وه و له‌سه‌ر سینییه‌كی دانا، چوومه ماڵی عه‌وڵا، بینیم وا قاوه فڕ ده‌كات، شیوه‌كه‌ی لێ وه‌رگرتم و گوتی:\nـ ئه‌ی ره‌بی ئاوه‌دان بی.\nیه‌كسه‌ر لێم پرسی:\nـ مام عه‌وڵا، ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت و كورد پێكبێن، ئه‌مه به كوردی ده‌رسی ده‌خینین.\nدوا فڕی له قاوه‌كه‌ی دا و گوتی:\nـ ئه‌رێوه‌ڵا، ئه‌دی زمانی خۆمان نییه!\nپێش دەست پێکردنی کۆبوونەوەی پەرلەمان فراکسیۆنە کوردستانییەکا…


فواد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق داوای لە ئیدارەی نوێی ئەمریکا دەکات بەردەوامی بە گفتوگۆی ستراتیژی لەگەڵ عێراق بدات و تیمێکی نوێی دانوستان دیاری بکەن.\nفواد حسێن لە میانی وتەیەکیدا لە ناوەندی نەهرەین بۆ خوێندنەوە ستراتیژییەکان کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە (23ی کانونی دووەمی 2021) دەڵێت، "هەروەها داواش دەکەین گفتوگۆ بکرێت لەسەر بابەتە ئەمنی و سەربازییە تایبەتەکانی پەیوەندیدار بە بوونی سوپای ئەمریکا لە عێراق."\nهەردوو حکومەتی عێراق و ئەمریکا گرنگترین ئەو تەوەرانەیان ئاشکرا کرد کە دوێنێ لە دانوستانی ستراتیژی نێوانیان باسیان کردووە بەڵام هیچ تەوەرێکی لەبارەى هەرێمی کوردستانەوە تێدا نییە.\nڕۆژی 12ی حوزەیرانی 2020، هەردوو حکومەتی عێراق و ئەمریکا لە ڕاگەیەنراوێکی هاوبەشدا ڕایانگەیاند، لەدوای پێشکەوتنێکی گەورە لە تێکشکاندنی داعش، "ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە چەند مانگی داهاتوودا دەست دەکات بە کەمکردنەوەى هێزەکانی لە عێراق."\nڕاگەیەنراوەکە ڕاشیگەیاند، بە پشتبەستن بە ڕێککەوتننامەى ستراتیژی ساڵی 2008 بۆ پەیوەندی هاوڕێیانە و هاوکاری لە نێوان عێراق و ئەمریکا، گفتوگۆی ستراتیژی لەڕێگەى ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە لەنێوان نوێنەرانی هەردوولا بەسترا کە بریکارانی وەزیرانی دەرەوەى سەرۆکایەتییان کردووە، و تێیدا باس لە بوارەکانی ئەمنی، ڕوبەڕوبوونەوەى تیرۆر، ئابوری، وزە، کەیسە سیاسییەکان و پەیوەندییە کلتورییەکانی نێوان هەردوولا کرایەوە و هەردوو وڵات جەختیان لەسەر ئەو بنەمایانە کردەوە کە لە گفتوگۆکاندا لەسەری ڕێککەوتوون.\nهاوکات مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراق لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کەناڵی فەرمی حکومەت وتی، گفتوگۆکە "سەرکەوتنێکی گەورەى" بەدەستهێناوە و جەختکراوەتەوە لەسەر کشانەوەى سەرجەم هێزەکانی لە عێراق و نەبوونی هیچ بنکەیەکی سەربازیی تێیدا، گفتوگۆکە دانی بە بڕیاری پەرلەمانی عێراقدا ناوە بۆ کشانەوەى هێزە ئەمریکی و بیانییەکان.