سووکە ڕێگەی دابین‌کردنی کەرەستەی هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی – کوردستان و کورد\nسووکە ڕێگەی دابین‌کردنی کەرەستەی هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی\nلەم ئێرانەی خۆمان یانی ئەو ئێرانەی فڕی بەسەر ئێمەوە نییە و لەو کاتەوە ناوی ئێرانیان بۆ هەڵبەستوە، بۆ تاقانە جارێکیش دەستەڵاتدارانی تەنانەت هەرزنیشیان بە کڵاوی ئێمە نەپێواوە، بەڵام ئێمە هەر دەڵێین ئێرانی خۆمان؛ دەسەڵاتدارانی تازەپێگەیشتووی ئێران لە دوای ڕووخانی حکوومەتی پاشایەتی، لە جیات سەوهانی قوم و گەزی ئیسفەهان و حەلوای ورمێ و فەرشی کاشان و پێڵاوی تەورێز و چەقۆی زەنجان و نان‌برنجیی کرماشان و شەرابی شیراز و زرشک و زەعفەرانی مەشهەد و پستەی ڕفسەنجان و تۆی حسێن‌تەڵایی سەقز، تەنیا بیریان لە هەناردەکردنی شۆڕش کردەوە.\nئەلحەق و ئینساف دوای ئەوەی شۆڕشەکە هەنارده‌ی سووریە و لوبنان و بەتایبەت یەمەن کرا، خەڵکی ئەم وڵاتانە بە تێروتەسەلی لە داهاتی ئەم شۆڕشەیان خوارد، بۆیە بەردەوام بەدەم لستنەوەی پەنجە و دەم‌ولەوسیانەوە قرپی وایان دێتێ، دەڵێی شەمەندەفەری هەڵگری “ڕەزمەندە””گان” بە تەپ و تۆز و دوکەڵەوە لە قووڵایی گەدەیانەوە بە سورێنچکیاندا بە تەق‌وهۆڕەوە بەرەو قوڕگیان هەڵدەكشێ.\nدەسەڵاتی ئێران بۆ زیاتر هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی پێویستی بە خەڵکی مێشک‌بەتاڵە و ئێستایشی لەگەڵدا بێ، ئەوانی میشکیان بەتاڵ نەبێ نەک هەر دەسەڵات لایان لێ ناکاتەوە، بەڵکوو تووشی زیندان و ئەشکەنجە و لێدان دەبن و کوشتوبڕیشیان تێ‌دەکەوێ. ئەو بەمێشکانەی دەکەونە بەر غەزەبی دەسەڵاتەوە، زۆری وایان تێدایە ئەوەندە پڕن لێیان دەڕژێ. زۆر جار ئەمانە بێ سێ و دوولێکردن ڕوو دەکەنە هەندەران و لەوێ دەبن بە مامۆستای زانکۆ و مانکۆ و یان دەبن به فەرمانبەری وڵاتان و هەندێکیشان دەبن بە دکتۆر و ئەندازیار و جاروبارە وەزیر و گزیر و نوێنەری پەرلەمانیش.\nبەرپرسانی هەناردەکاری شۆرشی ئیسلامی دوای هەناردەکردنی شۆڕش بۆ وڵاتانی دەرودراوسێ و ڕاکردنی زانا و پسپۆر و شارەزا بۆ هەندارانی دوور و وەستانی کارگە و کارخانە و شتی وا هەستیان بە بێ‌پارەیی کرد و ئابووریزانانی شڕ و شەپڕێویان وەخۆ کەوتن. ئەم ئابووریزانە شەق و شڕانە بیریان کردەوە لە بەرانبەر وەرگرتنی پارەیەکی باشدا مافی نێشتەجێ‌بوون بدەن بە خەڵکی وڵاتانی ئورووپا و ئەمریکا و بە مەرجی دانانی ٢٥٠ هەزار دۆلار، بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە ئێران ئیزنی مانەوەیان پێ بدەن. دوای ماوەیەک چاوەڕوانی کەس ملی نەدا لە ئورووپا و ئەمریکای بەهەشت‌ئاساوە بچێتە دۆزەخی کۆماری ئیسلامی. بۆیە ٢٥٠ هەزار دۆلاری گۆرین بۆ ٩٠ هەزار یۆرۆ کەم کرایەوە و دیسانیش کەس نەهات. دوای ئەوەی ئەم پیلانە سەری نەگرت، چازانان و لێزانانی شەق و شڕ دەستەوەستان دانەنیشتن و ڕێگەیەکی دیکەیان گرتەبەر، ئەویش ئەمە بوو لەسەر یەکێک لەو فێڵانەی ساڵانی بەرێ بەردەوام بن. ئەم فێڵەش زۆر پێچەڵپووچ نییە و تەنیا کەمێک سەبر و چاوەڕوانیی دەوێ. هیچ پێویست ناکات ئەوەند چاوەڕوانی بێگانان بی و بۆ پینج ساڵان مانەوە ٩٠ هزار یۆرۆ بدەن.\nئەوەی لە کۆتاییدا بیری لێ کراوەتەوە زۆر ئاسانترە و پلانەکە بەم جۆریە ئەوانەی چەند ساڵ لەمەوبەر بە خواستی خۆیان چوونەتە دەرەوە و بوونەتە هاووڵاتیی وڵاتانی دیکە، ئێستا هەوای کەونەلان لەسەریان دەدا و بەرەبەرە بە مەبەستی سەردانی کەسوکاریان دەگەڕێنەوە. هەر چوارپینج کەس لەمانە بکرێنە نێچیر و بخرێنە زیندانه‌وە کار تەواوە.\nدوای ئەوەی ئەو دۆلارانەی لەگەڵ خۆیان هێناویانە ئێران هەموویان خەرج کرد و خەریک بوون بگەڕێنەوە، دەکرێ لە فرۆکەخانە بەربینگیان پێ بگری و بە تۆمەتی سیخۆڕی و دژایەتی‌کردنی وڵات بەرەو زیندان گلیان بدەیەوە و چاوەڕوان بی هەواڵی گیرانیان بە جیهاندا بڵاو بێتەوە. بە دوای ئەمەدا دژبەرانی هاووڵاتی لە نێوخۆ و دەرەوە سەریان قاڵ دەبێ و خێرا خێرا هەواڵی گیرانیان بڵاو دەکەنەوە. ئەو وڵاتانەی لێیانەوە هاتوون، داوای ئازادکردنیان دەکەن و دەکرێ لەبەرانبەردا داوا لەم وڵاتانە بکەی لە ئاست هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی نەرمتر بن و نێونێوە تۆمەتی ئەم گیراوانەش قورستر بکەی و جاروبار دەرفەتیان پێ بدەی هەواڵی گیران و ژیانی نێو زیندانیان دزە بکاتە دەرەوە و میدیاکان بە خۆیەوە سەرقاڵ بکا و ئاگایان لە زۆر شتی دیکە نەمێنێ. دوای یەک دووساڵ دانووستان و گفتوگۆ لە گەڵ ئەو وڵاتانەی لێیەوە هاتوون، ساتوسەودایەک دەکرێ و ئەوان ڕازی دەبەن بۆ ئازادکردنی ئەم هاووڵاتیانەیان پارەیەکی باش بدەن. ئەو پارەی ئەوان دەیدەن هیچ نەبێت چەندین هیندەی ئەو پارەیەیە دەکرا لەوانە دەست بکەوێ کە دەبوایە بە ٩٠ هەزار دۆلار بۆ مانەوەی پێنج ساڵە بێنە ئێران.\nئەم شێوازە سوودی بێ‌ئەژماری هەیە و بەشێک لەم سوودانەش بریتین لە :\n١- ئەوانەی دەگیرێن هاووڵاتیی ئێران و وڵاتانی دیکە بە هاووڵاتیی خۆیانیان دەزانن.\n٢- وڵاتانی جیهان ئەوەندە پێیەوە سەرقاڵ دەبن، لەنێوخۆ کەڵ و وشتران بخنکێنە و لە هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامییش بەردەوام بە، چاوی لێ دەنووقێنن\n٣- هەرکەس لەنێوخۆ دژایەتیی دەسەڵاتی کرد، بیگرە و بیخنکێنە، هەواڵی ئەوان لە پەنا هەواڵی جەماعەتی “دوو تابعییەتی”دا شرت و گوم دەبێ.\n٤- ئەو پارەیەی له فرۆشتنەوەیان بە وڵاتانی ڕۆژئاوا دەست د‌ه‌کەوێ زۆر لە دەستمایەی دابین‌کردنی کەلوپەلی هەناردەکردنی شۆرشی ئیسلامی بۆ وڵاتانی دراوسێش زیاد دەبێ.\nتاگی بابەت: سووکە ڕێگەی دابین‌کردنی کەرەستەی هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی


سەندیكای پزیشكان رەخنە لە بڕیاری داخستنی نۆڕینگەكان دەگرێت\nسەندیکای پزیشکانی کوردستان رایگەیاند، بەشێک لە بڕیارەکانی ئەنجومەنی باڵای روبەڕوبونەوەی کۆرۆنا "نازانستی و ناواقعین" و لەگەڵ رێنماییە زانستییە جیهانییەکاندا یەک ناگرنەوەو هیچ سودێکی ئەوتۆ بە رێگریکردن لە ڤایرۆسەکە ناگەیەنن و دەبنە بارگرانی ماددی لەسەر هاوڵاتییان.\nئاوێنە: سەندیکای پزیشکانی کوردستان لەبارەی بڕیاری داخستنی نۆرینگەکانەوە رایگەیاند"ئێوارەی ئەمڕۆ ٣\_٨\_٢٠٢٠ ئەنجومەنی باڵای روبەڕوبونەوەی کۆرۆنا، کۆمەڵێک رێنوێنی نوێی روبەروبونەوەی کۆرۆنای بڵاوکردەوە، تیایدا بڕیاری داوە نۆرینگە و سەنتەر و کۆمەڵگە فەرمییەکان بۆ ماوەی ١٤ ڕۆژ دابخرێن، بەبێ ئەوەی بۆ سەندیکاکان بگەڕێنەوە."\nئەوەش خراوەتەڕو"بەشێکی رێنوێنییەکان نازانستی و ناواقعین و لەگەڵ ڕێنوێنییە زانستییە جیهانییەکان یەک ناگرنەوە کە هیچ سودێکی ئەوتۆی رێگریکردن لە ڤایرۆسەکە ناگەیەنێت و دەبێتە بارگرانی ماددی لەسەر هاوڵاتییان."\nباس لەوەشکراوە، "بە تایبەتی کە ئێستا زۆربەی نەخۆشخانە گشتییەکان لە شاری هەولێر داخراون، تاکە دەلاقە بۆ هاوڵاتیان، کلینیکە تایبەتەکانن کە چارەسەرو دەستنیشانی کۆرۆنا و نەخۆشیەکانی تر دەکەن."\nئەوەش خراوەتەڕو"وەک سەندیکای پزیشکانی کوردستان، داوا دەکەین بە بڕیارەکەدا بچنەوەو ئەو تێبینییانەی سەندیکاکان بەهەند وەربگیرێن و داوا لە پزیشکانی بەڕێزیش دەکەین تا رۆژی شەممەی داهاتو کلینیک و سەنتەرەکان بەداخراوی بهێڵنەوە، لە ڕۆژی شەممە ٨\_٨\_٢٠٢٠ کلینیکەکانیان بەشێوەی ئارەزومەندانە دەتوان بۆ خزمەتی هاوڵاتیانی بکەنەوە."


کاریگەری بەکارهێنانی سەوزەوات لە ڕێگریکردن لە چەوری جگەر\nلێکۆڵینەوەیەکی نوێی پزیشکی پیشانیدەدات، بەکارهێنانی بڕێکی زۆر لە سەوزەواتی گەڵا سەوز، پێدەچێت مەترسیی تووشبوون بەچەوری جگەر کەمبکاتەوە.\nدەستەیەک لە پسپۆڕانی سویدی بەپێی لێکۆڵینەوەکانی خۆیان، ئاماژە بەوە دەکەن، وەرگرتنی بڕێکی بەرچاو لە نیتراتی کانزایی کە بەشێوازێۆی سروشتی ڵە زۆر لە سەوزەواتەکاندا بوونیان هەیە، دەتوانێت کۆبوونەوەی چەوری لە جگەردا کەمبکاتەوە.\nچەوری جگەر نەخۆشیێەکی بەربڵاوە، کە لە25%ی کۆی دانیشتوانی جیهان تووشی ئەون، بەڵام تا ئێستاکە دەرمانێکی پشتڕاستکراو بۆ ئەم نەخۆشیێە پێشکەش نەکراوە.\nلێکۆڵەران تاقیکردنەوەیەکیان لەسەر ژمارەیەک مشک کە خۆراکی پڕچەوری و شەکرداری زۆریان پێدرا بوو، ئەنجامدا و ئەوانیان بە نیترات تەغزییە کرد. پاش لە تاقیکردنەوەکان ئاستی چەوری لە جگەری ئەم مشکانە بەشێوازێکی چاوەڕوانکراو نزمبوویەوە.\nلێکۆڵەران هەروەها بەوە گەیشتن کە پەستانی خوێنی ئەم مشکانە کەمیکردووە و تەنانەت ئەنسولین و گڵۆکێز لە مشکە تووشبووەکان بە شەکرەی دەرجە 2 باشتر بووە.\nئەنجامی بەدەستهاتووش لە خوێندنەوەکانی پێشووش ئەوەی نیشاندا، بەکارهێنانی بڕێکی بەرچاو لە میوە و سەوزەوات، کاریگەری ئەرێنی لە کارکردنی دڵ و دەمار لە تووشبوان بە شەکرەدای هەیە.\nلێکۆڵەڕانی سویدی هەروەها ئاماژەیان بەوەکردوە "ئاوا تەسەوڕ دەکەین ئەم نەخۆشییانە بە میکانیزمی هاوشێوەوە پەیوەندییان بەیەکترەوە هەیە و سترێسی ئۆکسیداتۆ(Oxidative stress) دەبێتە هۆی پڕۆسەیەک لەسەر نیتریک ئۆکسید(Nitric oxide)، کە کاریگەرییەکی ڕووخێنەری لە سەر کارکردن سیندۆرمی میتابۆلیک(Metabolic syndrome) دەبێت".\nلێکۆڵەران دەڵێن، "لەم لێکۆڵێنەوەدا شێوەی جێگرەوە بۆ بەرهەمهاتنی نیتریک ئەسیدمان نیشاندا، کە ڕادەیەکی زیاتر لە نیتراتی هەبوو لە خواردن بە نیتریک ئۆکسید و جۆرەکانیتری نیترۆژنی ژیانەوەی چالاک لە جەستەدا دەگۆڕێت، ئەوان هەروەها لەو باوەڕەدان کە بەکارهێنانی 200غەرام سەوزەواتی گەڵای سەوز، ئەم کاریگەرییە پۆزەتیڤە تیادا بەدیدەکرێت".


خوێندنەوەی (بە رێگاوە) رۆمانی (دڵشاد کاوانی) … هۆشەنگ شێخ محمد – Dengekan\nخوێندنەوەی (بە رێگاوە) رۆمانی (دڵشاد کاوانی) … هۆشەنگ شێخ محمد\nbyDenegkan\tSeptember 14, 2020\tGeneral, Literature\nنارسیس رۆمانی (بە رێگاوە) دەنووسێتەوە و دەڵێت دوای تەواوکردنی، خۆم دەکوژم.هەروەها لەو پێشەکییەدا ئەوە ئاشکرا دەکات، کە چەندین کەسی تر ئەم رۆمانەیان نووسیوەتەوە و خۆیان کوشتووە، وەک چۆن منی خوێنەریش وەک نووسەرەکان رەنگە خۆم بکوژم؟! کەواتە بە رێگاوە رۆمانی هەموو نووسەر و خوێنەرەکانە، هەمووان دەستییان لە نووسین و خوێندنەوەیدا هەیە، بە شێوەیەک هەموو (نارسیس)ن، هەموو هەڵگری گیانی عاشقەخۆبوون و خۆپەرستی و گرێیەکی دەروونی و دەماغی و رۆحین!\nنارسیس، کە خەسڵەت و سیفەت و خاسییەتەکانی ئاژەڵانی گرتووە، گوێدرێژانە، نەخۆشانە، شێتانە، مایەپووچانە، یاخییانە لە هەموو شتێک، بۆگەنانە و رزیوانە دوای کۆمەڵێ کەس دەکەوێت و دەیەویت ئەم ناوانە: (ئانو بانی نی، ئەلیکترا، میخۆ، ئۆدیب، عەفلەق و شێمراز) بدۆزێتەوە. لە پێناو ئاشکراکردن و روونکردنەوەی نهێنی و راستییەکان، دەیەوێت هەموو کەس بزانێت لەودیوی ژیانەوە چی هەیە؟\nئەودیوی ژیان دەکەوێتە پشت پەنچەرە داخراوەکان، زیندانەکان، خانەقا و تەکییەکان، مەیخانە و مەیتخانەکان، کە هەر ئێرەیە!\nبێدەنگی وەک ئاسۆیەکی دەلالی، کەوتنی وشە و زمان و ئاماژە ومەدلوولاتی ئەخلاقی و واتاکانە. واتای ژیان و جیهان و ئیمان و بزاوی کۆمەڵە کەسانێک لە نێو کۆمەڵگەیەکی نگووم بوو لە نێو گەلێ دین و بیرو باوەڕ و فەرهەنگ و کەلتوور و زمان و تێگەیشتندا. کە دوو لایەن و دووتاقمی جیا و هاوشێوە پەیدا دەکات، تاقمێک قوربانی و تاقـمێک جەلاد، بەڵام لە کۆتاییدا تێدەگەین هەموو کەسەکان\nقوربانی ئەو بێدەنگییەن، کە دەستەڵاتێک بە هێز و کوتەک دەیسەپێنێت.\nلە سێیەم پارچەی ئەم رۆمانەدا، سەرەتای رژێمێکی تۆتالیتار و سەراپاگیر دەبینینەوە، کە لەسەر توندوتیژی، بێدەنگکردن، ئازار وئەشکەنجەدان خۆی رادەگرێت. رۆحی مرۆڤبوون لە کەسەکان وەردەگرێتەوە و دەیانکات بە شتێکی بێ گیان و پارچەی ئامێرێکی زەبەلاحی کوشتن و لەناوبردن. چیرۆک و نامەکانی خۆشەویستی لە کەسەکان دەستێنێتەوە، سۆزی دایکایەتی، جوانی کوڕبوون، عیشق و وشە گەرمەکانی نامەگەلی سۆزدار دەداتە دەست قەدەرێکی نادیار و چارەنووسێکی ترسناک.\nزیندوبوون دەبێتە مۆتەکە. کابووسێک سواری سەر سینگ و دڵ دەبێت. ئازار، هەناسە تەنگبوون، دەنگ دەرنەهاتن، خوێنمەیین، کەوتنە بن بەردێکی قورس، نەجووڵانەوە و هەڵنەستانەوە. وەک ئەوەی ئیزرائیل بەسەرسەرتەوەیە و ئێستا روحت لە کەپووت\nژیانی مرۆڤەکان دەبێتە تەنیایی، غەمگینی، هەناوگوشران، وەستانی کات، ئیفلیجبوون، سڕبوون و تاوەسووتبوون. تا رادەی ئەوەی ژیانی مێشێک لە ژیانی کەسێک ئازادتر و خۆشتر و بە بەهاتر دەبێت! لە نێو دنیایەکی ناهەقدا، یەک هەست دەمێنێت، کە ئارەزووی رزگاربوون دەکات.\nسەرەتای رزگاربوونیش یاخیبوونە!\nئاو، لای بەشێک لە فەیلەسوفانی یۆنانی کۆن و لە بیردۆزی پەیدابوونی قورئانیشدا، پەیداکاری ژیانە. لەم رێگەیەدا، دەبینین ئاو، مەدلوولێکی تر وەردەگرێت، چونکە ئاو لە وێنەی (لافاو)دا، دەبێتە هۆی دزینی گیانی منداڵی و هاوڕێیەتی و پاکی و سۆزی پێکەوەبوون و پێکەوە ژین و مردن. هەروەها لە وێنەی(سیاناو)دا دەبێتە هۆی سەرداپۆشین و بنئاخکردنی روانینێکی سادە و ساکارانە و منداڵانە بۆ ژیان. ئەو ئیمکانە هێزەکییەی بۆ لەناوچوون لە نێو سرووشتدا هەیە، لە سەرەتای رۆمانەکەی دڵشاد کاوانیدا دەبێتە ئیمکانێکی کردەکی و لە وێنەکانی لافاو و بارانی توند و بەخوڕ منداڵخۆرەدا بە بەرچاوی هەموواندا دەتەقێتەوە.هەروەها لە بەشەکانی تردا هەندێ ئاماژەی تری لەو بارەیەوە دەبینینەوە، کە هەر بۆ نموونە لە هەرێمی نێرگزاندا کەسایەتییەکی کاریگەر پەیدا دەبێ بە ناوی\nبۆیەشە لە کەشێکی ئاوادا، کە ئاو رەمزی ژیانە و لێرەدا دەبێتە هێمای مردن، گریانیش دێت و وێنەی ئەم جیهانە خەماوی وخەمۆکیهێنە تەواو دەکات لە وێنەی کارئەکتەری (عەدە گرینۆکدا). کە دەبێتە پێکهاتەیەکی سەرەکی لە جیهانێکی گێژو وێژدا، بە هۆی بۆنکردنی سیکۆتین و جگارەکێشاندا. تا ئەویش رۆژێکیان پەستێک وەسەر سەری دەکەوێت و دەپلیشێتەوە.\nونبوونی ئەو سێ کارئەکتەرە، (جیقۆ فشە، بێزۆسیناوخۆر و عەدە گرینۆک)، سەرەتایەکی دیکەیە بۆ ئەو رێگەیەی هەموو کەس و شتێک ون دەکات و لە نێو دەبات.هەروەها لە بەشەکانی دواتریشدا دەبینین، لە شەڕێکی منداڵانەدا (میخۆ و شێمراز و قۆیتاس) کوریژگەیەک لە نێو ئاودا دەخنکێت.\nرووداوەکانی ئەو بەشە زۆر توند و شەڕخۆرن، دیرۆکێکی دینی و نەریتێکی کۆنی دینییانەی لە پشت وەستاوە. هەم لە ناوی کارئەکتەرەکان و هەم دینەکەیان، جوو و مەسیحی و مووسڵمان لە گوندێکدا دەژین، کە ناتوانن یەکدی قبووڵ بکەن و هەر لە\nمنداڵەوە تا گەورەکەیان دەبنە قوربانی و جەلادی دەستی ئەم تێگەیشتنانەی لە هەناوی خۆیاندا، وزەیەکی گەورە بۆ کوشتن و سووککردن و ریسواکردنی مرۆڤ هەڵدەگرن. مێژووی دینەکان بەشێکی زۆری مێژووی بێرێزییە بە مرۆڤ لە رێی قبووڵنەکردنی جیاوازی عەقیدە و باوەڕ و نەریتەکاندا. ئەم لاپەڕانە وێنەی ئەم بێڕێزییە دەگەیەنێتە سەرتۆپی خۆی. جیهانێکی شێواو، زمانێک تێیدا پەیدا دەبێت کە هەموو هێزی شەرمەزاری و ریسوابوونی مرۆڤ و ژیان و لەنێو خۆیدا بە بەهێزترین شێوە دەتەقێنێتەوە! وشە لەم زمانەدا لە هەموو بەهایەکی مرۆڤانە و عاشقانە و ژیاندۆستانە رووت دەکرێتەوە. وشە دەبێتە قەپێلکی هێزیکی تێکدەر، کە ئەرکی\nئەوەیە جیهان ریسوا بکات!\nلە بەشێکی دیکەی سوریالی و هونەریدا، نووسەر هەرێمی (نێرگزان) دەکاتە هێمایەک بۆ جیهانێکی تایبەت، کە لە جیهانی کۆمۆنەی سەرەتایی و جۆرە رژێمێک دەچێت کە کۆمەڵە بەهایەکی تایبەتی تێدا بێت کە بە نۆرم و بەهاکانی مرۆڤەوە، بە تایبەتی هی ئێستا نامۆ و غەریبن. جیهانێکە زانست و ناسین و بیرکردنەوە لە پێناو قازانج و بەرژەوەندی ماددیدا نییە. بەڵکو لە پێناو راگرتنی ژیانە لە سەر هەندێ بنەمای تایبەت کە ئەو بنەمایانە وا دەکەن ژیان بێ تەرازووی باشی و خراپی و ئەخلاقێکی دینی یان سیاسی یا کۆمەڵایەتی باو بێت. ژیان لەوێدا وەک گۆمێکی مەنگ وەستاوە، کات و دینیان نییە، سستەمی پەروەردەیی و بازاڕ و شەڕ و شۆڕیی رۆژانەیان نییە.\n(میخۆ) ماوەیەکی درێژ دەمێنێتەوە و وەک کەسێکی بێ (یادەوەری) و هەقایەت و گێڕانەوە و زمان و وشە دەژیەت. تا کەسێک بە ناوی (میکاو) دێت و ئەو جیهانە وەستاوە تێکدەدات!\nهەرێم دەکەوێتە خۆ ئامادەکردن، بۆ گرتن و کوشتن و سووتاندندن، سووپا دروست دەکەن، چەک ساز دەکەن، شەڕ و فەرتەنە وکوشتن و بڕین دێتە ئاراوە و مێژووی مرۆڤایەتی بە خوێن سوور دەبێتەوە.\nئەمجارەیان مرۆڤەکان، لەگەڵ شوفێرێکدا سەر دەکەون، بەرەو دوورترین (شار) رێگە دەگرن، وەک ئەوەی دڵشاد کاوانی پێمان بڵێت، ماندوو بووین لەم هەموو شەڕ و خوێنڕشتنی بەربەرییانە، لەم ژیانە سەرەتایە وەحشیگەرییە و با بەرەو (شارستانی)و جیهانێکی ئازاد و سەرفەراز بچین، هەر چەند دووریش بێت، ئەم بێڕێزییە بەجێبێڵین و روو بەرەو بەهاکانی شار و شارستانی بڕۆین. بەڵام تۆ بڵێی لەم\nشارستانییەدا چی چاوەڕێی مرۆڤەکان بکات؟!\nدوای دامەزراندنی ئەم بنەماڵەیە بەم فرە دینی و رەنگی و دەنگییەوە، کە هەر منداڵە و لەسەر دینی دایکی خۆی دەمێنێتەوە و میری میرانیش وەک کەسێکی بێدین،(ئاسۆییەکی کراوە) بۆ تێکەڵبوون و ئاوێتەبوونی کەس و رووداو و مێژووی خوێنی مرۆڤ بە یەکدییەوە.\n(مەلا خدر، ماخە، قریاقۆس و ئەلیکترا)، ئەو چوار کەسانە کە هەر یەکەیان رەمزی دینێکن و لە یەک بنەماڵەن. هەر یەکەیان غەریبانە تووشی جۆرە ژیانێک دەبێت. مەلا خدر کوڕەکەی کە (شێمرازە) لە شاری فومەن بەجێدێڵێت، شێمراز رێگەی (عیرفان) دەگرێت و لە ئاییندەدا دەبێتە خاوەن تەریقەت و موریدی تایبەت بە خۆی دەبێت. (میخۆی کوڕی ماخەیش) دەگاتە شاری فومەن و شێمراز دەبینێتەوە. میخۆ دەبێتە رەمزێک بۆ مرۆگەلی یاخی و خۆپیشاندەر و دواتریش ون دەبێت. (ئۆدیب) وەک وەچەی (ئەلیکترا) و (تۆماسی عەفلەق) وەک وەچەی (قریاقۆس) دەکەونەوە. ململانێی وەچەکانی پێشوو و پێشووتریش لەگەڵ ئەمانیشدا درێژ دەبێتەوە. وەک میخۆ دەڵێت:\n(مێژوو خۆی دووبارە دەکاتەوە). تا دەگاتە (نارسیس و بێزەواڵ و مێناز).تا ئێرە ئەمانە رووداوگەلی گرنگی بەشی یەکەمی ئەم رۆمانەن و لە ژێر ناوی پەتای دەنگ نووسراون. لێرەوە رۆمانەکە بۆ ئاستێکی تر بە ناوی (چێژی خوێن) دەگوازرێتەوە.\nتا ئێرە کۆمەڵێ ناو و رووداوی توند و وڕووژێنەر بۆ هەست و بیرکردنەوە روودەدەن، کە وادەکات رۆمانەکە لە رێی رووداوگەلێکەوە بەردەوام خۆی تازە و درێژ بکاتەوە، دەرفەتی وەستان بە خوێنەر نادات. ئەم رۆمانە لەو جۆرانەیە کە دەچێتە خانەی ریتمێکی خێرا و پشتئەستوور بە روودان. نەوەک رامانکردن و رووچوونە نێو بیرکردنەوە. مەبەستم لێرە تەکنیکی رۆمانەکەیە، نەوەک ناوەڕۆکەکەی\nکە وا دەخوازێت تۆ بەردەوام لەگەڵ رووداوەکان بڕۆیت و نەوەستیت و بیر لە پشت رووداوەکان نەکەیتەوە، ئەوەی لە رووداوەکانەوە دیارە، رووە ماددییەکەیەتی کە زۆر زەق و ئاشکرایە، دواتر کە کتێبەکە دادەخەیت دەتوانیت بە شێوەیەکی دیکە تەماشای رووداوەکان بکەیت و لە پشتەوەی زمانی کەس و کارئەکتەرەکان ورد ببیتەوە و بە دیرۆک و رەوشی مرۆڤ لێرە و لەهەر شوێنێکی تری ئەم جیهانەی ببەستییەوە و لە چارەنووس و قەدەری میللەتان و مرۆڤەکان رابمێنیت. پرسیاریش بکەیت و بڵێیت بۆ؟ هۆکارەکان چین و لە پێناو چی مرۆڤ وا تڕۆ دەکرێت؟!\nئۆدیبی وەچەی ئەلیکترا بە وێنەیەکی نوێی ئەوپەڕی هیچی و عەبەسیبوونی ژیانێکی تاڵ، لە (بەندیخانە)دا، بە (میخۆ) لە وێنەی (خاوەکێش)دا دەگاتەوە، کە ئەویش دیسان وێنەیەکی سوریالییە بۆ مێژووییەکی هیچ و پووچ و عەدەمییەکی وێرانکار.\nئەم سوریالییەتییە لە ناوچەی (سوڕەش) بەردەوام دەبێت و خوێنەر دەکەوێتە نێو بازنەیەکی شەڕ و تاریکی و نائارامی، جیهانی مافیا و بکوژان و مرۆڤخۆران، جیهانی بێهۆشی و مەستی و زۆرزایەندی و چەقۆوەشاندن و کوشتن و تەرمی بۆگەنکردوو، جیهانی تاوان، مێشکی وڕو کاس، لە سوڕەشدا نێو چاوانی مرۆڤ و جیهان ژانی گرتووە.\nمرۆڤ بێ ماڵ و مەئوا دەبێت، جیهان لە بێدەنگیدا ختم دەبێت، مزگەوت و کلێسا و قوتابخانە و بازاڕ و میوانخانە و چێشتخانە و نەخۆشخانە و تەواوی شوێن و کەسەکان لە بێدەنگییەکی گەورەدا دەخنکێن. کەس قسە ناکات، کەس دەنگ هەڵنابڕێت و وشە و زمان نامێنن، بە نەمانی وشە روحی بوون و مرۆڤ ون دەبێت. ئەگەر زمان ماڵ یا روحی بوون بێت، ئەوا جیهانی ئەم رۆمانە دەکەوێتە نێو بۆشاییەکی گەورەی روحییەوە. ئەوەی نارسیس لەم بێدەنگی و بێ روحییە دەرباز دەکات، یەک شتە، کە ئەویش (کتێب)ە. لێرەدا (کتێب) دەبێتە گرێیەکی سەرەکی لە رۆمانەکەدا، وەک پێشتریش بینیمان کە نامە و نووسین و وشە رۆڵێکی گەورەیان هەبوو لە گێڕانی\nرووداو و پێشهاتەکان و ئەنجامەکان، لێرەشدا کتێب و وشەگەلێکی کاریگەرتر دەبینن لە بەڕێوەبردنی ژیان و جیهاندا.\nرێگەی راستی، رێگەیەکی سەخت و دژوارە، جەنگەڵستانە، رێگەی گرتن و خنکاندنە، پڕە لە بۆمب و ژەهر و بەردەباز. نارسیس دەبێتە موریدی حەقیقەت و دەروێشی رازەکان. رێگەکان دەگرێت تا لە هەرێمی نێرگزان راستی بدۆزێتەوە. لێرەدا دەبینین رۆماننووس، لە رێی (شێمراز)ەوە، گێڕانەوەی دینی دەکاتە رێنوێن و رێبەری ئەو رێگەیە، وەک ئەوەی دین تاکە سەرچاوەی راستی و زانین بێت. هەروەها لە هەرێمی نێرگزاندا بۆ جاری دووەم دووپاتی تاقیگە و زانست دەکاتەوە وەک رێگەیەک بۆ راستی و زانین و ناسینەوەی کەس و چیرۆکەکان. نووسەر دوو پێشبەریمان دەداتێ بۆ پەیبردن بە راستی بەڵام هەردووکیشیان سەرناگرن، هەردوو رێگەکە مرۆڤ\nلە قوڕ دەچەقێنن! هەموو زانا و دانا و پیر و شێخەکان دەستەوەستانن! دواتر ئەوەی کۆدی نهینییەکان دەکاتەوە، کتێبە، وشەیە، نووسینە کە رێ لە خۆکوشتن دەگرێت!\nرووداوەکان، کارئەکتەرەکان و موریدانی راستی بە نێو توندوتیژی و عەدەم و عەبەسێکی گەورەدا تێدەپەڕن، ژیان وەک تابلۆیەکی سوریالی، شێواو و ماندوو بێزارکەر، کە تێیدا هەم شوێن و هەم زەمەن تێکشکاوە. جووڵەی جیهان لە جووڵەیەکی خوێناویی و کوشتن و لە نێوبردن و وەحشیگەرییەکی بێ وێنەدا دەسووڕێتەوە.دەسووڕێتەوە و دووبارە دەبێتەوە!\nتاکە شتێک لەم عەدەمەدا مرۆڤی سەرگەردان و شوانی راستی دەربێنێت، وشەیە! بۆیە دەتوانین بڵێین (بە رێگاوە) بەرگری لە وشە دەکات، لە نووسین وەک هونەر، هونەرێک کە دەتوانێت مرۆڤ بەرەو راستی ببات.\nلە کۆتایی ئەم خوێندنەوەیەدا، دەستخۆشی لە رۆماننووس (دڵشاد کاوانی) دەکەم، پیرۆزبایی لە رۆشەنبیری کوردی دەکەم کە رۆماننووسێکی نوێی تێدا لە دایک بوو.بە رێگاوە، رۆمانێکی سەرکەوتووە، زمانەکەی زەنگین و بزۆز و چالاکە، کۆمەڵێ ناو\nو زاراوەی خۆماڵی و کرمانجی و ناوچە و شوێنەکانی تری کوردستانی بەکارهێناون و هەر هەمووشیان لە جێی خۆیان داندراون! رووداوەکان توندوتیژن، خوێناوین، سوریالین، عەدەمی و عەبەسین، بنەمایەکی فەلسەفی و دینی و سۆفیگەرییەکی تەنک لە گەڵ رووداوەکاندا خۆیان ئاوێزانی زمانەکە دەکەن. بە شێوەیەکی گشتی بنەماکانی رۆشەنبیری کوردی ئاشکرا دەکات. شێوازی بیرکردنەوە و رەفتار و سەودای چەندین وەچە، لە چەندین دەمی جیاواز و هاوشێوەدا. لە رووی تەکنیکەوە لەهەندێ شوێندا ئاکشن و ڤیکشنی سینەمایی، لەهەندێ شوێنی تردا گێڕانەوەی دینی، لەهەندێکی تردا کەشیی حەکایەت و گێڕانەوەی خۆماڵی، بوونەتە زمانگۆی بڕگە و بەشەکانی رۆمانەکە.\nپێکەوە بەستنەوەی کەس و رووداوەکان، دیققەتکردنی دەوێت لە ناوەکان و کەسیێتییەکان. ئەگەر نا بە سرکی لە بن دەستت دەردەپەڕن، بۆ خۆم ناچاربووم دووجار رۆمانەکە بخوێنمەوە تا مێژووی کەسایەتییەکان لێکهەڵاوێرد بکەم. چونکە ناوەڕۆک و شێوازی رووداوەکان پێکدەچن، کەسەکان هەمان کەسایەتین لە دیرۆک و دەم و شوێن و جێی جیاوازدا. بۆیە بێ دیققەتکردن هەندێ سەرەداوی کەس و رووداوەکان لەدەست دەردەچن.\nPrevious کتێب/ سیمۆلۆجیای گوتار … غازی حەسەن\nNext بەرجەستەکردنەوەی سۆشیالیزم وەک بەدیلێکی واقعی بۆ ئەم هەرێمە ئەرکی هەر ئێستامانە … نادر عبدالحمید\nخه‌ونه‌كه‌ی تاڵه‌بانی بوبه كابوس … كاروان ته‌یب\nپەرداخە ئاوەكەی توركیا مەخۆنەوە.. هەندرێن شێخ راغب\nبودجەی ٢٠٢١ – .. نەوزاد بەندی\nخەوی پساوەی قەندیل _ کەریم کاکە\nFeb 27, 2017\tClosed\nبەرەو بەغدا بكەونەوە ڕێ … ئەرسەلان مەحمود\nمێزگردێک لە ژێر سەردێڕی: کڕۆنا واوەتر لە نەخۆشی و بەرفراوانتر لە قەیرانی تەندروستی\nخەون و کۆلارە.. عەلی حەمەڕەشید\nڕۆشنبیری دووڕویی …. ئاسۆکمال


NRT TV | جیهان | تەقینەوەیەکی دیکە لە ئێران روویدا\n6796 جار خوێندراوەتەوە\nبەڕێوەبەرایەتی ئاگرکوژێنەوە لە ناوچەی کاویانی پیشەسازی لە باکوری رۆژهەڵاتی ئێران رایگەیاند، تەقینەوە لە یەکێک لە کارگەکانی بەرهەمهێنانی شلەی گازی لەقوتونراو لە شارەکە روویدا و هیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتووەتەوە.\nجەواد جەهاندۆست بەڕێوەبەری ئاگرکوژێنەوەی ناوچەی کاویانی پیشەسازی رایگەیاند، تەقینەوەیەک بووەتە هۆی کەوتنەوەی ئاگر لە یەکێک لە خەزێنەکانی کارگەی پێترۆنەفت، کە تایبەتە بە بەرهەمهێنانی شلەی گازی لە قوتونراو و توانای سوتانی هەیە، لە ناوچەی کاویانی پیشەسازی کە ٧٥ کیلۆمەتر لە شاری مەشهەدەوە دوورە.\nئاژانسە هەواڵییەکانی ئێران بڵاویانکردەوە، لە ئەنجامی تەقینەوەکە، چەندین زیان بەر کارگەی پێترۆنەفت و کارگەیەکی دیکەی تەنیشتی کەوتووە، بەڵام هیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتووەتەوە.\nلە ماوەی رابردوودا زنجیرەیەک تەقینەوە لە تارانی پایتەختی ئێران ڕوویانداوە و بەپێی زانیارییەکانی رۆژنامەی نیویۆرک تایمزی ئەمریکیش، تەقینەوەکانی ئەم دواییەی بنکە سەربازی و ئەتۆمیەکانی ئێران لەلایەن ئیسرائیل و بە ئاگاداری ئەمریکا ئەنجامدراون.\nرۆژنامەکە لە راپۆرتێکدا لە زاری بەرپرسانی باڵای ئەمریکیەوە بڵاویکردووەتەوە، تەقینەوەکەی ماوەی رابردووی رۆژهەڵاتی تاران کە بنکەیەکی سەربازی کردبووە ئامانج و تەقینەوەکەی وێستگەی ئەتۆمی نەتەنز لە ئەسفەهان لەلایەن ئیسرائیلەوە کراون و ئەمریکاش ئاگاداربووە.\nراشیگەیاندووە، بە پێی خەمڵاندنی بەرپرسانی هەواڵگری ئەمریکا و ئیسرائیل بەهۆی ئەو زیانانەی لە ئەنجامی تەقینەوەکە بەر وێستگەی نەتەنز کەوتووە، لانیکەم بەرنامەی ئەتۆمی ئێران بۆ دوو ساڵ دوادەکەوێت.\nهەرچی بەرپرسانی تارانن بە فەرمی تا ئێستا هیچ لایەنێکیان بە هێرشکردنەسەر دامەزراوەکانیان تۆمەتبار نەکردووە، بەڵام بەشێک لە میدیاکانی ئەو وڵاتە بە ناڕاستەوخۆ ئاماژەیان بە رۆڵی ئیسرائیل و وڵاتانی رۆژئاوایی دابوو لەو هێرشانە.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی قسەکردن کاتی دەست نوێژ ھەلگرتن چییە ؟\nسەردێری پرسیار: حوکمی قسەکردن کاتی دەست نوێژ ھەلگرتن چییە ؟\nبەرواری دانان :2018-10-31 کۆدی پرسیار:760\nپرسیار // حوکمی قسەکردن کاتی دەست نوێژ ھەلگرتن چییە ؟\nوەڵام // جیاوازی ھەیە لەنێوان زانایان دوو وتە ھەیە :\nیەکەم : ھەندێک زانا دەلێن مەکرھە " باش نییە " قسە بکەیت کاتی دەست نوێژ ھەلگرتن ، بەلگە :\n(١) عن عثمان بن عفان أنه توضأ بالمقاعد، والمقاعد بالمدينة حيث يصلى على الجنائز عند المسجد، فغسل كفيه ثلاثًا ثلاثًا، واستنثر ثلاثًا ثلاثًا، وغسل وجهه ثلاثًا، ويديه إلى المرفقين ثلاثًا، ومسح برأسه ثلاثًا، وغسل قدميه ثلاثًا، وسلم عليه رجل، وهو يتوضأ، فلم يرد عليه حتى فرغ، فلما فرغ كلمه معتذرًا إليه، وقال: لم يمنعني أن أرد عليك إلا أنني سمعت رسول الله - صلى الله عليه وسلم - يقول: ((من توضأ هكذا، ولم يتكلم، ثم قال: أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأن محمدًا عبده ورسوله، غفر له ما بين الوضوءين)) سنن الدارقطني (1/ 92). ضعیف جدا .\nدووەم : ھەندێک زانای تر دەلێن دروستە قسە بکەیت بێ کەراھەت ، بەلگە :\n(١) ھیچ بەلگە لە قورئان و سونەت نەھاتوون بۆ کەراھەت ، کەواتە ئەسڵ وایە دروستە .\n(٢) 68) ما رواه البخاري، قال: حدثنا إسماعيل بن أبي أويس قال: حدثني مالك بن أنس، عن أبي النضر مولى عمر بن عبيدالله، أن أبا مرة مولى أم هانئ بنت أبي طالب أخبره، أنه سمع أم هانئ بنت أبي طالب تقول: ذهبت إلى رسول الله - صلى الله عليه وسلم - عام الفتح، فوجدته يغتسل وفاطمة ابنته تستره، قالت: فسلمت عليه، فقال: ((من هذه؟))، فقلت: أنا أم هانئ بنت أبي طالب، فقال: ((مرحبًا بأم هانئ))، فلما فرغ من غسله، قام فصلى ثماني ركعات ملتحفًا في ثوب واحد... الحديث. ورواه مسلم.\nئەم فەرموودە بەلگەیە کە قسەی کردووە کاتی خۆ شۆردن ، وە دەست نوێژیش وەک خۆشۆردنە .\nئیمام النووی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( سونەتەکانی دەست نوێژ ، ...... قسە نەکردنە ئەگەر پێویست نەبێت .\nقاضی عیاض نقلی کردووە لە شەرحی مسلم : زانایان پێیان مەکروھ بووە قسە کردن کاتی دەست نوێژ و غوسل ، ئەم نقل کردنە باسی ئەوەیە کە تەرک کردنی باشترە ، ئەگەر نا ھیچ فەرموودە جێگیر نەبوون بۆ نەھی کردنی ، ناوترێت مەکروھە ئیلا بە مانای تەرک کردنی لە پێش ترە . )) " المجموع " (1/490 -491) .\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( قسە کردن کاتی دەست نوێژ مەکروھ نییە ، بەلام لە ڕاستی دا ئەوەی دەست نوێژ ھەلدەگرێت سەرقاڵ دەبێت ، چونکە ئەوەی دەست نوێژ ھەلدەگرێت دەبێت کاتێک ڕوخساری دەشوات بەئاگا بێت و ئامادە بێت بۆ جێ بەجێ کردنی فەرمانی خوا ، وە کاتی شوشتنی دەستەکان و مەسحی سەر و شووشتنی قاچەکان ، ئامادەی ئەم نییەتە بێت ، ئەگەر یەکێک دواندی و قسەی لەگەڵ کرد ، ئەم ئامادەییە دەپچڕێت و تەشویش دروست دەبێت لەسەری ، ھەندێک جار تووشی وەسواس دەبێت بە ھۆیە ، باشتر وایە قسە نەکات ھەتا دەست نوێژ تەواو دەکات ، بەلام ئەگەر قسەی کرد ھیچی لەسەر نییە . )) " فتاوى نور على الدرب لابن عثيمين " .\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( نەخێر ھەڵەیە ، قسە کردن کاتی دەسی نوێژ دەس نوێژ بەتال ناکات ، سوپاس بۆ خوا ئەگەر قسە بکات لەگەڵ کەسێک و دەست نوێژ ھەلبگرێت ، ئەگەر دەست نوێژ تەواو بوو ، ئەگەر دەست نوێژی شەرعی بوو ئاوی لە دەم و لووتی وەردا و ڕوخساری شووشت دەستەکانی شووشت ھەتا ئەژنۆ و مەسحی سەر و گوێی کرد و قاچەکانی شووشت لەگەڵ گۆزینک ، ئەوە دەست نوێژی دروستە ئەگەر قسەش بکات ، ھیچی تێدا نییە بۆ قسە کردن بەلێ . )) مجموعە الفتاوی .\nپوختەی وەلام زانایان :\n(١) دەست نوێژ بەتاڵ نابێت بە قسە کردنی لە کاتی دەست نوێژ .\n(٢) ھەر کەسێک قسە بکات کاتی دەست نوێژ تاوانبار نابێت ، چونکە جیاوازی نێوان زانایان لە کەڕاھەت و دروستی دایە .\n(٣) وتەی ڕاست دروستە قسە بکەیت کاتی دەست نوێژ بێ کەراھەت ، چونکە ھیچ بەلگەی ڕاست نەھاتوون بۆ کەراھەت .


04:42 - 10/05/2021 172 جار خوێندراوەتەوە\nلە قووڵایی داستانی گیلگامێشەوە بۆ چیرۆكە سیحراویەكانی هەزارویەكەشەوە و بۆ تەكنیكەكانی بۆرخیس و جادوی ماركیز و تەنزەكانی عەزیز نەسین و جیهانە ڕەشەكەی كافكا و شیكاریەكانی دۆستۆیڤسكی بۆ ڕۆحی تاك و تێڕامانەكانی حسین عارف بۆ شار و مرۆڤ و زۆر نووسەری تریش بە كۆن و نوێیانەوە ئەو تێڕامانە هەیە كە مانا بۆ خۆی دانا بڕێت لە دەق، لە دەرەوەی ماناكانی دەق هیچ شتێك وەكو نووسین نابێتە دەقی زیندوو یان دەقی ئەدەبی، لەمەدا دونیای ئەدەب دابەش دەبێت بەسەر دوو كایەدا كایەیەك: بۆ مانەوەی ئەو دەقانەی كە مانا تێیاندا لە نێوان خوێنەراندا بە جیاوازی ڕۆژگاریانەوە هەمیشە دەبێتە جێگای باس و گرنگی پێدان لە جیهانی ئەدەبدا و تێڕامان لەم دەقانەدا بۆ مانا دەبێتە شایەتی زیندبوونی ئەو دەقانە و خوێنەران ناتوانن بەبێ شیكاری ئەم مانایانە دەقەكان فەرامۆشبكەن و هەمیشە لە قووڵایی ئەو مانایانەدا بەرەو سەرسامی دەچن. بە دیوەكەی تریشدا ئەو دەقانەی كە ڕەنگە زۆر زۆربن لە جیهانی ئەدەبدا، زۆر زوو لە بیر خوێنەران دەچنەوە و دەچنە گۆڕستانی كتێبە مردووكانەوە چونكە هیچ مانایەك لەلای خوێنەران وەكو ماناكانی دەق بەجێناهێڵن.\nبۆ ئەوەی نەكەوینە ناو (وشە بەتاڵەكان)ی چیرۆكەوە و لەمەدا لە چیرۆك دانەبڕێین، گرنگە ئێمە بزانین دیوەكەی تری چیرۆك چییە، لەم دیوەدا چی هەیە كە ئێمە بخاتە ناو قووڵاییەوە بۆ دەقەكە؟ خۆ ڕەنگە ئەم دیوە بە زۆركەس با خوێنەر و نووسەریش بن بە ئاسانی كەشف نەكرێت، چونكە ئەمانە بەس بە ڕووكەش دەق دەخوێننەوە و لە ماناكانی دەقی مرد و زیندوو تێناگەن. لە دیوەكەی تری چیرۆكدا كە گەڕانە بە شوێن مانادا، لەو شوێنەدا كە هەمیشە نادیارە و پڕە لە وێنە و مانا بە جیاوازی لێكدانەوەی خوێنەرانەوە، ئێمەی خوێنەر دەبێت گرنگی بە ئەم لایەنە ونبووە بدەین نەك ئەو وەهمەی كە نووسەرەكەی پێی وایە داهێنانی كردووە، ئەگەر خوێنەران شوێن ئەم وەهمە كوشندەی گەلێك لە نووسەران بكەون و بە قسەی خاوەنی دەقەكان بكەن، كە وەكو خۆیان دەڵێن ئاواو ئاوا داهێنانیان كردووە لە دەقەكانیاندا ئەمە دەبێتە مەرگی خوێنەریش، بەبێ گەڕانەوە خوێنەران خۆیان بۆ خوێندنەوەیەكی وردی ماناكانی دەق و قووڵایی ڕۆحی پاڵەوانەكانی ناو دەقەكان ئەوا ئەم خوێنەرانەش تووشی جۆرێك لە مەرگی خوێندنەوە دەبن، وەكو چۆن دەقی مردوو هەیە ئاواش دونیا پڕە لە خوێنەری مردوو، كە زۆركات ئەم خوێنەرە مردووە بۆتە تێكدانی بواری خوێندنەوە و بە لادابردنی دەقە زیندووەكان لە دونیای دەبدا. جێگای داخە زۆركات ئەم خوێنەرانە خۆیشیان بە نووسەر دەزانن، بەڵام ئەوەی لێی تێناگەن ماناكانی دەق و نەگەڕانەوەیانە بۆ ئەو پانتایەی كە دەق تێیدا دەژی، ئەمانەش دەچنە خانەی خوێنەری كتێبە مردووەكانەوە.\nپانتاییەكی هێجگار فراوان دێتە ڕێگەی چیرۆكنووس لەكاتی نووسینی دەقدا، لەم پانتایەدا مانا كاری خۆی دەكات، ئەوەی چیرۆك و چیرۆكنووس وێراندەكات و دەیخاتە حالەتی شپرزەییەوە جگە لە مانا هیچی ترنییە، مانا دیوە ترسناكەكەی هەموو دەقێكە، گەمە كوشندەی دەق لێرەوە دەگاتە لای خوێنەران، ئەو دەلالەتانەی دێنە ڕێگەی چیرۆكنووس بۆ خۆیان دەبنە هەڵگری كاتی زیندوبوون یان مەرگی چیرۆكەكە، لەمەدا دیوەكەی تری چیرۆك دەردەكەوێت، ئەم دیوە لەسەر مانا و وێنە جیا جیاكان كاردەكات، هەر چەندە مانا دەكەوێتە دەرەوەی دەقەكە لەلای بەشێك لە خوێنەران و ئەوە ئەوانن كە دەزانن ئەم مانایانە دەچنەوە سەر چ مانایەكی تر لەلای خۆیان، چونكە هەموو خوێنەرێكی باش كار لەسەر شیكاری ماناكانی ناو دەق دەكات بۆ تێگەیشتن لە دەقەكە. لێرەوە دیوەكەی تری چیرۆك ئەو بنەما ئاڵۆزەیە كە دەبێت چیرۆك تێیدا بە شوێن زیندووبوونی خۆیدا بگەڕێت، بە زیندووبوونی هەموو چیرۆكێك بۆ گەیشتن بە قووڵایی مانا چیرۆكنووسەكە خۆی لە شكست ڕزگاردەكات، هەموو شكستێك بۆ خاوەنی دەقەكە لەمەدا دێتە پێشەوە كە دەزانێت دەق بەبێ مانا چی بە دەق دەگەیەنێت و چی بە خوێنەران دەڵێت.\nبە جۆرێكی تریش خوێندنەوەی دەق یان كەشفكردنی دیوەكەی تری چیرۆك، دۆزینەوەی مانایە، نەك خوێندەوەی دێڕەكان یان وردبوونەوە لە پاڵەوانەكان، بەمەش لە دەرەوەی مانا هیچ دەقێك نابێتە دەقی گرنگ و بە بەها، بۆیە زۆركات چیرۆكەكان دەبنە گۆڕستانی پاڵەوان و نووسەرەكانیشیان چونكە نووسەرەكەی دەرەقەتی ئەوە نایەت كار لەسەر مانای بكات، وشیاری ئەوەی نییە لە كوێدا مانا لە دەقدا بەكار بهێنێت، چۆن چۆنی مانایەك لەناو دەقەكەیدا بۆ ئێمەی خوێنەران بەرجەستەبكات، نەهاتووە گەمەیەكی پڕ بەها‌و مانادارانە لە ناو دەقەكەیدا بكات تا خوێنەران دواتر بە جۆرێكی تر دیوەكەی تری چیرۆكەكەی بخوێننەوە، ئەوە مانایە خوێنەر و پەڵەوانی ناو چیرۆكەكە لە قووڵایی دێڕەكاندا بەیەك دەگەیەنن نەك شتێكی تر، ئیتر لێرەوە تێدەگەین هیچ وێنە و ناوێك بەبێ مانا چیرۆكەكان لە مردن ڕزگارناكەن، كتێبەكە ناكاتە كتێبێكی زیندوو، هەر ئەمەیە كە زۆركات لە نەزانی چیرۆكنووسێكەوە سادەی چیرۆك بەلا ڕێدا دەبرێت، گرنگی سادەی لەوەدایە مانا ئەم سادەییە بگەیەنێتە قووڵایی نەك ئەو دێڕانەی كە بوونەتە ڕۆحی مردووی دەقەكە... سادەی دەق لە ژێر ناوی مانادا دەبێت ببێتە ئەو گوتارەی كە تا زەمەنێكی زۆر لەلای خوێنەران دەنگ بداتەوە... بەمەش داهێنان لە دەقدا لە گەیاندنی مانادایە نەك لە كتێبێكی مردوودا.


گۆڕانی کۆمەڵایەتی - College of Basic Education\nposted Jun 11, 2016, 11:55 AM by Adil M. Noori [ updated Jun 11, 2016, 12:19 PM ]\nو: د. سەمەد ئەحمەد(*)\nچەمک و پێناسە:\nگۆڕانى کۆمەڵایەتى پرۆسەیەکى درێژخایەنى مێژووکردى لەسەربەخۆیە. بریتییە لەگواستنەوەى کۆمەڵگا لەدۆخێکەوە بۆ دۆخێکى تر لەکات و شوێنێکى دیاریکراودا.\nمەرج نییە هەمیشە گۆڕانى کۆمەڵایەتى پێشکەوتن و بەرەوپێشچوونى کۆمەڵایەتى بەدوادابێت. ئەگەر ئەوگۆرانە بوو بەماوەى پێشکەوتنى کۆمەڵگا، ئەوا بەگۆڕانێکى باش و شیاو دادەنرێت، بەڵام بەپێچەوانەوە ئەوا بەگۆڕانێکى خراپ و نەشیاو دادەنرێت.\nگۆڕانى کۆمەڵایەتى ئاماژەیە بۆ گۆڕان لەبونیادى دامودەزگاو دامەزراوە کۆمەڵایەتیەکانى وەک خێزان، دامودەزگاکانى پەروەردەو فێرکردن، سیستمى سیاسى، سیستمى کارگێڕى و... هتد. مەبەستیش لەگۆڕانى بونیادى کۆمەڵایەتى کارلێکى نێوان تاکەکان و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانە کە پێوەرە کۆمەڵایەتیەکان زاڵە بەسەریاندا و دەیانبات بەڕێوە بۆئەوەى بزانرێت ئەو گۆڕان لەچ ئاستێکدایە؟ بەڵام گۆڕان لەدامودەزگاکانى کۆمەڵگادا بەگشتى وەک ئامانجێکى تایبەتى بریتیە لەگۆڕین لەسەر ئاستى دەزگا کۆمەڵایەتى و سیاسیى و ئابورى و ....هتد یەکانە. بەکورتى بڵێین گۆڕانى کۆمەڵایەتى بەمانا فراوانەکەى بریتیە لەپرۆسەى نوێبوونەوەى بونیادى کۆمەڵگە لەسەر ئاستى کۆمەڵایەتى و سیاسى و کەلتورى و ڕۆشنبیری..\nهۆکارەکانى گۆڕانى کۆمەڵایەتى\nچەندین هۆکار هەن کەرۆڵیان هەیە لەپرۆسەى گۆڕانى کۆمەڵایەتیدا، دیارترینیان ئەمانەن:\n1. ژینگەى سروشتیى:\nژینگە کاریکەرى ڕاستەوخۆى هەیە لەسەر بونیادو سروشت و پێکهاتەى هەرکۆمەڵگەیەک، لەڕوى کەلتورى و رۆشنبیرى و کۆمەڵایەتییەوە.\nتوێژینەوەکان ئەوەیان سەلماندووە کە هەڵکەوتەو ژینگەى جوگرافى رۆڵى هەیە لەپێگەیاندنى کۆمەڵایەتى و سیاسیدا. ئەوە سەلمێنراوە کە دانیشتوانى ناوچە گەرمەکان ژیرترو چالاکترن لەکارو رەفتارى رۆژانەدا. لەلایەکى تریشەوە ئەو وڵاتەى کە سنورى دەریایى هەیە، پرۆسەى بازرگانى و چالاکى ئابوورى زیاترو باشتر و ئاسانتر تیایدا بەڕێوەدەچێت.. ئەمانە دەبنەمایەى ئەوەى کەئەو کۆمەڵگەیە ئەگەرى پێشکەوتن و کرانەوەى بەڕوى دنیاى دەرەوەدا زیاتر بێت لەو وڵاتانەى کەسنورى ئاوییان نییە و پرۆسەى بازرگانى و چالاکى ئابوورى تیایدا قورس و گرانە، کە دەبێتە مایەى ئەوەى دابڕاوبن لەوڵاتانى ترو بەداخراوى بمێننەوە، دواجاریش ئەمە دەبێتە مایەى ئەوەى کەئەو کۆمەڵگەیە بەئاسانى گۆڕانیان بەسەردانەیەت، یان پرۆسەى گۆڕان تیایاندا دوابکەوێت. جگە لەمانە، هەندێجار دیاردە سروشتیەکانى وەک لافاو و بومەلەرزە و بورکان دەبنە مایەى ئەوەى کەدانیشتوانى ئەوناوچانە بەناچارى زێد و ماڵ و شارى خۆیان بەجێبهێڵن و کۆچ بکەن بۆ ناوچەیەکى تر . هەندێجاریش وشکەساڵى و بێبارانى، هاوڵاتیانى ناوچەیەک ناچار دەکەن کە ئەوشوێنە جێبهێڵن و بەرەو ناوچەیەکى ئاوەدان کۆچ بکەن. لەڕێگەى ئەم کۆچەوە تێکەڵاوى کەلتورەکان دروستدەبێت کەدەبێتە مایەى گۆڕانى بونیادى کۆمەڵایەتى کۆمەڵگە جیاجیاکانى دنیا.\nکە سێ بوار لەخۆ دەگرێت:\nڕ. قەبارەى گشتى ژمارەى دنیشتوان لەکات و شوێنێکى دیاریکراودا.\nب. پێکهاتەى دانیشتوان لەڕوى رۆشنبیرى و خەسڵەتى کەسێتى و تەمەن و رەگەز و ئاستى خوێندەوارى و پێکهاتەى ئاینى و مەزهەبى و چالاکى سیاسى و ئابوورى و سروشتى و پێکهاتەى ژن و ژنخوازى و ...هتد.\nج. بڕى زیادبوونى ژمارەى دانیشتوان، کە سێ فاکتەر رۆڵى تیادا هەیە، کە بریتین لە:\n1. رێژەى لەدیکبوون.\n2. رێژەى مردن.\n3. رێژەى (کۆچ) کردن.\nتوێژینەوەکان ئەوەیان سەلماندووە کە زۆرى و کەمى لەڕادەبەدەرى ژمارەى دانیشتوان دەبێتە مایەى تێکچوونى ژیانى کۆمەیەتى. ئەو گەلانەى کە ناهاوسەنگییان هەیە لەنێوان زۆرى ژمارەى دانیشتوان و کەمى دەرامەت و پێداویستى رۆژانەدا، دۆخى کۆمەڵایەتییان ناجێگر و دواکەوتووە.\nگۆڕان لەمجۆرە کۆمەڵگەیەدا زۆر سست و لەسەرخۆیە . هەروەها ئەو کۆمەڵگەیانەى کەبەهۆى کەمى دەرامەت و خراپى خۆراک و نەبوونى پێداویستى رۆژانەو نزمى ئاستى بژێوى بەهۆى نەخۆشى و دەردو پەتاو شەڕ وشۆڕ و جەنگە کاولکارییەکانەوە ژمارەى دانیشتوانیان رۆژ بەڕۆژ کەم دەبێتەوە، پرۆسەى گۆڕانى کۆمەڵایەتیش بەخاوى و سستى بەڕێوەدەچێت. بەڵام پرۆسەى گۆڕانى کۆمەڵایەتى لەو کۆمەڵگایانەى کەژمارەى دانیشتوانیان هاوسەنگە لەگەڵ پێداویستى ژیانى رۆژانەى هاوڵاتییەکانیاندا، پرۆسەى گۆڕان بەباشى بەڕێوەدەچێت.\n3. فاکتەرى ئایدیۆلۆژیاو بیرو باوەڕ:\nئایا گۆڕانى کۆمەڵایەتى بەرئەنجامى بیرکردنەوەو هۆشیارى مرۆڤە، یان هۆشیارى و بیرکردنەوە بەرئەنجامى گۆڕانى کۆمەڵایەتییە، ئەمە ئەو پرسیارەیە کە هەریەکە لە مارکس و هیگڵ، بەشێوەى جیاجیا هەوڵیان داوە وەڵامى بدەنەوە. مارکس پێیوایە کە گۆڕان بەرئەنجامى ململانێى چینایەتییە لەکۆمەڵگادا، لەئەنجامى ململانێى چینى چەوساوەو چینى چەوسێنەردا، هۆشیارى چینایەتى لە کۆمەڵدا دروستدەبێت، ئەمەش دەبێتە مایەى گۆڕانى کۆمەڵایەتى. بەپێچەوانەى مارکسەوە، هێگڵ پێیوایە کە گۆڕانى کۆمەڵایەتى بەرئەنجامى بیرکردنەوەو تێفکرین و هۆشیارى مرۆڤە، گۆڕانیش جگە لەبیرکردنەوەیەکى دروستى مرۆڤ هیچى دى نییە. سەبارەت بەم مەسەلەیە ، ناکرێت ڕۆڵى ئاینە ئاسمانییەکان بەهەند وەرنەگیرێت، چونکە هەریەک لەئاینى یەهودى و مەسیحى و ئیسلام ، رۆڵى دیار و کاریگەریان هەبووە لەسەر گۆڕان و نوێبوونەوەى بیروباوەڕى مرۆڤەکان، کەدواجار ئەم گۆڕانانە بوونە بەهەوێنى گۆڕان لەسەر ئاستى بونیادى کۆمەڵایەتى.\n4. رووداوە سیاسییە گەورەکان:\nروداوە سیاسیە گەورەکان هۆکارێکى ترى گۆڕٍانى کۆمەڵایەتین، ناهێڵن کۆمەڵگەکان لەدۆخى وەستاودا بمێننەوە. بۆنموونە، هەردوو جەنگى جیهانیى یەکەم و دووەم، ئەگەرچى دوو کارەساتى ماڵوێرانکەرى جیهانیى گەورەبوون، بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا، لەسەرئاستى کۆمەڵگەکانى جیهان گۆڕانى گەورەیان دروستکرد، چونکە هەریەک لەو جەنگانە نەخشەى سیاسى جیهانیان گۆڕى و بەشێوەیەکى نوێ داڕێژرایەوەو بووە مایەى دەرکەوتن و دروستبوون و سەربەخۆیى چەندین وڵات لەجیهاندا، کە دواجار ئەو سەربەخۆییانە گۆڕانى کۆمەڵایەتى گەورەیان دروستکردووە. بۆ نموونە ، لەگەڵ کۆتایى هاتنى جەنگى جیهانى یەکەمدا و لەگەلڕ داگیرکردنى ناوچەکانى ژێر دەسەڵاتى دەوڵەتى عوسمانیدا لەلایەن ئینگلیزەکانەوە ، چاپخانەو کەشتى دەریایى و فڕۆکەو ئۆتۆمبێل و زۆر داهێنراوى نوێى تر گەیەنرانە ئەوناوچانە، کە بوونە مایەى گۆڕانى کۆمەڵایەتى. هەروەها هەرەس و هەڵوەشاندنەوەى یەکێتى سۆڤییەت لەساڵى 1990 بووە مایەى چەندین گۆڕانى کۆمەڵایەتى و سیاسیى لەناوچەى قەفقازو جیهاندا، چەندین کۆمار کە سەر بەیەکێتى سۆڤییەت بوون، سەربەخۆیى خۆیان بەدەستهێنا.. جگە لەمانە لەگەڵ رووخانى رژێمى بەعس لەعیراق لەساڵى 2003 دا گۆڕانێکى دیار لە بونیادى سیاسیى کۆمەڵگەى عێراقیدا رویدا.\n5. داهێنانى رۆشنبیرى:\nکە سآ لایەن لەخۆدەگرێت :\nڕ. دۆزینەوەو ئاشکراکردن (الاکتشاف):\nوەک دۆزینەوەو ئاشکراکردنى کیشوەرى ئەمریکا لەلایەن (کۆڵۆمبس)ەوە کەبووە مایەى ئەوەى زۆرێک لەهاوڵاتیانى گەلانى ئەوروپا کۆچ بکەن بۆ ئەو کیشوەرە، لێرەوە کەلتورەکان تێکەڵاوى یەک بوون و کەلتورێکى نوێیان دروستکرد کە بریتییە لەکەلتورى کۆمەڵگەى ئەمریکى. ئەمە گۆڕانێکى گەورە بوو بەسەر زۆرێک لە کۆمەڵگاکاندا هات.\nمەبەست لەدروستکردنى هەموو ئەو ئامێرو کەرەستانەیە کە ئاسانکرارى بۆ مرۆڤ دەکەن لەکاربەڕێوەبردنى ژیانى رۆژانەدا. بۆنموونە، فرۆکە، ئۆتۆمبیل، کەشتى ئاسمانى و دەریایى، شەمەنەفەر و...هتد. هەموو ئەمانە گۆڕانێکى بنەڕەتییان لەژیانى کۆمەڵایەتى و پەیوەندى کۆمەڵایەتى کۆمەڵگەکاندا دروستکرد، کە بوونەمایەى ئەوەى هیچ کۆمەڵگەیەک وەکو خۆى نەمێنێتەوە.\nمەبەست لەبڵاوبوونەوەى بیروبۆچوونە فکرى و فەلسەفى و روناکبیرى و زانستییەکانى زانایان و فەیلەسوفان و بیرمەندانى جیهانە. بۆنموونە، نووسینەکانى ژانژاک رۆسۆ و مۆنتسکیۆ و ڤۆلتێر هۆکارى سەرەکى سەرهەڵدانى شۆڕشى فەرەنسا بوون کە گۆڕانێکى گەورەیان بەسەر بونیادى سیاسى و کۆمەڵایەتى کۆمەڵگەى فەرەنساو هەموو جیهاندا هێنا. ئەمە سەبارەت بە داهێنانە زانستییەکانى ئەدیسۆن و ئەنشتاین و فرۆید و ...هتدیش هەر راستە.\nتەکنەلۆژیا کە بەرئەنجامى شۆڕشى زانیارییەکانە، رۆڵى کاریگەرى هەبووە لەگۆڕانى کۆمەڵایەتى کۆمەڵگاکاندا. ئەمڕۆ کۆمەڵگەى مرۆیى لەسایەى تەکنەلۆژیاى نوێ و کۆمپانیاى فرەڕەگەزدا گۆڕانى گەورەى بەسەرداهاتووە، بەشێوەیەکە کە دەگورێت جیهان بووە بەگوندێکى بچکۆلە!\nکۆمەڵگاکان لەسایەى تەکنەلۆژیاو ئامێرەکانى گەیاندنەوە، کەمەبەست لە (مۆبایل و سەتەلایت و ئینتەرنێتە) هیچ شتێک بەشاراوەیى نەماوەتەوە، چونکە رۆڵى کاریگەریان هەبووە لەسڕینەوە و تێکشکاندنى سنوربەندى کەلتورەکانى دنیادا.\n7. سیستمى سیاسیى:\nیەکێکى تر لەو فاکتەرانەى کەتواناى گۆڕانى کۆمەڵایەتى هەیە، بریتییە لە سیستمى سیاسیى. مەبەست لەسیستمى سیاسیى، دەسەڵاتداران و کاربەدەستان و بڕیاربەدەستانە لەوڵاتدا. سیستمى سیاسیى لەهەموو کۆمەڵەیەکدا ئەرکە لەسەرى کە کەشێکى دیموکراتى سیاسیى لەبار بڕەخسێنێت بۆ ململانێى سیاسیى لەنێوان حزب و گروپە جیاجیاکانى کۆمەڵگادا، بۆئەوەى لەڕێگەى پرۆسەى هەڵبژاردنەوە تاکەکانى کۆمەڵگە بتوانن نوێنەرى خۆیان دیارى بکەن، دواجار ئەمانیش لەڕێگەى پرۆژەى خزمەتگوزارییەوە داخوازییەکانى کۆمەڵگە بهێننەدى. سیستمى سیاسیى رۆڵى هەیە لە بەرقەرارکردنى یاساو وەکیەکى تاکەکانى کۆمەڵگە بۆلێپرسینەوە لەسەرپێچى و کارى نایاسایى هاوڵاتییان. هەروەها گیانى لێبوردەیى و برایەتى و خۆشەویستى و ئینتیما بۆ وڵات و کۆمەڵگە زیاد دەکات.\nسیستمى سیاسیى رۆڵى گرنگى هەیە لەئاراستەکردنى تاکەکان بۆبەشداریکردن لەپرۆسەى سیاسى و پێگەیاندنى سیاسیدا. لێرەشەوە هۆشیارى سیاسیى و کۆمەڵایەتى و ململانێى دیموکراتى لەوڵاتدا بەرقەرار دەبێت و کۆمەڵگەش بەرەو گۆڕان و نوێبوونەوەو کرانەوە دەچێت و لەداخراوى و دواکەوتوویى رزگارى دەبێت.\nئەو هۆکارانەى کەڕێگرن لەبەردەم گۆڕانى کۆمەڵایەتیدا\nئەگەرچى گۆڕانى کۆمەڵایەتى پێویستییەکى حەیاتى هەموو کۆمەڵگەیەکە، بەڵام ئەم گۆڕانە لەهەموو کۆمەڵگەیەکدا وەکو یەک روونادات. لەهەندێ کۆمەڵگەدا بەباشى و بەخێرایى و لەهەندێکى تردا بەسستى و ناڕێکى روودەدات و دەچێتە پێشێ. دیارترین ئەو هۆکارانەى کەڕێگرن لەبەردەم گۆڕانى کۆمەڵایەتیدا بریتین لە:\n1. ئارەزووى مانەوەى دابونەریتى دواکەوتوویى کۆمەڵایەتى:\nبەشێوەیەکى گشتى لەکۆمەڵگەدا چەندین پێکهاتەو دەستەو گروپى جیاجیا هەیە، کە هەریەکەیان خاوەنى جۆرێک لەبەرژەوەندى و کەلتورو داب ونەریتى تایبەت بەخۆیانن و هەوڵى پاراستنیان دەدەن. زۆرجار ئەم بەرژەوەندى و کەلتورانە بەریەک دەکەون و ناکۆکى دەکەوێتە نێوان پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانەوە. هەندێک لەدەستەو گروپە کۆمەڵایەتییەکان هەوڵى گۆڕان و نوێبونەوەى بونیادى کۆمەڵایەتى کۆمەڵگە دەدەن، بەڵام هەندێجار ئەم گۆڕانانە پێچەوانەى بەرژەوەندى و کەلتورى گروپەکانى تر دەبێت، بۆیە ئەو دەستەو گروپانە بەهەموو شێوەیەک لەهەوڵى مانەوەو پاراستنى نەریت و بارودۆخى باوى کۆمەڵگەدا دەبن، چونکە مانەوەیان بەندە بەپاراستنى داب ونەریت و کەلتورى باوى کۆمەڵگەوە، بەلەدەستدانى ئەو کەلتورە، ئەمانیش لەناودەچن . لێرەوە دژایەتى و ناکۆکى لەنێوان دوو کەلتورى جیاوازدا دێتە ئاراوە. یەکێکیان دەیەوێت بیگۆڕێت، ئەوەیتریان دەیەوێت وەکو خۆى بمێنێتەوە. رادەى سەرکەوتن و زاڵبوونى هەریەک لەو گروپانە بەندى بە:\nڕ. زۆرى و کەمى ژمارەى لایەنگرانى ئەو گروپەوە لەکۆمەڵدا..\nواتا چەندە ژمارەى لایەنگرانى ئەو گروپەى کەهەوڵى پاراستنى کەلتورى باو دەدات لەکۆمەڵدا زۆربێت، ئەوا ئەگەرى زاڵبوونى ئەولایەنە بەسەر لایەنەکەى تردا زیاتر دەبێت. بۆیە گۆڕانى کۆمەڵایەتى بەقورسى و سستى و ناڕێکى روودەدات و دەچێتە پێشێ. بەپپێچەوانەوەشەوە هەر راستە.\nب. جۆرى ئەو کەلتور و بابەتەى کەسەرچاوەى ناکۆکییەکانە.\nئەگەر ئەو کەلتورو بابەتەى کەڕەخنەى لێدەگرێت و هەوڵى لەناوبردنى دەدرێت پێچەوانەى ئادابى گشتیى کۆمەڵگە بێت، واتا تەنها پەیوەست نەبێت بە بەرژەوەندى بەشێک لەگروپەکانى کۆمەڵگەوە، ئەوا بەئاسانى ناتوانرێت گۆڕان دروستبکرێت، بەپێچەوانەشەوە هەر راستە.\n2. دابڕانى کۆمەڵایەتى:\nمەبەست لەدابڕانى کۆمەڵایەتى، دورەپەرێزى و گۆشەگیریى کۆمەڵگەیەکى دیاریکراوە لەگەڵ کۆمەڵگەکانى تردا. گۆڕانکارى و پێشکەوتنەکانى سەردەم هەیشە کۆمەڵگاکان ناچار دەکات کەتێکەڵاوى یەک ببن، لەئاڵۆگۆڕو پەیوەندى ئابوورى و بازرگانى و سیاسى و کۆمەڵایەتى و کەلتورى بەردەوامدابن لەگەڵ یەکدا، ئەم تێکەڵاوبوونە ئەگەر لەڕابردووى کۆمەڵگەى مرۆییدا زۆر کێشە نەبووبێت، ئەوا لەئەمڕۆدا نەک هەرکێشەیەکى گەورەیە، بەڵکو دەتوانین بڵێین: مەحاڵە هیچ کۆمەڵگەیەک بەدابڕاوى دورەپەرێزى بژى، بۆیە دابڕانى کۆمەڵایەتى یەکێکە لەدیارترین ئاستەنگەکانى بەردەم گۆڕان و نوێبوونەوەى بونیادى کۆمەڵایەتى هەرکۆمەڵگەیەک. کاتێک ئەمانە دەڵێین، دەبێت ئەوەش بخەینەڕوو کە هەندێجار دابڕانى کۆمەڵگەیەک لەکۆمەڵگەکانى تر هۆکارى جوگرافییە. واتا پێگەو هەڵکەوتەى جوگرافى ئەو وڵاتە بەشێوەیەکە کە رێگە نادات بەئاسانى تێکەڵاوى کۆمەڵگەکانى ترببێت. بۆنموونە ئەو وڵاتانەى کەسنورى ئاوییان نەبێت، قورستر دەتوانن تێکەڵاوى کۆمەڵگەکانى تر ببن. بەپێچەوانەشەوە هەر راستە. ئەم جۆرە دابڕانە، دابڕانێکى سەپێنراو وناچارییە، بۆیە بەئاسانى ناتوانرێت ئەم رێگرییە لەناو ببرێت. بەڵام هەندێجار دابڕانى کۆمەڵایەتى، دابڕانێکى دەستکردەو پەیوەندى بە نەگونجانى سیستمى سیاسیى و ئاینى و مەزهەبى ئەو کۆمەڵگەیەوە هەیە کە نایەوێت، یان ناتوانێت تێکەڵاوى کۆمەڵگەکانى تربێت. لەسایەى رەوشێکى ئاوهادا، گۆڕانى کۆمەڵایەتى ئەگەر نەبێتە مەحاڵ، ئەوا بەسستى و ناتەواوى هەنگاو دەنێت.\n3. قەیران و شکستى هەوڵى داهێنەران:\nداهێنان لەبوارى تەکنەلۆژیاو زانست و ئەدەب و فکر و رۆشنبیریدا کۆمەڵێ فاکتەرى سەرەکین بۆ نوێبوونەوەو گۆڕانى کۆمەڵایەتى لەهەر کۆمەڵگەیەکدا، پێچەوانەى ئەمەش هۆکارە بۆ دواکەوتویى کۆمەڵگە. بەڵام دەبێت بزانین کە داهێنان بەگشتى لەبوارە جیاجیاکاندا پەیوەستە بەڕادەى رۆشنبیرى و زانستى و ئاستى بژێوى تاکەکانى کۆمەڵگەوە. ئەگەر بژێوى خەڵکى لەئاستێکى نزمدا بوو، هەروەها رادەى رۆشنبیرى و زانستى تاکەکان لەحاڵێکى خراپدا بوو، ئەوا داهێنان دەبێتە مەحاڵ و هەرگیز روونادەدات.\nهەندێجار هەژارى و لاوازى بارى ئابوورى و کەمى سەروەت و سامانى سروشتیى لە وڵاتدا رێگرە لەبەردەم تاکەکانى کۆمەڵگەدا کەبتوانن داهێنانى زانستیى و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو ئەنجام بدەن. بەڵام هەندێجاریش خراپ بەکارهێنانى سەروەت و سامانى وڵات لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە هۆکارى قەیران و شکستى داهێنانە زانستیى و تەکنەلۆژى و فکرى و ڕۆشنبیرییەکانن. دیارترین نموونەى ئەم حاڵەتە بریتییە لە عێراق و وڵاتانى عەرەبى و زۆرێک لەوڵاتانى ئەفریقاو ئەمریکاى خواروو.\n4. قەیرانى سیاسیى:\nئارامى سیاسیى و دابینکردنى ئاسایش لەوڵاتدا، کۆمەڵگە بەرەو پێشکەوتن دەبات، بەپێچەوانەشەوە، واتا ناجێگیریى و پەشێوى سیاسى و نەمانى ئاسایش لەوڵاتدا، کۆمەڵگە بەرەو هەڵدێرو دواکەوتوویى دەبات. هەمیشە جەنگ و شەڕە ناوخۆیى و هەرێمایەتى و نێودەوڵەتییەکان بوونەتە مایەى ئەوەى سەروەت و سامانێکى زۆرى مادى و مرۆیى بەفیڕۆ بچێت، کە سەرئەنجام ماڵوێرانى و دواکەوتوویى کۆمەڵگەکانى لێکەوتۆتەوە. جگەلەمانە زۆرجار جەنگ و نائارامى و قەیرانى سیاسیى و نەمانى ئاسایش لەکۆمەڵگەدا بووەتە مایەى ئەوەى کە زۆرترین کەسە شارەزاو پسپۆرو بەرهەمهێن و خزمەتگوزارەکان وڵات بەجێبهێڵن و کۆچ بکەن بۆ وڵاتێکى تر. ئەوکۆمەڵگەیەى کە قەیرانى سیاسیی تیادایە، گۆڕانى کۆمەڵایەتى بە ئاسانى تیایدا دروست نابێت.\n5. نەگونجانى پێکهاتە نەتەوەیى و ئاینى و مەزهەبییەکان:\nهەندێجار نائارامى و پەشێوى سیاسیى و نەمانى ئاسایش لەوڵاتدا بۆ نەگونجانى پێکهاتە نەتەوەیى و ئاینى و مەزهەبییەکان دەگەڕێتەوە لەوڵاتدا. واتا ئەو کۆمەڵگەییەى کە فرەنەتەوەو ئاین و فرە مەزهەبن، ئەگەرى ئەوە دێتەئاراوە کە نەگونجاوو ناکۆکبن لەگەڵ یەکدا. لێرەوە کۆمەڵگە دابەشدەبێت بەسەر چەندین ناسنامەى نەتەوەیى و ئاینى و مەزهەبیدا، هەریەکەش داکۆکى و بەرگرى لەنەتەوەو ئاین و مەزهەبى تایبەتى خۆى دەکات.\nلەحاڵێکى ئاوهادا ئینتماو پەیوەستبوون و دلسۆزى بۆخاک و نیشتمان و کۆمەڵگە لەنزمترین ئاستدا دەبێت، لەبرى ئەمە گروپە نەتەوەیى ئاینى و مەزهەبى و ئیتنییەکان ئینتیماو دڵسۆزییان بۆگروپەکانى خۆیان دەبێت. بۆیە گۆڕانى کۆمەڵایەتى لەسایەى پێکهاتەیەکى لەمجۆرەدا بەسستى و ناڕێکى روودەدات و رووبەڕووى چەندین ئاستەنگ و لەمپەر دەبێتەوە. عێراق و ئێران و تورکیاو سوریاو چیکۆسلۆفاکیاى جاران و بۆسناوهەرسک و...هتد. نموونەى ئەم جۆرە کۆمەڵگەیەن..\n*) مامۆستای زانکۆی چەرموو.\nالمدخل الى علم الاجتماع ، الدکتور فهمی سلیم الغزوی ، عمان، دار الشروق، 2006، ص289-302.


په‌ناگه‌كانی سه‌دام حسێن ئه‌مریكییه‌كانی له‌موشه‌كه ئێرانییه‌كان پاراست\n14/01/2020 402 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nكه‌ناڵێكی ئه‌مریكی ئاشكرایكرد، ئه‌و په‌ناگه سه‌ربازییانه‌ی له بنكه‌ی سه‌ربازیی عه‌ین ئه‌سه‌د له‌سه‌رده‌می ڕژێمی سه‌دام حسێندا دروستكرابوون، بوه هۆی پاراستنی سه‌ربازه ئه‌مریكییه‌كان.\nڕۆژی چوارشه‌ممه‌ی ڕابردوو ئێران موشه‌كبارانی بنكه‌ی سه‌ربازیی عه‌ین ئه‌سه‌د-ی كرد، به‌ڵام له‌و هێرشه‌دا موشه‌كیه‌دا هیچ سه‌ربازێكی ئه‌مریكی نه برینداربوو نه كوژرا، هه‌ربۆیه ئاژانسی هه‌واڵی CNN له‌ڕاپۆرتێكدا ده‌ڵێت "ئه‌و په‌ناگانه‌ی له‌سه‌رده‌می سه‌دام حسێن دروستكراون، بوه هۆی پاراستنی گیانی سه‌ربازه ئه‌مریكییه‌كان چونكه به‌ر له هێرشه‌كه ئاگاداركرابوونه‌وه و ئه‌وانیش چونه نێو ئه‌و په‌ناگانه‌وه".\nئه‌و په‌ناگانه به‌شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌می بنیاتنراوه و له دروستكردنیدا دیواری زۆر قورس به‌كارهێندراوه كه بتوانێت به‌رگه‌ی موشه‌ك بگرێت، سه‌دام حسێن له نێوان ساڵانی 1980 بۆ 1988 له‌كاتی جه‌نگی عێراق-ئێران فه‌رمانیدا به‌دروستكردنی ئه‌و په‌ناگانه.\nسه‌ره‌تا ئه‌فسه‌ر و سه‌ربازه ئه‌مریكییه‌كان گومانیان هه‌بووه له‌وه‌ی ئه‌و په‌ناگانه‌ی سه‌رده‌می سه‌دام حسێن بتوانێت بیانپارێزێت، به‌ڵام بڕیاریانداوه بچنه ناوی كه سه‌رئه‌نجام په‌ناگه‌كان سه‌رجه‌م سه‌ربازه‌كانی پاراستووه.


بەشی ناوخۆیی | The American University of Iraq Sulaimani\nزانکۆی ئەمەریکی لە عیراق – سلێمانی، پابەندە بە دابینکردنی کەشێکی وا کە فێرخوازانی دەرەوەی سلێمانی هەست بە دووری نەکەن لە شوێنەکانی خۆیانەوە، بەشەناوخۆییەکانمان خزمەتگوزاريی تەواو پێشکەش بە فێرخوازان دەکه‌ن کە بریتییە لە ئەپارتمانێکی ڕاخراوی مۆدێرن لەگەڵ گشت پێداویستییەکانی چێشتخانە.\nزانکۆی ئەمەریکی دوو بەشەناوخۆیی بە جیای کوڕان و کچانی هەیە، ژووری ئەپارتمانەکان فراوانن و پاراستنی هەریەکە لە تایبەتمەندییەکانی فیرخواز و چالاکییە کۆمەڵایەتییەکانی دابین دەکات. هەردوو جۆرەکانی بەشەناوخۆیی کە ستاندارد و ئابوورین، بریتین لە دوو ژوور کە هەریەکەیان گەرماوی خۆی تێدایە، تەواوی باڵەخانەکە جێگای مانەوەی ٤٢٦ فێرخوازی هەیە.\nهەریەکە لە بەشەناوخۆییەکانی کوڕان و کچان سەرپەرشتیار و یاریدەدەری خۆی هەیە کە هاوکاریی پابەند بوونی فێرخوازان دەکات بە یاسا و ڕێنماییەکانەوە و گەیاندنی هەر کێشەیەکی فێرخوازان بە لایەنی پەیوەندیدار بە چۆنیەتیی مامەڵە و پێداویستییەکانیشەوە.\nهەر پرسیارێک سەبارەت بە ڕێنماییەکانی بەشی ناوخۆیی زانکۆ لە لایەن داستان چاوەش، بەڕێوەبەری بەشەناوخۆییەکان وەڵام دەدرێتەوە لە ڕێگه‌ی: [email protected]\nبەشەناوخۆییەکانمان هەریەکە لە جۆرەکانی تایبەت و ئاسایی و ئابووری پێشکەشی فێرخوازەکانمان دەکات.\nتایبەت: ٣٠٠ $ بۆ مانگێک، یەک ژووری نوستن، شوێنی مانەوەی یەک کەس، یەک شوێنی خەوتن، ژووری دانیشتن یاخود خوێندن، گەرماو.\nئاسایی: ١٨٠ $ بۆ مانگێک، دوو شوێنی نوستن بۆ هەر ژووری نوستن، ژووری دانیشتن یاخود خوێندن، گەرماو و چێشتخانە.\nئابووری: ١٥٠ $ بۆ مانگێک، سێ ژووری نوستن (دوو کەس بۆ هەر ژوورێک، واتە کۆی شەش کەس)، هەر ژوورێک دوو شوێنی نوستن، ژوری دانیشتن یاخود خوێندن، دوو گەرماو و چێشتخانە.\nچی لەگەڵ خۆیان بهێنن؟\nپێداویستیی خەوتن بۆ یەک کەس: دۆشەک / چەرچەف / بەتانی\nڕاخەر یان فەرش\nکوپ، پەرداخ، قاپ، مەنجەڵ، قۆری و کتری\nزانکۆی ئەمەریکی ئەمانەی خوارەوە دابین دەکات:\nشوێنی نوستن و دۆشەک\nدۆڵابی جلوبەرگ و کەنتۆرێکی زیادە\nمێز و کورسیی نانخواردن\nساردکەرەوە و بەفرگر\nشوێنێکی هاوبەش بۆ جلشوشتن و وشککردنەوە\nتەباخ و مایکرۆوەیڤ\nهەر ژوورێک یەکەی ساردکردنەوەی تایبەت بە خۆی بۆ دانراوە\nڕێنماییەکانی خۆتۆمارکردن و جێهێشتن\nلە کاتی خۆتۆمارکردن هەموو خوازیارانی بەشەناوخۆیی فۆڕمێکیان پێ دەدرێ کە پێداویستی و بارودۆخی ژوورەکانی تێدایە\nئەم فۆڕمە ئەبێت لەلایەن خوازیارەوە واژۆ بکرێت و بگەڕێنرێتەوە بۆ سەرپەرشتیاری بەشەناوخۆییەکان لە ماوەی ٢٤ کاژێردا بۆ خۆتۆمارکردن. خوازیار واژۆ بۆ وەرگرتنی کلیلیش ئەکات. بەرپرسیارێتی خوازیارە کە سەرپەرشتیاری بەشەناوخۆییەکان ئاگادار بکاتەوە لەوەی کە پێداویستییەکانی ناو ژوورەکە لەگەڵ فۆڕمەکەدا یەک نەگرنەوە، ئەگەر زیانێکی پێشوەختە لە لیستەکەدا ئاماژەی پێ نەکرا، ئەوا بەرپرسیارێتیی ئەو زیانانە ئەکەوێتە ئەستۆی خوازیار لە کاتی بەجێهێشتنی بەشەناوخۆییەکاندا.\nتکایە کاتێک دیاری بکە لەگەڵ سەرپەرشتیاری بەشەناوخۆییەکان پێش بەجێهێشتنی بەشەناوخۆییەکەت بە ٢٤ کاژێر، پێشنیاز ئەکەین فێرخوازان لە ماوەی ٢٤ کاژێر دوای تەواوبوونی دواین تاقیکردنەوەیان بەشەناوخۆییەکانیان بەجێ بهێڵن، سەرپەرشتیاری بەشەناوخۆییەکان ژوورەکە دەپشکنێ بۆ پاک و خاوێنی و هەر زیانێک، سەرپەرشتیاری بەشەناوخۆییەکان هەمان فۆڕمی پێداویستی و بارودۆخی ژوورەکان بەکار دەهێنێ بۆ کاتی جێهێشتنی ژوورەکەت، هەر زیانێک بەر ژوورەکە کەوتبێ، ئەوا لەسەر فۆڕمەکە دیاری دەکرێت، بڕی پارەی پێویست لە پارە پێشەکییەکە دەبڕدرێت، ئەگەر بڕە پارەی زیانەکە زیاتر بوو لەو پارە پیشەکییەی کە دانراوە، ئەوا زیادەی پارەکە بۆ هەژمارەکەت زیاد ئەکرێت\nئەبێت شوێنەکەت پاک و خاوێن و پێداویستییەکانت پێچرابێتەوە کە کاتی بەجێهێشتنەکە دێت، ژووری ناخاوێن، نووسین لە سەر پەنجەرە و دیوار، شکاندن یاخود دیارنەمانی پێداویستییەکان یان ونبوون یاخود پەرتەوازەیی ئەو پيداویستییانەی کە موڵکی زانکۆن، بڕە پارەکەی لەسەر فێرخواز هەژمار دەکرێت.\nتکایە دڵنیا بە لەوەی کە سەهۆڵی ساردکەرەوەکەت تواوەتەوە و پاک کراوەتەوە پێش ئەوەی بەشەناوخۆییەکەت بەجێ بهێڵیت، بۆ ئەمەش، پێشتر پلانی بەتاڵکردنی ساردکەرەوەکەت دابنێ.\nهەر شتێکی خۆت لەوێ بەجێ مابێ، لادەبرێن، بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژ ئەپارێزرێن، دوای ئەو کاتە فڕێ دەدرێن، کرێی هەڵگرتن و فڕێدانەکەش دەکەوێتە ئەستۆی فێرخواز.\nکلیلی ژورەکەت بگەڕێنەرەوە، ١٠٠ دۆلار سزای نەهێنانەوەی یان ونکردنیەتی.


📅 08-04-1926 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 9 2020 11:32PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 56% ✍ هـ.ب. 9-1-2020 23:32:32\n📕 Kurdish dialect studies I پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 25 2013 9:32AM\n👁 ئەم بابەتە 3,159 جار بینراوە\nDavid Neil MacKenzie Oxford University Press 196 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 25-10-2013 9:32:47\n📕 Kurdish dialect studies II پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 25 2013 9:36AM\n👁 ئەم بابەتە 3,084 جار بینراوە\nDavid Neil MacKenzie Oxford University Press 196 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ب.ج. 25-10-2013 9:36:29


📕 My Memoirs On The Kurdistan Republic Of Mahabad Kütüphane\n📅 Da eklendi Jun 10 2020 12:06PM\nTranslated by: Salman Ali Revised by: Azad Hama S [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 82% ✍ H.B. 10-6-2020 12:06:25\n📕 Spotlights on Kurdish Folk Art Kütüphane\n📅 Da eklendi Jun 6 2020 5:58PM\n👁 Bu başlık 409 defa görüntülendi\nCompiled by Dr. Azad Hamad Sharif 2012 [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ H.B. 6-6-2020 17:58:42\n👫 ئازاد حەمە شەریف Kişiler\n📅 Da eklendi Jan 13 2010 4:23PM\n👁 Bu başlık 20,266 defa görüntülendi\nساڵی 1958 لە شاری هەولێر / گەڕەکی تەیراوە لە دایک [ Daha... 👁] ✖ ✖ 7 36 ✔ 92% ✍ H.B. 13-1-2010 16:23:40\n📕 ئیمپراتۆر جۆنز Kütüphane\n📅 Da eklendi Nov 20 2011 9:31PM\n👁 Bu başlık 17,402 defa görüntülendi\nیوجین ئۆنێل وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ئازاد حەمە [ Daha... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 20-11-2011 21:31:11\n📕 بوونەوەرە هۆشمەندەکانی بۆشایی ئاسمان Kütüphane\n👁 Bu başlık 9,404 defa görüntülendi\nئیسماعیل موسا موراد ئازاد حەمە شەریف [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ B.J. 10-6-2012 16:51:49\n👁 Bu başlık 17,716 defa görüntülendi\n📕 چۆنت پێ خۆشە Kütüphane\n📅 Da eklendi Oct 5 2012 3:07PM\nویلیام شێکسپیر وەرگێڕانی: د. ئازاد حەمە شەریف [ Daha... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 5-10-2012 15:07:05\n📕 رۆمیۆ و جوولێت Kütüphane\n📅 Da eklendi Oct 3 2011 9:24PM\n👁 Bu başlık 13,880 defa görüntülendi\nویلیەم شکسپیر وەرگێڕ: ئازاد حەمە شەریف دەزگای ئا [ Daha... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 3-10-2011 21:24:26\n📕 رێگای بەختەوەری؛ رێبەری مرۆڤی ئاسایی بۆ ژیانێکی باشتر Kütüphane\n📅 Da eklendi Jun 5 2018 4:01PM\n👁 Bu başlık 3,936 defa görüntülendi\nنووسینی: ل. رۆن هەبەرد وەرگێڕانی: د. ئازاد حەمە ش [ Daha... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ Z.S. 5-6-2018 16:01:43\n📕 شانۆییی ماکبێس Kütüphane\n📅 Da eklendi Nov 12 2011 4:59PM\n👁 Bu başlık 14,413 defa görüntülendi\nویلیەم شێکسپیر وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ئازاد ح [ Daha... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 12-11-2011 16:59:52


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: دادگه‌ی به‌رایی لۆند له هه‌رێمی هیلسنگبۆرگی سوێدی، ده‌ستی به لێپرسینه‌وه له‌گه‌ڵ كوڕه كوردێك كردووه، به‌تۆمه‌تی كوشتنی خوشكه ته‌مه‌ن 17 ساڵه‌كه‌ی، به‌ناوی (ماریا) كه به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌ی پۆلیسی سوێدی، 107 برین له جه‌سته‌یدا هه‌بووه، پۆلیس گومان ده‌كات براكه‌ی به چه‌قۆ و مقه‌س لێی داوه و به‌شێوه‌یه‌كی دڕندانه كوشتوویه‌تی.\nبه‌پێی رۆژنامه‌ی (ئافتن بلادن)ی سوێدی، ئه‌م رووداوه رای گشتیی سوێدی تووشی شۆك كردووه، ئه‌گه‌رچی یه‌كه‌م جار نییه ئافره‌تی كورد له‌و وڵاته بكرێته قوربانیی ده‌ستی بنه‌ماڵه و داب و نه‌ریتی كۆمه‌ڵگه‌ی خێڵه‌كی، به‌ڵام ئه‌وه‌ی زیاتر پۆلیسی نیگه‌ران كردووه، دۆزینه‌وه‌ی ته‌رمی كچه‌كه‌یه له دوای تێپه‌ڕینی زیاتر له 7 مانگ به‌سه‌ر كوشتنیدا.\nماگنۆس لارسۆن داواكاری گشتیی سوێد، به‌ڵگه‌ی به‌هێزی له‌به‌رده‌ستدایه بۆ تاوانباركردنی برای ماریا به كوشتنی خوشكه بچووكه‌كه‌ی خۆی.\nدووپاتیشی ده‌كاته‌وه ماریا له 107 شوێنی جه‌سته‌یدا برینداره و به چه‌قۆ و مقه‌س له سه‌ر و پشت و ملی دراوه. رۆژنامه‌كه باسی ئه‌وه ده‌كات كه پۆلیس توانیویه‌تی جێ په‌نجه‌ی برا گه‌وره‌كه‌ی ماریا له‌سه‌ر ئه‌و چه‌قۆ و مقه‌سه‌دا بدۆزێته‌وه كه كچه‌كه‌ی پێ كوژراوه.\nهه‌روه‌ها شوێن پێی دۆزراوه‌ته‌وه كه خه‌ڵتانی خوێن بووه، كاتێك له ده‌رگای ئه‌و شوقه‌یه چووه‌ته ده‌ره‌وه، كه خوشكه‌كه‌ی تێیدا ژیاوه.\nبه‌پێی سه‌رچاوه‌كانی پۆلیسی سوێد، ماریا گه‌ڕابووه‌وه هه‌رێمی كوردستان و به زۆر به‌شوو دراوه و ده‌ستدرێژیی كراوه‌ته سه‌ر، ئه‌ویش له ترسی ژیانی خۆی رایكردووه‌ته‌وه بۆ سوێد، تا نه‌كوژرێت. به‌ڵام داواكاری گشتی هێشتا ئه‌وه‌ی دووپات نه‌كردووه‌ته‌وه كه ماریا له‌سه‌ر شه‌ره‌ف كوژرابێت و گوتوویه‌تی: "ماریا شووی كردووه و هێشتا نازانین بۆچی كوژراوه".\nله ئێسته‌شدا پۆلیس گومانی هه‌یه ماریا به فه‌رمانی كه‌سوكاری كوژرابێت، كه ئێسته له كوردستان ده‌ژین، به‌ڵام تا ئێسته پۆلیسی سوێد نه‌یتوانیوه لێپرسینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا بكات و گوێ له وه‌ڵامه‌كانیان بگرێت.\nئه‌م رووداوه له كاتێكدایه كه دوێنێ دووشه‌ممه له هه‌ولێر، كۆنفرانسێكی گه‌وره‌ی نه‌هێشتنی توندوتیژی به‌رامبه‌ر ئافره‌تان له هه‌رێمی كوردستان ده‌ستی پێكرد، كه 16 رۆژ ده‌خایه‌نێت و له كۆنفرانسه‌كه‌دا باڵوێزی سوێد له عێراقیش ئاماده بوو و وتاریشی خوێنده‌وه، كه‌چی ئه‌و دیارده‌یه هه‌ر له سنووری هه‌رێمی كوردستان نه‌ماوه‌ته‌وه، به‌ڵكو په‌نابه‌رانی كورد له ئه‌ورووپاش به‌رده‌وامن له كوشتنی ئافره‌ت به‌خراپترین شێوه، كه ئه‌مه‌ش وێنه‌یه‌كی نه‌شیاوی پیاوی كورد و نه‌ریت و بیركردنه‌وه‌ی، له‌نێو ئه‌وروپاییگه‌لدا پێشان ده‌دات.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۹/۰۷/۱۳۹۱ ۱۱:۵۳:۰۰ بعدازظهر


ژنێك لە هەولێر سێ هاوسەرگیری دەكات، دواجار لەلایەن هاوسەری سێیەمییەوە كاری لەشفرۆشی پێ دەكرێت، بەڵام بەهۆی ئەوەی ئەو پیاوە لەبەرامبەر ئەو كارەدا هیچ خەرجییەكی خێزانەكەی ناكات، بۆیە ژنەكە لە پیاوەكەی جیا دەبێتەوە، ئێستەش جگە لەخۆی كچەكەشی فێری ئەو كارە كردووە و دەڵێ پەشیمان نییە و سەربەخۆ دەژیت.\nماڵپەڕی ووشە لە راپۆرتێکدا بڵاویکردۆتەوە، ئەو ئافرەت دەیەوێ ناوی بە "ئەڤین" بهێنرێت، تەمەنی ٣٨ ساڵە و خاوەنی دوو كوڕ و كچێكێكی تەمەن ١٧ ساڵە، ئەو دەڵێت بەناچاری كاری لەشفرۆشی دەست پێ كردووە، بەڵام پەشیمان نییە و پێی وایە ئەو كارەی ئەویش وەك هەر كارێكی ترە كە زۆربەی خەڵك دەیكات، چونكە پێی وایە ئەگەر كڕیار نەبێت، ئەویش فرۆشیار نابێت لە كۆتاشدا كڕیار و فرۆشیاران یەك ئاستن.\n"ئەڤین" باسی هۆكارەكانی گەشتنی بەو كارە بۆ "وشە" دەكات و دەڵێت" تەمەنم ١٢ ساڵ بوو بە زۆر بەشوویان دام، دوای ساڵێك بووم بە بێوەژن، براكانم نەیانهێشت زۆر لەماڵ دابنێشـم بە بێوەژنی و هەرزوو بە شوویان دامەوە، ئەم جارە ١٤ ساڵ بووم شووم بە پیاوێكی ٣٠ ساڵی كرد، كچێكم لەو پیاوە بوو و ژیانم وەك مەرگ بوو لەگەڵییدا، بەڵام لەترسی ماڵی باوكم هەر قبووڵم كرد، تا ئەو كاتەی ژنی بەسەر هێنام و لەگەڵ كچەكەمدا دەری كردم".\nئەو ئافرەت درێژەی پێدەدات و دەڵێت " دوای ئەوەی دووبارە بێوەژن بوومەوە، كەوتمەوە ژێر دەستی برا و براژنەكانم، لەگەڵ كچەكەمدا قوڕسترین ژیانمان هەبوو، هەرجارە و شەقی برایەك و قسەی براژنێكم لەسەر بوو، هەوڵم دەدا بەهەر شێوەیەك بێت خۆم و كچەكەم ڕزگار بكەم بەڵام نەكرا".\n"ئەڤین" هەوڵ دەدات لەگەڵ كچەكیدا بڕوات لە خزمەكانی دوور بێت ، بەڵام پێش ئەوەی ئەو كارە بكات، براكانی دەیفرۆشن بە پیاوێكی تر، چەند ساڵێك "ئەڤین" لەگەڵ ئەو پیاوەدا دەژیت و دوو كوڕشی لێ دەبێت، بەڵام دوای ئەوەی پیاوەكەی لەكار دەر دەكرێت، ئیتر "ئەڤین" ناچار دەكات كاری لەشفرۆشی بكات.\n"ئەڤین" ئەوە ڕوون دەكاتەوە كە ئەو سەرەتا بەبێ ویستی خۆی ئەو كارەی كردووە و مێردەكەی هەر كاتێك ویستبێتی ئەو كارەی پێ بكات بەجۆرێك سەرخۆشی كردووە، هەرەشەشی لێ كردووە كە ئەگەر بێت و ئاشكرای بكات و لای هیچ كەسێك قسە بكات، هەرسێ منداڵەكەی لەبەرچاوی ئەودا دەكوژێت، بۆیە ئەویش بەناچاری قبووڵی كردووە و بێدەنگ بووە.\nئەو باس لەوە دەكات بەو كارەی مێردەكەی پێی كردووە پارەی زۆری دەست كەوتووە، بەڵام مێردەكەی نە پارەی بەو داوە و نەخەرجی منداڵەكانی كردووە و هەمیشە ئەو پارەی بە ژنەكەی پەیدایی كردووە لە ژنی تر و لە قوماردا خەرجی كردووە.\nوەک لەو ماڵپەڕەدا هاتووە"ئەڤین" باس لە چۆنیەتی جیابوونەوەی لە مێردی سێیەمی دەكات و دەڵێ، منداڵەكانم تووشی نەخۆشی بوون، چونكە نە خواردنێكی باشیان دەخوارد و نە لە كەشوهەوایەكی گونجاودا دەژیان، منیش بیرم لەوە كردەوە من هەموو شتێك قبووڵ دەكەم لەبەر منداڵەكانم ئیتر كە منداڵەكانم بمرن لەبرسان بۆچی هەموو شتێك كۆتایی پێ نەهێنم؟، بۆیە لەگەڵ یەكێك لە موشتەرییە هەمیشەییەكانم كە پیاوێكی دەستڕۆیشتوو بوو، رێككەوتم و زۆر بەئاسانی لە پیاوەكەمی جیا كردمەوە.\nئەو نایشارێتەوە، دوای جیابوونەوەی لە مێردەكەی ئەو پیاوە هێشتە پێوەندی لەگەڵدا هەیە و ئەویش ڕێگەی پێشان داوە كە چۆن درێژە بە كاری لەشفرۆشی بدات، "ئەڤین" دەڵێت ئەو پیاوە لە ڕووی مادییەوە پێوستی بەو نییە، بەڵام بۆ من وەك پشت و پەنایە و ئەگەر ئەو نەبێت مێردەكەم دەستم لێ هەلناگرێت.\n"ئەڤین" كچەكەشی فێری لەشفرۆشی دەكات و دەڵێت، من بەدەستی پیاوەوە هەرچی ئازارە چەشتم و نامەوەێ كچەكەم ئاوابێ، ئەگەر پیاو ژنی بەس بۆ چێژ دەوێ با ژنیش ئەو چێژەی لێ وەربگرێت و پارەشی لێ دەست كەوێت و دواتر خۆی خاوەن هەموو شتێك بێت.\nئەو پێی وایە كچەكەی فێری باشترین كار كردووە و دەڵێت" لەجیاتی كچەكەم پێویستی بە پیاو بێت با پیاوان قاچی كچەكەم ماچ بەكەن، دەشڵێت هیچ كات پەشیمان نییە لەو كارە، بەڵكو پەشیمانە لەوەی تەمەنێك بەدیار خراپیی براكانی و سێ پیاو بەناوی هاوسەرەوە ژیانی خۆی و سێ منداڵەكی بە فیڕۆ داوە.\nدوا قسەی "ئەڤین" ئەوە بوو كە هەر ژنێك كاری لەشفرۆشی دەكات پیاوێك هانی داوە و پارەی خەوە حەرامەكانیشی دەخوات، بۆیە پێش ئەوەی بیر لەوە بكەنەوە ژنێك خراپە، بزانن كێی خراپتری لەپشتە.\nئه‌م بابه‌ته 10011 جار خوێنراوه‌ته‌وه


سلێمانی.. ئاگر لە عەمبارێكی سووتەمەنی كەوتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nهەواڵ بڵاوکراوەتەوە: 26/06/2021\nعەمبارێكی سووتەمەنی لەناوچەی دەمركانی سلێمانی گڕی گرت.\nبەپێی زانیارییەكان كەمێك پێش ئێستا ئاگر لە عەمبارێكی سووتەمەنی لەناوچەی دەمركانی نزیك شارەدێی عەربەت كەوتووەتەوە، لە ئێستاشدا تیمەكانی ئاگركوژێنەوە ڕەوانەی شوێنی ڕووداوەكە كراون.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، ئەو شوێنەی ئاگرەكەی لێكەوتووەتەوە گۆڕەپانێكی لێوە نزیكە و تانكەری سووتەمەنیشی لێ دەوەستێت.\nسەبارەت بە زیانەكانی ئەو ڕووداوە تا ئێستا هیچ نەزانراوە.\nمەسرور بارزانی: سەركۆنە كردن بەس نییە\nئەو كەسەی لە شاخی گۆیژە ئاگری كردبووەوە دەستگیركرا\nخەڵك- ھێزەكانی پۆلیس ئەو تۆمەتبارەیان دەستگیركرد، كە لەشاخی گۆیژە ئاگری كردبووەوە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە،…\nخەڵك لیژنەی سەرتاشخانەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ئاماری كاروچالاكی مانگی رابردوی خۆی بڵاودەكاتەوە كە زۆرترین سەردانی ئەنجام داوە و تەنها شەش…\nزانیاری نوێ لەسەر ئاگركەوتنەوەكەی سلێمانی دەخرێتەڕوو\n27 تەموز 2021 7.25 pm\nسلێمانی ـ نزار جەزا پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ كۆگایەك لە ناوچەی پیشەسازی سلێمانی گڕیگرت و بەهۆیەوە سەرجەم كەلوپەلەكانی…


ڤیدیۆ…ویستی كوڕه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی تاقی بكاته‌وه به‌ڵام كاره‌سات ڕویدا | تودەی مەگەزین\nشه‌ممه 21/09/2019 - 10:27 بەیانی\nماڵه‌وه هەواڵ جیهانی ڤیدیۆ…ویستی كوڕه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی تاقی بكاته‌وه به‌ڵام كاره‌سات ڕویدا\nڤیدیۆ…ویستی كوڕه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی تاقی بكاته‌وه به‌ڵام كاره‌سات ڕویدا\nلەلایەن: سۆرانبەروار: 8 مانگ لەمەوبەر هاوپۆل: جیهانی, ژنان, هەمەڕەنگ, هەواڵهیچ لێدوانێک نییە\nكچێك ویستویه‌تی دڵسۆزی كوڕه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی تاقی بكاته‌وه كاتێك هه‌ستی كردوه كه ئه‌م كوڕه ده‌یه‌وێت بێته پێش بۆ داوا كردنی ده‌ستی كچه‌كه.\nبه پێی هه‌واڵێكی ڕۆژنامه‌ی میرۆری به‌ریتانی ئه‌م كچه بڕیاری داوه كه په‌نا بباته به چه‌نێلێكی به‌ناوبانگی یوتیوب به ناوی To Catch A Cheater كه كاری ئه‌م چه‌نێڵه ئه‌وه‌یه كچێكی نمایشكاری سه‌رنج ڕاكێش ده‌نێرێت بۆ پیاوه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی تاقیان بكاته‌وه ئایا ناپاكی ده‌كه‌ن یان نا و ڤیدیۆكه‌ش له یوتیوب بڵاو ده‌كرێته‌وه.\nئه‌م كچه سه‌رنجڕاكێشه ڕۆشته لای كوڕه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی كچه‌كه كه له كافێیه‌ك بوو و خۆی ناساند و ده‌ستیان كرد به قسه كردن و له كاتێكدا كجه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی سه‌یری ئه‌كردن و گوێشی له قسه‌كانیان ده‌گرت به‌ڵام كوڕه‌كه له‌م تاقی كردنه‌وه‌یه ده‌رنه‌چوو و كاره‌كان زۆر به خراپی ڕۆشتن به‌ڵام نه‌ك به‌و شێوه‌یه‌ی بیری لێ ده‌كه‌نه‌وه.\nكاتێك گفت وگۆیان ده‌ست پێكرد و نمایشكاره‌كه پرسیاری لێ كرد كه چ كارێك ده‌كات و كوڕه‌كه وتی چێشتلێنه‌ره و دواتر كچه‌كه باسی كه‌شه‌ی خۆی كرد به‌ده‌ست چه‌وری له‌شیه‌وه و ئینجا ئینستاگرامی یه‌كتریان وه‌رگرت و دواتر سه‌مایه‌كی بچوكیان كرد به‌ڵام هێشتا كاره‌كان ته‌واو نه‌بوه.\nكاتێك كچه نمایشكاره‌كه به كوڕه‌كه‌ی وت هیچ هاوڕێیه‌كی نیه كه ئه‌مه بۆ تاقی كردنه‌وه‌ی كوڕه‌كه بوو، له‌م كاته‌دا كوره‌كه وه‌ڵامی دایه‌وه و پێی گوت كه دوو ساڵه په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ كچێكی تر هه‌یه و ئه‌م كچه دوو گیانه و كوڕه‌كه‌ش به‌م زوانه ده‌چێته داوای.\nئه‌وه‌ی جێگای شۆك بوو ئه‌وه‌بوو كه ئه‌و كچه‌ی كه كوڕه‌كه باسی كرد ئه‌و كچه نه‌بوو كه داوای ئه‌م ڤیدیۆیه‌ی كردبو به‌ڵكو كچێكی تر بوو كه له‌هه‌مان كاتدا په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ كوڕه‌كه هه‌بوو.\nدوای ئه‌مه‌ش كچه‌كه زیاتر شۆك بوو كاتێك بینی ئه‌و كچه‌ی تر كه په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی هه‌یه و دوو گیانه له كافێكه ده‌ركه‌وت و ئاشكرا بوو كه كوڕه‌كه چاوه‌ڕێی ئه‌م كچه ده‌كات.\nئه‌م دیمه‌نه له یوتیوب بڵاو بویه‌وه و په‌رده‌ی له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی كچێكی فێڵ لێكراو لابرد له لایه‌ن هاوڕێ كوڕه ناپاكه‌كه‌یه‌وه.


وەزارەتی پێشمەرگە بۆ حەشدی شەعبی: "قەت شتی وا نەبووە"\nTHU, 7 DEC 2017 11:46 | KDP.info\nهەولێر-KDP.info- وەزارەتی پێشمەرگەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان وەڵامی ئەمینداری گشتیی کەتیبەکانی (سەیەدولشوهەدا) دەداتەوە و ئاشکرای دەکات، کە لەسەر هیچ پێشنیازێک سەبارەت بە دوو خاڵی سنووری، رێكکەوتنی سەرەتایی نەکراوە.\n(ئەبو وەلا وەلائی) ئەمینداری گشتیی کەتیبەکانی (سەیەدولشوهەدا) کە باڵێکی ناو هێزی حەشدی شەعبییە، راگەیاندووە کە (حەیدەر عەبادی) سەرۆکوەزیرانی عێراق لەمدواییانەدا نامەیەکی بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان ناردووە بە مەبەستی دەستپێکردنی گفتوگۆ سەرەبازییەکان.\nهەروەها (ئەبو وەلا وەلائی) لەبارەی خاڵی سنووری (ئیبراهیم خەلیل) و (پیشخابوور)ەوە رایگەیاندووە، "داوای ئیدارەی هاوبەشی ناسراو بە یەک بە سێ کراوە، واتە بوونی یه‌ك پێشمەرگە بەرانبەر بە سێ سەربازی عێراقی، بەڵام لایەنی عێراقی ئەوەی ڕەت کردووەتەوە."\n(هەڵگورد حیکمەت) بەڕێوەبەری هۆشیاری و راگەیاندن لە وەزارەتی پێشمەرگەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، ئەو قسانەی (ئەبو وەلا وەلائی) ئەمینداری گشتیی کەتیبەکانی (سەیەدولشوهەدا) رەت دەکاتەوە.\n(هەڵگورد حیکمەت) بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان دەڵێ، "قەت شتی وا نەبووە، حکوومەتی عێراق ئەوەی دەیکات بە مەبەستی بانگەشەی هەڵبژاردنە. رێگەچارەی کێشەکان، دانیشتنە لەگەڵ حکوومەتی هەرێمی کوردستان نەک لێدوانی رۆژنامەوانی."\nدوای بەڕێوەچوونی ریفراندۆمی سەربەخۆییی کوردستان و رووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر و لەشکرکێشی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ سەر کوردستان، دوو کۆبوونەوەی هاوبەش لە نێوان هێزی پێشمەرگە و سوپای عێراقدا کراون، بەڵام سەرجەمیان بێ ئەنجام بوونە.\n(سەفین دزەیی) گوتەبێژی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، دوێنێ (چوارشه‌ممه)، لەبارەی چەند پرسێکەوە كه یەک لەوانە بابه‌تی دەروازە سنوورییەکانه، وەڵامی حکوومەتی بەغدای دایەوە.\n(دزەیی) بە پشتبەستن بە ماددەی ١١٤ی دەستووری عێراق، رایگەیاند کە "به‌ڕێوه‌بردنى ده‌روازه سنوورییه‌كان به ته‌نیا ده‌سته‌ڵاتى حكوومه‌تى فیدراڵ نییه، به‌ڵكوو به هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ هه‌رێم به‌ڕێوه ده‌برێت، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش هه‌میشه ڕامانگه‌یاندووه حكوومه‌تى هه‌رێم ئاماده‌ى هاوكارى و هه‌ماهه‌نگییه."


مێژووى گشتى – پەڕە 23 – History Of Kurd\nHome / مێژووى جیهان / مێژووى گشتى (page 23)\n2016-03-20\tبەشی مێژووی كورد, مێژووى جیهان, مێژووى گشتى, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە كێشەی ویلایەتی موصل\nكێشەی ویلایەتی موصل كێشەی ویلایەتی موصل كێشەی ویلایەتی موصل یەكێك بوو لەو كێشانەی لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانی زۆر زەق بۆوە، بەڵام ئەوكێشەیە دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی زوتر لە نێوان زلهێزەكان وەك (عوسمانی و سەفەوی)هەبوو ، بەشێوەیەكی فەرمی لە كۆتایی ساڵی (1924) وەكو كێشەیەكی نیودەولەتی هاتۆتە پێشەوە ومامەلەی لەگەل كراوە ، …\n2016-03-18\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە 10 ترسناكترین كۆمەڵكوژی لە مێژووی جیهاندا\n10 ترسناكترین كۆمەڵكوژی لە مێژووی جیهاندا نووار فه‌قێ هەر چەند لە پێناسەكردنی كۆمەڵكوژی بیر و بۆچوونی جیاواز هەیە؛ بەڵام بە شێوەیەكی گشتی بە لەناوبردنی بە ئەنقەست و دوور لە رەوشتی مرۆڤایەتی لە دژی نەژادێك یا خود نەتەوەیەك وەسفكراوە كە لە كۆمەڵگەی كۆن و مۆدێڕندا بە شێوازی جیاواز كراوە و نەتەوەی …\n2016-03-16\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە عێراقی كۆن\nعێراقی كۆن عێراقی كۆن و باشخانی جوگرافی و كاریگەری لەسەرهەڵدان وگەشەسەندنی ژیارەكاندا: نووسینی:محمود شاكر وەرگێڕانی نهاد جلال حبیب الله كاریگەری پاشخانی جوگرافی لەسەرهەڵدان‌وگەشەسەندنی ژیارەكاندا: پاشخانی جوگرافی لەعێراقی كۆن دێرینەو مۆركێكی تایبەتی هەیە بەڵام ئەمە واتای ئەوە نیە پاشخانی جوگرافی هۆكاری یەكەم‌وبنەڕەتی سەرهەڵدانان‌وگەشەسەندنی ئەو ژیارانە بێت، بەڵكو هۆكاری بنەڕەت‌وكارای دروست كردنی …\n2016-03-16\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڕۆڵی رۆژهەڵاتناسان لە نێوان دادپەروەردی و ساختەكاری مێژوودا\nڕۆڵی رۆژهەڵاتناسان لە نێوان دادپەروەردی و ساختەكاری مێژوودا نووسینی: یوسف العظم / وەرگێڕانی بەدەستكاریەوە : ئیسماعیل طه كارێكی گرانە لێكۆلەر بتوانێ خۆی بخاتە نێوبابەتی (نوسینەوەی مێژووی نوێمان) دوورلە گومان و درۆهەڵبەستان، بێ ئەوەی لیكۆڵەر خۆی بخاتە نێو شێواندنی ڕۆژهەڵاتناسانی كۆن ونوێ، ئەو رۆژهەڵاتناسانەی گرنگیان بە لێكۆڵینەوەی ئاین وداب ونەریتەكانی رۆژهەڵات داوە، …\n2016-03-16\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە گەڕانەوەیەكی مێژوویی بۆ دۆزینەوەی ئەمریكا\nگەڕانەوەیەكی مێژوویی بۆ دۆزینەوەی ئەمریكا نظمى قادر لەم وتارەدا ئاماژە بۆ ژمارەیەك نەخشە كراوە،كە توێژەر ئەم نەخشانەی لە پاڵ وتارەكەدا دانەناوە. ئەوان توانیان بەم ریزبەندیە كیشوەری ئەمریكا بدۆزنەوە تائێستا لێكڵۆڵینەوەیەكی چەندان لەبارەی نەخشەكانی ئیسلام كە زانیاری یەكی كەمیان لەبەر دەستدایە ساز نەدراوە وە ئەوەی كە هەمانە بەپێی زانیاریەكانمانە لە مێژووی …\n2016-03-15\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە نامه‌كه‌ى شارى شابڵن بۆ مرۆڤایه‌تى له ساڵى 1940\nنوسینی : کامەران وریا قانع دیكتاتۆره‌كان خۆیان ئازاد ئه‌كه‌ن به‌ڵام میلله‌تێك ئه‌كه‌ن به كۆیله . وه‌رگێرانى له عه‌ره‌بیه‌وه : كامران وریا قانع بمبورن نامه‌وێت سه‌رۆك بم .. ئه‌وه ئیشى من نیه , نامه‌وێت فه‌رمانره‌وا بم و غه‌در له هیچ كه‌س بكه‌م , حه‌ز ده‌كه‌م یارمه‌تى هه‌موان بده‌م ئه‌وه‌نده‌ى پێم ده‌كرێت …\n2016-03-15\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەشرەفی پەهلەوی ـ ژنێكی پڕ لەڕەمزو ڕاز\nئەشرەفی پەهلەوی ـ ژنێكی پڕ لەڕەمزو ڕاز نوسینی : وتاری کورد ئه‌شره‌فی په‌هله‌وی پاش تێپه‌ڕینی 71 ساڵ به‌سه‌ر مه‌رگی ره‌زا شای باوكی‌و دوای تێپه‌ڕینی 34 ساڵ به‌سه‌ر مه‌رگی محه‌مه‌د ره‌زاشای برایدا، له‌ته‌مه‌نی 96 ساڵیدا به‌هه‌مانشێوه‌ی باوك‌و براكه‌ی له‌غوربه‌ت‌و سه‌رگه‌ردانیدا گیانی سپارد . ژیاننامه‌ی ئه‌شره‌ف پڕاوپڕه له‌نهێنی‌و له‌ره‌مزو راز ، ئه‌و …\n2016-03-15\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى, ناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ژیانی جیمس مۆنرۆ و بنەمایەكەی\nژیانی جیمس مۆنرۆ و بنەمایەكەی جیمس مۆنڕۆ ئامادەكردن و نووسینی : محمد علی فتح الله پێنجەمین سەرۆكی ویلایەتە یەكگرنووەكانی ئەمریكایە لە ساڵی ( 1817 – 1825 ) حوكمی كردیە ، و بە بنەما و مەبدەئەكەی ناسراو و بەناوبانگە كە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكای قەدەغە كردووە لە دەستێوەردانی ململانێیە دەرەكیەكان ، و …\n2016-03-15\tمێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەرستۆ لەنێوان فارابی و ئیبن سینادا\nئەرستۆ لەنێوان فارابی و ئیبن سینادا نووسینی: أنور الجندی وەرگێڕانی: نهاد جلال حبیب الله هزری ئیسلامی بەرەو ڕووی بیردۆزەكانی بیری ئیغریقی و یۆنانی و هێلێنی بوویەوە. جارێكیان لە سەدەی سێیەمی كۆچی و جاری دووەمیش لە سەدەی چواردەی كۆچی دا. لە جاری یەكەمدا كاتێ وەرگێڕانی ئەو بیرانە ئەنجام درا ئەوكات زانایانی …


بەریتانیا هۆشداری دەداتە رووسیا – Esta News\nبەریتانیا هۆشداری دەداتە رووسیا\nسەرۆك وەزیرانی بەریتانیا، بۆریس جۆنسن، لە میانی ئەو پەیوەندییەی لەگەڵ سەرۆكی رووسیا، ڤلادمیر پۆتین ئەنجامیدا، ئاماژەی بەوە كرد كە داگیركردنی ئۆكراینا رێگە بۆ دەرئەنجامی گرنگ دەكاتەوە و ھەڵەیەكی ستراتیژی دەبێت.\nبەپێی ئەو راگەیەندراوەی كە لە نووسینگەی ژمارە ١٠ی سەرۆكایەتی وەزیرانی بەریتانیاوە بڵاوكراوەتەوە، جۆنسن پەیوەندییەكی لەگەڵ پوتین ئەنجامداوە\nبۆریس جۆنسن، لە میانی پەیوەندییەكەدا، ئاماژەی بە “نیگەرانیی قوڵی” بەریتانیای لە بەرامبەر كۆكردنەوەی ھێزی رووسیا لەسەر سنووری ئۆكراینا كردووە و بۆ كەمكردنەوەی گرژییەكان و چارەسەرێكی ھەمیشەیی جەختی لەسەر گرنگیی كاركردن لە رێگەی كەناڵە دیپلۆماسییەكانەوە كردووەتەوە.\nجۆنسن، پابەندبوونی بەریتانیای بۆ یەكپارچەیی خاك و سەروەری ئۆكراینای دووپاتكردەوە و ھۆشداری لەوە دایەوە كە ھەر چالاكییەك كە سەقامگیری تێكدەدات ھەڵەیەكی ستراتیژی دەبێت كە رێگە بۆ دەرئەنجامی گرنگ دەكاتەوە


خولی پلە یەکی هۆڵەندا - 2015/2016 - پاشکۆکانی خولی ئەوروپا - کۆتاییەکان - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nAggr. هێراکلێس 3 - 1 ئوترێخت\n19/05/16 هێراکلێس 1 - 1 ئوترێخت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n22/05/16 ئوترێخت 0 - 2 هێراکلێس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nلوک دی یۆنگ PSV 26 3 11\nدیرک کاوت Feyenoord 19 4 9\nم. هاڤینار ADO 16 1 12\nد. کلاسێن Ajax 13 0 3\nفاڵکێنبورگ Willem II 11 0 8


دوو ساڵ شیردان و ئیعجازی قورئان –\nدوو ساڵ شیردان و ئیعجازی قورئان\nPosted by: Haiv Posted date: ئه‌یلول 04, 2014\n11444 جار ئه‌م بابه‌ته خوێندراوه‌ته‌وه\nخوای گەورە لەم سێ شوێنەی قورئاندا بە ڕوونی باسی شیردانی دایك بۆ مناڵەكەی ڕوون دەكاتەوە:\nلە سورەتی بەقەرەدا دەفەرموێ: (وَالْوَالِدَاتُ يُرْ‌ضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ۖ لِمَنْ أَرَ‌ادَ أَن يُتِمَّ الرَّ‌ضَاعَةَ) .( سورە البقرە الایە 233)\nدایكان دووساڵی تەواو شیر بە مناڵەكانیان دەدەن بۆكەسێك كە دەیەوێت شیری تەواو بە مناڵ بدات.\nخوای گەورە لەم ئایەتەدا لە شێوەی هەواڵدا باس لەوە دەفەرموێت كە دایكان شیر بە مناڵ بدات بۆ ماوەی دوو ساڵی تەواو. ئەم بانگەشەیە ئێستە زۆر بە زۆری لە وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و ڕێكخراوی یونسێف و ڕێكخراوی تەندروستی جیهانیەوە بەر گوێمان دەكەوێ بەهۆی ئەو سوودە زۆر و گونجاوییەی شیری دایك هەیەتی بۆ مناڵ، بەڵام زانستی تازە دوای چەندەها لێكۆڵینەوە تاقیكردنەوە گەیشتونەتە ئەو دەرەنجامەی كە (24) مانگ شیری دایك بۆ مناڵ باشترین ماوەی شیردانە بۆدایك و بۆ مناڵیش، لە وشەی (كاملین) لە ئایەتەكەدا ئەوە دیارە كە دوو ساڵی تەواو شیر بدرێت و كەمتەرخەمی تێدا نەكرێت هەرچەندە نەكراوە بە واجب.\nلەم ئایەتەی تریشدا: (وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ ﴿١٤﴾) .( سورە لقمان الایە 14)\nخوای گەورە ئامۆژگاری مرۆڤ دەكات لەگەڵ دایك و باوكی چاك بێت، دایكی ئەم مرۆڤەیە لاوازی لەسەر لاوازی بەسەردا هاتووە و ماوەی دوو ساڵ شیری پێ داوە، خوا پاشان دایك و باوك دەبێت سوپاس بكرێن و گەڕانەوەی هەمووان بۆلای خوایە.\nدیارە دایك لەماوەی ئەو دوو ساڵەدا تووشی لاوازی دەبێت بەڵام لە پێناوی مناڵێكی تەندروست و ئایندەیەكی باشی خۆیدایە.\nزانایان دەڵێن: لەماوەی دوو ساڵی یەكەمی مناڵدایە كە دەزگای بەرگری مناڵ پێكدێت، هەندێ لە نەخۆشی لەماوەی ئەو دوو ساڵەدا توشی مناڵ دەبێت بۆیە زانایان هەمیشە دووپاتی ئەوە دەكەنەوە كە مناڵ دوو ساڵی تەواو شیری پێ بدرێت.\nزانایان باسی ئەوەیان كردووە چۆن شیری دایك لە قۆناغێك بۆ قۆناغێكی تر دەگۆڕێ واتە بە پێی پێویستی مناڵەكە.\nكەواتە قورئان لەم بابەتەشدا زانایانی سەرسام كردووە و دیسان سەلماندیەوە كە لای خواوە هاتووە و محمەدیش چۆن بۆی هاتووە ئاوا گەیاندوویەتی.\nShare the post “دوو ساڵ شیردان و ئیعجازی قورئان”


زایینی: ٢٠-٠١-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٠/٣٠ - ١٨:٥٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nبۆ باشتر تێگەیشتن لەم بابەتە پێویستە هەڵوەستەیەکی کورت لە سەر چەمکی ڕاسان بکەین کە لە قۆناغی ئێستای خەباتی رۆژهەڵاتی کوردستان وەکوو شێوازی نوێی خەبات هەڵبژێردراوە و لە لایەن حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە پلانداڕێژی بۆ کراوە و چەخماخەکەی لێدراوە.\nپێناسەیەکی وشەیی راسان:\nڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.\nڕاسان چۆن لە دایک بوو؟\nپلانی ڕاسان لە راستیدا وڵامێکە بە ویست و داخوازی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆی کۆمەڵگە بۆ خەبات و ڕووبەڕووبوونەوە لە گەڵ دەسەڵاتی حاکم کە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران توانی خوێندنەوە بۆ ئەو ویست و داخوازانە بکات و شێوازێک لە خەبات بێنیتە ئاراوە کە هەموو شێوازەکانی چالاکیی و هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگە و تەنانەت ئۆپۆزسیۆنە رۆژهەڵاتییەکانی دیکەش خۆیانی تێدا ببیننەوە، هەر کەس و بە ئاڵا و سیمبۆل و هێمای خۆی بەڵام لە نێو گوتاری راسان‌دا.\nشێوازەکانی خەبات لە ڕاسان‌دا:\nئەگەر وردتر باسی ئەم بابەتە بکەین دەتوانین بڵێین لە بواری شێوازی خەباتەوە، لە ڕاسان کە بە گرێدانی خەباتی شاخ و شار ناودێر کراوە، هەموو جۆرە چالاکییەکی مەدەنی لەوانە: چالاکی ئابووری، دەربڕینی ناڕەزایەتی، مانگرتن، چالاکی رۆژنامەوانی و چالاکی فەرهەنگی و هتد لە خۆ دەگرێتەوە کە کۆی ئەمانە پێکەوە دەبنە کارتێکەری ئەرێنی لەسەر خەباتی خەڵکی کورد و بەرە‌بەرە لە پێ خستنی دەسەڵاتی حاکم.\nبەشداری چین و توێژەکانی کۆمەڵگە:\nبۆ تێکەڵاوبوون و تێوەگلانی چین و توێژەکانی کۆمەڵگە، دەتوانین بڵێین لە پڕۆگرامی ڕاسان‌دا هەر تاکێکی کۆمەڵگە لە جێی خۆیدا ئەتوانێ کاریگەری ئەرێنی لە سەر پێشوەچوونی ئەم پڕۆسەیە هەبێت و تەنانەت ئەو کەسانەش کە نایانهەوێ لە چوارچێوەی حیزب و رێکخراو و سازمانەکاندا کار بکەن ئەتوانن بەشدار بن، چوون بزووتنەوەکە جەماوەرییە و تەنیا لایەنێکی پێشمەرگەیە وەکوو لە سەدا یەکی چالاکەکانی کۆمەڵگە؛ بەشێکی گرینگی دیکەی خەباتەکە بە کۆمەڵگە بەستراوەتەوە و هەموو کەسێک دەتوانێ خۆی لەم بەشە‌دا ببینێتەوە و رۆڵ بگێرن.\nهاودەنگی ئۆپۆزسیۆنەکانی دیکە:\nلە سەر باسی تێکەڵاوبوونی ئۆپۆزسیۆنەکانی دیکە لەم حەرەکەتە‌دا، هەروەک ڕوون و ئاشکرایە و ڕاستییەکی لۆمەهەڵنەگرە، خەباتی خەڵکی کورد، بە یەکریزی زۆر زووتر بە ئامانج دەگا تا ئەوەیکە تاکلایەنە کاری بۆ بکرێت، بەڵام دەتوانین بڵێین ئەمە ئیدەیەکی ئارمانگەرایانەیە و لە هۆکارەکانیشی دەتوانین باس لە جیاوازی بەرنامە و پرۆگرامی حیزبەکان و باوەڕمەندییەکانیان بکەین کە ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگرە؛ حیزبەکان دەتوانن لە هەندێک لەو چالاکییە جەماوەرەییانەی کۆمەڵگە کە لە سەر دەستی خەڵکی سێڤیل بەڕێوە دەچێ، بە کۆدەنگی و هاوڕابوون جڵەوداری ئەو چالاکییانە بن و گوتاری هاوبەشیان هەبێ، کە ئەزمون نیشانی داوە سەرکەوتوو بووە. ئینجا دەتوانن باس لەوە بکەین کە ڕاسان دەتوانێ وەکوو بەرنامەیەک ناوی لێ ببرێ کە لەگەڵ پێشکەوتنی کۆمەڵگە بەدی هاتووە و خۆی لەگەڵ کۆمەڵگە هاوتەریب کردووە؛ کەوابوو دەبێ ئەو تاکانەی کۆمەڵگە کە هەر شێوازێک لە خەبات هەڵدەبژێرن بە بیرێکی پێشکەوتووەوە هەنگاو هەڵگرن تا لە ئامانجەکانیان نزیکتر ببنەوە.\nژنان لە ڕاسان‌دا:\nلێرە‌دا ژنان وەکوو بەشێکی گرینگ لەم پڕۆسە دێنە بەرباس کە لە کۆمەڵگە کاریگەریەکی بەرچاویان هەیە و دەبێ گرینگی بەم بابەتە بدرێ و هۆشیارانە مامەلەی لەگەڵدا بکرێ.\nژنان دەتوانن لەلای دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆنە ئەکتیڤەکان، خاڵێکی گرینگ و جێگەی هەڵوەستەکردن بن بۆ کەڵکی سیاسی و کەلتووری لە هەموو کۆمەڵگەیە‌دا، کەوابوو بمانهەوێ و نەمانهەوێ دەسەڵاتی حاکم لەم دەرگا کەڵک وەرگرێ بۆ دزە کردنە نێو دڵی کۆمەڵگە؛ لە وەها حاڵەتێکدا ئەرکی کۆمەڵگە و ئۆپۆزسیۆن و ژنان ئەوەیە کە دژکردەوەیان بەرامبەر بەم پیلانانە هەبێ بۆ ئەوەی حکومەتی ستەمکار لەو رێگەیەوە کۆمەڵگە سەرکوت نەکات.\nبە پێی ئەزموون، دەسەڵاتی حاکم بۆ ئاسێمیلەکردن و لەنێوبردنی شوناسی ئەو میللەتەی کە خستوویەتە ژێر ڕکێڤی خۆی و دەستی بە سەر‌دا گرتووە، هەوڵی داوە لە رێگەی ژنانەوە کە بەشێکی گرینگی کۆمەڵگەن کەلتوور و ڕەسەنایەتیی کۆمەڵگە بسڕێتەوە کە زۆر جاریش وڵامدەر بووە.\nبۆ نمونە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی ژیانی کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی‌دا ژنان خاوەن پێگە و دەسەڵات و شوناسی کۆمەڵایەتی تایبەتی خۆیان بوون، بەڵام دوابەدوای گۆڕینی کۆمەڵگە، ژنان وەکوو رەگەزی دووهەم لە کۆمەڵگە‌دا پیناسەیان بۆ کراوە، واتە کراون بە رەگەزی ژێردەست و پیاوان زاڵبوونی خۆیان بە سەر کۆمەڵگە‌دا سەپاندووە؛ ئەم حاڵەتی خۆسەپاندنی پیاوان و ژێردەست بوونی ژنان، بەهۆی بەکەم‌زانینی ژنان و دروستکردنی باوەڕی لاوازبوون لەواندا بەدیهات و تەنانەت ژنانیش گەیشتن بە ئاستێک کە بیری سەربەستی لە زەینییاندا کەمڕەنگ بوویەوە؛ بۆیە دەربازبوون لەم قۆناغە پێویستی بە تێگەیاندنی کۆمەڵگەیە بە تایبەت لەبواری تێگەیاندن و پێگەیشتنی ژنان.\nکاتێک کە ژنان بەو ئەنجامە گەیشتن کە پێویستە سەربەستی و ئازادی ژیان و شوناسی خۆیان بەدەست بێننەوە، پێویستیان بە خۆسەلماندن و خۆنیشاندان و دەرخستنی توانای ڕاستەقینەیان هەیە و ئەمەش تەنیا بە قسەکردن نابێت و پێویستی بە هەوڵدانی ئەکتیڤ و مەیدانی هەیە لە گۆرەپانی بزووتنەوەکاندا.\nیەک لەو کارانە کە لەم پێناوە‌دا دەتوانێ کاریگەر بێ، تێکەڵ بوون بە بزووتنەوە جەماوەرییەکانی کۆمەڵگەیە کە بە دەرکەوتنیان بە شێوەی پۆزەتیڤ دەتوانن سەلمێنەری شوناسی خۆیان وەکوو ئینسان بن کە بەشێکی جیانەکراوەی کۆمەڵگەن و دەتوانن وەکوو کێلێژە و کۆڵەکەیەکی هەر بزووتنەوەیەک بن.\nبەشداربوونی ژنان لە بواری کارایی و پڕاگماتیکەوە:\nبەشداری ژنان لە نێو بزووتنەوەکان و ئۆپۆزسیۆنەکاندا، چەند رەهەند لەخۆ دەگری کە لێرە‌دا لە بواری کارایی و پڕاگماتیکەوە شڕۆڤەی دەکەین:\n١-بەشدار بوون بە شێوازی کارا\n٢-بەشدار بوون و بوون بە کەڵکاژۆ\n٣-تێکەڵ بوون بە هاوتەریب‌بوون لە گەڵ فکرەکە‌دا\nرەهەندی یەکەم؛ بەشدار بوون بە شێوازی کارا:\nهەر بزووتنەوە و جمانێک پێویستی بە بەشداری چالاکانە و پۆزەتیڤی تاکەکانی ئەو کۆمەڵگە هەیە کە خەباتی بۆ دەکرێ و دەبێ ئەو هەنگاوانەی کە لە پێناویدا هەڵدەگیرێت بەرنامەبۆداڕێژراو بێت؛ ژنان دەتوانن بۆ دەرخستنی باشتری خۆیان و سەلماندنی جەوهەری دەروونییان بە بەشداری چالاکانە و کاریگەر لە سەر تاکەکانی بزووتنەوە، خۆیان لە پەراوێزی کایەکە بێننە نێواخنی و تەنانەت ببنە جڵەودار و لیدەرێکی باش کە دەتوانێ هەوێنی زیندووبوونەوەی باوەڕ بەخۆبوون لە نێو ژنان و دەرکەوتنی زیاتر و لابردنی چەمکی وەکوو لاوازبوون و بێدەسەڵات بوونی ژنان بێ؛ هاوکات لەگەڵ ئەم خۆدەرخستنە دوو شێوازی خەباتیش لە سەر ژنانە کە نابێ لە بیر بکرێت: خەباتی نەتەوەیی و چینایەتی.\nلەم پڕۆسەیەدا پیاوانیش بێ رۆڵ نین لە باشتر دەرکەوتنی ژنان؛ پیاوان دەتوانن بە کەم کردنەوەی پاوانخوازی و پێدانی دەرفەت و بە بایەخەوە سەیرکردنی چالاکییەکانی ئەوان، زیاتر یارمەتیدەر بن بۆ بەرێوەبردنی ئەم ئەرک و سووک کردنەوەی قورسایی ئەو خەباتە لە سەر شانی خۆیان، کە وابوو ژنانێک کە لە سەرەتای بزووتنەوەکاندا بەشدار دەبن دەبێ پوتانسیەلی، بوون بە لیدێر و تاکێکی سەرکردە لە خۆیاندا پەروەردە بکەن تا بتوانن ببنە نمونە بۆ ژنانی تەواوی کۆمەڵگە.\nرەهەندی دووهەم: بەشدار بوون و بوون بە کەڵکاژۆ\nوا پێویستە لەم بەشەی باسەکەدا شڕۆڤەیەکی کورت لە سەر جۆری هەڵوێستەکانی مرۆڤ بۆ ئامانجەکانی بدەین بۆ ئەوەیکە بزانین دیاردەی کەڵکاژۆ چۆن دەتوانێ بەدی بێ.\nمرۆڤ بۆ ئەوەیکە بیهەوێ ئامانجەکانی بەدی بێنێ پێویستە لەو پێناوەدا هەڵوێست بگرێ. هەڵوێست بە کۆمەڵە ئاکارێک دەڵێن کە مرۆڤ لە دوای باوەڕمەندبوون، بە هەبوونی هەندێ ماف کە دەتوانێ لایەنی ماددی و فکریش بگرێتەوە، ئەنجامی دەدا و هەنگاوی بۆ هەڵدەگرێ؛ بۆ نمونە مافی ڕادەربڕین، بە نەتەوە بوون و سەربەخۆیی و ...\nجاری وایە لە بزووتنەوەکاندا بە هۆی پەروەردەی هەڵە و تێنەگەیشتن و پێنەگەیشتنیان تاکەکان، ئامانجە سەرەکییەکەیان لەبیر دەکەن و بە ئامانجە لاوەکییەکانەوە سەرقاڵ دەبن، لەهەمان ڕاستاشدا بە کردەیی شکست دێنن؛ بە تایبەت لە فەزای شۆڕشدا جاری وایە تاکەکان هەڵوێستێکی سەرەتایی دەگرن بە هۆی هەست بە ستەم لێکراوییەوە بەڵام بە هەنگاوێکی کورت ماوە قەناعەت دەکەن و بەس لەو قۆناغەدا دەمێننەوە.\nلە درێژەی پڕۆسەی شۆڕشدا تەنیا دەتوانی وێنای ژیانێکی ئاسایی لە ئاکاری ئەو کەسانە بکەیت و دواجار ئەو توێژە ناتوانن کاریگەرییەکی بەرچاویان لە نێو بزووتنەوەدا هەبێ و بە پێچەوانەش دەبن؛ کەوابوو بۆ ئەوەی پێش بە زیان و بە کەڵکاژۆبوونی ئەوان بگیرێ پێویستە لە پێشدا تاکە بەتواناکان بناسرێن و بکرێنە نمونە و سەرباشقە بۆ ئەوانیتر و بە پەروەردە کردنی بەردەوام هەوڵ بدرێ بۆ ئەکتیڤ کردنیان.\nژنانیش بە هۆی ئاسیمیلاسیۆنێک کە بە دەست رێژیمی حاکم بە سەریاندا زاڵ بووە، هەندێ شتی لاوکی بۆیان بووە بە بایەخ و لەم ڕاستایەشدا زۆر زووتر دزەیان تێدەکرێ و دەبن بە کەڵکاژۆ، کەوابوو دەبێ لە فەزای شۆڕشدا ئەو بایەخە لاوکییانە کاڵ بکرێنەوە و زووم بکرێتە سەر ئامانجی سەرەکی؛ هەروەها لەم نێوەدا رەگەزی بەرامبەریش دەبێ بەو فەرهەنگە ڕابهێنرێت کە بە چاوی کەرەستەوە سەیری ژنان نەکەن.\nئەوەیکە ئاشکرایە لە نێو شۆڕش و بزووتنەوەدا دیاریکردنی رەگەز دەبێتە هۆی درووست بوونی کەلێن لە نێو دوو رەگەزی نێر و مێ کە لە ئاکامدا وەپەراوێزکەوتنی رەگەزی مێیینەی لێدەکەوێتەوە بە هۆی کەمبوونی رێژەی بەشدارییان.\nرەهەندی سێهەم: تێکەڵ بوون بە هاوتەریب‌بوون لە گەڵ فکرەکە‌دا\nهەر بزووتنەوەیەک کە نەتەوەیی بێ و پێویستی بە بەشداربوونی تەواوی کۆمەڵگە بێ، جیابوونەوەی لایەن و گرووپ و چین و توێژەکان بۆی دەبێتە هۆکاری لاوازیی لە بەرەوپێشچوونی ئامانجەکەی. هەروەها هاوتەریب‌بوون و بە جیا کارکردنی چین و توێژەکان دەبێتە هۆی لاواز بوون و وەپەراوێز کەوتنی هێزە سەرەکییەکە؛ کەوابوو ئامانجەکە بۆ هیچ لایەنێک بەدی نایەت و خواستە چینایەتییەکانیش دەستەبەر نابن، بەم پێیە ژنانیش وەکوو هەر چینێک لەو کۆمەڵگەیە دەتوانن بە خۆخزاندنە نێوهێزە سەرەکییەکە و یەکڕیزبوون، هەم هاوکاری باشتری پێشوەچوونی ئامانجە سەرەکییەکە بن و هەم خواستەکانی خۆیان بە خۆدەرخستن و خۆسەلماندن بە دەست بێنن، نەک جیاواز لە هێزی سەرەکی کار بکەن وەکوو دەستەیەکی جودا.\nوەک دواوتە دەتوانین بڵێین، خاڵیکی گرینگ لەم باسەدا بوونی هەیە کە دەگەرێتەوە سەر چۆنییەتی تێکەڵاو بوونی ژنان لە نێو شۆڕشدا واتە دەبێ لە کەشی شۆڕشدا ژنان هەوڵی زیاتر بدەن بۆ نیشاندانی تواناییەکانیان و سەلماندنی ئەوەیکە ژنانیش دەتوانن وەک رەگەزی بەرامبەر بەشداری بزووتنەوەکان بن و کاریگەرییان لە سەر ئاڵوگۆڕەکانی کۆمەڵگە هەبێت.\nپێشکەش بە تەوارە سەنگەرنشینەکان


شاندەكێ رێڤەبەريا چاڤدێريا كێم ئەندامان وهەردوو پەيمانگەهێن هێوا وروناهى سەرا رێڤەبەريا گشتى يا پەروەردێ دا\n31 ته‌مموز 2019\nئەڤرو سپێدێ رێكەفتى 31/7/2019 بەرێز عمر على تاها رێڤەبەرێ گشتى يێ پەروەردێ ل پارێزگەها دهوكێ پێشوازيا بەرێزان خالد ئوسمان رێڤەبەرێ چاڤدێريا كێم ئەندامان و سلام حميد رێڤەبەرێ پەيمانگەها هێوا يا نابيستان و خانم زكيە عيسى رێڤەبەرا پەيمانگەها روناهى يا نابينان كر .\nدروينشتنەكێدا بەحسێ پروسا پەروەردە وفێركرنێ ل پارێزگەها دهوكێ هاتە كرن وپروژێ فێركرنا سەرانسەرى ( التعليم الشامل ) كو پروژەكێ هەڤپشكێ پەروەردە وچاڤدێرى وگەشەپێدانا جڤاكى ورێكخراوا SKL بو قوتابيێن خودان پێدڤيێن تايبەت . هەروەسا شاندێ مێڤان وب هەلكەفتا دەست بكاربونا بەرێز عمر على تاها وەك رێڤەبەرێ گشتى يێ پەروەردێ ل پارێزگەها دهوكێ پيروزباهى لێ كر وداخوازا سەركەفتنێ بو خواست .


پاش 10 ساڵ هێشتا ״دیموكراتەكان״ـی ئێران بە نیازی یەكگرتنەوە نین |\nHome ڕاپۆرت پاش 10 ساڵ هێشتا ״دیموكراتەكان״ـی ئێران بە نیازی یەكگرتنەوە نین\nفەڕەنسییەك دەیەوێت لە یەك نزیك بكاتەوە\nئەگەرچی هەوڵێكی نوێی فەڕەنسی هەیە بۆ یەكگرتنەوەی هەردوو باڵەكەی دیموكرات كە ماوەی دە ساڵە بوون بە دوو بەشەوە، بەڵام ئەو دوو باڵە تا ئێستاش سوورن لەسەر تاوانباركردنی یەكتر و بە پێی وتەی هەردوولاشیان، هیچ ئەگەرێكی یەكگرتنەوەیان لە ئارادا نییە.\nزیاتر لە 10 ساڵە حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران بوون بە دوو بەشەوە كە بەشێكیان هەر لەژێر ناوی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران (حدكا) بە ڕێبەرایەتیی مستەفای هیجری، درێژە بە كاری سیاسیی خۆیان دەدەن و بەشێكی دیكەی حزبەكەش كە خۆشیان بە زۆرینە دەزانن لەژێر ناوی حزبی دیموكراتی كوردستان (حدك) بە ڕێبەرایەتیی خالید عەزیزی، كار دەكەن.\nلە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا زۆر هەوڵی ناوخۆیی و دەرەكی دراوە بۆ لێكنزیككردنەوەی هەردوو باڵەكەی حزبی دیموكرات، بەڵام وەك بەرپرسانی ئەو حزبە خۆیان ئاماژەی بۆ دەكەن، هەوڵەكان بێئەنجام بوون، مانگی ڕابردووش، فریدریك تیسۆ، كونسوڵی پێشووی فەڕەنسا لە هەولێر كە بە دۆستی كورد ناو دەبرێت، سەردانی بارەگای حزبی دیموكراتی كوردستانی كردووە و لەسەر داوای ئەویش دەستەیەكی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران بانگهێشت كراون و هەوڵی لێكنزیككردنەوەی هەردوو باڵەكەی داوە، بەڵام وەك حەسەن شەرەفی، وتەبێژی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران (باڵی مستەفای هیجری) ئاماژەی پێ دەدات، ئەو سەردانە دۆستانە بووە و تا ئیستا هیچ هەوڵێك بۆ یەكگرتنەوە لە ئارادا نییە.\nحەسەن شەریفی بە ״ئاژانس״ی وت: ״ئەو سەردانەی دكتۆرە فەڕەنسییەكە تەنها سەردانێكی دۆستانە بووە و باسوخواس لەسەر ئەو كتێبەی كراوە كە لەسەر كورد نووسیویەتی و هاوكات قسە لەسەر هاوكارییەكانی پێشووی كراوە بۆ حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران، گەر نا هیچ هەوڵێكی نوێ بۆ یەكگرتنەوە لە نێوان ئێمە و ئەو برادەرانەی دیكەدا كە جیا بوونەتەوە لە ئارادا نییە.״\nهەرچەندە بڕیار بوو حزبی دیموكرات كۆنگرە ببەستێت و هەردوو باڵەكەش بەشداریی تێدا بكەن، بەڵام وەك حەسەن شەرەفی ئاماژەی پێ دەدات، كات و شوێنی كۆنگرە ئاشكرا ناكرێت و گەر ئەنجامیش بدرێت تەنها خۆیان دەبن.\nئەو وتی: ״ئێمە بەنیازین كۆنگرە ببەستین، بەڵام سەبارەت بە كات و شێوازی كۆنگرە نەك بە ڕاگەیاندن تەنانەت لەبەر پاراستنی لایەنی ئاسایشی خۆمان ناتوانین بە برادەرانی خۆشمانی بڵێین تا ئەو كاتەی كۆنگرە ئەنجام دەدرێت.״\nحزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران لە ساڵی 1945 لەسەر دەستی قازی محەمەد و لەسەر بناغەی كۆمەڵەی ژیانەوەی كوردستان (ژ.ك) دامەزرا و حزبەكە بە چەندین قۆناغی سیاسیی جۆراوجۆردا تێپەڕی، لە ماوەی ساڵانی ١٩٧١ تا ١٩٨٩ حزبەكە بە ڕێبەرایەتیی عەبدولڕەحمان قاسملوو بە ئامانجی بەدیهێنانی ﻣــﺎﻓﯽ دﯾــﺎرﯾﮑﺮدﻧﯽ ﭼﺎرهﻧﻮوﺳﯽ ﻧﻪﺗﻪوەی ﮐﻮرد ﻟﻪ ڕۆژهەڵاﺗﯽ ﮐﻮردﺳﺘﺎن خەباتی دەكرد، دواتریش حزبەكە لە لایەن سادق شەرەفكەندییەوە ڕێبەرایەتی دەكرا تا لە ساڵی 2004 مستەفای هیجری وەك سكرتێری گشتیی حزبەكە دیاری كرا، بەڵام ڕێبەرایەتیی ئەو تەنها 2 ساڵی خایەند و لەو ماوەیەشدا ناكۆكییەكانی ناو حزبی دیموكرات بە هۆی پۆست و شێوازی بەڕێوەبردنی حزبەكەوە تەشەنەی سەند و دواجار لە كانوونی دووەمی ساڵی 2006 بەشێكی زۆر لە بەرپرسان و ئەندامانی حزبەكە كە خۆیان بە زۆرینە دەزانن جیا بوونەوە، بەڵام ئەوانیش خۆیان بە هەڵگری ناوی حزبەكە دەزانی، هەر بۆیە تەنها پاشگری (ئێران)یان لە حزبەكە كردەوە و ناویان لە خۆیان نا حزبی دیموكراتی كوردستان.\nجەلیل گادانی، بەرپرسی كۆمیسیۆنی چاودێریی حیزبی دیموكراتی كوردستان ״باڵی خالید عەزیزی״ ئاماژە بەوە دەدات، هەرچەندە لە لایەن فریدریك تیسۆ دانووستانێكی سەرەتایی لە لایەن هەردوو باڵەكەوە ئەنجام دراوە، بەڵام بە هۆی چەند كێشەیەكەوە تا ئێستا ئەو دانووستانانەش وەستێندراون.\nجەلیل گادانی بۆ ״ئاژانس״ی ڕوون كردەوە: ״ئەوان تا ئێستاش ئاماده نین دان بنێن بە حزبەكەی ئێمە و دەیانەوێت وەك (هەڤاڵانی پێشوو یاخود جیابووەوە) گفتوگۆ و دانووستانمان لەگەڵدا بكەن، لە كاتێكدا ئێمە ناو و شووناسی تایبەت بە خۆمان هەیە، هەر بۆیە پێمان ڕاگەیاندوون كە بۆ درێژەدان بە دانووستانەكان دەبێت ئەوان سەرەتا ناوی حزبەكەی ئێمە بناسێنن.״\nبە وتەی گادانی، باڵەكەی دیكە ئەمان بە نزیكبوونەوە لە كۆماری ئیسلامیی ئێران تۆمەتبار دەكەن و دەڵێت: ״برادەرانی كاك مستەفای هیجری لە ڕێگای ڕاگەیاندنەكانەوە ئێمە بەوە تۆمەتبار دەكەن كە گوایە كاك خالید عەزیزی بە قازانجی كۆماری ئیسلامیی ئێران قسەی كردووە، لە كاتێكدا سەرجەمی ئەو قسانە دوورن لە ڕاستییەوە و ئەمەش ناكۆكییەكانی نێوانمانی زیاتر كردووه.״\nئەو لێدوانەی خالید عەزیزی كە ئێستا بۆتە هۆی كێشە لە نێوان دوو باڵەكەی حزبی دیموكرات، پاش ئەوە هاتووە كە ناوبراو لە سمینارێكدا لە ئۆفیسی نوێنەرایەتیی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە مانگی نیسانی ئەمساڵ لە پاریس باسی لەوە كردووە لەگەڵ دەستپێكردنەوەی خەباتی چەكداریدا نییە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و لەو بارەیەوە وتوویەتی: ״گەر هێزی پێشمەرگەی هەموو حزبەكان بكەونەوە سەر یەك، یەك گوندی كوردستانی ئێرانمان بۆ ئازاد ناكرێ.״\nهەرچی سەبارەت بە كێشەی ناوی حزبەكەیە كە ئێستا بووەتە ڕێگرێكی سەرەكی لە بەردەم دەستپێنەكردنەوەی دانووستانەكان بۆ یەكگرتنەوەی هەردوو دیموكراتەكە، حەسەن شەرەفی، وتەبێژی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران ڕەتی دەكاتەوە ئەوان دان بە باڵە جیابووەكەدا بنێن بەو ناوەوە كە ئێستا بۆ خۆیان داناوە.\nئەو وتی: ״ئەوان لە حزب جیا بوونەتەوە و هەر ناوێك بۆ خۆیان دادەنێن ئاساییە، بەڵام مادام لە حزبەكە چوونەتە دەرەوە ئیدی ناتوانن ناوی ئەو حزبە بەكار بهێنن كە لێی چوونەتە دەرەوه و پێویستە ناوێكی دیكە بۆ خۆیان دابنێن.״


شازادەی نوستووی سعودییە كۆچی دوای كرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\nتورکیا تووشبووانی کۆرۆنا دەگوێزێتەوە بۆ سەرێکانی لە ڕۆژئاوای کوردستان\nڕوونكردنەوەی وتەبێژی حكومەت لەسەر هەواڵی كڕینی ئۆتۆمبێل بۆ وەزیرەكان\nبەرهەم ساڵح: ئەرکی ئێمەیە پەلەبکەین لەپێکهێنانی حکومەت\nئابڕووبه‌ره‌كه‌ی بێل كلینتۆن، كۆچی دوایی كرد\nتووشبووانی كۆرۆنا لە جیهاندا یەك ملیۆن و 500 هەزاری تێپەڕاند\nئێران؛ زیاتر لە چوار هەزار كەس بە هۆی كۆرۆناوە گیانیان لە دەست داوە\nلەجیهاندا نزیکی ٣٣٠ هەزار تووشبووی کۆرۆنا چاکبوونەوە\n2020/01/18 - 8:58 AM\nئاژانسی هەواڵی فەڕمی سعودییە هەواڵی كۆچی دوای شازادە وەلیدیان ڕاگەیاند، كە 14 ساڵە بێهۆشە و تەنها دڵی بەهۆی ئامێری پێشكەوتووی پزیشكییەوە كاری دەكرد.\nدیوانی پاشای سعودیەوە بڵاویان كردەوە كە شازادە وەلید بن خالید بن تەڵال بن عەبدولعەزیز كۆچی دوایی كرد.\nدوای 14 ساڵ لە بێ هۆشی، كە ساڵی 2006 بەهۆی ڕووداوێكی هاتوچۆوە توشی بووبوو، دواجار پزیشكەكان بێ هیوا بوون لە دۆزینەوەی چارەسەر، بۆیە بە رەزامەندی خێزانەكەی دوای 14 ساڵ مانەوە لە ژێر چاودێری پزیشكی و ئامێری پێشكەوتوو پزیشكەكان ئامێرەكانیان لە سەر هەڵگرت و دوای چەند خولەكێك كۆچی دوای كرد.\nولید بن خالید بن تەلال برازای شا سەلمان پادشای سعودیەیە لەتەمەنی ۱۸ساڵی لە وڵاتی بەریتانیا تووشی روداوێكی ترسناكی هاتووچۆبوو، بەهۆیەوە مێشكی لەكاركەوت و لەوكاتەوە سەرباری سەردانی سەدان پزیشكی پسپۆڕ لە وڵاتە پێشكەتووەكانی جیهان چارەسەری بۆ نەكرا.\nلەبارەی ئازادكردنی چەكدارانی داعش، هەسەدە وەڵامی وەزیری دەرەوەی ڕوسیا دەداتەوە\n2020/04/09 - 3:01 PM\nنوێنەری حکومەتى هەرێم لەبەریتانیا ڕایگەیاند، بەداخەوە سێ کوردی دانیشتووی بەریتانیا بەهۆی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستدا.\nكاروان جەمال تاهیر، نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێم له به‌ریتانیا لەپرسەنامەیەکدا ڕایگەیاند، نیگه‌رانن ژماره‌یه‌ک له کوردستانیانی دانیشتووی به‌ریتانیا تووشی په‌تای کۆڕۆنا بوون، کە زۆر به‌داخه‌وه سێ کەسیان به‌هۆی ئه‌و په‌تا نه‌گریسه‌وه ماڵئاواییان لێکردوون.\nزۆر به‌داخه‌وه و نیگه‌رانین که ژماره‌یه‌ک له کوردستانیانی دانیشتووی به‌ریتانیا تووشی په‌تای کۆڕۆنا بوون، له نێویشیاندا هه‌ندێکیان چاره‌سه‌ری ووردیان بۆ ده‌کرێت له نه‌خۆشخانه، زۆر زۆریش به‌داخه‌وه که تاکو ئێستا سێ له خۆشه‌ویستانمان و ئه‌ندامانی دیار و خۆشه‌ویستی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی به‌هۆی ئه‌و په‌تا نه‌گریسه‌وه ماڵئاواییان لێکردووین.\nبه‌ناوی خۆم و نوێنه‌رایه‌تی حکومه‌تی هه‌رێم له به‌ریتانیا پرسه‌و سه‌ره‌خۆشی خۆمان ڕاده‌گه‌یه‌نین و له ناخی دڵه‌وه هاوبه‌شی خه‌می خانه‌واده‌و که‌سوکاری قوربانییه‌کانی په‌تای کرۆڕۆنام.\nله‌یه‌زدان داواکارم ڕوحی خوالێخۆشبوان ( کاکه عومه‌ری مام ڕه‌زا و ئه‌ندازیار شاد حامد فه‌ره‌ج و که‌که کامه‌رانی سه‌ید مه‌جیدا ) به به‌هه‌شت شاد بێت، وه سه‌بووری هه‌مولایه‌کمان بدات و ئارامی ببه‌خشێته خێزان و بنه‌ماڵه‌ی خوالێخۆشبوان.\nهاوکات هیوای شیفای خێرا بۆ توشبوانی په‌تای کۆڕۆنا ده‌خوازم.\nکاروان جه‌مال تاهیر\n٩ نیسانی ٢٠٢٠\n2020/04/09 - 2:55 PM\nلیندا ترایپ فه‌رمانبه‌ری مه‌ده‌نی پێشووی كۆشكی سپی، رۆژی 9ی نیسان له ته‌مه‌نی 70 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد.\nخاتوو ترایپ ئابڕووهه‌ڵماڵه‌ره‌كه‌ی كۆشكی سپی كه توانی په‌یوه‌ندی سێكسی نێوان بێل كلنتۆنی سه‌رۆكی پێشووی ئه‌مریكا و مۆنیكا لیونسكی سكرتێره‌كه‌ی، ئاشكرا بكات، له ماڵه‌كه‌ی خۆیدا كۆچی دوایی كردووه.\nساڵی 1998، به‌هۆی ئه‌م ئابڕووچوونه‌وه ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی مه‌له‌فی (ئیمپیچمێنێت- له‌كارخستنی سه‌رۆك)یان بۆ كلنتۆن كرده‌وه.\nهه‌واڵی مردنه‌كه‌ی له‌سه‌ر زاری ره‌یان ترایپ، له‌لایه‌ن رۆژنامه‌ی زه نیویۆرك پۆست-ه‌وه بڵاوكراوه‌ته‌وه، ره‌یان ده‌ڵێت: “مردنی دایكی په‌یوه‌ندی به كۆرۆنا ڤایرۆسه‌وه نییه، وه‌ك هه‌ندێك له میدیاكان باسی ده‌كه‌ن، به‌ڵكو دایكم ماوه‌یه‌كه نه‌خۆشه و ته‌ندروستی باش نییه”.\nدیان سبریدبیری هاوڕێی چه‌ند ساڵه‌ی ترایب بۆ رۆژنامه‌ی ده‌یلی میل وتویه‌تی كه ترایب ماوه‌یه‌كی زۆره به‌ده‌ست شێرپه‌نجه‌ی په‌نكریاس-ه‌وه ئه‌ناڵێنێت.\nترایب پێش ئه‌وه‌ی بگوازرێته‌وه بۆ نوسینگه‌ی كاروباری گشتی پێنتاگۆن، سكرتێری نوسینگه‌ی راوێژكاری كۆشكی سپی بوو له ساڵی یه‌كه‌می سه‌رۆكایه‌تی بیل كلنتۆن-دا و وه‌ك هاوڕێی مۆنیكا لیونسكی 24 ساڵ -ی سكرتێری كلنتۆن خۆی پێناساندووه.\nبه‌هۆی په‌یوه‌ندی نزیكایه‌تی نێوان ترایب و لیونسكی توانیویه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كی سێكسی بێل كلنتۆن و لیونسكی به‌نهێنی له‌رێگه‌ی قسه‌كردنی لیونسكی خۆیه‌وه تۆمار بكات. دواتر شریته تۆماركراوه‌كه راده‌ستی كینیس ستار راوێژكاری سه‌ربه‌خۆ، ده‌كات تا لێكۆڵینه‌وه‌ی تێدا بكات.\nترایب گره‌نتی وه‌رگرت كه حه‌سانه‌ی هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی كه له‌رووی یاساییه‌وه كاره‌كه‌ی نایاسایی نه‌كه‌وێته‌وه.\nدواجار، كلینتۆن توانی سه‌ركه‌وێت له‌و داوایه‌ی دژی به‌رزكرابۆوه و ساڵی 2001یش توانی لیندا ترایب له فه‌رمانبه‌رێتی له پێنتاگۆن دورخاته‌وه.\nترایب له‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌ی له‌ده‌ره‌وه‌ی واشنگتۆن و له میدلبۆرگ له ویلایه‌تی ڤێرجینیا ژیان به‌سه‌ر به‌رێت.\n2020/04/09 - 2:50 PM\nژمارەی تووشبوون بە كۆرۆنا لە جیهاندا یەك ملیۆن و 500 هەزاری تێپەڕاند.\nبە پێی ئامارە فەرمییەكان، تا نیوەڕۆی ئەمڕۆ پێنج شەممە، یەك ملیۆن و 530 هەزار كەس لەسەرتاسەری جیهاندا تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون.\nلەو ژمارەیەش 89 هەزار و 426 كەس گیانیان لە دەست داوە و 337 هەزار و 276 كەسیش چاكبوونەتەوە.\nزۆرترین ژمارەی تووشبووەكان لە ئەمریكا تۆمار كراوە كە گەیشتووەتە، 435 هەزار و 160 كەس و دوای ئەویش هەریەك لە ئیسپانیا، ئیتاڵیا، ئەڵمانیا و فەڕەنسا دێن.\nلە عێراقیش 1202 حاڵەت تۆمار كراوە، كە 69یان گیانیان لە دەست داوە و 452 تووشبووش چاكبوونتەوە.\nخەڵك – بەشی هەواڵ وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، وەزارەتی دارایی زیاتر لە 400 ملیۆن دیناری بۆ...\nخەڵك – بەشی هەواڵ سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا پشتگیریی خۆی بۆ مستەفا كازمی ، سەرۆكوەزیرانی ڕاسپێردراوی حكوومەتی...\nخەڵک – بەشی هەواڵ هاوسەرۆکی کۆمیتەی تەندروستیی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا ڕایگەیاند، دەوڵەتی تورکیا تووشبووانی کۆرۆنا دەگوێزێتەوە بۆ نەخۆشخانەی...


ئەمریکا چی دەوێت؟\n633 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبڕیاری پێدانی ١٢ ملیار دۆلار بۆ پێدانی زانیاری لەسەر سەرکردەکانی پەکەکە، لەلایەن ئەمریکاوە، بڕیارێکی فرە ڕەھەندە بەلای ئەمریکاوە، زیاتر لەڕەھەند و گوزارشتێکی ھەیە، وە بڕیارێکە دوای قۆناغێکی دژوار دێت لە پەیوەندیەکانای نێوان ھەر دوو وڵاتدا، بۆیە ئەمریکا پێی وایە بڕیارەکەی لە کاتێکی دروستدا داوە، چونکە ئەمریکا دووبارە پێویستی بە تورکیایە، ئەمریکاش ئەم ڕاستیە باش دەزانێت کە بۆ دووبارە ڕاکێشانی ڕای گشتی تورکیا و بەھێزکردنەوەی پەویەندیەکانی لەگەڵ تورکیا باشترین ھۆکار دژایەتیکردنی پەکەکەیە، وە ئەمریکا بەم میکانیزمە دەیەوێت بڵێت کە ئێمە نەک ھاوکاری کورد ناکەین لە دژی تورکیا، بەڵکو ئێمەش ھاوکاری ئێوەین لەشەڕ دژی پەکەکە.\nئەم بڕیارە زۆرتر لە نیازپاکی دەچێت کە ئەمریکا دەیەوێت نیشانی بدات بەرامبەر بە تورکیا لەبەرامبەر ئەو سازشە گەورەیەی کە تورکیا کردی بەرامبەر ئەمریکا، چونکە تورکیا (ئەندرۆ بڕەنسۆن) ی بەبێ ھیچ مەرجێک ئازاد کرد، تورکیا لەلایەن ئەمریکاوە سزادرا، کەناڵە دیبلۆماسیەکانی ھەردوو وڵات تەواو لاوازبوون، تورکیا تاک لایەنە کاری بۆ ئاسایی کردنەوەی پەیوەندیەکان کردووە و سازشێکی گەورەی کردووە، بەڵام ئەمریکا ھیچی نەبەخشیوە،بۆیە دوای سزادان و تەنازولێکی گەورەی تورکیا بۆ ئەمریکا بڕیارێکی لەم شێوەیە جێگای سەرسوڕمان نیە، بگرە ئاسایشە، لەکاتێکدا ئەگەر تورکیا پێویستی بە ئەمریکا بێت ئەوا پێویستی ئەمریکاش بە تورکیا لەم پێویستیە کەمتر نیە، ھۆکار گەلێک ھەن لەپشت دەرکردنی ئەم بڕیارەوە بەڵام گرنگترینیان ئەمانەن:-\n— ئەمریکا دەیەوێت تورکیا لە ڕوسەکان دورخاتەوە، چونکە لەگەڵ ئەوەی ئێستا پەیوەندی تورکیا و ڕوسیا لە دۆخێکی زۆرباشدایە، بەڵکو ھەوڵێکی جدی ھەیە لەلایەن ھەردوولا کە پەیوەندیەکانیان بەھێزتربکەن، بەتایبەت کاتێک تورکیا لەسەر زاری وەزیری دەرەوەی وڵاتەکەی (مولود چاوش ئۆغڵۆ) ڕایگەیاند کە پەیوەندیەکانیان لەماوەی ٢بۆ ٣ ساڵی ڕابردوودا قۆنغی باشی بڕیوە و چۆتە دۆخێکی قوڵەوە، ئەمریکاش بەمە خۆشحاڵ نیە، دەیەوێت بەھەر نرخێک بێت تورکیا لە ڕوسیا دوربخاتەوە، بەتایبەت کە لە ئێستادا ئەمریکا دەیەوێت لە ڕێکەوتن نامەی چەکی ناوەکی (INF)Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty) بکشێتەوە، بەمەش پەیوەندیەکانی ئەمریکا لەگەڵ ڕوسیا ئاڵۆزتر دەبن.\n— ئەمریکا دەیەوێت تورکیا قایل بکات بەسزاکانی سەر ئێران، کە لە ئێستادا تورکیا دژی ئەم سزایانەیە و گێڕانەوەی سزاکانی بۆسەر ئێران بە بڕیارێکی تاک لایەنە و مەترسیدار و نا عقڵانی ناوزەند کرد.\n— ئەمریکا دەیەوێت کێشەی تورکیا و کورد لەچوارچێوەی کێشەی نێوان قەندیل و تورکیادا بھێڵێتەوە بە تورکیا بڵێت کێشەی ئێمە و ئێوە لەگەڵ قەندیلە، نەک YPG و ھێزە کوردیەکانی تری سوریا، کە ساڵی 2011 وە تورکیا داوا لە ئەمریکا دەکات کە ھێزە کوردیەکانی سوریا وەک PKK بەتیرۆرست بناسێنێت، بەجۆرێک ئەمە یەکێک بووە لە پرسە ھەرە گرنگەکانی نێوان ھەردوولا و لە زۆربەی دانوستاندنەکاندا داوای تورکیا بووە لە ئەمریکا، بەڵام تورکیا نەیتوانیوە ھیچ لە ھەڵوێستەکانێ ئەمریکا بگۆڕێت.\nبۆیە بە لە پێشچاوگرتنی ئەم سازشە گەورویەی تورکیا بۆ ئەمریکا و پێویستی ئەمریکا بە تورکیا بڕیارێکی لەم شێوەیە بۆ بەدەستھێنانی ئامانجەکانی لەگەڵ تورکیادا شتێکێـی نامۆ نیە، پێویستە PKK ئەم بابەتە بە شێوەیەکی پڕاگماتیکی وەربگرێت و کاردانەوەی خراپی نەبێت، چونکە ئەم فۆڕمە لە سیاسەتکردنە لە لە زانستی سیاسیدا بە (سیاسەتی ڕەمزی) دەناسرێن کە تەنھا مەبەست لێی دوبارە کردنەوەی پەویەندی دۆستانە و نیازپاکی یە لە نێوان دوو وڵاتدا، ھەڵگری کاریگەری و گۆڕانکاری گەورە نین، بۆیە دەبێت پەکەکە تێگەشتن و بەرچاو ڕونی ھەبێت لەسەر سیاسەتی ئەمریکا لە ناوچەکەدا و خوێندنەوەی ھەڵەی بۆ نەکات، چونکە ھەر تێکچونێک لە پەیوەندیەکانی نێوان ئەمریکا و پەکەکە کاریگەری خراپ لەسەر داھاتوی ئەزمونی ڕۆژئاوای کوردستان دروست دەکات و بە قازانچی تورکیا دەکشێتەوە..\nسوپای توركیا ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی لەناو هەرێم فراوانتر دەكات\nسوپای توركیا و ئێران هاتوونەتە نێو قووڵایی خاكی هەرێم‌و حكومەتیش بێدەنگی هەڵبژاردووە\nجیاوازی توانای سەربازی فڕۆكەی "سو – 35"ی روسی‌و "ئیف-٣٥"ی ئەمریكی\nبەگەڕخستنەوەی هێڵی نەوتی كەركوك تەرابلس\nترسی ئەوە هەیە توركیا رووداوی كوشتنی دیبلۆماتكارەكەی بكاتە بیانوو بۆ زیاتر هاتنە ناو خاكی هەرێم\nزانیاری لەسەر ئەو فرۆكەیەی سیستەمی ئێس-400 بۆ توركیا دەگوازێتەوە\nجیاوازی توانای سەربازی فڕۆكەی "سو – 35"ی روسی‌و "ئیف-٣٥"ی ئەمریكی\nهاوسەرگیری سپی.. دیاردەیەكی ترسناك هەڕەشە لەخێزانە ئێرانییەكان دەكات \nڤیدیۆی بۆردومانكردنی كەمپەكەی مەخموور لەلایەن سوپای توركیا\nیەكێتی هۆكاری دواكەوتنی هەڵبژاردنی پارێزگاری نوێی كەركوك ئاشكرادەكات\nمیدیای توركی زانیاری نوێ لەسەر رووداوی تەقەكردنەكەی هەولێر بڵاودەكاتەوە\nجێگری كونسوڵی گشتی توركیا لەهەولێر كوژرا\nشارپرێس زانیاری ورد لەسەر رووداوی تەقەكردن‌و كوشتنی جێگری كونسوڵی توركیا بڵاودەكاتەوە\nمام جەلال چۆن ویستی عەبدولرەحمان قاسملۆ لەكوشتن بپارێزێت؟\nفراكسیۆنی نه‌وه‌ی نوێ ناوی خۆی گۆڕی و له‌شاسوار عه‌بدولواحید جیابوه‌وه\nدادگاى سلێمانى فەرمانى دەستگیرکردن بۆ ئەندامێکى سەرکردایەتى یەکێتى دەردەکات\nدەستدرێژی سێكسی ناچاری كرد واز لەگۆرانی وتن بهێنێت\nسێ خۆراك بۆرییەكانی خوێن پاكدەكەنەوە و ڕێژەی چەوری كەمدەكەنەوە