سیستمی سەرمایەداریی كە ئێستا لە تەواوی جیهاندا بەرقەرارە، مایەی شرۆڤەكردن و لێكۆڵینەوەی هەمەجۆر بووە، من پێشتر كتێبە بەناوبانگەكەی ‹كەپیتاڵ، سەرمایە» ی كارل ماركسم خوێندبۆوە، كە تێیدا شرۆڤەیەكی جوان و گرنگی ئەم سیستمەی كردووە، پاشتریش تێڕوانینی كۆمەڵێك فەیلەسوف و بیرمەندی تری چەپم خوێندەوە لەپێش هەمووشیانەوە لینین، ترۆتسكی، ،بلیخانۆف،كاوتسكیی، گرامشی و كۆمەڵێك بیرمەندی تری چەپ. لە كۆتاییشدا بۆچوونی ئەوانەشم خوێندەوە كە داكۆكی لە سەرمایەدارییی دەكەن لەپێش هەمووشیانەوە فەیلەسوفی ئەمریكی فرانسیس فۆكۆیاما.\nلەماوەی پێشوودا كتێبی « سەرمایە لە سەدەی بیست و یەك» خوێندەوە كە لە نووسینی بیرمەند و ئابووریناسی فەرەنسی «تۆماس پیكیتی» یە و كاك بیلال ئیسماعیل حەمە لە ئینگلیزییەوە كردوویەتی بە كوردی. من پێشتر لە رۆژنامەی یونگە ڤێڵتی ئەڵمانیدا نووسینێكم لەبارەی ئەم كتێبەوە خوێندبۆوە، تاڕادەیەكی باش كتێبەكەی ناساندبوو، هەربۆیە دەمویست بە ئەڵمانی دەستم بكەوێت، دواتر ئەم كتێبە لەلایەن دەزگای جەمال عیرفانەوە كرا بە كوردی، زۆرم پێخۆشبوو، بەتایبەتی كاتێك سەیری وەرگێڕەكەم كرد، كە كاك بیلال كردوویەتی بەكوردی، كە یەكێكە لە وەرگێڕە باشەكان.\nبەپێی زۆرێك لە ناوەندەكانی لێكۆڵینەوەش بێت، ئەم كتێبە بەیەكێك لە كتێبە باشەكانی هەزارەی دووەم دادەنرێت، كە لەبارەی سیستمی سەرمایەداریییەوە نووسراوە. رۆژنامەی ئیكۆنۆمیستی بەریتانی، تۆماس پیكیتی بە ماركسی سەدەی 21 وەسفكرد.\nئەم كتێبە شرۆڤەیەكی تەواوی پێچەوانەی ئەوانەی پێشووە كە من خوێندوومەتەوە، نووسەر نەخۆی خستۆتە سەنگەری بەرگری لە سەرمایەدارییی، نە لەسەنگەری دوژمندایە، بەڵكە وەكو ئەكادیمییەك هەوڵیداوە، باسی لایەنی باش و خراپی ئەم سیستمە بكات، كە ماوەیەكی زۆرە لە جیهاندا بەرقەرارە.\nلێرەدا هەوڵدەدەم ناساندنێكی كورت لەبارەی ئەم كتێبەوە بكەم و كەمێك زانیاریی لەبارەی ئەم كتێبەوە بە خوێنەری هێژا بدەم.\nئەم كتێبە باسی مێژووی سەرهەڵدان و چۆنێتی دروستبوونی سیستمی سەرمایەداریی دەكات لە جیهاندا، بەتایبەتی لە سەدەی هەژدە و نۆزدە و بیستدا، ئەمەش بەپشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری گرنگ بەتایبەتی ئامارە حكومییەكانی فەرەنسا و بەریتانیا، كە دوو دەوڵەتن كۆنترین ئاماریی حكومیان هەیە، نووسەریش زۆر سوودی لەم ئامارانە وەرگرتووە. پاشان بەشێوەیەكی زانستییانە باسی بنەماكانی ئەم سیستمە دەكات. هەروەها باسی سەرمایەدارییی و جۆرەكانی، تایبەتمەندی سەرمایەداریی فەرەنسی و ئەڵمانیی و ئەمریكی دەكات، پاشان باسی گرنگی باج، سیستمی دارایی، هەڵئاواسان، كرێی كرێكاران. هەروەها نایەكسانی، هۆكارەكانی و چۆنێتی زاڵبوون بەسەر ئەم كێشەیەدا دەردەخات. دواتر باسی تیۆرییە ئابوورییە گەورەكانی جیهان دەكات بەتایبەتی» ماڵتۆس، دیكینز، ماركس، میلتۆن» زۆری تریش. دواجار نووسەر باس لە چۆنێتی و پێكهاتە گرنگەكانی سەرمایەدارییی لەمڕۆدا دەكات بۆ نموونە گرنگی سەرمایەی خانووبەرە، پشكەكان بۆرسەكان.\nلەكۆتاییدا باسی تێڕوانینی خۆی دەكات بۆ كێشەكانی سەرمایەدارییی لەمڕۆدا بەتایبەتی كێشەی كەشوهەوا، كۆچ، نایەكسانی لەناو دەوڵەتاندا، رۆڵی خراپی سندوقە سیادییەكانی كە بە « كۆڵۆنیالیزمی نوێ « وەسفیان دەكات. پیكیتی پێشنیازی باجێكی جیهانی دەكات بەسەر سەرمایەداریی، ئەو پێی وایە لە رێگەی ئەم باجە جیهانییەوە دەتوانین كۆتایی بەنایەكسانی جیهانی بهێنین.\nسەرمایە و سامان\nسەرمایە و سامان دەبنە دوو تەوەری سەرەكی ئەم كتێبە، هەر لەسەرەتای كتێبەكەوە تاكۆتایی، ئەم دوو بابەتە دەبنە تارماییەكی گەورە بۆ ئەم كتێبە. نووسەر پێی وایە دوو جۆر سەرمایە هەیە، یەكەم : مرۆیی، دووەم: ماتریاڵی. لەرووی مرۆییەوە پێی وایە سەرمایەی مرۆیی بریتییە لە هێزی كاركردن، لێهاتوویی، راهێنان و تواناكان. سەرمایەی نامرۆیی یان ماتریاڵی هەموو شتێك دەگرێتەوە كە خاوەندرێتی پێوەبكرێت و لە بازاڕدا سەودای پێوە بكرێت لەوانە: « كۆمپانیاكان، ئامێر كەرەستەكان، سەرمایەی دارایی.ل66\nلەڕووی جیاوازیی نێوان سەرمایە و سامانیشەوە نووسەر پێیوایە كە سەرمایە شێوازی كەڵەكەبوونی سەرمایە دەگەیەنێت لەلایەن مرۆڤەوە، وەكو « باڵەخانەكان، بیناكان، ئامێرەكان، كەلوپەل و ژێرخانی ئابووریی». لەبەرامبەردا زەویی و درامەتەكانیش ئەوانەی كە بە مرۆڤ بەخشراون و هیچ كات مرۆڤ هیچی نەكردووە لە كەڵەكبوونیدا، دەتوانین بە سامانی دابنێین. دەشڵێت: زەوی رەگەزێكی پێكهێنەری سامانە، بەڵام سەرمایە نییە. ل67\nئەرك و كاری سەرمایە\nنووسەر پێی وایە سەرمایە لەهەموو شارستانییەتەكاندا دوو كاری گەورەی ئابووریی دەكات:\nیەكەم: سەرمایە شوێنی نیشتەجێبوون دابین دەكات. بەشێوەیەكی وردتر سەرمایە خزمەتگوزاری بە شوێنی نیشتەجێبوون بەرهەم دەهێنێت، بەهاكەشی بە بەهای كریێ یەكە نیشتەجێبووەكان دەپێورێت.\nدووەم: كاری بەرهەمهێنانی شمـەك و خزمەتگوزاریەكانی دیكەیە. ئەمەش بریتییە لە پرۆسەی بەرهەمهێنان كە پێویستی بە زەوی كشتوكاڵی، ئامڕاز، بینا، نووسینگە، ژێرخانی ئابووریی، مافی داهێنان. لەڕووی مێژووییەوە یەكەمین شێوەكانی كەڵەكەبوونی سەرمایە هەر یەكە لە ئامێرو ئامڕازەكانی بەرهەمهێنان و ئامادەسازی كشتوكاڵی لە خۆدەگرێت « پەرژینكردن،ئاودێریی» هەروەها لە شوێنی نیشتەجێبوونی سەرەتایی « ئەشكەوتەكان، چادرەكان» پێش ئەوەی بگۆڕێن بۆ شێوەی زۆر ئاڵۆزتر لەسەردەمی مۆدێرندا».ل 282\nسەرمایەداریی لە ئەوروپا و ئەمریكا\nنووسەر لەم كتێبەیدا پانتایی باشی بۆ مێژووی گەشەسەندن و پێشكەوتنی سەرمایەدارییی لە ئەوروپا و ئەمریكا داناوە بەتایبەتی لە بەریتانیا و فەرەنسا، هەروەها جیاوازیی نێوانیانی دەرخستووە. خاڵی سەرەكی ئەوەیە كە سیستمی سەرمایەداریی لە ئەوروپادا زیاتر پشتی بەستووە بەو سامانە زۆرەی كە لە كۆڵۆنیاكانی دەستیكەوتووە، لەكاتێكدا ئەمریكا زیاتر پشتی بە بوونی زەویوزارێكی فراوان بەستووە، جگە لە دەوڵەمەندی وڵاتەكە، هەروەها بوونی سیستمی كۆیلایەتی كە سوودی زۆری بە سەرمایەدارییی ئەمریكی گەیاندووە. لەم كتێبەدا نووسەر زۆر بەوردی باسی سیستمی كۆیلایەتی و كاریگەرییە ئابوورییەكانی بەسەر ئەمریكاوە دەكات، ئەمەش هەمووی بە پشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری گرنگ بۆ نموونە لە سەدەی هەژدەدا كاری كۆیلەكان لە %60 داهاتی نەتەوەیییان پێكدەهێنا. لە ساڵی 1860 دا نرخی كۆیلەیەكی نێر 2 هەزار دۆلار بووە، لەكاتێكدا كرێی كرێكارانی كێڵگەكان 200 دۆلار بووە لە مانگێكدا. 216ل\nدواتر نووسەر دەڵێت: لە راستیدا ئەمریكا جێگیرییەكی زیاتریی لە رێژەی سەرمایە / داهات بەخۆوەبینیوە تاوەكو ئەوروپا لەسەدەی بیستەمدا، ئەمەش ئەو دەخاتە روو كە بۆچی ئەمریكییەكان تێڕوانینیان سەبارەت بە سەرمایەدارییی باشتر بووە لە ئەوروپییەكان. ل205\nسەرمایەداریی خۆی نوێ دەكاتەوە\nخاڵێكی سەرنجراكێش و گرنگ بەلای منەوە، كە تۆماس پیكیتی زۆر باش كاری لەسەركردووەو شرۆڤەی كردووە، مەسەلەی شرۆڤەكردنی سەرمایەداریییە، نووسە پێیوایە كە « سەرمایەداریی بەردەوام لە گۆڕانكاریدایە، سەرمایە سەرەتا بەشێوەیەكی سەرەكی زەویوزار بوو، بەڵام ئەمڕۆ شوێنی نیشتەجێبوون و هەبووە پیشەشازیی و داراییەكان و سەرمایەی مرۆیی جێگەی گرتۆتەوە. لەسەدەی 18 دا كشتوكاڵ هەموو چالاكییەكانی ئابووری بەرهەم دەهێنا. هەربۆیە سەرمایە لە سەردەمی ئێستادا بە بەروارد بە سەرمایە لە سەدەی 18 دا لە هەندێك شتی كەمدا لە یەك دەچن ل156، 157\nپاشان نووسەر قسە لەبارەی شێوازی سەرمایەداریی لەئەمڕۆدا دەكات و جیاوازییەكەی دەردەخات، ئەو پیێوایە كە جیاوازییەكی زۆر گەورەشیان نییە. لەمبارەیەوە دەڵێت: ئەوەی تێبینی دەكەین سەرمایە لەمڕۆدا زۆر جیاواز نییە لە رابردوو، تەنها شێوازەكەی گۆڕاوە، لە رابردوودا سەرمایە لەسەر شێوازی زەویزار بووە، بەڵام ئێستا بووە بە پیشەشازیی، دارایی، خانووبەرە، هێشتا نیوەی دانیشتوانی زەوی خاوەنی هیچ شتێك نین، بەڵام ئێستا چینی ناوەڕاست خاوەن موڵك هەن، كە خاوەنی 1/3 سامانی جیهانن، چینی%10 ی دەوڵەمەند خاوەنی 2/3 سامانی جیهانن ، پێشتر خاوەنی%90 ی سامانی جیهان بوون. ل497\nخاڵی وەرچەرخانی گەورە لە سیستمی سەرمایەداریی ئەمڕۆ، بەلای نووسەرەوە، هاتنە ناوەوەی چینی ناوەڕاستە، كە وایكردووە كە بەشێك لە سامانی جیهان بۆخۆی بەرێت، هەروەها سەرمایەداریی لەرووی چالاكی ئابوورییشەوە گۆڕانكاریی بەسەردا هاتوەو، بەتایبەتی پێشخستن كەرتی پیشەشازیی و های تێك.\nنووسەر هەوڵیداوە شرۆڤەیەكی ئەكادییمیانە بۆ سیستمی سەرمایەداریی لەمڕۆدا بكات، ئەو پێیوانییە ئەم سیستەمە هەموو كێشەكانی جیهان چارەسەر بكات و مژدەی بەهەشتێكی گەورە بە مرۆڤایەتی نادات هەروەك هەندێك فەیلەسوفی لیبڕاڵ دەیكەن، لەهەمانكاتیشدا زۆر تاریكبین نییە بەم سیستمە و چاوەڕیی نەمانی و لەناوچوونی ناكات، وەكو ماركسییەكان دەیكەن.\nلەمڕۆدا لە دەیەی دووەمی سەدەی بیست و یەكدا، كە دەبوو نایەكسانییەكانی سامان كۆتایی بهاتایە، بەڵام جارێكی تر نزیك بووەتەوە لە ئاستە بەرزە مێژووییەكانی و بگرە تەنانەت نزیكە ئەو ئاستە مێژوویانەش تێدەپەڕێنێت، ئابووری نوێی جیهان دوو هیوای گەورەی لەگەڵ خۆیدا هێناوە. بنەبڕكردنی هەژاریی و یەكسانی لە نایەكسانییە گەورەكاندا، سامانی هەندێك كەس هێندەی سامانی هەموو دەوڵەتان دەبێت»\nپاشان پرسیار دەكات: ئایا دەكرێت وێنای ئەوە بكەین لە سەدەی بیست و یەكدا، سەرمایەداریی بە شێوەیەكی ئاشتیانە و بەردەوامانە سەردەكەوێت، یان بە سانایی چاوەڕێی قەیرانەكانی داهاتوو یان جەنگی داهاتوو بین ( لە راستیدا ئەمجارەیان جیهانییە؟»ل620\nكەمكردنەوەی رۆڵی كرێكار و جوتیار\nخاڵێكی تر كە نووسەر باسی لێوە دەكات، گۆڕینی بنەمای سیستمی ئابوورییە لە جیهاندا و كەمكردنەوەی رۆڵی هەردوو چینی كرێكار و جوتیاران. ئەمەش بە پشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری جیاواز لە هەردوو وڵاتی فەرەنسا و ئەمریكا، كە هەردووكیان دوو وڵاتی كۆنی سەرمایەدارییین و سەرەتا لێرەوە سەرمایەدارییی و چینی كرێكار و سەرمایەدار دروستبوو. لە فەرەنسا لە ساڵی 1800دا رێژەی%64 ی خەڵكی جووتیار بوون، %22 یان كرێكار پیشەشازی بوون، لە%14 یان لە كەرتی خزمەتگوزارییدا كاریان كردووە. لە ئەمریكا %68 جووتیار بوون، لە %18 كرێكاری پیشەشازیی بوون%13 یان لە كەرتی خزمەتگوزارییدا كاریان كردووە. پاش سەد ساڵ لە فەرەنسا جوتیار رێژەكەی كەبۆتەوە بۆ %43 گەرچی چینی كرێكاران بۆ %29. لەبەرامبەردا كەرتی خزمەتگوزاری رێژەكەی بەرزبۆتەوە بۆ%28 .\nبەڵام ئەم رێژانە بۆ ساڵی 2012 بەتەواوەتی گۆڕانكاریی گەورەی بەسەردا هاتووە، هەردوو چینی كرێكار و جووتیار، رێژەی بەشداربوونیان لە پێكهاتەی ئابووریدا زۆر دابەزیوە،بەتایبەتی چینی جووتیار. لەبەرامبەردا كەرتی خزمەتگوزاری رێژەكە بەرزبۆتەوە. لەم ساڵەدا چینی جووتیار تەنها %3 پێكدەهێنن، گەرچی كرێكاری پیشەشازی%21 بووە، بەڵام ئەوانەی لە كەرتی خزمەتگوزارییدا كار دەكەن رێژەكەیان بۆ%76 بەرزبۆتەوە. هەرئەمەش وایكردووە كە رۆڵی سیاسیشیان كەمبێتەوە لەناو كۆمەڵگەدا.\nخاڵێكی گرنگی تر كە نووسەر هەمیشە جەختی لێدەكاتەوە، مەسەلەی بەرهەمی جیهانە، نووسەر بەپشت بەستن بە كۆمەڵێك ئامار، ئەو گۆڕانكارییە گەورانەمان پێ پیشان دەدات كەبەسەر وڵاتان و ناوچەكانی بەرهەمهێنانی لە جیهاندا هاتووە. بۆ نموونە لە نێوان ساڵانی نێوان 1900 بۆ 1980 بە رێژەی 70% و%80ی بەرهەمی جیهان لە كیشوەری ئەوروپا و ئەمریكا بەرهەم هاتووە. تەنها ئەمریكا رێژەی %40 بەرهەمی جیهانی بەرهەم هێناوە. بەڵام پاشان بەتایبەتی لەم سی چل ساڵەی دواییدا، گۆڕانكاریی ریشەیی بەسەر پشكی دەوڵەتان و كیشوەرەكانی تردا هاتووە. بۆ نموونە بۆ ساڵی 2010 ئەوروپا و ئەمریكا تەنها رێژەی%50 بەرهەمی جیهانیان بەرهەم دەهێنن. ئەگەری هەیە كە ئەم رێژەیە ساڵ لە دوای ساڵ كەمتر بێتەوە بۆ 20-30% ی بەرهەمی جیهان. لەبەرامبەردا رێژەی هیندوستان و چین زۆرتر دەبێت.\nیەكێك لە خاڵە بەهێزەكانی ئەم كتیبە تەرخانكردنی پانتاییی زۆرە بۆ بابەتی « نایەكسانییە لە جیهاندا» نووسەر لەم كتێبەیدا بەشێوەیەكی زانستیی و ئەكادیمیانە هەوڵیداوە لە بارەی ئەم بابەتەوە بدوێت ئەوەش بە پشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری جیهانی گرنگ، هەروەها هەوڵیداوە لە رووی جوگرافیا و مێژووەوە جیاواز بێت، نووسەر هاتووە ئاماری 26 دەوڵەتی جیهانی وەرگرتووە، هەروەها ئاماری دوو سەدە زیاتری بەكارهێناوە بەتایبەتی هی فەرەنسا و بەریتانیا.\nنووسەر پێیوایە دوو جۆرە نایەكسانی هەیە: نایەكسانی لە داهاتی كار، نایەكسانی لە خاوەندارێتی سەرمایە و ئەو داهاتەی لێوەی وەدەستدێت و كارلێكی نێوان ئەو دوو چەمكە. ل 313\nلە ناوچەكانی بیابانی ئەفریقا، هیندستان، داهاتی مانگانە 150 بۆ 250 یۆرۆیە، بەڵام ناوچەكانی ئەوروپای خۆرئاوا، ئەفریقای باشوور، ئەمریكا، لە نێوان 2500 بۆ 3000 یۆرۆیە لە مانگێكدا، بەمێشێوەیە داهاتی تاك لەم ناوچانە 10 بۆ 20 جار زیاترە لە وڵاتە هەژارەكان. بەڵام لە چین داهاتی تاك 600 بۆ 800 یۆرۆیە ل 90\nنایەكسانیی و شۆڕش\nخاڵێكی تر كە نووسەر باس لێوە دەكات كە ئەویش پەیوەندی نایەكسانییە بە شۆڕشەوە، نووسەر باس لەوە دەكات چەندە نایەكسانی زۆرتر بێت ئەگەری شۆڕشیش زۆرترە.\nنووسەر دەڵێت: ئەگەر چینی لەسەدا 10 سەرەوە دەستبگرن بەسەر 90% ی بەرهەمی هەموو ساڵێكدا، لەو رێژەیە چینی یەك لەسەدی سەرەوە 50 لە سەدیان هەبێت هەروەك لە حاڵەتی ساماندا، ئەگەری سەرهەڵدانی شۆڕش زۆرە. ل345\nلەمەشدا شۆڕشی فەرەنسی بە نموونە دەهێنێتەوە، لەوكاتەدا بەشێكی زۆری داهاتی فەرەنسا لای نوخبەیەكی ئەرستۆكراتی كەم بووە لەكاتێكدا زۆربەی خەڵكی لە هەژارییدا دەژیان.\nئایا سەرمایەدارییی و وەبەرهێنانی بیانی دەبنە هۆی كەمكردنەوەی هەژاریی؟\nنووسەر دژی ئەوەیە كە سیستمی سەرمایەداریی بتوانێت گۆڕانكاریی ریشەیی لە نەهێشتنی هەژاریی لە دەوڵەتە هەژارەكاندا بكات. لەمبارەیەوە دەڵێت: ئەگەر تەماشای تۆمارە مێژووییەكان بكەین، بزواتەكانی سەرمایە وا دەرناكەویت كە میكانیزمی سەرەكی بێت لە لێكنزیكردنەوەی نەتەوە هەژار و دەوڵەمەندەكان. هیچ یەكێك لەو دەوڵەتە ئاسیاییانەی كە لەم ساڵانەی دواییدا بە ئاڕاستەی نزیك بوونە لە دەوڵەتە پێشكەوتووەكانی خۆرئاوا هەنگاویان ناوە، سوودیان نەبینیوە لە وەبەرهێنە مەزنە بیانییەكان، جا كۆریای باشوور یان تایوان یان چین، لەراستیدا هەموو ئەو دەوڵەتانە خۆیان بە شێوەی سەرمایەی فیزیكی و تەنانەت سەرمایەی مرۆییش، تەمویلی وەربەرهێنانە پێویستییەكانیان كردبوو، كە تازەترین توێژینەوەكان بە كلیلی گەشەی درێژخانەی دادەنێن. ل 98\nبەڵام لەگەڵ ئەوەشدا نووسەر دژی داخرانە بەرامبەر بە بازاڕی جیهان و لەگەڵ كرانەوەیە. لەمبارەیەوە دەڵێت:\nبەشدارییكردن لە ئابووریی جیهاندا لەخودی خۆیدا نێگەتیف نییە، سەروەری بەهیچ شێوەیەك نابێتە هۆی كرانەوە و گەشەكردن. دەوڵەتانی ئاسیا ئەوانەی كە لەم دواییانەدا هەوڵیاندا بە دەوڵەتانی دیكە بگەنەوە، بەشێوەیەكی ئاشكرا سوودیان لە كرانەوە وەرگرتووە بەرووی جیهانی دەرەوەدا. لە راستیدا ئەو دەوڵەتانە زیاتر سودیان بینیوە لە بازاڕی كراوەی شمەك و خزمەتگوزارییەكان و مەرجەكانی پەسەندكردنی ئەو بازرگانییەی كە زیاتر لێشاوی ئازادیی سەرمایەی تێدایە، بۆ نموونە چین.ل99\nلەبارەی چارەسەریی نایەكسانیی لە جیهاندا پیكیتی دوو رێگەی داناوە: یەكەمیان : بوونی باج. دووەم : بوونی سیستمێكی خوێندنی باش. نووسەر دەڵێت:\nباشترین رێگە بۆ زیادكردنی كرێكان و كەمكردنەوەی نایەكسانییەكان لە كرێدا، لەماوەیەكی درێژدا بریتییە لە وەبەرهێنان لە پەروەردە و شارەزاییەكان. ل 411\nنایەكسانی لە ئەمریكا\nنووسەر لەبارەی رێژەی نایەكسانی لە وڵاتانی جیهاندا بەتایبەتی وڵاتانی خۆرئاوا و لەپێش هەمووشیانەوە باسی ئەمریكا دەكات. لەمبارەیەوە ئاماری زۆر گرنگی پێشكەش كردووە و ئەو گۆڕانكارییە گەورانە دەخاتەڕوو كە لە ماوەی 100ساڵی پێشوودا بەسەر كۆمەڵگەی ئەمریكاییدا هاتووە. لەو بارەیەشەوە دەڵێت: «لە ساڵی 1910 چینی لە ٪10 خاوەنی نزیكەی ٪80 ی داهات و سامانی نەتەوەیی بوون. هەروەها چینی ٪1 هەرە دەوڵەمەندەكانی ئەمریكا خاوەنی ٪45ی سامانی ئەمریكا بوون».\nبەڵام لە دوای جەنگی دووەمی جیهانەوە گۆڕانكاریی بەسەر ئەم رێژەیەدا دێت.\nنووسەر دەڵێت: ٪10ی چینی سەرەوەی ئەمریكا لە سەرەوەی هەرەمی داهاتدا بوون لە نێوان ساڵانی 1950 و 1980 دا، تەنها 30 بۆ 35 ٪ داهاتی نەتەوەیییان بەردەكەوت، بەڵام لە پاش ساڵی 1980 نایەكسانی لە داهات لە ئەمریكادا تەقییەوە، ٪10ی ئەو چینە بەشیان لە داهاتی نەتەوەیی بۆ 45 بۆ ٪50 بەرزبۆتەوە.\nساڵی 2010 و 2012 بەشیان لە داهاتی نەتەوەیی گەیشتۆتە ٪72 ، پێدەچێت بۆ ساڵی 2030 ئەم رێژەیە بگاتە ٪60 داهاتی نەتەوەیی» ل 386.\nئەمەش بەلای نووسەرەوە مەترسییەكی گەوەرەیە بۆ ئەو وڵاتە.\nژمارەی ملیاردێرەكانی جیهان\nنووسەر بە پشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری جیهانی، باس لە بەرزبوونەوەی ژمارەی ملیاردێرەكانی جیهان دەكات. لەهەمانكاتیشدا باس لە رێژەی سامانیان دەكات و دەڵێت: «لەساڵی 1987 تەنها 140 ملیاردێر لە جیهاندا هەبووە، بەڵام لە ساڵی 2013 دا 1400 ملیاردێر واتە 10 ئەوەندە زیادییكردووە.\nسالی 1987 بۆ 100 ملیۆن كەس تەنها 5 ملیاردێر هەبووە، بەڵام ساڵی 2013 گەیشتۆتە 30 ملیاردێر. ساڵی 1987 ملیاردێرەكانی جیهان خاوەنی ٪0.4 سامانی تایبەتی جیهان بوون، بەڵام ساڵی 2013 خاوەنی ٪1.5 ی سامانی تایبەتی جیهانن». ل 572\nداهاتی دەوڵەتە هەژار و دەوڵەمەندەكانی جیهان\nبابەتێكی گرنگی تر مەسەلەی دەستكەوتی دەوڵەتان و جیاوازیی نێوان داهاتی دەوڵەتە هەژار و دەوڵەمەندەكانە. لە هەمانكاتیشدا نووسەر هەوڵیداوە هۆكاری ئەم جیاوازییە دەربخات كە زیاتر پەیوەندیی بە سیستمی ئیداریی و باجەوە هەیە. نووسەر دەڵێت: « ئەگەر تەماشای داهاتی دەوڵەتە هەژارەكان بكەین لە نێوان ساڵانی 1970 بۆ 1980 حكومەتەكان بە شێوەیەكی گشتی رێژەی ٪10بۆ ٪15 داهاتی نەتەوەیی وەردەگرن، بەڵام دەوڵەتە مامناوەندەكان بەتایبەتی ئەمریكای لاتین و باكووری ئەفریقا و چین حكومەت رێژەی ٪15 بۆ ٪20 داهاتی نەتەوەیی دەستدەكەوێت، بەڵام لە دەوڵەتە دەوڵەمەندەكان لە دەیەی حەفتاكاندا 30 بۆ 35 ٪ داهاتی وەرگرتووە، بۆ دەیەی هەشتاكان 35 بۆ 40 ٪ وەرگرتووە». ل 648\nگرنگیی یاسای كەمترین كرێ\nیەكێك لە یاسا گرنگەكانی سیستمی ئابووریی خۆرئاوا «كەمترین كرێی كرێكارە»، ئەم یاسایە لە چەند لایەكەوە سوودی بۆ ئابووریی و چینی كرێكار و هەژار هەیە. لەهەمان كاتیشدا وەكو نووسەریش دەڵێت: «رۆڵی زۆرباشی دەبێت لە كەمكردنەوەی نایەكسانی، كەمترین كرێی فیدراڵی لە ساڵی 1923 دەرچوێنرا، نزیكەی بیست ساڵ پێش ئەوەی لە فەرەنسا هەمان یاسا دەربچێت. گومانی تێدا نییە كەمترین كرێ رۆڵێكی سەرەكی هەیە لە پێكهێنان و پێشكەوتنی نایەكسانییەكان لە كرێدا، وەكو چۆن ئەزموونی فەرەنسا و ئەمریكا پیشانی دەدەن» . ل407\nبابەتێكی گرنگی تر كە نووسەر باسیكردووە مەسەلەی دانیشتوان و پەیوەندیی بە گەشەسەندنی ئابووریی و سامان و نایەكسانییەوە هەیە. نووسەر بە پشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری گەورە، هەوڵیداوە ئەو پەیوەندییە باسبكات كە لە نێوان گەشەی ساڵانەی ئابووریی و گەشەی دیمۆگرافیدا هەیە. نووسەر هەندێك ئاماری گرنگی خستۆتە روو، بۆ نموونە «ساڵی 1700 ژمارەی دانیشتوانی جیهان 600 ملیۆن كەس بووە، ساڵی 2012 دەگاتە 7 ملیار كەس». نووسەر لەوبارەیەوە دەڵێت: «بە درێژایی سێ سەدە ساڵانە ژمارەی دانیشتووانی جیهان 10 جار زیادییكردووە، ئەگەر بەم شێوەیە بەردەوام بێت، ئەوا ژمارەی دانیشتوان لە ساڵی 2300 دا، دەگاتە 70 ملیار كەس». ل 104\nنووسەر هەوڵیداوە شرۆڤەیەكی ورد لەبارەی گەشەی دیمۆگرافی بكات و لایەنە باش و خراپەكانی بخاتەڕوو، لەهەمان كاتیشدا چ كاریگەرییەكی هەیە بەسەر ژیانی خەڵك و ئابووریی وڵاتانەوە، ئەمەش یەكەمجار بوو كتێبێك بخوێنمەوە وا بە روونی ئەو پەیوەندییەم بۆ شیبكاتەوە. نووسەر لەهەمان كاتیشدا هەوڵیداوە هەڵسەنگاندێكی زانستییانە بۆ تیۆرییەكی زانای بەریتانی ماڵتۆس بكات كە بە سیستمی ماڵتۆسی ناسراوە.\nبابەتێكی گرنگی تر كە نووسەر باسی دەكات، مەسەلەی خوێندنە. من هەتا ئەم كتێبەم نەخوێندەوە نەمدەزانی چەندە خوێندن رۆڵی لە نەهێشتنی نایەكسانیی و كەمكردنەوەی هەژاریدا هەیە. نووسەر بە پشت بەستن بە كۆمەڵێك ئاماری گرنگ، ئەم بابەتەی شیكردۆتەوە. لەهەمان كاتیشدا بەهێزبوونی رۆڵی خوێندن لە سەدەی نوێدا دەردەخات. وەكو خۆشی دەڵێت:\n«هچ گومانی تێدا نییە پەروەردە و تەكنەلۆژیا لە ماوەیەكی درێژدا رۆڵێكی گرنگ دەگێڕن». ل 403\nلەبارەی رۆڵی لە نەهێشتنی نایەكسانییەوە نووسەر دەڵێت: «لە سەدەكانی پێشوودا كەسێكی هەژار دەیتوانی تەنها لەرێگەی سامانێكی میراتییەوە بگاتە لووتكە و دەوڵەمەند ببێت، بەڵام ماوەی چەند دەیەیەی پاش جەنگی جیهانی دووەم، سەرمایە بە میرات بە جێماو زۆرێك لە گرنگییەكانی خۆی لە دەستدا و بۆ یەكەمین جار لە مێژوودا كار و خوێدن بوونە دڵنیاترین رێگە بۆ گەیشتن بە لوتكە» ، ل318\nدواتریش دەڵێت: «ئەگەر ئەو منداڵانەی كە سەدەیەك پێش ئێستا تەنها قۆناغی سەرەتاییان تەواوكردووە(كە دەكاتە هەر نەوەیەك لەو سەردەمەدا) لەهەمان قۆناغدا بمانایەتەوە، ئەوكاتە هیچ گومانی تێدا نەبوو كە نایەكسانی لە كارەوە و بەتایبەتیش نایەكسانی لەكرێدا زۆر زیادی دەكرد». ل401\nهەمیشە لەهەموو جیهاندا بە باشی باس لە سیستمی ئابووریی و كۆمەڵایەتی وڵاتانی ئەسكەندەناڤیا دەكەین، یەكێك لە هۆكارەكانیش باشبوونی سیستمی پەروەردە و فێركردنە. هەروەكو نووسەر دەڵێت: «هەموو ئاماژەكان بۆئەوە دەچن كە دەوڵەتە ئەسكەندەناڤییەكان، كە نایەكسانی كرێ لەو دەوڵەتانەدا زیاتر مام ناوەندە لە هەرشوێنێكی دیكە، ئەمەش بە ئەندازەیەكی فراوان دەرئەنجامی ئەو راستیەیە كە سیستمی پەروەردەی دەوڵەتانی ئەسكەندەناڤی تارادەیەك یەكسان و گشتگیرە». ل403\nلەلایەكی تروە نووسەر باشیی و خراپی سیستمی پەروەردەی وەكو پێوەرێك بۆ پێشكەوتن و دواكەوتنی دەوڵاتەن داناوەو دەڵێت: «لە هەموو كۆمەڵگە مرۆییەكاندا، تەندروستیی و پەروەردە بەهایەكی خودییان هەیە: توانای جێژوەرگرتن لە چەند ساڵێك تەندروستی باش، وەكو توانای بەدەستهێنانی مەعریفە و رۆشنبیرییە، ئەوەش یەكێكە لە مەبەستە بنەڕەتییەكانی شارستانییەت». ل404\nدواجاریش لەبارەی سیستمی پەروەردەوە پێشنیازی نوێ دەخاتە بەردەم جیهان و دەڵێت: «دەبێت سیستەمی پەروەردە و فێركردن خستنەڕووی جۆری نوێی راهێنان زیادبكات، هەروەها بەرهەمی شارەزاییە نوێیەكان بە شێوەیەكی خێراو بە تەواوی زیاد بكات، سەرەڕای ئەوەش، ئەگەر دەبێت نایەكسانی كەم بكرێتەوە، پێویستە زۆر بە خێرایی خستنەڕووی شارەزایی نوێ زیاد بكرێت، بەتایبەتی بۆ ئەوانەشی خوێندەواریان كەمە». ل401\nبابەتێكی گرنگ تر كە نووسەر پانتایی باشی بۆ داناوە مەسەلەی تەكنۆلۆجیایە، نووسەر پێی وایە: «پێشكەوتن بەرەو عەقڵانییەتی ئابووریی و تەكنۆلۆجی پێویستی بە پێشكەوتن نییە بەرەو دیموكراسی، هۆكاری سەرەكی ئەوەش ئاسانە: تەكنۆلۆجیا وەك بازاڕ وایە نە سنووری هەیە و نە ئەخلاق»..ل310\nدواتر لەبارەی مەسەلەی مۆڕاڵی مرۆیی و تەكنۆلۆجیاوە قسەی زیاتر دەكات و دەڵێت: «ئەگەر بە راستی كەسێك هیوای ئەوە بێت سیستمێك بدۆزێتەوە كە عەدالەتی كۆمەڵایەتی و عەقڵانییەتی زیاتری تێدا بنیاتنرابێت لەسەر بەرژەوەندیی گشتی، بە هیچ جۆرێك پشت بەستن بە گۆڕانكاریی و ئارەزووە سەرپێیەكانی تەكنۆلۆجیا بەس نییە». ل310\nخاڵێكی گرنگی تر كە نووسەر باسی لێوە دەكات مەسەلەی كۆچكردنە، كە ئێستا بۆتە یەكێكە لە كێشە گەورەكانی خۆرئاوا. نووسەر تێڕوانینێكی تەواو جیاوازی هەیە لە نووسەر و بیرمەندانی تری جیهان و پێیوایە: «كۆچكردن شێوازێكی ئاشتیخوازانەی دابەشكردنەوە و رێكخستنەوەی نایەكەسانی جیهانیی سامانە. لەبری جووڵاندنی سەرمایە، كە هەموو جۆرە ئاستەنگێكی تێدا بەدی دەكرێت، هەندێكجار ئاسانترە، رێگە بدرێت بە كرێكار بڕوات بۆ ئەو جێگەیەی كە مووچەیەكی زیاتری هەیە. باشترین نموونەش ئەمریكایە، سەرەتا لە سێ ملیۆن كەس پەیدابوو، ئەمڕۆ ژمارەی زیاتر لە 300 ملیۆن كەس دەبێت».ل716\nبابەتێكی گرنگی تر كە نووسەر باسی لێوەدەكات و بە یەكێكێش لە كێشە گەورەكانی سیستمی سەرمایەداریی و مرۆڤایەتیش دادەنرێت كێشەی گۆڕینی كەشوهەوایە، نووسەر دەڵێت: «گۆڕانی كەشوهەوا بەشێوەیەكی گشتگیرتر، كە دەگونجێت لەم سەدەیەدا ببێتە هۆی لەناوبردنی سەرمایە سروشتییەكانی مرۆڤایەتی، ئەمەش مەترسییەكی دوورمەدوای جیهانییە».ل 757\nنووسەر پێیوایە: دەبێت ئەم كیشەیە لە ئاستی جیهاندا چارەسەر بكرێت، ئەویش هاوڕای نووسەری بەریتانیا نیكۆلاس ستیرنە كە داوا دەكات «٪5 ی كۆی بەرهەمی ناوخۆیی جیهان خەرجبكرێت وەكو هەوڵدانێك بۆ كەمكردنەوەی گۆڕانكاریی كەشوهەوا لە داهاتوودا» ل 758\nبابەتێكی گرنگی تر كە نووسەر گرنگی پێداوە، مەسەلەی (شەفافییەت)ە. نووسەر پێیوایە شەفافییەت زۆر گرنگە بۆئەوەی ئاگاداری كەڵەكەبوونی سەرمایە بكەین، لەم رێگەیشەوە دەتوانرێت باجی گونجاو دابنرێت بەم شێوەیە نایەكسانی كەمتر دەكرێتەوە، لەهەمانكاتیشدا ئەم پرسە گرنگە بۆ سیستمی دیموكراسی.\nنووسەر دەڵێت: «بڕوام وایە گرنگە سووربین لەسەرئەوەی كە یەكێك لە پرسە زۆر گەرم و باوەكان لە چەند ساڵی داهاتوودا بریتییە لە پەرەسەندنی شێوازە نوێكانی موڵك و ماڵ و كۆنتڕۆڵكردنی دیموكراسییانەی سەرمایە». ل 760\nدواتر دەڵێت: «بەدڵنییایەوە شەفافییەتی ئابووریی و دارایی بۆ مەبەستەكانی باج گرنگن، بەڵام لەبەر چەند هۆكارگەلێكی گشتی زیاتر، ئەمانە بنەڕەتین بۆ حوكمڕانییەكی دیموكراسییانە و بەشدارییكردن تێیدا». ل 761\nنووسەر لەهەندێك شوێندا دژی دەوڵەتی نەتەوە دەوەستێتەوە لە هەندێك شوێنی تریشدا پشتگیریی دەكات بەتایبەتی لەرووی دانانی سیستمێكی ئیداریی باش و باج وەرگرتنەوە و دەڵێت: «هێشتا دەوڵەت- نەتەوە ئاستە راستەكەیە بۆ نوێكردنەوە و گەشەپێدانی شێوازە نوێیەكانی حوكمڕانیی و خاوەندارێتیی هاوبەشی مامناوەند لە نێوان خاوەندارێتیی گشتیی و تایبەتیدا. ئەمە دەبێتە یەكێك لە ئاڵنگارییە سەرەكییەكانی سەدەی داهاتوو. بەڵام تەنها سیاسەتی تەواوكاری هەرێمیی دەتوانێت ببێتە هۆی رێكخستنێكی كاریگەرانەی سەرمایەداریی جیهانی بۆ میرات بەجێماو لە سەدەی بیست و یەكدا». ل761\nهەتاوەكو ئەم كتێبەم نەخوێندەوە لە كاریگەریی گەورەی باج بەسەر نایەكسانییەوە بۆم دەرنەكەوتبوو، نووسەر زۆر بە باشی باسی گرنگی باج دەكات، لەهەمانكاتیشدا پەیوەندیی نێوان باج و كەمكردنەوەی نایەكسانی دەخاتەڕوو. جگە لەوەش بوونی باج بۆ گەشەسەندنی ئابووری دەستكەوتی حكومەت باس دەكات. نووسەر دەڵێت: «پرۆسەی باج وەرگرتن بابەتێكی تەكنیكی نییە، بەشێوەیەكی تایبەتی بابەتێكی سیاسیی و فەلسەفییە، بێگومان گرنگترین بابەتی سیاسییە، بەبێ باجەكان كۆمەڵگە چارەنووسی هاوبەشی نابێت و كارێكی پێكەوەییش ئەسەتەمە، لە كرۆكی هەموو گۆڕانكارییە گرنگە سیاسییەكاندا شۆڕشێكی دارایی لەئارادایە». ل651\nدواتر مەسەلەی باج دەبەستێتەوە بە سەركەوتوویی و شكستی دەوڵەتەوە، لەمبارەیەوە دەڵێت: بەڵگە مێژووییەكان ئەوە دەخەنەروو كە تەنها بە ٪10 تا ٪15 ی داهاتی نەتەوەیی لەبڕە وەرگیراوەكانی باجدا، ئەستەمە بۆ دەوڵەتێك زیاتر لە كارە تەقلیدییە سیادییەكانی خۆی بەجێبهێنێت، ئەوەش لەپاش خەرجییەكانی بۆ هێزێكی پۆلیسی گونجا و سیستمێكی دادگەرانە، بڕێكی زۆر نامێنێتەوە بۆئەوەی بدرێت بە بوارەكانی پەروەردە و تەندروستیش». ل 649\nپاشان نووسەر دەڵێت: «باجی سەرمایە توندوتیژیی كەمترە و وەڵامێكی كارامەی دەبێت بۆ گرفتێكی بێ كۆتایی سەرمایەی تایبەتیی و دەستكەوتەكەی، هەروەها باجی سەرمایە گونجاوترین وەڵامە بۆ نەهیشتنی نایەكسانی». ل 707\nدواتریش دەڵێت: «ئاسانترین رێگە بۆ حكومەتێك بۆئەوەی دووبارە سەربەخۆیی ئابووریی و دارایی بەدەستبهێنێتەوە، بریتییە لە پەنابردن بۆ پاراستنی بەرهەمی ناوخۆیی و كۆنتڕۆڵكردنی سەرمایە. ل 711\nرەخنە لە ماركس\nنووسەر لەگەڵ ئەوەی لە زۆر شوێندا ستایشی ماركس دەكات و پشت بە تێڕوانیینەكانی دەبەستێت، بەتایبەتی لەرووی نایەكسانییەوە، بەڵام لە زۆر شوێنێشدا رەخنەی توندی لێدەگرێت. نووسەر دەڵێت: «زۆربەی كات ماركس پشتی بە رێگەیەكی تاڕادەیەك باوەڕ پێنەكراو و ناسیستماتیك بەستووە بەرامبەر بە ئامارە بەردەستەكان، ماركس هەوڵی نەداوە ئەوە بدۆزێتەوە ئایا ئەو چڕی سەرمایەی كە تێبینی كردبوو لە حساباتی هەندێك لە كۆمپانیاكاندا، هەموو ئابووری بەریتانیا دەگرێتەوە، یاخود تەنها چەند كەرتێكی تایبەتی ئابووری دەگرێتەوە، ئەو دەیتوانی ئەو كارەش بكات، ئەوەش لە رێگەی كۆكردنەوەی چەند دەرزەنێك لە چەند حساباتێكی هاوشێوە. هەروەها ماركس لە كتێبی سەرمایەدا بەشێكی زۆری لە كتێبەكەی تەرخانكردووە بۆ مەسەلەی كەڵەكەبوونی سەرمایە، بەڵام هیچ ئاماژەی نەداوە بە ژمارەیەكی زۆر هەوڵ كە دراوە بۆ خەمڵاندنی رەسیدی سەرمایەی بەریتانیا كە لە سەدەی 18و 19 كراون». ل 305\nلە شوێنێكی تریشدا دەڵێت: «چارەسەری كێشەی سەرمایە لەلایەن كارل ماركس و سۆشیالیستەكان، لە سەدەی نۆزدەدا پێشنیازكراو بە شێوەیەكی پراكتیكی لە یەكێتی سۆڤێت زۆر رادیكاڵانە جێبەجێكرا، ئەوەش بە هەڵوەشانەوەی خاوەندارێتیی تایبەتیی ئامڕازەكانی بەرهەمهێنان كە بریتین لە زەویوزار و باڵەخانە، سەرمایەی پیشەشازیی و دارایی و بازرگانی، بەڵام پاشتر كارەساتە مرۆییەكان كە بەهۆی پلانی بە مەركەزییكردنی ستالینی یەكێتی سۆڤێتەوە، تووشی مرۆڤایەتی بوون، چەوتی ئەم تیۆرییە دەردەخات». ل؛707\nنووسەر بۆ كەمكردنەوەو نەهێشتنی كێشەكانی نایەكسانیی و كەشوهەوا و كۆچ، داوای باجێكی جیهانی دەكات كە دەوڵەتە دەوڵەمەندەكان و سەرمایەدارە گەورەكانی جیهان بیدەن، لەرێگەی ئەو باجەشەوە كێشە گەورەكانی مرۆڤایەتیی چارەسەر بكرێت. هەرچەندە ئەم پێشنیازەی ئێستای تۆماس پیكیت وەكو خەونێك وایە، بەڵام دەكرێت لەداهاتوودا وەكو رێگە چارەیەكیش سەیر بكرێت.\nراستە نووسەر هەوڵێكی جددیی داوە تاوەكو شرۆڤەیەكی باش بۆ ئەو سیستمە ئابوورییە بكات كە لە ئێستادا لە جیهاندا بەرقەرارە، بەڵام نەشیتوانیوە وەڵامی هەموو پرسیار و كێشەكانی جیهان بداتەوە. راستە نووسەر رەخنەی زۆری لەم سیستمە گرتووە بەڵام هیچ ئەلتەرناتیفێكی بۆ ئەم سیستمە دەرنەخستووە. لەكاتێكدا ماركس هەوڵیداوە ئەلتەرناتیفێك بۆ سیستمی سەرمایەداری بدۆزێتەوە كە ئەویش سیستمی سۆشیالیزمە.\nلەلایەكی ترەوە نووسەر زیاتر تیشكی خستۆتە سەر خۆرئاوا و كەمتر قسەی لەبارەی سیستمی ئابووریی لە وڵاتانی تری جیهان كردووە. راستە لێرەولەوێ باسی گەشەكردنی چین و ژاپۆن و هیندوستان دەكات، لێ ئەمە هەموو جیهان نییە. ئەم كتێبە دەوڵەمەندتر دەبوو گەر نووسەر هەوڵیبدایە باسێكی سیستمی ئابووریی وڵاتانی جیهانی سێهەمیشی بە چڕتر بكردایە. بەداخەوە تەنها بەشێوەیەكی لاوەكی باسی دەكات و بەگشتی جەختی لەسەر خۆرئاوا كردووە.\nلەكاتی باسكردنی سندوقە سیادییەكاندا، كەمێك باسی دەوڵەتانی كەنداو دەكات، هەرچەندە ئەو سندوقی سیادی ئەم دەوڵەتانە، بە مەترسی بۆسەر خۆرئاوا وەسفكردووە.\nهەست دەكەم نووسەر كەمتر زانیاری لەبارەی وڵاتانی جیهانی سێهەمەوە هەبووە، هەربۆیە لە شرۆڤەكانیشیدا زۆرجار سەركەوتوو نەبووە، بۆ نموونە ئەو لەلایەك دەڵێت وەبەرهێنانی بیانی هیچ رۆڵێكی لە گەشەكردنی وڵاتانی خۆرهەڵاتی ئاسیا نییە، لەهەمانكاتیشدا دژی داخران و داخستنی بازاڕی نیشتمانییە.\nبەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەم كتێبە سەرچاوەیەكی گرنگە بۆ تێگەیشتن لە سیستمی سەرمایەداریی و ئەو سیستمە ئابووریەی كە ئەمڕۆ جیهانی بەڕێوەدەبات.\nدیارە ئەم كتێبە كۆمەڵێك بابەتی زۆری لە خۆگرتووە كە هەموویان مایەی گرنگیی و بایەخپێدانن، لێرەدا من تەنها ویستم ناساندنێكی كورت بۆ ئەم كتێبە بكەم، كە بە یەكێك لە كتێبە باشەكانی هەزارەی دووەم دادەنرێت كە لە بارەی ئابوورییەوە نووسرابێت.\nلەكۆتاییشدا دەستخۆشی لە كاك بیلال دەكەم بۆ وەرگێڕانی ئەم كتێبە گرنگە و هیوای كاری باشتری بۆ دەخوازم.\nتۆماس پیكیتی، سەرمایە لە سەدەی بیست و یەك، لە ئینگلیزیییەوە: بیلال ئیسماعیل حەمە. چاپی یەكەم. دەزگای چاپ و پەخشی جەمال عیرفان. 2018


چاوه‌دێری به‌سه‌ر نه‌خۆشیی سه‌کته له سویددا زۆر جیاوازه - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nچاوه‌دێری به‌سه‌ر نه‌خۆشیی سه‌کته له سویددا زۆر جیاوازه\nبڵاو کرایه‌وه måndag 9 maj 2011 kl 13.25\nwêne: Sveriges Radio\nده‌رمان و چاوه‌دێریی خراپ له‌سه‌ر نه‌خۆشیی خوێنڕێژیی مێشک (سه‌کته)، هه‌موو ساڵێ ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی سه‌د که‌س ژیانی خۆیان له‌ده‌ست بده‌ن. له‌م ناوه‌دا خراپترین حاڵه‌ته‌کان له نه‌خۆشخانه گه‌وره‌کانی سویددان. هه‌رچه‌ند سوید به‌گشتی باشترین ده‌رمانی ئه‌م نه‌خۆشییه‌ی له هه‌موو جیهاندا هه‌یه، به‌ڵام جیاوازی له نێوان هه‌رێمه‌کانی سویددا له‌م ناوه‌دا زۆر زه‌قن. باشترین ده‌رمان و چاوه‌دێری له نه‌خۆشخانه‌ی بچووکی لیکسێلێ لاسارێت (Lycksele Lasarett) ده‌کرێ که په‌رستار سوسه‌ن لوندمارک به‌رپرسێتی.\nسووسه‌ن لوندمارک ده‌ڵێ: "لێره مه‌ودای نێوان کلینیکه‌کان ئه‌وه‌نده که‌من که پێویستی به نۆبه و چاوه‌ڕێبوونی زۆر ناکا. نه‌خۆشه‌که دێته به‌شی ئورژانس ـ فریاگوزاریی خێرا ـ پشکنین به تیشکی بۆ ده‌کرێ و ده‌سبه‌جێ ده‌خرێته به‌شی نه‌خۆشانی سه‌کته‌لێدراوه‌وه. یا خود ئه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ ده‌نێردرێته به‌شی تایبه‌ت و ده‌که‌وێته به‌ر ده‌رمانه‌وه."\nدیاره زنجیره‌ی نه‌خۆشه‌وانییه‌که‌ش ناپسێ و هه‌ر هه‌مان په‌رستار و دوکتۆرانن که ئاگایان له‌م نه‌خۆشانه هه‌یه و ئه‌مه زۆر یارمه‌تیده‌ره. به‌ڵام له نه‌خۆشخانه گه‌وره‌کاندا بارودۆخه‌که به‌پێچه‌وانه‌یه. پرۆفیسۆری نه‌خۆشیه‌کانی عه‌سه‌ب، بوو نۆرڤینگ وا ده‌ڵێ و باسی ئه‌وه ده‌کا که سی له‌سه‌دی نه‌خۆشه‌کان، پاش ئه‌و ماوه چاوه‌دێرییه له نه‌خۆشخانه، ته‌نانه‌ت لێشیان ناپرسرێته‌وه.\nپرۆفیسۆر نۆرڤینگ هه‌روه‌ها ده‌ڵێ نه‌خۆشانی سه‌کته‌لێدراو ده‌بێ پشتیوانی بکرێن چون له‌وانه‌یه تووشی خه‌مۆکی بێن و هاتوچۆکردنیان زه‌حمه‌ت بێت. بۆیه ده‌بێ به‌دواداچوونیان بۆ بکرێ.


بەڕێوەبەری بانكی ناوەندیی هەرێم دەربارەی ٩٠٠ ملیارەکە هاتەدەنگ - پرس میدیا\nHome ئابووری سڵایدشۆو کوردستان هەواڵ بەڕێوەبەری بانكی ناوەندیی هەرێم دەربارەی ٩٠٠ ملیارەکە هاتەدەنگ\nبەڕێوەبەری بانكی ناوەندیی هەرێم دەربارەی ٩٠٠ ملیارەکە هاتەدەنگ\nپرس میدیا 5/03/2020 09:31:00 م ئابووری, سڵایدشۆو, کوردستان, هەواڵ,\nبەڕێوەبەری بانكی ناوەندیی هەرێم، رایگەیاند، "ناتوانم بڵێم پارەی پێویست بۆ دابەشكردنی موچە لەبەردەستە یان نا" و خەختیشکردەوە"ئێمە هیچ كێشەیەكمان نییە و هەركات بەغداد رەزامەندی بدات دەست دەكەین بە دابەشكردنی موچە.\nكازم نامیق، بەڕێوەبەری بانكی ناوەندیی هەرێمی کوردستان لە روونکردنەوەیەکیدا دەڵێت: "ئێمە بڕی ئەو پارەیە ئاشكراناكەین كە لە بانكی ناوەندی هەرێم هەیە، بەڵام هەركات بەغداد رەزامەندی دەربڕی كە پارەی موچەی فەرمانبەران دابەشبكەین، ئێمە دەست دەكەین بە دابەشكردنی"\nناوبراو، دەربارەی ئەوەی كۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان رایدەگەیاندووە کە نزیكەی ٩٠٠ ملیار دینار لە بانكی ناوەندیی هەرێم دا هەیە، وتیشی: "هەر ئەوەندە ماوە حزبەكان بێن دەستوەردان لەكاری بانكەكانیش بكەن، من زانیاری لەسەر بڕی ئەو پارەیە نادەم كە لەبانكی ناوەندی هەرێم هەیە."\nدەربارەی ئەو دەنگۆیانەی کە دەوترێت لە رۆژانەدا ٥٠٠ ملیار دینار کراوەتە نێو بانكی ناوەندی هەرێم رایگەیاند: "ئەوە پەیوەندی بە ئێمەوە نییە، هەركات بەغداد رەزامەندی لەسەر دابەشكردنی موچە بدات، ئەو كاتە ئێمە موچە دابەشدەكەین، ئێمە هیچ گرفتێكمان نییە و تەنها گرفتمان ئەوەیە كە رەزامەندی وەزارەتی دارایی عێراقمان دەوێت بۆ دابەشكردنی موچە."\nبەڕێوەبەری بانكی ناوەندیی هەرێمی کوردستان، رونیشکردەوە: "هەركات وەزارەتی دارایی رەزامەندی دابەشكردنی موچەی بۆ ناردین، ئەوكاتە ئێمەش رێگەپێدان دەدەین بە لقی بانكی ناوەندی هەولێر. ناتوانم بڵێم كە پارەی پێویست بۆ دابەشكردنی موچە لەبەردەستە یان نا."\nBy پرس میدیا at 5/03/2020 09:31:00 م


زایینی: ١٦-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/٢٥ - ١٩:٣٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: پارتی دێموکراتی کوردستان، ڕۆڵ و پێگەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی لە ڕۆژهەڵات بەرز نرخاند.\nڕۆژی چوارشەممە ٢٥ی گەلاوێژی ١٣٩٦ی هەتاوی، شاندێکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بەسەرپەرەستیی "محەممەد ساڵح قادری" ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی دەفتەری نوێنەرایەتی حیزبی دێموکرات لە هەولێر، بەبۆنەی ٧١ـەمین ساڵڕۆژی دامەزرانی پارتی دێموکراتی کوردستان، سەردانی مەکتەبی پێوەندیە کوردستانی و نێشتمانییەکانی پارتی دێموکراتی کوردستان لە هەولێریان کرد و لە لایەن دکتور "کەماڵ کەرکوکی" ئەندامی مەکتەبی سیاسی و کاک "عەلی حوسێن" بەرپرسی مەکتەبی پێوەندیەکانی پارتیەوە بەگەرمی پێشوازیان لێکرا.\nنوێنەری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وێرای پیرۆزبایی ئەم بۆنەیە لە پارتی دێموکرات، هیوای سەرکەوتنیان لەپێناو وەدیهێنانی ئامانجە نەتەوەیی و نیشتمانیەکانی خەلکی کوردستان لەم ساتە وەختە گرینگەدا بۆ بە ئاوات خواست و وێڕای بەرزنرخاندنی ڕۆڵی مێژوویی و پێشەنگانەی هەرکام لە حیزبی دێموکرات لە ڕۆژهەلات و پارتی دێموکرات لە باشوور وەک قوتابخانەی هزری نەتەوەیی لە خەباتی ڕزگاریخوازی نیشتمانیدا، پێوەندی وهاوکاری نێوان ئەم دوو حیزبەی بۆ داهاتووی خەلکی کوردستان بە گرینگ زانی.\nلایەنی پارتی دێموکرات وێڕای دڵخۆشی لەو سەردانەی شاندی حیزبی دێموکرات، بە بۆنەی ٢٥ی گەلاوێژ ٧٢ـەمین ساڵڕۆژی دامەزرانی حیزبی دێموکرات پیرۆزباییان لە شاندی حیزبی دێموکرات کرد و سووربوونی خۆیان لە ئەنجامدانی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان وەک مافی ڕەوای گەلی کورد و پێکهاتەکانی دانیشتووی کوردستان دەربڕی.


" لە دادگا ٨٠٠ کەس داوا کراوە کە زیاتر لە جارێک دەنگیانداوە "\nکاندیدێکی گۆڕان: لە دادگا ٨٠٠ کەس داوا کراوە کە زیاتر لە جارێک دەنگیانداوە\nکاندیدی گۆڕان بۆ پەرلەمانی عێراق، چیمەن محەمەد رەشید ئاشکرای دەکات لە ئێستادا ٨٠٠ کەس لەدادگا داوا کراون لەبەرئەوەی لە هەڵبژاردنی پێشوو زیاتر لە جارێک دەنگیان داوە.\nلە چاوپێکەوتنێک لەگەڵ سپی لەسەر دۆخی هەڵبژاردنەکان و پەیوەندی هەرێم و بەغدا، چیمەن محەمەد رەشید کاندیدی ژمارەی ١٤ ی لیستی ١٤٢ ی گۆران دەڵێت " ئەو ٨٠٠ کەسەی کەزیاتر لە دەنگێکیان داوە لە دادگاکانەوە بەدواداچوونی بۆ دەکرێت و لەکاتی ساغبوونەوەی تاوانەکە بەسەریاندا سزای توند دەدرێن".\nچیمەن محەمەد رەشید لەو چاوپێکەوتنەدا لەسەر پرۆسەی هەڵبژاردن و دەنگەکانی بزووتنەوەی گۆڕان و دروستبوونی لیستی نوێ و کاریگەی لەسەر لسیتەکەی ئەوان، دەڵێت " لەوانەیە هەندێ لایەن هەبێت ئیش لەسەر ئەوە بکەن، تەنانەت هاوکاریش کرابن لەدەنگەکانی گۆڕان ببەن، بەڵام ئێمە دڵنیاین ئەو چوار موالیدەی کە ئەمجارە دەنگ دەدەن بەگوڕی تین بەرەو گۆڕان دێن، ئەوەی ئەشیبنم ئایندەی گۆڕان گەشە"، ئەو دڵنیایە لەوەی کە گۆڕان دۆخی لەم هەڵبژاردنەدا لە وانەی پێشوو باشترە.\nلەبارەی دۆخی یەکێتی کە لەناوچەکانی سلێمانی کێبەرکارێکی سەختی گۆڕان بوون لە پێشووشدا، چیمەن چیمەن پێیوایە ئەو ناکۆکیەکانەی لەنێو ئەو حیزبەدایەو، تێڕوانیانیان دەربارەی مەسەلەی درێژکردنەوەی کورسی سەرۆکایەتی هەرێم کاریگەری سەلبی لەسەر دەنگەکانیان دروست دەکات .\nبۆ بانگەشەی ناسینی کاندیدەکان، گۆڕان لە هەولێرەوە دەستی پێکرد، چیمەن محەمەد جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئەوان بۆیە لەهەولێرەوە دەستیان پێکردووە " لە بەرئەوەی بیسەلمێنین هەولێر شارێکە لەشارەکانی کوردستان، نەک هی حیزب و بنەماڵەیەک، هەولێر پایتەختی هەرێمی کوردستانە".\nسەبارەت بە بەرنامەی گۆران لەمەڕ پرسی ژنان، ئەو کاندیدەی گۆڕان باس لەوە دەکات، هەر لەسەرەتای دروستبوونی گۆڕانەوە ئەوەیان خستە ڕوو ژن بە بارو دۆخێکی خراپدا دەڕوات، لەسەرەتاوە ئەوان داوای مووچەی کابانی ماڵیان کرد لەکوردستان، حیزبەکانی تر وەلامێکی ئەوتۆیان نەبوو بۆ ئەو پرۆژەیەی ئەوان، چیمەن دەشڵێت "ئەمانەوێ ئەو یاسایانەی لەبواری کۆمەڵایەتی و بۆ ژنان دەردەچن لەسەر بنەمای دیموکراسی و یەکسانی بێت و، ڕێگربین لە هەر یاسایەک کە لە بەرژەوەندی ژن نەبێت".\nچیمەن محەمەد کە خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لەبواری راگەیاندندا، ئەو پێیوایە کە کورد لەبەغدا خاوەنی ختابێکی هاوبەش و بەرنامەیەکی هاوبەشمان نەبووە، هەروەها ئەو سیاسەتە نادروستەی لەهەرێم بەرامبەر بەغدا پەیڕەکراوە، کە پەیوەندیەکانیان لەگەڵ بەغداد لەسەر حسابی بەرژەوەندی حزبی و بنەماڵەیی بیناکردووە، ئەنجامەکەشی بەوە شکاوەتەوە کە قەبارەی کورد رۆژ بەرۆژ بەرەوبچووکبوونەوە بڕوات".\nکاندیدەکەی گۆڕان هاوڵاتیان لەمەترسی نەچوونیان بۆ دەنگدان ئاگادار دەکاتەوەو دەڵێت "تێبینیم کردووە حزبەکانی دەسەڵات کە ئەزانن حیزبێکی وەک گۆڕان دەنگی زۆر دەهێنێت، پڕوپاگەندە دەخەنە ناو خەڵک و، دەڵێن: دەنگدان هیچ ناگۆڕێ، کە ئەمە ڕاست نیە، چونکە لەرێگای دەنگدانەوە هەموو شتێک دەگۆڕدرێت"، ئەو داوا دەکات هەموو ئەو هاوڵاتیانەی مافی دەنگدانیان هەیە رۆژی دەنگدان بچنە سەر سندوقەکان و دەنگی خۆیاب بدەن.\nپەرلەمانی کوردستان میوانداری وەزیری سامانە سروشتییەکان دەکات


ئه‌رشیفى ڕیفراندۆم بۆ ئه‌وروپا ده‌گوازرێته‌وه\nیه‌كێتیى په‌رله‌مانتارانى كوردستان، ئه‌رشیفى ڕیفراندۆم و مافى...\n? یه‌كێتیى په‌رله‌مانتارانى كوردستان، ئه‌رشیفى ڕیفراندۆم و مافى چاره‌ى خۆنووسین ڕاده‌ستى نوێنه‌رایه‌تى هه‌رێمى كوردستان ده‌كات له یه‌كێتیى ئه‌وروپا.\nئه‌مڕۆ ? پێنجشه‌م 27ى نیسان/ ئه‌پڕیل، نیعمه‌ت عه‌بدوڵا سه‌رۆكى یه‌كێتیى په‌رله‌مانتارانى كوردستان به "وشه"ى ڕاگه‌یاند، كۆبوونه‌وه‌مان له‌گه‌ڵ نوێنه‌رایه‌تى هه‌رێمى كوردستان له یه‌كێتیى ئه‌وروپا كرد به‌مه‌به‌ستى بیروڕا گۆڕینه‌وه له‌سه‌ر پرسى ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیى.\nسه‌رۆكى یه‌كێتیى په‌رله‌مانتارانى كوردستان گوتى، له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا دلاوه‌ر ئاژگه‌یی نوێنه‌ری حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له په‌رله‌مانی ئه‌وروپا كه سه‌ردانی باره‌گای یه‌كێتیی په‌رله‌مانتارانی كوردستانی كردبوو، له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی بۆردی مافی چاره‌نووس له یه‌كێتیی په‌رله‌مانتاران پێشوازی لێ كرا.\nله‌باره‌ى ناوه‌ڕۆكى كۆبوونه‌وه‌كه گوتى، له كۆبوونه‌وه‌كدا گفتوگۆی فراوان له‌سه‌ر پرسی سه‌ربه‌خۆیی و راپرسی كرا، نوێنه‌ری حكوومه‌تی هه‌رێم تیشكی خسته سه‌ر ئه‌م پرسه و دیدی ئه‌وروپا و هه‌نگاوه‌كانی ئه‌م پرۆسه‌یه، دووپاتی هاوكاری بۆرد كرایه‌وه به مه‌به‌ستی گه‌یاندنی پڕۆژه‌ی مافی چاره‌نووس بۆ داموده‌زگه‌كانی ئه‌وروپا و un بۆ ئه‌م مه‌به‌سته ئه‌رشیفی دۆسیه‌ی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی كوردستان، خرایه به‌رده‌ستی نوێنه‌رایه‌تی حكوومه‌تی هه‌رێمى كوردستان.\nپرسى ڕیفراندۆم له ئێسته‌دا بووه‌ته بابه‌تێكى گرنگى هه‌رێمى كوردستان، لایه‌نه سیاسییه‌كانى هه‌رێمى كوردستان له گفتوگۆدان بۆ پێكهێنانى كۆمیته‌یه‌كى هاوبه‌ش بۆ ئه‌و بابه‌ته و سه‌ردانكردنى وڵاتان له‌سه‌ر ? ئه‌و پرسه.


حامیدی حاجی غالی: مەلا بەختیار بیرەوەری نوسیوە بۆ بێحورمەتکردنی یەکێتی\nحامیدی حاجی غالی، ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی رایگەیاند، نوێنەرانی حیزبەکەی لە حکومەتی هەرێم هیچ دەسەڵاتێکیان پێنەدراوە، ڕەخنە لە پارتی دیموکراتی کوردستانیش دەگرێت بە قۆرخکردنی دەسەڵاتەکان و دەشڵێت"بڕیاری سڕکردنی مەلا بەختیار و سەرنج ڕاکێشان بۆ قوباد تاڵەبانی و ڕێواز فایەق، بڕیارێکی بوێرانەو دروستی حیزبەکەی بو."\nئاوێنە: حامیدی حاجی غالی، ئەمڕۆ یەكشەممە، بە بەشی كوردی دەنگی ئەمریكای راگەیاند"حیزبەکان حکومەتیان پێکنەهێناوە، بۆ نمونە یەکێتی و گۆڕان لەحکومەتدان، بەهەردوکیان و وردە حیزبەکانی سەربە پارتیش، بەقەد دو وەزیری پارتیان بەدەست نییە، ئەو وەزارەتانەش کە پێیاندراون، ئەو وەزارەتانە نین بڕیاریان تێدا جێبەجێ بکرێت، پارتی هەمو شتی پاوان کردوە، ئیتر ئەمە بیانو گرتنە بە گۆڕانی قوڕبەسەر و کۆمەڵ و ئەوانیتر."\nوتیشی"یەکێتی لە تاواندا پشکی لە حیزبەکانی تر زیاترە، بەڵام پارتی بەپلەی یەکەم بەرپرسە، چونکە سەرۆکی هەرێم و حکومەت و زۆرینەی پەرلەمانیشە، چی بوێت دەیکات، دەبێت ئارام بگرین، بزانین وەزعەکە بۆ کوێ دەڕوات، تا پارتی بە ئاگا دێتەوەو واز لەو غرورە دێنێ."\nڕەخنەگرتنی مەکتەب سیاسیەکەی یەکێتی لەحکومەت، لەکاتێکدایە قوباد تاڵەبانی نوێنەری یەکێتی جێگری سەرۆکی حکومەتە، بەڵام حامیدی حاجی غالی، وتی"جێگری حکومەتە، بەڵام سەرۆکی حکومەت سەفەرێکی 10 ڕۆژی بۆ ئەوروپا کردوە، بچوکترین دەسەڵاتی پێنەداوە، تا ئیشەکان بکات."\nدوێنێ شەممە، ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی کۆبوەوە، لە کۆبونەوەکەدا، مەلا بەختیار ئەندامی ئەنجومەنی باڵای سیاسی سڕکرا، بەهۆی بڵاوکردنەوەی بیرەوەریەکانیەوە، هەروەها قوباد تاڵەبانی و ڕێواز فایەقیش سزای سەرنج ڕاکێشانیان بۆ دەرکرا، بەهۆی بەشداریکردنیان لەکۆبونەوەکەی سەرۆکایەتی هەرێمدا، بەبێ ڕەزامەندی حیزبەکەیان.\nحامیدی حاجی غالی پێیوایە ئەو بڕیارە بڕیارێکی دروستەو وتی"هەرچەندە من لەوێ نەبوم و دەنگم نەدا، بەڵام بڕیارەکە سەد دەرسەد دروست بو، بڕیارێکی بوێرانە بو، دەبوایە زوتر ئەو بڕیارە بدرایەو دوانەخرایە."\nسەبارەت بە هۆکاری پشتگیریکردنی لەبڕیاری سڕکردنی مەلا بەختیار، لەکاتێکدا ئەو بیرەوەریەکانی نوسیوەتەوە، حامید حاجی غالی، وتی"بیرەوەری نوسیوە بۆ بێحورمەتکردنی یەکێتی، چی سەروەرییەکانی یەکێتییە، داویەتی بە خۆی و ئاڵای شۆڕش، کە هیچی وانییە."\nلە کۆتایی قسەکانیدا بۆ دەنگی ئەمەریکا، حامیدی حاجی غالی ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی، سەبارەت بە تۆمەتبارکردنی حیزبەکەی بە بردنی داهاتی دەروازەکانی باشماخ و پەروێزخان و چنینەوەی داهاتی سنوری سلێمانی بۆ یەکیتی و بێبەشکردنی خەڵک لێی، وتی"یەکێتی شەریکی پارتییە، کە پارتی تۆمەتبارەکەم، یەکێتیشی تیایە و بێ تاوان نییە، بەڵام قەبارەی تاوانەکەی وەکو پارتی نییە."


بۆ یەكلاكردنەوەی سەرۆكی پەرلەمان مەكتەبی سیاسی یەكێتی كۆ دەبێتەوە\n:: AM:09:49:15/05/2019 \nبڕیارە لە چەند سەعاتی داهاتوو جارێكی تر مەكتەبی سیاسی یەكێتی كۆ ببێتەوە و سەرۆكی پەرلەمان لە نێوان ڕێواس فایەق و بێگەرد تاڵەبانی یەكلا بكاتەوە.\nئەمڕۆ چوارشەم 15ـی ئایار، میدیای یەكێتی بڵاوی كردووەتەوە، چاوەڕوان دەكرێت لە كۆبوونەوەی لە چەند سەعاتی داهاتوو مەكتەبی سیاسیی یەكێتیدا بابەتی كاندیدی یەكێتی بۆ پۆستی سەرۆكی پەرلەمان یەكلا بكرێتەوە، خۆ ئەگەر ئەو پرسەش لە مەكتەبی سیاسی یەكلا نەكرایەوە، ئەوا لە كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی سەركردایەتیدا دەخرێتە دەنگدانەوە و یەكێكیان دەبنە سەرۆكی پەرلەمان و كاندیدەكەی تریش دەبێتە سەرۆكی فراكسیۆن.\nباس لەوەش كراوە، یەكلاكردنەوەی كاندیدی سەرۆكی پەرلەمان بەر لە متمانەدان بەسەرۆكی هەرێم دەبێت لە پەرلەمان، هەردوو كاندیدەكانی یەكێتیش كە یەكلا دەكرێنەوە دواتر دەخرێنە بەردەمی ئەنجوومەنی سەركردایەتی یەكێتی كە هەریەك لە بێگەرد تاڵەبانی و ڕێواز فایەق بۆ ئەو پۆستە كاندیدن.\nدوای ڕێككەوتنی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان تا ئێستە یەكێتی نەیتوانیوە پۆستی سەرۆكی پەرلەمان یەكلا بكاتەوە كە بەپێی ڕێككەوتن بۆ ئەو حزبە بووە.\nدوێنێ كۆبوونەوەی مەكتەبی سیاسی یەكێـتی لە شاری سلێمانی بەڕێوە چوو، بەڵام لە كۆبوونەوەكە نەتوانرا هیچ بڕیارێك بۆ یەكلاكردنەوەی پۆستی سەرۆكی پەرلەمان بدرێ و ئەگەر یەكلا نەكرێتـەوە پرسەكە دەبرێت بۆ ئەنجوومەنی سەركردایەتی ئەو حزبە.


ده‌گاو ژیواری – هەورامان\nیانە هەورامانی بشناسدیٛ ده‌گاو ژیواری\nوەڵیٛ جە گرۮ چیویٛ ژیوار واچیٛنە بە ماناو ژیوای و زیٛندەگی کەرۮەی و یاگیٛ نیشتەیرە پەی ژیواییٛ عالی.\nجا ژیوار بە دریٛژایی تاریٛخی و بە پاو فاڕوو گوٙڕوو روٙزگاری دویٛ یەریٛ یاگیٛش پەی نیشتەیرەو بەردەوام بیەی فاڕیٛنیٛ، ئی دەگا کە ئیسە هەنەو سەرشوٙ بەحس کەرمیٛ نزیک بە چوارسەۮساڵا تاریٛخش هەن و ڕوٙ بە ڕوٙ گەشەو تروٙق پەیۮا کەروٙ.\nژیوار کەوتەن پانیشتوو کوٙساڵانی، سەرنیشتوو دەگاو سلیٛنیٛ، وەرهوٙرزوو روار و هەباساوای و وەرپڕوو شاروٙچکەو هەورامانی و وەڵاتوو سەیدی.\nنزیک بە 360 یانا ئیسە بە بەردەوامی ژیوارنە ژیوا و نفووسیٛ فرەتەر جە 1500 کەسا چی دەگانە چەنی بیەو نەبیەو روٙزگاری ساچا و هەوڵ و تەقالا ویٛشا پەی ژیوای و عالتەر ژناسای ژیواری مۮا.\nجا نزیک بە 300 یانایچ بە هوٙو گیر و گرفتی ناوەرژوٙ و کوٙمەڵایەتی کوٙچوو باروو ژیوایشا جەم کەرۮەنوو و ئاوارەو شارەکاو ئیٛرانی بییٛنیٛ ، ( کانی دینار و جووجەسازی، مەریوان، سەوڵاوا، گوٙرگەیا، سنە و تاران ).\nدوور جە تەعەسوٙبی بە باوڕوو من وەشتەرین بافتوو دەگایا هەورامانی ژیوارا ، جا بە هوٙ جوٙراو جوٙر بیەی گەڕەکەکا دەگا ژیواری کە لایکەموٙ هەر گەڕەکیٛ ئینا ڤەراڤەروو دوی گەڕەکاتەری ژیوارش جە مابەقی دەگاکا هەورامانی جیا کەرۮەنوٙ و ئی بافتە بیەن بە هوٙ ئانەی کە جە لاو حکوومەتیچوٙ پەی سەبتی مللی و جەهانی لایکەموٙ هەوڵوو تەقالا دریوٙ.\nپەنەوازا ئاماژەش پەنە کەروو تەنیا دەگاییٛ جە هەوراماننە کە هەورا نشینییش مەنەن و بەردەواما ژیوارا و جە ڤەرزوو وەهاری و هامنی لایکەموٙ 100 یانیٛ کوٙچ کەرا هەواروو هانەو لاری.\nکاروو کاسبی ئی دەگیٛ فرەتەر باخداری (هانار، هەنجیر، هەنگووری و وەزی) و ئاژەڵداری و بڕیٛچشا کریٛکاری جە دەگانەو جبەروو دەگیٛ فرەتەر تارانا.\nجە بەشوو زانستی و فەرهەنگی جە ژیوارنە هەرمانە کرییٛنە. جە ڤیەرۮەنە فرەتەر جە بەشوو مەزهەبی و ئایینوو ئیسلامی هەوڵوو تەقالا درییٛنە و عەسریٛ تازەیچ جوانەکا روەشا ئارۮیٛنە دانشگای و جە فرەو شارەکاو ئیٛرانی جە جوٙرا جوٙر بیەی رەشتەکا خجڵوو تەحسیٛڵی و دەرس وەناینیٛ.\nرویٛ فرە ڤەرچەموو دیار جە ژیوارنە 5 و نەوروٙزین کە بە نامیٛ روٙ وانیاین. گرۮ ساڵە جوانەکیٛ ژیواری فرەتەر وانیارەکیٛ کوٙڕیٛ مسیاری، زانستی و فەرهەنگی بە بەشداری خەڵکوو دەگیٛ و دەگایەکا دەورووبەری بەرا راوە کە ئی چن ساڵە کاریگەرییٛ بیٛ ئەپەڕینش بیەن سەروو ئاژەو دەگا ژیواریوە.\nجە دەورەو هەڵمەتوو شەپوٙڵوو فەرهەنگی ئاروٙ هەورامانی جوانەکیٛ ژیواری بیٛبەشیٛ نەبییٛنیٛ تاوانشا ئەرکوو ویٛشا پەی پاریٛزنای و گەشەو تروٙقوو زوانوو هەورامی دا و لایکەموٙ جە فرەو دەگایەکا ئی هەرمانیٛشا بەرۮیٛنە و بەردەوامەنە کە لوای راوەو دوی دەوریٛ فیٛرکاری زوانوو هەورامی و کوٙڕیٛ سەروو ئی فیٛرکاری بە ئەرکوو ویٛشا زانانشا و بەڕاوەبەری هەرمانەكیٛ بییٛنیٛ.\nئیٛحسان ئەتابەک/ 22 و نەوروٙزوو /95 مەریوان\nنویسیای وەڵین پێوه‌نی دیاسپۆرای فه‌رهه‌نگی و ئه‌وه‌مه‌نای زوانی هه‌ورامی\nنویسیای دمایین باسێو سەروو ڕۆمانەو “قووڵ پێسەو غەریبی کاڵێ”


لە گارە 9 سەربازی سوپای توركیا كوژران - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە ئۆپەراسیۆنی دوێنێی سوپای توركیا بۆسەر چیای گارە لانی كەم 9 سەربازی توركیا كوژراون.\nئاژانسی فورات نیوز بڵاویكردەوە، ژمارەی سەربازە كوژراو و بریندارەكانی سوپای توركیا لە گارە بە بەردەوامی ڕوو لە هەڵكشانە، چونكە گورزی گەریلا بۆ سەر ئەو هێزانە بەردەوامە.\nئاشكراشیكرد، وەزارەتی بەرگری توركیا تاكو ئێستا هەواڵی كوژرانی ئەفسەرێكی باڵای سوپای توركیا و برینداربوونی ٤ سەربازیان لە شەڕی گارە بڵاوكردوەتەوە.\nبەپێی زانیارییەكان، سوپای توركیا ئۆپەراسیۆنی هەڵۆی 2ی بۆسەر ناوچە سنوورییەكانی هەرێمی كوردستان دەستپێكردووە و تاكو ئێستاش شەڕەكە بەردەوامە.\nهاوكات ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە ئاشكرایدەكات، سوپای توركیا لە كاتژمێر 3ی بەرەبەیانی دوێنێوە لە ناوچەی گارە دەستی بە ئۆپراسیۆنێكی بەرفراوان كرد و تاوەكو كاتژمێر 6ی بەرەبەیانی ئەمڕۆ بەردەوام بووە.\nخەڵك- دوو بەرپرسی باڵای بانكی توركیا داوای لێكۆڵینەوەی فەڕمی دەكەن لە دیارنەمانی دەیان ملیار دۆلار لە دراوی یەدەگی دامەزراوەی دارایی توركیا لە…


به‌ھۆی چوونی ھێزی پێشمه‌رگه بۆ چه‌ند ناوچه‌یه‌ك ئێسته ناتوانرێ ته‌عریب بكرێت\n:: PM:04:15:19/12/2021 \nلیوا عه‌بدولخالق ته‌ڵعه‌ت نوێنه‌ری ھه‌ردوو وه‌زاره‌تی ناوخۆ و پێشمه‌رگه له فه‌رمانده‌ی ئۆپراسیۆنی ھاوبه‌شی عێراق، له دیمانه‌یه‌كی "وشه"دا باسی هاوئاهه‌نگیی نێوان ھێزی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق ده‌كات و ده‌ڵێت، ئه‌و هاوئاهه‌نگییه بووه ھۆی ئه‌وه‌ی جووڵه‌ی داعش كه‌م بێته‌وه.\nهاوئاهه‌نگیی نێوان هێزی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق بۆ ناوچه كوردستانییه‌كان چۆنه؟\nئه‌و هاوئاهه‌نگییه‌ی له نێوان هێزی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق كراوه زۆر گرنگه، ئه‌و شوێنانه‌ی بۆشایی ته‌ناهیی بوو و داعش بۆ خۆیان به‌كاری ده‌ھێنا، ئێسته ھێزی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق به هاوبه‌شی پڕیان كردووه‌ته‌وه و جووڵه‌ی داعش كه‌م بووه‌ته‌وه، بۆیه له هه‌ر شوێنێك دۆخی ته‌ناهیی خراپ بێت، به‌ھێزی ھاوبه‌ش چاره‌سه‌ر ده‌كرێت، ئه‌مه له‌لایه‌ك و له‌لایه‌كی تر بۆ گونده‌كانیش زۆر باشه، له ڕووی ده‌روونی به‌بێ ترس بژین و مه‌ترسییان له‌سه‌ر نه‌بێت.\nئه‌و ھێزانه چۆن پێكه‌وه هاوئاهه‌نگی ده‌كه‌ن؟\nئه‌و ھێزانه به‌یه‌كه‌وه هاوئاهه‌نگی ده‌كه‌ن له‌و ناوچانه‌ی بۆشایی ته‌ناهیی ھه‌یه و جگه له‌وه ئۆپراسیۆنی ھاوبه‌شیش ئه‌نجام ده‌ده‌ن، ھه‌ر كارێك بكه‌ن به هاوئاهه‌نگی و بێ یه‌كتر نایكه‌ن.\nكێ سه‌رپه‌رشتی هێزه هاوبه‌شه‌كان ده‌كات؟\nھێزی پێشمه‌رگه فه‌رمانده‌كانی خۆمان سه‌رپه‌رشتی ده‌كه‌ن و ئه‌وانه‌ی ئه‌وانیش خۆیان سه‌رپه‌رشتی ده‌كه‌ن، به‌ڵام هاوئاهه‌نگی باشیان ھه‌یه.\nچه‌ند شوێن پڕ كراونه‌ته‌وه له ناوچه كوردستانییه‌كان كه پێشتر بۆشایی ته‌ناهیی هه‌بوو؟\nھه‌ر شوێنێك مه‌ترسی له‌سه‌ر ھه‌بووه، به هاوبه‌شی پڕ كراوه‌ته‌وه، به‌ڵام زۆر شوێن ماون و ئه‌وانیش پڕ ده‌كرێنه‌وه، ئه‌وه‌ش دوای ئه‌نجامدانی ئۆپراسیۆن و پاككردنه‌وه‌ی ناوچه‌كان، ئه‌وكات به‌رنامه‌یه‌كی تازه‌ی بۆ داده‌نرێت.\nكه‌واتا دۆخی ناوچه كوردستانییه‌كان وه‌ك پێش 16ی ئۆكتۆبه‌ر ئاسایی بووه‌ته‌وه؟\nبێگومان زۆرینه‌ی ناوچه‌كان ئاسایی كراونه‌ته‌وه و ئه‌و ناوچانه‌ی پێشتر پێشمه‌رگه نه‌یده‌توانی بۆیان بچێت، ئێسته ده‌چێته ئه‌و شوێنانه و پارێزگارییان لێ ده‌كات.\nزۆر دووپات له‌سه‌ر ئاساییكردنه‌وه‌ی دۆخی كه‌ركووك ده‌كرێت، چی بۆ كه‌ركووك كراوه؟\nجارێ زیاتر دووپات له‌سه‌ر ئه‌و ناوچانه ده‌كرێته‌وه كه مه‌ترسیی داعشیان له‌سه‌ره و ئه‌و شوێنانه پڕ ده‌كرێنه‌وه به‌ھێزی ھاوبه‌ش، دواتر له ھه‌نگاوی دووه‌مدا دۆخه‌كه ئاسایی ده‌كرێته‌وه، به‌ڵام ئێسته‌ش به‌ھۆی چوونی ھێزی پێشمه‌رگه، ناتوانرێ ته‌عریبیش بكرێت، ئه‌وه‌ش یه‌كێكه له كاره باشه‌كانی چوونی ھێزی ھاوبه‌ش بۆ ئه‌و ناوچانه.\nھاوپه‌یمانان تا چه‌ند ھاوكارن؟\nھاوپه‌یمانان ھه‌موو ھاوكارییه‌ك ده‌كه‌ن بۆ ھێزی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق له‌ڕووی ئاسمانی و دابینكردنی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نیش.\nدیمانه‌ی/ بڵند ئیبراھیم\nهۆكاری دروستبوونی دووكه‌ڵی سپی\nمیران عه‌لی: ئه‌مڕۆ به‌رهه‌مێكی تایبه‌ت و جیاواز بڵاو ده‌كه‌مه‌وه\nهیچ كام له سه‌رۆك كۆماره كورده‌كانی عێراق ده‌سه‌ڵاتیان نه‌بووه\nزێرابەكانی هەولێر هەموو شتێكیان تێدەكرێ\nپۆستی سه‌رۆك كۆمار له‌لایه‌ن سه‌رۆك بارزانی یه‌كلا ده‌كرێته‌وه\nسه‌رۆك بارزانی هه‌موو پرسه‌كان یه‌كلا ده‌كاته‌وه و له‌سه‌ر پۆستی سه‌رۆك كۆمار گفتوگۆ ده‌كه‌ین


كەلار.. بەهۆی ڕووداوی هاتوچۆوە 5 كەس برینداربوون – تۆڕی میدیایی خەڵک\nكەلار.. بەهۆی ڕووداوی هاتوچۆوە 5 كەس برینداربوون\n2020/05/08 - 10:01 PM\nهاتوچۆی گەریمان ڕایدەگەیەنێت، لەناو شاری كەلار بەهۆی ڕووداوی هاتوچۆوە پێنج كەس برینداربوون.\nڕاگەیاندنی پۆلیسی هاتوچۆی گەرمیان لە لاپەڕەی فەڕمی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاویكردەوە:” لەناو شاری كەلار لە نزیك گوندی دریم لاند لەڕووداوێكی هاتوچۆدا ئۆتۆمبێلێكی لە جۆریBMW لە ماتورسكێلێك دەدات و هەڵدێت، دواتر لە نزیك دادگای كەلار لە ماتۆرسكیلێكی تر دەدات، لە ئەنجامی هەردوو ڕووداوەكە پێنج كەس بریندار بوون”.\nهاتوچۆی گەرمیان ڕوونیشكردووەتەوە:”بریندارەكان بۆ وەرگرتنی چارەسەر ڕەوانەی نەخۆشخانەی فریاكەوتنی شەهید هەژار لەكەلار كران”.\nڕووداوی هاتوچۆفەیسبوككەلارگەرمیانهاتوچۆی گەرمیان\nتەندروستی عیراق: 60 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەستنیشان كران\nئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندی یەكێتی نامەیەك ئاڕاستەی مستەفا كازمی دەكات


25 تەموز 2020 – www.facebook.com/anarkistan.net ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net ***** https://i-f-a.org\nرۆژ: ته‌مموز 25, 2020\nئیسرائیل و خۆپشاندان\nشەقامەکانی ئۆرشەلیم لە مانگی ئایارەوە لە خۆپیشەندەران بەتاڵ نەبوون. بە بەردەوامی لەسە پرسی جیا جیا خەڵکی ڕژاونەتە سەر شەقامەکان. لە سەرەتادا سەبارەت بە دادگاییکردنی سەرەكوەزیران ، نێتەناهوو ، لەسەر گەندەڵی کە بە سەدەها هەزار دۆلار بەرتیلی لە شیوەی خەڵاتی جیا جیادا لە برادەرە ملیاردەرەکانی وەرگرتووە هەروەها دەستوەردان لە یاسای میدیای ئیسرائیل دا سەبارەت بە بڵاوکردنەوەی هەواڵ کە خزمەت بە خودی خۆی و پلانەکانی بکات.\nئەم خۆپیشاندانانە وردە وردە لە زیادبونابوو دوای هاتنی نەخۆشی کۆرنا کە حکومەتی ئیسرائیلی گرنگی و بایاخی لە لە پارێزگاریکردنی ژیانی هاووڵاتییانیدا، پێنەدا. لە وڵاتێکی 9 ملیۆن کەسیدا ، لە وڵاتیکدا کە گەورەترین هێزی سەربازی لە ڕؤژهەڵاتی ناویندا هەیە ، لە وڵاتێکدا کە دەزگەی سیخوڕی ئەوەندە بەهێزە کە ئەمەریکا و بریتانیا لەییانەوە فێر دەبن و هاوکاریان دەکرێت ، زیاتر 58 هەزار کەس تووشبووە و442 کەسیش گیانیان لەدەستداوە . نەهامەتییەکانی کۆرۆناش بێکاری بە ڕێژەی لە سەدا 20 سەرخستووە.\nلە هەفتەی پێشووەوە کە شەپۆلی دووهەمی کۆرۆنا گەڕاوەتەوە بۆ ئیسرائیل ، حکومەت بڕیاری دا کە چێشتخانەو بارەکان و یانەکانی شەوان دابخات و هاوکاتیش ڕۆژی 4 شەمە پەڕلەمان دەسڕۆییەکی [ صەلاحیات] زیاتری دا بە حکومەت لە بەکارهێنای یاسای ئیمێرجنسیدا.\nبەم هۆکارانە بە هەزارەها خەڵک هاتنە سەر شەقامەکان هەر لەبەر ئەمەش پۆلیس چەکی فشاری ئاوپرژێنی دژە بە خۆپیشاندەران بەکارهێناو و هاوکاتیش 55 کەسی لێگرتوون.\nazadebram\tگشتی\tلێدوانێک بنووسە 25 تەموز 2020 1 Minute\nژنکوشتن لە تورکیا\nئەو وێنەیەی سەرەوە، وێنەی Pınar Gültekin کە کچێکی گەنجی 27 ساڵە لە لایەن دۆستە ژندارەکەیەوە کوژراوە بە شێوەیەکی یەکجار دڕندانە. هەندێك لە فێمەنیستەکان لە ڕۆژی 19ی ئەم مانگەدا پرۆتێستێکیان ئەنجامدا بۆ یادەکردنەوەی Pınar و دژایەتتیکردنی ژنکوشتن .\nبە گوێرەی راپۆرتێکی 2009 لە سەدا 42 ژنانێك کە تەمەنیان لە نێوانی 15 ساڵ بۆ 60 ساڵە بە دەستی توندوتیژی جەسەدی یاخود سێکسشیۆڵی، ناڵاندویانە.\nلە ساڵی 2019 دا 474 ژن، کە هەفتانە دەکاتە زیاتر لە 9 ژن، بە زۆری لە لایەن مێرد و کەسوکاریانەوە کوژراون . زیاتر لە ئەم ژمارەیە بۆ ئەمساڵ 2020 پێشبینی هەڵکشانی دەکرێت بە هۆی بارودۆخی کۆرۆناوە کە بووەتە هۆی کەرەنتینەکردنی خەڵکی لە ماڵەوە. جگە لە توندوتیژی لاقەی جنسی کە بووەتە دیاردەیەکی ئاسایی لە تورکیا بەهۆی لێنەپرسینەوەی پیاوانەوە، ئەگەریش ڕووبەڕووی بەرپرسیاریی بووەوە ئەوە گەر ئامادەیی مارەکردنی قوربانییەکەی هەبێت ، ئەوە سزاکەی لەسەر هەڵدەگیرێت.\nلە وڵاتێکدا کە سەرەك کۆمارەکەی ، ئەردۆگان، و ئاکەپە بڵێن ئەوەی کە ئافرەت دەیکات بێ ڕەوشتییە و شووڵهەڵکێشانە و یاری پێکردنیانە لە لایەن کۆمۆنێتی فێمەنیست و هاوڕەگەز خوازانەوە ، کە ئەمەش زۆر هەڵەیە، یاخود خودی ئەردۆگان ، بڵێت ” ژنان یەکسان نین بە پیاوان و ئەوانەشیان کە منداڵیان نییە، نوقسانن” هەروەها کۆنە سەرەكوەزیران، بینالی یاڵدریم بە لایەنگرانی خۆیانی وتوە ” ئەو ئافرەتانەی کە پۆشاکی کورت لەبەردەکەن لە بری ئەوەی هێڕشی جەسەدییان بکەنە سەر، ئەوە لەسەر شەقامەکان بە دەمی هەراسانیان بکەن” جا کە سەرەکكۆمار و سەرەكوەزیران ئەمە بۆچون و ڕایان بێت لە میدیای فەرمی و نافەرمییەوە ئتر چی تر چاوەڕاون دەکەیت ، جگە لە کوشتنی زیاتری ئافرەتان؟!!!\nکاتێک کە پیاوان بە کاری توندوتیژی هەڵدەستن و دەدرێنە داگا ، گەر پۆشاکی جوان لەبەر بکەن، بە ڕەسمیانی ئیسلامیانە بچنە پێشەوە سزاکانیان لەسەر کەمتر دەبێت.\nلەگەڵ هەموو ئەو توندوتیژییەشدا هێشتا ڕێژەی جیابوونەوە، ڕۆژ بە ڕؤژ لە زیادبوندایە.


ئەمەریکا یەک لەسێی هێزەکانی لە عێراق دەکشێنێتەوە\nپێنتاگۆن بڕیاریداوە ژمارەیەک لە هێزەکانی لە عێراق بکشێنێتەوە، بەپێی شیکەرەوەکانی بواری ئاسایش ئێستا کاتێکی هەستیارە بۆ کێشانەوەی هێزەکان و هەر کەمکردنەوەیەک دەبێ بە ووریایی و تێگەیشتنی تەواوەبێت.\nئەمەریکا ئامانجی هێزەکانی لە عێراق لە هێزی شەڕکەرەوە گۆڕدراوە بۆ هێزی ڕاوێژکاری و مەشق و ڕاهێنان پێکردن، ئەوەش بەگوتەی بەرپرسانی سەربازی ئەمەریکا کاریگەری نابێت لەسەر دۆخی ئێستای عێراق.\nلە ڕاپۆرتێکی (ۆڵ‌ستریت‌جۆرناڵ) دا ئەوە ڕوونکراوەتەوە و، تیایدا هاتوە ژمارەی سەربازەکانی ئەمەریکا لە عێراق دادەبەزێت بۆ نزیکەی (٣٥٠٠) سەرباز، ئەو پڕۆسەی کەمکردنەوەی هێزەکانیان لەماوەی دوو بۆ سێ مانگی داهاتوودا ئەنجامدەدرێت.\nئەو هەوڵەی ئەمەریکا بۆ کەمکردنەوەی هێزەکانی لە عێراق لەچوارچێوەی خواستەکانی (دۆناڵد ترەمپ) سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکادایە لەبەر چەند هۆکارێک، دیارترینیان بەرزکردنەوەی کێرڤی ڕاکێشانی هەستی ئەمەریکاییەکانە لەبەردەم هەڵبژاردنەکانی دادێت کە بڕیارە لە تشرینی دووەمی ئەو ساڵدا ئەنجامبدرێت، وە بۆ نیشاندانی پڕکردنەوەی ئەو بەڵێنەی کە دابووی لەهەڵبژاردنەکانی پێشوودا، هەڵبەتە بەڕێز (ترەمپ) پێشتر بەڵێنیدابوو ژمارەی هێزەکانیان لە شەڕەکانی وڵاتاندا کەمبکاتەوە و ئەو ئەو شەڕانەی بە شەڕی بێ کۆتایی ناوبردوە.\nبە کەمکردنەوەی هێزەکانیان لەئێستادا، ئاستی ژمارەی سەربازەکانی ئەمەریکا دەگەڕێتەوە بۆ ئاستی هێزەکانی ئەمەریکا لە ساڵی (٢٠١٥) نزیک سەرەتای شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) لە عێراق.\nشارەزایانی بواری ئاسایش لە ناوچەکە و هەروەها لە ئەمەریکاش هۆشداریدەدەن هەر کەمکردنەوەیەک لە ژمارەی هێزەکانی ئەمەریکا لە عێراق ئەنجامبدرێ پێویستە بەوریایی و بە هەڵسەنگاندنی دۆخی ئێستاوە بێت نەک کاردانەوە و پڕکردنەوەی بەڵێنەکان بێت، ئەوە لەبەر ئەوەیە نەوەکو ئەوەی لەساڵی (٢٠١١)ەدا ڕوویدا دووبارە ببێتەوە چونکە کشاندنەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لەو کاتەدا بۆشایی هێزی لە ناوچەکانی عێراقدا دروستکرد و بوو بەهۆی سەرهەڵدانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) لە بەشەکانی باکوور و ناوەڕاستی وڵاتەکەدا.\nنە عێراق و نە ئەمەریکا نایانەوێ ببینن ئەو ڕووداوەی ڕابردوو دووبارەببێتەوە، حکومەتی عێراقی ئێستا باش دەزانێت دۆخی وڵاتەکەی باش نیە و لەبەردەم هەڕەشە و ئاگاداریدایە لە مەترسی شانە نوستوەکان و گروپە بچوکە شەڕکەرەکانی داعش کە لەبەشێک لەناوچەکانی عێراق و هەروەها لەسەر سنووری سووریادا چالاکن.\nپێویستە عێراق بەوریاییەوە مامەڵە لەگەڵ دابەزاندنی هێزە بیانیەکان لەوڵاتەکەیدا بکات کە نەبێتەهۆی زیادکردنی ناسەقامگیری و ڕوودانی کارەساتی زیاتر.\nبەشێک لەچاودێرانی نێودەوڵەتی دەڵێن پێنتاگۆن لەنێوان دوو ئامانجدا دێت و دەچێت کە یەکیان ئێرانە لەناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەوی دیکەیان چینە لەوڵاتانی ئاسیادا.\nئەوەی کە ئێستا لە هەوڵەکانی ئەمەریکادا دەخوێندرێتەوە ئەوەیە ئامانجەکەی زیاتر بەرزکردنەوەی هێزە لەبەرانبەر چیندا، واتە گواستنەوەی هێزەکان و فشاریەتی لە بەرەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە بۆ بەرەی ئاسیا و ڕووبەڕووبونەوەی لەگەڵ چیندا.\nشیاوی گوتنە، سەرۆکی ویلایەت یەکگرتوەکانی ئەمەریکا خوازیارە قۆناغەکانی گێڕانەوەی هێزەکانی بۆ ئەمەریکا بەبەڵگەوە نیشاندات هەروەکو پێشتر بەڵێنی دابوو، ئەو هەنگاوانەی کێشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لەوڵاتانی بیانی پێشتر لە ئەفغانستان و لە ئەڵمانیا دەستپێکردوە و، ئێستاش بەنیازە لە عێراق بەشێک لە هێزەکانی کەمکبکاتەوە.\nپەیوەندییە دوو قۆڵیەکان و ستراتیژیەکانی ئەمەریکا و عێراق و کۆبونەوەکانی بەرپرسانیان لە ماوەی ڕابردوودا ئاماژە و بەڵگەی ئەو کەمکردنەوەیەی هێزەکانی ئەمەریکایە لە عێراق، لەئێستادا ئامانجی ئەمەریکا تاڕادەییەک لەناو عێراقدا چڕدەبێتەوە لەسەر گرنگیدان بە مەشق و ڕاهێنان و، هاوکاری و بواری لۆجستی بۆ ئامادەکردنی هێزەکانی عێراقی بۆ شەڕی دژی تیرۆر و پاراستنی وڵاتەکەیان لەسەر توانای سەربازی خۆیان.\nلە ئێستادا نزیکەی (٥٢٠٠) سەربازی ئەمەریکا لە عێراقدا هەن، ئەگەرچی ئەمەریکا بەنیازە بەشێک لەهێزەکانی لە عێراق کەمبکاتەوە، بەڵام هێزەکانی ناتۆ و، هاوپەیمانیەتی نێودەوڵەتی وەکو خۆیان دەمێننەوە لەناو عێراقدا بۆ مەشق پێکردنی هێزەکانی ئەو وڵاتە.


سلێمانی .. تۆمەتبارانی دزینی 27 موبایل دەستگیركران\nچاودێر: لەلایەن هێزەكانی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی، چوار تۆمەتبار دەستگیركران كە 27 موبایل وبڕێك پارەیان لەهاووڵاتیان سەندبوو.\nمەفرەزەكانی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوان چوار تۆمەتبارییان دەستگیركرد كە 27 مۆبایل و بڕێك پارەیان لەهاوڵاتییەك سەندبو\nدوای یٔەوەی هاوڵاتییەك لەبەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی سكاڵای تۆماركرد بەهۆی یٔەوی لەلایەن چوار تۆمەتبارەوە لەنزیك تێرمیناڵی شارەزور كە بەمەبەستی كڕینی مۆبایل پەیوەندیان پێوەكردووەو دواتر لەلایەن یٔەو چوار تۆمەتبارەوە 27 مۆبایل و بڕی 3900 دۆلاریان لەسكاڵاكار سەندووەو لێیانداوەو جێیانهێشتووە.\nمەفرەزەكانی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوان لێكۆڵینەوەكانیان دەستپێكردوو دوای چەند كاتژمێرێك و دەستکەوتنی سەرەداو، توانرا هەرچوار تۆمەتبارەكە بدۆزرێنەوەو دەستگیربكرێن و دەستیشبگیرێت بەسەر یٔۆتومبێلێكدا كە تاوانەكەی پێ یٔەنجامدرابو.\nلەیٔێستادا ھەریەک لەتۆمەتباران: ( یٔ، ع،م) لەدایكبوی 1989 شۆفێری تاكسی، (ك،ت،ع) لەدایكبوی 1990، (ر، ج،یٔ) لەدایكبوی 1989، (م،ف،م) لەدایكبوی 1989 كە سەرجەمیان كوردن و دانیشتوی شاری سلێمانین بەبڕیاری بەڕێز دادوەرو بەپێی ماددەی 443 لەیاسای سزادانی عێراقی راگیراون و لێكۆڵینەوە لەگەڵیاندا بەردەوامە.\nجێی یٔاماژەیە دووان لەتۆمەتبارەكان پێشینەیان هەیەو لەبنكەكانی پۆلیس داواكراون، یەکێک لەتۆمەتبارەکانیش لەكاتی دەستگیركردنیدا حەبی بێهۆشكەری پێبووە.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی _ راگەیاندن و پەیوەندییەكان\nبڵێسە جەبار فەرمان: موچەی فەرمانبەرانی هەرێم بە سیاسی كراوە\nنەریتی کوشتن و کلتوری داپۆشین\nروناکبیران و نوسەران بەیاننامەیەک دژی بڕیارێکی وەزارەتی رۆشنبیری بڵاودەکەنەوە\nمەحمود خدر: مەلا بەختیار کارێکی ئازایانەو باشی کردووە\nئاسایش: ئەوانەی بە چەك هەڵیانكوتابوە سەر كاسبكارێك دەستگیر كران\nمەلا بەختیار بەڵگەی بە غەدر کوشتنی ئەندامانی ئاڵای شۆڕش بڵاودەکاتەوە\nیه‌كه‌ی ژمێریاریی یه‌كه‌كانی 70 و 80 خرایه سه‌ر وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه


گفتو گۆ لەگەڵ شاعیر بەرزان هەستیار …. ئامادەکردنی: شاخەوان سدیق – Dengekan\nگفتو گۆ لەگەڵ شاعیر بەرزان هەستیار …. ئامادەکردنی: شاخەوان سدیق\nbyShaxawan Sdiq\tOctober 13, 2016\tGeneral, Literature\nبه‌رزان هه‌ستیار:”له ئه‌ده‌بی هه‌موو دنیادا لێكچوون هه‌یه و كه‌سیش وه‌ك هه‌ندێ نووسه‌ری لای ئێمه نه‌یكردووه به‌هه‌را”\nئا/ شاخه‌وان سدیق\nبه‌رزان هه‌ستیار یه‌كێكه له نه‌وه‌ی هه‌شتاكانی ده‌نگی شیعری كوردی و هه‌میشه به‌شیعره سه‌رنج ڕاكێش‌و پرسیاره جدییه‌كانی ڕامانده‌كێشێته ناو دنیای تێكسته‌كانی هه‌روه‌ك (به‌ختیار علی)له نوسینێكدا ده‌ڵێت” قه‌سیده‌ی دڕێژی به‌رزان هه‌وڵێكی زۆری تێدایه بۆ چربوونه‌وه، بۆ كۆكردنه‌وه‌ی مانا له‌یه‌ك وێنه‌ی خێرادا بۆ گوتنی مانای قوڵ به وشه‌ی كه‌م له سه‌روی هه‌مووشیانه‌وه تێڕامانێكی بێوچان له مردن و شكست و ته‌نیای هه‌یه له زۆر جێگادا خه‌مگینه، جۆره هه‌ستێكی بینینی ته‌نیای تێدایه به قه‌ده‌رخۆی وه‌ك مرۆڤ، هه‌ستێكی پوچ به‌ژیان كه ده‌گاته پله‌ی گاڵته‌كردن به زمان و به ئینسانیش خه‌یاڵی به‌رزان له‌خزمه‌ت نیگه‌رانیه ڕۆحیه‌كه‌یدایه ئه‌و خه‌مه تاریكه‌ی ناوه‌وه‌یه كه‌ده‌یه‌وێت ببێته ده‌روازه‌ی تێڕامان و كه‌ره‌سته‌ی دروست كردنی مانا” هه‌ربۆیه به پێویستم زانی بۆ زیاتر ئاشنابوون به دنیابینی به‌رزان ئه‌م دیداره‌ی له‌گه‌ڵ سازبده‌م.\nپ/ هه‌میشه ده‌وترت نوسین به شێكه له وه‌ڵام دانه‌وه‌ی شكسته‌كانی ئینسان ئه‌و شكستانه‌ی كه نه‌ی توانیوه به سه‌ریاندا زاڵ بت یان نوسین پڕكردنه‌وه‌ی نه‌قسه‌كانی ئینسانه. لای تۆ نوسین هه‌ستكردن به‌نه‌قس بوو؟ یان وه‌ڵامدانه‌وه‌ی شكسته‌كانت؟ یان هیچ كام له‌مانه نه‌بوو؟ مه‌به‌ستمه بڵێم دوای ئه‌مانه تۆ بۆ ئه‌نوسی؟؟\nوه/ ئه‌گه‌ر به‌وردیی له پرسیاره‌كه‌ت وردببمه‌وه، ئه‌توانم بلێَم تا ڕاده‌یه‌كی زۆرخۆی له ناوخۆیدا به‌شێكی زۆری وه‌ڵامه‌كه‌شی هه‌ڵگرتووه، به واتایه‌كیتر ده‌مه‌وت بڵێم پرۆسه‌ی نووسین لای من هه‌ندێك جار وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌و شكسته قورسانه‌یه كه تا سه‌ر ئێسقان به‌سه‌ر خۆمدا ده‌مشكننه‌وه و هه‌ندێكجاریش پێش ئه‌وه‌ی بوومه‌له‌رزه‌ی شكستێك ڕووبدات هه‌ستی پێده‌كه‌م و گه‌ره‌كمه له ڕێگه‌ی نووسینه‌وه به‌ربه‌وشكسته بگرم، كه‌واته چاكتر وایه هه‌میشه خۆم له نووسین نزیك بكه‌مه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی به جۆرێكی وا، نه‌بم به‌ّژێر باری شكست و مه‌ینه‌ته‌كانه‌وه كه بوارێكم نه‌مێنێت بۆ هه‌ناسه‌دان. ده‌نووسم، ده‌نووسم، ده‌نووسم بۆ ئه‌وه‌ی “تا ئه‌و دووچڵ ڕێحانه‌ی ژیانه‌م بۆنیان بێت ” منیش ده‌ست له دیواره‌كانی “بوون” بده‌م. ده‌نووسم بۆ ئه‌وه‌ی به‌رده‌وام لاولاوی عیشقێك به‌ر په‌نجه‌ره‌كه‌م چۆڵ نه‌كات. پێش هه‌موو شكست و دوای هه‌موو داڕمانێك ده‌نووسم، نه‌وه‌ك بێده‌نگیی لاڵم بكات.\nپ/ له شیعره‌كانتا گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی سه‌یرئه‌بینم بۆ مناڵی و هه‌ست به بوونی ترسكی گه‌وره‌ش له پیری. پێم خۆشه بزانم ئه‌م دوو پرسه چی ئه‌گه‌یه‌نن له ژیانی تۆداو ده‌ته‌وت ئه‌م دوو هاوكشیه چۆن هاوسه‌نگ بكه‌یت.؟؟؟؟\nوه/ من وای ده‌بینم كه كه‌مكه‌س له ئێمه منداڵیی خۆی بینیبێت و یان هیچ نه‌بێت ڕێژه‌یه‌كی كه‌می له خولیاو ئاره‌زووه‌كانی منداڵیی بۆ هاتبێته‌دی، منداڵیی لای من ئه‌و بناغه پته‌و و سه‌نگینه‌یه كه دواترده‌كرێت هه‌موو كێشی ته‌مه‌نی بخرێته سه‌ر، به‌ڵام به‌داخه‌وه منداڵیی زۆربه‌ی زۆرمان منداڵییه‌كی شه‌رمن و له‌رزۆكه، منداڵییه‌ك كه به مانای ووشه له هه‌موو ماناكانی منداڵیی به‌ده‌ر بووه، به كوردی و به كورتیی ئێمه كۆمه‌ڵێك منداڵی پیرو چاوكز بووین. بیرم دێت هه‌ر كات میوانێكمان بهاتایه ده‌بوایه وه‌ك گه‌وره‌كان به‌خێرهاتنی بكه‌ین و به ئه‌ده‌به‌وه هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ین و له‌به‌رده‌م میوانیشدا ده‌بوایه”پیاوانه ” خۆمان پیشان بدایه‌و گه‌رده‌میشمان بكردایه‌وه ده‌بوایه وه‌ك گه‌وره‌یه‌ك بدوێین كه ئه‌مه‌ش بۆ ئێمه‌ی منداڵ زۆر سه‌خت بوو.\nمن ده‌ڵێم ڕه‌نگه بۆ ئه‌و كاته‌ی ئێمه تا ڕاده‌یه‌ك ئه‌و جۆره مامه‌ڵه كردنه له‌گه‌ڵ منداڵ ئاسایی بووبێت، ئه‌ویش به‌حوكمی ئه‌وه‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه بابوباپیرانی ئێمه خاوه‌نی ڕۆشنبیرییه‌كی ئه‌و تۆ نه‌بوون و دابونه‌ریتیش هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی ڕێپێداون كه به‌و چه‌شنه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ منداڵدا بكه‌ن.\nمن حه‌ز ده‌كه‌م لێره‌دا شتێكت بۆ بگێڕمه‌وه ، ئه‌و كاته‌ی له قوتابخانه‌ی سه‌ره‌تایی پیره‌مه‌گروون بووم، ڕۆژێكیان كه له قوتابخانه هاتینه‌ده‌رێ له‌به‌رده‌م قوتابخانه‌دا كوڕێكی دراوسێی خۆمانم بینی كه هاورێی گه‌ڕه‌كم بوو، هه‌ر كه سڵاومان له‌یه‌ك كردپێی وتم بڕۆ بۆ ماڵه‌وه باوكت پاسكیلی بۆ كڕیویت ، ئیتر من به بێ ئه‌وه‌ی هیچی لێبپرسم له‌به‌رده‌م قوتابخانه‌وه هه‌تاماڵه‌وه به‌ڕاكردن ڕۆیشتمه‌وه‌و هه‌ر كه‌خۆم كرد به ماڵه‌وه‌دا و خوشكێكمم له حه‌وشه‌بینی وتم كواپاسكیله‌كه‌م؟ ئه‌ویش هه‌ر زۆر به ساردیی وتی پاسكیلی چی؟ ئیتر من به‌و منداڵییه له‌وه تێگه‌یشتم كه ئه‌و هاوڕێیه‌كم ته‌نها به گاڵته‌وه ئه‌وه‌ی پێ وتووم، من ئێستاش ڕووخساری ئه‌و هاوڕێیه‌ی منداڵییمم له‌به‌رچاوه ، كه له‌یه‌ك ڕۆژداتووشی دووحالََّه‌تی جیاوازی كردم، حاڵه‌تێكیان ئه‌و هه‌موو كامه‌رانییه‌بوو كه‌هه‌تا گه‌یشتمه‌ماڵه‌وه خه‌ریك بوو باڵ ده‌ركه‌م، حاڵه‌ته‌كه‌ی تریش ئه‌وه بوو كه به گه‌یشتنه ماڵه‌وه‌م و پرسیاركردنم له پاسكیله‌كه تووشی ناخۆشترین و تاڵتریت شكستیكردم، جا ئیتر ئه‌مه نموونه‌یه‌كی بچووكه له نائومێدییه‌كانی منداڵیی، بۆیه هه‌رسات كه‌ده‌مه‌وێت بگه‌ڕێمه‌وه بۆ كۆڵانه‌كانی منداڵیی، نامه‌وێت ئه‌و كۆڵانانه‌ببن كه پڕبوون له تاریكیی، ده‌مه‌وێت منداڵیه‌ك بێت كه به‌ڕاستیی تام و چێژی خۆیم پێببه‌خشێت، ئه‌گه‌رچی هه‌ندێ جاریش هه‌موو كۆڵانه تاریكه‌كانیم له ده‌روازه‌كانی پیریی پێ خۆشتره.\nپ/ به‌داخه‌وه ڕه‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی ئێمه ئه‌وه‌نده بچوك بوه‌ته‌وه كه له‌بری باسكردن له ناوه‌رۆك و ته‌كنیك و بابه‌ت و زمان له ده‌ق دا باس له له‌یه‌كچون ودزی و لاسایكردنه‌وه ده‌كرت. تۆ پتوایه هیچ ده‌قێك هه‌بێت له‌دنیادا ته‌ئسیری ده‌قێكی پێش خۆی له‌سه‌ر نه‌بێت؟ یان ئه‌م باسكردن له له‌یه‌ك چوون ودزیه له دنیای ئه‌مڕۆی ئێمه دا لای تۆ چی ئه‌گه‌یه‌نت؟؟؟؟\nوه/ هه‌ڵبه‌ته ئه‌و وته‌زایه‌ت بیستووه كه‌ده‌ڵێت ” شێرچییه، جگه له‌چه‌ند ئاژه‌ڵێكی هه‌رسكراو؟” ئه‌مه ڕاسته‌وڕاست له‌گه‌ڵ ئه‌ده‌بدا ده‌گونجێت، ئه‌وانه‌ی كه‌ته‌نها ده‌وروخولی ئه‌وه‌ده‌ده‌ن كه بزانن كامه دێڕی فڵان نووسه‌ر دووراو دوور ده‌چێته‌وه سه‌ر دێڕی فڵانه نووسه‌ری ترو تا بۆیان بكرێت خۆیان له هه‌موو شته جوانه‌كانی ناو ده‌قه‌كه به‌دوورده‌گرن و زۆرجاریش له بێ سه‌وادییاندا له‌بواری ڕه‌خنه‌دا په‌نابۆ ئه‌وجۆره شتانه ده‌به‌ن و ئامانجیشیان ته‌نها دروستكردنی تۆمه‌تێكی بێ بنه‌مایه بۆ نووسه‌ره‌كه، تۆپێم بڵێ كام له‌وبوختان دروستكه‌رانه، خۆیان، وتارێك، یان به‌رهه‌مێكی ناوازه‌یان پێشكه‌ش به‌خوێنه‌ری كورد كردووه؟ من نكووڵی له‌وه‌ناكه‌م كه هه‌ندێ به‌رهه‌م نه‌ك هه‌ر كاریگه‌ریی به‌رهه‌مێكی پێش خۆی له‌سه‌ره‌و بگره هه‌ندێ جاریش گواستنه‌وه‌ی ده‌قاوده‌قی به‌رهه‌می كه‌سێكیتره، به‌ڵام ئه‌مه ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت تۆ بێیت و له هه‌رشوێنێك بینیت، بۆ نمونه‌من باسی” مردن “م كردووه و پێش منیش كه‌سێكی تر باسی له گۆشه نیگایه‌كی جیاوازتر و به كه‌ره‌سته‌ی ته‌واو جیاله من باسی مردنی كردبێت، ئیتر تۆ من به‌وه تاوانباربكه‌یت كه من ماڵی ئه‌وم تاڵان كردووه.\nمن له چه‌ند جێیه‌كی تریش باسی ئه‌و په‌تایه‌م كردووه و زۆریش به‌وه نیگه‌رانم كه ده‌بینم مه‌یدانی ڕه‌خنه‌ی كوردی زۆرێك له‌و چه‌شنه نووسه‌ره ده‌ستو پێ سپییانه‌ی تێ ڕژاوه و ڕه‌نگه سه‌رله هه‌ندێك خوێنه‌ری كه‌م ئه‌زموونیش بشێوێنن.\nدواجار ده‌مه‌وێت بڵێم له ئه‌ده‌بی هه‌موو دنیادا لێكچوون هه‌یه و كه‌سیش وه‌ك هه‌ندێ نووسه‌ری لای ئێمه نه‌یكردووه به‌وهه‌را و زه‌ناو تۆمه‌ت به‌خشینه‌وه‌یه، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی نووسه‌ری وا هه‌یه ته‌نانه‌ت لێكچوونێكی به‌رچاو له نێوان هه‌ندێ به‌رهه‌می خۆیشیدا ده‌بینرێت، هه‌ربۆ نموونه، نووسه‌رێكی وه‌ك “جه‌لیل قه‌یسی” گه‌ربه هه‌ڵه‌دانه‌چووبم كتێبی”ماڵ ئاوا ئه‌ی شاعیران” كه چه‌ند شانۆنامه‌یه‌كی یه‌ك په‌رده‌ییه، كاتێك كه خوێندمه‌وه هه‌ستم كرد زۆربه‌ی شانۆنامه‌كانی هه‌ر له یه‌ك كه‌شدا ده‌سووڕێنه‌وه و بگره ته‌واولێكیش ده‌چن كه ئه‌مه ئه‌گه‌ر لای ئێمه ڕووبدات هه‌رئه‌وده‌ست و پێ سپییانه‌ی مه‌یدانی ئه‌ده‌ب ئه‌یكه‌نه‌ڕۆژی حه‌شر ونووسه‌ربه‌وه‌تاوانبارئه‌كه‌ن كه كه‌وتۆته دووباره‌كردنه‌وه وجوینه‌وه‌ی خۆی. ئیدی مادام تۆ ده‌خوێنیته‌وه و سه‌ر به ئه‌هلی نووسینیشیت، ئه‌وه هه‌رڕووده‌دات كه له شوێنێكدا شتێك بڵێیت و بنووسیت و پێش تۆش ئه‌و شته به جۆرێك له جۆره‌كان نزیك له‌وه‌ی تۆ وترابێت یان نووسرابێت. من وه‌ك خۆم ئه‌و جۆره نووسین و نووسه‌رانه هیچ كات نابنه له‌مپه‌رێك له‌به‌ر ده‌ممدا و ئه‌وه‌ی بتوانم ده‌یڵێم و ده‌یبه‌خشمه خوێنه‌ره‌كانم.\nپ/ هه‌میشه پرسی مه‌رگ پانتاییه‌كی گه‌وره‌ی شیعری تۆی داگیر كردوه. بۆ خۆشی مه‌رگ به‌درێژایی مێژوو یه‌كێك بوه له پرسیاره جدیه‌كان ئه‌مه‌وێت بزانم ترسانته له مه‌رگ و ئاره‌زوو بون و ڕه‌زامه‌ند بوونته له ژیان. به‌رده‌وامی به‌م پرسه داوه لای تۆ؟ یان حه‌زكردنه له نه‌مری و مانه‌وه؟ یان تێڕامانته له ژیانی دوای مردن كه ئه‌فلاتونیه‌كان پی ده‌ڵێن ژیانی هه‌تا هه‌تایی؟ یان مه‌رگ لای تۆ و بۆتۆ چیه؟؟؟\nوه/ وادێته‌بیرم جارێكی ترو له چاوپێكه‌وتنێكی ترداوه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌م داوه‌ته‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به وردیی دیقه‌تی شیعره‌كانی دیوانی “به ته‌نیشت فه‌نابوونه‌وه” بده‌یت له‌وێوه‌به ئاشكرا ئه‌م پرسی مردنه سه‌ر ده‌ردێنێت و پاشانیش له شیعره‌كانی دوای ئه‌و دیوانه و زه‌قتریش له قه‌سیده‌ی “ساڵێك له نیگه‌رانیی “دا به‌رجه‌سته ده‌بێت.\nهه‌ر وه‌ك خۆشت ده‌ڵێیت مه‌رگ به درێژایی مێژوو یه‌كێك بووه له پرسیاره‌جدییه‌كان، به‌ڕای منیش وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره نه هێنده سانایه ونه‌ده‌كرێت به شیعرێك دوان و ڕۆمانێك و وتارێك وه‌ڵام بدرێته‌وه، بۆیه هه‌میشه لای من ئه‌م پرسیاره به‌چه‌ندین شێوه وگۆشه‌نیگای جیاوازه‌وه دووباره ده‌بێته‌وه و هه‌رجاره وبه جۆرێك سه‌نگه‌رم لێده‌گرێت.\nمن هه‌رگیز وه‌ك پرنسیبێكی نه‌گۆڕمه‌رگم خۆش نه‌ویستووه و هه‌ڵوه‌دای هه‌ڵبژاردن و پێك گه‌یشتن نه‌بووم له‌گه‌ڵیدا، به‌ڵكو هه‌میشه ویستوومه له‌ڕێی باس كردن ولێدوان له مه‌رگ، خۆمی لێ دوورخه‌مه‌وه و جۆره ئازایه‌تییه‌كی شاراوه‌ش له خۆمدا دروست بكه‌م و له‌هه‌مان كاتیشدا له‌و هه‌موو غه‌دره‌بدوێم كه مه‌رگ ناغافڵانه لێمانی ده‌كات.\nپ/ هه‌ندك كه‌س له خوێنه‌وه‌ی ده‌قه‌كانتا پیان وایه تۆ زۆر ره‌ِشبینی و بێهیوای به‌رامبه‌ر به‌ژیان؟ ئایا تۆخۆت هه‌ست به‌مه‌ده‌كه‌یت؟ یان پێتوایه پرسیاركردن له ژیان و ئه‌وه‌ی له ناویدایه به مه‌رگیشه‌وه بۆ خۆی بوونی گه‌شبینی و پرۆژه‌ی جدییه بۆ ژیان؟؟؟؟\nوه/ نازانم تۆ قه‌ت به‌شه‌و به ناو گۆڕستانێكدا یان به چۆڵه‌وانییه‌كدا ڕۆیشتوویت؟ من خۆم زۆرجار له‌و شوێنانه‌دا له ترساو بۆ ئه‌وه‌ی وره‌یه‌ك بده‌مه‌به‌رخۆم كه‌وتوومه‌ته گۆرانیی وتن وله ناخیشه‌وه ترس بڕستی لێبڕیوم، ئه‌م پرسی مه‌رگه‌ش له شیعره‌كانمدا زۆربه‌ی زۆری هی ئه‌وه‌یه كه,وه‌ك له وه‌ڵامی پرسیاره‌كه‌ی پێشوودا ئیشاره‌تم پێدا، ترسی مردن له خۆم بڕه‌وێنمه‌وه، من نامه‌وێت بمرم، وه‌ك چۆن هه‌موو جار كه پرسیارمان له نه‌نكم ده‌كرد كه بۆچی له مردن ده‌ترسێت؟ ئه‌ویش ده‌یوت ئاخر به ته‌نها چی بكه‌م له‌و چاڵه‌تاریكه‌دا؟ ڕه‌نگه ئه‌م وه‌ڵامه‌ی نه‌نكم ئه‌گه‌ربه ڕاگوزاریی ته‌ماشای بكه‌یت، ئه‌وه‌نده لای خۆی ڕاتنه‌گرێت، به‌ڵام لای من ئه‌و وه‌ڵامه كۆمه‌ڵێك مانای گه‌وره و سه‌یری له‌گه‌ڵ خۆیدا هه‌ڵگرتووه.\nڕاسته له هه‌ندێ شیعردا ئه‌و په‌نابردنه به‌ر مه‌رگ هه‌یه وبه تایبه‌تیش له شیعری” ئێواره‌یه‌ك بۆ خۆكوشتن” دا به‌ڵام له هه‌مان كات وه‌ك ئه‌وه‌ی له خه‌وێكی ناخۆش به ئاگاهاتبمه‌وه، سامێكم لێنیشتووه و وتوومه‌به‌س نه‌بووخه‌وبوو !\nبه واتایه‌كیترو ڕاشكاوانه‌ترده‌مه‌وێت جارێكی تریش دووباره‌ی بكه‌مه‌وه هه‌رگیز نامه‌وێت به‌و كۆڵانانه‌داڕه‌تبم كه مه‌رگ بۆسه‌ی خۆی تیاناونه‌ته‌وه، هێشتا زۆرشتماوه بمه‌وێت ده‌ستم بیانگاتێ و هه‌ست به‌له‌زه‌تیان بكه‌م و ڕۆشناییه‌كی تریان پێببه‌خشمه‌به‌ر هه‌یوانی فێنكی ژیان، هه‌ر بۆیه نه‌ده‌مه‌وێت و نه‌ده‌شتوانم واز له‌و پرسیاره جددی و له هه‌مان كاتدا ئاڵۆزانه‌ش بهێنم، هه‌ر له ڕێگه‌ی ئه‌و پرسیارانه‌شه‌وه به‌رده‌وام پرۆژه‌ی ترم ده‌بێت و ئه‌و سه‌ری توونێلی ئه‌و پرسیارانه‌شم لێ دیار نییه .!!!\nتیبنی/ ئه‌م دیداره له‌ساڵی 2009 دا سازدراوه‌و له گۆڤاری هه‌ناردا ئه‌و ده‌م بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nPrevious مه‌سعود محه‌مه‌د وه‌ك ڕه‌خنه‌گرێكی ئه‌ده‌بی … پ. ی. د. فوئاد ڕه‌شید\nNext لە چوار سندوقەوە بۆ نمایشی مێژووی با -2-… ڕزگار حەمە ڕەشید


قەدەغەکردنی ماڵپەڕە سێکسییەکان، فراکسیۆنى کۆمەڵ دەیەوێت پڕۆژەیاساکە بباتەوە پەرلەمان\n15:28 شه‌ممه 25 ئایار 2019\nفراکسیۆنی کۆمەڵی ئیسلامی لە پەرلەمانی کوردستان بەنیازە پڕۆژەیاسای قەدەغەکردنی ماڵپەڕە سێکسییەکان بباتەوە پەرلەمان، ئەندامێکی فراکسیۆنەکەش دەڵێت، ئەگەری زۆرە لەم خولەدا دەنگی لەسەربدرێت، وەزارەتی گواستنەوەش چۆنێتی بلۆککردنی ئەو ماڵپەڕانە بۆ ناس کورد شیدەکاتەوە.\nپڕۆژەیاساکە لەلایەن فراکسیۆنى کۆمەڵەوە ئامادەکراوە بەڵام لە خولی پێشوودا پێشکەشی نەکردووە و چاوەڕێی وەرزی پێشکەشکردنی پڕۆژەیاسای ئەم خولەى ئێستای پەرلەمانە.\nهەورامان گەچێنەیی، ئەندامی لیژنەی فراکسیۆنی کۆمەڵ لە پەرلەمانی کوردستان بە ناس کوردی ڕاگەیاند: “بە ئەگەرێکی زۆرەوە لەم خولەدا پڕۆژە یاساکە پەسەند دەکرێت، چونکە لە خولی پێشوودا لەکاتی ئامادەکردنی پڕۆژەکە، پشتگیری فراکسیۆنەکانی دیکەش بۆ پڕۆژەکە زۆر باش بوو، بۆیە چاوەڕێ دەکەن لەم خولەشدا بە هاوکاری فراکسیۆنەکانی دیکە پڕۆژە یاساکە پەسەند بکەن.”\nلەبارەى هۆکاری ئامادەکردنی پڕۆژەیاساکە، هەورامان گەچێنەیی باسی لەوەکرد، ئەو ماڵپەڕانە گەنجانیان زۆر سەرقاڵکردووە، بەشێوەیەک گەیشتووەتە ئاستی ئالودە بوون و هەروەها چەندین کێشەی کۆمەڵایەتی و ڕووداوی نەخوازراو بەهۆیەوە دروست بووە، ئەمە جگە لە ڕووە ئاینییەکەی کە لە ئاینی ئیسلامدا ڕێگەپێنەدراوە.\nهاوکات کاروان ڕەزا، بەڕێوەبەری گشتی پۆستە و گەیاندن لە وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن بە ناس کوردی ڕاگەیاند: “ئەگەر بڕیارێکی لەوشێوەیە لە پەرلەمان یاخود حکومەت دەربچێت ئەوا ئێمە کۆمپانیاکانی ئینتەرنێت ناچار دەکەین کە ئەو ماڵپەڕە سێکسییەکانە سانسۆریان بخسرێتەسەر”.\nوتیشی، ئەوەی کێشە دروست دەکات بۆ بڕیارەکە، کۆمپانیاکانی ئینتەرنێت لە هەرێم ناتوانن بەتەواوی سانسۆر بخەنەسەر ئەو ماڵەپەڕانە و حاڵەتەدا بەرنامەی تایبەت هەیە کە ئەو سانسۆرە دەشکێنێت.\nکاروان ڕەزا ئاماژەی بەوەشكرد، ڕێگەیەکی دیکە هەیە، ئەویش حکومەتی هەرێم داوا لە کۆمپانیا سەرەکییەکانی هێڵی ئینتەرنێت بکات کە ئینتەرنێت بۆ هەرێم دەنێرن، لە ڕێگەی ئامێرێکەوە سانسۆر بخەنەسەر ئەو ماڵپەڕانە هەرچەندە تێچوونی ئەو ئامێرە زۆر گرانە، بەڵام لەوکاتەدا بەشێوەی 100٪ ئەو ماڵپەڕانە سانسۆر دەکرێن و بەهیچ شێوەیەک ناکرێنەوە.\nفراکسیۆنى کۆمەڵی ئیسلامی\nقەدەغەکردنی ماڵپەڕە سێکسییەکان\nخاوەنی پێنج منداڵە\n13:30 پێنج شه‌ممه 05 ئه‌یلول 2019\nئەردۆگان هەوڵی بەدەستهێنانی مەترسیدارترین چەکی جیهان دەدات\n13:04 پێنج شه‌ممه 12 ئه‌یلول 2019


- نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان: "باڵیۆزی رووسیا لە عێراق، ستایشی ئاوەدانی و گەشەسەندنی هەرێمی کوردستان کرد کە دەکرێت ببێتە نموونە بۆ ناوچەکانی دیکەی عێراق".\nHawkar Yaseen | 15.04.2021\nسەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، مەسرور بارزانی لە بارەگای تایبەتی خۆی لە پیرمام پێشوازی کرد لە باڵیۆزی رووسیا لە عێراق، ماکسیم ماکسیمۆڤ کە بە مەبەستی خواحافیزی و کۆتاییهاتنی ئەرکەکەی سەردانی هەرێمی کوردستان کردبوو.\nلە دیدارەکەدا کە کۆنسولی گشتیی رووسیا لە هەولێر، ئۆلێگ لێڤین ئامادەی بوو، پەرەپێدانی پەیوەندی دوولایەنە و دوایین پەرەسەندنەکانی عێراق و ناوچەکە تاوتوێ کرا.\nنووسینگەی راگەیاندی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا دەربارەی کۆبوونەوەکە رایانگەیاند "باڵیۆزی رووسیا لە عێراق، ستایشی ئەزموونی سەرکەوتووی هەرێمی کوردستانی کرد بە تایبەتی لە بواری ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی ئابووری کە دەکرێ ببێتە نموونە بۆ ناوچەکانی دیکەی عێراق، ئامادەیی وڵاتەکەشی بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لە هەموو بوارەکان لەگەڵ هەرێمی کوردستان دەربڕی".\nهەر بەپێی راگەیەندراوەکە "سەرۆکی حکوومەت سوپاسی باڵیۆزی رووسیای کرد بۆ رۆڵی لە بەرەوپێشبردنی پەیوەندیی دوولایەنە، هیوای سەرکەوتنيشی بۆ خواست لە ئەرکی نوێیدا، تیشکیشی خستە سەر پەیوەنديی نێوان هەرێمی کوردستان و حکوومەتی فیدراڵی و جەختی لە گرنگیی چارەسەرکردنی بنەڕەتی کێشەکان لەسەر بنەمای دەستوور و برەودان بە هەماهەنگیی نێوان هەردوولا کردەوە بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەکانی تیرۆر".\nراشیانگەیاندووە "هەڵبژاردنەکانی داهاتووی عێراق و هەوڵەکانی بەرەنگاربوونەوەی پەتای کۆرۆنا تەوەرێکی دیکەی دیدارەکە بوون".\nرووسیا هەرێمی کوردستان


لیژنەی وزە و سامانە سروشتیەكانى پەرلەمانی كوردستان بڕیاریدا هەفتەی داهاتوو میوانداری وەزیری كارەبای حكومەتی هەرێم بكات، بەمەبەستى تاوتوێکردنى چۆنیەتی بەتایبەتكردنی كارەبای نیشتمانی.\nماڵپەڕى پەرلەمانى کوردستان (13ی تشرینی یەکەمی 2020) بڵاویکردەوە، لیژنەکە لەکۆبوونەوەیەکدا تاوتوێی چۆنیەتی گۆڕینی سیستەمی كارەبایان لە كەرتی گشتیەوە بۆ كەرتی تایبەت كردووە، كە لەقۆناغی یەكەم لە (80%)ی داهاتی كارەبا بۆ كەرتی تایبەت دەبێت و لە (20%)ی بۆ حكومەت، كە ئەم بڕە پارەیەی حكومەت بەكاردەهێندرێت بۆ پێوەری زیرەك.\nئاماژە بەوەشکراوە، هەروەها لیژنەکە گفتوگۆیان کردووە لەسەر "سوودی" گۆڕینی ئەم سیستەمە، كە دەبێتە هۆی زیادكردنی كاتژمێرەكانی پێدانی كارەبا، و نەهێشتنی ونبوونی كارەبا كە رێژەكەی دەگاتە (44%) و زیادكردنی داهات، بەشێوەیەک کە نرخی كارەبا لەسەر هاوڵاتیان زیاد نەكرێت.\nهەر لەكۆبوونەوەكەدا لیژنەكە بڕیاریداوە هەفتەی داهاتوو میوانداری وەزیری كارەبای حكومەتی هەرێم بكات، بەمەبەستی پێدانی زانیاری و بەرچاوڕوونی بە لیژنەكە لەسەر گۆڕینی ئەم كەرتە لە گشتیەوە بۆ تایبەت.\nوەزارەتى کارەباى حکومەتى هەرێمى کوردستان بەنیازە کۆتایی ئەمساڵ دابەشکردنى کارەبا بداتە کەرتى تایبەت و دوو مەرجى بۆ کۆمپانیاکان دیاریکردووە لەو بارەیەوە.\nئومێد ئەحمەد، وتەبێژى وەزارەتى کارەبا (3ی تشرینی یەکەمی 2020)بە ناس کوردى ڕاگەیاند، "ماوەى شەش مانگە کار لەسەر هاوبەشى کەرتى تایبەت و حکومى دەکرێت بۆ دابەشکردنى کارەبا، ئامادەکارییەکان لەڕووى تەکنیکیەوە بەرەو تەواوبوون دەچن بۆ ئەوەى کۆتایی ئەمساڵ بچێتە بوارى جێبەجێکردنەوە".\nرونیشیکردەوە، بەپێی پلانەکە زۆربەى پرۆسەى دابەشکردنى کارەبا و چاکسازیی لەو کەرتە و کۆکردنەوەى پارەى کارەبا دەدرێتە دەست کەرتى تایبەت، پڕۆسەکانى تریش بەدەست حکومەتەوە دەمێننەوە.\nئومێد ئەحمەد باسى لەوەکرد، لەئێستادا لەگەڵ کۆمپانیاکان لە گفتوگۆدان لەو بارەیەوە، مەرجى وەزارەتى کارەبا ئەوەیە زۆرترین سودى هاوبەشانى کارەباى تێدابێت، خەرجى ئەو پرۆسەیەش لەسەر حکومەت کەمبکاتەوە.\nئەوەشى خستەڕوو، پڕۆسەى پێدانى دابەشکردنى کارەبا بە کۆمپانیاکان بەشێوەى کێبڕکێی ئاشکرا دەبێت و دەدرێتە چەند کۆمپانیایەک.\nئومێد ئەحمەد دەڵێت، هەرێمى کوردستان لەرووى تەکنیکییەوە بەسەر پێنج زۆندا دابەشکراوە و چاویان لەوەیە ئەو پڕۆسەیە خەرجییەکانى کارەبا لەسەر حکومەت کەمبکاتەوە کە ئێستا خەرجییەکى زۆرى هەیە.\nلەبارەى نرخى کارەباوە، وتەبێژى وەزارەتى کارەبا جەختیکردەوە، بۆ هاوبەشانى کارەبا هیچ شتێک ناگۆڕێت بەتایبەتى نرخ، کە ئێستا بۆ هەر وەحدەیەک لە 15 دینارەوە دەستپێدەکات.


فەیسبوک: ئەوەی لەپێناو کۆمەڵگەیەکی دواکەوتوو شۆڕش دەکات، وەکو ئەوە وایە ئاگر لە جەستەی خۆی بەردات\nئەو کاتەی گیڤارا دەستگیرکرا و شوانێک ناونیشانەکەی ئاشکراکردبوو، لێیان پرسی... بۆچی رادەستتکرد و شوێنەکەیت ئاشکراکرد؟ ئەو هەموو ژیانی بۆ بەرگریکردن لە ئێوە و مافەکانتان تەرخانکردبوو؟شوانەکە وتی ''شەڕوبێنەوبەردەی ئەو، مەڕەکانمی دەترساند''.* دوای ئەوەی محەممەد کەریم پاڵەوانی میسر رووبەڕووی داگیرکاری فەرەنسییەکان...\nفەیسبوک: حكومەتی هەرێم بەشێوەیەكی نهێنی دەستكاری پاشەكەوتی مووچەی پلە باڵاكانی كردووە\n28ی ئازاری 2018، دوای چەندین كۆبونەوەی لیژنە تایبەتەكان‌و وەزارەتی دارایی و وەزارەتە پەیوەندیدارەكان‌و راوێژكارەكانی، ئەنجومەنی وەزیران بڕیار لەسەر سیستمی نوێی پاشەكەوتی مووچەداو بەپێی بڕیارەكە بڕی پاشەكەوتی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم كەمكرایەوە.لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیشدا نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی...\nفەیسبوک: جونیەتی ژەهرخواردکردنی ئیدریس بارزانی\nکورته‌یه‌ک له چیرۆکه‌که‌ساڵی 1982 ئیدریس بارزانی بوو به‌هۆی به‌كوشتدانی 600 بارزانی له شه‌ڕی ئیراق - ئیران دا بۆ ڕژێمی ئێران، له‌و شه‌ره‌دا سوپای پاسداران هه‌زاران که‌سیان لێکوژا و زۆربه‌ی کوژراوه‌کانیش که‌وتنه ده‌ست ڕژێمی به‌عس که له نێوانیادا ژماره‌یه‌ک بارزانیی هه‌بوون، به‌هۆی ئه‌و ڕق و کینه...\nفەیسبوک: ئەوەی ویژدانی فرۆشت، وڵاتەکەشی فرۆشتووە\nسەرەتای شەستەکانی سەدەی ڕابردوو ئەمریکا بڕیاریدا دانوستان لەگەڵ شۆڕشگێڕە ڤێتنامیەکان بکات ، داوای لێکردن وەفدێك بنێرنە پاریس بۆئەوەی هەردوولا ڕێککەوتن ئەنجام بدەن و شەڕی نێوانیان ڕاگرن .شۆڕشگێڕەکانیش وەفدێکیان نارد کە چوارکەس بوون، دوو ژن و دوو پیاو .دەزگای هەواڵگری ئەمریکا لە باشترین هۆتێلی پاریس شوێنی...\nفەیسبوک: ئازارەکای زیندانی ئاکرێ\nبەیانیەکی زوو بەدیار پەنجەرەکەوە وەستا بووم بینیم دوو ئۆتۆمبێل کە ئاڵای تایبەتی(صلیب الاحمر)یان پێوە بوو هاتنە نێو حەوشەی سجنەکە دابەزین سەرەتا چونە ژوری بەڕێوبەری سجنەکە ، دوای نزیکەی سێ چوار خولەک پاسەوانەکان هەر دوان سیانێکیان بۆلای یەکێ لەقاعەی سجنەکان هاتن،شیمال و ئەبو علی و نەبیل هاتنە لای پەنجەرەی...\nفەیسبوک: ئەو رۆژنامەنووسە کوردانە بناسە، کە کار بۆ میتی تورک دەکەن\nکە ووتمان گومانمان هەیە هەندێک لە ڕۆشنبیرەکانمان تەنها ڕوخسار دەبینن نەک ناوەڕۆک ئەمەش هۆکارەکەیەتی.پێش چەند ڕۆژێک ڕۆژنامەنوسێک بەناوی ئامانج عەگید هەوڵیدا لەبەردەم پریس کۆنفرانسی ئەنجێلا مێرکل و یەڵدرمی سەرۆک وەزیرانی تورکیا لە ئەڵمانیا وێنەی قوربانیانی عەفرین بەرز بکاتەوە و خۆی بکات بە پاڵەوانی کوردایەتی...\nفەیسبوک: لەمەودوا چی ڕوودەدات؟\nبە کورتی...دوای ۳ ڕۆژ لە کۆبوونەوەی بەردەوام,سوریا و ڕۆژئاوا لەژێر چاودێری ئەمریکا,روسیا و نەتەوە یەکگرتوەکان گەیشتنە ڕێککەوتن لەسەرپرسی عەفرین و ئیدلیب.دوای ۳۰ ڕۆژ لە بەرخودان و خۆڕاگری بێهەمپای یەپەگە و یەپەژە,روسیا و حکومەتی سوریا هاتنەوە پێش بۆ دیالۆگ و هەماهەنگی لەگەل یەپەگە,دژ بە تورکیا و ئەلقاعیدە...\nفەیسبوک: ئەمە پەیكەری خانزادی میری سۆرانە لە هەریر.\nئەم پەیكەرە سەرەتا كە دروست كرا ناونیشانی لەسەر نوسرابوو. تا ماوەیەك بێ كێشەبوو تا ئەوكاتەی كورەكەی مەسعود بارزانی، منسور بەو شارۆچكەیە تێپەڕ دەبێت ئەو پەیكەرە ئەبینێت، ئەپرسێت ئەوە كێیە؟ یەكێك لە پاسەوانەكانی كەخەڵكی هەریر دەبێت پێی ئەڵێ خانزادی میری سۆرانە. ئەویش ئەڵێت ئینجا سۆرانیەكان خۆیان هەن. تا...\nفەیسبوک: مەسعود بارزانی لە چاوی غەیری کوردێکەوە بناسە\nاباذر التميمي، فه‌رمانده‌یه‌كی سوپای به‌درە، لە پەیجی خۆیدا ئاوا دەنووسێت:پاش ئەوەی لەسەر شەڕی تەلەعفەر نووسیم هەندێک لە تورکمانەکان بێتاقەت و وەڕس بوون، چونکە پێشتر لەبەر چاوی خۆیان منیان بە پاڵەوان دەچواند، .. بەلامەوە گرنگ نییە کەسێک ناڕازیی و ناڕەحەت ببێت، یان لێم رازی ببێت، ئەوەی بە لامەوە گرنگە...\nفەیسبوک: كومه‌لێك گه‌نجی هه‌ولێر زه‌نگی راپه‌رین لێده‌ده‌ن\nله دوای رێگه‌نه‌دان به خوپێشاندانی فه‌رمی له شاری هه‌ولێر، كۆمه‌لێك گه‌نجی هه‌ولێر له په‌یجێكی فه‌یسبوك به ناوی راپه‌رین چاره‌یه، بانگه‌شه‌ی راپه‌رین ده‌كه‌ن وله شوێنێكی نزیك له ئیمپایه‌ری نێچیرڤان بارزانی له شاری هه‌ولێر كومه‌لێك دروشمیان به‌رزكردووته‌وه له سه‌ریان نووسیوه بەرەو راپه‌رین.وه‌ك...\nفەیسبوک: جغسی بێرسیاڤی له‌سه‌ر چی تیروركرا ؟!\nجغسی ئه‌حمه‌د سولتان ئاغا شێروانی، له ماڵباتێكی شورشگێڕی گوندی بێرسیاڤی سه‌ر سنوری ده‌ڤه‌ری مێرگه‌سور بوو.له ساڵی 2006 له لایه‌ن مه‌فره‌زه‌یه‌كی تایبه‌تی پاراستنی پارتی، كه به ئه‌مری مه‌سعود بارزانی له گوندێكی ده‌وروبه‌ری شاری ئاكرێ، گه‌ماروو ده‌ده‌ن و دوای به‌رگریه‌كی زور تیروری ده‌كه‌ن.هۆكاره‌كه...\nفەیسبوک: وابزانم کاتی ئەوە هاتووە بەبەڵگە سۆشیال میدیای بارزانی بناسێنین\nکوردستانپۆست ئەم نووسینەی لە پەیجی کاک ئیبراهیم عەباس وەرگرتووە، لەبەر گرنگی بابەتەکە بە پیویستمان زانی لێرەدا بلاوی بکەینەوە.------------------------زیاد لە دوو مانگە سۆشیال میدیای پارتی و سایتە بێ دایک و باوکەکان، کە مەسعود بارزانی خۆی سەرپەرشتیان دەکات و پێکدێن لە تیمی مەسرور بارزانی و پاراستنی پارتی،...\nفەیسبوک: کوردستانپۆست و هه‌ندێك له ته‌زویرچییه‌کانی ده‌سه‌ڵات\nماڵپه‌ڕی کوردستانپۆستی راسته‌قینه چه‌ندان ساڵه له‌سه‌ر رێڕه‌وی خۆی به‌رده‌وامه که لادانی گه‌نده‌ڵکارانه و دانانی دادپه‌روه‌رییه له جێگایاندا بۆ کوردستان، میدیایه‌کی ئازاده‌و بێ ئه‌وه‌ی هیچ پاڵپشتییه‌کی مادی له هیچ لایه‌نێکه‌وه کرابێت، به‌ڵکو به چه‌ندان شێوه جه‌نگی دژ به‌رپاکراوه‌و هێرشی ڤایرۆسی...


چیرۆکی کوردی لە کۆنتێکستی پەرەسەندنی سیاسی و کۆمەڵایەتیدا\nگشتیی - لێکۆڵینەوە -\nلە کتێبێکی نوێیدا، کە ساڵی ڕابردوو بە ناونیشانی “کورتەچیرۆکی هاوچەرخی کوردی” بڵاوبوویەوە، شاعیر و نووسەری کورد “فەرهاد شاکەلی” بەدواداچوون بۆ پەیدابوون و پەرەسەندنی کورتەچیرۆکی کوردی دەکات کە ڕیشەکانی دەگەڕێتەوە بۆ نیوەی دووەمی سەدەی بیستەم. کتێبەکە بە ناونیشانی “The Modern Kurdish Short Story”، کە زانکۆی “ئۆپسالا” لە سووید بە زمانی ئینگلیزی بڵاوی کردۆتەوە، ڕۆشنایی دەخاتە سەر ئەو دەروازانەی کە چوونە نێو جیهانی کورتەچیرۆکی کوردیی ئاسان دەکەن، کە لە نیوەی دووەمی سەدەی ڕابردوو، لە بواری ڕۆنان و گێرانەوە و خستنەڕووی دۆزە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکاندا، پەرەسەندنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، بە تایبەتی بە پەیڕەویکردن لە شێوازە نوێیەکانی نووسین. لە ڕاستیدا، زیاد لە دەروازەیەک هەیە بۆ گەڕان بەدوای مێژووی لەدایکبوونی چیرۆکی کوردی، چونکە لەلایەکەوە پەخشان لە ئەدەبی کوردیدا ئامادەیی هەبووە و، لەلایەکی دیکەیش ڕۆحی شیعر و گێڕانەوەی کەرنەڤاڵی و ئایینی و کۆمەڵایەتی لە ئەدەبی کوردیدا غایب نەبووە. ئەم هۆکارە وا لە نووسەر دەکات لەداکیبوونی چیرۆکی کوردی و قۆناغەکانی پەرەسەندنی ناوەڕۆکەکەی و فۆڕمە ئێستاتیکییەکانی بخاتە ئەو کۆنتێکستە سیاسی و کۆمەڵایەتییانەوە کە کۆمەڵگەی کوردی پێیدا تێپەڕبووە و کاریگەرییەکانی دابەشکردنی کوردستان لەسەر زمان و کولتوور و ئەدەب و نەریتە کۆمەڵایەتییەکان، دیاریی بکات.\nساڵێک بەر لە حەنگی یەکەمی جیهانی، وشەی “چیرۆک” (Çîrok) هاتە نێو خەزنەی زمانی کوردییەوە. وەرزە گۆڤاری “ڕۆژی کورد” پەخشانە دەقێکی نووسەری کوردی “فوئاد تەمۆ”ی بە ناونیشانی “چیرۆک” بڵاوکردەوە، واتە چیرۆک ناونیشانی دەق و ژانرێکی ئەدەبی بوو پێکەوە، هەتا ئێستایش ڕوون نییە کێ ئەم ناونیشانە گشتییەی داناوە، نووسەر یان سەرنووسەر، بەڵام ئەوەندە دەزانین ئەمە لە دواتردا بووە پەنجەرەیەک بۆ ناونانەکانی دیکە. لە دەیەی چل و پەنجاکانی نیوەی یەکەمی سەدەی بیستدا، گۆڤاری “هاوار” و “گەلاوێژ” چەندین دەقی چیرۆکئاسایان لەنێو پۆلێنی هەمان ژانری ئەدەبییەوە، بەڵام هەر دەقێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی هەبوو، واتە چیرۆک بووە ژانرێکی ئەدەبی. لە دەیەی یەکەمی نیوەی دووەمی هەمان سەدەدا، “عەبدوڵا گۆران”ی شاعیر چەند دەقێکی چیرۆکی لە زمانی ئینگلیزییەوە وەرگێڕایە سەر زمانی کوردی و بۆ یەکەمجار لە نێژووی ئەدەبی کوردیدا ناونیشانی “کورتەچیرۆک” بەکارهات، هەروەها ناوی “چیرۆکنووس” هێنرا وەک بڵێی پێش ئەو و لەبری ئەو دەستیکردووە بە “گێڕانەوە”. ئەو تازەگەرییەی کە گۆران کردی، کاریگەرییەکی گەورەی هەبوو، نەک تەنیا لەسەر پرۆسەی ناونان، بەڵکو لەسەر ناوەڕۆک و فۆڕمەکانی چیرۆکی کوردییش، ئەوەیش لەبەرئەوەی پێشتر چیرۆکە بیانییەکان وەرنەگێڕدرابوونە سەر زمانی کوردی.\nفەرهاد شاکەلی لەم قۆناغەدا ناوەستێ تاوەکو تەمومژی سەر دیوارەکانی ژووری چیرۆکی کوردی بڕەوێنێتەوە، بەڵکو ڕۆدەچێتە نێو مێژووەکانی واتاکانی چیرۆکەوە لە ئەدەبی کوردیدا، واتە مێژووەکانی ئەو ژینگە ئەدەبی و ئایینی و کۆمەڵایەتییە جیاوازانەی کە یەکەمین ئەدگارەکانی چیرۆکیان پێکهێناوە و بە ڕەگەز و فۆڕمەکانی گێڕانەوەیان لێک جودا کراونەتەوە. ئەم ژینگانە لەنێوان ماوە زەمەنییە لێکدوورەکاندا دابەش بوون، بۆیە ناکرێت بیانخەینە کرۆنۆلۆژیایەکی دیاریکراوەوە. لەپاڵ ئەو ڕۆڵەدا کە ڕۆژنامەوانیی کوردیی لەدوای یەکەمین ڕۆژنامەی کوردییەوە بە ناوی “کوردستان” لە بڵاوبوونەوەی نووسینی پەخشانئامێزدا گێڕاویەتی، کە ڕۆژنامە لە ساڵی 1898 لە قاهیرە دەرچووە، ناوەند و بازنە ئاینییەکانی پێش دەرچوونی ڕۆژنامەی “کوردستان”ـیش ڕۆڵیان لە دامەزراندنی نووسینی پەخشاندا هەبووە. ئەوەی نووسەر دەیەوێت لەم کۆنتێکستەدا بیڵێن ئەوەیە چیرۆک لە جیهانی شاعیرە کوردەکاندا ئامادەیی هەبووە، ناوی زۆربەی ئەم شاعیرانە لە ناوەندییە ئاینییەکان و مزگەوتەکانەوە دەرکەوتوون، بەڵام پەخشان بووە بەژێر شاڵاوی شیعر خۆیەوە؛ لە سەدەی شازدە و حەڤدەدا، هەموو شاعیرە کلاسیکییەکانی وەکو مەلای جەزیری و ئەحمەدی خانی و فەقێ تەیران ڕەگەزەکانی چیرۆکیان لە دەقە کوردییەکاندا بەکارهێناوە، یان چیرۆکیان بەشێوەی شیعر نووسیوە، وەکو لە داستانی “مەم و زین”ـی ئەحمەدی خانیدا دەردەکەوێت. لە سەدەی هەژدەدا جۆرێکی دیکەی حیکایەتیی کوردی لای نووسەرانی کورد دەردەکەوێت، وەکو شێخ حسێنی قازی و مەلا مەحمودی بایەزیدی، وشەی “حیکایەت” وشەیەکی باو بووە بۆ ناونانی دەقە ئاینی و فۆلکلۆری و داستانییەکان، وەکو لە “مەولودنامە”کەی شێخ حسینی قازی و “عەقیدەی کوردی”ی شێخ مەولانا خالیدی نەقشبەندیی شارەزووریدا دەردەکەوێت. ئەم دەقانەی بەلای نووسەرەوە سەرەتاکان یان هەوڵەکانی لەدایکبوونی چیرۆکی کوردی نین، بەڵکو ویستویەتی لە ڕێگەیانەوە بچێتە نێو لایەنی مێژوویی و ڕیشەکانی هونەری گێرانەوەوە لە کولتووری ئەدەبی کوردیدا. لە هەمان کۆنتێکستدا دەبینین لێکۆڵینەوە لە ئاگاداریی نووسەر و شاعیرە کوردەکانی سەدەی هەژدەی کورد لە ڕۆمان و مانا نوێیەکانی دەکات. لە دەیەی سێیەکی نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەدا، شاعیری کلاسیکی “حاجی قادری کۆیی” لە دەقێکی شیعریدا دەربارەی داستانی “مەم و زین” ئەوەی نوسیوە کە: ئەو و نووسەرانی سەردەمەی، زۆر باش ئاگاداری ڕۆژنامەوانی و ڕۆمان بوون. نووسەر وای بۆ دەچێت کە حاجی قادر ئەم دەقەی لە ماوەی سەفەرەکەیدا بۆ ئەستەنبوڵ نووسیوە، کە بەهۆیەوە زانیاریی لەسەر ڕۆژنامەوانی و ڕۆمانی ئەوروپی بەدەستهێناوە.\nوێڕای دەرکەوتنی ئەدگارە بەراییەکانی کورتەچیرۆکی کوردیی هاوچەرخ لە سەرەتاکانی سەدەی بیستدا، بەڵام تەنیا لە دەیەی چل و پەنجاکاندا بوو کە ئەو ئەدگارانە ڕوون بوونەوە، ئەوەیش بە کاریگەری گۆڤاری “هاوار” و “گەلاوێژ”دا کە پێشتر باسمان کردن. لە نیوەی دووەمی سەدەی بیستدا، لەگەڵ پەرەسەندنی بزاڤی ڕزگاریخوازیی کوردی و ڕۆژنامەوانیدا، چیرۆکی کوردی پەرەسەندنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، بە تایبەتیش لەنێوان ساڵانی 1970 و 1980دا، کە جووڵەی وەرگێران لە ئەدەبی جیهانییەوە بۆ زمانی کوردی چالاک بوو. نیوەی دووەمی سەدەکە، بەشێوەیەکی گشتی، دەرکەوتنی چەندین ڕەوتی ئەدەبیی لێکجودای بەخۆیەوە بینی لەوانە: ڕیالیزمی سۆشیالیستی و بوونگەرایی و ئەدەبی بەرەنگاری، ئەمەیش بۆ ئەو سەردەمە ئاسایی بوو و لەژێر کاریگەریی ڕاستەوخۆی ئەو پەرەسەندنانەدا بوو کە لەلایەکەوە لە بوارە سیاسییەکان بەخۆیانەوە بینیان، لەلایەکی تر بڵاوبوونەوەی ئەدەبی وەرگێڕدراو. دواتر کورتە چیرۆکی کوردی لە سێ دەیەی کۆتایی سەدەی بیستدا نەخشەیەکی هەمەچەشنی بەخۆیەوە گرت لە ڕووی ئەو بابەت و فۆڕمە ئەدەبییانەوە کە هەمەڕەنگی کردن و هێڵەکانی کێشان. هەروەها سنوورە نەریتییەکانی پۆلێنکردنی باوی ئەدەبی تێپەڕاند، وەکو ڕیالیزم و ئەدەبی مولتەزیم و…هیتر، ئیدی دەیتوانی بپەرژێتە سەر کێشە و دۆزە گشتییەکانی وەکو دوورەپەرێزی، تەنیایی، غەم و بژاردە تاکەکەسییەکان، مافەکانی ژنان و ئازادیی ڕادەربڕین.\nدوای ڕاپەڕینی ساڵی 1991 دژ بە ڕژێمەکەی سەدام حسێن و دامەزراندنی حکومەتی هەرێمی کوردستان، دەیەی کۆتایی سەدەی بیست گۆڕانێکی چەندێتی و چۆنیەتی لە پەرەسەندنی کورتەچیرۆکی کوردیدا بەخۆیەوە بینی، چونکە لە کوردستانی عێراقدا ڕێژەیەکی زۆر چیرۆکی بیانی لە زمانە جیهانییەکانەوە، لە زمانی یەکەمەوە، بۆ زمانی کوردی وەرگێڕدران و بڵاوکرانەوە، لە کاتێکدا پێشتر وەرگیران لە زمانی دووەمەوە دەکران، بە تایبەتیش لە زمانی عەرەبییەوە. لەپاڵ ئەمەدا، پەیدابوونی خانەکانی چاپ و بڵاوگردنەوە، حکومی و ئەهلی، دەورێکی گەورەیان گێڕا، بە تایبەتیش لە سلێمانی و هەولێر، بۆ بڵاوکردنەوەی بەرهەمە چیرۆکییەکانی ئەو نووسەرانەی کە پێشتر هەلی بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانیان بۆ نەڕەخسابوو. هەر لەم ماوەیەدا هەمەجۆرییەکی بەرچاو، نەک تەنیا لە ئاراستەکانی نووسین و ڕەخنەدا هاتە کایەوە، بەڵکو لە چیرۆکدا ئاوڕ لە حەرامکراوە سێکسی و کۆمەڵایەتییەکانیش درایەوە.\nالشرق الأوسط، 19 فرایر 2018، العدد 14328.\nTop Tags ئێرنست هەمینگوەی بەختیار حەمەسوور گابریێل گارسیا ماركیز سوورێن ئیبراهیم دابان عەتار ئارام ڕەشيد عەباس مەعرووفی سەدیق سەعید ڕواندزی حسێن عارف ئەیووب عوسمان تێکۆشەر خالید حەمە مەنتك ڕەووف بێگەرد سیامەند هادی ئانتوان چێخۆف


هه‌واڵگری فه‌ڕه‌نسا: ڕژێمی سوریا به بڕێکی زۆر هێرشه کیمیایـیه‌که‌ی ئه‌م دوایـیه‌ی ئه‌نجامداوه\nده‌زگای هه‌واڵگری فه‌ڕه‌نسـا ده‌ڵێت هێزه‌کانی سه‌ر به به‌شـار ئه‌سه‌د له‌وه‌تای مانگی چواره‌وه سێ هێرشی کیمیایی‌یان ئه‌نجامداوه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له 21 ی مانگی هه‌شـتدا کردوویانه به به‌رنامه و بڕێـکی زۆر بووه.\nحکومه‌تی فه‌ڕه‌نسـا ڕۆژی دووشه‌ممه ڕاپـۆرتێـکی 9 لاپه‌ڕیی له باره‌ی چه‌کی کیمیایی سوریا بڵاوکرده‌وه و تیایدا ده‌ڵێت له‌و هێرشه‌ی 21 ی مانگی هه‌شـتدا، ئه‌وه‌ی کرایه سه‌ر ناوچه‌کانی قه‌راغ شـاری دیمه‌شق به لانی که‌م 281 که‌س کوژراون.\nڕاپـۆرته‌که که بڕیاره له په‌رله‌مانی فه‌ڕه‌نسـا وتووێژی له‌سه‌ر بکرێت، تیایدا به پـێـنج خاڵ ئاماژه به‌وه ده‌کات ڕژێمی ئه‌سه‌د له هێرشه‌کان به‌رپـرسیاره.\nسه‌رچاوه‌یه‌ک له حکومه‌تی فه‌ڕه‌نسـا به ئاژانسی ده‌نگ‌وباسی ڕۆیته‌رزی گوت ئه‌م هێرشه‌ی حکومه‌تی سوریا هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی گه‌وره‌یه بۆ سه‌ر ئاسایشی نیشـتیمانی و جیهانی.\nسه‌رچاوه‌که ده‌ڵێت له نێو زانیاریـیه‌کاندا وێنه‌ی سه‌ته‌لایت هه‌ن که نیشـانی ده‌ده‌ن هێرشه‌کان له ناوچه‌کانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی حکومه‌ته‌وه کراونه‌ته سه‌ر شوێنه‌کانی ئۆپـۆزسیۆن. ده‌شڵێت پاشـان هێزه‌کانی حکومه‌ت به چه‌کی ئاسایی که‌وتوونه‌ته بۆردومانکردنی ناوچه‌که تاوه‌کو ئاسه‌واره‌کانی چه‌که کیمیایـیه‌که بشـارنه‌وه.\nگوتیشی له هێرشه‌کانی پـێشـوو بڕێـکی که‌می چه‌کی کیمیایی به‌کارهاتبوو، ئه‌ویش تاوه‌کو خه‌ڵـکی پـێ بترسێنن، به‌ڵام له هێرشه‌که‌ی ئه‌م دوایـیه بڕه‌که زۆر بووه و به مه‌به‌سـتی گرتنه‌وه‌ی ناوچه‌کان کراوه.


خۆری ئەردۆغان بەرەو ئاوابوونە\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا كە لە ماوەی 20 ساڵی رابردوودا سەركەوتنی گەورەی لە مێژووی توركیادا لەنێوخۆ و دەرەوە تۆماركرد، ئێستا كار و پرۆژەكانی رووە و لێژییە، وردە وردە خۆری ئەردۆغان ئاوا دەبێت.\nپارتی دادوگەشەپێدان كە ئێستا رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكیەتی، لە دوای هاتنەسەری كاری حزبەكەی لە دوای 2000وە كۆمەڵێك هەنگاوی گرنگی هاوێشت، كە لە ئاستی نێوخۆ و دەرەوە گرنگی مێژووییان هەبوو بۆ توركیا.\nهەنگاوەكانی ئەكەپە لەنێوخۆی توركیا\nئاكپارتی توانی سیستمی پەرلەمانی توركیا بگۆڕێت بۆ سەرۆكایەتی.\nسنوورێك بۆ سوپا و فەرماندە سەربازییەكان دابنێت كە هەر دەسەڵاتێكیان بەدڵ نەبوایە بە كودێتا دوریان دەخستەوە و سوپای خستە ژێر فەرمانی خۆیەوە بەتایبەت لە دوای هەوڵی كۆدێتاكەی ساڵی 2016.\nگەڕاندنەوەی رۆڵی ئاینی ئیسلام بۆ توركیا دوای زیاد لە 80 ساڵ لە هەوڵەكانی كەمكردنەوەی رۆڵی ئاین لە ئەم دەوڵەتەدا لەلایەن حكومەتەكانەوە و لاوازكردنی حزبە چەپ و نەتەوەییەكان و گەیشتووەتە ئەوەی ئەردۆغان بە سوڵتانی نوێی عوسمانی پێناسە بكرێت.\nئەردۆغان نەك هەر لەنێوخۆ بگرە لە دەرەوە و لە ناوچەكەش هەنگاوی گرنگی ناوە، توركیا رۆڵی گرنگ و یەكلاكەرەوەی هەیە لە هاوكێشەكاندا و دەستی درێژكردبوو بۆ زۆر وڵاتی وەك سوریا، عێراق، لیبیا، سوماڵ، یەمەن، ئازەربایجان، هەوڵی زێدەڕۆییشی دەدا لە خۆرهەڵاتی دەریای نێوەڕاست بۆ گەڕان بە دوای سەرچاوەكانی وزەدا.\nئەردۆغان دوای ئەوەی بووە سەرۆك كۆمار و سەركەوتووبوو لە گۆڕینی سیستمی پەرلەمانی بۆ سەرۆكایەتی هەنگاوەكانی خێراتر كرد، بەڵام ئەم هەنگاوانەی دواجار ئەردۆغانیان دۆرپێچ كرد.\nبەشێكی زۆری ئەوانەی پێشتر لە سەركەوتنی ئاكپارتی و خودی ئەردۆغاندا هاوكارببوون بوونە نەیاری ئەمڕۆی ئەردۆغان وەك فەتحوڵڵا گولەن كە تۆمەتبارە بە كودێتاكەی 2016 و بە تیرۆرست ناسراوە لەلایەن توركیاوە، ئەحمەد داود ئۆغلۆ و عەلی بابا جان كە دوو سەركردەی دیار و هاوكاری ئەردۆغان بوون، ئێستا حزبی خۆیان دروستكردووە و بوونە ئۆپۆزسیۆن.\nكورد و جەهەپە، نەیار و دوژمنەكەی دوێنێ بوونە دۆست و هاوپەیمانی ئەمڕۆ و توانیان لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكاندا ئیستەنبوڵ لە بن دەستی ئاكپارتی دەربهێنن و ئەگەریشی هەیە بۆ هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی گورزێكی كوشندە لەئەردۆغان بدەن و ئاكپارتییان ناچاركردووە هاوپەیمانی لەگەڵ مەهەپەی نەتەوەپەرستدا بكات.\nئەردۆغان دەیەوێت لە ئێستا لە بەڵای هەدەپە رزگاری بێت بۆیە هەوڵیدا لە رێگای داواكاری گشتییەوە حزبەكە دابخات، بەڵام دادگا رەتیكردەوە، ئەمە سەرباری گرتن و زیندانیكردنی دەیان سەركردە و ئەندام پەرلەمان و سەرۆك شارەوانییەكانی هەدەپە.\nقەیرانی دارایی و داكشانی بەهای لیرەی توركی لە بەرامبەر دۆلاری ئەمریكی و هەڵكشانی بێكاری و قەیرانی كۆرۆنا و هەڵكشانی ناڕەزایەتییەكان بەتایبەت لەسەر هەوڵی دروستكردنی نۆكەندی ئیستەنبوڵ و كشانەوە لە رێككەوتنی تایبەت بە ژنان بەرۆكی ئەردۆغانیان گرتووە.\nشكستی سوپا و هەواڵگری توركیا لە گەڕاندنەوەی 13 دەستگیركراوی توركیا لە ئۆپەراسیۆنی گارەدا كە هەموویان كوژران و توڕەبوونی نێوخۆی توركیای بەدواداهات.\nئەمە لەنێوخۆدا، لە دەرەوەشدا فشارەكانی سەر ئەردۆغان زیادیانكردووە بەتایبەت ئەمریكا و ئەوروپا لەسەر بابەتەكانی مافی مرۆڤ و رادەربڕین و سیستمی ئێس 400 و خۆرهەڵاتی دەریای نێوەڕاست و زۆری بابەتی دیكە، بایكۆتكردنی بەرهەمی توركی لە هەندێك وڵات وەك سعودیە.\nهەوڵی كودێتای نوێ\nلە چەند رۆژی رابردوودا ژمارەیەك فەرماندەی هێزی دەریایی خانەنشین راگەیەندراوێكیان لە دژی ئەردۆغان بڵاوكردەوە، بۆیە فەرمانی دەستگیركردن بۆ ژمارەیەكیان دەرچوو، ئەردۆغان گوتی بەیاننامەكەیان بۆنی كودێتای لێدێت.\nچاودێران بە پشت بەستن ئەم پێشهاتانەدا خوێندنەوەیان بەجۆرێكە ئایندەی ئەردۆغان و حزبەكەی باش نابێت، بەتایبەتە لە هەڵبژاردنەكانی ئایندە و دواین هەوڵەكانی ئەم حزبە بۆ گۆڕینی دەستووری توركیا.


خەبات جەزا : هه‌رگیز عیراق ده‌وڵه‌ت نه‌بووه ، گه‌ر دەوڵەتیش ببوبێت کوردستانی له‌گه‌ڵ نه‌بووه . – WTARIKURD\nخەبات جەزا : هه‌رگیز عیراق ده‌وڵه‌ت نه‌بووه ، گه‌ر دەوڵەتیش ببوبێت کوردستانی له‌گه‌ڵ نه‌بووه .\nزانایانی بواری پێناسه‌ی ده‌وڵه‌ت ئه‌ڵێن : بۆ نمونه زانای فه‌ڕه‌نسێ پسپۆڕی یاسا (( كاري دي مالبيرج )) ده‌وڵه‌ت کۆمه‌ڵه خه‌لکێکن جێگیر ئه‌بن له‌سه‌ر هه‌رێمێک له ژێر رێخکراوێکی تایبه‌تی ، که ده‌سه‌ڵات ئه‌ده‌ن به‌کۆمه‌ڵێکی دیاریکراو لێیان ، که توانای فه‌رمان و ڕێگرتنیان هه‌یه به‌سه‌ر کۆمه‌ڵگاوه .\nهه‌روه‌ها زۆرینه‌ی زانایانی بیرمه‌ندی یاسایی پێناسه‌ی ده‌وڵه‌ت ئه‌که‌ن و ده‌ڵێن : گه‌لێکی نیشته‌جێ له سه‌ر هه‌رێمێکی دیاریکراو له ژێر ڕکێفی ده‌سه‌ڵاتێکی دیاریکراوایه .\nجا دوای پیناسه‌ی ده‌وڵه‌ت ئایا گه‌لی کورد له دروست بوونی عیراقه‌وه هه‌تا ئه‌مڕۆ که‌وتۆته ژێر ڕکێفی ده‌سه‌ڵاتی فه‌رمان و ڕێگریه‌کانی ده‌سه‌ڵاتدارانی به‌غداد … یان هه‌میشه یاخی بوون ؟؟؟ بێگومان نه‌خێر به‌ڵکو له‌و ناوه‌نده‌دا کورد مه‌مله‌که‌تی خۆشی دامه‌زراندووه و چه‌نه‌ها شۆڕشی به‌رپاکردووه هه‌تا ئه‌مڕۆش کورد له ژێر سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندا نییه بۆیه له ژێر سایه‌ی ئه‌م پێناسه‌دا کورد هه‌رگیز به‌شێك نه‌بووه له ده‌وڵه‌تی عیراق و ملی بۆ نه‌داوه … به‌ڵام ئایا خۆمان وه‌ک ماڵی کورد کارمان کردووه به پێداگرتن بۆ بنیات نانی ده‌وڵه‌تی کوردی .؟؟؟\nلێره‌دا پێویسته بزانین بنه‌ما سه‌ره‌کیه‌کانی بناغه‌ی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت چییه و به‌راوردی بکه‌ین له‌گه‌ڵ واقعی ئیستاو دوربینی داهاتوی بنه‌ماکان\nده‌وڵه‌ت سێ پایه‌و گۆشه‌ی سه‌ره‌کی هه‌یه :- \n1- گه‌ل … هیچ کاتێ ده‌وڵه‌ت بێ گه‌ل نابێ .. ئه‌وانیش پێویسته له‌نێوانیانا هه‌ستێک دروست ببێ به تێر کردنی پێویستیه جۆراوجۆره‌کان ویارمه‌تی و کۆمه‌ک و هه‌ره‌وه‌زی بۆ هێنانه‌دی و په‌یداکردنی ئه‌و داواکاریه جۆراوجۆرانه‌ی یه‌کتر …گه‌لیش له کۆمه‌ڵێ (( نیشتیمان په‌روه‌ر )) پێکهاتووه ئه‌وه‌ی ئه‌یان به‌ستێته‌وه به‌یه‌که‌وه پشتی یه‌ک گرتنه و دڵسوتاویانه بۆ یه‌کتر … و خه‌ڵکێکی بێگانه‌و میوانیش هه‌ن له‌ناویاندا ئه‌ژین که ته‌نها دانیشتون هیچ نایان به‌ستێته‌وه به نیشتیمانه‌وه له نیشته‌جێ بون و میوانی زیاتر\n2- هه‌رێم ….که گه‌ل هه‌بوو پێویستی به هه‌رێمێکه له‌سه‌ری بژی و له به‌رو بومی بخواو تواناکانی ده‌وڵه‌تی تیادا به‌رقه‌رار بێت بچه‌سپێت و که‌سی تر له بێگانه ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ریا نه‌بێ …ئه‌ویش سێ به‌شه ..زه‌وی و ئاو و ئاسمان ….\n3- ده‌سه‌ڵات …گه‌ل و هه‌رێم به‌بێ ده‌سه‌ڵات ده‌وڵه‌ت دروست ناکات به‌ڵکو میلله‌ت دروست ئه‌کات که له‌وانه‌یه بکه‌وێته ژێر سایه‌ی چه‌ن ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌تێکه‌وه …ده‌سه‌ڵاتیش گۆشه‌یه‌کی تری پێا ئه‌لکێ که سه‌ربه‌خۆییه و دوو فه‌لسه‌فه‌ش هه‌یه بۆ ئه‌م بواره فه‌ڕه‌نسیه‌کان ده‌ڵێن ده‌وڵه‌ت بێ سه‌ربه‌ستی ده‌سه‌ڵات بونی نییه به‌ڵام ئه‌ڵه‌مانێکان ده‌ڵێن ده‌وڵه‌ت ئه‌شێ هه‌ندێ ده‌سه‌ڵاتی نه‌بێ به‌سه‌ر هه‌رێمه‌که‌یدا…..ده‌سه‌ڵاتیش پێویسته هه‌موو داوا سه‌ره‌کیه‌کانی گه‌ل دابین بکات به چاک به‌ڕێوه‌بردنی سامانه مرۆیی و سروشتی وئابوری و پیشه‌سازی و کشتوکاڵی به‌باشترین ڕێگه‌ی گونجاو و دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ر بۆ کێشه‌کانیان…\nدوای ته‌واوبونی سێ کوچكه‌که چۆنێتی به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌تی مۆدیرن ده‌بێ به …دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی یاسا له ژێر سایه‌ی ده‌ستورێکی مۆدێرن و…….. به پله‌کردنی ده‌سه‌ڵاته یاساییه‌کان و به سه‌روه‌ری ده‌ستور و پله‌ی دوای ئه‌و یاسا ئاساییه‌کان و به‌دوایا ورده‌کارییه به‌ڕێوه‌به‌ریه‌کان و دواجار ده‌سه‌ڵاتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه نزمه‌کان……..\nهه‌روه‌ها پابه‌ندبونی هه‌موو چین و توێژه‌کان و (( ده‌سه‌ڵات )) به‌م ده‌ستورو یاساو ڕێسایانه‌وه….. له گه‌ڵ ئه‌مانه‌شا دانپیانانی ده‌سه‌ڵات بۆ مافی مرۆڤه‌کان و پاراستنیان له ده‌ست درێژی ناوخۆ و ده‌ره‌کی ……..\nئیستا دوای ئه‌م زانیاریه سه‌ره‌تاییه ساکارانه  بۆمان ده‌رده‌که‌وێ ڕاشکاوانه که کورد و سه‌رکردایه‌تیه‌که‌ی چ که‌م ته‌رخه‌میه‌کی هه‌یه له بواری ده‌وڵه‌ت دروستکردن و بنیاتنانی گۆشه سه‌ره‌کیه‌کان و مه‌رجه‌کانی چه‌سپاندنی به‌یاسابونی ده‌وڵه‌تی کوردی ودوری کوردستانی باشوور له توانه‌وه‌ی له ده‌وڵه‌تی عیراقدا..\nعه‌تاقه‌ره‌داخی : یه‌کێتی و پارتی ـ دابه‌شبوونی بڕیاری کوردی و مه‌ترسی دوو له‌تبوونه‌وه‌ی هه‌رێم .\nشەریف هەژاریی : بۆ سوپای تورکیا لەم کاتەدا هێرشی بۆسەر پەکەکە ئەنجامیدا ؟ .


كوردستانی سوریا و په‌یامه‌كانی ئۆجه‌لان |\nHome بیروڕا كوردستانی سوریا و په‌یامه‌كانی ئۆجه‌لان\non: حوزه‌یران 22, 2019 In: بیروڕا, ناوخۆییNo Comments\nهه‌میشه ڕاستی و درووستیی ئه‌و په‌یامانه‌ی كه له سه‌ركرده‌ی كورد عه‌بدوڵڵا ئۆجالانی زیندانییه‌وه دزه‌ی ده‌كرده ده‌ره‌وه له دوورگه‌ی ئیمڕالی، جێگه‌ی گومان بووه به‌و پێیه‌ی ئه‌و په‌یامانه له‌ژێر چاودێریی ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كانی توركیاوه دزه ده‌كاته ده‌ره‌وه و هیچیش به دوور نازانرێت كه به شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان ده‌ستكاری ئه‌و په‌یامانه بكرێت تا بێته‌وه له‌گه‌ڵ سیاسه‌ت و ئامانجی حكومه‌تی توركیا، ڕه‌نگه په‌یامه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی ئۆجه‌لانیش دوای ماوه‌یه‌كی زۆر له گۆشه‌گیركردن، باشترین نموونه بێت له‌و باره‌وه به‌و پێیه‌ی كه ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی له به‌رژه‌وه‌ندیی حكومه‌ته‌كانی ئه‌ردۆگان و به‌شار ئه‌سه‌ده. په‌یامه‌كه باس له‌وه ده‌كات كه پێویسته كورد ڕێز بگرێت له توركیا و له ترسه‌كانی تێبگات و له‌گه‌ڵ حكومه‌تی سوریدا پێك بێت هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی كه ئه‌وه كورده له توركیا و سوریا كه دژ به ئاشتییه و سیاسه‌تی شه‌ڕ و ڕه‌تكردنه‌وه‌ی ئه‌وی دی پیاده ده‌كات، له لایه‌كی دیكه‌وه په‌یامه‌كه به هیچ شێوه‌یه‌ك نه له نزیك و نه له دوور خۆی نادات له قه‌ره‌ی پرسی عه‌فرین و ئه‌مه‌ش ڕه‌نگه هه‌ر بۆ ئه‌وه بێت كه بیه‌وێت ڕه‌چاوی ترسه‌كانی توركیا بكات.\nئه‌و په‌یامانه هه‌روه‌ك فه‌رمانگه‌لێك دێته پێش چاو كه له سه‌ره‌وه دێته خواره‌وه و ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجیشه ئه‌وه‌یه كه په‌یامه‌كان ئه‌وه‌نده‌ی باس له سوریا و كورده‌كانی ده‌كات، هێنده باس له توركیا و كورده‌كانی ناكات. ئۆجەلان له په‌یامه‌كه‌یدا هانی هێزه‌كانی سوریای دیموكرات ده‌دات تا بگه‌ڕێنه‌وه بۆ ئه‌و دیموكراسییه‌ته لۆكاڵییه‌ی كه له ده‌ستووردا هاتووه و ئه‌مه‌ش به ڕوونی بانگهێشتی ئاشكرای كورده تا مل بدات بۆ ئیداره‌دانێكی لۆكاڵیی حزبی به‌عس به پێی ده‌ستووری سوریا. له لایه‌كی دیكه‌وه به زمانێكی زۆر نه‌رم قسه له‌سه‌ر توركیا ده‌كات هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی بیه‌وێت هه‌ستی ڕابگرێت به‌بێ ئه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌ی سیاسه‌ته داگیركارییه‌كه‌ی توركیا بكات له عه‌فرین.\nژماره‌ی زۆری وێنه و په‌یكه‌ره‌كانی ئۆجه‌لان كه ته‌واوی كوردستانی ڕۆژئاوای ته‌نیوه، هه‌وڵێكه بۆ به پیرۆزكردنی سه‌رۆك تا ئاستی په‌رستن و زه‌نگێكی مه‌ترسیداریشه بۆ بره‌ودان به تاكڕه‌وی، سه‌باره‌ت به هه‌ستیاریی توركیاش، كه ئۆجه‌لان بایه‌خێكی زۆر به‌م باسه ده‌دات، خودی ئه‌و وێنانه باشترین به‌هانه ده‌دات به توركیا بۆ ده‌ستوه‌ردان له كاروباری سوریا و دوژمنایه‌تیكردنی كورد، هه‌ر بۆیه باشتر بوو بۆ به‌ڕێز عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان زیاتر له ده‌ستوه‌ردانه‌كانی توركیا بدوایه نه‌وه‌ك چوونه ناو ورده‌كاریی چۆنییه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی ناوچه كوردنشینه‌كانی كوردستانی سوریا.\nسیروان كوێخا نەجم، ئه‌ندامى سه‌ركردايه‌تیى يه‌كێتیی: سزادانەكەی ئێمە ناهەقییە و پێی ڕازی نین\nبه‌هۆی ساخته‌كاری، سێ به‌ڕێوه‌به‌ر له هه‌ولێر ده‌ستگیرده‌كرێن\nكۆرۆنا نرخی كەرەستەی چینیی لە هەرێم دەفڕێنێت


وه‌ڵامی ئێران بۆ هه‌ر هه‌ڕه‌شه‌یه‌ک توند و به‌هێز و کاریگه‌ر ده‌بێت - جام کوردی\nوه‌ڵامی ئێران بۆ هه‌ر هه‌ڕه‌شه‌یه‌ک توند و به‌هێز و کاریگه‌ر ده‌بێت\nوه‌زیری به‌رگری کۆماری ئیسلامی ئێران وتی: هه‌ر دوژمنێک له هه‌ر ئاستێکدا ئه‌گه‌ر ویستی هه‌ڕه‌شه و ده‌سدرێژیی بۆ سه‌ر وڵاتی ئێران هه‌بێت، ڕووبه‌ڕووی وه‌ڵامی توند و به‌هێز و کاریگه‌ر ده‌بێت.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ئه‌میر حاته‌می وه‌زیری به‌رگری ئێران وه‌ڵامی هه‌ڕه‌شه‌کانی ئه‌م دواییه‌ی سه‌رۆک وه‌زیرانی ڕژێمی زایۆنیستی دایه‌وه و ڕایگه‌یاند: هه‌ڕه‌شه‌کانی نتانیاهۆ پێشێلکردنی ئاشکرای یاسا نێوده‌وڵه‌تییه‌کان و بنه‌ماکانی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه.\nناوبراو وتی: کۆماری ئیسلامی ئێران به گرتنه‌به‌ری مافی به‌رگری ڕه‌وا، خاوه‌نی ئاستێکی باڵای ئاماده‌ییه که هه‌ر دوژمنێک له هه‌ر ئاستێکدا ویستی هه‌ڕه‌شه و ده‌سدرێژیی بۆ سه‌ر خاکی ئێمه بێت ڕووبه‌ڕووی وه‌ڵامی توند و په‌شێمانکه‌ره‌وه‌ی ئێران ده‌بێته‌وه.\nوه‌زیری به‌رگری ئێران داوای له وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م وڵاته کرد که له دامه‌زراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌کاندا به‌دواداچوون بۆ ئه‌م هه‌ڵوێست و هه‌ڕه‌شانه‌ی ڕژێمی زایۆنیستی بکرێت و نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانیش ده‌بێت بۆ پاراستنی ئاسایش و سه‌قامگیری جیهانی ڕێگری له‌م هه‌ڕه‌شه و ئاڵۆزکردنه‌ی ڕه‌وشی ناوچه‌که و جیهان بکات.


گۆرانیبێژى بەناوبانگى لوبنانى ئەلیسا هێرشی توندیکردە سەر جۆرج قەرەاداحى وەزیرى نوێی راگەیاندنى لوبنان بەهۆى لێدوانەکانییەوە لەسەر شەڕى یەمەن کە قەیرانێکى سیاسی بۆ وڵاتەکەى دروستکرد و بەهۆیەوە سعودیە پەیوەندییەکانى لەگەڵ ئەو وڵاتە پچڕاند.\nئەلیسا لە تویتێکدا قەرەداحى بە "نابەرپرس" تۆمەتبارکردووە و دەڵێت ئەو بەرپرسیارە لەو قەیرانەى رووبەڕووى وڵاتەکەى بووەتەوە.\nقەرداحی ڕێزو پێزانینی زۆری بۆ سعودیە و ئیمارات دەربڕیوە، بەڵام ئەمە نەبووەهۆی ئەوەی ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو ڕوونكردنەوەكەی قبوڵ بكەن و داوا دەكەن پۆزش بهێنێتەوە و داوای ڕوونكردنەوەش لە لوبنان دەكەن.\nلە سنوری کفری داعش هێرشی کردە سەر پێشمەرگە\n2021.11.05 - 22:37\nبەرپرسێكی سەربازیی تاڵیبان لە هێرشی داعشدا كوژرا\n2021.11.03 - 10:22\n2021.10.26 - 22:07


ئیدارەی وزە و زانیاریی ئەمریکا، ئەمڕۆ شەممە 6ی شوبات ڕایگەیاند کە هەناردەی نەوتی عێراق بۆ ئەمریکا لە هەفتەی ڕابردودا کەمبوونەوەتە بۆ تێکڕای 90 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا.\nلە ڕاپۆرتێکدا ئیدارە وزە و زانیاریی ئەمریکا بڵاویکردەوە، “هاورەکردنی نەوت لەلایەن ئەمریکاوە لە هەفتەی ڕابردوودا لە هەشت وڵاتەوە بڕی 5.876 ملیۆن بەرمیل نەوت بووە، بەبڕی 1260 هەزار بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا زیادیکردووە بەراورد بە هەفتەی پێشووتر کە بڕەکەی 4.616 ملیۆن بەرمیل بووە لە ڕۆژێکدا”.\nباسیلەوەشکردووە، “لە هەفتەی ڕابردوودا ئەمریکا بەبڕی 90 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا نەوتی عێراقی هاوردەکردووە، ئەمەش دەریدەخات هاوردەی نەوتی عێراق لەلایەن ئەو وڵاتەوە بەبڕی 25 هەزار بەرمیل نەوت کەمیکردووە بەراورد بە هەفتەی پێسووتر کە بڕەکەی 115 هەزار بەرمیل بووە لە ڕۆژێکدا”.\nلە ڕاپۆرتەکدا هاتووە، زۆرترین بڕی نەوتی هاوردەکراوی ئەمریکا لە کەنەداوە بووە بە تێکڕای 4.238 ملیۆن بەرمیل نەوت بووە، دوای ئەو مەکسیک دێت بەبڕی 723 هەزار بەرمیل نەوت، کۆڵۆمبیا لە پلەی سێیەمدایە و ڕۆژانە بڕی 305 هەزار بەرمیل نەوت هەناردەی ئەمریکا دەکات، دواتر سعودییە بەبڕی 180 هەزار بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا، دوای ئەویش نەیجیریا بە ناردنی 175 هەزار بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا.\nئاماژە بەوەکراوە، ئەمریکا زۆرترین نەوت لە وڵاتانی دەوروبەری هاوردە دەکات لە دوای ئەوانیش لەسەر ئاستی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە سعودییە و عێراق زۆرترین بڕ هاوردە دەکات.\nبەغداد.. بافڵ جەلال تاڵەبانی لەگەڵ لایەنەکانی چێوەی هەماهەنگی کۆدەبێتەوە\nکەمێک بەرلە ئێستا بافڵ جەلال تاڵەبانی گەیشتە ماڵی نوری مالیکی بەمەبەستی کۆبوونەوە لەگەڵ لایەنەکانی چێوەی هەماهەنگی. شاندی باڵای…\nخەزعەلی: خوێنی موهەندس و سلێمانی بەفیڕۆ ناچێت و ئەمریكا دەردەكەین\nسەركردەی لایەنێكی شیعەكان هەڕەشە لە ئەمریكا دەكات و دەڵێت، “خوێنی سەركردەكانی سەركەوتن بەفیڕۆ ناچێت و ئەمریكا دەردەكەین.” فالح…\nعێراق لەڕووی هەناردەكردنی شمەكەوە “گرنگترین” وڵاتە بۆ ئێران\nسەرۆكی بەرژەوەندییە گومرگییەكانی ئێران ئاشكرایكردووە، عێراق یەكێكە لە وڵاتە گرنگەكان لەڕووی هەناردەكردنی شمەكەوە بۆی بۆی لەلایەن ئێرانەوە. مەهدی…