عادل عه‌بدولمه‌هدی ره‌تیده‌كاته‌وه بۆ ئازادكردنی نه‌جمه‌دین كه‌ریم، مه‌سعود بارزانی په‌یوه‌ندی پێوه‌كردبێت\nنوسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق ره‌تیده‌كاته‌وه هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنی له‌نێوان عادل عه‌بدولمه‌هدی و مه‌سعود بارزانیدا بۆ ئازادكردنی نه‌جمه‌دین كه‌ریم، رویدابێت و جه‌ختیش ده‌كاته‌وه كه عادل عه‌بدولمه‌هدی به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ده‌ستوه‌ردانی له‌بابه‌تی ئازادكردنی پارێزگاری پێشوی كه‌ركودا نه‌كردوه.\nئاوێنه: نوسینگه‌ی راگه‌یاندنی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ(یه‌كشه‌ممه)، له‌به‌یاننامه‌یه‌كدا رایگه‌یاند، هه‌ندێك له كه‌ناڵه دیاره‌كانی راگه‌یاندن و كه‌سایه‌تییه سیاسییه‌كان بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌یان كردوه كه سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق ده‌ستوه‌ردانی كردوه له‌پێناو ئازادكردنی نه‌جمه‌دین كه‌ریم، پارێزگاری پێشوی كه‌ركوكدا كه له به‌یروت له‌لایه‌ن ئینته‌رپوله‌وه ده‌ستگیركرابوو ده‌نگۆی ئه‌وه‌یان بڵاوكردۆته‌وه كه ده‌ستوه‌ردانی سه‌رۆك وه‌زیرانیش له‌وه‌ڵامی داواییه‌كی مه‌سعود بارزانیدا بوه له‌دوای په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنی نێوانیان.\nنوسینگه‌ی راگه‌یاندنی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق وتویه‌تی"ئێمه به‌ته‌واوه‌تی ره‌تیده‌كه‌ینه‌وه هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنی له‌نێوان سه‌رۆك وه‌زیران و مه‌سعود بارزانیدا له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته چ به‌ڕاسته‌وخۆ یاخود به نێوه‌ندگیریی رویدابێت."\nبه‌یاننامه‌كه جه‌ختیشی كردۆته‌وه كه عادل عه‌بدولمه‌هدی دوای ئازادكردنی و له رۆژی دوه‌مدا ئاگاداركراوه‌ته‌وه كه پارێزگاری پێشوی كه‌ركوك ده‌ستگیركراوه‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌كیش ده‌ستوه‌ردانی له‌و بابه‌ته‌دا نه‌كردوه.\nبه‌پێی نوسینگه‌ی راگه‌یاندنه‌كه‌ی، رۆژی 22ی مانگ له‌لایه‌ن فواد حسێن، وه‌زیری دارایی عێراقه‌وه له فڕۆكه‌كه‌یانداو له‌میانی گه‌شتیاندا بۆ كوه‌یت، عادل عه‌بدولمه‌هدی پێی وتراوه كه نه‌جمه‌دین كه‌ریم ده‌ستگیركراوه.\nهێمای بۆ ئه‌وه‌ش كردوه كه سه‌رۆك وه‌زیران له‌و كاته‌دا فه‌رمانی كردوه به ده‌ستپێكردنی لێكۆڵینه‌وه‌ی ره‌سمی بۆ زانینی ئه‌وه‌ی رویداوه‌و هه‌روه‌ها بۆ وه‌رگرتنی هه‌ڵوێستی به‌رپرسانه و پێویست.\nبه‌یاننامه‌كه باسی له‌وه كردوه كه ئه‌ركێكی سیاسی و رۆژنامه‌وانی ئه‌وه‌یه به‌ر له لێدوان و بڵاوكردنه‌وه‌ی زانیاریی "هه‌ڵبه‌ستراو و ده‌ستكاریكردنی راستییه‌كان و ده‌ستدرێژی بۆ سه‌ر دامه‌زراوه‌كانی ده‌وڵه‌ت و كه‌سایه‌تییه‌كانی و هاوڵاتیان"، روداو و راستییه‌كان بپشكنرێن.\nوتوشیه‌تی"پێویسته له‌سه‌ر سیاسییه‌كان و راگه‌یاندنكاران به‌دوای راستی و دیقه‌تدا بچن به‌ر له حوكمدان و هه‌روه‌ها وردبینی له‌و زانیارییانه‌دا بكه‌ن كه پێیان ده‌كات. گۆڕه‌پانه‌كه پڕه له‌هه‌واڵی دزه‌پێكراوو هه‌ڵبه‌ستراو كه ئامانج لێی دروستكردنی فیتنه‌یه و هیچی دی."\nنوسینگه‌ی راگه‌یاندنی سه‌رۆك وه‌زیران داواشی له‌و سیاسی و راگه‌یاندنكارانه كردوه كه ئه‌و جۆره "بانگه‌شه ناڕاستانه"یان بڵاوكردۆته‌وه، ره‌تیان بكه‌نه‌وه‌و راستییه‌كه بۆ رایگشتی بخه‌نه‌ڕو وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌یه.\nجه‌ختیشی كردۆته‌وه كه سه‌رۆكایه‌تی وه‌زیران مافی به‌كارهێنانی رێكاریی یاسایی و دادوه‌ریی هه‌یه ئه‌گه‌ر ئه‌و "بانگه‌شه درۆیانه" ره‌تنه‌كرێنه‌وه‌و راستییه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی ئاشكرا بۆ رایگشتی رون نه‌كرێنه‌وه.


شارەوانی چەمچەماڵ؛ دەست بەسەر هەموو ئاژەڵەبەرەڵاكاندا دەگیرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nشارەوانی چەمچەماڵ؛ دەست بەسەر هەموو ئاژەڵەبەرەڵاكاندا دەگیرێت\nشارەوانی چەمچەماڵ ڕایدەگەیەنێت ، بوونی ئاژەڵداری و مانگای بەرەڵا سیمایەكی ناشرین و دیاردەیەكی ناشارستانییە لەناوشارەكاندا، دوای چەندین جار ئاگاداركردنەوەی خاوەنەكانیان، لە ئێستادا هەڵمەتێكیان بۆ دەست بەرداگرتنی ئاژەڵی بەڕەڵا دەستپێكردووە و بەردەوام دەبن.\nشارەوانی چەمچەماڵ بڵاویكردەوە ، ئەمڕۆ دووشەممە 15/3/2021 هەڵمەتێكی فراوان بۆ دەست بەسەراگرتنی مانگای بەرەڵا لەناو شارۆچكەكە دەستی پێكرد، خاوەنی مانگاكانیش لێپێچینەوەی جدیان لەگەڵ دەكرێت و دەستگیر و غەرامە دەكرێن ، لەچەند ڕۆژی داهاتووشدا هەڵمەتەكە بەردەوام دەبێت.\nئاماژەبۆ ئەوەشكراوە، كە بوونی ئاژەڵداری و مانگای بەرەڵا سیمایەكی ناشرین و دیاردەیەكی ناشارستانییە لەناوشاردا، چەندین جاریش بەچەندین شێواز داوامانكردووە، كە خاوەن ئاژەڵەكان ئاژەڵەكانیان ببەنە دەرەوەی شار و چەندین جاریش خاوەن ئاژەڵەكان دەستگیركراو و غەرامەكراون.\n٩ ئاماژەی جەستە کە دەری دەخات ئەو کەسە هیچ تۆی بەدڵ نییە


پێشەكی: مانگی ڕابردوو بابەتێكم لەژێر ناوی (پشكۆی ئێرادەی جەماوەر لە گەشانەوەدایە) لە ئاسۆی ڕۆژهەڵات بڵاوكرایەوە، ئەو بابەتەم لە كاتێكدا نووسی كە هێشتا ڕووداوی گیان‌لەدەستدانی ژینگەپارێزی شاری مەریوان و مانگرتنە بێ‌وێنەكەی 21ی خەرمانانی ئەم‌ساڵ پاش بانگەوازی كۆی حیزب و لایەنە سیاسیەكانی ڕۆژهەڵات بۆ سەركۆنەكردن و بەگژداچوونەوەی جەنایەتەكانی ڕژیم دەرحەق بە خەڵكی كوردستان و لەسێدارەدانی لاوان و شەهیدكردنی تێكۆشەرانی كورد هاتە ئاراوە، لەو بابەتەدا ئاماژەم بەوە كردبوو كە لە ماوەی یەك ساڵی ڕابردوودا بزووتنەوەیەی بەرفراوانی جەماوەری سەری هەڵداوە و لە چەندین ڕووداوی جیاجیادا خۆی نیشان داوە و ئێرادەی بە هێزی خۆی دەرخستووە. یەكێك لە خەسڵەتە باش و گرینگەكانی ئەم بزووتنەوەیە ئەوەیە كە یەك‌ڕیز و یەك‌گرتووانە پێكهاتەكەی لە هەموو چین و توێژە جیاوازەكانی نێو كۆمەڵگایە و حەقە ئەم یەك‌گرتوویی و پێكەوەبوونە درووستە لە لایەن حیزب و لایەنەكانی ڕۆژهەڵاتەوە بپارێزرێت و پشتیوانیی گەرم‌وگۆڕی لێ‌بكرێ بۆ بەرین‌تركردنەوە و هەستانەوە و خڕۆشانی یەك‌جاری لە دژی كۆماری ئیسلامی. بە هەڵوەستەیەكی زۆرتر لە سەر ڕووداوەكانی یەك ساڵی ڕابردوو درێژە بە هەمان بابەتی مانگی پێشوو دەدەم .\nڕووداوی یەكەم: ساڵیادی 25ی سێپتامبرە كە لە كوردستانی باشوور ڕێفراندۆم كرا، ڕێفرادندۆم و مافی دیاری‌كردنی چارەنووس بۆ هەموو نەتەوەكان و پێكهاتە جیاوازەكانی نێو كۆمەڵگای مڕۆڤایەتی مافێكی سەرەتایی و ڕەوای گەلانە. بۆ نەتەوەی كورد كە لە مێژوودا لە پێناو گەیشتن بەو مافە گەلێك چەرمەسەری و نەهامەتی و خوێن‌ڕشتن و بەڵای بەسەردا هاتووە دیاری‌كردنی مافی چارەنووسن و درووست‌كردنی دەوڵەتی كوردی وەكوو بەشێكی گرینگ لە ئاوات و ئارەزووەكانمانە و خەباتیشی بۆ دەكەین. سەرەڕای هەموو ئیرادات و ڕای موخالیف و موافیق لە كوردستانی باشوور بەبێ دەستێوەردان و تەنانەت بەبێ ئەوەی كە پرسیش بە ئێمە بكرێت، بەڵام ئێمە وەكوو كۆمەڵەی شۆڕشگێڕ بە گەرمی پشتیوانیمان كرد و ئێستاشی لەگەڵ بێت لەو مافە ڕەوا و بەرحەقەی گەلەكەمان هەر پیشتیوانی دەكەین. لە كوردستانی ڕۆژهەڵات كەرنەڤاڵێكی مێژوویی بەڕێوە برا، ئەو كەرنەڤاڵە لە لاێك پشتیوانی بوو بۆ ڕێفراندۆمەكەی كوردستانی باشوور بەڵام ڕاستەوخۆی دژایەتی و خۆنیشاندان بوو لە دژی كۆماری ئیسلامی كە گەلی كوردی لە ڕۆژهەڵات بێ‌بەش كردووە لە سەرەتایی‌ترین مافەكانی. كۆمەڵانی خەڵك لە سەرتاسەری شارەكان بە سروودی شۆڕشگێڕانە و بە جل‌وبەرگی كوردیەوە شەقامەكانیان كردە گۆڕەپانی ململانی لەگەڵ داگیركەری نیشتمانەكەی خۆیان و هاوكات لەگەڵ كوردی باشوور ڕێفراندۆمیان بەڕێوە برد بەڵام بە پێچەوانەی ئەو ئاكامەی كە كوردانی باشوور پێی‌گەیشتن لە ڕۆژهەڵات سەرەتای دەستپێكی هەستان و ورووژاندنی جەماوەر بوو كە تاكوو ئێستاكەش بەردەوامە .\nڕووداوی دووهەم: كوردستان بە گشتی ئاگاهانە لە ماوەی ئەو چوار دەیە كە كۆماری ئیسلامی دەسەڵاتی بە سەردا سەپاندووە بە هەموو شێوەیك پشتگوێ خراو و بێ‌بەشە لە هەموو ئاوەدانی و گەیاندنی خزمەت‌گوزاری. لەو كاتەدا بەشێك لە ناوچەكانی پارێزگای كرماشان كەوتەبەر زەوی‌لەرزەوە و ماڵ‌وێران و كاول بوو، نیزامی بێ‌كیفایەتی كۆماری ئیسلامیی ئێران لەو كاتەدا كە خەڵكی ئەو ناوچانە كەوتنە ژێر ئاوارەوە و بەشێكیان گیانیان لە دەستدا و بەشێكی زۆریشیان ماڵ‌وێران بوون بە هانای ئەو خەڵكەوە نەهات بۆیە ئەم ئەركە وەكوو ئەركێكی نیشتمانی و نەتەوەیی كەوتە ئەستۆی بزووتنەوەیەكی خۆبەخش كە لە سەرتاسەری كوردستانەوە خەڵك ئازووقە و یارمەتیی گەیاندە خەڵكەكە. ئەو كەمپەین و هەڵمەتە مێژووییە لە لایەك هاوخەمی نەتەوەیی وەكوو حەرەكەتێكی دژەدەوڵەتی لێ‌هات كە خەڵك لە بێ‌متمانەیی بە نیزام بە فریایی هاونیشتمانیان و هاونەتەوەیەكانیان كەوتن و لەو ڕۆژە تەنگانەیە پشتیان گرت. ئەم حەرەكەتە ڕژیمی تووشی شۆك كرد كە نەیدەزانی چلۆن لەگەڵ ئەم بزووتنەوە، كە كۆی دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی ڕیسوا كرد هەڵسوكەوت بكات. ئەو بزووتنەوە گەورە كە پیر و لاو و ژن و منداڵ نانی دەمی خۆیان گرتەوە و گەیاندیانە خەڵكی زەوی‌لەرزە لێ‌دراوی ناوچەكانی كرماشان، ئەم فریاكەوتن و گەلەكۆمەكە هاودڵی و پێوەندیكی قووڵی لە نێوان ئەو بەشەی كوردستان و باقیی بەشەكانی دیكەدا درووست كردووە كە ئەو پیلانەی كۆماری ئیسلامی كە ساڵانێكە هەوڵی دابوو كە لە ژێر ناوی مەزهەب و... جیایی بخاتە نێوان كۆمەڵگای كوردستانەوە كە ئەمە دەستكەوتێكی گرینگی مێژوویی بوو بۆ كۆی بزووتنەوەی كورد لە ڕۆژهەڵات .\nڕووداوی سێهەم: ساڵیانێك بوو لە سنوورەكانی كوردستان بە ئەنقەست تەقە لە كاسبكاران و كۆڵبەران دەكرا، ناڕەزایەتیەكان لە لایەن خەڵك و بە تایبەتی بنەماڵەی كوژراوەكانەوە هەموو كات لە ئارادابووـ بەڵام یەكجار بۆ هەمیشە پێویست بوو كە جەماوەری خەڵكی وەزاڵە هاتوو بێنە سەرشەقامەكان و دژ بەو كردەوە هەڵوێست بگرن، وەكوو بینیمان خەڵكی شاری بانە بە تایبەتی و دواتر خەڵكی شاری سنە هاتنە سەر شەقام و دژی بڕیاردەرانی تەقەكەران لە كۆڵ‌بەران درووشمیان وتەوە و ناڕەزایەتیەكان بە شێوەیەكی بەرفراوان دەربڕری. خەڵكی تێكۆشەری شاری بانە بۆ ماوەی چەند ڕۆژ شەقامەكانیان كردە جێگای ململانێ و بەرەنگاری لە دژی هێزە سەركوت‌كەرەكان و خۆڕاگرانە ئەو جەنایەتانەیان بە ناڕەزایەتی مەحكووم كرد و بە گژ كۆماری ئیسلامی و هێزە تەقەكەر و كۆنەپارێزەكانیان چوونەوە. ڕاستە ئەو حەرەكەتە نەیتوانی بە یەكجاری تەقەكردن لە كۆڵ‌بەران بنبڕ بكات و ڕۆژانەش گوێ‌بیستی شەهیدكردنی ڕۆڵە كاسب و زەحمەتكێشەكان دەبینەوە لە سنوورەكان بەڵام بێ‌شك ئەو هەڵوێستە كە وەكوو بزووتنەوەیەك خۆی نیشاندا توانی لەرزە بخاتە دڵی داگیركەرانەوە كە سڵ بكەنەوە لەوەی بە ئاسانی ئەو كردەوانە دوپاتە بكاتەوە. هەر چەند لێرەدا دەبێ ئەوە بوترێت كە كێشەی كۆڵبەران تاكوو كۆماری ئیسلامی لەسەر كار بێت هەر بەردەوامە و شارە سنووریەكان پشت‌گوێ خراوتر و خەڵكێش هەژارتر هەر ناچارن ئیدامە بەو پیشەیە بدەن بەڵام گرینگ ئەوە بوو كە خەڵك بێ‌تەفاوت نەماون و دڵنیام ئەم ناڕەزایەتیانە دووبارە سەرهەڵ‌دەداتەوە .\nڕووداوی چوارەم: نەوڕۆزی ئەم‌ساڵ بوو كە ڕژیم سەرەڕای هەموو هەڕەشە و گۆڕەشە و گرتن و پێشگیری‌كردن و تەنانەت ئاڵتێرناتیڤ درووست‌كردن بۆ گرتنی ڕێ‌وڕەسمەكانی نەوڕۆز، بەڵام كۆمەڵانی خەڵك بوێرانە سەفی خۆیان لە ڕژیم جیا كردەوە. لە سەرجەم ناوچەكانی كوردستاندا خەڵكی تێكۆشەری كوردستان بە سروودی شۆڕشگێڕانە و هەڵ‌گرتنی گوڵ بە هێمای گیان‌بخت‌كردووانی ڕێگای ئازادی و پۆشینی جل‌وبەرگی كوردی و لە مل‌كردنی جامانە وەكوو هێمای شۆڕشگێڕی دەست لە نێو دەست بێ سڵ‌كردن و ترسان سەمای ئازادیان كرد و بەم جۆرە جێژنی نەتەوەییان بە باشی بەڕێوە برد و لەرزەیان خستە دڵی داگیركەرانەوە.\nڕووداوی پێنجەم: كۆمەڵێك ژینگەپارێزی مەریوان لە كاتی ئاگركوژاندنەوەی دارستانەكانی دەوڕووبەری مەریوان گیانی خۆیان لە پێناو پاڕاستی ژینگەی نیشتماندا بەخت‌كرد. ساڵانێكە ڕژیم بە بیانووگەلیكی جۆاروجۆرەوە شاخ و سڕووشتی كوردستان ئاگر تێ‌بەر دەدا ئەمە هەم خەساڕێكی گەوەری گیانی و هەم ماڵی بۆ خەڵكی كوردستان لێ‌كەوتەوە. لە كاتی ناشتنی شەهیدانی ژینگەدا بە خاكی نیشتمان بینرا چلۆن كۆمەڵگای كوردستان بە گشتی و بە تایبەتی خەڵكی مەریوان و سنە و دەوڕووبەر بە سڕوودی شۆڕشگێڕانە و نیشتمانیەوە هەم ڕێزیان لە گیان‌بەخت‌كردووان گرت و هەم بە گژ ئەو سیاسەتانەی ڕژیمدا هاتنەوە. هەزاران كەس هاوشێوەی ڕێ‌پێوانە مەزنە مێژوویەكەی كۆچی مەریوان جاڕێكیتر ئەو ڕێگایەیان پێوا و نەوەی نوێی كوردستانیان بە مێژوویی خەباتی مەدەنی، كە بناغەكەی بە دەستی ڕێبەری هەمیشە زیندوو كاك فوئاد، دامەزڕابوو ئاشنا كردەوە، ئەم ڕووداوەش هاوشێوەی ڕووداوەكانی دیكە پەیامی سیاسیی خۆی هەبوو كە دەكرێت لە فورسەتێكی‌تردا بە جیا هەڵوەستەی لەسەر بكرێت .\nڕووداوی شەشەم: كەمپەینی "نا" بۆ لە سێدارەدانی ڕامین حسێن‌پەناهی. وەك دەزانن پشتیوانی لە زیندانیانی سیاسیی كورد لە ماوەی 40 ساڵی ڕابردوودا هەمیشە و هەموو كات هەبووە بەڵام ئەم‌جارەیان ئەم پشتیوانیە سەرجەم چین و توێژەكانی ناو كۆمەڵگای گرتەوە، پشتیوانی لە پێشمەرگەیەك كە كرایە هێما بۆ هەموو كەسێك و هەموو كەسێك بەبێ لەبەرچاوگرتنی ئەوەی كە ڕامین سەر بە چ حیزبێكە و چۆن بیر دەكاتەوە بوو بە ئەركێكی نیشتمانی و ئینسانی و ئەخلاقی. ئەو پشتیوانیە كە لە كەمپەینێك زیاتر بوو وەكوو بزووتنەوەیەكی بەرفراوانی لێ‌هات كە تاك و گروپ و حیزب و هەموو كەسێك هاتە پشتی. هەموو ڕێگاكان گرانە بەر بۆ ڕزگاركردنی، بە هەموو زمانێك قسە كرا و داوا كرا ڕامین لە سێدارە نەدرێت. ئەگەرچی نەمانتوانی بگەین بەو ئامانجەمان بگەین بەڵام بەو حەرەكەتەمان بنچینەی كولتووڕێكی جوانی كاری پێكەوەیی و ڕێكخراومان دانا، هەموو كۆمەڵگا ئەرك‌دار كرا و هەر كەسە و لە ئاستی خۆیدا تێكۆشا، كۆمەڵگا بۆ یەكجار بە گشتی ئیحساسی بەرپرسایەتی كرد و وەكوو غوروڕێكی نیشتمانی لێ‌هات، یەك‌گرتوومانی كرد و دەستمانی خستە نێو دەستی یەك، لێك‌تێ‌گەیشتنی دڕووست كرد و فێری كردین كە لە هەموو زەرفیەتەكان دەتوانین كەڵك وەربگرین. ئەمە بۆ خەباتی داهاتوومان گەلێك بە نرخ و پڕ بایەخە كە وەكوو چلۆن ئەرك بوو لەسەر شانمان بۆ ئەوەی تێبكۆشین گیانی ڕامین ڕزگار بكەین ئاوەهاش ئەركە لە سەرشانمان ئەو یەك‌ڕیزی و تەبایە، ئەو كولتوورە جوانە پەرە پێ‌بدەین و بیپارێزین. ژینگەی كوردستان بۆ هەموومانەوە و هەموومان پێكەوە دەتوانین كاری گەورە بكەین و گرینگ بوو بمانتوانیبایە ڕامین ڕزگار بكەین، بەڵام ئەم یەك‌گرتوویەشمان گرینگە و حەقە وەكوو بیلبیلەی چاومان قەدری بزانین و لە كار و خەباتی داهاتووماندا ڕەچاوی بكەین.\nڕووداوی حەوتم: مان‌گرتنی گشتی خەڵك لە دژی جەنایەتەكانی كۆماری ئیسلامی لە دژی ئیعدام لە دژی كوشتنی شۆڕشگێڕان وڵامێكی شیاوی مێژوویی بۆ كۆماری ئیسلامی كە كوردستان یەك‌پارچە لە دژی كوشتنی ڕۆڵەكانی بێ‌دەنگ نابێت و هەڵوێستی بوێرانە دەگرێ. خاڵێكی گرینگی مانگرتنی 21ی خەرمانان ئەوەیە كە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان وڵامێكی ئەرێنیان دایەوە بە حیزب و ڕێكخراوە سیاسیەكانی خۆیان و لە هەمانكاتیشدا نیشانیان دا كە كۆماری ئیسلامی هیچ جێگەی و پێگەیەكی لە كوردستاندا نییە و بەو شێوەیە جاڕێكی‌تر ڕێفراندۆمیان بەرێوە برد و "نا"یەكی گەورەیان وتەوە بە كۆماری ئیسلامی. ئەو یەك‌ڕیزی و یەك‌گرتوویەی خەڵك بە گشتی لە ماوەی یەك ساڵی ڕابردوو و بە تایبەتی لە مان‌گرتنە گشتیەكەی 21ی خەرماناندا حەقە لە لایەن حیزب و ڕێكخراوە سیاسیەكانی كوردستانی ڕۆژهەڵاتەوە بە هەند وەر بگیردرێت و جێی خۆیەتی ئەم هەست بە بەرپرسایەتیەی خەڵك، كە پشكۆی ئێرادەی جەماوەرە پشتیوانی بكرێ و بەو ئاڕاستە درووستە كە تەبایی و یەك‌ڕیزیە بپارێزرێ و بەهێز بكرێت. بێ‌گۆمان لە داهاتوودا ڕووداوگەلی هاوشێوەی ساڵی پار دێنە ئاراوە، بزووتنەوەیەك كە هەستاوە و ئێرادەی كردووە بە كۆماری ئیسلامی ناشكێ و ناكشێتەوە، ڕاسان بە شارەوە دەستی پێ‌كرد و عەزمی جەزم كردووە بۆ خەبات حیزبەكان بە هەموو جیاوازیەكانیانەوە هاوشان و پشتیوانیی جەماوەر یەك‌ڕیز و تەبا بن، لە ماوەی یەك‌ساڵی ڕابردوودا كۆمەڵەی شۆڕشگێڕ چەندین پیشنیاری گرینگی خستە بەر دەست حیزبەكان لەوانە درووست‌كردنی بەرەی كوردستانی، گرتنی كۆنگرەی ڕۆژهەڵات، دانانی تەلفزیۆنێكی نیشتمانی، دانانی ژوورێكی سەربازی، سازكردنی نوێنەرایەتیی هاوبەش بۆ كاری پێوەندی لەگەڵ وڵاتانی جیهانی و هتد... كاتی ئەوە هاتووە بە لەبەرچاوگرتنی ئەو ڕووداوانەی كە لە سەرەوە باسی لێ‌كراوە و هەستانی بزووتنەوەیەكی گەورەی جەماوەری بە كردەوەدەرهێنانی ئەم پیشنیارانە بە شێوەیكی پراتیك پشتیوانیكی بەهێز بۆ گەلەكەمان و كۆی بزووتنەوی كورد درووست بكرێت، ئاڵ‌وگۆڕەكانی ناوچەكە و جیهانیش هەر ئەوەمان لێ‌دەخوازێت، هەموومان ئێرادەی جەماوەرمان بینی چلۆن گەشاوەتەوە بۆ بەرەو پێش‌چوونی هەرچی زیاتر پێویستە یەك‌گرتووتر و قایم‌تر لە جاران بین .\nئه‌م بابه‌ته 4846 جار خوێنراوه‌ته‌وه


«کەڕاڕ» یەکەمین تانکی پێشکەوتووی ئێران نمایش کرا\nجام کوردی: بە ئامادەبوونی وەزیری بەرگریی کۆماری ئیسلامی ئێران یەکەمین تانکی پێشەکەوتووی بەرهەمهێنراوی ئەو وڵاتە بە ناوی «کەڕاڕ» نمایش کرا.«کەڕاڕ» یەکەمین تانکی پێشکەوتووی ئێرانە کە لە ڕێکخراوی پیشەسازیی وەزارەتی بەرگریی ئەو وڵاتەدا نەخشەی بۆ داڕێژراوە، دیزاین کراوە و بەرهەم هێنراوە.ماڵپەڕی وەزارەتی بەرگریی ئێران بڵاوی کردەوە کە ئەم تانکە نوێیەی ئێران بە ئامادەبوونی فەریقی پاسدار حسێن دێهقان وەزیری بەرگریی ئەو وڵاتە ڕوونوێنی لێ کرا و هاوکات لە پیشەسازیی زێرەڤانیی بەنی هاشەمی ئێران بەرهەمهێنانی...\nدروستكراوە لە بەروارى دوو شەممە, 13 ئازار 2017\nهەناردە كردن لە سنووری سەیرانبەن بەردەوام لەبەرزبوونەوەدایە\nجام كوردی: قایمقامی شاری بانە ڕایگەیاند: مانگانە بە بەهای ملیۆنێك‌و 800 هەزار دۆلار كاڵاو شمەك لەمەرزی سەیرانبەنی بانەوە هەناردەی هەرێمی كوردستان دەكرێت. محەمەد فەلاحی قایمقامی شاری بانە ڕایگەیاند: پڕۆسەی هەناردە كردن لەسنووری سەیرانبەنی بانە، بەردەوام لەبەرزبوونەوەدایەو بەپێچەوانەوە ئاستی هاوردە كردن كەمیكردوە. سەبارەت بەرەسمی ناساندنی سنووری سەیرانبەنی بانە، محەمەد فەلاحی، ئاماژەی بەوەكرد: زۆربەی كارەكان لەلایەن ئێمەوە تەواو بووە، بەڵام كێشەی سەرەكی لایەنی عێراقیە، كە بەڕەسمی دانی بەم سنوو...\nدروستكراوە لە بەروارى یەک شەممە, 12 ئازار 2017\nئه‌مریكا داوا له عه‌بادی ده‌كات هێز بنێرێت بۆ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی ره‌قه\nجام كوردی: ڕوانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردووەتەوە، کە ٤٣ ئوتومبێلی سەربازی و تانکی ئەمریکی گەیشتوونەتە شاری منبج.بە گوێرەی ڕوانگەکە ئەو ئوتومبێلە سەربازی و تانکانە بۆ هاوکاریکردنی هێزەکانی سوریای دیموکرات چوونەتە شاری منبج کە هاوپەیمانێکی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی شەڕی دژی داعشن.هەروەها هێزەکانی هاوپەیمانان کە ئەمریکا سەرکردایەتی دەکات ٤٠٠ سەربازی ئەمریکی لە سوریا بڵاوکردووەتەوە بۆ ڕێگریکردن لە هەر پێکدادانێک لەنێوان لایەنە سورییەکاندا کە لەلایەن ئەنقەرە و واشنتنەوە هاوکاری دەکرێن.ئەمەش لە...\nكچە كوردێكی ئێزیدی لەدەستی داعش ڕزگار كرا\nجام كوردی: كچێكی دیکەی كوردی ئێزدی ته‌مه‌ن 10 ساڵ، لەلایەن هێزه عێراقییەكان له بەری راستی موسڵ رزگاركرا و گه‌یشتەوە نێو كه‌سوكارەكەی. پاشا مه‌حموود، چالاكڤانی كوردی ئێزدی رایگه‌یاند، دره‌نگانی شه‌وی رابردوو كچێكی ته‌مه‌ن 10 ساڵ به‌هاوكاری سوپای عێراق رزگارکرا و گه‌یشته‌وە نێو كه‌سوكاری خۆی. ئه‌و چالاكڤانه راشیگه‌یاند، ئه‌و كچە له بەری راستی شاری موسڵ بوو، دوای نزیكبوونەوەی هێزه‌كانی عێراق، به‌هاوكاری مه‌حموود سورچی، كوردێكی نێو هێزی دژه‌تیرۆری عێراق و چه‌ند کەسێکی دیکە توانرا رزگاربك...\n"ترەمپ پۆستی سەرۆكایەتی كۆمار بۆ سودی تایبەتی خۆی بەكار دەهێنێت"\nجام كوردی: كۆمه‌ڵێك له بازرگانان و پارێزه‌رانی ئه‌مریكا سكاڵایان له‌دژی تره‌مپ تۆماركردو ده‌ڵێن ده‌سه‌ڵاتی سیاسی بۆ فراوانكردنی بازرگانی تایبه‌تی خۆی به‌كارده‌هێنێت.ئه‌و بازرگان و پارێزه‌رانه له واشنتن سكاڵایان تۆماركردووه و رایانگه‌یاندووه، "تره‌مپ تا ئێستا ده‌ستبه‌رداری مافه‌كانی خۆی نه‌بووه بۆ ركابه‌ری كردن له‌سه‌ر وه‌رگرتنی گرێبه‌سته بازرگانییه‌كان، به‌ڵكو سوودیشی له پۆستی سه‌رۆكایه‌تی كردنی ئه‌مریكا وه‌رگرتووه."دۆناڵد تره‌مپیش له تویتێكدا رایگه‌یاندووه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی یاسا ناچ...\nسەربازە ئەمەریكییەكان ناهێڵن شەڕ لەنێوان شەڕڤانان و توركیا رووبدات\nجام كوردی: ده‌یان سه‌ربازی ئه‌مریكی له ده‌ره‌وه‌ی شارۆچكه‌ی مه‌نبه‌ج له باكوری سوریا جێگیربون و ئه‌ركی سه‌ره‌كییان بریتییه له رێگریكردن له رودانی شه‌ڕ له‌نێوان شه‌ڕڤانانی كورد و سوپای توركیا. به‌مدواییه ئه‌مریكا نزیكه‌ی 200 سه‌ربازی هێزی مارێنزی له باكوری سوریا بڵاوكرده‌وه، به‌وه‌ش ژماره‌ی سه‌ربازانی ئه‌مریكی له‌سه‌ر خاكی سوریا گه‌یشته زیاتر له 700 سه‌رباز. ئه‌و سه‌ربازه ئه‌مریكییانه به‌دیاریكراوی له ناوچه‌یه‌ك له نزیك شاری مه‌نبه‌ج جێگیربون و دوو رۆڵیان پ...\nلایەنە سیاسییەكان لەسەر پێكهێنانی ئەنجوومەن و دابەشكردنی پۆستەكانی هەڵەبجە ڕێككەوتن\nجام كوردی: لایه‌نه سیاسییه‌كانی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه رێككه‌وتنیان راگه‌یاند له‌سه‌ر پێكهێنانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه‌و دابه‌شكردنی پۆسته‌كان له‌نێوانیاندا. رێككه‌وتنه‌كه دوای كۆبونه‌وه‌ی لایه‌نه‌كان هات له‌باره‌گای بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی كه 41 یه‌كه‌مین كۆبونه‌وه بوو له‌دوای سێ ساڵ له بڕیاری به پارێزگابونی هه‌ڵه‌بجه. له رێككه‌وتنه‌كه‌دا بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی پۆستێكی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌خشی له‌پێناو رێككه‌وتنی لایه‌نه‌كان.به‌پێی رێككه‌وتنه‌كه، یه‌كێتی شه‌ش ك...\nدووه‌م و گه‌وره فرۆكه‌ی ئه‌یرباس له فه‌ره‌نساوه گه‌یشته تاران\nجام كوردی: كۆمپانیای هێڵی ئاسمانی ئێران ئاشكرایكرد كە دووەم گەورە فڕۆكەی "AIRBUS"ی رادەستكرا لە چوارچێوەی گرێبەستی كڕینی (100) فڕۆكە بۆ نوێكردنەوەی هێڵەكەیان. ئاژانسی هەواڵی "فارس" بڵاویكردوە رۆژی شەممە 11ی ئازار كۆمپانیای هێڵی ئاسمانی ئێران دووەم فڕۆكە، كە نیشانەی كۆمپانیای (IRAN AIR)ی لەسەربوو لە جۆری (A-330-200)، لە گەشتێكی درێژدا لە فڕۆكەخانەی (تولوز) لە باشوری فەرەنساوە گەیشتە تاران. پێشتریش لە 12 كانوونی یەكەمی رابردوو (IRAN AIR) یەكەم فڕۆكەی لە جۆری ئێرباس (A-321) بۆ گەشتی ناوخۆیی بەدەس...\nكەشوهەوای ئەمڕۆی شارەكانی كوردستان؛ 12ی ئازاری 2017\nجام كوردي: كەشوهەوای ئەمڕۆ یەکشەممە 12ی ئازاری 2017، لەشارەكانی كوردستان بەپێی پێشبینییەكانی بەڕێوەبەرایەتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم بەمشێوەیە دەبێت. ...\nمحەمەد جەواد زەریف: هەموو ناکۆکییەکان لە ئێران لەسەر سندووقەکانی دەنگدان کۆتایی دێت\nجام کوردی: وەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامی ئێران وێڕای ئاماژە بە گرینگیی بەشداریی بەشکۆی خەڵک لە هەڵبژاردنەکاندا، وتی: لە ئێراندا بەپێچەوانەی هەندێ لە وڵاتان، کێشە و ناکۆکییەکان لە سەر سندووقەکانی دەنگدان کۆتایی دێت و ئەو بەرنامەیەی کە خەڵک پەسەندی دەکات، هەڵدەبژێردرێت.بەپێی هەواڵی هەواڵنێری جام کوردی لە تاران، محەمەد جەواد زەریف لە ڕێوڕەسمی ڕوونوێنی لە پۆڕتاڵی نوێی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە بەشێک لە وتەکانی بە جەخت لەسەر ئەوەی «ئێران بە پشتیوانیی گەلەکەی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ئامادەبوونێکی بەه...\nپەڕەى 872 لەکۆى 1141 پەڕەدا


ئێوارەی ئەمڕۆ لە شارەدێی هیرانی سەر بە شارۆكەی شەقڵاوە، مارێكی گەورە و ترسناك لە لایەن هاووڵاتییەكی هیران بە ناوی (فەرهەنگ) كە كاری باخداریە، كوژرا.\nموحسین قەسرۆكەیی، بەرپرسی راگەیاندنی تەندروستی شەقڵاوە لەو بارەوە دەڵێت، ئەوە یەكەمجارە لە سنووری شارۆكەی شەقڵاوە جۆرە مارێكی وا گەورە ببینرێت و بكوژرێت كە لەگەڵ هاتنی وەرزی بەهاری ئەمساڵدا رێژەی مار لەناو باخ و باخچە و كێڵگە كشتوكاڵییەكان زۆر بووە.\nزیاتر گوتی، تەنیا لەماوەی یەك مانگی رابردوودا زیاتر لە شەش هاووڵاتی سنووری شارۆكەی شەقڵاوە و شارەدێكانی مار بەوانی وەداوە و رەوانەی نەخۆشخانەكان كراون و چارەسەریان بۆ كراوە.\nلای خۆیەوە فەرهەنگ لەبارەی چۆنیەتی كوشتنی مارەكە گوتی، ئەم ئێوارەیە لەسەر رێگای باخچەكەم ئەو مارە گەورەم بینی كە ناسراوە بە (كۆرەی وەی باب)، سەرەتا كە بینیم ترسێكی زۆرم لێ نیشت، چونكە نزیكەی دوو مەتر دەبوو و خەریك بوو هێرشم بكاتە سەر، بۆیە بە پەڵە سواری ئۆتۆمبێڵەكەم بووم و بەسەر ناوقەدی كەوتم، لە ئاوێنەكەدا بینیم هێرشی كردە سەرم، بۆیە بۆ دووەم جار بە ئۆتۆمبیڵەكەم بەسەری كەوتمەوە و بە زەحمەت توانیم بیكوژم، چونكە بە تەنیا بووم و مارەكەش گەورە بوو كە یەكەمجارە مارێكی وا ترسناك ببینم.\nبەرپرسی راگەیاندنی تەندروستی شەقڵاوە ئاماژەی كرد، داوا لە جووتیار و باخداران دەكەین لەكاتی بینینی ئەو جۆرە مارانە خۆیان بپارێزن، چونكە هەندێك جۆری مار هەڕەشەن بۆ سەر تەندروستی مرۆڤ و لەكاتی پێوەدانی مار پێویستە بە زووترین كات سەردانی نەخۆشخانە بكەن پێش ئەوەی ژەهری مارەكە بە ناو لەشیاندا بڵاو ببێتەوە و ببێتە هۆی گیان لەدەستدانیان.\nئه‌م بابه‌ته 33061 جار خوێنراوه‌ته‌وه


…کرۆناو بارودۆخی سیاسی ئەمڕۆی ئێران حەمید تەقوایی – Dengekan\nbyKawa Omar\tMarch 31, 2020\tGeneral, Opinion\nلەکۆمەڵگە و بارودۆخی سیاسی ئێراندا هەموو شتێک کەوتوەتە ژێر تیشکی پەتایی کرۆناوە.ڕەوتی پەرەگرتوی ئەوناڕەزایەتیانەی کەلە نۆڤەمبەردا(آبان ماە) دەستی پێکردبوو،لە ڕوبەڕوبونەوەی کرۆنادا وەستاوە لەگەڵ بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی کرۆنادا لەڕوی شێوازەوە خەبات وخۆپیشان و کۆبونەوەی ناڕەزایەتی بەکردەوە بویە شتێکی ئاستەمە\nوەلە ناوەرۆکیشدا پارێزگاتی خۆپاریزی سایەی بەسەر هەموو شتێکدا کێشاوە.\nلە یەکەم نیگادا وادێتە پێش چاو قەیرانی کرۆنا ئەو بزوتنەوە پەرەگرتوەی کەبەکردەوە ئەیتوانی لە هەشتی مارس ڕۆژی جیهانی ژنان وەیان لە خەباتی هەموو ساڵەی کرێکاران بۆ زیاد بونی کرێ و تەناەت بەبیانوی چوارشەمەی سورو مەراسیم وهاتنی جەژنەکانی تردا هەیان بوە وەستاندوەو کۆمەڵگەیەکی ناڕازی وڕاپەڕیوی بەترس و دڵەڕاوکە و هەوڵدان بۆ مانەوە ی خۆی داپۆشیوەو داتەپاندوە.بەڵام ئەمە تەنها ڕواڵەتی مەسەلەکانە.بڵاو بونەوەی کرۆنا تەنها لەترس و نیگەرانی وهەوڵدانی قابیلی تێگەشتن وتەواو ڕەوایی خەڵک بۆ پارێزگاری لە گیانی خۆیان نەبوە.پەرەگرتنی توڕەی ونەفرەتی جەماوەری خەڵک لە ڕژێم وە پشت بەستن بە هێزی خۆیان لە ڕوبەڕو بونەوەی ئەم کارەساتە دیوێکی تری دراوی قەیرانی کرۆنایە.هۆکارێکی گرنگی ترس ودڵەڕاوکەی کۆمەڵگە لە ڕوبەڕوبونەوەی کرۆنادا.هەبونی حکومەتێکە کەنەک تەنها هەنگاوێک بۆ پارێزگاری لەژیانی هاوڵاتیان نانێت بەڵکو هۆکاری سەرەکی بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی کرۆنایە.لەقوڵایی بێزاری ونیگەرانی خەڵکدا توڕەی و بێزاری لە هەموو تاوانباران شاردراوەتەوە.\nهەموان دەزانن کە بەردەوامی گەشتە ئاسمانیەکان بۆ جین،شاردنەوەی مەودای کارەساتەکەو درۆ وتن بەخەڵک،خۆپارێزی لە قەرەنتینەکردنی شاری قوم و هەموو ناوەندەکانی پەرەگرتو بەنەخۆشیەکە،هەڕەشەو دەستگیرکردنی هەموو ئەو دوکتۆرو پەرستارانەی کە ڕاستیەکانیان بۆ خەڵک باس دەکرد و هیتر وهیتر لەنێو هەوڵەکانی حکومەتێکدایە کە کارەساتی ئیستای خولقاندوە.ڕژێم مەسەلەی کرۆنای گۆڕیوە بە بابەتێکی سیاسی-ئاسایشی وبۆ پارێزگاری لە ڕژێم ودەسەڵاتە چەوسێنەرەکەی سودی لێوەردەگرێت.\nلەلایەکی تروە ئەبێت قەیرانی کرۆنا لە مەتن و بەردەوامی بزوتنەوەی سەرنگونی خوازیەکی پەرەگرتو کە بە تایبەت لەم لەم پێنج مانگەی دواییدا پەرەی سەندبوو بڕیاری لەسەربدەیت و تاوتوێ بکەیت.لەم ڕوانگەیەشەوە قەیرانی کرۆنا لە ئێران لەگەڵ وڵاتەکانی تری وەک،چاینەو ئیتاڵیادا. بەتەواوەتی جیاوازە.کارەساتیکرۆنا لەدرێژەی ئەو کارەساتانەی تردا کەلە پینج مانگی ڕابردودا ڕوئەدات کە پەیوەندی نێوان حکومەت وخەڵکی بەتەوەواوەتی گۆڕیوە .تەقەکردن لە خەڵکی ناڕازی لەمانگی ئۆکتوبەرو تەقەکردن لە فڕۆکەی نەفەرهەڵگر،ئەمڕۆش بە دەستڕێژی تەقەی ڤایرۆسی کرۆنە بۆ کۆمەڵگە تاوانەکانی حکومەت پەرەسندنێکی تازەی بەخۆیەوەگرتوە.کارەساتی کرۆناش وەک کارەساتەکانی پیشوو دروستکراوی کۆماری ئیسلامیە.کارەساتێک کەلەلایەکیەوە حکومەتێکی تاوانکارو درۆزن وسەرتاپا گەندەڵ وەستاوە وەلەلاکەی ترەوە گۆمەڵگەیەکی بەگیان هاتوو کە دەیەوێت لە شەڕی حکومەت ڕزگاری بێت.پەتایی کرۆنا شێوەی ئەم ڕوبەڕو بونەەی گۆریوە بەڵام ئەم قوتبی بونەوەی نیوان کۆمەڵگەو حکومەتی گەیاندوەتە ئاستێکی توندرو ئاشتی هەنەگرتر و پەرەسەندوتری کردوە.\nڕاپەڕینی ئۆکتۆبەر ئەم ڕاستیەی زۆر ڕاشکاو وئاشکرا لە بەردەم چاوی هەموان دانا کە حکومەتی ئیسلامی هیچ پەیمان وبەرپرسیارەتیەک،تەنانەت بە قسەو بەڕواڵەتی،لەبەرامبەر کۆمەڵگەو ژیانی خەڵکدا نیە.هەموو بە ڕۆشنی بینیان کە میحوەری سیاسەتەکان وکردەوەکانی حکومەت وە تەنانەت ئامانجی ڕاگەینراویان هێشتنەوەی خۆیان لەدەسەڵاتدایەو بەس.تەقەکردن بەئامانجی کوشتنی خەڵکێک کە ناڕەزایەتیان بە سێ قات زیادبونی نرخی بەنزین لە شەوێکدا هەبووە ،وە بەشوینیدا شەڕی پرسەگێڕانی سەرکردە تاوانبارەکەیان کە بەمردنی هەشتا کەس لەژێر دەست وقاچی تاقمەبەکرێگیراوەکانیاندا تەواوبوو.وە پاشان بەتایبەت تەقەکردنی بەئەنقەست لە فڕۆکەی نەفەرهەڵگر،هەموی نیشان دەری ئەو ڕاستیە بون،کە حکومەت خەڵک وەک دوژمنی ڕژێمەکەی سەیردەکات، بۆ مانەوەی خۆی لەدەسەڵات شەڕ دەکات،وەلەم شەڕەدە دەست لە هیچ تاوانێک ناپارێزێت.خەڵکیش کۆماری ئیسلامی نەک وەک دەولەت وحکومەتێک بەڵکو وەک دوژمنی خۆی دەناسێت.قەیرانی کرۆنا ئەم ڕاستیە بنەڕەتیەی جاریکی تر بەڕۆشن ترین شێوە تەئکید کردوە کەلە کۆمەڵگەی ئێراندا شەڕێک لە پێناو مانەوەدا لەئارادایە شەڕی مانەوەی ژیان وئینسانیەت،لەبەرامبەر شەڕی مانەوەی حکومەتێکی تاوانکارو گەندەڵ لەئارادایە.جارێکی تر ئەو ڕاستیە بەرجەستە بویەوە کە ڕژێم بۆ مانەوەی خۆی لەدەسەڵاتدا کارەسات دوای کارەسات دەخولقێنێت..جیاوازی ئەم دواین کارەساتە لەگەڵ ئەوانەی پێشودا ئەوەیە کە ڕژێم ئەمجارە ڤایرۆسی نەخۆشیەکی کوشنەدەی لەگەڵدایە.\nحکومەت بە نەخۆشی کرۆناش،وەک ناڕەزایەتی ڕەوایی خەڵک لەدژی گرانی بەنزین،ناڕەزایەتی بە تەقەکردن لە فڕۆکە کەو مەراسیمی ڕێزگرتن لەگیان بەختکردوەکانیان،وەکو بابەتێکی سیاسی-ئەمنی مامەڵەکرد.بابەتێک کە “دوژمانان”\nهێناویانەتە کایەوە هەتا لەهەموو”ڕژێمەکە”مان بدەن،قسەی سەرانی دەسەڵات،لە خامنەییەوە هەتا ڕوحانی و تا ئاخوندە بچوک وگەورەکانی تر لەبارەی ڕاست نەبونی ئەم “نەخۆشیە وەهمیە”هەوڵی دوژمانە لەدژی ڕژێم و”پیلانی ترامپە لەدژی شاری پیرۆزی قوم”ئەیسوڕێنن.نیگەرانی هەموو شتێکن ژیانی خەڵک،مەلغەمەیەکیان لەدرۆو خورافات وپێسی وگەوجی وبێ شەرمی ئیسلامیەیان داوەتە کۆمەڵگە وە کاتێک کە ئیتر ناکرێت نکوڵی لە کارساتەکە بکەیت،ئاماری کەسانێک کە بەهاوکاری ڤایرۆسی کرۆنا کوشتبویان،هەروەکو کوشتاری نۆڤەمبەر ،بەلەدەدا یەک زیاتر کەمیان کردبویەوە،تا بەڵکو مەودای تاوانەکانیانی پێبشارنەوە،کرۆنە بەمەسەلەی بەنزین وموشەک نان بە فڕۆکەو نمایشی هەڵبژاردن وهیتر جیاوازن،بەڵام حکومەتی ئیسلامی هەر هەمان حکومەتە،دەسەڵاتێک کە دەکوژێت بۆ ئەوەی بمێنێتەوە.ڤایرۆسی کرۆنا لە ئێران حکومەتی ئیسلامی لەپاڵ خۆیدا بینیەوە،لەبەرامبەریشدا خەڵکی ئێران بەخێرای لەوە تێگەیشتن کە ئەبێت هاوکات لەگەڵ هەردوو ڤایرۆسی کرنا وڤایرۆسی حکومەتی ئیسلامیدا بجەنگن.ئەمڕۆ گۆمەڵگە پاش درۆکان،وشۆک بونی لەسەرەتادا بەخۆیدا هاتوەتەوە.گەیاندنی هەواڵ بەشێوەیەکی فراوان بەتایبەت لەلایەن پزیشکان وپەرستاران وکارمەندە شەریفەکانی تری نەخۆشخانەکانەوە دەستی پیکردوە.گروپە خۆیاریەکان وگروپەکانی هاوکاری لە هەموو جێگایەک بۆ ڕوبەڕوبونەوەی کرۆنا لە پێکهاتندان .هەڵسوڕاوانی سیاسی وئیرانیەکانی دانیشتوی دەرەوەی وڵاتیش بەهانای خەڵکی ئێرانەوە چون.خەڵکی ڕاگرتنی دەوامی زانکۆو قوتابخانەکانیان بەسەر ڕژێمدا سەپاندوە،دەست لەکار کێشانەوەو لەکارخستنی ناوەندەکانی بەرهەمهێنانیش دەستی پێکردوە.\nلەلایەکی تروەوە بزوتنەوەیەکی پەرەگرتوو لەلایەن خەڵک وکەسوکاری زیندانیە سیاسیەکان بۆ ئازادکردنیان بە ڕێکەوتوە. لەژێر ئەم فشارەدا حکومەت ناچار بوە کە مۆڵەت بداتە زیاتر لە حەفتا هەزار زیندانی،بەڵام ئەم بزوتنەوەیە ئەتوانێت و ئەبێت هەتا ئازادکردنی هەمو زیندانیانی سیاسی ولانیکەم مۆڵەت پێدانی هەموو زیندانیەکان هەتا مەسەلەی کرۆنا چارەسەر دەکرێت.\nئەم واقیعیەتە نیشانی ئەدات کە ڕوبەڕوبونەوە لەگەڵ ڤایرۆسی کرۆنادا لەگەڵ حکومەتەکەی هاودەستیداپێکەوە ئاڵاون.\nلەپیشترین ئامانجی خەڵک ڕێک پاریزگاریە لەژیانی خۆیان وئەوانی تر بەڵام بەشێک لەم هەوڵانە وەستانەوەیە لەبەرامبەر کۆماری ئیسلامیدا.لەهەر هەنگاوێکدا لەگەیاندن وبڵاوکردنەوەی هەواڵ،ئاماری واقیعی ،تا دابەشکردنی هاوکاری تەندوستی ودەرمانی وتا گەیاندنی هاوکاری مالی وکەل وپەل لەدەرەوەی وڵات،ئەبێت لەگەڵ ڕیگریەکانی کۆماری ئیسلامی،لەگەڵ سوپاییەکان وپاوانخوازان وقاچاخ چیەکان ولەگەڵ ڕەواج پێدەرانی خورافات وهەواڵەدرۆکانی دەزگاڕاگەیاندنە درۆ بڵاوکەرەوە حکومەتیەکاندا ڕوبەڕوبێتەوە.\nڕوبەڕوبونەوە لەگەڵ کرۆناو خەباتی خەڵک لەدژی کۆماری ئیسلامی تێکەڵ بون.لەم ڕوبەڕو بونەوەیەدا سێ تەوەرە گرنگی پەیدادەکات:\nیەکەم ریکخراوبون لە گەڕەک وناوچەو نەخۆشخانەکانە کاندا لەهەموو شارەکاندا بۆ خۆاری و کۆمەک گەیاندن .جەماوەری خەڵک وپزیکەکان وکارمەندانی نەخۆشخانەکان هەرئێستا خۆیان دەست بەکار بوون و لە ئاستی جیاوازدا دەستیان کردوە بە کۆکردنەوەو گەیاندنی یارمەتی تەندروستی و هاوکاری بەوانەی کە پێوستیان پێیەتی.\nدووهەم:راگرتنی هەموو ناوەندەکانی کارو کۆبونەوەو ڕیکخستنی مانگرتنی گشتیش بە ئامانجی دور ڕاگرتنی کۆمەڵگەو هەم بۆ فشار هێنان بۆ حکومەت.ئیستاش بەشوێن چونە سەری باسی مانگرتن لە ناو کرێکارانی کۆمەڵگەی پۆڵای ئەحواز،ئەو کۆمەڵگەیە هەتا دوایین وە لەگەڵ بەڵینی وەرگرتنی هەموو موچەکەیان بەتەوایی لەکاروەستان ڕاگەیەندراوە.وە هەندێک لە بەشەکانی ڕێگای ئاسن لەناویاندا هێڵی مەشهەد بۆ ئەحواز بەشوێن بانگەوازی کرێکارانی ڕێگەی ئاسن لە ١٥ مارسدا بەمانگرتن ڕاگیراوە.ئەم جوڵانەوەیە ئەبێت بەردەوام بێت وپەرەبستینیت هەتا هەموو ناوەندەکانی بەرهەمهێنان دەگرێتەوە.\nسێهەم:ناچارکردنی حکومەت بەدابین کردنی پێداویستیەکانی ژیانی خەڵکێک کە توانای دابین کردنی سەرەتایی ترین پێویستیەکانی ژیانیان نیە،تەندروستی ودەرمان ئەبێت بە تەوایی بکرێتە خۆڕایی،خێزانێک کە بەهۆی بڵاو بونەوەی پەتایی کرۆناوە نان هاوەری ماڵەکەیان لەدەستداوە،وەیان بارودۆخی ژیان و گوزەرانیان خراپە،ئەبێت پارێزگاریان لێ بکرێت وە ژیانیان دابین بکرێت.وەکەسانیک،وە خەڵک ئەبێت لە پارەی ئاو کارەباو تەلەفۆن وغاز وقیستە بانقیەکانیان ببەخشرێن.بەتایبەت زیان لێکەوتوترین بەشەکانی کۆمەڵگە لەناویاندا کرێکارانی بێکار، بێ خانەولانەکان.دەستفرۆشان، ومنداڵانی کار و شەقام ئەبێت لەڕوی مالیەوەپاریزگاریان لێبکرێت.ئەم داخوازیانە ئەتوانرێت وئەبێت بەسەر حکومەتدا بسەپێنرێت.لەکۆتایدا قەیرانی کرۆنا دادەبەزێت،گرنگ ئەوەیە کە کۆمەڵگە بەکەمترین زیان ئەم قەیرانە تێپەڕێنێت،وە یەکگرتوانە ترو پێکەوەگرێدراوتر و ڕیکخراوتر لەبەرامبەر حکومەتدا ڕابوستێتەوە.ئەمەش بەتەواوەتی بەستراوە بە خەباتی ئێمەی خەڵکەوە لەم بارودۆخەدا.کێشەو نەهامەتیەکانی تری خەڵک،هەژاری وبێکاری وگرانی وهەڵاواردن وبێ مافی وسەرکوت.هێشتا بێداد دەکات وە ژیانی خەڵک وێران دەکات.قەیرانی کرۆنا ئەم کێشانەی نەخستوەتە لاوە بەڵکو زۆر توندتر وپەرەسەندوتری کردوە.\nلەناو ئەم بارودۆخەدا ئەگەری ئەوە هەیەکە قەیرانی کرۆنا خۆی بگۆڕدرێت بە ڕاپەڕین وشۆڕشی جەماوەری،ڕاپەڕنێکی زۆر پەرەگرتوتر لە ڕاپەڕینی نۆڤەمبەر(آبان ماە).کوتای بێت.هیچ کۆمەڵگەیەک خۆکوژی ئەنجام نادات،لەگەڵ توند بونەوەی قەیرانی کرۆنا،قوڵبونەوەی قەیرانی هەژاری وبارودۆخی ژیان وگوزەرانێک کەناتوانرێت تەحەمول بکرێت.بەتەواوەتی ئەگەری تەقینەوەیەکی کۆمەڵایەتەی هەیە. ئەبێت خۆمان بۆ بارودۆخێکی وەها ئامادەکەین.لەکاتێکی وادا ئۆرگانەکانی خۆیاری ،هاوشێوەی ئۆرگانەکانی کۆنترۆڵکردنی گەڕەکەکان لە ڕاپەڕینی نۆڤەمبەردا، بەشێوەی ناوەندە خەباتگیڕەکان کاردەکەن،وە ئەمەش ئەرکی ئەحزاب وهێزە سیاسیە ئازادیخوازەەکانە کە ڕیکخراوکردنی ئەم ڕێکخراوانە لەدەستوری کاری خۆیاندا دابنێن.مانگرتنی گشتیش لایەنێکی گرنگی ترە لە خەباتی کرێکاران وکارمەندان لەبارودۆخی پەرەگرتوی سەرلەنوێی جەماوەریدا.\nهەر لەئەمڕۆوە ئەمە لەئەستۆی ئەحزاب وهێزە ڕادیکاڵەکان و کەسایەتی وهەڵسوڕاوان ودامەزراوەکانی بزوتنەوەی کریکاری، بزوتنەوەی ژنان وخوێندکاران وهەموو بزوتنەوە ناڕەزایەتیەکانە،کە پێ بنێنە مەیدان وجەماوەری خەڵک بۆ تێکشکاندنی دێوزمەی کرۆنا حکومەتی کرۆنا سازو ئامادە بکەن.ڕاگرتنی ناوەندەکانی کارو ناوەندەکانی بەرهەمهێنان ریکخستنی مانگرتنی گشتی لەکەناری ڕیکخستنی ئورگانەکانی خۆیاری وخەڵک دامەزراندندا وە ناچارکردنی حکومەت بەدابینکردنی ژیانی خەڵک وبەتایبەتیش زیانلێکەوتوەکان کۆمەڵگە ،لەتەوەرەکانی ئەم هەڵسوڕانانە وەستاون.\nحزبی کۆمۆنیستی کرێکاری بەهەموو توانای خۆیەوە لە م ڕوەوە کاردەکات وە هەموو ئەحزاب وهێزە ئازادیخوازەکان بانگەوازدەکات بۆ کارکردن لەم لایەنەوە.\nوەرگێڕانی کاوە عومەر\nلینکی بابەتەکە بەفارسی\nPrevious کۆڕۆنا کیشوەرێکی پڕ لە وڵاتی جیھانی یەکەمی لە زەویدا! … ئارام ئازاد\nNext نا بۆ شەڕ و گرژیی ناوخۆ، بەڵێ بۆ یەکڕیزیی نەتەوەیی و نیشتیمانیی … ڕێبوار ڕەشید\nئەنتۆلۆجیای شیعری کرێکاریی کوردی چاپ و بڵاو بۆوەوە\nDec 22, 2020\tClosed\nدەستی خوێناویی ڕژێمە سەرکوتکەرەکەی ئێران!… عەبدولڕەحمان گەورکی\nیەکی ئایار و ترسی شۆڕشی ئۆکتۆبەر دوای سەت ساڵ … وەستا سابیر


شیكاریی پەرەگراف بۆ بازنەی دوو لە سلێمانی؛ كورسییەكانی ئەم بازنەیە چۆن یەكلایی دەبنەوە؟ - پەرەگراف\nشیكاریی پەرەگراف بۆ بازنەی دوو لە سلێمانی؛ كورسییەكانی ئەم بازنەیە چۆن یەكلایی دەبنەوە؟\n16 كاندید لە بازنەی دوو لە سلێمانی كێبڕكێ لەسەر پڕكردنەوەی 3 كورسیی بازنەكە دەكەن كە یەكێكیان بۆ كۆتای ژنانە، بە پشت بەستن بە ئەنجامی هەڵبژاردنی ڕابردوو، دوو لەو سێ كورسییە بۆ یەكێتی‌و گۆڕان یەكلایی بونەتەوەو ململانێكە لەسەر یەك كورسییەكەی دیكە دەبێت.\nبازنەی دووی سلێمانی، گەڕەكەكانی باشوری سلێمانی‌و قەزای قەرەداغ‌و ناحیەی بازیان دەگرێتەوە.\nیەكێتی نیشتیمانی كوردستان لەم بازنەیە دوو كاندیدی هەن، د.ئاسۆ فەرەیدون‌و د.بڕیار ڕەشید، لە هەڵبژاردنی 2018 یەكێتی 38 هەزارو 562 دەنگی لەم بازنەیە بەدەستهێناوە، بەپێی ئامارەكانی پەیمانگای كوردیی بۆ هەڵبژاردن.\nئەگەر دەنگدەری یەكێتی لەم هەڵبژاردنەدا بە وریاییەوە دەنگ نەدات ئەگەرێك هەیە كە تەنها یەك كاندیدی یەكێتی لەم بازنەیە دەربچێت، بەوپێیەی لەم هەڵبژاردنەدا سیستمی (زۆرینەی یەك دەنگی نەگوێزراوە) پەیڕەو دەكرێت، واتە دەنگی هیچ كاندیدێك ناگوازرێتەوە بۆ كاندیدی دیكە، بەو واتایە؛ ئەگەر یەكێك لەو دوو كاندیدەی یەكێتی زۆرینەی ڕەهای دەنگەكانی یەكێتی لەو بازنەیە بۆخۆی بەرێت، چانسی دەرچوونی كاندیدەكەی دیكە نزیك دەبێتەوە لە سفر.\nبەڵام ئەگەر دەنگدەری یەكێتی بە یەكسانیی دەنگ بە هەردوو كاندیدەكە بدەن، ئەوا ئەگەری دەرچوونی هەردووكیان هەیە، بەوپێیەی دەنگی هەریەكێكیان زیاتر دەبێت لە دەنگی ئەو لایەنەی كە لە هەڵبژاردنی 2018 سێیەم زۆرترین دەنگی ئەو بازنەیەی بردووە كە جوڵانەوەی نەوەی نوێیە.\nگۆڕان‌و بردنی كورسیی كۆتای ژن\nكورسییەكی ئەو بازنەیە بۆ كۆتای ژنانە، لە نێوان 8 كاندیدی ژن لەو بازنەیە، بەهێزترینیان د.ڕێزان ئەحمەد هەردییە كە كاندیدی بزووتنەوەی گۆڕانە لە هاوپەیمانیی كوردستان.\nگۆڕان لە هەڵبژاردنی 2018ی پەرلەمانی كوردستان 32 هەزارو 370 دەنگی لەو بازنەیە بەدەستهێناوەو دووەم زۆرترین دەنگی بردووە لە دوای یەكێتی، هەرچەندە دۆخی ناوخۆیی گۆڕان وەك 2018 نییەو ڕوبەڕوی ناڕەزایی ناوخۆیی‌و جەماوەری بووەتەوە، بەڵام هێشتا چاوەڕوانكراوە كاندیدەكەی لەم بازنەیەدا دەربچێت‌و لەگەڵ خۆیشیدا كورسیی كۆتای ژنان پڕبكاتەوەو ئەگەری دەرچوونی كاندیدی دیكەی ژن بە تەواوەتی لاواز بكات، لەبەرئەوەی تەنانەت ئەگەر گۆڕان لەم بازنەیە دەنگەكانی بە ڕێژەی لەسەدا 50 كەم بكات‌و نیوەی 2018 بهێنێت، هێشتا دەنگەكانی زیاترە لە دەنگەكانی حزبی سێیەمی ئەم بازنەیە كە نەوەی نوێیە.\nنەوەی نوێ لە هەڵبژاردنی 2018 11 هەزارو 140 دەنگی لەم بازنەیە بەدەستهێناوە، ئێستا كاندیدێكی ژنی هەیە بەناوی بەدریە ئیبراهیم، هەروەها سەركەوت شەمسەدین پەرلەمانتاری عێراق كە پێشووتر لە نەوەی نوێ بوو، ئێستا وەك سەربەخۆ لەم بازنەیە كاندیدەو لەناو سەربەخۆكاندا بەهێزترینیانە، بەوپێیەی دەركەوتووترینیان بووە لە سێ ساڵی ڕابردوودا بە حوكمی پەرلەمانتارییەكەی.\nهەرچی دەربارەی سەنگ‌و قورسایی حزبەكانی دیكەیە؛ پارتی لە هەڵبژاردنی 2018 لەم بازنەیە 10 هەزارو 980 دەنگی هێناوەو ئێستا كاندیدێكی ژنی هەیە بەناوی شنۆ نوری، كۆمەڵی دادگەریش 9 هەزارو 938 دەنگی هێناوەو كاندیدێكی ژنی هەیە بەناوی مرواری محەمەد، یەكگرتووی ئیسلامی 5 هەزارو 625 دەنگی هێناوەو كاندیدی لەم بازنەیە نییە.\nئەگەری بەهێزو یەكلاییكردنەوەی هەر سێ كورسییەكە\nئەگەری بەهێزی ئەم بازنەیە ئەوەیە؛ كاندیدەكەی گۆڕان‌و كاندیدێكی یەكێتی دوو كورسیی بازنەكە پڕبكەنەوە، بەوپێیەش تەنها یەك كورسیی دەمێنێت بۆ ململانێی كاندیدەكانی دیكە.\nئەگەر یەكێتی ئەو كورسییەی دیكەش نەبات، ئەوا ململانێكە بەمجۆرە دەبێت: بەپێی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنی 2018، نەوەی نوێ سێیەم زۆرترین دەنگی هەیە، بەڵام كاندیدەكەی لەم بازنەیە ناسراو نییە لەناو خەڵكدا، هەرچەندە نەوەی نوێ بانگەشە بۆ لیستەكەو لۆگۆكەی دەكات كە لەسەر كارتی دەنگدانەكە هەیە "گڵۆپەكە"، كێبڕكێكارێكی دیكەی نەوەی نوێ لەم بازنەیە، سەركەوت شەمسەدینە، كە دیار نییە ئایا بەشێك لە دەنگەكانی نەوەی نوێ بۆخۆی دەبات كە ئەگەرێكە، یاخود نا.\nچانسی كاندیدەكەی پارتی لەم بازنەیە بەهێز نییە، بەڵام ئەگەر دەنگەكانی نەوەی نوێ دابەش ببن بەسەر سەركەوت شەمسەدین‌و كاندیدەكە نەوەی نوێ، ئەوكات پارتی دەبێتە هێزی سێیەمی بازنەكە، هەرچەندە هێشتا بەربەستی دیكەی لەبەردەمدایە كە كۆمەڵی ئیسلامییە.\nكۆمەڵ پێنجەم زۆرترین دەنگی هەبووە لە 2018، بەڵام بەوپێیەی یەكگرتوو كاندیدی نییە لەم بازنەیە ئەگەر دەنگدەری یەكگرتوو بە حوكمی باكگراوندە ئاینییەكەیان دەنگ بە كۆمەڵ بدەن، ئەوا كۆمەڵ پێش پارتی‌و نەوەی نوێش دەكەوێت‌و دەنگەكانی دەبن بە زیاتر لە 15 هەزار.\nپێدەچێت دەنگ‌و قورسایی حزبەكان‌و سەركەوت شەمسەدین كاندیدی سەربەخۆ، لەم بازنەیە زۆر نزیك بێت لە یەكەوە بۆ یەكلاییكردنەوەی كورسیی سێیەم، ئەگەر یەكێتی بەدەستی نەهێنێت.


قسەیەك بۆ ئەوانەى بە فائیز دەكرێن – Denegkan\nقسەیەك بۆ ئەوانەى بە فائیز دەكرێن\nbyمحه‌مه‌دی\tMay 28, 2008\tگشتی\nئەگەر كاروابڕوا زانكۆكان داخەن…….\nدواى ئەوەى پارساڵ بەرپرسانى پەیوەندیدارى حكومەتى هەرێم راشكاوانە رایانگەیاند كە رێژەى 70% ى بودجەى هەرێم تەرخانكراوە بۆ مووچەى فەرمانبەران و نزیكەى 900 هەزار فەرمانبەریش زیادەن و خەریكن لە لیستى دووروو درێژدا ناونووسیان دەكەن بەڵكو بە خانەنشینكردنى بە تەمەنەكان و بە فائیز نووسینى بچووكساڵان چارەسەرێك بۆ ئەم كێشە هەڵاوساوە بدۆزنەوە، لە كاتێكدا هەمووان دەزانن چارەسەرى تەنگژەیەكى ئابوورى ئاوا مەزن مەحاڵە بەو شێوازە تێفكرینە چارەسەربكرىَ و بێپلانیش لە بوارى ژێرخانى سەرەكى ئابوورى كوردستاندا هەرگیز رێگە بەو خەونى حوشترە نادات بێتەدى بەڵكو هێندەى دى دەیئاڵۆزكێنىَ.\nماوەیەكى كورتە هەندىَ لە وەزارەتەكان خەریكە خزمەتگوزارییەكانیان بەگرێبەست دەدەنە كۆمپانیاكانى كەرتى تایبەت و ئۆغر ئۆغر فەرمانبەرانیش نۆرەیان گرتووە بۆ ئەوەى ناوى ئەوانیش لەو لیستە درێژەدا تۆماربكرىَ و بەشێكى زۆریشیان لەم بەڕێوەبەرایەتییەوە بۆ ئەو بەڕێوەبەرایەتى سەفاو مەروایان پێدەكرىَ.\nهەروەك دەزانن زۆرینەى هاووڵاتیانى كوردستان بە تایبەتیش كرێچی و كەمدەرامەتەكان ئەگەر لە خێزانێكدا لایەنى كەم دوو كەسى ئیشكەریان نەبىَ ئاستەمە بتوانن بژێوى خێزانەكەیان دابین بكەن، ئەگەر خێزانێكیش بە تەنها فەرمانبەرێك یا كاركەرێكى هەبىَ ئەوا پێویستە ئەویش دواى تەواوبوونى ماوەى كارى فەرمانبەرێتى تاقى دواى نیوەڕۆیان بەدواى ئیشێكى دیكەدا بگەڕىَ ئەگەر نا مەحاڵە بەتاكە مووچەیەك لەم گرانییەى ئەمڕۆى بازاڕەكانى كوردستاندا ژیان بىَ كێشە بچێتەسەر.\nلاى كەس شاراوە نییە هەموو ساڵێك هەزاران لاوى خوێندكار لە زانكۆكانى هەر سىَ پارێزگاى سنوورى ئێستاى هەرێمى كوردستاندا خوێندن تەواودەكەن و بەو ئاواتەن حكومەتى هەرێم دواى رەنجى ئەو هەموو ساڵەى خوێندنیان كەلێنێكى بچووكیان لێبكاتەوە و لە فەرمانگەیەك لە فەرمانگەكانى میرى دایانمەزرێنىَ، بەڵام كە ئاوڕێك لە لیستى دووروودرێژى فەرمانبەرانى فائیز دەدەینەوە بۆمان روون دەبێتەوە كە دەبىَ ئەوان زۆر لەوە بەپشیتربن تا نۆرەى دامەزراندنیان بەركەوىَ یا دەرفەتێكى كاریان بۆ بڕەخسێندرىَ. بۆیە بە شێتم مەزانن گەر بڵێم با زانكۆكان داخەین تا ئەوكاتەى چارەسەرێكى ریشەیى بۆ كێشەى ئەو فەرمانبەرە فائیزكراوانە دەدۆزرێتەوە، ئەگەر بۆچوونى منى بە شێت زانرراویش كەمێك راستبىَ ئەوا ڕەوڕەوەى خۆێندن لەم وڵاتە راگرن باچیتر خوێندكارانى قۆناغەكانى بەر لە زانكۆش بە فائیز نەكرێن، ئەگەر بە فائیزیش كران ئەوا نەڵێن شێتێك وایگووت بەڵام باوەرمان پێینەكرد!\nPrevious زمانی مه‌لا مسته‌فای بارزانی، زمانی یه‌کگرتووی کوردی بووه\nNext پیرێتی ده مکاته نێچیری…. محه مه د پاکژ


16/9/2019 - 12:38\nبه‌پێى هه‌واڵكى رۆیته‌رز، ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 16ى ئه‌یلولى 2019، مایك پۆمپیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فونی له‌گه‌ڵ عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق ئه‌نجامدا.\nهاوكات نووسینگه‌ى سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق له به‌غدا، رایگه‌یاند سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق په‌یوه‌ندییه‌كى ته‌له‌فۆنى له‌لایه‌ن مایك پۆمپیۆى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مریكاى پێگه‌یشت، به‌ڵام نووسینگه‌ى سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق له‌باره‌ى ناوه‌ڕۆكى په‌یوه‌ندییه ته‌له‌فۆنیه‌كه هیچى ئاشكرا نه‌كرد.\nپێ ده‌چێت له‌و په‌یوه‌ندییه‌دا، تاوتوێى هێرشه‌كه‌ى سه‌ر كۆمپانیا نه‌وتییه‌كه‌ى سعودیه كرابێت كه ده‌نگۆى ئه‌وه هه‌یه هێرشه‌كه له عێراقه‌وه به فڕۆكه‌ى بێ فڕۆكه‌وان ئه‌نجامدرابێت،\nدواى بڵاوبوونه‌وه‌ى ئه‌و ده‌نگۆیه‌ى كه گوایه فڕۆكه بێ فڕۆكه‌وانه ئه‌و هێرشه‌ی ئه‌نجام دابێت كه له عێراقه‌وه فڕیوون له‌و باره‌یه‌شه‌وه وه‌زاره‌تى به‌رگریى عێراق رایگه‌یاند سه‌رقاڵى لێكۆڵینه‌وه‌یه بۆ ده‌رخستنى راستییه‌كان.\nهاوكات حكومه‌تى عێراق دوێنێ یه‌كشه‌ممه ره‌تیكرده‌وه كه خاكه‌كه‌ى بۆ هه‌ر هێرشێكى له‌و جۆره به‌كارهاتبێت.\nجێى ئاماژه‌پێدانه به‌ره‌به‌یانى رۆژى شه‌ممه 14ى ئه‌یلولى 2019، هێرشكرایه سه‌ر دامه‌زراوه نه‌وتییه‌كانى كۆمپانیاى ئارامۆ له سعودیه و كه بوه هۆى وه‌ستانى نزیكه‌ى نیوه‌ى به‌رهه‌مهێنانى نه‌وتى سعودیه كه یه‌كێكه له گه‌وره‌ترین هه‌نارده‌كانى نه‌وت له جیهاندا.


جارێكیتر ئه‌ردۆگان له ئامه‌د – Denegkan\nbyسیروان\tJune 6, 2012\tگشتی\nبراكانمان ئێمه‌یان خۆشده‌وێت و ئێمه‌یش ئه‌وان\nباشترین درۆزن ئه‌وه‌یه، به درۆی كه‌م بتوانێت درێژترین كات شته‌كان به‌ڕێوه ببات.\nنووسه‌ر و بیرمه‌ندی ئینگلیز ساموێل باتله‌ر (1835-1902).\nهه‌ر سیاسه‌توانێك له هه‌لومه‌رجی ئاڵۆزی وه‌كو رۆژهه‌ڵاتدا كار بكات، ده‌بێت ئاگای له زۆر قسه‌كردن و زۆر به‌ڵێندان بێت.\nرۆژهه‌ڵات چاوگی ده‌ردی كوشنده و ململانێ سه‌خته‌كانه. سیاسه‌توان كه به گشتی ناتوانن به‌ڵێنی خۆیان جێبه‌جێ بكه‌ن، له ره‌وشی ناوچه‌كه‌ی ئێمه‌دا هه‌ر زۆر سه‌خته بتوانن به‌ڵێنه‌كانیان ببه‌نه‌سه‌ر.\nئایا ئه‌و قسانه‌ی ئه‌ردۆگان له ئامه‌د رۆژی 2.6.2012 كردی هیچیان لێ سه‌وز ده‌بێت؟ “براكانمان ئێمه‌یان خۆشده‌وێت و ئێمه‌یش ئه‌وان”، ئه‌م قسه‌یه چ به‌رهه‌مێك ده‌به‌خشێت له كاتێكدا زمانی “ئه‌و برایانه” تا ئێستایش قه‌ده‌غه بێت؟\nجارێكیتر ده‌چێته‌وه ئامه‌د. ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان ده‌چێته‌وه ئامه‌د و له‌و شاره ده‌ڵێت:\nئێمه نوێنه‌ری كوردین، نه‌ك “تیرۆریسته‌كان!”. قسه‌یه‌كی چه‌ند سواو و نابه‌جێیه. له قسه‌ی سیاسیگه‌لی زۆر پوچ ده‌چێت.\nچه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر ئه‌و سیاسه‌توانه ژماره یه‌كه‌ی ئیمڕۆی توركیا له ئامه‌د بوو، له‌وێ كۆمه‌ڵێ به‌ڵێنی گرنگی دا، به‌ڵێنی وه‌ها كه ببن به زه‌مینه‌ساز بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كورد له وه‌ڵاته‌كه‌دا. دیاره هه‌موو ده‌زانین ئه‌ردۆگان و سیسته‌مه‌كه‌ی هیچ یه‌كێك له‌و به‌ڵێنانه‌یان جبێبه‌جێ نه‌كرد. به‌ڵام ئێستا گه‌ڕاوه‌ته‌وه و بێ هیچ شه‌رم و سڵه‌مینه‌وه‌یه‌ك ده‌ڵێت:\n“ئه‌و به‌ڵینانه‌ی چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر لێره به ئێوه‌مان دا، هه‌موویمان جێبه‌جێ كرد”.\nسه‌رجه‌م قسه‌كانی ئه‌ردۆگان له ئامه‌د، له چوارچێوه‌ی ئه‌و كولتوری هزر و رامانه‌دا دێن و ده‌چن كه سیسته‌مه داگیركاره‌كانی تر سه‌باره‌ت به كورد و كێشه‌كه‌ی به‌كاری ده‌هێنن. ئه‌ردۆگان ده‌ڵێت:\n“براكانمان له دیاربه‌كر ئێمه‌یان خۆشه‌ده‌وێت و ئێمه‌یش ئه‌وان”. به‌ڵام “براكانی” ئه‌و له ئامه‌د كێن؟\nئایا ئه‌ردۆگان ئه‌وه‌یش ده‌پرسێت ئه‌و شاره‌ی ئه‌و تێیدا میوانه بۆ هه‌زاران كه‌سی لێ خراونه‌ته زیندانه‌وه؟ له پای چی؟ ئایا ئه‌وانه هه‌موو تیرۆریستن؟ یان له سۆنگه‌ی ئه‌وه‌دایه ئه‌ویان خۆشناوێت یان كێشه‌یه‌كی گرنگ هه‌یه و ئه‌و خۆی لێ نه‌بان ده‌كات؟ له سۆنگه‌ی ئه‌وه‌دا ئیمڕۆ به هه‌زاران كورد له زیندانی وه‌ڵاته‌كه‌ی ئه‌ردۆگان دان چونكه ئه‌ویان خۆشناوێت؟ ئایا ئه‌و هه‌موو نووسه‌ر و رۆشنبیر و رۆژنامه‌وانه بۆ راپێچی زیندان كراون، چونكه تیرۆریستن و ته‌ناهی سیسته‌مه‌كه‌ی ئه‌و ده‌خه‌نه بن مه‌ترسییه‌وه؟ ئایا قوربانییه‌كانی رۆبۆسكێ-یش هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه كوژران له “خۆشه‌ویستی” ئه‌و حاڵی نه‌ده‌بوون؟ ئه‌ردۆگان ئه‌و روونكردنه‌وانه‌ی سه‌باره‌ت به تێگه‌ی “خۆشه‌ویستی” پێشكه‌ش نه‌كرد.\nكێشه‌ی ئه‌ردۆگان هه‌ر ئه‌وه نییه كه‌سێكه زۆر دوور له رامان و بیركردنه‌وه‌ی دیمۆكراسی و وه‌كهه‌ڤی، كێشه‌ی ئه‌و سیاسه‌توانه‌ی كه ئێمڕۆ ده‌ستی به‌سه‌ر زۆر باڵی گرنگ و وزه‌ی زیندووی ئه‌و وه‌ڵاته‌دا گرتووه ئه‌وه‌یشه زۆر قسه ده‌كات و زۆر به‌ڵێن ده‌دات.\nبیرمه‌ند و مێژونووسی بواری ئه‌ده‌بیاتی ئه‌ڵه‌مان، لودڤیك ماركوس (1894-1971) جوانی گوتوه:\n“به زۆری درۆ له‌و شتانه‌دا نین كه مرۆڤ ده‌یانڵێت، به‌ڵكو له‌وانه دان كه مرۆڤ نایانڵێت”.\nبه‌ڵام له لای سیاسه‌توانی وه‌كو ئه‌ردۆگان كێشه‌كه ئه‌وه‌یه درۆ هاوكات له قسه‌كردن و له بێده‌نگیشیدا ئاماده‌یه.\nPrevious داكشانی خۆری به‌هاری ئیسلامی عه‌ره‌بی,….\nNext بێده‌نگی ڕۆمان و مێژووی كاره‌ساتئامێزی كورد


Psalm 3 AMP - زەبوورەکان 3 KSS | Biblica América Latina\nPsalm 3 AMP - زەبوورەکان 3 KSS\nMorning Prayer of Trust in God.\nA Psalm of David. When he fled from Absalom his son.\n1O Lord, how my enemies have increased!\n“There is no help [no salvation] for him in God.” [a]Selah.\nMy glory [and my honor], and the One who lifts my head.\nWith my voice I was crying to the Lord,\nAnd He answered me from His holy mountain. Selah.\nI lay down and slept [safely];\nI awakened, for the Lord sustains me.\nI will not be intimidated or afraid of the ten thousands\nFor You have struck all my enemies on the cheek;\nMay Your blessing be upon Your people. Selah.\nPsalm 3:2 Selah may mean: Pause, Crescendo or Musical interlude or may have some other unknown meaning; and so throughout.\nAMP : Psalm 3\nزەبوورێکی داودە کاتێک لە دەستی ئەبشالۆمی[a] کوڕی هەڵات.\n1ئەی یەزدان، دوژمنانم چەند زۆرن!\nچەند زۆرن لە دژم سەریان هەڵداوە!\n2 زۆر کەس لەبارەی منەوە دەڵێن:\n«خودا ڕزگاری ناکات.»[b]\n3 بەڵام تۆ ئەی یەزدان، قەڵغانی منیت،\nشکۆمەندی منیت و سەرم بەرز دەکەیتەوە.\n4 پڕ بە دەنگم هاوار بۆ یەزدان دەکەم،\nئەویش لە کێوی پیرۆزی خۆیەوە وەڵامم دەداتەوە.\n5 ڕادەکشێم و دەخەوم،\nبەئاگادێمەوە چونکە یەزدان پشتگیریم دەکات.\n6 لە دەیان هەزار کەس ناترسم،\nئەوانەی دەوریان گرتووم.\n7 ئەی یەزدان، ڕاپەڕە!\nئەی خودای من، ڕزگارم بکە!\nلە بناگوێی دوژمنەکانم بدە و\nکەڵبەی بەدکاران وردوخاش بکە.\n8 ڕزگاری لە یەزدانەوەیە،\nبا بەرەکەتەکەت لەسەر گەلەکەت بێت.\n3:0 سێیەم کوڕی داود بوو، ناکۆکی لەگەڵ داودی باوکی هەبوو و سەرکردایەتی یاخیبوونێکی کرد لە دژی. بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە دووەم ساموئێل بەشەکانی 13–18.\n3:2 لە دەقی عیبری لێرە و لە ئایەتی 4 و 8، وشەی سەلاە هەیە کە لەوانەیە ئاماژەیەکە بۆ وەستانی مۆسیقا و خوێندنەوە.\nKSS : زەبوورەکان 3


بێگەرد تاڵەبانی لەگەڵ سەرۆکایەتی ژووری بازرگانی ئەسفەهان كۆبۆوه\nهەولێر، هەرێمی کوردستان، عێراق (GOV.KRD)- رۆژی 2021/6/8، بێگەرد تاڵەبانی وەزیری کشتوکاڵ سەرچاوەکانی ئاو بە ئامادەبوونی تیمێکی باڵای وەزارەت و سەرۆکی ژوورە بازرگانییەکانی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ سەرۆکایەتی و ئەندامانی ژووری بازرگانی ئەسفەهان کۆبوویەوە.\nلەم کۆبوونەوەیەدا جەختکرایەوە لەسەر هەماهەنگی و پەرەپێدانی پەیوەندییەکان و ئاڵوگۆڕ و بەشداری لە بەرهەمهێنانی بازرگانی و پیشەسازی کشتوکاڵی.\nبێگەرد تاڵەبانی، هەموو پشتیوانیەکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاوی بۆ لایه‌نی به‌رامبه‌ر دەربڕی و داوای له ژووری بازرگانی ئەسفەهانیش کرد کە هانی کۆمپانیاکانیان بدەن بۆ ئەوەی لە هەرێمی کوردستان سەرمایەگوزاری ئەنجام بدەن.


دانراوه له‌لایه‌ن: هێڤار ڕێكه‌وت: ٨/٣٠/ ٢٠٠٩\nheadTitle => 'کۆسپه‌کانی حیجاب'\n[0.53 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (((`dangiislam_article`.`id` = 2448)))\n[0.43 ms] UPDATE `dangiislam_article` SET `clicked` = ? WHERE (`dangiislam_article`.`id` = 2448)\n[0.38 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (`dangiislam_article`.`id` = 2448) LIMIT 1\n[0.72 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (id= '2448') AND (status='1') AND (title<>'0') LIMIT 1\n[15.12 ms] SELECT `dangiislam_article`.`id`, `dangiislam_article`.`title`, `dangiislam_article`.`img` FROM `dangiislam_article` WHERE (status='1') ORDER BY `priority` desc, `id` desc LIMIT 4\n[15.05 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (category_id = 198)\n[6.02 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (category_id = 198) AND (id <> '2448') AND (status='1') ORDER BY `id` desc LIMIT 3\n[4.21 ms] SELECT `dangiislam_article_comment`.* FROM `dangiislam_article_comment` WHERE (approved = 'Y') AND (article_id='2448') ORDER BY `comment_id` desc, `featured` desc\n[14.83 ms] SELECT `dangiislam_article`.`id`, `dangiislam_article`.`title`, `dangiislam_article`.`img` FROM `dangiislam_article` WHERE (status='1') AND (priority=1) LIMIT 4\n1.11.3/5.3.29 Variables Debug Not authorized 14 in 57.89 ms Registry (6)«


کوردیپێدیا - جەمال عەلی باپیر\n👫 جەمال عەلی باپیر - جەمالی عەلی باپیر | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nجەمال عەلی باپیر\n2. 👁 یانەی وەرزشی سلێمانی\n1. 👁 جەمالی عەلی باپیر و کۆمەڵێک پێشمەرگە\n2. 👁 شەوکەتی حاجی موشیر و جەمالی عەلی باپیر\n3. 👁 مامۆستا جەعفەر و ئازاد هەورامی و جەمالی عەلی باپیر\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 3 2022 10:08AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 29,106 جار بینراوە


ریاڵ مەدرید بڕیار لەسەر کیبا دەدات\nیانەی ریاڵ مەدریدی ئیسپانی دوایین بڕیاری لەسەر کڕینی گۆڵپارێزەکەی ئیسپانیاداو بۆ وەرزی ئەمساڵی گواستنەوەی زستانەی یاریزانان بۆندی لەگەڵدا ئیمزاناکات.\nبەگوێرەی ھەواڵی رادیۆی ئواندا سیرۆ، یانەی شاھانە ھێنانی کیبا ئاریزابالاگی بۆ قەڵای مەدریدییەکان دواخستووە بۆ وەرزی گواستنەوەی ھاوینەی داھاتوو، چونکە ئەو یاریزانە تووشی پێکانێکی قورس ھاتووەو ئیدارەی یانەی شاھانەش بەو ھۆیەوە کڕینی کیبایان دواخستووە.\nکیبا دووچاری پیکانێکی قورس لە ماسوولکەکانی قاچی راستیدا ھاتووەو بەو ھۆیەوە پزیشکەکانی رایانگەیاندووە کە ناچارە نەشتەرگەری بکات و بۆ ماوەیەکی زۆر لە یاریگاکان دووربکەوێتەوە، ھەربۆیە زیدان و ئیدارەی یانەی شاھانە لە ھێنانی ناوبراو بۆ ریزەکانی سانتیاگۆ بیرنابیۆ پاشگەزبوونەتەوە.\nھەمان سەرچاوە ئاماژەی بەوەکردووە کیبای تەمەن 23 ساڵ بەھۆی ئەو نەشتەرگەرییەوە پێدەچێت بۆ ماوەی سێ مانگ لە یاریگاکان دووربکەوێتەوە.\nبەرلەوەی ئەو گۆڵپارێزەی یانەی ئەتلەتیک بلباو دووچاری ئەو پێکانە ببێت، بەنیازبوون بڕی 20 ملیۆن یۆرۆ وەک مەرجی ھەڵوەشاندنەوەی بۆندەکەی بدەنە یانەکەی ھەرێمی باسک و بۆ وەرزی گواستنەوەی زستانە پەلکێشی مەدریدی بکەن\nیاریزانێكی تۆپی پێی جیهانی بۆ عەفرین مان لەخوارد دەگرێت


زەخت و گوشاری هێزەکانی رێژیم بۆ سەر دانیشتوانی ناوچەی باینگان\n١٩ی مارسی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٨ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی\nزایینی: ٠٥-٠٥-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٢/١٦ - ١٢:١٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: هێزە نیزامییەکانی رێژیم لە ناوچەی باینگانی سەربە پاوە، هەڵیان کوتاوەتە سەر کاسبکارانی ئەو ناوچە و دەستیان بەسەر کەلوپەلەکانیاندا گرتووە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، لە حەوتووی رابردوودا، هێزە نیزامییەکانی جێگیر لە پاسگای گوندی دڕۆڵە چەندین جار هەڵیان کوتاوەتە سەر خەڵکی گوندەکانی "دڕۆڵە"، "لاوران" و "کانی‌سالار"ی سەربە ناوچەی باینگانی شاری پاوە و سووکایەتییان پێ کردوون.\nخەڵکی ئەو گوندە بە هۆی دەست کورتی بەناچاری روو لە سنوورەکان دەکەن و خەڵکی ئەو سێ گوندەش لە چۆمی سیروان لەسەر سنووری ئێران و عێراق سەرقاڵی کڕین و فرۆشتنی کەلوپەلی نێو ماڵ و سووتەمەنی بوون کە لەلایەن پاسگای گوندی دڕۆڵەوە هێرشیان کراوەتە سەر و دەستیان بەسەر کەلوپەلەکانیاندا گرتووە.\nئەمە لە حاڵێک دایە کە تەنیا سەرچاوەی داهاتی خەڵکی ئەو ناوچەیە، لەو سنوورە دایە کە ئێستا لەلایەن هێزەکانی رێژیمی ئیسلامیی ئێرانەوە به ته‌واوی داخراوه .\nخوێندنەوەیەکی كۆمەڵناسانە بۆ بوومەلەرزەی كرماشان\nبوومەلەرزەیەك كە لە كرماشان روویدا، بەهەموو كارەسات بوونییەوە ئەنجام و دەركەوتەی جیاوازی هەبوو. هەرچەندە ئەم بومەلەرزە بووە هۆی ئەوەی ژمارەیەك لە ئەندامانی كۆمەڵگەی كوردی بێخانە و ماڵ ببن، بەڵام لە سەرەووی كارەساتەكە هەستێكی دروستكرد كە پێویستە ئاگامان لە چۆنیەتی دروستبوونی ئەم هەستە و پاراستنی بێت.


چۆن سەفەرۆنی ڕەسەن بزانم - بابەت\nسەرەکی ⁄ ئاژەڵ و رووەک ⁄ چۆن سەفەرۆنی ڕەسەن بزانم\n1 چۆن سەفەرۆنی ڕەسەن بزانم:\n1.1 تایبەتمەندیەکانی زەفەرۆنی ڕەسەن:\n1.2 مێژووی زەعفەران:\n1.3 زانیاری خۆراک بۆ زەعفەران:\n1.4 کۆگای زەعفەران:\nچۆن سەفەرۆنی ڕەسەن بزانم:\nتایبەتمەندیەکانی زەفەرۆنی ڕەسەن:\nبۆ جیاکردنەوەی سەفرەنی ڕەسەن لە زەفەرۆنی زیناکراو، ئەم تایبەتمەندیانەی خوارەوە بەدی دەکرێت:\nتام : تامی شیرینی زەفەران واتە ئەسڵ نییە .\nبۆن : سەفەرۆنی ڕەسەن تێکەڵەیەک لە هەنگوین و کا هەیە .\nڕەنگ: بۆ ماوەیەکی کاتی دەتوانرێت عەفرۆن لە ئاودا دابنرێ و دواتر دەربهێرێ؛ دەکرێت کەمێک سۆدەی برژاندن بخرێتە سەر ئاوەکە و بەباشی تێکەڵ بکرێت، پاشان سەفێران بۆ تێکەڵەکە؛ ئەگەر تێکەڵەکە زەرد بێت، ئەوا زەفەرۆن ڕەسەنە، ئەگەر سوورای تۆخیش بکات ئەوا گەورە دەکرێت\nسەفێرۆن وشەیەکی عەرەبییە بۆ زەرد، لە چەندین کتێبی کلاسیکیدا باس کراوە کە دەگەڕێتەوە بۆ 1500 ساڵ پێش زایین، وەک لە ئینجیلدا هاتووە، بە زمانی ئینگلیزی شوبهاندرێ (Saffron). سەفێرۆن لە جۆرێک ڕووەکەوە پەیدا دەکرێت کە لە پایزدا دەپشکوێ و پێی دەوترێت “سەفەرۆنی سەفلۆی ی وشکە”(بە ئینگلیزی: Crocus sativus)، لەدەرمان و بۆن و ڕەنگ و زیادکردنی تام بۆ خواردن و خواردنەوەکان بەکاردەهێنرێت و شایانی ئاماژەپێدانە کە لەبواری پزیشکیش بەکاردەهێنرێت ، بۆ ئەوەی تاو و گرێدان کەم بکاتەوە ، جگەر گەورە بکرێت ، هەروەها دەماری ئارام ، هەروەها لەدەرەوە بۆ چارەسەری کوتراو و ڕووماتی بەکاردێت ، لەگەڵ ئاماژەدان بەپێویستی ڕاوێژکردن بەپزیشک پێش بەکارهێنان .\nزانیاری خۆراک بۆ زەعفەران:\nیەک کەوچکی چێشت ی سەفێران (2 گرام زەفەران) پێکدێت لە:\n1.3 گرام کاربۆهایدرات\n0.2 گرام پرۆتینە\n0.1 گرام چەوری\n0.1 گرام فایبەر\n0.6 ملجین مەنگەنیز\n1.6 ملن لە ڤیتامین سی\n5.3 ملن مەگنسیۆم\n0.2 ملن لە ئاسن\n5 ملن فۆسفۆر\n34.5 ملن ممم پۆتاسیۆم\nسەفرۆن لە مەنجەڵی تەنگی هەوادا هەڵگیراوە ، لە شوێنێکی فێنک و تاریکدا هەڵگیراوە و ڕادەسپێرێت ئەو سندوقە لە خۆی داپۆشێت کە تێیدا دادەندرێت بۆ ئەوەی لە ڕووناکی بیپارێزێت ، ئاماژەش بۆ ئەوە دەکرێت کە تامی سەفرۆن تا شەش مانگ تامی خۆی دەهێڵێتەوە و کاتێکیش ئەم ماوەیە کۆتایی دێت نەک تێکنادا بەڵکو تامەکەی زیاتر و زیاتر بە تێپەڕبوونی کات لە دەست دەدات .\nچۆن سەفەرۆنی ڕەسەن بزانمداپۆشینی رووه‌ك\nتروزی مانای چییە\nددانەکانم لە ماڵەوە چەند سپین\nقەڵەوکردن دوولا لە ئوردن\nچۆن ماسی دەمرێت


فەلسەفە و کۆچ.. “فەیلەسوفی ئەڵمانی: “جولیان نیدا ڕۆملین”.. و: هاوڕێ خالید – Dengekan\nbyHawre Khalid\tOctober 30, 2021\tGeneral, Opinion\nوەڵامی پرسیارەکانی ئێستای کۆچ دەداتەوە\nپرۆفیسۆر نیدا ڕۆملین، قەیرانی پەنابەران جۆرێک لەقەیرانی ئاراستەکراوی هێناوە. ئایا فەلسەفە دەتوانێت یارمەتی سیاسەت بدات؟\nفەلسەفە ناتوانێت ڕۆڵی قەشەیەکی کۆن ببینێت. بە بڕوای من ئەمە ڕەوتێکی زانستییە نەبوونی سەرچاوە و مەرجی بابەتییە بۆ ئەوەی بە وردی بڕیاری ئەوە بدەن کە چی باشە و چی باش نییە؟، ئەمە لە سیاسەتی پەنابەرانیشدا جێبەجێ دەبێت لەگەڵ ئەوەشدا فەلسەفە موڵکی هەستی هاوبەش و دەستەواژەی پێکەوەیی و ئەنجامە لۆژیکیەکانە. لە ناو ئەم چوارچێوەیەدا و ئەو سنورانەی کە دەتوانن پشتگیری دابین بکەن ئەو دەتوانێت بەشداری بکات لە روونکردنەوەی مەسەلەکان،، کە هەروەها لە هەڵسەنگاندنی ئەخلاقی سیاسەتی پەنابەریەتییدا جێبەجێ دەکرێت بۆیە هاوینی ڕابردوو دەستم بە نووسینی (ڕەوشتی کۆچ) کرد، کە لە فیستیڤاڵی پێشانگای کتێبی بەهارەدا بڵاودەکرێتەوە\nدیارە لێرەدا دوو هەڵوێستی دژ بەیەک هەیە: تێڕوانینی یەکەم پشت بە مافی ڕەهای ئازادی جولانەوە و گواستنەوەی نێودەوڵەتی دەبەستێت و لەکاتێکدا هەڵگرانی دی پشتگیری مافی ڕەوای دەوڵەتی نەتەوەیی دەکەن لە چوارچێوەدا یاسا و ڕێساکان بۆ هاتنە ناوەوەی خەڵک بۆ ناوەوە و قەدەغەکردنی بەپێی پێویستی و هەلومەرج. هەڵوێستی “ڕەوشتی کۆچ” لەم بابەتەدا چییە؟\nبەڕاستی، لایەنگرانی سنوورە کراوەکان زۆر جار پێی دەڵێن کە کۆستۆلۆژی. زۆر جار خۆیان لەبەردەم پارێزەری شەرعییەتی سنورەکانی وڵاتێکی تردا دەبیننەوە ئەوان لە ئەنگلۆ ساکسۆن بە “نەتەوەپەرستان” یان “یارمەتیدەرانی ناوخۆیی” ناسراون، من خۆم بە تایبەتی پشتگیری لە پرەنسیپی جیهانگیری دەکەم، واتە نۆرم و بەها جیهانییەکان هەن کە سنووری دەوڵەت – نەتەوە تێپەڕێنن. کرۆکی ئەم نۆرم و بەهایانە مافی مرۆڤە. من گومانم هەیە لە هۆکاری ئەوەی کە وڵات لەسەر بنەمای هاوکاری هاوبەشی ناوخۆیی (یان تەنانەت ئیتنیکی) دامەزراوە، بەڵام منیش پشتگیری بەرگری لە سنوورە شەرعییەکانی وڵات دەکەم.\n” من لایەنگری پرەنسیپی جیهانگیریم، بەڵام لە هەمانکاتدا بەرگری لە سنوورە شەرعییەکانی وڵاتان دەکەم “\nجێی باسە چەپی سیاسی، لە مارکسیستەکانەوە بۆ سۆسیال لیبرالەکان، ئەو ئارگۆمێنتە بەکاردێنێت کە ئایدیۆلۆژیای نیولیبڕاڵ یان بنەمای بازاڕ لەگەڵیدا دەگونجێت. ئەم تیۆرییە بازاڕ بە باشترین ڕێگا دەزانێت بۆ دروست کردنی سیستەمەکان. ئەوان باس لەوە دەکەن کە ئەوە تەنها سەبارەت بە خزمەتگوزاری و کاڵاکان نییە، بەڵکو سەبارەت بە هێزی کار هەرچۆنێک بێت، بەبێ ڕێزگرتن و پابەندبوون بە سنورەکانی دەوڵەت، بازاڕی کار مافی چارەی خۆنووسینی دەستەجەمعی لاواز دەکات یان هەر هیچ نەبێت هەڕەشەی لێ دەکات، کە لە شێوەی دەوڵەتی نەتەوەیی و دیموکراسییەکی ڕێکخراودا خۆی بەرجەستە دەکات دامەزراندنی بازاڕی کاری جیهانی بەبێ سنوور و مەرج ناتوانێت لەگەڵ بەرزترین ئاستی کۆمەڵایەتیدا بگونجێت و دەبێتە هۆی هەژاری زیاتر لە هەژارترین ناوچەکانی جیهان، چونکە هێزی کاری لێهاتوو و لێهاتوو دەچێتە ناوچە دەوڵەمەندەکان بەڕای من مافی بنەمایی دەوڵەت بۆ کۆنتڕۆڵکردن و سنووردارکردنی یاسایی بوونی سنوورەکانی دەوڵەت و جوڵانەوەی کۆچکردن بۆ هاتنی بەرژەوەندی جیهانی و بەرژەوەندی و تێگەیشتن و پاساوی ئەخلاقی جیهانییە. بەڵام لە هەمان کاتدا پابەندی مافەکانی مرۆڤ هەیە بۆ ئەو کەسانەی کە داوای مافی پەنابەری و پاراستن و پاراستنیان دەکەن (کۆنسێونتی جنێڤ). ئەوانەی لە جەنگ و شەڕی ناوخۆ هەڵهاتوون مافی پاراستنیان هەیە و مافی پەنابەرێتییان هەیە، بە شێوەیەکی سەرەکی لە وڵاتانی دراوسێ بە پاڵپشتی دارایی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و بەشداری هەموو دەوڵەتەکان، تا ئەو کاتەی هۆکارەکانی قەیران و جەنگ یان شەڕی ناوخۆ لەناودەچن هەرچۆنێک بێت، ئەوە پێشوەختە کە بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی ئەم پاراستنە ببەسترێت کە لەلایەن پەیماننامەی مافی مرۆڤەوە سەپێنراوە لەگەڵ ئەگەری تێکەڵبوون بە کۆمەڵگایەکی نوێ. وەرگرتنی پەنابەرێک بە خێرایی و بە باشترین شێوە بە ئارەزووی تێکەڵکردنی کۆمەڵگایەکی نوێ گرفتێکە بۆ ئەو کەسانەی کە دەرفەتیان هەیە یان ئەگەریان هەیە بۆ ئەوەی بە هەمیشەیی بژین. بۆ پەنابەرانی شەڕی ناوخۆ – هیوادارم – ئەمە نۆرمەکە نییە.\nبە دیاریکراوی: ئەو مەرجە ئەخلاقییانە چین کە دەبێت لە داهاتوودا سیاسەتی مافی پەنابەری زیرەک بەڕێوەببرێت؟ ئەو ئەرکە ئەخلاقیانە چین کە بە ڕاشکاوی دەتوانرێت فۆرمول بکرێن؟\nلەم خاڵەدا تەنیا دەتوانم چەند خاڵێکی گرنگ بکەم: دەست پێ بکەم بە ئەخلاقێکی ناوەندی و بۆیە کێشەی فەلسەفی: کێشەی پەناهەندە دەوڵەتەکان دەخاتە ڕوو بۆ کێشەیەکی ئەخلاقی گەورە. لە پرەنسیپدا پابەندی مامەڵەکردن لەگەڵ کەسێکدا بەپێی ڕادەی پێویستی و پێویستی جێبەجێ دەکرێت. ئێمە دەبێت مامەڵە لەگەڵ ئەو کەسانە بکەین کە لەسەر سنوورەکانمان وەستاون، کە ئاسایش و پاراستنیان دەوێت و ڕێزیان لێ دەگرن، وەک چۆن مامەڵە و ڕێز لە هاونیشتمانیانمان دەگرین هەرچۆنێک بێت وردەکارییەکانی ئەم مەسەلەیە بەبڕیارەکانی دادگای باڵای دەستووری فیدراڵی دیاری دەکرێت و ورد دەبێتەوە، بۆ نموونە هاوکاری و خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتیەکان. لە هەمان کاتدا دەوڵەتەکان بەرپرسیارێتییەکی ئەخلاقییان هەیە کە لە پێکهاتەی هاوکاریدا لە ئاستی کۆمەڵگای نێودەوڵەتیدا ڕەنگی دێتەوە و ئەو کەسانەی کە زیاتر پێویستیان بە یارمەتی هەیە، ئەولەویەتی دەدەن ملیاری خوارەوە، هەژارترین ملیار کەسی جیهانە، کە توانای کڕینی یەکسان بە یەک یۆرۆی ڕۆژانەیان هەیە، ناگەنە سنوورەکانی ئەوروپا یان ئەمریکای باکوور، یان ڕەنگە زۆر کەم.\n“کاتێک یارمەتیەکانمان بە شێوەیەکی سەرەکی جەخت لەسەر ئەو کەسانە دەکەینەوە کە گەیشتوونەتە ناو سنورەکانمان، ئێمە کەسانیتر فەرامۆش دەکەین کە دەتوانین زۆر زیاتر یارمەتیان بدەین، بە نرخێکی زۆر کەمتر”\nهەژارترین هەژارەکان بە گشتی پێناچێت کۆچ بکەن بۆ کیشوەرەکان و وڵاتان. وە کاتێک کە یارمەتیەکانمان لە بنەڕەتدا تەنیا لەسەر ئەو کەسانەی کە دەتوانن بگەنە سنورەکانمان، ئێمە ئەوانی تر پشتگوێ دەهێنین دەتوانین بە نرخێکی زۆر بەرز و زۆر کەم یارمەتی بدەین بانکی جیهانی هەندێک حساباتی کرد و بەم ئەنجامە گەیشت کە نیوەی بەرهەمی نەتەوەیی جیهان دەتوانێ بەس بێت بۆ ئەوەی هەموو دانیشتوانی جیهان لە هەر ڕۆژێکدا 2 دۆلار ببەزێنن. نیوەی بەرهەمی نەتەوەیی جیهان بەسە بۆ نەهێشتنی هەژاریی زۆر، بە نزیکەیی یەک لەسەر سێی دانیشتوانی جیهان دەناڵێنن! لێرەوە پێویستییەکی ئەخلاقی بۆ پەسەند کردنی دەستبەجێ بۆ ئەوانەی لە خراپترین ماوەدا دێتە ئاراوە و بەوەش مەبەستم لە پرسیارکردنی ڕەوایەتی پەسەندکراوی کۆچکردنی نێوان کۆنتیننەتییەکانە، وەک ڕێگەیەک بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەژاری. هەروەها ئەوەش هاتووە کە لەبەر ڕۆشنایی زۆری هەژارترین لە جیهاندا، بەم شێوەیە، بە هیچ شێوەیەک مرۆڤ ناتوانێت چاوەڕوانی سەرکەوتن بکات لە لابردنی نەهامەتییەکانی. سیاسەتێکی کۆچی گونجاو و ئاگادار دەبێت جیاوازی نێوان شۆفێرە جیاوازەکان و شێوە جیاوازەکانی کۆچکردن لەبەرچاو بگرێت. ئەڵمانیا ئەو دەرفەتەی لە دەست داوە کە لە ڕێگەی یاسایەکی گونجاوی کۆچ و کۆچبەرانەوە سیاسەتێکی گونجاوی هەبێت، کە توانای لەبەر چاوگرتنی بەرژەوەندی وڵاتێکی کۆچ و بەرژەوەندی وڵاتی دایک لە هەمانکاتدا هەبێت. بەبۆچوونی من کۆچکردن کە تەنیا بەرژەوەندیەکانی ئەو وڵاتەی کە کۆچبەری وەردەگرێت لەبەرچاو دەگرێت (و ئەو بەرژەوەندیانەش بێ گومان بەردەستن، بەتایبەتی لەبەر ڕۆشنایی گەشەی دیمۆگرافی و لەدەستدانی چەندین کرێکاری شیاو) تەنیا ئەگەر وڵاتانی دایک لەلایەکی ترەوە گرنگە هاوکاری و هاوکاری وڵاتانی دراوسێ بکرێت لەحاڵەتی شەڕ و شەڕی ناوخۆ لەناوچە ناکۆکەکاندا، بۆ ئەوەی ئەو وڵاتانە بتوانن کۆچبەران وەربگرن و ژیانێکی شکۆمەندانە بۆ ماوەیەکی کاتییان بۆ دابین بکەن، واتە هیچ کۆچێکی کاتی و کۆچ لەلایەکی ترەوە دەبێت سەرەتا ئازارەکانی پەنابەرێتی و کۆچکردن کەمبکرێتەوە بەدابینکردنی یارمەتی لەسەر شوێن و لەڕێگەی ڕێکەوتنی بازرگانی دادپەروەرانە بۆ نموونە لەگەڵ وڵاتانی ئەفریقی پشتگیری و هاندانی پێکهاتە ئابوورییە ناوخۆییەکانی تێدا بکرێت. لە کەرتی کشتوکاڵدا لێرەدا کۆچکردنی نێودەوڵەتی بەگشتی مانای زیادکردنی ئازارە لەوڵاتدا نەک کەمکردنەوەی.\nوەک وەزیری دەوڵەت بۆ ڕۆشنبیری لە یەکەم وەزارەتی شڕۆدەردا، تۆ بە تایبەتی ئەزموونێکی زۆرت لە دنیای سیاسەتەوە بەدەست هێناوە. ئەتوانین سەرکەوین؟\nزۆر هیوادارم ئەڵمانیا لە چوار مانگی ڕابردووی 2015 و دوو مانگی یەکەمی ساڵی 2016دا مامەڵەیەکی باش لەگەڵ شەپۆلە گەورەکانی کۆچ بکات. ئەم جۆرە شەپۆلە گەورەیەی کۆچ و پەنابردن لە وڵاتی دەوڵەمەندی کۆماری فیدڕاڵی ئەڵمانیا زۆر گەورەتر دەبێت لە توانای بۆ هەڵمژین و خۆڕاگری. نابێت هەستێک لە ناو خەڵکدا دروست بکەین کە سیاسەت بێدەسەڵات و سەرلێشێواوە و بە هیچ شێوەیەک ناتوانێت شەپۆلەکانی کۆچ و کۆچبەران یان سنوورەکانی وڵات کۆنترۆڵ بکات. ئەم تێڕوانینەی تەحەدای ناسروشتی هێزی لێخوڕین بوو بۆ پێشکەوتن و بەهێزبوونی بزاڤە جەماوەرییە ڕاستڕەوەکان نەک تەنیا لە ئەڵمانیا بەڵکو لە سەرتاسەری ئەوروپادا. وەڵامی من ئەوەیە کە ئەگەر بە کورتی، بەڵێ لە ڕووبەڕووبوونەوەدا سەرکەوتوو بین، چونکە زۆر کەس لە ئەڵمانیا بوون و هێشتا ئامادەن یارمەتی بدەن حکومەت و دەزگا حکومییەکان بە تەنیا نەیانتوانی مامەڵە لەگەڵ ئەو کێشانەدا بکەن بەڵام پەیامی دووەم دەبێت ئەوە بێت: سنوورە کراوەکان وەڵامی ڕاست نین بۆ ئازار و هەژاری، وەڵامەکانی تر هەیە، ڕێگای باشتر و کاریگەرتر هەیە بۆ ئەوەی جیهانمان دادپەروەرانەتر بکات.\nPrevious دوا مانیفێستی من.. شێرزاد حەسەن\nNext مەنسوور جیهانی بۆ ئاژانسی “فڕانس پڕێس”: بەهمەنی قوبادی لە فێستیڤاڵی کورتە فیلمی تارانەوە بە سینەمای جیهان ناسێندرا


لاهور شێخ جەنگی داوا لە ئەندام و لایەنگرانی یەکێتی دەکات "خۆیان ساز بدەن بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو، بە تایبەت لە کەرکوک و ناوچە دابڕێندراوەکان."\nئەمڕۆ دووشەممە، 15ی ئازاری 2021، لاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان، لە بارەگای مەکتەبی سیاسی لە شاری سلێمانی لەگەڵ سەرجەم کۆمەڵە و ڕێکخراو و سەندیکاکانی سەر بە مەکتەبی ڕێکخراوە دیموکراتییەکانی یەکێتی کۆبووەوە.\nبەپێی ڕاگەیەنراوی کۆبوونەوەکە، لاهور شێخ جەنگی باسی لە نەخشەی سیاسیی عێراق کرد لە ئێستادا و جەختی "لە ڕۆڵ و پێگەی کورد کردەوە لەو نەخشەیەدا و وتی، ئەمە بە گرتنەبەری سیاسەتێکی ژیرانە و حەکیمانە دەبێت و لەو ڕێگەیەشەوە سەنگ و قورسایی کورد لە بەغدا بەهێز دەکەین، چونکە بەم شێوازی سیاسەتکردنەی کە ئێستا لە هەرێم دەگوزەرێت زەرەرمەندی یەکەم تیایدا میللەتەکەمان دەبێت."\nڕاگەیەنراوەکە دەشڵێت، لاهور شێخ جەنگی داوای لە ئەندامان و لایەنگرانی یەکێتی کرد "بە گیانێکی هەڤاڵانەوە خۆیان ساز بدەن بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو، بە تایبەت لە کەرکوک و ناوچە دابڕێندراوەکان."\nلاهور شێخ جەنگی ئاماژەی بە گرنگیی ڕێککەوتنی نێوان هەرێم و بەغدا کرد لەسەر بودجە و دووپاتی کردەوە کە "ڕێککەوتنەکەمان تەنیا بۆ بودجە نابێت، بەڵکو چەندین کێشەی ترمان هەیە لەسەرویانەوە کێشەی کەرکوک و ناوچە دابڕێندراوەکانە، کە ئەویش لە ڕێگەی پەنابردنە بەر دەستوور و خەباتی سیاسی و پەرلەمانییەوە چارەسەر دەبێت."\nباسی لە "هەوڵ و هەنگاوەکانی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان کرد لە بەغدا لەگەڵ لایەنە سیاسییە عێراقییەکان و ڕایگەیاند ئەو هەنگاوانەمان لە پێناو بەرژەوەندیی گشتیی میللەتەکەمان و ڕزگارکردنیانە لە برسێتی و دابینکردنی موچەی مووچەخۆران."\nلاهور شێخ جەنگی باسی مەلەفی نەوتی هەرێمی کرد و ڕایگەیاند، "ئەو مەلەفە شەفافییەتی تێدا نییە و پێویستە چاکسازییەکی تەواوی تێدا بکرێت و هەڵوێستی یەکێتیی بۆ ئەو مەلەفە ڕوونکردەوە کە بەستنەوەیەتی بە بەغداوە."\nلە بارەی پرسی لامەرکەزییەوە جەختی کردەوە کە ئەو پرسە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە هەرێمی کوردستانەوە هەیە و وتی؛ دەمانەوێت لە هەموو پارێزگاکانی هەرێم جێبەجێ بکرێت نەک تەنیا لە پارێزگای سلێمانی، چونکە لامەرکەزی قەوارەی هەرێم بەهێز دەکات و یەکسانی و هاوسەنگی لە نێوان سەرجەم پارێزگاکان درووست دەکات و لەو ڕێگەیەشەوە خزمەتگوزاریی زیاتر و باشتر پێشکەش بە هاووڵاتییانی هەرێم دەکرێت هەر بۆیە سوورین لەسەر جێبەجێکردنی ئەو داواکارییە کە مەرجی مانەوەمانە لەم کابینەیەدا.


ژیان لە فەرهەنگدا: خالید مەجید\nوەرگێڕان، هەم هونەرە و هەمیش زانستە و ڕۆڵیکی گەورە و گرانیشی هەیە لە ژیانی مرۆڤ و کۆمەڵگەکانیشدا، جا ئەم کردەی وەرگێڕانە بریتی بن لە وەرگێرانی زارەکی یان وەرگێڕانی دەقە نوسراوەکان.\nوەرگێڕان لەناو کورددا وەک زۆرێک لە سەرچاوەکان جەختی لێدەکەنەوە زیاتر لە ساڵانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا دەستیپێکردووە و هەر زووبەزووش لەناو ڕوناکبیران و نوسەرانی کورددا بە کارێکی مەزن و پیرۆزیش ناودێر کراوە، لەو ڕوانگەیەوەی بەشدارییەکی گەورەی دەبێت لە پێشکەوتن و گەشەپێدانی زمان و بوژاندنەوەی فەرهەنگەکان و لێکنزیکبوونەوەی کلتور و فەرهەنگە جیاوازەکان و ئاشناکردنیان بە یەکتر.\nوەرگێڕان دەبێتە مایەی تێگەیشتن لەو تێکستانەی وەک شاکاری جیهانی لێیان دەڕوانرێت، ئەمەش بێگومان دیاردەیەکی ئەرێنییە و پەیوەندییەکی ئەرێنیش دروست دەکات لەگەڵ بیرکردنەوە و دنیابینی و تێگەیشتنی مرۆڤدا.\nلە دوای ڕاپەڕینەوە لە هەرێمی کوردستانی عێراق، شەپۆلێکی گەورەی وەرگێڕان دەستیپێکرد، بەڵام زیاتر بایەخ درا بە تێکست و دەقە ئەدەبییەکان و جار جارەش لایەک کراوەتەوە لە وەرگێڕانی کتێبە زانستییەکان و یاساییەکان، بەڵام بە بەراورد لەگەڵ لاکردنەوەکانی تردا کەم بوون.\nدەشێت وەرگێڕ لێرەدا بە تایبەتی بۆ تێکستە زانستی و یاساییەکان بیانوی خۆی هەبێت و لەوانەشە یەکێک لە هۆکارەکان نەبوونی پاشخانێکی زانیاری بێت لەسەر هەر یەکێک لەو دوو جۆرە بابەتە.\nخالید مەجید، یەکێکە لەو نوسەر و وەرگێڕانەی چەندان بەرهەمی لە زمانی شیرینی کوردییەوە وەرگێڕاوەتە سەر زمانی عەرەبی و هەروەها بە پێچەوانەشەوە.\nئەمە بێ لەوەی کاری لە ڕاگەیاندنیشدا کردووە و ئەگەر بە هەڵەشدا نەچووبم، لەدوای ڕاپەڕینەکەی ساڵی 1991ەوە بەردەوام بۆ نزیکەی 3 ساڵ بەرنامەیەکی گرنگی پێشکەش دەکرد بە ناوی "یاسا و کۆمەڵ" ئەم بەرنامەیە خاوەنی بینەرێکی زۆر بوو.\nخالید لە وتارەکانیدا، زیاتر بایەخ دەدات بە هزر و موزیک و ئەدەب.\nوێڕای هەموو ئەم کارە جوان و بەپێزانەی خالید مەجید دەیانکات، کتێبێکی تەنز ئامێزیشی هەیە بە ناوی "پیاوە ناماقوڵەکان."\nلەبیریشم نەچێت ئەم نوسەر و وەرگێڕەشمان خاوەنی شیعری جوانیشە و سەرنجی خوێنەرانی شیعر و هەروەهاش هونەرمەندانی موزیسیان و گۆرانیبێژانیشی بەلای خۆیدا ڕاکێشاوە و چەندان شیعری ئەم نوسەرەمانیان کردۆتە گۆرانی.\nپیاوە ناماقوڵەکان کێن لە کۆمەڵگەی ئێمەدا؟\nلە نوسینی بابەتی تەنز ئامێزدا، چ جیاوازییەک لە نێوان تەنز و ناوزڕاندن و هەجودا هەیە؟\nئایا هەبوونی ئەکادیمیایەکی تایبەت بە زمان، یارمەتیدەر دەبێت بۆ وەرگێڕانی یاساکان و بڕیارە یاساییەکان بۆ سەر زمانی کوردی؟\nخالید مەجید فەرەج، نوسەر و مافناس لە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی ژیان لە فەرهەنگدا، وەڵامی ئەم پرسیارانە و ژمارەیەک پرسی تریش دەداتەوە.


6/22/2020 4:42:48 PM\n3508 جار خوێندراوەتەوە\nدبیت ھەر تاکەکێ ھەرێمێ ئەڤ پسیارە ل خج کر بیت، ئەرێ ھەرێم یا قەردارە یان بۆچی ھندە بەحس ژ قەرێن ھەرێمێ د ھێتەکرن و چارە ژێڕا ناھێتە دیتن؟\nوەک خویایە ئەڤ ڤان پرسیاران جەوھەرا بابەتی بۆ مە دیاری دکەن، چونکی ئەگەر د نھاد ا ئەم بدیتنەکا ئابوورانە ژ لایەنێ ئابووریێ ھەرێمێ بنێڕین، دێ بینین کو بارێ ئابووری یێ ھەرێمێ مینا ئەوێ گۆما ئاڤێ یا لێھاتی کو یا پڕ بووی ژ ئاڤێ ھند نەمایە دێ بەقیت ئەگەر چارە ژێڕا نەھێنە دیتن، د ڕۆژەڤا ئەڤڕۆدا لایەنێ ئابووریێ ھەرێمێ زۆر پرسیارێن دن یێن جەوھەری ل ھەلگرتینە خۆ وەکا ئەرێ پشتی بورینا ٢٩ سالا، ل ژێر سێبەرا دەسھەلاتا کوردی، بۆچی ئەم بڤی ئاوای گەھشتین؟ ژ لایەنێ ئابووریڤە، کەیسا نەفتێ ژی ل رەخا دی، ئەگەر ئەم بزڤرینەڤە بۆ پرسیارا دەستپێکێ، ئەرێ ھەرێم یا قەردارە یان نە، بەرسڤ "بەلێ" چونکی دەمێ داھات نەما ھەر چ ئلتیزامانتەک ل سەر ھەرێمێ یە دێ بیتە قەر ببورینا دەمی وەکا نھا و پاشکەفتێ موچەخورێن ھەرێمێ یان کرێیا کومپانیایێن ببازارکرنا نەفتا ھەرێمێ و کرێیا کومپیانیایێن ناڤخو ئەوێن د سێکتەرێن کارەبێ و سێکتەرێن دن دا کاردکەن کو نھا گەفا دەستبەرداربوون ژ کاری دکەن ئەگەر پارە بۆ وانا نھێتە خەرجکرن، راستە ئەڤێن مە بەحس ژێ کری د دەمەکیدا ئلتیزامات بوون ل سەر ھەرێمێ، بەلێ نھا ھەموو یێن بووینە قەر چونکی ھەر وەکی مە ئاماژە دایێ ھەر ئلتیزامەک دەمێ دەم بسەردا دەرباز ببیت و نەھێتە دان دێ بیتە قەر.\nو ھەروسا زێدەبوونا کریزان دێ ئەرکێ ھەرێمێ ژ لایەنێ ئابووریڤە قورستر لێ کەت، کریزێن مینا پەتایا کورۆنایێ و کریزێن ناڤخویی و سیاسی و بتایبەت ئالوزبوونا پەیوەندیێن ھەرێمێ و حوکمەتا ناڤەندی، ئالۆز بوونا پەیوەندیێن بەغداد و ھەولێر ھندێ دی بارێ ئابووریێ ھەرێمێ دێ گرانتر لێ کەت، ئەڤ چەندە ژی دبیت وەکا ھەڤوەلاتی پتریا وانا دگەڵ دا نەبن، بەلێ بمخابنیڤە ل بەرژەوەندیا پۆلەکا کێم یا سیاسیادایە لەورا ژی درێژیێ ب ئەڤان ئالۆزیا ددەن د دەمەکی دا ئەو ژی راست دزانن کو ئەڤ چەندە خزمەت بناڤ مالا کوردی ناکەت! دەرباز بوونا ھەرێمێ دناڤا ئەڤان کاودانا دا دێ بیتە ئەگەر کو ھەرێم بەرەڤ ھەرفینەکا مەزن ڤە بچیت! ئانکو گاڤا ھەری مەزن نێزیک تر ببیت ژ راستیێ ئەو ژی راگەھاندنا ئیڤلاسا ھەرێمێ یە کە ئەڤە ژی بڕاستی سەرەرایی کو خەبەرەکە خەماکا مەزن یا دگەڵ دا، بەلێ راستیە و دڤێت بھێتە گوتن، جونکی د ئەڤان کاودانا ژی دا کە ھند نەمایە دێ ھەرێم د ناڤا کریزان دا خەندقیت، لایەنێن سیاسی مژیلی پڕۆپاگندەیێن سیاسی و دژاتیا ئێکن، ل جیاتی کو د ئەڤی سەروبەندیدا ڤیابا وانا دەستکربا د دەستێ ئێکدا بو ڕزگارکرنا ھەرێمێ ل ئەڤێ گەڤا مەزن.\nبڕاستی نەمانا داھاتی مەترسیەکا مەزنە، و ھەروسا قەردابوونەکا بڤی شکلی ژی گەفە ل سەر قەوارا ھەرێمێ بگشتی.\nلەوما وەکو ئابووریناسەک بپێدڤی دبینم ئەڤ پێنگاڤێن یەکێ و دگەڵ چەندێن دی بھێنە ھاڤێتن بۆ دەربازکرنا ھەرێمێ:\n١- پێداچونەڤەیەکا ھیر ب لیستێن موچەخوراندا، ئانکو نەھێلانا (دوو مووجە و سێ مووجە)، ھەروسا نەھێلانا ئەو مووچەیێن بندیوار دھێنە ھەژمارتن و ھەروسا رێکخستنا مووچان بدادی و بتایبەت مووچێن پلە باڵا.\n٢- زڤراندنەڤەیا زەڤی و بالەخانە و خانییێن حوکمەتێ ئەوێن ھاتینە داگیرکرن ژ لایێ ھەڤوەلاتیان ڤە یێن خودان دەسھەڵات و بێ دەسھەڵات و دگەڵ وەرگرتنا برە پارەکی بتەخمینی ژ ئەوان کەسا ئەوێن بۆ چەندان سالایە ئەڤ زەڤی و بالەخانە و خانی یە زەڤت کرین ب نا یاسایی.\n٣- ب قەردانا ئەو زەڤی و بالەخانە و خانی یێت زێدە ئەوێن ژ لایێ حوکمەتێ ڤە ناھێنە بکار ئانین.\n٤- بەلاڤکرنا تەندەرێن بەلێندەرا د ھەموو سێکتەران دا ب دادی و بێ جیاوازی و سزادانا ئەوان بەلێندەرا ئەوێن پڕۆژە وەرگرتین و تەمام نە کرین یان کڕین و فڕۆشتن پێ کری د دەمێ بارێ داریێ ھەرێمێ یێ باش.\n٥- فرۆتنا پشکێن(سھم) دەم درێژ و دەم کورت ب ھەڤوەلاتیا بۆ دابینکرانا بودجەیا سالا نی.\n٦- کێمکرنا وەزارەتێن کابینەیا حوکمەتێ ئەوێن مەجالێ لێکدانێ تێدا ھەی وەکا لێکدانا وەزارەتێن کارەب و سامانێن سروشتی و سەرجاڤێن ئاڤێ بۆ وەزارەتا تێنێ (ئینێرجیێ)، و وەزارەتێن دن ژی بەھامن شێواز.\n٧- گرنگیدان ب سێکتەرێن کشتوکالی و ئاژەڵداری و پیشەسازی و گەشت و گوزار، کە وەکا دیار ژی کەش و ھەوایێ وەلاتێ مە بۆ ئەڤان سێکتەرانە یێ گونجاییە.\n٨- جێکرنەڤەیا پەیوەندیێن ئابووری دگەڵ حوکمەتا ناوەندی، چونکی عیراق خودان سەروەریە د شێت د حالەتێ ھوسا دا قەرەکێ دەرەکی وەربگریت، ل وی دەمی ھەرێم ژی دێ یا مفادار بیت، بەلێ ئەگەر بفی شێوەی بیت دێ ھێتە بێ بەھرکرن ل ئەوان قەرێن عیراق وەردگریت.


سەرۆک بارزانی، لە دیمانەیەکدا لەگــــەڵ رۆژنامەی ئیندیپێندێنتی بەریتانیدا:کەرکووک لەژێر داگیرکاریی سەربازیدایە\nو: دلۆڤان رەحیم - هه‌ولێر\nسەرۆک بارزانی، لە دیمانەیەکدا لەگەڵ رۆژنامەی ئیندیپێندێنتی بەریتانی، کە ماوەیەکە ماڵپەری بە زمانی عەرەبیش هەیە و لەسەر پرسەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە وردی بابەت بڵاودەکاتەوە، باسی کۆمەڵێک پرسی تایبەت بە رەوشی عێراق و کوردستان و شەڕی داعش و هەڵوێستی وڵاتان لەبارەی سەربەخۆیی کوردستان دەکات.\nسەرۆک بارزانی، دەڵێت" کەرکووک لە ژێر داگیرکاریی سەربازیدایە و هۆکارەکەیشی کۆمەڵێک خیانەتکارن کە زەلیلی حەشدی شەعبی بوون، هەروەها لەبارەی حکوومەتی عێراقیش، دەڵێت: محەمەد تۆفیق عەلاوی و کەسانی دیکەش ناتوانن لەژێر هەژموون و دەسەڵاتی چەکدار و گرووپەکانی دەرەوەی دەوڵەت سەرکەوتوو بن، بایکۆتی هەڵبژاردنی داهاتووی عێراقیش بە ئەگەرێکی کراوە دادەنێت.\nکورد بۆ هیوا و خۆشەویستیی ژیان دەژین، بێهیوایی لای ئەوان کەموکووڕی و کەمتەرخەمییە، وێنەی ئەو ژنەی چەکی لە شانە بۆ بەرگریکردن لە سنووری هەرێم، دژی هێرشی داعش و چەکدارانی حەشدی شەعبی، ئەوە ناگەیەنێت چەک تاکە زمانی لەیەک تێگەیشتن بێت، بەڵکو چاندنی گوڵەکانیشە.\nلەنێو پارکی سامی عەبدولڕەحمان لە ناوەڕاستی شاری هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستان، سەربازێک بە جلوبەرگی سوپاوە لە پێشوازیت دایە، ئەرکی ئەو لەسەر دوایین سنووری باخچەکە کۆتایی دێت، ئەرکەکەی پاراستنی ئاسایش و رێگریکردنە لە هەر شتێكی گوماناوی، بەڵام پێش ساڵی 1991 ئەم پارکە سەربازگەیەکی فراوانی سەردەمی سەدام حوسێن بوو، تێیدا کورد دەستگیر دەکران و ئەشکەنجە دەدران، ئەوەی بیانویستایە دەیان کوشت یان زیندەبەچاڵ دەکران .\nبە پارکەکەدا گەڕام تێیدا چەندین پەیکەری لێ دانراوە، یەکێکیان هی شاعیری گەورەی عێراق محەممەد مەهدی جەواهیری، خەڵکی هەولێر پەیکەرێكی شیاویان بۆ ئەو شاعیرە داناوه و ناوەکەی یاد دەکەنەوە،، لەبەردەم پەیکەرەکەدا چەند دێڕێک لەو شیعرەی ساڵی 1962ی کە لەسەر کورد نووسیویەتی، هاتووە، دەڵێت: دڵ و دەمم بۆ کوردستان خەڵات دەکەم، گەرچی هەژارم و تەنیا ئەو دووەم هەیە". شاعیرە عێراقییەکە ستایشی بارزانییەکان دەکات و کورد بە کوڕی باکوور بانگ دەکات، لەسەر بنەمای پێگە جوگرافییەکەی لە نەخشەی عێراق.\nیەکێک لە رۆژنامەنووسەکان لەبارەی پارکەکە، کە بووەتە نەمامگەی گوڵان لەدوای ئەوەی گۆڕستان و زیندانی دەستگیرکردن و ئەشکەنجەدانی خەڵک لەسەر دەستی سەربازانی سەدام حسێن بوو، دەڵێت" زیادەڕۆیی ناکەم گەر پێت بڵێم لەوانەیە تەرمەکان لەهەموو شوێنێكی باخچەکەدابن، بەڵام ئێمە بڕیارماندا سەربازگەی دەستگیرکردنی پڕ لە خەمۆکی، بۆ باخچەیەکی پڕ ژیان بگۆڕین".\nئاسایش و بێدەنگیی ئێرە، هانت دەدەن بگەیتە ئەو بڕوایەی وێڕای ئەوەی هەولێر تەنیا چەند سەد کیلۆمەترێک لە ئاڵۆزییەکانی بەغدا دوورە، بەڵام هەست بکەی هەزاران میل لێت دوور بێت، ئەوە جگە لە چەند رووداویك لەوانە تیرۆرکردنی جێگری کۆنسوڵی تورکیا لە یەکێک لە رێستۆرانتەکانی، بەربەستە کۆنکرێتییە بەرزەکان لە دەورووبەری هۆتێلەکان، ئەو مووشەکانەیشی کەوتنەخوارەوە و ئێرانییەکان رەوانەی بنکە سەربازییەکەیان کرد بۆ هەراسانکردنی ئەمریکا.\nلەرێگەدا بۆ هاوینەهەواری پیرمام، ئەو شوێنەی مەسعود بارزانی تێیدا نیشتەجێیە، ئەو سەرکردەی کورد و سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستانە، لەوێ بە ناو چیاکاندا تێدەپەڕیت تا دەگەیتە سەری بڵند، وشەکە ئاماژەیەکە بۆ ئەو شوێنەی رابەری کورد تێیدا نیشتەجێیە.\nپێش گەیشتنمان، رۆژنامەنووسان باسیان لەوە دەکرد کە دروست لە کاتی دیاریکراودا دەگات، هەر بەوشێوەیەش دەرچوو . لە کاژێر 10ی بەیانی بەبێ دواکەوتن تەنانەت بۆ چەند چرکەیەکیش، چاوم بە پێشمەرگەی جەنگاوەر کەوت، ئەو جەنگاوەرەی کە لە بەردەم دەرگای نووسینگەکەی پێشوازیی لێکردین، بەمەبەستی یەکەمین گفتوگۆی قۆناخی دوای وازهێنانی لە دەسەڵات لە کوردستان.\nدەستبەجێ پرسیارم لێکرد، ئێستا چی دەکەیت لەدوای کۆتاییهاتنی وادەی سەرۆکایەتی و رەتکردنەوەی درێژکردنەوەی؟ خشتەی کاری رۆژانەتان چییە ؟ مەسعود بارزانی چی دەکات؟\nمەسعود بارزانی چی دەکات؟ زەردەخەنەی کرد و وەڵامیدایەوە: پێشمەرگە بووم ئێستاش پێشمەرگەم و هەرواش دەمێنمەوە.\nخەونی سەربەخۆیی بۆ سەرۆک مەسعود لەو کاتەوە سەری هەڵداوە ئەو لەناوەڕاستی دەوڵەتێكدا گەورە بوو، کە لەسەر خاکی ئێران زیاتر لە 11 مانگی نەخایاند، ئەویش کۆماری کوردستانە، ئەو دەڵێت: "بەڵێ ئەوە راستە، کتێبێک هەیە، وڵیەم ئیگڵتۆن، دیپلۆماتکاری ئەمریکی، بەناونیشانی کۆماری مهاباد نووسیویەتی، لە راستیدا وا نەبوو، بەڵکو کۆماری کوردستان بوو، بەڵام وەزارەتی دەرەوەی وڵاتەکەی سەپاندی بەسەریدا ناوەکەی بۆ کۆماری مەهاباد بگۆڕێت، سەربەخۆیی هاوشێوەی هەر دەوڵەتێكی دیکە، مافێكی سرووشتییە بۆ نەتەوەی کورد، من هەندێجار بەلامەوە سەیرە ئەو مافە بۆ کورد نکۆڵی لێدەکرێت، لەکاتێکدا ئەوە مافێكی سرووشتییە و هەموو کوردێك ئومێدوارە ئەو رۆژە ببینێت".\nڕیفراندۆم و سەربەخۆیی و بێهیوایی لە واشنتن\nدەنگدان لەسەر ڕیفراندۆم کۆتایی هات، زۆربەی کورد پشتگیرییان کرد. بارزانی ئەوە بە سەرکەوتنێكی زۆر گەورە دادەنێت و دەڵێت: " ڕیفراندۆم کرا و 93%ی گەلی کورد بە بەڵێ دەنگیان دا، ئەوەش سەرکەوتنێکی گەورەبوو، ئەوە راستییە و بۆ من جێی سەرسووڕمانبوو، من چاوەڕێی ئەوەم نەدەکرد لە ڕیفراندۆم، چاوەڕوانی ئەوە نەبووم رێژەیەکی هێندە گەورەی کورد دەنگ بە بەڵێ بدات، بەردی بناخەی دانرا و هەلومەرج قۆناخی داهاتوو دیاریی دەکات چی دەبێت،، یان ئەم نەوەیە یان نەوەکانی داهاتوو، بەڵام ڕیفراندۆم دووبارە ناکەینەوە".\nسەبارەت بە سەربەخۆیی پرسیارم لێکرد، دەڵێت: "ئامانج لە ڕیفراندۆم راستەوخۆ راگەیاندنی سەربەخۆیی نەبوو، بەڵکو ئامانج ئەوە بوو دەرفەتێك بدرێتە گەلی کوردستان تەنانەت بۆ یەکجاریش بێت لە مێژوو، گوزارشت لە بیروبۆچوونی خۆی بکات، چونکە نییەتی ژمارەیەکی زۆری گەلی کورد و هەڵوێستی زۆرینەی زۆری دەخستەژێر پرسیارەوە. بێگومان ڕیفراندۆم هەنگاوی بنچینەیی و بەردی بناغەیە بۆ سەربەخۆیی".\nلە گفتوگۆکەدا بارزانی بە روونی وەڵامی ئەوەشی دایە، ئەمریکا نەتەوەی کوردی بەشێوەیەکی باوەڕپێنەکراو بێ هیوا کرد، ئەو کاتەی پێش ڕیفراندۆم گوتی هەڵوێستی بێلایەن هەڵدەبژێرم، بەڵام دواتر کاتێك ڕیفراندۆم نزیککەوتەوە و بوو بە راستی، بەئاشکرایی لایەنگری دەسەڵاتی فیدراڵی لە بەغدا کرد.\nبارزانی وردتر لەسەر ئەو پرسە قسە دەکات و، دەڵێت : "بەو پەڕی ئەمانەت و راستگۆییەوە وەڵامت دەدەمەوە، ئەمریکییەکان قەت بەڵێنیان پێنەداوین پشتگیری لە سەربەخۆیی کوردستان بکەن، سەرەتاش بابەتی ڕیفراندۆممان خستەڕوو لە دژی نەوەستان و گوتیان ئێمە هەڵوێستی بێلایەن دەگرینەبەر، بەڵام کاتێك کە ڕیفراندۆم کرا، ئەوان لایەنگری دەوڵەتی عێراقیان کرد لە بەغدا و بە پێچەوانەی پێشبینییەکانمان، هەڵوێستی ئەوان بێلایەن نەبوو. قەت چاوەڕێی ئەو هەڵوێستەمان لە ئەمریکا نەدەکرد. بەڵێنەکەیان نەبردەسەر لەوەی بێلایەن بن، ئەوە سەرباری ئەوەی ئێمە ریفرادۆممان بۆیان شیکردەوە و پێمان گوتن، ڕیفراندۆم بریتی نییە لە دەستبەجێ راگەیاندنی سەربەخۆیی، ئێمە لەڕێگەیەوە دەچینە نێو دانوستاندنەکان لەگەڵ بەغدا بە چاودێریی ئێوە و نەتەوەیەکگرتووەکانیش، کاتی پێویستی پێدەدەین، بەڵام لەڕاستیدا بەغدا و ئەوانی دیکە دەرفەتەکەیان قۆستەوە و ویستیان بانگەوازی نەفیر عام رابگەیەنن، بەڵام سوپاس بۆ خودا شکستیان هێنا".\nسەبارەت بە هەڵوێستی وڵاتانی کەنداو لە ئاست ڕیفراندۆم بارزانی دەڵێت: "من لە هەڵوێستی وڵاتانی عەرەب بە گشتی و وڵاتانی کەنداو بەتایبەتی سوپاسگوزارم، هەڵوێستی ئەوان زۆر لە هەڵوێستی ئەو وڵاتانەی پیشبینیمان دەکرد ئەرێنی و بێلایەن بن، شەریفانەتربوو. هەڵوێستی وڵاتانی کەنداو، مرۆیی، لۆژیک و هاوسەنگ بوو".\nئامۆژگاریمان بۆ بەغدا\nلەناو ئاڵۆزیی شارە عێراقییەکاندا، بە پێچەوانەوە ئارامی لە شاری هەولێر چەسپاوە، کورد بە پرۆژە بەردەوامەکانیان شانازی دەکەن، بە ئازارەوە باس لە هەردوو هێرشی داعش و حەشدی شەعبی دەکەن، یەکەمیان لە 2014دا بوو و دووەمیشیان لە 2017 دا بوو، کاتێک گرووپەکانی حەشدی شەعبی لەشکرکێشییان بۆ سەر کەرکووک کرد.\nپرسیاری هۆکاری بوونی ئارامی و ئاسایشم لە هەرێمی کوردستان لە بارزانی کرد، ئەو گوتی: "ئێمە پێشنیارمان بۆ بەغدا کرد نموونەی هەرێم لە بەردەستیدا دابنێین، تا لە شوێنەکانی دیکەی عێراق سوودی لێ ببینن. گرنگترین بابەتی کردمان و هۆکاری یاریدەدەری دەستەبەرکردنی ئەو هەموو دەستەکەوتانە بوو، ئاشتبوونەوەی ناوخۆیی کوردستان بوو. ئەگەر ئەوە لە ناوچەکانی دیکەی عێراق جێبەجێ بکرابایە، هەموو عێراق وەک کوردستانی لێدەهات، بەڵام بەغدا رەتیکردەوە گوێمان بۆ بگرێت. گەورەترین تەحەدای رووبەڕووی هەرێم بووەتەوە، پێش ڕیفراندۆم و دواتریش و تاوەکو ئەمڕۆش، تیرۆرە، تەحەدای دیکەش هەیە وەک پشێویی ناوچەی عەرەب و رۆژهەڵاتی نێوەڕاست و ناهاوسەنگیی هێزەکان و دەستتێوەردانی بەردەوام و رەوشی ئابووری، هەموو ئەوانە تەحەدای گەورەن، بەڵام رێگەمان لێناگرن".\nلە ئەزموونی هەرێمەکەیەوە دەیەوێت بەغدا سوودی لێوەربگرێت، لەبارەی تیرۆرەوە پرسیارم لێکرد، بەڵام بارزانی بە متمانە و هێورییەوە قسەی دەکرد و، گوتی: "سوپاس بۆ خودا، گەلی کوردستان بەشێوەکی فراوان لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگە هاریکاریی کردووە و تیرۆر تەنانەت لە دامەزراندنی یەک بنکە یان شانەیەکی تیرۆریستی لە هەر‌ێمی کوردستاندا شکستی هێنا. هەموو هەوڵەکان لەو بارەیەوە بریتی بوون لە دزەکردن و لە ساڵی 2014وە و لەدوای هاتنەناوەوەی داعش بۆ ناو عێراق، شەڕێكی ئاشکرا و راگەیێنراو بوو لە بەرەیەکی شەڕدا کە درێژییەکەی هەزار و 50 کیلۆمەتر بوو".\nجارێكی دیکە پرسیارم لێ کرد، بۆچی داعش و حەشدی شەعبی لە دزەکردن بۆ نێو پێکهاتەی کۆمەڵایەتیی کورد شکستیان هێنا؟ بارزانی گوتی، "بەرخودانی قارەمانانەی هێزەکانی پێشمەرگە هۆکارەکەی بوو، رێگرییان لە داعش و حەشد کرد لە روودانی ئەو بابەتە، ئێمە بۆمان سەلمێنرا ئەگەر تۆ خاوەن هێز نەبیت، هیچ کەس بەرگریت لێناکات، بەڵکو دەبێت خۆت بەرگری لە خۆت بکەیت،ئەگەر پێشمەرگە نەبووایە، ئێستا رەوشەکە جۆرێکی دیکە بوو".\nهەرێم و شەڕی دژی داعش و مەتەڵی هێرشەکە\nرێکخراوی تیرۆریستیی داعش، بە یەکێک لەو پرسیارانە ئەستەمانه دەمێنێتەوە که گرانه تێیبگەین، هێرشکردنی بۆ سەر هەندێک ناوچە و نەکردنی بۆ سەر هەندێک ناوچەی دیکە، هەستێكی گشتی و خێرات پێدەبەخشێت چەندین وڵات دەیجووڵێننەوە و سوودی لێدەبینن.\nلەبەر ئەوەی هێزەکانی پێشمەرگە لە هەرێمی کوردستان سەدان کەس لە ئەندامانی ئەو رێکخراوەیان بە دیل گرت و کوشت. لەسەر ئەو بنەمایە من پرسیارم لە بارزانی کرد، ئایا ئەوان لە هۆکاری سەرهەڵدانی داعش تێگەیشتوون؟ ئەو گوتی: "لە هەندێک ناوچە تەرمەکان بەجێدەمان، بە رووخساری ئەو مردووانەدا دیار بوو ئەوان لە چەند شوێنێکی جیاوازی جیهاندا هاتبن، لەوپەڕی رۆژهەڵاتەوە تا ئەوپەڕی رۆژئاوا، لە باکوورەوە تا ئەوپەڕی باشوور. ئەوە نهێنییەکە ئێمە بەدوایدا دەگەڕێین، بێگومان وڵاتان هەن هاوکاریی داعشیان کردووە، بەڵام بەڵگەی پشتڕاستکراومان لەسەر ناسنامەی ئەو وڵاتانە نییە، زیاتر لە وڵاتێک ئاسانکاری و هاوکاریی داعش دەکات و کۆنترۆڵیشی دەکات و ئاراستەکردنی بە ئاراستەی هەرێمی کوردستان بە هەڕەمەکی نەبوو، بەڵکو بەرنامە بۆداڕێژراو بوو، بە فەرمان و ئاراستەکردنیش بوو".\nبەر لەوەی گفتوگۆکەی لەبارەی شەڕی دژی داعشەوە تەواو بکات، کەمێک قسەکانمان بۆ جیاوازیی نێوان هەولێر و سلێمانی گواستەوە، بارزانی ئەو جیاوازییە بە رەوشێكی تەندروست و حاڵەتێكی دیموکراسی دەبینێت و، دانیش بەوەدا دەنێت جیاوازی هەیە، بەڵام یەک روانین لەبارەی بابەتە ستراتیجییەکانەوە هەیە، یەک پەرلەمان و یەک حکوومەتیش هەیە، بارزانی درێژە بە قسەکانی دەدات: " دابەشبوون هەیە، بەڵام نەک لەسەر بابەتە ستراتیژییەکان. لەوانەیە لەسەر هەژموون و رکابەریی حیزبی و هەندێک بابەتی دیکەی سروشتی بێت".\nمن پرسیارم لێکرد، ئایا ئەوە کاریگەریی لەسەر نەهێشتنی گەندەڵی دەبێت؟ مەسعود بارزانی، رابەری کورد دەڵێت: "بەدڵنیاییەوە گەندەڵی لە هەرێمدا هاوشێوەی وڵاتانی دیکە بڵاوبووەتەوە، بەڵام بەم دواییانە یاسای چاکسازیی دارایی و ئابووری لە پەرلەمانی هەرێمی کوردستاندا دەرچوو، ئەوەش نەخشەرێگەیەکە بۆ بنەبڕکردنی گەندەڵی. حکوومەت دەستی بە جێبەجێکردن کردووە و تەنانەت بەر لە دەرکردنی یاساکەش هەنگاوی جیددی لەو بوارەدا نابوو. ئێمە لەبارەی ئەو بابەتەوە زۆر گەشبینین".\nژنانی کورد لە بەرەی جەنگدا\nلە ماوەی ساڵانی رابردوودا، لە 2014وە تا ئێستا بە دیاریکراویش لە ساڵی 2017دا، کاتێک شەڕی دژی داعش و حەشدی شەعبی تووندبوو لەو کاتەی هەوڵی ئەوەیاندا بچنە نێو هەرێم، پرسێکی نوێ لەبارەی جیهانی عەرەبییەوە سەری هەڵدا، ئەویش بەدەرکەوتنی هێزی ژنان بوو بە هەڵگرتنی چەک لە جەنگدا بۆ پارێزگاریکردن لە خاک، لەبارەی رۆڵی ژنان، سەرۆک مەسعود بارزانی بەو شێوەیە وەسفی ژنان دەکات و، دەڵێت: "رۆڵی راستەقینەی ئەوان لە بزووتنەوەی رزگاریخوازیی کورددا رۆڵێکی شەرەفمەندانە بووە، نەک تەنیا ئێستا، بەڵکو بە درێژایی مێژوو و بە دیاریکراویش لە شۆڕشی ئەیلوولدا، کە گەورەترین و درێژترین شۆڕش بوو بە سەرۆکایەتیی مستەفا بارزانی، چەخماخەی شۆڕشەکە لە 11ی ئەیلوولی 1961دا سەری هەڵدا، سەرتاسەری هەرێمی گرتەوە. لەو شۆڕشەدا سەرجەم پێکهاتە نەتەوەیی و ئایینییەکان بەشداربوون. ژنی کوردیش لەو کاتەدا رۆڵی دایک و باوک و مامۆستای بۆ منداڵەکانی دەبینی، تەنانەت کاری جووتیارییشیان دەکرد. منداڵەکانی پەروەردە دەکرد و فێری دەکردن و سەرپەرشتیشی دەکردن، هەم وەکو دایکێک و هەم وەکو باوکێک. لە هەمان کاتیشدا بەشێک لە پێداویستییە خۆراکییەکانی بۆ بەرەکانی شەڕ ئامادەدەکرد. ئەگەر رۆڵی ژنان نەبووایە، زۆر پیاو نەیاندەتوانی بەردەوامی بە خەباتکاری و جەنگ بدەن، بۆیە ژنی کورد رۆڵێکی شەرەفمەندانەی لە شەڕی دژی داعشدا بینی و سەرکەوتن".\nکەمێک قسەکانیم پێ بڕی و گوتم، ژن لە کوێ ئەو هێزەی وەرگرتووە؟ ئەویش لە وەڵامدا گوتی، "ئەوان هەستیان بەوە کردووە ئەو پرسە لەبارەی ئێمەوە شەڕی مان و نەمانە، ئەگەر هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگەش بە تایبەتیش پێشمەرگە بەشداریی ئەو بەرگرییە قارەمانانەیان نەکردایە،ئەگەر داعش بیتوانیبا کۆنترۆڵی ناوچەکە بکات، ئەوا دەکەوتینە بەرامبەر مەترسییەکی جیددی لەناوبردنمان ".\nپەیوەندییەکان لەگەڵ بەغدا لە دوای ساڵی 2003وە\nلە گفتوگۆیەکدا، لەگەڵ غەسان شربل، سەرنووسەری رۆژنامەی شەرقولئەوسەت، بارزانی بە شێوەیەکی راشکاوانە دەڵێت، نووری مالیکی، سەرۆکوەزیرانی پێشووتری عێراق، هێندەی سەدام حوسێن و بگرە زیاتریش لە تاوانی ئەنفالی لەلایەن سەدام حوسێنەوە کرا، بەرامبەر بە منداڵ و ژنانی کوردستان کردی. ئەوەش کاتێک بوودجە و مووچە و قووتی خەڵکی هەرێمی کورستانی بڕی. بەڵام ئەمجارە، بارزانی بەبێ ئەوەی ناوی کەسێک بهێنێت، چەند جارێک سەرسووڕمانی خۆی لەو مامەڵەیەی حکوومەتی بەغدا بەرامبەر بە هەرێم دەربڕی و، گوتی: "ئێمە بە شێوەیەکی چالاک رۆڵمان بینی لە پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییەی لەدوای رووخانی رژێمی سەدام حوسێنەوە دروست بوو، چووینە بەغدا و بەشداربووین لە نووسینەوەی دەستوور و دووبارە پێکهێنانەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت، بەڵام بە داخەوە پابەندی دەستوور نەبوون و پەیوەندییەکانیش سستبوون. ئێستا دەتوانم بڵێم لە ماوەی رابردوو زۆر باشترە، بەڵام وەک ئەوە نییە ئێمە دەمانەوێت، لەگەڵ ئەوەشدا کاردەکەین بۆ ئەوەی ئەمەش تێپەڕێنین".\nجارێکی دیکە پرسیاری ئەوەم لێکردەوە کە کێ بەرپرسە لە لەنێوچوونی خەونی دەوڵەتی عێراقی نوێ لەدوای سەدام؟ گوتی: "سەختە کەسێک یان لایەنێکی دیارکراو دەستنیشان بکەیت. هەموو کەسێک بەپێی پێگە و بەرپرسیارێتییەکەی بەرپرسیارێتیی لەسەرشانە، بەڵام بەگشتی تێبینیی ئەوەمان کردووە ئاراستەیەک نییە بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی دامەزراوەیی، بارودۆخەکە لەبەریەک هەڵوەشاوە و هەمووشیان لێی بەرپرسن".\nئەی لەبارەی کەرکووک چی؟\nلەبارەی کەرکووک پرسیارم لە مەسعود بارزانی کرد، ئەو شارەی لەلایەن سەدام حوسێنەوە خەڵکەکەی بە زۆر کۆچیان پێکرا و خەڵکی پارێزگاکانی دیکە و گوندەکان لە شوێنەکانیان نیشتەجێکران، بەوەش رێژەی دانیشتووانی کورد لەو پارێزگایە کە لە سەرووی 76% بوو، بۆ 40% دابەزی. پاشان حەشدی شەعبی بە سەرکردایەتیی ئێران هێرشیان کردە سەر ئەو شارە و ئێستاش بەشێکی لەژێر کۆنترۆڵی ئەواندایە.\nلەسەر ئەو شارە، کە ساڵانێکی دوور و درێژە لەبەرامبەر هیچ هێرشێکی دڕندانەدا خۆی بەدەستەوە نەداوە، بارزانی دەڵێت: " هەمیشە پێمانوابووە کەرکووک پێویستە نموونەیەک بێت بۆ پێکەوەژیانی نەتەوەیی و ئایینی و مەزهەبی. ئێستاش هەمان بۆچوونمان هەیە. بێگومان رێککەوتنێک هەیە لەسەر چارەسەرکردنی پرسی کەرکووک و تەواوی ناوچەکانی دیکەی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، ئەوەی بە ناوچەی کێشەلەسەر ناودەبرێت. لە نێویاندا کەرکووک، خانەقین، شنگال و ناوچەکانی دیکە. ماددەی 140ـی دەستوور، باس لە ئاساییکردنەوە، سەرژمێری و راپرسی لەخۆی دەکات، دانیشتووانی ئەو ناوچانە بڕیار لە چارەنووسی خۆیان دەدەن لەبارەی مانەوەیان لەگەڵ حکوومەتی فیدراڵی یان هەرێم. ئێمەش پابەندی رای دانیشتووانی ئەو ناوچانە دەبین. ئێستاش ئەمە بە چارەسەری نموونەیی دەبینین. لەبارەی کەرکووکەوه ئێستا شارەکە لەژێر داگیرکاریی سەربازیدایە و حەشدی شەعبی تێیدا حوکم دەکات،کورد لەو شارە سەرکوت دەکرێت، بێگومان ئەمەش ناکرێت بەردەوام بێت و جێگەی قبووڵکردن نییە و دەبێت کۆتایی پێبهێنرێت".\nهاوکات، بارزانی لایەنێکی ناوخۆیی لەنێو کورد بە خیانەتکردن لە رۆڵە و نەتەوەکەی تۆمەتبار دەکات و، بە هۆکاریان دەزانێت بۆ هاتنی "حەشدی شەعبی" بۆ نێو کەرکووک و بە "زەلیلی حەشد" وەسفیان دەکات.\nلە قسەکانیدا بێزارییەکی زۆر بە رابەر مەسعود بارزانییەوە دیاربوو لەسەر هەڵوێستی ئەمریکا و، سەرسووڕمانی خۆیشی لەبەرامبەر بێدەنگیی واشنتۆن پیشاندا. ئەو چەک و تانکە ئەبرامزانەی بە سوپای عێراقیان داوە بۆ ئەوەی شەڕی داعشی پێبکەن، یەکێک بوون لەو چەکانەی هێرشی پێکرا بۆ سەر کورد لە کەرکووک، ئەو دەڵێ: "بە روونی دەیڵێم حەشد چەکی ئەمریکی و تانکی ئەبرامزی بەکارهێنا. ئێرانیش رۆڵی هەبوو لە سەرکردایەتیکردنی ئەو هێرشە بۆ سەر کەرکووک".\nلە کەرکووکەوە بۆ یاسای نوێی هەڵبژاردنەکانی عێراق رێگە بە خۆکاندیدکردنی کەسەکان دەدات لەسەر بنەمای بازنەی شارۆچکەکان، بارزانی وایدەبینێت یاسا کۆنەکە زۆر باشترە و بە دووریشی نازانێت بایکۆتی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو بکەن و پێشیوایە ئەمە شتێکە رەنگە رووبدات.\nدەچینەوە بەغدا و پرسیار لەبارەی رووداوەکانی ئێستا لە رێبەری کورد دەکەم، چارەسەری ئەو دۆخەی ئێستا هەیە چۆن دەبینێت؟ لە وەڵامدا رایگەیاند: "کاری هەرە لە پێشینەی هەر حکوومەتێک ئەوەیە ئاسایش و خزمەتگوزاری بۆ هاووڵاتییەکانی دەستەبەر بکات، ئەو ناوچانەی عێراق ئێستا خەڵکەکەی راپەڕیون، ماوەیەکی دوور و درێژە ئەو مەرجانەی بۆ دەستبەر نەکراوە. هەر هاووڵاتییەک لە ماڵەکەی دەربچێت، رەنگە نەگەڕێتەوە، دەڕفێنرێت و دەکوژرێت و کەسیش نازانێت تەرمەکەی لەکوێ فڕێدەدرێت، بێگومان ئەو حاڵەتەش نابێت بەردەوام بێت، خۆپێشاندان مافێکە بۆ داواکردنی مافەکانیان، بۆ نان و خزمەتگوزاری، ئێمە پشتیوانی لە داواکانیان دەکەین لەگەڵ ئەوەشدا تێبینییەکمان هەیە، ئەویش ناکرێت رێگە بدرێت کەسانی هەلپەرست و ئەوانەی بەرپرسن لە گەندەڵی سواری شەپۆڵی ناڕەزایەتی خەڵك بن".\nبە رێزەوە قسەکانیم پێبڕی و پرسیارم لێکرد، پێتانوایە کەسانێک هەبن لە هەلپەرستەکان سواری شەپۆلەکە بووبن؟ لە وەڵامدا گوتی، "پێموایە خەڵکی راپەڕیو زۆر هۆشیارن و رێگە بەوە نادەن، بەڵام هەندێکیش هەیە سواری شەپۆلەکە بوونە".\nبارزانی بەتێبینییەوە دەڵێت: محەممەد تۆفیق عەلاوی، سەرۆكوەزیرانی نوێی عێراق، كەسێكی بەڕێزە و لە خانەوادەیەكی بەڕێز و ناسراوی بەغدان. بەڵام ئەركەكەی زۆر بەسەخت ناو دەبات و دەڵێت: نە ئەو نە كەسێكی دیكە، وه‌ک ده‌ڵێ، ناتوانن، لەگه‌ڵ بوونی ئه‌و تاقمه چه‌کدارانه‌ی له‌ده‌ره‌وه‌ی یاسان بێ پره‌نسیپن و پابه‌ندی فه‌رمانی ده‌وڵه‌ت نین سەركەوتووبن. پاشان لێمپرسی، ئایا ئێوە لەگەڵیدان یان لە دژین؟ گوتی، "پرسەكە لەسەر رۆڵ و ئەدا و تێگەیشتنی ئەو لەبەرامبەر رەوشی هەرێم دەوەستێت، ناتوانین ئێستا ئەوە بزانین. ئێمە رێزی دەگرین، شاندێكیشمان لە بەغدایە و لەسەر پرسی پێكهێنانی حكوومەتی نوێ گفتوگۆی لەگەڵ دەكەن، ئەوە لەسەر هەڵوێستی ئەو دەوەستێت".\nدرۆی حەسەن نەسروڵڵا و بۆچوونی بارزانی لە دەرکردنی هێزە ئەمریکییەکان\nلە گفتوگۆیەکی تەلەفزیۆنیدا، حەسەن نەسروڵڵا، ئەمینداری گشتیی حیزبوڵڵای لوبنانی، گوتی، "بارزانی لەگەڵ قاسم سولەیمانی کۆبووەوە لە کاتێکدا دەلەرزی و شڵەژاو بوو و داوای هاوکاریکرد لە شەڕی دژی داعشدا". پرسیارمان لە بارزانی کرد و ئەویش وەڵامی داینەوە: "ئەوەی نەسروڵلا باسی کرد، چیرۆکێكی دروستکراوە و نەسروڵڵا لە گوتارەکەیدا ئەدا و نواندنێكی شکستخواردووی کرد".\nلەدوای ئەو گوتەیە، لەبارەی دەنگدانی ئەم دواییەی تایبەت بە دەرکردنی هێزە ئەمریکییەکان لە عێراق، لەدوای کوژرانی قاسم سولەیمانی پرسیارم لێکرد، بارزانی گوتی: " ئەمریکا وڵاتێكی گەورە و مەزنە و هەندێک بابەت هەن بەبێ ئەو ناکرێن، جا کێی ڕازییه باڕازیبێ وکێش ناڕازییه با ناڕازیبێ، لە ساڵی 2011دا من دژی دەرکردنی هێزەکانی ئەمریکا بووم لە عێراق و پێشبینییم کرد تیرۆر کۆنترۆڵی بەشێکی زۆری وڵات دەکات، بووە راستی. ئەگەر هێزەکانی ئەمریکا ئەوکات بمابوونایەوە، داعش نەیدەتوانی ئەو هەموو سەرکەوتنانە بەسەر سوپای عێراقدا تۆماربکات، هەڕەشە لە ناوجەرگەی هەرێمی کوردستان بکات. ئێستاش لەدوای ئەو ململانێیەی نێوان ئەمریکا و ئێران داوای چوونە دەرەوەی هێزە ئەمریکییەکان دەکات، ئەو داواکارییانە لەسەر بنەمای سۆز و موزایەدە دەکر‌ێن. بوونی هێزەکانی هاوپەیمانان و بە فەرماندەیی ئەمریکا پێویستە بۆ ئاسایشی عێراق و ئایندەی عێراق . ئەگەر هێزەکانی ئەمریکاش بچنە دەرەوە، هەموو هێزەکانی هاوپەیمانان دەچنە دەرەوە و هیچ وڵاتێکیش نامێنێت و لەدوای شەش مانگ داعش بەشێوەیەکی بەهێزتر لە جاران دەگەڕێتەوە. بۆیە نابێت بەبێ بەرپرسیارانە بڕوانینە چارەنووسی گەل و وڵات بە مەبەستی موزایەدەکردن. بۆیە ئێمە دژ ی دەنگدانەکە وەستاین. دەنگمان نەدا. بوونی هێزە ئەمریکییەکان لەم کاتەدا پێویستە".\nوێڕای باوەڕی بارزانی بە پێویستیی مانەوەی هێزە ئەمریکییەکان، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەو بە راشکاوانە سەرسوڕمانی خۆی نەشاردەوە لە هەڵسوکەوتی دژیەکی واشنتۆن لە باکووری رۆژهەڵاتی سووریا و، گوتی: "هیوادارام لەوە تێبگەم ئەمریکا لە سووریا چیی لە کورد دەوێت. ئەگەر پابەندبوونێک بە بەرگریکردن لێیان هەبێت، ئەوە باشە، بەڵام ئەوەی کە بینیمان شتێكی هەڵگەڕاوە بوو و گومانیش لەبارەیەوە هەبوو. تاڕادەیەکی زۆریش کوردی سووریای متمانەی بە ئەمریکا نه‌ما. ئێستا ئەوان سەرلەنوێ هەوڵی بنیاتننانەوەی متمانە دەدەن و ئەوەش کاتی دەوێت".\nبۆچی ئێران کۆنترۆڵی عێراق دەکات، رابەری کورد بە وردی وەڵام دەداتەوە و، دەڵێت: "لەدوای رووخانی رژێمی سەدام لە 2003، دەرفەتێكی زیڕین بۆ عێراق هەبوو تێیدا عێراقییەکان دەوڵەتی دامەزراوەیی بنیاتبنێن لەسەر بنەمای یەکگرتنی ئازادانە و فیدراڵییەت و، هەموومان بۆ ئەو مەبەستە کارمان کرد. بەڵام هەڵە گەورەکە لەوەدا بوو ئەمریکییەکان رۆڵی خۆیان لە رزگارکەرەوە بۆ داگیرکار گۆڕی، ئەوەش پێچەوانەی ئەوە بوو کە لە کۆنگرەی لەندەن لە مانگی کانوونی یەکەمی 2002دا لەسەری رێککەوتبووین".\nلەدوای چوونەدەرەوەی ئەمریکییەکان لە 2011، بۆشاییەکی گەورەیان جێهێشت ئێران پڕی کردەوە و، بە حوکمی مەزهەب و پێکەوەگرێدانی مێژوویی، ئێران هەژموونێکی گەورەی لە عێراق دروستکرد. دەکرێت عێراق پەیوەندیی سروشتیی لەگەڵ ئێران و دراوسێکانی دیکەشی هەبێت، بەڵام دەبێت عێراقییەکان باڵادەستیی هەر دەوڵەتێك رەتبکەنەوە".\nهەروەها پرسیارم لێکرد، ئایا هۆکاری باڵادەستیی ئێران بوونی میلیشیا لایەنگرەکانیەتی، بارزانی گوتی: "لەدوای هاتنە ناوەوەی داعش بەو هێزە و هەڕەشەکردنی لە نزیکەی هەموو عێراق و لە ئەنجامی فەتوای مەرجەعییەتەوە، ژمارەیەک لە گەنجانی شیعە و ئەوانەی دیکە، ناوی خۆیان بە خۆبەخشانە لەنێو حەشدی شەعبی تۆمارکرد و، بەشێکی زۆریان کوژران و بەرخۆدانیان کرد و قارەمانێتییان لە بەرخۆدان پیشاندا. لەدوای شکستی داعش و لاوازبوونی، هێزێكی یەکگرتوو و رێکخراو و گرێدراو بە فەرماندارێتییەکی دیاریکراو نەبوو. هەندێک ئەو دەرفەتەیان قۆستەوە و کۆمەڵانی چەکداریان دروستکرد. هەندێک لە هێزەکان لەنێو حەشددا هەن کە رێزیان لێدەگرین، چونکە لە شەڕیاندا دژ بە داعش قوربانییان داوە و شەهیدیان پێشکەش کردووە. بەڵام بەشێک لەوانەی لەژێر چەتری حەشد کار دەکەن، باندیان پێکهێناوە و کۆنترۆڵی سامانی وڵات دەکەن، هاووڵاتییان هەراسان دەکەن و رێگری لە هەر جۆرە بنیادنان و پەرەپێدانێك دەکەن، ئەوەش نەهامەتییە".\nلەبارەی ئەوەی "چ زمانێکی ئێرانیش زیاتر بە جیدی وەردەگرێت، زمانی شاندەکان یان زمانی هەڕەشەکانی تاران لەسەر شاشەی تەلەفزیۆنەکاندا؟" پرسیارم لە بارزانی کرد و من پێم گوت، لە چاوپێکەوتنێکی پێشوودا لەگەڵ شەرقولئەوسەتدا ئێوە گوتتان: "بەرپرسە ئێرانییەکان بەر لە ڕیفراندۆم لەگەڵتان کۆبوونەوە و زمانی ئەوان لەگەڵتاندا زۆر بەڕێزەوە بووە، لەهەمان کاتدا لێدوانەکانی ئەوان هۆشداری و هەڕەشەشیان لەخۆگرتبوو". کام لەو دوو زمانانەتان بە جیدی وەرگرت؟ رابەری کورد وەڵامی دایەوە: "ڕیفراندۆم مافێكی سروشتییە و کاتێك کە دەوڵەتی عێراق دامەزرا لە دوای جەنگی جیهانیی یەکەم، عێراق لەسەر بنەمای هاوبەشی لەنێوان عەرەب و کورد دامەزرا. کاتێک کە ڕیفراندۆم لەسەر لەدایکبوونی موسڵ کرا، کورد دەنگی بۆ پێکەوەبوون لەگەڵ عێراق دا نەک تورکیا. ئەوەش لەسەر بنەمای پێکهێنانی حکوومەتێكی عێراقی بە هاوبەشی لەنێوان کورد و عەرەب. بەڵام ئێمە تەنانەت هاووڵاتیبوونیشمان دەستنەکەوت چ جای هاوبەشی. لەدوای رووخانی رژێمی سەدام حسێن لە 2003، ئێمە چووینە بەغدا تا سوود لە دەرفەتە نوێیەکە وەربگرین و، عێراقێکی نوێ بنیاتبنێین، تێیدا هەموو هاووڵاتییان مافەکانیان وەربگرن و ئەرکەکانیان لەسەر بەنەمای یەکگرتوویی ئازادانە جێبەجێ بکەن و، پەرلەمانی کوردستانیش بڕیاری دا بەوەی کە دەبێت لەسەر ئەو بنەمایە عێراقی نوێ بنیاتبنێت. سەرجەم ئەو هەوڵانە شکستیان هێنا و بەو باوەڕە گەیشتین کە هاوبەشیمان لەگەڵ عێراق، رەتکراوەتەوە. بەدڵنیاییەوە پاشکۆبوونیش لای ئێمە رەتکراوەتەوە. بۆیە گوتمان ڕیفراندۆمێک دەکەین تا هەمووان بزانن گەلی کورد چی دەوێت و پاشان دەچینە نێو دانووستانەکانەوە لەگەڵتان و کاتی پێویستی پێدەدەین و بابەتەکان بەجێدەهێڵین کاتی پێویستی خۆیان وەربگرن. بەڵام تا ئەو دەمەی ئێوە هاوبەشی رەتدەکەنەوە، هیچ چارەسەرێكی دیکەمان نییە. دەبێت برای یەکدی بین، بەڵام هەریەک لە ئێمە ماڵی تایبەت بە خۆیی هەبێت و بەغدا بە قووڵایی خۆی دەمێنێتەوە. بەڵام ئەوان دەرفەتەکەیان قۆستەوە، من پێشبینی ئەوەم دەکرد گوشار بکرێت، بەڵام ئەوەی کە چاوەڕێم نەدەکرد گرووپێکی کورد هەڵسێت بەو خیانەتە گەورەیە. بۆیە، ئێمە هەموو هەڕەشەکانمان بە سروشتی دەبینین و ئامادەی رووبەڕووبوونەوەیان بووین. ئێرانییەکان و کەسانی دیکە پەیوەندییان پێوەکردین، بەڵام لە کاتێكی زۆر درەنگدا بوو. هەمووان، تەنانەت ئەمریکییەکانیش سەرەتا ئەوەیان لەبەرچاوگرتبوو کە ئەم بابەتە کارتێكی گوشار بێت، بەڵام بابەتەکە لە گرنگ گنگترە، بەڵکو بۆ ئێمە چارەنووسسازە. ئەمە مافمانە و ئێمە پابەندین پێوەی و ناکرێت دەستبەرداری بین، بەڵام ئەوە بەو واتایە نییە هەر سبەینێ سەربەخۆیی خۆمان رابگەیه‌نین، لەوانەیە لەدوای دوو رۆژ بێت یان لەدوای مانگێک، بەڵام ئێمە دەستبەرداری ئەو مافە نابین".\nدوای رووخانی حکوومەتی سەدام، مەسعود بارزانی رووی کردە سوننەمەزهەبەکان و سەرکردەکانیان و ئاموژگارییکردن بە پێکهێنانی حکوومەتێکی فیدراڵی بۆ خۆیان، بەڵام ئەو شتە رووینەدا. سووننەمەزهەبەکان خۆیان لە پرۆسەی سیاسی دوور خستەوە و بەردەوام بوون لەسەر خەونەکانیان، بەڵام ئەم کارەیان ئەنجامێکی پێچەوانەی لە دژی ئەوان هەبوو. پرسیارم لە مەسعوود بارزانی کرد لەسەر دەنگۆی ئەوەی کە سووننەکان خۆیان ئامادەدەکەن بۆ داواکردنی هەرێمێکی سەربەخۆ، لەنێویشیاندا لە ئەنبار، وەڵامیدایەوە و گوتی: "سووننەکان هەڵەی گەورەیان کرد. خۆیان لە پرۆسەی سیاسیی دوای رژێم کشاندەوە و ئەمەش هەڵەیەکی گەورە بوو. سێ جار بانگهێشتمکردن بۆ هەولێر و هەوڵمدا بۆیان شیبکەمەوە کە بارودۆخەکە گۆڕاوە و جیهان و ناوچەکە و عێراقیش گۆڕاون و، دەبێت دووبارە بیربکەنەوە، بەڵام هێشتا لەژێر کاریگەریی کلتووری کۆندا بوون. دوای دانانی دەستوور، هەموو لایەنێک بە فیدراڵیەت رازیبوون لەسەر بنەمای دابەشکردنی یەکسانیی داهات و دەسەڵات، تەنانەت شیعەکانیش لە سەرەتادا رازیبوون، بەڵام ئەوە سوننەکان بوون رەتیانکردەوە، لەدوای ئەوەش هاوکێشەکە گۆڕا. سوننەکان دوو هەڵەیان کرد، یەکەمیان دوورکەوتنەوە لە پرۆسەی سیاسیی دوای کەوتنی رژێمی سەدام و، هەڵەی لەوەش گەورەتر، رەتکردنەوەی فیدراڵی بوو لە دوای نووسینی دەستوور".\nلێم پرسی، پێتوایە ئێستا کات درەنگ بووە بۆ داواکردنی هەرێمی سەربەخۆ لەلایەن ئەوانەوە؟ لە وەڵامدا گوتی: "بێگومان ئەم بابەتە ئاستەنگی لەبەردەمە".\nزانیاریی دزه‌پێكراو هه‌یه لەبارەی په‌یوه‌ندیی راسته‌وخۆ له‌نێوان توركیا و داعش و، ئاسانكاریكردن به‌هاتووچۆی شه‌ڕكه‌رانیان بۆ ناوچه كوردییه‌كان بۆ چۆڵكردن یان بۆ شه‌ڕكردن له بری توركیا، به‌شێك له رۆژنامه‌كانی وڵاتانی رۆژئاوا له‌نێویاندا "فاینانشاڵ تایمز" هه‌واڵی بازرگانیكردنی نه‌وت له ناوچه‌كانی ژێرده‌ستی داعش و بردنی بۆ توركیایان بڵاوكرده‌وه. پرسیارم کرد، ئایا مه‌سعود بارزانی ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌ی بینیووه، له كاتێكدا ئێوه سه‌ركردایه‌تیی شه‌ڕی دژی رێكخراوی تیرۆریستیتان ده‌كرد؟ ئه‌و گوتی: "له چه‌ند مانگی یه‌كه‌می شه‌ڕكردن له دژی داعش، تێبینیی ئه‌وه‌مان ده‌كرد كه كوژراوه‌كانیان خاوه‌ن ره‌گه‌زنامه‌ی جیاوازن. بێگومان زۆربه‌یان له‌ڕێگه‌ی سنووری توركیاوە به‌ره‌و سووریا و دواتر عێراق ده‌هاتن، یاخود له‌ڕێگه‌ی ده‌ریاوه له وڵاتانی دیكه‌وه دزه‌یان ده‌كرده سووریا. له راستیدا، نازانم تا چ راده‌یه‌ك توركیا توانیوویه‌تی سنووره‌كانی خۆی به‌شێوه‌یه‌كی ته‌واو تۆكمه بكات و رێگری له دزه‌كردنی ئه‌مانه بكات، یان ده‌كرێ گرووپێك هه‌بووبن به‌بێ ئاگاداریی حكوومه‌ت ئاسانكاریی په‌ڕینه‌وه‌یان كردبێت، به‌ڵام ئه‌وان له‌ڕێگه‌ی توركیاوه ده‌هاتن".\nبارزانی له درێژه‌ی وه‌ڵامه‌كه‌یدا گوتی: "ئه‌مڕۆ له باكووری سووریا چه‌كداری حیسابكراو له‌سه‌ر توركیا هه‌ن. سوێند ده‌خۆم زۆربه‌یان سوورین، ئه‌وان به پشتیوانیی سوپای توركیا کورد کۆمەڵ کوژ دەکەن، ئه‌مه‌ش روونه، به‌تایبه‌تیش له عه‌فرین".\nپرسیارم كرد، له‌مباره‌یه‌وه چیتان كردووه؟ ئه‌ویش گوتی: "ره‌خنه‌مان گرت و به‌هۆی مامه‌ڵه‌ی ئه‌م گرووپه چه‌كدارانه‌وە هه‌ڵوێستمان به توركیا گه‌یاند".\nمه‌سعوود بارزانی، زیاتر له جارێك چاوی به سه‌دام حسێن سه‌رۆكی كۆچكردووی عێراقی كه‌وتووه، ئه‌م سه‌ركرده كوردە باسی له گۆڕانكاریی ته‌واوی كه‌سایه‌تیی سه‌دام ده‌كات و، ده‌شڵێت: "جیاوازیی 180 پله بوو، یه‌كه‌م چاوپێكه‌وتنم له‌گه‌ڵی، رۆژی 12ی كانوونی دووه‌می ساڵی 1970 بوو كاتێك سه‌رۆكایه‌تیی شاندی فه‌رمیی حكوومه‌تی ده‌كرد و بۆ بینینی باوكم سه‌ردانی باره‌گای شۆڕشی كوردیی كرد. ئه‌وكات كه‌سێكی ئاسایی و هه‌ڵچوو و به‌خرۆش بوو، به‌ڵام كاتێك له ساڵی 1991 بینیم، به‌شێوه‌یه‌كی سه‌یر به‌ته‌واوه‌تی گۆڕابوو، ئه‌و كات پێیگوتم پێزانینم هه‌یه به هاتنت بۆ به‌غدا له‌م دۆخه‌دا و له‌یادی ناكه‌م و پێویسته رێكبكه‌وین. منیش گوتم رۆڵی تۆم له‌بیره له رێككه‌وتننامه‌ی 11ی ئادار، تۆش ده‌زانی دواتر چی روویدا و چی به‌سه‌ر كه‌سوكار و هۆز و نه‌ته‌وه‌كه‌م هات، به‌هه‌زارانیان كوژران، هاتمه به‌غدا له رێگه‌ی ده‌ریاییه‌ك خوێنەوە. له چاوپێكه‌وتنی دووه‌مدا كه‌سایه‌تییه‌كه‌ی خۆبه‌زلزان و لووتبه‌رز بوو پێچه‌وانه‌ی دیداری یه‌كه‌م له ساڵی 1970".\nپرسیارم لێكرد: "له‌باره‌ی له‌سێداره‌دانی سه‌دامەوە راوێژی پێكرا؟" گوتی: "له دژی له‌سێداره‌دانی نه‌بووین، به‌ڵام دیاریكردنی كاته‌كه له یه‌كه‌م رۆژی جه‌ژنی قورباندا بۆ له‌سێداره‌دانی راوێژمان پێنه‌كرا، تا جێبه‌جێكردنیش و بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كه له راگه‌یاندنه‌كان، ئێمه زانیماریمان نه‌بوو".\nدوایین پرسیارم له‌باره‌ی ئیسرائیل و پلانی تره‌مپ بۆ ئاشتیی بوو كه له میدیاكاندا به "دەستەوارەی سه‌ده" ناوی دەبات، "بارزانی چۆن خوێندنه‌وه‌ی بۆ ده‌كات و په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ ته‌لئه‌بیب دروستده‌كات؟" گوتی: "مادام ئێمه به به‌شێك ماوینه‌ته‌وه له عێراق، ئه‌گه‌ر ئیسرائیل باڵیۆزخانه‌ی له به‌غدا بكاته‌وه، کونسوڵگه‌ریش له هه‌ولێر ده‌كاته‌وه، ئێمه‌ش پێشوازیی لێده‌كه‌ین، به‌ڵام به نه‌بوونی باڵیۆزخانه له به‌غدا، ناكرێت په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئیسرائیل دروستبكه‌ین. پێمانوایه بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵیان كارێكی ئاساییه، چونكه بووه‌ته واقیعێك و كه‌س ناتوانێت هه‌ڵیبداته نێو ده‌ریا، پێموایه ئێستا زۆربه‌ی وڵاته عه‌ره‌بییەکان په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵی هه‌یه و ئه‌مه‌ش كارێكی ئاساییه و باشتره، له‌باره‌ی رێككه‌وتنی سه‌ده‌وە، به‌تێڕوانینی من هه‌ر پرۆژه‌یه‌كی ئاشتی له پرۆژه‌ی جه‌نگ باشتره، به‌ڵام شێوازی هه‌ڵسه‌نگاندن و مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵیدا ئه‌مه كاروباری خاوه‌ن ماڵه‌كانه، خاوه‌ن ماڵ ده‌زانێت چی له هه‌گبه‌یدا هه‌یه. جه‌نگ هیچ كاتێك چاره‌سه‌ر نییه، سێ جار جه‌نگ تاقیكرایه‌وه، له ساڵه‌كانی 1956 و 1967 و 1973 ئه‌مه جگه له ده‌یان جه‌نگی دیكه روویاندا و هیچ كامیان سوودی نه‌بوو.


یەکێتی؛ رێگا نادەین بارودۆخەکە بەرەو ئاڵۆزی و پشێویی ببرێت - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان هه‌واڵ یەکێتی؛ رێگا نادەین بارودۆخەکە بەرەو ئاڵۆزی و پشێویی ببرێت\nیەکێتی؛ رێگا نادەین بارودۆخەکە بەرەو ئاڵۆزی و پشێویی ببرێت\nپرس میدیا 4/16/2020 10:57:00 م سڵایدشۆو, کوردستان, هه‌واڵ,\nمەکتەب سیاسی یەکێتی نیشتمانی کوردستان راگەیەنراوێکی بۆ رای گشتی بڵاوکردەوە.\nمەکتەب سیاسی یەکێتی نیشتمانی کوردستان کەمێک پێش ئێستا لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد، "رێگا نادەین بارودۆخەکە بەرەو تەسعید و ئاڵۆزی و پشێویی ببرێت".\nدەقی راگەیاندراوی کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nئێوارەی ئەمڕۆ لە دەباشان مەکتەبی سیاسی بەسەرۆکایەتی هەڤاڵ لاهور شێخ جەنگی کۆبووەوە.\nئا لەم ئانوساتەدا، لەجیاتی هێورکرنەوەی هاوڵاتیان لەرووی دەروونیی و دابینکرددنی گوزەرانیان، بەداخەوە دەبینین ئاراستەیەک لە ناو پارتی دیموکراتی کوردستان بە مەرامی جیاجیاو بەرنامە بۆ داڕێژراو هێرشی ناڕەوا دەکەنە سەر یەکێتیی و سەرکردایەتییە نوێکەی کە چەندین جاریشە دووبارە دەبێتەوە، سەرەتا بەگرتنی ژمارەیەک هەڤاڵ و کەسوکاری شەهیدی یەکێتیی و پاشان بەگژیەکداکردنی دوو دەزگای ئەمنی و هەواڵگری سەر بە حکومەت و سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان ، لەو رێگەیەشەوە تانەدان و تۆمەتبارکردنی یەکێتی، تا هێنانی هێزێکی لیوای وەزارەتی پێشمەرگە بۆ شوێنێکی ئارامی وەک زینی وەرتێ بەبیانووی کۆنترۆڵکردنی تەشەنەکردنی پەتای کۆرۆنا، ئەمە سەرەڕای نەدانی بەشە بودجەو هاوکاری رێکخراوە جیهانی و ناوخۆییەکان کە لەسەر حسابی تایبەتی حکومەتی هەرێمەو بێ بەشکردنی پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجەو ئیدارەکانی گەرمیان و راپەڕین لێی.\nیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سۆنگەی هەستکردن بە لێپرسراوێتی و هەستیاری بارودۆخەکە تائێستا دانی بەخۆیدا گرتووە هەر بۆیەش داوا لەسەرۆکی هەرێمی کوردستان دەکات وەک فەرماندەی گشتی هێزی پێشمەرگەی کوردستان، ھەروەھا لەسەر داوای رەوای خەڵکی دەوروبەری زینی وەرتێ و بۆ رەواندنەوەی گرژی و دڵەڕاوکێی هاوڵاتیان، بەپەلە فەرمانی کشاندنەوەی گشت هێزەکان بدات و ئاسایشی ناوچەکە بە هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ بسپێرێت.\nلێرەشەوە رایدەگەیەنین سەرکردایەتی نوێی (ی.ن.ك) لەگەڵ هیچ جۆرە تەصعیدێکی سەربازی و ئیعلامی نین و لەبەر پاراستنی بەرژەوەندی خەڵکەکەمان ، وەک هەمیشە ، بەشێک دەبین لە چارەسەرو بەهیچ جۆرێک رێگە بە ئاراستەی ئاڵۆزکردنی بارودۆخەکە نادەین.\nلەتەوەرێکی تری کۆبوونەوەکەدا مەکتەبی سیاسی رەوشی کەرکوک و موصل و خانەقین و خوورماتوو و مەخمورو کوڵەجۆی تاوتوێ کرد، کە هەروەک ئاگادارین لەماوەی چەند رۆژی رابردوو بارودۆخی ئاسایش و سەربازی ئەو ناوچانە لەئاستی پێویستدا نین ، سەرەڕای سەرقاڵی دامودەزگاکانی میری بە بارودۆخی تەندروستی وڵات و بەگژاچوونەوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەمانە هەمووی بوەتە هۆی دروست بوونی بۆشایی سەربازی و ئاسایش لەناوچەکەو هەڵکشانی جموجۆڵی تیرۆریستانی داعش، دەرەنجامیش ژمارەی قوربانییەکان لە شەهیدکردن و بریندارکردنی هێزەکانی پێشمەرگەو سوپای عیراق و هاوڵاتیان و جوتیاران لەزیادبوونا ، سەرەڕای بڵاوبوونەوەی دڵەڕاوکێ لەناو دانیشتووانی ئەو ناوچانە لە سەرجەم پێکهاتەکان.\nبۆیە جەخت دەکەینەوە جارێکی تر لە حکومەتی فیدراڵی عیراق لەسەرو هەموویانەوە فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکانی عیراق کە بەپەلە پێداچوونەوە بکات بە بارودۆخەکەو هەماهەنگی بکەن لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگەو سوپای عیراق و سەرجەم هێزە ئەمنییەکان بۆ پاراستنی ناوچەکەو روبەڕووبوونەوەی تاوانەکانی داعش کە بوونەتە مایەی ترس و دڵەڕاوکێی هاوڵاتیان.\n١٦ی نیسانی ٢٠٢٠\nBy پرس میدیا at 4/16/2020 10:57:00 م


جڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان شەرعیەتی نەماوە | Rwmal | ڕووماڵ\nده‌ستپێك هه‌واڵی كوردستان جڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان شەرعیەتی نەماوە\nجڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان شەرعیەتی نەماوە\nعەبدوڵڵای کوێخا موبارەک، ئەندامی پێشووی جڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان و باژێڕڤانی پێشووی چەمچەماڵی بزووتنەوەکە لەدیمانەیەکی ڕوداودا ڕایگەیاند؛\nئەندامانی خانەی راپەڕاندنی بزووتنەوەی گۆڕان، هەڵسوڕاوانی بزووتنەوەکەیان چەواشەکردووەو تەنانەت رۆڵی بازنە و رایەڵەکانیان نەهێشتووە وجڤاتی نیشتمانیشی بە پێدانی پۆست و پلە دەستەمۆکردووە.\nعەبدوڵڵای کوێخا موبارەک گوتیشی؛ جڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان شەرعیەتی نەماوە و زۆربەیان کار بۆ ئەندامانی خانەی راپەڕاندن دەکەن، لەکاتێکدا بەشێکی زۆر لە سەرکردەکانی گۆڕان لە بەستنی کۆنگرە دەترسن، نەوەک ببێتە خاڵی کۆتایی بۆ ئەوان و گۆڕانکاری بەسەر ئەدا و سیاسەتی بزووتنەوەکەدا بێت.\nعەبدوڵڵای کوێخا موبارەک ڕاشیگەیاند” هیچ ئومێدێکم بەو گۆرانەی ئێستای گردەکە نەماوە و لە هەوڵداین بەرەیەکی نوێ لەگەڵ هەموو کەسانی ناڕازیی دروستبکەین.\nعەبدوڵڵای کوێخا موبارەک ئاشکراشیکرد؛ نایانەوێ حیزبێکی سیاسی نوێ دروستبکەن و ئەگەر حیزبێکی نوێش دروستبکەن، ئەوا گۆڕان تێدەپەڕێنن،\nلە کۆتاییدا عەبدوڵڵای کوێخا موبارەک گوتیشی” سەرکردەو پیاوی سیاسی گەورە هەن و روودەکەنە ئەو بەرەیەی بە نیازین دروستی بکەن و ئامانجی سەرەکیشیان پێشخستن و باشترکردنی سیستمی سیاسی و سەربەخۆیی کوردستان دەبێت\nئەمەش پاش ئەوەدێت کە ناوبراو چەندمانگێک لەمەوبەر لەدەرەوەی وڵات چاوی بەقادری حاجی علی سەرکردەی دیاری دەستلەکارکێشاوەی بزوتنەوەی گۆڕان کەوتوەوبەگوێرەی زانیاریەکان،تاوتوێی کۆکردنەوەی دەنگەناڕازیەکانی ئەوبزوتنەوەیە کراوە لەڕێگەی دروست کردنی حزبێکی نوێوە