سوودە سەرسوڕهێنەرەکانى گریان بۆ تەندروستى - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nهەرچەندە زۆر جار بە هۆى خەموخەفەتەوە دەگریین، بەڵام چەندەها لایەنى باشیشى هەیە کە لەوەناچێت تا ئێستا پێت زانیبن، جگە لە لایەنە دەروونییەکەى چەندەها سوودى گرنگە تریشى هەیە.\n１- باشترکردنى بینین، پاککردنەوەى ناو چاو و تەڕکردنى تا باشتر ببینیت.\n２- پاککردنەوەى چاو، فرمێسک کۆمەڵێک ماددەى سوودبەخشى تێدایە کە چاو پاک دەکاتەوە لە بەکتریا لە ماوەى ٥ خولەکدا.\n３- ڕزگاربوون لە ماددە ژەهراوییەکان، یەکێک لە لایەنە باشەکانى فرمێسک چالاککردنى ئەو هۆرمۆنانەیە کە دڵەڕاوکێ و خەمۆکى ناهێڵن و ماددە ژەهراوییەکانى لەش لەناودەبەن.\n４- هەستکردن بە ئارامى، دواى گریان مێشک و دڵ بە شێوەیەکى باشتر کار دەکەن.\n５- کەمکردنەوەى دڵەڕاوکێ، کاتێک زۆر بێزار دەبین ماددەى کیمیاى زیانبەخش لە لەشدا کۆدەبێتەوە، کە بە هۆى فرمێسکەوە لە لەشدا نامێنن، بۆیە ئەو کەسانەى لە کاتى خەفەتدا دەگرین کەمتر تووشى خەمۆکى دەبن.\n６- بۆ تەندروستى گشتى باشە، فرمێسک %٢٤ى پرۆتینى ئەلبومینى تێدایە کە لەش پێویستى پێی نییە، هاوکارى لەش دەکات لە هەرسدا، هەروەها باشە بۆ نەخۆشییەکانى دڵ و قەڵەوى و شەکرە.\nلەبەر ئەم هۆکارانە لەمەودوا کە گریایت وا هەست مەکە کە کۆتاى دنیایە و هەموو شتێک تەواو بووە، بەڵکو بیر لە ڕێگا چارەیەک بکەرەوە دووبارە دەستپێبکەیتەوە، گریانەکەش سوودى خۆى هەبووە.


خیانه‌تی 16ی ئۆكتۆبه‌ر كه‌ركووكی کردەوە بە (تەئمیم)\n"پێشبینیی ئه‌وه ده‌كرێت، ناوى شه‌قام و شوێنه گشتییه‌كانى كه‌ركووكیش بۆ ناوه‌كانى كاتى به‌عس بگه‌ڕێته‌وه"\nئازاد مەحمود 10/01/2019 - 15:49 بڵاوکراوەتەوە لە ڕاپۆرت\nله چوارچێوه‌ى پرۆسه‌ى ته‌عریبدا و لە لێکەوتەکانی خیانەتی 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وە، ناوى كه‌ركووك بۆ (ته‌ئمیم) ده‌گۆڕدرێته‌وه و ئه‌و هه‌نگاوه‌ش ناڕه‌زایی هاووڵاتییانی لێ كه‌وتووه‌ته‌وه.\nله‌م باره‌یه‌وه، كه‌مال فاتیح، به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌كانی مه‌ڵبه‌ندی كه‌ركووكی كۆمه‌ڵی ئیسلامی، بۆ (باس) ڕای گه‌یاند: "پرۆسه‌یه‌كى چڕی ته‌عریبكردن له كه‌ركووك ده‌ستی پێ كردووه‌ته‌وه، كه خۆی له هێنانى خێزانى عه‌ره‌بی هاورده بۆ سنوورى پارێزگاكه ده‌بینێته‌وه، هه‌روه‌ها ئیداره‌ى كه‌ركووك كارئاسانى بۆ ئه‌و عه‌ره‌بانه ده‌كات بۆ نیشته‌جێبوونیان و كارتى زانیارییان بۆ ده‌رده‌كرێت و فۆرمى خۆراكیشیان بۆ كه‌ركووك ده‌گوزارێته‌وه. هاوكات، ئێستا له كه‌ركووك جارێكى تر ناوى (ته‌ئمیم) گه‌ڕاوه‌ته‌وه، كه ئه‌و ناوه له كاتى رژێمى به‌عسدا بۆ پارێزگاى كه‌ركووك نرابوو و دواى ساڵی 2003 ناوى پارێزگاى ته‌ئمیم کرایەوە بە كه‌ركووك، به‌ڵام له‌م چه‌ند رۆژه‌ى رابردوودا و له‌سه‌ر پسووله‌ى وه‌رگرتنی بەنزین، كه ئێستا له كه‌ركووك هه‌ر شۆفێرێك هه‌فتانه بڕێك به‌نزین له بەنزینخانه حكوومییه‌كان وه‌رده‌گرێت، لەجیاتی كه‌ركووك ناوى (ته‌ئمیم) نووسراوه، كه ئه‌مه‌ش ده‌مانگه‌ڕێنێته‌وه بۆ سه‌رده‌مى به‌عس و ده‌سه‌ڵات له كه‌ركووك رۆژ له‌دواى رۆژ كار بۆ به‌عه‌ره‌بكردنه‌وه‌ى كه‌ركووك ده‌كات، كاریش بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى ناوه عه‌ره‌بی-به‌عسییه‌كان ده‌كات، ره‌نگه بۆ داهاتوو ناوى ئه‌و قوتابخانانه‌ى كه پێشتر به نموونه ناویان سه‌وره و عرووبه و ناوگه‌لێكى دیكه بوو بكات و ئه‌گه‌ر رێگه‌یان لێ نه‌گیرێ ئه‌وه‌شیان بۆ ده‌چێته سه‌ر".\nئه‌و به‌رپرسه‌ى كۆمه‌ڵی ئیسلامى له كه‌ركووك ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ش كرد، گه‌ڕانه‌وه‌ى ناوى (ته‌ئمیم) بۆ سه‌ر پسووله و نووسراوه‌كان ئاماژه‌یه‌كى مه‌ترسیدارى ته‌عریبه له كه‌ركووك، بۆیه پێویسته حزبه كوردییه‌كان به‌تایبه‌ت یه‌كێتی و پارتی كارى جدى بكه‌ن بۆ ئاساییكردنه‌وه‌ى دۆخى كه‌ركووك و ئه‌وان له‌ناو خۆیاندا رێك بكه‌ون بۆ كاراكردنه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركووك و هه‌روه‌ها دانانى پارێزگارێكى كورد بۆ شاره‌كه، بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ر هیچ نه‌بێت، كۆتایی به هه‌ندێك پرۆسه بهێنرێت، كه دژ به كورد له پارێزگاى كه‌ركووك گیراوه‌ته به‌ر.\nپێوه‌ند به‌م باسه، كاوه ئه‌حمه‌د، كارگێڕی لقی كه‌ركووكى پارتی، بۆ (باس) ڕای گه‌یاند: "یاسا له كه‌ركووك جێبه‌جێ ناكرێت و ئه‌و بڕیارانه‌ى له كه‌ركووك، كه خۆی له كارتى نیشتمانى ده‌بینییه‌وه و ئێستاش پسووله‌ى وه‌رگرتنی به‌نزین ده‌بینێته‌وه و ناوى ته‌ئمیمى له‌سه‌ر زیاد ده‌كرێت، كه ئه‌و بڕیارانه هی كاتى سه‌رده‌مى به‌عسه و ئێستا جێبه‌جێ ده‌كرێته‌وه و ئه‌و بڕیارانه له ساڵانى حه‌فتاكان له‌سه‌ر كه‌ركووك دراوه، ته‌عریبكردنه‌وه‌یه‌كى زه‌قه كه له شاره‌كه په‌یڕه‌و ده‌كرێت".\nگوتیشی: "بابه‌تی كه‌ركووك واى لێ كراوه كه رێگایه‌كى بۆ نه‌هێڵدرێته‌وه بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كانى و بگره به‌پێچه‌وانه‌وه پرۆسه‌ى ته‌عریب زیاتر ده‌ستی پێ كردووه‌ته‌وه و هاتنی خێزانه عه‌ره‌به‌كان بۆ كه‌ركووك به‌رده‌وامه، ئه‌و عه‌ره‌بانه له‌دواى ساڵی 2005ه‌وه پاره‌ى قه‌ره‌بووى ماده‌ى 140یان وه‌رگرت و گه‌ڕانه‌وه شوێنه‌كانی پێشووى خۆیان، هه‌روه‌ها نفووسیان گواسته‌وه، به‌ڵام ئێستا جارێكى تر گه‌ڕاونه‌ته‌وه سنوورى پارێزگاى كه‌ركووك و نفووسه‌كانیشیان گواستووه‌ته‌وه بۆ كه‌ركووك و كێشه‌كان به‌ره‌و چاره‌سه‌ر ناڕوات، بۆیه تێڕوانینی پارتی له‌سه‌ر كه‌ركووك ئه‌وه‌یه، كه ئه‌و شاره داگیر كراوه و ئێستاش حكوومى سه‌ربازى له كه‌ركووك په‌یڕه‌و ده‌كرێت و داموده‌زگا مه‌ده‌نییه‌كان په‌ك خراون، له‌په‌ناى ئه‌وه‌ش، ته‌عریب ده‌ستی پێ كردووه‌ته‌وه و كاره‌كانى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى كه‌ركووكیش په‌ك خراون و له‌و بڕیارانه‌ى كه دژ به كورد ده‌رده‌كرێن پرس به هیچ لایه‌نێك ناكرێت".\nسه‌رچاوه‌یه‌كى ئاگادار له كه‌ركووك بۆ (باس) ڕای گه‌یاند: "پسووله‌ى به‌نزین ساڵانێكه له كه‌ركووكدا هه‌یه و ناوى كه‌ركووكى له‌سه‌ر نووسرابوو، واتا ئه‌و شۆفێره له چوارچێوه‌ى كه‌ركووكدا ده‌توانێت هه‌فتانه بڕێك به‌نزین له یه‌كێك له به‌نزینخانه حكوومییه‌كان وه‌ربگرێت، به‌ڵام ئه‌و پسووله‌یه كه تازه چاپ كراوه بۆ ساڵی 2019 له‌جیاتی ناوى كه‌ركووك ناوى (ته‌ئمیم)ى له‌سه‌ر نووسراوه، كه ئه‌مه‌ش ناڕه‌زایی هاووڵاتییانى كه‌ركووك، به‌تایبه‌ت كوردى لێ كه‌وتووه‌ته‌وه".\nسه‌رچاوه‌كه ئه‌وه‌شی خسته ڕوو، هه‌ر وه‌ك چۆن له دوو مانگى رابردوودا، له نووسراوه فه‌رمییه‌كانى پارێزگاى كه‌ركووكدا زمانى كوردى سڕایه‌وه و ته‌نیا به زمانى عه‌ره‌بی له كلێشه‌كاندا ده‌نووسرا، ئێستاش پێشبینیی ئه‌وه ده‌كرێت، ناوى شه‌قام و شوێنه گشتییه‌كانى كه‌ركووكیش بۆ ناوه‌كانى كاتى به‌عس بگه‌ڕێته‌وه.\nله 16ی ئۆكتۆبه‌رى ساڵی رابردوودا، میلیشیاكانى حه‌شدى شه‌عبی، كه‌ركووكییه‌كان به رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ گرووپێكى خیانه‌ته‌كارى ناو یه‌كێتی داگیر كرد و له‌و كاته‌وه جگه له‌وه‌ى دۆخی ئه‌منیى پارێزگاكه تێك چووه، پرۆسه‌ى ته‌عریب ده‌ستی پێ كردووه‌ته‌وه.\nسەدان چەکداری داعش له چیای قه‌ره‌چووخ و ده‌شتی قه‌راجدا ماون


☂ ئامادەیی بازیانی تێکەڵ | 🏷 پۆل: پارت و رێکخراوەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📕 ئەهلی بەیت: پلە و پایەیان، شێوەی کار و بەرنامەیان، رێبازیان | 🏷 پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nئەهلی بەیت: پلە و پایەیان، شێوەی کار و بەرنامەیان، رێبازیان\n🏰 بازیان | 🏷 پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n2. 👁 ئاڵی بزاو\n3. 👁 ئاڵی گۆران\n4. 👁 ئەڵاقوڵی\n5. 👁 ئەڵایی خواروو\n6. 👁 ئەڵایی\n7. 👁 ئەڵڵاهی\n8. 👁 اللە قولی\n9. 👁 باڕۆیی بچوک\n10. 👁 باڕۆیی گەورە\n11. 👁 باڵاجو\n🚼 بازیان | 🏷 پۆل: ناوی کوردی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📕 بازیان و چەمچەماڵ لە بەڵگەنامەکانی عوسمانیدا بەرگی 5 | 🏷 پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📊 بازیان.. رێژەی توشبوون بە نەخۆشییەکانی شێرپەنجە زیادیکردووە | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n👪 بازیانی | 🏷 پۆل: هۆز - تیرە - بنەماڵە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n👫 بەختیار عەلی فەحتوڵڵا - بەختیار بازیانی | 🏷 پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📷 پاڵاوگەی نەوتی بازیان | 🏷 پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📕 پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و کەلتوریی دانیشتوانی ناحیەی بازیان | 🏷 پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨


ئاسۆی ڕۆژهەڵات/ "سوهەیلا حیجاب" پارێزەر و زیندانی سیاسی، کە ماوەی ٥ ساڵ حوکمەکەی لە زیندانی قەرچەکی وەرامین تێدەپەڕێنێت، لە لایەن زیندانییەکی ترەوە هێرشی کرایەسەر.\nڕۆژی هەینی ١٧ی گەلاوێژی ١٣٩٩ی هەتاوی، ئەو هاوڵاتییە کوردە لەلایەن زیندانییەکی ترەوە کە بە تۆمەتی بازرگانی ماددەی هۆشبەر دەستبەسەر کراوە، بە پارچەیەک شوشەی شکاو هێرشی کرایەسەر و زۆر بە تووندی بریندار کرا، دواتر بۆ نەخۆشخانە گوازرایەوە.\nئەو زیندانییە سیاسییە بە هۆی قووڵبوونی برینی، لە بەندی کەرەنتینە کراو بۆ دەرمانخانەی زیندان و دواتر بۆ نەخۆشخانەی شار گوازرایەوە و تا ئێستا هیچ زانیارییەکی زیاتر سەبارەت بە دۆخی تەندرووستی ناوبراو لەبەردەستدا نییە.\nجێی ئاماژەی پێشتر "سوهەیلا حیجاب" وتبووی: "لە لایەن لێکۆڵەری دۆسیەکەم هەڕەشەم لێکرابوو کە لەناوم ببەن" ، بە پێی ئەو وتانە گوومانی ئەوە دەکرێت سوهەیلا حیجاب لەلایەن هیزە ئەمنییەتییەکانەوە مەتەرسی کوژرانی لەسەرە.


کوردیپێدیا - 📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان - 13-04\n01020304050607080910111213141516171819202122232425262728293031 - 010203040506070809101112 - 20212020201920182017201620152014201020092007200520042003200019981996199519941993198819871986198519801965195819481816\n📂 13 April ▾\nلە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە: 13-04-2021\nلە چالاکییەکانی ئەمڕۆ: 13-04-2019\n1. 👁 جياکر ديريک (يزن محمد شريف عاصي)\n1. 👁 پاییزی جمهوری و بەهاری مەلەکی و هیچی خەڵک\n-بە لە شارۆچکەی پێنجوێنیپێنجوێنی سەر بە پارێزگای سلێمانیسلێمانی، دوو وڵاتپارێز بەناوەکانی وەستا سدیقی ساڵیئاواییوەستا سدیقی ساڵیئاوایی و کەمال شێخ سادەکەمال شێخ سادە-کەمال پێنجوێنی لە کاتژمێر 06:00 ی ئێوارە ڕفێندران و پاش ماوەیەکی کورت و لە کاتژمێر 07:00 بۆ 7:10 خولەکی ئێوارە تەرمی سدیق ساڵیئاوایی لە نزیک دوورڕیانی گوندی نزارەنزارە نزیک چەمی گەورەی پێنجوێن دۆزرایەوە، کە شوێنی هەشت گوللە دەمانچەی پێوە دیاربوو، کاتژمێر 3:00 ی پاش نیوەڕۆی ڕۆژی دواتریش تەرمی کەمال شێخ سادە، هەر لەودەوروبەرە دۆزرایەوە.\n1. 👁 وەستا سدیق ساڵیئاوایی\n2. 👁 کەمال سادق قادر\n1. 👁 میرحاج ئەحمەد\nبڕیاری ئازادکردنی حەیدەر شەشۆ\n- دادگا بڕیاری ئازادکردنی حەیدەر شەشۆ، فەرماندەی هێزەکانی پاراستنی شنگالی دەرکرد.\n- لە کاتی گفتوگۆکردن لەسەر پڕۆژەیاسای دەستووری هەرێمی کوردستان، بۆ ماوەیەکی کەم پشێوی کەوتە ناو پەرلەمان و دواتر دانیشتنەکان دەستی پێکردەوە.\n- بە بەشداری ژمارەیەک لە چالاکوانان لە بەردەم وەزارەتی داد گردبونەوەیەک لە یادی 27 ساڵەی تاوانی ئەنفال ئەنجامدرا و گردبونەوەکە لەبەردەم وەزارەتی داد دەستی پێکرد و دواتر چووە بەردەم ئەنجومەنی دادوەری هەرێم.\n1. 👁 دوایین ئاماری بێوەژن لە هەرێمی کوردستان\n2. 👁 ساڵێک لە ئەزموونی خزمەتگوزاریی تەندروستیی بێوێنە لە شاری پزیشکیی فاروق FMC\n3. 👁 وەزیری تەندروستی: 15 ساڵە هیچ حاڵەتێکی نەخۆشی ئیفلیجی منداڵان تۆمارنەکراوە\nکارگەی شیرینی حەمدانی\n- ئاگرێکی گەورە لە کارگەی شیرینی حەمدانی و بینای لقێکی کۆمپانیای نەورۆز تیلیکۆم لەنزیک پردی خەسرەوخاڵ لە سلێمانی کەوتەوە. جگە لەزیانی ماددی، ئاگرەکە هیچ زیانێکی گیانیی بەدواوە نەبووە.\n- لەگردبونەوەیەکدا کە ئەمڕۆ، لەشاری هەولێر بەڕێوەچوو، داوای دادگایکردنی تۆمەتبارانی کەیسی ئەنفالکرا کرا کە ماوەی چەند ساڵێکە لەلایەن دادگای باڵای تاوانەکانی عیراقەوە بریاری دەستگیرکردنیان دراوە بەڵام تا ئێستا نەچوونەتە بەردەم دادگا.\n- خۆپیشاندانی هاوڵاتیانی دوبز لە دژی کەمتەرخەمی بەرپرسانی ئیداری و ئەمنی قەزاکەیان بەردەوامە و لەنوێترین پێشهاتیشدا، هەردو بەرپرسی پۆلیس و دژە تیرۆری ئەو قەزایە دەستیان لەکارکێشایەوە.\n1. 👁 بەهۆی بانگەشەی هەڵبژاردنەوە 50 ئۆتۆمۆبێل دەستی بەسەردا دەگیرێت\n2. 👁 خەبات: زیاتر لە هەزار خوێندکار بەشدارییان لە تاقیکردنەوەی وەرزی دووەمی پۆلی 12دا کرد\n1. 👁 لەتیف هەڵمەت لەسەر گۆڕان رونکردنەوەیەک بڵاودەکاتەوە\n2. 👁 هێنانەوەی تەرمی 104 منداڵ و دوو ژنی ئەنفالکراو بۆ چەمچەماڵ\n1. 👁 ناسنامە\n1. 👁 رۆزە عەبدوڵڵا شەریف\n- بەهۆی هێرشێکی تیرۆریستییەوە لە کەرکوک 3 پۆلیس کوژران و 3ی تریش برینداربوون.\n- وەزیری پێشمەرگەی هەولێر رایگەیاند کە ئێمە سەربە وەزارەتی بەرگریی ئێڕاقی نین.\n- کچێکی 17 ساڵی کورد بەناوی سیهام قەیرانی کە خەڵکی شێخانە لە شاری دێڵفتی هۆڵندا بەتاوانی شەرەف تیرۆر کرا.\nوەتبان ئیبراهیم حەسەن\n- گیرانی وەتبان ئیبراهیم حەسەنی برای دیکتاتۆر سەددام لە ناوچەی موسڵ لەلایەن هێزەکانی پارتی و ئامریکاوە.\n- جۆرج بوشی سەرۆکی ئامریکا هەڕەشەی لە داگیرکەری سووریا کرد بەوەی چەکی فرەکوژ و کیمیاویی هەیە.\n- هەندێک لە هێزەکانی پێشمەرگە چوونە ناوچەکانی دەوروبەری شاری تکریتەوە.\n- تورکمانەکانی کەرکوک خۆپیشاندانێکیان رێکخست، لەو خۆپیشاندانەدا داوای هاتنی سوپای تورکیان کرد و دەستیان وەک هێمای گوگەربۆر بەرزکردەوە، کە هێمای پارتێکی تورکیی شۆڤێنییە بەناوی مێ هێ پێ.\n- بەبۆنەی یادی دوازدەیەمین ساڵڕۆژی ئەنفالە شوومەکانەوە رێڕۆشتنێکی ماتەمامینی لە شاری سلێمانی سازکرا و خۆپیشاندەران یاداشتێکیان دایە نوێنەرانی نەتەوەیەکگرتووەکان لە سلێمانی بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک بۆ ونبووانی ئەنفال و باشتربوونی بارودۆخی کەسوکاری ئەنفالکراوەکان و گەڕانەوەیان بۆ شوێنەکانی خۆیان.\n1. 👁 بوڕهان عەبدولڕەحمان نعمەت هەڵەبجەیی\n- کۆبوونەوەی هەردوو بیرۆی رامیاریی ینک د. فواد مەعسوم و عومەر عەبدوڵڵا و پارتی کۆمۆنیستی کرێکاریی ئێڕاق تایەر حەسەن و خەسرەو سایە، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان.\n- واشەنتۆن بەهۆی راگەیاندنی پەڕڵەمانی کوردەوە، ناڕەزایی خۆیی بەرامبەر هۆڵندا دەربڕی، کەلە سنووری خاکی ئەودا شتێکی وا راگەیەنراوە.\n- تا 14-04، فڕۆکەکانی د.ا، گوندەکانی دەوروبەری شاری سلێمانییان بۆمبارانکرد، چونکە گوایا ئەو نێوچانە بنکەکانی حدکای لێیە، لە ئەنجامدا بووە هۆی شەهیدبوونی یەکێک و بریندار بوونی 4ی تر.\n1. 👁 شێخ فەتاح دۆڵپەمووی، عومەر عەبدولڕەحیم ئەمین و بۆتان عومەر\n1. 👁 حیکمەت نوری محەمەد\n2. 👁 سۆران فاتیح ئەمین قادر زەنگەنە\n3. 👁 عەبدوڵڵا حەسەن ساڵح خوامراد\n4. 👁 عەبدوڵڵا حەمە ساڵح خوامراد\n5. 👁 هۆشیار زەینەدین\n1. 👁 ئاراس مەحمود تۆفیق ناسراو بە هێرش\n1. 👁 سەمەد محەمەد\n1. 👁 بەکر کەریم محەمەد عەزیز محەمەد ناسراو بە بەکر سوسەیی\n1. 👁 رەمزی رەشید حەمۆ عەبدولقادر\n- پاشا کۆرە قەڵای نەلۆسی رووخاند و زۆربەی خەڵکەکەشی کوشتن.


:: AM:10:53:14/10/2020 \nمه‌حموود یاسین كه گه‌وره‌ترین ئه‌كته‌ری ناوداری بواری فیلم و دراما و شانۆی میسرییه و به ئه‌ستێره‌ی حه‌فتا و هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو هه‌ژمار ده‌كرێت. ئه‌مڕۆ كوڕه گه‌وره‌كه‌ی رای گه‌یاندووه، ئه‌و هونه‌رمه‌نده له ته‌مه‌نی 79 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد.\nپێگه‌ی "ئه‌لعه‌ره‌بیه" ئه‌مڕۆ چوارشه‌م 14ی تشرینی یه‌كه‌م بڵاوی كردووه‌ته‌وه، سیناریست و ئه‌كته‌ر عه‌مرو مه‌حموود یاسین كه كوڕی گه‌وره‌ی ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌یه، رای گه‌یاندووه مه‌حموود یاسین ئه‌ستێره‌ی فیلمی سینه‌مای میسری، له ته‌مه‌نی 79 ساڵیدا كۆچی دوایی كردووه.\nمه‌حموود یاسین له‌دایكبووی 1941ی شاری پۆڕسه‌عیده، له قۆناغی ئاماده‌ییدا له‌ڕێی "یانه‌ی شانۆ" كاری شانۆیی كردووه، دواتر بۆ خویندن چووه‌ته قاهیره و له‌وێ كۆلێژی یاسای ته‌واو كردووه. له‌وێ خه‌ونه‌كانی هاتنه دی كه چووه‌ته شانۆ نه‌ته‌وه‌یی و له‌وێدا به‌شداریی له ده‌یان شانۆگه‌یدا كردووه، نموونه‌یان (لیلى والمجنون) و(الخدیوی) و(حدپ فی أكتوبر) و(عوده الغائب) و(الزیاره انتهت) و(بدایه ونهایه) و(البهلوان).\nله ساڵانی شه‌سته‌كاندا له چه‌ندان فیلمی سینه‌مایی به رۆڵی مامناوه‌ندی به‌شداریی كردووه، دواتر له 1970وه رۆڵی پاڵه‌وانی له چه‌ندان فیلمی سینه‌مایی له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندان شادیه، نادیه لوتفی، عه‌فاف رازی، نه‌جلا فه‌تحی، نادیه جوندی، یوسرا و سه‌فیه عومه‌ری بینیوه.\nدواتریش مه‌حموود یاسین له دراماكاندا، وه‌ك پاڵه‌وانی سه‌ره‌كی، رۆڵی له دراماكانی (الدوامه) و(غدا تتفتح الزهور) و(مژكرات زوج) و(اللقا‌و الپانی) و(أخو البنات) و(الیقین) و(العصیان) و(سوق العصر) و(وعد ومش مكتوب) و(چد التیار) و(ریاح الشرق) و(أبو حنیفه النعمان) بینیوه.\nئه‌و هونه‌رمه‌نده له‌گه‌ڵ خاتوونه هونه‌رمه‌ند شه‌هیره هاوسه‌رگیرییان كردووه. ماوه‌ی نزیكه‌ی 10 ساڵه به‌هۆی نه‌خۆشییه‌وه له چالاكیی هونه‌ریی دوور كه‌وتووه‌ته‌وه.


تاڵیبان: سزای ئێعدام و بڕینەوەی دەست دووبارە لە ئەفغانستان جێبەجێ دەکرێ – کوردستان و کورد\nتاڵیبان: سزای ئێعدام و بڕینەوەی دەست دووبارە لە ئەفغانستان جێبەجێ دەکرێ\nحوسێن ئەمیرعەبدوڵاهیان، سەرەڕای ئاماژە بەوەیکە دەوڵەتی نوێی ئێران، سەرقاڵیی هەڵسەنگاندنی وتووێژەکانی دەوڵەتی پێشووی ئێرانە سەبارەت بە وتووێژە ناوکییەکان، وتی: تاران ساڵانێکە هیچ قازانجێکی لە ڕێککەوتنی ناوکیی بەدەست نەهێناوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی هەواڵدەریی “فارس” حوسێن ئەمیرعەبدوڵاهیان، وەزیری دەرەوەی ڕێژیمی ئێران، ڕۆژ هەینی ٢ی ڕەزبەری ١٤٠٠ی هەتاوی، لەهەمبەر دووبارە دەسپێکردنەوەی وتووێژە ناوکییەکانی ڤییەن وتی: ئێران ئامادەیە بەخێراترین کات بگەڕێتەوە سەر مێزی وتووێژەکان بۆ دووبارەکردنەوەی ڕێککەوتنی ناوکیی، بەڵام دەوڵەتی بایدێن بە لانەبردنی گەمارۆ ئابوورییەکان و سەپاندنی گەمارۆی نوێ بەدژی ئێران، بەردەوام سیگناڵی نەرێنی و دژایەتی بۆ تاران ڕەوانە دەکا.\nناوبراو لەدرێژەدا بە ئاماژە بەوەیکە دەوڵەتی ئیبراهیم ڕەئیسی، سەرقاڵیی هەڵسەنگاندنی بارودۆخەکەیە وتی: ئێمە لەهەمبەر ئەو پرسە کۆبوونەوەی زۆرمان بووە و دەمانهەوێت کە دەرگای دیپلۆماسی کراوە بهێڵینەوە و بە زووترین کات دەگەڕێینەوە سەر مێزی وتووێژە ناوکییەکانی ڤییەن.\nهەر لەم پێوەندییەدا ئانتۆنی بلینکێن، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، ڕایگەیاندبوو کە ئێمە ئامادەین بگەڕێینەوە بۆ ڤییەن و دەسپێکردنەوەی وتووێژەکان، بەڵام تائێستا هیچ ڕێکەوتنێکمان لەگەڵ ئێران بۆ گەڕانەوەی ئەو وڵاتە بۆ سەر مێزی وتووێژەکان نەکردووە.


کێ هێشتا نەوتی ڕووسیا دەکڕێت و کێش چیتر نایکڕێت\nلە سەرەتای دەستپێکردنی جەنگەکەی ڕووسیاوە لە ئۆکرانیا، هەندێک لە وڵاتان و کۆمپانیاکانی جیهان کڕینی نەوتی ڕووسیایان قەدەغە کردووە و هەندێکی دیکەیان هێشتا بەردەوامن لە کڕینی نەوتەکە و سوودییان لە بارودۆخەکە وەرگرتووە.\nئوستڕاڵیا و کەنەدا و بەڕیتانیا و ئەمەریکا ڕاستەوخۆ کڕینی نەوتی ڕووسیایان قەدەغە کردووە، هاوکات وڵاتانی کۆمەڵەی حەوت، بە ژاپۆنیشەوە، لە 8 ی مانگی پێنجدا بەڵێنیاندا هاوردەکردنی نەوتی ڕووسیا قەدەغە بکەن، یاخود قۆناغ بە قۆناغ کڕینی نەوتی ڕووسیا ڕابگرن.\nلە 30 مانگی پێنجدا یەکێتی ئەوروپا ڕێکەوتن لەسەر قەدەغەکردنی هاوردەکردنی ئەو نەوتەی ڕووسیا کە لەڕێی بارهەڵگرەکانەوە دێنە یەکێتییەکەوە.\nقەدەغەکردنەکە هاوردەکردنی نەوتی ڕووسیا لەڕێی بۆری نەوتی دروژباوە ناگرێتەوە، ئەمەش ڕێگە دەدات بە کۆمپانیاکانی ڕۆژهەڵاتی ئەوروپا و ئەڵمانیا بەردەوام بن لە هاوردەکردنی نەوتی ڕووسیا، بەڵام پۆڵەندا و ئەڵمانیا وتوویانە کە تاوەکو کۆتایی ساڵی 2022 کۆتایی بە کڕینی نەوتی ڕووسیا دەهێنن.\nئەوەش نزیکەی لە سەدا 90 ی ئەو نەوتەی ڕووسیا دەگرێتەوە کە هەناردەی یەکێتی ئەوروپای دەکات.\nتەنانەت پێش پەسەندکردنی قەدەغەکردنەکە، لانی کەم 26 پاڵێوگەی ئەوروپی و کۆمپانیا بازرگانییەکان خۆبەخشانە کڕینی نەوتی ڕووسیایان ڕاگرتووە یاخود پلانیان هەیە قۆناغ بە قۆناغ کڕینی 2.1 ملیۆن بەرمیل نەوتی ڕووسیا ڕابگرن، ئەمەش بەپێی کۆمپانیای جەی پی مۆرگان.\nهاوکات چین و هیندستان کە ڕەتییان کردۆتەوە سەرکۆنەی کارەکانی ڕووسیا بکەن لە ئۆکرانیا، سوودییان لە داشکاندنەکان وەرگرتووە لە نرخی نەوتی ڕووسیدا.\nبەپێی داتاکانی ڕیفینیتیڤ ئیکۆن، لە سەرەتای دەستپێکردنی داگیرکارییەکەی ڕووسیاوە، هیندستان 34 ملیۆن بەرمیل نەوتی بە نرخە داشکاوەکە لە ڕووسیاوە وەرگرتووە، هەروەها بڕیاریشە لە مانگی شەشدا 28 ملیۆن بەرمیلی دیکە وەربگرێت.\nکڕیارانی ئێستای نەوتی ڕووسی:\nکۆمپانیای نەوتی سەر بە دەوڵەتی هیندستان بهارات پێتڕۆڵیۆم، بەپێی دوو سەرچاوەی نزیک لە بابەتەکەوە، لە مانگی پێنجدا 2 ملیۆن بەرمیلی لە نەوتی ئوڕاڵسی ڕووسی کڕیوە.\nبەپێی سەرچاوە بازرگانییەکان، کۆمپانیای هیندوستان پێتڕۆڵیۆم، کۆمپانیایەکی نەوتی هیندستانە و لە مانگی پێنجدا 2 ملیۆن بەرمیلی لە نەوتی ئوڕاڵسی ڕووسی کڕیوە.\nکۆمپانیای ئیندیان ئۆیڵ کە گەورەترین کۆمپانیای نەوتی هیندستانە لە 24 ی مانگی دووەوە زیاتر لە 6 ملیۆن بەرمیل نەوتی ئوڕاڵسی ڕووسی کڕیوە و گرێبەستێکی لەگەڵ ڕۆزنەفتی ڕووسیدا هەیە کە بەپێی گرێبەستەکە لە ساڵی 2022 دا زیاتر لە 15 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاوی ڕووسی هەناردەی هیندستان دەکرێت.\nهەریەک لە کۆمپانیای سینۆپیکی چین و پێرتامینای ئیندۆنیسیا و پی سی کەی شویدتی ئەڵمانیا کە ڕۆزنەفت خاوەنییەتی و نیفتۆچیم بورگازی بولگاری کە لوکئۆیڵی ڕووسی خاوەنییەتی و نایارا ئینێرجی هیندی کە ڕۆزنەفت خاوەنییەتی و کۆمپانیای مۆلی هەنگاری و میرۆی ئەڵمانی کە ڕۆزنەفت خاوەنییەتی و لیونای ئەڵمانی بەردەوامن لە کڕینی نەوتی خاوی ڕووسی.\nکڕیارانی پێشووی نەوتی ڕووسیا:\nکۆمپانیای بی پی بەڕیتانیا لە ڕووسیا هاتە دەرەوە و وتی چیتر گرێبەستی نوێ لەگەڵ لایەنەکانی ڕووسیادا واژۆ ناکات.\nکۆمپانیای ئینیۆسی ژاپۆن کە گەورەترین کۆمپانیای نەوتی وڵاتەکەیە چیتر نەوتی خاوی ڕووسی ناکڕێت و پلانی هەیە شوێنێکی دیکە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بدۆزێتەوە بۆ کڕینی نەوت.\nهەریەک لە کۆمپانیاکانی دیکەی وەکو کۆمپانیای ئێنی سەر بە حکومەتی ئیتاڵیا و ئیکیونۆری نەرویج، گاڵپی پورتوگال، گلێنکۆر و هێلێنکی پیتڕۆڵیۆمی یۆنان، نێستەی فینلەندا، ئۆ ئێم ڤی پیتڕۆمی ڕۆمانیا، پی کەی ئێن ئۆرلینی پۆڵەندا، پرێمی سوید، ڕیپسۆلی ئیسپانیا، ترافیگورای جنێڤ، تۆتاڵ ئینێرجیزی فەڕەنسا، ڤیرۆ ئینێرجی سویسرا، کۆمپانیای شێڵ کە گەورەترین کۆمپانیای بازرگانی پیتڕۆڵیۆمی جیهانە کڕینی نەوتی ڕووسیایان ڕاگرتووە.


لە هەرێم هێندەی ژمارەی ئۆتۆمبێلەکان سەرپێچیی کراوە – کوردی – RojNews.News\n28/02/2020 - 11:03:33 pm\nچوؤرشەممە, 25 يول 2018 – 12:01 ڕۆژنیوز – بۆتان گەرمیانی\nبەپێی ئاماری بەڕێوبەرایەتیی گشتیی هاتووچۆی گەرمیان، لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵ-دا ١١٤ حاڵەتی هاتووچۆ تۆمارکراوە، بەهۆی ئەم ڕووداوانەشەوە ۱۲کەس گیانیان لەدەستداوە و ١٦٠ برینداربوون.\nئەو ڕووداوانەش لە کۆی ۱٥۳ ئۆتۆمبێل و ۲۳ ماتۆڕسکیل بووە، کە لەناویاندا ٨۱ ئۆتۆمبێلیان مەرجی توندوتۆڵییان نەبووە و ۳٦ ئۆتۆمبێلیشیان پشتوێنی سەلامەتییان بەکارنەهێناوە.\nئەمە لەکاتێکدایە، کە لە شەش مانگی یەکەمی ساڵی ڕابردوو ١٠٣ ڕووداو تۆمارکراوە و لە کۆی ئەو ڕووداوانەش ٢٧ هاوڵاتیی گیانیان لەدەستداوە و ١٣٢ کەس برینداربوون.\nبەگوێرەی ئامارەکە دەردەکەوێت، کە ئەگەرچی ژمارەی ئەو کەسانەی لەو ڕووداوانەدا گیانیان لەدەستداوە کەمیکردووە، بەڵام ژمارەی ڕووداوەکانی هاتووچۆ و بریندارەکان زیادیان کردووە.\nبەهۆی هەبوونی دوو مەرزی نێودەوڵەتیی (پشتە و پەروێزخان)، و چەند مەرزێکی لاوەکیی، کە هەرێمی کوردستان و وڵاتی ئێران بەیەکەوە دەبەستنەوە، سىنووری ئیدارەی گەرمیان وەک ناوچەیەکی بازرگانیی لێهاتووە و بەمەش فشارێکی زۆر لەسەر ڕێگاکانی هاتووچۆی سنوورەکە دروستبووە، زۆربەی ئەو ڕووداوانەشی ڕوودەدەن پێکدادانی بارهەڵگر و ئۆتۆمبێلی بچوکە و کارەساتبارن.\nهەندێک جار و بەتایبەت لە وەرزی گەرمادا، ئەو بارهەڵگرانەی سوتەمەنیی دەگوازنەوە بۆ وڵاتی ئێران لەکاتی وەرگەڕان یان پێکدادان گڕ دەگرن، یان گاز و ڕۆنێکی زۆر دەڕژێتە سەر شەقامەکە، بەمەش جگە لە خۆیان زیان بە ژینگە و ئۆتۆمبێلەکانی دەوروبەریشیان دەگەیەنن.\nمحەمەد سەباح، شۆفێرێکی گواستنەوەی نەفەرە لە هێڵی کفری- کەلار و پێیوایە، کە خراپیی ڕێگاوکان و یەک سایدیی شەقامەکان هۆکاری زۆربوونی ڕووداوەکانی هاتووچۆ-ن و بۆ ڕۆژنیوز، وتی: ئەگەر پرۆژەی دووسایدکردنی ڕێگاکان تەواو ببێت ڕووداوەکان زۆر کەمتردەبنەوە.\nمحەمەد، ئاماژەی بە ناشارەزایی شۆفێر-یش کرد و بۆ ئەوەش ڕەخنەی لە بەڕێوبەرایەتیی هاتووچۆ گرت و وتی:”خولی فێربوونی شۆفێریی و سیستمی دەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێریی زۆر لاوازە، هەندێک جار بە واستە مۆڵەتی شۆفێریی دەردەهێنرێت”.\nئەو شۆفێرە بەردەوامبوو لە ڕەخنەگرتن لە بەڕێوبەرایەتیی هاتووچۆ و وتی:”سزا و یاساکانی هاتووچۆ تەنها بۆ هەژاران جێبەجێ دەکرێت، کەسانی نزیک لە دەسەڵات بۆ هیچ سەرپێچییەک سزانادرێن و ئەمەش هاندەرێکی گەورەیە بۆ زیادبوونی ئەنجامدانی سەرپێچیی”.\nبەپێچەوانەی وتەی ئەو شۆفێرە، کارزان مەجید، وتەبێژی بەڕێوبەرایەتیی گشتیی هاتووچۆی گەرمیان پێیوایە، کە سەرپێچیی و پابەندنەبوونی شۆفێران بە ڕێنماییەکانی هاتووچۆ هۆکاری سەرەکیی زۆربوونی ڕووداوەکانی هاتووچۆیە و وتی:”لە هەرێمی کوردستان ملیۆنێک ٥٠٠ هەزار ئۆتۆمبێل هەیە و لە ماوەی یەک ساڵی ڕابردوو ملیۆنێک و ٥٠٠ هەزار سەرپێچیی تۆمارکراوە، ئەم ڕێژەیەش زۆر مەترسیدارە”.\nکارزان مەجید، لە ئاسانکاریی پێدانی مۆڵەت-دا هاوڕای شۆفێرەکە بوو، وە بە سیستمێکی شکستخواردووی ناوبرد و وتی:”بە شێوەیەکی ئاسان مۆڵەت دەدرێت بە هاوڵاتیان و زانیارییەکی ئەوتۆیان پێنادرێت، پێویستە نووسینگەکانی فێربوونی شۆفێریی بکرێن بە پەیمانگا و ماوەی ڕاهێنانی شۆفێر، کە ئێستا ١٥ ڕۆژە زیاد بکرێت، لانی کەم لە شەش مانگەوە بۆ دوو ساڵ، هەروەها بەپێی جۆری ئۆتۆمبێلەکان بەشی جیاواز بکرێنەوە و ڕاهێنانی تایبەت بە شۆفێران بکرێت، ئەوکات بڕوانامەی مۆڵەتی شۆفێرییان پێبدرێت”.\nلە وەڵامی ئەوەی، کە ئەگەر بەو جۆرە خراپە بۆچی بەڕێوبەرایەتیی هاتووچۆ سیستمەکە ناگۆڕێت؟، ناوبراو، وتی:”گۆڕینی ئەم سیستمە بەپێی یاسا لە دەسەڵاتی وەزیری ناوخۆدایە، ئێمە چەندجارێک ئەم پێشنیارەمان بەرزکردووەتەوە و لە ئێستادا لەلایەن وەزارەتی ناوخۆوە پەسەند کراوە و قسەی لەسەر دەکرێت بۆ جێبەجێکردنی، بەڵام کاتی پێویستە بۆ جێبەجێکردنی”.\nبەڕێوبەری هاتووچۆی گەرمیان، دانی بە خراپیی ڕێگاکانی هاتووچۆی گەرمیاندا نا و وتی:”ڕێگاوبانی هاتووچۆی گەرمیان لە دۆخێکی کلاسیکی و خراپدان، بەڵام خۆشبەختانە لە ئێستادا سەرجەم تۆڕەکانی هاتووچۆی گەرمیان، بە کرداری لەژێر پرۆژەی چاکسازیی و بە جووت ساید کردندان، بەتەواوبوونی ئەم پرۆژانەش ڕووداوەکانی هاتووچۆ بەشێوازێکی بەرچاو کەمدەبنەوە”.\nکەمئەندامان دژی بڕینی مووچەی ١٥ ھەزار کەمئەندام ناڕەزاییان دەربڕی


دوای سێ شه‌وو سێ رۆژ چی ڕوویدا .؟!!\nبە وتەی کوڕەکەی ( مامۆستا عبدالقادر تەوحیدی) کە لە چەند مانگی پێشوودا وەفاتی کرد ، دوای ئەوەی کە تەرمی باوکی نێژرا ئاگادار کرانەوە کە دەبێت گۆڕەکەی بگوازنەوە بەهۆی ئەوەی شوینەکەی بەکەلک نایەت و لەوەچی لافاو بیبایت .\nناچار دوای ٣ شەو کوڕەکەی و ٣ کەسی تر ( کەسێکیان پزیشک دەبێت ) دەچنە سەر گۆڕەکەی و هەڵیدەدەنەوە ، پێش ئەوەی گۆڕەکە هەلبدەنەوە پزیشکەکە پێیان دەڵێت دەمامک ببەستن چونکە جەستەی مردوو دوای ٢ شەو بۆگەن دەکات و لەوەچێ ببێتە هۆی نەخۆشی .\nکوڕەکەی دەڵێت کاتێک کە گۆڕەکەم هەڵدەیەوە دەبینم کە خوێن لەسەر و لاشەی باوکم دێتە خوارێ لەکاتێکدا باوکم کە مرد هیچ جۆرە برینداری و خوێن بەربونێکی نەبوو ( لەم کاتەشدا ئەو کاتەم وەبیر کەوتەوە کە ٨ ڕۆژ پێش ئەوەی بمرێت وتی کوڕم ئەمشەو لەخەومدا کەسێک پێی وتم ئەوە خودا دوحاکەی گیرا کردی ، وتم کام دوعا ، وتی دوعای شەهیدی !\nسبحان اللە وەکو کەسێکی شەهید خوین لە سەر و لاشەی ئەهات ، وە بۆنێکی زۆر خۆشی لێوە دەهات لەکاتێکدا کە هیچ عەترێکیشمان لێ نەدابوو .\nوە جەستەی نەرم و گەرم هەروەکو ئەوەی خەوتبێت لە کاتێکدا مردوو دوای چەند سەعاتێک جەستەی ڕەق و سارد دەبیت .\nئەمەش هۆکاری گەورەیی خزمەتکردن قورئانە کە بەردەوام لە خزمەتی قورئان و تەفسیرکردنیدا بوو .


ئەو قاڵبە زێڕانە دەرماڵەی چەند قوتابیی تیا دەبێت؟\nجەمال عەبدوڵا 30/11/2021\nلە (باسنیوز) خوێندمەوە كە لە ھۆتێل لالەزاری سەر گردەكەی سەرچناری سلێمانی، دەست بەسەر ژمارەیەكی زۆر لە قاڵبە زێڕدا گیراوە كە ویستراوە ببرێتە دەرەوەی ھەرێمی كوردستان بۆ فرۆشتن، ھەر بە گوێرەی ئەو ھەواڵەی (باسنیوز)، ئەو زێڕانە لای لاھوور جەنگی بووە، بەڵام لە ژێردەستی دەرھێنراوە و ئێستا لەژێر دەستی بافڵ تاڵەبانیدایە، ئەوە لە كاتێكدایە كە قوتابیانی زانكۆ و پەیمانگەكان داوای خەرجكردنەوەی دەرماڵەكانیان دەكەن.\nنازانم بڕی ئەو قاڵبە زێڕانە چەند كیلۆ بوون، بەڵام كە بەدوای نرخی زێڕی عەیار 24دا گەڕام كە لەو باوەڕەدام ھەمان عەیاری زێڕەكەی ژێزەمینەكەی ھۆتێل لالەزار بێت، نرخی یەك كیلۆ لەو زێڕە، زیاتر بوو لە 57 ھەزار دۆلار، واتە (نزیكەی 6 دەفتەر دۆلار)، ئنجا كە ڕادەی مامناوەندی یان تێكڕایی دەرماڵەی مانگانەی قوتابیانم وەرگرت، دەیكردە 67 ھەزار دیناری مانگانە بۆ ھەر قوتابیەك، ھاتم ئەو 6 دەفتەر دۆلارەم دابەش كرد بەسەر 67 ھەزار دیناردا كە بە دۆلار دەكاتە 44 دۆلار، سەرئەنجام كردیە 1363 قوتابی، كەواتە نرخی تەنیا یەك قاڵبی یەك كیلۆیی لەو زێڕەی لالەزار، بەشی دەرماڵەی یەك مانگی 1363 قوتابیی زانكۆ و پەیمانگەكان دەكات.\nجا ھەروەك ئاماژەم پێ دا، ئەوە حساب و كتابی تەنیا یەك كیلۆ لە زێڕەكەی لالەزارە، ئەگینا ئەگەر بۆ نموونە ئەو زێڕانە یەك تۆن بن، واتە 1000 كیلۆ، ئەو كاتە ئیتر با قوتابیان بەتایبەتی قوتابیانی بەشەكانی ماتماتیك و فیزیا و كۆمپیوتەر كە ئێمەمانان پێشتر پێمان دەگوت علووم حاسیبات! خۆیان ئەم حساب و كتابە بكەن و ئنجا دواتر ڕوو بكەنە ئەوانەی ژێرزەمینی ھۆتێلەكانیشیان كردووە بە شوێنی شاردنەوەی سەروەت و سامانە نامەشرووعەكانیان و ئەم پرسیارانەیان ئاراستە بكەن:\n1- ئەرێ بەڕاست، تۆ ھاوسەرۆكی بە حساب حزبێكی سۆشیال دیموكرات بوویت، یان دوكانی زێڕەنگەرییت ھەبوو لە جادەی كاوەی سلێمانی؟\n2- تۆ كە ھاوسەرۆكی یەكێتی بوویت، خۆ ئەوە بە مانای ئەوەیە تۆ نیو مام جەلال بوویت، باشە كە دەتگوت ڕێبازی مام جەلال و ئێستاش ئەم قسە و دروشمە بۆ لەخشتەبردنی داماوەكانی ناو یەكێتی بەكار دەھێنیت، ئایا ئەو ڕێبازە شاردنەوەی زێڕی تیا بوو كە بە پارەی نامەشرووعی خەڵك كۆ كرابێتەوە؟ ئەی ژێرزەمینی چ ھۆتێلێكی مام جەلال قاڵبە زێڕي تیا شاردرابووەوە؟\n3- لە چ مادە و بڕگەیەكی پێڕەوی ناوخۆی یەكێتییدا ھەیە یان ھەبووە، كە بەرپرسانی باڵای یەكێتی مافی ئەوەیان ھەیە و دەتوانن بازرگانی و قاچاخچێتی بە زێڕەوە بكەن و قاڵبە زێڕ لە كون و كەلەبەری ھۆتێلەكانی سلێمانیدا بشارنەوە؟\n4- ھەر بەڕاستی ئێوە چین و بۆچی پێناسەیەكی خۆتانمان بۆ ناكەن؟ بەڵام پێناسەكە تەبا و گونجاو بێت لەگەڵ ئەو ھەڵسوكەوتە جوانانەتان؟


ئۆنروا هەندێک لە کارمەندە نێودەوڵەتییەکانی لە غەززە دەکشێنێتەوە\nلە بەیاننامەیەکی دەزگای بە هاناوەچوون و کاروباری پەنابەرە فەڵەستینییەکان " ئۆنروا " دا هاتووە دەڵێت هەندێک لە کارمەندە نێودەوڵەتییەکانی لە غەززە کشانۆتەوە بەهۆی ئەوەی ترسی هەیە لە پارێزراویان.\nجێی ئاماژەیە لە ماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا توڕەییەکان لە غەززە زیادی کردووە لەنێو کارمەندانی ئۆنروای فەڵەستینیدا. دەزگاکە ناچار بوو ڕووبەڕووی قەیرانێکی دارایی ببێتەوە و کارمەندەکانی لە غەززە کەمکردەوە و ئەوەش بووە هۆی ڕێکخستنی ناڕەزایی دەربڕین و خۆپیشاندان.\nوتی " ئۆنروا بڕیاریدا بۆ ماوەیەکی کاتی بەشێک لە کارمەندە نێودەوڵەتییەکانی لە غەززە بکشێنێتەوە دوای زنجیرەیەک لە ڕووداوە ئەمنییە نیگەرانکەرەکان کە کاری کردۆتە سەر کارمەندەکانمان لە کەرتەکەدا."\nوتیشی بەڕێوبەری ئەرکەکانی دەزگاکە و ژمارەیەکی دیکەی کارمەندەکان لە غەززە دەمێننەوە و بەردەوام دەبن لە ئەرکەکانیان. سەرچاوەیەکیش دەڵێت 13 کارمەندی نێودەوڵەتی لە غەززە کشێنراونەتەوە لەکاتێکدا شەش کەس دەمێننەوە.\nلە بەیاننامەکەدا هاتووە دەڵێت " ژمارەیەک لە کارمەندەکان ڕووبەڕووی بێزارکردن بوونەتەوە و ڕێگەیان لێگیراوە ئەرکەکانیان جێبەجێ بکەن لەلایەن خۆپیشاندەرەکانەوە."\nهانی عەمری کە یەکێکە لە کارمەندە ناوخۆییەکان لە ئۆنروا وتی دەیان کەس کە کارەکانیان لەدەستداوە لەبەردەم هۆتێلێکدا گردبوونەتەوە دوای ئەوە بیستوویانە کۆمەڵێک کارمەندی نێودەوڵەتی ئۆنروا لەو هوتێلەدا کۆبوونەتەوە و هەندێکیان چواردەوری ئوتومبێلی یەکێک لە کارمەندە نێودەوڵەتییەکەیان داوە و لەبەردەم ئوتومبێلەکەدا ڕاکشاون.\nئونروا لە بەیاننامەکەدا داوای لە بەرپرسانی غەززە کردووە ڕێوشوێنی پێویست بگرنەبەر بۆ پاراستنی کارمەندەکانیان و دامەزراوەکانیان.\nوتەبێژی وەزارەت ناوخۆ لە غەززە کە حەماس ڕابەرایەتی دەکات ئیاد ئەلبزم وتی " ئێمە لە وەزارەتی ناوخۆ پابەندین بە پاراستنی دامەزراوەکانی ئۆنروا و کارمەندە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکانیشیانەوە. ڕێوشوێنەکانی پاراستن نەگۆڕاون بەڵام بەهۆی کەمکردنەوە کارمەندەکانەوە لە غەززە توڕەییەک هەیە لەنێو کارمەندەکاندا. ڕێگە نادەین ئەم خۆپیشاندانانە بگەنە ئاستی توندوتیژی و هەڵکوتانە سەر کارمەندەکان و دامەزراوەکان."\nجێی ئاماژەیە ئۆنروا خزمەتگوزاری پێشکەشی پێنج ملیۆن پەنابەری فەڵەستینی دەکات لە ئەردەن و لوبنان و سوریا و بەشی ڕۆژئاوای فەڵەستین و کەرتی غەززە.\nلە مانی هەشتدا ئەمەریکا یارمەتییەکانی بۆ ئۆنروا ڕاگرت و وتی سیستمی کارکردنی ئۆنروا و بەڕێوەبردنەکەی هەڵەی زۆر تێدایە و چاک ناکرێتەوە.


ڕۆژی 16ی تشرینی دووەم\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 42ی پێش زایین، (تیبریۆس)ی ئیمپراتۆری ڕۆمانی لە دایك بووە كە لە ماوەی حوكمڕانییەكەیدا دەستی بەسەر چەندین ناوچەی جیاجیای ئەوروپا و جیهاندا گرتووە و دەسەڵاتی ڕۆمەكانی بە شێوەیەكی بەرچاو فراوان كردووە.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 636ی زایینی، جەنگی قادسییە لە نێوان سوپای موسڵمانان و فارسە ساسانییەكاندا لە باشوری عێراق دەستی پێكرد كە سوپای موسڵمانان لەلایەن (سەعدی كوڕی ئەبی وەقاس)ەوە فەرماندەیی دەكران و ساسانییەكانیش لەلایەن (ڕۆستەم فروخزاد)ەوە ڕابەرایەتی دەكران ئەنجامەكەشی بە سەركەوتنی سوپای موسڵمانەكان كۆتایی هات و سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ساسانی كۆتایی پێهات.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1626، هندییە سورەكانی كیشوەری ئەمریكا لە بەرامبەر پارچە قوماشێكی 24 دۆلاریدا دورگەی (مانهاتن)یان فرۆشت بە بەریتانییەكان كە پێگەیەكی دەریایی گرنگ بوو.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1780، موفتی و زانای ئایینی و خۆشنوس و شاعیر و سیاسەتمەداری ناوداری عێراقی (عەبدولغەنی ئال جەمیل) لە دایك بووە كە ڕۆڵی زۆری هەبووە لە پێشخستنی چەندین بواری جیاجیا لە عێراقدا و لە پاش خۆی ژمارەیەك بەرهەمی گرنگی بەجێهێشتووە.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1836، زانای بواری ڕووەكناسی لە باشوری ئەفریقا (كریستیان هندریك برسۆن) كۆچی دوایی كردووە كە ڕۆڵی زۆری بینیوە لە پێشخستنی زانستی ڕووەكناسیدا.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1905، نوسەر و تێكۆشەری ناوداری گەلی كورد مامۆستا (حەسەن فەهمی جاف) لە شاری هەڵەبجە لە دایك بووە كە چەندین بەرهەمی بەپێزی نوسیوە.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1907، ناوچەی ئۆكلاهۆما چووە پاڵا ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و بەوەش بووە ویلایەتی ژمارە 46ی ئەمریكا.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1917، لە میانی جەنگی یەكەمی جیهانیدا هێزەكانی سوپای ئینگلیز هێرشێكی گەورەیان كردە سەر شاری (یافا)ی فەڵەستین و لە ژێر دەستی سوپای عوسمانییەكانیان سەند و داگیریان كرد.\n- دوای كۆتاییهاتن و ڕوخانی دەوڵەتی عوسمانی، ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1922، (مستەفا كەمال ئەتاتورك) بە شێوەیەكی فەرمی چووە سەر كورسیی دەسەڵات لە توركیا دوای گرتنە دەستی دەسەڵاتیش ڕاستەوخۆ كەوتە دژایەتیكردنی نەتەوەی كورد.\n- دوای كۆتاییهاتنی جەنگی دووەمی جیهانی، ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1945، ئەمریكا 88 زانای ئەڵمانیای گواستەوە بۆ ویلایەتە یەكگرتووەكان بە ئامانجی هاوكاریكردن لە پێناو بەرهەمهێنانی تەكنۆلۆژیای موشەكی كە زۆربەی زاناكان پێشتر كاریان بۆ سوپای ئەڵمانیای نازی كردبوو.\n- پاش بەسەربردنی چەندین ساڵا لە تاراوگە، سەرئەنجام ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1955، (محەمەدی پێنجەم)ی پاشای مەراكش لە شاری مەدغەشقەرەوە گەڕایەوە بۆ خاكی وڵاتەكەی و گەیشتە شاری ڕیبات.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1970، (حافز ئەسەد)ی وەزیری بەرگریی سوریا لە ڕێگەی كودەتایەكی سەربازییەوە كە ناوی لێنابوو (بزووتنەوەی ڕاستكردنەوە) دەستی بەسەر كورسیی دەسەڵاتدا گرت و حكومەتی سوریای هەڵوەشاندەوە و حكومەتێكی نوێی دامەزراند كە لەلایەن بەعسییەكانەوە كۆنترۆڵا كرا.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1982، خوێندكارانی زانكۆی سەڵاحەدین لە شاری هەولێر خۆپیشاندانێكی فراوانیان لە دژی سیاسەتەكانی ڕژێمی بەعس ئەنجامدا بەڵام لەلایەن هێزە ئەمنییەكانەوە زۆر بە توندی بەرپەرچ درانەوە و چەندینیان لێ دەستگیر كردن.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1983، سیاسەتمەدار و تێكۆشەر و شۆڕشگێڕی ناسراوی گەلی كورد (نوری شاوەیس) لە شاری لەندەنی پایتەختی بەریتانیا كۆچی دوایی كردووە.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1987، تۆپخانەكانی سوپای عێراق بە خەستی و بۆ ماوەیەكی دوورودرێژ بۆردومانی ناوچەكانی دەوروبەری شاری هەولێریان كرد كە بە هۆیەوە دەیان هاووڵاتی گیانیان لەدەستدا و دەیانی تریش بریندار بوون بەشێكی زۆری قوربانییەكانیش ژن و منداڵا بوون.\n- دوای ئەوەی سوپای عێراق خاكی كوەیتی داگیركرد، ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1990، خەڵكی كوەیت بڕیارێكی حكومەتی بەعسیان ڕەتكردەوە بە گۆڕینی ناسنامەی كوەیتی بە ناسنامەی عێراقی بۆیە حكومەتی عێراق ناچاربوو مۆڵەتەكە بۆ ماوەی مانگێك درێژ بكاتەوە بەڵام سەركەوتوو نەبوو.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1993، گفتوگۆی ئابوری بە شێوەیەكی فەرمی لە نێوان فەڵەستینییەكان و ئیسرائیلدا دەستی پێكرد یەكەم كۆبوونەوەش لە شاری پاریسی پایتەختی فەرەنسا و بە ئامادەبوونی (ئەحمەد قرەیع) بەڕێوەبەری گشتیی كاروباری ئابوریی فەڵەستینی و (دانی ڕۆچێڵد)ی سەرۆكی وەفدی ئیسرائیلی بەڕێوەچوو.\n- بە هۆی هەوڵە زۆرەكانی لە هاوكاریكردنی هەژارانی جیهاندا، ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 1996، دایكە ترێزا كە خاوەنی خەڵاتی نۆبڵا بوو لەلایەن ئەمریكاوە مافی هاونیشتمانێتیی پێبەخشرا.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 2000، (بیڵا كلنتۆن)ی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بە سەردانێكی فەرمی گەیشتە ڤێتنام، بەوەش بووە یەكەم سەرۆكی ئەمریكا كە لە پاش جەنگی ڤێتنامەوە سەردانی ئەو وڵاتە بكات.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 2004، دەزگای فڕۆكەوانیی و ئاسمانیی ئەمریكا واتە (ناسا) تاقیكردنەوەیەكی سەركەوتووی بە فڕۆكەی (ئێكس 43 ئەی) ئەنجامدا كە خێراییەكەی دە هێندەی خێرایی دەنگ بوو.\n- ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 2008، ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق ڕەزامەندیی لەسەر ئەو ڕێكەوتنە ئەمنییە پیشاندا كە لە نێوان هەردوو حكومەتی بەغداد و واشنتۆندا واژۆ كرابوو.\n- دوای دەست لەكاركێشانەوەی (سلڤیۆ برلسكۆنی) لە پۆستی سەرۆك وەزیرانی ئیتاڵیا، ڕۆژی 16ی تشرینی دووەمی ساڵی 2011، حكومەتێكی نوێ لە ئیتاڵیا پێكهێنرا كە زۆربەیان كەسانی تەكنۆكرات بوون و لەلایەن (ماریۆ مۆنتی)ی سەرۆك وەزیرانی ڕاسپێردراوەوە سەرۆكایەتی دەكرا.\n- ئەمڕۆ بە ڕۆژی جیهانیی لێبوردەیی و لێبووردن لە قەڵەم دەدرێت و لە زۆربەی وڵاتانی جیهاندا مەراسیم و ڕێوڕەسمی گەورە بەو بۆنەیەوە بەڕێوەدەچن بە ئامانجی قوڵكردنەوەی گیانی پێكەوەژیان و ئاشتی و ڕێزگرتن لە یەكتری.


بۆچی دەنووسین (٣) - قەڵەم\nهەبوونی نووسەر لای خۆی وەک نووسەر ئاشکرایە و هەبوونی دەقیش وەک دەق دیسان ئاشکرا. بەڵام هێشتا دەق نەبووەتە بوونێکی کۆمەڵایەتی. دەق بۆ ئەوەی ببێ بە بوونێکی کۆمەڵایەتی پیویستی بەوەیە لە سنووری نووسەر و خۆی واوەتر بڕوات و بگاتە کەسی سێهەم، کەسی سێهەمیش لێرەدا مانایەکی فراوانتر لە یەک تاک وەردەگرێ و دەبێ بە لانیکەم کۆمەڵێک خوێنەر یاخود پەیاموەرگر. بەڵام هەبوونی ئەم لایەنی سێهەمە بە مانای ئەوە نیە کە ئەوانن دەبنە سەرچاوەی هەبوونی دەق و هەبوونی نووسەر. لایەنی سێهەم، تەنیا نووسەر و دەق وەک بوونێکی کۆمەڵایەتی دەسەلمێنن. لە راستیدا لە پێش لایەنی سێهەم نووسەر و دەق بوونیان هەیە، بەڵام ئەم بوونە بەگشتی نەبووەتەوە و لەناو سنوورەکانی خۆیاندا قەتیس ماون. لایەنی سێهەم کە لەدایک دەبێت، نووسەر و دەق لە گوندەوە دەکا بە شار و بە وڵات و بە جیهان. بەم پێیە نووسەر و دەق خەسڵەتی ناسیونالیستییان هەیە و پەیاموەرگر خەسڵەتی جیهانی و ئینتەرناسیوناڵ.\nئیستا ئەم پرسیارە دێتە ئاراوە داخۆ دەتوانین پەیاموەرگر بخەینە ناو بازنەکەوە؟ (واتە بازنەی نووسەر و دەق) داخۆ دەتوانین بڵێین پەیاموەرگریش دەبێتە ئەو پنتەی کە دەتوانێ جێگۆڕکێ بکات لەگەڵ نووسەر و لەگەڵ دەق؟\nبێگومان لە تەعبیرێکی هێرمێنۆتیکیدا ئاسۆکان و هەگبەی رووانینی خوێنەر (پەیاموەرگر) دەتوانن لە سازدانەوە و چێکردنەوەی مانا لە دەقدا دەوربگێڕن. بەم پێیە دەق هەمیشە مانای دیکەی لێ بەرهەم دێتەوە. لەگەڵ ئەوەی دەتوانین ملکەچی ئەم راستییە بین، بەڵام ئەمە بەو مانایە نیە کە خوێنەر لە هەمان پێوەندیدایە وا نووسەر و دەق لەگەڵ یەکتری تێیدان. بە چەند هۆکار:\nـ مەودای شوێنیی نێوان نووسەر و دەق لە مەودای شوێنیی نێوان دەق و خوێنەر یاخود نووسەر و خوێنەر یەکجار کورتترە. بەو واتایە کاتێک دەق لە دایکدەبی، لەتەنیشت نووسەردایە. نەفسی ئەم شوینی لەدایکبوونە، فەزایەکی نزیکتر زیاتر دەبەخشێتە نووسەر،\nـ مەودای کاتیی نێوان نووسەر و دەق لە مەودای کاتیی نێوان دەق و خوێنەر یاخود نووسەر و خوێنەر درێژترە. بە مانایە لە دایکبوونی دەق زەمەنێکی درێژتر لە خوێندنەوەی داگیردەکا،\nـ دەق چونکا بەرهەمی داهێنانی نووسەرە، زیاتر هەڵگری ماناکانی زەینی نووسەرن تا ماناکانی زەینی خوێنەر.\nبۆیە دەتوانین بڵێین ناتوانین خوێنەر بخەینە ناو بازنەکەوە. خوێنەر لە راستیدا وەک بازنەیەکی تر کە تێهەڵکێشی بازنە سەرەکییەکە دەبێتەوە لەگەڵ نووسەر و دەق پیوەندی بەرقەراردەکا. بەم پێیە دەتوانرێ بە گوێرەی ژمارەی خوێنەرەکان، بازنەی تر هەبێ کە تێهەڵکێشی بازنەی خوێنەر ـ دەق دەبێتەوە و لێرەوە بێ ئەژمار مانای تر چێ ببێ کە لە بنەرەتدا بەستراونەتەوە بە هەمان مانای یەکەم کە خۆی لە پێوەندی نێوان نووسەر و دەقدا دەبینێتەوە. بەم پێیە چونکە ژمارەی خوێنەران بێ ئەژمارن، دەتوانرێ جەغزی سەرەکی لە ناو ئاپۆرای بێ ئەژماری بازنەکانی تردا نوقم ببێ و هەر بۆیە لامان وابێ کە لە راستیدا ئەوەی هەیە خوێنەرە نەک دەق. لە کاتێکدا کاکڵی لێکگرێدانی هەموو بازنەکانی تر هەمان جەغزی یەکەمە کە هەنووکە بەڕواڵەت لەبەر چاومان ونە. خوێنەر دەتوانێ ماناکان فراوانتر بکاتەوە و ئاسۆی نوێ بە دەق ببەخشێ، بەڵام لە دووامانادا هەموو ماناکان و خوێندنەوەکان دەگەڕێنەوە سەر هەمان دەق و شوناسی و رێچکەی خۆیان لەوەوە وەردەگرن. هەموویان دەگەڕێنەوە بۆ سەر یەک سەرچاوە و ئەم سەرچاوەیە خەسڵەتی یەکەییان پێدەبەخشێت. هەموو خوێندنەوەیەک مەجبوورە سەرەتا ئادرەس بدات و ئەمە لە راستیدا دەستپێکی یەکگرتنەوەیانە. کەواتە هەموو خوێندنەوەیەک تێکەڵێکە لە یەکگرتووی و جیاوازی. هەموو خوێندنەوەیەک دەبێتە نوێنەری شتە هاوبەشەکان و شتە جیاوازەکان. دەبێتە دیالکتیکی نێوان گشت و تایبەت. لەگەڵ ئەوەی خوێنەر ناتوانێ لەگەڵ نووسەر و دەق جێگۆڕکێ بکات، بەڵام لە رێگای گەمەی خۆی لەدەرەوەی بازنەی سەرەکی، نووسەر و دەق بەکۆمەڵایەتی دەکاتەوە و لە لوکاڵ و کاتی تایبەتەوە رایاندەکێشێتە ناو جیهان و کاتی گشتی و یەکجار بەرفراوانترەوە.\nلێرەوە دەتوانین بڵێین خوێنەر خەسڵەتی پۆست لوکاڵی و پۆست کاتی هەیە. هەتا دایرەی زمانی بەکاربەرانی دەقیش فراوانتر بێ ئەوا ئەم خەسڵەتە پۆستیانەی وا باسمان لیکردن فراوانتر دەبن. هەڵبەت دەبێ پێ لەسەر ئەوە دابگرین کە ئەم خەسڵەتە پۆستیانەی خوێنەر، بەمانای لەخوارتربوونی گرینگیی نووسەر و دەق نین، بە پێچەوانەوە ئەوە نیشان دەدەن کە بە بێ نووسەر و دەق ئەم خەسڵەتی پۆستیانە لەبنەرەتدا ناتوانن شکڵ بگرن و لەدایک بن. نووسەر و دەق دوو هاوڕێی سەرەتایین کە دوواتر هاوڕێیەتی خوێنەر قبوڵدەکەن، ئەو هاوڕێ نوێیەی ژمارەیان ئەوەندە زۆرە کە ئەو دەرفەتە دەڕەخسێنن نووسەر و دەق سەردانی هەموو شوێنێک بکەن و بۆ گەلێک شوێن وەک میوانێکی خۆشەویست دەعوەت بکرێن. بەم شێوەیە سنوورەکان دەبڕن و مانایەکی پۆست سنووری وردەگرن. نووسەر و دەق دەبن بە بوونێکی پۆست سنووری، بەڵام هەڵقوڵا لە لوکاڵەوە. ئەوان ئەم مانای لوکاڵییە قەت ونناکەن و هەموو خوینەرێک ناچارە پیش خویندنەوەی دەق، ئاوڕبداتەوە سەری.\nخوێنەر لەگەڵ ئەوەی مافی ئەوەی هەیە ببێتە دانیشتوو و هاووڵاتی نیشتمانی دەق، بەڵام وەک یەکەمین نەوەی کۆچبەرانی دانیشتووی وڵاتێکی تر هەم رەگیان لە نیشتمانی خۆیدا هەیە و هەم رەگی لە نیشتمانی دووهەم. بگرە رەگی یەکەم هەمیشە بەهێزترە، چونکە لە باری زەمەنی و شوێنەوە لە پلەی یەکەمدا دێن. لە لێکدانەوەیەکی شوبهێندراودا دەتوانین بڵێین نووسەر و دەق پابەندن بە جاڕنامەی جیهانیی مافەکانی مرۆڤەوە و بۆیە سڵناکەن لە وەرگرتنی خوێنەر و پێدانی هەموو ئەو مافانەی وا ئەوان وەک هاووڵاتی نوێ پێناسەدەکەن. لێرەوە نووسەر و دەق مامەڵەیەکی مودێڕن و پۆستمودیڕن لەگەڵ خوێنەردەکەن. مودێڕن چونکە مافی رادەربڕین و لێکدانەوە بە خوێنەر لەسەر خۆیان دەبەخشن و پۆستمودیڕن چونکە خوێنەر هاوکات دەتوانێ مافی رەوایەتە گەورەکانیش لە دەق و لە نووسەر بستێنێتەوە و نەیکا بە کاریزمایەک لە جیهانێکدا کە لە بنەرەتدا کاریزماکوژە.\nهەر دەقێک لە دوو توێی ئەو بەرگەدا چاپکراوە و لە قاڵبی ئەو زمان و وشانەدا تێیدا بەکاربراون بۆن و بەرامەی سەردەمێکی تایبەتی لێدێ و هەگبەی هیچ خوێنەرێک ناتوانێ ئەم بۆن و بەرامە تایبەتە لە ناو ببات و لەبەر چاوی نەگرێ. بۆیە بەرهەمهێنانەوەی هەر مانایەکی تازە لە دەق دیسان بە خودی دەقەوە بەستراوەتەوە و بە پێیە هیچ لێکدانەویەک ناتوانێ ئەوەندە رادیکاڵیانە بێت کە هەموو تان و پۆکانی پێوەندیی خۆی لەگەڵ رابردوو پچڕاندبێ. رابردوو بەردەوام حوزوری هەیە و بوونی خۆی دەسەلمێنێ. دەق شوێنی ژیان و بوونی رابردووە. بە بێ دەق مێژوو رەنگە بوونی نەبێ. بۆیە نووسەر و دەق دەبنە ئەو رۆحە کلاسیکیانەی کە لە دارستانە ترسناکەکانی زەمەنی زووەوە سەرەتاتكی دەکەن و جورئەتی خوێنەر بۆ گەڕان لە ناو خۆیاندا دەخەنەوە بەر تاقیکردنەوە. ئەو خوێنەرەیش ئازا و بە جورئەتە کە نەک تەنیا بە هەگبەی خەون و ئایدیا و بۆچوونەکانی خۆیەوە دەگەرێتەوە بۆ ناو دارستانەکە، بەڵکو هەوڵدەدا بە شێوازی خۆی بگەرێتەوە و رەنگە بۆ خوێندنەوەی دارستان تەنیا خوێندنەوەی تاقە درەختێکی لا بەس بێت!\nبۆیە دەتوانین بڵێین نووسەر دەنووسێ بۆ ئەوەی هەروەها بە بازنەکانی ترەوە وەسڵ بێت و بکەوێتە پێوەندی ترەوە. نووسەر بگرە بە بێ ئەوەی بۆخۆیشی بیەوێ یان بە بێ ئاواتەخوازی بێ دەنووسێ چونکە دەیەوێ نووسین و خۆی بەکۆمەڵایەتی بکاتەوە، بەکۆمەڵایەتی زیاتر لەوەی وەک بوونەوەرێکی ئاسایی هەیە.\nباسمان لە پۆستمودێڕن کرد. ئایدیایەک کە لە نیوەی دووهەمی سەدەی رابردووەوە بیرەکانی بە خۆیەوە سەرقاڵکرد و زۆر کەس وەک پارادایمێکی نوێ لێکیان دایەوە کە مرۆڤ ناچارە بەڕەچاوکردنی دونیا و دیاردەکان لێک بداتەوە. لێرەدا بۆ ئەوەی باسەکە لە گۆشەنیگایەکی ترەوە شی بکەینەوە خۆمان دەهاوینە ناو ئەم بازنەیە و لەوێوە درێژە بە قسەو باسەکەمان دەدەینەوە. باسێک کە بۆ لێ تێگەیشتنی پێش لە هەر شتێک پێویستمان بە لێ تێگەیشتن لە مودێرنیزم هەیە.


سێیەم / نوێبوونەوەی رووخسار (كاراكتەر)\nئەگەر ئەنجامە نەخوازراوەكانی هەڵبژاردنەكانی خولی چوارەمی پەرلەمان، یەكێتیی مەحكوم بە نوێبوونەوەیەكی سەراپاگیری هەمەلایەنەی سیاسی و رێكخراوەیی و دوورمەودای ستراتیژی بكات، و رەگەزە بنچینەییەكانی ئەم پرۆسەیەش بەنوێبوونەوەی فیكر دەستپێبكات و بەناو نوێبوونەوەی ئۆرگان( سیستەم) رێچكەی گرتبێت، ئەوا رەگەزی سێیەم كەنوێبوونەوەی رووخسار( كاراكتەر) ە مانكانی ئەم پرۆسە دوورمەودا و قوڵە رەنگرێژ دەكات.\nبەرلەهەرشتێك پێویستە ئاماژە بەوە بكەین كە، ئەگەر ئەنجامەكانی هەڵبژاردن بەوشێوەیە نەبوایەو دەنگەكانی یەكێتی كورتی نەهێنایە ئەوا دۆخی ناوخۆی حیزب مەحكوم بوەبە نوێبوونەوە لەئاستەكانی فكر و سیستەم و كاراكتەر كەئەمەش لەپەیرەو و پرۆگرامەكەیدا وادەكەی دیاریكراوە كە كۆنگرەی چوارەمینی یەكێتییە.\nهەر لەسەرەتای دەركەوتنی ئەنجامەكانەوە بەشێوەیەكی رێژەیی، بەڵام لەئاستێكی فراواندا، دەنگۆی گۆڕینی رووخساری حزب دەستیپێكرد و مەسەلەكە وا لێكدرایەوە كە ئەگەر چەند دەموچاوێكی نوێ بهێنرێتە پێشەوە ئەوا دەنگە لەدەستچووەكانمان بۆ دەگەرێتەوە و سەرلەبەری ئاستەنگە رێكخراوەیی و سیاسییەكانمان ئاسۆی كرانەوەیان بەروودا دەكرێتەوە و لەقۆناغی چەقبەستویی و داخراویی رزگاریان دەبێت. كە بەتێڕوانینی تایبەتی ئەم وتارە فاكتەری بنەڕەتیی ئەم دەنگۆیانە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە سیاسەتی گۆڕان بەشێوەیەكی رێكخراو كاری لەسەر ئەمە دەركرد و لەرێگەی راگەیاندن و میكانیزمەكانی دیكەی كارلێككەر لەسەر رای گشتی و دەروونی تاكەكان دۆخەكەی بە بەرژەوەندیی خۆی شكاندەوە و كاریگەری نێگەتیڤیشی لەسەر بیركردنەوە و دیدگای یەكێتییەكان و بەتایبەتی گەنجان درووستكرد. هەربۆیە ئەگەر هەڵبژاردنی 21ی ئەیلولی 2013 وەربگرین دەبینین كە بە بەراورد بە خولەكانی دیكە هەم لەكاندیدی لیستەكان بەگشتی و هەم لەو كانیدانەشی بوونە ئەندامی پەرلەمان خولێكی رووخسار تازەیە و زۆرتر ئاسەواری گەنجبوون بە كاری پەرلەمانییەوە زاڵە و تێكرای لیستەكان لەمەدا دەتوانن باس لەدەستكەوت بكەن، بەڵام ئەوەی گۆڕانی جیاوازتر كرد بۆ دوو مەسەلە دەگەرێتەوە، كە یەكەمیان ئەوەیە كە سەرۆكی لیستەكەیان كاراكتەرێكی گەنج بوو دواتریش كردیانە سەرۆكی پەرلەمان و توانیان ئەمە زیاتر بقۆزنەوە بەوەی كە پێكهاتەی گەنجان بەلای خۆیاندا رابكێشن و وایبگەیەنن كە تەنها بزووتنەوەی گۆڕانە جێگەی گەنجان و شوێنی سەوزبوونی خەونەكانیان و لەمانەوە ئەم دیاردەیە سەریهەڵداوە و دووەمیان بۆئەو فاكتەرە بونیادیە دەگەڕێتەوە كە گۆڕان تازەترین حزبی سیاسی تاقینەكراوەیە لەئاستی جێبەجێكردنی بەڵێنەكانی لەناو جومگەكانی دەسەڵات و ئەمەش بەشێوەیەكی ئۆتۆماتیكی هاوتەریب دەبێت لەگەڵ گەنجاندا بەوپێیەی گەنج بەردەوام ئەو رۆحی سەركێشیەی تیایە بۆئەوەی زووتر لەكاراتەرەكانی دیكە هۆگری دیاردە نوێیەكان دەبیت و پەیوەست و تێكەڵیان دەبێت. هەربۆیە لەم خوێندنەوەوە سەرباری ئەوەی كە هاتنە پێشەوەی گەنجانی هێزەكانی دیكە بەگشتی و گۆڕانیش بەتایبەتی زیاتر تاكتیكی سیاسییە نەك ستراتیژێكی قووڵ ، بەڵام سەركەوتنی تاكتیكە سیاسییەكە بەتایبەتی دوای ئەوەی كە دەركەوت %70 دەنگدەری كورد تەمەنیان لەخوار 30 ساڵییەوەیە و گۆڕانیش ژمارەی دەنگەكانی بەرزتر بوو لە ئاستی پێشبینیەكانی خۆیان لەهەردوو هەڵبژاردنی 25ی تەمووزی 2009 و 21ی سیبتەمبەری 2013 بونە هۆی بەرزبوونەوەی ئەو دەنگانەی كە داوای نوێبوونەوەی یەكێتیان دەكرد لەرووخسار و دەموچاوەكەی.\nهەروەك چۆن شتێكی دیماگۆجیە ئەگەر پێمان وابێت ئەو كاراكتەرەی كە تەمەنیان لەنێوان ساڵانی دەیەی دووەم یان دەیەی سێیەمی تەمەنیەتی گەنجەو سیما تایبەتیەكانی گەنجبوونی بەسەردا تەوزیف دەبێت، پێویستە بیانكەینە سەركردایەتی، واتا گەنجیەتی بە تەمەنەوە ببەستینەوە و دایبڕین لە بیركردنەوە و تواناو تێكۆشان و وزە و ئیرادە، ئەوا بۆیەكێتیش خوێندنەوەیەكی خەیاڵ ئامێزە ئەگەر پرسی نوێبوونەوەی رووخسار تەنها لە رووكەشدا ببینین و قووڵ نەچینە خوارێ بۆ جەوهەری مەسەلەكە، بەمانایەكی دیكە هاتنە پێشەوەی كاراكتەری نوێ پرۆسێسێكی سەرپێی و هەرەمەكی نییەو لەهەندێ رەهەندەوە بەهێندەی چارەنووسی یەكێتیی لەم دۆخە هەستیارەدا گرنگ و كاریگەرە.\nلەم نێوەندەدا پێویستە ئاماژە بەوە بدەین كە هەموو ئەو هەڤاڵانەی كە ئێستا سەركردایەتی یەكێتیی دەكەن، لەگەڵ ئەوەشدا كە بەرپرسیاریەتی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنیان خستووەتە سەرشانی خۆیان، بەڵام نابێت بەشێوەیەكی موتڵەق خەتی چەپ و راست بەسەر هەمویاندا بهێنین، هەروەها بەدیوەكەی دیكەدا ناكرێت هەركەسێك كە گەنجبوو سیفەتی سەركردایەتی تیابێت و بتوانێت جڵەوی سیاسی و ستراتیژی و تەكتیكی و ئابووری و دەوڵەتداری هێزێكی وەك یەكێتیی بدەیتێ، یان ئەگەر گەنجێك لەئۆرگانەكەی خۆیدا لە كۆمیتە یان مەڵبەند یان مەكتەب سەركەوتوو نەبووبێت و جێ پەنجەی دیارنەبێت، ئیتر چۆن دەكرێت ئەركەكانی فراوانتر بكەیت و تەنها لەبەرئەوەی بڵێن یەكێتیی گەنجی كردوەتە سەركردایەتی متمانەی خۆمانی پێبدەین. كە لەبەشی ئایندەدا بەووردی ئەمە روون دەكەینەوە.


📊 دز لە هەولێر سەرە مەنهۆڵیان نەهێشتن ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 28 2018 10:24AM\nهەواڵی دەستگیرکردنی دز، بەشی زۆری ئەو هەواڵانەی پێ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 28-2-2018 10:24:02\n👫 هەڵاڵە فەیسەڵ کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 28 2018 10:21AM\nیاریزانی خلیسکانێی سەربەفر. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 28-2-2018 10:21:22


خشتەی مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان ڕاگەیەنرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخشتەی مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان ڕاگەیەنرا\nوەزارەتی دارایی حكومەتی هەرێمی كوردستان خشتەی سەرجەم وەزارەتەكانی ڕاگەیاند.\nبەپێی خشتەكە مووچەی مانگی شوبات دابەش دەكرێت.\nتاكو ئێستاش وەزارەتی دارایی ڕێژەی لێبڕینی مووچەی ئاشكرا نەكردووە.\nنرخی دۆلار و تمەن دابەزین\nکۆرۆنا بووەتە ڤێتنامێکی دیکە بۆ ئەمریکا


ریككه‌فتنه‌یل نه‌فتى شووڕشیگ ئه‌را سه‌روه‌خوه‌یى\nداگیركردن كوردستان و به‌شبه‌شه‌وكردنى ئه‌را چوار پارچه‌و لكانن هه‌ر پارچه‌یگى وه ده‌وڵه‌تیگ دوشمنه‌و ئابڵوقه‌یگ سیاسى و ئابوورى و دبلۆماسى له‌یوایگ خسته بان كورد ك له شووڕش و راپه‌ڕینه‌یل ده‌سى وه هویچ شوونیگ نه‌ڕه‌سید، وه شیوه‌یگ له كومه‌ڵگاى ناوده‌وڵه‌تى داوڕیه‌ى ك تاوان دژ وه ئنسانیه‌ت وه‌لیا ئه‌نجام دریا و هه‌میشه وه تاوانباریش ناسریاو زووانى قه‌یه‌غه كریاو كلتوور و تاریخى شیوانن و تومه‌ت چه‌ته‌یى و ریگریش ئه‌ڕاى هه‌ڵوه‌سریاو خه‌بات رزگارى نیشتمانیه‌گه‌ى كوژریاو هه‌ر وه بكوشیش ناوبریا.\nدوشمنه‌یل ئه‌را له‌ناوبردن كورد و زه‌فتكردن سامانه‌گه‌ى گشت رییگ تاقیه‌و كردن، وه‌لى كورد جوور نه‌ته‌وه‌یگ ئازادیخواز وه دریژایى ئه‌و تاریخ پڕ له كاره‌ساته وه‌ل رژیمه‌یل یه‌ك له‌شوون داگیركار كوردستان هویچ وه‌ختیگ ده‌سوه‌ردار ماف و مقه‌یتیكردن ناسنامه‌ى كوردبوین خوه‌ى نه‌ویه‌و ڕخى نه‌چیه له جه‌مكوشى و كاولكردن وڵاته‌گه‌ى.\nرویداگ و ئاڵشتكاریه‌یل ناوده‌وڵه‌تى و دید دروس سه‌رۆك بارزانى و سه‌ركردایه‌تى سیاسى كورد ئه‌را ئه‌و رویداگ و ئاڵشتكاریه‌یله گریه‌كووره‌ى مه‌سه‌له‌ى كورد واز كرد و كوومه‌ڵگاى ناوده‌وڵه‌تى وه خه‌بات رزگارى ئاشنا كرد.\nدوشمنه‌یل ك باوه‌ڕان ئه‌وه بوى كورد بایه‌سه هه‌ر چه‌وى وه‌ده‌س ئه‌وانه‌و بوود، له سه‌ره‌تا ئه‌و بار سیاسى تازه وه‌لایانه‌و سته‌م بوى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش وه‌ل هه‌ر پیشكه‌فتنیگ هه‌وڵ ئه‌وه دان نواى پیشكه‌فتنه‌یل بگرن، له‌وه‌رانوه‌ر ئه‌وه‌یش نه‌یچێروان بارزانى هاته بان ئه‌و باوه‌ڕه ك تا به‌رژه‌وه‌ندى ئابوورى خه‌ڵك كوردستان تیكه‌ڵ وه به‌رژه‌وه‌ندى ئابوورى ناوده‌وڵه‌تى نه‌كریه‌ید، ترس پیلانه‌یل سیاسى داگیركاره‌یل له‌بان مه‌سه‌له‌ى كورد ته‌واو نیه‌ود، ئه‌را ئى مه‌رامیشه ده‌وڵه‌مه‌نى كوردستان وه نه‌فت و غاز وه خاسترین هووكار زانست ئه‌را مه‌یلكیشكردن به‌رژه‌وه‌ندى وڵاته‌یل خاوه‌ن هیز، وه ئه‌وه‌یش هه‌م پشتگیرى ناوده‌وڵه‌تى ئه‌را مه‌سه‌له‌ى كورد دابین كریه‌یدو هه‌میش كورد بووده خاوه‌ن ئابوورییگ سه‌روه‌خوه‌ى.\nیه‌یش دو هووكارن ك نه‌ك هه‌ر ده‌وڵه‌ت وه‌بى ئه‌یانه دانامه‌زریه‌ید، به‌ڵكوو ده‌وڵه‌تیش بوید ئه‌گه‌ر ئه‌و دو هووكاره نه‌یاشتوید، یا ئه‌وه‌سه ده‌وڵه‌تبوین له‌ده‌س ئه‌یه‌ید یا ده‌وڵه‌تیگ كز له‌لى كه‌فیده‌و ك هه‌میشه ها له‌كنار رمیان، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش داگیركاره‌یل كوردستان وه ژنه‌فتن ریككه‌فتن نه‌فتى ناڕه‌حه‌ت بوون.\nله سه‌رده‌م خه‌بات رزگارى نیشتمانى، تاریخ جواو ئه‌و پرسیاره وه ئه‌وه داسه‌و، ك دوشمنه‌یل له روى وه‌ڕوى بوینه‌وه‌ى هه‌ڵویسته‌یل نه‌ته‌وه‌یى به‌شیگ له به‌رژه‌وه‌ندیخوازه‌یل كورد خزاننه‌سه ناو سه‌نگه‌ر خوه‌یانه‌و، ئه‌وانه‌ك ئیسه‌یش له مه‌سه‌له‌ى ریككه‌فتنه‌یل نه‌فتى ده‌نگ خوه‌یان خه‌نه پاڵ ده‌نگ نورى مالكى ئه‌وه جه‌نگ فرووشتنه وه ئاینده‌ى نه‌ته‌وه‌یى و دامه‌زرانن ده‌وڵه‌ت كوردى، چوینكه ئى ریككه‌فتنه‌یل نه‌فتیه بیگومان له به‌رژه‌وه‌ندى كورد و دویاڕووژ نه‌ته‌وه‌ییمانه.


بەرژەوەندییەكان لە گەروی هورمز وڵاتان كۆدەكاتەوە – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەكردنی: دیاری سابیر » بەرژەوەندییەكان لە گەروی هورمز وڵاتان كۆدەكاتەوە\nدوای پەلاماردانی كەشتییەكی نەوتهەڵگری سعودیە و كەشتییەكی بارهەڵگری ئیماراتی و نەرویجی لە مانگی ئایاری ئەمساڵدا و هەروەها دوای مانگێكیش پەلاماردانی دوو كەشتیی نەوتهەڵگری ژاپۆنی و نەرویجی لە گەروی هورمز، كە ئێران بە ئەنجامدەری ئەو پەلامارانە تۆمەتبار كرا و حكومەتی تارانیش لای خۆیەوە رەتیكردەوە، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هەوڵەكانی چڕكردەوە بۆ گفتۆگۆ لەگەڵ وڵاتانی خاوەن بەرژەوەندیدا لە گەروی هورمز دەربارەی پێكهێنانی هێزێكی دەریاییە لە ناوچەكەدا، بۆ پاراستنی كەشتییە نەوتهەڵگر و بارهەڵگرەكان.\nئەوەبوو لەسەر داوای ئەمریكا، نوێنەرانی زیاتر لە 50 وڵات لە مەنامەی پایتەختی بەحرەین بەمەبەستی تاوتوێكردنی دۆخی گەروی هورمز و پێكهێنانی هێزێكی دەریایی نێودەوڵەتی لەو ناوچەیە كۆبوونەوە، ئێستا وردە وردە سیماكانی ئەو هاوپەیمانێتییە دەردەكەون و تاكو ئێستا چەند وڵاتێك رەزامەندییان دەربڕیوە بۆ بەشداریكردن تیایدا، چاوەڕوانیش دەكرێت وڵاتانی دیكەش بچنە ریزی وڵاتە بەشداربووەكانەوە.\nئوسترالیا بەشداریی خۆی راگەیاند\nحكومەتی ئوسترالیا رەزامەندیی لەسەر داوایەكی ئەمریكا دەربڕی، بۆ بەشداریكردن لە پێكهێنانی هێزێكی نێودەوڵەتی لە گەروی هورمز، بۆ پاراستنی كەشتییە نەوتهەڵگر و بارهەڵگرەكانیان.\nسكۆت مۆریسۆن سەرۆك وەزیرانی ئوسترالیا رایگەیاند: لەپێناوی پاراستنی بەرژوەندییەكانیان و پاراستنی كەشتییە نەوتهەڵگرەكان لە هەڕەشەكانی ئێران، وڵاتەكەی بەشدار دەبێت لە پێكهێنانی هێزێكی نێودەوڵەتی لە گەروی هورمز، چونكە هەر جۆرە ئاڵۆزییەك زیان بە بەرژوەندییەكانی ئوسترالیا دەگەیەنێت. وتیشی: ئوسترالیا بە كەشتییەكی سەربازیی فڕۆكە هەڵگر و هێزێكی دەریایی پاڵپشتیكەر بەشداریی دەكات.\nماوەیەك لەمەوبەریش، حكومەتی بەریتانیا بەشداریكردنی لەو هێزە نێودەوڵەتییە راگەیاند و ئاشكرایكرد: بەئامانجی كەشتییە نەوتهەڵگرەكانیان لە گەروی هورمز، بەشداریی لەو هاوپەیمانێتیە نێودەوڵەتییەدا دەكات كە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا سەركردایەتی دەكات، بەڵام لەگەڵ سەپاندنی سزا نییە بەسەر ئێراندا.\nهەفتەی رابردووتریش، حكومەتی ژاپۆن ئاماژەی بەوەكرد كە دەربارەی ئەو دۆسێیە، حكومەتی وڵاتەكەی لەگەڵ حكومەتی واشنتۆن لە پەیوەندیدایە. لەو بارەیەوە كوجی یامازاكی سەرۆكی دەستەی ئەركانی هێزەكانی ژاپۆن رایگەیاند: چەند بابەتێكی پەیوەست بە گەروی هورمز هەیە و ژاپۆن و ویلایەتە یەكگرتووەكان لە پەیوەندیدان، بەتایبەتی ئەوەی پەیوەست بێ بە گواستنەوەی سووتەمەنی. وتیشی: حكومەتی ژاپۆن چاودێریی وردی مەترسییە هاوبەشەكانی وڵاتانی پەیوەست بەو كێشەیەوە دەكات. ئەمە لەكاتێكدایە كە گەورە بەرپرسێكی ئەو وڵاتە رایگەیاند: تائێستا لەبارەی ئەو هاوپەیمانێتییەوە هیچ داواكارییەكیان لە ویلایەتە یەكگرتووەكانەوە پێنەگەیشتووە.\nهەوڵەكانی ئەمریكا بەردەوامە\nبەبۆچوونی شارەزایانی بواری سیاسی، ویلایەتە یەكگرتووەكان پەیوەندیی بەهەموو ئەو وڵاتانەوە دەكات، كە بەرژەوەندییان لە ناوچەی كەنداو هەیە و دەیانەوێت گرەنتی گواستنەوەی نەوت بكەن لە گەروی هورمز. دەشڵێن: وڵاتانی وەكو كۆریای باشوور، یابان، هیندستان، تەنانەت پاكستان و رەنگە چین و هەندێك لەوڵاتانی ئەفریقا، لەو وڵاتانە بن كە ئەمریكا پەیوەندییان پێوە دەكات، بۆ بەشداریكردن لەو هێزە نێودەوڵەتییەدا كە بۆ پاراستنی كەشتییە نەوتهەڵگر و بارهەڵگرەكانیان لەگەروی هورمز، پێكدەهێنرێت.\nیونسێف: ژیانی ملیۆنەها منداڵ لە مەترسیدایە


سوپای تورکیا دوو هاوڵاتی کوردی باکوور لە کۆپتەرەوە دەخاتە خوارەوە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو کوردستان گرنگ هەواڵ سوپای تورکیا دوو هاوڵاتی کوردی باکوور لە کۆپتەرەوە دەخاتە خوارەوە\nسوپای تورکیا دوو هاوڵاتی کوردی باکوور لە کۆپتەرەوە دەخاتە خوارەوە\nپرس میدیا 9/21/2020 11:31:00 pm سڵایدشۆو, کوردستان, گرنگ, هەواڵ,\nسوپای تورکیا لە چەند رۆژی رابردوودا دوو هاوڵاتی بەتەمەنی کورد لە ناوچەیەکی سەر با شاری وان لە باکووری کوردستان دەستگیر دەکات و دواتر لە ناو کۆپتەرێکدا بە ئاسمانەوە دەیانخاتە خوارەوە.\nبەپێی ئەو زانیاریانەی میدیاکانی باکووری کوردستان بڵاویانکردووەتەوە، دوو هاوڵاتییەکە ناویان عوسمان شیبان و سەروەت تورگوتە، کە لە ١١ی ئەم مانگە لەلایەن هێزێکی سەر بە سوپای تورکیاوە لە ناوچەی چاتک لە شاری وانی باکووری کوردستان دەستگیرکراون.\nعوسمان تەمەنی ٥٠ ساڵە و خاوەنی هەشت منداڵە، سەروەتیش تەمەنی ٥٥ ساڵەو خاوەنی حەوت منداڵە، دوای دەستگیرکردنیان ئەشکەنجەیەکی زۆری جەستەیی و دەروونی کراون و دواتر لە کاتی گواستنەوەیان بە کۆپتەر بە ئاسمانەوە خراونەتە خوارەوە.\nبەپێی راپۆرتە پزیشکییەکان کە لە تویتەر لەلایەن چالاکوانەکانی دژ بە رەگەزپەرستە تورکەکانەوە بڵاوکراونەتەوە، لە کاتی فڕێدانیان زۆر بە سەختی جەستەیان شکاوە لە نەخۆشخانە خەوێندراون.\nتا ئێستا لایەنە فەرمییەکانی تورکیا هیچ روونکردنەوەیەکیان لەوبارەوە نەداوە.\nهاوکات لە تویتەر هەڵمەتێکی فراوان دژ بەو هەنگاوە رەگەزپەرستیەی سوپای تورکیا دەستی پێکردووە و هاشتاگی #HelikopterdenAttılar بووەتە ترێندی سەرەکی تورکیا.\nBy پرس میدیا at 9/21/2020 11:31:00 pm


کەریم خانی زەند\nکەریم خانی زەند لە دێی پەری پیرۆز رۆژهەڵاتی کوردستان لە ساڵی 1740 چاوی بە دنیا هەڵێناوە.\nکەریم خان لە هۆزی زەند بوو بابی عیناق خانی ناو بووە وسەرۆکی ئێلی زەند بوو.\nکەریم خان لە هۆزی لەکی ناوچەی مەلایر بووە، هۆزی لەك یەکێك لە هۆزە بەناوبانگەکانی ئێلی کوردن و یەکێك لە فەرماندە ڕەشیدەکانی نادرشای ئەفشار بووە.\nکەریم‌خان لە ساڵی 1800 - 1814حاکمی وڵاتی ئێران بووە و پایتەختی کەریم خان شاری شیراز و لە قەبیشی وەکیلولڕەعایا بووە، پیاوێکی عادڵ، زۆر لە خزمەتی خەڵک‌دا بووە و زۆر تێکۆشاوە بۆ خۆش‌گوزەرانی خەڵک و ئاوەدانیی وڵات.\nیەکێک لە بەرچاوترین باڵەخانەکانی دەورەی زەندییە، ئەرگی کەریم‌خانە کە بە ڕووبەری 12800 میتری چوارگۆشەیە و ژێرخانی ئەو بەنایە 4000 میتری چوارگۆشەیە و لە ناوەندی شاری شیراز هەڵکەوتووە. دوای ئەوەی کەریم خان شاری شیرازی بە ناونیشانی پایەتەخت هەڵبژاردووە ئەو ئەرگەی بۆ شوێنی ژیانی خاووخێزانی دیاری کرد. ئەرگی کەریم خان سێ شانشینی هەبووە، لە باکوور، ڕۆژاوا و باشوور. شانشینی باکووری، تایبەتمەندی زستان بووە، شانشینی ڕۆژاوا، تایبەت بە بەهاران بووە و شانشینی باشوور، تایبەت با هاوین بووە. لە کەنار و پشتی هەر شانشینەوە وەتاغ و داڵانی لێ درووست کراوە لە لای ڕۆژاوای حەسار. تالاری ئەسڵی ئەرگ، مەنزڵی ڕەسمی و جێگای ژیان و حەسانەوەی کەریم‌خانی زەند بووە.\nکەریم خانی زەند 1705 - 1779ی دامەزرێنەری دەو‌ڵەتی زەند کە خۆی و بنەماڵەکایەن لە ماوەی 1750-1794 فەرمانڕه‌و‌ایی ئێرانیان کرد، خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆیان بوون کە لە شێوەیەکی سێگۆشەیی پێکهاتبوو لە سەر زەمینێکی سپی بەتاو لە پشت شێرێکەو‌ە دەبینرا و لەسەر بەرسێ لای ئاڵاکەشدا هێلێکی باریکی سەو‌ز بەبووە.\nشەرەکانی کەریم‌خان بریتی لە دوو بەشن. شەڕی ناوخۆ واتە لە ناو ئێراندا و شەری دەرەکی کە تەنیا یەک دانە بوو ئەویش لەگەڵ عوسمانیەکاندا بوو، کە بوو بە هۆی داگیرکردنی بەسرە لە لایێن کەریم خانەوە.\nلە کۆتایی ژیانیدا نەخۆشی ئازارەباریکەی سیلی گرتووە. بە ھۆی پیری کە نزیك بە 80 ساڵ لە تەمەنی تێپەڕیوە ڕۆژ لەگەڵ ڕۆژ بێ هێزتر بووە. کەریم خان دوای 30 ساڵ و 8 مانگ و 12 ڕۆژ حکوومەت کردن لە ساڵی 1814 کۆچی دوایی کردووە.\nدوای كۆچه‌كه‌ی لە گۆشەی باشووری حەساری هونەرستانی سەنعەتی نمازی دەینێژن. دوای دەسەڵاتی ئاغا محەممەد خانی قاجار بە سەر شاری شیراز بە هۆی کینە و ناخۆشەویستی قەبرەکەی دەداتەوە و ئێسکەکانی دەردێنێ و لە توورەکەی دەکا و دەیبا بۆ تاران و لە کاخی گوڵستان لە ژێر پلیکانی ئەو کاخە دەینێژێ تا هەموو ڕۆژێ بە سەری‌دا ڕابرێ و پێی لێ بنێ.\nدەڵێن لە زەمانی ڕەزاخاندا دەریانهێناوەتەوە و بردوویانە بۆ گۆڕستانی تاران و لەوێ ناشتوویانە.


هۆگری دووکەڵ - قەڵەم\nما 203 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم\nسەردەمانێک سیاسەت لەسەر پێشکەشکردنی مرۆڤی کامڵ کاری دەکرد. نەک تەنیا کۆمەڵگا، بەڵکو هەموو ئەو تاکانەی وا دەچوونە ناو حیزبێکی سیاسیی تایبەتەوە، بە گوێرەی ئەم خەونە وەک مرۆڤێکی کامل لە رێکلامەی حیزبیدا رووەو دەرەوە باسیان لێدەکرا و بەتایبەت کە دەکوژرا (یان شەهید دەبوو)، وەها خەسڵەتە باشەکانی بەرجەستەدەکرانەوە کە لە راستیدا غەریب دەینواند. خەسڵەتە خراپەکانیش دیزە بەدەرخونە دەکران.\nتاریخ ایجاد در سه شنبه, 01 دی 1394 08:35\nلای ئەو لە سەر هەسارەی خڕی زەوی شوێنێک نیە ناوی "پێشەوە" بێت، چ بگا بەوەی فرمانیشی بۆ بدەی و بڵێی "دەی یاڵڵا! بەرەو ئەوێ،... بۆ پیشەوە!" لای ئەو لە سەر ئەم جەغزە خڕ و دایرەییەدا هەموو پنتێک هەم پێشەوەیە و هەم دوواوە.\nزۆر حەزی لە جگەرە بوو. رۆژی دوو تا سێ پاکەتی دەکێشا. کە پارەیشی پێ نەدەما، بە قەرز. دووکاندارەکانیش دەستیان بە روویەوە نەدەنا. دەیانزانی هەر دێتەوە. ئەویش دەهاتەوە. دانەوەی پارەکان کەم و زۆری دەخایاند،... ئەگینا هەر دەیدانەوە. هەمیشە لە گەڵ دانەوەی قەرزەکان، پاکەتێکیشی بە قەرز وەردەگرت! دووکاندارەکان سەریان لێ رادەوەشاند و جاری وابوو لە گەڵیا بە بزەیەکیش بەڕێیان دەکرد.\nئەو بە ئەمەگترین هۆگر و لایەنگری دووکەڵ بوو.\nعادەتی نەبوو بە پێوە جگەرە داگیرسێنێ. هەمیشە بە دانیشتنەوە. نەک بە لایتەر و فەندەک، بەڵکو هەمیشە بە شقارتە و شەمچە دایدەگیرساندن. بۆ؟ کەس نازانێ. رەنگە لەبەر ئەوەی شقارتە وەک درەخت لە خاکەوە دەهات و سەرئەنجام بۆ خاک دەگەڕایەوە. نەک وەک گاز لە خاکەوە بۆ هەوا و بۆ ئاسمان. لە کاتی داگیرساندنیاندا لە کاتێکدا جگەرەکەی لە ناو دوو لەپی دەستیدا ون دەکرد، دەنکە شەمچە گڕاوییەکەی ژێردەدان و ئیتر دەیکردن بە پشکۆ. پشکۆیەکی حەسێنەر. ئەوسا مژی لێدەدان. مژێکی قوڵ قوڵ. وەک هەناسەی دایکێکی تاسەبار، باوکێکی عەزرەتاوی، یاخود سەربازێکی عەوداڵی ماڵەوە لە ناو چڕە دووکەڵی تۆپ بارانەکانی دوژمندا.\nدووکەڵ چییە لە دەستی نەدەدا. تا دووا چۆڕ و دووا قوم. مژی قوڵ و تا دووا دڵۆپ هەلمـژینی، تاکتیکی ئەو بوو بۆ داگیرکردنی وڵاتی جگەرە. جگەرەکەیش چەند ئاسان خۆی بە دەستەوە دەدا! ئەو سوکنایی بە بۆشیی جگەرەکان دەهات. بۆشێکی گەرم و تاڵ و خۆش.\nلە کۆتاییدا ئەوەی دەمایەوە فیلتەرێکی سیس، زەرد، ژاکاو و خوساو بە ئاوی دەم و لێوی بوو. فیلتەرێکی تڵپە. وەک تڵپەی چا. لەو چاییانەی کە دەیانتوانی مێشکی باوکم لە ئێوارەیەکی قەرەباڵغی ژیان لە سووچێکی ژوورێکدا دەرباز کەن و ئارامی و ئاسوودەیی پێ ببەخشن،... رووناکیی بیرکردنەوەیەکی لێڵ و ئومێدێکی تەنانەت بچووکیش لەم دونیا پان و بەرینەی نەگەڕانەوەی کات و رووداوەکاندا.\nهەڵبەت تا لەبیرم نەچووە با ئەوەیش بڵێم کە باوکم تیۆرێکی سەیری هەبوو. دەیگوت گەر هەموو کەس تەنیا لە سەدا یەک، ئا، تەنیا لە سەدا یەک گومان بکەن لە راستیی بیروباوەڕی خۆیان، ئەوا قەت هیچ شەڕێک لە دونیادا روونادا،... قەت قەت.\nلەو دووکەڵەی هەڵیدەمژی، رادەیەکی کەم دەهاتەوە دەرەوە. من کە سەیرم دەکرد، دڵەڕاوکێ دایدەگرتم. نیگەران دەبووم. لەخۆمم دەپرسی باشە دووکەڵەکان بۆ کوێ چوون؟ بە خۆشییەوە دەستبەجێیش دەمتوانی وەڵامی پرسیارەکەی خۆم بدەمەوە. دەمزانی لەوێ لە ناو ئەو جەستەیدا هەزار کەلێن و کونەبەر هەبوو. جەستەی مرۆڤ لەژێر زەوی دەکا. کاتێک مشک و جرج هەڵیدەدڕن و ئیدی کەس ناتوانێ لەوسەری بێتەوە دەر. دووکەڵەکان لەوێ بوون. بەلام سەیرە بۆ بۆجارێکیش بێت ئەو دووکەڵانە هیچ مشک و جرجێکیان هەڵانەبڕییە دەرەوە؟ بیردەکەمەوە، بێگومان شوێنی ئەوەندە دەست دەکەوێ بۆ خۆحەشاردان.\nئیستا دەزانم بۆ ئەوەندە جگەرە دەکێشێ! بەڵام،... بەڵام بێهوودەیە،... بڕواناکەم بە مەبەستەکەی بگات. ئەو لەبیری کردووە ئەو مرۆڤە،... لەو کاتەوەی لە دایک بووە هەتا ئەو کاتەی دەژی. کەس ناتوانێ ئەم چارەنووسەی بگۆڕێ،... چارەنووسی مرۆڤبوون. تەنانەت منداڵەکانیشی هەر مرۆڤ دەبن، هەڵبەت ئەگەر منداڵێک لە گۆڕێدا بێ و، ئەگەریش هەرچی جگەرەی دونیایە بیکێشن. هەرچی جگەرەی ناو مێژوو و داهاتوویشە، لە سەردەمی سوورپێستەکانیشەوە. دووکەڵ چارەنووسەکان ناگۆڕێ.\nلە کاتێکدا لەناو مژی دووکەڵەکانیدا نوقم بووە و بووە بە پەیکەرێک لە دووکەڵ، لەبەر خۆیەوە دەڵێ:\nـ "هەندێ شوێن بۆ هەمیشە وەک خۆیان دەمێننەوە. هەندێ شوێنی رەش."\nمن کە پێکەنینم بەم بیرەی دێ، لەبەر خۆمەوە دەڵێم "تەنیا ئەوەندە بەسە جگەرەکەی تەرک بدا!"\nئەو ماوەیەکە ئیتر جگەرە بە شەمچە داناگیرسێنێ. بەڵکو جگەرە بە جگەرەی تر. بۆ خۆی دەڵێ لە مێژووەوە فێربووە. لە خوێندنەوەی کتێبە مێژووییەکانەوە. وەک چۆن شەڕ بە شەڕ دادەگیرسێ. من ئیدی لەو رۆژەوە شەڕم وەک مرۆڤێکی هەڵکورماوی جگەرە بە لێو دێتە بەرچاو. مرۆڤێک کە لە هەژمەتی ئازاری سییەکان و قوڕگی دەتوانێ تا کۆتایی مێژوو بکۆکێ و خوێن هەڵ بێنێتەوە،... بێ ئەوەی بمرێ.\nکە شەو دادێ، ئەو لە هەموو کاتێکی تر دڵخۆشترە. دڵخۆش بەوەی کە گڕی جگەرە بە شەو کاتێک مژی لێدەدەی لە مەودایەکی یەکجار دوورەوە دەتوانرێ ببینرێ و ببێ بە نیشانە بۆ ئەوانەی هیچ هاودەمێک لە شەوە ئەنگوستەچاوەکاندا شک نابەن. ئەو پێی وایە لەم جۆرە کەسانە یەکجار زۆرن، ئەگەرچی قەت بە توش یەکیانەوە نەبووە! بۆ ئەوەی جوانتر بیبینن، دەچێ لە سەر تەپۆڵکەیەکی نێزیک خانووەکەیان جگەرە دەکێشێ. ئەو تەپۆڵکەیەی پەڕجوویەکە لە تێکەڵبوونی مانگ و فێنکایی شەو و ورشەی با لە ناو گەڵاکاندا. لە دەروونەوە دڵنیایە کە تا ئیستاکە توانیوویەتی بە دەیان و سەدان مرۆڤی عەوداڵی ناو لاپەڕەکانی کتێبی مێژوو، هەر لە کۆنەوە تا ئیستاکە نەجات بدات و رێگا ونبووەکانیان سەرئەنجام بۆ بدۆزێتەوە، ئەگەرچی تا ئیستا یەک کەسیشیان سوپاسێکی نەکردووە. بەڵام ئەو سوپاسی بۆچییە، سوپاس بە کەڵکی چی دێت؟ داخۆ باشتر نیە ئەو کاتانەی بۆ سوپاس تەرخان دەکرێ، جگەرەیەکی تری تیا داگیرسێنێ و رێگا بۆ سەرلێشێواێکی تر بدۆزێتەوە؟\nئەگەرچی خۆی وەک رزگاریدەرێکی مێژوویی دێتە بەرچاو، بەڵام لە ماڵەوە هەر زۆر رقیان لێیەتی. نەک تەنیا لەبەر ئەوەی هەمیشە بە هۆی سیگارەکانییەوە قەرزدارە، بەڵکو بەو هۆیەوە ژوورەکان هەموو بۆنە دووکەڵیان گرتووە. هیچ شتێک ئەو بۆنە ناڕەوێنێتەوە. تازە بووە بە بەشێک لە ماڵەکە. ژنەکەی هاوار دەکا و دەڵێ مێژوو بە من چی! خوای دەکرد هەتا هەن سەرگەردان بن، گەر قەرارە تا ئیستا هیچیان لێ بەسەر نەهاتبێ، لەمە بە دووایش هیچیان لێ بەسەر نایەت. من پێم وایە ژنەکەی راست دەکا. هەندێ کەس هەن بۆ سەرگەردانی دروست کراون ئەگەرچی کاتی خۆی ویستیان دونیا بگۆڕن! بەڵام ئەو قەت وەڵامی ژنەکەی ناداتەوە. پێم وابێ بە تەمایە رۆژێک لە رۆژان لە سەر تەپۆڵکەکە بە گڕی جگەرەکەی، ئەویش لە سەرگەردانی ناو مێژوو نەجات بدات.\nجاری وایە کاتێک بێ تاقەت دەبێ، دەچێ ئەلبۆمی وێنەکان دێنێ، دادەنیشێ و سەیریان دەکا. ئەو هەمیشە حەزی بە وێنەکان بووە، رەنگە لەبەر ئەوەی وێنەکانیش بە جۆرێک لە جۆرەکان سەریان بە مێژووەوەیە. نیگاکانی دەخشێن و دەخشێن. بە بێ هیچ هەستێک. رەنگە لەبەر ئەوەی پێی وایە هەمیشە دەبێ بە نیگای سارەدەوە سەیری مێژوو بکرێ،... بە نیگای سارد و دڵی گەرمەوە، بە جگەرەیەک بە لێوەوە لە کاتێکدا دووکەڵەکەی بە سەر وێنەکاندا شەپۆل شەپۆل دێن و دەچن. جەو و ئەتمۆسفێرێکی رۆمانسی. ئەو رۆمانسیەتەی وا قەت نەیهێشت گۆڕانخوازە سەرگەردانەکانی ناو مێژوو واز لە خەونەکانیان بێنن. پێکەنینی دێتێ. بیردەکاتەوە بەس نیە لانیکەم ئیستا منیان هەیە!\nراست دەکا ئەویان هەیە. رەنگە هەر لەبەر ئەمەیش بێ دووکاندارەکان هەمیشە ئامادەن بە قەرز سیگاری بدەنێ، رەنگە هەر لەبەر ئەمەیشە قەت لە سەر ئەو تەپۆلکەیە ناحەزێک دەرنەکەوت بە چەقۆ لاکەلەکەی بدڕێ. مرۆڤە گەورە سەرگەردانەکانی ناو مێژوو چ کارێکی گەورەیان لەدەست دێ!\nلە کاتی باران و بەفربارینەکانیشدا گرفتی نیە. هیچ بەفر و بارانێکی دونیا، هەرچەند بە لەز و بە تین و گڕ بێت، ناتوانێت جگەرەی ئەو بکوژێنێتەوە. بگرە گەش و گەشتری دەکەن. بۆ خۆی دەڵێ، بای نیگا سەرگەردانەکانە لەو دوورانەوە دەیگەشێنێتەوە. دەڵێ ئەو نیگایانە گڕن و جگەرەکەی ئەو دەپارێزن. راست دەکا، دەشیپارێزن. من بە چاوی خۆم دیتوومە چلۆن ئەو جگەرانە لە ناو وەیشوومەکانیشدا هەر دەمێننەوە. دەستەکانی دەتەزێن، چلورە سەهۆڵەکان بە ردێن و سمێڵی دا بەردەبنەوە، چاوەکانی بە جوانی لەبەر گێژەڵوکەی بەفر هەڵنایەن، کەچی پشکۆی جگەرەکان هەر لەوێن.\nمن بیری فیلمی شەڕەکان دەکەومەوە، چ فیلمە دێکۆمێنتارییەکان و چ ئەوانەی ساڵانی گەلێک دوواتر لە لایەن فیلم سازەکانەوە سازکران. هیچ کەس بە قەدەر سەربازەکان جگەرە ناکێشن. ئەم سەر تا ئەو سەری بەرەی شەڕ، ئەو روخسارە چڵکن و تەپ و تۆزاوی و رەش هەڵگەڕاوانەن وا جگەرە دابەشکراوە بەلاشەکان دەکێشن و، دووکەڵەکەی دەکەن بە ئاسماندا. قەتیش لێیان نابڕێ. هەمیشە جگەرەی رەش دەستدەکەوێ. کە نەیشما، گەڵای وشک ورد دەکەن و لەو کاغەزانەی دەکەن وا دوژمن تێیاندا داوای تەسلیم بوون و بێهوودەیی خۆڕاگرییان تێدا کردووە. ئەوان لە کاتێکدا بەرپرسەکانیان فرمانی هێرش دەردەکەن و بە پاڵەپەستۆ لە سەنگەرەکان بەرەو پێشەوە دەریاندەهاوێن، خۆڕاگری و بێهوودەیی دەکێشن.\nلە کاتێکدا فیلتەری گوشراوی جگەرەکەی فڕێدەداتە سەر زەویی بەردەمی، بیر لە وشەی "بۆ پێشەوە" دەکاتەوە. لای ئەو لە سەر هەسارەی خڕی زەوی شوێنێک نیە ناوی "پێشەوە" بێت، چ بگا بەوەی فرمانیشی بۆ بدەی و بڵێی "دەی یاڵڵا! بەرەو ئەوێ،... بۆ پیشەوە!" لای ئەو لە سەر ئەم جەغزە خڕ و دایرەییەدا هەموو پنتێک هەم پێشەوەیە و هەم دوواوە. پێکەنینی بە روخسارە جددی و پڕ لە توڕەیی و هەڵچووەکانی فەرماندەکان دێ. گەمژەترین پیاوەکانی جیهان. ئەوانەی وا میدالیاکان یاخود خەونی میدالیا برینەکانی پێ لەبیر بردبوونەوە.\nهەڵدەستێتە سەر پێ. بە قاچ فیلتەرە کوژاوەکە جارێکی تر دەکوژێنێتەوە،... ئەمجارە بە رقەوە. چەندە رقیشی لە پیاوە سەرگەردانەکانی ناو مێژووە،... ئەوانەی هەر قسەیان کرد و هەتا ئیستا نەک هیچیان لە دەست نەهات، بگرە بوون بە باریش. بارێکی نادیار کە هەتا هەتایە دەبێ لەبیری بە مەنزڵ گەیاندنیاندا بێت.\nئەو رۆژە کاتێک لە سەر تەپۆڵکەکە بەرەو ماڵەوە دەبێتەوە، بزەیەکی گوناهبارانە دەنیشێتە سەر لێوە زەردەکانی. ئاسمان دەگرمێنێ و هێڵەکانی هەورە تریشقەیەکی دەگمەن، کتوپڕ تا ئەو پەڕی قولاییەکانی ناو مێژوو رووناک دەکەنەوە. بۆ یەکەم جار چاوی بە سوپای بێ شوماری مرۆڤە سەرگەردانەکانی ناو مێژوو لەو دووردوورانە دەکەوێ. ئەو مرۆڤانەی یەکجار نێزیک لە یەک دەڕۆیشتن و، کەچی تەنیا بوون. هەستی قورسی تاوان دایدەگرێ.\nچەخماخەی بیرێک ئاسمانی مێشکی بۆ چەند ساتێک رووناک دەکاتەوە. بڕیار دەدا بۆ هەمیشە واز لە جگەرەکێشانەکانی بێنێ. لەبەرخۆیەوە دەڵێ:\nـ "ئەوان دەبێ سەیری تەنیشتی خۆیشیان بکەن،... نەک تەنیا هەر بۆ پێشەوە،... ئا، سەیری تەنیشتیان!"\nدەروونناسی مناڵان (١٤)\nبۆچی ئینتما لای هاووڵاتی نەماوە\nچنین گفت محمد (٣)\nمانگاقەشانی ژێر درەختەکە\nراستییەکەی ئەوە بوو شوانەکە هاتبووە سەر ئەو رایەی کە ژیان بریتییە لە هەندێک بڕیار و بەس. ئەو بڕیارانەی وا تەنیا جیاوازییان لەوەدایە هەندێکیان دەگەنە ژیانێکی درێژ و هەندێکێان ژیانی کورت. هەندێ دەبنە مانگا قەشان و هەندێ گوێرەکە.


یەکێتیی ئەوروپا و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان لە دەستگیرکردنی پەیامنێرانی ڕۆژنیوز ئاگادار دەکرێنەوە – کوردی – RojNews.News\n25/11/2021 - 12:45:58 pm\nبەرهەم لەتیف و بڕوا ئەسعەد\nڕۆژنامەنووسانی کوردی دانیشتووی وڵاتانی ئەوروپا، یەکێتی ئەوروپا، پەرلەمانی ئیتاڵیا و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان لە دەستگیرکردنی خۆپیشاندەران و پەیامنێرانی ڕۆژنیوز ئاگادار دەکەنەوە و داوا دەکەن، فشار بکەن بۆ ئازادکردنیان.\nکۆمەڵێک ڕۆژنامەنووسی کورد لە ئەوروپا، لە نامەیەکدا، کە بە زمانەکانی کوردیی، ئینگلیزیی و ئیتاڵیی ئاڕاستەی هەریەک لە یەکێتی ئەوروپا، پەرلەمانی ئیتاڵیا، سەندیکای رۆژنامەنوسانی ئیتاڵیا، سی پی جەی، ئەمنستی ئەنتەر ناشناڵ و پەیامنێرانی بێسنووریان کردووە، داوایان کردووە، کە فشار بکەن بۆ ئازادکردنی ئەو رۆژنامەنووس و خۆپیشاندەرانی، کە لە خۆپیشاندانەکەی دوێنێی سلێمانیدا دەستگیرکراون.\nسەندیکای رۆژنامەنوسانی ئیتاڵیا\nئەمنستی ئەنتەر ناشناڵ\nماوەی پێنج ڕۆژە خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگاکان لە هەرێمی کوردستانی عێڕاق دژی پێنەدانی دەرماڵەکانیان هاتوونەتە سەر شەقامەکان کە جۆرێکە لە هاوکاری مانگانە و لە ساڵی ٢٠١٤ بەبڕیارێکی حکومەتی هەرێم ڕاگیراوە.\nئەو خوێندکارانە کە ژمارەیان ١٠٠ هەزار کەس دەبێت، بەشێوەیەکی مەدەنیانە داوای گەڕانەوەی مافەکانیان دەکەن کە خۆی دەبینێتەوە لە ٤٠ هەزار دیناری عێراقی تا ١٠٠ هەزار کە دەکاتە ٣٠ بۆ ٦٥ یۆرۆ لە مانگێکدا.\nبەڵام لە بری وەڵامدانەوەی داواکارییەکانیان، حکومەت و هێزە ئەمنیەکان، بە ئەشکەنجە و گرتن رووبەڕویان بونەتەوە.\nلە کاتێکدا ڕۆژنامەنووسان وەک ئەرکێکی یاسایی روماڵی چالاکیەکان دەکەن، بەڵام ڕوو بەڕووی گرتن و ئەشکەنجە دەکرێنەوە.\nهەریەک لە ڕۆژنامەنووسانی ئاژانسی ڕۆژ نیوز بەرهەم لەتیف و بڕوا ئەسعەد لە شاری سلێمانی و لەکاتی رووماڵی خۆپیشاندانی خوێندکاران، لە کاتژمێر ٥ی ئێوارەی ٢٤ ی ١١-شوێن بزرن و تەلەفوونەکانشیان داخراوە.\nبەگوێرەی زانیارییەکان جگە لەو دوو رۆژنامەوانە، چەندین خۆپیشاندەر لە تەواوی هەرێمی کوردستان دەستگیرکراوون، ژمارەیەکیشیان هەڕەشەیان لەسەرە.\nئەمە جگە لەو خۆپیشاندەرانەی کە بەشێوەی جۆرا و جۆر لەلایەن هیزە ئەمنیەکان ئەشکەنجە دراوون.\nهەرێمی کوردستان لە چەند ساڵی رابردوو رووبەڕووی چەندین قەیرانی جۆراو جۆر و دروستکراو کراوەتەوە و هاوڵاتی و چالاکوان و رۆژنامەنووسان سەرکوت دەکرێن و دەخرێنە زیندانەکانەوە.\nبەجۆرێک ماوەی زیاتر لە ساڵێکە دەیان چالاکوان و رۆژنامەنووس لەدەرەوەی هەموو یاساکان لەسەر پیشەکانیان و ئازادی رادەربڕین دەستگیرکراوون.\nبۆیە داوا لە بەڕێزتان دەکەین هەڵوێستان هەبێت و لە رێگای بەیاننمامە و کەناڵەکانتانەوە فشار بخەنە سەر حکومەتی هەرێم و هێزە ئەمنیەکان تا دەست لەو پێشێلکارییە هەڵگرن و رۆژنامەنووس و خۆپیشاندەر و چالاکوانان چیتر ئازار نەدرێن و گیراوانیش ئازاد بکرێن.\nرۆژنامە نووسانی کورد لە ئەوروپا.\nهەندرێن هەورامی- بەلجیکا\nحیکمەت ئاسڵان- ئیتاڵیا\nکارزان عەلی عوسمان- ئیتاڵیا\nدابان ئەیوب- بەلجیکا\nپەری تاهیر- بەلجیکا\nلەنجە خورشید- ئەڵمانیا\nفەرهەنگ هەڵەبجە- ئەڵمانیا\nرەنجدەر مەغدید- بەلجیکا\nقادر نادر- سوید\nپێشڕەو ئیسماعیل- بەلجیک\nسۆزان سەعید- بەلجیکا\nمەکی ئامێدی- ئەڵمانیا\nفەرمان محەمەمەد- ئیتاڵیا\nهێزێکى ئەمنى زۆر بۆ ڕێگریى لە ئەنجامدانى خۆپیشاندان لە هەولێر بڵاوەى پێکراوە


شارەكان دژی پرۆژەى ڕیاكارانەى میترۆپۆلەكان – كولتور مه‌گه‌زین\nفلیمی باڵه‌كانی باوكم\n13/12/2017 12 min read0\nلەیەكەم نیگادا، فیلمەكە [كە باسی هەلومەرجی چینی كرێكاری كورد و تورك دەكات لە ئەستەنبوڵ و هەلومەرجی ژیانیان دەهێنێتە سەر پەردەى سینەما و تێكەڵی عەشق و نائومێدیی دەكات] كتێبەكەى ئەنگڵس “بارودۆخی چینی كرێكار لە بریتانیا 1844″ی بەبیر هێنامەوە. لە شارە گەورە پیشەسازییەكان، لە میترۆپۆلیسەكاندا، لە پشتی هەموو درەوشانەوەى مۆڵ و باڵەخانە بەرز و شوشەییەكاندا، چینی كرێكاری گەورە نووستووە، كە خەون بە ئاوی پاكەوە، بە ژەمە نانێكی گەرمەوە دەبینێت بیخوات و بیخواتەوە. ئەو چینەى سامانی گەورەى كۆمەڵگا بەرهەم دەهێنێت و خاوەنی مۆڵ و مۆڵتی ملیاردێرەكان، دەستی بەسەردا دەگرن.\nباسكردن لە دیدگای ماركسیستیی دەربارەى شار، میترۆپۆلیس و هەروەها لەڕوانگەى میترۆپۆلیس (گەورەشار)ـەوە ڕوانین دەربارەى ماركسیزم، ڕووبەڕووی گەلێك وەزیفە و ئەركمان دەكاتەوە. لەڕوانگەى میترۆماركسیست(شارسازێكی ماركسیست)ـەوە، ئەم جوڵە دووئاراستەیە، مەترسیی چوونە ئەمبەر و ئەوبەری نێوان دوو ئاراستەى ناكۆك یان كەوتنە داوی هێڵی ناوەڕاستەوە، هەمیشە بەرۆكمان دەگرێت و بەرمان نادات. لەم وتارەدا نامەوێت باسی میترۆپۆلیس، ڕوانگەى ماركسیزم بۆ شار و گەورەشار، یاخود میترۆماركسیزم بكەم، ئەمە لێكۆڵینەوەیەكی دوور و درێژی دەوێت. بەڵكو دەمەوێت لەڕوانگەى ماركسیستییەوە شیكارێكی میترۆماركسیستیی بۆ فیلمی “باڵەكانی باوكم” بكەم.\nبۆیە لێرەدا نامەوێت لەسەر میترۆماركسیزم قسە بكەم، چونكە لێكۆڵەرانی شارنشینیی و میترۆبۆرژوازیی و میترۆلیبرالیزم (شار لەڕوانگەى ئەكادیمیی و ئابووریناسانی بۆرژوازیی و لیبرالیزمەوە) هەمیشە گومانییان خستووەتە سەر ماركسیزم و ڕیال سۆسیالیزم (یاخود سۆڤێت) و گوندنشینیی شۆڕشی چینیان یەكسانكردووە بەدیدگای ماركسیزم بۆشار. پێیانوایە; ماركسیزم هەمیشە شۆڕشە لەناو شۆڕشدا و لێرەوە ئەكتی پارتیزانی و چیانشینی و گوندنشینیی هەڵدەبژێرێت و دەبێتە گەریلا وەك ئەوەى لەشاردا نیشتەجێ ببێت، و ئەم وێنەیەش لە ئەكتی شۆڕشگێڕانەى چێ گیڤاراوە وەردەگرن و پێیانوایە بەكردەییكردنی ئەكتی شۆڕشگێڕیی، ڕوو وەرگێڕانی ڕادیكاڵە لەنێو دڵی ژیانی شار، و ماركسیزم دەبێتە زانستی هێرشبردنە سەر شار و لەنێو دەشت و سەحرا و چیاكاندا خۆی مەڵاس دەدات.\nLeon Trotsky (1879 – 1940), 1930s. (Photo by Hulton Archive/Getty Images)\nلەكاتێكدا ڕێك بەپێچەوانەوە، ترۆتسكی لە كتێبی “شۆڕش ئەدەبیات”دا یەكەم ئەكتی ئەم شۆڕشە و هاتنەئارایە دەبەستێتەوە بە پێشكەوتنی پرۆلیتاریای شارییەوە و میترۆپرۆلیتاریا وەك دەرەنجام و ڕابەری شۆڕشی جیهانیی دەبینێت و تەنانەت لە كتێبی “مێژووی شۆڕشی ڕووسیا”شدا، پێیوایە (كرێكاری شارنشین ) دەتوانێت ڕابەرایەتیی شۆڕش بكات و لە وتاری ناوبراودا دەنووسێت:\n” هەموو چینی باڵادەست كولتووری خۆى دروستدەكات، و سەرەنجام، هونەری خۆی دروستدەكات. مێژوو باسی كولتووری خاوەن كۆیلەكانی شەڕق و سەردەمی كۆنی كلاسیك، كولتووری فیوداڵیی سەدەكانی ناوەڕاستی ئەوروپا و بۆرژوازیی دەكات كە ئێستا حاكمە بەسەر جیهانەوە. هەر لەبەر ئەمە، دەبێت پرۆلیتاریاش كولتوور و هونەری تایبەت بەخۆی بخوڵقێنێت”.\nبەڵام ئایا بۆ ماركسیستەكان ڕەخنە لە مۆدێلی شارنشینی، میترۆپۆلیس (گەورەشارەكان) و میترۆبۆرژوازیی دەگرن؟ ئایا ئەم ڕەخنەگرتنە یەكسانە بەڕەتكردنەوەى شارنشینی؟ ماركسیستەكان بەتەنها لایەنگری ماركسیزم نەبوون، شۆڕشگێڕانێك بوون بەڵكو بەڕاشكاویش لایەنگری شارنشینی بوون نەك دژی بن. ئەوان، بەڵام لە بەرانبەردا، دەستیانكرد بە هێرشكردنە سەر هەڵكشانی كۆمەڵگای چینایەتیی میترۆبۆرژوازیی و شارنشینیی ناعادیلانەى نێو سیستەمی سەرمایەداریی و لە هەمانكاتیشدا بەرگری و پشتیوانیان لە تایبەتمەندیی و پۆتێنسیەلە شۆڕشگێڕییە شاراوەكانی ناو شارەكان كرد. ئەوان بەباشی لەدیالەكتیكی میترۆپۆلیسەكان تێگەیشتن، زانیان چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەرك و وەزیفەكانی بكەن و چۆنچۆنیش وزەشۆڕشگێڕییەكانی ناو شار و میترۆپۆلیسەكان، واتا پرۆلیتاریا، وەك وزەى شۆڕش ببینن. ئەستەنبوڵ ڕاستەوخۆ میترۆپۆلیسێكە )میترۆماركسیستەكان) دەبێت بەووردیی مامەڵەى لەگەڵدا بكەن، چونكە خاوەن گەورەترین چینی كرێكاری مۆدێرنە و ناعادیلانەترین میترۆپۆلیسە، هاوشێوەى مۆسكۆ و تاران و بەیجین و نیویۆرك و لەندەن و بەرلین و نیودەلهی و كەراچی و هتد، میترۆپۆلیسێكن بە مۆڵ و ڕازاوە و شاریی یارییە گەورەكان، بەڵام لەپشتی هەموو ئەم ڕازانەوە و جامخانانەى ئەم شارانەوە، بڕبڕەى پشتی كرێكارێكی هەژار وەستاوە، كە لەخوار هێڵی هەژارییەوە دەژیت. فیلمی “باڵەكانی باوكم” ئەم مۆدێلەى میترۆپۆلیسمان پیشان دەدات.\nشار و سینەما\nلێرە نە خواردنی بەیانی هەیە، نە خواردنی نیوەڕۆ و هیچ خۆشییەكیش لەم جیهانەدا نییە. لە پیاسەكردنە بێ پایانەكان، لە شەقامە هەژارنشینەكاندا، دەبێت هەم لاواز و هەم بەهێز بیت، كە هەردووكیان دووانەى سەگێكن. (پییر پاولۆ پازۆلینی، 1984)\nپییر پاولۆ پازۆلینی (1922-1975) سینەماكار و نووسەری بەناوبانگی چەپی ئیتاڵیی، سینەما وەك ماڵێك دەبینێت بۆ پیشاندانەوە و هێنانەوەى نەریتی شۆڕشگێڕانەى پرۆلیتاریا، سینەما چیتر شوێنی بەتەنها نمایشكردنی وێنەى جوان نییە بەڵكو سینەما دەبێتە چەكی شۆڕش. لەلایەكی دیكەوە مایاكۆڤسكی (1893-1930) لە بەیاننامەیەكیدا ساڵی 1923، دەربارەى دژایەتیكردنی سینەمای هۆڵیوود، وێڕای هێرشكردنە سەر سینەما لە فۆرمە بۆرژوازییەكەیدا و بەمجۆرە ناوی دەبات:\n“ئەم سینەمایە تلیاكی گەلانە، ئەم سینەمایە و كڵێسا چەكگەلێكی مەرگەساتن لەنێو چنگی سەرمایەداریدا… بمرێ سیناریۆ ئەفسانەییەكانی بۆرژوازیی… بژی ژیان بەوجۆرەى هەیە”\nبەڵام چەند دێڕێك دواتر دەڵێت؛ سینەما لای ئێوە دیمەنێكی نمایشییە، كەچی لای من بەڕادەیەكی زۆر ئایدیا و وێنەیەكە دەربارەى جیهان.\nلیۆن ترۆتسكی لە وتارێكیدا بەناوی “ڤۆدكا، كڵێسا و سینەما”، 1923، پێیوایە ؛ سەرهەڵدانی هەشت سەعات كاركردن لەڕۆژدا، واقیعی ژیانی كرێكار دەگۆڕێت و لە ئەفسانە ڕیشەداكوتاوەكان دووریان دەخاتەوە، بەو مەرجەى بگەن بەو سەرگەرمییە پەروەردەییەى لە سینەمادا هەیە. بۆیە:\n“پرسی سەرگەرمی و خۆشی لەم پەیوەندییەدا، بە وردبوونەوە لە كولتوور و پەروەردە، گرنگییەكی زیاتری هەیە. كارەكتەری منداڵ بەڕوونی لە گەمەكانیدا ئاشكرا و دروست دەبێت. كارەكتەری فەردێكی باڵق بەئاشكرا نواندنەوەیەكی گەمە و سەرگەرمییەكانییەتی. بەڵام لە دروستبوونی كارەكتەری كۆی چینێكدا كاتێك ئەم چینە وەك پرۆلیتاریای لاو و پێشڕەو وایە، سەرگەرمییەكان و گەمەكان دەبێت پێگەیەكی دیارتر و بەرجەستەتر وەربگرن…ڕیفۆرمیستی یۆتۆپیی گەورەى فەڕەنسی، فۆریە، زوهدانییەت (asceticism)ـە مەسیحییەكان و سەركوتكردنی غەریزە سروشتییەكانی ڕەتكردەوە و “فالانستەری”(phalansterie)یەكەى (واتا كۆمۆنەكانی داهاتوو)ی بەپێی سوودمەندیی ئەقڵانی و دروستێتیی غەریزەكان و حەزە ئینسانییەكان بونیاد نا. ئایدیایەكی قووڵە. دەوڵەتی چینی كرێكار، نە نەزمێكی ڕۆحانییە و نە ڕاهیبی یان خانەقایی(monastery). ئێمە خەڵك هەر وەك ئەوە دەبینین كە بە دەستی سروشت دروستكراون و بەو جۆرە سەیریان دەكەین كە لەلایەن سیستەمی پێشووەوە بەڕادەیەك پەروەردە كراون و بە ئەندازەیەكیش بەلاڕێدا براون. ئێمە بۆ پلانی حزب و هەرەمی دەوڵەتە شۆڕشگێڕییەكەمان لەم ماتریالە گرنگە ئینسانییەدا بەدواى گۆشەنیگایەكی پشتیوانییەوەین. حەزێكی لەڕادەبەدەر بۆ سەرگەرمی، خڵافاندن، حەزی تەماشاكردن، پیاسە و پێكەنین، ڕەواترین و شەرعیترین ئارەزووی سروشتی ئینسانە. دەتوانین و بەڕاستیش دەمانەوێت ئامرازەكانی دابینكردنی ئەم ئارەزووە بە چۆنایەتی و كوالیتییەكی هونەرمەندانەتر دابین بكەین و لە هەمانكاتدا، سەرگەرمی و خۆشگوزەرانی بكەین بە چەكێك بۆ پەروەردەى هاوبەش و گشتی، بەدەر لە كۆت و بەندەكانی مامۆستایەتی و هابیت و خووی تاقەتپڕوكێنی ئەخلاقگەرایی و مۆڕاڵیزم.\nلە ئێستادا گرنگترین چەك بۆ ئەم پەیوەندییە، بەرزترین چەكێك لەهەر چەكێكی دیكە، سینەمایە. ئەم داهێنانە تەماشاییە سەرسوڕهێنەرە، بە خێراییەكی وەها سەركەوتووانەوە هاتووەتە نێو ژیانی ئینسانەوە كە لە ڕابوردوودا ئەزموون نەكراوە. لە ژیانی ڕۆژانەى شارە سەرمایەدارییەكاندا، سینەما وەك حەمام، بیرەفرۆشی، كڵێسا و دامەزراوەكانی دیكە تەنها بووە بە بەشێكی ژیانی پێرفێكت ستایشكراو. حەز و ئارەزوو بۆ سینەما ڕیشەى لەنێو ئارەزوو بۆ خۆخڵافاندن و خۆخەریككردندا هەیە، ئارەزوو بۆ بینینی شتێكی نوێ و نائاسایی، تاكو بگرین، پێبكەنن، نەك بۆ خۆتان، بەڵكو بۆ چارەڕەش و بەدبەختەكانی دیكەى دونیا. سینەما ئەم خواستە بە میتۆدێكی ڕاستەوخۆ، بینین، جوان، و زیندوو دابین دەكات كە پێویستی بە هیچ شتێكی بینەر نییە، تەنانەت پێویستی بەوە نییە بینەرەكەى خوێندەواریش بێت. بەم هۆیەوەیە بینەران عەشقێكی وەها زۆر و پڕیان بۆ سینەما هەیە كە سەرچاوەى ناكۆتایی هەستەكان و عاتیفەكانە. بە خاڵێك دەگەین (مەبەست لە هەمان خاڵ و گۆشەنیگای پشتیوانیی بۆ پلانی حزبی شۆڕشگێڕییە كە لە ڕستەكانی سەوەدا هاتووە) و نەك تەنها خاڵێك، بەڵكو مەیدانێكی گەورە بۆ بەكارهێنانی وزە پەروەردەییە سۆسیالیستییەكانی ئێمە”.\nڤالته‌ر بنیامین – ١٨٩٢ شارلۆتن به‌رگ -به‌رلین – ١٩٤٠ پۆرت باو – كاتالانیا\nدوای لیۆن ترۆتسكی، ڤاڵتەر بنیامین (1892-1940) فەیلەسوفی ڕادیكاڵی چەوساوەكان، ماركسیستێكی دیكەیە بەقوڵی شیكاریی بۆ وزەى شۆڕشگێڕیی سینەما دەكات و دەیبەستێتەوە بەشارەوە. و هەروەها پێیوایە سینەما وەك ئامرازەكانی بەرهەمهێنانەوەى میكانیكیی، دەتوانێت كۆمەكی گەورە بە پرۆلیتاریا بكات لەڕێگایدا بەرەو شۆڕش. بەكورتیی ئایا دەكرێت سینەما وەك چەكێكی ئیمپریالیستیی لەدەستی هۆڵیوود دەربهێنین، یاخود هیچ نەبێ وەك ترۆتسكی دەڵێت ئێمەش بەكاری بهێنین و بیكەینە مەیدانی پیشاندانی “بێبەشكراوان، كرێكاران و هەژاران؟”. كرێكاران لە شارەكاندا كاردەكەن، بەڵام چۆن لە وشیارییە چینایەتییەكەیان ئاگاداریان بكەینەوە؟ ئەم وتارە دەربارەى سینەما و شار نییە، بۆ ئەوەى مافی فیلمەكە نەخۆم دێمە سەر ناوەرۆكی فیلمەكە.\nهەلومەرجی چینی كرێكاری ئەستەنبوڵ\nئەستەنبوڵ یەكێكە لە گەورەترین میترۆپۆلیسەكانی جیهان، بە خاوەن گەورەترین چینی كرێكارەوە، ئەو چینەى هەموو شتێك دەكات و هەموو شتێك بەرهەمدەهێنێت و هیچیشی نییە و خۆشی لە نیگای سەرمایەداریدا هیچە، بەڵكو تەنها بەرهەمهێنەری قازانج و زیادەبەها و خستنەسەری سەرمایەیە، بۆ كەمینەیەكی باڵادەستی كۆمەڵگا: مۆڵتی ملیاردێرەكان كە دەوڵەتیشیان كردووە بە دەزگایەكی پاراستنی سامان و سەرمایەیان. لە ئەمڕۆدا و بەتەواوی، ئەوە تەنها پرۆلیتاریایە دەتوانێت ئەم سیستەمە بڕوخێنێت، و تەنهاش ئەو تا ئێستا توانیویەتی ئەم سیستەمە ڕابگرێت، تەنها پرۆلیتاریایە سامانی كۆمەڵگا بەرهەمدەهێنێت و بەو بڕە كرێیەى وەریدەگرێت، دەستاودەستی پارە لە كۆمەڵگادا دروست دەكات و گەڕانەوەى پارە بۆ دەستی بۆرژوازیی، وایلێدەكات، بیكاتە بەرزترین بوونەوەر. ماركس ڕۆژێك گوتبووی: “خوا لە ئاسمانەوە دابەزیوە و لەپارەدا بەرجەستە بووەتەوە”.\nفیلمی “باڵەكانی باوكم” نیگامان بەرەو ئەم چینی كرێكارە ڕادەكێشێت لە ئەستەنبوڵ، گەورە میترۆپۆلیسی جیهان، ئەو چینە كە وەك ئەنگڵس دەڵێت؛ تەنها بەسەیركردنی نائومێدییەكەیان، تێدەگەین كە لەچ بارودۆخێكی خراپدا دەژین.\nبا بپرسین لەنێو نیگای فیلمەكەوە: ئەوە كێیە تاوەرە بەرزەكان و هەوربڕەكان بونیاد دەنێت كە دەبنە هۆى درەوشانەوەى میترۆپۆلیسەكان؟ بەڵێ: ئەوە كرێكارانن تەندروستی خۆیان دەكەنە قوربانیی، بۆ گەشەپێدانی ئابووریی. ئیبراهیم (مەندەریس سامانجلار) كرێكاری بیناسازییە لە بەرزاییەكانەوە كرێكاریی دەكات. ئەو هاووڵاتییەكی كوردە و لەئەستەنبوڵی میترۆپۆلیسی توركیادا خشتی هەوربڕەكان دەخاتە سەریەك، تەنانەت بەخەونیش نابێتە خاوەنی شوققەیەك لەم باڵەخانە بەرزانەدا، كە بۆنیشتەجێبوونی خەڵك بونیاد دەنێرن. ئەم كاری كرێكارییە، مەترسیدارە، چونكە خاوەن ئامرازە پێشكەوتووەكانی پاراستنی سەلامەتی كرێكار نییە، هەروەها لەلایەكی دیكەوە كرێی ناڕێكی ئیبراهیم كە لەكاتی خۆیدا وەریناگرێت، ساتەكانی خواردنیشی لێتێكدەدات. هەروەها ئەو دەبێ پارە بۆ هاوسەرەكەى و منداڵەكانیشی بنێرێت. بەهۆى بومەلەرزەوە ماڵەكەیان وێران و ئێستا لە دەرەوەى شار و لەماڵی خزماندا دەژین. سەرباری ئەمە، لە پەناوە، تووشی نەخۆشی بووە و پارەى تێچوونی نەخۆشییەكەشی نییە.\nیوسف (موساب ئەكجی) برازای ئیبراهیمە. لەهەمان كۆمپانیا وەك كرێكاری بیناسازیی كاردەكات، بەڵام ئەو وەك مامی نییە، چونكە خەمی ماڵەوەى نییە تا پارەیان بۆ بنێرێتەوە، یوسف عاشقی كچێك دەبێت، كچێكی لەچكبەسەر، لەكاتێكدا دەچێتە بەرەى كۆمپانیا و لەگەڵ بەڕێوەبەرێكی بچووكی كۆمپانیاكەدا نزیك دەبێتەوە.\nعەشق و نائومێدیی\nفیلمەكە پڕییەتی لە ئومێدی خۆشەویستیی، عەشق و نائومێدیی؛ بەتەنها بریتی نییە لە كرێكاری بێ هەست و دەستوپەنجەنەرمكردن لەگەڵ خشت و بلۆك و چیمەنتۆ و شیش و لمدا. كرێكاران خاوەنی هەستێكی بەرزی ڕۆمانسین، ترۆتسكی لەوتارێكیدا بەناوی “خەبات بۆ گوتاری كولتووریانە”، یەكەم هەنگاوەكانی شۆڕشی پرۆلیتاریی دەبەستێتەوە بە ڕزگاربوون لە كولتووری كۆنەپەرستیی و ڕۆیشتن بەرەو پەیوەندییەكی ئینسانیی و پاككردنەوەى زمان لە زیادەڕۆییە بۆرژوازییەكانی ژیانی ڕۆژانە. ئەم فیلمە دەقاودەق ئەم دیدگایە بەرجەستە دەكاتەوە. دوای چەندین دیمەنی تراژیدیی، كە بریتییە لە ڕاگەیاندنی ئەنجامی پزیشكیی ئیبراهیم، كە تووشی سەڕەتان بووە، دیمەنی دووەم دەبینین، كە یوسف، برازاكەى ئیبراهیم، كوڕێكی مۆدێرن، گوارەلەگوێ لەگەڵ كچێكی موسڵمانی موحەجەبە بەناوی نیهال (كوبرا كیپ) پەیوەندیی عاشقانە دروست دەكات و بەردەوام داوای ژوانی لێدەكات. دیمەنەكان لەگەڵ نیهال، بەشێوەیەكی سوننەتیانە تێدەپەڕن، یوسف دەیەوێت ماچی بكات، ئەو ڕێگا نادات، لەبەر ئەوەى لەخێزانێكی موسڵمانەوە هاتووە، پاشان داوا لە یوسف دەكات گوارەكە لەگوێی بكاتەوە، ئەویش بەقسەى دەكات. بەڵام وردە وردە لە داخرانێكی كۆمەڵایەتییەوە بەرەو كرانەوەیەكی كۆمەڵایەتیی نوێ و پەیوەندییەكی نوێ دەچن. یوسف لەگەڵ هاوكارێكیدا كە یاسا دەخوێنێت، داوای لێدەكات شیعری بۆ بنووسێت و بە مۆبایل بۆ خۆشەویستەكەى بنێرێت. پاشان لەباوەشی دەگرێت و بەیەكەوە دەچنە نێو شایی و هەڵپەركێیەكی كوردییەوە لە شەقامێكی ئەستەنبوڵ. ئەم دیمەنانە ئەوپەڕی ئومێد و عەشق بۆ ژیان لەناو چینی كرێكار پیشان دەدەن، بەڵام كاتێك سەیری نیگای نائومێدیان دەكەی، كە خەون بە بوونی شوققەیەكی بچكۆلەوە دەبینن، تا لەگەڵ خۆشەویستەكەیاندا تێیدا بژین، بارودۆخی ژیانیان بەباشی دەبینی و دەزانی سەرەنجامی خۆشەویستییەكەیان نائومێدییە. ئەڵبەتە بەبێ ئەوەى فیلمەكە باسی سەرەنجام بكات، دیارە سەرەنجامیش بۆ بینەر بەجێناهێڵێت وەك “هەپی ئێند”ی پۆستمۆدێرنیزم، بەئارەزووی خۆت پڕی بكەیتەوە. سەیركردنی نائومێدیی چینی كرێكار، بینینی سەرەنجامە تراژیدییەكەیەتی ئەگەر فیلمەكە خۆیشی نەیەوێت دیمەنێكمان پیشان بدات. لەولاوە، ئیبراهیم بەدوای پارەدا دەگەڕێت، دەكۆكێت و نەخۆشییەكەى لەبەرزبوونەوەدایە. ئەمە زیاتر و زیاتر ترسی پێدەبەخشێت نەك ئومێد و بەختەوەریی.\nوەك باسمكرد سەرەڕای ئەم نائومێدییەى دروست دەبێت، بەڵام فیلمەكە جۆرە چێژ و عەشقێكیش بۆ ژیان بەرز دەكاتەوە. لە دیمەنێكدا، كڤانچ سەزەری دەرهێنەر وێنەیەكی هێندە جوانی ئیبراهیم و یوسف پیشان دەدات بەدیار تێپەڕینی باڵندەكانەوە كە شیعر بەرهەم دەهێنن و دیمەنێكی شیعریی دروست دەكەن. بەڵام سەرەڕای نائومێدیی ئیبراهیم و خواستی یوسف بۆ هەبوونی شوققەیەك تا لەگەڵ مەعشوقەى دڵی خۆیدا بەئارامی بژیت، یوسف و نیهال هێشتا لەسەر پەیوەندییەكی بەهێز دەمێننەوە و هیوایان بەداهاتوو هەیە. ئەمە لەیەكەم نیگادا پێمان دەڵێت دەكرێت ئاسۆی سیاسیی چینی كرێكاری توركیا بەرەو داهاتوویەكی باش بڕوات ئەگەر بێتو لەبری نائومێدیی، بەرەو جۆرێك لە خەباتی باشتركردنی ژیانیان بڕۆن. ئومێد بەداهاتوو، وایان لێبكات دەستبەرداری ژیانیان نەبن، و بەو هەلومەرجە ڕازی نەبن كە تیایدان.\nلەلایەكی دیكەوە، كاتێك مامەڵەى كۆمپانیاكان دەبینی لە كارگەكانیاندا لەگەڵ كرێكاران، هەلومەرجی چینی كرێكار بەڕادەیەكی زۆرخراپتر زەق دەبێتەوە. ئیبراهیم كوردە، شارەكەى تووشی كارەساتی وێرانبوون بەهۆى بومەلەرزەوە هاتووە، تەمەنی 54 ساڵە و كاتێك كچەكەى دەبینێت تابلۆی “باڵەكانی باوكم”ی وەك ئومێدی داهاتووی پێكەوە بوون كێشاوە، هێندەى دیكە ژیانی ئیبراهیم خەمبارتر دەكات، 1071 ڕۆژ بەڕەسمیی كاری كردووە، و بەهۆى نەخۆشییەكەیەوە ئەوەندە كاری كردووە، بەگوێرەى یاسای كۆمپانیا دەبوو 1800 ڕۆژ كاربكات. بەڵام هیچ پارەیەكی بیمە لەلایەن كۆمپانیاوە وەرناگرێت، دوای دەستەویەخەیەكی زۆر بێ هیوا دەبێت.\nگۆڕهەڵكەنانی سەرمایەداریی: خەباتی چینایەتیی وەك ژیانی ڕۆژانە\nئەفسانەیەك هەیە دەڵێت؛ چینی كرێكار كۆتایی پێهاتووە. ئەم ئەفسانەیە لەسەر ئەوە وەستاوە كە پێیوایە ئەمڕۆ كرێكارانی یەخەسپی (یاخود فەرمانبەران) چیتر كرێكار نین، بەڵكو ئەوەى هەیە حەشاماتی خەڵكە، ئەم ئەفسانەیە لە شتێك تێناگات و شتێكیش نابینێت، ئەوەى لێیتێناگات ئەوەیە كە كرێكارانی یەخەسپیش هەمان كرێكارانی چەشنی بیناسازین، لەسەر پێوەرەكانی كاری بەكرێ و سەعاتی كاركردن، كاردەكەن، ئەگەر بڕێكی پارەكەیان زیاتر بێت لە كرێكارێكی بیناسازیی، دیسان بەو مانایە نییە كە كرێكار نییە، بەڵكو بەپێچەوانەوە، بەشداریدەكات لە بەرهەمهێنانی زیادەى سامان و قازانج، ئینجا لە دائیرەیەكی حكومی بێت، لای پزیشكێك بێت یاخود سكرتێری بەڕێوەبەرێك. ئەو شتەى ئەو ئەفسانەیەش نایبینێت، ئەو چینە كرێكارە گەورەیەیە كە لەپشتی بەرهەمهێنانی میترۆپۆلیسەكانەوە وەستاوە، هەوربڕەكان بونیاد دەنێت، قازانجی سەرمایەدارەكان بەرهەمدەهێنێت و خۆیشی هیچی نییە. تەنها شتێكی هەبێت و لەدەستی بدات، زنجیرەكانییەتی. بەڵكو هەموو قازانجی ئەم سیستەمە ئەم چینە كرێكارە بەرهەمی دەهێنێت، بۆیە هێشتاش بەهێزترین چینی كۆمەڵگا و زۆرینەى كۆمەڵگایە لە سیستەمی ئەمڕۆی جیهانیدا.\nبا بگەڕێمەوە سەر ناوەرۆكی فیلمەكە، ئیبراهیم لەگەڵ ئەوەى بەردەوام قەرزار دەبێت تا پارەیەك بەسەریەكەوە بنێت و پێیبگەڕێتەوە لای هاوسەر و كچەكەى، چونكە دەزانێت دوایین هەناسەكانی ژیانی دەدات، و هێشتا ئومێدیشی بەوەیە بیمەكەى وەربگرێت، كەچی ڕۆژ بەڕۆژ بۆی دەردەكەوێت بەڕێوەبەرەكەى خەریكی فریودانی كرێكارەكانە. بۆیە ژیانی ئیبراهیم دەبەسترێتەوە بە خەباتی چینایەتیی بەردەوامەوە لەگەڵ ئەوەشدا كە هەست دەكات بەموتڵەقی بێدەسەڵاتە و هیچ هێزێكی نییە.\nئەگەرچی فیلمەكە بە سەركەوتنی خەباتی چینایەتیی كۆتایی نایەت و لە چاوپێكەوتنێكیشدا لەگەڵ دەرهێنەر، و ڕاستەوخۆ لەناو هۆڵی سینەماوە، ڕەخنەی ئەوەم لە دەرهێنەر گرت، كە خاوەن ڕوانگەیەكی سیاسیی نییە لە فیلمەكەدا بۆ خەباتی چینایەتیی و ڕێكخستن و یەكێتیی كرێكاریی، بەڵام دواجار فیلمەكە ئەكتی بەرەنگاریی تێدایە. وێڕای ئەوەى سەرەنجامی ئیبراهیم تراژیدییە و خۆی دەكوژێت، كاتێك كۆمپانیا دەیانەوێت بڕی 3 ملیۆن لیرە بدەن بە بنەماڵەى ئیراهیم، لەوێدا ئەكتێكی بەرەنگاریی لای خەدیجەى هاوسەری دروست دەبێت و ئیمزای كۆمپانیا ڕەتدەكاتەوە و وەك جۆرێك لە لەكەداركردنی كەرامەتی ئینسانیی دەیبینێت.\nبەڵام كەرامەتی ئینسانیی هەموو شتێك نییە و بەس نییە، بەڵكو وەك ڕاستەوخۆ لە هۆڵی سینەما بە دەرهێنەرەكەم گوت، ئەوەى گرنگە بوونی ڕوئیایەكی سیاسیی ڕوونی خەباتی چینایەتییە، ڕاستە ئەكتی كۆتایی خەدیجە پیشاندانی كەرامەتی نانامۆبوو و خۆنەفرۆشتنییەتی بە دەسەڵاتی پارە، بەڵام هێشتا ئێمە بێبەشین لەوەى ڕوئیای یوسف و خەدیجە و كرێكارانی دیكە چییە. لەكاتێكدا خودی فیلمەكە بەجۆرێك لە ناڕەزایەتیی كرێكاران بەنهێنیی دەستپێدەكات و بەنیازی مانگرتن و ناڕەزایەتین، بەڵام لەناكاو ئەم دیمەنەش بزر دەبێت و نابێتە دیمەنێكی سیاسیی دیاریكراوی ناو فیلمەكە، فەكوسەكە دەچێتەوە سەر نەخۆشیی و خەباتە بەردەوامەكەى ئیبراهیم.\nلە توركیا هەموو ڕۆژێك كرێكاران لەشوێنی كارەكانیاندا دەمرن، بەهۆی نەبوونی ئاساییشی كار و شوێنی كارەوە. كڤانچ سەزەر، زۆر بەجوانی خەبات بۆ پیشاندانی ئەم هەلومەرجە و گۆڕینی دەكات، كاتێك بەشێوەیەكی زۆر ئاسایی كرێكاران دەمرن و دەكەونە خوارەوە. مردنی یەكێك لە كرێكارەكان، دیمەنێك پیشان دەدات، كە دەبێتە هۆى ناڕەزایەتیی زیاتری كرێكاران، بەڵام دیسان ئەم دیمەنەش بزر دەبێت و سەزەر گوتی: دەمەوێت بینەر خۆى ڕوئیای سیاسیی خۆی دروست بكات. دواجار فیلمەكە كۆمەكمان پێدەكات زیاتر بچینە ناو وردەكاریی چینی كرێكار لە توركیا.\nململانێ یان خەبات؟\nیەكێك لە خاڵە هەرە گرنگەكانی فیلمەكە، پشتڕاستكردنەوەى ئایدیای ئەنتەرناسیۆنالیزمی كرێكارییە، نەك لەسەر بنەمای ئایدیای ململانێی ئەتنیكی و كولتووری و زمانیی هەڵچنرابێت. لەڕاستیدا ململانێ ئەو خاڵەیە كە ماركس لە سەرمایەدا باسی دەكات و پێیوایە سەرمایەداران و خاوەنكاران هەمیشە خەبات كورت دەكەنەوە بۆ ململانێی نەك كرێكار و خاوەنكار، بەڵكو ململانێی كرێكار و كرێكار لەڕێگای پێدانی ئیمتیازاتێكی كورت بە هەندێك لە كرێكارەكان تا بیانكەن بە عامیل و بەكرێگیراوی خۆیان و سیخووڕ بەسەر كرێكارەكانی دیكە و هەروەها پەرتەوازەیی دروستكردن لەنێوان كرێكاران نەك یەكگرتووییان. فیلمەكە سەركەوتوو بووە لەوەدا پێمان بڵێت ئەو ململانێیەى هەموو ڕۆژێك لەنێوان كرێكاری كورد و كرێكاری توركدا دروستدەكرێت، دەستكردێكی بۆرژوازیی تورك و هەروەها بۆرژوازیی خاوەن بەرژەوەندی كوردیشە كە واپیشانی دەدەن كرێكارانی تورك و كورد دوژمنی یەكترن، بەڵكو بەپێچەوانەوە، وەك ماركس و ئەنگڵس لە مانیفێستی پارتی كۆمۆنیستدا باسی دەكەن، تەنها زەقكردنەوەى ئەزموونە مێژوویی و ئەنتەرناسیۆنالەكانی چینی كرێكار و بەرژەوەندییەكانی ئەو چینەیە لە ئاستی ئەنتەرناسیۆنالدا، نەك لە فۆرمی ململانێی نەتەوەییدا.\nدەرهێنەر: كڤانج سەزەر\nپەخش: تەممووزی 2016 (كۆماری چیك)\nزمان: توركی-كوردیی (ژێرنووسی ئینگلیزیی)\nشوێنی بەرهەمهێنان: توركیا-ئەستەنبوڵ\nFriedrich Engels, the Condition of the Working Class in England, Penguin Classics, 2009, London.\nPasolini, Pier Paolo (1984) Selected Poems, trans. Norman MacAfee and Luciano Martinengo, with a Foreword by Enzo Siciliano. London: Calder.\nدو بیانیەى سینمایی از ولادمیر مایاكوسكی، ترجمە كاوە عباسیان، آرت كالت، شمارە یكم، مایند ماتور، 1385.


کوردیپێدیا - کاوە محەمەدی\n✌ کاوە محەمەدی | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکاوە محەمەدی، خەڵکی گوندی تەنگیسەری ناوچەی ژاوەرۆی شاری سنەسنە و دانیشتووی کانی دیناری شاری مەریوانمەریوان، لە خۆپیشاندانەکانی 16-11-2019دا بەهۆی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکانی داگیرکەری ئێران، شەهیدکرا.\n#سنە | #مەریوان |\n2. 👁 بێهروز مەلەکی\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 16-11-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Nov 19 2019 12:31AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Nov 19 2019 3:05AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Nov 19 2019 3:05AM باشترکراوە


2021/08/15 216 جار بینراوە\n*نەوژین - پەیامێکی ''سەحرا کەریمی'' فیلمسازی ئەفغان بۆ سینەماکارانی جیهان.\nئێمە پێویستیمان بە دەنگی ئێوەیە. راگەیاندنەکان، دەوڵەتەکان و دامەزراوەییە مرۆییەکانی جیهان بەشێوەیەک خۆیان بێدەنگ کردوە کە هەروەک ئەوەی 'رێککەوتنی ئاشتی' لەگەڵ تاڵیبان رەواپێدراو بوە. هەرگیز وانەبوە. بەڕەسمی ناساندنی تاڵیبان بەشێوەیەک متمانەی بە ئەوان بەخشی تا دوبارە بە دەسەڵات بگەنەوە. تاڵیبان لە هەمو قۆناغەکانی گفتوگۆکردندا دڕندانە مامەڵەیان لەگەڵ خەڵکدا کردوە. هەمو ئەوەی کە من وەکو فیلمسازێک لە وڵاتەکەمدا بۆ دروستکردنی هەوڵمداوە لە مەترسی لە ناوچوندایە. ئەگەر تاڵیبان دەسەڵات بگرێت، هەمو هونەرەکان قەدەغە دەکرێن. من و فیلمسازە ناودارەکانیتر دەخرێینە لیستی تیرۆری ئەوانەوە. ئەوان مافی ژنان پێشێل دەکەن و ئێمە دەخرێینە گۆشەیەکی تاریکی ماڵەوە، دەنگی ئێمە بۆ هەمیشە بێدەنگ دەکرێت.\n2021/08/15 - 05:13\nژمارەی سەردان 244,281 ژمارەی میوان 15


Mewda Media | هەواڵێکی خۆش بۆ هاوڵاتییان سەبارەت بە دابەشکردنی نەوتی\nهەواڵێکی خۆش بۆ فەرمانبەرانی ئەم وەزارەتە\nمەودا میدیا - سلێمانی | 2021/10/16\nسەبارەت بە بەرزبوونەوەی نرخی سوتەمەنی بەشێوەیەکی گشتی پارێزگاری سلێمانی رایگەیاند، هۆکاری زۆر هەن بۆ بەرزبوونەوەی نرخی سوتەمەنی و لایەنی پەیوەندیدار لە هەوڵی چارەسەردان، هاوکات دڵنیایشیدا کە لە چەند رۆژی داهاتوودا دەست بە دابەشکردنی نەوتی سپی دەکرێت.\nهەڤاڵ ئەبوبەکر، پارێزگاری سلێمانی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە سلێمانی قەیرانی غاز بوونی نییە و هیچ گرانبوونێکیش لە نرخەکەیدا نییە، ئەوەی پەیوەندیی بە کەمبوونەوەی غازەوە هەیە کاتییە کێڵگەی کۆرمۆر چاکسازی تێدادەکرێت و لە ماوەیەکی کەمدا ئاسایی دەبێتەوە.\nسەبارەت بە بەرزبوونەوەی نرخی نەوتی سپیش ئاماژەی بەوەکرد "نەوتی سپی بڕیارە بەپێی رێککەوتنی هەرێم و بەغدا لەلایەن عیراقەوە بڕی پێویست رەوانە بکرێت بۆ دابەشکردنی یەک بەرمیل نەوت بۆ هەر ماڵێک بەرلە وەرزی زستان، و تائێستا بەغدا لەو بڕە نەوتەی بەڵێنیداوە تەنها 1.5 ملیۆن لیتری ناردووە ئەمەش کەمترە لە بڕی پێویست، لەگەڵ ئەوەشدا لەچەند رۆژی داهاتوودا دەست بە دابەشکردنی نەوت دەکەین".\nلەبارەی بەرزبوونەوەی نرخی بەنزینیش پارێزگاری سلێمانی وتی "یەکێک لە هۆکارەکان حکومەتی فیدراڵە چونکە بڕیاربوو بڕێک بەنزین بنێرێت بەڵام ئێستا کێشە لەو رێککەوتنە دروستبووە".


ئەو کەلوپەل و خۆراکانەی لە نێو کۆشکی سپیدا قەدەخەن | KURDPLAT\nئەو کەلوپەل و خۆراکانەی لە نێو کۆشکی سپیدا قەدەخەن\nکوردپلات 10/16/2020 01:41:00 م ليست هناك تعليقات\nئێستا یەکێک لەو وشانەی زۆرترین کات دووبارە دەبێتەوە، وشەی 'کۆشکی سپی'یە، ئەو کۆشکەی سەرۆکی گەورەترین دەسەڵاتی سەر گۆی زەوی بۆ ماوەی چوار ساڵ تێیدا دەمێنێتەوە و دەیان بڕیاری چارەنووسسازی پەیوەست بە وڵاتەکەی و بەجیهانیشەوە دەردەکات.\nکۆشکی سپی، کۆشکی سەرۆکایەتی ئەمریکایە، لە مێژووی خۆیدا، چەندین سەرۆکی جیاوازی بەخۆوە بینیووە، ئەو سەرۆکانە کاتێک چوونەتە کۆشک هەندێک بڕیاری تایبەت بە کۆشکیان دەرکردووە کە هەندێکیان تایبەتن بە کارمەندان و هەندێکیشیان تایبەتن بەو کەسانەی وەکو گەشتیار سەردانی کۆشکەکە دەکەن.\nلە نێو لیستی قەدەخەکراوەکانی کۆشکەکەدا، کە زۆرینەیان بەبڕیاری هەندێک لە سەرۆکەکانی وڵات قەدەخەکراون، چەندین کەرەستە و کەلوپەل و تەنانەت خۆراکی جیاوازیش بەرچاو دەکەن.\nساڵانی رابردوو، ژمارەیەکی یەکجار زۆری منداڵانی ئەمریکی، رقی خۆیان لە برۆکلی دەربڕیوە، ئەو بەرهەمە سەوزە سەرنجڕاکێشەی هەمیشە پزیشکەکان دووپاتیدەکەنەوە سوودی زۆر بە جەستەی مرۆڤ دەگەیەنێت و تەندروستیی باشتر دەکات. بەڵام منداڵە ئەمریکییەکان رقیان لێیە، چونکە لە بنەمادا برۆکلی تامی خۆش نییە، بۆ منداڵانیش هیچ تامێک نادات، بۆیە ئەو خۆراکە لەلایەن منداڵانەوە دژایەتییەکی زۆر دەکرێت.\nلە نێو ئەو منداڵانەدا کە هەر زوو رقێکی بەرچاویان لە شێوە درەختییەکەی ئەو خۆراکە هەڵگرت، جۆرج بووشی باوک بوو. ئەو رقی خۆی لە بەرامبەر ئەو خۆراکەدا بردە سەر، کاتێک ساڵی 1990 چووە کۆشکی سپی و بووە سەرۆکی وڵات، رێگری کرد لەوەی لە ژەمە خۆراکەکانی ناو کۆشکدا، هیچ جۆرێک لە برۆکلی پێشکێشبکرێت، ئەو روونیکردەوە، بەهیچ شێوەیەک حەزی لەو جۆرەی سەوزە نییە. بووش ئاشکرایکرد لە منداڵییەوە دژایەتی لەگەڵ برۆکلیدا هەیە، هەرچەندە هەمیشە دایکی بەزۆر دەرخواردی داوە.\nبووش بە کارمەندانی کۆشکی گوت "لەئێستاوە من سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکام، رایدەگەیەنم کە نامەوێ چیدی برۆکلی بخۆم".\nکۆشکی سپی کاتێک لە تشرینی یەکەمی 2017دا، پاش داخستنێکی کاتی سەرلەنوێ دەرگاکانی خۆی بەڕووی سەردانیکەراندا کردەوە، لیستێکی بەناوی ئەو کەلوپەلانە ئاشکراکرد، کە بەقەدەخەکراو لە ناو کۆشکەکەدا ناویبردوون. بەڕێوەبەرانی کۆشکی سپی گوتیان لەمەودوا هێنانە ژوورەوەی چەک، یارییە ئاگرینەکان، چەقۆ و میزڵدان لەلایەن سەردانیکەرانەوە بۆ ناو کۆشکی سپی، قەدەخەیە.\nروون نییە ئەو بڕیارە خۆبەخۆیی دراوە، یان پەیوەندی بەو رووداوەوە هەیە، کاتێک ژمارەیەک میزڵدان کەوتنە ناو باخچەکانی کۆشکی سپییەوە و ترس هەبوو لەوەی مەبەست لێیان کاری تیرۆریستی بێت و میزڵدانەکان بۆمبڕێژکرابن، دواتر دەرکەوت هیچ لەو مەترسییانە لە ئارادانین و نیشتنەوەی میزڵدانەکان لەناو باخچەکانی کۆشکەکەدا، تەنیا رێکەوت بووە.\nساڵی 1955، دوایت ئایزنهاوەر، سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا، بڕیاریدا بەدانانی چیمەنی دەستکردی سەوز، لە نێو باخچەکانی کۆشکی سپیدا، بەڵام پلانەکەی ئەو سەرینەگرت، چونکە سمۆرە زۆرەکانی ناو باخچەکانی کۆشکەکە، زیانی زۆریان بە چیمەنە دەستکردەکان گەیاند و دیمەنەکەیان لێ تێکدا. ئایزنهاوەر تووڕەبوو، داوای لە پاسەوانەکانی کۆشک کرد، "هەرکاتێک ئەو ئاژەڵە بێتامانەتان لە نزیک چیمەنەکەوە بینی، تەقەیان لێبکەن".\nپاسەوانەکان بەقسەیانکرد، بەڵام بەشێوازی خۆیان، ئەوان هەڵمەتێکیان بۆ دەستگیرکردن و دۆزینەوەی سمۆرەکانی ناو کۆشکەکە دەستپێکرد و هەموویان دوورخستنەوە و لە کۆشکەکەیان دەرکردن، ئەو کارە کاردانەوەی تووندی رێکخراوەکانی پاراستنی مافی ئاژەڵانی لە بەرامبەر سەرۆکی وڵات، بەدواداهات.\nقەدەخەکردنی لەبەرکردن و پۆشینی کاوبۆ لە نێو کۆشکی سپیدا، یەکێکبوو لەو فەرمانە سەرەتاییانەی سەرۆک جۆرج بووشی کوڕ، لە دوای گەیشتنی بۆ کۆشکی سپی دەریکرد و کردیە فەرمان بەسەر فەرمانبەرانی ناو کۆشکدا.\nسەرۆک بووش، بڕیاری داڕشتنەوەی شێوازی پۆشینی لەناو کۆشکدا دەرکرد، ئەو تەنیا شەش رۆژ لەپاش دەستبەکاربوونی وەک سەرۆکی وڵات، بڕیارە نوێیەکەی دەرکرد، لە کاتێکدا یاسای پۆشینی جلوبەرگ لە کۆشکی سپیدا، لە دوای سەرۆکایەتی باوکییەوە هیچ گۆڕانێکی بەسەردا نەهاتبوو. لە بڕیارەکەی پێشووی رێکپۆشی ناو کۆشکدا ئەوە دەستنیشانکرابوو، کە پێویستە پیاوان بۆینباخ ببەستن و ئافرەتانیش 'بەرگی گونجاو' لەبەربکەن، وەک ئاماژەیەک بۆ رێزگرتن.\nهەڵگرتنی کامێرا لە کاتی چوونە ناو کۆشکی سپی بۆ ماوەی 40 ساڵ قەدەخەبوو، بەر لەوەی میشیل ئۆباما، خانمی یەکەمی وڵات لەساڵی 2015دا ئەو بڕیارە هەڵبوەشێنێتەوە. هۆکاری قەدەخەکردنی هەڵگرتنی هەموو جۆرەکانی کامێرا بۆ ناو کۆشکی سپی، لەبەر فلاشی بەهێزی کامێراکان بوو، کە بەبڕوای بەرپرسانی کۆشکەکە، بۆی هەبوو زیان بە تابلۆ هەڵواسراو و کارە هونەرییە دەگمەنەکانی ناو کۆشکەکە بگەیەنێت، بەپێچەوانەی کامێراکانی ئەمڕۆژانەوە کە بەبێ 'فلاش' وێنەی نایاب دەگرێت. ئەمە جیا لەوەی کە ترس هەیە لەوەی گرووپی گەشتیاری، کاتێک دەهاتنە ناو کۆشکەوە، بەهۆی سەرقاڵیی وێنەگرتنەوە، لەیەکتری دادەبڕان. بڕیارەکەی میشێل ئۆباما، تائێستا کاری پێدەکرێت.\nکۆشکی سپی رایگەیاند رێگە بە کارمەندانی باڵی رۆژئاوای کۆشک نادرێت لە سەرەتای 2018 بەدواوە، مۆبایلە کەسییەکانیان لەکاتی کارکردن لە کۆشکدا بەکاربهێنن. حکومەت لە بری ئەوە، مۆبایلی ئیشی بۆ دابینکردن، کە تایبەتمەندی ناردنی نامەی تێدا نییە، ئەمەش بەبیانووی پاراستنی زیاتری ئاسایشی کۆشکەوە، هەروەها کەمکردنەوەی ئەو ئامێرانەی لە کۆشکەوە پەیوەندییان بە تۆڕی وای فایەوە هەیە، هەندێکی دیکە ئەو بڕیارە بەوە لێکدەدەنەوە کە بڕیارەکە بۆ کەمکردنەوەی بڕی ئەو هەواڵانەیە، کە لە کۆشکەوە بۆ رۆژنامەڤانان دزەیان پێدەکرێت.\nسەرۆکی ئێستای وڵات، دۆناڵد ترەمپ، یەکێکە لەوانەی بەتووندی پشتگیری لەو بڕیارەی قەدەخەکردنی مۆبایل لە کۆشکی سپیدا دەکات.\nتیۆدۆر رۆزڤێڵتی سەرۆک، یەکێکبوو لە بەناوبانگترین ئەو کەسانەی داوای پاراستنی ژینگەیان دەکرد و لایەنگرێکی تووندی پاراستنی ژینگە بوو. ئەو لە ماوەی سەرۆکایەتی خۆیدا لە کۆشکی سپی، نزیکەی 150 دارستانی گەورەی نیشتمانیی لە وڵاتەکەدا دروستکرد. هەر ئەو سۆزەی بۆ ژینگە وایکرد، بەکارهێنانی دارەکانی کریسمس لە ناو کۆشکدا قەدەخە بکات. ئەو پێیوابوو ئەوە خوویەکی دژە سرووشت و ژینگەیە.\nمنداڵەکانی سەرۆک رۆزڤێڵت، هاوتای حەزی باوکیان نەبوون، ئەوان ویستی پابەندبوون بە رێککارەکانی کۆشکیان نەبوو، ئارشبیڵدی کوڕی رۆزڤێڵت، ساڵی 1902 ئاشکرایکرد، کاتێک تەمەنی 8 ساڵان بووە، هەموو کارمەندانی کۆشکی رازیکردووە بەنهێنی باوکییەوە، رێگەی بدەن دارێکی بچووکی کریسمس بباتە ناو کۆشکەوە. ئەو رووداوە تائێستا وەک رووداوێکی خۆش تەماشا دەکرێت.\nلە ساڵی 1842ەوە، ئەنجامدانی ئاهەنگەکانی مۆزیک لە ناو کۆشکی سپیدا، هەموو رۆژانی شەممەی وەرزی هاوین، بووبووە خوویەک و 90 ساڵ بوو پەیڕەوی لێدەکرا، تەنانەت یۆلیسیس گرانت و هاوژینەکەی بەوە بەناوبانگبووبوون، کە ئامادەی هەموو ئاهەنگەکانی شەممە هاوینییەکانی کۆشکیان دەکرد و تێکەڵی خەڵک دەبوون.\nئەو خووە لەماوەی سەرۆکایەتی سەرۆک ئەبراهام لینکۆلن بۆ ماوەی دوو ساڵ قەدەخەکرا، کاتێک کوڕە تەمەن 11 ساڵانەکەی ئەو، کۆچی دواییکرد، دواتر لە ساڵی 1864دا هەمان خوو دەستیپێکردەوە تا سەرەتای سییەکانی سەدەی بیست، کە ئیدی ئەو خووە بەیەکجاری لە کۆشکدا نەما.\nبیل کلنتن و هیلاری هاوژینی، لە ساڵی 1993ەوە، کاتێک چوونە ناو کۆشکی سپییەوە، جگەرەکێشانی ئێوارەخوانەکانی کۆشکیان قەدەخەکرد. ئەوان بڕیاریاندا هەموو تەپڵەکەکانی جگەرە لەناو کۆشکەکەدا هەڵبگیرێن و چیدی، رێگە بە جگەرەکێشان نەدەن لەنێو کۆشکدا. دوای چوار ساڵ لەو بڕیارە، سەرۆک فەرمانیدا بەجێبەجێکردنی یاساخکردنی جگەرەکێشان لە نێو هەموو باڵەخانەکانی حکومەتی ئەمریکادا، بڕیارەکە قەدەخەی جگەرەی لە نێو باڵەخانە حکومییەکاندا بۆ هەموو کاتەکان دەگرتەوە، نەک تەنیا کاتی نانخواردنی ئێوارە.\nخواردنەوەی کحول لە چەندین ماوەی جیاوازی سەرۆکەکانی ئەمریکادا قەدەخەکراوە. هاوژینی سەرۆک ریزرفۆرد بەوە بەناوبانگ بوو کە فەرمانیدابوو لەماوەی سەرۆکایەتی هاوژینەکەیدا، لە نێوان 1877 تا 1881، هەموو خواردنەوەیەکی کحولی لە بارەگای سەرۆکایەتی وڵات، دووربخەنەوە، بەڵام هاوسەرەکەی یەکەم کەسبوو لە پێشێلکارانی ئەو بڕیارە.\nئیلیانور رۆزڤێڵت، هاوژینی سەرۆک رۆزڤێڵت، هەموو جۆرەکانی کحولی جگە لە شەراب، لە ماوەی سەرۆکایەتی فرانکلینی هاوسەریدا قەدەخەکردبوو. دواتر سەرۆک جیمی کارتەر، کۆشکی سپی دوور لە خواردنەوە کحولییەکان هێشتەوە، بەدرێژایی مانەوەی لە کۆشکدا وەک سەرۆکی وڵات، بڕیارەکانی ئەو تەنیا ئەوکاتە پێشێلکران، کە لە کۆشکدا کۆبوونەوەی لوتکەی سەرۆکی وڵات لەبارەی چەک، لەگەڵ سەرانی سۆڤیەتدا بەڕێوەچوو، ئەویش بەخواردنەوەی تەنیا یەک پێک، شەراب.\nهەرچەندە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئێستای ئەمریکا، بڕیارێکی تایبەتی بۆ قەدەخەکردنی خوادنەوە کحولییەکان لە کۆشکدا دەرنەکردووە، بەڵام ئەوە زانراوە کە ترەمپ، یەکێکە لەوانەی دژی خواردنەوەی کحولییە و بەر لە 35 ساڵ وازی لێهێناوە.\nترەمپ ساڵی 2016 و بەرلەوەی ببێتە سەرۆکی وڵات، لە چاوپێکەوتنێکدا ئاشکرایکرد، زیاتر لە 35 ساڵە وازی لە خواردنەوە کحولییەکان هێناوە، هۆکاری ئەو بڕیارەی بۆ گیانلەدەستدانی فرێدی برای گێڕایەوە، کە ساڵی 1981 بەهۆی کحولەوە گیانی لەدەستدا.\nئەوانەی نزیکن لە ترەمپ، ئەو قسەیە پشتڕاستدەکەنەوە و دەڵێن، چەندین ساڵە ترەمپ بەیەکجاری وازی لە کحول هێناوە و میلانیای هاوسەریشی یەکێکە لەوانەی حەز بە خواردنەوەی کحول ناکات.


لەكاردانەوەی رێككەوتنەكەی یەكێتی وپارتی.. توركمان و عەرەب هەڕەشە دەكەن و كوردی كەركوكیش بەگومانەوە لێی دەڕوانێت\nعەرەب و توركمانەكانی كەركوك وەڵامی رێكەوتنەكەی نێوان یەكێتی و پارتیان بە زنجیرەیەك بەیاننامەو لێدوانی هەڕەشەئامێز دایەوەو پەرلەمانتارێكی كوردیش دەڵێت:"تا ئێستا بەتەواوی بڕگەو ناوەڕۆكی رێككەوتنامەكە رانەگەیەندراوەو نازانین چۆنە".\nدوای راگەیاندنی رێككەوتننامەكەی نێوان یەكێتی و پارتی كە لەبڕگەیەكیاندا باس لە دانانی پارێزگارێكی كورد بۆ كەركوك دەكات، حزب و لایەنە سیاسیە توركمانیەكان و ئەندامانیان لە هەردوو ئەنجومەنی نوێنەران و پارێزگا لە بارەگای جەبهەی توركمانی كۆبوونەوەو لە بەیاننامەیەكدا رەتیدەكەنەوە كەیسی كەركوك و پێكهێنانی حكومەتی خۆجێیی وەك سەودایەكی نێوان یەكێتی و پارتی كاری لەسەر بكرێت، ئاماژەیان بەوەشكردووە: جگە "لە هێزە عێراقییەكان رێگە نادەن هیچ هێزێكی تر لە كەركوك و دەوروبەری بوونی هەبێت".\nئەرشەد ساڵحی سەرۆكی بەرەی توركمانی-ش هۆشداریدا:" ئەگەر كەركوك لە نێوان یەكێتی و پارتی سەودای لەسەربكرێت دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی گرفتێكی نوێ كە بە هۆیەوە ناوچەكەو عێراقیشی پێوە دەسوتێت".\nعەرەبەكانیش هاوشێوەی توركمانەكان رێككەوتنەكە رەتدەكەنەوە، لە بەیاننامەیەكی بەرەی عەرەبی یەكگرتوودا داوا لە حكومەتی ناوەندو ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەكات دەستبەجێ بێنە سەر هێڵ". ئاماژە بەوەشكراوە پێویستە پارێزگارێكی بێلایەن لە نەتەوەكانی كەركوكەوە دەستنیشان بكرێت و لەپێناو دەستەبەركردنی سەقامگیری و پلانی سەپاندنی یاساو كارگێڕی و دۆسیەی ئەمنی بەدەست فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەكانی كەركوكەوە بێت و تەواوی هێزەكانی پێشمەرگەش لەو ناوچانەی كەركوك بكشێنەوە كە تا ئێستا لێی ماونەتەوە".\nلەبەرانبەردا جەمال شكور، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسیۆنی یەكێتی، لە لێدوانێكیدا بۆ (هەواڵ)، رایگەیاند:"ئەگەر بەپێی ئەو بڵاوكراوەنە بێت كە راگەیاندنەكان بڵاویان كردۆتەوە ئەوە رێككەوتنەكە باشە، بەڵام گرنگ جێبەجێكردنێتی، چونكە ئەگەر بێت و ئەوەی بڵاوكراوەتەوە جێەجێنەكرێت ئەوە ئەو كات رێككەوتن نییە".\nئەوەشخیستەڕوو:"تا ئێستا بەتەواوی بڕگەو ناوەڕۆكی رێككەوتنامەكە رانەگەیەندراوەو نازانین چۆنەو جێبەجێكردنی یاخود جێبەجێنەكردنیشی پەیوەندی بەو كەسانەوە هەیە كە بەشدار بوونە لەرێككەوتنەكە، چونكە ئەگەر جێبەجنەكرێت ئەوە ئەوان خۆیان بەرپرسیارن".\n 705 جار بینراوه\n3/9/2019 2:50:01 PM


پەرلەمان ئیسرائیل ئیسرائیلی بە “دەوڵەتی جولەکە” ناساند – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/پەرلەمان ئیسرائیل ئیسرائیلی بە “دەوڵەتی جولەکە” ناساند\nپەرلەمانی ئیسرائیل ناسراو بە (کنیسێت)\nدوێنێ پێنج شەممە ١٩ی تەموزی ٢٠١٨ پەرلەمانی ئیسرائیل یاسایەکی دەرکرد و ئیسرائیلی بە “دەوڵەتێکی جولەکە” ناساند، هاوکات زمانی عەرەبیشی لە زمانی فەرمیی لابرد و نیشتەجێکردنی جولەکەکانی لە ماڵ و موڵکی فەڵەستینیەکان بە بەرژەوەندی نیشتمانی ناوبرد.\nتێپەڕاندن و دەرچواندنی یاساکەش ناڕيزایی و توڕەیی پەرلەمانتارە “کەمینەکانی ناو پەرلەمانی ئیسرائیل”ی لێ کەوتەوە.\nیاسای “دەوڵەتی جولەکە” دەڵێت، جولەکەکان مافی تایبەتیان هەیە بۆ خۆ بەڕێوەبەری و زمانی عیبریش زمانی فەرمیی دەبێت لەجیاتی زمانی عەرەبی، کە پێشتر زمانی عەرەبی زمانی فەرمی بوو.\nبەپێی یاساکە ئیسرائیل دەوڵەتی گەلی جولەکەیە و قودسیش پایتەختی ئەو دەوڵەتەیە “بە تەواوی و یەکگرتوویی”، ئەمە لەکاتێکدایە کە بڕیار وابوو کە بەشێکی قودس پایتەختی ئەو دەوڵەتە بێت کە بڕیارە بەناوی فەڵەستین ڕابگەیەنرێت، هەروەها زمانی عەرەبی کە زمانی فەرمی بوو لە یەکەم هەوڵدا هێنرایە ئاستی زمانی عیبری و لە ئێستاشدا بەپێی یاساکە کراوە بە زمانی فەرمی و زمانی عەرەبی لە زمانی فەرمی نەماوە.\nهاوکات وەزارەتی دەرەوەی تورکیا لەوبارەیەوە ڕایگەیاندووە، ئەو یاسایە پشتگوێخستنی یاسای نێودەوڵەتی و پێشێلی مافی فەڵەستینیەکانە و “ڕاگەیاندنی قودس کە لەلایەن ئیسرائیلەوە داگیرکراوە، بە پایتەختی ئیسرائیل، پوچ و بەتاڵە لە چاوی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی” و جێگیرکردنی ئیسرائیلیەکانیش لە ماڵ و موڵکی فەڵەستینیەکاندا لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانیشەوە بە “قبوڵنەکراو” ناوبراوە.\nمیدیاکانی جیهان: شازادەی سعودیە دایکیی شاردووەتەوە