6 ساڵ حەبس بێ ئەوەی حوکم درابێتی! – خۆڕاگری\nHomeوتووێژ۶ ساڵ حەبس بێ ئەوەی حوکم درابێتی!\nمحەممەد مستەفاپوورم، محەممەد لیلانەییم پێ دەڵێن. ساڵی ۱۳۴۸ی هەتاوی لە گوندی لیلانێ لەدایک بووم و هەتا پۆلی پێنجی سەرەتاییم خوێندوە.\nئاشنایەتیی من لەگەڵ حیزبی دێموکراتی کوردستان بۆ پێش سەردەمی شۆڕشی ۵۷ دەگەڕێتەوە، ئەو کاتەی کە منداڵ بووم و بابم لە مەزرا و مووچە و لە کاتی کار و پشووداندا باسی کۆماری کوردستان و حیزبی دێموکرات و ڕووداوە سیاسییەکانی ئەو کاتی بۆ دەکردم، وەک بەسەرهاتی ڕاپەڕینی ۴۶-۴۷ و چۆنیەتیی شەهیدبوونی سمایل شەریف‌زادە و ڕێبەرانی دیکەی ئەم جووڵانەوەیە. ئەوەش وایکردبوو کە هەست و خۆشەویستیی پێشمەرگایەتی و نیشتمانپەرەوری لە ناخمدا گەشە بکەن.\nگوندەکەی ئێمە لە ڕۆژانی شۆڕشی ۵۷دا بەهۆی چەند کادر و کەسێکی سیاسی و شۆڕشگێڕەوە جموجۆڵی تێکەوتبوو، دوایەش هێزی پێشمەرگەی حیزب هاتن و لە گوندەکەی ئێمەش بنکە و مەقەڕیان دانا. هێزی «پشتیوان»یش بۆ ماوەیەکی زۆر لە گوندەکەی ئێمە مابوونەوە و منیش یەک لەو کەسانە بووم کە ئەم ڕووداوانەم لە نیزیکەوە دەدی و کاریان تێدەکردم و وردە وردە بۆ لای حیزبی دێموکرات ڕاکێشرام.\nساڵی ۱۳۶۰ بە ڕەسمی داوام لێکرا ببمە ئەندامی حیزب و سەرەتای کاری سیاسی و ڕێکخراوەییم بە ئەندامەتیی یەکیەتیی لاوان دەستی پێکرد. بەفرانباری ساڵی ۱۳۶۲ بە یەکجاری هاتمە دەرێ و پاش ماوەیەک مانەوە لە هێز و کۆمیتە شارستان کۆتاییەکانی ساڵی ۶۳ لە «زانکۆ»ی حیزب لە «گەڵاڵە» کە ناوەندی فێرکردن و پەروەردەی حیزب بوو، دەورەی سیاسی و پێشمەرگایەتیمان بینی. دوای دەورەش لە هێزی «مینەشەم»دا سازمان درام. لەو قۆناغە سەختەی خەباتی چەکداریدا بەشداریم لە زۆر لە شەڕ و عەمەلیاتەکانی هێزی «مینەشەم»دا کردوە، وەک عەمەلیاتی «کانییەرەش»ی مەهاباد، گرتنی پایەگای سیسێر، گرتنی پایەگای جانداران و چەند عەمەلیاتێکی گرتنی جادەی مەهاباد_ سەردەشت.\nساڵی ۱۳۶۵ کە هێزەکان لە دەوری دەفتەر سازمان دەدرانەوە، هێزی ئێمە ناوەکەی گۆڕا بە هێزی «زمزیران» و یەکەم بەرپرسایەتیم وەرگرت کە جێگرپەلی بوو. دواتر دەورەی بێسیم و «تەخریب»م بینی.\nساڵی ۱۳۷۲ بە هەماهەنگیی بەرپرسانی حیزب و لە بنەڕەتدا بۆ ڕاپەڕاندنی چەند ئەرک و بەرنامەیەک لە ڕیزەکانی حیزب جیا بوومەوە و خۆم ڕادەستی حوکمەت کردەوە بۆوەی دواتر بتوانم ئەرکە پێسپێردراوەکانم بەجێ بگەیەنم.\nهەتا ئەو کاتەی لەلایەن ئیتلاعاتەوە گیرام، ئەرکێکی زۆری حیزبیم بەجێ گەیاند. ئەمن بە تۆمەتی بەشداری لە کوشتنی مۆرەیەکی ڕێژیم کە حیزبی دێموکرات بە سزای خەیانەتەکانی گەیاندبوو، گیرام. ماوەی ۶ مانگ لە ئیتلاعاتی سەردەشت لە ژێر ئەشکەنجە و ئازاردا هێشتیانمەوە بۆوەی بەرپرسایەتیی کوشتنی ئەو مۆرەیەی ڕێژیم بگرمە ئەستۆ. پاش ئەو ماوەیە بەڕێی «دادسەرای ئینقلاب»ی مەهاباد و لەوێ‌ڕا بەڕێی بەندیخانەی ئیتلاعاتی ئەم شارە کرام و بۆ ماوەی یەک ساڵ لەوێ ڕایانگرتم. لەو یەک ساڵەدا سێ جار دایانم بە دادسەرای شۆڕش و دوای لێپرسینەوە و لێکۆڵینەوە دەیانناردمەوە بۆ زیندانی ئیتلاعات. پاشان بەڕێی زیندانی ورمێ‌یان کردم و بێ ئەوەی هیچ حوکمێک درابێتم و چارەنووسم ڕوون بێ؛ خرامە ئەو بەندیخانەیەوە. پاش چەند مانگ لە بەندیخانەی ورمێ بردیانمە دادگای شۆڕش و ئەمجارەش بێ ئەوەی حوکم بدرێم نێردرامەوە بەندیخانە.\nڕۆژێکیان لە زیندانی ورمێ گوتیان ملاقاتت هەیە. لەگەڵ گەیشتن بە ژووری بەرپرسی زیندان، کەلەپچەیان کردم و لاقیان بەستم و یەکسەر بەڕێی زیندانی ئیتلاعاتی سەردەشت کرامەوە. لەوێ هەر یەکەم شەو دوای کەمە خواردنێک لە زیندان نەخۆشییەکم پێوە نووسا و ماوەی سێ حەوتوو تووشی خوێنبەربوون بووم، بەڵام کەس لای لێ نەکردمەوە و بەڕێی هیچ ناوەندێکی دەرمانی نەکرام. ۸ مانگی دیکەش لە سللولی زیندانی ئیتلاعات خرامەوە ژێر ئەشکەنجە، وەک بڵێی تازە یەکەم ڕۆژەکانی گیرانم بێ. دیارە مەبەست لەو ئەشکەنجەیەش هەر وەرگرتنی داننانی من بە کوشتنی ئەو مۆرەیەی ڕێژیم بوو. ئەشکەنجە و ئازارەکانی ئەم ماوەیە نە لە گێڕانەوە دێن و نە بە نووسینیش دەکرێ باسیان بکەی. هەموو جۆرە ئەشکەنجەیەکی جەستەیی و ڕووحی. وە لە هەموو ئەو ساڵ و مانگانەدا نەک نەیانهێشت چاوم بە بنەماڵەکەم بکەوێ، تەنانەت هەواڵی کوشتن و ئێعدامکردنمیان بە بنەماڵەکەم دابوو.\nلەو ماوەیەدا نە خواردنێک هەبوو کە بتوانم خۆمی پێ ڕابگرم، نە ڕاخەر و پەتۆیەک لە سەرمادا و نە پانکە و فێنککەرەوەیەک لە گەرمادا، نە پاک و خاوێنییەک و نە پێڕاگەیشتنێکی پزیشکی لەو سللولە بۆگەن و نۆتەکەدا، بەڵام تا خوا حەز بکا ئەشکەنجە لە هەموو جۆر و شێوەکانی…\nدوای دوو ساڵ بەندکرانم لە زیندانەکانی ئیتلاعاتی سەردەشت و مەهاباددا جارێکی دیکەش پەروەندەکەیان خستە بن هەنگڵم و بۆ دادسەرای مەهابادیان ناردمەوە. لەوێ چاوم بە کوڕێکی خەڵکی گوندی خۆمان کەوت کە لەسەر مامەڵەی سیگار گیرابوو. کە منی دی خۆی پێ ڕانەگیرا و باوەشی پێداکردم و گوتی ئەوە ماوی؟ گوتم بۆ؟ گوتی هەموو وادەزانن کە ئێعدام کراوی… دیسان دوای دادگایی کردنەوەم ناردیانمەوە زیندانی ئیتلاعاتی مەهاباد و دوو مانگی دیکەش لەوێ هێشتیانمەوە و پاشان بەڕێی بەندیخانەی گشتیی مەهاباد کرام و ۱۸ مانگی دیکەش لەوێیان هێشتمەوە. لەو ماوەیەدا چەند جارێکی دیکەش بردیانمەوە دادگا و گوشار لەسەرم بۆ ئەوەی دان بەو تاوانە دابنێم هەر بەردەوام بوو. لە یەکێک لە کۆبوونەوەکانی ئەم دادگایی کردنانەدا ویستیان بە پیلان بەرپرسایەتیی ئەم کوشتنەم بەئەستۆ داببڕن کە بەهۆی وشیاریی خۆم بۆیان نەچووە سەر.\nئەم هاتوچۆیەی نێوان دادسەرا و زیندانی ئیتلاعاتی مەهاباد بەردەوام بوو و دوای ۴ مانگی دی مانەوەم لە زیندانی ئیتلاعاتی سپا پێیان راگەیاندم کە بە بارمتەی ۷۰۰ میلیۆن تمەن بەشێوەی کاتی ئازاد ببم. ئیدی توانیم بەشێوەیەک پێوەندی بە بنەماڵەکەمەوە بگرم، بەڵام لەبەر ئەوەی بنەماڵەکەم نەیانتوانیبوو ئەم بارمتەیە دابین بکەن، شەش مانگی دیکەش لە زینداندا مامەوە. دوای ئەوەی بنەماڵەکەم توانییان بەهەر جۆرێک بێ ئەو بارمتەیە جێبەجێ بکەن، پاش ۶ ساڵ مانەوە لە زیندانەکانی ڕێژیم و بێ ئەوەی هیج حوکمێک بدرێم، لە زیندان ئازاد بووم.\nدوای بەربوونم لە زیندان ژیانی هاوبەشیم پێک هێنا، بەڵام ئەم ماوەیە و گەڕانەوەم بۆ ژیانی ئاسایی تەنیا چەند ساڵێکی نەبرد کە بەهۆی پێداگری و بەدواداچوونی بنەماڵەی کوژراوەکە و ئەوانەی شکایەتیان لێم هەبوو دیسان حوکمی گرتنم دەرچوو، بەڵام ئەمن خەبەرم زانی و هەستم کرد کە بێتوو ئەمجارە بمگرنەوە ئیدی دەربازبوونم بۆ نییە، بۆیە بڕیارم دا بە زووترین کات وڵات بەجێ بێڵم. ئیدی بەپەلە ماڵ و منداڵم بەجێ هێشت و خۆم گەیاندە ڕیزەکانی حیزب و ئێستاش ئەوە کادری حیزبی دێموکراتم و درێژە بە ژیانی سیاسیی خۆم دەدەم.


488 جار خوێندراوەتەوە\nجیهانی سیاسەت بەردەوام لە گۆڕان دایە، هاوکێشە سیاسییەکان وەکو خۆیان نامێنن. عێراق و هەرێمی کوردستان لە دوای ڕیفراندۆم پێگە و هەڵویست و پەیوەندییەکانیان زۆر جیاوازترە لە جاران. لە عێراق بە هەرێمی کوردستانیشەوە تێ گەیشتن و داواکاری خەلک گۆاڕنکاری زۆری بەسەردا هاتووە، ئەمەش گوشار لەسەر دەسەڵاتداران دروست دەکات. پێشبینی دەکرێت پێگەی پارتە سیاسییەکان بە نوێ و کۆنەکانەوە لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا گۆاڕنکاری بە خۆیەوە ببینێت و پێگەکانیان زیاتر بەو خزمەتگوزاری و جێبەجبەجێ کردنی پێداویستیە ڕەواکانی خەڵکەوە پەیوەست بێت.\nلە هەرێمی کوردستان پی دەچێت هێشتا گشت پارتە سیاسیەکان لەبەر ململانێی نێوخۆییان و نێوان حزبەکان وەکو پێویست دەرکیان بە خراپی بارودۆخی هەرێم نەکردووە، بۆئەوەی میکانیزمێکی هاوبەش بۆ دەرباز بوون لەو بارودۆخە و قەیرانانە بدۆزنەوە، هیوادارم ئەو بڕیارەی پەڕلەمانی عێراق لە بارەی وەرگرتنی قەرز شۆکێکی بەهێزبێت بۆ دۆزینەوەی چارەسەری لە هەولێری پایتەخت، پێم وایە تاکو لە هەولێری پایتەخت بە دوای چارەسەری نەگەڕێین لە شوێنەکانیتر چارەسەری نادۆزینەوە، بەڵام دەبێت هەولێر هی هەمووان بێت و بۆ هەمووان بێت.\nلەم نوسینەدا دەمەوێت باسی بارودۆخی هەرێم بکەم و ئەو ڕێکارانەی کە هەندێ وڵات بۆ دەرباز بوون لە قەیرانەکان گرتوویانەتە بەر دیاری بکەم و دەکرێت ئێمەش لە هەرێم سوودیان لێ وەربگرین.\nهەرێمی کوردستان هەرچەندە تاکو ئێستاش پۆتانسیەل و توانای هەڵسانەوە و پێشکەوتنی هەیە، بەڵام لە ئێستادا بە پێی هەندێ پێوەری زانستی سیاسی بە داخەوە لە دۆخێکی شێوە ئانارکی دایە لەبەر ئەوەی تاکو ئێستاش هەرێم بێ بەشە لە هەبوونی هێزێکی سەربازی و ئەمنی نیشتیمانی کە لە ناو ئەو هێزانە وەکو گشت وڵاتان ئەندام بوون لە پارتە سیاسییەکان و کاری سیاسی قەدەغە بکرێ، لە هەرێم بە داخەوە هێشتا هێزی سەربازی و ئەمنی حزبە سیاسیەکان بە کردەیی بوونیان ماوە (هێزی پارتی و یەکێتی) کە هەریەکیان لە ناوچەیەکن، سەڕەڕای هەبوونی یاساو دابینکردنی بودجە بۆیان بەڵام لە ژێر فەرماندەی هێزە چەکدارەکانی هەرێم نین. کە ئەمەش بە زیانی ئاسایش و سەقامگیریی هەرێم دەشکێتەوە و دەبێتە هۆی دواکەوتنی ئەو دامەزراوە سەربازی و ئەمنیانە لە بەنیشتیمانی بوون و بوون بە دامەزراوەی پڕۆفێشنالی سەردەمیانە. تەنانەت مافی پێشمەرگە و کارمەند و ئەفسەرەکانیان وەکو پێویست ناهێتە پاراستن. پابەند بوون(وەلا) بۆ کەس و حزب شوێنی پابەند بوون بۆنیشتیمان و گەلی گرتووەتەوە، مەترسی ئەوەش هەیە هێزەکان لە هێزی حزبی ببن بە هێزی تەواو کەسی.\nپارتی و یەکێتی کە ڕۆلی سەرەکیان لە ئازادکردن و بونیاتنان و پاراستنی ئەم هەرێمە هەبووە، بە داخەوە بەم سیاسەتەی دواخستن و ڕێگریکردن لە بە دامەزراوەیی بوونی ئەو هێزانە، لە لایەک بە جۆرێك زیانمەندن کە لە ناوەخۆ و دەرەوە تاوانباردەکرێن کە خاوەن هێزی چەکداری و ئەمنین و ڕێگرن لە دروست بوونی هێزی سەربازی و ئەمنی نیشتیمانی کە یەکێکە لە سیماکانی دەوڵەتداری، لە لایەکی تریشەوە ئەو کەسانەی کە لە ناو ئەو هێزانە وڵاتپارێزی دەکەن و قوربانی دەدەن لەبەر ئەوەی حزبەکان وەکو پێویست پاداشتیان ناکەن و مافەکانیان ناپارێزن ڕووی گلەیەکانیان لە حزب و کەسەکان دەبێت نەک لە حکومەت کە ئەمەش بە زیانی حزبەکان و پێگەی جەماوەیان دەشکێتەوە. تاکو هێزەکان بەو شیوەیە بن هەرێمی کوردستان و دامەزراوە فەرمییەکانی ناتوانن دەسەڵاتی شەڕعی خۆیان بەسەر هەموو هەرێم بسەپێنن. بۆیە سیستەم و دەسەڵاتی سیاسی هەرێم بە پێی پێوەرە زانستییەکان بە لاواز ئەژمار دەکرێت.\nجگە لە هێزەکانی پارتە سیاسییەکانی هەرێم هێزی چەکداری پارچەکانی تر و هێزی سەربازی وڵاتانیش لە هەرێم بوونیان هەیە، کە هەندێ لەو هێزانە هەندێ جار تەحەدای هێزەکانی هەرێمیش دەکەن.\nلە ڕووی سیاسییەوەش لایەنە سیاسییەکان لەهەمبەر پرسە نیشتیمانییەکان وەکو پێویست هاوهەڵوێست و کۆك نین. هەرێم خاوەن دیدگا و سیاسەت وستراتیژێکی نیشتیمانی کە ڕێکەوتنی نیشتیمانی لەسەر بێت نیە. یەکێک لە مەترسییەکانی بەردەم هەرێم پووکانەوەی سیاسییە. هەروەك زانای بواری زانستی سیاسی فرانسیس فۆکۆیاما پێی وایە دامەزراوەکان دروست دەکرێن بۆ بەدی هێنانی داواکارییەکانی کۆمەڵگا، دەوڵەتیش دامەزراوەیەکی ڕێکخراو و هایراکییە کە مۆنۆپۆلی بەکارهێنانی هێزی شەڕعی هەیە بەسەر ناوچەیەکی دیاریکراودا، بەڵام لەوکاتەی کە کۆمەڵگایەك لە لایەك دامەزراوەکانی کارا نەبن و نەتوانن خۆیان لەگەڵ بارودۆخە نوێیەکان بگونجێنن، لە لایەکی تریش بە پێچەوانەی نزامی سیاسی مۆدێڕن کە دەبێت دەوڵەت دامەزراوەیەکی بێ لایەن بێت، نوخبەی سیاسی بۆ پاراستنی پێگەی خۆیان و دەست بەسەرداگرتنی دەوڵەت بگەڕێنەوە بۆ تۆڕی خزمایەتی و دۆستایەتی، لەو کاتەدا بێ لایەنی دەوڵەت نامێنێت، ئەو دوو هۆکارەش دەبنە هۆی لاواز بوون و نەمانی شەرعیەتی سیاسی دەسەڵاتداران و هەڵنەگرتنی بەرپرسیارێتی بەرانبەر بە خەڵك و پووکانەوەی سیاسی ڕوو دەدات و قەیرانی سیاسیش بە دوای خۆیدا دەهێنێت. کە بەداخەوە لە کوردستان هەر دوو هۆکارەکە زۆر بە ڕوونی دیارن.\nئەو دۆخە سیاسی و ئابووری و داراییەی کە لە هەرێم هاتووەتە پێشەوە ئەگەر بەوشێوەیە بەردەوام بێت متمانەی هاوڵاتیان بە توانای دامەزراوەکان و بەرپرسەکانیان زۆر کەم دەبێتەوە.\nلە پڕۆسەی گەشەسەندنی سیاسی کۆمەڵگاکان، دەولەت و حکومەت بەرزترین و پێشکەوتوترین دامەزراوەن کە لەسەر بنەمای یاسا و هاوڵاتیبوون بونیاتنراون. کاتێک لە وڵاتێک ئەو دامەزراوانە دادەڕوخێن خەلك پەنا دەباتە بەر گروپە سیاسی و عەشایریەکان و دەبێتە هۆی دروست بوونی لێکترازانی نەتەوەیی و ڕوودانی پێکدادان و فەوزا.\nئەوەی جێگای مەترسیە، ئەو حوکمڕانییەی کە ئێستاش هەیە و ئەو هیوایەی کە گەلی کوردستان بۆ ژیانێکی باشتر و وڵاتێکی پێشکەوتووتر هەیەتی ئەگەری زۆرە توشی هەڕەشە و مەترسی زیاتر و گەورەتر ببێتەوە، وتەکانی یەکێک لە هاوسەرەکانی شەهیدانی شەڕی داعش کە بەر لە چەند ڕۆژێك لە کاتی دابەش کردنی هاوکاریەکی کەم نرخی ناشیاو و رەتکردنەوەی هاوکاریەکە لە لایەن بنەماڵەی شەهیدان خۆزگەی دەخواست هاوسەرەکەی لە دزی کوژرابوا نەک شەهید بوایە بەردەوام لە گوێم دەنگ دەداتەوە، ڕاستە وێڕای سوپاس بۆ ڕێکخراوە خێڕخوازییە بیانییەکان بەڵام بنەماڵەی شەهیدان نابێت بکەونە خانەی خێر پێ کردن. بە وتەی هەموو سیاسییەکان بێت ئەوان سیمبولی قوربانیدان و شانازی نەتەوەیین، کە پێم وایە زەنگێکی مەترسیدارە لە ناڕازی بوونی ئەو کەسانەی کە خوێنیان بۆ ئەو خاکە داوە بۆیە زۆر پێویستە بە خۆمان دابچینەوە و بە نیشتیمانیانە و بە دوور لە بەرژەوەندی کەسی بیر لە چارەسەر کردنی گرفتەکانمان بکەینەوە.\nپێم وایە قەیرانی سیاسی لە هەرێم و ڕێگەگرتن لە کارکردن و بە هێزبوونی دامەزراوە فەرمیەکان لە ژێر هەر ناو و بیانویەك بێت، یەکێکە لە کێشە هەرە گەورەکان کە ڕێگە نادات بەرژەوەندی و ئامانجە نیشتیمانیەکان دیاری بکرێن و پلان و سەرچاوە و توانای پێویست بۆ بە دەست هێنان و پاراستنیان تەرخان بکرێت. تاکو بە خۆمان ڕێز لە کەسایەتییە فەرمییەکان و دامەزراوە فەرمییەکان نەگرین خەڵک ڕێزمان لێ ناگرێت، نابێت سەرۆکی هەرێمان هەبێت و دەسەڵاتی نەبێت، نابێت سەرۆکی حکومەت و وەزیرەکان دەسەڵاتی یاساییان ناوچەیی و سنوردار بێت، نابێت سەرۆک کۆمار کورد بێت و وەکو پێویست سوود لە پێگەکەی وەرنەگیرێت و حسابی بۆ نەکرێت، نابێت پەرلەمان بە نایاسایی بە بڕیاری حزبی دابخرێت. نابێت ئەو هەموو کەسی زانامان هەبێت و سوودیان لێ وەرنەگیرێت، نابێت ئەو قسە ڕاستانەی کە ئۆپۆزیسیون دەکات گوێیان لێ نەگیرێت. بارودۆخی کوردستان زۆر هەستیارە پێویستە زیاتر لە هەموو نەتەوەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئێمەی کورد یەکگرتوو و زیرەك و وریا بین. بەهێزی وڵاتێك بە پێی وتەی زانای بواری ئاسایش باری بوزان لە تەبایی و یەکگرتوویی ناوخۆیی دایە کە ئێمە لە هەرێم لێی بێ بەشین.\nجارێد دایمۆند لە پەرتووکی (هەستانەوە-چۆن نەتەوەکان بەسەر قەیران و گۆڕانکاریەکان زاڵ دەبن) باسی ئەزموونی وڵاتانی فینلاندا، ژاپۆن، چیلی، ئەندۆنیسیا، ئەڵمانیا و ئوستڕالیا دەکات، زۆر بەباشی باسی ئەزموونی ئەو وڵاتانە و چەند فاکتەرێک کە پەیوەندیان بە سەرکەوتن بەسەر قەیرانە نیشتیمانیەکان هەبووە دەکات کە دەتوانین وەکو گەلی هەرێمی کوردستان سوودیان لێ وەربگرین.\n١ . ڕێکەوتنی نیشتیمانی(اجماع وطنی) لەسەر ئەوەی کە وڵاتەکە لە قەیران دایە.\nهەرچەندە بە دەست هێنانی ڕێکەوتنی نیشتیمانی لەسەر ئەوەی کە وڵات لە قەیران دایە ئاسان نیە، چونکە نەتەوە دابەش دەبێت بە سەر گروپ و سەرکردە و بەرژەوەندی جیاواز، بەڵام ئەگەر دان بە هەبوونی قەیران دانەنرێت ئەوا قەیرانەکە کەلەکە دەبێت و بۆ داهاتوو زیانەکانی بۆ وڵات و گەلەکەی زۆرتردەبن.\n٢. هەڵگرتنی بەرپرسیارێتی نیشتیمانی بۆ ئەوەی دەبێت شتێك بکرێت.\nکەس و نەتەوەکان بە دوو جۆر ڕووبەڕوی قەیرانەکان دەبنەوە، هەندێکیان بەرپرسیارێتی ئەنجامدانی کردارێک بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان هەڵدەگرن. بەڵام ئەوانیتر بەبێ هەڵگرتنی هەرجۆرە بەرپرسیارێتیەك تەنیا خۆیان بە قوربانی دادەنێن و بەزەییان بە خۆ دێتەوە و تەنیا گلەیی لە خەلکی تر دەکەن.\nبۆ زانین: سەرۆک نێچیرڤان لە دیدارێکی میری گوتی جارێک مێوانێکی بیانی پێی گوتووە ئێوە لە هەرێم هەموو گرفتت و کێشەکانتان دەخەنە ئەستۆی دەرەوە، گریمان حەفتا لە سەد وڵاتانی دەرەوە خەتابار بن، خۆ سی لە سەدی خەتای خۆتانە، چارەسەری ئەو سی لەسەدە بکەن.\n٣.دیاری کردنی ئەو کێشانەی کە پێویستە چارەسەر بکرێن.\nوڵاتان بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکان دەبێت گۆڕانکاری لە و دامەزراوە وسیاسەتانە بکەن کە پێویستە بگۆڕدرێن هەروەها دیوار و سنورێک دابنێن لەنێوان ئەوان و ئەو دامەزراوە و سیاسەتانەی کە نابێت بگۆڕدرێن.\n٤. وەرگرتنی هاوکاری لە وڵاتان لە کاتی پێویست.\n٥. سوود وەرگرتن لە ئەزموون و مۆدێلی وڵاتانی تر بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانیان.\n٦. ناسنامەی نیشتیمانی بەهێز دەبێتە هۆی یەکگرتوویی ناوخۆیی کە ئەمەش یاریدەدەر دەبێت بۆ ڕووبەڕووبونەوەی قەیرانەکان.\n٧. هەڵسەنگاندنی ڕاستگۆیانەی خالە بەهێز و لاوازەکان.\nلەو هەڵسەنگاندنە دەبێت پشت ببەسترێت بە زانین(مەعریفە) وزانیاری دروست وهەڵسەنگاندنێکی ڕاستگۆیانە بۆ ئەو زانیارییانە.\n٨. سوود وەرگرتن لە ئەزموونی ڕابردووی ناوخۆیی لە بواری چارەسەرکردنی قەیرانەکان.\nئەو نەتەوانەی کە بەسەر قەیرانەکاندا زاڵ بوون خاوەنی ئەزموون و بڕوا بە خۆبوونی زیاترن بۆ ڕووبەڕوبوونەوەی قەیرانەکان لە داهاتوو.\nهەرچەندە نەتەوەکان جیاوازن لە چۆنیەتی هەلسوکەوت کردن لەگەڵ شکستەکان، بەڵام پێویستە نەتەوە خۆڕاگر بێت لە بەرانبەر ئەو هەوڵانەی ئەدرێن بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکان و ئەو شکستانەی کە ڕەنگە لەسەرەتای هەوڵەکان ڕووبدەن.\n١٠. خۆگونجاندن(مرونە) لەگەڵ بارودۆخە تایبەتەکان.\nدەروون ناسەکان بە گوێرەی چۆنیەتی مامەلەکردنیان لە گەڵ كێشەکان مرۆڤەکان دابەش دەکەن بۆ دوو جۆر، جۆرێکیان تەنیا بە یەك شێوە مامەلە لەگەل هەموو کێشەکان دەکەن و شێوازی مامەلەکردنیان نەگۆڕە. جۆرەکەی تر ئەو کەسانەن کە بەپێی جۆری کێشەکە شێوازی مامەلە کردنیان دەگونجێنن. جارێد دایمۆند دەلێت دەبێت نەتەوەکان وەك جۆری دووەم بن لە ڕووبەڕوو بوونەوەی قەیرانەکان.\n١١. بەها بنچینە نیشتیمانیەکان.\nدیاری کردنی ئەو بەهایانە کە نابێت سازشیان لەسەربکرێت. بۆنموونە سەربەخۆیی وڵات یەکێکە لە بەها بنچینەیەکانی هەر نەتەوەیەکی سەربەخۆ کە سازشی لەسەر ناکات.\n١٢. هەوڵدان بۆ ڕزگاربوون لە بەربەستە جیۆپۆلۆتیکیەکان.\nئەمەش دەکرێت بەدەست بهێنرێت بە پەیڕەو کردنی سیاسەتێکی دەرەوە و ناوخۆی ژیرانە. فینلەندیەکان دروشمێکیان هەیە کە دەلێت (جوگرافیاکەمان هەرگیز ناگۆڕێت)، ئەوان نەبوونە ئەسیری بارودۆخی جیۆپۆلیتیکی خۆیان، توانیان بە سیاسەتێکی ژیرانە خۆیان لەگەڵ وڵاتی سۆڤیەتی زل هێزی دراوسێیان کە شەڕیشیان لە گەڵ کردبوون و سەڕەڕای جیاوازی ئایدۆلۆجی بگونجێنن و سەربەخۆیی خۆیان بپارێزن. فینلاندا وانەیەکی لە مێژووی خۆی وەرگرت ئەویش ئەوەیە بۆ پاراستنی سەربەخۆیی خۆی دەبوایە پشت بەخۆی ببەستێت و دەبوایە یەکێتی سۆڤیەتی درواسێشی هەست بە پارێزراوی بکات و متمانەی بە فینلاند هەبێت بۆ ئەوەی نەبێتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی سۆڤیەت.\nهەرچەندە پێم وایە حکومەتی هەرێم لە ڕابردوودا بە گرتنە بەری سیاسەتێکی ڕاست تا ڕادەیەک سەرکەوتوو بووە لەوەی کە نەبێتە ئەسیری جیۆپۆلیتیکی داخراوی هەرێم، بەڵام پێم وایە دەرفەتی زیاترهەیە کە دەکرێت سوودی زیاتری بۆ بەرژەوەندی هەرێم لێ وەربگیرێت.\nهەر سیاسەت و حوکمرانیەك کە بۆ خێر و بەرژەوەندی گشتی نەبێت، سیاسەت و حوکمڕانیەکی شکستخواردوو دەبێت، تەنانەت ئەگەر نیازی سیاسەتمەداران وحوکمرانان باش و پاکیش بێت، لەبەر ئەوەی پێوەری سەرکەوتنەکان لە جیهانی سیاسەت بە دەرئەنجامە باشەکان هەڵدەسەنگێندرێت. لە هەرێمی کوردستان کاری زۆر باش کراوە، بەڵام چیتر ناتوانین بە سیاسەتە کۆنەکان بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانمان بپارێزین، سەردەمی ئەوە بەسەرچوو کە سیاسەتمەداران باجی هەڵەکانیان نەدەن و گەل باجی هەلەکانیان بدات، بەڵام دەرفەتیشمان لە پێشە کە سوود لە ئەزموون و توانا ناوخۆیی و دەرەکییەکان وەربگرین بۆ ئەوەی جگە لەوەی وڵات لە قەیرانەکان دەربازی ببێت بەڵکو بە باشترین شێوە سوود لە دەرفەت و توانا شاراوەکان وەربگیرێت.


خۆت به‌مشێوه‌یه ده‌رمانی جوانكاری دروستبكه\n26/4/2021 08:58 PM\nئاڤۆكادۆ جگه‌له‌وه‌ی وه‌ك خواردن به‌گشتی سوودی هه‌یه بۆ ته‌ندروستی، له‌هه‌مانكاتیشدا وه‌ك ده‌رمان سوودی هه‌یه بۆ جوانكاری، ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدا له‌سه‌ر شێوه‌یه‌كی دروست به‌كاربهێنرێت، بۆیه له‌م بابه‌ته‌دا شێوازی به‌كارهێنانی ئاڤۆكادۆ ده‌خه‌ینه‌ڕوو.\nله‌كاتێكدا هه‌ستده‌كه‌یت پێستت زبره‌و په‌ڵه‌ی پێوه‌یه، ئه‌وا گرنگی به ناوه‌وه‌ی توێكڵی ئاڤۆكادۆ بده‌و له پێستتی بخشێنه، له‌دوای ماوه‌یه‌كی كه‌م هه‌ست به گۆڕانكاری ده‌كه‌یت و هه‌روه‌ها پێستت گه‌ش ده‌بێته‌وه.\nئاڤۆكادۆ وه‌ك ده‌رمانی قژ به‌كاردێت، بۆ ئه‌وه‌ی بژی و وشكایی له قژدا نه‌هێڵیت هه‌وڵبده به ئاڤۆكادۆ و دوو كه‌وچكی چێشت ماست، ماسك دروست بكه، جوان قژو سه‌رتی پێ چه‌ور بكه‌و دوای ماوه‌ی 20 خوله‌ك به‌ئاوی شیله‌تێن و شامپۆ بیشۆ، ئاگاداربه له‌وه‌ی گه‌ر باش نه‌شۆردرێت قژ زۆر چه‌ور ده‌كات.\nجگه له سووده‌كانی بۆ پێست و قژ، سوودیشی هه‌یه بۆ ده‌ستی وشك، بۆ چاره‌سه‌ر تێكه‌ڵه‌یه‌ك دروستبكه به ئاڤۆكادۆو سێ كه‌وچكی چێشت رۆنی زه‌یتون، دواتر بۆ ماوه‌ی 20 خوله‌ك ده‌ستكێشێك له‌ده‌ست بكه له مادده‌ی لۆكه دروست كرابێت، له كۆتاییشدا ده‌سته‌كانت به ئاوی شیله‌تێن بشۆ.\nله كاتێكیشدا حه‌زده‌كه‌یت پێیه‌كانت بشێلیت بۆ ئه‌وه‌ی نه‌رم بێت، ئه‌وا تێكه‌ڵه‌یه‌كی تر دروست بكه، بۆ ئه‌م تێكه‌ڵه‌یه‌ش پێویستت به ئاڤۆكادۆو یه‌ك زه‌ردێنه‌ی هێلكه هه‌یه، هه‌روه‌ها یه‌ك كه‌وچك چاو هه‌نگوین و شه‌كرو رۆن تێكه‌ڵبكه.\nنەخۆشیی چەوریی جگەر چیە و نیشانەکانی چین؟\nلە خاکەوە پێشبینی بورجەکانی ئەمڕۆ بخوێنەوە 05.05.2021


نیشانه‌كانی نه‌خۆشی زیاد گرژبوونی میزەڵدان و چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ر\n نیشانه‌كانی نه‌خۆشی زیاد گرژبوونی میزەڵدان و چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ر\nزیاد گرژبوونی میزەڵدان نەخۆشییەکی بەر بڵاوە، بەزۆری لە ئافرەتاندا لەسەرو تەمەنی ٥٠ ساڵی زیاترە، هەرچەندە پیاوان وگەنجان و منداڵانیش دەکرێت تووش ببن، دکتۆر کاوە فقێ ڕەحیم پسپۆڕی نەشتەرگەری کۆئەندامی میزومیزەڕۆ باس له نیشانه‌كانی توشبوون به نه‌خۆشی زیاده گرژبوونی میزه‌ڵدان و چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ری ده‌كات.\nنەخۆشەکە هەست دەکات زوو میزی دێت و دەچێتە تەوالێت، زۆر جار نەخۆشەکە پەلە پەلی پێدەکەوێت و زۆری بۆ دێت وە ئەگەر لە کاتی خۆیدا نەگاتە تەوالێت لەوانەیە خۆی تەڕ بکات. زۆر جار نەخۆشەکە شەوانە چەند جارێک لەخەو هەڵدەستێ بۆ میزکردن.بەڵام نەخۆشەکە سوتانەوە و ئازاری نیە لەکاتی میزکردندا.ئەم نەخۆشییە یەکێکە لە هۆکارەکانی میزڕانەگرتن و خۆتەڕکردن. وە یەکێکە لە هۆکارەکانی خۆتەڕکردنی منداڵان لەشەودا.\nکەسێکی ئاسایی ڕۆژانە ٤ـ٦ جار میزدەکات، بەڵام ئەو نەخۆشانەی ئەم نەخۆشییەیان هەیە زۆر زیاتر دەچنە سەرئاوو لەوانەیە ۱٠ـ۱٥ جار بێت، وە کەمییەتی میزەکەیان زۆر نیە، لەوانەیە لە بەینی ۱٠٠_۲٥٠ س س میزبکەن بە پێچەوانەی کەسانی ئاساییەوە کە کەمییەتی میزەکەیان زۆر لەوە زیاترەو دەگاتە ٤٠٠_٥٠٠ س س.\nهۆی سەرەکی زیادە گرژبونی میزەڵدان هەتا ئێستا ڕوون نیەو بەتەواوی دیاری نەکراوە، وە دوو جۆرە.\nجۆری یەکەم: هۆکارەکەی دەروونییە، واتە نەخۆشەکە هیچ نەخۆشییەکی میزەڵدانی نیە بەس وا هەستدەکات کە میزی زۆر پێیەو ئەبێ زوو زوو بچێت بۆ تەوالێت. ئەم کەسە زۆر خەیاڵی لای میزکردنەو خووی پێوە گرتووە، وەهەرکات دەچێتە دەرەوە بیردەکاتەوە کە نزیکترین تەوالێت لە کوێی بازاڕدایە.\nجۆری دووەم: هۆکارەکەی گرژبوونی ماسولکەی دیواری میزەڵدانە کە زووتر پێش وەخت گرژدەبێت و نەخۆشەکە ناچاردەکات خێرا بچێتە تەوالێت،وەک ووتمان کەسێکی ئاسایی ٤٠٠ـ٥٠٠ س س میز لە میزەڵدانیدا بێت ئینجا هەستدەکات ئەبێ میزبکات، بەڵام کەسی نەخۆش ئەگەر ۱٠٠ـ۲٠٠ س س میزی پێبێت ئەبێ خێرا بچێتە تەوالێت.\nدەست نیشانکردنی نەخۆشییەکە:\n-ده‌بێت پزیشك نەخۆشەکە ببینێت و لە نزیکەوەو پرسیاری تەواوی لێبکرێت سەبارەت بە نیشانەکانی نەخۆشیەکە، وە هەروەها ئەو نیشانانەی کەلەوانەیە دەریبخات کە نەخۆشەکە نەخۆشیەکی تری هەیە، پاشان نەخۆشەکە پشکنینی لەشی بۆبکرێت و دڵنیابین کە هیچ کێشەیەکی کەی نیە.\n-شیکارو پشکنینی تاقیگەیی:\n1 ـ شیکارو زەرعەی میز بۆئەوەی دڵنیابین کەنەخۆشەکە هه‌وكردنی میزی نییە.\n2ـ سۆنەری میزەڵدان و گورچیلەکان بۆئەوەی دڵنیابین کە نەخۆشەکە کێشەی بەردی گورچیلەو میزەڵدانی نیە.\n3- نازۆری میزەڵدان ئەگەر میزی نەخۆشەکە خوێنیتێدابوو، چوونکە هەندێك جار شێرپەنجەی میزەڵدان هەمان نیشانەی هەیە.\n4ـ هیڵکاری میزەڵدان لە هەندێ نەخۆشدا پێویستە بە تایبەت ئەگەر نەخۆشەکە پێویستی کرد نەشتەرگەری بۆ بکرێت.\n- گۆڕینی شێوازی ژیانی نەخۆش وەک وازهێنان لە جگەرە کێشان و دابەزاندنی کێش و کەم کردنەوەی ئەو خوردنەوانەی مادەی کافاین یان زۆر تێدایە وەک (چا، قاوە، نسکافە، نەستەلە، خواردنەوە غازییەکان )،هەروەها کەمکردنەوە یان نەخواردنی خواردنی توون (spicy food)، ز کەمکردنەوەی ئاو و شلەمەنی خواردنەوە لە شەواندا.\n- ڕاهێنانەوەی میزەڵدان بەوەی کە نەخۆش بتوانێت خۆی دوابخات و یەکسەر نەچێت بۆ تەوالێت کاتێک هەست دەکات میزی دێ.\n-بەکارهێنانی دەرمان وەک ئەومادانەی کە دەبنە هۆی هێور کردنەوەی گرژی دیواری میزەڵدان (anti-cholinergics).\n- لێدانی دەرزی بۆتۆکس لە ناوپۆشی میزەڵدان ئەگەر نەخۆشەکە بە چارەسەرەکانی سەرەوە باش نەبوو.\n- نەشتەرگەری گەورەکردنی میزەڵدان کە چەند جۆرێکی هەیە.


هەنگاوێک بۆ دروستکردنی کەسایەتی بەهێز لای منداڵ\nله‌لایه‌ن: ئاکام ئەکرەم - به‌روار: 2021-02-14-23:36:00 - کۆدی بابەت: 2264\nبۆ سەرناكەوم بەسەر منداڵەكەمدا؟\nپەروەردەی منداڵ شتێکی زۆر گرنکە بەتایبەتی ئەگەر بمانەوێت کۆمەڵگایەکی نوێ دروست بکەین لەسەر بنەمای یەکسانی و دادپەروەری. کۆمەڵگە دوور بێت لە هەموو شڵەژاویەک. ئەوا پێویستە گرنکی زۆر بدەین بە پەروەردەی منداڵ و دروستکردنی کەسایەتی منداڵ هەر لەسەرەتای قۆناغە یەکەمەکانی ژیاندا.\nچونکە منداڵەکانمان نەوەی دواڕۆژن هەر ئەوان دەتوانن چارەسەری کۆمەڵگا دیاری بکەن.\nبێگومان ناکریت لە چەند لاپەڕەیەکدا ئەم کەسایەتیە دروست بکەین. بەڵام ئەم نامیلکەیە هەنگاوێکە بۆ بەرەو پێش بردنی ئاستی هۆشیاری دایک و باوک بۆ گرنکی دان بە لاوی دواڕۆژی وڵاتەکەمان.\nبۆ ئەوەی بتوانین پەروەردەی منداڵ بکەین. وە بۆ ئەوەی منداڵەکانمان خاوەن کەسایەتییەکی بەهێز بن.\nپێویستە شوێنکەوتوی پێغەمبەر(د.خ) و یارانی بین لە چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ منداڵەکانمان چونکە پێغەمبەر(د.خ) باشترین پێشەنگ بووە بۆ چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ منداڵاندا.\nهەروەها چەند بابەتێکی گرنک هەیە بۆ دروست بوونی کەسایەتی منداڵ دەمەوێت تیشک بخەمە سەری کە زۆر گرنکە بۆ دایک و باوک کە ئیشی لەسەر بکەن:\nخاڵی یەکەم: من کێم؟\nبێگومان پەیوەندییە سەرەتاییەکانی ژیانی منداڵ هاوسەنگییەک دروست دەکات بۆ چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ کەسانی دەوروبەریدا.\nئایا ئەو کەسە چ جۆرە خوڕەوشتێکی هەیە باش یان خراپ، لێبوردە یان کراوە یان داخراو.\nئیمامی غەزالی ڕەحمەتی خوای لێبێت دەفەرموێت (لصبي أمانة عند والديه و قلبه الطاهر جوهرة نفيسة ساذجة،خالية عن كل نقش و صورة.و هو قابل لكل ما نقش و مائل إلى كل ما يمال به إليه.فإن عود الخير و علمه،نشأ عليه،و سعد في الدنيا و الآخرة و شاركه في ثوابه أبواه و كل معلم له و مؤدب.و إن عود الشر و أهمل إهمال البهائم،شقي و هلك،و كان الوزر في رقبة القيم عليه،و الوالي له. و مهما كان الأدب يصونه عن نار الدنيا،فبأن يصونه عن نار الآخرة أولى.و صيانته بأن يؤدبه و يهذبه،و يعلمه محاسن الأخلاق،و يحفظه من القرناء السوء) واتە: (بزانە کە منداڵ ڕاسپاردەی خوایە لە لای دایک و باوکی، دڵی گەوهەرێکی بێ گەردە، ئامادەی دەستکاری کردنی هەیە بە ئارەزووی خۆت، ئەگەر ڕابهێنرێت لەسەر چاکە، ئەوا لەسەری پەروەردە دەبێت دایک و باوک و پەروەردەکاری بەشدارن لەسەر پاداشتەکەی، ئەگەر ڕابهێنرێت لەسەر خراپە ئەوە لەسەری پەروەردە دەبێت وە تاوانەکەشی لە ئەستۆی دایک و باوک و پەروەردەکاری دەبێت).\nلەبەر ئەوەیە پێویستە لەسەر دایکان و باوکان، منداڵەکانیان بپارێزن و پەروەردەیان بکەن و خووڕەوەشتی باش و جوانیان فێربکەن، هەروەها لە هاوڕێی خراپ بیانپارێزێت.\nهەر لەبەر گرنکی ئەمەش چەمکی پەروەردە و پەروەردەکردن دەبینین قورئانی پیرۆز ناسنامەی مرۆڤی موسڵمانی دیاریکردووە بە شێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا کە دەفەرموێت: (لْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لَا شَرِيكَ لَهُ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ) الآنعام: ١٦١- ١٦٣\nلەبەرئەوە زانین و ناسینی ناسنامە (هویە) مانای دیاریکردنی ئامانج و ڕێگای ژیانە، ئەم منداڵە دەبێت وا فێربکرێت بتوانێ لەسەری بڕوات و بۆ گەیشتن بەمانای موسڵمانێتی.\nدووەم: من بەکێ دەچم (دیاریکردنی ولاء) (تحدید لآنتماء):\nمرۆڤ بەردەوام لە بیرکردنەوەدایە لەگەڵ ناخی خۆیدا، ئەمەش شتێکی بەڵگە نەویستە، جا ئەو شتانەی کە دەیانکات قەناعەتێکی ناخی خۆی بوو ئەوا گەشەکردن و پێشکەوتنێکی ئاسایی بە خاوەنەکەی دەبەخشێت.\nوە دەبینین کە قورئانی پیرۆز زۆر بە ڕوون و ئاشکرایی باسی پێوەرە بنەڕەتیەکان دەکات بۆ هەڵسەنگاندنی هەر کارێکی ناوەکی و دەرەکی، هەروەک لەم ئایەتە پیرۆزەدا دەفەرموێت: (إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ) الحجرات:١٣ واتە (ڕێزلێگیراو لای خوای گەورە لە خواترسانە) جا ڕازی بوونی خوا لە ڕێگای پارێزگاری (التقوی) ئەوا ژیان دەوڵەمەند دەکات بە ڕێگایەک چاکە بەخش بێت بۆ گشت خەڵک.\nئەم ڕووداوەی خوارەوە بەڵگەی ئەم ڕاستییەیە کە دەڵێن (سەهلی کوڕی عبداللە خوا لێی ڕازیبێت بۆمان دەگێڕێتەوە کە دەڵێت: من منداڵ بووم تەمەنم سێ ساڵان بوو، ڕۆژێک خاڵە محمدی کوڕی سوار پێی گوتم: ڕۆڵە گیان بۆ یادی ئەو خودایە ناکەی کە تۆی دروست کردووە.\nمنیش پرسیم باشە خاڵە گیان چۆن یادی بکەم. خاڵیشم لە وەڵامدا وتی: لە ڕۆژێکدا چەند جارێک بڵێ خودا لەگەڵمە خوا شاهیدە(ان للە شاهد علیە). خوا دەمبینێ (ان للە راقب علیە). سەهل دەڵێت لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا دووبارەم کردەوە ئینجا ڕۆژ بەڕۆژ ژمارەی بۆ زیاد دەکردم هەتا لەناو دڵمدا شیرینی و خۆشییەکم هەست پێکرد. پاش ساڵێک خاڵە پێی گوتم: ئەی سەهل لەسەر ئەم زیکرە بەردەوامبە تا بۆ ناو گۆڕەکەت شۆڕت دەکەنەوە.\nئینجا خاڵە پێی وتم ئەی سەهل هەر کەسێک خوای لەگەڵ بێت و خوا شاهیدی بێت ئایا ئەو کەسە تاوان دەکات یان بێ فەرمانی دەکات؟ وتی ئاگادارت دەکەمەوە کوڕی خۆم هەردەم لە تاوان و گوناحە دووربکەوەرەوە و خۆتی لێ بپارێزیت. ئینجا خۆشەویستان سەهل پاش حەوت ساڵ بوو بە (حافض قرآن) بوو بە یەکێک لەو کەسانەی کە بەردەوام خەریکی خوا پەرستی بوو بە بەڵگە دەرکەوتووە کە ئەو منداڵانەی لە سەرەتای ژیانیان فێری خێر و چاکەکردن دەکرێن ئەوا کە گەورەبوون خاوەن کەسایەتییەکی بەهێز و چاکە ویست دەبن.\nئەو منداڵانەی لە تەمەنی منداڵیەوە زۆر بە توندی و ڕەقی (القساة) مامەڵەیان لەگەڵدا کراوە ئەوا خاوەن کەساییەتی لاواز دەبن. چونکە ئەو شتانەی لە ناخی مرۆڤدا چێنراوە ئەوا حوکم لەسەر هەڵسوکەوتی مرۆڤ دەکات. جا بۆئەوەی منداڵەکانمان خاوەن کەسایەتییەکی بەهێز و چاک و صالح بن زۆر پێویستە هەر لەسەرەتای قۆناغی منداڵیەوە ماناکانی خۆشەویستی خودا و پێغەمبەرەکەی(د.خ) دەکات و خوڕەوشتی جوانیان فێربکەین هەروەک خوای گەورە ستایشی پێغەمبەرەکەی(د.خ) دەکات بە ڕەوشت بەرز کە دەفەرموێت: (وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ ) القلم:٤\nپەڕتووکی ساتێک لە پێناو پەروەردەی منداڵدا / ن: چیا حەمە عەلی\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : هەنگاوێک بۆ دروستکردنی کەسایەتی بەهێز لای منداڵ


ئایار 2019 – خەدەنگ\nمانگ: ئایار 2019\nئایار 31, 2019 ئایار 31, 2019\nهندستان د خواندنا پەرتوکان دا ل جیھانێ د رێزا یەکەم دا دهێت\nھەر وەلاتیەکێ ھندستانێ د ھەفتەیەکێێ دا ب گشتی ١٠ دەمژمێر و ٤٢ دەقیقەیان پەرتوکان دخوینن. د رێزا دویەم دا تایلاند دهێت و د ھەفتەیەکێ دا […]\nCategory: گشتى by Omed SegvanLeave a Comment on هندستان د خواندنا پەرتوکان دا ل جیھانێ د رێزا یەکەم دا دهێت\nوه‌زاره‌تا خواندنا بلند ڕێنمایێن ڤه‌كرنا لقێن زانكۆیێن نێڤده‌وله‌تى ل هه‌رێما كوردستانێ به‌لاڤه‌كرن\nد پێناڤێ ڕه‌خساندنا ده‌رفه‌تا وه‌به‌رهێنانێ د بوارێ خواندنا بلند و پشته‌ڤانیكرنا زانكۆیێن جیهانى بۆ ڤه‌كرنا لقێن زانكۆیێن خۆ ل هه‌رێما كوردستانێ و بلندكرنا جۆرى و […]\nCategory: گشتى by Diler AhmedLeave a Comment on وه‌زاره‌تا خواندنا بلند ڕێنمایێن ڤه‌كرنا لقێن زانكۆیێن نێڤده‌وله‌تى ل هه‌رێما كوردستانێ به‌لاڤه‌كرن\nئایار 29, 2019 كانونی دووه‌م 9, 2020\nمحسن ئۆسمان دیالۆگا ئەرێنی و نەرێنیا ئاڤاکرنا کاراکتەری بەرەڤانیێ ژ ئەقلێ خوە بکەن، وەک چەوان بەرەڤانیێ ژ شوورهێن باژێرێ خوە دکەن/ هێراکلیتوس پەیڤەک گەلەک جاران […]\nCategory: گشتى, گۆتار by Diler AhmedLeave a Comment on پرۆسێسا ئەقلی\nئایار 29, 2019 ئایار 29, 2019\nد. ئاریان ته‌ته‌ر نیهاد فه‌وزى سه‌لیم فاكۆلتیا زانستێن مرۆڤایه‌تى ـ پشكا ده‌رونناسى ـ زانكۆیا زاخۆ د ئه‌ڤرۆ یا مه دا په‌یوه‌ندیا مرۆڤى و ژینگه‌هێ گه‌له‌ك […]\nCategory: تەندرۆستى, دەروونى, گۆتار by Diler AhmedLeave a Comment on سایكۆلۆژیا ژینگه‌هێ\nئایار 29, 2019\nپله‌یێن گه‌رمێ دێ به‌رز بن\nژێده‌ره‌كێ دیاركرى ژ سه‌قاناسییا وه‌لاتێ ئیراقێ ڕاگه‌هاند: ل ڕۆژا شه‌مبییا داهاتى دى پله‌یا گه‌رمێ ل پتریا پارێزگه‌هێن وه‌لاتێ ئیراقێ بلندبیت، هه‌روه‌سا دهێته چاڤه‌رێكرن ل پارێزگه‌ها […]\nCategory: گشتى by Diler AhmedLeave a Comment on پله‌یێن گه‌رمێ دێ به‌رز بن\nئایار 28, 2019 ئایار 28, 2019\nماموستایه‌كێ ده‌روونناسى به‌رهه‌مێ خۆ پێشكێشى مالپه‌رێ خه‌ده‌نگ كر\nد ڕوینشتنه‌ك تایبه‌ت دا ڕێزدار (نائیف عه‌لى ئیبۆ) نڤیسكار و ڕێڤه‌به‌رێ ڕێكخراوا (كه‌سكه‌سۆر) یا پێگڤه‌ژیانێ نویترین به‌رهه‌مێ خۆ یێ ده‌روونى پێشكێشى مالپه‌رێ (خه‌ده‌نگ) یێ ڕه‌وشه‌نبیرى […]\nCategory: داناسین, دەروونى by Diler AhmedLeave a Comment on ماموستایه‌كێ ده‌روونناسى به‌رهه‌مێ خۆ پێشكێشى مالپه‌رێ خه‌ده‌نگ كر\nئایار 27, 2019 ئایار 27, 2019\nهه‌فتييه‌كێ بێهنڤه‌دانا فه‌رمييه\nبه‌رێز (سه‌فین دزه‌یى) گۆته‌بێژێ فه‌رمیێ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ د كونفرانسه‌كێ ڕۆژنامه‌ڤانیدا ڕاگه‌هاند: ب هه‌لكه‌ڤتا جه‌ژنا ڕه‌مه‌زانێ حكومه‌تا هه‌رێمێ بریاردایه هه‌ر ژ ڕێكه‌ڤتى (2/6/2019) هه‌تا ڕێكه‌ڤتى […]\nCategory: گشتى by Diler AhmedLeave a Comment on هه‌فتييه‌كێ بێهنڤه‌دانا فه‌رمييه\nكوشكا زانكۆ دیارى دێ سپۆنسه‌ریا كار و چالاكیێن مالپه‌رێ خه‌ده‌نگ كه‌ت\nديدار: خه‌ده‌نگ ئه‌ڤه نێزیكى دوو سالانه دناڤ كه‌مپێ زانكۆیا زاخۆ دا كوشكه‌ك بچویك بناڤێ (زانكۆ دیارى) هاتییه ڤه‌كرن، ئه‌ڤێ كوشكێ خه‌مل و ڕه‌وشه‌ك دیتر ب […]\nCategory: داناسین by Diler AhmedLeave a Comment on كوشكا زانكۆ دیارى دێ سپۆنسه‌ریا كار و چالاكیێن مالپه‌رێ خه‌ده‌نگ كه‌ت\nئایار 26, 2019 ئایار 26, 2019\nستراتیژیا ناڤنيشانی وەک کۆدەکێ سێمیۆلۆژی پێداچوونەک ب هەڤکێشا ناڤنیشان و جوگرافیا تێکستی دا\nنڤێسين: محسن ئۆسمان پێشگۆتن هەر دەما مرۆڤی یێ دی ناسکری، هنگی بنگەهێ چیرۆک/ ڤەگێرانێ هاتیە دانان، ئەڤ پێرابوونە وەک هێڤێنێ پێشداچوونێ دکەڤنە کراسێ تەڤنەکێ جڤاکی. […]\nCategory: فیلۆسۆفى, وێژە by Diler AhmedLeave a Comment on ستراتیژیا ناڤنيشانی وەک کۆدەکێ سێمیۆلۆژی پێداچوونەک ب هەڤکێشا ناڤنیشان و جوگرافیا تێکستی دا\nئایار 26, 2019 ته‌مموز 19, 2019\nل هه‌رێما كوردستانێ دێ ئه‌زموونێن نیشتیمانى هێنه ئه‌نجامدان\nبریاره ئه‌ڤرۆ ل ڕۆژا ئێكشه‌مبێ ڕێكه‌ڤتى (26/5/2018) ل سه‌رانسه‌رى هه‌رێما كوردستانێ ئه‌زموونێن نیشتیمانى بهێنه ئه‌نجامدان، ده‌رباره‌ى ئه‌ڤێ چه‌ندێ ڕێڤه‌به‌رێ ئه‌زموونان ل وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ بۆ ده‌زگه‌هێن […]\nCategory: گشتى by Diler AhmedLeave a Comment on ل هه‌رێما كوردستانێ دێ ئه‌زموونێن نیشتیمانى هێنه ئه‌نجامدان\nفـــەلـســەفـــەی ئـــەخـلاق (6,465)\nڕاپرسینه‌ك ده‌رباره‌یى وه‌كهه‌ڤپوشينا جل و به‌رگان ل زانكویا زاخو (3,041)\nگۆتنێن مەزنان (2,972)\nزمان چییە؟ (2,858)\nنەورۆزی کورد .. کۆنترین و گەورەترین و جیهانیترین جە ژنی مرۆڤایەتییە (2,651)\nکورتە چیڕۆک, پێناسە و پەیدابوون (2,608)\nسێ ڕەخنەگرێن وژدانێ 79 views\nفـــەلـســەفـــەی ئـــەخـلاق 66 views\nگۆتنێن مەزنان 57 views\nمريم خان “سيدة الغناء الكردي” 49 views


هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 3 هەفتە  :: 289 جار بینراوە\n"ئێران موشەکی بالستی بۆ عێراق گواستووەتەوە"\nهێڵى ئینته‌رنێت بۆ مۆبایل له تاران و چه‌ند شارێكى تر گه‌ڕایه‌وه\nداواده‌كرێت تویته‌ر و ئینستاگرام-ى خامنه‌یی و رۆحانی رابگیرێن\nخاتوو مایا كارلین، توێژه‌ر و پسپۆڕى بوارى دژه‌تیرۆر له رۆژنامه‌ى ئۆرشه‌لیم پۆستى ئیسرائیلیدا وتارێكى بڵاوكردووه‌ته‌وه سه‌باره‌ت به هه‌ڵوێستى ئێران له خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست پاش رووداوه‌كانى لوبنان و عێراق.\nنووسه‌ر وتاره‌كه‌ى به‌م پرسیاره ده‌ستپێكردووه: ئایا خۆپیشاندانه‌كان هى لوبنان و عێراق كه هاوكاتن له‌گه‌ڵ سزا ئه‌مریكییه‌كان، ده‌توانن به‌شێوه‌یه‌كى هه‌میشه‌یى هه‌ژمونى ئێران له ناوچه‌كه‌دا لاواز بكه‌ن؟\nوتاره‌كه ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات: كه شه‌پۆلى خۆپیشاندان و ناڕه‌زایى هه‌فته‌كانى رابوردوو له لوبنان و عێراقدا دژى خراپى بارى گوزه‌رانیان ناوچه‌كه‌ى هه‌ژاند. ئه‌م ناڕه‌زاییانه ته‌نیا له ماوه‌ى سێ رۆژدا دوو حوكمه‌تى روخاند. له‌لایه‌كه‌وه سه‌عد ئه‌لحه‌ریرى سه‌رۆك وه‌زیران لوبنان، هه‌فته‌ى رابوردوو وازى له پۆسته‌كه‌ى هێنا، له‌لایه‌كى تریشه‌وه سه‌رۆكى كۆمارى عێراق به‌رهه‌م ساڵح رایگه‌یاند كه عادل عه‌بدولمه‌هدى سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق رازى بووه كابینه‌كه‌ى هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه هه‌ركاتێك كه‌سێك هاته جێگه‌كه‌ى.\nله‌م دوو وڵاته‌دا، واته عێراق و لوبنان ئایین و مه‌زهه‌ب گروپه سیاسییه‌كانیان دابه‌شكردووه. سیستمى حوكمڕانى به‌جۆرێكه كه ناكۆكییه ئایینى و مه‌زهه‌بییه‌كان سنوورێكیان بۆ دابنرێت له‌ڕێى دابه‌شكردنى ده‌سه‌ڵات له‌نێوان ره‌نگ و گروپه جیاجیاكاندا. به‌ڵام حیزبه شیعه به‌هێز و هه‌ڵكه‌وتووه‌كانى هه‌ردوو وڵات په‌یوه‌ستن به ئێرانه‌وه.\nله‌وكاته‌وه‌ى خۆپیشانده‌ران داوا ده‌كه‌ن سنوورێك بۆ سیستمى پشك پشكێنه دابنرێت ئێران كه‌وتووه‌ته قه‌یرانه‌وه.\nنووسه‌رى وتاره‌كه ده‌ڵێت: "رابه‌رى شۆڕشى ئێران داواكارى خۆپیشانده‌ران به داواكارى ره‌وا ده‌زانێت و به‌و مه‌رجه‌ى كه هه‌وڵبدرێت له رێگه‌ى په‌یكه‌ر و چوارچێوه یاساییه‌كانه‌وه بهێنرێته دى چونكه ئه‌گه‌ر په‌یكه‌ره سیاسییه‌كانى وڵات هه‌ره‌س بهێنن ئیتر هیچ كارێك ناكرێت".\nراپۆرته‌كه ئاماژه ده‌كات: بۆ حیزبوڵڵاى لوبنان كه باشترین نموونه‌ى سیاسه‌تى هه‌نارده‌كردنى شۆڕشى ئێرانه بۆ ماوه‌ى زیاتر له بیست ساڵ وه‌ك هه‌وڵێك بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى دوژمنه‌كانى خۆى له ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان و سعودیه و ئیسرائیل.\nسه‌رمایه‌گوزاریكردنى ئێران له حیزبوڵڵادا له‌سه‌ر ئاستى جیهانى هێنده گه‌وره و به‌ربڵاوه كه ئه‌م شه‌پۆلى ناڕه‌زایه‌تیانه بوونه‌ته مایه‌ى بێزاركردنى حكومه‌تى تاران بۆیه ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كانى ئه‌مریكا و وڵاتانى خۆرئاوا و پشتیوانى دارایى هه‌ندێك ده‌وڵه‌تى دیكه به هانده‌رى ئه‌و رووداوانه ده‌زانێت.\nرووداوه‌كانى عێراقیش به‌هه‌مان شێوه دژى ده‌ستوه‌ردانى ئێرانن. رێكخراوه نێوده‌وڵه‌تیه‌كانیش ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن بۆ سه‌ركوتكردنى ناڕه‌زایه‌تییه‌كان توندوتیژى زۆر به‌كارهێنراوه.\nنووسه‌رى راپۆرته‌كه ده‌ڵێت: "ره‌تكردنه‌وه‌ى ئه‌و ناڕه‌زایه‌تى و خۆپیشاندانانه واده‌كات خه‌ڵكه‌كه زیاتر سوور بن له‌سه‌ر داواكارییه‌كانیان له‌كاتێكدا كه ئێران ده‌ناڵێنێت به‌ده‌ست سزا ئابوورییه‌كانى ئه‌مریكاوه كه ئێستا گه‌یشتووه‌ته لوتكه".\nبۆیه زه‌حمه‌ته تاران بتوانێت به‌رگه‌ى ئه‌م هێرشه دووقۆڵیه بگرێت كه یه‌كێكیان ناڕه‌زایه‌تیه میلییه‌كانه و ئه‌وى دیكه‌ش سزا ئابوورییه‌كانه.


کۆمه‌ڵگای پله‌داری یه‌که‌مین لادانه له مێژوو | Komunar.NET\nکۆمه‌ڵگای پله‌داری یه‌که‌مین لادانه له مێژوو\nراکێشانى به‌ره‌به‌ره‌ى ژن بۆ کۆمه‌ڵگاى پله‌داری و له‌ناوبردنى ته‌واوى تایبه‌تمه‌ندییه به‌هێزه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانى ژن له راستیدا دژه‌شۆڕشێکه له کۆمه‌ڵگادا ...\nله سه‌ر بنه‌مای دابه‌شکاری کاتی، ده‌توانرێ کۆمه‌ڵگای مرۆیی له ره‌واڵه‌تگه‌لی جۆراوجۆر ده‌سته‌به‌ندی بکرێت. له‌م دابه‌شکارییه‌دا، به بنه‌ماگرتنی فۆرمه زهنییه‌تی یاخود چینایه‌تی و کلتوورییه‌کان، ئه‌نجامی جۆراوجۆری له‌گه‌ڵدایه. هه‌ڵسه‌نگاندنی قۆناغه‌کانی پێشکه‌وتنی کۆمه‌ڵگای مرۆیی له‌سه‌ر بنه‌مای ره‌واڵه‌تگرتنی پێکهاته‌ی زهنییه‌تی مرۆڤ، بوونی قۆناغه‌کانی میتولۆژیک، میتافیزیک و زانستی پوزه‌تیڤ بۆ ئێمه ئاشکرا ده‌کات. له هه‌مان کاتدا، لێکدانه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌و قۆناغانه، له سه‌ر بنه‌مای به‌رداشتی چینایه‌تی له کۆمه‌ڵگای مرۆیی، قۆناغه‌کانی کۆیله‌داری، فیودالی، سه‌رمایه‌داری و سوسیالیزم و... دێنێته پێشه‌وه. له هه‌ر یه‌ک له‌م هه‌ڵسه‌نگاندنانه‌دا، مۆنیزم زاڵ بووه، واته فه‌لسه‌فه‌ی به‌ره‌وپێشچوونی به‌رده‌وام له سه‌ر هێڵێکی درێژ.\nبه بنه‌ماگرتنی رێبازی فه‌لسه‌فی ـ زانستی بۆ قووڵبوونه‌وه له پره‌نسیبی یاسا و رێسا جیهانییه‌کان و به‌کارهێنانی فرمولی تێزـ دژه‌تێزـ سه‌نتێزی هێگل، هه‌ڵبه‌ت به خوێندنه‌وه‌یه‌کی نوێ‌تر، بۆ روونکردنه‌وه‌ی باشتری قۆناغه‌کانی ره‌واڵه‌تگرتنی کۆمه‌ڵگای مرۆیی پێویستیه‌کی به‌رچاوه. به پێچه‌وانه‌ی ماتریالیزمی قه‌به، تێز و دژه‌تێز یه‌کتر له‌ناو نابه‌ن به‌ڵکو له سه‌ر بنه‌مای گوشار و دوورکردنه‌وه‌ی یه‌کتر کار ده‌که‌ن. ئه‌مه له حاڵێکدایه تێز و دژه‌تێز هه‌ر کات یه‌کتر پێده‌گه‌یه‌نن و سه‌نتێزی به‌رهه‌مهاتوو له‌وانه‌ش، فاکته‌ری کاریگه‌ری تێز و دژه‌تێز به شێوه‌ی زاڵ و دۆڕاو له خۆیدا به‌رجه‌سته ده‌کاته‌وه.\nرژێمه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانیش کاتێ به شێوه‌ی تێز و دژه‌تێز ره‌واڵه‌ت ده‌گۆڕن، ده‌بنه هۆکاری یه‌کتر و ناکۆکی نێوان ئه‌وان، پێشکه‌وتنی گرنگ له‌گه‌ڵ خۆ ده‌هێنێت. وه‌ها تێڕوانینێک، ئه‌م شێوه بیرکردنه‌وه که پێشکه‌وتنه‌کان به شێوه‌یه‌کی به‌رده‌وام و له هێڵێکی و ره‌ها روو ده‌ده‌ن ده‌خاته ناکۆکییه‌وه. ئه‌نجامه به‌ده‌ستکه‌وتووه‌کان له پێشکه‌وتنه‌کانی فیزیک کوانتۆم و گه‌ردون‌ناسی، هۆگه‌رایی ـ که له سه‌ر ئه‌ندێشه‌ی خۆرئاوا زاڵه و کۆکی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ یاسا ئیلاهی ـ رووبه‌ڕووی بنبه‌ست ده‌کاته‌وه و ئه‌مانه‌ش هۆکارن له سه‌ر جیابوون و میتافیزیکیبوونی پێشکه‌وتنه به‌رده‌وام و هێڵییه‌کان.\nله دیالکتیکى پێشکه‌وتندا هه‌ر کات، قۆناغى بشێوى بوونیان هه‌یه که به‌رده‌وامی جوڵانه‌وه‌ى هێڵى و به‌رده‌وامی له قۆناغێک بۆ قۆناغێکى تر ئه‌سته‌م ده‌کاته‌وه. له قۆناغى بشێوى یاخود به واتایه‌کى تر، قۆناغى تێپه‌ڕبوون، فاکته‌رگه‌لێکى جۆراوجۆر له سه‌ر دیاریکردنى ناوه‌ڕۆکى سیستمى داهاتوو به‌کاریگه‌ر ده‌بن. ئه‌م سیستمانه ره‌نگه پێشکه‌وتوو یاخود چه‌قبه‌ستوو بن. به پێى لێکدانه‌وه‌کانى سه‌ره‌وه، پێشکه‌وتنى کۆمه‌ڵگاى مرۆیى و ره‌واڵه‌تگرتنى قۆناغه جۆراوجۆره‌کان، له سه‌ر بنه‌ماى هه‌ڵبژاردنێکى ئازادانه‌یه و بانگه‌شه‌ى جه‌بریبوونى (خۆرتیوازی) پێشکه‌وتنى کۆمه‌ڵگاى چینایه‌تی، هه‌ڵه‌یه‌کى زۆر گه‌وره‌یه. چونکه وه‌ها لێکدانه‌وه‌یه‌ک له‌گه‌ڵ ناوه‌ڕۆکى یاسا سروشتییه‌کانى جیهان ناکۆکه و له حاڵه‌تى په‌سه‌ندکردنیدا، لێکدانه‌وه‌یه‌ک ده‌بێت له سه‌ر راستى ئایدیاگه‌رایى میتافیزیک. جه‌بریبوونى پێشکه‌وتنى کۆمه‌ڵگاى چینایه‌تی، به واتاى تێپه‌ڕبوون له کۆمه‌ڵگاى سروشتى بۆ کۆمه‌ڵگاى پله‌داری و ده‌وڵه‌تگه‌را یاخود له سوسیالیزمه‌وه بۆ کۆمه‌ڵگاى چینایه‌تییه. وه‌ها تێڕوانینێک نکۆڵى ده‌کات له سه‌رجه‌م ئه‌م تێکۆشانانه‌ى له قۆناغى بشێویدا کراون. هه‌ڵبه‌ت ده‌بێ به بیرى بهێنینه‌وه که ئاستى ئه‌و تێکۆشانانه له دیاریکردنى ناوه‌ڕۆکى سیستمى نوێدا به‌کاریگه‌ره. له قۆناغى بشێویدا، تێز و دژه‌تێز هه‌ر دووکیان له سه‌ر کۆمه‌ڵگا زاڵ بووه و تێکۆشانه‌کان له سه‌ر ئه‌و بنه‌مایانه، خۆیان رێک ده‌خه‌نه‌وه.\nهه‌روه‌ها که ده‌زانین، کۆمه‌ڵگاى سروشتى وه‌ک یه‌که‌مین ئه‌زمونى کۆمه‌ڵایه‌تیبوونى مرۆڤایه‌تى ده‌ژمێردرێت و گه‌وره‌بوونى ئه‌م پێکهاته کۆمه‌ڵایه‌تییه پێویستییه‌کى سروشتى بووه. به‌رفراوان‌بوونى پێکهاته‌ى کۆمه‌ڵایه‌تى تیره‌به‌رایه‌تی (که‌لان) له ئاستى شوێن و کاتدا، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى له سه‌ر بنه‌ماى ژن ـ دایک بوو، به‌خێڵی و توڕه‌یى پیاوان ده‌ورووژێنێت. زانیارییه‌کان سه‌باره‌ت به کۆمه‌ڵگاى سروشتى نیشانده‌رى ئه‌م راستییه‌یه که پیاوان له کۆمه‌ڵگایه‌ک که له سه‌ر بنه‌ماى سیستمى ژن ـ دایک بووه، هه‌ستیان به ناڕه‌حه‌تى کردووه. سیستمى ژن ـ دایک، په‌ره‌ى داوه به کۆمه‌ڵگایه‌ک له سه‌ر بنه‌ماى ده‌سته‌مۆکردنى ئاژه‌ڵان و کۆچبه‌رییه و له‌گه‌ڵ راکێشانى منداڵان و پیاوان له ده‌وروبه‌رى خۆی، بناغه‌کانى خۆى سه‌قامگیر ده‌کات و کلتوورى خوداوه‌ندى ژنى نه‌به‌ز ده‌خوڵقێنێت. خوداوه‌ندى دایک له رێگاى سروشته‌وه، ده‌گاته مه‌عریفه و زانایی و ئه‌مانه‌ش له رێگاى دۆزینه‌وه‌ى ئامێره‌کانه‌وه‌ن گه‌شه ده‌که‌ن. له‌م کۆمه‌ڵگایه‌دا، ئه‌و پیاوانه‌ى که دایکان، بوونیان سودمه‌ند نه‌زانیوه، له ده‌ره‌وه‌ى هه‌رێمى تیره‌به‌رایه‌تی ده‌مانه‌وه. له سه‌ره‌تادا ناکۆکى نێوان ئه‌م پیاوانه و کلتوورى دایک‌سالارى لاواز بووه، به‌ڵام به‌ره‌به‌ره و له‌گه‌ڵ گه‌وره‌بوونى پێکهاته‌ى تیره‌به‌رایه‌تی ئه‌مه زیاتر ده‌بێته‌وه.\nئه‌و پیره‌مێرده دوورخراوانه له سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه به‌ره‌و دروستکردنى ئایدیۆلۆژیا و سیستمێک به پاڵپشتى و فه‌رمانڕه‌وایى پیاو ده‌جوڵێنه‌وه. ئه‌و پیاوانه‌ى له ده‌ره‌وه‌ى سیستمى ژن ـ دایک شوێن ده‌گرن، به په‌ره‌دان به کارى نێچیر، زانایی به‌ده‌ست ده‌خه‌ن. پیاوان له به‌رامبه‌ر سیستمى ده‌سته‌مۆکردنى ژن و کۆچبه‌ری، سیستمێک له سه‌ر بنه‌ماى نێچیر به‌ربڵاو ده‌که‌نه‌وه. سیستمى پیاوسالار له‌گه‌ڵ به بنه‌ماوه‌رگرتنى هێز و شاره‌زایى له نێچیردا، ئه‌زمونى به‌ساڵاچووان و فریو و هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن، پایه‌کانى خۆى پته‌و ده‌کاته‌وه. به‌مجۆره هه‌لى ده‌رکه‌وتنى دژه‌تێزى کۆمه‌ڵگاى سروشتى دێته ئاراوه. رێکه‌وتنى پیاوانى به‌هێز و به‌ساڵاچووان که خۆیان به شێوه‌ى (شه‌مه‌ن) یان راهیب نیشان داوه، رووداوێکى گرنگه. ئه‌وان له رێگه‌ى هێزى ئایدیۆلۆژیاوه له سه‌ر ئه‌و پیاوه گه‌نجانه‌ى که ده‌هاتنه ناو جه‌ماعه‌تى ئه‌وانه‌وه، به‌کاریگه‌ر ده‌بوون و به‌ره‌به‌ره پێگه‌ى خۆیان له ناو ئه‌و گروپانه‌دا باشتر ده‌کرده‌وه.\nنێچیر و پارێزگارى له تیره‌به‌رایه‌تی له به‌رامبه‌ر هه‌ڕه‌شه ده‌ره‌کییه‌کان، له رێگاى کوشتن و به‌کارهێنانى ئامێره سه‌بازییه‌کانه‌وه ده‌کرێت. مه‌سه‌له‌ى مه‌رگ و ژیان، په‌یوه‌ندییه‌کى چڕى له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵات و هیه‌رارشى هه‌یه. هیه‌رارشى ناو کۆمه‌ڵگاى سروشتى له ژێر کاریگه‌رى نرخه‌کانى کلتوورى دایک‌سالاری بووه و شێوه‌یه‌کى ئه‌رێنى و سودمه‌ندى به خۆیه‌وه گرتووه. له‌م کۆمه‌ڵگایه‌دا رێز و ده‌سه‌ڵات شایانى ئه‌و که‌سه‌یه که زیاترین هه‌وڵدان ده‌کات له پێناو کۆکردنه‌وه‌ى به‌رهه‌مه‌کان و گیاخۆراکییه‌کان و ئه‌وانه له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانى ترى تیره‌که دابه‌ش ده‌کات. ئه‌و هیه‌رارشییه هێشتا سه‌قامگیر نه‌بووه و تاکه‌که‌سییه، بۆیه له سه‌ر کۆمه‌ڵگاوه فه‌رمانڕه‌وا نیه.\nپێکهاته‌ى هیه‌رارشیک و ده‌سه‌ڵاتخواز، بنه‌ماى کۆمه‌ڵگاى پیاوسالار پێک ده‌هێنن. وشه‌ی هیه‌رارشیک، نیشانده‌رى یه‌که‌مین تێکه‌ڵاوى شێوه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ده‌سه‌ڵاتخواز له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتى پیرۆزى شه‌مه‌نه. ئه‌م ده‌زگا توانایه که به‌ره‌به‌ره له سه‌ر کۆمه‌ڵگا زاڵ ده‌بێت، له دۆخێکدا که به‌ره‌و چینایه‌تیبوون گه‌شه ده‌کات، ده‌بێته فه‌رمانڕه‌واییه‌کى ده‌وڵه‌تی.\nبۆیه ده‌توانین بڵێین که کۆمه‌ڵگاى سروشتى وه‌ک یه‌که‌مین ئه‌زمونى کۆمه‌ڵایه‌تیبوونى مرۆڤ، یه‌که‌مین تێزه که مرۆڤ پاڵى پێوه داوه و له به‌رامبه‌رى ئه‌وه‌شدا، کۆمه‌ڵگاى هیه‌رارشى وه‌ک دژه‌تێز په‌ره ده‌ستێنێت. تایبه‌تمه‌ندى دژه‌تێزى کۆمه‌ڵگاى هیه‌رارشیک له‌مه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت که به شێوه‌یه‌کى به‌رده‌وام له هه‌وڵى سه‌رکوتى کۆمه‌ڵگاى سروشتى و دواخستنیدایه. وێڕاى ئه‌مه، تێپه‌ڕبوون له کۆمه‌ڵگاى سروشتى بۆ کۆمه‌ڵگاى پله‌داری به هیچ جۆرێک جه‌برێکى مێژوویى نیه که مارکسیسته‌کان له سه‌رى پێداگرن. چونکه کۆمه‌ڵگاى سروشتى له‌م پرۆسه‌یه‌دا، به‌رخۆدانییه‌کى گه‌وره و ئۆرگانیک ده‌کات.\nهه‌روه‌ها که ئاماژه‌مان پێکرد، کلتوورى نێچیر، ده‌بێته هۆى زیادبوونى ئاستى زانایی پیاو. تێگه‌یشتن له‌م هێزه (نێچیر) له لایه‌ن پیاوه ئه‌م ده‌رفه‌ته بۆ ئه‌وان ده‌ره‌خسێنێت تا سیستمى ژن ـ دایک بخه‌نه ژێر کۆنترۆڵى خۆیانه‌وه. له‌به‌ر ئه‌وه‌ى سیستمى پیاوسالار، به‌هاکانى سیستمى ژن ـ دایک ده‌کاته ئامانجى خۆی، ده‌توانرێ بانگه‌شه‌ى ئه‌وه بکرێت که یه‌که‌مین قوربانى کۆمه‌ڵگاى پله‌داری ژنانن. واته یه‌که‌مین قوربانى کۆمه‌ڵگاى پله‌داری، سیستمى ئاوه‌دانی ژن ـ دایک بوو. ژنان یه‌که‌مین توێژن که له‌م سیستمه‌دا سه‌رکوت کراون. نرخه‌کانى یه‌ک‌جێگه‌نشینى کۆمه‌ڵگاى پیاوسالار بۆته هۆکار تا ئه‌م قۆناغه که پێش مێژوو، به‌ربڵاوى به‌رفراوانى هه‌یه، له زانسته کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا پێگه‌یه‌کى نه‌بێت. راکێشانى به‌ره‌به‌ره‌ى ژن بۆ کۆمه‌ڵگاى پله‌داری و له‌ناوبردنى ته‌واوى تایبه‌تمه‌ندییه به‌هێزه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانى ژن له راستیدا له کۆمه‌ڵگادا دژه‌شۆڕشێکه.


چۆن فۆنتی موبایلەکەم چاک بکەم (کوردی) جوان دەرناکەوێت\n« گه‌ڕانه‌وه 1 ... 106 107 108 109 110 ... 176 داهاتوو »\nنووسه‌ری بابه‌ت:xXZER0Xx دواترین وه‌لام: Baran2016 ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:2 جاری بینراو:107 كات:ئه‌مرۆ\nنووسه‌ری بابه‌ت:ArYaN-22 دواترین وه‌لام: ArYaN-22 ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:16 جاری بینراو:3224 كات:ئه‌مرۆ\nنووسه‌ری بابه‌ت:ArYaN-22 دواترین وه‌لام: ArYaN-22 ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:26 جاری بینراو:5741 كات:ئه‌مرۆ\nنووسه‌ری بابه‌ت:ArYaN-22 دواترین وه‌لام: ArYaN-22 ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:691 جاری بینراو:255875 كات:ئه‌مرۆ\nنووسه‌ری بابه‌ت:twana gardi دواترین وه‌لام: mazhar apo ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:10 جاری بینراو:326 كات:دوێنێ\nنووسه‌ری بابه‌ت:Ł33Ŧ Ħ4X∅R دواترین وه‌لام: Harun Harki ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:162 جاری بینراو:52239 كات:08-23-2019\nنووسه‌ری بابه‌ت:Araz Ibrahim دواترین وه‌لام: Araz Ibrahim ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:9 جاری بینراو:946 كات:08-22-2019\nنووسه‌ری بابه‌ت:Araz Ibrahim دواترین وه‌لام: Araz Ibrahim ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:11 جاری بینراو:1100 كات:08-22-2019\nنووسه‌ری بابه‌ت:balen.halabjay.69 دواترین وه‌لام: birhatzaxoy ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:4 جاری بینراو:489 كات:08-21-2019\nنووسه‌ری بابه‌ت:rawand_hacked دواترین وه‌لام: Mr Karol ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:1 جاری بینراو:504 كات:08-20-2019\n02-24-2014, 06:15 PM (دواین ده‌ستكاری له لایه‌ن: 03-03-2014, 05:42 PM Night_Wolf.)\nلة مؤبايلى زؤربةى سامسونگةكان ئةندرؤيدى جيل بين فؤنتة كوردييةكان جوان نين وةكو ئاى فؤن بةلام ئةندرؤيدةكةى من 4.0.3ئايس كريمة فؤنتةكانى لة ئةنتةرنيت هیچ حةيبيكى نية جاريك ئةندرؤيدةكةم گؤرى بؤ 4.1.2فؤنتةكان هةموى تيك چووبؤية زوو ئةندرؤيدةكةم گؤرى بؤ 4.0.3ئايا هيچ كةسيك دةتوانى ئةم فؤنتة لة ئةندرؤيدى جيل بين چاک بكات ئةوا انشاءالله رؤژي دوايي لةبن سيبةرى حةرشى خواى گةورة دةبيت .\nدةمةويت مؤبايليكى جؤرى HUAWEI G700 بكرم\nمؤبايلى هواوى g700 جؤنة ؟\nhuawei g700 موبايلةكى جؤنة\nکێشەم لە فۆنتی galaxy s٢ ھەیە\nچۆن چاره‌سه‌ری فۆنته کوردییه‌کان بکه‌م له Galaxy s2\nبراکەم وابزانم ئەوە خۆی وایە\nبةلام موبايلى زؤربةى ماركةكانى تر كة ئةندرؤيديان لةسةرة ئةم كيشةية نية يةكيك لة هاوريكانم سؤنى پئ بوو فؤنتةكةى زؤر جوان بوو برادةريكى تر مؤبايلى پریستجیؤ كة دروست كراوى ولاتى روسياية ئةندؤيدةكةى 4.2.2بوو باوةر بكةن جوانترين فؤنتى هةبوو بةلام نازانم بؤجى ئةم كيشةية لة سامسونج گةلاكسى هةية بةراستى زؤر سةيرة\n[size=medium][color=#FF4500] نازانم ئەوەی خۆم سۆنی لەبازار کڕیمە فەڕەنسیە و لە 4.0.4 زیاتر ناکرێت و عەیبی نیە زوو تریش کە 3.6.2 بوو هیچ عەیبی نەبوو ئیتر نازانم بۆچی ئەوەی تۆ وایە\nوێنەیەکی زۆر جوان بۆ H4KURD\nوەرە هەموو بەرنامەویاری فایلەکان بخەرە میمۆری تەنانەت (ئەندرۆید)\nیاری[Where's My Water? 2] بۆ ئەندرۆید[نوێ]\nقورئانی پیرۆز بەبەرنامەی[Quran Android]بۆ[ئەندرۆید]\nبەرنامەیەک بۆ گۆڕینی ڕوکاری شاشە بۆ kitkat بؤ (android)\nیاریەکی بێ حەل بۆ [ئەندرۆید] زۆر خۆشە cut the rope نوێ\nچاتێکی زۆ خۆش وەرنەئێرە RANDOM CHAT\nflat-screen TV 3D وەرەبیبینە زۆر شازە و سەر سوڕهێنەرە\nدوو بەرنامەی aTorrent & Root Firewall بۆ [ئەندرۆید]\nODIN proبۆ [ئەندرۆید]لەسەر موبایلەکەخۆی هەمووشتێبکە[گرنگ]\nمن لە youtube\nمن لە google+\nيةكةم جار وانةبوو بةلام ئةندرؤيدةكةم گؤرى بؤ 4.1.2فؤنتةكان تيك چوو ئةم كيشةية تةنها لة مؤبايلى سامسونگ واية نةك مؤبايلةكانى تر


دادوەریی عیراق لەبارەی هەواڵێكی تایبەت بە سەدام حسێن راگەیەندراوێك بڵاودەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/02/02 - 9:51 AM\nنوسینگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، راگەیەندراوێكی فەرمی لەبارەی هەواڵێك كە لە هەندێك لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا هاتووە سەبارەت بە تاوانباركردنی هەر كەسێك كە كەسێتی سەدام حسێن سەرۆكی رژێمی پێشوو لەڕێی تۆڕی كۆمەڵایەتی (فەیسبوك) ەوە بەرزڕابگرێت، بڵاودەكاتەوە .\nبەپێی راگەیەندراوەكەی نوسینگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق”راگەیاندنی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی، ئەو هەواڵانە بەدرۆ دەخاتەوە كە لەلایەن هەندێكەوە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا بڵاوكرانەوە، گوایە ئەنجومەنی باڵای دادوەریی بڕیاری لەسەر تاوانباركردنی ئەو كەسانە دەركردووە كە كەسێتی سەدام حسێن بەرزڕادەگرن، یان سزای دیاریكراوی بۆ ئەو كارە دانابێت”.\nهەر لە راگەیەندراوەكەدا هاتووە:”داڕشتنی هەر یاسایەك كە تاوانباركردنی كردەوەیەك لەخۆبگرێت، و پاشان سزایەك بۆ كردەوەكە دیاریی بكات، تەنیا كاریی ئەنجومەنی نوێنەرانە، بەوپێیەی لایەنی پەیوەنیداری داڕشتنی دەستور و یاساكانە، تائێستاش یاسایەك نییە لەو جۆرەی كە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا باسكراوە”.\nئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراقسەدام حسێنعيراقفەیسبوك\nبەڤیدیۆ..لە ئەمریكاوە داوای دروستكردنی دەوڵەتێكی سەربەخۆ بۆ كوردەكان دەكرێت\nبەوێنە، لە پارێزگەیەكی عیراق كۆگایەك بۆ پێداویستی هەژار و نەداران دەكرێتەوە


نه‌ته‌وه‌يل يه‌كگرتگ ده‌سميه‌ت پيشكه‌ش وه قوربانيه‌يل لافاو ئه‌كا له عراق\nشه‌فه‌ق نيوز/ نه‌ته‌وه‌يل يه‌كگرتگ و هاوبه‌شه‌يل له بوار ده‌سميه‌ت ئنسانى ناوده‌وڵه‌تى و ناوچه‌يى ك په‌يوه‌ندێ وه ئاژانسه‌يل تايبه‌تمه‌ند سه‌ر وه حكومه‌ت عراق كردنه له پيشكه‌شكردن پشتگيرى ئه‌را ده‌يان هه‌زار قوربانى لافاوه‌يل تون ك روێ له شماره‌يگ له ناوچه‌يل عراق كردگه له هه‌ردوگ پاريزگاى سه‌ڵاحه‌دين و نه‌ينه‌وا.\nله‌ى باوه‌ته‌و، ريكخه‌ر كاروبار ئنسانى له نه‌ته‌وه‌يل يه‌كگرتگ له عراق وت: نه‌ته‌وه‌يل يه‌كگرتگ ها له‌يرا جوور هه‌ميشه ئه‌را دابينكردن پشگيرى ئه‌را حكومه‌ت و ده‌سڵاته‌يل وڵاته‌گه له مه‌سه‌له‌ى پيشكه‌شكردن ده‌سميه‌ت ئه‌را هاووڵاتيه‌يلى.\nجى باسه، قه‌وڵ ئه‌وه‌يش دا نه‌ته‌وه‌يل يه‌كگرتگ وه وه‌رده‌وام پشتگيرى له حاڵه‌ته‌يل له‌ناكاو بكا و وت: ئيمه ئى حاڵه‌ته له‌وه‌رچه‌و ئه‌گرێم تا بزانيم چوين بتويه‌نيم ده‌سميه‌ت حكومه‌ت عراق بيه‌ێم له وه‌رانوه‌ر ئه‌و لافاوه‌يله ك روێ له ناوچه‌يلێ كردگه.\nبارزانى سه‌ردان دو ده‌وڵه‌ت كه‌نداو ئه‌كا\nپارتى ديارترين ئامانجه‌يل سه‌ردانه‌گه‌ى بارزانى ئه‌را به‌غداو نه‌جه‌ف ده‌رخست\nدانيشتن له‌ناونى فراكسيۆنه‌يل سنى له‌وه‌ر كانديد وه‌رگرى وه‌رده‌وامه\n11 كه‌س مه‌ده‌نى وه په‌لاماره‌يل تازه‌ى هاوپه‌يمان ناوده‌وڵه‌تى كوشيان\nتونس ياسايگ وه چه‌واشه‌ى شه‌ريعه‌ت ئسلامى دانا\nشماره‌ى قوربانيه‌يل لافاو له عراق به‌رزه‌و بوێ و شه‌فه‌ق نيوز ناو خنكياگه‌يل بڵاو كرد\nيه‌كێتى نيشتمانى له‌باره‌ى داواكارييگ توركيا ئاشكراكردنيگ دا\nدو به‌ياننامه باس له گرنگترين باوه‌ته‌يليگ كردن له‌ناونى سه‌در و بارزانى\nپاداشيگ گه‌ورا له FBI ئه‌را ئه‌وه‌گ به‌شدارێ له گرتن ئيرانييگ ئه‌كا\n"ئه‌بو مازن": ئه‌گه‌ر 30 مليۆن دۆلار بياشتووم له‌بان كاوليه‌يل خه‌رجێ ئه‌كه‌م عراق هيلمه‌جێ\nدوياى سه‌ركرده‌يل سنى.. بارزانى چه‌وێ كه‌فته مالكى


ئکران ئانلاین پەنجمین دەوره‌ێ جەژنواره‌ێ فیلم و فەرهەنگ کُوردی «نیوویورک»\nشەفەق نیوز/ "مەنسوور جەهانی" هەواڵیار کورد لە ئکران ئانلاین پەنجمین دەوره‌ێ جەژنواره‌ێ فیلم و فەرهەنگ کوردی دە «نیوویورک» خەوەر دا و وت: دەێ فستیواڵە، بڕێ لە کارەێل سینماوانەێل ئێرانی و وڵاتەێلێ تر دە بەشەێلێ جوور داستانی، ئەنیمەیشن و موستەنەد دە شار نیوویورک دە کشوەر ئامریکا ددرێگە نیشان.\nبەرپرسی ئی بەرنامەێلە ها وە مل خاتوون "خه‌یال قِرتِل Xeyal Qirtil" دەرهێنەر سینەما ک "لووکاس برازیسکیس Lukas Brasiskis" لە شێرکەت سینمایی ئامریکایی "اِ ـ فلوکس e-flux" هاناێ ددەن.\nئی کارەێلە لە (7 ئوکتوبر 2021) وە شێواز ئانلاین بڵاوەو بییە و تا 22 ئوکتوبریش دریژە دیرێ.\nبەرنامەێلەگە دە "نیوویورک NYKFCF" باس بەرگری قارەمانامه‌ێ ژنەێلە و دۆتەێێەێ "کووبانی"یش دە نواێ گرووپ تروریستی داعش دکەێ.\nئکران فیلمەێل سینمایی، ئجرای کونسرت مووسیقی زینگ، شعرخوەنین، ناسانن کتاب و وت‌ووێژ وەگەرد نویسکارەێلە دە ساڵونەێ دیاری "ئانجلیکای Angelika" دە شار نیوویورک و دە رووژەێل (10 تا 12 سپتامبر 2021) دە ئامریکا دنرێ.\nبەش ئکران ئانلاین جەشنواره‌ێ فیلم کوردی «نیوویورک» خوەێ، بەشێگه لە بەرنامه‌ێلەێ "فستیواڵ و کووفیلمەێلەێ e-flux Video & Film" است که بەرنامە‌ڕشنەێلەێ ئی رووداو هونرییە؛ 12 کار لەێ جەشنواره ک ئەو مانگەگە ئوو وە هاتن دەس‌دەناوەێلە و وەردەنگەێلە نریا، ئیجارە وە ئانلاین پەخش وبڵاوەو دکرێ.\nئەڕا بڵاوەو کردنەوەێ ئانلاین، ئی فیلمەێلە ئەڵبژریانە؛ کورتەفیلم "باوانی Bawani" هن «سەجاد ئەحمەدبەیگی»، کورتەفیلم موستەنەد "داده سەڵتەنەه Dada Saltaneh" لە «هادی ئەحمەدی»، فیلم موستەنەد "ژیان نووی New Life" وه کارگەردانی "وەیسی ئاڵتای Veysi Altay"، کورتەفیلم ئەنیمەیشنی "دەس کردنەوەێ دواره Starting Over" هن "ئه‌وین به‌رازی Evin Berazi"، کورتەفیلمەێلەێ "دەریا کونەرە کونەرە دلەرزێ The Sea Wells" و "دۆماماڵ دنیا The World's Last House" هن «ئەمیر غوڵامی»، فیلم موستەنەد بڵن "ئیلهام سامی جومک İlhan Sami Çomak" وە کارگەردانی هام‌بەشەێ "چیجدم مەزڵوووم Çiğdem Mazlum" و "سەرتاچ یڵدیز Sertaç Yıldız" کورتەفیلم "ئاهەنگەێلەێ دەوران Songs of The Era" وە دەرهێنەری "سەرکوت نیکدل"، کورتەفیلمەێلەێ "تاوستان قووەێلە The Summer of the Swans" و "کارنیکا Karnika" هن «مەریەم سەمەدی»، کورتەفیلم "م سەور دکەم I Will Wait" هن «موحەمەد شیروانی" ئوو کورتەفیلم "لەکە The STAIN" وە کارگەردانی «شووڕش وەکیلی».\nئی جەشنوارە ک هیردەو دبێ دە مل فەرهەنگ و تاریخ کورد، وە دەس «خه‌یال قِرتِل» دە ساڵ 2017 بنەڕاێ نریاگە.\nفەرهەنگ‌وشەێ "رەنگ" دە زوان کوردی\nDate: 2021-04-28 19:08:10\nمانگنامەێ زانکۆ هاتە دەر\nDate: 2021-02-14 20:04:23\nدو کتاو کوردی ده کرماشان چاپەو بی\nDate: 2021-03-08 20:43:57\nدەهمین ژمارەێ مانگنامەێ "زانکو" دریا وە دەر\nDate: 2021-05-09 20:30:15\nکووشێعرەگان (شاکە و خان‌مەسۆر) دوارە‌چاپەو بی\nDate: 2021-02-14 20:42:58\nکتاو تاریخچەی جەرخەی کوردە‌یل تێهران هاتە دەر\nDate: 2021-03-18 15:37:19


پۆلیسی ئەڵمانیا هەڵمەتێكی فراوانی پشكنینی بۆ دەستگیركردنی تۆمەتباران دەستپێكردو دوو كەسیان دەستگیركردوە كە سورین، پێشتریش 10 ژن و پیاو بەتۆمەتی كۆكردنەوەی پارەو هاوكاری نایاسایی دەستگیركراون كە لەسوریاوە چونەتە ئەو وڵاتە.\nئەمڕۆ 11ی ئەیلولی 2019، پۆلیسی ئەڵمانیا هەڵمەتێكی گەڕان و پشكنینی لەچەندین هەرێم دەستپێكردو لەتێكڕای ئەو هەڵمەتەدا 16 شوێن كرانە ئامانجی پشكنین.\nئەم هەڵمەتەش لەدوای ئەوە هات كە داواكاری گشتی دۆسییەی لێكۆڵینەوەی بۆ 11 تۆمەتبار كردەوەو لەو هەڵمەتەشدا دوو كەسی سوری تەمەن 34 ساڵان و 37 ساڵان دەستگیركران و چاوەڕوانیش دەكرێ ئەو دوو تۆمەتبارە لەبەردەم دادوەری لێكۆڵینەوەدا ئامادەبن.\nجگە لەوانەش 10 ژن و پیاوی تر بەتۆمەتی كۆكردنەوەی پارەو هاوكاری نایاسایی بەشێوەی رێكخراو لەنێوان كانونی یەكەمی 2018 و تەموزی رابردودا خراونەتە ژێر لێكۆڵینەوەو زۆربەی ئەو تۆمەتبارانەش لەسوریاوە هاتون و هەستاون بەبردنە دەرەوەو سپیكردنەوەی پارە بەرامبەر بەڕێژەیەكی دیاریكراو كەبەهەزاران یۆرۆ مەزەندە دەكرێت.\nلای خۆشیەوە سەرۆكی داواكاری گشتی ئەو گومانەشی نەشاردەوە لەوەی ئەگەری هاوكاری تیرۆرستانیشی تێدابێت.\nبەپێی ئامارەكانیش تا ئێستا سەرچاوەی ئەوپارانە نەزانراوە كە لەچەند دەوڵەتێكەوە هاتوون، ئاشكراشیكرد بڕێكی زۆری پارەی نەقدی لەو هەڵمەتەدا دەستی بەسەردا گیراوە.\nلە دۆیچە ڤیللەوە وەرگیراوە


Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC – Rai2luxe.info\nHome / rai2luxe 2017 / Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC\nGolden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC\nEcouter Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC online, telecharger Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC online, Music Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC, Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC Gratuit, chanson de Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC, album Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC.\nالإستماع و تحميل اغنية Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC, تنزيل موسيقى Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC, اسمع طرب Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC\nListen to Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC, or Download MP3 song of Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC, Artist Free Music track of Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC\nEcouter télécharger les chansons et musique de Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC et les meilleures vidéos et chanson, Chansons gratuites, telecharger chansons , Telecharger mp3 , nouveau album , download mp3, mp3 gratuit Site officiel, Ecouter la musique mp3 gratuit, Le Dernier album ,Telecharger mp3 gratuitement,2015 – 2014 – 2016 - 2017 2018 Chansons gratuites, Photo, Video clip gratuite download music GRATUITEMENT Et Voir Aussi Le Track List Et autre Chanson Ou Song Pour Listen to music.\nإستماع Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC تحميل وتنزيل الأغاني Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC يمكنكم أيضا البحث على أي ألبوم أو مغني Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC يمكنكم تنزيل أي أغنيه من اغاني 2016 Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC استماع mp3 Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC فيديو كليب 2016 Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC فيديو كليب 2017 Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC أستماع أغاني Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC جديد صور ومعلومات وتحميل Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC الموقع مجاني دنيا أم بي ثري Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC و تحميل أغاني mp3 2016 2017Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC دندنها Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC يوتيب Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC موسيقى Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC تنزيل Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC حصري الأصلي Golden Ratio l YZKN x SVLIH x BIOJECT – Wild اقوى دي جي l BEST TRAP MUSIC\nPrevious Cheb Mustapha Baloni 2017 Da3wa 3liya By Aymen Gherbi\nNext Cheb Wahid 100 Sentimental 2018 الشاب وحيد يغني بكل إحساس أجمل أغنية عاطفية\nCheb Djalil 2017 Jour Apres Jour الشاب جليل يحدث ضجة كبيرة باغنيته\nخالد الأحمد أغنية دنيا\nMohamed El Berkani Soirée Live Tv Al AOULA 2016\nCheba Zahouania – Bghit Hbibti Lila Ou Nhar et Hbibi La La La live


گۆڕانکاری له نێوان خه‌مۆکی‌وهاروهاجیدا | Suomen Mielenterveysseura\nماریای (Marja) خێزانی پێککا (Pekka) بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێک خه‌مۆک‌و بێ هێزبوو. پێککا هه‌وڵی دا هانی ماریا بدات که په‌نا بۆ پزیشک به‌رێت، به‌ڵام ماریا نه‌یده‌ویست سه‌ردانی پزیشک بکات. دواتر ماریا ڕه‌زامه‌ندی پیشاندا بۆ وه‌رگرتنی یارمه‌تی. په‌نابردن بۆ یارمه‌تی هه‌ر له ئاستی ویستدا مایه‌وه، چونکه له ماوه‌یه‌کی که‌مدا بارودۆخی ماریا به شێوه‌یه‌کی به‌رچاو باشتر بوو. ئه‌و زۆر به زه‌وق‌و به تاقه‌ت (ئێنێرژی) بوو، شه‌وان ته‌نها بۆ چه‌ند کاتژمێریك ده‌خه‌وت‌و قسه‌ی زۆر ده‌کرد. ئه‌و ده‌ستی کرد به‌وه‌ی ڕۆژانه بازاڕی نا پێویست بکات‌و پێککا ترسی بۆ دروست بوو، که ماریا زیاد له سه‌روه‌تی خۆی ژیان ده‌کات.\nپاش چه‌ند هه‌فته‌یه‌ک بارودۆخی ماریا بۆ جارێکی تر گۆڕایه‌وه بۆ خه‌مۆکی. ئه‌م جاره‌یان باری ماریا زۆر خراپتر بوو له کاتی خه‌مۆکی پێشتری. ئه‌و توانای نه‌بوو بچێته سه‌ر کارو به درێژای ڕۆژ نه‌یده‌توانی له‌سه‌ر سیسه‌مه‌که‌ی (جێگه‌که‌ی خه‌وتنه‌که‌ی) هه‌ستێت. ئه‌و بێ‌تاقه‌تبوو و ده‌گریاو بۆ پێککای ده‌گێڕایه‌وه، که له هه‌موو شتێکدا شکستی هێناوه. ئه‌و ده‌یگێڕایه‌وه که هه‌ست به تاوان‌و شه‌رم ده‌کات له‌سه‌ر هه‌ڵسوکه‌وتی ڕابردووی. پێککا خه‌می لێهات‌و ته‌نانه‌ت ترسی بوو، که له بێ ئومێدیا ماریا هه‌وڵی خۆکوژی بدات.\nماریاو پێککا ده‌توانن چی بکه‌ن؟\nپێویسته ماریا به زووترین کات داوای یارمه‌تی بکات. ئه‌گه‌ر ئه‌وه زۆره که ماریا به خاتری ئه‌وه په‌نا بۆ یارمه‌تی به‌رێت، که خه‌مۆکه‌و هێزی کارکردنی نییه. پزیشکی ته‌ندروستی کار یان هه‌ر پزیشکێکی تر ده‌رباره‌ی باری ماریا ده‌پرسێت‌و ڕه‌نگه فۆڕمێکی دێپرێشنیشی بداتێ بۆ پڕکردنه‌وه، که تێیدا نه‌خشه کێشانی ته‌ندروستی ده‌روونی‌و خه‌مۆکی له خۆ ده‌گرێت. گرنگه که ماریا به جیا له خه‌مۆکیه‌که‌ی هه‌روه‌ها باس له هاروهاجیه‌که‌شی بکات، که له بری خه‌مۆکیه‌که‌ی بۆ ماوه‌یک هه‌یبوو.\nچونکه ماریا هه‌م خه‌مۆکی هه‌بووه‌و هه‌م هاروهاجیه‌کی سه‌یر، پێ ده‌چێت ئه‌و مه‌ینه‌تی گرفتی ده‌روونی دوو ئاڕاسته‌یی هه‌بێت، که تێیدا کاته خه‌مۆکیه‌کان له‌گه‌ڵ کاته هه‌ڵه‌شه‌ییه‌کاندا گۆڕانکاری ده‌که‌ن. ئه‌وه‌ی که که‌سی نه‌خۆش له کاتیهه‌ڵه‌شه‌دا هه‌ست به نه‌خۆشیه‌که‌ی ناکات، ره‌نگه‌له په‌نابردنیدا بۆ چاره‌سه‌ر خاوی بکاته‌وه. ڕه‌نگه ماریا خۆی وا هه‌ست بکات که هێزی باشی هه‌یه‌و نایه‌وێت په‌نا بۆ چاره‌سه‌ر به‌رێت، یان له کاتی هه‌ڵه‌شه به پیویستی نازانیت که له کاره‌که‌یدا پشوو وه‌رگرێت.\nبه گشتی نیشانه‌کانی گرفتی ده‌روونی دوو ئاراسته‌یی، به ماوه‌یه‌کی درێژ پاش ده‌ستپێکردنی نیشانه‌کان هه‌ستی پێ ده‌کرێت. له‌م کاتانه‌دا به ده‌ستهێنانی چاره‌سه‌رێکی باش، ئه‌کرێت له خراپترین حاڵه‌تدا چه‌ند ساڵێکیشی پێ بچێت. گرفته‌کان به ئاسانی تێکه‌ڵاوی خه‌مۆکی ده‌کرێن. ئه‌و ده‌رمانانه‌ی بۆ خه‌مۆکی دیاریکراون، به باشترین شێوه چاره‌سه‌ری گرفته‌کانی ده‌روونی دوو ئاراسته‌یی ناکات. ئه‌گه‌ر گرفته‌که به دروستی بناسرێته‌وه، ئه‌وا ده‌رمانێکی گونجاویشی بۆ ده‌دۆزرێته‌وه.\nبۆ که‌سه‌که یارمه‌تی به‌خشه، ئه‌گه‌ر زانیاری هه‌بێت ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی چ جۆره نیشانه‌یه‌ک په‌یوه‌ندی به گرفتی ده‌روونی دوو ئاراسته‌ییه‌وه هه‌یه. به یارمه‌تی زانیاریه‌کانی، ده‌توانێت نیشانه‌کانی به‌شی یه‌که‌می بناسێته‌وه‌و به چاره‌سه‌ر ده‌توانیت ڕێگری له قووڵتربوونه‌وه‌ی بکات. هه‌روه‌ها باشه که پێککاش له هه‌ندێ له دیداره‌کانی پزیشکه‌که‌دا ئاماده‌بێت. به‌م شێوه‌یه ئه‌وان هه‌ردووکیان ده‌توانن زانیاری‌و ڕێنمایی وه‌رگرن له‌سه‌ر گرفته‌که‌و نیشانه‌کانی.\nئه‌گه‌ر دوای په‌نابردنی ماریا بۆ چاره‌سه‌ر، دیاریکرا که گرفتی ده‌روونی دوو ئاراسته‌یی هه‌یه، پێده‌چێت ده‌ست به چاره‌سه‌ر بکات له ڕێگه‌ی به‌کارهێنانی ده‌رمانه‌وه. ده‌رمانه‌کان بۆ نمونه ده‌کرێت بریتی بێت له ده‌رمانی ڕێگرتن، که هه‌وڵ ده‌درێت ڕێگربێت له به‌شه جیاکانی نه‌خۆشه‌یه‌که، یان ده‌رمانی ڕاگیربوون یان ده‌رمانی کاتی په‌له. ئه‌گه‌ر به‌شه جیاکان ڕێگری بۆ دروست نه‌کران‌و یان ئه‌گه‌ر زۆر زیانبه‌خشبوون، ئه‌وا ده‌که‌وینه سه‌ر ڕێگه‌ی ده‌رمانی ڕاگیربوونی به‌رده‌وام.\nله په‌نا ده‌رمانه‌کاندا، ده‌کرێت بۆ نمونه چالاکی گروپی هاوتا بۆ کۆنتڕۆڵکردنی نیشانه‌کان به‌شێک بێت له به‌رنامه‌ی چاره‌سه‌ره‌که. ئه‌کرێت ماریا له تێراپی ده‌روونیش (psykoterapia) سوود وه‌رگرێت، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر ئه‌و له ژیانیدا ڕووداوی سه‌ختی بووبێت یان خه‌فه‌تێکی مامه‌ڵه‌نه‌کراوی هه‌بێت، که ئه‌کرێن ڕیسک بن بۆ ته‌قاندنه‌وه‌ی گرفته‌که.\nئه‌و که‌سانه‌ی که گرفتی ده‌روونی دوو ئاڕاسته‌ییان هه‌یه، باش وایه جۆره کرده‌وه‌یه‌ک ڕێکبخه‌ن که ڕێگربێت له زیادبوونی کێشه بۆیان. له نمونه‌که‌ماندا ماریا له کاتی هاروهاجیه‌که‌یدا پاره‌یه‌کی زۆری به‌کار ده‌هێنا‌و هه‌م له کار و هه‌م له ماڵه‌وه بڕیاری سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ی ده‌دا. بۆ نمونه ماریا ده‌توانێت سنوورێک بۆ کارتی بانقه‌که‌ی‌و ته‌له‌فونه‌که‌ی دابنیت. ئه‌گه‌ر ئیمکانیشی هه‌بوو، چاک وایه که هه‌روه‌ها ماریا گرفته‌که‌ی بۆ به‌رپرسی کاره‌که‌ی باس بکات‌و ئه‌گه‌ر پێویستی کرد له ڕێگه‌ی سه‌رپه‌رشتیاری ته‌ندروستی کاره‌وه پشووی نه‌خۆشی وه‌رگرێت، ئه‌گه‌ر نیشانه‌کان له کارکردندا زیان به‌خشبوون یان توانا‌و تاقه‌تی نه‌بوو به هۆی نیشانه‌کانه‌وه.\nده‌کرێت گرفتی ده‌روونی دوو ئاراسته‌یی قورسای زۆر له‌سه‌ر که‌سانی نزیک دابنێت. له کاتی هه‌ڵه‌شه‌دا ده‌کرێت ئه‌و که‌سه‌ی گرفته‌که‌ی هه‌یه کۆمه‌ڵێ کار بکات، که له کاتی ئاسایدا نه‌یکردبایه. بۆ نمونه ڕه‌نگه زۆر به‌کارهێنانی پاره له ده‌ست ده‌رچێت، یان هه‌ندێ ئه‌لکهولی زۆر بخۆنه‌وه یان قومار بکه‌ن. هه‌روه‌ها له کاتی هاروهاجیدا ڕه‌نگه هه‌ندێ په‌یوه‌ندی سێکسی هه‌بێت، که ببنه جێگه‌ی مه‌ترسی، یاخود وه‌کوتر پێچه‌وانه‌ی نرخی ژیانی که‌سه‌که بێت.\nژیانی هاوسه‌رێتی (ژن‌و مێرد، کوڕو کچی براده‌ر)و بوونی زانیاری پێویستی هاوسه‌ره‌که (که‌سی شه‌ریکی ژیان) ده‌رباره گرفته‌که، زۆر گرنگه. باش وایه له‌گه‌ڵ ئه‌و که‌سه‌ی له‌گه‌ڵیدا ده‌ژیت یان ته‌واوی خێزانه‌که، پێکه‌وه داوای یارمه‌تی که‌سانی شاره‌زا بکه‌ن. ده‌کرێت له ڕێگه‌ی ئامۆژگای خێزانیه‌وه داوای یارمه‌تی بکرێت.


پێڕستی ویکیپیدیاکان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوێنەیەک لە دەروازەی سەرەکی ویکیپیدیا کە تێیدا ھەموو ئەو زمانانە نیشان دەدات کە وتاریان پێ نووسراوەتەوە لە ویکیپیدیادا.\nئەوەی لێرە ئاماژەی پێکراوە سەرجەمی ھەموو ئەم زمانانەیە کە لە ویکیپیدیادا ھەن کە ٣٠٩زمانە لە خشتەی سەرەکی بیانبینە.\n١ کۆدی زمانەوانی ویکیپیدیاکان\n٢.١ کۆی گشتی (ھەموو ویکیپیدیاکان)\nکۆدی زمانەوانی ویکیپیدیاکان[دەستکاری]\nبۆ ھەر وەشانێکی زمانەوانی لە ویکیپیدیادا کۆدێکی تایبەت دانراوە لەلایەن wikipedia.org ئەم کۆدانە بەپێی ڕێزبەندی پیتی ڕێزکراون ھەریەک لەم کۆدانە وەک نیشانەیەک بەکاردێت بەرامبەر زمانی بەکارھاتوو ئەمەش بەھۆی پێوەرەکانی ئایزۆ ٦٣٩–١ و ئایزۆ ٦٣٩–٣ تاوەکو بەردەوام نەگەڕێتەوە بۆ لیژنەی تایبەتی کۆمپیوتەری کەتایبەتە بە ناسینەوەی زمانەکان، ئەم ھێمایانە نیشانەی زمانەکانن، جگە لەمە چەندین کاری پۆلێنکردن و ناسینەوەی زمان دەکات بەشێوەی پۆل پۆل و تاک تاک بەجۆرێک لەگەڵ زمان و سیستەمە جیھانیەکانی تر بگونجێت و تێکەڵ نەبێت ھەروەھا پۆلێنکاریەکی ورد ئەنجامدەدات لەشوێن و وڵات و کۆمەڵەزمانە سەربەخۆکان بێ ئەوەی جارێکی تر بگەڕێنەوە بۆ کۆدەکانی ئایزۆ.\nئەم خشتەی خوارەوە کۆمەلێک خێزانی زمانەوانی تێکھەڵکێش نیشاندەدات لەگەڵ چۆنیەتی جیاکردنەوەیان:.\nبەکارھێنانی کۆدەکان لە ئایزۆ ٦٣٩\nئەلبانی sq sqیەکێکە لە کۆدەکانی ئایزۆ ئاماژەیە بۆ کۆمەلەیەک لەزمانی گەورە، دابەشیان دەکات بۆ پێنج شێوەزاری جیاواز، ھەروەھا ئەوە دیاریدەکات کە شێوەزاری تۆسکی لەھەموویان فراوانترە، ئەم کۆدە ئاماژەیەکە بۆ زمانی تۆسکی لە ئەلبانیا وە کۆدێکە بۆ ناسینەوەی ویکیپیدیایئەلمانچە\nئەلمانچە als alsکۆدێکی تایبەتە بە زمانی تۆسکی ئەلبانی، ھەروەھا ئەم کۆدە دەگۆڕدرێت بۆ gsw ھەروەک #gsw_refدەنوسرێت بۆ ھەموو زمانەکانیئەڵمانی و سویسری و ئەلمانچە و ئەلزاسیە بەھۆی کۆدی gctرەوانەدەکرێت کە تایبەتە بە شێوەزارەکانی کۆلۆنیا و تۆڤار ھەروەھا کۆدیswgتایبەتە بە ئەلمانی شواپی وە waeتایبەتە بە ئەلمانی فالزی\nئەرۆمۆنی roa-rup یەکێک نیە لە کۆدەکانی ئایزۆ، کۆدی roaکۆدێکی تایبەتە بۆ کۆمەڵەی زمانەکانی ڕۆمەنسی، کە تەنھا کۆدەکەی دەگۆڕێت بۆ tip\nبانیۆماسانی map-bms یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، کۆدی mapکۆدی تایبەتی کۆمەڵەی زمانەکانی ئەسترۆنیزیە وە کۆدی bmsکۆدێکیتایبەتی زمانەکانی کانۆریە کە یەکێکە لەزمانە بەربڵاوەکانی نێجیر\nساکسۆنی خۆراوا-نێزەرلاند nds-nl یەکێک نیە لە کۆدەکانی ئایزۆ، کۆدی ndsتایبەتە بە زمانەکانی سەکسۆنی خواروو لە ئەلمانیا، زمانە سەکسۆنیەکانیخۆرئاوا کەلە نێزەرلاند بەکاردێت کۆدێکی تایبەتی خۆی ھەیە\nبیلاروسیا be-x-old یەکێک نیە لە کۆدەکانی ئایزۆ زۆرجاران کۆدەکە لەبری be-tarask بەکاردێت\nزمانە بەھاریەکان bh کۆدی سەرجەم زمانە بھارییەکانە، کە شێوەزاری بوجبۆری (bho)و مایتیلی (mai)ومەگاھی (mag)لەخۆ دەگرێت لەگەڵ پێنج زمانی تر\nکانتۆنیزی zh-yue یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، نیشانەی کۆدەکە دەگۆڕێت بۆ yueوەک بەشێک لەم کۆدەی ئێستادەبێت\nچینی zh کۆدی گشتی زمانی چینیە لەبەرئەوەی ویکیپیدیای چینی بەزمانی کۆنی چینی دەنوسرێت دابەش کراوە بۆ چوار شێواز، شێوازی چینی کۆنو شێوازی چینی نوێ و شێوازی ماندەرینی و شێوازی چوارەم شێوازی چینی دەرەکیە وەک ئەوەی لە سەنگافورە بەکاردێت، لە چینشێوەزاری ھۆنگ کۆنگ ماکاو و تایوانی ھەیە بەڵام ھەر ھەموویان بەشێوەی خۆکار دەگۆڕدرێن بۆ شێوەزاری ویکیپیدیای یەکگرتووی چینی\nچینی کۆن zh-classical یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، کۆدەکە دەگۆڕێت بۆ نیشانەی Izhکەبەشێکە لەکۆدەکەی ئێستا\nمەلایو ms کۆدێکی گشتگیرە ئاماژەیە بۆ کۆمەڵە زمانێکی فراوان کە زیاتر لە ٣٠زمان لەخۆ دەگرێت کە پێیان دەڵێن زمانە ئیندۆنیسیەکان ھەربۆیەویکیپیدیای ئەندۆنیسی لێ دروست بووە بە ھێمای idدەناسرێتەوە\nمینی باشوور zh-min-nan یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، کۆدەکە دەگۆڕدرێت بۆ nanوەک بەشێک لەکۆدی ئێستا\nنەرویژی no کۆدی گشتی زمانی نەرویژییە، کە دابەش دەبێت بۆ کۆدی تایبەت بە زمانی بالبۆکمۆل(nno-no)و زمانی نی نۆشکیnnلەھەمان کاتدا دەبێتە کۆدی وەشانی بۆکمۆل\nڕێبوار ksh کۆدی زمانی کۆچیە کەیەکێکە لەشێوەزارەکانی زمانی رێبواری\nسامۆگیتی bat-smg یەکێک نیە لە کۆدەکانی ئایزۆ، کۆدەکە دەگۆڕدرێت بۆ sgs وەک بەشێک لەکۆدی ئێستا، ھەروەھا کۆدی bat کۆدیتایبەتی زمانە بەلتیکیەکانە وە کۆدی smg کۆدی تایبەتی زمانە سیمبالیەکانە کە یەکێکە لە زمانە ناوچەییەکانیبابواگینیای نوێ وەک بەشێک لە ھەرێمی بەریتانیای نوێ\nئینگلیزی سادە simple یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ\nتارانتینۆ roa-tara یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، وە کۆدی roaکۆدی تایبەتی کۆمەڵەی زمانە رومەنسیەکانە\nفۆرویە fiu-vro یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، کۆدەکە دەگۆڕدرێت بۆ وەک بەشێک لەم کۆدەی ئێستا\nچاڤاکانو cbk-zam یەکێک نیە لەکۆدەکانی ئایزۆ، لەکاتێک کۆدی cbkکۆدی تایبەتی زمانی چاڤاکانۆیە بەلام کۆدی zamھیچ پەیوەندی بەزمانی ناوبراو نیە بەلکو کۆدی زمانی زابۆتکیە کە لە مەکسیک بەکاردێت\nئەم خشتەی خوارەوە ھەموو ئەم وەشانانە لەخۆدەگرێت کە جگە لەزمانی تایبەت شێوازێکی تایبەتی نوسینیشیان ھەیە کە بڕ و قەبارەیان بەپێی ڕژێمی لۆگاریتمی دەیی دەژمێردرێت وەک بۆنمونە ژمارە ٦ زیاتر لەیەک میلیۆن بابەت لەخۆ دەگرێت وە ژمارە ٥ پتر لە سەدھەزار بابەت و ژمارە ٤ پتر لە دەھەزار بابەت لەخۆ دەگرێت.\nویکیپیدیای ئینگلیزی ئینگلیزی لاتینی en 6\nویکیپیدیای ئەڵمانی ئەڵمانی لاتینی de 6\nویکیپیدیای فەڕەنسی فەڕەنسی لاتینی fr 6\nویکیپیدیای ھۆلەندی ھۆلەندی لاتینی nl 6\nویکیپیدیای ئیتالی ئیتالی لاتینی it 5\nویکیپیدیای پۆڵەندی پۆڵەندی لاتینی pl 5\nویکیپیدیای ئیسپانی ئیسپانی لاتینی es 5\nویکیپیدیای ڕووسی ڕووسی سیریلی ru 5\nویکیپیدیای ژاپۆنی ژاپۆنی ژاپۆنی ja 5\nویکیپیدیای پورتوگالی پورتوگالی لاتینی pt 5\nویکیپیدیای سوێدی سوێدی لاتینی sv 5\nویکیپیدیای چینی چینی چینی کۆن و چینی سادە zh 5\nویکیپیدیای ئوکراینی ئوکراینی سیریلی uk 5\nویکیپیدیای کەتلاتی کەتلانی لاتینی ca 5\nویکیپیدیای بۆکمۆل و ریکسمۆل نەرویژی (بۆکمۆل) لاتینی no 5\nویکیپیدیای فینلاندی فینلاندی لاتینی fi 5\nویکیپیدیای چیکی چیکی لاتینی cs 5\nویکیپیدیای مەجەری مەجەری لاتینی hu 5\nویکیپیدیای تورکی تورکی لاتینی tr 5\nویکیپیدیای ڕۆمانی ڕۆمانی لاتینی ro 5\nویکیپیدیای کۆری کۆری ھانگۆل ko 5\nویکیپیدیای ڤێتنامی ڤێتنامی لاتینی vi 5\nویکیپیدیای دانمارکی دانمارکی لاتینی da 5\nویکیپیدیای عەرەبی عەرەبی عەرەبی ar ٥\nویکیپیدیای ئێسپێرانتۆ ئێسپێرانتۆ لاتینی eo 5\nویکیپیدیای سربی سربی سیریلی و لاتینی sr 5\nویکیپیدیای ئەندۆنیسی ئەندۆنیسی لاتینی id 5\nویکیپیدیای لیتوانی لیتوانی لاتینی lt 5\nویکیپیدیای ڤۆلابۆک ڤۆلابۆک لاتینی vo 5\nویکیپیدیای سلۆڤاکی سلۆڤاکی لاتینی sk 5\nویکیپیدیای عیبری عیبری عیبری he 5\nویکیپیدیای فارسی فارسی فارسی fa ٥\nویکیپیدیای بولگاری بولگاری سیریلی bg 5\nویکیپیدیای سلۆڤێنی سلۆڤێنی لاتینی sl 5\nویکیپیدیای باسکێ باسکێ لاتینی eu 5\nویکیپیدیای وارای وارای وارای وارای لاتینی war 5\nویکیپیدیای لۆمباردی لۆمباردی لاتینی lmo 4\nویکیپیدیای ئیستۆنی ئیستۆنی لاتینی et 4\nویکیپیدیای کرواتی کرواتی لاتینی hr 5\nویکیپیدیای نەوارایی نیپال بەھاسا دیۆناکری new 4\nویکیپیدیای تێلووگوو تیلۆگی تیلۆگی te 4\nویکیپیدیای نی نۆشک نەرویژی نوێ لاتینی nn 4\nویکیپیدیای تایلەندی تایلەندی تایلەندی th 4\nویکیپیدیای ژەلیقی ژەلیقی لاتینی gl 4\nویکیپیدیای یۆنانی یۆنانی ئەگریکی el 4\nویکیپیدیای سیبوانی سیبوانی لاتینی ceb 4\nویکیپیدیای ئینگلیزی سادە ئینگلیزی سادە لاتینی simple 4\nویکیپیدیای مەلایوو مەلایویی لاتینی ms 5\nویکیپیدیای کرییۆلیێ ھایتی ھایتی لاتینی ht 4\nویکیپیدیای بۆسنیا بۆسنی لاتینی bs 4\nویکیپیدیای بیشنۆبریا مانیبۆریا بیشنۆبری بەنگالی bpy 4\nویکیپیدیای لۆکسمبۆرگی لۆکسمبۆرگی لاتینی lb 4\nویکیپیدیای گورجستانی گورجی گورجی ka 4\nویکیپیدیای ئایسلەندی ئایسلەندی لاتینی is 4\nویکیپیدیای ئەلبانی ئەلبانی لاتینی sq 4\nویکیپیدیای لاتینی لاتینی لاتینی la 4\nویکیپیدیای برێتۆن برێتۆنی لاتینی br 4\nویکیپیدیای ھیندستانی ھیندی دیۆناکری hi 5\nویکیپیدیای ئازەربایجانی ئازەری لاتینی az 4\nویکیپیدیای بەنگلا بەنگلایی بەنگالی bn 4\nویکیپیدیای مەکدۆنی مەکدۆنی سیریلی mk 4\nویکیپیدیای ماراسی مەراسی دیۆناکری mr 4\nویکیپیدیای سربی-کرواتی سربی-کرواتی لاتینی سیریلی sh 4\nویکیپیدیای تگالۆگی تگالۆگی لاتینی tl 4\nویکیپیدیای لویلزی لویلزی لاتینی cy 4\nویکیپیدیای ئەدەویە ئەدەوی لاتینی io 4\nویکیپیدیای پیدمۆنتی پیدمۆنتی لاتینی pms 4\nویکیپیدیای لاتڤی لاتڤی لاتینی lv 4\nویکیپیدیای تامیلی تامیلی تامیلی ta 4\nویکیپیدیای سووندا سووندا لاتینی su 4\nویکیپیدیای قستانی قستانی لاتینی oc 4\nویکیپیدیای جاڤی جاڤی لاتینی jv 4\nویکیپیدیای ناپۆلی باشووری ئیتالیا لاتینی nap 4\nویکیپیدیای ئەلمانی سەکسۆنی خواروو سەکسۆنی خواروو لاتینی nds 4\nویکیپیدیای سیسلیا سیسلی لاتینی scn 4\nویکیپیدیای بیلاڕووسی بیلاڕووسی سیریلی be 4\nویکیپیدیای ئاستۆریایی ئاستۆریایی لاتینی ast 4\nویکیپیدیای کوردی کوردی لاتینی و عەرەبی (ئارامی) ku 4\nویکیپیدیای لوالویی لوالویی لاتینی wa 4\nویکیپیدیای ئەفریکانس ئافریکانس لاتینی af 4\nویکیپیدیای بیلاڕووسی (تاراتسکییفیتسا) بیلاڕووسی کلاسیک سیریلی be-x-old 4\nویکیپیدیای ئەرەگوانی ئەرەگوانی لاتینی an 4\nویکیپیدیای ڕێبواری ڕێبواری لاتینی ksh 3\nویکیپیدیای سیلیزی سیلیزی لاتینی szl 3\nویکیپیدیای فرایزلاندی خۆراوا فرایزلاندی خۆراوایی لاتینی fy 4\nویکیپیدیای فرایزلاندی باکوور فرایزلاندی باکوور لاتینی frr 3\nویکیپیدیای کانتۆنیزی کانتۆنیزی چینی کۆن yue 4\nویکیپیدیای ئوردوو ئوردوو عەرەبی ur 4\nویکیپیدیای ئینتەرلێنگۆ ئینتەرلێنگۆ لاتینی ia 4\nویکیپیدیای ئیرلەندی ئیری لاتینی ga 4\nویکیپیدیای یەدیشی یەدیشی عیبری yi 3\nویکیپیدیای سەواحیلی سەواحیلی لاتینی sw 4\nویکیپیدیای ئەلمانچە ئەلمانچی لاتینی als 4\nویکیپیدیای ئەرمەنی ئەرمەنی ئەرمەنی hy 4\nویکیپیدیای ئەمھەری ئەمھەری جەعزی am 4\nویکیپیدیای ئەرۆمۆنی ئەرۆمۆنی لاتینی roa-rup 4\nویکیپیدیای بانیۆماسانیێ بانیۆماسانیێ لاتینی map-bms 3\nویکیپیدیای بەھاری بەھاری دیۆناکری bh 3\nویکیپیدیای کۆرسی کۆرسی لاتینی co 3\nویکیپیدیای چۆڤاچی چۆڤاچی سیریلی cv 4\nویکیپیدیای دێڤھی دێڤھی تانی dv 3\nویکیپیدیای ھۆلەندی سەکسۆنی خواروو ھۆلەندی سەکسۆنی خواروو لاتینی nds-nl 3\nویکیپیدیای فارۆیی فارۆیی لاتینی fo 3\nویکیپیدیای فەریۆلی فەریۆلی لاتینی fur 3\nویکیپیدیای گیلەکی گیلەکی فارسی glk 3\nویکیپیدیای گوجەراتی گوجەراتی گوجەراتی gu 4\nویکیپیدیای ئیلۆکانۆیی ئیلۆکانۆیی لاتینی ilo 3\nویکیپیدیای کەنادی کەنادی کەنادی kn 4\nویکیپیدیای کاپمپانجی کاپمپانجی لاتینی pam 3\nویکیپیدیای کاشۆبی کاشۆبی لاتینی csb 3\nویکیپیدیای کازاخی کازاخی سیریلی kk 5\nویکیپیدیای خمێری خمێری خمێری km 3\nویکیپیدیای لیگۆری لیگۆری لاتینی lij 3\nویکیپیدیای لیمبۆرگی لیمبۆرگی لاتینی li 3\nویکیپیدیای ملباری ملباری ملباری ml 4\nویکیپیدیای مانکسی مانکسی لاتینی gv 3\nویکیپیدیای ماوری ماوری لاتینی mi 3\nویکیپیدیای مالتی مالتی لاتینی mt 3\nویکیپیدیای ناواتلی ناواتلی لاتینی nah 3\nویکیپیدیای نیپالی نیپالی دیۆناکری ne 4\nویکیپیدیای نۆرمەندی نۆرمەندی لاتینی nrm 3\nویکیپیدیای سامی باکوور سامی سەروو لاتینی se 3\nویکیپیدیای نۆڤیالی نۆڤیالی لاتینی nov 3\nویکیپیدیای کەچۆیی کەچۆیی لاتینی qu 4\nویکیپیدیای ئۆسێتی ئۆسێتی سیریلی os 3\nویکیپیدیای پاڵی پاڵی دیۆناکری pi 3\nویکیپیدیای بنجسیانی بنجسیانی لاتینی pag 3\nویکیپیدیای پەشتۆ پەشتۆیی عەرەبی ps 3\nویکیپیدیای ئەلمانی پەنسلڤانی ئەلمانی پەنسلڤانی لاتینی pdc 3\nویکیپیدیای رۆمانچی رۆمانچی لاتینی rm 3\nویکیپیدیای سامۆگیتی سامۆگیتی لاتینی bat-smg 4\nویکیپیدیای سانسکریت سانسکریت دیۆناکری sa 3\nویکیپیدیای گادێلیی سکۆتی گادێلیی سکۆتی لاتینی gd 3\nویکیپیدیای ئوسکەتلەندی ئوسکەتلەندی لاتینی sco 3\nویکیپیدیای سەردینی سەردینی لاتینی sc 3\nویکیپیدیای سینھالی سینھالی سینھالی si 3\nویکیپیدیای تاجیکی تاجیکی سیریلی tg 3\nویکیپیدیای تارانتینۆ تارانتینو لاتینی roa-tara 3\nویکیپیدیای تاتاری تاتاری سیریلی ولاتینی tt 4\nویکیپیدیای تۆنگایی تۆنگایی لاتینی to 3\nویکیپیدیای تورکمانی تورکمانی لاتینی tk 3\nویکیپیدیای سۆربی سەروو سۆربی سەروو لاتینی hsb 3\nویکیپیدیای ئۆزبەکی ئۆزبەکی لاتینی uz 3\nویکیپیدیای ڤێنسی ڤێنسی لاتینی vec 3\nویکیپیدیای ڤۆرەوی ڤۆرەوی لاتینی fiu-vro 3\nویکیپیدیای وەوی وەوی چینی سادە wuu 3\nویکیپیدیای ڤلامی خۆراوا ڤلامی خۆراوا لاتینی vls 3\nویکیپیدیای یۆرۆبی یۆرۆبی لاتینی yo 4\nویکیپیدیای زازاکی زازاکی لاتینی diq 4\nویکیپیدیای مینی نان مینی خواروو لاتینی zh-min-nan 3\nویکیپیدیای چینی کۆن چینی کلاسیک چینی کۆن zh-classical 3\nویکیپیدیای پرۆڤنسالی فەرەنسی پرۆڤنسالی فەرەنسی لاتینی frp 3\nویکیپیدیای لادینی لادینی لاتینی lad 3\nویکیپیدیای بەڤاری بەڤاری لاتینی bar 3\nویکیپیدیای پیکۆڵی ناوەندی پیکۆڵی ناوەندی لاتینی bcl 3\nویکیپیدیای کۆرنی کۆرنی لاتینی kw 3\nویکیپیدیای مەنگۆلی مەنگۆلی سیریلی mn 3\nویکیپیدیای ھاوای ھاوایی لاتینی haw 3\nویکیپیدیای ئەنگۆ-سەکسۆنی ئەنگۆ -سەکسۆنی لاتینی ang 3\nویکیپیدیای لنگالی لنگالی لاتینی ln 3\nویکیپیدیای ئۆکسیدنتالی ئۆکسیدنتالی لاتینی ie 3\nویکیپیدیای لۆلۆڤی لۆلۆڤی لاتینی wo 3\nویکیپیدیای توک بیسین توک بیسین لاتینی tpi 3\nویکیپیدیای تاھیتی تاھیتی لاتینی ty 2\nویکیپیدیای تاتاری قەرەمی تاتاری قەرەمی لاتینی crh 3\nویکیپیدیای لەژبەنی لەژبەنی لاتینی jbo 3\nویکیپیدیای ئەیمارا ئەیمارا لاتینی ay 3\nویکیپیدیای زیلەندی زیلەندی لاتینی zea 3\nویکیپیدیای ئەمیلیانۆ ڕۆمانیۆلۆ ئەمیلیانۆ ڕۆمانیۆلۆ لاتینی eml 3\nویکیپیدیای قرغیزی قرغیزی سیریلی ky 3\nویکیپیدیای ئیجبۆ ئیجبۆ لاتینی ig 2\nویکیپیدیای ئۆریاوی ئۆریاوی ئۆریاوی or 3\nویکیپیدیای مەلگاشی مەلگاشی لاتینی mg 4\nویکیپیدیای چاڤاکانوو چاڤاکانوو لاتینی cbk-zam 3\nویکیپیدیای کۆنگۆلی کۆنگۆلی لاتینی kg 2\nویکیپیدیای سریانی سریانی سریانی arc 3\nویکیپیدیای رۆمی فلاکسی رۆمی فلاکسی لاتینی rmy 2\nویکیپیدیای گوارانی گوارانی لاتینی gn 3\nویکیپیدیای مەلدۆڤی مەلدۆڤی سیریلی mo (أُغلقت) 2\nویکیپیدیای سۆماڵی سۆمالی لاتینی so 3\nویکیپیدیای کەبائیلی کەبائیلی لاتینی kab 2\nویکیپیدیای کشمیری کشمیری عەرەبی و دیۆناکری ks 2\nویکیپیدیای فریزی سترلەندی فریزی سترلەندی لاتینی stq 3\nویکیپیدیای چیچانی چیچانی سیریلی ce 3\nویکیپیدیای ئەدمۆرتی ئەدمۆرتی سیریلی udm 3\nویکیپیدیای مازەندەرانی مازەندەرانی فارسی mzn 3\nویکیپیدیای پاپیامنتۆ پاپیامنتۆ لاتینی pap 3\nویکیپیدیای سلاڤی کلێسایی کۆن سلاڤی کلێسایی کۆن سلاڤی کلێسایی کۆن cu 2\nویکیپیدیای ساخی ساخی سیریلی sah 3\nویکیپیدیای تیتۆمی تیتۆمی لاتینی tet 2\nویکیپیدیای سیندی سیندی عەرەبی sd 2\nویکیپیدیای لاوی لاوی لاوی lo 2\nویکیپیدیای باشکیری باشکیری سیریلی ba 3\nویکیپیدیای پەنجابی خۆراوا پەنجابی شا مەکھی pnb 4\nویکیپیدیای ئینکتیتۆتی ئینکتیتۆتی ھەرێمی ئینکتیتۆتی و لاتینی iu 2\nویکیپیدیای ناوڕۆنی ناوڕۆنی لاتینی na 2\nویکیپیدیای قۆتی قۆتی قۆتی got 2\nویکیپیدیای تبتی تبتی تبتی bo 3\nویکیپیدیای سۆربی خواروو سۆربی خواروو لاتینی dsb 2\nویکیپیدیای چیرۆکی چیرۆکی چیرۆکی chr 2\nویکیپیدیای مین دۆنگ مینی خۆڕھەڵات لاتینی cdo 2\nویکیپیدیای ھاکی ھاکی ھەرێمێکی چینی و لاتینی hak 3\nویکیپیدیای ئۆرۆمی ئۆرۆمی لاتینی om 2\nویکیپیدیای بۆرمی بۆرمی بۆرمی my 4\nویکیپیدیای سامۆیی سامۆیی لاتینی sm 2\nویکیپیدیای ئەیۆیە ئەیۆیە لاتینی ee 2\nویکیپیدیای پیکاردی پیکاردی لاتینی pcd 3\nویکیپیدیای ئویغۆری ئویغوری لاتینی و عەرەبی ug 3\nویکیپیدیای ئاسامی ئاسامی ئاسامی as 2\nویکیپیدیای تیگرینیا تیگرینیا جەعزی ti 2\nویکیپیدیای ئاواری ئاواری سیریلی av 3\nویکیپیدیای بامباری بامباری لاتینی bm 2\nویکیپیدیای زوولوو زوولوو لاتینی zu 2\nویکیپیدیای پەنتی پەنتی ئەگریکی pnt 2\nویکیپیدیای ناڤاھۆیی ناڤاھۆیی لاتینی nv 3\nویکیپیدیای کەری کەری ھەرێمێکی کەنەدی سەرەتاییە و لاتینی cr 2\nویکیپیدیای نۆرفۆکی نۆرفۆکی لاتینی pih 2\nویکیپیدیای سەوازی سەوازی لاتینی ss 2\nویکیپیدیای ڤەندی ڤەندی لاتینی ve 2\nویکیپیدیای بیسلامی بیسلامی لاتینی bi 2\nویکیپیدیای کینیارواندی کینیارواندی لاتینی rw 3\nویکیپیدیای چاموری چاموری لاتینی ch 2\nویکیپیدیای میسری عەرەبیی میسری عەرەبی arz 3\nویکیپیدیای کۆسا کۆسا لاتینی xh 2\nویکیپیدیای گرینلاند گرینلاندی لاتینی kl 3\nویکیپیدیای ئەینۆبیاتی ئەینۆبیاتی لاتینی ik 2\nویکیپیدیای بۆگیایی بۆگیایی لۆنتاری و لاتینی bug 4\nویکیپیدیای دزۆنگی دزۆنگی تیبتی dz 2\nویکیپیدیای تسۆنگی تسۆنگی لاتینی ts 2\nویکیپیدیای تسوانیی تسوانیی لاتینی tn 2\nویکیپیدیای کۆمی کۆمی سیرلی kv 3\nویکیپیدیای تەمبۆکی تەمبۆکی لاتینی tum 2\nویکیپیدیای کالمیکی کالمیکی سیریلی xal 3\nویکیپیدیای سۆتی سۆتی لاتینی st 2\nویکیپیدیای تویە تویە لاتینی tw 2\nویکیپیدیای بۆریاتی بۆریاتی سیریلی bxr 2\nویکیپیدیای ئاکانی ئاکانی لاتینی ak 2\nویکیپیدیای ئەبخازی ئەبخازی سیریلی ab 2\nویکیپیدیای چیویی چیویی لاتینی ny 2\nویکیپیدیای فیجی فیجی لاتینی fj 2\nویکیپیدیای لاکی لاکی سیریلی lbe 3\nویکیپیدیای گیکۆیۆ گیکۆیۆ لاتینی ki 2\nویکیپیدیای زوانگی زوانگی لاتینی za 2\nویکیپیدیای فۆلاتی فۆلاتی لاتینی ff 2\nویکیپیدیای لۆگەندی لۆگەندی لاتینی lg 2\nویکیپیدیای شۆنی شۆنی لاتینی sn 2\nویکیپیدیای ھۆسی ھۆسی لاتینی ha 2\nویکیپیدیای سانگۆیی سانگۆیی لاتینی sg 2\nویکیپیدیای نەوسەوی نەوسەوی ییە ii 1\nویکیپیدیای چۆکتاوی چۆکتاوی لاتینی cho 1\nویکیپیدیای کیرۆندی کیرۆندی لاتینی rn 2\nویکیپیدیای مارشاڵی مارشاڵی لاتینی mh 1\nویکیپیدیای شایانی شایانی لاتینی chy 2\nویکیپیدیای نەدۆنجی نەدۆنجی لاتینی ng 1\nویکیپیدیای کوانیامی کوانیامی لاتینی kj kj:Special:Statistics\nویکیپیدیای ھێری مۆتۆ ھێری مۆتۆ لاتینی ho ho:Special:Statistics\nویکیپیدیای مەسکۆجی مەسکۆجی لاتینی mus mus:Special:CartellisOTBStatistics[بەستەری مردوو]\nویکیپیدیای کانۆری کانۆری لاتینی kr kr:Special:Statistics\nویکیپیدیای ھیریرۆیی ھیریرۆیی لاتینی hz hz:Special:Statistics\nویکیپیدیای میراندی میراندی لاتینی mwl 2\nویکیپیدیای پەنجابی خۆڕھەڵات پەنجابی شا مەکھی pa 3\nویکیپیدیای مەنگەریلی مەنگەریلی گورجی xmf 3\nویکیپیدیای لێزگی لێزگی سیریلی lez 2\nکۆی گشتی (ھەموو ویکیپیدیاکان)[دەستکاری]\nکۆی گشتی (ھەموو پەڕەکان)\n٥٨٬٩١٠٬٠٤٩ ٢٤٣٬١٣٦٬٣٦٤ ٣٬١٧٣٬٨٨٥٬٤٠٥ ٣٬٧٤٨ ١٠٢٬٤٥٩٬٩٠٥ ٢٩٩٬٢٨٥ ٢٬٧٥٥٬٢٨٩\nبەشداربووانی ویکیپیدیا، «قائمة الويكيبيديات»، ویکیپیدیای عەرەبی. سەردان لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠.\nمێتا زانیاریی پەیوەندیداری ھەیە لە: پێڕستی ویکیپیدیاکان\nپێڕستی ویکیپیدیاکان (مێتاویکی)\nچۆن ویکیپیدیایەکی نوێ چالاک دەکەی\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=پێڕستی_ویکیپیدیاکان&oldid=849928»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٥١ی ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


شه‌فه‌ق نيوز/ روێته‌رز له زووان 3 سه‌رچه‌وه‌ى نزيك له ديوان پاشايه‌تى سعودى، باس له‌وه كرد ك ئه‌ندامه‌يل بنه‌ماڵه‌ێ فه‌رمانڕه‌وا له شانشينه‌گه هه‌واڵ نواگيرى له محه‌مه‌د بن سه‌لمان وه‌ليعه‌هد ئه‌كه‌ن ئه‌را وه‌رگرتن جڵه‌و ده‌سڵات وڵاته‌كه، ئه‌ويش دوياى كوشيان جه‌نال خاشقچى رووژنامه‌نويس.\nئه‌و سه‌رچه‌وه‌يله ئه‌را وێته‌رز وتنه: ده‌يان له ميره‌يل و رووڵه‌يل ئاموزا له‌و بنه‌ماڵه‌ێ فه‌رمانڕه‌واى ئال سعوده، ئه‌خوازن ئاڵشتكارى له پلان خلافه‌ت بدێ، وه‌لێ هويچ ره‌فتاريگ ناكه‌ن مادام شا سه‌لمان باوگ وه‌ليعه‌د ك ته‌مه‌نى 82 ساڵه هيمان ها ژيان و خاسيش ئه‌زانن ك ماقوڵ نيه باوگ دژ كوڕه‌گه‌ێ بدێ ك له‌خوه‌رئاوا وه MbS ناسرياگه.\nجى باسه، وه‌ل ئه‌وه‌يشا ئه‌وانه وه‌ل كه‌سه‌يل تر له بنه‌ماڵه‌يل تر باس له مردن دوياى پاشاى ئيسه ئه‌كه‌ن و ئه‌خوازن مير ئه‌حمه‌د بن عه‌بدولعه‌زيز براى له‌شوونى دابنه‌ن ك ته‌مه‌نى 76 ساڵه ئه‌را پاشاو گرتنه‌ده‌س جله‌و ده‌سڵات، ك براى شا سه‌لمان و مامه‌ى وه‌ليعه‌هد ئيسه‌سه‌و ئه‌تويه‌نێد وه شه‌رعى ده‌سڵات بگرێده ده‌س.


عومەر گوڵپی: کابینەی نۆیەم تەنها کارەباکەی جیاواز بوو ئەویش بەرگەی شەپۆلێکی سەرمای نەگرت\n21/11/2020 306 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەندامێکی فراكسیۆنی كۆمەڵ لەپەرلەمانی کوردستان رایدەگەیەنێت، کابینەی نۆیەم تەنها کارەباکەی لە کابینەکانی دیکە جیاواز بوو، بەڵام ئەویش بەرگەی یەک شەپۆلی سەرمای نەگرت.\nعومەر گوڵپی، لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک نوسیویەتی، کابینەی نۆیەمی حکومەت تەنها جیاوازییەک کە لە کابینەکانی پێش خۆی جیادەکردەوە کارەباکەی بوو کە گوایە پێدانی کارەبایان زیاتر کردووە، ئەویش بەرگەی یەک شەپۆلی سەرمای نەگرت".\nدەشڵێت:" حکومڕانی بە پینەو پەڕۆ ناکرێت، بۆ ئەوەی بەرگەی سەرمای زستان و گەرمای هاوین بگریت پێویستیت بە چاکسازی ڕیشەیی و پلان و بەرنامەی ڕوون و شەفافە".\nقسەكانی ئەوپەرلەمانتارە لەكاتێكدایە، ماوەی چەند رۆژێكە لەگەڵ هاتنی وەرزی زستان و سەرماو سۆڵە كاتژمێرەكانی پێدانی كارەبای نیشتمانی كەمیكردووە و ئەوەش نیگەرانی هاوڵاتیانی لێكەوتووەتەوە كەپێیان وایە هەمان كێشەكانی ساڵانی رابردووە دووبارەبووەتەوە.


پسپۆڕێكی یاسایی زانیاری گرنگ لەسەر رەتكردنەوە یان قبوڵكردنی خانەنشینی بڵاودەكاتەوە\nوێنە و ڤیدیۆکانتان\nماكرۆن و مێركڵ داوای راگرتنی توندوتیژیه‌كانی سوریا له پوتین ده‌كه‌ن\nپێشه‌وا هه‌ورامانی: كابینه‌ی نۆیه‌م نزیكه‌ی 26 ملیار دۆلار قه‌رزی پێشوی هه‌یه\nبه‌شیر حه‌داد: ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كان به‌و هێزانه‌ی جێگیركراون كۆنتڕۆڵ ناكرێت\nشاسوار عه‌بدولواحید بۆ بەرپرسانی حکومەت: شێتیشببن شه‌ممه خۆپیشاندان ده‌كه‌ین\nکوەیت سەرجەم گەشتە ئاسمانییەکانی بۆ ئێران راگرت\nکەشناسی: پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە\nئێران: لێدوانه‌کانی هۆک ده‌ستوه‌ردانه له كاروباری ناوخۆی وڵاتەکەمان\nچەکدارانی داعش هێرشیانکردە سەر پۆلیسی دیاله\nپەرلەمانی روسیا هەڕەشەی توند لە توركیا دەكات\nوەزیری تەندروستی داوادەکات رێگەنەدرێت هاوڵاتیان لە ئێرانەوە سەردانی هەرێم بکەن\n- 1/19/2020 10:54:00 PM 18496 جار خوێندراوەتەوە\nلەتیف شێخ مستەفا، پسپۆڕی یاسایی، لەسەر هەڵوێستی جیاوازی پەرلەمانتاران سەبارەت بە رەتكردنەوە و قبوڵكردنی خانەنشینی رایگەیاند،"شتێک نییە بەناوی ڕەتکردنەوەی خانەنشینی یان قبوڵکردنی"\nحاكم شێخ لەتیف نوسیویەتی،"لەم وڵاتە ھەمو شتێک تێک چوەو لەجێی خۆیدا نەماوەو موزایەدەی کوتلەو پەرلەمانتاران و کاری نایاسایی حوکمەتیش لە ڕابردو ھەمو شتێکی شێوندوەو سەری لەخەڵک تێک داوە. لەواقیعدا موچەی خانەنشینی پارەی فەرمانبەر خۆیەتی و مانگانە بڕێکی لێ دەبڕدرێ و بۆی کۆدەکرێتەوە تا تەمەنی دەگاتە تەمەنی خانەنشینی لەکۆتایی خزمەتەکەی دەیدرێتەوە."\nئەو پسپۆڕە یاساییە لە فەیسبوكی تایبەتی خۆی ئەوەشی نوسیوە،"بەگوێرەی ساڵانی خزمەتی و بڕی بڕینی مانگانە لەموچەکەی بڕی موچەی خانەنشینیەکەی دیاری دەکرێت. واتە تا زۆرت لێبڕابێت بەھۆی زۆری ساڵانی خزمەت و بڕی موچەکەت خانەنشینیەکەت زیاد دەکات، پێچەوانەکەشی ڕاستە، واتە کۆی سەرمایەی سندوقی خانەنشینی (کە پێویستە سندوقێکی سەربەخۆ بێت و حوکمەت نەتوانێ دەستی بۆ ببات) بریتیە لەکۆی پارەی بڕدراو لەموچەی ھەمو فەرمانبەران وئەگەر بەشی نەکرد حوکمەتیش بەبڕێک لە بودجەی گشتی بەشداریدەکات".\nئەوەی لەڕابردودا حوکمەت کردویەتی پارەی بڕدراوی فەرمانبەران بۆ خانەنشینی شەرعی خۆیان بردویەتی و تەرخانی کردوە بۆ کەسانێک کە ھیچ مافێکیان بەسەر ئەو پارەوە نیە\nباسی ئەوەشیكردوە،"ئەوەی حکومەت لەچەند ساڵی ڕابردو کردویەتی پەرلەمانتار و وەزیر و پلەی تایبەتی خانەنشین کردوە بە موچەیەکی بەرز بە خزمەتی چوار ساڵ یان کەمتر جاری واھەبوە بەساڵێک یان دوساڵ خزمەتی ھەبوە، یان خزمەتی ھەر نەبوە، ئەمڕۆ دامەزراوە سبەینێ خانەنشین کراوە بەموچەیەکی بەرز، لە ڕاستیدا ئەوەی لەڕابردودا حوکمەت کردویەتی پارەی بڕدراوی فەرمانبەران بۆ خانەنشینی شەرعی خۆیان بردویەتی و تەرخانی کردوە بۆ کەسانێک کە ھیچ مافێکیان بەسەر ئەو پارەوە نیە، واتە حوکمەت پارەی بڕدراوی فەرمانبەری دزیوە و داویەتی بە کەسانێک کە مافیان پێوە نیە واتە پیاوەتی بەسەرئاوی حەمامی خەڵکەوە کردوە"\nدەشڵێت،"پێویستە تەنھا ئەوانە خانەنشین بکرێن کە خزمەت و تەمەنی یاساییان ھەیە و بڕەکەش بەگوێرەی بڕینەکە بەگوێرەی ژمارەی ساڵەكانی برین یان خزمەت بۆی دیاری دەکرێ ، ئەوە نەک ھەر شەرعی، بەڵکو ھەر جائیز نیەو نابێ تەنازولی لێ بکرێ، چونکە ھەقی خۆیەتی، ھەقی هەوڵ و ئیشی چەندساڵەی خۆیەتی و بۆی کۆکراوەتەوە، ھەروەھا مافی وەرەسەکەشیەتی و دەبێتە بەشێک لەمیراتی و میراتگرەکانیش مافی خۆیانە سودی لێ وەربگرن، بەڵام ئەوانەی خزمەتیان نیە یان کەمە و نەگەیشتۆتە ئاستی خانەنشینی ئەوانە پێیان حەرامەو نابی بیاندرێتێ چونکە پارەی بڕاوی خەلکی تریان دەدرێتێ"\nبۆ ئەوەی عەدالەت دروست ببێ لە نێوان موچەی باڵاو موچەی نزم دەبێ خودی موچەی باڵا کەمبکرێتەوە نەک موچەی خانەنشینیەکەیان، ئەگەر موچەی باڵا کەمکرایەوە ئەوکات موچەی خانەنشینیشیان کەمدەبێتەوە\nراشیگەیاندوە،"بۆ ئەوەی عەدالەت دروست ببێ لە نێوان موچەی باڵاو موچەی نزم دەبێ خودی موچەی باڵا کەمبکرێتەوە نەک موچەی خانەنشینیەکەیان، ئەگەر موچەی باڵا کەمکرایەوە ئەوکات موچەی خانەنشینیشیان کەمدەبێتەوە و تەنھا ئەوەندە وەردەگرن کە شایستەن."\nپەروەردەی هەولێر و سلێمانی بڕیار لەبارەی پشوی سبەی دەدەن\nسێ شوێنی دیكە لەبارەی پشوی سبەی بڕیاریاندا\nهاتوچۆی دهۆک لەبارەی روداوەکەی ناحیەی چڕەی رونکردنەوە دەدات\nحاكم شێخ لەتیف: ئەمە ئەو ڕۆژەیە کە لێی دەترساین\nشەوی رابردو محەمەد تۆفیق عەلاوی چی بە هێزە كوردییەكان وتوە\nبەئیمزای كۆسرەت رەسوڵ، شێخ جەعفەر پۆستێكی نوێی لە یەكێتی وەرگرت\nزانیاری نوێ له‌باره‌ی هێرشه‌كه‌ی داعش بۆسه‌ر كه‌مپی مه‌خمور\nتەرمی خوێندكارێكی كۆلێژی پزیشكی دۆزرایەوە\nوەزارەتی پەروەردە راگەیەندراوێكی لەبارەی پشوی سبەی بڵاوكردەوە\nخەندان زانیاری لەبارەی راگرتنی پشکی هەرێمی کوردستان لە بەغدا بڵاودەکاتەوە\nرێکلام :: [email protected] :: Mob: +964(0)771 809 1111\nCopyright © 2016 Xendan.org all rights reserved


هەماهەنگسازی مرۆیی غەم و پەژارە بۆ مەرگی مینهەڵگرەوەیەک دەردەبڕێت\nیەک شەممە, 08 ئەیلول 2019 06:40\nبەغدا، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٩:- مارتا روێداس، هەماهەنگسازی مرۆییی نەتەوە یەکگرتوەکان غەم و پەژارەی خۆی سەبارەت بە مەرگی مینهەڵگرەوەیەک دەردەبڕێت کە بۆ دەزگایەکی هەڵگرتنەوەی مینی سویسڕی، کە بارەگاکەی لە ژنێڤە، کاری دەکرد و لە ٣ی ئەم مانگە لە کاتی کاری مرۆیی پاککردنەوەی میندا لە ناوچەیەکی باشووری موسڵ گیانی لە دەستدا.\nخاتو روێداس بە ناوی نەتەوە یەکگرتووەکان و کۆمەڵگای مرۆییەوە سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی خانەوادەی کۆچکردوو، براندۆن پینسۆن، لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، و هاوەڵان و تەواوی کۆمەڵگای مرۆیی دەکات.\nئەو خاتوونە لەمبارەوە وتی " لە ڕاستیدا بە داخەوە بواری مرۆیی کارکەر ێکی قارەمانی لە دەستدا کە گیانی خۆی لە پێناو ڕزگارکردنی خەڵکی تردا بەخت کرد. ئەو کارە مین پاککردنەوەی کە کۆچکردوو کاری تێدا دەکرد گرنگییەکی لەڕادەبەدەری هەیە لە ناوچە رزگارکراوەکاندا بۆ گەڕانەوەی ئاوارە ناوخۆییەکان بۆ سه‌ر زێدی خۆیان. "\nشایانی باسیشە، ژمارەیەک لە رێکخراوی تایبەتمەند سەرقاڵی کاری مین پاککردنەوەن لەو ناوچانەی کە لە دەست ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش رزگار کراون بە هەماهەنگیی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی هەڵگرتنەوەی مینی عێراقی وێڕای ڕۆژانە ڕوبەڕوبوونەوەیان بە چەندان مەترسی وەک پارچەی نەتەقیوی بەجێماوی بەربڵاو.


له بازاڕه‌كانی هه‌رێمی كوردستان نرخی شتوومه‌ك چاودێری ده‌كرێت\n"بە هۆی گرانکردنی نرخی شتوومەك چه‌ند دووكانێكمان داخستووه"\nهاوژین جه‌مال 10:59 2021/07/18\nکوردستان سلێمانی چاودێریكردنی بازاڕ جه‌ژنی قوربان\nبە هۆکاری زۆری خواست لەسەر کاڵا هەمە جۆرەکان لە رۆژانی جەژندا بەشێک لە فرۆشیاران نرخ لەسەر کاڵاکانیان زیاد دەکەن، بۆ ئەم مەبەستەش لیژنەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی چاودێری توندیان خستووه‌تە سەر بازاڕەکان.\nسۆران عەبدولغەفوور، بەڕێوەبەری چاودێری بازرگانی سلێمانی، لە بارەی گرانکردنی نرخی شتوومەک بۆ کوردستان24 گوتی: "چاودێرییەکی چڕمان خستووه‌تە سەر بازاڕەکان و رێگە نادەین هیچ فرۆشیارێك گرانفرۆشی بکات، و ئێمە 10 رۆژ پێش جەژن نرخی شتوومەکەکان وەردەگرین و بەراوردی دەکەین بە چەند رۆژێک بەر لە جەژن، هەر فرۆشیارێکیش نرخەکان زیاد بکات؛ ئەوا سزا دەدرێت، لەسەر ئەم بابەتەش چەند رۆژی پێشتر چەند دووکانێکمان داخستووە بە هۆی گرانکردنی نرخی شتوومەک''.\nلیژنە هاوبەشەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی لە رۆژانی پێش جەژن بە پلانێکی ورد چاودێری نرخی شتوومەک دەکەن، لە پاڵ ئەوەش لە فرۆشتنی کاڵای بێ کوالێتی و ماوەبەسەرچوو رێگری دەکەن.\nئەندامێکی لێژنە هاوبەشەکانیش رایگەیاند، لیژنەکانیان چەند رۆژێک بەر لە جەژن چاودێری کۆگاکان و شوێنی هەڵگرتنی خواردن دەکەن، خۆشبەختانە توانراوە ئەو خواردنانەی کە رێكه‌وتیان بەسەرچووە یان رێكه‌وتی بەسەرچوونیان نزیکە، دەستیان بەسەردا بگیرێت و لەناو ببرین. هەروەها ئاماژەی بەوەش كرد، لیژنەکانیان پێشوەختە ئاگاداری ئەو کۆگایانە دەکەنەوە پێوستە پابەندی ئەو رێنماییانە بن، کە لەلایەن ئەوانەوە پێیان دەدرێت، گوتیشی: هەندێک کۆگا هەیە وا پێویست دەکات پلەی گەرمیی شوێنی هەڵگرتنی کەلوپەلەکان 25 پلە بێت، بەڵام 35پله بووە و دەستبەجێ رێکاری یاساییان بەرامبەردا گیراوەتەبەر و ئەم شوێنانەمان داخستووە.\nقائیمقامی سلێمانی کۆبوونەوەی بە بەشێک لە بەڕێوەبەرە گشتییەکانی پارێزگای سلێمانی کرد، لە کۆبوونەکەدا پلانی قائیمقامیەت و لێژنە ئەمنییەکانی بۆ رۆژی جەژن بۆ روونکردنەوە، لیژنەی ئەمنی و تەندرووستی و هێزە ئەمنییەکان لە شوێنە گشتییەکان و سەیرانگاکان لە رۆژانی جەژن و دوای جەژنیش بڵاودەبنەوە بۆ رێگریکردن لە هەر رووداوێکی نەخوازراو.


پیسبوونی ھەوا مەترسیدارترە لەوەی پێشبینی دەکرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\n“ڕێكخراوی تەندروستی جیھانی” (WHO) ھۆشداری داوە، کە پیسبوونی ھەوا مەترسیدارترە لەوەی پێشتر بیرمان لێدەكردەوە. ڕێكخراوەكە ئێستا زۆرترین ڕێژەی ڕێگەپێدراوی پیسكەرەكانی ھەوای كەمكردۆتەوە، وەك (دووەم ئۆكسیدو نایترۆجین). “ڕێكخراوی تەندروستی جیھانی” مەزەندەی ئەوە دەكات، ساڵانە (٧) ملیۆن کەس لە ڕێگەی پیسبوونی ھەوا دووچاری مەرگ و نەخۆشی دەبنەوە.\nلە ھەمان كاتدا ئەو وڵاتانەی باری داراییان لاوازە، یان ناوەندە زۆرترین زیانیان بەر دەكەوێت، چونكە پشت بە سووتەمەنی دەبەستن بۆ گەشەسەندنی ئابووری. “ڕێكخراوی تەندروستی جیھانی” ھۆكاری پیسبوونی ھەوا دەگەڕێنێتەوە بۆ (كێشانی جگەرە و خۆراكی ناتەندروست …. ھتد).\nڕێكخراوەكە لە مانگی (تشرینی دووەم)، ھانی (١٩٤) وڵاتی لە ئەندامەكانی داوە بۆ كەمكردنەوەی پیسی و كاركردنیان بۆ گۆڕانی كەشوھەوا. ڕێنمایی نوێی ڕێكخراوەكە پێشنیاری كردووە، زۆرترین بڕی بەركەوتنی گەردیلە ناسراوەكان بە (PPM 2.5s) و گەردێكی بچوكتر لە (2.5ml) نیوە بكات. ئەمانە لە ڕێگەی سووتاندنی سووتەمەنی مۆلیدە بەھێزەكان و ئامێری گەرمكردنەوە و ئامێری سووتێنەر بەرھەم دەھێنرێت.\n“ڕێكخراوی تەندروستی جیھانی” ڕاشیگەیاندووە، خستنەكاری گەردیلەی (2.5 PPM) دەبێتە ھۆی كەمكردنەوەی لە (80%)ی ھەموو ئەو مردن و نەخۆشییە ترسناكانەی لە ڕێگەی پیسبوونی ھەواوە بەڕێژەیەكی زۆر بەرز بۆتەوە، وەك لە (ڕێبەری نوێ) پێشنیاری بۆ كراوە. ھەروەھا ڕێكخراوەكە سنوورە پێشنیاركراوەكانی كەمكردۆتەوە بەڕێژەی لە (25%) بۆ چینێكی تری گەردیلە جوانەكان، كە بە (PM 10) ناسراوە. گەردیلە پیسكەرەكانی دیكە لەم (ڕێبەر)ەدا، پێشنیاری بۆ كراوە ( چینی ئۆزۆن و ئۆكسیدی نیترۆجین و ئۆكسیدی سولفور و دوانە ئۆكسیدی كاربۆن)ە.\nپیسبوونی ھەوا یەكێكە لە ھۆكارەكانی زۆربوونی (نەخۆشییەكانی و دڵ و جەڵدەی مێشك). هەروەها پیسبوونی ھەوا كار دەكاتە سەر تەندروستی منداڵانیش، دەبێتە ھۆی كەمبوونەوەی (گەشەی سییەكان و نەخۆشی (ڕەبۆ) زیاتر دەكات. “ڕێكخراوی تەندروستی جیھانی” ئەوەشی ڕاگەیاندووە، باشتركردنی بارودۆخی ھەوا دەتوانێت ھەوڵەكان بۆ دانان و گۆڕینی كەشوھەوا بەھێزبكات، لەگەڵ كەمكردنەوەی ڕێژەی پێشكەوتنی وڵاتان پیسبوونی ھەواش كەمدەبێتەوە. سەرچاوە: بی بی سی


روانگەی سوری: بەهۆی هێرشی توركیاوە زیاتر لە 60 هەزار هاوڵاتی مەدەنی ئاوارە بون\nروانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ رایگەیاند، لەماوەی كەمتر لە 36 سەعاتی یەكەمی دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی سەربازی توركیادا بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان زیاتر لە 60 هەزار هاوڵاتی لەترسی ئۆپەراسیۆنەكە ماڵوحاڵی خۆیان جێهێشتوەو ئاوارە بون.\nئاوێنە: روانگەی سوری، پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ پێنجشەممە، لەبەیاننامەیەكدا رایگەیاند، لەماوەی كەمتر لە 36 سەعاتی یەكەمی دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی سەربازی توركیادا بۆ سەر باكوری سوریا، زیاتر لە 60 هەزار هاوڵاتی مەدەنی لەترسی ئۆپەراسیۆنەكە، شارو شارۆچكەو گوندەكانی خۆیان بەجێهێشتوەو ئاوارە بون.\nروانگەی سوری ئاماژەی بەوەشداوە كە هەردو شارۆچكەی دەرباسیە و سەرێ كانی، لەئێستادا نیمچە چۆڵ بون و زۆربەی هاوڵاتیانی مەدەنی ئەو دو شارەیان جێهێشتوە.\nئەوەشی خستۆتەڕو كە پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ شەڕو پێكدادانی قورس لە بەرەكانی دەوروبەری شارۆچكەی دەرباسیەی سەربە حەسەكە لەنێوان شەڕڤانان و سوپای توركیاو میلیشیا هاوپەیمانەكانیدا بەڕێوەچوە لەمیانی بۆردومانی چڕدا لەسەرجەم قۆڵەكانی ئەو شەڕەوە.\nهەروەها باسی لەوەش كردوە كە هێزەكانی توركیا بەردەوامن لە بۆردومانكردنی ناوچەكانی دەروروبەری هەردو گوندی "زوهێریە"و "جەم شەرەف" لە گوندەواری شارۆچكەی "دێرك"و لەگەڵ ئەوەش هێزەكانی سوریای دیموكرات توانیویانە لە ئاسمانی ناوچەی "قەسر دەیب" لە گوندەواری دێرك فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی توركیا بخەنە خوارەوە.\nتۆمەتبارێك دەستگیرکرا كە بۆ دزی جامی هەشت ئۆتۆمبێلی شكادبو \n400 ملیارەكەی بەغدا قەرزەكانی حكومەتی پێدەدرێتەوە \nتوشبویەكی كۆرۆنا لە سلێمانی گیانی لەدەستدا\nئاسایش: بڵاوەپێکردنی هێز لەسەنتەری شاری هەولێر لەچوارچێوەی ڕێکارەکانی بەرەنگاربونەوەی کۆرۆنادایە\nیەرەکە: لەهێرشەکەی توركیا لەگوندی "سەفرە"ی شارباژێڕ دو گەریلاو سێ وڵاتپارێز شەهیدبون\nپەرلەمانتارێكی پارتی: ئێمەو یەكێتی لە بەغدا دەنگ بە كاندیدەكانی یەكدی دەدەین\nئینفۆگرافیك.. ئه‌و وڵاتانه‌ی زۆرترین یه‌ده‌گی زێڕیان هه‌یه\nمەسرور بارزانی "هەندێك لایەن" تۆمەتبار دەكات بە "بێنرخ" نیشاندانی رێنماییە تەندروستییەكان\nسۆران عومەر: ئەوەی ئێوە پێی دەڵێن سەقامگیری بەرهەمی تۆقاندن و برسیكردنەو دەبێ تێكبدرێ\nبه‌غدا بڕی 400 ملیار دینار بۆ موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ره‌وانی هه‌رێم ده‌كات\n"پارتی بڕیاریداوە لەکۆتایی ئەمساڵدا چوارده‌مین کۆنگرەی خۆی لەدھۆك ببەستێت"\nسێ سەربازی ئێران لە سەردەشت كوژران\nوەزارەتی تەندروستی: ٣ حاڵەتی توشبون بەڤایرۆسی کۆرۆنا لەهەو... \n٤٠٠ ملیار دینارەکەی بەغداد گەیشتە هەرێم \nفڕۆكه جه‌نگییه‌كانى توركیا دوو هاوڵاتى مه‌ده‌نییان لە شیل... \nپارێزگاری سلێمانی: لەبری قەدەغەی هاتووچۆ، لێپچینەوەكان تون... \nبەغدا كەرەنتین دەكرێت


پەیامی مەكتەبی راگەیاندنی یەكگرتوو بەبۆنەی ڕۆژی ڕۆژنامەگەری كوردییەوە\nMuhamaden 22/04/2016 - 01:47 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵەكان\nبەناوی خوای زاناو داناوە\nپێشی 118 ساڵ و لەڕۆژێكی وەكو ئەمڕۆدا لەدەرەوەی نیشتمانی پان و پۆڕی كوردان، بەهەوڵ و هیممەتی بنەماڵەی سەربەرزی بەدرخانییەكان، ڕۆژنامەی (كوردستان) ی دایك لەلایەن (میقداد مەدحەت بەدرخان) ەوە لەشاری قاهیرە دەرچوو.\nئاشكرایە كە بۆ زیندو ڕاگرتنی ئەو یادەو نرخاندنی خەباتی ڕۆشنبیری و ڕۆژنامەگەریی (میقداد مەدحەت بەدرخان)، ساڵانێكە گەلی كورد لە سەرتاسەری كوردستان و ڕۆژنامەنوسان و ڕۆشنبیرانی كورد بەتایبەتی، ڕۆژی (22 ی نیسان) یان كردۆتە ڕۆژی ڕۆژنامەگەری كوردی و بەكارو چاڵاكی جۆراوجۆر، یادەكە بەرزڕادەگرن.\nئێمە لە مەكتەبی ڕاگەیاندنی یەكگرتوو لەكاتێكدا كە پیرۆزبایی گەرم پێشكەش بەڕۆژنامەنووسان و میدیاكارانی كورد دەكەین لەم یادەدەدا، سڵاوو ڕێز بۆ گیانی (میقداد مەدحەت بەدرخان) ی پێشڕەوو هاوكارانی دەنێرین و كارەكەیان بەرز دەنرخێنین، چونكە ئەوان داهێنەرو پێشەنگی ئەم كاروانە شكۆدارە پڕ لە هەورازو نشێوە بوون و دەرگایەكی فراوانیان بە ڕووی ڕۆشنبیران و سیاسەتوانانی كورددا كردەوە، بۆ ئەوەی لەپاڵ خەباتی سیاسیدا، خەباتی ڕۆژنامەگەری لەخزمەتی ناسنامەی نیشتمانی گەلەكەیاندا بەكاربێنن و ئەم ناسنامەیە لە هەموو ڕەهەندەكانی نەتەوەیی و ئاینی و شارستانیەوە بڕەنگێنن.\n(118) ساڵ لە مێژووی ڕۆژنامەگەری كوردی، كە چەندین قۆناغی هەڵكشان و داكشانی بەخۆیەوە بینیوە، گوزارشتە لە مێژووی نەتەوەیەكی چەوساوەو خەباتگێڕ، بەڵام ئاشتیخواز، گوزارشتە لە ئامانجی ڕەوای گەلێك، كە شانازی بەخاك و ناسنامەی خۆیەوە دەكات و سوورە لەسەر بەدەسهێنانی مافە ڕەواكانی.\nبێگومان ڕۆژنامەگەری كوردی وەك ئامرازێكی شارستانی، لەقۆناغە جیاجیاكان و لەپارچەكانی كوردستاندا ڕۆڵێكی بەرچاوی هەبووە لە هۆشیاركردنەوەی كۆمەڵگەی كوردی و ئاشناكردنی بەدیرۆكە دوورو درێژەكەیی و پتەوكردنی گیانی خۆڕاگری و چەكێكی كاریگەربووە لە بڵاوكردنەوەی ڕۆشنبیری گشتی و پەڕەپێدانی خەباتی نیشتمانی.\nئەمڕۆ كەیادی (118) ساڵەی نۆبەرەی ڕۆژنامەگەری كوردی دەكەینەوە، مایەی خۆشحاڵیە كە میدیای كوردی بەتایبەت لەهەرێمی كوردستاندا دەرفەتی زێڕینی بۆ ڕەخساوەو ئەو هەموو فرەیی و فراوانییەی بەخۆیەوە بینیوەو تازەترین تەكنۆلۆجیای لەبەردەستایەو لەڕووی یاساییەوە ژینگەیەكی تاڕاددەیەك گونجاوی بۆ فەراهەم كراوە، بەڵام لەهەمان كاتدا جێی نیگەرانی و لەسەروەستانە، كەمیدیای كوردی لەبەردەم كۆمەڵێك لەمپەرو ئاستەنگی پیشەیی و ئیداری و ئابووریدایەو لەسایەی قەیرانە زۆرەكاندا بەشێك لەم میدیایە بەردەوام لەهەڵوەریندایە .. لەهەمان كاتدا میدیای كوردی نەیتوانیوە ببێتە خاوەن فەلسەفەو پەیامێكی تایبەتی خۆیی و سەرەڕای پێشكەوتنی لەڕووی فۆرم و تەكنۆلۆجیاوە، هێشتا نەیتوانیوە لەڕووی زمان و گوتارەوە وەك میدیایەكی گڵۆباڵ كاربكات و پەیامی گەلی كوردستان بگەیەنێتە ڕای گشتی دەرەوەو لەم ڕووەوە هێشتا سنوورەكانی نەبەزاندووە.\nئێمە لەم یادەدا بە پێویستی دەزانین جەخت لەسەر چەند خاڵێك بكەینەوە؛ كە پێمان وایە گرنگن بۆ بەهێزو پێزكردنی میدیای كوردی، بەجۆرێك كە گوتارەكەی زیاتر لەخزمەتی ئامانجە نیشتمانیە باڵاكان و ئاسایشی كۆمەڵایەتیماندا بێت :-\nیەكەم، بە گرنگی دەزانین كە لەچوارچێوەی یاساكاندا زانیاری پێویست بۆ ڕۆژنامەنووسان فەراهەم بكرێت.\nدووەم، بەپێویستی دەزانین كە حكومەت ڕۆڵی هاوكارو هەماهەنگ بگێڕێت لەگەڵ دەزگاكانی ڕاگەیاندندا، لە پێناو پەڕەپێدانی ئاستی پیشەیی میدیاكاران و بنیاتنانی تواناكانیان.\nسێیەم، پێویستە لەڕێگەی یاسای پێشكەوتووی هاوچەرخەوە، بوارەكانی میدیای بینراوو بیستراو ڕێكبخرێتەوە.\nچوارەم، بە پێویستی دەزانین لەڕێگەی یاسای ژمارە (35) ی ڕوژنامەگەریی و یاسای سەندیكای ڕۆژنامەنووسانەوە ئاستی ژیان و گوزەرانی میدیاكاران بەرز بكرێتەوە.\nپێنجەم، جەخت لەسەر جێبەجێكردنی یاساكانی تایبەت بە ڕۆژنامەگەری دەكەینەوە، چ لەلایەن دەزگاكانی حكومەتەوە، چ لە لایەن دادگاكانەوە، بەتایبەت یاسای ژمارە (35).\nشەشەم، داوا دەكەین حكومەت ڕاژەی كاری ڕۆژنامەنووسی وەك لە بڕگە (19) ی ماددە ی (2) ی یاسای سەندیكای ڕۆژنامەنووساندا هاتووە بەوردی جێبەجێ بكات.\nحەوتەم، داوا دەكەین وەزارەتی ڕۆشنبیری ئەو ڕێنمایی و ڕسوماتانەی كە تایبەت بە مۆڵەت پێدان و نوێكردنەوەی مۆڵەتی ڕادیۆو تەلەفزیۆنەكان دایناوە هەڵیوەشێنێتەوە؛ چونكە پشت بەیاسایەكی تایبەت نابەستێ و بارگرانی لەسەركەناڵەكان دروست دەكات.\nهەشتەم، هیوادارین سەندیكای ڕۆژنامەنووسانی كوردستان بەشێوەیەكی كاراتر داكۆكی لەئازادی و مافی ڕۆژنامەنووسان بكات.\nنۆیەم، لەكۆتاییدا هیوادارین كەڕۆژنامەنووسان و میدیاكارانی كوردستانیش، بە بەرپرسیارییەوە مامەڵە لەگەڵ پیشەكەیاندا بكەن و بۆ بەرژەوەندی گەل و ووڵات بەكاری بێنن.\nیەكگرتووی ئیسلامی كوردستان