ئەمڕۆ یەكێتی و گۆڕان و پارتی كۆدەبنەوە\n1621 جار بینراوە\nیەكێتی و گۆڕان و پارتی كۆدەبنەوە و بەسێ قۆڵی پرسی چارەسەری كێشەكانی هەرێمی كوردستان تاوتوێ دەكەن.\nئەمڕۆ لەبارەگای مەكتەبی سیاسی ی.ن.ك لەشاری هەولێر یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و بزووتنەوەی گۆڕان و پارتی دیموكراتی كوردستان كۆبوونەوەیەكی سێ قۆڵی بۆ چارەسەركردنی كێشە و قەیرانە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان ئەنجام دەدەن، بەپێی زانیارییەكان پرسی كاراكردنەوەی پەرلەمانی كوردستان تەوەری سەرەكی گفتووگۆكان دەبێت.\nدوێنێ وەفدی یەكێتی لەشاری هەولێر بۆ هەمان مەبەست لەگەڵ كۆمەڵی ئیسلامی كۆبوونەوە و لای خۆیەوە عەبدولستار مەجید لە كۆمەڵی ئیسلامی پرۆژە حەوت خاڵییەكەی یەكێتی بۆ چارەسەری كێشەكانی كوردستان بەگرنگ لەقەڵەمدا.\nپاش كۆبوونەوەی یەكێتی و كۆمەڵی ئیسلامی، لە بارەگای مەكتەبی سیاسی ی.ن.ك لە هەولێر ی.ن.ك و یەكگرتووی ئیسلامی كۆبوونەوە و تیایدا پرۆژە حەوت خاڵییەكی یەكێتییان تاوتوێكرد و دواتر لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا ناوەڕۆكی كۆبوونەوەكەیان بۆ دەزگاكانی راگەیاندن خستەڕوو و لای خۆیەوە خەلیل ئیبراهیم ئەندامی سەركردایەتی یەكگرتووی ئیسلامی رایگەیاند: لەگەڵ 7 خاڵەكەی ی.ن.ك هاوڕیان و بە هەنگاوێكی گرنگی دەزانین.\nسلێمانی ... خواردنگەی سندویج هاوس دادەخرێت (5351 جار بینراوه)\nحاكم زاملی: ئەگەری زۆرە سائیروون و نەسڕ و حیكمە و پارتی و گۆران هاوپەیمانییەك پێكیهێنن (1741 جار بینراوه)\nوردەكاری رێورەسمی هێنانەوە‌و بەخاكسپاردنی تەرمی هەڤاڵ عادل موراد (45801 جار بینراوه)\nسبەینێ ئەم شوێنانە مووچە وەردەگرن (28686 جار بینراوه)


وانەکانی ناڕەزایەتی ملیۆنی سودان.\nکۆمیتەکانی بەرگریی گەڕەک.\nئەم خۆپیشاندانە لەسەر بانگەوازی یەکێتیە کرێکاریەکان، ژنان، ڕێکخراوە پیشەییەکان و کۆمیتەکانی بەرگریی گەڕەکەکان بوو، ناڕەزایەتی ئەمجارە دەورەیەکی نوێی خۆپیشاندانی لە سوداندا بەخۆوە دەبینێت ئەویش جەماوەری رێکخراو بوو بەنوێنەرایەتی کۆمیتەکانی بەرگریی گەڕەکەکان.\nئەم ناڕەزایەتیە جەماوەریەی سودان و وانەکانی بە خاڵە پێشڕەوی و لاوازەکانیەوە، بەتایبەت لەنەبوونی ڕێکخراوبوونی حزبی کۆمۆنیستی و کرێکاریی بۆ ڕابەرایەتی هێزێکی جەماوەری وا گەورە بەتایبەت لەگەڕەکەکانداو گۆڕینی بەشۆڕش بۆ ئاڵوگۆڕی بنچینەیی لەکۆمەڵگەدا نەک تەنیا وانەکانی و کاریگەریەکانی بۆ سودان بەڵکو بۆ وڵاتانی ناوچەکەش دەبێت. خۆپیشاندانی ئەمجارەی سودان بە رێکخراوبوونی جەماوەری و کۆمیتەی بەرگریی گەڕەکەکان، ناڕەزایەتیەکانی ٢٠١٩ی سودانی تێپەڕاندو هەروەها ناڕەزایەتیەکانی دوو ساڵ لەمەوبەری لوبنان، ئۆکتۆبەری عێراق و ١٧ی شوباتی کوردستانیشی تێپەراندا کە زەروورە لەو خاڵەوە بۆ رێکخراوبوونی جەماوەری مەدەنی و چەکداری لە گەڕەکاندا دەست پێبکات، ئەمە دەتوانێت ئاڵوگۆڕی بنچینەیی لەبەرەژەوەندی خەڵک مسۆگەر بکات.


ئه‌مڕۆژانه: وتووێژ له‌گه‌ڵ به‌ڕێز سۆران عه‌لیپوور\nوتووێژ له‌گه‌ڵ به‌ڕێز سۆران عه‌لیپوور\nئەنجامەکانی شەر لە خودی شەر روخێنەرترن\nسۆران عه‌لیپوور: هاوکێشەکە بەو شێوەیە بوو تا دەسەڵاتی ناوەند بەهێز دەبوو و بناغەکانی حکومەتیان پتەو دەکرد، کورد زیاتر دەکەوتە دەرەوەی بازنەکەوە\nسۆران عه‌لیپوور: پارتە کوردیەکان زۆر درەنگ هەستیان بە گرینگی ئاوردانەوە له رەوتی نوێی کۆمه‌ڵگا کرد، کە هەستیشیان پێکرد زیاتر لە خەمی مۆرک لێدانی حیزبی و دەستەمۆ کردنی خودی رەوتەکە بوون تا بایەخ پێدان و وەرگرتنی پەیامەکانی.\nسۆران عه‌لیپوور: رووناکبیر دەتوانێ پاڵ بەو دیوارانەوە بنێ کە دەوری ئێمەیان تەنیوە، شایەد ئەو دیوارانە نەروخێن بەلام مەیدانی ئازادی ئێمە فراوانتر دەبێتەوە، زیاتر باوەرم بەو پرۆسەیە هەیە کە بەردەوام هەوڵی بەرین کردنی پانتایی ئازادی دەدا تا ئەوەی گەیشتن بە "مدینە فاضلە" بکاتە ئامانج\nشۆڕشی 57، گرینگترین رووداوی سیاسی ئێران بوو له سه‌رده‌می نوێدا، به‌گشتی کورد که‌وته بارودۆخێکه‌وه که توانی به‌شێک له کوردستان ئیداره بکات، ئه‌و بارودۆخه چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟ به‌گشتی خواسته‌کانی کورد چ بوو؟\nشۆرشی ١٩٧٩ سیمای دەسەلاتی سیاسی ئێرانی گۆری، دۆخێک هاتە ئاراوە کە بۆ کورد و نەتەوەکانی دیکەی ئێران و تەنانەت بۆ هەموو جیهانیش دیاردەیەکی نوێ و ئەزموون نەکراو بوو، ئەو یەکگرتوویی ئیدۆلۆژیکی ـ ئاینیەی کە لە نێو شیعە و رابەرەکانی دا هەبوو، بێ بەرنامەیی ئۆپۆزسیۆن و هەروەها کەلک وەرگرتن لە هەستی بریندار و نارازیی خەڵکی ئێران، هەژموونی باڵی نەریتی لە شۆرشی ئێران دا زیاتر کرد، بە رادەیەک کە هێزە پێشکەوتن خوازەکانیشی خستە ژێر کاریگەری خۆیەوە، ئەو مۆدێلە نامۆیەی دەسەلاتدارێتی کە دەنکەکەی لە سەرەتای سەدەی بیست چێنرابوو لە ئێرانی دوای پاشایەتی بەری گرت.\nروحیەتی پاوانخوازی، سیاسەتی ئەسیمیلاسیۆن، تەقدیس کردنی رێبەریی و حکومەتی ئیسلامی، بە شێوەیەکی زۆر زیرەکانە تێکهەڵکێش کردنی فکری پان ئێرانیزم لەگەڵ جەوهەری فکری ئیسلامی سیاسی دا، پەنابردن بۆ سەرکوت وبلاوکردنەوەی ترس و وەحشەت، هێندێک لە تایبەتمەندیەکانی ئەو مۆدێلە نامۆیە بوون، بە ناوی دینەوە مۆرکی حەرام و حەڵال، باتل و مەشروع، مولحید و ئیمانداریان دەبەخشیەوە، هەر لەو چوارچێوەیەش دا هێرش بۆ سەر کوردستان لە ٢٨ی گەلاوێژی ١٣٥٨ دا بە جیهاد نێودێر کرا. لەو قۆناغەدا کار بۆ بەدامەزراوەیی کردنی مۆدێلی ئیسلامی و جێکردنەوەی لە نێو هێندێک چەمکی سیاسی و سەربازی و ئابووری دا کرا، بەڵام ئەوەی کە پاشان بە شۆرشی فەرهەنگی ناسرا و بەشێک لە ریفۆرمخوازە ناسراوەکانی ئێستا تێیدا پێشەنگ بوون، بریتی بوو لە بارگاوی کردنی ئەو مۆدێلە بە پاشخانێکی ئیدۆلۆژیک و پێناس کردنی لە نێو ئالۆزیی دنیای مۆدێرن دا، واتە کاتێک هێزە کوردیەکان پاشەکشەیان کرد، کۆماری ئیسلامی هەم بە پراکتیک جێکەوتبوو، هەم چوارچێوە ئیدۆلۆژیک و تیۆریەکەشی دارێژرابوو.\nبۆیە ئەو ئاماژە کورتەم بە گرینگ زانی چونکە کوردستان کەوتە نێو هەردوو بەرداشی پراکتیزە کردن و تیۆریزە کردنی مۆدێلی فەرمانرەوایی ئیسلامی، چ ئەو کاتەی هێرشی مەیدانی کرایە سەر کوردستان و هاوکات کارخانەی شەرێکی راگەیاندن و دەروونی لە تارانیش دژی کورد وەگەرخرا، چ ئەو کاتەش ناکۆکیە نێوخۆییەکانی ناو پارتە سیاسیەکان و کۆمەڵگەی کوردیش گەیشتە ئەوپەری خۆی. سەرنج دان بەو خاڵە بایەخی خۆی هەیە، دەکرێ لە روانگەیەکەوە بەشێک لەو ململانێ فکری و مەیدانیەکانی نێو رەوتە کوردیەکانی دوای شۆرش هەر بەو مێتۆدە شی بکەینەوە.\nسەبارەت بە باڵی راست دەتوانین بڵێین هەرچەند تەمی روخانی کۆمار و ئەو ئاکامە تراژیدیەی سەرانی کۆمار و خەلکی کوردستان تووشی هات هەروا بە ئاسانی نەرەویەوە، بەڵام دڵی بەرەنگاریخوازی لە لێدان نەکەوت، راپەرینی ساڵانی ٤٦ و ٤٧ بەڵگەیەکی روونە.\nبۆ کوردان هەم ئەو سیستمە نوێ و نەناسراو بوو، هەم خودی باردۆخی رۆژهەلاتی کوردستان جیاواز بوو، دەرفەتێک بوو بۆ هەناسەدانی ئازادی رادەربرین و بوژانەوەی رێکخستنە سیاسیەکان و دەرکەوتنی گروپی نوێ لە کوردستان دا، بۆ نموونە ئەگەر لە رابردوو دا حیزبی دێموکرات تاقە مەیداندار بوو، ئێستا دوای شۆرش هەم کۆمەڵە وەک رەوتی کۆمۆنیستی هەبوونی خۆی راگەیاندووە و هەم ئیسلامی سیاسی مەکتەبی ئەحمەدی موفتی زادە و کۆمەڵێک پارت و گروپی دیکە لە مەیدانەکەدا هەن. بێجگە لە سازمانی فیدائیانی خەڵک و توودە کە لە کوردستانیش چالاکیان هەبوو.\nئەو سێ رەوتە خاوەنی سێ تێگەیشتنی جیاواز بوون، ئەو پرسیارەی کە ئاخۆ کێ باشتر کۆمەڵگەی خۆی ناسیبوو و ویستە سیاسیەکانی عەقلانیتر دارشتبوو، لە لایەن مێژووەوە وڵام دەدرێتەوە و کاری مێژوونوس و لێکۆلەرەکانە لەو بارەوە قسە بکەن . ئەوە کە کورد نەیتوانی خاوەن گوتارێکی یەکگرتوو بێ جێگەی تێرامانە، هەروادەزانی باسی ئێستا دەکەین، هیچ گارێنتیەک نیە کە لە وەها دۆخێک دا دیسان تووشی ئەو پەرتەوازەیی و بەربڵاویە نەبینەوە، هاوکێشەکە بەو شێوەیە بوو تا دەسەلاتی ناوەند بەهێز دەبوو و بناغەکانی حکومەتیان پتەو دەکرد، کورد زیاتر دەکەوتە دەرەوەی بازنەکەوە. دانیشتنەکانی نێوان هەیئەتی نوێنەرایەتیی کورد و نوێنەرانی حکومەت زۆرتر لە سیناریۆیەکی دارێژراو دەچوو، چونکە لە بنەرەتەوە تاران باوەری بە چارەسەری ئاشتیانە نەبوو، کورد داوای خودموختاری لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێموکراتیک دا دەکرد، پاشان دۆخەکە بە شێوەیەک ئالۆز دەبێ کە تەنها بە پێدانی خودموختاریەکە رازی دەبن، بە پێی بەڵگەنامەکانی ئەو سەردەم کورد هەموو هەوڵی خۆی دا تا پێش بە روودانی شەر بگرێ، چەند جار نامەیان بۆ خومەینی نووسی، لە هەڵبژاردنی مەجلیسی شورا و خیبرەگان دا بەشداریان کرد، پێشانیان دا کە لەگەڵ پرۆسەی سیاسی دا دەرۆنە پێشێ، بە دەیان جار حوسنی نیەتیان پێشان دا، بە دەربرینی ئەوکات ئەوانیش بە راست و چەپەوە دژە ئیمپریالیست بون، بەڵام هیچ یەک لەوانە پێشی بە سیاسەتی پاوانخوازی و هێرشبەرانەی تازەبەدەسەلات گەیشتوەکانی تاران نەگرت. لە نێوخۆش دا شەری خۆ بە خۆی لایەنەکان گورزێکی قەرەبوو نەکراوەی لە پێکهاتە و نفوزی لایەنی کوردی دا.\nـــــ به‌رگری ره‌وا یان شه‌ر له کوردستان له کوێوه ده‌ستی پێ کرد و ئاکامه‌کانی له‌سه‌ر کۆمه‌ڵگا و بزووتنه‌وه‌ی سیاسی چ بوون؟ به‌گشتی جه‌نگ له کوردستان چ ده‌ره‌نجامگه‌لێکی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی به دواوه بوو؟\nکورد بەو پێیە کە لە شۆرش دا بەشداری کردبوو، دەبوایە لە دەسکەوتەکانی شۆرش دا پشکدار با، ئەوە بێجگە لەوەی کە دڵی رزگاریخوازانە لە کوردستان دا هیچ کات لە لێدان نەکەوتبوو، واتە هەم رابردویەکی درێژ و دەوڵەمەندی بەربەرەکانیی لەگەڵ رژێمی پەهلەوی دا هەبوو، هەم رێکخراو و حیزبی سیاسی لە مەیدانەکە دا وجودیان هەبوو. کورد لە ریفراندۆمی هەڵبژاردنی کۆماری ئیسلامی دا بەشداری نەکرد، ئەوە یەکەم "نا" کوتن بوو بە مۆدێلێک کە سەرەتای دووبارە گەرانەوە بۆ دیکتاتۆریی دادەرشت، لە پاش فەتوای جیهادی خومەینی و نائومێد بوونی لایەنە کوردیەکان، شەر یا بەرگری رەوا دەستی پێکرد، ئەو شەرەیان بۆ خۆ لێبواردن نەدەبوو، چونکە هێرشێکی درندانە بوو بۆ سەر کوردستان، دەبوو بەرگری کرابا، بەلام ئەوە هیچ لە ئەنجامە تاڵەکانی شەر و دای شەر ناگۆرێ. ئەوەی کە بە قووڵی جێگەی رەخنە و لێوردبونەوەیە شەری خۆبەخۆی هێزە کوردیەکانە، ئێستا کێ تاوانبارە؟ یا بە دەربرینی ئەو سەردەم کێ"سازشکار"ە و کێ" ئاژاەگێرە" هیچ لەو راستیە ناگۆرێ کە ئەو ناکۆکیە نێوخۆییانە بەشێکی زۆری رەنجی خەڵکی کوردستانی بەبادا.\nتایبەتمەندیەکی هەمیشەیی راپەرین و بزووتنەوە کوردیەکان ئەوە بووە کە شەری دوژمنەکانیان لە سەر خاکی خۆیان کردووە، ئەو حاڵەتە بێجگە لە قوربانی مرۆیی زۆر و ئاوارەبوون و بێ ماڵ و حاڵ بوونی خەڵک، ژێرخانی ئابووری لە ناو بردووە، کاری کردۆتە سەر پێکهاتەی کۆمەڵایەتی، کلتووری توندوتیژی پەرە پێداوە و سیمای کۆمەڵگەی شێواندووە، لە رووی دەروونیەوە قوربانیەکی زۆری لێکەوتۆتەوە، ئەو پەرەگرافەی ئیریش ماریا ریمارک لە رۆمانی "دەمێ مەرگ دەمێ خۆشەویستی" دا بۆ ئێرە بە گونجاو دەزانم: "ئەوانەی جەنگ بە تاقیکردنەوە دەزانن دیارە تاقیان نەکردۆتەوە، ئەوانەش کە تاقیان کردۆتەوە دیارە قەت لێی تێنەگەیشتن، بە هۆی مەرگەوە ملیۆنەها مرۆڤ بێجگە لەو هەموو سام و مەرگ و برسێتیەی چێشتیان، روبەرووی شتێکی دیکەش بوونەوە کە لێی حاڵی نەبوون، نە ناو، نە رەنگ نە شێوە و نە روخساری هەبوو، شتێک بوو ژیانیانی سەرەوژێر کرد". واتە ئەنجامەکانی شەر لە خودی شەر روخێنەرترن.\nنه‌زمی نوێی جیهانی هاته ئاراوه، چینی نوخبه‌ی شاری دروست بوو، شاره‌کان گه‌شه‌ی خێرایان به خۆیه‌وه بینی، گۆرانکارییه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی له ئاست ئێراندا هاتبوه ئاراوه، گوتارە رووناكبیرییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان، بە جیاواز لەگەڵ ئەوەی كە تێكئاڵاوی ئیدئۆلۆژییەكانی بیری چەپ‌و راست‌و دینی بوون، هەموویان لە چوارچێوەی گوتاری ناسیونالیستیدا كاریان كردووە‌و هەوڵی خۆپێناسەكردن بوون‌و بە واتایەك بە دوای "گەڕان بە دوای شوناس دا" بوون، ره‌وتی رووناکبیری کورد به‌ره‌و چ ئاقارێک رۆشت؟\nزۆربوونی ژمارەی شارنشینەکان و گەورەبوونی شارەکان، دەرکەوتنی توێژێکی خوێندەوار و کاریگەریەکانی بەجیهانی بوون و کرانەوەی داخراوترین کۆمەلگەکان بەرووی کۆمەلێک دەسکەوتی تێکنیکی و سەرەنجام مێنتالیتێتی پشت بەکارهێنان و ئەزموون کردنی ئەو بەرهەمانە کاری کردە سەر بزوتنەوە سیاسی و کۆمەلایەتیەکانیش، بێگومان هۆکارگەلی دیکەش لە پشت ئەو گۆرانکاریانەوە هەن کە بە تایبەت دوای شەری سارد زۆر لە ولاتانی جیهانی سێهەم و لەو نێوەدا کوردستانیشی گرتە خۆ.\nدیارە ناکرێ رابردوو و پێکهاتە بنیادیەکانی ئەو رەوتە تەنها لە قۆناغی ریفۆرمخوازی لە ئێران دا کورت بکەینەوە، رابردووی رەوتی رووناکبیری چ لە رۆژهەلاتی کوردستان و چ لە تاراوگە و چ لە شاخ پێشینەی خۆی هەبوو، ئەو قۆناغە نوێیە دەرفەتی زیاتر لێک نزیک بونەوەی و لێک تێگەیشتنی بەوان دا، بەلام لە نێوخۆی کوردستان بە دامەزرانی ئەنجومەنە ئەدەبیەکان و زۆربوونی ژمارەی چالاکوانانی مەدەنی و مافی مرۆڤ و مافی ژنان، بنکەکانی فێرکردنی زمانی کوردی، بلاوبوونەوەی بلاڤۆکە خوێندکارییەکان، بلاو بوونەوەی هەفتەنامە و گۆڤاری کوردی کە خوێندنەوە و راڤەیەکی نوێیان بۆ بابەتەکان هەبوو، یان گەشەکردنێکی بەرچاوی سینەما و شانۆ و رۆمان و شێعر و چیرۆک، پێکهێنانی سیمینار و کۆر و کۆبوونەوەکان و دەیان چالاکی دیکەش، شاهیدی گەشەکردنی نەوەیەکی نوێ و تێروانینێکی نوێ بووین، ئەو رەوتە دوای کۆتایی پێهاتن یا راگرتنی خەباتی چەکداری هێزە کوردیەکان دەبوایە بە دوای مێتۆدێکی دیکەدا گەرابا بۆ سەرلەنوێ پێناس کردنەوەی "کوردایەتیی" ، مێتۆدێک کە ولامدەر با، کە هەم خەسارناسی کردبا و هەم بەستێنەکانی کوردایەتیشی ناسیبا، تازە ئەوە تەنها لە سیاسەت کردن دا کورت نەدەکرایەوە، ئەگەر سەرنج لە رۆمان و شێعری ئەو سەردەمە بدەی هەست بە هەژموونی ئەو خوێندنەوە تازەیە دەکەی، پارتە کوردیەکان زۆر درەنگ هەستیان بە گرینگی ئاوردانەوە لەو رەوتە کرد، کە هەستیشیان پێکرد زیاتر لە خەمی مۆرک لێدانی حیزبی و دەستەمۆ کردنی خودی رەوتەکە بوون تا بایەخ پێدان و وەرگرتنی پەیامەکانی.\nگوتارێک که باڵی به‌سه‌ر فه‌زای سیاسی و روناکبیری کوردستاندا کیشابوو، گوتاری خه‌باتی مه‌ده‌نی و بزووتنه‌وه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی کورد له چوارچیوه‌ی ژنان، خوێندکاران، کرێکاران و ... بوو، ئایا ئه‌مه به‌رهه‌می بێ ئاکام مانه‌وه‌ی شه‌ری چه‌کداری بوو یان وشیاری سیاسی یان لاوازی حیزبه سیاسییه‌کانی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان؟\nدەکرێ لە یەک رستەدا بڵێین هەموو ئەو هۆکارانە دەستیان لێک دابوو تا گوتاری خەباتی مەدەنی تا ئەو ئاستە بچێتە پێشێ، بە دوای کۆتایی هاتنی شەری سارد مۆدیلی خەباتی چریکی لە زۆر شوێنی دونیا بەرەو لاوازی چوو، پێگەیشتوویی بیری سیاسی و پێشکەوتنی کۆمەلایەتیی و پەیدابوونی ئەو نەوە خوێندەوارە کە لە غیابی عەینی هێزە سیاسیەکان دا ناچاربوون بە شوێن گوتارێکی دیکە دا بگەرێن، هەوێنی سەرهەلدانی خەباتی مەدەنی بوو.\nئەو خەباتی مەدەنیە لە نێو چوارچێوەی سیستمێکی دێموکراتیک دا شکلی نەگرتبوو، بەلام پێی لە سەر جیاوازی ئێتنی کورد دادەگرت، کاریگەری بزووتنەوەی سیاسیی رۆژهەلاتی کوردستانی لەسەر بوو بەلام سەر بە هیچ حیزب و لایەنێکی دیاریکراو نەبوو. تۆمەتگەلێک کە دەدرایە پاڵ خەباتی مەدەنی لە رۆژهەلاتی کوردستان چاویان لەئاست ئەو راستیەدا داخستبوو کە ئەو بزووتنەوەیە نەیدەتوانی تەواو سەربەخۆ بێ، بە ناچاری لە چوارچێوەی دەولەتێکی نادێموکراتیک و سەرەرۆ دا کاری دەکرد، لە کاتێک دا گوتارە مەدەنیەکانی ئەو بزووتنەوەیە ئەزموونێکی نوێی لە خەبات داهێنا کە دەکرا لە ناوەندی شارە گەورەکان، لە سەر رووپەری گۆڤارەکان و بلاڤۆکەکان و بە زمانێکی دیکە گوزارە بکرێن.\nــــ گوتاری کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی خۆی له هه‌ناوی نه‌وه‌ی خوێندکاری کورد هاته ئاراوه و ده‌یان بلاڤۆک و بلاوکراوه‌ی خویندکاری هاته ئاراوه، پاشان ره‌وتی فراکسیۆنی کورد له مه‌جلیسی ئێران دروست بوو و رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان و ئین جی ئۆکان دامه‌زران، ئه‌م هه‌وڵانه به‌گشتی به‌ره‌و کوێ رۆیشت؟ ده‌ره‌نجام و شکه‌سته‌کان چ بوون؟\nهەموو کۆمەڵگەیەکی دێموکرات پێویستی بەو پێشزەمینە فەرهەنگی و فکریە هەیە کە خەباتی مەدەنی پێکی دێنێ، لێرەدا باس لە داهاتووی کوردستان دەکەم، یانی بەردەوامی ئەو خەباتە هێندێک جار زۆر بە بەهێزی و بەربلاوی و هێندێک جاریش لاوازتر، زامنی هەبوونی سیستمێکی دێموکراتیکە لە داهاتووی کوردستان دا، خەباتێکی ئەوتۆ دەتوانێ مێنتالیتێتی مرۆڤی کوردی بۆ دێموکراسی و ئازادی ئامادە بکا، ئەوە دەرەنجامێکی هەرە بە بایەخی ئەو خەباتەیە.\nپێم وایە ئەو رەوتە بەردەوامە، شایەد بێ هێزتر لە رابردوو کە هۆکاری راستەخۆی ئەو دەرەنجامەش زاڵبوونی ئەو کەش و هەوا پۆلیسیەیە کە کۆماری ئیسلامی لە رۆژهەلات دروستی کردووە.\nئەو بزووتنەوەیە پر بەرهەم بوو، چ لە رووی سیاسیی و چ لە بواری فەرهەنگی دا، هۆشیاریەک و کلتوورێکی سیاسیی لە نێو تاکی کورد لە رۆژهەلات دا پێکهێنا کە لە زۆر بۆنە و یادەوەری نەتەوەیی دا بە پراکتیک پێشانیان دا کە یەکدەنگی و یەکگرتوویی لە گوتاری خەباتی مەدەنی دا هەیە. بەرهەمەکانی ئەو رەوتە لە سینەما، رۆمان و شانۆ و چیرۆک و شێعری کوردی دا زۆر بەربلاون، بێجگە لە لێکۆلینەوە و راڤە کردنی ستراکتۆری کۆمەلگەی کوردی و چەمکە مۆدێرنەکان و خودی بزاڤی سیاسی کوردستان. کەواتە کۆمەلگای مەدەنی ئێستا سەرمایەیەکی رەمزی و مادی لەدوای خۆی جێهێشتووە، هەر مەودایەکی هەناسەدان برەخسێ ئەو بزووتنەوەیە شایەد بە کارکردی جیاواز بەلام بە هەمان هێز گەشە دەکاتەوە و کاریگەر دەبێ.\nهۆکاره‌کان و ئومێده‌کان بۆ به‌دیهاتنی خواسته‌کانی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له به‌ستێنی ره‌وته ئیسلامییه‌کاندا چۆن ده‌نرخێنن؟\nئەو پرسیارە پێویستی بە لێکۆلینەوەیەکی ئاکادیمی دەولەمەند هەیە، بە کورتی دەتوانم بڵێم هەرچەند ئێستا رەوتێکی ئیسلامی بەهێز لە گۆرەپانی سیاسی کوردستانی رۆژهەلات دا بەدی ناکرێ، بەلام ئەوە بەو مانایە نیە کە ئیسلامی سیاسی لە رۆژهەلاتی کوردستان دا ئاکتیڤ نیە، ئەوەی کە لێرەدا گرینگە چۆنیەتی هەڵس و کەوت کردن لە ئاست رەوتێکی ئەوتۆدایە کە ئەگەری دروست بوونی زۆرە، زۆر لایەن و تاکەکەس پێیان وایە چونکە ئێران مۆدێلی ئیسلامی سیاسی وەک سیستم ئەزموون کردوە، شانسی سەرکەوتنی رەوتی ئیسلامی سیاسی لە دهاتووی کوردستان دا لاوازە، ئەو لێک دانەوەیە زۆر ساویلکانەیە، چونکە تایبەتمەندی ئیسلامی سیاسی ئەوەیە کە رەنگ و قەبارە و مێتۆدی کارکردنی خۆی بە پێی هەل و مەرج دەگۆرێ، ئێستا لە شارەکان و تەنانەت لە دێهاتەکانیش خەریکی یارگیری و خۆرێکخستنن، لە بنەرەتەوە پێم وانیە خەمی ئیسلامی سیاسی خەمێکی کوردانەیە، بەشداربوونیشیان لە پرۆسەی سیاسی دا بەستراوەتەوە بە بنکەی جەماوەرییان، نەک بەو حوکمانەوە کە ئێمە پێش وەخت دەیدەین، لەو بارەوە زۆر گرینگە کە بروانینە هەردوو ئەزموونی فەلەستین و هەرێمی کوردستان، شەری ناوخۆ و گەندەڵی و سیاسەتی سەرکوت کردنی رەوتی ئیسلامی سیاسی لە کوردستانی باشووردا، جەریانێکی وەک یەکگرتووی ئیسلامی لە ماوەیەکی زۆر کەم دا کردە سێهەم هێز. کەواتە دان پێداهێنان بە هەبوونی ئەو جیاوازییە و هەوڵ دان بۆ ئەوەی کە رادەی پێگەیشتوویی کلتووری و سیایی خەڵک بریاری کۆتایی لەوبارەوە بدا، باشترین رێگە چارەیە لە ئاست ئیسلامی سیاسی دا.\nبزووتنه‌وه‌ی سه‌وز له ئێران قۆناخێکی دیکه بوو له ئێران، ره‌وتی سیاسی و باڵه‌کانی ریژیمی به ئاقارێکی دیکه‌دا برد، کورد بێده‌نگی نواند، ئایا بێده‌نگی مه‌سڵه‌حه‌تی کورد بوو یان به پیچه‌وانه؟\nکێشەی بنەرەتی بزووتنەوەی سەوز نایەکبوونی گووتاری رێبەری بزووتنەوەکە لە لایەک و گوتاری رادیکالی خەڵک و شەقام لە لایەکی دیکە بوو، رێبەری باسی ریفۆرم لە چوارچێوەی کۆماری ئیسلامی دا دەکرد، خەڵک دروشمی رووخانی دیکتاتۆریی بەرز کردبۆوە، ئەوە بێجگە لەوەی کە لە رێبەرایەتیی کردنی ئەو رەوتە دا ئیشکالیەتیی سەرەکی هەبوو، هەرچی ئەوان بوون دەیانویست داخوازیەکانیان لە چوارچێوەی یاسای بنەرەتی دا بێننە گۆڕێ، لە کاتێک دا خودی ئەو یاسایە لەمپەری گەورەی بەردەم پرۆسەی سیاسییە. ئەو بەشەی کە پەیوەندی بە خەباتی خیابانی خەڵک و داخوزیە رادیکالیەکانیانەوە هەبوو دەبوو پشتیوانی کرابا، هەر وەک ئەوەی هێندێک لایەنیش کردیان. ئیشکالیەتێکی دیکە کە کورد کەم و زۆر لەگەڵ ئەو بزووتنەوەیە هەیبوو، خوێندنەوەی ئەوان بوو بۆ کێشەی نەتەوەکان و ئەو پێکهاتە جۆراوجۆرە ئێتنی یەی لە ئێران هەیە، ئاماژەیەکی سەرپێیان پێ دا کە زیاتر دەچووە چوارچێوەی رێکلام تا پرۆگرامێک کە باوەریان پێی هەبێ. کورد لەگەڵ خودی ساختار و چوارچێوەی ویلایەتیی فەقیهە و سیستمی سیاسی ناوەندگەرا کێشەی هەیە، رێبەرانی بزووتنەوەی سەوز ئامانجیان چاکسازی بوو بە مەبەستی هێشتنەوەی کۆماری ئیسلامی، پێشتر رێفۆرمخوازی سیاسی ئیمتحانی خۆی دابوو، هەلوێستی لایەنە کوردیەکانیش یەکدەست نەبوو، هەموو ئەوانە و کەش و هەوای پۆلیسی زاڵ بەسەر کوردستان دا هۆکار یبوون کە کورد بە قورسایی زۆرەوە بەشدار نەبێ لەو بزووتنەوەیە دا، لە کاتێک دا خوێندکارە کوردەکانی دانیشتووی شارە گەورەکان هەم بەشداریان کرد و هەم قوربانیشیان بۆ دا. دەرەنجامێکی ئاشکرای بزووتنەوەی سەوز ئەوەبوو کە نیشانی دا رێبەری یەک دەست نیە و یەکگرتوی نێوخۆیی کۆماری ئیسلامی لە قەیران دایە.\nساڵی 2011 بۆ دنیای عه‌ره‌ب، به‌هاری عه‌ربی به دواوه بوو زۆر شۆڕش و بزووتنه‌وه سه‌ریان هه‌ڵدا، بۆچی بۆ کورد به مێژینه‌ی خه‌باتی سیاسییه‌وه له‌م ئالوگۆرانه دواکه‌وت؟\nبەهاری عەرەبی هەڵقولاوی هەل و مەرجی نێوخۆیی ولاتانی عەرەبی بوو، ریشە مێژووییەکانی ئەو بزاڤانە دەگەرێتەوە بۆ کۆتاییەکانی حوکمی عوسمانی و پاشان چۆنیەتیی دابەش کردنی پاشماوەکانی دەلەتی عوسمانی لە لایەن زلهێزەکانەوە، فاکتە ئابووری و سیاسی و کۆمەلایەتیە هەنوکەییەکانیش رۆلی خۆیان گێرا، لە هەمووی سەرنجراکێشتر ئەوەبوو کە لەو ولاتانەدا نەوەیەکی لاوی هۆشیاری خوێندەواری بێکار هەبوو کە بارووتی ئامادەی تەقینەوەی ئەو راپەرینانە بوون، بێگۆمان ناپرژێینە سەر وردەکارییەکانی ئەوەی کە بە بەهاری عەرەبی ناسرا.\nدۆخی کوردستان جیاوازیەکی زۆری لەگەڵ ئەو وڵاتانە دا هەیە، بەهاری عەرەبی رووخانی هەیبەتی ناسیۆنالیزمی عەرەبی بوو کە شۆرشگێرەکانی دوێنێ و دیکتاتۆرەکانی ئەورۆ رێبەرایەتیان دەکرد، ئەو مۆدێلە فەرمانرەواییە کە لە سەردەمی رەزاشا و کورەکەی لە ئێرانیش ئەزموون کران لەگەڵ چۆنیەتیی کۆپی کردنی مۆدێرنە و چەمکەکانی مۆدێرنە بۆ نێوخۆی ولاتەکانیان تووشی شکست هاتن. ئەو ولاتانە پەیوەندی ئابووری پتەویان لەگەڵ رۆژئاوا هەبوو، بە دەربرینێک سێکۆلار بوون و هەوڵیان دەدا وێنەی ولاتێکی پێشکەوتوو لە خۆیان پێشان بدەن، پارادۆکسی مۆدێرن بوون و دیکتاتۆر بوون بەرەو هەڵدێری بردن. کێشە و داخوازیەکانی کوردێک لەگەڵ هاولاتیەکی عەرەبی جیاوازن، عەرەبێک لە میسر کێشەی ئەوەی نیە کە شوناس و زمان و کەسایەتیەکەی لە ژێر هەرەشە و مەترسی دان، یان هاولاتیەکی تونس لەگەڵ سیستمی سیاسی وڵاتەکەی کێشەی هەبوو بەلام مرۆڤێکی خاوەن ناسنامە بوو، لە سوریە کوردەکان چ لە ئەنجومەنی نیشتمانی سوریە و چ لە شارە کوردیەکان دا بەشداری ئەو بزووتنەوەیەن، بەلام رووی کوردەکان دەبێ لەو عەقلیەتە تۆتالیتار و پاوانخوازە بێ کە تەنانەت لە ئەنجومەنی نیشتمانی سوریەش دا بالادەستە، بۆ نموونە بورهان غلیون ئاکادیمیەکی ناسراوی دنیای عەرەبە، کەسایەتیەک کە لە رۆژئاوا مامۆستای زانکۆ بوو و بەرهەمەکانیشی زۆر بەجدی لە ولاتانی عەرەبی دەخوێنرێنەوە، بەلام خاوەنی هەمان زهنیەتیی پەراوێز کردن و بە جدی نەگرتنە لە ئاست کێشەی کورد لە سوریەدا .\nوه‌ک پرسیاری کۆتایی، کاری رووناکبیری کورد له‌م دۆخه‌دا چیه؟\nتکایه ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌یه‌کی گرینگ هه‌بێت که جێگای ئاماژه بێت، وه‌ک کۆتایی ئه‌م وتووێژه باسی بکه‌ن و سپاس بۆ ئه‌مه‌گداریتان؟\nئەرکی روناکبیر خزمەت کردن بەها بالاکانی وەک ئازادی و عەدالەت و حەقیقەتە، کێشەکە ئەوەیە کە لە پشت ئەو چەمکانەوە زۆر جار روناکبیر خیانەت لە ئەرکە سەرەکیەکەی خۆی دەکا، ئەوە باسێکی تیۆری قووڵە، ژۆلین بندا لە کتێبی "خیانەتی رۆشنبیران" دا باس لەوە دەکا کە چۆن رووناکبیرەکان هانی سەربازەکانیان دابوو لە پێناوی شارستانیەت و کلتوور دا شەر بکەن، لە کاتێک دا ئەنجامەکانی بەلگەهێنانەوەیەکی ئاوا رەچاو ناکرێ، رووناکبیر بونەوەرێکی ئالۆزە، ناچێتە چوارچێوەی پێناسەیەکەوە، بۆیە ئەرکدار کردنیشی ئاسان نیە. بەلام رووناکبیر دەتوانێ پاڵ بەو دیوارانەوە بنێ کە دەوری ئێمەیان تەنیوە، شایەد ئەو دیوارانە نەروخێن بەلام مەیدانی ئازادی ئێمە فراوانتر دەبێتەوە، زیاتر باوەرم بەو پرۆسەیە هەیە کە بەردەوام هەوڵی بەرین کردنی پانتایی ئازادی دەدا تا ئەوەی گەیشتن بە "مدینە فاضلە" بکاتە ئامانج، یانی بە دیدێکی ئیدۆلۆژیکانە خاڵێکی کۆتایی و بەهەشتێکی زەمینی بکرێتە نیشانە تا نەک هەر رووناکبیر بەڵکو هەموو کۆمەڵگەی بۆ میلیتاریزە بکرێ.\nئه‌م دیو و ئه‌و دیوی ده‌ق\nکورتترین چیرۆکی جیهان\nچیرۆکێ له پائۆلۆکۆئیلۆ\nئه‌م دیو و ئه‌و دیوی ده‌ق... کارگه‌ی چیرۆکنووسی: ع...\nکارگه‌ی چیرۆکنووسی عه‌باس مه‌عرووفی .... نووسه‌ر...


12/22/2020 12:04:00 PM 316 جار خوێندراوەتەوە\nمستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی کاربەڕێکەر، بۆی دەرکەوت، حوکمرانیکردنی تاریکترین سەردەمی عێراقیەکان دەکات و کەوتۆتە دەریچەیەکی تەسک، دەستی بۆ کۆمەڵە کارتێکی سوتاو برد کە هاوتا نەبوو بەو خەونانەی هەیبوو پێش ساڵێک بەر لە ئێستا کە ریفۆرمی ریشەیی و هەڵوەشاندنەوەی میلیشیاکان و کۆتایی مافیاگەریی نەوت و یاساشکێنی دەوڵەت بوو، هێشتا ئەم کاراکتەرە خوازیاری ئەوەیە خۆی وەک ریفۆرمخوازو پاڵەوانی میدیایی نمایش بکات و ئەوەتا ئەنکەرەی کردە ڕوگەی بەرنامە ریفۆرمسازیەکەی و ئاسان نییە تاران و واشنتۆن ئەم کردەیە بە ئاسانی وەربگرن.\nدۆخی سیاسی و ئابوریی ئێران_تورکیا و پاشهاتەکانی ئەو دوو جەمسەرە ئیقلیمییە چیتر ئاسان ناگوزەرێ بۆ کازمی و ئایندەکەی، لەپێشدا ئاکەپەو ئەردوگانیزم وەک جاران کاریگەرییان نابێت، ڕەنگە نەتوانێت چیتر تا لیبیاو ناگۆرنۆ کەرەباخ و عەفرین و دەریای رەش بڕوات بەبێ وەستان وەک سەردەمی دۆناڵد ترامپ و زاواکان، ئێرانیش لە ئێستادا بەو نەفەسەکارناکات دژی ئەمریکابوەستێت.\nقسەی میمبەر جیاوازە لە فاکت، ئێران کاردەکات بۆ مانەوە و مامەڵە، ئەوەی بۆ گرنگترە تا پەلهاوێژیی و لەشکرکێشی و موشەکبارانی سەفارەتخانەکانی ئەمریکاو هەڕەشە لە دیبلۆماتکاران و دەرکردنی هێزی هاوپەیمانان و کێشەنانەوە بۆ تەنکەی هورموزو تەلئەبیب، چونکە دەزانێت گۆڕینی مۆدێلی دەوڵەت ئاسان بوە، سوننەکانیش ئاڵتەرناتیڤی جددین، کوردیش کارتێکی گرنگە بۆ ئەمریکا، وەک دەزانرێت لە سەردەمی ترامپ ئەمریکا کەشتیی USS ی فڕۆکەهەڵگرو کەشتییە زەبەللاحە موشەکهاوێژەکانی بە پێنج هەزار جەنگاوەریی دەریاییەوە ناردە کەنداو دژ بە ئێران و بە گەرووی هورموزدا گوزەری پێکردو ئەو کارتەشی سوتاند لەدەستی ئەو وڵاتە بەڵام نەیتوانی نزیکی نینۆکە تیژەکانی ئێران بێتەوە.\nهەن پێیان وایە کوشتنی فەخریزادە بەرپرسی دۆسیەی ناوکی و ئەتۆمی ئێران بۆ ئەوەیە ئەو نینۆکانە چیتر سەلامەت نەبن و کوشتن و سڕکردنی هەژمونگەریی تارانە، بەشێکی ئەم کردەیەش پەیوەستە بە کردەی پێداچونەوە بە مەلەفی ئەتۆمی ئەو وڵاتە لەلایەن ئەمریکاو تیمی نوێی دیموکراتەکانەوە بۆ دانوستانێکی ملکەچانەی ئێران، چونکە ئێران ملکەچ بێت ئەوە عێراق رامکراوەو ملکەچ بوە، بەشەکەی تر پەیوەستە بە کردەی تێکدانی پەیوەندیەکانی ئێران بە عێراق و کورتکردنەوەی دەستی حەشدی شەعبی و حەشدو لیواو کەتیبە چەکداریەکانی تر تاوەکو چیتر عێراق لەو دەستە عەسکەریەدا نەمێنێتەوە، ئەگەرچی ئێستا حەشدی شەعبیش دوباڵی سەرەکین و ناکۆکیەکانیان دوای قاسمی سولەیمانی تەشەنەی سەندوە بەرەو دوبەرەکی و مەرجەعیەتی نەجەفیش بێلایەن نییەو ئەم هەڵبژاردنەش بە قورسترین پرۆسەی گۆرانکاریی هەژمار دەکرێت.\nوەک دەزانین لە عێراق فۆڕمێک لە شێوەی سێبەری بەعسیزم کاری پێدەکرێت و کازمیش دەستەوسانەو توانستی کۆتایی ئەو مۆدێلەی نییەو دەرکەوت ئەو فریادرەسەش نییە،\nئەمریکا دەستی پۆڵاینی دەوێ تا قاچی نەرمی دیموکراسیەت و مێشکی کراوە، وەک چۆن لە تورکیاش عەلمانیەت و سیکۆلاریزمی نەویست و بەکاریزماکردنی ئەردوغان و کاڵکردنەوەی ئازادیەکان و دیموکراسی کردە مۆدێل و کاری بۆکرا. ئەوەی میلیشیاکانی حەشدی شەعبی و نوخبەی حوکمڕانی عێراق دەیکەن هەمان ئەو خەونەیە کە ئەردوغان دەیکات بە لەشکرکێشی و لێدان لە سیادەی گەلان کەواتە کازمی لەگەڵ ئەو دۆخە عەسکەری و توندەیە کە ئەوەش پرەنسیپێکە دژی بەهاکانی دیموکراسی و چاکسازیی، چەنکە لە سەردەمی کازمیدا عێراق سیادەو ژێرخان و بڕیاری سیاسی گرنگ و سەربەخۆی نەماوە و ئەوەش دۆخی دراوو ئابوریی و رەوشی فەرمانبەران و ژێرخانەکەیەتی و تورکیایەک بەو لاوازییە پێنج ملیار دۆلاری بۆ دەنێرێت و کازمیش قبوڵیەتی، بێبەرامبەریش نابێت ئەو رەشوەیە، لە تورکیاش بنەماکانی عەلمانیەت و دیموکراسی گۆڕاون بۆ کەڵکەڵەی تاکڕەویەکی کوشندە، لە عێراقیش مەرجەعیەتێکی مەزهەبی پڕکێشە حوکمڕانە لە تورکیاش ئامادەسازیی دەکرێت بۆ دۆخی ئەردوگانیزمی دینی و سواربوون لەسەر شەپۆل و ھەستی سوننەگەرا، ئەمەش بە تەفرەدانی ئاین و بەکارھێنانی مزگەوت و سەمبولەکانی و دیسان ئەوە لە قازانجی ئەمریکایە بۆ بچوککردنەوەی دەوڵەتی دینیی راستەقینە، لای ئەمریکا یەک دەوڵەتی دینی سەرکەوتوو هەیە ئەویش دەوڵەتی ئیسرائیلە.\nکازمی کاتێک پەنا بۆ تورکیا دەبات، تورکیا خۆی بۆتە دەوڵەتی بەرھەمھێنانی مۆدێلی توندرەویی ئاینی بەرامبەر گویلەنیەکان و کوردان و کەمینەکان و ئابوری تەواو لاواز بووە، وەک چۆن دیدی خورافەو زیندوکردنەوەی خەلافەتێکی سوننی لەلایەن ھەندێک تایپی دینی و دەوڵەتی کلاسیکیی ناوچەکەوە بۆ ئەردوغان بۆتە قەڵغان وەک قەتەرو سعودیە، لە عێراقیش دیدی خورافەو شیعەسازیی و مەرجەعیەت و هەژمونگەریی عەسکەریانەی حەشدو ئەو تایپە دینییە بۆتە قەڵغان و هەڵبژاردنیش بەری پێ ناگرێ، ئاخۆ تیمەکەی جۆ بایدن چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەم دۆخە دەکات؟


A Feast for Crows by George R.R. Martin - وێبسایتی شتومەک\nسەرەکیکتێبئەدەبیات (ڕۆمان، چیرۆک ...)A Feast for Crows by George R.R. Martin\nناوی کتێب: A Feast for Crows\nکۆد: a-feast-for-crows-by-george-r-r-martin بەش: ئەدەبیات (ڕۆمان، چیرۆک ...)


هیوا ناسیح: کۆڕبه‌ندی ئابوریی داڤۆس، ئامانجه‌کانی چییه و کێ به‌شداری ده‌کات؟ – WTARIKURD\nهیوا ناسیح: کۆڕبه‌ندی ئابوریی داڤۆس، ئامانجه‌کانی چییه و کێ به‌شداری ده‌کات؟\nکۆڕبه‌ندی ئابوریی جیهانی (WEF) بریتییه له کۆڕبه‌ندێک یان ڕێخراوێک که له ساڵی 1971 له لایه‌ن ئابوریناسی ئه‌ڵمانی کلاوس شڤابه‌وه دامه‌زراوه، کاتی خۆی وه‌ک (وه‌قف)ێک واته رێکخراوێک یان پلاتفۆرمێکی قازانج نه‌ویست بۆ دیالۆگ له نێوان کۆمپانیاکانی ئه‌وروپا دامه‌زرا، تا له‌وێدا سیاسییه‌کان و ئابوریناسانی ئه‌وروپا گفتوگۆ له باره‌ی گرفت و کێشه دارایی و بازرگانییه‌کانه‌وه بکه‌ن، له پێناو فه‌راهه‌مکردنی که‌شێکی لێکتێگه‌شتن له نێوانیاندا، که له به‌رژه‌وه‌ندی ژیان و گوزه‌ران و دارایی خه‌ڵک و دانیشتوانی وڵاته‌کانیاندا بێت. به‌ڵام له ئێستادا گومان زۆره که ئامانجه‌که‌ی خۆی پێکا بێت یان ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر رێبازی خۆشی به‌رده‌وام بێت.\nباره‌گای سه‌ره‌کی رێکخراوه‌که له ناوچه‌ی کۆلۆگنییه له کانتۆنی ژنێڤی سویسرا، به‌ڵام نوسینگه‌شی له چه‌ندان شوێنی تری جیهان هه‌یه وه‌ک له په‌کین، نیویۆرک، سانفرانسیسکۆ و تۆکیو. به‌ڵام ساڵانه کۆنفرانس یان کۆڕبه‌ندی خۆی له شارۆچکه‌ی داڤۆس، که له کانتۆنی گراوبیوندن له نێو شاخه‌کانی ئه‌ڵپدایه له سویسرا ساز ده‌کات، ئه‌م رێکخراوه تا ساڵی 1978 ناوی (کۆڕبه‌ندی به‌رێوه‌بردنی ئه‌وروپا) بوو، له‌و ساڵه به‌دواوه به نێوی (کۆڕبه‌ندی ئابوریی جیهانی) ناسرا. له ساڵی 2015ه‌وه وه‌ک رێکخراوێکی نێوده‌وڵه‌تی دانی پێدانراوه. رێکخراوه‌که خۆی وا پێناسه ده‌کات، که ناسیاسیی و بێلایه‌ن و سه‌ربه‌خۆیه له رووی ئایدۆلۆجی و بیروبۆچوونه‌وه. پله‌ی راوێژکاریی له رێکخراوی ئاشتی و کۆمه‌ڵایه‌تی سه‌ر به نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کان دراوه‌تێ. له ژێر چاودێریی توندی وه‌زاره‌تی ناوخۆی وڵاتی سویسرادا رێکده‌خرێت.\nدروشمی ئه‌م رێکخراوه (به‌ره‌و باشترکردنی ره‌وشی جیهان)ه. ساڵانه له مانگی کانونی دووه‌م یان شوباتدا کۆنفرانسی گشتی خۆی ساز ده‌کات. که به سه‌دان رۆژنامه‌وان، شاره‌زای ئابوری، سیاسه‌تمه‌دار، هونه‌رمه‌ند، زانا و که‌سایه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی و به‌ناوبانگی جیهانی تێیدا به‌شداریی ده‌که‌ن. به‌شێوه‌یه‌کی گشتی باس له کێشه ئابوریی و سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌ندروستیی و پیسبوونی ژینگه ده‌که‌ن. ئه‌م رێخکراوه ناوداره جیهانییه به‌رده‌وام له جیهاندا کۆنفرانسی تریش ساز ده‌کات و به رێکوپێکیش راپۆرت و لێکۆڵینه‌وه چاپ و بڵاوده‌کاته‌وه.\nزۆر جاران له میانه‌ی سیمینار و کۆڕ و کۆبوونه‌وه‌کانی کۆڕبه‌نده‌که‌دا ڕووداوی گرنگ ڕوویداوه، وه‌ک ساڵی 1988 هه‌ردوو وڵاتی تورکیا و یۆنان، که گرژییه‌کی سه‌ربازی و سیاسیی زۆر له‌نێوانیاندا دروست ببوو، رێکه‌وتنیان واژوو کرد، که په‌نا بۆ شه‌ڕ نه‌به‌ن و ململانێکانیان به گفتوگۆ چاره‌سه‌ر بکه‌ن، هه‌روه‌ها ساڵی 1992 ئاشتیخوازی ناوداری باشوری ئه‌فریقا نیلسۆن ماندێللا له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی ئه‌وکاتی حکومه‌تی باشوری ئه‌فریقا فره‌دریک دیکلێرک بۆ یه‌که‌مجار به ئاشکرا و له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و وڵاته کۆبونه‌وه. ساڵی 2018ش سه‌رۆکی تورکیا ره‌جه‌ب ئه‌ردۆگان و سه‌رۆکی ئیسرائیل شیمعون پیرێز ده‌مه‌قاڵێی توند له نێوانیان دروست بوو، ئه‌ردۆگان وه‌ک ناڕه‌زایی مێزگرده‌که‌ی به‌جێهێشت!\nبه‌شداربووانی کێن و کێ باربووی ده‌کات؟\nکۆڕبه‌نده‌که له لایه‌ن نزیکه‌ی 1000که‌سایه‌تی و رێکخراو کۆمپیانیا و بانکی جیهانییه‌وه له ڕووی ئابورییه‌وه باربوو ده‌کرێت. به‌شداریی و به ئه‌ندامبوونی ئه‌مانه به ئامانجی به‌شداربوونه له نه‌خشه‌دانان و پلانرێژیی بۆ داهاتووی ئابوری و بازرگانی له سه‌راسه‌ری جیهاندا. له ساڵی 2005ه‌وه بڕیی ئابوونه‌ی ئه‌ندامانه به 42 هه‌زار و پێنجسه‌د فره‌نکی سویسری (نزیکه‌ی هه‌مان بڕ دۆلار ده‌کات) دیاریکراوه، وه بڕیی ئابوونه‌ی به‌شداریی له کۆبوونه‌کانی دیداری سه‌رۆکه‌کانیش له کۆڕبه‌نده‌که‌دا 18 هه‌زار فره‌نک (یان دۆلار) ده‌چێته سه‌ری، واته به گشتی بۆ ىه‌شدارییکردن له کۆڕبه‌نده‌که‌دا بۆ کورسییه‌ک پێویسته 60 هه‌زار دۆلار بدرێت. دیاره هیچ که‌سێک له سه‌رۆکی وڵاتان داوه‌ت ناکرێن، به‌ڵکو ئه‌وه خۆیانن گه‌ر بیانه‌وێت پێویسته داواکاریی به‌شداریی پێشکه‌ش بکه‌ن و ئه‌م بڕه پاره‌یه پێشه‌کی بده‌ن، ئینجا ره‌زامه‌ندیی یان داوه‌تنامه‌یان بۆ ده‌نێرن، هه‌ڵبه‌ت ئه‌م وته‌یه بۆ سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانیش راسته و داوه‌تنه‌کراوه، به‌ڵکو داواکاریی به‌شداریکردنی بۆ پێشکه‌شکراوه و ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی بۆ دراوه تا به‌شداریی بکات. مه‌گه‌ر داوه‌ت بۆ که‌سایه‌تییه‌کی گرنگی جیهانی بنێردرێت، که له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا زۆر ناسرا بێت، یان هونه‌رمه‌ند و که‌سانێکی وا که بیانه‌وێت پاره بۆ پرۆژه‌یه‌کی خێرخوازیی و مرۆیی ببه‌خشن.\nسه‌باره‌ت به تێچوونی دابنیکردنی ئاساییش و سه‌لامه‌تی ژیان و گیانی به‌شداربووان که به هه‌زاران که‌س ده‌بن، پاره‌یه‌کی زۆر و خه‌یاڵی سه‌رف ده‌کرێت. هه‌ر بۆ نمونه ساڵی 2019 حکومه‌تی سویسرا نزیکه‌ی یانزه میلیۆن دۆلاریی له‌م بواره‌دا سه‌رفکردوه، که مه‌به‌ست لێی به‌کارخستنی هه‌زاران پۆلیس و سه‌رباز و هێزی ئاسایشی تایبه‌تیی و مه‌شقپێکراو و هێلیکۆپته‌ر و… هتد. به‌شێکی ئه‌م پاره‌یه‌ش حکومه‌تی وڵاته‌که دابینی ده‌کات. بۆ نمونه له هه‌ر پێنج رۆژی کۆنفرانسه‌که‌دا به‌رده‌وام چه‌ندان هێلیکۆپته‌ری پێشکه‌وتوو چاودێری شارۆچکه‌که و ده‌وروبه‌ری ده‌کات.\nدیاره وڵاتی سویسرا سودێکی بێ ئه‌ندازه له سازکردن و به‌رێوه‌بردنی ئه‌م کۆنفراسه ساڵانه‌یه‌ی رێکخراوه‌که ده‌بینێت، له ڕووی بره‌وپه‌یداکردن بۆ بازرگانی و گه‌شتیاریی و په‌ره‌پێدان و ناوبانگ بۆ به‌رهه‌می وڵاته‌که، که گه‌شه‌یه‌کی زۆر به ئابوریی سویسرا ده‌دات، بۆ نمونه ساڵی 2017 ئه‌م وڵاته به گشتی له‌م باره‌یه‌وه 94 میلیۆن دۆلار قازانجی کردوه.\nبه شێوه‌یه‌کی گشتی هه‌میشه به‌شداربووانی کۆنفرانسی سه‌ره‌کی زیاتر له هه‌زار ئه‌ندام ده‌بن، که نوێنه‌رایه‌تی، وڵاتان و رێکخراوی ناحکومی و ئاینی و کۆمپانیای میدیایی و بانک و کۆمپیانیا به‌رهه‌مهێنه‌ره جیهانییه‌کانه له هه‌موو بواره‌کاندا. هاوکات و هاوته‌ریبیش ده‌یان کۆڕ و کۆبوونه‌وه و سیمینار ساز ده‌کرێت و له په‌راوێزی ئه‌مانه‌شدا چه‌ندان کۆبوونه‌وه و دیداریی دووقۆڵی و سێقۆڵی و گروپ به جیاجیا ساز ده‌درێت، جا هی که‌سایه‌تییه دیپلۆماتی و سیاسییه‌کان بن یان خاوه‌نکار و کۆمپانیاکان.\nکۆڕبه‌ندی داڤۆسی 2020\nئه‌مساڵ کۆڕبه‌نده‌که له 21 تا 24 ی کانونی دووه‌م واته پێنج رۆژ ده‌خایه‌نێت و گرنگییه‌کی تایبه‌تی هه‌یه، چونکه په‌نجاهه‌مین ساڵه‌ی سازکردنییه‌تی. له که‌شێکی ساردی ژێر پێنج پله‌ی سه‌دی، که داروبه‌رد و دره‌خت و خانوبه‌ره‌کان نیومه‌تر به‌فر دایپۆشیوه، له شآرۆچکه‌یه‌ی نێو زینجیره شاخه‌کانی ئه‌لپ، که وه‌ک ده‌ڵێن به‌رزترین شاره له ڕووی ده‌ریاوه له ئه‌وروپادا و ئاو و هه‌وایه‌کی سازگار و پاکی هه‌یه، هه‌ر بۆیه بۆته جێنزرگه بۆ توشبووانی هه‌ندێک نه‌خۆشی و چه‌ندان نه‌خۆشخانه و نشینگه‌ی چاکبوونه‌وه و ئاساییبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشییه‌کانی هه‌ناسه‌دان و پێست و هی تری تێدایه. نوسه‌ری ناسراوی ئه‌ڵمانی هه‌ڵگری خه‌ڵاتی نۆبڵ تۆماس مان کاتێک نه‌خۆشی سیلی هه‌بووه و بۆ چاکبوونه‌وه له‌وێ ژیاوه، رۆمانێکی به ناوی (شاخی ئه‌فسوناوی) له سه‌ر ئه‌م شارۆچکه‌یه و ناوچه‌یه نوسیوه، له‌وێدا باس له‌وه ده‌کات، که به هۆی جوانی و ئه‌فسوناوی ناوچه‌که و پاکی ئاووهه‌واکه‌ی ئه‌وێ، ده‌کرێت مرۆڤ دیدێکی تری بۆ ژیان و گه‌ردون هه‌بێت. جێی باسه منیش زۆر جار سه‌ردانی ئه‌و شارۆچکه‌یه‌م کردوه و به سروشتی ناوازه و ده‌رئاسای ئه‌و شارۆچکه‌یه سه‌رسام بوومه.\nکۆڕبه‌ندی ئه‌مساڵ له ژێر ناونیشانی (جیهانێکی یه‌کگرتوو ته‌با و گه‌شه‌کردنی به‌رده‌وام)دا و له پاڵ نزیکه‌ی 1000 سه‌رۆک و نوێنه‌رانی کۆمپانیا جۆراوجۆره‌کانی جیهان، نزیکه‌ی دووهه‌زار که‌سایه‌تی سیاسی و ئابوریناس و خاوه‌نکاری سه‌رمایه‌داری گه‌وره (بزنسمان) که 119 که‌سیان ملیاردێرن، وه که‌سانی تری ناسراو له سه‌ر ئاستی جیهان به‌شداری ده‌که‌ن، که کاریگه‌ری ناوبانگ و که‌سایه‌تییان بۆ سه‌ر سیاسه‌ت و ته‌کنه‌لۆژیا و چاره‌نوسی مرۆڤ و جیهان هه‌یه، بۆ نمونه گرێتا تونبێرگ، که کچێکی 17 ساڵه‌ی سویدییه و به ئایکۆنی پاراستنی ژینگه و بانگخواز بۆ پاراستنی روه‌ک و گیانه‌وه‌ران ناسراوه.. له نێو به‌شداربووانیش 600 که‌سیان قسه‌که‌ر ده‌بن، واته وته‌یان ده‌بێت له کۆڕبه‌نده‌که‌دا.\nله نێو سیاسییه‌کاندا ساڵانه ده‌یان سه‌رکرده‌ی وڵاتان به‌شداری ده‌که‌ن، ئه‌مساڵ یه‌ک له‌وان دۆناڵد ترامپی سه‌رۆکی وڵاته یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکایه، که وه‌ک حکومه‌تی سویسرا رایگه‌یاند، ته‌نها تێچوونی هێزه‌کانی پۆلیس و ئاسایش و رێوشوێنی پاراستنی و هاتووچۆ و گوستنه‌وه‌ی (به چوار هێلیکۆپته‌ر له فڕگه‌ی زویرخه‌وه بۆ داڤۆس و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی بۆ فڕگه‌که) نزیکه‌ی 800 هه‌زار دۆلار که‌وتوه.\nکۆڕبه‌نده‌که چی ده‌توانێت بکات؟\nله له ساڵی رابردودا کۆڕبه‌نده‌که بانگه‌وازی جیهانی بۆ وه‌ستانه‌وه به‌رامبه‌ر گۆڕانی که‌شوهه‌وای جیهان و هێرشی ئه‌له‌کترۆنی کرد. له کۆبوونه‌کانی کۆڕبه‌نده‌که‌دا قسه‌وباس و گفتوگۆ له‌سه‌ر بابه‌ته ئابورییه‌کان، هه‌روه‌ها دارایی جیهان، بازرگانی و کۆمپانیا و بانکه‌کان، ره‌وشی ته‌ندروستی جیهانی و په‌نابه‌ران و… هتد ده‌کرێت. له به‌رنامه و کارنامه‌ی کۆڕبه‌ندی ئه‌مساڵدا دانراوه، که بابه‌ته‌کانی گۆڕانی که‌شوهه‌وا و پاراستنی بایۆلۆژیی جۆره‌کانی روه‌ک و گیانه‌وه‌ران، لابردنی قه‌رزه به‌رز و درێژخایه‌نه‌کان له‌سه‌ر وڵاتان، دوورخستنه‌وه‌ی ئه‌گه‌ری جه‌نگی ته‌کنه‌لۆژی، دروستکردنی پاراستن و پردی په‌یوه‌ندی له نێوان ملیاران مرۆڤ، چاره‌سه‌ریی قه‌یرانه سیاسی و مرۆییه‌کان و… هتد قسه‌یان له‌باره‌وه بکرێت.\nره‌خنه‌گران چی ده‌ڵێن؟\nساڵانه و له رۆژانی کۆڕبه‌نده‌که‌دا له‌و که‌شه سه‌رما و سۆڵه و سه‌خته‌دا به سه‌دان که‌س له چه‌په‌کان و نه‌یارانی سه‌رمایه‌داریی جیهانیی خۆپیشاندان له نێو شاره‌که‌دا ساز ده‌که‌ن. دیاره ئه‌مان دژی کۆنفرانسه‌که‌ن و پێیان وایه که ته‌نها سود به سه‌رمایه‌داران و بازرگانان و وڵاته زلهێزه‌کان ده‌گه‌یه‌نێت و هه‌ژاری و بێکاری و بێدادی زیاتر له‌گه‌ڵ خۆی دێنێت. ئه‌مساڵ نزیکه‌ی 400 که‌س خۆپیشاندانیان کرد.\nره‌خنه‌گرانی کۆڕبه‌ندی ئابوریی جیهانیی داڤۆس ده‌ڵێن، که ئه‌مه ته‌نها کۆبونه‌وه‌ی توێژێکی هه‌ڵبژارده‌ی جیهانه له‌سه‌ر ئاستی ملیاردێر و خاوه‌نکاره‌کان که ئابوری و دارایی وڵاتان به‌ڕێوه ده‌به‌ن، بۆ دروستکردنی تۆڕێکی په‌یوه‌ندی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان. زانای ئابوریناس و هه‌ڵگری خه‌ڵاتی نۆبڵ جۆزێڤ ستیگلیتز که له‌ساڵی 1995 ه‌وه به‌رده‌وام به‌شداریی ئه‌م کۆڕبه‌نده‌ی کردوه ده‌ڵێت: کۆڕبه‌نده‌که سه‌ره‌ڕای زیادبوونی نادادی و نایه‌کسانی له جیهاندا و گۆڕانی که‌شوهه‌وا به هه‌لپه‌رستانه به‌ره‌و پێچه‌وانه‌ی گلۆبالیزه‌یشن هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرێت. ناوبراو زیاتر ده‌ڕوات و ده‌ڵێت (له کۆڕبه‌ندی داڤۆسدا باس له دابه‌زاندن و که‌مکردنه‌وه‌ی باجی ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان هه‌روه‌ها نابه‌رپرسیارێتی به‌رامبه‌ر کێشه‌کانی جیهان ده‌کرێت).\nله وڵامدا رێکخه‌رانی کۆڕبه‌نده‌که ده‌ڵێن که زۆرێک له به‌شداربووان له رێکخراوه ناحکومییه‌کانه‌وه دێن. هه‌وه‌ها نوێنه‌رانی زۆر له رێخکراوه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤیش به‌شدارن تێیدا. بۆ نمونه رێکخراوی جیهانی (ئۆکسفام)یش که بۆ نه‌هێشتنی هه‌ژاری و گه‌شه‌پێدانی ته‌ندروستی و زانیاریی له جیهاندا خه‌بات ده‌کات، به‌شداری ده‌کات، که ساڵانه راپۆرتێک له سه‌ر دۆخی نایه‌کسانی و بێدادی و هه‌ژاری له جیهاندا بڵاوده‌کاته‌وه.\nهه‌روه‌ها وه‌ک داکۆکی لێی ده‌ڵێن: ئه‌مه هه‌لێکی ده‌گمه‌نه که نوێنه‌رانی رێخکراوه جۆراوجۆره‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و که‌سایه‌تییه ناسراوه‌کان ڕووبه‌ڕوو له‌گه‌ڵ ئابوریناسان و ده‌وڵه‌مه‌ندان و نوێنه‌رانی کۆمپانیاکانی جیهاندا گفتوگۆ بکه‌ن.\nوێنه‌کە: دامه‌زرێنه‌ریی کۆڕبه‌نده‌که” کلاوس شڤاب\nهیوا ناسیح: سته‌م کردن له ئه‌لف وبێکه‌ی مامۆستا ئیبراهیم ئه‌مین باڵدار تاوانه. - 2020-09-02\nلوقمان مصطفی صالح: سزای لە سێدارەدان لە نێوان جێبەجێ کردن و نەکردنیدا.\nکامەران عومەر: دێوەزمەی چین لە خەونی ئەمریکا.


مامۆستایەکی زانکۆی سۆران بە یەکێک لە ١٠٠ سەرکردەکانی بواری پەروەردە دەستنیشان دەکرێت | دەزگاى زارى کرمانجى\nئه‌م ده‌ستنیشانكردنه وه‌ك له بنه‌ماكانی ئه‌و ده‌زگایه‌دا هاتووه، له به‌رامبه‌ر ئه‌و خزمەتانه‌یه، كه ناوبراو لە بواری پەروردەدا پێشكه‌شی كردوون.\nهه‌ر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ده‌زگای ناوبراو بانگێشتی "م. كاروان كاكه‌برا" یان كردووه، بۆ به‌شداریكردن له كۆنفرانسێكی زانستی، كه له شاری لاس ڤێگاس له ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا به‌ڕێوه‌ه‌ده‌چێت.\nپێویسته بگوترێ، دەزگای (GFEL) دەزگایەکی پەروەردەییە، کە ساڵانە لە بواری پەروەردەدا شارەزایانی ئەو بوارە لە کۆنفرانسێکدا خەڵات دەکات. هەروەها ئەم دەزگایە ئەو کەسانە خەڵات دەکات کە خزمەتی بواری پەروەردەیان کردوە و، لە ڕێگای توێژینەوەکانیانەوە، لە جیهاندا کاریگەریان لەسەر سیستەمی پەروەردە درووستکردووە .


"عه‌بادی هێزه‌كانی ئه‌مریكا ده‌خاته ناو سێره‌ی حه‌شده‌وه"\nچه‌كدارانی حه‌شدی شه‌عبی\nحه‌شدی شه‌عبی عه‌بادی هێزه‌كانی ئه‌مریكا ئێران\nتۆم ئۆكۆنۆر رۆژنامه‌وانی ئه‌مریكی كه كار بۆ چه‌ند میدیایه‌كی به‌ناوبانگ ده‌كات، له پێگه‌ی ئه‌لیكترۆنی گۆڤاری "تایم"ـی ئه‌مریكی نوسیوویه‌تی "ئه‌و میلیشیا عێراقیانه‌ی كه زۆرینه‌یان شیعه مه‌زهه‌بن و سه‌ر به گرووپه ئیسلامییه‌كانی شیعه‌ن، به فه‌رمی بوونه‌ته به‌شێك له سوپای عێراق، ئه‌وه‌ش ئه‌و رۆژه‌یه كه هێزه‌كانی ئه‌مریكا ده‌خاته هه‌ڵوێستێكی سه‌خته‌وه، به‌تایبه‌تی له كاتێكدا واشنتن ده‌یه‌وێت به‌غدا له ژێر چنگی تاران ده‌ربهێنێ.\nئه‌و رۆژنامه‌وانه له راپۆرتێكدا ئاماژه‌ی به‌وه‌كردووه، هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی 150 هه‌زار چه‌كدارن، ساڵی 2014 به پاڵپشتی ئێران دامه‌زراون، له‌گه‌ڵ سوپای عیراق و هێزه‌كانی ئه‌مریكا و پێشمه‌رگه‌دا رۆڵیان له شكستپێهینانی داعشدا هه‌بووه كه سێ یه‌كی خاكی عێراقی خستبووه ژێر كۆنترۆڵی خۆیه‌وه.\nهه‌روه‌ها گوتوویه‌تی: "به پشت به‌ستن به هه‌ژموونی خۆی و ئه‌و بارودۆخه‌ی به‌هۆی بوونی سه‌ربازانی ئه‌مریكا له عێراق له ماوه‌ی 15 ساڵی رابردوودا، تاران هه‌وڵ ده‌دات و پلانی درێژخایه‌نی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له عێراقی زۆرینه شیعه‌ی دراوسێی بكاته ده‌ره‌وه".\nپله و مووچه\nئه‌و رۆژنامه‌نووسه ئه‌مریكییه ده‌ڵێت: "دوای ئه‌وه‌ی پێشوازی له ئیسحاق جه‌هانگیریی جێگری سه‌رۆككۆماری ئێران كرد، حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆكوه‌زیرانی عێراق رایگه‌یاند، ئاماده‌سازی ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی چه‌كدارانی حه‌شدی شه‌عبی پله و مووچه‌كانیان له‌گه‌ڵ لقه‌كانی دیكه‌ی سوپای عێراقدا هاوتا بكرێن".\nتۆم ئۆكۆنۆر ده‌ڵێت: "هه‌ر چه‌نده ژماره‌یه‌كی زۆری چه‌كداری سوننه و كریستیان و پێكهاته‌كانی دیكه له ریزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبیدان و ساڵی 2016 به فه‌رمی ناسێنران و خرانه ژێر فه‌رمانی عه‌بادییه‌وه. به‌ڵام حه‌شدی شه‌عبی به پشتگوێخستن و به ئامانجگرتنی موسڵمانه‌كانی دیكه‌ش تۆمه‌تبار ده‌كرێت كه شیعه نیین، به‌تایبه‌تی موسڵمانه سوننه‌كان، هه‌ر چه‌نده خۆیان ئه‌و تۆمه‌تانه ره‌تده‌كه‌نه‌وه".\nكۆتاییهاتنی ئه‌ركه‌كانی ئه‌مریكا\nتۆم ئۆكۆنۆر ده‌ڵێت: "حه‌شدی شه‌عبی هه‌موو سه‌رنجی خۆیان خستووه‌ته سه‌ر دانانی سنوورێك بۆ ئه‌ركه‌كانی سوپای ئه‌مریكا به‌تایبه‌تی پاش جه‌نگی داعش".\nچونكه كاتێك له هاوینی رابردوو مووسڵ كۆنترۆڵكرایه‌وه‌و له كۆتاییه‌كانی ساڵی رابردوودا دوا مۆڵگه‌ی چه‌كداره توندڕه‌وه‌كان له رۆژئاوای عێراق ئازادكرایه‌وه، حه‌شدی شه‌عبی ده‌ستی به هه‌ڕه‌شه‌كردن له هێزه‌كانی ئه‌مریكا كرد و داوایان لێكرد به خێرایی له عیراق بچنه ده‌ره‌وه.\nهه‌روه‌ها كه‌تیبه‌كانی حزبوڵڵای عێراق كه واشنتن خستنیه لیستی تیرۆره‌وه، رایانگه‌یاند: "ئێمه ئاماده‌ین بۆ شه‌ڕكردن له هه‌ر ساتێكدا بێت".\nئه‌و رۆژنامه‌نووسه ئه‌مریكییه ده‌ڵێت، بڕیاره‌كه‌ی عه‌بادی بۆ هاوتاكردنی پله و مووچه‌ی چه‌كدارانی حه‌شد، هیچ كاتێك چاوه‌ڕواننه‌كراو نه‌بووه. ئه‌وه له‌كاتێكدایه ئه‌مریكا كۆششێكی زۆری ده‌كرد بۆ ئه‌وه‌ی ریزه‌كانی ئه‌و میلیشیا چه‌كدارانه‌ی شیعه له به‌ریه‌كتری هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه به‌تایبه‌تی حزبوڵڵا و عه‌سائیبی ئه‌هلولحه‌ق، چونكه له پاش "داگیركردنی عێراق" له‌لایه‌ن ئه‌مریكاوه، ئه‌و گرووپانه له‌ژێر ناوی دیكه‌دا به پاڵپشتی ئێران دژی هێزه‌كانی ئه‌مریكا شه‌ڕیان كردووه‌و ئێستا كه‌وتوونه‌ته‌وه سیره‌ی ئه‌و میلیشیانه‌وه.


موقته‌دا سه‌در: به‌شداری له‌حكومه‌تی ته‌وافوقیدا ناكه‌ین\n07:10 - 24/11/2021\nموقته‌دا سه‌در رێبه‌ری ڕه‌وتی سه‌در ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه هۆشداریدا له "دزینی كورسی كاندیده سه‌ربه‌خۆ" و راشیگه‌یاند، به‌هیچ جۆرێك به‌شداری له‌حكومه‌تی ته‌وافوقیدا ناكه‌ن.\nموقته‌دا سه‌در له وتارێكدا و له‌میانه‌ی پێشوازیكردنی له‌ژماره‌یه‌ك كاندیدی سه‌ربه‌خۆی ده‌رچو بۆ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق رایگه‌یاند، "ده‌بێت ئه‌م دانیشتنه وه‌ك كۆبونه‌وه‌یه‌كی نیشتمانیانه بێت و په‌یوه‌ست بێت به به‌رژه‌وه‌ندی عێراقه‌وه، نه‌ك نه‌ك به‌رژه‌وه‌ندی حزبی و ته‌نها بۆ كوتله‌یه‌ك بێت".\nهه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، پرۆسه‌یه‌كی جوان و گرنگ و به‌رهه‌مهێنه‌ر بو، بوه هۆكار بۆ سه‌ركه‌وتنی چینێكی سه‌ربه‌خۆی جیاواز له حزبه‌كان\nوتیشی، "هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران، پرۆسه‌یه‌كی جوان و گرنگ و به‌رهه‌مهێنه‌ر بو، بوه هۆكار بۆ سه‌ركه‌وتنی چینێكی سه‌ربه‌خۆی جیاواز له حزبه‌كان، ئه‌مه‌ش وێنه‌یه‌كی جوانه به‌ڵام كه‌سانێك هه‌ن بۆ خۆیان و حیزبه‌كانیان به‌ترسناكی ده‌زانن، به‌ڵام وێنه‌یه‌كی جوانی له‌سه‌ر پرۆسه‌ی دیموكراسی دروستكرد به‌راورد به‌و وێنه كۆنه‌ی له‌ڕابردودا هه‌بو".\nكێشه‌ی گه‌وره ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك لایه‌ن كه سه‌ركه‌وتنیان به‌ده‌ست نه‌هێناو له پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا له‌هه‌وڵی كڕین و دزینی ده‌نگی كاندیده سه‌ربه‌خۆكاندان\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕو، كێشه‌ی گه‌وره ئه‌وه‌یه كه هه‌ندێك لایه‌ن كه سه‌ركه‌وتنیان به‌ده‌ست نه‌هێناو له پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا له‌هه‌وڵی كڕین و دزینی ده‌نگی كاندیده سه‌ربه‌خۆكاندان و ئه‌مه‌ش به‌ته‌واوی ره‌تكراوه‌یه، پێویسته كاندیده سه‌ربه‌خۆكانیش شكۆی خۆیان و ده‌نگده‌ره‌كانیان بپارێزن و له‌به‌رامبه‌ر بڕێك پاره‌دا، خۆیان نه‌فرۆشن به‌حزبه‌كان.\nكێشه‌یه‌كی دیكه‌ی گه‌وره ئه‌وه‌یه، هه‌ندێك لایه‌نی له ئه‌نجامدانی تاوانی كوشتن دودڵ نین\nموقته‌دا سه‌در باسی له‌وه‌شكرد، "كێشه‌یه‌كی دیكه‌ی گه‌وره ئه‌وه‌یه، هه‌ندێك لایه‌نی له ئه‌نجامدانی تاوانی كوشتن دودڵ نین، به‌تایبه‌تی له‌و كاته‌وه‌ی ئه‌م هه‌ڵبژاردنه ئه‌نجامدراوه و ئه‌گه‌ری كه‌وتنیان رونه و سه‌رنه‌كه‌وتون، بۆیه جه‌ختده‌كه‌مه‌وه كه بۆ ڕێگریكردن له هێرش و ترس و تۆقاندن، ئاماده‌م هه‌ر خزمه‌تێك پێشكه‌ش به په‌رله‌مانتاره سه‌ربه‌خۆكان بكه‌م".\nئێمه وه‌ك حكومه‌تێكی زۆرینه، هه‌ماهه‌نگیمان له‌ئاستێكی باڵادا ده‌بێـ به‌رامبه‌ر به هه‌ر لایه‌نێكی ئۆپۆزسیۆن\nرێبه‌ری ره‌وتی سه‌در سه‌باره‌ت به پێكهێنانی حكومه‌تیش رایگه‌یاند، ئێمه به‌شداری له‌حكومه‌تێكی ته‌وافوقیدا ناكه‌ین و له‌هه‌وڵی ته‌واودا ده‌بین بۆ پێكهێنانی حكومه‌تێكی زۆرینه، هه‌روه‌ها بونی سه‌ربه‌خۆیی كاندیده‌كان له په‌رله‌مانی عێراقدا كه زۆرینه‌یان ده‌یانه‌وێت ببنه ئۆپۆزسیۆن گرنگه، ئێمه‌ش وه‌ك حكومه‌تێكی زۆرینه، هه‌ماهه‌نگیمان له‌ئاستێكی باڵادا ده‌بێـ به‌رامبه‌ر به هه‌ر لایه‌نێكی ئۆپۆزسیۆن".\nئه‌وه‌شی رونكرده‌وه، "ئۆپۆزسیۆن ده‌بێت ده‌نگێكی ڕون و ئاشكرایان هه‌بێت بۆئه‌وه‌ی وڵات دروستبكرێت نه‌ك ته‌نیا ناكۆكی و سازش به‌ڵكو بۆ بنیاتنان و دروستكردنه‌وه‌ی سه‌روه‌ری و سه‌ربه‌خۆیی عێراق بكه‌ن، به‌هیچ شێوه‌یه‌كیش له پشت سنوره‌كانه‌وه فه‌رمان وه‌رنه‌گرن".


سه‌رۆكی پـێشووی لیبریا ئاماده‌ی یه‌كه‌م دانیشـتنی دادگایـیكردنه‌كه‌ی نه‌بوو\nی مانگی شه‌ش ٠٤, ٢٠٠٧\nسه‌رۆكی پـێشـووی لیبریا چارڵس تایله‌ر له‌گه‌ڵ ده‌سـتپـێـكردنی دادگایـیـكردنه‌كه‌ی به تاوانی جه‌نگ له لاهای مانی گرت و ئاماده‌ی دانیشـتنه‌كه‌ی دادگا نه‌بوو، وه گوتی ئه‌و باوه‌ڕ ناكات پـرۆسه‌كه ڕه‌وایانه به‌ڕێوه‌بچێت.\nڕۆژی دووشه‌ممه له ڕاگه‌یاندنێـكدا كه له‌لایه‌ن پارێزه‌ره‌كه‌یه‌وه (كه‌ریم خان) خوێندرایه‌وه، تایله‌ر ئه‌و دادگا تایبه‌ته‌ی ڕه‌تكرده‌وه كه به پاڵـپـشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ سیرالیۆن دامه‌زراوه، وه به شـانۆگه‌ریـیه‌كی ناوزه‌ند كردووه. گوتوشێتی ئه‌و له‌و باوه‌ڕه‌دا نیـیه كه ئه‌و دادگایه دادپه‌روه‌ری به‌ر قه‌رار بكات.\nتایله‌ر دادگاكه‌شی تاوانبار كردووه به‌وه‌ی ڕێی پـێ نه‌داوه تیمی پارێزه‌رانی پـێویستی خۆی هه‌بێت، وه گوتوشێـتی ئه‌و ئاماده‌ی دانیشـتنه‌كانی دادگا نابێت.\nدواتر پارێزه‌ری تایله‌ر له هۆڵی دادگاكه چووه ده‌رێ و گوتی تایله‌ر ده‌یه‌وێت خۆی نوێنه‌رایه‌تی خۆی له مه‌سه‌له‌كه بكات. سه‌رۆكی دادگاش جولیا سێبیوتند بڕیاری دا دادگایـیكردنه‌كه به‌رده‌وام بێت، وه پاشـان داواكاری گشتی به‌یانـنامه‌ی ده‌سـتپـێـكردنی دادگاكه‌ی خوێنده‌وه.\nشـایانی ئاماژه پـێـكردنه چارڵس تایله‌ر 11 تاوانی جه‌نگی ئاڕاسته كراوه كه وه‌ك ده‌گوترێت له میانه‌ی شه‌ڕی ناوخۆی سـیرالیۆندا له نێوان سـاڵانی 1991 تا 2002 ئه‌نجامی داوه. به‌ڵام خۆی نكۆڵی لێ ده‌كات.


دیمانه یه ك له گه ڵ عه تا زه رده شتی به‌رپرسی جڤاتی زه‌رده‌شتیانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان | Kurdish American for Democracy and Human Rights (KADHR)\n← پەیامی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە بۆنەی نوێبوونەوەی ساڵ و نەورۆزی ٢٧١٩ی کوردەواری\nڕەوشی نالەباری پەنابەران لە وڵاتی تورکیا →\nدیمانه یه ك له گه ڵ عه تا زه رده شتی به‌رپرسی جڤاتی زه‌رده‌شتیانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان\nئاماده كردنی دیمانه : ئه‌مین خه‌واله – رۆژنامه‌وان و هه‌واڵنێر\n٣٠ ی مانگى ٤ ی ساڵی ٢٠١٩ ی زایینى\nعه‌تا زه‌رده‌شتی : بنەماکانی ئایینی زەردەشتی له سه‌ر سێ بناغەی سه‌ره‌كی : بیرۆكه‌ی چاک، وتەی چاک و کرداری چاک پێك هاتووه، لە بەڕێوه‌بردنی ئەم سێ بناغه‌یە زەردەشتیه‌کان یەکتاپەره‌ستن و یەکتاپەره‌ستی بنەمای سەرەکی ئەم ئایینەیە.\nعه‌تا ره‌حیمزاده ناسراو به عه‌تا زه‌رده‌شتی له ساڵی ١٩٧٥ زایینی له شاری سه‌قزی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له بنه‌ماڵه‌یه‌كی نیشتمانپه‌روه‌ر و كوردپه‌روه‌ر له دایك بووه له سه‌ره‌تای ساڵی ١٩٩٨ زایینی رۆژهه‌ڵاتی كوردستانی به جێهێشتووه و بۆ پێشمه‌رگایه‌تی و خزمه‌ت به نه‌ته‌وه‌كه‌ی رووی كردۆته باشووری كوردستان و ماوه‌ی ٢١ ساڵ پیشمه‌رگه و ئەندامی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران بووه و وه‌كوو ئه‌ركێكی نیشتمانی خزمه‌تی به نه‌ته‌وه‌كه‌ی كردووه. دوای دامه‌زرانی ناوه‌ندی زه‌رده‌شتیانی كوردستان له شاری سلێمانی بە رێبه‌رایه‌تی كه‌سانێك وه‌كوو پیر لۆقمان و عەتا رحیمزادە په‌یوه‌ست ئه‌بێت به ڕیزی زه‌رده‌شتیانی كوردستان و دێته سه‌ر ئایینی باب و باپیرانی و دواتر له ساڵی ٢٠١٥ زایینی ناوه‌ندی جڤاتی زه‌رده‌شتیانی رۆژهه‌ڵات پێك ئه‌هێنێت و به هۆی جیاوازی بیركردنه‌وه‌ی له گه‌ڵ ناوه‌ندی زه‌ردشتیانی كوردستان ئه‌و رێكخراوه به فه‌رمیی دائه‌مه‌زرێنێت و چالاكیه‌كانی وه‌كوو به‌رپرسی جڤاتی زه‌رده‌شتیانی رۆژهه‌ڵات ده‌س پێده‌كات و به‌رده‌وام ئه‌بێت.\nپرسیاری ١- وه‌كوو ده‌ست پێك كاك عه‌تا تكایه بفه‌رمووی هۆی پێك هێنانی ناوه‌ندی زه‌رده‌شتیانی كوردستان له كوێوه سه‌رچاوه‌ی گرت و به ڕای جه‌نابتان چه بۆشاییه‌ك بوو به هۆی گه‌شه‌كردنی ناوه‌ندی زه‌رده‌شتیانی كوردستان ؟\nوه‌ڵام : لەسالی ٢٠١٣ دا کەسێک بە ناوی کاک لۆقمان په‌یوه‌ندی پێوە گرتم کە گوایە بابەتەکانی من ده‌بینێت و ده‌یانخوێنێتەوە و زۆری پێخۆشە کە پێکەوە کار بکه‌ین ئەوە بوو دوای چه‌ند جار په‌یوه‌ندی گرتن و تاوتوێکردنی ئایینی زەردەشتی باسیان له‌وه كرد كه کوردستان لە جه‌وێكی خنكێنه‌ری تەواو بەسەر ده‌بات چی بکه‌ین دروست کردنی ناونده‌ندێكی زەردەشتیان لە کوردستان خەتەرێکی گه‌ورە بوو بۆ ئێمە چونكه نەمانده‌زانی کە ئایا خەڵک پێشوازیمان لێ ده‌کات یان نا؟ دوای ١٤٠٠ ساڵ وروژاندنی ئاوه‌ها بابەتێک بوێری ده‌ویست به‌ڵام لە هەمان کاتدا پێویست بوو کە ئەم ناوندە درووست بێت، بە لەبەر چاوگرتنی ئاینێکی هێنراوە کە بە تەواوی ده‌ستی بەسەر کولتورو فه‌رهه‌نگ و مێژووی ئەم گەلە دا گرتبوو و لە رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست بە تەواوی سەرلێشێواوی سیاسی و جۆغرافیایی وکولتوری لە مابه‌ینی هەموو میللەتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوین بەتایبەتی کوردستان داناوە بۆیە بە پێویستمان زانی ئێمە وه‌کوو نه‌ته‌وه‌ی کورد راپەڕینێکی ئایینی و کولتووریمان هەبێت بۆ ئەوه‌ی چی دیكه لاوانمان لە مێژوو و کولتور و ئایینی خۆیان دوور نەکەونەوە و فه‌رهه‌نگ سازیه‌کی کوردی لە کوردستان پێک بهێنین ئەوە بوو بە تەواوی مه‌ترسیكانیەوە کە بە تایبەت ده‌مانزانی حیزبە ئیسلامیه‌کان دژمان ڕاده‌وستن ده‌ستمان بەم کارە کرد و بە به‌شداری زۆربەی نوسەران و کورد په‌روەران لە هەر چوار پارچەی کوردستان یەکەم کۆنفرانسمان لە شاری سلیمانی گرت و دوابەدوای ئەو کۆنفرانسە ناوه‌ندی زەردەشتیانمان پێک هێنا. وه‌ک به‌شداری هەر چوارپارچەی کوردستان ئێمەش وه‌ک رۆژهەلاتی کوردستان ئەنجومەنی زەردەشتیانی رۆژهەلاتمان پێک هێنا لەژێر ناوی ناوه‌ندی زەردەشتیانی کوردستان لە ئاستی کارکردن دا و پیوه‌ندی ناوه‌ندی زەردەشتیان لە گەل ده‌وروبەری و وڵاتان بوو بە هۆی ئەوی کە ئێمە نەتوانین هه‌ندێك پیوه‌ندی قەبووڵ بکه‌ین بۆ نموونە پیوه‌ندی لەگەڵ ئێران و پیوه‌ندی لە گەڵ هه‌ندێك لایه‌ن کە دژی جووڵانەوه‌ی کورد کاریان کردووە هەوڵێكی زۆرمان دا کە ئەو جۆرە پێوه‌ندیانە بێ كه‌ڵكن و هیچ سوودێکی بۆ کورد نیە به‌لام بە داخەوە گوێ بیستمان نەبوون. ٢ مانگ لە دروست بوونی ناوه‌ندی زەردەشتیان تێدەپەڕی کە چه‌ند کەسێک کە خەڵکی سلێمانی بوون بە ڕه‌سمی ڕایانگه‌یاند له ناوندەكه‌مان جیا بوونەوە هۆکاره‌كه‌یان بۆ ئەوە گێڕایەوە کە شەفافیت لە کارکانی ناوه‌ند نیە وبڕیارەکان یەک لایه‌نه‌یه و لە ڕاستی دا ناڕوونی و هەرکەس بۆخۆی و تێکەڵاوی بە حیزب و بە حیزبیکردنی ناوه‌ندی زەردەشتیان مه‌شروعیه‌تی لای ئێمەی رۆژهەلاتی نەما و بڕیارمان دا وه‌ک رۆژهەلاتییه‌ك سەربەخۆ کاربکه‌ین و ئێستا وه‌ک ئەنجۆمەنی زەردەشتیانی کوردستانی ئێران کار ده‌که‌ین و بە بڕوای من بەم جۆرە سەرکەوتنمان زیاترە.\nپرسیاری ٢ – بنه‌ماكانی ئایینی زه‌رده‌شت له سه‌ر چیه و جیاوازی ئایینی میترائیزم له گه‌ڵ زه‌رده‌شت له چی دا ئه‌بینن؟\nوه‌ڵام : بنەماکانی ئایینی زەردەشتی له سه‌ر سێ بناغەی سه‌ره‌كی : بیرۆكه‌ی چاک، وتەی چاک و کرداری چاک پێك هاتووه، لە بەڕێوه‌بردنی ئەم سێ بناغه‌یە زەردەشتیه‌کان یەکتا پەرستن و یەکتاپەرستی بنەمای سەرەکی ئەم ئایینەیە. ئایینی میترایی و ئایینی خۆری دوو ئایینی بەهێز بوون لەم ناوچەیە واتە کوردستان کاریان کردوە. زەردەشت هات و کەڵکی لەم دوو ئایینە وەرگرت و لە سەرچاوە باشەکانیان ئایینی مەزدایی و یەکتاپه‌رستی پێک هێنا، خۆریه‌کان یان خۆر په‌رستەکان خۆریان بە سەرچاوه‌ی بووژانەوی ژیان ده‌زانی بۆ نموونە کاتێک خۆر گه‌رمای خۆی ده‌نوێنێ هەموو گژو گیا لە خەوی زستانی هەڵده‌ستن و سرۆشت جوان ده‌کەن لە هەمان کات دا میتراییه‌کان میترایان بە نوێنەری خۆر دەزانی . زەردەشت هات ئاگری کرد بە نوێنەری ئاهورامەزدا، زەردەشت هات بە جێگەی خۆر پرستی ئاهوورامه‌زدای بە خەڵک ناساند کە ئاهوورامەزدا خۆی خوڵقێنەری خۆرە ومیترایشە. میتراییەکان میترایان بە نوێنەری مەخلوق و خۆر دزانی. زەردەشت ئەو ئەفسانە و خۆرافاتانه‌ی کە لەو دوو ئایینەدا بوو لای برد و یەکتاپه‌ره‌ستی جێگر کرد. کە ئاهوورامەزدا خوڵقێنەری هەموو بوونەوەرەکان و سروشتە، ئایینی زەردەشتی تەواوکەری تەواوی ئایینە کوردیه‌کانە. لە فەلسەفەی ئایینی زەردەشتی ده‌بینین کە عەقڵ گەرایی و جەهان بینی و ڕاست بێژی قسەی یەکەم ده‌کات بۆیە ئەم ئایینە دوای ٣٧٥٧ ساڵ ئێستاكه‌یش ده‌توانین کەڵکی لێ وەربگرین بۆ کۆمەڵگا سازی و بەرەو پێش بردنی زانست و عیلم.\nپرسیاری ٣ – وه‌كوو هه‌موو ئاگادارین زه‌رده‌شت له ناوچه‌ی كوردنشینی میزۆپۆتامیا له دایك بووه و زمانی نووسینی ئه‌وێستاش هه‌ر زمانی كوردیه به‌ڵام فارسه‌كان و پان ئێرانیسته‌كان ئه‌ڵێن زمانی نووسینی ئه‌وێستا زمانی په‌هله‌ویه جه‌نابتان چۆن هه‌ڵسانگاندنی جیاوازیه‌كان ئه‌كه‌ن و ڕاتان له سه‌ر بیر و بڕواكانی پان ئیرانیسته‌كان به ڕیبه‌رایه‌تی كوڕی شای پێشووی ئێران چۆن ده‌رئه‌بڕن ؟\nوه‌ڵام : بەڵێ زۆر ڕاستە زەردەشت لە ناوچەی کوردستان لە ته‌ختی سوله‌یمان له نێوان شاره‌كانی تیکاب و ورمێ لەدایک بووە هیچ کەس ناتوانێت حاشا لە کورد بوونی زەردەشت بکات چون تەواوی به‌ڵگەنامه‌کان بە ئەوێستایشەوە دەرخەری ئەو ڕاستییه‌ن کە زەردەشت کوردە. لەو سەردەمانه‌دا بابەتێک بەناوی نەتەوە وجوودی نەبووە، نەتەوە سازی یان دروست کردنی سنوور زادەی سەدەی نۆزده‌هه‌مه لە دایک بوونی دیموکراسی، کۆمۆنیستی، ناسیونالیستی، لێرەدا دەمەوێت ئاماژە بەوە بکەم کە زمانی پاڵەیی کە فارسەکان پێی دەڵین پەهلەوی هیچ په‌یوه‌ندیه‌کی بە فارسەوە نیە و لە بنەڕەتەوە کوردیە ئەوە وشەی پاڵەییه کە کردوویانه بە پەهڵەوی بۆ مەرامی سیاسی خۆیان لە هەمان کات دا عەرەبەکانیش بە پالەیی ده‌ڵێن فەیلی، ئاترۆپاتێن یانی ئاگر و پایتخت کە ئێستا تورکەکان پێی دەڵێن ئازەربایجان لێرەدا بۆمان دەردەکەویت کە دراوسێکانی دەوروبەرمان بە هۆی نەبوونی میژوویان هاتوون لە بابەتەکانی کورد کەڵکیان وەرگرتووە. ئێستا بۆ ئەوه‌ی جوان وردبینەوە کە ئێمەی کورد خاوه‌نی ئەو مێژووه‌ین من چه‌ند وشه‌یه‌ک دەخەمە بەر باس بۆ ئەوه‌ی بزانن هیچ په‌یوه‌ندیه‌کی بە فارسەوە نیە : ئاگر، ئاور، ئایر، ئاتر. ئەم وشانە هەموویان یەک بنه‌ماڵه‌ن به‌ڵام بە زاراوە جیاوازه‌كانی کوردی. گاتاکان، وتەکان، گوتەکان. ئەمانه‌یش وشەی کوردین بە زاراوە جیاوازه‌کان. لێرەدا شتێک بەناوی گفتەکان نابینین تا بڵێین په‌یوه‌ندی بە فارسەوە هەیە بۆیە کتێبی گاتاکانی زەردەشت سه‌ڵمێنەری ئەوەیە کە کوردیە و زەردەشتیش کوردە. بە درێژایی مێژوو فارسەکان کەڵکیان لە مێژووی کورد وەرگرتووە بۆ دەسەڵاتی خۆیان و تەواوی ئەو بابەتانه‌ی وه‌ک مێژوو ناوی دەبەن کە گوایە ئەوان خاوه‌نین دوورە لە ڕاستی، ئێمەی کورد قەوم نین میللەتین، نه‌ته‌وه‌ین بۆیە مافی خۆمانە داوای مافی ڕەوای خۆمان بکه‌ین و نەمانهه‌وێت لە ژێر دەسه‌ڵاتی هیچ نەتەوه‌یه‌کی دیكه دا ببین، بۆیە فارسەکان ده‌بێت ئەوە بزانن ئه‌گەر زمانی کوردیان لێ وه‌ربگیرێته‌وه لاڵ دەبن، کوڕی شای ڕابردووی ئێران یان هەر کەسێکی دیكه ناتوانێت دژی مافی ئێمە بوه‌ستێتەوە یان بیەوێت سەرۆکایەتی ئێمه بکات، ئێستا ئەوان هاتوون بە ناوی زەردەشتیه‌ت بانگه‌واز بۆ خۆیان دەکەن، ئێمە دژی هیچ کەس نین به‌ڵام له هه‌مان كات دا دژی ئەو کەسە یان ئه‌و کەسانه‌ین ده‌یانەوێت بە ناوی زەردەشتیەتەوە ده‌سه‌ڵات بگرنە ده‌ست خۆیان چۆنكه ئێمە باوه‌ڕمان بەوه‌یه کە ئایین ده‌بێت لە سیاسەت جیاواز بێت.\nپرسیاری ٤ – له ماوه‌ی ئه‌م چه‌ند ساڵه چالاكیه‌تان له ناوه‌ندی زه‌رده‌شتیانی كوردستان هاتنه‌وه سه‌ر ئایینی كۆنی زه‌رده‌شتی چۆن مه‌زه‌نده ئه‌كه‌ن و به ڕای ئێوه چه‌نێك توانیوتانه له دڵی خه‌ڵكی كوردستان جێگای خۆتان بكه‌نه‌وه ؟\nوه‌ڵام : من وه‌ک خۆم کاتێک هاتمە ناو ئەم پرۆژەوە باوه‌ڕم بەوە بوو کە میللەتێک هه‌تا نەبێتە خاوه‌نی ئایین و کولتووری خۆی هیچ کات نە بە مافەکانی ده‌گات نەك ده‌بێتە دەولەت، بۆیە هەمیشە هەوڵم داوە وه‌ک تاکی خۆم ناسیۆنالیستێک بم. ته‌نها کار لە سەر کولتوور و ئایین وبابەتە کوردیەکان بکەم بۆیە ئەم رێگام هەڵبژارد، لە سەرەتادا زۆر لە ژێر گوشار بووین لە لایه‌ن حیزبە ئیسلامییەکان، مەلاکان لە مزگەوت فتوای جۆراوجۆریان دەردەکرد تەنانەت لە لایه‌ن توندڕەوانی سەلەفی هەڕەشەی کوشتنمان لێدەکرا به‌ڵام بەسەر ئەو هەموو گۆشارو و سه‌ختیانه‌دا کۆڵمان نەدا بەردەوام بووین، داهاتێكی زۆر باشی بووە به ڕاستی کوردستان بۆشاییه‌کی گەوره‌ی تێدا بوو ئەویش ئایینی زەردەشتی بوو کە ئێمە دوای ١٤٠٠ ساڵ خنكاندنی زیندوومان کردەوە ئێمە وه‌ک زەردەشتیانی رۆژهەڵات کاره‌کانمان کرد بە شێوازی ته‌شکیلاتی و توانیمان لە لوڕێستان، لەکستان، کرماشان، ئیلام و سنە وپیرانشار و زۆربەی شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان نوینەرایه‌تی درووست بکه‌ین کە ئێستا لە هه‌موو رۆژهەڵات ٢٤ نوێنەرایه‌تیمان هەیە خەڵکێکی زۆر بەدەم بانگەوازەکانمانەوە هاتوون بە تایبەتی لاوان، بۆیە ده‌توانم بڵێم ئێمە لە تەواوی پارچەکانی دیكه سەرکەوتووترین و جه‌ماوه‌ری زیاتر هاتوونەتە ناو ریزه‌كانمانەوە و رۆژ له‌دوای رۆژ جه‌ماوه‌رێكی زیاتر په‌یوه‌ندیمان پێوە ده‌گرن و خۆمان چالاكیه‌كانمان بەسەرکەوتوو ده‌زانین. به‌ڵگه‌م بۆ سه‌ڵماندنی وته‌کانم ئەوەیە كه زەردەشتیانی باشوری کوردستان لە کوردستانێکی ئازاد کاردەکەن و بۆدجە و داهاتی تایبەت به خۆیان هەیە به‌ڵام ئێمە هیچ بۆدجه‌یه‌كمان نیە و هیچ حکوومەتێک پاڵپشتیمان ناکات هێشتا بەو ئیمکاناتەی زەردەشتیانی باشوور هەیانە بەقەده‌ر ئێمە سەرکەوتوو نین، ئەوە سه‌ڵمێنەری ئەویە کە خەڵکی رۆژهەڵات زیندوون و بیریان كراوه‌تره بۆیە من شانازی بە تەواوی رۆژهەڵاتەوە دەکەم کە هەردەم پشتیوانی پاڵپشتی زانست و پێشکەوتن دەکەن، ئەنجومەنەکەمان ئاوارەیە به‌ڵام بە هۆی سەردەمیانە بیرکردنەوه‌ی خەڵکی رۆژهەڵات سەرکەوتووە و من وه‌ك خۆم داهاتوویه‌کی گه‌ش ده‌بینم بۆ رۆژهەڵات.\nپرسیاری ٥ – له كۆتایی دا بفه‌رموون بۆچی له ناوه‌ندی زه‌رده‌شتیانی كوردستان جیابوونه‌وه و هۆكاره‌كانی چی بوون ؟ وهه‌روه‌ها ئاگادار بووین كه له‌م دواییانه دا ناوی ناوه‌نده‌كه‌تان گۆڕی بۆ ناوه‌ندی زه‌رده‌شتیانی كوردستانی ئێران بۆچوونتان له سه‌ر ئه‌و گوڕینی نێوه‌ڕۆكه چیه و هۆكاری له چی دا ئه‌بینن ؟\nوه‌ڵام : هەروەها کە لە یەکەم پرسیار باسی هه‌ندێك بابەتی سەرەتایی وه‌ك دروست بوونی ناوه‌ندی زەردەشتیانی کوردستانم کرد لە گەل دامەرزاندنی ناوه‌ندی زەردەشتیان بڕیار وا بوو کە هەر چوارپارچەی کوردستان نوێنه‌ری خۆیان هەبێت لە ناوندی زەردەشتیان. ١- هەر پارچه‌یه‌کی کوردستان نوێنەری خۆی کارەکانی ئەو به‌شە بکات. ٢- ناوه‌ندی زەردەشتیانی کوردستان نابێت تێکەڵ بە حیزبایەتی بکرێت. ٣- په‌یوه‌ندیه‌کان دبێت ئاشكرایی تێدا بێت. ٤- په‌یوه‌ندیه‌کانی دەرەوە و ناوخۆ ده‌بێت ئەنجۆمەنی باڵا کە پێکهاتەی هەر چوار پارچەی کوردستانە بڕیاری لەسەر بدات ئەم خاڵانە و زۆر خاڵی دیكه‌ش کەوتنە بەر باس و قەبووڵ کران دوای ماوه‌یەک کار کردن لە نیوان باشووریه‌کان ناکۆکی دروست بوو وچه‌ند کەسێکیان لێ جیابوەوە و چوونە ڕیزی ڕێكخراوێکی نوێ بە ناوی یه‌سنا به‌ڵام چونكه حیزبایەتیان تێکەڵ کردبوو هەموو رۆژێک ناکۆکی دەکەوتە نێوانیان، هەر چه‌ند ئێمە وه‌ک رۆژهەڵاتیه‌كان چه‌ندجارێک که‌وتینە نێوانیانه‌وە و قسەمان لە گەڵ کردن کە بڕیاری سه‌ره‌كی ئێمە ئەوە بوو كه ناوه‌ند تێکەڵاو بە حیزبایەتی نەکرێت به‌ڵام بەداخەوە ئه‌وان گویێان نەدا و دوای ماوه‌ی ساڵێک ناوه‌نده‌كه‌یان پێک هاتبوو لە سێ حیزبی گۆڕان، یەکیه‌تی و پەکەکە. لە ڕاستی دا لەوە خراپتر ئەوە بوو روژهەڵاتیه‌کان کە ده‌هاتن بۆ باشووری كوردستان و سەردانی ناوه‌ندیان دەکرد دوای گه‌ڕانه‌وه‌یان ئاگادار ده‌كراینه‌وە لەگەڵ رۆیشتنەوەیان بۆ رۆژهەلات ناوه‌ندی ئه‌منییه‌تی ئیتلاعات بانگی دەکردن بۆیە ئەنجومەنی زەردەشتیانی رۆژهەلات بریاری دا کە چی دیكه لە ژێر ناوی ناوه‌ندی زەردەشتیانی کوردستان چالاكی نەکات و سەربەخۆیی خۆی ڕاگه‌یاند، لە ڕاستی دا ئێمە ئەو ناوه‌ندە بە ناوه‌ندی چوارپارچه‌ی کوردستان نازانین و ڕه‌وایی نیە لای ئیمە بگرە لە رێگەی زەردەشتیت لایان داوە بۆ بەرژەوەندی تاکه‌كه‌سی یان حیزبێک کار دەکەن. گۆڕانكاری ناوی ئەنجۆمەنی زەردەشتیانی رۆژهەڵات بۆ ئەنجۆمەنی زەردەشتیانی کوردستانی ئێران، ئەوە بوو کە لە ئێستادا ئێمە وه‌ک زەردەشتیانی رۆژهەڵات پێویستمان بە کاری دیپلۆماسی و خۆ نزیک کردنەوە لە زەردەشتیانی جیهانە بۆیە ئەگەر زەردەشتیانی رۆژهەلات خۆمان بناسێنین نامانناسن چۆنكه دولەتێکی کوردستان له ئێستادا بوونی نیە هه‌تا بزانن رۆژهەڵاتەکه‌ی کوێیە، بۆیە بۆ کاروباری رێكخراوه‌یی ئەو ناوەمان هەڵبژارد بە تێکڕای ده‌نگی ئەنجۆمەنه‌كه‌مان و پێمان وایە بەو ناوه‌وە سەرکەووتووتر ده‌بین، کاتێک ده‌بینین لە باشور هیچ حسابێک بۆ رۆژهەڵات ناکرێت تەنانەت لە بوودجەی دیاریکراویش لە لایه‌ن حکوومەتەوە ده‌بینین سێ حیزب داگیری کردووە کاتێک ده‌بینین کاره‌کانی دەرەوی وڵاتیان بۆ باشوری کوردستانە لێرەدا ناوی ئەنجۆمەنی زەردەشتیان به ته‌نیا خزمەت به چه‌ند کەسێك لە باشوور ده‌کات بۆیە ناوی ئه‌نجۆمه‌نەکەمان گۆڕی کە ئەوان ئیتر نەتوانن بەناوی ئێمەوە کاربکەن.\nده قى ئه م نوستراوه ده توانن به فۆرمه تى پى دى اف له لینكى خۆاره وه دابه زێنن:\nAn Interview with Aatta Rahimzadeh_Zoroastrianism revival in Kurdistan\nPosted on April 30, 2019, in Kurdish and tagged زه‌رده‌شتیانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، Zoroastrian Association of Kurdistan, عه‌تا ره‌حیمزاده،. Bookmark the permalink.\tLeave a comment.


بەخێربێیت بۆ پەڕەی پرسیارە باوەکانی کانۆ بێت ، لێرەدا ئەو پرسیارە دیارانە دەبینیت کە موشتەریەکان دەیکەن ئەگەر پرسیارەکەت لەم لیستەدا نەدۆزیەوە بەشی سەپۆرتی موشتەریەکان بە خۆشحاڵیەوە یارمەتیتان دەدات ، ڕەنگە دواتر پرسیارەکەت لەم پەیجەدا ببینیتەوە\nچۆن هەژمارێک دروست بکەم لە کانۆبێت ؟\nبۆ خۆتۆماکردن لە کانۆبێت کلیک لەسەر " خۆتۆماکردن" بکە لە بەشی سەرەوەی وێبسایت خۆتۆمارکردن تەنها یەکجار پێویستە و چەند خولەکیکی پێدەچێت\nئایا دەتوانم زیاد لە یەک هەژماری کانۆبێتم هەبێت ؟\nدەتوانی تەنها یەک هەژماری کانۆبێت هەبێت ، هەبوونی زیاد لە یەک هەژمار لەم پێگەیە قەدەغەیە\nچۆن گرەوەکانی پێشووم ببینم ؟\nبۆ بینینی گرەوەکانت ، تکایە بچۆرە بەشێ "باڵانس" دواتر "مێژووی بێت" ماوەی گرەوەکە و جۆرەکەی هەڵبژێرە و کلیک لەسەر "نیشاندان" بکە\nناوی بەکارهێنەر یاخود وشەی نهێنیم بیر چووەتەوە ، چی بکەم ؟\nبۆ گۆڕینی وشەی نهێنیت کلیک لەسەر " وشەی نهێنیم لەبیر کردووە " بکە لە بەشی سەرەوە لای ڕاستی پێگەکە وە پەیڕەوی ڕێنیماییەکان بکە ، گەر ناوی بەکارهێنەرت لەبیرکردووە تکایە پەیوەندی بکە بە بەشی سەپۆرتی [email protected]موشتەریەکانەوە ، بە ناردنی ئیمەیڵێک بۆ :\nوە ناوی بەکارهێنەرەکەت پێ دەدرێتەوە کە دڵنیا بوینەوە لە ناسنامەی تۆ\nچۆن گرەوێک دابنێم ؟\nکە ئەو ڕووداوەت هەڵبژارد کە دەتەوێت گرەوی لەسەر بکەیت ، کلیک لەسەر دەرەنجامی ئەو یاریە بکە کە دەتەوێت وە ئەو گرەوەی کە تۆ هەڵتبژاردووە لە خانەی گرەوەکاندا دەردەکەوێت لە بەشی سەرەوی شاشەکە ، کە ئەو بەشە کرایەوە ئەو بري پارەیە بنوسە کە دەتەوێ گرەوی لەسەر بکەیت وە بەشی گرەوەکە بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیکی ڕێژەی بردنەوەکەت دیاری دەکات ، کلیک لەسەر " دانانی گرەو" بکە بۆ ئەنجامدانی گرەوەکە ، و ئەو بڕە لە باڵانسی هەژمارەکەت کەم دەکرێتەوە\nچۆن ببینم کە ئایا گرەوەکەم قبوڵ کراوە یان نا ؟\nکە گرەوەکەت دووپات کردەوە بە کلیک کردن لەسەر "دانانی گرەو" لە خانەی تایبەت دا ، دڵنیای قبوڵکردنت پێ دەگات ، گەر گرەوەکە بەشێوەیەکی سەرکەوتوو دانرابێت ، هەر گرەوێک کە دایدەنێیت لە هەژمارەکەت دەردەکەوێت لە خواربەشی " مێژووی گرەو" تکایە بزانە کە گرەوێک دانرا ، ناکرێت هەڵبوەشێنرێتەوە\nگرەوێکم بە ڕووداو (بەبێ ئاگایی) دانا ، چی بکەم ؟\nبەداخەوە کە کلیکت لەسەر دوگمەی ، "دانانی گرەو" کرد چیتر هەڵناوەشێنرێتەوە ، پێش دانانی گرەوەکەت پێیدا بچۆرەوە\nچ جۆرە گرەوێک دەتوانم دابنێم لە کانۆ بێت ؟\nکانۆ بێت چەندین جۆر وەرزش و خول و یاری و گرەوی فەراهەم کردووە - هەردووکیان پێش یاریەکە و بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆن ، بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی جۆری گرەوەکان سەردانی بەشی " جۆری گرەوەکان" بکە\nبەرزترین و نزم ترین گرەو چەندە کە بتوانم دایبنێم ؟\nنزمترین ئاستی گرەو ٠.٥ یۆرۆیە و بەرزترینیش ٢٠٠٠ یۆرۆیە بۆ گرەوە تاکەکان و بۆ گرەوە بەکۆمەڵەکان ١٠٠٠ یۆرۆیە ، ڕێژەی بردنەوە لەهەر گرەوێک نابێت لە ١٠٠٠٠ یۆرۆ تێپەڕ بکات\nبە چ دراوێک دەتوانم گرەو بکەم ؟\nدەتوانی بە یەکێک لەم دراوانە هەژماری کانۆبێت دابنێییت :\nچۆن پارە بکەمە ناو هەژماری کانۆبێتەکەمەوە ؟\nکلیک لەسەر پڕکردنەوە بکە و دواتر "هەژماری من " وە ڕێنماییەکان جێبەجێ بکە ، دەتوانی پڕکردنەوە بە شێوەیەکی خێرا و ئاسان لەڕێگای گواستنەوەی پارە بەشێوەیەکی ئۆنلاین ئەنجام بدەیت یاخود لە ڕێگای گواستنەوەی بانکیەوە\nهەژمارەکەم پڕ بکەمەوە ؟ Skrill یان Neteller چۆن بە بەکارهێنانی\nهەڵبژێرە Skrill یان Neteller دەتوانی بە چونە ناو پەڕەی پڕکردنەوەمان بەم شێوازە هەژمارەکەت پڕبکەیتەوە ،\nو زانیاری پێویست پڕ بکەرەوە و دوگمەی پڕکردنەوە دابگرە\nچۆن بە کارتی بانک پارە بکەمە هەژمارەکەوە ؟\nدەتوانی بە ڤیزا یان ماستەر کارد هەژمارەکەت پڕ بکەیتەوە ، بۆ پڕکردنەوە بەم شێوازە ، بڕ و کۆدی پاراستن داخڵ بکە و کلیک لەسەر "پڕکردنەوە بکە " دوای تۆمارکردنی زانیاری کارتەکەت لە خانەی تایبەت و دووپات کردنەوە ، بڕەکە دەچێتە سەر هەژمارەکەت\nدەتوانم هەژماری هاوڕێکەم لە کانۆبێت پڕ بکەمەوە ؟\nنەخێر ، دەتوانیت تەنها هەژماری خۆت بە پارەی خۆت پڕ بکەیتەوە ، کارت / هەژمار / جزدانی تەنها لەکاتێکدا بەکاردێت بۆ پڕکردنەوە گەر زانیاریەکانی هەڵگرە هاوشێوەی زانیاریەکانی بەکارهێنەرەکەی کانۆبێت بێت .\nچۆن ڕاکێشان ئەنجام بدەم لە هەژماری کانۆبێتەکەم ؟\nدەتوانی ڕاکێشان ئەنجام بدەیت لە ڕێگای :\nSkrill یان Neteller ٠\nCredit Cards. -\nتێبینی : دەتوانی پارە بەهەمان شێواز ڕابکێشیت کە پڕکردنەوەت پێ ئەنجام داوە\nئەنجامدانی پرۆسەی ڕاکێشان چەندی پێ دەچێت ؟\nڕەنگە لە یەک ڕۆژەوە هەتا ٥ ڕۆژ بخایەنێت ، تکایە ئاگاداربە کە پێش ڕاکێشانی پارە دەبێت هەژمارەکەت بەتەواوی دووپات کرابێتەوە\nچ بەڵگەنامەیەک پێویستە بۆ دووپات کردنەوەی هەژمارەکەم ؟\nبۆ دووپات کردنەوەی ناسنامەکەت پێویستە وێنەیەکی ناسنامە یاخود پاسپۆرتەکەت بەردەست بخەی ، وێنەی پارەدانی پسوڵەیەکی خزمەت گوزاری کە ناوی تەواو و ناو نیشان یاخود بەڵگەنامەیەکی بانکی کە ناونیشان و وێنەی خۆت نیشان بدات ، یاخود وێنەیەکی شاشەی شێوازی پارەدانەکە\nئایا دەتوانم پارە لە هەژماری کانۆ بێتەکەمەوە بۆ هەژماری هاوڕێکەم بگوازمەوە ؟\nنەخێر ، ئەو کارە ناکرێت


پورە حەلیم، هەر بە دەستێکى بەردەوام بوو لە هەڵدانەوەى سەرى کوژراوەکان و دەرهێنانى ناسنامەى گیرفانى لاشە شێوێنراوەکان بە دەنگى نزم پێى دەگوتم: ئەتوش بخینەوە بزانە ناویان چیە و خەرکى کێندەرێنە؟\nمنیش بە حونجە(1) حونجێکەوە ده‌مخوێندەوە و ماندوو ده‌بووم و دەوستام، هەناسەیەکم هەڵدەمژت چ هەناسە پڕ لە بۆنى ژەهر، بۆنى کوشتنى جوانییه‌کان و ئۆکسانى ئەو ماتریاڵانەى رۆژانێک سەردەستەى کۆمەڵێک کردار و پەرچەکردارى رەوشتیی و مرۆیى جوان بوون...، ئەو دەیگوت زووبە، عەسکەر(2) بەرەو ئێرە دێن سەرمان دەچێتە قوڕێ...کیژێ زووبە...، من دەمخوێندەوە:\nسیروان حەمەدەمین کاکۆ، هیران\nنەوزاد عومەر سلێمان، هەولێر\nهێرش سەلیم ئیبراهیم، بالیسان\n(ئێ هى لاى دۆرى بالیسانێیە، وەیش کۆرە بم دەکاتە خزمێ بن عامێ بابێ منداران، وەیش داڕزێم، ئەو گەنجانە لۆ وەها قوڕ بەسەر بوون؟ داکى جەرگى هەلا هەلا دەبى ئەگەر ئەوها بیبینێ...دەگ داڕزێى سەدامى زاڵم، دەگ ئەو تەخت و تەراجەت هەتاسەر نەبى لەبۆت...وەیش(3))، شین و واوەیلایەکى لەژێر لێوانەوە و بە دزیی سەربازانەوە دانابوو، فرمێسکەکانیم دەبینى بە یەک دەست بە چارۆگە(4)سپییه‌کەى دەیسڕینەوە و دەیگوت: دەى با بڕۆین، تەمەشایەکى ئەوانى ئەولاش بکەین، بزانم کەسیان ناناسم؟ وەیش جەرگت داڕزێ سەدامى خین مژ، وەیش رۆرە داکتان کۆرە بى وەیش...\nلەپڕ کوڕێکى عەرەب دوو شولاقى لە کوژراوە پیرەکەى بەردەممان هەڵدا وەک ئەوەى بیەوێ لە خەوێکى قووڵ وەئاگاى بهێنێ، پاشان تفێکى لێکرد: (تفو علیک وعلى بوک، واللە تستاهل، واللە هالاکراد، مو لازم یموتون بهالطریقة، بس یستاهلون کیماوى مال على اللى سمیتموه على کیماوى، تفو(5)...)، کڵاوە نەخشینە دەستکردە بۆرەکەى سەرى، بە یەکەم پێلاقەى قاچی راستى لێبۆوه، وەک بڵیى پێشتر بە چەسپێک()ى کاتیى بەسەریەوە نوسێنرابێ وابوو، دانیشت و یەک بە یەکى گیرفانەکانى کۆڵینەوە و هەرچیەکى بە دەست کەوت ماچێکى لێیان کرد و بردنى: (نعمة اللە ها الخونة اکو الهم فلوس؟ هم بس یاکلون (نان تیرى))، جڕتێکى لێداو ڕۆیی...\nمن بە تەواویی تێنەگەیشتم ئەو کوڕە عەرەبە تەمەن 20-22 ساڵانەیە رۆڵى لە شاردا چى بوو؟، کتێبێکى بە دەستەوە لوول دابوو، بە باڵا مام ناوەندیی باریکەکەى، کراسێکى سپى و پانتۆلێکى نیلیی پۆشیبوو.\nپورە حەلیم بەمە زۆر نیگەان بوو، گوتى: دەفەرموو دەى بەو نەوحەش دەرێن کورد و عەرەب برانە؟ بە خواى درۆیە قەت و قەت لۆ ڕۆژەکیش نابنە برا...، دەستى گرتم و بردمى بۆ سەر لاشەیەکى تر، بەرلەوەى دەستى بگاتێ سەرى ئەویش هەڵبداتەوە، سەربازێکى باڵابەرزى پۆستاڵ لەبەر، لە پشتەوەى قیژاندى: هێى انت! لیش تتدورین على الاشلاء؟ اکو واحد بین هادۆل تعرفینه و تحبینه؟ هاهاها، یلا ...من این جاى، طبل روحى، قبل ما اجى و ...نعلة اللە على اجدادک ، یلا یلا امشى...\nخێرا دەستى گرتم و بە پەلە بۆى دەرچووین، نەمزانى بەرەو کوێ؟ لە ناو قەیسەریەکەدا خۆمان دۆزیەوە...، هەندێ لە خەڵکى مەدەنى و سەربازانێکى زۆریشى لێ بوون، خوایە چم بینى چ تاڵان بڕۆ و پاتارکاریەک؟ بێ وێنە...، سەربازان بە لوولەى تفەنگەکانیان لە جامخانەى دوکانى زێڕینگرەکانیان دەدا و شێتانە زێڕەکانیان بۆ ناو گیرفانەکانیان لوول دەدا وەک بڵێى گەنجینەى عەلى بابا(6)یان دۆزیبێتەوە ئاوا دەهاتەبەرچاو...، کاتى گەیشتنى ئێمە، تەنیا چەند دوکانێکى بچووکى زەڕەنگریی بۆ بەردەوامیدان بەم حاڵە مابوونەوە، هەر لەوێدا بوو بینیم ژنێک بە سەربازێکى گوت: (بلا زحمة ارید هاى التراضی، اذا ممکن تتساعدنى؟).\nئەویش بە لوولەى تفەنگەکەى جامخانەکەى بۆ شکاند و بە خەنجەرە باریک و درێژەکەى لە ناو وردە شوشە شکاوەکاندا خواستەکەى بۆ دەرکرد و لە چەشنى دیارییه‌ک داى بەدەستیەوە و زەردەخەنەیەکى بۆ کرد...\nسەرم سوڕمابوو لەوەى زۆربەى خەپەنگ(7)ى دوکانەکان لەنێوەڕاستدا دڕابوون و شتەکانى ناو دوکانەکان و پشت خەپەنگەکانیش بە تەواویی جگە لەوەى پاتار کرا بوون، رەفکە و مێز و کورسى و پاشماوەى کەلوپەلەکانى پاتاریەکانیش بە بێڕەحمى شکێنرابوون یان سوتینرابوون، بیرم دێ بە خەڵکى پاتارکاریان دەگوت: هێزى ئاڕ ئاڕ...، شار بازارێکى بەلاش(8) بوو، هەرچى شتێکت بویستایە لە هەر شوێنێ لەهەر ماڵێ لەهەر گیرفانێ، بەبێ پول بە دەستت دەهێنا بەس ئەوەندە مەرج بوو، زوو بگەیتە سەر شتەکان و پێشەوەى سەنگەرى شەڕى پاتاریەکە بەرنەدەی و تۆزێکیش بەهێز بی یان هۆکارێکى یارمەتیدەرى وەک دار چەقۆ خەنجەر یان تفەنگێکى بچوکیشت هەبووا زۆر باشتر ئامانجەکانت دەپێکا، هەر رێک وەکو سەردەمى هەیمەنەتى یاساى دارستان، بێ چەک دەبووا ئازا و بە غار و بە تەوس بوواى، تا باشترین و بە بەهاترین شتت دەستکەوتایە، وەک ئەوەى لە دواى راپەرینەوە ئەم دیاردەیە دەستى پێکرد، ماڵى هەموو (ئەمین عام)ەکان و سەرۆک جاشەکان پاتارکراو خەڵکى بگرە لەسەر کەلوپەلى ماڵەکان دەبوو بە دەمەقاڵى و شەڕیشیان، ئەگەر یەکێک پێش ئەویتر کەلوپەلەکەى گڕدابایە بە ئاسانیی دەبووە خاوەنى هەموو شتەکان، ئیدى یاساى دەستبەسەراگرتن(الحیازة(9)) بە هەڕەمەکى بەسەر هەموو شتە گوازراو و بگرە نەگوازاوەکانیش جێبەجێ دەبوو، لەدواى راپەڕین و کۆچڕەوەکەش هێدى هێدى جاشەکان دەگەڕانەوە سەر ماڵ و موڵکەکانى خۆیان و کەلوپەلەکانیشیان یەک یەک لە خەڵکى وەردەگرتنەوە، وەک ئەوەى نە بایان دى بێ و نەباران، نەجاشاتیان بۆ بەعس کردبێ و نە پێناویش بووبن بۆ رژانى خوێنى لاوێکى کوردێکى بە شەرەف، هەمووشیان نەبووبێ زۆربەیان بوون بە حاکم و فەرمانڕه‌وا و دەستڕۆیشتوو لەنێو حیزبە کوردستانییه‌کان و بگرە پلەى باڵاتریشتیان لە پلەى جاشاتى وەرگرت، و لەناو هەمان کەیف و سەفاى جارانى خۆیان نقوم بوونەوە، هەروەک ئەوەى لە ڕوبارى هەنگویندا مەلە بکەن وایلێهاتەوە...، ئاخر بۆ ئەوان هەمان تەخت و تاراج چۆڵ و بۆشاییەکى گەورەى بوارى هەوالگرى و زانیاریی چۆڵ مابۆوه و شاریش گەورەو بێ حاکم، حیزبەکانیش لە دوای پێکهێنانى بەرەى کوردستانى پێویستیان بەمجۆرە خەڵکە هەبوو، کە ئێستاشى لەگەڵدابێ جێگە و پێگەیان لەناو سەرکردایەتى زۆربەى حیزبە کوردیەکاندا بەهێز داکوتاوە و باسى به‌رگریی و لافى شۆڕگێریت بۆ لێدەدەن، ئەگەر بتەوێ شتێکى زۆر ئاشکراو بچووکیشیان لەمبارەیەوە بیربخەیتەوە دە جار قەرزارت دەکەنەوە..\nکە گەڕاینەوە، و دووبارە پورە حەلیم بردمیەوە بۆ لاى لاشە گەنیو و ئاوساو و بێ کەسەکان و بەدەستێکى سەرى داپۆشراویانى هەڵدەدانەوە و ناسنامە(10)کانیانى لە گیرفان دەردەهێنا و دەیدایە دەستم، دیسان بە حونجە حونج دەستمکرد بە خوێندنەوەى ناو و ناونیشانەکانیان، زووبە کچێ زوو ئەوا هاتن قەلەندەر زوو...، پورە حەلیم زوو زوو ئەم چەند وشەیەى دووبارە دەکردنەوە...\nگەیشتینە سەر دوالاشە لە کوژراوەکان کە زۆربەیان بە گروپ لە ئەنجامى موقاوەمەت و بەرگریکارى لە بەدەستەوەنەدانەوەى خاک، لە چەند ناوچەیەکى دیاریکراودا کوژرابوون...، سەرى هەڵدایەوە و حەپەسا...، گوتم: ناسنامەکەى کوا؟ ناسنامەکەى؟ گوتى: رۆڵە ئەوەتا لە گیرفانى مندایە...رەببى کۆرە بم و نەمینێم...، کردى بە گریان و فیغان ...\nنە کەسێک نە تۆمۆمبیلیک، نە بگرە عارەبانەیەکی دەستیش، هیچیان لەو حەشاماتى مەرگ و غەریبیە، بۆ گواستنەوەى لاشەى کوژراوەکان دەست نەدەکەوتن، کە خۆى بوو ئا ئا خۆى، کوڕە بەرگریکارەکەى ریزى بزووتنەوەى نهێنى ناو شار.\n(1) بە حونجە، بە پیت، ئەوکاتى تەنیا چەند کلاسێکى کەمى قۆناغى بەراییم خوێندبوو، خوێندەواریەکەم لەو ئاستەسەرەتاییە دابوو.\n(2) عەسکەر، سەرباز.\n(3) رێک بە زمانى پورە حەلیمم گواستۆتەوە...دیارە مەبەستم لە شێوەزارەکەیە.\n(4) چارۆگە، چەفیە، لەچک.\n(5) هەوڵمداوە لە زمانى سەربازەکەوە وەک خۆى بیگوازمەوە.\n(6) مەبەستم لە ئەفسانەى عەلى بابا و فانۆسە ئەفسوناویەکەیە، کە توانی هەموو خواستێک بەدی بهێنێ.\n(7) خەپەنگ، دەڕاب.\n(8) بەخۆڕایی، بەلاش، بێ پول، بێ بەرامبەر.\n(9) (الحیازة)، دەستبەسەرداگرتن، لە یاساکه‌دا دەستبەرداگرتنى گوازراوەکان(المنقولات) هەیە، شتێکى هاوردەیە، لێ بە پێچەوانەوە، نەگوازراوەکان(العقارات) پێویستیان بە تۆمارکردنە لە فەرمانگەیەک بەناوى(دائرة تسجیل العقار) ئینجا مافى موڵکدارییه‌کە ده‌چەسپێ.\n(10) ناسنامە، تەسکەرە،(الهویة).


NRT TV | تەکنەلۆژیا | ئەو ئەپەی دەیتوانی ژنان بە رووتی پیشانبدات لە بازاڕەکاندا کێشرایەوە\n24934 جار خوێندراوەتەوە\nدروستکەرەکانی ئەو ئەپەی کە دەتوانێت ئافرەتان بە بێ جلەکانیانەوە نیشان بدات بڕیاریاندا لە پەرەپێدانی ئەپەکەیان بوەستن و لە تۆڕی ئینتەرنێت بیسڕنەوە.\nماڵپەڕی بی بی سی بڵاویکردووەتەوە، ئەپی"Deepnude" کە نرخەکەی ٥٠ دۆلارە، بە خێرایی سەرنجی جیهانی ڕاکێشا و بووە جێی ڕەخنەی چەندین بڵاوکراوەی میدیا جیهانییەکان، لە ئێستادا دروستکەرەکانی ئەپەکەیان لە تۆڕی ئینتەرنێت سڕیوەتەوە و ئاماژەیان بەوە کردووە کە دونیا ئامادە نییە بۆ ئەپێکی وەها.\nیەکێک لە پرۆگرامەرەکانی ئەپەکە لە تویتێکدا ڕایگەیاند، "ئەگەری ئەوەی خەڵکی بۆ مەبەستی خراپ بەکاریبهێنێت زۆر زۆرە و ئێمەش نامانەوێت بەو شێوە پارە پەیدا بکەین".\nلە بابەتەکەدا ئاماژە بەوە کراوە، هەر کەسێک کە ئەپەکەی کڕیبێت، پارەکەی دەدرێتەوە و جەختیان لەوەش کردەوە کە لە داهاتوودا هیچ نوێکردنەوەیک بۆ ئەپەکە بڵاوناکرێتەوە، هەروەها کەس مافی ئەوەی نابێت کە ئەپەکە بەکاربهێنێت.\nخاوەنەکانی ئەپەکەش داوایان لە هەموو ئەو کەسانە کردووە کە ئەپەکەیان هەیە، بڵاوینەکەنەوە و کۆپییەکەی نەدەن بە هیچ کەسێکی تر، سەرەڕای ئەوەی ئەپەکە لە تۆڕی ئینتەرنێتدا نەماوە، بەڵام هەر کەسێک کە ئەپەکەی هەبێت دەتوانێت بەکاریبهێنێت.\nئەپەکە هاوکێشەی زانستیی و ئەی ئای کۆمپیتەری بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی جلوبەرگی ئافرەتان لە وێنەکاندا بسڕێتەوە و بە پێی شێوە و قەبارەی کەسەکە جەستەی بێ جلوبەرگ بۆ ئافرەتەکە دروستدەکات کە زۆر لە ڕاستی بچێت و بابەتەکەش شتێکی خەیاڵییە.


رووسیا: چالاكییه‌كانی ئه‌مریكا ئاماژه به گێره‌شێوێنی جه‌نگ ده‌كه‌ن\nجێگری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی رووسیا، سێرگی ریابكۆڤ ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد كه پێوسته ئه‌مریكا واز له پلانی ناردنی سه‌رباز بهێنێت بۆ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و، رایگه‌یاند: "چالاكییه‌كانی ئه‌مریكا ئاماژه به گێره‌شێوێنی جه‌نگ ده‌كه‌ن".\nریابكۆڤ باسی له‌وه كرد كه ئه‌مریكا له هه‌وڵی زیادكردنی فشاره سیاسیی، ده‌روونی، ئابووریی و سه‌ربازییه‌كانه بۆ سه‌ر ئێران و، گوتی: "هه‌موو ئه‌وانه ئه‌ڵقه‌ی زنجیرێكن. به‌رپرسانی ئه‌مریكی راسته‌وخۆ زمانی هه‌ڕه‌شه ئامێز به‌كارده‌هێنن. هه‌ڕه‌شه‌ی هێز به واتای پێشێلكردنی یاسای نێوده‌وڵه‌تی دێت".\nریابکۆڤ رایگەیاند کە پلانی رەوانەکردنی سەربازی زیادە بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن ئەمریکاوە مایەی نیگەرانییە و گوتی: ''ئەم جۆرە هەنگاوانە، مەترسی پێکدادان زیاد دەکات. کردەوەکانی ئەمریکا، ئاماژەن بۆ گێرەشێوێنی جەنگ. ئەمریکا دەبێت دەستبەرداری پلانی رەوانەکردنی سەربازەکانی بێت بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.''\nسەبارەت بە تێپەڕاندنی سنووری رێککەوتنی ئەتۆمی لەلایەن ئێرانەوە، ریابکۆڤ رایگەیاند کە مۆسکۆ لە هەنگاوەکانی ئێران تێدەگات.\n169 جار خوێندراوەتەوە


عەبدولمەهدی بەرگری لە سەردەمی خۆی دەکات..هێرشی کۆمێنت و پێکەنین\n2021.06.02 - 20:34\nدەیان کەس لەبەکارهێنەرانیی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەعێراق بەرەخنەی توند و تەنزی گاڵتە ئامێزەوە لەژێر ناونیشانی (پێکەنینم دێت) وەڵامی بڵاوکراوەیەکی عادل عەبدول مەهدی،سەرۆک وەزیرانیی پێشووی عێراقیان دایەوە کەتیایدا ئاماژەی بەوەکردووە کە" کەرتی کشتوکاڵ لەسەردەمی ئەودا پێشکەوتنێکی بێ وێنەی بەخۆیەوە دیوە".\nعادل عەبدولمەهدی (2ی حوزیرانی 2021) لەمیانەی بڵاوکردنەوەی بابەتێک لە هەژمارى خۆى لە فەیسبوک ئاماژەی بەوەکرد "بەرزبوونەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی گەنم لەماوەی ئەم سێ ساڵەدا دەگەڕێتەوە بۆ ئەو پلانە کشتوکاڵییەی کە لەسەردەمی ئەودا دانراوە".\nئاماژەی بەوەشکرد "دەرکەوتووە بەرزبوونەوەی ئاستی بەرهەمهینانی دانەوێڵە لەماوەی ئەم ساڵانەدا پەیوەندی بەڕێژەی دابارینەوە نەبووە، بەڵکو دەگەڕێتەوە بۆ ئەو سیاسەتەی کە حکومەتەکەی پەیڕەوی کردووە کە تیایدا داکۆکی لەجوتیاران کردووە و سایلۆی نوێی دروست کردووە بۆ وەرگرتنی گەنم و عەمبارکردنی".\nعەبدولمەهدی ئەوەشی نوسیوە "لابردنی بەربەستە کۆنکرێتییەکان لەشەقامەکاندا و بەکارهێنانی لە دروستکردنی شوێنی عەمبارکردنی دانەوێڵە کەتوانراوە لەڕێگەی ئەو پلانەوە توانای عەمبارکردنی حکومەت بەرز بکرێتەوە بۆ زیاتر لە دوو ملیۆن تۆنی دیکە و بەپارەیەکی کەم دەرهاویشتەی پلانە تۆکمەکانیی حکومەتەکەی بووە".\nلای خۆیانەوە بەکارهێنەرانی تۆرە کۆمەڵایەتییەکان بە ڕستەو وشەی گاڵتەجاڕی و تەنزئامێز وەڵامی نوسینەکەی عەبدول مەهدیان داوەتەوە و ئەوەیان بەبیر هێناوەتەوە کە لەسەردەمی "حکومەت ەشکستخواردووەکەی" ئەو دەیان گەنجی عێراق لەخۆپیشاندانەکاندا کوژراون و برینداربوون هەروەها ئاماژەیان بەوەش کردووە کە لەسەردەمی ئەودا فۆرمی بەشە خۆراکی هاوڵاتیانی عێراق لە نەبوونی تەمویل و پاڵپشتی حکومەت ناڵاندوویەتی و هەژارییەکی بێ وێنەی پێوە دیار بووە".\nهاوکات بەشێکی دیکە لەبەکارهێنەران لەکۆمێنتەکانیاندا ئەوەیان بەبیری عەبدولمەهدی هێناوەتەوە کە لەسەردەمی ئەودا دیاردەی سوتاندنی زەویە کشتوکاڵییە چێنراوەکان بە دانەوێڵە سەریهەڵداوە کەیەکەم جار بووە شتێکی لەو جۆرە لە مێژووی عێراقدا ڕووبدات".\nوەزیری بەرگری چارەنوسی فەرماندەکەى حەشد ئاشکرا دەکات\n2021.05.29 - 14:12


زۆڵەكان بەرامبەر هۆمۆ-فەرمانبەر:\nبێباوكەكان لەدایك دەبن\nبێباوكەكان لەدایك دەبن\nهەر چۆنێك بێت دواجار لە باشوور ئەوە پێكهات كە دەتوانین ناوى بنێین كۆمەڵگەى "هۆمۆ-فەرمانبەر"، جۆرێك پەیوەندیى ئابووریى گونجاوییش لەگەڵیدا زاڵ بوو: "پەیوەندییە مووچەخۆرییەكان". گەر پەیوەندیى هۆمۆ-كاركەر لەنێوان سەرمایەدار-پرۆلیتاریادا بێت، ئەا پەیوەندیى هۆمۆ-فەرمانبەر لەنێوان حكومەت-فەرمانبەردایە. بەڵام ئەوەیش زۆر ڕوون نییە، كە لەو هەرێمە چكۆلەیەى ئێمەدا حكومەت كێیە و فەرمانبەر كێیە؟ حكومەت پتر حزبە، دوو حزب، سێ حزب و هتد. ئەوانیش كۆمەڵێك بەرپرسن، دەستەبژێرێكى ئابوورین كە دەستیان بەسەر تەواوى سەروەت و سامانى وڵاتدا گرتووە. ئەم دەستەبژێرەيش هەزاران لایەنگرى خۆیان لەسەر دڵى سەروەت و سامانى گشتى وەك فەرمانبەر و مووچەخۆر دامەزراندووە، بە بێ ئەوەى لە ڕاستیدا هیچ فەرمانێكى حكومەت، جگە لە فەرمانى حزب، جێ بەجێ بكەن. بەم جۆرە بوو كە تەنیشیت دیاردەى مووچەخۆریدا شتێكى دیكە دروست بوو كە بێ هیچ دوو دڵییەك دەتوانین ناوى بنێین "مشەخۆرى". ئەم وشەیەى دووەمیان هەندێك زاراوەى نێو خەڵكى ڕەشۆك وەكو چڵكاوخۆر، مفتەخۆر و بندیوار (لە ڕاستیدا نازام ئەم وشەیە لە چییەوە هاتووە) دەرى دەبڕن. پەیوەندییە مووچەخۆرییەكان هاوكات پەیوەندییە مشەخۆرییەكانیش دەگرێتەوە، بەڵام لە دەستى دووەوە. یەكەمیان لەنێوان حكومەت و فەرمانبەردایە، دووەمیان لەنێوان حزب و مشەخۆردایە، بەڵام حزبیش خۆى مشەخۆرە گەورەكەى سەر جەستەى حكومەتە، بە جۆرێك كە حكومەت خۆى تەنیا فەرمانبەرێكى حزبە. حزبیش تەنیا حزبى دەستەبژێرێكە. بەم جۆرە فەرمانبەر لاى فەرمانبەرێكى تر فەرمانبەرە و مشەخۆریش لاى مشەخۆرێكى دى مشەخۆرە، مشەخۆرە گەورەكەیش لاى فەرمانبەرێك مشەخۆرە و فەرمانبەرەكەیش بووە بە فەرمانبەرى خودى مشەخۆرەكە. دەرەنجامى ئەم هاوكێشەیە پەیوەندیى سەرمایە-كار نییە، پتر پەیوەندیى بودجە-مووچەیە لە سیستەمێكى سەرمایەداریى نەوتیدا كە بنەماڵەسالارى، گەندەڵى، ناوچەگەرى، تاڵانى، بەهەدەردان، نا شەفافییەت، عەنتەریات هەندێك لە خەسڵەتەكانین.\nكۆمەڵگەى هۆمۆ-فەرمانبەر بەرهەمى سیاسەتێكى هەڵە نەبوو، وەك هاوڕێ ئۆپۆزسیۆنە پڕۆ-پارتییەكان دەیڵێن. هیچ هەڵەیەك لە گۆڕێدا نەبووە و نییە. هۆمۆ-فەرمانبەر پرۆسەیەكى مێژوویى بوو كە لە "ئاودیوكردن"ـى ژێرخانى ئابوورییەوە دەست پێدەكات، تاوەكو دەگات بە قاچاخچێتى مەزرەكان و پاشان دەرهێنانى نەوت و وەرگرتنى بودجەى بەغدا كە دواجار لە یەك مژدەى ساختەدا گەشتە هێڵى شكانەوە: بەدوبەیكردنى كوردستان. ئەوەى ساختەیە تەنیا مژدەكە نییە، بەڵكو دوبەى خۆى تەنیا ساختەنیگارێكە. هیچ شتێك هەڵە نەبوو؛ نە بەشداریى لە بنیاتنانەوەى عێراقى نوێ، نە كردنى كەركوك و ناوچە دابنڕێنراوەكان بە ناوچەى "كێشە لەسەر"، نە هێنانى كۆمپانیاكان، نە گرێبەستى پەنجاساڵە، نە ڕیفراندۆم و نە شانزەى ئۆكتۆبەر. ئەوانە ڕیاڵیزەبوونى دوایین ئیمكان و پۆتێنشیەڵى هێزە كوردییە باڵادەستەكان بوون لە سیستەمێكدا كە بەتەواوى لەگەڵ خولیا و خواستەكانى ئەواندا گونجاوە. لەگەڵ هاتنى كۆمپانیاكانى نەوت و بەستنى گرێبەستە ناڕوون و نادیارەكان، واتە هەمان ئەو شتەى دواجار لەژێر ناوى "ئابووریى سەربەخۆ"دا ڕاگەیه‌ندرا، "سەرمایەى هار" پەلامارى هەموو شوێنێكى دا، چونكە خودى بودجەیەكى ئامادەى دزراو بوو. ئەم فۆڕمە سەرمایەدارییە وەحشییە پەیوەست نییە بە مێژووى گەشەى خودى سەمایەدارییه‌وه، بە وەبەرهێنان و ململانێكانییەوە لە مێژووە ڕۆژئاواییەكەیدا. كۆمپانیا، لایەنیكەم لە لاى ئێمە، گۆڕینى زۆر بە پەلەى هەموو شتێكە بۆ بابەتى قازانجى خێرا و ڕاستەوخۆ، نەك تەنیا لە دەرەوەى هەموو مۆراڵێك، بەڵكو لە دەرەوەى پرۆسەى ئاڵۆزى بەرهەمهێنانى ماتریاڵییش. بەشێكى زۆر لە كۆمپانیاكان كارى سەرەكییان پارەسپییكردنەوەیە و هیچی تر. فۆڕمى سەرمایەى نەوتى دەستكەوتنى ڕێژەى زۆروزەبەندى قازانجە، لە ڕێگەى "زێدە-بەها"وە نا، بەڵكو لە ڕێگەى خودى بەهاى مادەى خاوەوە؛ واتە لە ڕێگەى فرۆشتنى ڕاستەوخۆى بەرهەمى سروشتییەوە بەرلەوەى بووبێتە بەرهەمێكى كالایى ئامادە بۆ بەكارهێنان؛ بۆ نموونە گرێبەستى پەنجا ساڵە، فرۆشتنى سامانى وزەى كوردستان بوو لەژێر زەویدا، واتە بەدەر لە هەموو ئاڵۆزییەكانى پرۆسەى دەرهێنان و گواستنەوە و پاڵاوتن و هتد. لەپاڵ ئەمەدا چەند ساڵیكە پرۆسەیەكى ئێجگار خێراى بەتایبەتكردنى نیولیبراڵی دەستى پێكردووە كە بەنیازە لە ماوەیەكى زۆر كورتدا جەستەى هەموو سێكتەرەكانى كەرتى گشتى هەلاهەلا بكات و دەرخواردى گورگەكانى خەسخەسەى بدات. لەولایشەوە بارزگان- مافیا- سیاسییەكان بە هێنانى كەلوپەلى دەرەكى و كردنەوەى مەرزى زیاتر، فۆڕمێكى قاچاخچێتیى بێ پێشینەیان دەست پێكرد كە تەنانەت لە فۆڕمە یاسایى و شەفافەكەیشدا فۆرمێكى بۆیاخكراوى قاچاخچێتییەكى ترسناكە. هەر لەنێو ئەم دۆخە سامناكە ئابوورییەدا، داڕمان لە هەموو لایەكەوە دروست بوو و ناونرا "قەیران"، كە لە ڕاستیدا "كارەسات"ـێكى ڕەبەقە.\nلە ڕاستیدا كوردستان لە دۆخى قەیراندا نییە، بەڵكو لە دۆخى كارەساتدایە. ئەم كارەساتە پێش هەموو كەس بەرۆكى "هۆمۆ-فەرمانبەر"ى گرت، چونكە تاكە بودجەیەكە كە دەشێت بێ ترس دەستى بۆ ببرێت؛ بۆچى؟ چونكە كۆى سیستەمەكە لەسەر فەرمانبەر نەوەستاوە، بەڵكو فەرمانبەر لەسەر حكومەت وەستاوە. گەر حكومەت لەسەر فەرمانبەران وەستابێت، ئەوا فەرمانبەران پۆتێنشیەڵى ئەوەیان هەیە ببنە سوبێكتى شۆڕشگێر، ئەوان دەتوانن مان بگرن، بایكۆت بكەن، دەرگاى دامەزراوە گرنگەكان دابخەن، خزمەتگوزارییەكان پەك بخەن و هیتر. بەڵام ئەمە بۆیە ڕوونادات چونكە لە دواجاردا بەشێكى زۆرى مووچەخۆران خۆیان مشەخۆرن. جیاكردنەوەى مووچەخۆر و مشەخۆر (بندیوار) لەم ساڵانەى دواییدا هەوڵێك بوو بۆ سووككردنى بارى كارەسات، بەڵام ئەم پاك و پیسە مەحاڵە سەر بگرێت؛ مووچەخۆران و مشەخۆران لەنێو یەكتردان و ناسینەوەیان ئەستەمە. لەلایەكیتر ڕێژەیەكى زۆرى مشەخۆران فەرمانبەرانى حزبى، پێشمەرگە، پۆلیس، ئاساییش، هێزى تایبەت، لۆمپەنن كە خواستى ڕادیكاڵى فەرمانبەران دەشكێنن.\nتەریب بە هەڵتۆقینى سەرمایە و بەم ئابوورییە كارەساتبارە، فۆرمێكى دیكەى نیشتەجێبوون لە دەرەوەى ژیانى لادێنشینى و شارنشینى گەشەى كرد كە دەشێت ناوى بنێین شێوازى ژیانى "ڤێلانشینى" یان "مەزرانشینى". بنچینەى ئەم شێوازە ژیانە چیتر شاریبوون و لادێییبوون نەبوو؛ بەڵكو سەنتەر-پەراوێز بوو. دیارە ئەم دووالیزمەیش وەك هەموو دووالیزمەكانى دیكە لەمڕۆدا تێكچووە و ئاڵوز بووە. لەمڕۆدا سەنتەر چیتر لە سەنتەردا نیشتەجێ نییە. ئەوانەى لە سەنتەرى دەسەڵات و ئابووریى مادى و ڕەمزیدا بوون، دەبوو لە ژیانى ئاسایى خۆیاندا بۆ پەراوێزەكان بكشێنەوە و لە دەرەوەى ژیانى باوى شارەكان و كۆمەڵگەى هۆمۆ-فەرمانبەر، گیتۆ و گوند و شارە مۆدێرنەكان بنیات بنێن. دەبوو گوندە نوێیەكان لە پەراوێزى شارە كۆنەكان و شارە نوێیەكان لە هەناوى گوندە كۆنەكاندا ئاوا بكەن. ئەوان دەستیان بەسەر سەنتەرى دەسەڵات و سەرمایەدا گرتبوو، دەبوو پەراوێزییش داگیر بكەن. هەڵبەت پەراوێزەكان فرە و زۆروزەبەندن و بە تەواوەتى داگیر ناكرێن؛ دەشكرێت بەردەوام پەراوێزى تر دابهێنرێت. بەڵام دروستبوونى ئەم پەراوێزە نوێیەى نیشتەجێبوون، بوو بە كێبەركێكارى هەندێك لە سەنتەرەكانى پێشووتر و پەراوێزەكانى دیكه‌یشى زیاتر پەراوێز خست؛ بۆ نموونە پێشتر گەر ماڵت لە "مەڵكەندى" بووایە ئەوا دەتتوانى بە هابیتۆسە شارییەكەتەوە وەك "خەڵكى ڕەسەنى سلێمانى" خۆت با بدەیت، ئێستا شتێكى تر سەریهەڵداوە: "گەر تۆ خەڵكى ڕەسەنى شارەكەیت، ئەوا خانووە كۆنەكەت پێشكەش بە خۆت، من ڤێلایەكم لە بەرزاییەكانى سلێمانى هەیە". "ڤێلا" جێگاى "ماڵ"، "خانوو" و "كۆلیتە"ى گرتەوە و هەموو جیاكارییە كۆنەكانى وەكو "خانووى شەرقى" و "خانووى غەربى"، "خانووى مسەلەح" و "خانووى گڵ" كۆتاییان هات. ئەوەى لە شارەكاندا كەوتە پەراوێز چیتر "سیتییەكان" بوون نەك "خانووە قووڕەكان".\nئەم دابەشبوونە جوگرافییە نوێیە پەیوەست نەبوو بە پەیوەندیى نێوان ئاغا و ڕەعییەت، سەرمایەدار و پرۆلیتارەوە، بەڵكو بەرهەمى پەیوەندییە مووچەخۆرییەكانى نێوان كاربەدەست-فەرمانبەر بوو. لە سەرەتادا سەرۆكەكان، كاربەدەستان، بەرپرسانى حزبى و حكومى، ئەندام پەرلەمانەكان، بەڕێوەبەرە گشتییەكان، دەستیان كرد به دروستكردنى ڤێلاكانیان لە ناوچە سەرسەوزەكاندا. دواتر دەست كرا بە كڕین و قۆرخكردنى زەوییەكانى قەراغى شارەكان. پاشان بەشێكى ئەو خەڵكانەى پێشتر لەو ناوچانە موڵك و ماڵیان هەبوو، هەروەها فەرمانبەرانى پلەبەرز و ئەوانی تر كە دەستكەوتى مانگانەیان لەسەرەوە بوو، كەوتنە لاساییكردنەوەیەكى خێراى كاربەدەستان. هەڵبەت شێوازى ژیانى دەوڵەمەندانە لەمەدا ڕۆڵى گێڕا، شێوازى ژیانى دەوڵەمەندانە بەو مانایە نییە هەموو خاوەن ڤێلاكان دەوڵەمەندن، پتر بە ماناى زاڵبوونى ئەم فۆڕمەى ژیان بوو لەسەر هۆش و ئاوەز و خەیاڵى هەژارانیش. هەر هەژارێك بتوانێت دەستى بە قەرزیان میرات یان بە كارى نایاسایى ڕابگات، هەوڵ دەدات ڤێلایەكى هەبێت. ئیدى كۆمەڵگەى ڤێلاكان پتر لە ناوچە سەرسەوز و قەشەنگەكانى دەوروبەرى شارەكاندا دامەزران (بۆ نموونە سیتەك). لەنێو شارەكانیشدا پرۆژە نوێیەكانى نیشتەجێبوون، بە پلانى كۆمپانیاكانى سیاسەتمەداران، بۆ تاڵانكردنى زەوییەكان، گەشەیان كرد؛ لەمەوە گوند و شارە مۆدێرنەكانى وەكو گوندى ئینگلیزى و ئیتاڵى و ئەڵمانى و هتد دروستكران كە لەسەر حسابى وێرانبوونى گوندە ڕاستەقینەكان بوون، هاوكات كۆى هەندەسەى شارەكانیشى شێواند. بەڵام هێشتایش دەبوو هەندێك لە دابه‌شبوون بپارێزرێن. شێوازى ژیانى بەرپرسەكان و شێوازى ژیانى خەڵكانێكى دەوڵەمەندى ئاسایى بە تەواوەتى یەكسان نەبوو. بەرپرسەكان تەنیا بەشێوەیەكى بۆرژوازیى ناژین، بەڵكو بەشێوەى مافیاییش دەژین؛ ئەمان پاسەوان، هێزى تایبەت، شەقاوە، قەڵەمڕەو، بیرە نەوت، كۆشك، گرێبەست، كۆمپانیا، ماركێت، كەناڵى میدیایى و مەرزى خۆیان هەیە. گى دیبوور لای وایە لە جیهانى نوێدا مافیاگەریی لێكدژ نییە لەگەڵ دەوڵەتدا، بەڵكو بە باشترین شێوە لەگەڵیدا گونجاوە. مافیاگەرى بەرهەمى شێوازى دەوڵەتداریى/حوكمڕانی سەرمایەدارییە. حكومەتدارى لە كوردستان خۆى تەنیا بووە بە هونەرى بەڕێوەبەربردنى سەرمایەدارییەكى هار و مافیائاسا كە هیچ دەرفەتێكیان بۆ چاكسازى نەهێشتۆتەوە، تەنانەت ئەگەر لاى هەندێ كەس ویستى چاكسازییش هەبێت. ئەوەى كە هەنگاوە چاكسازییەكانى كابینەكەى "برا گەورە" ئەنجامێكى نییە لەبەرئەوەیە كە تەنانەت بۆ چاكسازییش درەنگ بووە. بەم پێیە، ئەوە گەندەڵى نییە كە كوردستان و حكومەتەكەى نغرۆى قەیران و كارەسات كردووە، بەڵكو ئەوە مافیاگەرییە لۆكاڵییەكانى حزبە جیاوازەكانن كە دەستى بەسەر حكومەتدا گرتووە. ئەوەى لەم ساڵانەدا ناونراوە چاكسازى، تەنیا سەپاندنى قەرەقوشییانەى باج و سەرانەیەكى ئێجگار زۆرە بەسەر خەڵكیدا. چیتر تێزى ماركسیستەكانى وەكو ڕۆزا لۆكسمبۆرگ "چاكسازى یان شۆڕش؟" بۆ كوردستان بێ مانایە، چونكە چاكسازییش هێندەى شۆڕش زەحمەت و مەحاڵە. گەر زیادەڕەویى نەبێت، دەتوانین بڵێین لە هەرێم شۆڕش ئاسانترە لە چاكسازى. خۆ گەر ئومێدى شۆڕشێك، یان كەمتر لە شۆڕشێكیش لەگۆڕێدا بێت، ئەو سوبێكتە كێیە كە لە كۆمەڵگەى هۆمۆ-فەرمانبەردا هەڵگرى پۆتێنشیەڵەكەیەتى؟ بە گوێرەى تەقلیدى ماركسى لە كۆمەڵگەى هۆمۆ-كاركەردا، كرێكار سوبێكتى شۆڕشە، چونكە پەیوەندییەكانى بەرهەمهێنان بەرجەستە دەكاتەوە. گەر وایە دەبێت بڵێین لە كۆمەڵگەى هۆمۆ-فەرمانبەردا، فەرمانبەر سوبێكتى شۆڕشە. بەڵام لە ماوەى پێنج ساڵى ڕابردوودا ئێمە بینیمان كە فەرمانبەر شۆڕشگێڕ نییە؛ یانیش پۆتێنشیەڵەكەى لەدەست داوە. فەرمانبەر لە بۆڵەبۆڵ زیاتر شتێكى لەدەست نایەت، چونكە وەك پێشتر وتمان فەرمانبەران بە تەواوى مانا فەرمانبەر نین؛ ئەوان بێكارى ڕووپۆشكراو، كاركەرى بێ بەرهەم، مشەخۆر، بندیوارن. ئەوان هێشتایش شتێك هەیە لەدەستى بدەن؛ مووچەیەك كە هەركات پێیان بدرێت هەر لە زیادە دراوە.\nدیسانیش: ئەوانە كێن لەسەر شەقامن؟ هاوڕێم مەنسوور تەیفوورى ناویان دەنێت "خەونبینەكان". لاموایە خەونبینین شتێك لە ڕۆمانسیەتى تێدایە كە بە ئاستەم شۆڕشەكان دەتوانن خۆیانى لێ لابدەن؛ بەڵام من لەبەرهۆیەكى دیكەیش خۆم لەم چەمكە دەپارێزم: لە خەوندا باوك دەگەڕێتەوە؛ لایەنیكەم بەو جۆرەى كە دەروونشیكارەكان بەردەوام لە خەونەكاندا بەدواى ڕەمزێكدا دەگەڕێن وەك باوك تەفسیرى بكەن. لاى خۆمەوە ناویان دەنێم: باستاردەكان. مەبەستم لەمە هەم زۆڵەكانن وەك منداڵى نا-شەرعى نیشتمان و هەمیش بێ دایك و باوكانن، ئەمەیش لەبەرئەوەى لە مێنتاڵێتى كوردیدا، زۆڵ و بێ دایك و باوك هاوشوناسن؛ بێ ئەسڵ و فەسڵەكان، منداڵى فڕێدراو، دۆزراوە، لاسار پێكڕا بە زۆڵ حیساب كراون.\nناونانى دەسەڵاتداران، باوكانى دامەزرێنەر، كوڕگەلى نیشتمان بە باستارد هەڵەیەكى ئێجگار گەورەیە كە هەندێك لە نووسەرانمان تێیكەوتوون. هیچ دەسەڵاتدارێك ناتوانێت باستارد بێت، گەرچى وەكو باستاردێكیش دەسەڵاتى گرتبێتە دەست؛ ئەوان ئەگەر كۆپیى باوكیشیان نەبن، كوڕى ڕەسەنى باوكى خۆیانن و هەر خۆیشیان باوكانى داهاتوون. سه‌یروورەى باستارد، بوونبە-باستارد، تەنیا هی ئەوانەیە كە لە دیوەكەى ترى سیاسەتدان، واتە شتێكى وەكو ئەوەى دۆلۆز پێیان دەڵێت كەمینەكان یان پەراوێزەكان. ئەو زۆڵانەى دەچنە دەسەڵاتەوە چیتر دەچنە ناو دۆخى بوون و جێگیرییەوە و سه‌یرورەكەیان دەشكێت. بۆ نموونە دەتوانین ئاماژە بە شا ویلیامى باستارد بكەین. لە سەدەى یانزەهەمدا، دواى مردنى پاشا ڕۆبێرتى یەكەم، دۆكى نۆرماندى، بۆ ماوەى زیاتر لە دە ساڵ شڵەژان و پاشاگەردانییەك ئینگلتەرا دەگرێتەوە كە لەو وەختەدا بەسەر چەندین میرنشین و شانشینى بچووكدا دابەش ببوو. شەڕى نێوان میرنشینەكان، هەوڵەكانى دەستگرتن بەسەر دەسەڵاتدا، ململانێ لەسەر میراتگریى تاج و تەختەكەكان هەموو لایەكى گرتبوویەوە. هەموو پاشاكان و كوڕەكانیان، بە كوڕەكانى پاشاى كۆچكردوویشەوە، دەسەڵات كەرت و پەرت دەكەن. لە وەها دۆخێكدا، لەنێو بنەچەكانى پادشایەتى و درەختەكانى بنەماڵە نۆرماندییەكاندا، زۆڵێك ڕاست دەبێتەوە كە تاڕادەیەكى زۆر ئینگلتەرا یەك دەخاتەوە و نەزم بەرقەرار دەكاتەوە؛ ئەم پاشا زۆڵە هیچ كەس نییە جگە لە شا ویلیامى باستارد، زۆڵێكى پاشا ڕۆبێرت لە هێرلیڤیاى كچى فلوبێرتى فالازى. پاشا ویلیام، ئەو زۆڵەى كە لەو وەختانەدا لە درەختى بنەماڵەدا جێى نەبوو و لە دەرەوەى كۆشك گەورە ببوو، دواجار دەگەڕێتەوە بۆ كۆشك و بە ناچارى لە نێو درەختى بنەماڵەدا جێ دەگرێت؛ بە هاتنەوەیشى، بەشێكى زۆر لە ململانێ بچووكەكان كۆتایى پێدەهێنێت و دەسەڵاتەكان دووبارە كۆدەكاتەوە؛ ڕەنگە لەبەرئەمە بێت كە دواتر نازناوەكەى لە ویلیامى باستارد (William the Bastard) ەوە دەگۆڕێت بۆ ویلیامى فاتیح ( William the Conqueror).\nدەشێت بە گەڕانەوەى ویلیامى باستارددا بیرمان بۆ لای گەڕانەوەى ئۆدیپ ـێش بچێت؛ سەركوتكراوێك، دوورخراوێك، دەركراوێك كە دیسانیش دەگەڕێتەوە و مەرگ و تاعوون لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت. هەرچۆن هەیە زۆڵەكان و بێ دایك و باوكەكان هەمیشە لە گەڕانەوەدا ڕادیكاڵ نین، ئەمە هەر ئەوەیە كە دەروونشیكاریى دەیزانێت؛ زۆرجار بە گەڕانەوە نەزم دەسەپێتەوە؛ پاشا ویلیام، یان تەنانەت سەدام حسێن هەر ئەمەیان كرد. چەندین دەیە هەمووان ئەوەیان دەبیست سەدام حسێن زۆڵێكە و بە وردى دیار نییە كێ باوكییەتى؛ بێ ئەسل و فەسڵێكى دەركراو و دوورخراوە بۆ میسر، كە بە گەڕانەوەى دەسەڵات دەگرێتە دەست و یەكێك لە توندترین نەزمە دیكتاتۆرییەكان دادەمەزرێنێت. هیچ كات دەرچوون لە گەڕانەوە كەمتر ڕادیكاڵ نەبووە. بێ دایك و باوكێكى دیكە هەیە لە مێژوودا كە زۆر لە زۆڵەكەى ئینگلتەرا و زۆڵەكەى عێراق، بگرە لە بێ ئەسڵ و فەسڵەكەى یۆنانیش بەناوبانگترە: موسا، ئەو منداڵە دۆزراوە بێ دایك و باوكەى كە لە ماڵى خودى فیرعەوندا گەورە دەبێت و دواجار بە دەرچوونى لە كۆشك خودى كۆشك دادەڕمێنێت. موسا هەر بەسادەیى بەدواى دروستكردنى جیهانێكى ترەوەیە لە دەرەوەى قەڵەمڕەو و سیستەمى دەسەڵاتەكەى فیرعەون.\nزۆڵەكان و بێ ئەسڵوفەسڵەكان هاوشوناسن؛ بەڵام خۆیان شوناسێكى ڕوونیان نییە؛ ئەوان كەس نازانێت كوڕى كێن و لە كوێوە هاتوون و بۆ كوێ دەڕۆن. ئەوان ئەسڵزادە، كوڕى باوكى خۆیان نین. ئەو مۆرە كۆمەڵایەتییەى كە لە زۆڵ و بێ ئەسڵوفەسڵەكان دەدرێت، هەر ئەوەیە كە لە سیاسەتدا دەبێتە هەڕەشە بۆ سەر نەزمى باوك. ئەوان هەڕەشە لە باوك ناكەن، هەر بە سادەیى باوك ناكوژن بۆ ئەوەى دەسەڵات بگرنە دەست و میراتەكە ببەن؛ بەڵكو مەترسین بۆ سەر خودى نەزمى باوكایەتى و میرات. ئەوان زۆڵێتى دەهێننە نێو سیاسەتەوە. گۆڕینى نەزمى باوكایەتى و باوككوشتن هەمان شت نین، ئەگەرچى دەشێت یەكەمیان لە ڕێگەى دووهەمیانەوە ڕووبدات یان بە ڕوودانى دووهەمیان یەكەمیان بشكێت و سەر نەگرێت. سیاسەتى ئۆدیپى، گەرچى باوك دەكوژێت، بەڵام هێشتا سیاسەتى ئەسڵزادەیى و بنەماڵەخوازییە؛ تەنانەت سێكس و وەچەخستنەوە لەنێو خودى بنەماڵەدا، لەنێوان كوڕ و دایك، باوك و كچدا دادەخات؛ لێرەدا دواجار ئەوەى دەگەڕێتەوە هەر لە هەمان خوێنە، وەك سووڕى خوێن خۆى. هەر لەبەرئەمەیش، ئۆدیپ گەرچى دوورخراوەیەكە، بەڵام هیچ كات زۆڵێكى بێ بنەماڵە نەبووە. پاشا ویلیامیش لەو وەختەى دەچێتە سەر تەخت چیتر زۆڵێك نەبوو، بەڵكو چووەوە نێو درەختى بنەماڵەى پاشایەتى. پۆتێنشیەڵى سیاسى زۆڵەكان هەر ئەوە نییە دژ بە باوك ڕاپەڕن، بەڵكو ئەوەیە خۆیان هیچ باوكێكیان نییە. باوكەكان خۆیان باشتر لە زمانى یەكتر تێدەگەن و زووتریش لەگەڵ یەكترى ڕێدەكەون، تەنانەت ئەگەر "سوڵح"ـكردن بێت لەسەر خوێنى ڕۆڵەكانیان. سەردانەكانى هاوسەرۆكى یەكێتى بۆ لاى بنەماڵەكانى شەهیدانى خۆپیشاندانەكان هەر بۆ ئەم سوڵحە بوو كە دەشێت باوكێك بیكات. هەمووان ئەبێت باوكیان هەبێت و ترس لە نەبوونى باوك، لەوێوە سەرچاوەى گرتووە كە باوكخوازەكان و زۆڵەكان لە زمانى یەكترى تێناگەن؛ واتە هیچ گوێڕایەڵییەك لە گۆڕێ نابێت. لە كۆمەڵگەى وەك ئێمەدا كە سیاسەت لە كایە كۆمەڵایەتییەكەوە وەرگیراوە، گەنجان ئەبێ ڕۆڵەى نیشتمان بن نەك زۆڵ. ڕۆڵەكان ئەو سوبێكتە ئاقڵانەن كە بە نەسیحەت یان داوا یان چاوسووركردنەوەیەكى باوك، ئیدى قسە لە قسەیاندا ناكەن. ڕۆڵەكان لە ڕێگەى باوكەوە زەمانەت دەكرێن و كامڵ دەبن، زۆڵەكان بوونەوەرى ناكامڵن و هەرگیزیش كامڵ نابن، چونكە هیچ ئۆكتۆریتاسێكیان نییە. ئۆكتۆریتاس Auctoritas لە یاساى تایبەتى ڕۆمانیدا بە ماناى دەستەبەرى و زەمانەتێك بوو لەلایەن كەسێكى شیاو و پێگەیشتووەوە بۆ كەسێك كە شیانى تەواوى بۆ كردە و مامەڵەیەكى یاسایى نییە. ئۆكتۆر auctor لە بنەڕەتدا بە ماناى "زیادكردن" و "گەشەپێدان" و "كامڵكردن" دێت. لە كایەى یاساییدا، كە بە واتاى "دەستەبەرى و ڕاستێنەر"ە، سیفەتى كەسێكى پێگەیشتوو، بە تایبەت "باوكان" یان "سەرۆك خێزان" بووە بۆ ڕاییكردن و ئەنجامدانى كارێك لە دادگادا بۆ ئەو كەسانەى كە لە ڕوانگەى یاساوە نابنە دەستەبەریى خۆیان و نوقسانییەكیان هەیە، بۆ نموونە كەمیى تەمەن، كە وایان لێدەكات وەك كەسى كامڵ لێیان نەڕوانرێت، كە بە زۆرى نەوە تازەكان بوون. وەك فەیلەسوفى ئیتاڵى، جۆرجیۆ ئاگامبێن، لە كتێبى دۆخى ئاوارتە دا ڕوونى دەكاتەوە، ڕەوایەتیى هێزى ئۆكتۆریتاس تەنیا لەوێوە هاتووە كە "باوك" یان "سەرۆكى خێزان" بووە. بەم پێیە، ئۆكتۆریتاس دەستەبەریى باوكە بۆ ئەو نەوانەى وا لەژێر تەمەنى "پێگەیشتن"ـەوە بوون، واتە مرۆڤى "ناكامڵ"، "هەرزە"، "تازەلاو". لە یاساى گشتى ڕۆمانیشدا "ئەنجومەنى پیران" هەمان ڕۆڵى ڕاستێنەرى گێڕاوە بۆ كامڵكردن و پشتڕاستكردنەوەى یاساكان (ئەم دیوەى چەمكەكە لەم وتارەدا بۆ ئێمە گرنگ نییە).\nلە كوردستان ئێمە هیچ دەقێكى نووسراومان لەم بارەیەوە نییە، كەچى هێشتایش كەمتازۆر ئەم یاسا ڕۆمانییە كه‌ونیینە ئیش دەكات. لە ڕوانگەى كۆمەڵگە و دەسەڵاتەوە، هەر كەسێك كە "خێزان" یان "باوك" دەستەبەریى نەكات، كەسێكە لە ڕووى یاساییەوە جێگەى گومانە و ناتوانێت سەربەخۆ بێت. ئەو كەسانەى كە پێیاندەوترێت هەرزە، گەنجى دەمڕووت یان زگورت، هیچ كەس نین جگە لەو مرۆڤە ناكامڵانەى كە هێشتا جێگاى متمانە نین، چونكە هێشتا "بۆنى شیرى خاو لە دەمیان دێت"، هێشتا خۆیان ناتوانن خاوەنى خۆیان بن، هاوسەرگیرییان نەكردووە و خێزانیان پێكنەهێناوە. پێناچێت گەورەبوونى تەمەنیش، گەر هاوسەرگیریى لەگەڵدا نەبێت، شتێك لەم هەڵسەنگاندنە بەهاییە بگۆڕێت. زگورتەكان مافى ئەوەیان پێنادرێت سەربەخۆ و بێ خێزان بژین، تەنانەت ئەگەر ئەمە ئارەزوویەكى سادەى ژیانیش بێت. لە ڕووى ئایینییشەوە هەر بەم جۆرەیە؛ بە گوێرەى سووننەتى ئایینى ژنهێنان نیوەى ئیمانە و پیاوان باوەڕیان "كامڵ نابێت" تاوەكو هاوسەرگیرى نەكەن. ئەوان "مافى تەنیایى"ـیان لێ سەندراوتەوە. ئەو گەنجانەى دەیانەوێت بە تەنیا یان دووان و سییان پێكەوە لە یەكەیەكى نیشتەجێبووندا بژین، بە بەردەوامى ڕووبەڕووى لێپرسینەوە و چاودێرییەكى زۆرى دەزگاكانى ئاساییش و پۆلیس دەبنەوە و نیگاى پڕگومانى كۆمەڵایەتیش بەردەوام لەسەریانە. ئەمە بۆ ڕەگەزى نێر چەندە سەختە، بۆ ڕەگەزى مێ دەهێندە سەخت. ڕێكەوتنیش نییە كە ئۆكتۆریتاس لە یاساى ڕۆمانیدا پێش هەموو شتێك پەیوەست بووە بە پرسى هاوسەرگیرییەوە. باوك لە دادگادا دەستەبەریى كوڕەكەى دەكات تاوەكو پرۆسەكە ببێتە پرۆسەیەكى دروستى یاسایى. زۆڵەكان ئەوان كە هەرگیز كامڵ نابن، ئەوان ئۆكتۆریتاسیان نییە، چونكە بە پێچەوانەى ڕۆڵەكانەوە، گەورەیەكیان نییە بۆى بگەڕێنەوە، بە قسەیان بكەن، ئەوانیش بۆیان ببنە گەرەنتۆر. ئەمە ڕەنگە دەرگاى بێ سەروبەرەیى بكاتەوە، بەڵام ئیمكانى بەهێزیشى تێدایە بۆ ئەوەى دەرگاى سەرپێچى و داهێنانى جۆرێك سیاسەتى تر بكاتەوە. سیاسەتى نوێ بە بێ ئەم ڕیسكە، بە بێ تێپەڕبوون بە ئەگەرى ئەنارشیزم و بە بێ مەترسیى خزان بۆ نێو كایۆس دروست نابێت. هەلبەت وەها تێپەڕینێك حەتمى نییە، بەڵكو تەنیا ئەگەرێكە؛ لەگەڵ ئەوەیشدا مادام ئیمكانەكە خۆى جێگەى مەترسییە كەواتە ئەتوانێت هەندێ شت بهەژێنێت.\nدەسەڵات هەر زوو تێگەیشتن ئەوە كێیە خەون دەبینێت، خەونێك كە ڕەنگە تەنیا خەونى تێكدانێك بێت، یان كێشانى بۆكسێك بێت لە "كەشكۆڵى جادوویی"ەوە بە قەپۆزى "ئاغا" دا. دواى هەڵگیرسانى گرژى و ناڕەزایەتییەكانى ئەم دواییانە، یەكەمین كاردانەوەى دەسەڵات وەسفكردنى گەنجانى ڕاپەڕیو بوو بە "زۆڵ" و "بێ دایك و باوك". ئەوان باشتر دەركیان پێكردووە كە ئەمە زۆڵەكانن وان لەسەر شەقامن، چونكە بەزۆرى شوێنى زۆڵەكان شەقامە نەك ماڵەكان. ئەوان زۆر پەیوەست نین بە ماڵ و خانەوادەوە. وەسفكردنى گەنجانى ڕاپەڕیو بە "بێ دایك و باوك" پلارێكە چەندین جاری تریش بەكارهاتووە: وشەی وه‌ك زۆڵ، بێ ئەسڵ و فەسڵ، بێ خاوەن، دەمڕووت، لووسكە و هیتریش لە پێڕى ئەو فەرهەنگە سیاسییەن كە ڕیشەكەى لە ترسێكەوە هاتووە لە پارتى كۆنتر و گشتیتریشە، بەڵام لە ئێستادا پارتى باشترین نوێنەر و بەرجەستەكەریەتى: ترس لە "زۆڵەكان"، ترس لەوانەى لە ڕێى خوێن و خێزانەوە، لە ڕێگەى ڕیشە و نەسەبەوە ناچنەوە ناو درەختى بنەماڵە و خێڵ و عەشیرەت؛ بە مانایەك لە سیاسەتى باوك-كوڕ لادەدەن. بەڵام زاراوەى زۆڵ هەر خۆى لێكەوتەى فەرهەنگى باوكایەتییە. هەموو سیاسەتێكى باوكایەتى، كە پێگەیەكى بڵند بە "برا گەورە" دەبەخشێت، زۆڵەكانى خۆیشى بەرهەم دێنێت. ئێستا ئیتر ئەوەى لەسەر شەقامەكانن ئەو باستاردانەن كە ئەسڵ و بنەچەیان دیار نییە؛ نەوەیەكى نوێى بێ ناو و بێ شوناس، بێ باوك و بێ براگەورە. هەموو ڕاپەڕینێكى ڕاستەقینە ڕاپەڕینى باستاردەكانە كە هیچ كەس بە خاوەنى خۆیان نازانن تا گوێى لێ بگرن.\nدیسانیش با بگەڕێینەوە سەر ئەوەى كە باستاردەكان ئەو ئۆدیپانە نین وا باوكى خۆیان كوشتووە، تێزى باوككوشتن و خۆ-هەتیوخستن جیاوازە لە تێزى باستاردەكان. زۆڵ و بێ ئەسڵوفەسڵەكان خۆیان بەرهەمى جووتبوونێكى "نا-شەرعین"، بەرهەمى ئەو زەواجە ڕەوایە نین كە باوكانى سیاسى لەگەڵ نیشتمان/دایكدا كردوویانە؛ ئەوە كێیە لەگەڵ نیشتماندا خەوتووە و زۆڵەكانى خستۆتەوە؟ دەسەڵات بەدواى باوكێكدا دەگەڕێت بۆیان، بۆنموونە عەرەب و تورك و فارس دەكرێن بە باوكیان. هەمووان دەزانن ئەمە درۆیەكە، تەنانەت درۆزنەكە خۆیشى. زۆڵەكان نە باوكیان هەیە و نە نازناو و نە ئەسڵ و فەسڵ، ئەوان سوبێكتى ماف و میرات نین؛ بۆیە هیچ ڕێگەیەك بۆ عەدالەت شك نابەن ، گۆڕینى خودى سیستەمى ماف و میرات نەبێت. گەڕان بەدواى باوكدا تەنیا كارى دەسەڵات نییە، بەڵكو كارى ئەوانەیشە كە داواى "ڕابەر" و "نوێنەر" و "پێشرەو" و "قسەكەر" و "ڕێكخەر" و هتد بۆ خۆپیشاندەرانى بێ ئەسڵ و فەسڵ دەكەن. لە 68ـیشدا هەر بەو جۆرە بوو. دەسەڵات لە ڕێگەى میدیا و ڕۆژنامەگەرییەوە هەندێ فیگورى وەك "نوێنەر" و "وتەبێژ" و "سەركردە" زەق كردەوە تاوەكو گەمەكەى بۆ ئاسان بێت، حزبى كۆمۆنیستی فەرەنسیش لە هەوڵى ئەوەدا بوو خۆى بكات بە خاوەنى بزووتنەوەكە. بەلاى دەسەڵاتەوە، بۆ سازان و كۆنترۆڵ و ڕووخاندنى ورە، بۆ دووبەرەكیى نانەوە و پەرتكردن، وا ئاسانترە خۆپیشاندەرانى بێ شێوە و بێ سەروپەل، ڕابەر و پێشڕەو و سەریان هەبێت؛ ئەمە ئامانجى ئەوانەیشە كە لایان وایە ڕاپەڕین و بەرەنگاریى بە بێ رێكخستن و ستراتیژ تەنیا دەهۆڵكوتینە و بە شكست دەگات. بەو جۆرە خواستى ئۆرگانیزەكردنى جەستەى بێ ئەندامى ڕاپەڕیوان خواستێكى دوو لایەنەیە. ئەم داواى ئۆرگانیزەكردنە كە هەمان "ڕێكخستن"ـە بە واتا تەقلیدییەكەى، ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ دەچێتە خزمەتى دەسەڵاتەوە.\nئەوانەى لە "دەرەوە" دەمێننەوە و خانەوادەیان نییە بۆى بگەڕێنەوە، ئەو گەنجانەى دەتوانن لەسەر شەقامەكان بنوون و كەس لەسەر نەچوونەوە بۆ ماڵ لێپێچینەوەیان لەگەڵدا ناكات، ئەو زۆڵانەى كە حەرامزادەن و نمەك نەشناس دەردەچن، ئا ئەوانە پۆتێنشیەڵى سیاسەتێكیان هەڵگرتووە لە دەرەوەى سیاسەتى باوك-كوڕ، لە دەرەوەى تێزى كوشتنى باوك و كوشتنى كوڕ؛ ئەوان هەر بە سادەیى باوكیان نییە و دایكیشیان بە ژانى لەدایكبوونیانەوە مردووە.\n- وێنه‌كه، رووبه‌رگی چاپی یه‌كه‌می كتێبی پانئۆپتیك ی جێرمی بێنتامه، كه یه‌كه‌م نموونه‌ی چاودێریی سه‌رتاسه‌ریی و ئایدیای كۆنتڕۆڵی ته‌واوه‌تییه، كه ده‌كرێ به هه‌مووشت بین یان گشتبین یش وه‌ربگێردرێت.\n ئەم چەمكە لە بنەڕەتدا پێشنیاری هاوڕێ مەنسوور تەیفووری یە و، چەند ساڵێك لەمەوبه‌ر لە وتارێكى هاوبەشماندا بە ناونیشانى تێزەكانى سەرا بەكارمانهێناوە.\n بۆ خوێندنەوەى وتارەكەى مەنسوور تەیفوورى كلیك لەسەر ئەم لینكە بكە:


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| دیمەشق بووەتە شاری مردووەکان\nدیمەشق بووەتە شاری مردووەکان\nدیمەشق بووەتە "شاری مردووەکان" و نووسینگە و ئوفیسەکانی حکومەت و کەرتی تایبەت بە هۆی قەیرانی ئابووریی، کەمبوون و گرانی سووتەمەنی "ئیفلیج" بوون.\nبە پێی ڕاپۆرتێکی " شەرق ئەوسەت"، یەکێک لە دانیشتووانی دیمەشق بەو هەواڵنێرییە وتووە " قەیرانەکە گەورەترە لە توانای ئێمە و ژیانمانی خستووەتە مەترسییەوە. کاروباری وڵات ڕاوەستاوە. بەڕێوەبەرایەتییە حکومییەکان بە هۆی پچڕانی کارەبا و تێکچوونی سیستەمی کۆمپیوتر و تۆڕەکان کارێکی ئەوتۆ ئەنجام نادەن".\nئەو هاووڵاتییە سورییە هەروەها وتوویەتی: کارمەندەکان بە هۆی نەبوونی سیستەمی گواستنە و گەیاندن ناتوانن بگەنە شوێنی کارەکانیان، هەواڵێک لە زانکۆ و قوتابخانەکانیش نییە".\nهەروەها وتوویەتی: "ئێستا قەیران تەنیا هەژاری نییە، بەڵکو گرنگترین کێشە کەمبوونی وزە، سووتەمەنی و هەموو ئەو شتانەن کە بۆ درێژەپێدان بە ژیان پێویستن. بارودۆخی کۆمەڵگە کارەساتبارە".\nلە لایەکی ترەوە، مۆسکۆ پەرەی داوە بە ڕەخنەکانی خۆی سەبارەت بە "سزاکانی سیزه‌ر"ی ئەمریکا کە بە مەبەستی پشتیوانیکردن لە خەڵکی ئاسایی سووریا ڕاگەیەندراوە.\nسێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕووسیا لەو بارەوە وتی: وڵاتانی ئەوروپیی لەو یاسایە ترساون و تۆقیون، چونکە بەو جۆرە هەموو ڕێگاکان بۆ کردنەوەی زەمینەی گفتوگۆ لەگەڵ دیمەشق دادەخرێن.\nلە لایەکی ترەوە، ڕاپۆرتێکی بێ وێنە لە لایەن ڕێکخراوە ناحوکمییەکانی مافی مرۆڤ ڕوو لە ڕووسیا بڵاو کراوەتەوە و داوای لەو وڵاتە کردووە بەدواداچوون بۆ "کردەوە ناڕەواکانی" سوپای ئەو وڵاتە لە ساڵی ٢٠١٥وە واتە لەو کاتەوە کە دەستێوەردانی سەربازیی مۆسکۆ لە سووریا دەستی پێکردووە بکات و ئەو کردەوانە دیاری بکات.\nبڵاوبوونەوەی ئەو ڕاپۆرتە، لە لایەن ڕێکخراوە ناحوکمییە ڕووسییەکانی شارەزا لە بواری شەڕی سووریا بۆ یەکەمین جار، بە بۆنەی دەیەمین ساڵڕۆژی دەستپێکردنی شەڕ لەو وڵاتەدا، بە مەبەستی "ڕوونکردنەوەی دۆخی قوربانییانی ئوپەراسیونە سەربازییەکان" ئەنجام دراوە. میدیاکانی لایەنگری کرێملین زۆر جار هەوڵیان داوە ئەو پرسە وەلا بنێن و بایکۆتی بکەن.


نوێترین زانیاری لەسەر تووشبووانی كۆرۆنا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 176 ملیۆن و 764 هەزار و 688 حاڵەت.\nبە گوێرەی ئامارە جیهانییەكان، تاكو كاتژمێر 1ی ئەمڕۆ دوو شەممە ژمارەی تووشبووانی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 176 ملیۆن و 764 هەزار و 688 حاڵەت، لەو ژمارەیەش 3 ملیۆن و 820 هەزار و 587 حاڵەتی گیانلەدەستدانیش هەبووە.\nهەر بەپێی ئامارەكان تاكو ئێستا 160 ملیۆن و 815 هەزار و 511 تووشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا چاكبوونەتەوە.\nلەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان، ئەمریكا زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە پەتاكەی تێدا تۆماركراوە و گەیشتووەتە 34 ملیۆن و 321 هەزار و 158 كەس و 615 هەزار و 53 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.


كاتێك ده‌نووسی به‌رده‌وام له‌حاڵی خه‌بات و به‌ربه‌رکانێدابه! – Denegkan\nكاتێك ده‌نووسی به‌رده‌وام له‌حاڵی خه‌بات و به‌ربه‌رکانێدابه!\nbyسه‌عید\tMarch 4, 2012\tئەدەب\nكاتێ ده‌نووسی، وانیشانبده كه له‌حاڵی خه‌باتدای! ڕاسته‌قینه‌گه‌رایی هێرشبه‌رانه! ڕاستی شان به شانی تۆیه، كه‌وایه تۆش شان به شانی ڕاسته‌قینه خه‌باتكه! بێڵه با ژیان وه‌قسه بێت! توندوتیژ له‌گه‌ڵیدا مه‌جووڵێوه! و بزانه كه بۆڕژواكان ئیزنی قسه‌كردن به ژیان ناده‌ن! به‌ڵام تۆ، تۆ ده‌توانی خۆت به شایسته‌ی ئه‌م ئه‌ركه بزانی. ته‌نانه‌ت وه‌ها بژارده‌یه‌ك بۆ تۆ ناچارییه. ڕوانگه‌یه‌ك هه‌ڵبژێره كه له‌ودا ڕاسته‌قینه ون و پۆشراوه. جێ گۆڕكێی پێكراوه و ئاڵوگۆڕی به‌سه‌ردا هێنراوه. هه‌ڵدانه‌وه‌ی ڕووبه‌ند له ڕواڵه‌تی ڕاسته‌قینه ئه‌ركی تۆیه. به‌جێگای تاك وێژی، دژوناكۆك قسه‌بكه. هۆكارو به‌ڵگه‌كانی تۆ، مرۆڤێكی زیندووه كه ده‌ست ده‌داته كردار و له‌م ڕێگایشه‌وه بوار بۆ ژیان ده‌ڕه‌خسێنێ.\nبوێربه، چون پێوه‌ندی به‌ڕاستیه‌وه هه‌یه! ئه‌گه‌ر له بۆچوونه‌كانتدا حه‌ق به تۆ بێت، له ئاكام دا ده‌بێ بتوانی ناكۆكیه‌كانی دنیای ڕاسته‌قینه‌ش ته‌حه‌مولكه‌ی، پشكنینی كۆسپ و ته‌گه‌ره‌كان له ڕواڵه‌ت و سیمای به گشتی سه‌ر‌سامکه‌ر و ئاڵۆسكاوی دا.\nله به‌رانبه‌ر هه‌مواندا كارێك بكه تا ئاڕمانه چینایه‌تیه‌كانت گه‌شه‌بكه‌ن، كه ئاڕمانی گشت مرۆڤایه‌تییه. هیچ شتێك به‌و بیانوه‌ی كه له چوارچێوه‌ی ئاكام و پێشنیار و هیواكانتدا ناگونجێن، وه‌لامه‌نێ، پێویسته خۆ له‌وه‌ها كردارێك بپارێزی له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زه‌روره‌ته‌كه‌ی په‌یوه‌سته به ڕاستیه‌وه. نیشانی بده كه كێشه‌وگرفته‌كان به هه‌موو قورساییانه‌وه شیاوی چاره‌سه‌رن.\nله‌م خه‌باته‌دا تۆ به ته‌نیا نیت، و ئه‌گه‌ر بتوانی خه‌باته‌كه هیدایه‌ت و ئاڕاسته بكه‌ی خوێنه‌ره‌كانیشت هاوشانی تۆ خه‌بات ده‌كه‌ن. تۆ به ته‌نیا ڕێگاچاره نادۆزیته‌وه، ئه‌مه به‌ته‌نیا له ئه‌ستۆی تۆدا نییه، ئه‌ویش له‌م گه‌ڕان و پشكنینه‌دا هاوبه‌شه.\nنووسینی: بێرتۆلد برێشت\nله‌فارسییه‌وه: سه‌عید ئه‌مانی\nPrevious شه‌ڕ و ئاشتی … مواسیر سكلیه‌ر\nNext سێكس له ڕۆمانی كوردیدا


ئارمان غەفووری حوکمی یەک ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپا\n23:22 - 10 December 2019\nهەنگاو: یەکێک لە چالاکانی ژینگەپارێزی خەڵکی مەریوان حوکمی بەندکرانی بەسەردا سەپا و ئەو حوکمە بە پارێزەرەکەی ڕاگەیەندرا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا، ئارمان غەفووری، ڕۆژنامەنووس و چالاکی ژینگەپارێزگی خەڵکی مەریوان لەلایەن دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنە حوکمی یەک ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپاوە و ئەو حوکمە بە شێوەی زارەکەی بە پارێزەرەکەی ڕاگەیەندراوە.\nئارمان غەفووری ٨ی گەلاوێژی ٢٧١٨ دەستبەسەر و دوای ٥ مانگ ڕاگیران لە دەستبەسەرگەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران بە بارمتە ئازاد کرا.\nناوبراو دواتر لەلایەن دادگای شۆڕشی مەریوان بە تۆمەتی ”پڕووپاگەندە دژی حکوومەت و ئەندامەتی لە یەکێک لە حیزبە کوردستانییەکانی دژبەری ئێران“ حوکمی ٦ ساڵ بەندکرانی بەسەردا سەپا ئەو حوکمە دواجار لەلایەن دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنەوە بۆ یەک ساڵ بەندکران کەم کرایەتوە.\nجێگای ئاماژەیە کە، ئارمان غەفووری مانگی ڕەزبەری ئەمساڵیش بە تۆمەتی “تێگدانی ئاسایشی کۆمەڵگا” لە ڕێگای بەشداری لە خۆپێشاندانەکانی خەڵکی مەریوان دژ بە هێرشی تورکیا بۆ سەر شاری عەفرین، لەلایەن لقی ١٠٢ی دادگای تاوانەکانی ئەو شارەوە حوکمی ٦ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو.