پشکنین باشترین ڕێگایە بۆ ڕاگرتنی بڵاوبوونەوەی کۆڤید-19. 2 جۆر پشکنینی کۆڤید-19 ھەن؛ پشکنینی کاردانەوەی زنجیرەی پۆلیمەری (PCR) یان پشکنینی خێرای تەوژمی لایی(LFT)\nبۆچی دەبێ پشکنین بکەیت؟\nگرنگە کە پشکنین بکەیت ئەگەر ھەر نیشانەیەکی کۆڤید-19ت ھەبوو یان ئەگەر ھەر بەرکەوتنێکت لەگەڵ ھەرکەسێک ھەبوو کە تووشی کۆڤید-19 بووە.\nئەگەر تۆ ھەر نیشانەیەکی کۆڤید-19ت ھەبێت (تا، کۆکەیەکی نوێی بەردەوام یان لەدەستدان یان گۆڕانی تام و بۆن)، ئەوا تۆ لەوانەیە کۆڤید-19 ت ھەبێت. تۆ پێویستە پشکنینی PCR ئەنجام بدەیت بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی تۆ ڤایرۆسەکەت ھەیە.\nئەگەر پشکنینەکە پۆزەتیڤ بوو، تۆ دەتوانی ڕێگری بکەیت لە بڵاوبوونەوەی کۆڤید-19 بۆ ئەو کەسانەی کە دەیانناسی لە ڕێگای مانەوە لە ماڵەوە و خۆجیاکردنەوە.\nپشکنین دەکرێ چەندین ژیان ڕزگار بکات. 1 لە 3 کەس ھیچ نیشانەیەکی کۆڤید-19یان نییە بۆیەش ئەنجامدانی پشکنینی تەوژمی لایی بەردەوام یارمەتیدەرە بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی بێمەبەستی کۆڤید-19 بۆ ھاوڕێکانت، خێزان و کۆمەڵگا.\nپشکنینەکانی تەوژمی تەنیشتی 99.97٪ دروستن و زۆرترین تووشبوو لەناو خەڵک دەستنیشان دەکەن (ئەو کەسانەی کە نیشانەیان نییە)، بۆیەش پشکنینی پۆزەتیڤ ئەوە دەگەیەنێت کە تۆ کۆڤید-19ت ھەیە و پێویستە خۆت جیا بکەیتەوە، تەنانەت ئەگەر ھەست بە باشی نەکەیت، چونکە ئەمە کەسانی تر دەپارێزێت.\nپشکنین بێبەرامبەرە و زۆر خێرایە. سەیری خشتەی خوارەوە بکە بۆ جۆری جیاوازی ئەو پشکنینانەی تۆ دەتوانی بیانکەیت.\nدوو جۆر پشکنینی کۆڤید-19 ھەیە؛ پشکنینی کاردانەوەی زنجیرەی پۆلیمەری (PCR) یان پشکنینی خێرای تەوژمی لایی(LFT) ھەردوو پشکنینەکە بێبەرامبەرن و بۆ ھەمووکەسێک لە شانشینی یەکگرتوو بەردەستن.\nپشکنینەکانی کاردانەوەی زنجیرەی پۆلیمەری PCRPCR\nئەم جۆرە پشکنینەی کۆڤید-19یە بۆ ئەو کەسانەی کە نیشانەکانی کۆڤید-19یان ھەیە. ئەنجامەکان بۆ مەبەستی پشکنین بۆ تاقیگە دەنێردرێن.\nپشکنینەکانی PCR بەکاردێن بۆ\nئەنجامەکانبەگشتیلەماوەی 24 کاتژمێردادەردەکەون\nئەگەرپۆزەتیڤبووبۆماوەیەک تاکو10 ڕۆژخۆتجیابکەوە\nداوای پشکنینی خۆڕایی PCR بکە\nپشکنینەکانی تەوژمی لایی (LFT)\nئەم پشکنینە پێویستە لەلایەن ئەو کەسانەوە بەکار بھێنرێت کە نیشانەیان نییە. ئەنجامێکی خێرات پێ دەدەن بە بەکارھێنانی ئامێرێکی ھاوشێوەی پشکنینی سکپڕی. تۆ دەتوانی داوای پشکنینی خۆڕایی لە سەرھێڵ بکەیت یان لە دەرمانخانەی خۆجێی یان ناوەندی کۆمەڵگای خۆت وەری بگریت.\nLFT بەکاردێت بۆ\nئەنجامەکانلە 15-30 خولەکدادەردەکەون\nبۆ ماوەیەک تاکو 10 ڕۆژ خۆت جیا بکەوە ئەگەر پۆزەتیڤ بوو\nداوای پشکنینی بێبەرامبەری تەوژمی لایی بکە\nھەفتەی دوو جار پشکنینی تەوژمی لایی ئەنجام بدە (3 یان 4 ڕۆژ بەجیا) بەتایبەتی ئەگەر پلانی ڕۆیشتنت ھەیە بۆ بۆنەی گەورە، کۆبوونەوەی خێزانی یان بۆ ناو شوێنی قەرەباڵغ. ئەم ڕێگایە وادەکات دەرفەتی بڵاوبوونەوەی کۆڤید-19 بۆ ئەو خەڵکەی گرنگی پێدەدەی یا بۆ خەڵکێکی زۆر دەستبەجێ کەم بێتەوە.\nکەی پێویستیت بە پشکنینی PCR دەبێت؟\nپێویستە پشکنینی کاردانەوەی زنجیرەی پۆلیمەری (PCR) ئەنجام بدەیت بە زووترین کات ئەگەر ھەریەکێک لەم نیشانانەی خوارەوەت ھەبوو، ئەگەرچی سووکیش بێت. ئەگەر تۆ ھەریەکێک لەم نیشانانەی سەرەوەت ھەبوو ئەوا دەبێت لە ماڵەوە بمێنیتەوە و خۆت جیا بکەیتەوە و تەنھا بۆ ئەنجامدانی پشکنین بچیتە دەرەوە.\nپلەی گەرمی سەرووی 38 پلەی سیلیزی یان لەکاتی دەستدان لە سنگ یان پشتت ھەست بە گەرما دەکەی.\nکۆکەیەکی نوێ و بەردەوام\nتۆ زۆر دەکۆکیت بۆ ماوەی زیاتر لە یەک یان 3 کاتژمێر یان ڕۆژانە زیاتر (ئەگەر تۆ خۆت کۆکەت ھەیە، لەوانەیە لە ئاسایی خراپتر بێت).\nلەدەستدان، یان گۆڕان، لە ھەستی بۆنکردن یان تامکردندا\nتۆ بۆن و تامی ھیچ شتێک ناکەی، یان شتەکان بۆن و تامی جیاوازیان ھەیە.\nنزیکەی 1 لە 3 کەسی تووشبوو بە ڤایرۆسی کۆڕۆنا نیشانەیان نییە بەڵام ھێشتا دەتوانن کەسانی تر تووش بکەن. لەبەر ئەمەیە کە ئەنجامدانی پشکنینی بەردەوامی تەوژمی لایی زۆر گرنگە.\nچۆنیەتی وەرگرتنی پشکنینی PCR\nداوای پشکنینی PCRی بێبەرامبەر بکە بە پۆستە تاوەکو لە ماڵەوە بیکەیت\nلە سەرھێڵ ناوت بنووسە و سەردانی پێگەی پشکنینی خۆجێی خۆت بکە\nپەیوەندی بە 119 بکە بۆ یارمەتی و ئامۆژگاری\nبڕۆ بۆ پێگەیەکی بێ دیمانە یان ناو ئۆتۆمبێل\nچۆنیەتی ئەنجامدانی پشکنینی PCR\n“من پشکنینی بەردەوام ئەنجام دەدەم چونکە من فایبرۆمایلجیام ھەیە و نیشانەکانی سەرما و ھەڵامەتی من زۆر پەرە دەسەنێت. من زۆر ناچمە دەرەوە ھەرچۆنێک بێت من و ئالێکس حەز بە یاری بە کۆمەڵ دەکەین لەگەڵ ھاوڕێکانمان دەکەین، بۆیەش ھەمیشە پشکنین دەکەم بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی کە ئێمە تووشی ھیچ شتێک نەبووین تا بڵاوی بکەینەوە و چێژ لە تێکەڵاوبوون لە ژینگەیەکی سەلامەت وەردەگرین.”\nسارینا و ئەلێکسی ساوا Grimsby\nپشکنینەکانی تەوژمی لایی\nپشکنینی خێرای تەوژمی لایی یارمەتی دۆزینەوەی حاڵەتەکان دەدات لەناو ئەو کەسانەی کە ھیچ نیشانەیەکیان نییە بەڵام ھێشتا تووشبوون و دەتوانن ڤایرۆسەکە بۆ کەسانی تر بگوازنەوە. دەتوانیت ئامرازەکانی پشکنینی تەوژمی لایی لێرە داوا بکەیت\nپشکنینەکە بەگشتی پێکدێت لە وەرگرتنی نمونە لە قورگ و گوێ، یان تەنھا لووت، بە بەکارھێنانی سواب.\nئەگەر تۆ پشکنینی تەوژمی لایی خێرات لە ماڵەوە ئەنجام داوە، ئەوا لەماوەی 15 – 30 خولەکدا ئەنجامەکەت وەردەگریەوە. ئەگەر تۆ لە پێگەی پشکنین پشکنینت ئەنجام داوە، ئەوا لەماوەی 2 کاتژمێردا نامە یان ئیمەیڵێکت لەسەر ئەنجامەکەت پێدەگات. تۆ پێویستە پشکنینێکی تری تەوژمی لایی خێرا ئەنجام وەربگریت ئەگەر تۆ لەماوەی 12 کاتژمێردا ئەنجامەکەت وەرنەگرتەوە.\nپشکنینەکانی تەوژمی لایی بێبەرامبەرن و یارمەتی دۆزینەوەی کۆڤید-19 دەدەن ئەگەر ھیچ نیشانەیەکت نەبێت. تۆ دەتوانیت لێرە داوای بکەیت، لە دەرمانخانەی خۆجێی یان ناوەندی کۆمەڵگای خۆت وەری بگریت یان پەیوەندی بە 911 بکەیت (لە مۆبایل و ھێڵە زەمینیەکانەوە بێبەرامبەرە. ھێڵەکان لە 7ی بەیانی تاکو 11ی شەو کراوەن).\nپرسیارە زۆر دووبارە بووەکان لەسەر پشکنین\nئێمە ھەندێک پرسیاری زۆر دووبارەبووەمان لەسەر پشکنینی کۆڤید-19 کۆکردۆتەوە. ئەگەر نەتتوانی پرسیارەکەی خۆت لێرە ببینیت، پەیوەندیمان پێوە بکە\nکەی پێویستە پشکنینی PCR ئەنجام بدەم؟\nتۆ پێویستە بە زووترین کات پشکنینی PCR ئەنجام بدەیت ئەگەر:\nئەگەر نیشانەکانت ھەبێت ئەوا دەبێت خۆت جیا بکەیتەوە تاوەکو ئەنجامەکان وەردەگریەوە.\nکەی پێویستە پشکنینی تەوژمی لایی ئەنجام بدەم؟\nهەموو کەسێک دەتوانێت پشکنینی بەردەوامی تەوژمی لایی خێرا بەبێ ھەبوونی نیشانە وەربگرێت.\nنزیکەی 1 لە 3 کەسی تووشبوو بە کۆڤید-19 نیشانەیان نییە بەڵام ھێشتا کەسانی تر تووش دەکەن. تۆ پێویستە بەبەردەوامی پشکنینێکی خێرا ئەنجام بدەیت، بەتایبەت ئەو کاتانەی کە زۆرترین ئەگەری تووشبوون یان بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکەت ھەیە. تا بزانیت ئایا تووشی ڤایرۆسەکە بوویت یان نا. ئەگەر خەڵک پشکنینەکەیان پۆزەتیڤ بێت و خۆیان جیا بکەنەوە، ئەوا دەبێتە ھۆی ڕاگرتنی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە.\nتەنانەت ئەگەر خۆشت کوتابێت، ھێشتا ئەگەری ئەوە ھەیە تۆ کۆڤید-19 بگوازیتەوە، بۆیە دەبێت بەبەردەوامی پشکنین بکەیت.\nبۆ زانیاریی زیاتر لەسەر پشکنین لەناویاندا ڤیدیۆ و سەرچاوەی تر.\nناو بۆ پشکنینی PCR بنووسە یان داوا بکە بگەیەنرێتە ماڵەوەت\nداوای پشکنینی خۆڕایی تەوژمی لایی بکە\nچۆنیەتی وەرگرتنی سوابی پشکنینی خۆیی ڤایرۆسی کۆڕۆنا\nڕێبەرێکی بەسوود بۆ پشکنینی منداڵان


وەزیرێ نەفتا ئیراقێ: 80%ژ گرێبەستێن کوردستانێ بێ پرسگرێکن - دارکا مازی\nوەزیرێ نەفتا ئیراقێ: 80%ژ گرێبەستێن کوردستانێ بێ پرسگرێکن\nوەزیرێ نەفتا ئیراقێ راگەھاند، پرانیا گرێبەستێن نەفتێ یێن حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ بێ پرسگرێکن.\nوەزیرێ نەفتا ئیراقێ «ئێحسان عەبدولجەبار» د ھەڤپەیڤینەکێ دا ل گەل کانالا «ئەل فرات» یا ئیراقێ دا راگەھاند: وەزارەتا وان ل گۆر دەستووری دانووستانێ ل گەل نەفتا کوردستانێ و حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ دکەت.\nئێحسان عەبدولجەبار پێویست زانی کو ئالیێن سیاسی ژ پرسگرێکا نەفتێ دوور بکەڤن و گۆت: نەفت ئاموور و تشتەکێ سیاسییە. لێ ب سیاسەتێ نایێ رێڤەبرن و دڤێت ژ سیاسەتێ بهێتە دوورخستن.\nوەزیرێ نەفتا ئیراقێ داخوازێن حکوومەتا خوەیا دەربارێ نەفتا کوردستانێ دا ئاشکەرا کرن و راگەھاند: ئەو داخواز ب رێڤەبەریا سیاسی یا کوردستانێ و شاندەیا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ ھاتنە گەھاندن.\nداخواز وەھا نە:\n– گرێبەستێن نەفتێ یێن کوردستانێ ل بەرچاڤ بهێنە دەرباس کرن و ل گۆر یاسایێ د بەرژەوەندیا ھەردو ئالیان دا سەرەراست کرن.\n– ئاڤاکرنا کۆمپانیەکا نەفتێ یا کوردستانێ کو کۆمپانیا دەولەتا فەدەرال یا ئراقێ بیت. ئەو کۆمپانی بنکەیا وێ یا سەرەکی ل ھەولێرێ بیت و ئالیێ یەکەم دبیت د پەیمانێن ل گەل کۆمپانیێن نەفتێ یێن ژ بۆ کار کرنا ل سەر سەکتۆرا نەفت و گازا کوردستانێ.\nپێشخستن و دانانا نرخان د دەستھلاتا حکوومەتا فەدەرالا ئیراقێ دا بیت، لێ ب ھەڤبەشیا ل گەل حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ.\nئێحسان عەبدولجەبار دەربارێ ھەلوێستێ ھەرێما کوردستانێ ژ بۆ داخوازێن حکوومەتا ئیراقێ دا ژی راگەھاند: د راستیێ دا بەرپرسێن ھەرێما کوردستانێ ژ بەر نەبوونا باوەریا وان یا ب دەستھلاتداریا بەغدایێ، ھندەک خوە دوورگرتن و نیگەرانی ل گەل وان چێبوویە.\nوەزیرێ نەفتا ئیراقێ دیار کر، حکوومەتا وان چ پرسگرێک ل گەل سەدێ 80 یا گرێبەستێن نەفتێ یێن ھەرێما کوردستانێ نینە. ژ بەر کو بێ پرسگرێکن، لێ ئەم دخوازین تەنێ ل سەر پرسگرێکێن سەدێ 20 یێن هەیی دانووستاندنێ ل گەل وان بکەین.\nبەری ناھا سەرۆکێ فەرمانگەھا ھەماھەنگی و دووڤچوون و ئەندامێ شاندەیا دانووستانکارا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ «عەبدولحەکیم خەسرەو» راگەھاندبوو: “بەغدایێ ھندەک پێشنەیار ژ بۆ چارەسەر کرنا دۆسیا نەفتا ھەرێمێ ھەبوون، کو کۆمپانیەک ژ بۆ فرۆتنا نەفتێ ل ھەرێما کوردستانێ بهێتە دامەزراندن و مولکێ بەغدا بیت. ل ھەمبەر وێ ھەرێما کوردستانێ ژی ئەو پێشنەیار ھەبوو کو ھەرێما کوردستانێ بخوە کۆمپانیەکێ دامەزرینیت، ببیتە مولکێ خەلکێ ھەرێما کوردستانێ، کو تەمامێ پابەندی د چارچۆڤەیا وێ کۆمپانیێ دا بێن رێخستن کرن.”\nدر. عەبدولحەکیم خەسرەو گۆت: “داخواز و پێشنەیارێن بەغدایێ یێن دەربارێ دامەزراندنا کۆمپانیەکێ ل ھەرێما کوردستانێ کو مولکێ وان بیت ھاتە رەد کرن. مە بۆ وان رۆن کر کو ھەرێما کوردستانێ د چارچۆڤەیا مادەیا 112 یا دەستووری و ل گۆر خالێن 2 نەفتێ دفرۆشیت.”


ئەمەریکا داوای ڕادەستکردنی ئەسانج دەکات و لێکۆڵەرێکی سیاسیش دەڵێت دەستگیرکردنەکەی بۆ ڕێگریکردنە لە بڵاوبوونەوەی بەڵگەی نوێ\nکاربەدەستانی بەریتانیا ڕادەگەیەنن وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا بە فەرمی داوای ڕادەستکردنەوەی جولیەن ئەسانجی دامەزرێنەری ویکیلیکسی کردووە، کە ڕۆژی پێنجشەممە لە باڵیۆزخانەی ئیکوادۆر لە لەندەن دەستگیر کرا.\nوەزیری ناوخۆی بەریتانیا ساجد جاڤد ماوەیەکی کورت پاش دەستگیکردنەکە لە تویتێکدا ڕایگەیاند " نزیکەی حەوت ساڵ پاش ئەوەی چووە ناو باڵیۆزخانەی ئیکوادۆرەوە، ئەمڕۆ دەتوانم ئەوە پشتڕاست بکەمەوە کە ئێستا ئەسانج لە بنکەی پۆلیسی لەندەنە".\nسەربارەت بە دەستگیرکردنەکەو کاریگەرییەکانی دکتۆر دەنیس چفچی لێکۆڵەر لە زانکۆی کامبرج لە لەندەن دەڵێت، گرتنی ئەسانج لەم کاتەدا بۆ ئەوەیە ڕێگا بگرێت لە ئاشکرا کردنی ژمارەک بەڵگەنامەی نوێ لەسەر کارە سیخوڕییەکانی ئەمەریکا کە چەند حکومەتی ئەوروپایش دەگرێتەوە.\nدکتۆر دنیس لە وتووێژەکەیدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دەشڵێت ترسی ئەوە هەیە ویکیلیکس هێشتا بەڵگەی زیاتر لەبەردەستدا بێت لەسەر دەستێوەردانەکانی ڕوسیا لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمەریکادا. بەڵام بە گشتی تا ئێستا همو بەڵگەکان دژی سیاسەتە دەرەوەییەکانی بەڕێوەبەرەتی ئۆباما بووە.\nدەقی وتووێژەکەی دەخیلی شەمۆ لەگەڵ دکتۆر دنیس\nوتووێژ دکتۆر دنیز


تاريخ: ۱۳۹۸ چهارشنبه ۱۶ مرداد ساعت ۱۹:۲۵ بازدید: 1166 نظرات: 1 کد مطلب: 11539\nژیانی مرۆڤ بەتایبەتی ژیانی کورد بەپێی ڕەوڕەوەی سووڕانی مانگ و ڕۆژ بەرنامەی بۆ داڕێژراوە.\nساڵێک بێجگە لە وەرز و مانگ و حەوتوو و ڕۆژ، بەسەر دوو گۆڕانکاری گەورەدا کە دەبنە دوو قۆناغی شەش مانگی دابەش کراوە.\nلەنێوبەندی زستاندا کە دەبێتە 15ی ڕێبەندان و بە جێژنی "بێڵندانە"ش نێودێر کراوە و پێی دەڵێن شۆڕشی بەهاری و هێدی هێدی زەوی گەرم دادێ و ڕۆژەکان درێژەر و شەوانیش کورت تر دەبنەوە. بەرەو بەهار دەچین و لەو چەند مانگەدا گیاو دار و هەموو ڕووەکێک سەوز دەبنەوە.\nئەو قۆناغە لەژیانی مرۆڤدا، دەبێ مرۆڤ دەغڵ و دان داچێنێ و لەسەر زەوی خەریکی کار و کردەوە و پەروەردەی باغ و گیابێ،\nقۆناغی دووەمی ئەو دابەشکاریە لە 15ی مانگی گەلاوێژ واتە نێوەندی وەرزی هاوین دەست پێدەکات و ڕۆژەکان کورت دەبنەوە و شەوەکان درێژتر و زەوی هێدی هێدی سارد دەبێتەوە و لە زەوی وشک و ڕەقەن "گوڵەجووتێرە"، کە گوڵێکی سپی دوو یا چوار پەڕەیە دەڕوێت و دەڵێن گەلاوێژ ئەنگووتووە.\nلە دوای گەلاوێژ وەرزی پێگەیشتنی ترێ ڕەش و کامڵ بوونی گوێز دەست پێ دەکات، بە ئەنگووتی گەلاوێژ گەنمی "ئاوەنیا" دادەچێنن، گەنمێک کە دوای ئاودێری زەوی و کێڵانی زەوی دایدەچێنن و لە هاویندا شین دەبێ و پێیدەڵێن "ڕەپستە" لە پاییز و زستاندا دەکەوێتە ژێر بەفر و لە بەهاردا زوو گەورە دەبێ.\nسەردەمێک کە ئامێری رۆژ ژمێری ئەوڕۆیی و پێشکەوتوو نەبوو زۆرتر لەسەر سووڕانی مانگ و ڕۆژ بەپێی هەڵێنجانی بیری کەسەکان ئەو قۆناغانە دیاری دەکران. ئەگەر وەک پێشینیان دەڵێن "سێ مانگ سێ مانگ" ئەوا ئێستا کە 15ی گەلاوێژە دە ڕۆژ دەبێ گەلاوێژ ئەنگووتووە، بەڵام ئەنگووتنی ڕاستەقینەی گەلاوێژ درووست 15ی گەلاوێژ واتە تێپەڕبوونی مانگ و نیوێک هاوینە.\nزۆر کەس پرسیار دەکەن ئەرێ بۆچی گوڵە جووتێرە تەنیا دوای گەلاوێژ دەڕوێ و بەهار ناڕوێ و دیار نییە.\nوەڵام... لەبەهاردا گیایەکی دوو پەلک پان هەیە بە نێوی "شێلاقە" کە لەنێو دوو پەلکەکانیدا خڕۆکە هەن کە پێیان دەڵێن "گونی گیا" لەسەر پیواز و سەلکی ئەو گیایە لە دوای ئەنگووتنی گەلاوێژ ئەو گوڵە جووتێرە دەڕوێ.\nبرچسب ها: ئه‌ستێرەکان, ئه‌ستێرەی گەلاوێژ, ستاره سهیل, گه‌لاوێژ ئه‌نگووتن, گوڵه جوتێره\nن ا ۱۳۹۸/۵/۱۶\nوێڕای ڕێزم بۆ حاجی عەوڵای پێویستە دوو هەڵە ڕاست بکەمەوە.لە نیوەی وەرزی زستان واتا پازدەی ڕێبەندان بێڵ دانانێن .لەو مانگەدا لە کوردستان زۆرترین بەفر دەبارێ و ڕیگا و بان دەبەسترێن.بەرە بەهاریش ناچین و زەوی وزار ناکێڵن ووڵات پڕ لە بەفر و بەستەڵەکە.دوای پازدەی گەلاوێژ بەرەو مانگی خەرمانان دەچین و کیڵان و داچاندن یەکەم مانگی پاییز واتا ڕەزبەر دەست پێدەکا.


ساڵی نوێ و، ٢٠٢٠ مانای چیە؟\nئەگەر کواڵیتی ژیانی ئینسان بەرە و باشتر نەچێت، ساڵ ببێت بە (٢٢٠٠) یش هیچ بەهایەکی نیە.\nلە ڕاستیا دوا ساتەکانی سەری ساڵی تازە هیچ جیاوازیەکی لەگەڵ ڕۆژەکانی تری سەری ساڵ نیە. چونکە جگە لەوەی ئینسان هەست بە ساڵێک پیربوون ئەکات، هیچ شتێک ناگۆڕدرێت. سەرە تای ساڵ و کۆتایی ساڵ جگە لە ڕێکخستنی (کات) و دابەشکردنی سوڕانەوەی (بە نزیکی) یەک جاری زەوی بەدەوری خۆردا هیچیتر نیە. ئەم سوڕانەوەیەی زەوی، ئەبێتە هۆی دروستبوونی چوار وەرز، کە هەریەکەیان ڕوخساری خۆیان هەیە. مەسافەی زەوی هەتا خۆر لە سوڕانەوەکەیدا ڕوخساری وەرزەکان دیاری ئە کات. ساڵ چوار وەرزە، هەر وەرزەی سێ مانگە، هەر مانگێک سی یان سی و یەک ڕۆژە (جگە لە مانگی دوو)، هەفتە حەوت ڕۆژە، هەر ڕۆژێک بیست وچوار کاتژێرە، هەر کاتژێرێک شەست خولەکە، هەر خولەکێک شەست چرکەیە، لێرەوە وردکردنەوەی کات بۆ ئینسانیەت ئەوەستێت ( ئەوانەی زانا و پسپۆڕی بواری زانستی فیزیان، کات لەوەش زیادتر وورد ئەکەنەوە. ئەوە جگە لەوەی ساڵژمێری جیاواز بۆ دابەشکردنی ساڵ لەسەر گۆی زەوی پەیڕەو دەکرێت، وەک شەمسی، هیجری، چینی و… تا دێت).\nئەگەر بە زمانی ژمارەکان قسە بکەین، ئەوا مەسافەی نێوان چرکە هەتا ساڵ ئەکاتە ٣١٥٣٦٠٠٠ (سی و یەک ملیۆن وپێنجسەد وسی و شەش هەزار) یەکەی هەژمار. واتە ساڵێک ٣١ ملیۆن و ٥٣٦ هەزار چرکەیە. بۆ ئێمەی خەڵکی کوردی کوردستان، لە چرکەوە هەتا ساڵ، کات، چ مانا و بەهایەکی هەیە؟… ئایا کە ساڵ نوێ بوەوە، هیچ لە ئوسلوبی بیرکردنەوەو گوزەرانی ژیانمان ئەگۆڕین؟… ئایا ڕێز لە کات ئەگرین؟… چونکە ڕاستیە تاڵەکە ئەوەیە کە، ئینسان کۆنتڕۆڵی بەسەر (کات)دا نیە.\nعاقڵانەیە لە کۆتایی ئەم ساڵەدا لە خۆمان بپرسین: ئایا کات لای ئێمە قیمەتی هەیە؟… ئەگەر قیمەتی نیە؟… کەواتە جیاوازی چرکە، خولەک، کاتژێر، هەفتە، مانگ و ساڵ و سەدە بۆ ئێمەی کورد چیە؟!…\nئایا جیاوازی تێکشکانی میرنشین و شۆڕشەکانمان، لەم سێ سەد ساڵە ی ڕابوردوو، لەسەر چی و چۆن بوون؟… بۆ فرسەتە مێژووییەکانمان لەکیس چوون و، بە بەردەوام ڕەنج بە خەسارین؟… دواجار بۆ بە بەردەوام کات ئێمە ئەبڕێت و، بۆ جارێکیش بێت توانای بڕینی کاتمان نیە؟\nسەری ساڵی نوێ لە هاوڵاتیانی مەحروم وئازیزەکەی خەڵکی کوردستان پیرۆزە و…\nخاکی پیرۆزی کوردستانیش هەمیشە ئاوەدان بێت…\nناوەڕۆکی ئەم گوتارە ساڵژمێری میلادی حەزرەتی مەسیحی بە نموونە وەرگرتوە.


پێش 1 هەفتە ژمارەی بینراو 37\nبە شێوەیه‌كی گشتی لە ناوچەی باكووری نیوە دوورگەی زەوی دەڕوێت، هەروەها له ناوچە كوێستانییەكانی كوردستانیش بە هەرچوارپارچەكەیەوە بەشێوەی خۆڕسك بە شێوەیەكی باش و خێرا گەشە دەكات و دەڕوێت.\nهەر چەندە ئەم درەختە بە شێوەیەكی بەرچاو لە وڵاتی ئوستوراڵیا بوونی هەیە زیاتر لە 600 جۆر، بەڕوو لە جیهاندا هەیە، بەڵام دەتوانین بڵێین كوردستان دەبێتە نیشتیمانی سەرەکی لەبەر ئەوەی درەختێكی خۆرسكە، بەڕوو بەرگرییەكی باشی هەیە بۆ رەشەبا و ووشكەساڵی و بەرز بوونەو و دابەزینی پلەكانی گەرما.\nدرەختی بەڕوو یەكێكە لەوسەرچاوە سەرەكیانەی دروستكردنی (تەختە)، لەبەر ئەوەی دارەكەی بەهێز و ڕەق و قورسە و شێوەیەكی جوانی هەیە، بەزۆری داری بەڕوو بۆ ئەساسی ناوماڵ و سكەی ئاسنین و دروستكردنی بەرمیل و هەروەها بۆ ڕوكەشكردنی ناوماڵ.\nدرەختی بەڕوو مادەیەكی تانین دەردەكات ئەم مادەیە بەكاردێت لە دروستكردنی حیبری شین و وە خۆشەكردنی پێستی ئاژەڵ ئەو ماددەیە لە توێكڵی دارەكە و كڵاوەی بەڕووەكەدا هەیە، ئەوبەشەی كە بەكاری دەهێنین بۆ خۆراك لە داری بەڕوودا تەنها بەرەكەیەتی ئەم بەرەش ڕێژەیەكی باش ماددەی گرژكەری تێدایە، وەك تانین و گلوكسید كویرسترین كە لەم جۆرە بەڕووانەدا هەیە بەڕووی درام، بەڕووی سپی، بەرووی ئەمریكی ،بەڕووی مەلەكی، بەڕووی سورداری.\nزۆرجار تا 30 مەتر بەرزدەبێتەوە، و یەكێكە لەو درەختانەی كە لە جۆری گەڵاوەریوەكانە لە وەرزی پایزدا،هەندێك جۆریشی هەمیشە سەوزە، درەختی بەڕوو لە سەرەتادا گوڵێكی سەوزی مەیلەو زەرد دروست دەكات و دواتر دەگۆڕێت بۆ بەڕوو.\nسەرەتا گۆپكەی گوڵی دەپشكوتێت و گوڵێكی سەوزی زەردباو دروست دەكات، گوڵی مێی و نێرینەكەی جیاوازییان هەیە، دواتر بەهۆی رەشەباوە پیتاندن ئەنجام دەدەن، پاشان گەڵا دەردەكات، گەڵایەكی تا رادە پان و خرَی هەیە لە بەهار و هاویندا بە سەوزی دەمێنێتەوە تا ناوەراستی وەرزی پایز پاشان ڕەنگی دەگۆڕێت بۆ شێوەیی قاوەیی و زەرد باو، لە زستاندا بەهۆی سەرما و باوە گەڵاكانی هەڵدەوەرێن و بە یەكێك لە درەختە گەڵا وەریوەكان هەژمار كراوە.\nئەم درەختە گەشەی زۆر خاوە بە شێوەی سروشتی خۆی گەورە دەبێت بە تایبەتی لە ناوچە شاخاوییەكان و دوورە دەستییەكان ئەگەر بێت و بەهۆی ئاگر نەسوتێت یا ئاژەڵ لە كاتی نەمامی دا نەیخوات، بە پێی گونجانی شوێن و كەش و هەواكەی تەمەنی لە نێوان 500 بۆ 2 هەزار ساڵ دەمێنێتەوە و لەبەر خاوی گەشەكەی بۆ ماوەی 20 ساڵ بەر ناگرێت. لە كوردستان دوو جۆر داری بەروو بونی هەیە كە بەشێوەی خۆڕسك دەروێن.\n1- درەختی بەڕوو\nكە هەر یەكەیان لە شێوە و رەنگی گەڵاكانیان و جۆری قەبارەی بەركانیان جیاوازن بەڕوو رەنگی گەڵاكەی سەوزێكی كاڵترە بە بەراورد بە مازوار، وە گەڵاكەشی پانترە تەنها یەك جۆر بەری لەسەرە ئەویش بەڕووەكەیەتی كە بەڕووەكەی بۆ خواردن لە شەوانی سەرمای زستان بە شێوەی برژاندن لە ناو ئاگردا دەبرژێنریت، ئەویش لەبەر شیرینی تامەكەی دەخورێت، هەروەها لەسەر كڵاوی بەرووەكە مادەی شۆكە( شیرینە یان گەزۆ) هەیە كە سوودی خۆراكی پزیشكی هەیە هەم بەڕووەكە و هەم ئەو مادەیە.\n2- درەختی مازوار\nگەڵاكانی بەبەراورد بە بەڕوو باریكترە و قەراغی گه‌ڵاكانی زیاتر گرنج گرنج ترە و تۆخترە. قەبارەی بەرەكەی باریكترە و تامی تاڵترە بۆ خواردنی مرۆڤ زۆر دەست نادات زیاتر بۆ ئالیكی ئاژەڵ بەركاردەهێنرێت.\nهەردوو جۆری درەختی بەڕوو دەتوانرێت لەڕووی ژینگەییەوە سودێكی باشیان لێوەربگیرێت، بە تایبەت لە كوردستان جۆرەكانی هەم جوان و هەدڵگیر و خۆراگر و بەرهەمیشی هەیە. لە زۆربەی وڵاتان پزیشكەكان گرنگی زۆر بە بەرهەمەكانی بەڕوو دەدەن بە تایبەتی هەر یەكە لە وڵاتانی هندستان و كۆریا، كە بەشێك لەم سوودانەی تێدایە لە كاتی بەكارهێنانی دا.\n1- چارەسەری سكچون و بێهێزی دەمار دەكات.\n2-غەرغەرەكردن بە گەڵای بەڕوو لە پاش كوڵانی، یارمەتیدەرە لە نەهێشتنی ئازاری ددان.\n3- ڕێژەی شەكر لە خوێندا ڕێكدەخات له‌ڕێی خواردنی به‌ڕوو مرۆڤ لە توشبوون بە نەخۆشی شەكرە دەپارێزێت،تواناشیدایە نەخۆشی شەكرە چارەسەربكات.\n4- كانزای گرنگ وەك فۆسفۆڕ،كالیسیۆم،پۆتاسیۆمی تێدایە.\n5-بەھۆی بوونی ڕێژەیەكی زۆر لە پڕۆتین لە بەڕوودا خواردنی بۆ شانەكانی لەش گرنگە.\nئا: تریفە ئەبوبەكر-ئەندازیاری كشتوكاڵی


ڕێبەری ڕەوتی سەدر سوپاسی مستەفا کازمی دەکات لەبارەی رێککەوتنی کشانەوەی سەربازانی ئەمریكا لەعێراق و داواش لە گروپە چەکدارەکان دەکات کردەوە سەربازییەکانیان ڕابگرن تا کشانەوەی تەواوەتی هێزەکانی ئەمریکا لە خاكی عێراق.\nموقتەدا سەدر، ڕێبەری ڕەوتی سەدر لە تویتێکدا كە لە هەژماری خۆی بڵاویكردووەتەوە، لەبارەی کشانەوەی هێزەكانی ئەمریکا لە عێراق ڕایگەیاندووە، “داگیركه‌ران ده‌ست به‌كشانه‌وه‌ی سه‌رجه‌م هێزه شه‌ڕكه‌ره‌كانیان ده‌كه‌ن و ئێمه‌ش چاوه‌ڕوانین كه بڕیارەكەیان ببه‌نه‌سه‌ر و جێبه‌جێیبكه‌ن”.\nسەدر هەروەها داوا لەو گروپانە دەكات چاوەڕوانی ئەوەبن تا پڕۆسەی كشانەوەکە تەواو دەبێت هیچ كردەیەكی سەربازی ئەنجام نەدەن.\nهەروەها سوپاسی هەوڵەکانی مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراقی کردووە بۆ گەیشتن بەو ڕێکكەوتنە لەگەڵ ئەمریکادا.\nڕێبەری ڕەوتی سەدر لە تویتەكەیدا باسی لەوەشكردووە، “پیشتر مەرجمان دانابوو کە کاتێک ئەو پڕۆسەیە بڕیاری لەسەردرا پێویستە کردەوە سەربازییەکانی بەرگری بەڕەهایی بوەستێنرێن و پشتیوانی هێزە ئەمنییەکان و پۆلیس و سوپا بکرێت بۆ گەڕاندنەوەی ئاسایش”.\nئەمشەو مستەفا کازمی، سەرۆک وەزیرانی عێراق لە کۆشکی سپی لەگەڵ جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکا کۆبوویەوە، دوای كۆبوونەوەكەش بایدن ڕایگەیاند، تا کۆتایی ساڵ هێزە شەڕکەرەکانیان لە عێراق دەکشێننەوە.\nهۆشداری دراوە لە هێنانەناوەوەی “مادەیەکی ترسناک” بۆ عێراق\nدەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراق ڕایگەیاندووە، بە هەستیارییەکی زۆرەوە 13 کۆنتێنەر “مادەی ترسناک”یان لە بەندەی ئوم قەسر لە پارێزگای…


گەرمیان ئامادەكاری بۆ پێشوازی لە جەژن دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nگەرمیان ئامادەكاری بۆ پێشوازی لە جەژن دەكات\n2018/06/14 - 11:57 AM\nبەڕێوەبەرایەتی راگەیاندنی پۆلیسی گەرمیان رایگەیاند، مەفرەزە بڵاودەكەنەوە لە رۆژانی جەژندا بە نێو شارەكاندا بۆ پاراستنی سەروماڵی هاووڵاتیان و داوایش لە هاووڵاتیان دەكات هاوكارییان بكەن.\nپۆلیسی گەرمیان لە راگەیەندراوێكدا كە كۆپیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە، داوایشی لە دووكاندار و سۆپەرماركێتەكان كردووە، خۆیان بە دووربگرن لە فرۆشتنی یاری ئاگرین.\nڕۆژانی جەژنی ڕەمەزانی پیرۆزدا\nبەپێی ئەو پلانەی بەڕێزبەڕێوەبەری پۆلیسی گەرمیان عەمیدی مافپەروەر محمد حاجی فائق بۆڕۆژانی جەژن دایڕشتووە سەرجەم مەفرەزەكانمان لەحاڵەتی ئامادەباشیدادەبن و لەنێو شاربڵاوەیان پێ دەكرێت بۆپاراستی سەروماڵی هاوڵاتیان و پاراستنی ئەمنیەتی شار بۆهەرحاڵەتێكی نەخوازراو .\nداوا لەهاوڵاتیانی خۆشەویست دەكەین هاوكاری مەفرەزەكانمان بن لەكاتی بوونی هەرحاڵەتێك لەڕێگەی ژمارە 104وە ئاگادارمان بكەنەوە .\nوەداوا لەدوكان وسۆپەرماركێتەكان دەكەین لەبەر بەرژەوەندی گشتی خۆیان بەدروبگرن لەفرۆشتنی یاری ئاگرینی منداڵان بۆئەوەی هیچ لایەك زیانی بەرنەكەوێت . بەپێچەوانەوە هەردوكاندارێك یاری ئاگرین بفرۆشیت دەست بەسەر كەرەستەئاگرینەكانیدا دەگیری دوای داخستنی دوكانەكەی خاوانی دوكانەكەش دەستگیردەكرێت وڕوبەڕوی یاسای دەكەینەوە .\nڕاگەیاندنی پۆلیسی گەرمیان2018


ڕێنماییه‌كانی په‌یامنێری جه‌نگ \nئازاد ئیبراهیم شاڵی\nسه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا فه‌رمانده ئایزنهاوه‌ر ئه‌ڵێت ((په‌یامنێری جه‌نگ یه‌كێكه له كۆڵه‌كه سه‌ره‌كیه‌كانی سوپا))\nئامۆژگاریه‌كان بۆ په‌یامنێره جه‌نگیه‌كان:-\n1-په‌یامنێری جه‌نگ ئه‌بێت له‌ڕووی جه‌سته‌ییه‌وه وه له‌ڕووی ته‌ندروستیه‌وه سه‌لامه‌ت و پوخت بێت\n2-زۆرباشه ئه‌گه‌ر زمانه‌كانی كوردی و عره‌بی و ئینگلیزی بزانێت وه زۆر شاره‌زای هه‌موو به‌ره‌كانی جه‌نگ بێت وه نه‌خشه‌ی هه‌موو ئه‌و جێگایانه‌ی هه‌بێت كه ئه‌چێت بۆی.\n3-په‌یامنێر كه ئه‌چێت بۆ به‌ره‌كانی شه‌ڕ ئه‌بێت یه‌كه‌مجار سه‌ردانی فه‌رمانده یه‌كه سه‌ربازیه‌كه بكات وه خۆی بناسێنێت به‌و لایه‌نه وه به‌هه‌مان شێوه كامێرامانه‌كه.\n4-له‌ناو ئه‌و فه‌رمانده‌یه‌دا ئه‌بێت زۆر له‌سه‌ر خۆ وه ئارام بێت وه هه‌تا ئه‌توانێت نه‌چێته ناو ورده‌كاریه‌كانی ئه‌و فه‌رمانده‌یه‌وه.\n5-له‌ناو ئه‌م یه‌كه‌دا ئه‌بێت جێگای خۆی و كامێرامانه‌كه ده‌ستنیشان بكات وه به پێدانی هه‌موو جموجوڵێكی له‌ناو یه‌كه‌دا به‌سه‌رپه‌رشتی ئه‌و فه‌رمانده‌یه بێت چونكه په‌یامنێر وه كامێرامانه‌كه له‌ژێر چه‌تری سه‌لامه‌تی ئه‌و یه‌كه‌دایه.\n6-په‌یامنێر ئه‌بێت كاره‌كانی كامێرامانه‌كه بزانێت وه هه‌ردوكیان وه‌كو دوو كوڕ وان به‌یه‌ك سك له‌دایكبوون.\n7-ئه‌و ئامێرانه‌ی كه هه‌ردوو په‌یامنێره‌كه وه پكامێرامانه‌كه به‌كاری ده‌هێنن ئه‌بێت دوو سێت بن یه‌ك سێتیان وه‌كو یه‌ده‌گ.\n8-ئه‌و ئوتومبێله‌ی كه به‌كارئه‌هێنرێت بۆ كاروباری په‌یامنێره‌كه ئه‌بێت زۆر تۆكمه بێت وه ئه‌گه‌ر په‌یامنێره‌كه شۆفێری بزانێت له‌گه‌ڵ كامێرامانه‌كه زۆر باشتره وه ئه‌بێت ده‌ستنیشانی ئه‌وه‌یان كردبێت كه‌وا چۆن سوته‌مه‌نی وه‌رئه‌گرن بۆ ئوتومبێله‌كه‌یان له‌نزیك گۆڕه‌پانی جه‌نگه‌كه‌وه.\n9-ئه‌بێت كامێرامانه‌كه و په‌یامنێره‌كه وه هه‌روه‌ها شۆفێره‌كه كارتی مۆبایلی زیایه‌یان پێبێت وه‌كو یه‌ده‌گ بۆ خۆیان وه نابێت له 25000 كه‌متربێت.\n10-په‌یامنێر وه تیمه‌كه‌ی نابێت بچنه ناو جێگای قه‌ڵه‌باڵغیدا كه شه‌ڕه‌كه ته‌واو ئه‌بێت وه یاخود بۆ كاتێك ئه‌وه‌ستێت وه زۆر دوور بن له بنكه‌ی ئوتومبێل وه عه‌مباری چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی وه عه‌مباری سوته‌مه‌نی وه دووری سه‌لامه‌ت بۆ مه‌سافه‌ی 500 مه‌تر.\n11-جل و به‌رگی په‌یامنێر و كامێرامانه‌كه وه هه‌روه‌ها شۆفێره‌كه ئه‌بێت له‌جۆری ئه‌و جل و به‌رگانه بێت كه ئه‌و یه‌كه سه‌ربازیه له‌به‌ری ئه‌كات وه ئه‌بێت هه‌موو كڵاوی سه‌ربازی تایبه‌ت ئاسنی وه گوله‌به‌ن وه پێڵاوی سه‌ربازی تایبه‌تیان له‌به‌رابێت وه ئه‌گه‌ر له‌ناو ئه‌و یه‌كه سه‌ربازیه‌دا زۆر كه‌ناڵی تر هه‌بوو ئه‌بێت هه‌موو هاوكاری یه‌كتر بن وه كاروباری ئه‌ملاو ئه‌ولا و حزبایه‌تی له‌ده‌ره‌وه‌ی گۆڕه‌پانی جه‌نگه‌كه دابنێن.\n12-نابێت په‌یامنێر ڕاسته‌وخۆ وێنه‌كان وه هه‌واڵه‌كان په‌خش بكات یه‌كسه‌ر ئه‌بێت بگه‌ڕێته‌وه بۆ ڕاوێژكاری سه‌ربازی كه له‌ناو كه‌ناڵه‌كه‌یدا هه‌یه.\n13-ئاگات له‌خۆت بێت نابێت باری خۆت قورس بكه‌یت به‌تایبه‌تی كه‌وا كه‌ل و په‌لی بێ كه‌ڵك بخه‌یته ناو گیرفانه‌كانت وه هه‌وڵ بده كه‌وا زۆرجار قه‌ڵه‌می ڕه‌شی ڕه‌ساسی پێ بێت بۆ نووسینه‌وه‌ی هه‌ندێك زانیاری بۆ ئه‌وه‌ی له‌دوایدا گۆڕانكاری هه‌بوو به‌ئاسانی بیسڕیته‌وه وه به‌هه‌مان شێوه ئه‌گه‌ر كه‌وتیته ناو هه‌ڵسوكه‌وتێكی نائاسیی بیدڕێنیت وه بزری بكه‌یت.\n14- ئه‌م خاڵه زۆر گرنگه له‌كاتی شه‌ڕ و په‌لامارداندا نابێت خۆت بشاریته‌وه له‌و فه‌رمانده‌یه كه كاریان له‌گه‌ڵدا بكه‌یت وه له دوور و نزیكه‌وه چاوت لێیانه نه‌ك هه‌ر خۆت به‌ڵكو هاوكاره‌كه‌ت كه كامێرامانه‌كه‌یه وه زۆر خۆت مه‌خه‌ره پێش سه‌ربازه‌كانی ئه‌و یه‌كه سه‌ربازیه ئه‌بێت تۆ له‌پشتی هێڵی په‌لاماردانه‌كه‌دا بیت نه‌ك له‌دواوه وه ئێستا ئه‌و په‌یامنێرانه‌ی كه كار ئه‌كه‌ن له به‌ره‌كانی جه‌نگدا له‌شه‌ڕێكی به‌رگریدان نه‌ك په‌لامارداندا.\n15-په‌یامنێری جه‌نگ یاخود په‌یامنێری سه‌ربازی قورسایی خۆی هه‌یه له‌ناو ئه‌و فه‌رمانده‌یه كه‌وا كاری لێده‌كات وه جێگای ڕێزه لای هه‌موو لایه‌ك وه ژمێریاری ئه‌فسه‌رێكی بۆ ئه‌كه‌ن به‌پێی یاسای نێوده‌وڵه‌تی وه پله‌ی ملازمی هه‌یه به‌ڵام ناتوانێت پله هه‌ڵگرێت به‌سه‌ر جله‌كانیدا وه نابێت به هیچ جۆرێك چه‌كی پێ بێت ئه‌مه زۆر گرنگه.\n*عه‌میدی لۆجیستیكی فڕۆكه‌وانی


حه‌شدی شه‌عبی له موسڵ و ده‌وروبه‌ری ده‌كشێنه‌وه : Hekar.net\nحه‌شدی شه‌عبی له موسڵ و ده‌وروبه‌ری ده‌كشێنه‌وه\n12/8/2018 – 11:38\nبه پێی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك\nبه بڕیاری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی گشتی حه‌شدی شه‌عبی هێزه‌كانی شه‌عبی له نێو شاری موسڵ و ده‌وربه‌ری ده‌كشێنه‌وه.\nبه پێی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك كه ده‌ست میدیا عێراقییه‌كان كه‌وتووه، جه‌مال جه‌عفه‌ر ئال ئیبراهیم ناسراو به ئه‌بو موهه‌ندیس فه‌رمانی به‌یه‌كه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی كردووه ناو شاری موسڵ و ده‌وربه‌ری به‌جێبهێڵن.\nبه‌ڵگه‌نامه‌كه ئه‌وه‌شی روونكردۆته‌وه كه فه‌رمانه‌كه‌ی ئه‌بو موهه‌ندیس له‌سه‌ر بڕیاری حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق بووه.\nهه‌ر له به‌ڵگه‌نامه‌دا هاتووه كه فه‌رمانده‌یی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی رۆژئاواو رۆژهه‌ڵاتی نه‌ینه‌وا و بێجی هه‌ڵده‌وه‌شێندرێته‌وه‌و له جێگای ئه‌وان باره‌گایه‌ك بۆ میحوه‌ری نه‌ینه‌وا له‌ژێر سه‌رپه‌رشتی عه‌لی كازم داده‌مه‌زرێت.


کەریم پەروێزی: ئیتلاعات پارەی نەوتی نەمێنێت لە ئێران ھەڵدەگەڕێتەوە\nدووشەممە, 10. 11. 2014\tچركه، گۆران شاخەوان\nهه‌ڵۆی كوردستان: ماڵپه‌ڕی چركه وتووێژێكی له‌گه‌ڵ به‌ڕێز كه‌ریم په‌رویزی، ئه‌ندامی ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران پێك هێناوه كه له‌به‌ر گرینگیی باسه‌كه، لێره‌دا بڵاوی ده‌كه‌ینه‌وه:\nزۆربەی کات ھاووڵاتیانی رۆژھەڵاتی‌و باشووری کوردستان دەڵێن حزبەکانی رۆژھەڵات لەناوخۆیاندا پێکەوە تەبانین‌و لە چەند باڵێک پێکھاتوون, چۆن دەتوانن کار بۆ دۆزی کورد بکەن کە نەتوانن کار بۆخۆیان بکەن, بۆ قسەکردن لەسەر ڕەوشی سیاسی لە رۆژھەڵاتی کوردستان‌و پەیوەندی حزبەکانی رۆژھەڵات لەگەلا یەکتری‌و شیکردنەوەی چەندین تەوەر‌و پرسی تر. چرکە دیدارێکی تایبەتی لەگەڵ بەڕێز (کەریم پەروێزی) ئەندامی دەفتەری سیاسیی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران ئەنجامدا.\nدیمانە_ گۆران شاخەوان\nچرکە: لە ئێستادا بەڕێزتان چۆن دەڕواننە بارودۆخی سیاسی ھەرێمی کوردستان؟\nکەریم پەروێزی: بە لێکدانەوە‌و بینینی زۆربەی شتە ڕوون‌و ئاشکراکان لە سیاسەتی نێونەتەوەیی‌و ناوچەیی‌و ناوخۆیی لە بوارە پەیوەندیدارەکان بە ھەرێمی کوردستانەوە، دەتوانین بڵێین کە دەرفەت‌و دەرەتانی باش‌و لەبار ڕووی لە ھەرێم کردووە، ھەر لەو کاتەدا مەترسی‌و ھەڕەشەی جددی‌و پڕ لە دڵەڕاوکێ، بەرۆکی ھەرێمیان گرتووە.\nلەوەھا دۆخ‌و ھەلومەرجێکدا، ھەر وڵاتێک کە شتی وای بەرەو ڕوو ببێتەوە، پێویستی بە رێبەرایەتیی سەردەم شەڕ‌و سەرکردایەتییەکی بە ئەزموون‌و پڕورە, ھەروەھا چاوکراوە‌و چاونەترس ھەیە‌و لە بواری دیکە‌و لە رەھەندێکی دیکەدا، پێویستی بەوە ھەیە کە گەلیش لێبڕاو‌و ئامادە بۆ دانی قوربانی‌و ھەنگاوی گەورە ھەڵگرتنەوە بێ‌و نە تەنیا ئەوە، بەڵکو دەبێ لەخۆبردوو‌و خۆڕاگر بێت، چونکە ھەڕەشەکان گەورەن‌و بە قوربانیدان‌و خۆڕاگری نەبێت، بە سەرکەوتووییەوە تێناپەڕێندرێن.\nچرکە: خوێندنەوەتان بۆ ڕەوشی سیاسی لە عێراق چییە‌و تا چەندە بە حکومەتی نوێی عەبادی دڵخۆشن؟\nکەریم پەروێزی: پێم وابێ، ئەوەی لە سیاسەت‌و مێژوو بچووکترین زانیارییەکی ھەبێت، ھیچ دڵخۆشییەکی بەرامبەر بە حکومەتی عەبادی‌و ھیچ حکومەتێک کە لە بەغدا بێتە سەر کار نابێت.\nبۆیە دەڵێم ھیچ حکومەتێک، چونکە لە عێراقی بەزۆر پێکەوە لکێندراودا، نەتەوەی عەرەب بە دوو ئایینزای جیاوازەوە کە شیعە‌و سوننە بن، زۆرینەی ئەم کۆمەڵگەیە پێک دەھێنن‌و بەپێی ئەزموونی مێژوویشیان، ڕەنگە لەباری ئایینزاوە لێک جیاواز بن، بەڵام لەباری جەوھەری بیری سیاسی‌و ئایدیۆلۆژیکەوە جیاوازی جەوھەرییان نییە‌و لە ھەردوویاندا بیری پەڕگیری سڕینەوە‌و سەرکوتکەر‌و پاوانخواز ھەژموونی زۆرینەی ھەیە‌و ڕەوتە دیموکرات‌و سێکۆلارەکان تێیاندا ناڵێم نین، بەڵکو لاوازن.\nبۆیە دەبینی کە چ حکومەتی زۆرینە عەرەبی شیعە پێک ھاتبێت، یان زۆرینە سوننە، لە سەرەتاوە کە لاواز بوون، بۆ قایمکردنی جێ پێیان قسە‌و دروشمی شیرین‌و تامداریان داوە‌و دوایی ھەموویان فەرامۆش کردووە‌و بە نیسبەت کوردەوە سەرکوتکەر بوون.\nبۆ وێنە ھێشتا بەشێکی زۆری عێراق بە دەستی داعشەوەیە، بەڵام تازە سەرکەوتنیان لە ئامرلی بەدەست ھێنابوو، سەرۆکی ڕەوتی بەدر دەڵێ پێشمەرگە دەبێ! لە کەرکووک بکشێتەوە! جا ئەگەر ھەموو دەسەڵاتەکەیان قورس‌و قایم بکەنەوە چ دەکەن؟\nجیا لە بیری پاوانخوازی‌و سەرکوتکەر، گرفتێکی ئەساسیی دیکەی حکومەتی عێراقی لەمڕۆدا، ئەوەیە کە دەستنیشانکراوی رژێمی ئیسلامی لە تارانە، ئەو رژێمەش ھەرگیز ئارامی‌و ئاشتیی بۆ عێراق ناوێت‌و ھەتا سەر دوژمنی کورد‌و دەسەڵاتی کوردی پێشکەوتوو‌و بەھێزە، بۆیە ھیچ حکومەتێکی لەم شێوەیە جێگەی دڵخۆشی نییە.\nچرکە: ئایا پێتانوایە حکومەتی عەبادی کار بۆ مافەکانی کورد دەکات؟\nکەریم پەروێزی: پێموایە حکومەتی عەبادی لە ژێر گوشاری دەرەکی‌و لە ژێر گوشاری نائارامی‌و ناسەقامگیری ناوخۆیی عێراقدا ھەندێک ھەنگاو ھەڵدەگرێت بۆ ئەوەی کێشەکانی لەگەڵ حکومەتی ھەرێمی کوردستان لانیکەم بە شێوەیەکی کاتی کەمتر بکاتەوە. بەڵام ئەوە تەنیا بۆ کەمترکردنەوەی کێشەکانی خۆی‌و تێپەڕاندنی قەیرانەکانیەتی، نەک لە باوەڕ بە جێبەجێبوونی داواکاری گەلانی عێراق‌و دابینکردنی مافی کوردەوە.\nسیاسەت کردنیش لەسەر ئەوە ئەساس ناکرێت کە ئایا فڵان دەسەڵات‌و حکومەت باوەڕی بە مافەکانم ھەیە یان نا‌و کار بۆ ئەو مافانەم دەکات یان نا. بەڵکو سیاسەت لەسەر ئەساسی ئەوە دەکرێت کە چەندە ھێزم ھەیە بۆ گەیشتن بە داواکاری‌و مافەکانم‌و لە ھەر قۆناغێکدا دەتوانم چ تاکتیک‌و کردارێک بگرمە پێش تاکو دەستکەوتی زیاترم ھەبێت‌و بە مافەکانمەوە نزیکتر ببمەوە. ھەندێک جاریش سیاسەت بریتییە لەوەی کە کارێک بکەم تاکو گەلەکەم زەرەر‌و زیانەکانی بەرەو رووی دەبنەوە کەمتر ئازاری بدەن.\nچرکە: رەوشی سیاسی رۆژھەڵاتی کوردستان لە چ ئاستێکدایە ؟\nکەریم پەروێزی: لە کوردستانی رۆژھەڵاتدا رژێمی ئیسلامیی تاران، بەتەواوی کەشی ستەمکارانەی سەرکوتکەری داسەپاندووە‌و ھەموو کون‌و قوژبنێکی سیاسیی لە خەڵک ھەڵچنیوە. دەرەتانی ھیچ جۆرە چالاکی‌و ھەڵسووڕانێک نادات تاکو خەڵک باس لە کەمترین ئازارەکانیان بکەن. تەنانەت ئەگەر چەند لاوێک بە دەوری یەک کۆ دەبنەوە دەیانەوێت دارستان‌و شاخەکانی کوردستان کە لە گەرمای ھاویندا گڕیان تێبەردەدرێت، ئەو ئاگرانە بکوژێننەوە، دەزگای ئیتلاعاتیی رژێم دەستبەسەریان دەکات‌و لە زیندانەکاندا ئەشکەنجە دەدرێن.\nھەندێک ڕەوتی سیاسیی وا ھەبوون کە دەیانگوت بە ھاتنە سەر کاری حەسەن رووحانی، کەش‌و ھەوای سیاسی لە کوردستانی رۆژھەڵات ھەندێک دەکرێتەوە‌و ئەو کات ئێمە وەکو حزبی دیموکرات گوتمان کە شتی وا لەم رژێمە ناوەشێتەوە، ئێستا ئیتر بە ڕوونی‌و بە کردەیی نیشان دراوە کە نەک فەزا نەکراوەتەوە, بەڵکو داخراوتر بووە‌و ڕەوتی لە سێداردەدان‌و ئەشکەنجە‌و کوشتن زۆرتر‌و توندتر بووەتەوە.\nچرکە: ئایا ئێوە تا چەندە کارەکانتان لە رۆژھەڵاتی کوردستان ئەنجام دەدەن؟\nکەریم پەروێزی: ئێمە وەک حزبێکی سیاسی، لە چەند بواردا تێکۆشانمان ھەیە، کە یەکێک لەو بوارانە، کاری رێکخستنی ئەندام‌و لایەنگرانی حزب‌و پەرەدان بەو رێکخستنە‌و رۆچوونی زیاتر لەناو قوڵایی کۆمەڵگەدایە‌و لەو بوارەشدا کار‌و چالاکی‌و تێکۆشانمان ھەبووە‌و رژێمی دەسەڵاتداریش زۆر بێڕەحمانە بەرامبەر بە ھەر کەسێک کە تۆسقاڵێک ڕەنگ‌و بۆی دیموکراتی لێوە بێ دەجووڵێتەوە تەنانەت ئەندامی ئێمە لە ساڵی پاردا لە کاتی بەڕێوەبردنی چالاکیی تەبلیغاتیدا دەستڕێژیان لێکرد‌و شەھیدیان کرد.\nجیا لەمانەش بۆ ماوەی چەند ساڵێک لە ساڵیادەکانی تیرۆرکردنی د.قاسملۆ، لە شارەکانی کوردستان چالاکیی مەدەنیی داخستنی دوکان‌و بازاڕ‌و مانگرتنی گشتیمان بەڕێوە بردووە، کە لەو چالاکییانەشدا بە ھەزاران کاسب لە کوردستان مانیان دەگرت‌و رژێمیش بە ئازار‌و ئەزیەت دوکانی پێدەکردنەوە‌و تەنانەت دوکانی ھەندێکیان دەشکاند‌و سزای قورسی دەدان‌و کەسانێکیشی دەستبەسەر دەکرد.\nچرکە: ئایا بە بۆچوونی ئێوە ئەو خۆپیشاندانانەی لە وڵاتانی عەرەبی دەستیپێکرد بووە ھۆی رووخانی چەند رژێمێک، پێتانوایە لەم نزیکانەش لە ئێران سەرھەڵبدات؟\nکەریم پەروێزی: سیاسەت‌و پێکھاتەی کۆمەڵگە لە ئێراندا جیاوازە لەگەڵ وڵاتانی وەکو میسر‌و لیبیا‌و بەگشتی ھەموو وڵاتانی عەرەبی. جۆری ئەو رژێمەش کە لە ئێراندا دەسەڵاتی قۆرخکردووە، زۆر جیاوازە لە ھەموو ئەو رژێمانە‌و لە درۆکردن‌و چەند ڕوویی‌و دەمامکداری, ھەروەھا سەرکوت‌و بێڕەحمیدا لە ھەموو ناوچەدا بێوێنەیە.\nبەڵام لەھەمانکاتدا لەبەر چەند نەتەوەیی بوونی ئێران، ئەم رژێمە ھەرگیز نەیتوانیوە ئایدیۆلوژییە سەرکوتکارانەکەی بەتەواوی داسەپێنێت‌و تەنیا بە ھێزی چەک‌و دەزگای داپلۆسێنەری ئیتلاعاتی ماوەتەوە کە ئەو ھێزە سەرکوتکەرەشی بە پارەی نەوت بەخێویان دەکات‌و ئیمتیازیان دەداتێ، دەنا باوەڕیان پێی نییە‌و ھەر ئەوەندە پارەی تێرکردنیانی نەبێت لێی ھەڵ دەگەڕێنەوە.\nلە لایەکی دیکەوە خەباتی دیموکراسیخوازانە لە ئێراندا زیاتر لە سەدەیەک ئەزموونی ھەیە‌و چەندی قۆناغی بڕیوە‌و کۆمەڵگەی ئێران کۆمەڵگەیەک نییە کە بۆ ماوەیەکی دوور‌و درێژ بێدەنگ بێت. ھەر ئەم کۆمەڵگەیە لە یەک سەدەدا دوو جار شۆڕشی کردووە‌و رژێمی گۆڕیوە.\nھەر چەند ساڵ جارێکیش قەیرانەکانی ناو کۆمەڵگە کەڵەکەیان کردووە‌و لە دەرەتانێکدا بە رووی رژێمدا تەقیونەتەوە‌و پێگەی رژێمیان لاوازتر کردووە، بۆیە ھەر ئان‌و ساتێک ئەگەری سەرھەڵدانی خەڵکی لە ئێراندا ھەیە.\nبەڵام دەبێت ئەوەشمان لەبیر بێ کە رژێمی ئیسلامی، لە لایەن ھەندێک وڵاتی زلھێزی وەکو رووسیاوە پاڵپشتی دەکرێت‌و ھەموو جۆرە ئەزموونێکی سەرکوتکاری دەخەنە بەردەستی.\nچرکە: ئایا ئێوە تا چەندە لەگەڵ حزبەکانی رۆژھەڵات تەبان؟\nکەریم پەروێزی: ئێمە وەکو حزبی دیموکرات کێشەیەکی تایبەتیمان لەگەڵ حزبەکانی دیکە نییە‌و پێوەندی دۆستانەمان لەگەڵ زۆربەی ئەو حزبانە ھەیە.\nلەگەڵ ئەو ھاوڕێیانەشمان کە چەند ساڵ پێش لە حزب جیابوونەوە، لە ھەوڵ‌و دیالۆگدا ھەین تاکو دووبارە پێکەوە لەناو ریزی حزبی دیموکراتدا کار‌و تێکۆشان بکەین.\nچرکە: خەڵکی رۆژھەڵات‌و باشوور دەڵێن حزبەکانی رۆژھەڵات پێکەوە تەبانین‌و چەند باڵێکن چۆن دەتوانن کار بۆ دۆزی کورد بکەن کە نەتوانن کار بۆخۆیان بکەن؟\nکەریم پەروێزی: ماوەیەک بوو کە لەناو حزبەکانی کوردستانی ئێراندا باسی پێکھاتنی بەرەیەکی ھاوبەش ھەبوو، کە سەری نەگرت‌و ھەندێک کاریگەری خراپیشی ھەبوو کە بووە ھۆی دوورکەوتنەوە‌و دابڕانی ئەو حزبانە، بەڵام دوای ئەو قۆناغە ئێستا ئەو حزبانە دووبارە وردە وردە پێکەوە نزیکتر دەبنەوە، ھەنگاوەکانی لەبەردەمدا دەبێت ببڕێندرێن تاکو کەشێکی لەبارتر پێکبێت.\nبەدڵنیاییەوە ناتەبایی‌و کێشەی نێوان حزبەکان کاریگەری خراپی لەسەر ورە‌و بیروڕای خەڵکی دەبێت، بەپێچەوانەشەوە تەبایی‌و دۆستایەتی‌و ھاوکاریی ناو حزبەکان‌و یەک ھەڵوێستبوونیان، ریزەکانی خەڵکی کوردستان یەک دەخات.\nچرکە: ئایا حزبە کوردییەکانی رۆژھەڵات چییان کردووە، یاخود بۆ کەمکردنەوەی کێشە‌و ئاریشەی کوردانی رۆژھەڵات ڕۆڵیان چیبووە ؟\nکەریم پەروێزی: حزبەکانی کوردستانی رۆژھەڵات لە دەسەڵاتدا نین تاکو بتوانن کێشە‌و ئاریشەکانی کوردانی رۆژھەڵات کەم بکەنەوە، چونکە کەمکردنەوەی ڕەنج‌و کێشەی خەڵک بە دروشمی سیاسی‌و بە قسە ناکرێت, بەڵکو بە دەسەڵات‌و ئیمکانیات‌و ئامرازە پێوەندیدارەکانەوە دەکرێت، کە ئێستا ھەموو ئەم ئیمکانیاتە لە دەستی رژێمی ئیسلامیدا قۆرخ کراون.\nچرکە: دەگوترێت ھەندێک لە حزبە کوردییەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان ئێرانچیەتی دەکەن، ھەمیشە لەبەردەم دۆزی کورد بوونەتە بەربەست لەم وڵاتە‌و نایانەوێت کورد لە ئێران جیابێتەوە، ئێوە چی دەڵێن؟\nکەریم پەروێزی: ئەوەی کە حزبێک ھەبێت ئێرانچیەتی بکات، یان بەو مانایە کە بەرژەوەندیی ئێران بخاتە پێش بەرژەوەندیی کوردستان, ھەروەھا ئەگەر دەرەتانی ئەوە ھەبێت کە کوردستانی رۆژھەڵات دەوڵەتی خۆی دابمەزرێنێت‌و ئەوان دژی ئەوە بن، شتی وا نییە‌و لە ھیچ حزبێکی راستەقینەی کوردستانی رۆژھەڵاتدا ئەوە نابیندرێت.\nبەڵام ھەر حزبێک بۆخۆی لێکدانەوەی سیاسیی خۆی ھەیە‌و پێیوایە لە دەرەتان‌و دەرفەتەکاندا تاکتیک‌و ستراتیژیی لەو چەشنە بگیرێتە پێش کە ئەو حزبە دەیڵێت، قازانج بە دۆزی کورد دەگەیەنێت. بۆیە ناکرێت ھەڵوێستی ھیچ کام لەو حزبانە بخرێتە خانەی کۆسپ‌و بەربەست لەبەردەم دۆزی کورددا. بەڵکو دەکرێت بە خوێندنەوەی جیاواز بۆ قۆناغ‌و دەرەتان‌و مەترسی‌و ئیمکانەکان ناوی ببەیت.\nچرکە: بە بۆچوونی ئێوە گەلی کورد لە خەونی بە دەوڵەتبوون نزیک بووەتەوە یان دوور کەوتووەتەوە؟\nکەریم پەروێزی: لە کوردستانی باشووردا بەپێی ھەندێک پێوەرەکانی بە دەوڵەت بوون، ئیمکانەکان‌و ئامرازەکان زۆرتر‌و لەبارترن بۆ بەرەو بە دەوڵەتی سەربەخۆبوونی کوردستان، بەڵام ھاوکات گرفتی گەورەی وەکو پیلانی ناوچەیی بەتایبەت دوژمنایەتی‌و پیلانەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران‌و ھەروەھا گرفتی ناوخۆیی لەباری نایەکھەڵوێستیی حزبەکانەوە‌و نیگەرانیی باش ئامادە نەبوونی ئیدارەدان‌و رێکخستنی تواناکان بۆ بەرەو دەوڵەت ڕۆیشتن، ھەندێک لە خەونی بەدەوڵەت بوونی کورد ئاڵۆز دەکەن.\nبۆیە لە ئێستادا زەحمەتە بڕیار لەسەر ئەوە بدەیت کە ئایا لە بینینی دەوڵەتی کورد نزیکتر بووینەتەوە، یان دوور کەوتووینەتەوە. بەڵام یەک شت ڕوونە ئەویش ئەوەیە کە قۆناغێکی مێژوویی زۆر ھەستیار بەرەو ڕووی ھەرێمی کوردستانی باشوور بووەتەوە‌و ھەر جۆر رێبەریکردن‌و بڕیارێکی سەرکردایەتیی کورد لەمڕۆدا، کاریگەریی لەسەر دواڕۆژی کوردستانەوە ھەیە‌و سبەی رۆژ مێژوو دادوەریی خۆی دەکات.\nچرکە: لە شەڕی داعش کۆمەڵێک گەنج‌و لاوی رۆژھەڵات ھاتنە بەرەکانی جەنگ، ئایا لە ئێستادا رێگەیان دەدرێت بگەڕێنەوە رۆژھەڵات؟\nکەریم پەروێزی: لە شەڕی دژ بە چەتەکانی داعشدا ئێمە وەک حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، بەپێی داواکاریی حکومەتی ھەرێم ھێزی پێشمەرگەمان ناردە بەرەکانی شەڕ‌و ھەر بەپێی داواکاریی حکومەتی ھەرێمی کوردستانیش ھێزەکانمان کشاندەوە. ئەو ھێزەش رێگەیان نادرێت بڕۆنە رۆژھەڵات‌و کۆماری ئیسلامیی تیرۆریست کە بە دیان کادر‌و پێشمەرگە‌و ھەروەھا چەند رێبەری حزبی دیموکراتی وەکو د.قاسملۆ‌و د.سەعیدی تیرۆر کردووە‌و لە دادگەی وڵاتی ئەڵمانیشدا بڕیاری تیرۆریست بوونی رێبەرانی رژێمی ئیسلامیی تاران دراوە، بەو ھێزەی حزبی دیموکرات کە دژی داعشیش شەڕی کرد، دەڵێت تیرۆریست! ئەمە تەنیا دەتوانێت گاڵتەجاڕی مێژوویی بێ‌و ھیچی دیکە.


ئه‌حمه‌د میره ریسوار كرا.. به‌رتیلی ئه‌و مانگه‌یشی وه‌رگرت\n:: AM:01:59:23/05/2020 \nئه‌حمه‌د میره كه ماوه‌یه‌كی زۆره خۆی به تاقمه‌كه‌ی لاهوور جه‌نگی فرۆشتووه و ئێسته وه‌ك گوێڕایه‌ڵی ئه‌و كاره‌كانی ده‌كات، جارێكی تر چاوه‌شه‌كاری به‌ناوی سه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستانه‌وه بڵاو ده‌كاته‌وه، به‌ڵام خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان وه‌ڵامی توندی ده‌ده‌نه‌وه.\nچوار خۆفرۆشی وه‌ك ئه‌حمه‌د میره كوردیان به‌و ڕۆژه گه‌یاند\nئه‌حمه‌د میره كه لای خه‌ڵكی كوردستان ئاشكرایه خۆی و فرۆشتووه و ئێسته راسته‌وخۆ له‌چوارچێوه‌ی تاقمه‌كه كار له‌سه‌ر تێكدانی دۆخی كوردستان ده‌كات، نووسینێكی بۆ نووسراوه و له واڵی تایبه‌ت له فه‌یسبووك بڵاوی كردووه‌ته‌وه كه سه‌رتاپای نووسینه‌كه‌ی دژایه‌تی كوردستان و حكوومه‌تی هه‌رێمه. خه‌ڵكی له كۆمێنێت بیریان هێناوه‌ته‌وه كه ئێسته سه‌رده‌می پێشوو نییه خه‌ڵك بڕوای پێ بكات.\nلێره‌دا نمونه‌ی ته‌نیا چه‌ند كۆمێنێتێك ده‌خه‌ینه ڕوو كه چۆن میره ریسواكراوه له‌لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه و یه‌كێك بۆی نووسیوه" چوار خۆفرۆشی وه‌ك ئه‌حمه‌د میره كوردیان به‌و ڕۆژه گه‌یاند، به‌ڵام حكوومه‌ت دۆخێكی له‌م شێوه‌یه تێده‌په‌ڕێنێ".\nهاووڵاتییه‌كی تریش بۆی نووسیوه،" ئه‌وه چۆنه ده‌مت كراوه‌ته‌وه، ئه‌ی چه‌ند ڕۆژی رابردوو تووشی بێهۆشی ببووی كاتێك یه‌كێتی كۆمه‌ڵێك تیرۆریستی داعشی ئازاد كرد، یان به‌و وتاره به‌رتیله‌كه‌ت وه‌رده‌گری".


كورد لە كەوانی ڕێبازەكانی قادری و نەقشبەندی دا\nلە چەمكی عەقیدە ڕۆحی و عیرفانیەكانەوە سەرچاوەی گرتووە، كەچۆن كورد وەك نەتەوە لە نێو كەوانی عەقیدەی قادری و نەقشبەندی بە درێژایی دوو سەدە و نیوو، دابەشبووەو ئاراستەیەكی دروستی نەگرتووە.\nشێخانی ئەم دوو ڕێبازە بۆ بەرژەووندی، پێگەی ئابووری و كۆمەڵایەتی خۆیان و بنەماڵەكانیان، كۆمەڵی كوردەواریان خزاندۆتە نێو بازنەی دۆگما بوونی ژیری و ململانێی خوێناوی، سیخناخیان كردوون بە مەینەتی و ماڵ كاولی.\nشێخ زاید كە شێخێكی گەورەی كوورد بوو، خاوەنی تەكیەو هەزاران مورید بوو، شێخ سەفائەدین كە فارس بوو، یەكێكبوو لە موریدەكانی، شێخ سەفائەدین لە ڕێگەی عەقیدەی ئاینییەوە دەروێشەكانی ئاڕاستەكردو یەكێتی نەتەوەیی بنیاتناو توانی ئیمپراتۆریەتی سەفەوی دروست بكات.\nئێمە لەم توێژینەوەدا نامانەوێت هەموو خەوش و هەڵەكان بدەین لەبەرۆكی باو باپیرانمان، ئەوەندەی مەبەستمانە بەراوردی كورد و نەتەوەكانی دیكە بكەین كەچۆن سودیان لە ئاین وەرگرتووە، دەوڵەتیان لێپێكهێناوە، ئێمەیش دەست بەتاڵ و بەش مەینەت، لەسایەی ڕێبازەكانی قادری و نەقشبەندی لە بازنەی دۆگما بوونی ژیری و یەكتر قبوڵ نەكردن دەخولێینەوە.\nدەسپێكی ململانێی ڕێبازی قادری و نەقشبەندی\nهەر لەسەروبەندی دامەزراندنی شاری سلیمانی ساڵی (١٧٨٤ ز) شێخ مارفی نۆدێ (١٧٥٣/ ١٨٣٨ ز) ناوی تەواوی ( سید محمد، سیدمستەفا ، سید احمەد ) دەچێتەوە سەر شێخ عیسا ی بەرزنجە ( هەموو شێخەكان خۆیان بەنەوەی حسینی كوڕی عەلی دەزانن، لەكاتێكدا حەسەنی برای چل ژنی هێناوە لەهۆزە جیاوازەكان بۆ پیرۆزی و وەچە خستنەوە كەچی هیچ شێخێك خۆی بەنەوەی ئەو نازانێت؟ ).\nئەو مزگەوتی گەورەی شاری سلیمانی بنیات دەنێ، دەیكاتە ناوەندێكی مەعریفی ئاینی و گەشەپێكردنی ڕێبازی قادری، ئەمەیش بۆ میرنشینی بابان دەبێتە كۆلەكەیەكی بەهێز كەمریدێكی زۆر لەژمارە ، عاشق و گوێڕایەڵ لەعەقیدە، نەفەس درێژ، لەبەردەم نادادی و مەینەتیەكانی ژیان لەدەورری ڕێبازی قادری و میرنشینی بابان كۆدەبنەوە.\nشاری سلێمانی دەبێتە ناوەندێكی زانستی ئاینی و كۆمەڵایەتی، پۆل پۆل مەلاو زانا لەپێگەو ژینگە جۆراو جۆرەكان ڕووی تێدەكەن، بیرو باوەڕی جیاواز سەر هەڵدەدات.\nمەولانە خالید(١٧٧٩ /١٨٢٧ ز) ناوی تەواوی ( خالید ، ئەحمەد ، اغا حسین ) پێشگری دینی نییە، لە هۆزی میكایڵی تیرەی جافە، لە قەرەداغەوە هاتۆتە سلیمانی و خوێندویەتی، بووەتە مەلایەكی ناسراو و دیارو وانەی وتوەتەوە، عەقیدەی تەسەوف هزری دەگرێت، بە شوێن زانستی عەقڵ و نقڵ دا دەڕوات، سلێمانی بەجێدەهێڵێت و ڕودەكاتە هندستان، دووساڵ زانست و عەقیدەی تەسەوف پێنج ڕئبازەكە دەخوێنێ ، ساڵی( ١٨١١ ز ) دەگەڕێتەوە بۆ شاری سلیمانی پێشوازیەكی گەرمی لێدەكەن، ڕێبازی نەقشبەندی بڵاو دەكاتەوە، لە ماوەیەكی كەمدا نزیكەی دوازدە هەزار مرید لە كوردو عەرەب و تورك پەیوەندی پێوەدەكەن ( ڕیچ ، گەشت، لا ١٥٧ ) كەبەشێكی زۆریان مریدی ڕێبازی قادری دەبن.\nئەمەیش دەبێتە هەڕەشەیەك بۆ پێگەی شێخ مارف و ڕێبازی قادری لە نێو میرنشینی بابان\nلێرەوە هەنگاوی ململانێكانی ئەم دوو ڕێبازە دەست پێدەكات، ڕێبازی قادری لە چەقی دەستەڵاتی میرنشینی بابان، ڕێبازی نەقشبەندیش لە كەناری ئەو دەستەڵاتە.\nبە ئاشكرا قادریەكان گێچەڵ و سوكایەتیان بە مەولاناو مریدەكان كردووە، ئەوڕەحمان پاشای بابان مەولانە خالیدی بە سیخوڕی عوسمانی زانیووە.\nناچار مەولانا خالید، ڕودەكاتە شاری بەغداد، لەوێ دەمێنێتەوە بۆ هێور كردنەوەی شاری سلیمانی، بەڵام ململانێكە گەرمتر دەبێ، حەمە پاشای جاف (١٨١٣ز) دێتە نێوان و نێوەندگیری دەكات، مەولانە دەگەڕێنێتەوە شاری سلیمانی و مزگەوتی خانەقای بۆ دروست دەكات مەسروفی خزمەت كردنی خانەقاكەیش دەخاتە ئەستۆی خۆی. بەڵام ململانێكە تونتردەبێت شێخ مارف فتوای كافر بوونی مەولانا دەدات، ساڵی( ١٨١٥ ز) ئەوڕەحمان پاشا و خالید پاشای بابان هەڕەشە لە مەولانا خالید دەكەن، ( ئەگەر عەقیدەی نەقشبەندی بڵاو دەكەیتەوە نابێت لە شاری سلیمانی دانیشیت) ، ئەوكات مەولانا ڕوودەكاتە سەرگەت لە نزیك شئخ عوسمانی سیراجەدین، لەناوچەی هەورامان نشینگە دەبێت، دەگەڕێتەوە سلیمانی، ناچار دەچێتەوە سەرگەت، دەگەڕێتەوە سلیمانی تا جێگیربێت، بەڵام ململانێی هەردوو ڕێبازەكە تابێت دووژمن كارانە و توندوتیژتر دەبێت، تادەگاتە ئەوڕادەی قادرییەكان بە پشتیوانی ئەوڕەحمان پاشای بابان پیلانی كوشتنی مەولانە خالید دادەڕێژن.\nمەولانایش بەم پیلانە دەزانێت ، لەپێناوی ئەوەی مریدەكان دەستیان نەچێت بە خوێنی یەكدا، بەبێ ئاگاداری مریدەكان لەنیوە شەوێكدا خۆی و چوار هاوسەرەكەی شاری سلیمانی بەجێدەهێڵن، ڕوودەكەنە شام لەوێ نیشتەجێدەبن، كۆمەڵێ مرید لە شام دەوریدەدەن تاساڵی (١٨٢٧ ز) خۆی و دوو كوڕی بە پەتای تاعون لەشام كۆچی دوایی دەكەن.\nلێكەوتەی ململانێكانی ڕێبازی قادری و نەقشبەندی\nبازنەی ململانێكان فراوانتربوو، هاتە نێو سەدەی نوێوە شێخ محمود(١٨٨١/ ١٩٥٦ز) كوڕی شێخ سەعید كوڕی حاجی كاك ئەحمەد كوری شێخ مارفی نۆدێ، كاتێك شێخ مەحمود و باوكی و شێخ ئەحمەدی برای بە بڕیاری دەوڵەتی عوسمانی دەبرێنە موسڵ (١٩٠٨ز) شێخ سەعیدی باوك و شێخ ئەحمەدی برای و بەشێك لە دەست و پێوەندەكانیان تیرۆر دەكرێن، شێخ محمود بە برینداری ڕزگاری دەبێت، دوو بۆچوون هەیە لەسەر ئەم كاری تیرۆرە، بۆچونێك ڕایان وایە كەئیتحادیەكان بوو بێتن، هەندێكیش دەڵێن دەستی جافەكان و نەقشبەندیەكانە، بە بەڵگەی ئەوەی كە شێخە قادریەكان سلیمانی بەجێ دەهێڵن ڕودەكەنه موسڵ سێ سەد سواری جاف لەسەر داوای دەوڵەتی عوسمانی دێنە ناو شاری سلیمانی، تادەست بەسەر شاردا بگرن ، بەڵام كە شێخ مەحمود دەگەڕێتەوە شاری سلیمانی، هەوڵەكەیان شكست دێنی( عادل سدیق ، هەڵەبجە ١٨٨٩/ ١٩٣٠ ،لا ٩٢٫ ،٩٣ ،چ ،٢٠٠٨ پرۆژەی تیشك).\nدوای جەنگی یەكەمی جیهانی، ویڵسن حاكمی سەربازی بەریتانیا لەعێراق دێتە سلیمانی (١٩١٩ز) شێخ مەحمود دەكرێتە حاكمی سلێمانی، هاوكات جافەكان و شێخانی نەقشبەندی داوا لە لەبەریتانیا دەكەن هەڵەبجە سەربەخۆبێت، لە سلیمانی جیابكرێتەوە، ئینگلیز ئەم دوو بەرەكیەی قادری و نەقشبەندی پێباشە، هەڵەبجە جیادەكاتەوە لە سلێمانی و عادیلە خانمی هاوسەری وەسمان پاشای جاف دەكرێتە حاكمی ناوچەی هەڵەبجە، شێخ مەحمود دەگەڕێت بەشوێن كاناڵی دیكەدا، بۆیە لەهەمان كاتدا لەڕێگەی ئوزدەمیر پاشا كەلە ڕەواندزە نامە ئاڵوگۆڕدەكەن لەتەك مستەفا كەمال ئەتاتورك كەوەك هاوپەیمان خۆیان دەدوێنن(بەڵگەنامەنهێنیەكانی بریتانیا ،م. كەمال مەزهەر).\nشێخانی نەقشبەندی شێخ حسامەدین و شێخ علادین و جافەكان پەیوەندییەكی تۆكمە بەئینگلیزەوە دەكەن، سلێمانی دەكەن ناوچەیەكی گەرمی ململانێی ئەم دوو ڕێبازە، ئینگلیز بە ئارەزووی دەستەبەری بەرژەوەندیەكانی گەمەیان پێدەكات.\nشێخ مەحمود سێجار حكومەت لە سلێمانی دادەمەزرێنێ، لەلایەن ئینگلیزەوە هەڵدەوەشێتەوە، شێخ دوور دەخەنەوە بۆ هیندستان. بەڵام هاوكاری شێخ سەعیدی پیران دەكەن كە نەقشبەندیە، ئەو دەمەی ئەدمۆنز حاكمی سیاسی ئینگلیزە بۆردومانی شاری سلیمانی دەكات بۆ پشوودان دەچێتە هەڵەبجە لای عادیلە خانم دەحەوێتەوەو نازناوی شاژنی بێتاجی شارەزووری پێ دەبەخشێ ( محەمەد ڕسوڵ هاوار ، شێخ مەحمودی قارەمان و... ،ب١ ،لەندەن ١٩٩١ ،لا٢٠٢).\nهەروەها عادیلە خانم نازناوی خانم بەهادووریشی دەدەنێ لەلایەن ئینگلیزەوە، بەهۆی دەرباز كردنی « مستر لیز» ئەو فڕۆكەوانەی بۆردومانی شاری سلیمانی كرد ١٩١٩، هەندێ دەڵێن كیمیابارانی كرد ( عادڵ سدیق ،هەڵەبجە،١٨٨٩/ ١٩٣٠، چ ،٢٠٠٨ پڕۆژەی تیشك ).\nڕێبازی قادریش لەسلیمانی ئەم جوڵەی دووبارە كردەوە، تاریق ڕمەزان » ئەو فرۆكەوانەی كیمیایی كرد بە قورگی هەڵەبجەدا، جەلال تاڵەبانی ڕەوانەی بەریتانیای كرد.\nكە حكومەتی عێراق پێكدەهێنرێ شاری سلیمانی دەنگی ناڕازی زیاتر بوو بچنە پاڵ عێراق، بەڵام بەپێی بەڵگەنامەیەكی نهێنی بریتانیا لە ٨ ی مایسی ١٩٢١ لە هەڵەبجە دەنگی چونە پاڵ دەوڵەتی عیراق لە ناوچەكانی دیكە زۆر زیاترە ( محەمەد ڕسوڵ هاوار، شێخ محمود ...ب٢, لەندەن، ١٩٩١ ،لا ٩٨ ).\n( مس بێڵ ) كەخانمێكی ئینگلیزە جێگری مەندوبی سامی بریتانیا بوو لەعێراق ساڵی ١٩١٩ ،١٩٢١ ، ١٩٢٣ سەردانی هەڵەبجەو هەورامانی كردووە، لەنامەكانی بۆ باوكی دەنوسێت بە قەمەرە سورەكەم لەكەركوكەوە چوومە هەڵەبجە بۆلای عادیلەخانم ، لەوێ ئەنوەر بەگ وەك ڕێنوێنی ناردە تەكمان بۆ هەورامان، سەردانی شێخ حسام الدین كە پیاوێكی ڕوو خۆش و دەم بەپێكەنین، شێخ عەلادین پیاوێكی ڕوو گرژ و مۆن لوت درێژمان كرد، پێشوازیەكی گەرمیان لێكردین، بەڵام شێخ عەلادین زۆر بەگلەیی بوو، وتی ئێمە چیمان بۆ ئێوە نەكرد ئێوە چیمان بۆدەكەن ( مەبە ست شەڕی قادریەكان بوو) بۆ شەوە كەی لە بیارە نە ماینەوە چوینە هانە گەرمەڵە گوندێكە تەنیشتی بیارەیە.\nهەرلە نامەیەكی دیكەیدا بۆ باوكی، ئەم خانمە دەنوسێت كە یونسۆن چەرچڵ، پڕۆژەیەكی پێداوە كە كوردەكان بكرێن بە دەوڵەت و قەوارەیەكی سەر بەخۆیان بۆدیاری بكرێت، بەڵام پێموتووە ئەمانە بەكەڵكی دەوڵەتداری نایەن ،بەرەبنەیەك، موسلمان چەندە ڕقی لە شەیتانە ڕێبازی قادری و نەقشبەندی ئەوەندە ڕقیان لەیەكترە، كورد دابەش بوون بەسەر ئەم دوو ڕێبازەدا.\nدروستبوونی كۆمەڵ و ڕێكخراو و پارتی سیاسی\nساڵی ١٩٢١ ز حكومەتی مەلیكی عێراق دامەزرا، سنوری دەوڵەتان جیاكرایەوە، ئایدۆلوژیای ناسیونالیزم و سۆسیالیزم گەشەیان كرد و هاتنە كایەكەوە، ڕێبازی قادری و نەقشبەندیش وەك ماتە وزەیەك لە هەناوی ئەو پارت و ڕێكخراوانە خۆی مەڵاس دابوو.\nكاتێك شۆرشی شێخ مەحمود ڕێبازی قادری لە سلیمانی شكست دێنی ،، دوای ئەویش شێخ عبدالسلامی ڕێبازی نەقشبەندی لەبەرزان شكستیهێنا، مەلا مستەفای برای شێخ عبدالسلام بەردەوام دەبێت لەیاخیبوون، بەڵام تادەچێتە كۆماری مەهابات( كوردستان ) و لەوێیشەوە بۆ ڕوسیا نامەی ئاڵ و گۆڕی لەتەك ئینگلیزدا هەیە، لەكۆتایی هەموو نامەیەكیشی دەڵێت، دەست لەسەر سنگ و گوێلەمستم ( كەمال مەزهەر، بەڵگە نامە نهێنیەكانی بریتانیا ، ب٢, ٢٠١٦).\nلەو دەمەیدا نوخبەی ڕۆشنبیری و سیاسی دێنە كایەكەوە چەن كۆمەڵ و گروپ و ڕێكخراو دروستەكەن بە ناوی جۆراو جۆرەوە، دواتر لە ساڵی (١٩٤٦ ز) هەموو ئەم ڕێكخراوانە دەتوێننەوە لەبۆتەی ( پارتی دیموكراتی كورد ) مەلا مستەفا لەڕێبازی نەقشبەندی بە ئامادەنەبوونی خۆی دەكرێتە لێپرسراو، شێخ لەتیف شێخ مەحمود لەڕێبازی قادری دەبێتە جێگر، هەمزە عبداللە كوردی باكور، دەبێتە سكرتێر.\nكارەكان باش دەڕوات بەڕێوە تا ساڵی (١٩٥٨ز) ، كە مەلا مستەفا لە ڕوسیا دەگەڕێتەوە بۆ كوردستان، ململانێكان دەست پێدەكاتەوە، ساڵی ( ١٩٦١ ز) ماتەوزەی ڕێبازەكانی قادری و نەقشبەندی لەنێو هەناوی پارتی دەبێتە جوڵە وزە، باڵەكان بە ئاشكرا دەكێشن بەیەكدا ، بۆ فڕین نا، بۆشكان.\nساڵی (١٩٦٣ز) باڵی جەلالی و باڵی مەلایی، یان بڵێین قادری و نەقشبەندی لە پارتیدا ناكۆك و ناتەبا، سەرقاڵ بەگرفتی خۆیانەوە تێدەكۆشن، چۆن و لە كوێوە برین بكەنە جەستەی یەكتر.\nساڵی(١٩٦٦ز) بەرەی جەنگی ئەم دوو ڕێبازە هەروەك سەردەمی شێخ مارف و مەولانا، جەلالی لەشار مەلایی لەشاخ، لای خەڵك یەكێ جاش و یەكی باش، مەلایی چریكی ئێران هاوكاری دەكردن، جەلالیش حكومەتی عێراق\nئەمانە هیچ جیاوازیەكیان نەبوو، دوو ڕووی دراوێك بوون پێكەوە بەهایان دەدا بە جاشێتی و دەكەوتنە پێش قەرەوڵی دووژمنەوە، مریدەكانیان بێ هۆش و دۆگما كردبوو ، لە حاڵی گەمژیدا شەڕی بەرژەوەندی شێخەكانی قادری و نەقشبەندیان دەكرد، تا گیرفانی بنەماڵەی شێخ ئاوەدان و خۆش گوزەرانیان زیاتربێت.\nكاتێك قۆناغەكان دەگۆرێت ئەم دوو ڕێبازە خۆیان بۆیاغ دەكەن، زەرد وەك مەندیلەكەی مەولانا، سەوزیش وەك بەیداخەكەی شێخ عەبدولقادری گەیلانی، لە تەكیەو خانەقادا بانگ دەدرێ بەگوێیاندا، ناو دەنرێن، ڕێبازی نەقشبەندی ( پارتی دیمكراتی كوردستان) ، ڕێبازی قادریش ( یەكێتی نیشتمانی كوردستان ) ئەم دوو ناوە لە ڕواڵەتدا جیاوازن ئەگینا لە ناوەڕۆكدا هەرهەمان ڕێبازەكەن.\nساڵی ( ١٩٧٠) لە بەیاننامەی ١١ ی ئازار یەكەم كاری مەلا مستەفا لە سلێمانی نۆژەنكردنەوەی خانەقای مەولانە خالید بوو، كاتێكیش لەساڵی (١٩٩٢) تەرمی مەلا مستەفا و ئیدریسی كوڕی دەگەڕێننەوە كوردستان هەر دەیبەنە خانەقای مەولانە، كاریی جەلال تاڵەبانیش لە ساڵی(٢٠٠٠) نۆژەن كردنەوەی تەكیەكەی شێخ مارفی نۆدێییە، كاتێك برایم ئەحمەد و جەلال تاڵەبانی و نەوشیروان مستەفا دەمرن تەرمەكانی ئەمانیش دەبرێنە تەكیەكەی شێخ مارف مزگەوتی گەورەی سلێمانی.\nئەمانە دووژمنایەتیەكەیان هێندە خوێناوییە لە چاوی مریدەكانیانەوە ئێسكی شكاندووە، كار لەسەر یەكتر سڕینەوەو یەكتر قبوڵنەكردن دەكەن ، ئەمەیش وایكردووە، هەرجارەی ببنە جاشی وڵاتێك و بكەونە پێش قەرەوڵی دوژمن، بۆ مل شكاندنی ئەوی دیكەیان.\nئەم دوو ڕێبازە جاشی شارو جاشی شاخیان دروست كرد شار و شاخیان كردە مەیدانی جەنگێكی خوێناوی لە سەردەمی ڕژێمی بەعسدا، ئەو جاش و مستەشارانەی دەكەوتنە پێش قەرەوڵی دوژمن بۆ ئەنفالكردنی ڕۆڵەی كورد و ێران كردنی زێدی باب باپیرانیان، هەر شێخی قادری و سشێخی نەقشبەندی بوو كەماڵ و مووڵكی مریدەكانی خۆیان تاڵان دەكرد.\nكاتێكیش میللەت لە دژی چەوسانەوە و نا دادی ڕاپەڕی لە ساڵی (١٩٩١) جاشی شارو جاشی شاخ ئاوێزانی یەك بوونەوە. شێخەكان لە بەر چاوی مریدەكانیان وەك فریاد ڕەسێك خۆیان نیشاندا ، گشت سەروەتی وڵاتیان چنییەوە دووبارە هەردوو ڕێبازەكە جەنگیان هەڵگیرساندەوە، ڕێبازی قادری ( ی،ن،ك) مریدەكانی نەقشبەندی ( پ،د،ك) لە سلیمانی كۆكردەوە ، وەك سەردەمی شێخ مارف ، ڕەوانەی هەورامان و هەڵەبجەی كردن.\nدێگەڵەیش چۆن سنوری میرنشینی سۆران و بابان، سنووری قەڵەم ڕەوی حكومەتی شێخ مەحمود بووە، ئێستایش سنووری ( ی،ن ، ك) و ( پ ، د ،ك) یان ڕوونتر ڕێبازی قادری ونەقشبەندیە.\nئەوەی لەم توێژینەوەیەدا پێیگەشتین، شتێك هەیە پێی دەڵێن ( دەردە كورد )، ئەویش خوی خیانەت و شەڕەنگێزی ، دوو ڕووی و یەكتر قبوڵنەكردن، ئەمەیش لە ڕوانگەی عەقیدە ئاینیەكەوە شۆڕبۆتەوە، وەك چۆن ئاین دەتوانێت یەكێتی نەتەوەیی و دەوڵەت بنیات بنێت.\nئاوەهایش دەتوانێت نەتەوە پارچە پارچە بكات و لە بۆتەی نەتەوەیەكی دیكەدا بتوێنێتەوە.\nناوەندی ململانێكان شاری سلێمانییە ، بەڵام كەرەستەی ململانێكە، عەقیدەی قادری و نەقشبەندی یە.\nلە دوای یەكەمین جەنگی جیهانی سەردەمەكە گۆڕانكاری بەسەرداهات، قۆناغێكی نوێ هاتە ئاراوە، هەر زوو جووت ڕئباز ، قادری و نەقشبەندی ، كەوتنە خۆیان بۆ پاراستنی بەرژەوەندیەكانی شێخ و بنەماڵەی شێخەكان، بوونە هەناوی پارتی و یەكێتی، مریدی تەكیەو خانەقا سەرەكیەكانیان هێشتەوە و لاوەكیەكانیان كردە كۆمیتە و ناوچە، مریدەكانیش بە كادر ، چ كادرێك ، هەر لە ڕواڵەتدا كادر ئەگینا لە ناوەڕۆكدا هەر سۆفی و عابید ، دەروێش و دێوانە، هزر دۆگما و كۆیلەی عەقیدەكەی ، بێ دەربەست لە قوتی خۆی و ماڵ ومنداڵی ، عاشق بە مەینەتی و ئازار ، ئەم مریدان هەمیشە خۆش گوزەرانی خۆیان و خێزانەكانیان دەبەخشنە شێخ و نەوەكانی شێخ ، لەوانیشەوە مەینەتیەكانی نیشتمان دەچننەوە.\nساڵانە مەراسیم بۆ مەینەتی مریدەكان بەشانازیەوە دەكەنەوە ، تا تاك بەتاكی مەردوومی كوردەواری بكەنە دەروێشی دەروێشی یەكێ لەو شێخانە .\nسەرچاوە/ دیپلۆمات مەگەزین


نها ساڵانە و مانگانە تەنانەت هەفتانەش ، چەندان کتێبی وەرگێردراو لە زمانە بیانییەکانەوە بۆ کوردی بەرچڤە دەکرێن، بێگومان هەیانە شایستەی پەسن و پێزانینن ، لێ مخابن هەشیانە شیاوی ئەوە نین نەک هەر بخوێنرێنەوە، بەڵکو تەماشاش بکرێن ، چونکە هیچ رێساو یاسایەک و پێوەرێکی وەرگێران لەخۆ ناگرن، هەر بۆیەش پرسیارەکە لێرەدا خۆی قوت دەکاتەوە، ئایا مەرجە وەرگێڕ لەکاتی وەرگێڕانی هەر دەقێکدا واتای دەقە ئەسڵیەکە بگەیەنێت، یانیش بۆی هەیە بەپێی خواست و مەزاجی خودی خۆی ئەو وەرگێڕانەی کە بۆ خۆی دەیەوێ  دەستکاری دەقەکە بکات، وەک کورتکردنەوە یان ئیختیزالکردن، کەوایە ئەدی مەبەست چییە لەوەی کە دەگوترێ وەرگێڕ دەبێ شێوازی دەربڕینی نووسەر بپارێزێت.\nلە کاتێکدا ئێمە دەزانین هەر زمانێک تایبەتمەندێتی خۆی هەیە لەرووی سینتاکس و ئیدیۆم و فۆرمۆلۆژیدا لەزمانەکەی دیکەدا جوێی دەکاتەوە، وەرگێڕ دەتوانێ زمانێکی گونجاو لەگەڵ دەقە ئەسڵەکە بدۆزێتەوە، کە خوێنەر لەکاتی خوێندنەوەی بابەتە وەرگێردراوەکە دووچاری گرێ و گۆڵەو تاسە نەیەت، یان لەکاتی هەڵبژاردنی وشەو دەستەواژەی دروست و خۆشئاوازدا ئەرکی وەرگێڕی شارەزا چییە، ئاخۆ بۆی هەیە وەرگێر پەنا بباتە بەر قاموسی وشەو زاراوەی ناوچە و دەڤەرە جیاوازەکان یان دەقە وەرگێردراوەکە پڕکات لەوشەو زاراوەی بیانی کە لە ئێستاکەدا هەندێک لە وەرگێرەکان لەبەر کەم شارەزاییان ئەم شێوازە بەکار دێنن.\nباشە دەزگاکانی بڵاوکردنەوەی تایبەت بە وەرگێران رۆڵ و ئەرکیان چییە لەجوێکردنەوەی بابەتێکی وەرگێردراوی باش لەبابەتێکی وەرگێردراوى خراپدا، وەرگێری باش و کارامەِ چۆن دەکارێ لەوەرگێڕانەکەیدا بنەماو رێزمانی نووسەرەکە لەبەرچاو بگرێت، لەوانەش کورتی یان درێژدادڕیی نووسینەکە چۆن رەچاو دەکات، چونکە زۆرینەی نووسەرانی ئێمە لەنووسیندا کێشەی خاڵبەندییان هەیە، ئەدی دەبێ وەرگێڕ چ بایەخێک بەخاڵبەندی بدات، و چ جۆرە وەرگێڕانێک چێژی دەقە ئەسڵەکە دەپارێزێ‌و خوێنەریش ماندوو ناکات.\nنها زۆر لە وەرگێڕەکان پەنا دەبەنە بەر فەرهەنگی وشە‌و زاراوەکان، ئێستا کاری وەرگێڕان بووەتە بەشێک لەبازرگانیکردن نەک بەرپرسیاریەتی، کەواتە وەرگێران نەبۆتە پرۆسەیەکی مەعریفی لەناو ئێمەی کوردا، لەکاتێکدا توانستی ماددی و مانەوی بۆ ئەم پرۆسەیەش دابینکراوە،


ئەگەر کەسێک مرد پێش ئەوەى قەرزى ڕۆژووى ڕەمەزان بداتەوە ئایا كەس‌و كاری دروستە ڕۆژووەكەی بۆ بگرنەوە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nڕۆژووقەزا کردنەوە و کەفارەت و فیدیەى ڕۆژووئەگەر کەسێک مرد پێش ئەوەى قەرزى ڕۆژووى ڕەمەزان بداتەوە ئایا كەس‌و كاری دروستە ڕۆژووەكەی بۆ بگرنەوە؟\nئەگەر کەسێک مرد پێش ئەوەى قەرزى ڕۆژووى ڕەمەزان بداتەوە ئایا كەس‌و كاری دروستە ڕۆژووەكەی بۆ بگرنەوە؟\nئەگەر كەسێك قەرزار بێت یان ڕۆژووی لەسەر بێت یان بەگشتی ڕۆژووی قەرز بێت یان رۆژووی نەزر بێت زانایان سێ بۆچونیان هەیە، لێرەدا ئایا كەس‌و كاری دەتوانن ڕۆژووی بۆ بگرنەوە یان ناتوانن بۆی بگرنەوە؟ بە رەهایی یان تەنها جۆرە ڕۆژوویەك؟ زانایان بوون بە سێ مەزهەب: لێرە زاهیری قەولی ئیمامی شافعی و مالیك (ڕەحمەتی خوای پەوەردگاریان لێ بێت) بۆچونیان وایە كە مرۆڤ غەیری عەمەل و كردەوەی خۆی عەمەلی كەسی پێناگات بە بەڵگەی فەرموودەی خوای پەوەردگار: [وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى ] [النجم:39] واتە: بۆ مرۆڤ نییە هیچ خێرو پاداشتێك تەنها ئەوە نەبێت كە خۆی ئەنجامی داوە، هەر وەكو چۆن كەس ناتوانێت نوێژ لە جیاتی كەس بكات، وە ناتوانێ شایەتمان لە جیاتی كەسێكی تر بێنێت، وە زیكر لە جیاتی كەسێكی تر بكات، بەهەمان شێوەش كەس ناتوانێت ڕۆژوو لە جیاتی كەسێكی تر بگرێت بەو بەڵگەیە كە خوای پەوەردگار فەرموویەتی: [وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى ] [النجم:39].\nوە هەروەها پێغەمبەری خوا ﷺ فەرموویەتی مرۆڤ كە مرد كردەوەكانی كۆتایی پێ دێنێت تەنها سێ شت نەبێت: ئەو سێ شتەش بریتیە لە خێرێكی بەردەوام وە هەروەها بریتیە لە زانستێكی سوود بەخش كە خەڵك سوودی لێ بینێت، یان منداڵێكی صاڵح كە دوعای خێرو چاكەی پێ بكرێت، جا دەفەرموون ڕۆژوو گرتنەوەی تێیدا باس نەكراوە كەواتە ناكرێت كەس ئەو ڕۆژووەی لە جیاتی بگرێتەوە، مەزهەبی دووەمی ئەهلی عیلم ئەوەیە كە ڕۆژووی قەزا وەهەروەها ڕۆژوی نەزری كە لەسەر بوو بێت ئەو مرۆڤە كە دەمرێت ئەوە دروستە بۆی بگیرێتەوە كەس‌و كاری بۆی دەگرنەوە، ئەمە بۆچونی فەرموودەناسانە بە زۆری‌و، ئەبوو ثور، وە یەكێكە لە قەولەكانی شافیعی وە ئیمامی نەوەویش ئەوەی تەفسیر كردووە، وە ئیبن حەزمیش بۆی ترجیح كردووە بە بەڵگەی فەرموودەی عائیشە (ڕەزای خوای پەروەردگاری لێ بێت) (مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُ) واتە: هەر كەسێك مردوو ڕۆژووی لەسەر بوو ئەوە وەلیەكەی جا كوڕەكەیەتی یان كچەكەیەتی ئەوانە ڕۆژووی بۆ دەگرنەوە . لێرەدا دەفەرموون ئەو فەرموودە گشتی یە هەر كەسێك مرد ڕۆژووی لەسەر بێت جا ئەو ڕۆژووە ئایە نەزر بێت یان ئەو ڕۆژژووە قەزا بێت. ئەوە بە بەڵگەی فەرموودەی عائیشە (ڕەزای خوای پەروەردگاری لێ بێت) پێویستە وەلیەكانی بۆی بگرنەوە وە ئەوەش زاهیرەكەی خەبەرە بەڵام حەقیقەتەكەی (طلب)ە، واتە: با وەلیەكەی جا كوڕەكەیەتی یان كچەكەیەتی ئەو ڕۆژووەی لە جیاتی بگرێتەوە.\nوە هەروەها لە فەرموودەی ئیبنو عەباسدا پیاوێك هاتە لای پێغەمبەری خوا ﷺ فەرمووی: ڕۆژووی مانگێكی لەسەرە لە ڕیوایەتێكی تردا ڕۆژووی نەزری لەسەرە ئایا من بۆی بگرمەوە؟ پێغەمبەری خوا ﷺ فەرمووی: بەڵێ چونكە قەرزی خوای پەروەردگار لە هەموو قەرزێك حەقترو پێویستترە كە بدرێتەوە. بۆیە لێرە زانایان دەفەرموون: كاتێك كە كەسێك دەمرێت دەبێت لەو پارەیەی كە جێی دێڵێت كفن‌و دفن‌و ئەو خەرجیەی كە بۆ ناشتنی دادەنرێت ئەوە لە پارەكانی خۆی سەرف بكرێت پێش ئەوەی بەسەر میراتگرەكانی دابەش بكرێت دوایی سەیری قەرزی خوای گەورە دەكرێت لەسەری‌و قەرزەكانی خوای گەورەی لێبدرێتەوە ئەوجا قەرزی بەندەكانی لێبدرێتەوە ئەوجا میراتەكە دابەش بكرێت: (دَيْنُ اللّهُ أَحَقُ أَنْ يُقْضَىٰ) [متفق عليه].\nبۆ نموونە ئەو كەسە حەجی نەكردووە لەسەریشی واجب بووە دەبێت پارەیەك لە میراتەكەیدا بدرێت بۆ حەجەكەی، بۆ نموونە شتێكی لەسەر خۆی نەزر كردووە ئەوە پێویستە ئەو نەزرەی بۆ بكرێت بە بەڵگەی ئەو فەرموودەیەی كە پێغەمبەری خوا ﷺ فەرمووی: (فدَيْنُ اللّهُ أَحَقُ أَنْ يُقْضَىٰ) [متفق عليه] فەرمودەكەش لە بوخاری‌و موسلیم دایە، وە هەروەها بورەیدە دەفەرمووێ دانیشتبووم لای پێغەمبەری خوا ﷺ ئافرەتێك هاتە لای فەرمووی: ئەی پێغەمبەری خوا ﷺ من خێرم بۆ دایكم كردووە وە دایكیشم مرد ئەویش پێی فەرموو: ئەجرەكەت واجب بووە، ئەو خێرەی كە كردی بۆ دایكی خێرێكی جاریە بوو(رَدهَا عَلَيْكِ الْمِيرَاثُ) بە حوكمی میرات ئەو جاریەی كە دابووت بە دایكت كردبوتە خێر بۆ دایكت، كە دایكت مرد جاریەكە میرات بۆ تۆی دەگێڕێنێتەوە، ئەوجا فەرمووی ئەی پێغەمبەری خوا ﷺ(إِنَّهُ كَانَ عَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَصُومُ عَنْهَا قَالَ صُومِي عَنْهَا) ( رواه مسلم ( 1149 ) )بەڵام دایكم ڕۆژووی مانگێكی لەسەر بوو ئایا ئەو مانگەی لەجیاتی بگرمەوە؟ پێغەمبەری خوا ﷺ فەرمووی: (صومی عنها) لەجیاتی بیگرەوە، لێرەشدا نەیفەرموو (صوم نذر) ئەمەش بوخاری‌و موسلیم ڕیوایەتیان كردووە.\nمەزهەبی سێیەم ئەوەیە كە تەنها ڕۆژووی نەزر كە كەسێك نەزری كردبێت لەسەر خۆی بەڕۆژوو بێت وە مردبێ‌و نەزرەكەی بەجێ نەگەیاند بێت ئەوە ئەو ڕۆژووە نەزر كراوە لەسەر كوڕەكەی یان كچەكەیەتی‌و دەتوانن بۆی بگرنەوە، ئەما ڕۆژووی قەرزی لەسەر بێت ڕەمەزانی نەگرتبێت ئەوەیان ناگیرێتەوە ئەمەشیان شێخ ئەلبانی (ڕەحمەتی خوای پەروەردگاری لێ بێت) كە تەرجیی ئەوە دەكات، بەڵام هەندێ لە ئەهلی عیلم دەفەرموون فەرموودەی عائیشەو ئیبنو عەباس‌و بورەیدە تێیاندا بە رەهایی هاتووە، مادام بە گشتی هاتووە نابێت تایبەت بكرێت بە یەكێك لە ئافرادەكانی، خۆی عامەو گشتیە تەخصیص‌و تایبەت ناكرێت، بەڵكو ئەو تاكە كە نەزرە ئەوەش دەچێتە ژێر عامەكەوە، ئەما بڵێین بە عموم نامێنێت‌و تخصیص دەكرێت زانایان كۆمەڵێكیان دەفەرموون بە گشتیەتی خۆی دەمێنێتەوە كە كەسێك قەرزار بێت جا قەرزی مانگی ڕەمەزان بێت یان رۆژووی نەزر بێت لەسەری ئەوە وەلیەكەی بۆی هەیە بیگرێتەوە بەڵكو واش چاكە كە بیگرێتەوە.\nلە دووەم ڕۆژى ڕەمەزانەوە هەستم بە ئازارى مەعیدەم ئه كرد. دكتۆر وتی ... کچێک لە تەمەنى 12 ساڵى دەکەوێتە حەیزەو ڕۆژوو ناگرێت تا 15 ساڵى حوکى ئەمە چیە؟ ئایا قەزاکردنەوەى ڕۆژووى ڕەمەزان هەمووی لەسەریەك ئەگیرێتەوە یان دروستە ناو بەناو ڕۆژووەكەی بگرێتەوە ؟ ئایا قەزاكردنەوە پێویستە لەسەر ئەو كەسەی كە ڕشانەوە زۆری پێ دێنێت لە ڕۆژانی ڕەمەزاندا ؟ ئافرەتێکى شیردەر کەوتە سوڕى مانگانەوە پێویستە ڕۆژووەکەی قەزا بکاتەوە؟\nسەردان: ١,٣٦٤ بەش: قەزا کردنەوە و کەفارەت و فیدیەى ڕۆژوو\nپرسیاری دواتردروستە کەسی ڕۆژووان خۆى بشوات بە مەبەستی خۆ فێنك كردنەوە ؟پرسیاری پێشترئایا نوێژى تەراویح (11) ڕکاتە یان دەتوانى زیاتر بکەى؟


رێگاي ئێوه ئابوري » موفتی: لاهور دەست لەکار بکێشەوە و داوای لێبووردن بکە\nسەهین موفتی، ڕۆژنامەنووس، لە نووسینێکیدا بە ناونیشانی (لاهوور چی بکات باشە؟) ئاشکرای دەکات کە دوور نییە لاهوور جەنگی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بکاتە حزبەکەی ”قایەر عەزیز“ و بە باشی دەزانێت بەرامبەر بە ڕادەستکردنەوەی تیرۆریستان، داوای لێبووردن لە شەهیدانی شەڕی داعش بکات و دەست لەکار بکێشێتەوە.\nئەم رۆژنامەنووسە لەدرێژەدا دەنووسێت: ئەمە وەڵامێکی سایتە سیغەکراوەکەی لاهوورە، لە جێی خۆیەتی، لاهوور جەنگی بێتە سەر شاشەی تیڤییەکان، داوای لێبووردن لە شەهیدانی شەڕی داعش بکات، بەوەی ئەم هەموو زیندانییانەی داعشی ناردەوە نێو کەس و خانەوادەکانیان کە دەستیان سوور بوو بە سەڕبڕینی پێشمەرگە و شەهیدکردنیان!\nسەهین بە باشی دەزانێت کە لاهوور جەنگی ئەمجارە گەردن ئازای لە رادەستکردنی کەرکووکی و دووزییەکان بە حەسەن پلایس بکات! پاشان، چاوەڕێی کردنەوەی فڕۆکەخانەکان بکات، دەست لەکار بکێشێتەوە لە پۆستی هاولینگی حیزبەکەی و بەرەو پیتزاخانەکانی لەندەن هەڵفڕێ. لاهوور جەنگی ”ەریکە یەکێتی بە یەکجاری ریسوا دەکات، دوور نییە بیکاتە حزبەکەی قایەر عەزیز!\nبرچسب ها : رۆژنامەنووس , سەهین موفتی , لاهور شيخ جه‌نگي , یەکێتی


کوردیپێدیا - ئیسماعیل سەردەشتی\n👫 ئیسماعیل سەردەشتی | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە ساڵی 1977 لە سەردەشتسەردەشت لەدایکبووە، ساڵی 1997 دەستی بەکاری گۆرانی گوتن کردووە، خاوەنی چەندین بەرهەمە، لەدوای ساڵی 2001 بەهۆی دەستگیرکردنی لەلایەن حکومەتی ئێرانەوە، روودەکاتە باشووری کوردستان. هونەرمەند ماوەیەک لە شاری هەولێرهەولێر ژیانی بەسەر برد، بەم دواییەش لە رانییەرانییە.\nرۆژی هەینی 01-08-200801-08-2008 لەسەر رێگای (بانوەقەڵ)ی سنوری شارەدێی سەنگەسەرسەنگەسەر، لەئەنجامی رووداوێکی ئوتۆمبیلدا هونەرمەند (ئیسماعیل سەردەشتی) بریندار دەبێت و دوای گەیاندنی بەنەخۆشخانەی رانیە گیان لەدەستدەدات.\n#سەردەشت | #هەولێر | #رانییە | #01-08-2008 | #سەنگەسەر |\n1. 👁 01-08-2008\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 01-08-2008\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 9 2008 11:38AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 6 2017 9:13PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 11,477 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 25 KB Oct 30 2009 12:00AM هاوڕێ باخەوان


نوسه‌ر = Ali Ahmad Hasan\n1. خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ مێژووى ڕێپێوان و خه‌باتى مه‌ده‌نى له گه‌شه‌کردنى کۆمه‌ڵگاى کوردستاندا 1991 - 2016\nAli Ahmad Hasan\nخول 5، ژماره 3 ، هاوین 2018، ، لاپه‌ڕه 70-93\nله‌م توێژینه‌وه‌یه‌دا تیشکمان خستۆته سه‌ر ڕێکخستنى ماف و ئازادی خۆپیشاندان له‌هه‌رێمی کوردستانى ... Read More له‌م توێژینه‌وه‌یه‌دا تیشکمان خستۆته سه‌ر ڕێکخستنى ماف و ئازادی خۆپیشاندان له‌هه‌رێمی کوردستانى عێراق وه‌ک نموونه، که مافی ئازادی خۆپیشاندان وه‌ک یه‌کێک له ماف و ئازادییه گشتیه‌کان ڕوون ده‌که‌ینه‌وه، پشتبه‌ست به‌و په‌یماننامه و ڕێککه‌وتنه نێوده‌وڵه‌تیه‌کان و جاڕنامه‌ى گه‌ردوونى مافه‌کانى مرۆڤ وه‌ک گه‌ره‌نتیه‌ک بۆ پارێزگارى مافی ئازادی خۆپیشاندان و خۆپیشانده‌ران، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى له کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا ماف و ئازادیه‌کان پێشێل ده‌کرێن و ڕێگرى لێده‌کرێت به‌تایبه‌تى مافی ئازادی خۆپیشاندان، به‌بیانووى پاراستنى ئاسایشی گشتى و سسته‌مى گشتى وڵات. له‌سه‌ره‌تاوه له داواکراوی یه‌که‌مى لێکۆڵینه‌وه‌ی یه‌که‌مى باسی یه‌که‌م دا هه‌وڵمان داوه تیایدا پێناسه‌ى ده‌سته‌واژه‌ى خۆپیشاندان بکه‌ین به‌شێوه‌ى زمانه‌وانی، پاشان پێناسه‌ى خۆپیشاندان بکه‌ین له ڕوانگه‌ى یاسادانه‌رانى بیانی و یاسادانه‌رى هه‌رێمی کوردستان، له‌گه‌لأ گرنگی و په‌یوه‌ندی خۆپیشاندان به مافی ئازادی ڕاده‌ربڕین و مافه‌کانى مرۆڤ و دیموکراسی هه‌روه‌ها داواکراوى دووه‌ممان ته‌رخان کردووه بۆ گرنگی خۆپیشاندان و خه‌باتى مه‌ده‌نى و په‌یوه‌ندی به دیموکراسیه‌ت و مافه‌کانى مرۆڤ هاوکات په‌یوه‌ندی به ماف و ئازادییه‌کان و ئازادی ڕاده‌ربڕینه‌وه. به‌هه‌مان شێوه له باسی دووه‌مدا له‌داواکراوی یه‌که‌مدا باسی کۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى و ڕێکخراوه‌کانمان کردووه. له داواکراوى دووه‌م دا، مه‌رجه‌کانى خۆپیشاندانمان ڕوونکردۆته‌وه و خالأ به خالأ لێکۆڵینه‌وه‌مان له‌سه‌ر کردووه، هاوکات داواکراوى دووه‌م پێکهاتووه له‌و ڕێگری و کۆت و به‌نده یاساییانه‌ى که دانراوه له چوارچێوه‌ى ده‌سه‌ڵاتى به‌ڕێوه‌بردن له‌کاتى ئاسایی و نائاسایی دا، لێکۆڵینه‌وه‌ى دووه‌م و کۆتایی پێکهاتووه له گه‌ره‌نتیه بڕیار له‌سه‌ردراوه‌کانى پاراستنى مافی ئازادی خۆپیشاندان.\nPDFفایلی 538.45 K\n2. ده‌وڵه‌تى کوردستان له ڕابردوو و ئێستادا ( کێشه‌ى ویلایه‌تى موسڵ وه‌ک به‌ربه‌ست )\nخول 3، Khanaqine Conference ، به‌هار 2017، ، لاپه‌ڕه 223-238\nپاش هێرشى ئینگلیزه‌کان بۆ سه‌ر عێراق و داگیرکردنى شارى به‌سرا له‌به‌هارى 1917 پاشان به‌غداى پایته‌خت ... Read More پاش هێرشى ئینگلیزه‌کان بۆ سه‌ر عێراق و داگیرکردنى شارى به‌سرا له‌به‌هارى 1917 پاشان به‌غداى پایته‌خت و به‌ره‌و پێشچون و هه‌ڵکشانى سوپاکه‌یان به‌ره‌و باکور بۆ داگیرکردنى پایته‌ختى ویلایه‌ته‌که که شارى موسڵه دیاره پاش داگیرکردنى شارى که‌رکوک له‌مانگى ئه‌یلولى 1918 ته‌نها چه‌ند میلێکیان مابوو پایته‌ختى ویلایه‌ته‌که که موسڵه داگیر بکه‌ن ڕێکه‌وتننامه‌ى (مۆدرۆس) له‌هه‌مان ساڵدا له‌نێوان ئینگلیزه‌کان و تورکه‌کان ئیمزا کرا که‌ئیتر نابێت ئینگلیزه‌کان زیاتر پێشڕه‌وى بکه‌ن و له‌م سه‌رو به‌نده‌دا کێشه‌یه‌ک سه‌ریهه‌ڵدا به‌ناوى ( کێشه‌ى ویلایه‌تى موسڵ) له‌نێوان چوار لایه‌ندا ( ئینگلیزه‌کان بۆنى نه‌وتیان کردبوو ویلایه‌ته‌که‌یان بۆ خۆیان دانابوو بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش سه‌ودایان له‌گه‌ڵ فه‌ره‌نسیه‌کان کردبوو فێڵیان لێکردبون کاتێک فه‌ره‌نسیه‌کان به خۆیان زانى کار له‌کار ترازابوو سه‌وداکه کرابو) ( فه‌ره‌نسیه‌کان داوایان ده‌کرد چونکه له‌سایکس بیکۆدا به‌ر به‌شى ئه‌وان که‌وتبو) ( تورکه‌کان داوایان ده‌کرد به‌بیانوى ئه‌وه‌ى تورک و کورد یه‌ک نه‌ته‌وه‌یه) هاوکات ژماره‌یه‌کى زۆر له‌سه‌ره‌ک خێڵه کورده‌کانیان به‌تورک ناوه‌زه‌ند کردبو، وایان ڕاگه‌یاند که به‌رژه‌وه‌ندى ئابورى و په‌یوه‌ندى کۆمه‌ڵایه‌تى ویلایه‌تى موسڵ زیاتر له‌گه‌ڵ ئه‌نادۆڵ گونجاوه که بێگومان هه‌موو ئه‌مانه به‌ڵگه‌ى پرچوپوچ و نابه‌جێن چونکه لایه‌نه ناکۆکه‌کانى که‌له‌پێشه‌وه ئاماژه‌مان پێکرد هیچیان ڕۆژێ له ڕۆژان ئه‌و مافه‌یان به‌سه‌ر ویلایه‌ته‌که‌دا نیه به‌ڵکو دانیشتوانى ڕه‌سه‌نى ویلایه‌ته‌که که‌به‌شى هه‌ره زۆرى کوردن ( به موسڵمان و مه‌سیحى و یه‌زیدى و شه‌به‌ک و عه‌ره‌ب) و تورکمانه‌وه هه‌ر ته‌ها ئه‌وان مافى ئه‌وه‌یان هه‌یه چاره‌نوسى ویلایه‌ته‌که دیارى بکه‌ن واته ( خه‌ڵکى ناوچه‌که‌ش داواى ده‌وڵه‌تێکى کوردى سه‌ربه‌خۆیان ده‌کرد له‌ژێر ڕابه‌رایه‌تى شێخ مه‌خمودى مه‌لیک پایته‌خته‌که‌ى سلێمانى بێت یان شارى موسڵ) به‌ڵام به‌داخه‌وه ته‌نانه‌ت له‌لکاندنى ویلایه‌ته‌که‌ش به‌عێراقه‌وه پرس و ڕاوێژ به خه‌ڵکه‌که‌ى نه‌کرا له‌کاتێکدا دانیشتوانى ویلایه‌ته‌که داواى ده‌وڵه‌تێکى سه‌ربه‌خۆیان ده‌کرد .\nPDFفایلی 383.31 K\n3. که‌رکوک و گه‌رمه‌سێر جێ ململانێ نێوان حکومه‌تى ناوه‌ندو بزا فى کورد\nخول 3، Khanaqine Conference ، به‌هار 2017، ، لاپه‌ڕه 274-288\n(یا که‌رکوک و خانه‌قین یا تا ماوین ده‌جه‌نگین, وته‌ى به‌ڕێز مام جه‌لال) -له‌وه‌ته‌ى ده‌وڵه‌تى ... Read More (یا که‌رکوک و خانه‌قین یا تا ماوین ده‌جه‌نگین, وته‌ى به‌ڕێز مام جه‌لال) -له‌وه‌ته‌ى ده‌وڵه‌تى عیراق دامه‌زراوه گه‌لى کورد له خه‌باتیکى بێ وچان بوه له پێناو سه‌لماندنى ما فه نه‌ته‌وه‌یى و دیموکراتیه‌کانیدا ،حکومه‌تى ناوه‌ند یش تا ئه‌و په‌ڕى هه‌وڵى داوه بۆسه‌رکوتکردنى جوڵانه‌وه‌ى شۆڕشگێڕانه‌ى گه‌لى کورد ، جوڵانه‌وه‌ى کورد بزووتنه‌وه‌یه‌کى مێژووکردى مه‌وزوعیه ته‌عبیر له ئیراده‌و ئاواته‌کانى گه‌لى کورد ئه‌کا له پێناو به‌ده‌سهێنانى ما فه‌کانیدا بۆ پێشکه‌وتنى کۆمه‌ڵایه‌تى و گه‌شه‌کردنى ، کاربه‌ده‌ستانى ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ند له عیراق هه‌ر له سه‌رده‌مى ده‌سه‌ڵاتى بنه‌ماڵه‌ى هاشمیه‌وه هه‌تا ئێستا مه‌سه‌له‌ى کوردیان به‌ناهه‌ق و ناڕه‌وا به یه‌کیک له کرنگترین ئه‌و خه‌ته‌رانه له قه‌ڵه‌م داوه که هه‌ڕه‌شه له عیراق ونه‌ته‌وه‌و نیشتمانى عه‌ره‌ب ده‌کات له کاتێکدا ئه‌مه بۆچونێکى چه‌وت ،به‌ڵکو شۆفینى و ڕه‌گه‌ز په‌رستانه‌یه ودووره له ڕاستیه‌وه ،له ڕوانگه‌ى به‌رهه‌ڵستى "خه‌ته‌رى" مه‌سه‌له‌ى کورده‌وه ،هه‌ر له دامه‌زراندنى ده‌وڵه‌تى عێراقه‌وه ،ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ند ئه‌و پاره‌و پوله‌ى له سه‌رکوتکردنى جوڵانه‌وه‌ى کوردو وێرانکردنى کوردستاندا خه‌رجیان کردووه ئه‌و ڕه‌نج و ماندوبونه‌ى له کوژاندنه‌وه‌ى کڵپه‌ى شۆڕش و ڕاپه‌ڕینه‌کانى کورددا به فیڕۆیانداوه ئه‌و هه‌مووه خوێنه‌ى له‌ڕۆڵه‌کانى کوردو عه‌ره‌بیان به ڕشتن داوه ،ئه‌گه‌ر چه‌ن یه‌کى ئه‌وه‌ى له پرۆژه‌کانى ئاواکردنه‌وه‌ى کوردستان و گه‌شه‌پێدان وپێشخستنیدا و سوشتى جوانى کوردستاندا خه‌رج بکردایه ئیستا هه‌م عێراق و هه‌م کوردستان له بارو زروفێکى ترو هاوکات گه‌لى عێراق و گه‌لى کورد له قۆناغێکى ترى ژیاندا ئه‌بون ، به‌ڵام کینه‌و بوغزى نه‌ته‌وه‌یى ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ندو دانانى مه‌سه‌له‌ى کورد به خه‌ته‌ر بۆسه‌ر خۆیان و نه‌ته‌وه‌و نیشتمانى عه‌ره‌ب واى لێکردون هه‌میشه له هه‌وڵدانى به‌رده‌وامدابن بۆ تواندنه‌وه‌ى گه‌لى کوردو مێژوو و نه‌ریت و داب و ده‌ستورى کوردى و داگیرکردنى ئه‌رزه‌که‌ى و هه‌ڵلوشینى چاوچنۆکانه‌ى سه‌روه‌ت و سامانى کوردستان وبه‌رى ڕه‌نجى خه‌ڵکه‌که‌ى ،ئه‌مه‌ش ده‌لاقه‌یه‌کى گه‌وره‌ى له به‌ینى ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ندو بزافى کورد دا دروست کردوه . مه‌نتیقى چه‌وتى ڕه‌گه‌زپه‌رستانه‌ى ده‌سه‌ڵاتى ناوه‌ند گوایه بۆ ئه‌وه‌ى خه‌ته‌رى کورد نه‌مێنێ له سه‌ر دوڵه‌تى عیراق ،که به پێى قسه‌ى ئه‌وان به‌شێکه له نیشتمانى عه‌ره‌ب بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش : - ده‌یان هه‌زار خێزانى کوردى فه‌یلییان له عیراق ده‌رکردو سه‌روه‌ت و سامانیان زه‌وت کردن\nPDFفایلی 388.26 K


لایکى پاپاى ڤاتیکان بۆ وێنەیەکى نیمچە ڕووتى کچە نمایشکارێکى بەڕازیلى هەراى نایەوە و لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکە دەستى پێکردوە.\nئاژانسى هەواڵى فەرمى کاسۆلیکى لە ڤاتیکان لە ڕونکردنەوەیەکدا کە ناس کورد بەدواداچوونی بۆ کردووە (19ی تشرینی دووەمی 2020) بڵاویکردوەتەوە، ئەکاونتى پاپا فرانسیس، سەرۆکى کەنیسەى کاسۆلیکى لێکۆڵینەوەى لە ناوەڕۆکى وێنەیەک دەستپێکردوە کە وێنەى کچە نمایشکارێکى بەڕازیلیە و ئەکاونتەکە لایکى کردوە.\nڕونیشکراوەتەوە، کۆمەڵگەى پاپاوی کارەکەى بە ناشایستە وەسفکردوە، ئەوەش دواى ئەوەى ئەو نمایشکارە کە ناوى "ناتالیا گاریبۆتۆ"یە ڕایگەیاندوە پاپا لایکى وێنەکەى کردوە کە بە جلى کچە قوتابیەکانەوە گرتویەتى.\nسەبارەت بە دەنگۆکان، ناتالیا گرتەیەکى ڤیدیۆیى بڵاوکردوەتەوە و تێیدا دەردەکەوێت پاپا لایکى بۆ وێنەکەى کردوە و نوسیویەتى، دواى لایکى پاپا لانیکەم دەچمە بەهەشتەوە، هەروەها پێشتریش گرتەیەکى ترى بڵاوکردوەتەوە و لەسەرى نوسیویەتى ئەوە لەسەر داواى ڤاتیکانە.\nبەڵام لاى خۆیەوە پێگەى فەرمى کورسى پاپاويى لە ڤاتیکان ڕونکردنەوەیەکى بڵاوکردوەتەوە و نمایشکارە بەڕازیلیەکەى بە درۆ خستوەتەوە و تێیدا هاتوە، ئەکاونتەکانى پاپا لەلایەن تیمێکەوە بەڕێوە دەبرێن و لێکۆڵینەوەى ناوخۆیى دەستیپێکردوە.


یەكێتی مامۆستایان:مەترسی لەسەر داخستنی خوێندنگاكان نیە PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nیەكێتی مامۆستایان:مەترسی لەسەر داخستنی خوێندنگاكان نیە\nکوردستان 10:17 PM - 2021-11-08\nسەرۆكی یەكێتی مامۆستایان رایدەگەیەنێت: رێژەی توشبوو بەڤایرۆسی كۆڕۆنا بەوشێوەیە نیە ببێتە هۆی داخستنی ناوەندەكانی خوێندن، مامۆستایایەكی زانكۆش ئاماژە بەوەدەكات كۆڕۆنا بۆتە واقع و پێویستە خۆمان لەگەڵ بگونجێنین.\nعەبدولواحید محەمەد سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان بە PUKmediaی راگەیاند: ئەمساڵ تاڕادەیەكی باش پابەندبوون بەڕێكارەكانی خۆپارێزی دژی ڤایرۆسی كۆڕۆنا هەیەو بەستنی ماسك و وەرگرتنی ڤاكسین لەلایەن مامۆستایانەوە جێبەجێدەكرێ.\nوتیشی:بەگوێرەی بەدواداچونەكانی ئێمەو هەڵسەنگاندنی لایەنی تەندروستی، دەردەكەوێت كە ئەمساڵ پێچەوانەی دووساڵی رابردوو پڕۆسەی خوێندن بەردەوام دەبێت و تاكو ئێستا هیچ مەترسیەك نیە لەسەر داخستنی خوێندنگاكان.\nلەلایەن خۆیەوە د.نادر نانەكەلی مامۆستای زانكۆبە PUKmedia رایگەیاند: ڤایرۆسی كۆڕۆنا تاڕادەیەك بۆتە نەخۆشیەكی درێژ خایەن و پێویستە خۆمان لەگەڵی بگونجێنین، بەتایبەتی لەناوەندەكانی خوێندن، چونكە ناكرێ هاوشێوەی ساڵانی رابردوو پڕۆسەی خوێندن بووەستێت و توشی ئاستەنگ و گرفتی دیكە بێتەوە.\nئاماژەی بەوەشكرد: راستە هاووڵاتیان و مامۆستایان پابەندی رێكارەكانی خۆپارێزین، بەڵام بۆ ئەوەی كاریگەری ئەو رێنماییانە باشترو بەردەوام بێت، پێویستە بڕیاری ناچاری هەبێت، لەڕووی وەرگرتنی ڤاكسین و بەستنی ماسك، تا سزای ماددی و بڕینی موچەكەیان.


Palynology of the Baluti Formation (Upper Triassic) in two selected sections at Amediya District, Kurdistan Region- Iraq - Library\nPalynology of the Baluti Formation (Upper Triassic) in two selected sections at Amediya District, Kurdistan Region- Iraq\nCycle of study: ماستەر MA\nTitle in English: Palynology of the Baluti Formation (Upper Triassic) in two selected sections at Amediya District, Kurdistan Region- Iraq\nAuthor(s): Nahida Mohammed Azo\nSupervisor(s): Dr. Majeed Toma Hanna & Dr. Ayad Nuri Faqi\nField of study: Palynology\nKeywords in Kurdish: پێکهاتەی بەڵوتی , پالینۆمۆرفی سپۆر و دەنکی پۆلێن, کۆمبوونە پالینۆپشتێنە, پالینۆشێواز, ژینگە نیشتنی کۆنی\nپێکهاتەی بەڵوتی بە یەکێک لە پێکهاتەکانی ترایاسی سەروو هەژمار دەکرێت کە لە زۆر شوێندا دەردەکەوێت، وەک لە پشتینەی خزاوی باکوور لە عێراق (بڕگەی سەرەرو) نزیک سنوری عێراق- تورکیا و لە ناوچەی نووشتاوەی بەرز (بڕگەی زێوە) لە باشووری ئامێدی. پێکهاتەی بەڵوتی لە بڕگەی سەرەرودا بە تەواوەتی دەرکەوتووە، کەچی لە نموونە بڕگە نزیک گوندی زێوە، تەنیا بەشی سەرەوەی پێکهاتووەکە دەرکەوتووە. سی و سێ نموونەی پالینۆلۆجی شیکراونەتەوە، بیست و یەک نموونەیان لە برگەی زێوە و دوازدە نموونەشیان لە بڕگەی سەرەرو. زۆربەی نموونەکانی بڕگەی زێوە دەوڵەمەندن بە سپۆر و دەنکی پۆلێن (هەڵاڵە)؛ لە هەمان کاتدا بڕگەی سەرەرو ئەم دەنکانەی تێدا نیە، جگە لە چەند نموونەیەک کە بڕێکی کەم لە داینۆسیست تێدایە کە بە شێوەیەکی خراپ هاتوونەتە پاراستن. لەبەر ئەمە، پۆڵێنزانی پالینۆلۆجی و ناوچەکرانی پالینۆچینزانی تەنها بۆ بڕگەی زێوە ئەنجامدراوە. لە ئەنجامدا، ٦٨ جۆری مایۆسپۆر، لە ٤٣ ڕەگەز هاتوونەتە ناساندن و پۆڵێن کردن، لەگەڵ ژمارەیەکی بچووک لە پراسینۆفایتس و قەوزەی کلۆرۆکۆکالیێن، و چەند مایۆسپۆری نەناسراویش دیارکەوتن. توێژینەوەی پالینۆچینزانی تەنها بۆ بەشی سەرەوەی پێکهاتەی بەڵوتی هاتە ئەنجامدان چونکە بەشی خوارەوەی پێکهاتەکە لە بڕگەی زێوە داپۆشراوە. بە گوێرەی دەرکەوتنی یەکەم و کۆتاییی جۆرەکانی پالینۆمۆرفە ڕێپیشاندەرەکان، سێ کۆمبوونە پالینۆپشتێنە هاتنە دیارکردن. تەمەنی ئەم پالینۆپشتێنانە هاتنە دیارکردن بە بەراوردکردنی لەگەڵ کۆمبوونە پالینۆلۆجیکەکانی باش- مێژوویی لە شوێنەکانی تری جیهاندا. کۆمبوونە پالینۆپشتێنەی- I لە تەمەنی (کۆتایی لادینییەن- جوولیێنی زوو) ، کۆمبوونە پالینۆپشتێنەی- II لە تەمەنی کارنیێن (کۆتایی جوولیێن- توڤێلیێنی زوو) و کۆمبوونە پالینۆپشتێنەی- III لە تەمەنی کارنیێن (کۆتایی توڤێلیێن- لەوانەشە نۆریەنێکی زوو). بیست و هەشت نـموونە شیکراوەتەوە بۆ لێکۆلینەوەی پالینۆشێواز. چوار پالینۆشێوازی هاتنە دەستنیشان کردن، بە پشت بەستن بە ڕێژەی سەدی ٪ ماددە ئەندامیانە ( ماددە ئەندامیە بێرووەکان(مژادە)، فایتۆکلاست (پارچەی دیار) و پالینۆمۆرف (بەردیوی ورد)). بە گوێرەی لێکۆلینەوەی پالینۆشێواز، دەردەکەوێت ژینگە نیشتنی کۆنی هەر دوو بڕگەی زێوە و سەرەرو بە تەواوەتی لە یەکتر جیاوازن. ژینگەی کەڤنارزانی بۆ ناوچەی زێوە لە سەکۆ(شوستەی کیشوەری) گۆراو بۆ ئاوزێل و نیشتووە و لە شوستەی کیشوەری قوری ئۆکسجینیە کە ئاماژە بە فراوانی پالینۆمۆرفە ووشکاوەکیەکان و فایتۆکلاست دەکات و ژینگەیەکی قوول (نیمچە ئۆکسجینی دوور) بۆ بڕگەی سەرەرو هاتوتە دیارکردن کە ئاماژەیە بۆ فراوانی ماددە ئەندامییە بێرووەکانی دەریایی و بوونی کەمێک داینۆسیست.\nKeywords in Arabic: تكوين البلوطي , الپالينولات أبواغ وحبوب الطلع, النطاق الپالينولوجي التجمعي, سحنات پالينولوجية, البيئة الترسيبية القديمة\nيعتبرتكوين البلوطي أحد تكاوين التراياسي الأعلى الذي يتكشف في العديد من الأماكن في نطاق الزحف شمالي العراق (مقطع سارارو) بالقرب من الحدود العراقية التركية و في منطقة الطيات العالية (مقطع زيوه) جنوب العمادية. ينكشف التكوين كاملا" في مقطع سارارو، في حين أن المقطع النموذجي بالقرب من قرية زيوه، فإن الجزء العلوي من التكوين ينكشف فقط. تم تحليل ثلاثة وثلاثون عينة، إحدى وعشرون منها من مقطع زيوه و اثني عشرنموذجا من مقطع سارارو. معظم نماذج مقطع زيوه كانت غنية بالأبواغ وحبوب الطلع؛ بينما تلك لمقطع سارارو فكانت خالية من الأبواغ وحبوب الطلع، باستثناء بعض النماذج التي كانت تحتوي على كمية صغيرة من متحجرات ذوات السوطين (Dinocyst). التصنيف النظامي للپالينولات و دراسة الطباقية الپالينولوجية أجريت لمقطع زيوه فقط. تم تشخيص 68 نوعا" من المايوسپور، تنتمي إلى 43 جنسا، مع عدد صغير من البرازيينوفاييتس والطحالب الكلوروكوكالية. عدد قليل من المايوسپورغير المشخصة تم توضيحها بالصور فقط. أجريت دراسة الطباقية الپالينولوجية للجزء العلوي من تكوين البلوطي لأن الجزء السفلي من التكوين في مقطع زيوه غير مكشوف. أعتماداً على بداية ظهور و نهاية ظهور أنواع الپالينولات الدالة، تم تحديد ثلاثة أنطقة پالينولوجية تجمعية. تم تحديد أعمار هذه الأنطقة اللپالينولوجية بالمقارنة مع الأنطقة الپالينولوجية التجمعية المحددة عمرها بشكل جيد في مناطق أخرى من العالم. النطاق الپالينولوجي التجمعي.I بعمر (لادينيان المتأخر- جوليان المبكر)، النطاق الپالينولوجي التجمعي. II بعمر الكارنيان (جوليان المتأخر- توفاليان المبكر)، و النطاق الپالينولوجي التجمعي .III بعمر الكارنيان (التوفاليان المتأخر و من المحتمل امتداده الى نوريان المبكر جداً). تم تحليل ثمانية وعشرون نموذج لدراسة السحنات الپالينولوجية. تم تمييز أربع سحنات پالينولوجية، اعتمادًا على النسب المئوية للمواد العضوية غير محددة الشكل، الفايتوكلاستس والپالينومورفس. أعتماداً على تحليل السحنات الپالينولوجية، فأن البيئة الترسيبية القديمة لكلا المقطعين كانت مختلفة تماماً. البيئة الترسيبية القديمة الأكثر احتمالا لمنطقة زيوه هي shelf to basin transition and mud-dominated oxic shelf ، و المستنتجة إعتمادا" على الوفرة العالية للنسب الحبيبية الأرضية والنسج النباتية، والبيئة الأعمق (distal suboxic basin) لمقطع سارارو نسبة إلى مقطع زيوه و المستنتجة من الوفرة العالية للمواد العضوية غير محددة الشكل البحرية و وجود داينوسيست.\nKeywords in English: Baluti Formation, Palynomorph, Spores and Pollen grains, Palynozone, Palynofacies, Depositional Palaeoenvironment\nThe studied sections of Baluti Formation (Upper Triassic) are croping out in the Northern Thrust Zone of Iraq (Sararu section) Northwest of Amediya and the High Folded Zone (Zewa section) South of Amediya. The formation is cropping out entirely in the Sararu section, whereas in the type section near Zewa Village, only the upper part of the formation is cropping out.\nThirty-three samples were analyzed palynologically; twenty-one samples from the Zewa section and twelve samples from the Sararu section. Most samples of the Zewa section were rich in spores and pollen grains, while those of the Sararu section was devoid of spores and pollen grains except few samples that contain a small amount of poorly preserved dinocysts. Therefore, systematic palynological and palynostratigraphical study were carried out only for the Zewa section. As a result, it has been deduced that 68 miospores species belong to 43 genera were identified and classified with a small number of prasinophytes and chlorococcalean algae. Few unidentified miospores are illustrated only.\nThe palynostratigraphical study was carried out on the upper part of the Baluti Formation in the Zewa section because the lower part of the formation is not exposed. Based on the first and last appearances of index palynomorph species, three palynozones were proposed. The ages of these palynozones have been determined by correlation with well-dated palynological assemblages elsewhere in the world. Palynozone I is of Late Ladinian- Carnian (Early Julian) age, palynozone II of Carnian (Late Julian- Early Tuvalian) age, and palynozone III of Carnian (Late Tuvalian - possibly Earliest Norian) age.\nBased on Tyson (1995) classification for palynofacies analysis, the depositional palaeoenvironment for Zewa and Sararu sections is quite different; the more likely palaeoenvironment for the Zewa area is shelf to basin transition and mud-dominated oxic shelf, which is inferred from the high abundance of terrestrial palynomorphs and phytoclasts and deeper environment (distal suboxic basin) for the Sararu section, which is inferred from a very high abundance of marine amorphous organic matter and presence of dinocyst palynomorphs.\nTwenty-eight samples were analyzed for palynofacies study. Depending on the percentages of amorphous organic matter, phytoclasts, and palynomorphs four palynofacies were distinguished.


یەكێتیی مامۆستایان: پێدانی ئۆتۆمبێل بەقیست بە مامۆستایان لە قۆناغی سەرەتاییدایە\nجێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان رایگەیاند، تا ئێستا پێدانی ئۆتۆمبێل بە قیست بە مامۆستایان لە قۆناغی سەرەتاییدایە و دەمانەوێت زۆرترین كۆمپانیا بێنە پێشەوە، هەر كۆمپانیایەكیش زیاتر مەرجەكانی ئێمە جێبەجێ بكات، گرێبەستی لەگەڵ واژۆ دەكەین.\nئاوێنە: ئەحمەد گەرمیانی، جێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایان، ئەمڕۆ شەممە، بە ماڵپەڕی رەسمی پارتی راگەیاند"پێدانی ئۆتۆمبێل بە قیست بە مامۆستایان، ھێشتا لە قۆناغی سەرەتاییدایەو ھیچ گرێبەستێك لەگەڵ ھیچ كۆمپانیایەك ئەنجام نەدراوە، ئێمەش دەمانەوێت تەنھا یەك كۆمپانیا ئەو كارە نەكات و قۆرخ بكرێت، بەڵكو دەخوازین دەرگا بۆ ھەمو كۆمپانیایەك واڵا بێت و ھەر كۆمپانیایەك زیاتر مەرجەكانی ئێمە جێبەجێ بكات، گرێبەست لەگەڵ ئەو كۆمپانیایە بكەین."\nجێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایان وتیشی"داوا لە كۆمپانیاكان دەكەین ئەوەی ئارەزوی ئەو كارە دەكات، بێتە پێشەوە، بۆ ئەوەی گفتوگۆی لەگەڵ بكەین و ئەگەر لەگەڵی گەیشتینە رێككەوتن، گرێبەستی لەگەڵ واژۆ دەكەین".\nئەوەشی خستەڕو"ئێمە سێ مەرجی سەرەكیمان ھەیە بۆ ئەوەی گرێبەست لەگەڵ كۆمپانیاكان ئەنجام بدەین، ئەوانیش بریتین لە كەمترین نرخ بۆ ئۆتۆمبێلەكان و درێژترین قیست بێت و كەمترین پێشەكی بێت، ھەر كۆمپانیایەكیش ئەو مەرجانەی ئێمە جێبەجێ بكات، ئامادە دەبین گرێبەستی لەگەڵ واژۆ بكەین."\nجێگری سەرۆكی یەكێتیی مامۆستایان باسی لەوەش كرد، گرنگ نییە چ جۆرە ئۆتۆمبێلێك بە قیست دەدرێتە مامۆستایان، بەڵكو ئەوەی گرنگە پێویستە ئۆتۆمبێلەكان نوێ بن و مۆدیلیشیان لەپێشەوە بێت و كۆن نەبن، بۆیە ئۆتۆمبێلەكان لە ھەر وڵاتێك ھاوردە كرابن، نابێتە كێشە بۆ مامۆستایان.\nوتیشی"مەبەستمان لەوەی زۆرترین كۆمپانیا بێنە پێشەوە و بەشداری بكەن، ئەوەیە كە كێبڕكێ دروست ببێت بۆ ئەوەی ئۆتۆمبێلەكان بە كەمترین نرخ بۆ مامۆستایان دابین بكرێن، چونكە ئەگەر بە تەنھا یەك كۆمپانیا بێت، ئەو كات دەبێتە قۆرخكاری و لە بەرژەوەندیی مامۆستایانیشدا نابێت."\nحكومه‌تی هه‌رێم پاره بۆ ته‌واوكردنی پڕۆژه ته‌واونه...\nبایكۆتی كاڵا توركیه‌كان بازاڕو مۆڵه‌كانمان بۆ ده‌كا...


جۆرج میچڵ له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی فه‌ڵه‌سـتینیـیه‌کان کۆده‌بێته‌وه\nنێردراوی تایبه‌تی ئه‌مریکا بۆ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست جۆرج میچڵ ئه‌مرۆ له که‌ناری خۆرئاوا وتووێژی له‌گه‌ڵ مه‌حمود عه‌باسی سه‌رۆکی فه‌ڵه‌ستینی کرد، وه‌ک هه‌و‌ڵێـک بۆ وه‌گه‌ڕخستنه‌وه‌ی وتووێژی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فه‌ڵه‌ستینه‌یـیه‌کان.\nڕۆژی پـنجشه‌ممه‌ش جۆرج میچڵ به جیا له‌گه‌ڵ سه‌رۆک و سه‌رۆ‌ک وه‌زیرانی ئیسرائیل کۆبۆ‌وه.\nبه‌ر له‌وه‌ی دوێنێ له‌گه‌ڵ شیمۆن پێرسی سه‌رۆکی ئیسرائیلی کۆبـبێته‌وه، نێردراوی ئه‌مریکا بۆ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست گوتی ئه‌و دان به‌و ڕاستیه‌دا ده‌نێت که تێکۆشان له پـێناو ئاشتی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، کارێکی ئاڵۆز و هه‌روه‌ها سه‌خت و دژواره.\nشـایانی باسه ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه سه‌رۆک باراک ئۆباما له چاوپـێـکه‌وتنێـکدا له‌گه‌ڵ گۆڤاری تایم Time magazine به بۆنه‌ی تێپه‌ڕوبوونی سـاڵێـک به‌سه‌ر وه‌رگرتنی پـۆسـتی سه‌رۆکایه‌تی هه‌مان ڕاوبۆچوونی ده‌ربڕی. گوتیشی هێنانی هه‌ردوو ئیسرائیلی و فه‌ڵه‌سـتینیـیه‌کان بۆ سه‌ر مێزی دانوسـتاندن کارێـکی زۆر قورس و گرانه.


نشر بتاريخ: 15 آذار/مارس 2022\nپاریس پایته‌ختی فه‌ره‌نسایه‌و به شاری عیشق ناسراوه. ئه‌مانه‌ی خواره‌وه چه‌ند زانیارییه‌كی سه‌رنجڕاكێشن سه‌باره‌ت به‌م شاره.\nروبه‌ره‌كه‌ی 105 كیلۆمه‌ترو 400 مه‌تری چوارگۆشه‌یه‌و دانیشتوانه‌كه‌ی به‌گوێره‌ی ئاماری 2019، دوو ملیۆن و 161 هه‌زار كه‌سه.\nله‌ساڵی 1940 كاتێك ئه‌م شاره كه‌وته ژێر چنگی ئه‌ڵمانییه نازییه‌كان، سه‌ربازانی فه‌ره‌نسا كێبڵی ئاسانسواره‌كه‌ی تاوه‌ری ئیفڵیان بڕی بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ر نازییه‌كان بیانه‌وێت ئاڵای خۆیانی تێدا به‌رزبكه‌نه‌وه، ناچاربن سه‌دان قادرمه به‌پێ ببڕن تا بگه‌نه لوتكه‌ی تاوه‌ره‌كه.\nپێش ئه‌وه‌ی پاریس له‌چنگی نازییه‌كان رزگاربكرێت، ئه‌دۆڵف هیتله‌ر فه‌رمانیكرد به حاكمی سه‌ربازیی شاره‌كه كه تاوه‌ری ئیفڵ و چه‌ند شوێنێكی دیاری تر بڕوخێنێت، به‌ڵام حاكمه‌كه ئه‌م فه‌رمانه راسته‌وخۆیه‌ی ره‌تكرده‌ووو له‌بری ئه‌وه خۆی راده‌ستی هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان كردو به‌مه‌ش تاوه‌ره‌كه‌ی له‌فه‌وتان رزگاركرد.\nله‌ساڵی 1719 ده‌سه‌ڵاتداران رێگه‌یاندا به ئازادكردنی زیندانییانی ئه‌م شاره به مه‌رجێك هاوسه‌رگیری له‌گه‌ڵ سۆزانیدا بكه‌ن و پێكه‌وه بڕۆن بۆ لویزیانا له ئه‌مه‌ریكا. ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌م مه‌رجه رازیده‌بون، له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره سۆزانییه‌كانیاندا پێكه‌وه زینجیرده‌كران و ده‌بران بۆ به‌نده‌ر.\nله‌كاتی ئابڵوقه‌دانی پاریس له‌لایه‌ن هێزه‌كانی شانشینی پرۆسیاوه له‌ساڵی 1870كان، ره‌وشی خۆراك له‌و شاره، هێنده خراپ بوو، كه خه‌ڵكه‌كه پاش سه‌ربڕینی هه‌موو ئاژه‌ڵه كێڵگه‌ییه‌كان و زینده‌وه‌ره ماڵییه‌كان، دواجار ناچاربون گیاندارانی باخچه‌ی ئاژه‌ڵانیش بكوژن.\nپاریس له‌ده‌وروبه‌ری ساڵی 1900دا شۆسته‌ی جوڵاوی تێدا بووه‌و خێراییه‌كه‌ی شه‌ش میل بووه له‌سه‌عاتێكدا.\nتا ساڵی 2013، خانمانی ئه‌م شاره به‌پێی یاسا بۆیان نه‌بوو كه پانتۆڵ له‌پێبكه‌ن. به‌ڵام له‌و ساڵه‌دا فه‌ره‌نسا ئه‌م قه‌ده‌غه‌كردنه‌ی هه‌ڵوه‌شانده‌وه كه بۆ ماوه‌ی 200 ساڵ به‌رده‌وام بوو.\nتا ساڵی 2015، به‌گوێره‌ی یاسای فه‌ره‌نسا، نانخانه‌كانی پاریس بۆیان نه‌بوو هه‌مویان پێكه‌وه پشوو وه‌ربگرن بۆ ئه‌وه‌ی كه‌میی نان دروستنه‌بێت وه‌ك ئه‌وه‌ی كه له‌ڕابردودا بووه هۆكارێكی یارمه‌تیده‌ر بۆ هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی فه‌ره‌نسا، بۆیه نانه‌واخانه‌كان پێش كاتی پشووه‌كان پێكه‌وه كۆده‌بونه‌وه بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه كێیان له‌مانگی ته‌موزدا دوكانه‌كه‌ی بكاته‌وه‌و كێیان له‌مانگی ئابدا بیكاته‌وه.\nپاریس مۆنۆمێتێكی به‌ناوبانگی تێدایه به‌ناوی كه‌وانه‌ی سه‌ركه‌وتن. ئه‌میش كڵپه‌یه‌كی به‌رده‌وام نه‌كوژاوه‌ی تێدایه، به‌درێژایی مێژوو تا ئێستا ته‌نها یه‌كجار ئه‌و كڵپه‌یه كوژێنراوه‌ته‌وه. ئه‌ویش له‌ساڵی 1998 بوو له‌كاتی مۆندیالی ئه‌و ساڵه‌دا كه پاش ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژارده‌ی فه‌ره‌نسا له‌یاریی كۆتاییدا به‌رازیلی به‌زاند، چه‌ند هانده‌رێكی مه‌كسیكی سه‌رخۆش میزیانكرد به ئاگره‌كه‌داو كوژاندیانه‌وه.\nزانكۆی پاریس بۆ ماوه‌ی 820 ساڵ هه‌بوو، له‌ساڵی 1150 بۆ 1970. به‌ڵام له‌و ساڵه‌دا له‌ناوبرا له‌به‌رئه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی خوێندكاری شۆڕشگێڕ بوو و له‌ئایاری 1968دا خه‌ریكبوو حكومه‌تی ئه‌و كاته‌ی وڵات، بڕوخێنێت.\nپاریس یه‌كه‌م شاری ئه‌وروپییه كه بۆ یه‌كه‌مینجار كه‌سێكی ره‌شپێست بووه‌ته سه‌رۆكی شاره‌وانییه‌كه‌ی، ئه‌ویش ناوی سێڤه‌رریانۆ دی هێرێدیا بووه‌و له‌ساڵی 1879 بووه‌ته سه‌رۆكی شاره‌وانیی ئه‌و شاره.\nكاتێك گۆڕستانی بێتاوانان له پاریس گواسترایه‌وه بۆ شوێنێكی تر، پاشماوه‌ی مردووه‌كان كه زۆربه‌یان بوبون به نیشتوی چه‌وری، له‌دروستكردنی مۆمدا به‌كارهێنرا.\nله‌شوێنه جیاكانی پاریسدا هه‌شت باڵه‌خانه‌ی هاوشێوه‌ی په‌یكه‌ری ئازادی هه‌یه. گه‌وره‌ترینیان دیارییه‌ك بوو كه سێ ساڵ پاش ئه‌وه‌ی په‌یكه‌ره بنه‌ڕه‌تییه‌كه به دیاری پێشكه‌ش به ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا كرا، وه‌ك دیاری پێشكه‌ش به حكومه‌تی فه‌ره‌نسا كراوه.\nله‌سه‌رده‌می جه‌نگی جیهانیی دووه‌مدا، مزگه‌وتی گه‌وره له‌م شاره به رابه‌رایه‌تی زانای جه‌زائیریی به‌ناوبانگ عه‌بدولقادر غه‌بریت، توانی ژیانی سه‌دان جوله‌كه له‌چنگی نازییه‌كان رزگاربكات، ئه‌ویش له‌ڕێگه‌ی ده‌رهێنانی به‌ڵگه‌نامه‌ی ساخته‌و رێپێدانیان به خۆشاردنه‌وه له ژێرزه‌مینه‌كانی مزگه‌وته‌كه‌دا.\nله‌سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌مدا پاریس باخچه‌یه‌كی ئاژه‌ڵانی لێبووه كه پڕبووه له‌مرۆڤی ده‌ستگیركراوی ناوچه داگیراوه‌كانی ده‌ست فه‌ره‌نسا له‌وانه: مه‌ده‌غه‌شقه‌ر، سودان، كۆنگۆ، تونس و مه‌غریب. زیاتر له‌یه‌ك ملیۆن كه‌س سه‌ردانی ئه‌م باخچه‌یه‌یان كردووه.\nئه‌گه‌ر هه‌ر باڵه‌خانه‌یه‌كی پاریس راسته‌خۆ بڕوانێت به‌سه‌ر تاوه‌ری ئیفڵدا، ئه‌وا كرێكه‌ی دوو تا سێ ئه‌وه‌نده له‌باڵه‌خانه‌كانی تر زیاتره.\nجۆره سیندرۆمێك هه‌یه به‌ناوی سیندۆرمی پاریس كه تێكچونێكی ده‌رونییه‌و گه‌شتیاره ژاپۆنییه‌كان كاتێك بۆ یه‌كه‌مین جار سه‌ردانی ئه‌م شاره‌یان كردووه، توشی شۆكێكی هێنده گه‌وره‌ی كلتوری بون كه نه‌خۆشی خستون و توشی ئه‌م نه‌خۆشییه بون.\nئه‌م شاره كڵێسه‌یه‌كی به‌ناوبانگی تێدایه به‌ناوی كڵێسه‌ی نۆتردام دی پاریس. دروستكردنی ئه‌م كڵێسه‌یه 87 ساڵی پێچووه (1163-1250).\nسه‌رچاوه: كتێبی زانیاریخانه/ چاپی 26هه‌م/ والی عه‌لی/ زانیاریی ژماره هه‌زارو 638 بۆ 1655


21:47 - 25 خەرمانان 2717\nکوردستان میدیا: کوردستانی ڕۆژهەڵات بۆ یادکردنەوە و پەیمان نوێکردنەوە لەگەڵ ڕێبازی شەهیدانی میکۆنوس چالاکیی تەبلیغیی بەڕێوە دەبەن.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، تێکۆشەرانی دێموکرات لە گوندی سەرهوویە سەر بە شاری مەریوان چالاکیی بەرینی تەبلیغییان بەڕێوە برد و تراکت و پوستێری تایبەت بەو بۆنەیان بڵاو کردەوە و پەیمانی وەفاداری و درێژەدان بە ڕێبازی شەهیدانیان نوێ کردەوە.\nقارەمانانی دێموکرات لە شاری بۆکان بە بۆنەی ٢٦ی خەرمانان ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین بە دەستی دیپلۆمات تێرۆریستەکانی ڕێژیمی ئێران لە ناوچەکانی عەلی ئاباد ، جاددەی میاندواو و کوی ئەندیشه، سەوزە پۆش، بلواری کوردستان و کۆڵانەکانی مێعراج و نزیک ئیدارەی ئیتلاعات چالاکیی بەرینی تەبلیغییان بەڕێوە برد.\nهەروەها له ڕێكه‌وتی ٢٢ و ٢٣ و ٢٤ی خه‌رمانان پێشمەرگەکانی شار لە بۆکان بە بڵاو کردنەوەی پۆستێری تایبەت به ٢٦ى خه رمانان، تیرۆر و تیرۆرپەروەری کۆماری ئیسلامی ئێرانيان مەحکووم کرد.\nئەو شوێنانەی کە پێشمەرگەکانى شار چالاکی تەبلیغییان لێ بەڕێوە برد بریتین لە دەورووبەری دانشگای پەیامی نوور، پۆمپی گازی ترمیناڵ، دەورووبەری ترمیناڵ، کوی ئەندیشە، مەجبووراوا، نەساجی، پارکی محەممەدییە، پشت سی متری، ميراوا، پارکی ساحلی، فەرهەنگیانی ١ و ٢، بلواری کوردستان و بلواری مامۆستا هەژار.\nڕۆڵەکانی دێموکرات به بۆنەی ساڵیادی تێرۆری دوکتور سادق شەرەفکەندی و هاوڕێیانی به دەستی تێرۆریستەکانی ڕێژیمی دژی گەلی کۆماری سیداره له بێرلین و هەروەها پەیمان نوێکردنەوه لەگەڵ ڕێبەرانی شەهیدی گەلەکەمان له ئاویەری سنه، مەیدانی ئیقباڵی شاری سنه، کانی ماماتگا، ڕێگاکانی کانی ماماتگا بۆ سەر ئاویەر، کوێره گوێز، دەورووبەری پەناگای ئاویەرو هەموو ئەو ڕێگایانەی بەرەو بەرزایی ئاویەر دەچیت، چالاکیی تەبلیغییان بەڕێوە برد.


هونەری مایا… کتێبێکی گرنگ و پڕ لە زانیاری – سه‌رده‌م\nیەکێکی تر لەو کتێبانەی بڕیارە لەگەڵ کۆمەڵێک کتیبی دیکەی ناوەزەدا کە دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم چاپی کردوون، بەشداری لە پێشانگای نێودەوڵەتی کتێبدا بکات، بریتییە لە کتێبی (هونەری مایا) ئەم کتێبە لێکۆڵینەوەیەکی وردی پڕ لە وێنە و زانیارییە و لە لایەن (خەلیل عەلی) نووسراوە، کتێبی هونەری مایا لە گەلێک ڕووەوە بەها و گرنگیی خۆی هەیە بۆ خوێنەر، لە لایەکەوە بە دیوە پەنهان و ڕەهەندە شاراوەکانی شارستانیەتی (مایا) ئاشنامان دەکات، لە لایەکی دیکەوە هونەری شێوەکاری و وێنە و تابلۆ جێماوەکانی ئەو مێژووە دێرین و شارستانیەتە دەوڵەمەندەمان پێ دەناسێنێت لەگەڵ نەخشەسازیی شارستانی سەردەمی کرانەوە و دایرکاری و چەرخی پێش کلاسیک و داڕوخانی مایا لە سەردەمی کلاسیکدا، کە ڕەنگە بە هەر هۆیەکەوە بێت، تاکو ئێستائێمە لێی بێبەش بووبین و چ زانیاری و شارەزاییەکی ئەوتۆمان لەسەری نەبێت.\nبابەتەکانی نێو دووتوێی ئەم کتێبە بریتین لە : (مێژووی شارستانیەتی مایا، چەرخی پێش کلاسیک، سەردەمی کلاسیک، داڕوخانی مایا ل سەردەمی کلاسیکدا، سەردەمی کرانەوە و داگیرکاریی سپانی، بەردەوامیی کولتووری مایا، شەڕە مەزنەکانی مایا، ڕاڤەیەک بۆ شارستانیەتی مایا، هونەری تەلارسازی لە شارستانیەتی مایادا، نەخشەسازیی شارستانی لە مایا، شێوازی دروستکردن، کەرەستە و شمەکی تەلارسازی، دروستکردنە مەزنەکان، هونەری پەیکەرسازی مایا، نیگارکێشان لە شارسانیەتی مایا، ڕستن و چنین، گڵێنەکاری، گڵێنەکاری لەناو کۆمەڵگەدا، تەکنیکی بەرهەمهێنان، گڵێنەی مایا چۆن گەشەی کردووە؟ هێماکانی مایا.)\nلە پێشەکی ئەم کتێبەدا ئەوەمان بۆ ئاشکرا دەبێت کە شارستانیەتی مایا بەشێکی دانەبڕاوە لە مێژووی مرۆڤایەتی لەسەر زەوی، هەر لەبەر ئەمەشە نووسەری ئەم کتێبە بە پێویستی زانیوە لێکۆڵینەوەیەک لەو بارەیەوە پێشکەش بە کتێبخانە و خوێنەری کورد بکات، ئەوەی جێگەی سەرنجە لەم لێکۆڵینەوەیەدا، نووسەر هێندەی بایەخی بە لایەنە هونەرییەکە داوە، هێندە نەچووەتە بوارە مێژوویەکە.\nنووسەر لە کتێبی (هونەری مایا)دا، لە ڕووی یەکەی هونەرییەوە هەوڵی داوە سەرجەم بوارە هونەرییەکانی ئەم شارستانییەتە تەی بکات و لە وێستگە جیاوازەکاندا بەسەریان بکاتەوە، هەر لە بواری پەیکەرسازی و تەلارسازییەوە بۆ گڵێنەکاری و ڕستن و چنین و نیگارکێسان و ڕازاندنەوە و چەندین بواری تر، نووسەر هێما بۆ ئەوە دەکات کە هونەر لە شارستانیەتی مایادا پێگە و تایبەتمەندیی خۆی هەبووە و هونەرمەندی دەستڕەنگینی مایاش توانیوەیەتی ئەو پێگە بەرزەی خۆی لە بوارەکەی خۆیدا بەکار بهێنێت: لە ئەنجامیشدا بەرهەمێکی جوانی ڕەنگینی نەخشین لە دوای خۆیەوە بەجێ بهێڵێت، هەر وەک ئەوەی ئێستا دەبینرێت.\nنووسەری ئەم کتێبە لە لێکوڵینەوەکەیدا هیچ گومانێکی نییە لەوەی کە پادشا و بنەماڵە خانەدانەکان بە شێوەیەکی پایەبرزانە مامەڵەیان لەگەڵ ئەم خێزانە هونەرمەندانەدا کردووە و پێگەیەکی تایبەتیان لەنێو شانشینەکەدا پێ بەخشیون: کەواتە ئەم بەرهەم و ئەنجامانە هەر لە خۆڕا نەهاتوونەتە بوون، بەڵکو بەرئەنجامی بایەخدان و گرنگیدانی شانشینەکە بووە بە کاری هونەری، ئینجا بە هونەرمەندەکانی.\nنووسەر لە سەرەتای کتێبی (هونەری مایا)دا، پێشەکییەکی مێژووی داناوە، هۆکاری ئەمەشی بۆ ئەوە گەڕاندۆتەوە کە بە پێویست زانراوە خوێنەر بەر لە کارە هونەرییەکان، سەرەتا ئاشنایەتی لەگەڵ پاشخانی مێژوویی ئەم سارستانییە پەیدا بکات، تا بزانێت ئەم هونەرە لە کوێوە سەرچاوەی گرتووە: ئینجا دواتر تێدەگات کە ئەم هەموو کار و شاکارە بەرهەمی شەو و ڕۆژێک نین و کۆشان و ماندووبوونی زۆریان ویستووە تا گەیشتووە بەم ئەنجامە سەرسوڕهێنەرەی ئێستە، ئیدی بەوەش خوێنەر تێدەگات دروستکردنی ئەم شانشینە یەک لە دوای یەکانە چەند پڕ زەحمەت و کێشە بوون و لە هەمانکاتیشدا کاتی زۆری ویستووە بۆ سەرپێکەوتنیان.\nبەپێی زانیارییەکانی نێو ئەم کتێبە گەلی مایا لە ئەمریکای ناوڕاست نیشتەجێ بوون، مێژووی شارستانیەتەکەیان دەکرێت بە سێ قۆناغی سەرەکییەوە کە بریتین لە: قۆناغەکانی پێش کلاسیک و کلاسیک و دوای کلاسیک.\nخەلیل عەلی لا لێکۆڵینەوەکەیدا ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە کە چەرخی پێش کلاسیک کە دوای چەرخی کۆنەوە هات کە یەکەم گوندی جێگر و پێشکەوتووی بە خۆیەوە بینی و لە کوشتوکاڵکردندا داهێنەر بوون: بەپێی هەندێک لە زانا هاوچەرخەکان، ئەم دابەشکارییە تەنها دابەشکارییەکی زۆردارانەیە بۆ قۆناغەکانی مێژووی گەلی مایا، جیا لەوەی ئاماژەیک بێت بۆ گەشەی ڕۆشنبیری، یان دواکەوتنی، ئیدی لێرەوە بەپێی بۆچوونی مێژوونووسان، دەشێت پێناسەی دەستپێک و کۆتایی ئەم مێژووە گۆڕاکاری تێدا بکرێت تا ئاستی یەم سەدە، چونکە هەر مێژوونووسە و لەو بارەیەوە بۆچوونی تایبەت بە خۆی هەیە.\nنووسەر باس لە ناوچەی کامینالجویو دەکات کە دەکەوێتە دووڕێیانی نێوان ڕێگەی بازرگانی لە ڕۆژئاوا، تا دەگاتە کەناراوەکانی نیوەدوورگە، لەوێشەوە بەرەو بەرزاییەکانی باکوور پەل دەهاوێت و درێژ دەبێتەوە تا دەشتایی کەناراوەکانی زەریای هێمن، لەوێشەوە درێژ دەبێتەوە تا دەربەندی سلڤادۆر: لە ڕێگەی ئەم بەخششەوە توانراوە دەست بەسەر تۆڕەکای دابەشکردنی کەرەستە و شمەکی گرنگدا بگیرێت، وەک بۆن و قوماش و موتوروو، پاشان دێتە سەر بازسی ئەوەی کە شێوازی هونەری داتاشین و کۆڵین و پەیکەرسازیش لە ناوچەکەدا هەر لە ڕێگەی ئەم ناوچە بازرگانیانەوە بڵاو بوونەتەوە و گەشەیان کردووە، چونکە بە بڕوای ئەم نووسەرە، بازرگانی بە هۆکارێکی سەرەکیی ئەم گەشەکردنە هونەرییە پەیکەرسازییەی مایا لە ناوجەکەدا دادەنرێت.\nلە باسێکدا بە ناونیشانی (گڵێنەکاری لە ناو کۆمەڵگەدا) نووسەر باس لەوە دەکات کە هەر لە بنەڕەتدا گڵێنەی مایا لە دوو مادە پێک دێت کە بریتین لە بەردی کلسی و خۆڵەمێشی بورکان، بەپێی زانیارییەکانی ئەوە، زۆربەی خاکی مایا بە بەردی کلسی دەور دراوە و کالسیتی لێ دێتە بوون، زۆربەی ئەو قاپ و لەگەنانەی دۆزراونەتەوە، لەو شوێنانیە بووە کە زۆرترین خەڵکی لێ نیشتەجێ بووە، هەرچەندە بە زۆری لە کاری گڵینەکاریدا خۆڵەمێشی بورکانی بەکارهێنراوە و زۆربەی گڵێنەکانیش بۆ مەبەستی بازرگانی بەکار هێنراون، چونکە ئەو وای بۆ دەچێت خواستی زۆریان لەسەر بووە و وەک دیارییش پێشکەش کراون: لەگەڵ ئەوەشدا، گەلی مایا بەوە ناسراون داهێنان لە کاری هونەریدا بکەن و هونەری نوێش بسازێنن، لەوانەش دروستکردنی قاپی شووشەکراو، یان سوورەکراو.\nبەپێی زانیارییە وردەکانی ئەم نووسەرە کە پشتی بە چەندین سەرچاوەی جۆراوجۆر و گرنگ بەستووە، ئەم جۆرە قاپانە لە کاتی قوربانیکردندا بەکار دەهێنران و ئەم کەشەش بە ئاهەنگی پیرۆزی باران ناسراوە، ئەم خوێنەی وەک قوربانیی ڕژێنراوە، بۆ داواکردن لە خواوەندەکەیان بووە تا باران و کوشتوکاڵیان بۆ فەراهەم بکات: چونکە لای مایا ئەم دوانە پێکەوە گرێدراون، ئەگەر باران هەبێت، ئەوا بێگومان کوشتوکاڵیش دەبێت.\nهەر لەم بەشەدا بۆمان دەردەکەوێت کە گڵێنەکاری لە سەردەمی کلاسیکدا ڕۆڵێکی گەورەی لە کۆمەڵگاکانی مایادا گێڕاوە، لە هەمان کاتیشدا خانەدانەکانی مایا گڵێنەیان تەنها بۆ مەبەستی دیاری بەکار نەهێناوە، بەڵکو لە سەردەمی کلاسیکدا لە جەژنەکانیشدا بەکار هێنراوە، هەندێک جاریش بۆ گۆڕستانی خانەدانەکان دروست کراوە: ئەوەی لێرەدا گرنگ بێت ئەوەیە کە ئەو هونەرمەندەی شارەزای مێژوو و ئەفسانەکانی مایا نەبووبێت، نەیتوانیوە ئەم جۆرە گڵینانە بەرهەم بهێنێت، چونکە ئەگەر تەماشایەکی کارە گڵینەکارییەکانیان بکرێت، هەست بەوە دەکرێت دیمەنی ئەفسانە و گیانداری سەروڕهێنەر و دیمەنی ژیانی ناو کۆشک لەسەر کارەکان کێشراون و ئەمەش لە توانای هەموو کەسێکدا نییە، هەر بۆیە دەبوو هونەرمەندی گڵینەکار ئەم کارە بەم شێوەیە بکات، چونکە خانەدان و فەرمانڕەواکان ئەم شێوە دیمەنانەیان بە باشترین شێوەی هونەری لەسەر کارەکان دەویست.\nبێگومان ناتوانین لێرەدا کۆی لایەنەکانی ئەم کتێبە بەنرخە بخەینە ڕوو و لایەنە پڕ لە زانیاری و وردەکارییە هونەرییەکان شرۆڤە بکەین، بەڵام دڵنیام خوێنەری وریا هەر زوو درک بە جوان و بەها و پێگەی ئەم کتێبە دەکات و لە ساتی خوێندنەوەیدا وا هەست دەکات گەشت بە دنیایەکی دێرین و شارستانیەتێکی دەوڵەمەندی پڕ لە نیگار و گڵێنەکاری و پەیکەر و کەرەستەی هونەریدا دەکات.\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2021/11/260177596_232146962339898_6093928220731147540_n-e1637743718493.jpg 603 827 sardem.org https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png sardem.org2021-11-24 08:46:512021-11-24 08:46:51هونەری مایا… کتێبێکی گرنگ و پڕ لە زانیاری


- 1/18/2020 5:03:00 PM 9915 جار خوێندراوەتەوە\nتورکیا تاکە وڵاتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە کە سەرسەختانە بەرگری لەحکومەتی دانپیانراوی لیبیا دەکات بەرادەیەک کە پەرلەمانی وڵاتەکەی بڕیاری ناردنی هێزی پەیەسندکردوە و رەجەب تەیب ئەردۆگانیش بەردەوام هەڕەشە لەهێزەکانی خەلیفە حەفتەری دەکات و بەڵێنی پاراستنی حکومەتەکەی سەراج دوپاتدەکاتەوە، ئەمەش پەیوەندی بە کۆمەڵێک پلانی سیاسی و ستراتیژییەوە هەیە کە تورکیا بەنیازە بۆ پاراستنی هەژمونی خۆی لەناوچەکە جێبەجێیانبکات.\nپلانە ستراتیژییەکانی تورکیا\nرۆژی 16-ی مانگی رابردو، رەجەب تەیب ئەردۆگانی سەرۆکی تورکیا رایگەیاند، تورکیا دەستدەکات بەگەڕان و پشکنینی گاز و سەرچاوە سروشتییەکان لەرۆژهەڵاتی دەریای سپی ناوەڕاست، ئەوەش دوای رێککەوتنی مانگی نۆڤەمبەری رابردوی نێوان ئەنقەرە و حکومەتی تەرابلوس کە لەلایەن نەتەوە یەکگرتوەکانەوە دان بەحکومەتەکەدا نراوە.\nلێرەوە ئاشکرایە کە حکومەتی تورکیا پلانی سیاسی و ستراتیژی لەناوچەکە هەیە و دەیەوێت سود لەپێگەی لاوازی حکومەتی لیبیا وەرگرێت بۆ واژۆکردنی چەند رێککەوتنێک کە سەرەنجام تێیدا ئامانجی گەورەی سیاسی و ستراتیژی بەدیدەهێنێت.\nبەشی رۆژهەڵاتی دەریای سپی ناوەڕاست لەماوەی دە ساڵی رابردودا یەکێکە لەو شوێنانەی کە زۆرترین چاوی لەسەرە بۆ بەرهەمهێنانی گاز و نەوت و هایدرۆ کاربۆنییەکان، کێڵەگەی گازی لێڤیاسان لەساڵی 2010 لەنزیک کەنارەکانی ئیسرائیل لەدەریای سپی ناوەڕاست دۆزرایەوە و ساڵی 2015-ش کێڵگەی زوهر لەکەنارەکانی میسر دۆزرایەوە، ئەوەش بوە هۆکارێک کە جیهان زیاتر گرنگی بەم ناوچەیە بدات.\nتورکیا بەنیازە بۆڕییەکی گاز بەناو دەریای سپی ناوەڕاستدا دروستبکات و لەڕێگەیەوە گازی سروشتی بگەیەنێتە بازاڕەکانی ئەوروپا، رۆژی پێنج شەممەی رابردوش، ئەردۆگان رایگەیاند، لەئێستا بەدواوە هەر چالاکییەکی گەڕان و پشکنین بەدوای گازی سروشتی، بەبێ رەزامەندی هەریەک لە تورکیا و لیبیا، پەسەندناکرێت و رەتدەکرێتەوە، بەڵام هەنگاوەکانی ئەردۆگان لەلایەن هەریەک لە یۆنان و قوبروس و ئیسرائیلەوە دژایەتی دەکرێن و بەمەترسی بۆ ناوچەکەی دەزانن.\nئامانجەکانی ئەردۆگان لەپشتی رێککەوتنەکەی لەگەڵ حکومەتی لیبیا\nئەردۆگان چەند ئامانجێکی هەیە لەم هەنگاوانەی کە دەیاننێت، لەوانە: یەکەم/رێگری لەهەر هەماهەنگی و رێککەوتنێک دەکات لەنێوان یۆنان و قوبروس و ئیسرائیلدا کە بیانەوێت لەدەریای سپی ناوەڕاستدا دژایەتی تورکیای پێبکەن دووەم/ زیادکردنی فشار لەسەر حکومەتی قوبروس و لوبنان، سێیەم/ بۆ رێگریکردن لەهەر هەوڵێکی تر بۆ گەڕان و پشتکنینی گاز و نەوت لەناو دەریای سپی ناوەڕاست، چوارەم/ بۆ گێڕانەوەی قەرزێکی چەند ملیار دۆلاری تورکیا کە لای حکومەتی تەرابلوسە کە قەرزی کۆمپیانیاکانە و پاش روخانی حکومەتی قەزافی کەڵەکە بون.\nبۆچی تورکیا دەیەوێت دەستی بەو سەرچاوە سروشتییانە بگات؟\nدکتۆر تۆماس دۆنێڵ، راوێژکار و شیکەرەوەی سیاسی لە سیستمی وزەی جیهانی لەبارەی نهێنی هەوڵەکانی تورکیا بۆ گەشتن بەسەرچاوە هایدرۆکاربۆنییەکان لەدەریای سپی ناوەڕاست رونکردنەوەی داوە و تێیدا ئاماژەی بەوەکردوە کە تورکیا ترسی لەوە هەیە بکەوێتە دۆخێکەوە زۆر پشت بە سەرچاوەی وزەی روسیا و ئێران ببەستێت لەڕێگای بۆڕی تورک ستریمەوە.\nلەوەشدا هاوڕایە کە تورکیا دەیەوێت تواناکانی هەریەک قوبروس و ئیسرائیل و میسر بلۆک بکات بۆ فرۆشتنی گازی سروشتی و گەیاندنی بەبازاڕەکانی جیهان.\nلەبەرامبەردا، یانیس کۆتسمۆتیس، شیکەرەوەی سیاسی و ئابوری بەلجیکی، پێیوایە تورکیا ناتوانێت گازی سروشتی دەریای سپی ناوەڕاست بگەیەنێتە بازاڕەکانی جیهان و ئەو ناوچەیە بکاتە وێستگەیەکی جیهانی، بەڵکو ئەوەی دە دەتوانێت بیکات، تەنها هێنانی ئەو گازەیە بۆ وڵاتەکەی خۆی.\nئەو پسپۆڕە بەلجیکییە، وەک پاساوێک بۆ قسەکانی دەڵێت، " هەریەک لە میسر و یۆنان و فرەنسا و ئیتالیا دژی ئەو هەنگاوەی تورکیان کە پرسیاری زۆری لەسەرە.\nناکۆکی لایەنەکان و هەڵوێستی ئەمریکا\nهاوپەیمانی روسیا - تورکیا ، لە لیبیادا لەوپەڕی ناکۆکیدایە . روسیای لایەنگری حەفتەر ، ناڕازیە لە پشتیوانی تورکیا بۆ تەرابلوس . روسیا جگە لە ئامانجی ستراتیژی سەربازی و بەرگری لە دەریای ناوەڕاستدا ، چاوی لە سەرچاوەکانی وزەیە ( نەوت و غاز) لەو وڵاتەدا . گەڕانەوەی روسیا بۆ پێگە ئابووریەکەی لە لیبیادا بایی دەیان ملیارد دۆلار داهاتی ساڵانەیە بۆ مۆسکۆ . هەروەها سعودی و میسریەکان دژ بە حکومەتێکی ئیخوانین بە پشتیوانی ئەردۆغان کە لیبیا بگرێتە دەست . ئەمریکیەکان بە گومانەوە لە پەیوەندی دۆستەکەیان (حەفتەر) دەڕوانن لەگەڵ روسیادا.\nئەمریکاش پێیوایە ئەو رێککەوتنەی نێوان حکومەتی لیبیا و تورکیا پەیامێکی هەڕەشە ئامێزی لەپشتەوەیە و هەڵوێستەی لەسەر دەکەن. بەرپرسێکی باڵای ئەمریکا رایگەیاند رێککەوتنی سەربازی و ئاسایشی نێوان تورکیا و لیبیا ئەمریکای توڕەکردوە و وڵاتەکەی هەڵوێستەی لەسەر دەکات لەبەرئەوەی هاوکاری دۆخی ناوچەکە ناکات.\nتوڕەبونی ئەمریکا لەسەر ئەو رێککەوتنە ئەگەر لەروکەشدا پەیوەندی بە دۆخی ناوچەکەوە هەبێت، لەناوەرۆکدا ترسە لە هەژمونی تورکیا و روسیا لەناوچەکە کە وەک دو جەمسەری جیاواز گەمەی تێیدا دەکەن. رەنگە ناکۆکی نێوان تورکیا و روسیا لەپرسی لیبیا کەمێک سەرئێشەی بۆ ئەمریکا کەمکردبێتەوە، بەڵام لەقوڵایدا ئەمریکا نایەوێت پرسی چارەنوسی وڵاتێکی نەوتی دەوڵەمەند و خاوەنی زۆرترین یەدەگی نەوتی بکەوێتە دەستی روسیا یان تورکیا.\nبەپێی رێککەوتنە سەربازییەکەی نێوان تورکیا و لیبیا، تورکیا مافی ئەوەی هەیە راهێنانی سەربازی بەسوپای لیبیا بکات و کەلوپەلی سەربازی بۆ حکومەتی لیبیا دابینبکات کە شارەکانی تەرابلوسی پایتەخت و چەند ناوچەیەکی دیکەی رۆژئاوای بەدەستەوەیە.\nکۆنگرەی بەرلین و چارەنوسی رێککەوتنەکەی تورکیا\nرۆژی سێشەممەی رابردو، حکومەتی ئەڵمانیا ئەنجامدانی کۆنگرەیەکی لەبەرلینی پایتەختی وڵاتەکەی بۆ چارەسەرکردنی پرسی لیبیا راگەیاند و هەریەک لە فایز سەراجی سەرۆکی حکومەتی ویفاقی نیشتیمانی و خەلیفە حەفتەری سەرکردەی سوپای نیشتیمانی ئەو وڵاتەی بۆ ئامادەبون لەکۆنگرەی تایبەت بەتاوتوێکردنی پرسی لیبیا بانگێشتکرد.\nراوێژکاری ئەڵمانیا جەختیکردۆتەوە ئامانج لەو کۆنگرەیە تەنها بۆ راگەیاندنی ئاگربەستێکی هەمیشەییە لەنێوان لایەنەکانی لیبیادا، شیکەرەوە سیاسییەکانیش پێیانوایە، هەر رێککەوتنێک بەبێ دەستبردن بۆ چارەسەرکردنی کێشەی سەرچاوە سروشتییەکانی ئە وڵاتە و ئەو رێککەوتنانەی کە بەناچاری لەگەڵ تورکیا ئەنجامیداون، دواجار لیبیا بەرەو کەنای جەنگێکی تر دەبات.\nپێدەچێت پاش رێککەوتنی حەفتەر و سەراج, پرسی رێککەوتنە ئابوری و ستراتیژییەکانی حکومەتی لیبیا بەشێک بێت لەخاڵە ناکۆکەکانی نێوان حەفتەر و سەراج و لەنێوانیشیاندا رێککەوتنی تورکیا و حکومەتی ویفاقی نیشتیمانی یەکێک دەبێت لەو کارتانەی کە حەفتەر دەستی بۆدەبات لەدژی حکومەتی تورکیا.\nهاوکات، حکومەتی تورکیا بەبەشداریکردنی لەو کۆنگرەیە دەیەوێت کارێک بکات دەسەڵاتەکانی ئێستای سەراج و متانەی حکومەت بەجۆرێک بەردەوامبێت کە گەرەنتی پاراستنی رێککەوتنەکانی لەگەڵ حکومەتی لیبیا بکات.\nلەدواین لێدوانیشدا، خەلیفە حەفتەر فەرماندەی هێزەکانی نیشتیمانی لیبیا کەئێستا لەشەڕدایە لەگەڵ حکومەت ئامادەیی خۆی بۆ ئاگربەست و دەستکردن بە گفتوگۆ راگەیاندوە.\nناوی فەرمی: لیبیا.\nزمان: عەرەبی (فەرمی)، مازیگى، تایبەتە بە ناوچە شاخاویەکانی باکور.\nبەرواری سەربەخۆبون: 10/1947لە ئیتاڵیا.\nسیستەمی سیاسیى: کۆماریى.\nدراو: دیناری لیبی.\nشوێن: دهکەوێتە باکوری ئەفریقيا، سنوره‌كانى لەباشوروە دەریای ناوەڕاست لە ڕۆژھەڵاتەوە میسر، لە ڕۆژئاواوە، سودان، جەزائیر، تونس.\nڕووبەر: 1,759,540 کیلۆمەتر چوارگۆشەيه\nسەرچاوەی سروشتی: نەوت، گازی سروشتی، گه‌چ.\nڕێژەی گەشە: 6,244,174 (تەموزی 2014).\nدابەشبونی نەژادی: 97% (2014).\nئایین: 96.6% موسڵمان، 2.7% مەسیحی، 0.3% بت پەرست، کەمترلە 1% جوله‌كه.\nکۆی داھاتی ساڵانە: 70.2ملیار دۆلار.\nداھاتی ساڵانەی تاک: 11300 دۆلار.\nڕێژەی گەشە: 5.1 %.\nڕێژەی بێکاری: 19.42%.\nقەرزی دەرە کی: 6.319 ملیار دۆلار.\nگرنگترن کاڵا: نەوت، دەرمان، ئاسن، زەیت.