RUWANGE |----------------| ڕوانگه: هاوپرسەکی لەگەڵ دوکتور وێندلمووەت هامێلینک سەبارەت بە لێکۆڵینەوەی لە سەر دەنگبێژان لە باکووری کوردستان\nهاوپرسەکی لەگەڵ دوکتور وێندلمووەت هامێلینک سەبارەت بە لێکۆڵینەوەی لە سەر دەنگبێژان لە باکووری کوردستان\nبینەرانی بەڕێز بەخێر بێنەوە بۆ بەرنامەی " ڕاوێژ". لە بەرنامەی ئەمجارە دا میوانداری دەکەین لە دوکتور وێنذێلمووەت هامێلینک کە بۆخۆی مامۆستایەکی خەڵکی هۆلەندە. ئەگەر ئیجازەم هەبێ با لە سەرەتاوە هێندێک جەنابت بناسێنم دوایە دەست دەکەین بە قسەکانمان:\nیای وێندێلمووەت هامێلینک لە ئێدێ لە هۆلەند چاوی بە دنیا هەڵێناوە. لە نێوان ساڵانی ١٩٨٧ و ١٩٩٣ دا لە شاری ڕۆتێردام خوێندوویە و دواتر لە نێوان ساڵانی ١٩٩٤ – ١٩٩٦ دا لە زانکۆی لایدن لە دیپارتمانی لێکۆڵینەوەی تورکی دا خوێندوویە. دوای ناوبڕێک لە پێواژۆی خوێندن دا هامێلینک دەستی کرد بە خوێندنی مەردمناسی لە دیپارتمانی مەردمناسی کولتووری و کۆمەڵناسیی بەرەوپێشچوون لە ساڵی ٢٠٠٠ دا. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٥ پلەی ماستری وەرگرت لە مەردمناسیی کولتووری دا لەگەڵ هێندێک ڵێهاتوویی زێدە لە بواری لێکۆڵینوەی تورکی و ئەفریکایی و زمانناسیی گشتی. تێزی ماسترەکەی سەبارەت بە ئاشقانی تورک لە سەر بنەمای پڕۆژەی لێکۆڵینەوەی فەردی بوون کە ئەوەش پێنج مانگ ڕاهاتنی چڕوپڕ لە زمانی لە گەڵ دا بوو ، و هەر وەها ٤ مانگ کاری مەیدانی لە تورکییە. لە ساڵی ٢٠٠٦ دا دەستی کرد بە کار کردن وەک کاندیدایەکی دوکتورا لە پێشدا لە\nResearch School of Asian, African, and American Studies\nو دواتر لەInternational Institute for Asian Studies / لە ساڵی ٢٠٠٩ ئەو گواستییەوە بۆ ئەنیستیووتی مەردمناسیی کولتووری و کۆمەڵناسی بەرەوپێشچوون کە لەوێ تێزەکەی تەواو کرد. ئەو لە ساڵی ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨ لە باکووری کوردستان و لە ئەستەنبووڵ کاری مەیدانی کرد، و لە ئەڵمان، بێلژیک و فەڕانسەش بە دەم سەردانی کورت لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠١٣ کاری مەیدانی ئەنجام داوە. لە نێوان مانگی ئاوریل و ژووییەی ٢٠١٤ دا لە سەر پڕۆژەیەکی لێکۆڵینەوە کاری کرد لەمەڕ بیرەوەرییەکانی مووسیقایی ئەرمەنییەکانی ساسون و ئەو لێکۆڵینەوەیە لە ئەنیستیتووی ڕۆژهەڵاتی لە بەیڕووت و ئەستەنبووڵ بەڕێوە چوو، هەر وەها لە فۆڕوومی ئەڵمانی بۆ کاری هونەری لە پاریس. بنیاتی ماکس وێبێر تێچووی ئەو لێکۆڵینەوەیەی وەئەستۆ گرتبوو.\nهامێلینک لە ٩ مانگی ئۆکتۆبری ساڵی ٢٠١٤ بە سەرکەوتوویی پلەی دوکتورای وەرگرت لە زانکۆی لایدن و عینوانی لێکۆڵینەوەکەی ئاوایە:\nThe Sung Home\nNarrative, morality, and the Kurdish nation\nگۆرانی وەکوو ماڵ ، ڕیوایەت ، ئەخلاق و نەتەوەی کورد\nئەوە سەرەتایەک بوو من باسم کرد دەتانەوێ شتێکی لێ زیاد بکەن؟\nهامێلینک: زۆر سپاس مامۆستا! بەڵێ ئێستا ئەمن بەردەوامم لە سەر لێنکۆڵینەوەی خۆم،لەو دواییانە دا لێکۆڵینەوەیەکم کرد لە سەر ئەرمەنییەکانی ساسون لە ڕۆژهەڵاتی تورکییە. کاتێک کە قەتڵی عامی ساڵی ١٩١٥ ڕووی دا خەڵکیكی زۆر کووژران، بەشێک توانیان هەڵێن و خۆیان ڕزگار کەن و هێندێکیش لە تورکییە مانەوە.ئێستا ئەمن لە سەر مێژوو و کولتووری ئەوان کار دەکەم. لە سەرەتای بەرنامەش دا پێم خۆشە سڵاوی خۆم بنێرم بۆ هەموو دەنگبێژ و خەڵکی دیکەی کە لەکاتی لێکۆڵینەوەکانم دا یەکتریمان ناسی و دەمەوێ سپاسی هەموو ئەو کەسانە بکەم کە منیان کردە میوانی ماڵەکانیان . بە ڕاستی بە بێ یارمەتی ئێوە مومکین نەبوو بتوانم لێکۆڵینەوەی خۆم ئەنجام بدەم و کتێبی خۆم بنووسم. لە جێگای وەک مووش، ئەستەنبووڵ، ئەلبستان، دێرسیم ، ئامەد، وان ، سەمسوور ، ئیغدر و زۆر جێگای دیکەش ئەمن میوانداری ئێوە لە بیر ناکەم.\nقازی: ئێستا دەمەوێ، لەوەڕا دەستتپێکەم و بپرسم، مرخی ئێوە چۆن پەیدا بوو بۆ ئەوەی لە سەر کولتوور و ژیانی کوردان لیکۆڵینەوە بکەن؟\nهامێلینک: بەڵێ، ئەو کاتەی کە ئەمن لە زانکۆی لایدن خوێندکار بووم، لە سەر تۆرکۆلۆژی و ئانترۆپۆلۆژی کارم دەکرد و دەمەویست لێکۆڵینەوەی خۆم بۆ وەرگرتنی پلەی ماستر لە تورکییە ئەنجام بدەم. بەر لە دەستپێکردنی لێکۆڵینەوەکە بۆ فێر بوونی زمانی تورکی چوومە تورکییە و دواتر بۆ لێکۆڵینەوە لە سەر تێزی ماسترەکەم ئەمن دیسان چوومەوە تورکییە و لەوێ چوار مانگ مامەوە و لێکۆڵینەوەی خۆم لە سەر " ئاشق" ی تورک ئەنجام دا. تورکییە بۆ من تەواو دنیاییەکی نوێ بوو و لێکۆلینەوەی منیش لە سەر جیهان و ژیانی نوێ بوو و من گەلێک شتم لەو بارەیەوە نەدەزانی. ئەو دەمی چەند کۆمەڵەی جۆر بەجۆرم ناسی و پێوەندیم لەگەڵ کردن، لە نێو ئەو گرووپانە دا "عەلەوی" هەبوون و ڕەگەزپەرستی تورکیش هەبوون. زۆر لە گۆرانییەکانی ئاشقە عەلەوییەکان و ئاشقە ڕەگەزپەرستەکان دیارە بە تەواوی لێک جیا بوون..\nقازی: ئەوانە بە تورکی بوون؟\nهامێلینک: بەڵێ، بە تورکی بوون. ئەو دەمی ئەمن لە ئەستەنبووڵ، ئانکارا و هێندێک دێی دەوروبەری قرشەهیر لێکۆڵینەوەم دەکرد . ئەو دێیانە دێی کوردان بوون و خەڵکی پیر و بەساڵداچوو لەگەڵ یەکتری بە کوردی قسەیان دەکرد و جەوانانیش لەگەڵ یەکدی بە تورکی قسەیان دەکرد.ئەو وەزعە سەرنجی منی زۆ ڕاکێشا. دوو ئاشقی کە من هاوپرسەکیم لەگەڵ کردن کورد بوون بەڵام گۆرانییەکانی خۆیان بە تورکی دەگوت. ڕۆژێکی یەک لەو ئاشقانە گۆرانییەکی بە کوردی گوت و ئەمن ئەو گۆرانییەی ئەوم زۆر پێخۆش بوو چونکە شێوازەکەی و ئەو جۆرەی کە گۆرانی دەگوت زۆر جیاواز بوو و کاردانەوەیەکی زۆری لە سەر هەستی من هەبوو و لەوەی دواوە عەلاقەی من بۆ کولتوور و هونەری کوردی دەستی پێکرد. ئاوا بوو.\nقازی: وەک باست کرد ماوەیەک لە تورکییە ماویتەوە و زەحمەتێکی زۆرت داوەتە بەرخۆ بۆ ئەوەی ئەو تێزە ئامادە بکەی. من دەمەوێ بزانم ئەگەر بکرێ باس بکەی مێتۆدۆلۆژی ڵێکۆڵینەوەکەت چۆن بوو ؟ و بەڕێزت لێکۆڵینەوە و توێژینەوەکەت لە چوارچێوەی کامە تیوری دا بەڕێوە برد؟\nهامێلینک: بۆ لێکۆڵینەوە پێویستە مرۆڤ لە سەر مژارێک قووڵ بێتەوە و لە لایەکی دیکەشەوە ویست و داوخوازی مرۆڤ هەیە و ئەوانە هەر دووک بەیەکەوە لێکۆڵینەوەکە دەخاتە چوارچێوەیەکەوە و شکڵی پێ دەدا. جا بۆیە کاتێک من دەستم بە لێکۆڵینەوەکەم کرد ویستی من ئەوە بوو بزانم ئینسانەکان چۆن بوون و چلۆن بەسەرهاتی خۆیان دەگێڕنەوە، ئەوە گرینگ بوو بۆ من. لە جێدا ئەو کاتەی ئەمن لەگەڵ ئاشقەکان هاوپرسەکیم دەکرد ئەوان هێندێک "کلام" یان دەگوت کە سەبارەت بە ژیان و بەسەرهاتی خۆیان بوو.ئەویش بۆمن شتێکی زۆر سەرنجڕاکێش بوو. جا بۆیە من ویستم هەم گوێ لە گۆرانی و کلام ی دەنگبێژەکان بگرم و هونەری ئەوان بناسم و هەمیش ویستم گوێ لە ژیان و بەسەرهاتی ئەوان بگرم. ئەوان خۆیان لە نێو کۆمەڵ دا چۆن دەبینن؟ و بە چ شێوەیەک بەسەرهاتی خۆیان بۆ کۆمەڵ باس دەکەن؟ ئەمن لە چوارچێوەی ئەو ڕوانگەیە دا تەماشای مژارەکەم کرد و مێتۆدۆلۆژی من بریتی بوو لە سێ ڕێ و ڕێبازان: ١-من ویستم گوێ لە "کلام" ەکانیان بگرم و ئەوان بە کامێرا ئاستە (زەبت) بکەم.٢- من ویستم گوێ بدەمە بەسەرهاتی شەخسی و گۆتن و بۆچوونەکانیان بۆیەش من هاوپرسەکیم لەگەڵ کردن و ئەو هاوپرسەکیانەشم لە سەر کامێرا ئاستە کرد.\nقازی: ببوورە ئەتۆ زمانی کورمانجیت بەکار دەهێنا یان بە تورکی ئەو هاوپرسەکیانەت دەکرد؟\nهامێلینک: ئەمن بە تورکی دەستم پێکرد و دوایە بە کوردی درێژەم پێ دا و ٣-من ویستم لەگەڵ خەڵکی کە دەنگبێژ نەبوون قسە بکەم و لێیان بپرسم کە ئەوان "دەنگبێژان" لە نێو کۆمەڵ دا چلۆن دەبینن؟ ڕۆڵ و جێگای دەنگبێژان لە کۆمەڵ دا چۆن دەبیندرێ؟ بەڵێ خاڵێکی زۆر گرینگ ئەوەیە کە هێندێک کەس با بڵێین لێکۆلەرەوە و یان شیکەرەوە و ئانالیست بە چاوێکی 'ئۆریانتالیستی" تەماشای ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست دەکەن و ئەوەش پێرسپێکتیڤێکی تیوری یە . ئەمنیش ویستم بە لێکۆڵینەوەی خۆم لە بەرانبەر ئەو بۆچوونە " ئۆریانتالیستیانە" دا ڕاوەستم، هەر بۆیەش ویستم کە پێوەندی و تێکەڵاوی خۆم لەگەڵ ئینسانەکان بەهێز بکەم بۆیە کاتێک ئەوان چیرۆک و بەسەرهاتی خۆیان دەگێڕنەوە پەنجەرەیەکی نوێ لە پێش چاوی ئێمە دا دەکەنەوە و ئێمە بە چاوی خۆمان تەماشای ئەوان ناکەین ، بەڵکوو ئەوان بە چاوی خۆیان تەماشای خۆیان دەکەن و بەسەرهات و چیرۆکی خۆیان دەگێڕنەوە. نموونەیەکی باش و گرینگ کە لە بەر دەست من دا بوو بۆ ئەوەی بە دووی دا بچم " لەیلا نەیزی " بوو. لەیلا نەیزی بۆ خۆی تورکە و لە تورکییە دەژی و لە نووسینەکانی دا دەبینین کە ئەو زۆر نزیکە لەو کەسانەی کە بەسەرهات و چیرۆکیان نانووسرێ!\nقازی: لەیلا نەیزی لە چ بوارێک دا لێکۆڵینەوە دەکا؟\nهامێلینک: لەیلا نەیزی لە سەر مێژووی زارەکی کار دەکا لە تورکییە. پێم وایە لە زانکۆی سابانجی کار دەکا.لە نووسینەکانی وی دا باسی بەسەرهات و چیرۆکی ئەو کەسانە وەبەرچاو دەکەوێ کە نکووڵییان لێ کراوەو ئەوە بۆ من سەرنجڕاکێش بوو و بۆیە منیش ویستم هەمان شت بکەم.\nقازی: وا بزانم تۆ لە کتێبەکەت دا لە جێیەک باسی نووسەرێکی ئەمێریکایی بە ناوی سکات دەکەی و هێندێک دیتنی ویشت ڕەچاو کردووە وانییە؟\nهامێلینک: بەڵێ، ڕاستە دیتنی ویشم لە بەر چاو بووە!\nقازی: ئەتۆ لە کانکلووژن، لە ئەنجامگیری کتێبەکەت دا دەنووسی: بزووتنەوەی کورد بۆ جارێکی دی " کورد بوون" ی وەکوو ناسنامەیەکی پۆزیتیڤ ناساندووەتەوە، واتە کورد بوون وەک دیاردەیەکی پۆزیتیڤ، بەڵام هێندێک لە نێوەرۆکی "کلامان" یانی هێندێک شتی کە لە کلامی دەنگبێژان دا هەیە ڕەد دەکاتەوە، یان دایاندەپۆشێ و نایەوێ قسەیان لە سەر بکا و سەرەتیش بەوە دەدا کە ڕابردووی عەشیرەتیی کوردانیش نەبینێ ئەو جۆری کە بووە. بۆ نموونە لە کلامان دا زۆر جار باسی شەڕی دوو عەشیرەتان لە بەرانبەر یەکدی دا دەکرێ.ئەمن دەمەوێ پرسیار بکەم ئەو تۆوانەی، ئەو عونسورانەی کە بزووتنەوەی کوردی و ئەوەی کە ئێوە پێی دەڵێن ناسیۆنالیسمی کوردی لەو کلامانە دا بەرپەرچیان دەداتەوە کامانەن؟\nهامێلینک: ئەمن لە تێزی خۆم دا دەڵێم کە چەند سەبەب هەن کە دەنگبێژانیان خستە بێدەنگی و دەنگبێژەکان بۆخۆیان بە منیان گوت کە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٠ و ٢٠٠٠ دا ئەوان زۆر چالاک نەبوون و نەدەهاتنە سەر شانۆ و لە کۆمەڵە دا هونەری خۆیان هێندە ئیجرا نەدەکرد. یەک لە هۆیەکان ئەوە بوو کە کێشەی نێوان کوردەکان و دەوڵەتی تورک دەنگبێژەکانی ناچار بە بێدەنگی دەکرد.چونکە دوای کودەتای عەسکەری ساڵی ١٩٨٠ حکوومەتی تورک گەلێک زۆڵم و زۆردەستی لە کوردان کرد و تەئسیری چالاکی تێکۆشەرانی کوردی شکاند.سەبەبێکی دیکەش ئەوە بوو لە بەر شەڕ لە نێوان دەوڵەتی تورک و کوردان دا زۆر دێی کورد چۆل کران، سووتێندران و وێران کران و ئەوەش ژیانی کۆمەڵایەتی کوردستانی، ژیان لە گوندانی تێک دا و دەرەتانی ئەو ژیانەش بۆ دەنگبێژان سەردەمایەک هەبوو و نەبوو. سەبەبی سێیەمیش ئەوە بوو کە لە کوردستان حەڕەکەتی سیاسی پ.ک.ک. زۆر بەهێز بوو و حەڕەکەتی هەرە بەقەوەت ئی پ.ک.ک. بوو و پ.ک.ک.ش بە چاوێکی نەریتی، و وەک دیاردەیەکی پاشکەوتووانە چاوی لە دەنگبێژان و کولتووریی دەنگبێژی دەکرد.\nقازی: یانی بە شتێکی ترادیسیۆنێلی دەزانی؟\nهامێلینک: بەڵێ!ئەوانیش ویستیان کە کوردان مۆدێرنیزە بکەن و لە پێناو ئەو مۆدێرنیزاسیۆنە دا ویستیان نەریت و دابوشوێنی کوردان لە گۆڕێ نەهێڵن و هونەر و کولتووری مۆدێڕن بە کوردان بناسێنن. دوای ساڵی ٢٠٠٠ ئەو زۆردەستییەی کە لە لایەن دەوڵەتەوە دەکرا هێندێک سست بوو و ئەو سست بوونەش هێنذێک ڕێ و ڕێپێڵگەی لە بەر دەم کوردان کردەوە. ئەگەر ئێوە بتانەوێ بپرسن کە دەنگبێژان جارێکی دیکە چۆن هاتنەوە سەر شانۆ و هونەری وان جارێکی دی بە حورمەتەوە پێشوازی لێ کرا؟ ئەمن دەتوانم بڵێم کە سەبەبی هەرە گرینگ ئەوەیە ئەوکاتەی کە دوای ساڵانی ٢٠٠٠ زوڵم و زۆرداری سست بوو یان کەم بووەوە کۆمەڵ ئازادیی ناسی و دەنگبێژانیش لەو سیستمە نوێیە دا جێی خۆیان دیتەوە کە بێنە پێشەوە و هونەری خۆیان ئیجرا بکەن. هەر وەها ئاکتۆری سیاسی کوردیش جارێکی دیکە بەهێز بوو بۆ ئەوەی فەرهەنگ و هونەری کوردی ئۆریژیناڵ و ڕەسەن بناسرێ و ڕێزی لێ بگیرێ.\nقازی: باشە، ئەتۆ لە تێزەکەت دا دیسان دەڵێی کە چالاکی کولتووری، فەعالییەتی کولتووری بۆ خۆی ئامرازێکی گرینگە بۆ ئەوەی کە بەرەوڕووی ناسیۆنالیسمی سەردەست، ناسیۆنالیسمی تورک ببێ لە ژیانی گشتی دا ، لە پابلیک لایف دا. ئەمن دەمەوێ لەو چوارچێوەیە دا بزانم تێلێڤیزیۆن، تێلێڤیزۆنی ساتڵایت و بە تایبەتی " تێلێڤیزۆنی مەد" وەکوو یەکەم تێلێڤیزیۆنی ساتڵایتی کوردی لەو بارەیەوە دەورێکی سەرەکی گێڕا یان نا، یانی لە بواری کولتووری دا؟\nهامێلینک: هەر وەک ئەوەی من لە تێزەکەم دا باسم کردووە چالاکی کولتووری و بەتایبەتی تێلێڤیزۆنی ساتڵایت جێیەکی گرینگی هەیە لە سازکردنی ناسنامەی کوردی دا...\nقازی: و دە نێو ئەو تێلێڤیزۆنانەش دا " مەد تیڤی " یەکەم تێلێڤیزیۆنی کوردی بوو کە دەستی بە کار کرد.\nهامێلینک: بەڵێ ڕاستە! تیلێڤیزیۆن بۆ دەنگبێژان دەورێکی گرینگی گێڕا. تێلێڤیزۆنی کوردی شانۆیەکی نوێی بۆ دەنگبێژان ساز کرد بۆ ئەوەی بێنە پێشەوە و هونەری خۆیان ئیجرا بکەن و بگەنە گەل. تێلێڤیزۆن پلاتفۆرمێکی تازەی لە بەر دەست دەنگبێژان نا. دەنگبێژانیش پلاتفۆرمی خۆیان یان دەرفەتی خۆیان دەست کەوت بۆ ئەوەی هونەری خۆیان ئیجرا بکەن و بگەنە گەل و ئەو لە کیس دانەی بەر لە ساڵانی ٢٠٠٠ یان تێهەڵێناوە. تێلێڤیزیۆن دەرفەتێکی نوێی دا بە دەنگبێژان و پەنجەرەیەکی نوێی بەڕوودا کردنەوە و لەسایەی تێلێڤیزیۆن دا توانییان جارێکی دیکە دەنگی خۆیان بگەیێننە گەل. لە هەمان کاتدا، تێلێڤیزیۆنی کوردی هەر تەنێ رێ و پڵاتفۆڕم و شانۆی نەدا بە دەنگبێژان بەڵکوو شکڵێکی نوێ، فٶرمێکی نوێشی دا بە هونەری دەنگبێژان. بو وێنە ئەگەر ئەمن بە کورتی بڵێم: دە بەرنامەی تێلێڤیزۆنێ دا دەنگبێژان کلامیان کورتتر دەگوت و گەلێک دەنگبێژ بەیەکەوە هونەری خۆیان پێشکێش دەکرد و بەیەکەوە کلامیان دەگوت نەک وەک پێشوو کە دەنگبێژێک بە تەنێ کلامی دەگوت. نموونەیەکی دیکەش ئەوەیە دەنگبێژان ئەو کلامانەی کە دەیان گوت سەبارەت بە عەشیرەتان نەبوو. دیارە نەک هەر بە تەنێ " مەد تێڤی" کاناڵی لۆکالیش بۆ نموونە " گوین تیڤی" لە ئامەدێ ش گرینگ بوو، بەڵام " مەد تیڤی" وەک دەستپێکەر وا بوو.\nقازی: باشە ئەگەر دەکرێ هێندێکیش باسی دەوری ژنان بکەن لە دەنگبێژی دا. ئەتۆ لە تێزەکەت دا باسی چەند ژنی دەنگبێژ دەکەی و بە تایبەتی لە ناوچەیەک بە دوورو درێژی باسی ژنێک دەکەی کە لە نێو چەند دەنگبێژی دیکە دا بووە. ئەوان حیسابێکی وایان بۆ نەدەکرد بەڵام مەجبوور بوون قەبووڵی بکەن.لە بەرنامەی تێلێڤیزیۆنیش دا کە دەنگبێژان کلامان دەڵێن زۆر ژنیش بەشداری دەکەن. بە پێی دیتنی تۆ بەشداریی ژنان لەو هونەرە دا تا چ ئاستێک توانیویە زەخت و فشار لە سەر ژنان کەم بکا؟\nهامێلینک: ئەو کاتەی کە من لیکۆلینەوەکەم دەکرد دەنگبێژی ژن وەک ئێستا چالاک نەبوون. دواتر چالاکتر بوون. ئەو دەمی هێندێک وەدوا دەدران. بۆ من دەستڕاگەیشتن بە دەنگبێژی ژن هاسان نەبوو، چونکە ئەو دەمی دەنگبێژی پیاو لە بەرچاوان بوون و چالاکتر بوون.ژنیش هێندێک لە دوایە مابوونەوە و ئەوە شتێکی گشتی بوو ، نەک ئەوەی من ژن هەڵنبژێرم بۆ لێکۆڵینەوەی تێزەکەی خۆم. لە تورکییە دەنگبێژی ژن وەک " گازن " و " فەلەکناس " ئەو دەمی دەنگبێژی هەرە مەشهوور بوون ، بەڵام لە وەشانی ئەو تێلێڤیزۆنانەی کە لە ئوڕووپاوە بڵاو دەبوونەوە دەنگبێژی ژن زیاتر جێیان دەگرت لە بەرنامەی کولتووری دا.\nقازی: بە تایبەتی لە پڕۆگڕامی هونەرمەند شەمدین دا.\nهامێلینک: بەڵێ ڕاستە، ئەو دەستی پێکرد. لە بەشی دوایی تێزەکەم دا ئەمن باسی دوو دەنگبێژی ژن دەکەم کە لە ئەڵمان بوون و لە بەرنامەی تێلێڤیزۆنی دا زۆر بەر بەچاو و چالاک بوون. بنەماڵەکانی ئەوان گەلێک زۆر و زەحمەتییان کێشا بوو . بنەماڵەکەیان پێشتر لە گوندێک لە سەر سنووری عێڕاق ژیابوون ، بەڵام لە بەر زوڵم و زۆرداری ناچار مابوون هەڵێن بچنە عێڕاقێ و دوایە بۆ ئێرانێ و جارێکی دی بگەڕێنەوە عێڕاقێ و دوایە هاتنە ئوڕووپایە.یانی لە پازدە ساڵی ڕابردوو دا ژیانی ئەو بنەماڵەیە بە زۆر زوڵم و ناحەقی دا تێپەڕی و ناچار مان زۆر جێگا بگۆڕن هەتا بگەنە ئەڵمان. و لە بەر ئەوەی ئەمن چوومە سەردانی وان و زۆر جار میوانی ماڵیان بووم ئێمە بووینە هاوڕێی نزیکی یەکتری و ئەمن سەبارەت بە ژیانی ئەوان و چالاکی ئەوان لە تێلێڤیزۆن دا زۆرم قسە لەگەڵ کردوون. ئەوان بە منیان گوت لە سەرەتا دا کاتێک دەستیان کرد بە گۆرانی گوتن لە تێلێڤیزۆن دا شەرمیان دەکرد و هێندێک بۆیان زەحمەت بوو بێنە بەرچاوان لە بەر ئەوەی کە ژن بوون بەڵام ئیدی کەم کەم ئەوانیش هەستیان پێ کرد کە کارێکی گرینگ دەکەن و بەو شێوەیە هەم شەرمیان دەشکا و هەمیش تێ دەگەیشتن کە خزمەتێکی باش، خزمەتێکی بەڕێز بە کولتووری کوردی دەکەن کاتێک کە لە تێلێڤیزۆنەوە پیشان دەدرێن. ئەوانیش بەوە شاد بوون و کەیفخۆش بوون کە خزمەت دەکەن بە کولتووری کوردی.\nقازی: باشە. لە کتێبەکەت دا، لە تێزەکەت دا زۆر بە ووردە ڕیشاڵ باسی یەک یەکی ئەو دەنگبێژانەت کردووە کە هاوپرسەکیت لەگەڵ کردوون- و ئەوە هەژمارێکیان لێرە لەو ڤیدێئۆیە دا دەبینین - ئەمن دەمەوێ ئەگەر دەکرێ باسی هێندێک لە دەنگبێژەکان بکەی دیارە کات نابێ کە یەک یەک باسی هەموویان بکەی. بە تایبەتی ئەتۆ هیچ دەنگبێژت دی کە بە دملکی بە زازایی کلامان بڵێ؟ ئەگەر دەکرێ لە سەر کەسایەتی دەنگبێژەکان هێندێک بدوێی!\nهامێلینک: ئەو کاتە کە ئەمن لێکۆڵینەوەی خۆم ئەنجام دەدا، ویستم ئەوە بوو دەنگبێژێکی زۆر ببینم و دەمەویست گوێیان لێ ڕادێرم ، بۆیە ئەمن زۆر لە ڕۆژهەڵاتی تورکییە ، لە کوردستانی باکوور زۆر گەڕام و چوومە زۆر شار و گوندان. لە تێزەکەشم دا بەسەرهاتی زۆر دەنگبێژان دەگێڕمەوە وەک ئەوەی تۆش ئاماژەت پێ کرد. باسی ئەوە دەکەم چۆن دەژین، یان چۆن درێژە بە ژیانی خۆیان دەدەن؟ و تا ئێستا گۆرانییەکانیان چۆن دەڵێن؟ و لە ژیانی خۆیان دا چییان بە سەر هاتووە؟ هەر وەها من لە هەرێمی عەلەوی نشینی کوردستانیش لێکۆڵینەوەم کرد . ئەمن چوومە هێندێک دێی زازا ئاخێوی نزیک ئامەدێ و هەر وەها چوومە هێندێک دێی دەورو بەری دێرسیمێ، بەڵام من لە لێکۆڵینەوەکەم دا جێیەکی زۆرم نەدا بە لێکۆڵینەوە سەبارەت بە عەلەوییە کوردەکان و دەنگبێژی زازا چونکە ئەگەر ئاوام کردبا تێزەکەم بەر درێژ دەبوو و مومکین نەدەبوو ئەمن لە سەر هەموو شت کار بکەم بۆیە، دەرفەتێکی ئەوەندەم نەبوو کە لە سەر دەنگبێژی زازا و عەلەویش بنووسم بەداخەوە. بەڵام ئەمن جێم تەرخان کرد بۆ شتێکی دیکە ئەویش باسی ژیانی دەنگبێژێکی کوردە کە باب و باپیرانی ئەرمەنین ، ژیانی وی و هونەری وی پێشکێش دەکەم ، ئەوەش گەلێک گرینگە لە بەر ئەوەی من بۆم دەرکەوت کە لە کوردستانێ هەر کورد بە تەنێ ناژین بەڵکوو گەلێک گەلی دیکەش لەوێ هەن و لە بەر ئەوەی ئەرمەنی بێدەنگ کراون و ئەوان ناچار کراون کە خۆیان لە کوردستان و لە تورکییە بشارنەوە بە فکرم دا هات ئەوە زۆر گرینگە کە بەسەرهاتی ئەوانیش باس بکەم. بۆ ئەوەی هێندێک دەنگبێژی ئەرمەنی لەو شاراوە بوونە دەرخەم و بیانخەمە پێش چاو.\nقازی: وا بزانم " ماڵی دەنگبێژان" لە ساڵی ٢٠٠٧ بەملایەوە ساز بوون. ئەتۆ لە تێزەکەی خۆت دا بە تایبەتی باسی " ماڵی دەنگبێژان" دەکەی لە وانێ، و دوایە لە ئامەدێ لە دیاربەکرێ ، دوایە هێندێک باسی فەرقی ئەوانیش دەکەی. دیارە ڕەنگە بینەرانی تێلێڤیزۆن و بینەرانی بەرنامەی " ڕاوێژ" هێندێک ئاگادارییان هەبێ کە لە سایەی پێشکەوتنی بزووتنەوەی سیاسی لە باکووری کوردستانێ، لایەنی کولتووریش لە ماوەیەکی زۆر کورت دا زۆر پێش کەوتووە و بە تایبەتی ساز بوونی " ماڵی دەنگبێژان" نیشانەیەکی ئەوەیە.ئەمن دەمەوێ ئەگەر بکرێ هێندێک " ماڵی دەنگبێژان" بناسێنی!\nهامێلینک: کاتێک کە ئەمن لێکۆڵینەوەی خۆم دەست پێکرد واتە لە ساڵانی ٢٠٠٧ و ٢٠٠٨ دا ئەو دەمی لە سێ شاران " ماڵی دەنگبێژان" هەبوو. لە جزیرێ ، لە ئامەدێ و لە وانێ. بەداخەوە بۆم هەڵنەکەوت " ماڵی دەنگبێژان " لە جزیرێ ببینم و لە شارەکانی دیکە، مەبەستم وان و دیاربەکر نییە دەنگبێژان دەچوونە ناوەندی کولتووری و لەوێدا گۆڕانیان دەگوت و لەو شارانە بە تایبەتی " ماڵی دەنگبێژان" نەبوو. جا بۆیە ساز کردنی ماڵی دەنگبێژان لە دیار بەکر و وانێ کارێکی سەرنجڕاکێش و گرینگیش بوو.هەر وەکوو ئەمن لە تێزەکەشمدا دەڵێم ئەوە ڕێ و ڕێبازێکی گرینگە بۆ تێکۆشەرانی کورد ، بۆ ئاکتۆری کورد کە دە نێو کولتووری سەرتاسەری دا لە تورکییە دەرکەون و کولتووری خۆیان بناسێنن. " ماڵی دەنگبێژان" بۆ چالاکە کوردەکان گرینگ بوون چونکە لەوێدا ئەوان دەیانتوانی چالاکییەکانی خۆیان بهێننە بەرچاوی گەل . بۆ " ماڵی دەنگبێژان" لە ئامەدێ خانووبەرەیەکی کۆن تازە و ئاوەدان کراوە. خانووبەرەیەکی زۆر خۆشە وەک ئێستا لێرە لەم ڤیدێئۆیە دا دەیبینین.\nقازی: ئەوە " ماڵی دەنگبێژان " ە لە ئامەدێ؟\nهامێلینک: بەڵێ! ئەمن زۆر خۆشحاڵم کە لێرە دەیبینمەوە و ئەم دەنگبێژانەش دەناسم. ئەو ماڵانە بوونە هۆی ناساندنی چاند و کولتووری کوردی لە تورکییە . بە ڕێگای " ماڵی دەنگبێژان" ڕا کولتووری کوردی جێیەکی گرینگتر و بەربڵاوتری پەیدا کرد دە نێو کولتووری گشتی دا لە تورکییە. پێشتر کولتووری کوردی هیچ پڵاتفۆرمێکی لە مەڕ خۆی نەبوو کە لە تورکییە خۆی بخاتە بەر چاو و ئەوە مومکین نەبوو لە تورکییە جێیەکی خۆی تایبەتی هەبێ لە نێو کولتووری گشتی دا. " ماڵی دەنگبێژان" یەک لەو ئامرازە نوێیانە بوون بۆ ئەوەی کولتووری کوردی بتوانێ بێتە سەر شانۆ. کەسانێک کە ویستبایان کولتووری کوردی ببینن دەیانتوانی بچنە " ماڵی دەنگبێژان" و بەر لەوە شوێنێکی بەو شێوەیە لە تورکییە دا نەبوو.شوێنێکی کولتووری کوردی. " ماڵی دەنگبێژان" دەرفەت و ئیمکانی ئەوەیان ساز کرد کولتووری کوردی جێی خۆی لە کولتووری گشتی لە تورکییە دا بکاتەوە.\nقازی: با ئێستا بەیەکەوە گوێ لە " کلام" ێک بگرین! ئەوەی " کلام" ەی کە بیستمان دەقەکەی لە کتێبەکەت دا هەیە؟\nقازی: وەبیرت نایە؟\nهامێلینک: نا! چونکە بۆ من هەتا ئێستاش زۆر دژوارە لە " کلامان" حاڵی بم.\nقازی: باشە ئەی چۆن سەرەدەریان لێ دەکەی؟ کەسی دیکە گوێیان لێ دەگرێ و بۆت باس دەکا یان چلۆن؟\nهامێلینک: بەڵێ من بە تایبەتی لەگەڵ هاوڕێیەکی خۆم لە سەر " کلامان" کارم کردووە ، ناوی حەنەفی بارش ە، ئێمە بەیەکەوە کارمان لە سەر کردوون و وەرمان دەگێڕانە سەر زمانی ئینگلیسی ش. ئەمن هەموو " کلام" یكی کە دەمبیست نەمدەنووسییەوە لەبەر ئەوەی ئەوە گەلێک کارێکی درێژە و لە بەر ئەوەش کە کوردی من زۆر باش نییە..\nقازی: نا زۆر باشە، لەوە باشتر چۆن دەبێ؟\nهامێلینک: ئەستەخفوروڵا، یانی ئەوە مومکین نەبوو ئەمن هەموان بنووسمەوە بۆ ئەو لێکۆڵینەوەیە. هیوادارم خەڵکی دیکە درێژە بەو کارە بدەن، کەسی ئاوای کە کوردی باش دەزانن . وەک باسم کرد من لەگەڵ حەنەفی بارش کارم لە سەر کلامەکان کرد و ئەوەش هاوکارییەکی زۆر باش بوو.\nقازی: باشە! ئەتۆ ئەو مادە و کەرەستەی کە کۆت کردووەتەوە ، ئەو دەنگ و شتانەی کە ڕێکۆردت کردوون ئەوانە لە دامەزراوەیەک ، لە زانکۆیەک جێیەک دادەنێی؟ یان ئێستا لە زانکۆی لایدنن یان لە کوێن؟\nهامێلینک: ئێستا ئارشیڤەکە لە نایمێخن لە ئەنیستیتووی ماکس پلانکە. بەڵام هەتا ئێستا هێندەم کات نەبووە بۆ کار کردن لە سەر ئەو ئاڕشیڤە . ئەمن دەمەوێ بەردەوام بم و کاری لە سەر بکەم.\nقازی: یانی ئیمکانی ئەوە هەیە کە خەڵکی دیکەش بتوانن ئەو ئاڕشیڤە بەکار بهێنن و کەلکی لێ وەربگرن؟\nهامێلینک: بەڵێ! ئەو دەرفەتە هەیە.\nقازی: گەلێک سپاس دوکتور هامێلینک، زۆر خوشحاڵ بووم بۆ بەشداری کردنت کرد لەم پڕۆگرامە دا. بینەرانی خۆشەویست دەمەویست شتێک بڵێم ئەویش ناوی کتێبەکە بوو کە لە بیرمان چوو بە تەواوی باسی بکەین.\nThe Sung Home Narrative, morality, and the Kurdish nation\nواتە: گۆرانی وەکوو ماڵ، ڕیوایەت، ئەخلاق و نەتەوەی کورد. چونکە بەڕێز هامێلینک لە کتێبەکەی دا دەنووسێ: تێیدا چوار بابەت بەیەکەوە گرێ دەدرێن. یەکیان مەبەست لە ماڵی دەنگبێژانە، یانی ماڵێک بۆ دەنگبێژان، دووەم گرینگی زمان و نەریت دەردەخا وەکوو فەزایەک بۆ ئەوەی خەڵک خۆی پێ ببەستنەوە و هەر وەها ئامانجی درێژخایەنی سیاسی زۆر لە کوردەکان پەیدا کردنی ماڵێکە بۆ خۆیان و قەبووڵ کردنیان، هەر وەها ئەوەش نیشان دەدا کە بارو دۆخی کێشەی بە زەبر وزەنگ و لێکدابڕاو دەتوانێ ببێ بە ئەوەی کە ماڵێک بۆ کەسێک، بۆ شوێنێک، جێگایەک بتوانێ ئەو ئەزموونە لێکدابڕاوانە بەیەکەوە گرێ بدا و مانایان پێ ببەخشێ، جا بۆیە نێوی کتێبەکەی ناوە " دی سانگ هۆم". تاکوو " ڕاوێژ" ێکی دیکە لای ئێوەمان خۆش.\nتێبینی: ئەو هاوپرسەکییە بە کوردیی کورمانجی کراوە و لە ئێوارەی یەکشەمە ١ی مارس لە بەرنامەی ڕاوێژی تێلێڤیزیۆنی ستێرک دا بڵاو کراوەتەوە. بۆ دیتنی ڤیدێئۆی بەرنامەکە دەکرێ سەر لە حیسابی "ڕاوێژ" لە تٶری کۆمەڵی یووتووب هەڵێنن\nPosted by Ruwange --- ڕوانگه at 7:45 PM


Sunday, 07.25.2021, 0:15\nدوای کۆڕەوی ساڵی ١٩٩١جەلال تاڵەبانی، بافڵ، قوباد، لاهور، مەسعود بارزانی، نێچیرەوان و مەسرور بارزانی دامەزرێنەری سەرەکیی دەزگەی هەواڵگریی و زانیاریی و دژە تیرۆر و ئاسایشی هەرێمی کوردستانن.\nدامەزراندنی دەزگەی پاراستن، دەگەرێتەوە بۆ ساڵانی شەستەکانی سەدەی ڕابردوو، واتە بەسەرپەرشتی و ڕێگە پێدانی مەلا مستەفا دامەزراوە. کەواتە خێزانی تاڵەبانی و بنەماڵەی بارزانی، دامەزرێنەری سەرەکیی ئەو جۆرە دەزگایانەن لە باشووری کوردستان. ئەوەی کراوە بە سەڕۆکی ئەو دەزگایانە یان ئەوانەی لە ئاست خوارەوەدا کاریان لەو دەزگایانە کردوە، دامەزرینەری نەبوون، بەڵکو ئەو کەسانەیان دیاریکردوە و بە ئەمری ئەوان چاک و خراپیان ئەنجام داوە.\nبەدرێژایی تەمەنی ئەو دەزگا هەواڵگرییانە، میللەتی کورد خاوەن دەوڵەت نەبووە و نییە، بۆیە لە قۆناغە جیاوازەکاندا دامەزراندنی ئەو دەزگایانە بە ئازادی نەبووە، بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندیی نیشتمانییش نەبووە، بەڵکو لەژێر چاودێری و سەرپەرشتی دەزگای هەواڵگریی ساواک، ئیتیلاعات، میتی تورکیی، موساد و دەزگای هەواڵگریی زلهێزەکانی دنیادا بووە، بەتایبەتی دوای کۆڕەوی ساڵی ١٩٩١ و ساڵی ٢٠٠٣ کە سەدام لەلایەن ئەمریکاوە لە دەسەڵات لابرا، ئینجا ڕێگە درا پەیکەرێکی هەواڵگریی خاوەن بودجەیەکی بەهێز لە باشووری کوردستان دروست بکرێت و لەژێر کۆنتڕۆڵی ماڵی تاڵەبانی و بارزانییدا بێت، لەهەموو قۆناغەکاندا هەرکەسێک کە بەرپرسیارەتی ئەو دەزگایەی هەڵگرتبێت پارەیەکی زۆری بۆ خەرج کراوە و لەبەرامبەردا دوو ئەرکی سەرەکیی پێ سپێردراوە:\nیەکەم: هەمیشە بۆ ئەجێندای دەرەکیی کاری کردووە.\nدووەم: لەسەر ئاستی ناوەوە هەموویان بۆ مانەوەی بنەماڵەی بارزانی و تاڵەبانی لە دەسەڵاتدا کاریان کردوە و هەمیشە هەوڵیانداوە ئۆپۆزسیۆن لە باشووری کوردستاندا سەرهەڵنەدات.\nبۆیە جێگەی سەرنجە، کە ئەمڕۆ، لە کێشەی نێوان بافڵ و لاهوردا هەندێک نووسەر و ماڵپەر و تا دەگات بە یوتیوب و ئەوانەی خۆیان بە ئۆپۆزسیۆنیش دەزانن، لە گێژاوەیەکدا دەخولێنەوە و پروپاگەندەی ئەوە دەکەن، کە گوایە لاهور لەبەر هەڵوێستە نیشتمانیی و نەتەوەییەکانی لەلایەن ئیران و تورکیاوە بە ڕێگەی سەرانی پارتی و بافڵ فشار خراوەتە سەری و دوورخراوەتەوە. بێگومان ئەمە بوچونێکی ڕاست نییە، لەبەرئەوەی دەزگای میتی تورکی و ئیتیلاعات، زۆر بەهێزترن لەوەی لە کەسێکی وەک لاهور بترسن، یان نیگەران بن، دواتر ئەوەی بافڵ و کوڕەکانی مەلا مستەفا بۆ دەزگای هەواڵگریی ئیتیلاعات و میتی تورکیی و دەزگا هەواڵگرییەکانی دی زلهیزەکان دەیکەن و کردوویانە، بەهەمان شێوە لاهور کاتێک کە سەڕۆکی هەر یەکێک لەو دەزگەایانە بوو تا دەگات بەو کاتانەی کە لێپرسراوی ئەو دەزگایانە نەمابوو، هەمان شتی ئەنجام داوە، بەسەدان جار ئاغای قاسمی سلێمانی و دارودەستەی میتی تورکیی و دەزگەی هەواڵگریی ئەمریکی لەسەر خوانی تێروپری ماڵی لاهور کۆبوونەوتەوە هەر وەک چۆن کە بۆ خوانی ماڵی کوڕەکانی تاڵەبانی و بارزانی بەسەدان جار بانگێشت کراون. ئێران بەسەدان کادیری حزبەکانی کوردستانی ئیرانی لەنێو جەرگەی شاری سلێمانی تیرۆڕ کرد کە هەموو لایەک دەزانن بەهاوکاری دەزگای زانیاریی و هەواڵگریی یەکێتی بوو بەتایبەتی ئەو کاتانەی کە لاهور ئەو دەزگایانەی بەڕێوەدەبرد، کەچی ڕۆژێک متق لە دەمی نەهاتە دەرەوە.\nمەسەلەی یارمەتیدانی ڕۆژئاوا بەدڵنیاییەوە لاهور نەبوو، ئەڵبەتە ئەمریکا بوو فشاری خستە سەر یەکێتی کە هاوکاربن لەگەڵ ڕۆژئاوا، لاهوریش بۆ خۆنزیکردنەوەی زێتر لێیان خۆی سەرپەرشتی ئەو کارەی کرد و بەهیوای ئەوەی لە ئایندەدا ئەمریکا وەک کەسی یەکەمی نێو یەکێتی مامەڵەی لەگەڵدا بکات، هەروەها مسۆگەرکردنی ئەو پشتیوانیەی ئەمریکا، دەبووە هۆی بەهێزبوونی پێگەی لاهور و لاوازبوونی پێگەی کوڕەکانی تاڵەبانی، کە دوای مردنی جەلال تاڵەبانی هەرسێکیان هەوڵی شوینەکەی تاڵەبانیان دەدا، ئەوەش پۆستی سکرتێری گشتی یەکێتی بوو، کە بەدرێژایی مێژووی یەکێتی هەمیشە بەبێ چوونە هەڵبژاردن، جەلال تاڵەبانی دەبوو بە سکرتێری گشتی. ئەمڕۆش بافڵ دەیەوێت بەهەمان ڕێچکەی باوکی ڕەتبێت و ئیتر لەمەودوا بەبێ چوونە هەڵبژاردن هەر خۆی سکرتێری گشتی یەکیتی بێت.\nبیرۆکەی هاوسەڕۆکی یەکێتی، بۆ ڕازیکردنی بافڵ و لاهور و هێورکردنەوەی گرفتی نێوانیان بوو. ئەوانەی بەشداریی کۆنگرەی ٩ی یەکێتی بوون، هەموویان دەستیان بە کڵاویان گرتبوو با نەیبات، بۆیان گرنگ نەبوو و نییە کە کێ دەبێت بە سەڕۆکی یەکێتی، گرنگ ئەوەیە ئەوان بەرژەوەندییەکانیان پارێزراو بێت، بۆیە هەندێکیان سوودمەند بوون لە گرفتی نێوان ئەو دووانە و بوون بە ئامراز و مەسەلەی هاوسەرۆکییان تێپەڕاند.\nتا گەیشتە ئەو ئاستەی کە لاهور بەشێنەیی خەریک بوو پێگەی لەنێو یەکەتییدا لە بافڵ بەهێزتر دەبوو، ئەمە لە بەرژەوەندیی کوڕەکانی تاڵەبانی نەبوو، بۆیە ئەوان دەرکییان بەوە کرد کە هەڵبژاردن و مەسەلەی هاوسەڕۆکی، تەڵەیەکە و لاهور و خزمەکانی دەیانەوێت بافڵ و قوباد لە پەڕوپۆ بخەن، لەبەرئەوە گرفتەکە هیچ پەیوەندیی بە مەسەلەی مەبدەئی و جیاوازی فیکری و هەڵوێستی نیشتمانیی و نەتەوەیی و دژایەتیکردنی پارتی نییە.\nزڕبرازاکانی جەلال تاڵەبانی لە قۆناغێکدا بوو بەگەلی کەوتن، کاتێک جەلال تاڵەبانی دەینەراند و دەیگوت: "منیش کوڕی بارزانییم"، ئەی لەو سات و کاتەنەدا، بۆ کەسیان یاخی نەدەبوون؟ لە کاتێکدا ئەو هەڵوێستەی جەلال تاڵەبانی بەرامبەر بە کوڕەکانی بارزانی، بووە هۆی زویر بوونی گەلێک لە لایەنگر و دۆستانی یەکێتی و بووە هەوێنی قوڵبوونەوەی گرفتەکانی نێو ئەو هێزە، لەبەرئەوە دروشمی هەڵگرتنی دژایەتی کردنی پارتی بە دڕۆ، هەمیشە کارتێکی بەهێزبووە بەدەست خێزانی تاڵەبانی و بۆ پتەوکردنی پێگەی جەماوەرەیی و مانەوەیان لە دەسەڵات، ئەمڕۆ لاهوریش دەیەوێت هەمان دەهۆڵ لێ بدات. بەدڵنیاییەوە وەک بەشێک لە ئەجێندای دەزگای هەواڵگریی میت و ئیتیلاعات بوو ئەوەی تاڵەبانی و کوڕەکانی بۆ پارتی ئەنجامیان دا و سەریان بۆ شۆڕکردن، لاهوریش ئەگەر بچێتە جێگەی ئەوان هەنگاوەکانی وەک جاران بەدڵی دەزگای میت و ئیتیلاعات دەبێت و دەینێرن بۆ ئەوەی کڕنۆش بۆ بنەماڵەی بارزانی ببات.\nکێشەی نێوان بافڵ و لاهور، گرفتی کۆنتڕۆڵکردنی هێزی یەکەتییە بەهەموو جومگە سەرەکییەکانییەوە بەتایبەتی مەسەلەی دارایی و هێزی چەکدار. یەکێتی ئەمڕۆ پارویەکی چەورە، لە دەستدانی ئەو هێزە بۆ هەردووکیان لەدەستدانی پلە و پایە و پارە و ژیانی شاهانە و پشتیوانی دەزگەی هەواڵگریی ئیران و تورکیا و ئەمریکایە، ئەو هێزانە تا ئەو کاتە لە گەڵیانن و پشتیوانی لەمانەوەیان دەکەن کە ئەوان بتوانن کۆنتڕۆڵی ئەو هێزە بکەن و بۆ ئەجێندای ئەوان بەکاری بهێنن!\nئەردوغان گۆڕ بە شایەنی مردووەکانی عەفرین نازانێت!\nکێشەی نێوان بافڵ و لاهور


ناساندنی سوڵتان سەلیمی یەک. - بابەت بابەت ناساندنی سوڵتان سەلیمی یەک.\nسەرەکی ⁄ پەروەردە ⁄ ناساندنی سوڵتان سەلیمی یەک.\nسەلیم من سوڵتانی نۆیەمی عوسمانیم، هەروەها خەلیفەی 74ی موسڵمان، یەکەم بۆ گرتنی نازناوی میری ئیمانی عوسمانییەکان و لە 1512 – 1520 ی زەوە درێژەی بە حوکمی ئیمپراتۆری عوسمانی دا و تورکەکان بە یەکلاکەرەوە یان ئازا ناویان نا بوو بەهۆی ئازایەتی لە مەیدانی جەنگدا وەک خۆی ناوی لێ نا ، ئینگلیزەکان بوونە گرنگترین ڕێگای بازرگانی زەوی کە بە خاکی دەوڵەتدا تێپەڕ دەبێت و لەم بابەتەدا بە سوڵتان سەلیمی یەکەم تان پێ ئاشنا دەکەین .\nپەیدابوون و ژیانی سەلیمی یەک\nبایزیدی دووەم کوڕی محەمەد ئەلفەتح و خاتوو عائیشە کەلبهار خاتوون، لە 10ی ئۆکتۆبەری ساڵی 1470 لە شاری ئاناتۆلی ئەمازیا لە کەناری دەریای ڕەش لەدایکبووە، یەکێک لەو هەشت منداڵە سوڵتانەی کە گیانیان لە دەستدا و تەنیا وەک پەپە و ئەحمەدێک، ئەم میرانە لە زۆر بیرۆکە و بۆچووندا جیاوازییان هەبوو، ئەوە لە ڕ و تاو و بۆچونێکی زۆردا، ئەوە لە بننەوتای خۆشەویستی زانست و ئەدەب و هونەر بوو، لە کاتێکدا ئەحمەد لەلایەن خاوەن شکۆ و میرەکان داواکراو بوو، لە کاتێکدا سالم عاشقی شەڕ بوو، لەلایەن سەرباز بەگشتی و بە تایبەتی و بە تایبەت دەستودەست و بە تایبەت و بەهۆی ئەم جیاوازیەوە داواکراو بوو، لە کاتێکدا کە سالم عاشقی شەڕ بوو، لەلایەن سەرباز بەگشتی و بە تایبەتی و بە تایبەت و بەهۆی ئەو جیاوازیەوە داواکراوی سەرباز بە گشتی و بە تایبەتی و بە هۆی ئەم جیاوازیەوە بوو، کە ئەم جیاوازییە ش بە پیاو و میرەکان و بە تەنها وەک ئەحمەدێک گیانیان لە دەست دا، ئەم میرانە لە زۆر بیرۆکە و بۆچووندا جیاوازی یان جیاوازی هەبوو، ئەوە لە زۆر بیرۆکە و بۆچووندا جیاوازی هەبوو لە خۆشەویستی بۆ زانست و ئەدەب و هونەر، لە کاتێکدا ئەحمەد لەلایەن میر و میرو میرەکان بە کەرامەت و میرەوە داواکراو بوو، لە کاتێکدا سالم عاشقی شەڕ بوو، لە لایەن سەرباز بەگشتی و بە تایبەتی و بە تایبەتی و بە تایبەت و بەهۆی ئەم جیاوازیەوە، بە هۆی ئەم جیاوازیەوە، کە لە لایەن میر و میرو میرەکانی سوڵتانەوە مرد، ئەم میرانە لە زۆر بیرۆکە و بۆچووندا جیاوازی یان جیاوازی هەبوو، ئەوە لە زۆر بیرۆکە و بۆچووندا جیاوازی لەنێو میرەکاندا سوڵتان ئەدۆک و والی کوڕی خۆی بۆ یەکێک لە ویلایەتە دوورەکانی خۆی کە ناوی وەلی ئەحمەد بوو بۆ ئەمسیا دەستنیشانکرد، سەلیم دەستی بەسەر ترابزۆندا گرت.سەلیم ی کوڕی سوڵتان\nسەلیم من یاخیم لە سوڵتان\nجەنگی ناوخۆ لە کۆتایی ەکانی سوڵتان بایزید دا دروست بوو لەبەر چەندین هۆکار کە تا دوای مردنی شکەی نەدا، کە سوڵتان بایزی کوڕی سولەیمان سەلیمی کوڕی و پاسەوانی کاڤای لە کریمیا دەستنیشان کرد، بەڵام سەلیم بەم دەستنیشانکردنڕازی نەبوو و کورسییەکەی لە فەرمانەکەی بە سەفەر بۆ کاڤا بەجێهێشت، داوای لە باوکی کرد کە ئەو وەک پاسەوانی دەوڵەتی وڵاتانی ئەوروپا دیاری بکات، بەڵام سوڵتان ڕازی نەبوو، هەروەها سوور بوو لەسەر مانەوەی لە ترابسن\nبرای سالم شازادە ئەحمەد ترسی ئەوەی هەبوو کە سەلیم بەدوای تەختی پاشایەتیدا بگەڕێت، بۆیە سوودی لە سەرکەوتنی خۆی بۆ سوپای هاوپەیمانی تورکمانی سەفەوی لە ئاسیا وەرگرت، چووە کەستانتینەپاڵ بۆ ئەوەی لەبەردەم سوڵتان و میرەکانی هاوڕێی دەسەڵاتی سەربازیی خۆی پیشان بدەن، بەڵام سەلیم لە شاری ثرایس لە وەڵامی کردەوەکەی ئەحمەدی برای دا، لە سیی باوکی یاخی بوو، پاشان بە لەشکرێک بە لەشکرێک کە تاتارەکان بۆ ڕومێلی کۆیان کردبوویەوە، بەڵام باوکی لەشکرێکی بۆ نارد بۆ ناردنی، کاتێک بینی کوڕی بە پێداگری یەوە لەسەر جەنگ، سوڵتان و یەزدان لە ئەوروپا بە خوێن لێدەری بۆ دیاری کرد، ئەویش ڕێگری کرد لە چوونە ژوورەوەی ئەحمەدی کوڕی. بۆ پایتەخت بۆ ئەوەی داینەنەبەن و نە بیکوژن بۆ ئەوەی دەستی بەسەردا بێت.\nلەم کاتەدا سوڵتان بایزیدی بانگهێشتی ئۆفیسەکەی کرد بۆ کۆبوونەوە و ڕاوێژکردن بۆ دامەزراندنی یەکێک لە کوڕەکانی وەک جێگرەوەی، و بۆچوون لە سەر ئەحمەدی کوڕی کۆبوویەوە، بەڵام هەر کە هەواڵەکان گەیشتە سەلیم تا ئەو کاتەی تووڕە بوو، شۆڕشی لە سەر باوکی ڕاگەیاند و چووە شاری ئیدرو دەستی گرت و دەستی بەسەر دا گرت و خۆی سوڵتانی ڕاگەیاند، بەڵام سوڵتانی باوکی سوپایەکی نارد کە بە چل هەزار سەرباز مەزەندە دەکرێت، لە 3ی ئابی 1511 دا بەزاندی و کردی بە ڕاکردنی بۆ کریمیا.\nسەلیم من ئۆفیسم وەرگرت\nسوڵتان لە میر سەلیمی یەکەم خۆشبوو و ڕێگەی دا بگەڕێتەوە سەر فەرمانی خۆی و بە ئاهەنگێکی زیادەوە هات بۆ لای و بە ئاهەنگێکی زیادە وە چوونە لای کۆمپانیاکانی سوڵتان و داوایان لێکرد پاشا لە میر سەلیم و پێش سوڵتان یش بسەنێتەوە و لە 25 ی نیسانی 1512 لە تەختەکەی خۆی دابەزیوەوە و لە 23 ی ئایاری هەمان ساڵدا بە فەرمی ی.ن.ک ئۆفیسی گرتە دەست .\nکەسایەتیناساندنی سوڵتان سەلیمی یەک.\nئەوەی لەکاتی خەونی ڕاست (ألرؤيا) یان خەونی درۆ (ألحلم) دەکرێ


به‌رنامه‌ی ده‌نگی قورئان، وه‌شانی ٤.١\nبسم الله والصلاة والسلام على سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين.\nئەم بەرنامە تايبەتە بە كۆمپيوتەر (ديسكتۆپ)\nسوپاس بۆ خوای گه‌وره که یارمه‌تی داین وه‌شانێکی نوێی به‌رنامه‌ی ده‌نگی قورئان به‌سه‌رکه‌وتوویی به‌ئه‌نجام بگه‌یه‌نین و بیخەینە بەردەست موسڵمانانی خۆشەویست. ئه‌م وه‌شانه کە وەشانی چوارەمە پەرەپێدان و کۆمه‌ڵێك كرداری نوێی لەخۆ گرتووە، بەڵام سەرەڕای ئەمانەش ناکرێت بەدڵنیایییەوە بڵێین كە دووره له که‌موکووڕی و بێکێشەیە. بۆ ئەم وەشانە هەوڵی زۆر دراوە کە تا دەکرێت بێهەڵە و بەکەڵکتر بێتەوە لاتان و بە یارمەتیی خودا و بەپێی توانا بەردەوام دەبین لەم هەوڵانە تاوەکوو لە وه‌شانه‌کانی داهاتوودا گشت ئەو کەموکووڕییانەش چارە‌سه‌ر بکه‌ین كە لەم وەشانەدا دەبینرێنەوە و بە وەشانی بێکێشەتر و پڕکردارترەوە بێینەوە خزمەتتان. بۆیە داواکار و هیواداریشین ئێوه‌ش درێغی نەکەن و له هه‌ر کێشه‌یه‌کی ئه‌م به‌رنامه‌یه ئاگادارمان بکه‌نه‌وه.\nهەندێك لە نوێکارییەکانی وەشانی ٤.١ بریتین لە:\n١. زیادکردنی هەردوو زمانی عه‌ره‌بی و ئینگلیزی لەتەنیشت زمانی كوردی بۆ ڕووكاری به‌رنامه‌که.\n٢. دانانی قورئانی پیرۆز بە شێوەی موسحه‌فی مەدینه که بریتییه له ٦٠٤ لاپه‌ڕه.\n٣. ده‌ستکاریکردنی ده‌نگی قورئانخوێنه‌کان؛ له‌م وه‌شانه‌دا دەکرێت ده‌نگی قورئانخوێنه‌کان بە هەردوو شێوازی ده‌رهێڵ (ئۆفلاین) واتا به‌بێ هه‌بوونی هێڵی ئینتەرنێت و بەسه‌رهێڵ (ئۆنلاین)یش دانرێت.\n٤. باشترکردنی به‌شی گه‌ڕان و ده‌رکه‌وتنی ئه‌نجامه‌کان له چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌کدا به‌پێی گەورەییی ئه‌نجامی گه‌ڕانەکە. ده‌کرێت به‌دوای وشه (لە ٢ پیت بەسەرەوە) و دەستەواژەدا بگه‌ڕێیت له‌ناو قورئانی پیرۆز و ته‌فسیریشدا هەریەك بەجیا.\n٥. هه‌ڵگرتنی ئایه‌ت له لیستی دڵخوازه‌کاندا؛ ده‌کرێت له‌م به‌شه ئایه‌ت بە ویستی خۆت هه‌ڵگریت و دوایی له لیستی "ئایەتە هەڵگیراوەكان"دا بچیتەوە خزمەتی. هەروەها هەر لەم بەشەدا "هێمای خەتم"یش زیاد کراوە بۆ ئەوەی یارمەتیی بەکارهێنەری قورئانخوێن بە نیازی خەتم بدات کە دواجار تا کوێی خوێندۆتەوە و بەبیری بێنێتەوە؛ واتە وەکوو ئەوەی پارچەکەزێك بخەیتە نێو ئەو لاپەڕەیەی کە تا ئەوێت خوێندۆتەوە.\n٦. به‌کارهێنانی دوگمه‌کانی ته‌خته‌کلیل بۆ گۆڕینی ئایه‌ت، لاپه‌ڕه‌ی قورئان، ڕوونووسکردن (کۆپیکردن)ی ئایه‌ت هەروەها ئایه‌ت و ته‌فسیر پێکه‌وه، هه‌ڵگرتنی ئایه‌ت له لیستی "ئایەتە هەڵگیراوەكان" و دەستکاریکردنی قه‌باره‌ی دەقی قورئان (گەورە و بچووککردنەوەی).\n٧. له‌هه‌مووی گرنكتر؛ زیادكردنی ته‌فسیری گوڵشه‌نه، هه‌رچه‌نده هێشتا ته‌واوی ته‌فسیره‌كه‌مان نه‌خستۆته ناویه‌وه، به‌ڵام به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ نوێكارییه‌كان به پشتیوانی خوا په‌یامی ته‌واوبوونی ته‌فسیره‌كه‌شتان به‌ده‌ست ده‌گات.\nبۆ چۆنێتیی بەکارهێنان و زانیاریی زیاتر سه‌یری ئه‌م ڤیدیۆ فێرکارییە بکه:\nفه‌رموون له‌م لینکەی خوراه‌وه  ئه‌م به‌رنامه‌یه دابگرن :\nداواکارین له خوای گه‌وره ئه‌م به‌رهه‌مەمان لێوه‌رگرێت ته‌نها لهبه‌ر خاتری خۆی و تۆی هێژاش بێبه‌شمان نە‌که‌یت له دوعای خێر.\nئایا نوێژی سونەت بە دانیشتنەوە دەکرێ.؟\nحوكمی قژدرێژكردنی پیاوان.؟\nدروستە لە نوێژدا دەستم لەژێر ناوكەوە بگرم.؟\nزۆرترينى مونافيقەكانى ئوممەتم قورئان خوێنەكانن، چۆن.؟\nڕۆژووى سوننەت پێويستى بە نيەت هەيه.؟\nئايا شەشەڵان دەكەوێتە بەر قەرزى ڕەمەزان.!\nزەکات بۆ کێ دەبێت و بۆ کێ نابێت.؟!\nبە تاڵ كەرەوەكانى ڕۆژوو كامانەن.؟\nئایا ڕۆژوو گرتنـــــــه‌وه له بری مـــردوو درووستە.؟\nنوێژى تەراویح چۆنە؟ ئافرەت تەڕاویح لە كوێ بكات.؟\nنيشانە و خەسڵەتەكانی ئەهلی سوننە چین؟\nدروستە خوێندكار لە پۆلدا بۆ مامۆستا هەستن؟\nزانست سەلماندوویەتی کە شەو گونجاوترە بۆ داهێنان و بیرکردنەوە.!\nدوعای گۆڕانى كەش و هەواو خۆڵ بارین.\nبزانن جەنابی شێخ عوسمان ساڵێک پێش وەفاتی چی نووسیوە.؟\nبۆچی کاتێک پیاو بۆ خێزانەکەی باش دەبێ پێی دەڵێن ژنانی؟\nڕابەرانی ئێمە.! وەک جەنابی شێخ عوسمان عبدالعزیز محمد!\nلە بیرەوەری 23 ساڵەی وەفاتی جەنابی مامۆستا مەلا عوسمان عبدالعزیزدا\nپرسيارەكانى پۆلى 12يە، لە كۆى 15 پرسيار ، 10 پرسياريان لەسەر ئايينى يەزيدييە.!!\n12/ 5 / 2022 (23) ساڵ بەسەر وەفاتى شێخ عوسمان عبدالعزيز تێدەپەڕێت.\nئايا كێيە سوكايەتى و توندوتيژى بەرامبەر بە ژنان دەكات.؟\nزۆر وریابن و ئاگاداربن !\nبۆچى ژن هێنان و شووكردن قورس بووە.؟


سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا رایده‌گه‌ێنێ، له‌وه‌تای سه‌رۆكایه‌تی وڵاتی گرتووه‌ته ده‌ست ئه‌مه‌ریكایـیه‌كان گه‌شبینن به ئاینده‌ی وڵاته‌كه‌یان، وه به‌ڕێوبه‌رایه‌تیـیه‌كه‌ی هه‌نگاوی ناوه به ئامانجی ئه‌وه‌ی سه‌رله‌نوێ ئه‌مه‌ریكا بۆ ئه‌مه‌ریكایـیه‌كان مه‌زنبكاته‌وه. هەر لە وتاری ساڵانەیدا، لە نوێترین لێدوانیدا سەبارەت بە كۆریای باكوور، ترمپ، ئەو وڵاتەی بە "گەندەڵی دڕندە" ناوبرد، هاوكات هۆشداریدا لە هێرشی موشەكی كۆریا بەرامبەر بە ئەمەریكا. هەروەها ترمپ،هەریەکە لە تۆڕی سی ئێن ئێن و نیویۆرک تایمز و واشنتۆن پۆستی بە براوەی خەڵاتی درۆ ناوزەند کرد.\nدۆناڵد ترامپ وه‌ك سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا یه‌كه‌م وتاری ساڵانه‌ی خۆی له كۆنگرێس پـێشكه‌شكرد و تیایدا سه‌نگی خسته سه‌ر بابه‌ته ناوخۆیـیه‌كانی وڵاته‌كه. سه‌رۆك ترامپ كه بۆ ماوه‌ی یه‌ك كاژمێر و 20 خوله‌ك كاره‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیـیه‌كه‌ی له ماوه‌ی ساڵی ڕابردوو و ئامانجه‌كانی داهاتووی بۆ وڵاته‌كه خسته ڕوو، نزیكه‌ی بیست خوله‌كیش باسی له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا كرد، له‌وانه شه‌ڕی دژی داعش و ئێران و ئه‌فغانستان و كۆریای باكوور\nسه‌ره‌تا سه‌رۆك تره‌مپ گوتی له‌وه‌تای سه‌رۆكایه‌تی وڵاتی گرتووه‌ته ده‌ست ئه‌مه‌ریكایـیه‌كان گه‌شبینن به ئاینده‌ی وڵاته‌كه‌یان، وه به‌ڕێوبه‌رایه‌تیـیه‌كه‌ی هه‌نگاوی ناوه به ئامانجی ئه‌وه‌ی سه‌رله‌نوێ ئه‌مه‌ریكا بۆ ئه‌مه‌ریكایـیه‌كان مه‌زنبكاته‌وه. \nگوتیشی به درێژایی ساڵی ڕابردوو به‌ره‌وپـێشچوون و سه‌ركه‌وتنی باش تۆماركراون. پاشان داوای له كۆماری و دیموكراته‌كان كرد كێشه‌كانیان وه‌لاوه‌نێن و گوتی: یه‌كگرتووبن له پـێناو ئه‌م خه‌ڵكه‌ی هه‌ڵبژێردراین بۆ خزمه‌تكردنی.\nسه‌رۆك تره‌مپ هه‌روه‌ها گوتی له‌وه‌تەی هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجامدراوه، 2.4 ملیۆن هه‌لی كاری نوێ له وڵاته‌كه په‌یدابوون، له‌وانه 200 هه‌زاری له بواری پـیشه‌سازیدابوون. گوتیشی هه‌روه‌ها له پاش چه‌ندان ساڵ له سیستی ئابوری وا ئێستا موچه‌ی كرێكاران ڕوو له زیادبوون ده‌كاته‌وه\nگوتیشی: 45 ساڵه هێنده‌ی ئه‌مڕۆ ڕێژه‌ی بێكاری له وڵاته‌كه‌م نه‌بووه‌ته‌وه، به تایبه‌تی له نێو ئه‌مه‌ریكایـیه به ڕه‌چه‌ڵ ئه‌فریقایـیه‌كان و ئه‌مه‌ریكایـیه لاتینه‌كان.\nباسی له گه‌شه‌كردنی بازاڕی بۆرسه‌ی ئه‌مه‌ریكا كرد و گوتی له ماوه‌یه‌كی كورتدا توانیویه‌تی 8 ترلیۆن دۆلار له به‌هاكه‌ی زیادبكات. گوتیشی هه‌ر وه‌ك چۆن به‌ڵێنی به ئه‌مه‌ریكایـیه‌كان دابوو له پێش 11 مانگ، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیـیه‌كه‌ی توانیویه‌تی چاكسازی دارایی ئه‌نجام بدات و گه‌وره‌ترین دابه‌زین بكات له ئاستی وه‌رگرتنی باج له مێژووی ئه‌مه‌ریكادا.\nئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد به‌پـێی ئه‌م یاسا نوێـیه‌ی باجدانه، خێزانێكی دوو كه‌سی هه‌تا داهاتی 24 هه‌زار دۆلار له ساڵێكدا هیچ باجیان لێ وه‌رناگیرێت، وه خێزانێكی 4 كه‌سی كه داهاتی ساڵانه‌یان 75 هه‌زار دۆلاره ته‌نیا 2 هه‌زار دۆلار باج ده‌ده‌ن، واته نیوه‌ی جارانیان.\nترمپ ئەوەیشی خستەڕوو: "پلانێکمان داناوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەی پەنابەرە نایاساییەکانی ئەمریکا کە خۆی دەبێنێـتەوە لەوەی لە ماوەی ١٠ ساڵی داهاتوودا ڕەگەزنامە بە یەک ملیۆن و٨٠٠ هەزار پەنابەر بدرێـت لەدوای ئەوەی کە توانییان خوێندن تەواو بکەن و کاربکەن بۆ ئەمریکا".\nئاماژەی بەوەش کرد، لەمەودوا هەوڵەدەین پەنابەران لە سیاسەتە ئابورییەکانمان سودمەندبن و دواجار ئەوەش لە قازانجی چینی کرێکارانی ئەمریکیدا دەبێت.\nئەوەشی ڕاگەیان: " بەڵام ئیتر دەبێت سنورەکانی ئەمریکا توندتر بکرێت و پەنابەری تر نەیەتە ئەمریکا و دیواری نێوان مەکسیک و ئەمریکا دروستبکرێت.\nهاوکات ترەمپ ئەوەشی وت، "لە ئەنجامی کەمکردنەوەی ڕێژەی باج لەسەر چینی هەژاران ژیانیان بەرەو باشتر ڕۆیشتووە و لە داهاتووشدا کار لەسەر ئەوە زیاتر دەکەین".\nسەبارەت بە خۆپیشاندانەکانی ئێرانیش ترەمپ، گوتیشی: "بە هەموو شێوەیەک لە پشتی گەلی ئێران دەبین بۆ ڕزگاربوونیان لەدەستی ئەو ڕژێمە دیکتاتۆرە". ئەمەش لەکاتێکدایە پێشتر ترەمپ بە شێوەیەکی توند لە دژی پەنابەران قسەی دەکرد و ڕایگەیاندبوو کە لە ئەمریکا دەریان دەکات\nترمپ ئەوەیشی راگەیاند: " كە ساڵانە سەرۆكی ئەمەریكا بۆ باسكردن و تاوتوێكردنی رەهەندە جیاجیاكانی، سیاسی و ئابوری و سەربازی و بودجەی وڵات رێكی دەخات.\nترەمپ ئاماژەی بەوەشكرد، "هەوڵە نابەرپرسانەكانی كۆریای باكوور لە بەكارهێنانی موشەك دەدرێت بۆ سەر خاكی ئەمەریكا"، هاوكات داوای رێكخستنی كەمپینێكی درێژ خایەنی كرد بۆ خۆپارێزی لەو مەترسیانەی پیۆنگیانگ.\nلەوتەكانیدا ترەمپ بەزمانێكی زبر و رەوانبێژی جەختی لە گرژیەكانی نێوان كۆریای باكوور و ئەمەریكا كردەوەو وتی، "بۆ ئەوەی لە سروشتی ئەو هەڕەشانە تێبگەین كە دەكرێت كۆریا بیكاتە سەر ئەمەریكا و دۆستەكانی، ئەوا تەنها پێویستە سەیری تایبەتمەندییە گەندەڵە دڕندانەكانی رژێمی پیۆنگیانگ بكەین\nترەمپ هێرشی توندی کردە سەر ئەو میدیا ئەمریکیانە و بە لایەنداری و درۆکردن تۆمەتباری کردن هەریەکە لە تۆڕی سی ئێن ئێن و نیویۆرک تایمز و واشنتۆن پۆستی بە براوەی خەڵاتی درۆ ناوزەند کرد. . گوتیشی: ئیدارەکەی هەوڵی ئەوە دەدات سنوورێک بۆ لایەنداری راگەیاندنەکان دابنێت و گەورەیی بۆ راگەیاندنی ئەمریکا بگەرێنێتەوە.\nلە کاردانەوەی ئەو هێرشەی ترەمپ بۆ سەر راگەیاندن، ژمارەیەک لە ئەندامانی حزبی کۆماری رەخنەیان ئاراستەکرد و بە بەکارهێنانی زمانی ستالینی ناویان برد. لەو چوارچێوەیەدا، جۆن مەکین سیناتۆری کۆمارییەکان لە وتارێکیدا لە رۆژنامەی واشنتن پۆست داوای لە دۆناڵد ترەمپ کرد هێرشەکانی بۆ سەر راگەیاندن رابگرێت.


هونه‌رمه‌دێكى دێرین و ناسراوى سلێمانى له دۆخێكى ناهه‌مواردا ده‌ژى\nصڵاح مه‌جید هونه‌رمه‌ندى دێرینى شارى سلێمانى كه له ساڵانى حه‌فتاكانه‌وه ده‌ستى به كارى هونه‌رى كردووه و تاكو ئێستا بێ دابڕان به‌رده‌وه‌مه،له چاوپێكه‌وتنێكى ماڵپه‌ڕى ئاراسته‌دا ژیان و گوزه‌رانى و كاروچالاكییه هونه‌رییه‌كانى ده‌خه‌ینه‌روو.\nئاراسته:صڵاح مه‌جید كێیه؟\nهونه‌رمه‌ند:من ناوم صڵاحه‌دین مه‌جیده و ناوى هونه‌ریم صڵاح مه‌جیده كه له ساڵى 1951 له گه‌ڕه‌كى ئیسكانى شارى سلێمانى دایك بوومه وتا قۆناغى سه‌ره‌تایم خوێندووه و سه‌ره‌تاى ژیانم به كارى كرێكارى ژیاوم.\nئاراسته:ده‌ستپێكى كارى هونه‌رییت بۆ چى ساڵێك ده‌گه‌ڕێته‌وه؟\nصڵاح مه‌جید:له ساڵى 1971 هاتوومه‌ته ناو كارى هونه‌رییه‌وه و وه‌ك گۆرانى بێژ ده‌ستم پێكردووه و سه‌ره‌تا بووم به ئه‌ندام له كۆمه‌ڵه‌ى هونه‌رى وێژه ،هه‌روه‌ها له‌و ساڵانه‌دا له شارى به‌غدا گۆرانیم تۆمار كردووه و پاشانیش له‌گه‌ڵ تیپى هونه‌رى مه‌وله‌وى سه‌رجه‌م كاره‌كانم كردووه و كه له ساڵى 1977 مۆڵه‌تى ئه‌و تیپه‌مان وه‌رگرت.\nئاڕاسته:تاكو ئێستا چه‌ند به‌رهه‌مت هه‌یه و چه‌ند به‌رهه‌مى كارى كلیپت بۆ كردووه؟\nصڵاح مه‌جید:تاكو ئێستا كۆى به‌رهه‌مه‌كانى گشتۆته 22 به‌رهه‌م و 13 به‌رهه‌میشى كارى كلیپم بۆ كردووه،له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌سه‌ر شانۆ چه‌ندین كارى هونه‌رى خۆبه‌خشانه‌م ئه‌نجام داوه له‌وانه له نه‌خۆشخانه‌ى هیوا بۆ دڵخۆشكردنى نه‌خۆشه‌كان و منداڵانى بێ دایك و باوكان و خه‌ڵوه‌تگه‌ى پیران و منداڵپارێز،هه‌روه‌ها له شاره‌جیاوازه‌كانى كوردستانیش كارى هونه‌رىم كردووه وه‌ك سلێمانى و هه‌ولێر و هه‌ڵه‌بجه و هتد.\nئاڕاسته:ئایا كاره هونه‌رییه‌كانت ته‌نها له ناوخۆى كوردستاندا ئه‌نجام داوه؟\nصڵاح مه‌جید:من له ساڵى 1995 بۆ 1996 رۆیشتمه ده‌ره‌وه‌ى كوردستان و له وڵاتى هۆڵه‌ندا له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ند نامدار قه‌ره‌داغى درێژه‌م به كاره هونه‌رییه‌كانم داو چه‌ند به‌رهه‌مێكیشم له‌و وڵاته تۆمار كرد،به‌ڵام له‌ساڵى 2006ه‌وه بۆ یه‌كجارى گه‌ڕامه‌وه كوردستان.\nئاراسته:ئایا هونه‌رمه‌ند له‌پاى ئه‌و خزمه‌ته‌ى به كارى هونه‌رى كردووه هیچ سودمه‌ند بووه؟\nصڵاح مه‌جید:نه‌خێر تاكو ئێستا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك سودمه‌ند نه‌بوومه نه به‌پێدانى پارچه زه‌وی نه شوێنه نیشته‌جێبوونه‌كان، ته‌نانه‌ت كاتێكیش گه‌ڕامه‌وه یه‌كێتى هونه‌رمه‌دانى كورد پێیان وتم بگه‌ڕێیه‌وه هاوكاریت ده‌كه‌ین به‌ڵام نه‌یان كرد هه‌رچه‌نده خۆم یه‌كێكم له ئه‌ندامانى دامه‌زرێنه‌رى یه‌كێتى هونه‌رمه‌ندانى كورد له ساڵى 1983.\nئاراسته:كه‌واته ئێستا هونه‌رمه‌ند صڵاح مه‌جید بارى ژیان و گوزه‌رانى به‌چى شێوه‌یه‌كه و له چى ئاستێكدایه؟\nصڵاح مه‌جید:بارى دارایی من هیچ باش نییه و هیچ داهاتییه‌كم نییه،له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا بڕه پاره‌یه‌كى زۆریش قه‌رزارم.\nهاوكات له‌سه‌ر كار و ژیانى ئه‌و هونه‌رمه‌نده جه‌زاى ساز بۆ ئاراسته باسى له‌وه كرد:صڵاح مه‌جید سێ چاره‌كى ته‌مه‌نى بۆ هونه‌ر ته‌رخان كردووه و خزمه‌تى به‌هونه‌ر كردووه ،بۆیه ناكرێت كه ناوى كه‌سایه‌تییه‌كانى سلێمانى بهێنى ناوى ئه‌و هونه‌رمه‌نده نه‌هێنى چونكه ئه‌و هه‌میشه له‌به‌ره‌ى میلله‌ت بووه له سه‌رده‌مى ڕژێمدا،هه‌روه‌ها له گه‌ڵ ئیبراهیم ئه‌حمه‌دیش پێشمه‌رگه بووه و خه‌باتى كردووه.\nهونه‌رمه‌ند جه‌زاى ساز ئاماژه‌ى به‌وه‌ش كرد: تاكو ئێستا له‌و زه‌وى و شوێنه نیشته‌جێ بونانه‌ى كه حكومه‌ت پێشكه‌شى هونه‌رمه‌ندانى ده‌كرد ئه‌و سودمه‌ند نه‌بووه و هه‌رچه‌نده له ساڵى 2010 به‌یاوه‌رى من داواكارییه‌كمان له‌و باریه‌وه خسته‌به‌رده‌ستى مام جه‌لال،ئه‌ویش له وڵامدا به د.به‌رهه‌مى ڕاگه‌یاند شوێنى نیشته‌جێ بوونى بۆ دابن بكه‌ن به‌ڵام ئه‌وه‌ش دواى ئه‌و هه‌موو ساڵه هه‌ر بۆى جێبه‌جێ نه‌كرا بۆیه داواكارم بۆ ئه‌وه‌ى روحى مام جه‌لال شاد بێت ئه‌و داواكارییه‌ى بۆ جێبه‌جێ بكرێت چونكى له ژیانێكدا ده‌ژى له ڕاستیدا شایسته‌ى ئه‌و نییه.\n4672 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n5/14/2019 1:58:53 PM


ئاماری كۆرۆنای هەرێم - تۆڕی میدیایی خەڵک\nتەندوستی هەرێم ئاماری 24 كاتژمێری ڕابردووی كۆرۆنای بڵاو كردەوەو بەپێی ئامارەكە 60 تووشبووی نوێی ڤایرۆسەكە تۆمار كراون و 4 توشبووش گیانیان لەدەستداوە.\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی كوردستان ئاماری رۆژانەی تایبەت بە ڤایرۆسی كۆرۆنای بڵاوكردەوە و رایگەیاند، 60 تووشبووی نوێی ڤایرۆسەكە دەستنیشانكراون و لەو ماوەدا 4 تووشبووی كۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە، هاوكات 107 تووشبوو چاكبوونەتەوە.\nبەپێی ئامارەكەی تەندروستی هەرێم، سێ هەزار و 684 پشكنینی كۆرۆنا ئەنجامدراوە كە ئەنجامی پشكنینی 60 كەس پۆزەتیڤ بوون و زۆرترین تووشبوو لە پارێزگای هەولێر بووە.\nتووشبووەكان بەمشێوەیە بەسەر پارێزگاكان دابەشبوون:\nهەولێر: 42 تووشبوو\nسلێمانی: 7 تووشبوو\nدهۆك: 11 تووشبوو\nهاوكات 107 تووشبووی پێشوو چاكبوونەتەوە:\nهەولێر: 62 چاكبوونەوە\nسلێمانی: 17 چاكبوونەوە\nدهۆك: 28 چاكبوونەوە\nلەو ماوەدا چوار تووشبووی كۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە كە دووانیان لە پارێزگای هەولێر بوون و دووانەكەی دیكەیشیان لە پارێزگای دهۆك بووە.\nپشكنینەكان: 1265990 پشكنین\nتووشبووان: 112303 تووشبوو\nچاكبووان: 105296 كەس\nئەوانەی لەژێر چارەسەردان: 3450 كەس\nگیانلەدەستدان: 3557 كەس\n13 کانونی دووهەم 2021 7.10 am\nخەڵك-بەشی هەواڵ بە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 92 ملیۆن و 33 هەزار و 829 حاڵەت.…


ئارام قادر خەبات: پێویستە گەلی باشور پشتیوانیی ڕۆژئاوا بکات | ROJnews\nئارام قادر خەبات: پێویستە گەلی باشور پشتیوانیی ڕۆژئاوا بکات\nچوؤرشەممە, 9 أكت 2019 - 14:07\nئارام قادر خەبات، ئەندامی ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتیی داوا دەکات، کە گەلی باشور پشتیوانیی ڕۆژئاوای کوردستان بکات، دەشڵێت: یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەوڵی خۆی دەدات بۆ ئەوەی بە ئاشتیانە بگەینە ئەنجام.\nئەمڕۆ لەمیانەی سەردانی شاندێکی ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بۆلای نوێنەرایەتیی کانتۆنەکانی ڕۆژئاوای کوردستان لە شاری سلێمانی، ئارام قادر خەبات، ئەندامی شاندەکە، دەربارەی هەڵوێستی حزبەکەی بۆ پشتیوانییکردنی ڕۆژئاوای کوردستان کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیی بەست.\nئارام قادر خەبات، لە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەکەدا وتی: ئێمە پشتیوانی گەلی خۆمانین لە ڕۆژئاوای کوردستان، پێمانوایە کە شەڕ چارەسەریی نییە، ڕۆژئاوا و شەڕڤانان ڕۆڵی ئێجگار گەورەیان هەبووە لە تێکشکاندنی داعش و چەسپاندنی ئاسایش لە ناوچەکە، بۆیە ناکرێت بەوشێوەیە پاداشتی قوربانیدانیان بدرێتەوە.\nئەو ئەندامەی ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتیی بەپێویستیشی زانی، کە گەلی باشوری کورستان پشتیوانیی ڕۆژئاوای کوردستان بکات، "وەک چۆن هەمیشەش پشتیوان بووە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش هەوڵی خۆی دەدات بۆ ئەوەی بە ئاشتیانە بگەینە ئەنجام و چارەسەری کێشەکان بکرێت".\nدووپاتیشی لە گرنگیی پشتیوانییکردنی ڕۆژئاوای کوردستان کردەوە و وتی: جێی خۆیەتی هەمووان لەلای خۆمانەوە بە هەموو شێوەیەک پشتیوانیی ڕۆژئاوای کوردستان بکەین، پشتیوانیی ئاشتەوایی نێوان دەوڵەتی تورکیا و کانتۆنەکانی ڕۆژئاوا بکەین، بە هەموو لایەکیش بڵێین کە کورد بۆ کەس مایەی مەترسیی نییە و پارێزەری ئاشتی و ئاسایشە.\nئارام قادر خەبات هیواشی خواست، کە هەموو لایەنەکان بە حکومەتی هەرێم و یەکێتیی نیشتمانی کوردستانیشەوە "بێینە سەرخەت، بۆ ئەوەی ڕۆڵمان هەبێت لە ئاشتەوایی ناوچەکە".\nهەولێر، بەهۆی ئاگرکەوتنەوەوە پیاوێکی ٨٣ساڵ گیانی لەدەستدا\nلەشاری هەولێر ئاگر لەماڵێکدا کەوتەوە و بەهۆیەوە پیاوێکی ٨٣ ساڵ گیانی لەدەستدا.


لە كاتى غوسل دەركردندا پرشى ئاو بكەوێتە ناو ئاوە پاكەكە ئایا پیس دەبێت: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nپاك و خاوێنىخۆشۆردن (غوسل)لە كاتى غوسل دەركردندا پرشى ئاو بكەوێتە ناو ئاوە پاكەكە ئایا پیس دەبێت\nلە كاتى غوسل دەركردندا پرشى ئاو بكەوێتە ناو ئاوە پاكەكە ئایا پیس دەبێت\nئەگەر موسڵمانێك ویستی دەستنوێژ بگرێت یان خۆی بشوات (غوسل دەربكات) بە ئاوێك كە ئامادەی كردووە بۆ ئەو مەبەستە ئەوا ئەو ئاوە پاكە و پاك كەرەوەشە مەگەر شتێكی پیسی تێبكەوێت وەك میز و پیسی و لێكی سەگ، بەڵام ئەگەر خۆی یان ئەگەر كەسێكی تر چ گەورە بێت یاخود منداڵ بێت دەستی كرد بە ناو ئەو ئاوەدا یان ئەگەر پرشی دەستی یان پرشی ئەو ئاوەی كە لە لاشەی جودا دەبێتەوە كەوتە ناو ئەو ئاوە ئەوا ئاوەكە ناگۆڕێت و پیس نابێت بەڵكو هەر بە پاكی و پاك كەرەوەیەتی دەمێنێتەوە چونكە نە ئەو دەستە و نە ئەو پرشە ئاوەش پیسە !\nعن ابن عباس رضي الله عنهما قال: ((اغتسل بعض أزواج النبي ﷺ في جفنة، فجاء النبي ﷺ ليغتسل أو يتوضأ منه، فقالت: يا رسول الله إنـي كنتُ جُنُباً، فقال: الـماء لا يَجنب)) [صحيح سنن ابن ماجة رقم: (370) وصحيح سنن الترمذي رقم: (65)] .\nواتە: هەندێك لە خێزانەكانی پێغەمبەر ﷺ خۆی شوشت (غوسلی كرد) لە نێو تەشتێكدا، ئەنجا فەرموویەتی پێغەمبەر ﷺ هات بۆ ئەوەی لەو ئاوە خۆی بشوات (غوسل بكات) یان دەستنوێژ بگرێت، خێزانەكەی ووتی: ئەی پێغەمبەری خوا من لەشم گران بوو (واتە لەشگرانیم پێدەركردووە و بە كارم هێناوە بۆ غوسل دەركردن)، پێغەمبەریش ﷺ فەرمووی: ئاوەكە لەشگران نابێت.\nدەبینین لەم فەرموودەیەدا پێغەمبەر ﷺ ئاوێكی بە كار هێناوە بۆ غوسل دەركردن یان بۆ دەستنوێژ گرتن كەوا پێشتر ئەو ئاوە بە كار هێنراوە بۆ دەركردنی لەشگرانی، بەڵام لە بەر ئەوەی ئاوەكە پیس نەبووبوو پێغەمبەر ﷺ نەیفەرموو: ئەم ئاوە دەستی تێخراوە یان بە كار هێنراوە ؟!!\nكەواتە ئەوانەی كە خەڵكیان وا تێگەیاندووە كەوا نابێت ئاوی ئامادەكراو بۆ غوسل دەركردن دەستی تێبخرێت یان نابێت پرشی دەستی تێبكەوێت زۆر هەڵەن پێچەوانەی ئەم فەرموودەیەن و ئەكە شەرعیەكان لە سەر موسڵمانان قورس و گران و ناڕەحەت دەكەنەوە، ئەمەش پێچەوانەی چەندین ئایەت و فەرموودەیە لەوانە: خوای گەورە فەرموویەتی: [ يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ] [سورة البقرة: (185)] .\nواتە: خوا ئەیەوێت كار ئاسانیتان بۆ بكات و نایەوێت كارتان لە سەر قورس بكاتەوە.\nوە پێغەمبەری خوا ﷺ فەرموویەتی:((يسروا ولا تعسروا)) [متفق عليه] .\nواتە: كار ئاسانی بكەن و قورسی مەكەنەوە.\nبەڕاستی قەدەغەكردنی دەست تێخستن و پرشی دەست تێكەوتن ئەركێكی یەكجار قورس و گرانە و زۆر ناڕەحەتە، بۆیە هەندێك جار دەبێتە هۆی ناكۆكی نێوان هەندێك ژن و پیاو كاتێك كە پیاوەكە دەبینێت ژنەكەی یان منداڵەكەی دەستی خستوتە ناو ئاوی خۆشوردنەكەیەوە یان كاتێك پرشی دەستی خۆی تێدەكەوێت !!! وە هەندێك لەو جۆرە موسڵمانە نەزانانە ئەوەندە ناڕەحەت دەبن واز لە نوێژكردن دێنن !!!\nماچ کردن و دەستبازی و غوسل ئەگەر لە کاتى جوتبوندا تەنها پیاوەکە ڕەحەت بێ ئایا غوسل دەکەوێتە سەر خێزانەکەشی؟ حاڵەتەکانى واجب بوونى غوسل سەرجێی کردن لەگەڵ خێزان لە شەوانى ڕەمەزان و غوسل دەرکردن لە دواى بانگی بەیانى جیاوازى نێوان غوسلی لەشگرانى و غوسلی پاک بونەوەى ئافرەت لە سوڕى مانگانە\nسەردان: ٦,٨١٠ بەش: خۆشۆردن (غوسل)\nپرسیاری دواترئایا غوسڵى (لەش پیسى !!) دەركردن بە دەستنوێژ حساب دەكرێت پرسیاری پێشترهێندێك مرۆڤ كاتێ چاویان بە شتى هەست بزوێن دەكەوێ ئاوێكى روونیان لە لەشی جاری دەبێ


سلێمانی: لایەنە پەیوەندیدارەکان پەناگە بۆ سەگە بێخاوەنەکان دابین ناکەن\nهەواڵ / کوردستان :: 12/02/2019 :: 445 جار بینراوە\nبەڕێوەبەری سامانی ئاژەڵ لەسلێمانی رایدەگەیەنێت: بۆ چارەسەری كێشەی سەگی بێخاوەن دەبێت پەناگەیان بۆ دروستبكرێت كە ئەركی شارەوانییە، بەڵام شارەوانیش دەڵێت: "دروستكردنی پەناگە پەیوەندی بە ڤێتێرنەری هەیە".\nبەوتەی بەشێك لە هاووڵاتیانی شاری سلێمانی، ماوەیەكە لەنێو شەقام و گەڕەكەكانی سلێمانی بوونی سەگی "بێخاوەن" لەزیادبووندایە، د.ئاری سەڵاحەدین، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی سامانی ئاژەڵ لە سلێمانی بە دواڕۆژی راگەیاند: سەگی بێخاوەن پێشتر هەر لەنێو شاردا هەبووە و هۆکاری بوونی ئەو سەگە بێخاوەنانەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کەکەس نایانگرێتە خۆیان و پەناگەیەکیشیان نییە تیایدابن كە لەهیچ وڵاتێكدا شتی وانییە.\nناوبراو روونیكردەوە: ئەو سەگانە لەدەرەوەی شار خواردنیان دەستناكەوێت، لەبەرئەوە بەناچاری دێنە نێو شار بۆ خواردن، سەگیش ماوەی ئاوسبوونی كەمە و زوو زاووزێ دەكات و زیاد لە توتکێکی دەبێت.\nبەوتەی د.ئاری، ئەوان نایانەوێت سەگ لەناو ببەن، بەڵكو باشتر وایە پەناگەیان بۆ دروست بكرێت و وتی: "هەندێك رێكخراوی ئەو بوارە هەن كە دەیانەوێت پەناگە بۆ سەگ دروستبكرێت كە ئەوە ئەركی شارەوانییە، بۆ نمونە لەشاری ئامەد بەو جۆرەیە و ئەگەر كێشەی تەندروستییان هەبێت ڤێتێرنەری هاوكارییان دەكات".\nلە بەرامبەردا سەردەشت رەفیق، بەرپرسی راگەیاندنی شارەوانی سلێمانی بەدواڕۆژی راگەیاند: كاتێك سەگێكی بێخاوەن (دەتۆپێت) ئەركی ئەوان شاردنەوەیەتی لەناوچەی تانجەرۆ، بەڵام دروستكردنی پەناگە پەیوەندی بە ئەوانەوە نییە، بەڵكو پەیوەندی بە بەڕێوەبەرایەتی ڤێتێرنەری هەیە، بۆیە ئەگەر ڤێتێرنەری یان ریكخراو یان هاووڵاتی ئاسایی داوای زەوییان کرد بەمەبەستی دروستكردنی پەناگە، ئەوان بۆیان دابین دەكەن.


سکرتێری گشتیی حیزب لەگەڵ فراکسیۆنی سەوزی پارلمانی ئاڵمان کۆبووەوە\n00:04 - 2 جۆزەردان 2715\nکوردستان میدیا: بارودۆخی نالەباری ئابووری و سیاسیی خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستان و زەبر و زەنگ رێژیم لەهەمبەر خەڵکی وەزاڵە هاتووی ئەو بەشەی کوردستان، بەشێک لەو باسانە بوون کەلە دیداری سکرتێری گشتیی حیزب و پارتی سەوزی ئاڵمان هاتنە ئاراوە.\nبەپێی راپۆرتی کوردستان میدیا، مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە درێژەی دیدارەکانیدا لە وڵاتی ئاڵمان، رۆژی پێنج‌شەممە رێکەوتی ٣١ی بانەمەڕی ١٣٩٤ی هەتاوی، لەگەڵ فراکسیۆنی پارلمانیی پارتی سەوزی ئاڵمان کۆبوونەوە.\nسکرتێری گشتیی حیزب لەگەڵ هیوا بەهرامی نوێنەری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ئاڵمان، لەلایەن \_'\_'دوکتور فریتیۆت شمیدت\_'\_' جێگری سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی سەوزی ئاڵمان و \_'\_'مارتین ویلک\_'\_' راوێژکاری ئەو فراکسیۆنە پێشوازیی لێ کرا.\nلەو چاوپێکەوتنەدا مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزب، کۆمەڵێک بابەتی گرینگی پێوەندیدار به کوردستان و ئێران و ناوچەکەی خسته بەر باس. سەبارەت به بارودۆخی ئێران، هیجری ئاماژەی بە بارودۆخی سیاسی و ئابووریی کوردستان و به تایبەت سیاسەتی توندوتیژی و هەڵاواردنی رێژیمی لەمەڕ گەلی کورددا و وتی: رێژیمی ئیسلامی له سەرەتای هاتنە سەرکارییەوە هەتا ئێستا توندترین سیاسەتی بەرانبەر به گەلی ئێمه گرتووەته بەر، ئەمە له کاتێک دایه که خەباتی ئێمه بۆ وەدەست هێنانی مافه رەوا نەتەوەیی و چەسپاندنی دێموکراتی له وڵات دایه.\nهیجری وتیشی: رێژیمی کۆماری ئیسلامی رێژیمێکه که زەرفیەتی ئاڵوگۆڕی ئەرێنی و ریفۆرمی تێدا نییه و ئاڵوگۆڕەکانی دەوڵەته یەک له دوای یەکەکان تەنیا رواڵەتییه. وەک نموونەش باسی هەموو ئەو بەڵێنانەی روحانیی کرد که پاش هەڵبژاردنی تەنانەت یەک بەڵێنیشی له پێوەندی لەگە‌ڵ مافی کەمایەتییه ئێتنیکی و ئایینیەکانی ئێرانی به جێ نەگەیاند.\nله درێژەی قسەکانیدا سکرتێری گشتیی حیزب باسی بەرخۆدانی بەردەوامی خەڵکی رۆژهەڵاتی کرد و وتی: کوردی رۆژهەڵات وێڕای هەبوونی زەبر و زەنگی بێ سنووری رێژیم، له هەموو دەفەتێکدا ناڕەزایەتی و دژایەتیی خۆیان به رێژیم نیشان دەدە‌ن و لە تازەترین سەرهەڵدانیشدا له چە‌ند شاری کوردستان و به تایبەت له شاری مەهاباد، هێزه سەرکوتکەر‌کانی رێژیم به دەیان کەسیان بریندار کرد و دەیانی دیکەشیان زیندانی کردووه.\nهیجری هەروەها وتی: ئێمە وەک حیزبی دێموکرات هیوادارین که ئەحزابی دۆستمان له رۆژئاوا و به تایبەت پارتی سەوز، بەرانبەر به گیرانی ئەو خەڵکه هەڵوێستیان هەبێت و له هەر رێگایەکەوه بۆیان دەنگونجێت هەوڵی رزگارکردنیان بدەن.\nدواتر د. شمیدت وێڕای دەربڕێنی خوشحاڵیی خۆی بو ئەو چاوپێکەوتنه، وتی: ئێمه وەک پارتی سەوزی ئاڵمان هەر دەم خۆمان به دۆستی کورد له هەر چوارپارچەی کوردستان زانیوه و داواکاریەکانیان به رەوا دەزانین و چەندیش بۆمان بکرێت، پشتگیریان دەکەین.\nله درێژەی قسەکانیدا د. شمیدت وتی: ئێمەش دەزانین که پاش هاتنه سەرکاری روحانی له ئێراندا، هیچ چە‌شنه ئاڵوگۆڕێکی ئەرێنیی لەو وڵاتەدا ناهاتووەته ئاراوه.\nناوبراو وتی: به گشتی له نیزامی توتالیتێر، یان دیکتاتۆریدا چاوەڕوانی ریفۆرم له خەیاڵ زیاتر نییە.\nد. شمیدت سەبارەت به دانووستانەکانی نێوان ١+٥ لەگەڵ ئێران وتی: هیوادارین بتوانین بە ئاکامێک بگەین که نەهێڵین ئێران دەستی به چەکی ناوکی رابگات. بەڵام ئەگەر ئەو کێشەیەش چارەسەر بکەین، چەندین کێشەی دیکەش دەمێنن و لەوانه هەڵسوکەوتی رێژیم لەگەڵ خەڵکی ئێران و سیاسەتەکانی له ناوچەکەدا کێشەی سەرەکین و ئێمەش ناتوانین چاوپۆشیی لێ بکەین.\nله کۆتاییدا شاندی هەر دوو لا لەسەر هەرچی زیاتر پتەوکردنی پێوەندییەکانیان هەروەها گۆڕینەوەی زانیاری و را و بۆچوون پێداگرییان کرد.


چەقۆکەی میرە و کێکی کۆمەڵگە | ئاژانس\nHome گشتی فەرهەنگ چەقۆکەی میرە و کێکی کۆمەڵگە\non: ئاب 15, 2018 In: فەرهەنگNo Comments\nلە ژینگەکەی ئێمەدا دوو گرووپ هەن، گرووپی دووەم هەمیشە دژی گرووپی یەکەمن، سرووشتی بەشێکی زۆرمان ڕێک لە چرکەیەکدا دەتوانێت ڕایەک بە پلەی باڵا بسەپێنێت، تەنانەت هەر خودی ئەو مرۆڤەیش دەتوانێت پێچەوانەکەی ئەوە، بیر بکاتەوە. لە بارەی هەموو شتێکەوە قسەکردن؛ بەتایبەت کە سۆشیال میدیا ڕەشمەکەی داوەتە دەست هەموان، لە کۆمەڵگەکەی ئێمەدا، نەک ڕووی لە زیادبوون کردووە، بگرە خەریکە ئەو دیاردەیە، تووشی هەڵاوسان دەبێت.\nهەر لەو ژینگەیەدا دوو جۆرە مرۆڤ هەن، کە دەنووسن، ئەکتەرن، هونەرمەندن و پەیکەرتاشن و زیاتر… یەکێکیان بازی بەختی سەرشانی لاواز و لە جێی مردووە و زیندووە. خەڵکی بە گشتی بۆی نابن بە دوو بەرەوە، چونکە یان بەرهەمەکەی هیی ئەوە نییە لە بارەیەوە تەنانەت خەڵکە زۆر قسەکەرەکەش قسە بکات، یان هەر بابەتی بازە لەڕەکەی سەر شانیەتی. ئەوی دیکەیان یان هونەرەکەی یان ناوچەوانەکەی دەکرێت ببێتە هۆکاری ئەوەی ببێتە ناوی سەرزاران و تەندراوی ناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیش.\nدوو گرووپەکەی ناو کۆمەڵگەی ئێمە، ئەگەرچی لە یەک ژینگەدا گەورە دەبن و یەک ئاووهەوا و کولتوور و هەناسە هەڵدەمژن. بەڵام دابەشبوونەکەیان تا ئاستێکی مەترسیدار درێژەی کێشاوە؛ وردتر لە سۆشیال میدیادا زۆر بە ڕوونی دیارە، لە ڕووی دەروونییەوە ئەمە کێشەیەکی گەورەیە، چونکە هەر گرووپێک بە توانای بیرکردنەوەی خۆی بڕیاری نەداوە، تێیدایە هاوڕێکەی لەو بەرەیەیە، چنگێ ڕووناکبیر یان کارەکتەرێک کە کاریگەریی هەیە لەسەری، هەیشیانە ئایین کە مەرجەعەکەی لە بری ئەو بڕیاری پێشوەختەی داوە؛ بڕیار دەدات.\nجیاکردنەوەی ئەم دوو گرووپە کە کامیان ڕاستتر و لەسەر هەقن، دژوارە. چونکە ئەکادیمیست و توێژەرانی تایبەتمەند بەو بوارەی کە هەردوو گرووپەکە پێشتر دووڕایییان لەسەر درووست کردووە، ناتوانن خۆیان لەو دوو گرووپە جیا بکەنەوە؛ تەنانەت خۆیشیان بە لەبیرکردنی ئاست و تایبەتمەندێتیی کارەکەیان، خۆیان هەڵدەدەنە ناو یەک لەو گرووپانەوە. ئەمەیش ساخبوونەوەی کۆمەڵگە دوا دەخات و ماوەی بێدەنگکردنی گرووپەکان ئەوەندە درێژ دەکاتەوە، تا هەموان لە بیری دەکەن کە لە بارەی چییەوە بووە، بوون بە دوو بەرەوە و تا هێزیان تێدا بووە قسەیان کردووە.\nئەم ڕۆژانە، پەیکەرێک بە ناوی کولتوور و خۆشەویستی کە کاری زیرەک میرە بوو و بە زمانی ئینگلیزی لە سەری نووسرابوو، چونکە ئێمە کوردی نازانین؛ لەودیو شەستییەکە و لە خراپترین شوێنی سلێمانی داندرا. ئەمە لەبەر ئەوەی کێشەی بیرکەرەوەکانی ئێمە ئەوەیە بۆ بۆشایی دەگەڕێن نەک بۆ شوێن. بیرنەکەرەوەکانیشمان بە سۆز لەم بەرەیەوە بۆ ئەو بەرەیە بەبێ تێڕوانینە تایبەتەکانیان شوێن دەنگ و ڕەنگی ئەوانی دیکە دەکەون. من، واتە تێکۆشەر خالید، بە نیازی ئەوە نیم دەربارەی ئەم پەیکەرە، شتێک بڵێم کە بکەومە ناو گرووپە زۆر قسەکەرەکانەوە. تەنیا ئەوەیه بەڵکو ئەم نووسینە سیخورمەیەک بێت بۆ ئەوەی تەنیشتم. چونکە لە گرانبوونی تەماتەوە تا بودجەی وەزارەتی بەرگریی ئەمەریکا، ڕا و قسەی ناتایبەت و خراپ و بێکەڵک و پێشتر جووراوی پێیە.\nتۆزێک بۆ من تەنز بوو، لە کاتی گەڕانم بۆ خوێندنەوەی ئەو ڕایانەی دەربارەی پەیکەری لەڤ ئاند کەلچەر/ ئارتیست زیرەک میرە، نووسرابوون. سەرنجی وەستایەکی لەبغم بەرچاو کەوت کە زۆر لە کەسێکی ئەکادیمیی ناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان جوانتر دۆخەکەی شی کردبووەوە؛ بەڵام نووسیبووی کاری پەیکەرتاش ئەحمەد میرە!\nلە پێش نووسینی ئەم بابەتە، چەندین گەڕانم ئەنجام دا، دەربارەی پەیکەر و هونەری پەیکەر، لەنێویاندا دەربارەی پەیکەری مەسیح لە ڕیۆی بەڕازیل خوێندمەوە، گەڕام بۆ ئایینیان کە تەنیا لە سەدا حەفتاوسێیان مەسیحین و جگە لە ئایینەکانی دیکە لە سەدا حەوتی ئەو وڵاتە بێئایینن. بیرم لەوە دەکردەوە کە ئێمە هەرگیز لە سەدا سفر پۆینت پێنجیشمان خوشککوژ و ژنکوژ نین؛ ڕۆژگارێکمان تێپەڕاندووە، کە نە شیربایی و نە ژنبەژن بەو جۆرە بوونی نەماوە کە ئەگەر وەک حاڵەتیش بوونی هەبێت کاریگەرییەکی زۆر کەمی پێشووە و لە ناوچە دوور لە ژیرییەکانە نەک شارێکی زیندووی وەکو سلێمانی، کە بە ڕای هەردوو گرووپەکەی ناو ژینگە پڕ لە ژاوەژاوەکەی ئێمە، لە هەموو شار و ناوچەکانی دیکە کراوەتر و ئازادترە. کولتووری کوردیش بە گشتی، ئەگەر ڕوویشی دابێت، هەرگیز بەو جۆرە دژی خۆشەویستی نەبووە، کە وەکو لۆگۆیەک نیشانی عالەمی سەرڕووی زەمینی بدەین. گوایە ئێمە میللەتێکی قارەمانین بۆ کوشتنی ژنان و کچانمان. بەڕێزان پەیکەرەکان گێڕانەوەی مێژوو و یادخستنەوەی کەسایەتی و ڕووداوەکانە؛ هەندێکتان بە هەڵە لەوە تێگەیشتوون، ئەوان زۆرتر لە ئێوە بێگیانن، دڵنیا بن هیچیان پێ ناکرێت. لە بری ئەوە سەرقاڵی پەروەردەیەکی تەندرووستی منداڵەکانتان بن؛ ئەوە دە ساڵی دیکە زۆر شت دەگۆڕێت.


(باسنیوز) ناوەرۆکی راپۆرتی لیژنەی ماڤی مرۆڤ لەسەر دۆخی چاکسازییەکان بڵاو دەکاتەوە\nدوو فەرماندەی سنوورپارێزی ئێران لە خووزستان کوژران\nبەرپرسێكی تەندروستی: شەپۆلی دووەمی كۆرۆنا لەوە خێراتر هات كە چاوەڕێمان دەكرد\nل دهۆكێ ئوكسجینێ شل بۆ نه‌خۆشخانه‌كا كۆرۆنایێ هاته دانان\nبەرنامەی کاری کۆبوونەوەی ئەمڕۆی پەرلەمانی عێراق\nBasnews 16/09/2020 - 12:52 كوردستان\nلیژنەی کاروباری کۆمەڵایەتی و داکۆکی لە مافی مرۆڤ لە پەرلەمانی کوردستان، لەبارەی ڕەوشی ئێستای چاکسازییەکانی گەوران، ژنان و منداڵان لە هەر سێ پارێزگای هەولێر، سلێمانی و دهۆک ڕاپۆرتێکیان ئامادە کردووە و چەند پێشنیارێکییشیان خستووەتە ڕوو.\nئەو ڕاپۆرتە کە لە ئەنجامی سەردان و بەداواداچوونی لیژنەی کاروباری کۆمەڵایەتی و داکۆکیکردنە لە مافی مرۆڤ، ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان بە ئامادەبوونی کوێستان محەمەد، وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتیی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەخرێتە ڕوو و ڕەوشی زیندانی و چاکسازییەکان تاوتوێ دەکرێن.\nلە بەشێک لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە: بینای چاکسازییەکانی گەوران لە هەر سێ پارێزگای هەولێر، سلێمانی و دهۆک بە ستانداردی جیهانی دروست کراون و هەرکامەیان توانای لەخۆگرتنی ٩٠٠ سزادراویان هەیە.\nئاماژە بەوەش کراوە بەهۆی زۆری ژمارەی سزادراوانی تیرۆر لە چاکسازییەکانی هەرێمی کوردستان، گیروگرفتی زۆر ساز بووە دەبێ چارەسەر بکرێن، کە زۆرترین ژمارەی سزادراوان دانیشتووی ناوەڕاست خوارووی عێراقن.\nکەمیی ژمارەی کارمەند و هێزی جێبەجێکار لە پاسەوان، چاودێر و مەئمووری پاراستنی ئاسایشی چاکسازییەکان، گرفتێکی دیکە کەلە ساڵی ٢٠١٢وە تا ئێستا هیچ کەسێک لە چاکسازییەکان دانەمەزراوە، لە کاتێکدا ژمارەی سزادراوان لە چاکسازییەکان لە زیادبووندان.\nلە بەشێکی دیکەی ڕاپۆرتەکەدا باسی گیروگرفتی خواردن و فرۆشگەکانی ناو چاکسازییەکان کراوە، هەروەها باس لە نەبوونی مووچە و دەرماڵەی پێویست بۆ کارمەندان کراوە کەلە دەوامن و بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان بە گیرفانی بەتاڵ ئەرکەکانیان جێبەجێ دەکەن.\nلە ڕاپۆرتەکەی لیژنەی مافی مرۆڤدا هاوکات چەند پێشنیارێکیش لەبارەی ڕەوشی چاکسازییەکان خراوەتە ڕوو کە لە دوو لە پێشنیارەکاندا هاتووە:\nپێویستە پەرلەمان دانیشتنی پەلە ئەنجام بدات و تێیدا بانگهێشتی وەزیرانی ناوخۆ، داد و کارو و کاروباری کۆمەڵایەتی بکرێت و لەبارەی ئەو کێشانە گفتوگۆ بکرێت.\nهاوکات باس لەوەش کراوە پێشنیار دەکەین پەرلەمانی کوردستان یاسای لێبووردنی گشتیی ساڵی ٢٠١٧ هەموار بکاتەوە و بە مەرجەکانی یاسای ئازادکردنی بە مەرج (افراج شرطی).


ئیبراهیم جاف بە ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی لینگنی ئەڵمانیا هەڵبژێردرا.\nئیبراهیم جاف بە ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی لینگنی ئەڵمانیا هەڵبژێردرا. ئیبراهیم جاف بە ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی لینگنی ئەڵمانیا هەڵبژێردرا.\nئیبراهیم جاف یەکێک لە کوردە چالاکەکانی دانیشتووی وڵاتی ئەڵمانیا کە هاوکات جێگری سەرۆکی گشتی پارتی سەربەسیی کوردستانە. لە هەڵبژاردنەکانی شارەوانی ئەڵمانیا ناوبراو لە لیستی پارتی سەوزی ئەڵمانیا بە ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی لینگنی ئەڵمانیا هەڵبژێردرا. بەناوی ناوەندی ڕاگەیاندنی پارتی سەربەستیی کوردستان، پیرۆزبایی گەرمی خۆمان ئاراستەی هاوبیری بەڕێزمان کاک ئیبراهیم جاف دەکەین.\nئەمەی خوارەوە لینکی ئەو چاوپێکەوتنە ڕۆژنامەوانیەی بەڕێزیانە کە بە بۆنەی بوون بە ئەندامی ئەنجوومەنی شارەوانی شاری لینگن لە ئەڵمانیا وەک نوێنەری پارتی سەوزی ئەڵمانی. کە لە گەڵ ڕۆژنامەی بە ناوبانگی ئەڵمانی لینگنە تاگەس پۆست لەگەڵی پێکهێنراوە. کە لە سەردێری ئەو رۆژنامە ئاماژە بەوە کراوە ( بە فەرمی نیشتیمانی هاتنە دنیام کوردستانە) هەر لە درێژەی ئەو دیمانەدا بەڕێزیان باسی پرسی ئیزیدیەکان ویارسان وزەردەشتیەکان و پاراستنیان لە دڕندەیی گروپە تروریستەکان کە نموونەیان داعش، و مەترسیەکانی سەریان، یەکێکە لە ئەرکە هەرە گرنگەکانی بەڕێزیان و پارتەکەیان. .\nبەڕێز جاف لەو درێژەی ئەو دیمانە کە بە زمانی ئەڵمانی پێکهاتووە دەڵێت: هەروەها لە پێناو کەمینە و کۆمەڵە کەم درامەت وهەژارەکانی شاری لینگن ئەرکی سەرشانم دەبیت پاراستنی یاساو دیموکراسی ومافی مرۆڤ ومافی تاک لە بەرنامەی کار دەبیت. بەڵی ئەمانە لە چواچێوەیەکدا بچووکدایە بەڵام گرنگی خۆی هەیە.\nلینکی وتووێژەکە http://www.noz.de/lokales/lingen/artikel/498794/hassan-soll-fur-supritz-in-den-lingener-rat\nڕێکه‌و 2014-08-16 14:08:10


پەڕلەمانی عێراق سەرقاڵی دانانی پرۆژەیەکە بۆ قەدەغەکردنی یارییە ئەلیکترۆنییەکان\nئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق پرۆژه‌بڕیارێك بۆ قه‌ده‌غه‌كردنی یارییه ئه‌لیكترۆنییه زیانبه‌خشه‌كان ئاماده ده‌كات.\nنووسینگه‌ی حه‌سه‌ن كه‌عبی، جێگری یه‌كه‌می سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، له ڕایگه‌یاند "ناوبراو هه‌ریه‌ك له لیژنه‌كانی یاسایی و ڕۆشنبیری و ئاسایش و به‌رگری ڕاسپاردووه كه به هاوكاریی ده‌سته‌ی ڕاگه‌یاندن و په‌یوه‌ندییه‌كان، لێكۆڵینه‌وه له زیانه‌كانی یارییه ئه‌لیكترۆنییه‌كان بۆ تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی عێراقی بكه‌ن".\nبه‌پێی ڕاگه‌یه‌ندراوی نووسینگه‌ی جێگری یه‌كه‌می سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، "كه‌عبی داوای له لیژنه‌كان كردووه پڕۆژه‌بڕیارێك بۆ قه‌ده‌غه‌كردنی ئه‌و یارییانه ئاماده بكه‌ن كه زیانیان بۆ كۆمه‌ڵگه هه‌یه".\nهه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه كراوه "هه‌ندێك له یارییه ئه‌لیكترۆنییه‌كان زیانی زۆریان به گه‌نجان گه‌یاندووه و، كاتێكی زۆریان به هه‌ده‌ر داون، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی له ڕۆشنبیری دووریخستوونه‌ته‌وه و بووه‌ته هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ سه‌قامگیریی زۆربه‌ی خێزانه عێراقییه‌كان".\nله ماوه‌ی ڕابردوودا میدیا و ده‌زگا په‌یوه‌ندیداره عێراقه‌كان زانیارییان له‌سه‌ر چه‌ند حاڵه‌تێكی كێشه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و كوشتن به‌هۆی یاریی په‌پجییه‌وه بڵاوكرده‌وه، ئه‌وه‌ش وای كرد داوای قه‌ده‌غه‌كردنی ئه‌و یارییه بكرێت.


خۆپێشاندانى بێ مۆڵه‌ت قه‌ده‌غه ده‌کرێت\nخۆپێشاندانى بێ مۆڵه‌ت قه‌ده‌غه ده‌کرێت Featured\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراق بڕیاریدا به قه‌ده‌غه‌كردنی گردبونه‌وه و خۆپیشاندانی ناڕه‌زایی به‌ده‌ر له یاسا له وڵاتدا.\nئه‌م بڕیاره‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراق دوای ئه‌وه دێت كه نزیكه‌ی دوو مانگ ده‌بێت خۆپیشاندانی ناڕه‌زای له به‌شێك له پارێزگاكانی باشوری عێراق و به‌غدای پایته‌خت به‌ڕێوه‌ده‌چێت و خۆپیشانده‌ران داوای باشتركردنی خزمه‌تگوزارییه گشتییه‌كان له پارێزگاكانیان ده‌كه‌ن.\nخۆپیشانده‌ران بۆ ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تی ده‌چنه به‌رده‌م نوسینگه‌ی كۆمپانیا بیانییه‌كانی بواری نه‌وت و كێلگه‌كانی نه‌وت و دامه‌زراوه حكومیه‌كان وه‌ك كارتێكی فشار له‌سه‌ر حكومه‌تی خۆجێی و حكومه‌تی عیراق بۆ به‌ده‌مه‌وه‌چونی داواكارییه‌كانیان.\nفه‌ریق محه‌مه‌د به‌در بریكاری وه‌زیری ناوخۆ بۆ كاروبای ئاسایشی فیدڕالی، له پرێس كۆنفرانسێكدا رایگه‌یاند، " حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیران و فه‌رمانده‌ی گشتی هێزه چه‌كداره‌كان، رایسپاردوین به پارێزگاریكردنی خۆپیشانده‌ران و هه‌ڵسوكه‌وتكردن له‌گه‌ڵیان به‌شێوه‌یه‌كی ئه‌رێنی و رێزگرتنیان".\nمحه‌مه‌د به‌در ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه كه له به‌رامبه‌ردا رێگا به گردبونه‌وه و خۆپیشاندانی ناڕه‌زایی به‌ده‌ر له یاسا ناده‌ن.\nبه‌پێی یاسا به‌ركاره‌كانی عێراق، بۆ ئه‌نجامدانی خۆپیشاندان و گردبونه‌وه‌ی ناڕه‌زایی پێویسته مۆڵه‌تی پێشوه‌خته له لایه‌نه په‌یوه‌نداره‌كان وه‌ربگیرێت.\nبه‌هۆی ئه‌و ئاڵۆزیی و روبه‌ڕوبونه‌وه‌یه‌ی له نێوان خۆپیشانده‌ران و هێزه ئه‌منییه‌كان له به‌شێك له پارێزگاكانی باشوری عێراق و به‌غدای پایته‌خت له‌میانی خۆپیشاندانی ناڕه‌زایی كه رۆژی پێنج شه‌ممه پێده‌نێته ناو دوو مانگه‌وه و به‌پێی كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆیی مافه‌كانی مرۆڤ له عێراق، له ده‌ستپێكی خۆپیشاندانه‌كانه‌وه تاوه‌كو ئێستا، 14 خۆپیشانده‌ر كوژراون و زیاتر له 700 كه‌س له هێزه ئه‌منییه‌كان و خۆپیشانده‌ران بریندار بوون.\n« عەبادی: عێراق لەگەڵ سزاکانی سەر ئێراندا نیە بەڵام پابەند دەبێت پێیانەوە ئەردۆغان و حەیدەر عەبادی جەختیان لە هەماهەنگی توركیا و عێراق كردەوە »


شاهێ ئوردونێ گۆت ئه و گه ش بینه لسه ر ئه و پلانا نه خشا رێكێ بۆ ئاشتیێ - 2003-06-23\nی مانگی شه‌ش ٢٣, ٢٠٠٣\nرێڤه به رێت حه ماس سۆز دان كو ئه و كوشتنه ببێ توله ڤه كرن نا بۆرێت. لێ ئه ندامه كێ بلند یێ تایێ سیاسی یا وێ كۆمه ڵێ لغه زه باوه ر دكه ت حه ماس هه ر دێ به رده وام بێت بۆ پشكداری كرن لدان و ستاندنێت خوه دا لگه ل سه رۆك وه زیرێ فه له ستینی مه حمود عه باس بۆ شه ر راوه ستاندنێ.\nئسماعیل ئه بو شه نه ب، لسه ر ته لفزیۆنه كا ئه مریكی ده ركه ت و گۆت ئه و مه رجێت حه ماس ده ینانه بۆ شه ر راوه ستاندنێ د دیارێن و نه هاتنه گوهۆرین. ئه و كۆمه لا كو ئه مریكا بكۆمه ڵه كا تیرۆریست ده ینایه، دڤێت ئیسرائیل ئه و كوشتنا ئه ندامێت وان بدوماهی بینێت و ژ غه زه خو ڤه كێشێت.\nرێزدار ئه بو شه نه ب گۆت: "مه گه له ك وه خت دا ڤێ هه وڵێ به ری ڤێ ده لیڤه یێ. ئه ڤجا شیانا شه ڕ راوه ستاندنێ هه یه."\nلده مێ كو لبه رناما This week لسه ر تلفزیۆنا ئه ی بی سی دئاخێفت، كاربده ستێ حه ماس كوشتنا عه بدولله قه واسمه مه حكوم كر، یێ كو هێزێت ئیسرائیلی ته قه لێ كر بین لباژێرۆكێ هێبرۆن لكه نارا ڕۆژئاڤا.\nو لهه ر وی به رنامه ی دا، شاه عه بدولله یێ ئوردونێ گۆت توند و تیژی لهه ردوو ئالان ئالۆزیان دروست دكێت بۆ وان یێت لئاشتیێ دگه رهێن.\nو هنگی لوی هاته پڕسیار كرن كا سه رۆك وه زیرێ فلستینی شیانا هندێ هه یه هێڕشێ بكه ته سه ر كۆمه ڵێت چه كدار یێت وه كی حه ماس.\nشاه عه بدولله گۆت: "سه رۆك وه زیر عه باس شیانه كا گه له ك ڤه بری یا پاراستنێ هه یه. ئه ڤجا دڤێت ئه م پشت ڕاست بكین چ سه نگیه كا دی نه كه فته سه ر."\nشاه عه بدولله به ردوام بی لسه ر روهن كرنا تێبینی یێت خوه، و گۆت رێزدار عه باس دڤێت به رپرسیار بت، لێ ئه و كه سێت ئاشتی دڤێن دڤێت هاریكاریا وی بكێن لده مێ كو ئه و بن مالیه كا ته ناهی ئاڤا دكه ت یا كو به رامبه ری تیرۆریزمێ دێ راوه ستێت.\nئه وی گۆت باشكرنا ژیانا رۆژانه یا فلستینیا لكنارا رۆژئاڤا و غه زه دیسان پڕسه كا سه ره كی یه.\nشاه عه بدولله گۆت: "هه تا ڤێ ده قیقێ خه لكێ چ نینه هیڤی بۆ بخوازن، ئه ڤجا حه ماس شیانه كا كاریگه ر هه یه بۆ بكارئینانا وان."\nشاهێ ئوردونی گۆت ئه و هه ر دێ گه ش بین مینێت لسه ر ئه و پلانا ئه مریكا، و روسیا، و ئێكه تیا ئه وروپا و نه ته وه یێت ئێكگرتی ده ینانده و لدوماهیێ دێ گه هێته ئه نجامان. لێ وی گۆت توند رێ و لهه ردوو ئالان دێ شێن ئه و نه خشا رێكێ بۆ ئاشتیێ ژ رێكێ ده ربێخێن ئه و ژی ببه رده وام بینا كوشتنێ و هێڕشێت تیرۆریستی.


دوو كه‌س له ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌یه‌ك له مه‌ریوان گیانیان له ده‌ستدا - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nدوو کەس لە ئەندامانی بنەماڵه‌یەکی گۆندی «نێ» سەر بە شاری مەریوان لە ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان بە هۆی خنکان لە لافاو ژیانیان لە دەست دا.\nبە پێی هەواڵی کۆمەڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان: ئەمڕۆ یەک شەممە ٢٧ ی ئاداری ٢٠١٦ ماشێنێک لە جۆری ستێیشێن کە هەڵگری ٤ لە ئەندامانی یەک بنەماڵە بووە لە بەندئاوی مەریوان دا قۆم بووە.\nبە هۆی بارینی لە ڕادە بە دەری باران لە دوو رۆژی ڕابردو دا بەندئاوی زڕێبار لە قەراخەکانیەوە سەرڕێژی هەبووە . لە ئەم ڕووداوە دا کاتی تێپەر بۆۆنی ماشێنێک لە جوری ستێشێن بە ڕێگای شوسەی قەراخ بەندئاوه‌كه‌دا، زۆری ئاو بۆتەی هۆی ئه‌وه‌ی كه ماشێنەکە کونترۆلی لە دەست بدات و هەر بە ئەو هۆیەوە دایکی بنەمالەیەک و یەکێک لە منداڵەکانی لە ئاو دا بخنکێن.\nلە ئەم ڕووداوە دا “ژالە نشکاشی” ٣٠ سالە وێڕای منداڵەکەی “سارۆس غیاسی پوور” ١٠ ساڵانە ، گیانیان لە دەست بدەن ، و بە یارمەتی خەڵکی گۆندی “نێ” باوکی بنەماڵه‌کە “ئاراس غیاسی پوور” و یەکێک لە منداڵەکانی ڕزگار ده‌کرێن لە ئەگەری خنکان.\n← زیندانیانی سیاسی و مەدەنیی وڵاتی ئێران، لە دابەشکاریی نەتەوەییدا پۆلێن و ناسێندارن\nگیان لە دەست دانی کۆڵبەرێک لە بانە →


هێشتا كاولكاری باڵی به‌سه‌ر ئه‌نباردا كێشاوه | نیقاش\nساڵ‌و نیوێك دوای داعش\nهێشتا كاولكاری باڵی به‌سه‌ر ئه‌نباردا كێشاوه\nوێنه‌كه زۆر له‌وه جیاواز نییه كه ساڵێك به‌ر له‌ئێستا بۆیه‌كه‌مجار دانیشتووانی ناوچه‌كه گه‌ڕانه‌وه شاره‌كانی ئه‌نبار، چونكه هێشتا خه‌ڵكه‌كه‌ی به‌ده‌ست خراپبوونی ره‌وشی خزمه‌تگوزارینه‌وه ده‌ناڵێنن.\n8.06.2017 | ئه‌نبار\nبنیادنانەوەی چێشتخانەیەک لەئەنبار\nكاتێك به‌نێو شه‌قامی شاره ئازادكراوه‌كانی پارێزگای ئه‌نباردا ده‌گه‌ڕێیت له‌فه‌لوجه‌وه (60 كم له‌خۆرئاوای به‌غدای پایته‌خت) بۆ قه‌زای روتبه (450 كم له‌خۆرئاوای شاری فه‌لوجه) وا هه‌ست ده‌كه‌یت ئێستا له‌جه‌نگێكی وێرانكه‌ر هاتووه‌ته ده‌ره‌وه، چونكه دیمه‌نی خانووه رووخاوه‌كان‌و رێگا سه‌ره‌كییه تێكدراوه‌كان‌و پرده پچڕاوه‌كان‌و ئه‌و بۆمبانه‌ی تائێستا له‌رێگا لاوه‌كییه‌كان‌و له‌ژێر داروپه‌ردووی خانووه‌كاندا بڵاوبوونه‌ته‌وه، ئه‌مه جگه له‌دیمه‌نی ئه‌و بازگه‌و خاڵانه‌ی پكشنین كه به‌چڕی بڵاوبوونه‌ته‌وه، چه‌ند دیمه‌نێكن ژماره‌یه‌ك پرسیار سه‌باره‌ت به‌سوودی هه‌ڵمه‌ته‌كانی ئاوه‌دانكردنه‌وه ده‌وروژێنن كه سه‌ری چاودێران ده‌ئێشێنن‌و له‌سه‌ر ئه‌رزی واقیعیش بوونیان نییه.\nرومادی ناوه‌ندی پارێزگای ئه‌نبار (110 كم له خۆرئاوای به‌غدای پایته‌خت)و شاره‌كانی هیت‌و به‌غدادی له‌خۆرئاوایه‌وه، تائێستا له‌نێو كێشه‌ی عه‌شایری‌و سیاسیدا ده‌ژین‌و هه‌وڵده‌ده‌ن هه‌ژموونیان به‌سه‌ر بڕیاره‌كانی پارێزگادا بسه‌پێنن‌و كۆنترۆڵیان بكه‌ن، ئه‌ویش به‌قسه‌ی هه‌ندێك پیاوماقوڵ‌و شێخی ناوچه‌كه كه دووپاتیان كرده‌وه ئه‌و كێشانه یارمه‌تیده‌ربوون له‌خراپبوونی ره‌وشی خزمه‌تگوزاری‌و ته‌ندروستی‌و ئێستا هه‌ڕه‌شه له‌ئاسایشی پارێزگاكه ده‌كه‌ن‌و واشده‌كه‌ن جارێكی تر داعش بتوانێت كۆنترۆڵی بكاته‌وه به‌سوودوه‌رگرتن له‌و له‌به‌ریه‌كهه‌ڵوه‌شانه‌ی عه‌شایره‌كان به‌گشتی له‌سه‌رانسه‌ری ئه‌نباردا تێیدا ده‌ژین.\nهه‌ڕه‌شه‌كانی داعش له‌دژی شاره‌كانی ئه‌نبار كۆتاییان نه‌هاتووه، به‌تایبه‌تی كه بیابانی ئه‌نبار‌و ناوچه‌كانی دوورگه‌كانی خالیدیه‌و رومادی‌و هیت تا ده‌گاته قائیم (380 كم له‌خۆرئاوای به‌غدای پایته‌خت) تائێستاش له‌ژێر كۆنترۆڵی داعشدان.\nقه‌زای روتبه به‌قسه‌ی عیماد دلێمی قایمقام به‌قه‌زایه‌كی چۆڵكراو داده‌نرێت، ئه‌و كه له‌زیاتر له‌بۆنه‌یه‌كدا باسی پێویستی پشتیوانیكردنی قه‌زاكه‌ی كردووه له‌رووی ئه‌منیه‌وه، هه‌میشه دووپاتی كردووه‌ته‌وه پلانی راسته‌قینه له‌ئارادا نییه كه یارمه‌تیده‌ربێت له‌پاراستنی شاره‌كه ئه‌مه‌ش وای لێده‌كات گیرۆده‌ی ده‌ستی داعش بێت‌و هه‌ركاتێك ویستی كۆنترۆڵی بكات.\nشاره‌كانی عانه‌و راوه‌و قائیم تائێستاش له‌ژێر كۆنترۆڵی رێكخراوی داعشدان‌و پێشناچێت حكومه‌تی ناوه‌ندی‌و فه‌رمانده ئه‌منییه‌كان پلانێكی نزیكیان هه‌بێت بۆ ئازادكردنی ئه‌و قه‌زایانه، ماوه‌ی نزیكه‌ی ساڵێكیشه ئه‌م دۆسێیه به‌هه‌ڵپه‌سێردراوی ماوه‌ته‌وه له‌دوای راوه‌ستانی ئۆپراسیۆنه سه‌ربازییه‌كان له‌پارێزگای ئه‌نبار كه دوایه‌مینیان ئازادكردنی شاری فه‌لوجه بوو له‌كۆتایی حوزه‌یرانی ساڵی 2016دا.\nدۆسێی ئاواره‌كانیش به‌هه‌مان شێوه به‌هه‌ڵپه‌سێردراوی ماوه‌ته‌وه، چونكه ده‌یان هه‌زار كه‌س هه‌ن له‌بیاباندا ده‌مێننه‌وه‌و هه‌ندێكیان تۆمه‌تبارن به‌وه‌ی له‌خێزانی داعشه‌كانن‌و هه‌ندێكی دیكه‌شیان له‌وانه‌ن كه خانووه‌كانیان زیانی به‌ركه‌وتووه یاخود له‌ناوچه‌كانیان ئاواره‌بوون كه هێشتا له‌ژێر كۆنترۆڵی گرووپه چه‌كداره‌كاندان‌و حكومه‌تی خۆجێییش تائێستا بڕیاری نه‌داوه‌و توانای چاره‌سه‌ری ئه‌م دۆسێیه‌ی نییه كه بووه‌ته كێشه‌یه‌كی مرۆیی زیاتر له‌وه‌ی ئه‌منی بێت.\nئه‌گه‌ر زۆر له‌م ململانێ سیاسی‌و حزبی‌و عه‌شایریانه دوورنه‌كه‌وینه‌وه، ئه‌وا گشت قه‌زاكانی پارێزگاكه به‌ئاشكرا به‌ده‌ست خراپی خزمه‌تگوزاری شاره‌وانی‌و ته‌ندروستیه‌وه ده‌ناڵێنن، به‌تایبه‌تی له‌دۆسێی بڵاوبوونه‌وه‌ی ته‌رم له‌ژێر داروپه‌ردووی ئه‌و خانووانه‌دا كه زۆربه‌یان وێران بوون، ئه‌وه جگه له‌و گه‌ڕه‌كانه‌ی به‌ته‌واوی وێران بوون‌و هه‌ڕه‌شه‌ی كاره‌ساتێكی ژینگه‌ییان له‌سه‌ره.\nبه‌له‌به‌رچاوگرتنی نیوه‌ی پڕی په‌رداخه‌كه، هه‌مووان له‌هه‌وڵدان بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ژیان، بۆیه دیمه‌نی ئه‌و خوێندكار‌و قوتابیانه ده‌بینیت كه رێگاوبانه‌كانیان پڕكردووه‌و له‌هاتوچۆدان بۆ خوێندگه‌كانیان‌و وێنه‌یه‌كی پڕ له‌ژیان ده‌كێشن كه هه‌مووان خۆشحاڵ ده‌كات، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی خه‌ون به‌وه‌وه ده‌بینن كه سه‌رله‌نوێ ژیانی ئاسایی بۆ شاره‌كه‌یان بگه‌ڕێته‌وه، هه‌روه‌ها دیمه‌نی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌ندێك خانوو له‌لایه‌ن خاوه‌نه‌كانیانه‌وه كه به‌شێكیان یاخود به‌ته‌واوی خاپووربوون.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی ئه‌نبار ئاماژه به‌وه ده‌كات كه زیاتر له 80%ی خوێندكاران گه‌ڕاونه‌ته‌وه بۆ خوێندن له‌پارێزگاكه‌دا، دووپاتیشی ده‌كاته‌وه كه ساڵی داهاتوو ساڵی گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌موو خوێندكاره ئاواره‌كان ده‌بێت بۆ شاره‌كانیان له‌گه‌ڵ سه‌ره‌تای ساڵی نوێی خوێندندا، ئه‌ویش دوای پشت به‌ستن به‌هه‌وڵی خۆماڵی‌و پشتیوانی هه‌ندێك رێكخراوی ناوخۆیی‌و نێوده‌وڵه‌تی بۆ گێڕانه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌خوێندنگه‌و دامه‌زراوه‌ی په‌روه‌رده‌یی.\nزۆرینه‌ی ئه‌وانه‌ی گه‌ڕاونه‌ته‌وه بۆ پارێزگای ئه‌نبار ده‌سته‌وه‌ستان نه‌وه‌ستاون چاوه‌ڕوانی به‌خششی حكومه‌ت یان یارمه‌تییه‌كی مرۆیی بكه‌ن تا له‌و واقیعه ده‌ریانهێنێت كه به‌تاڵ وه‌سفی ده‌كه‌ن، به‌ڵكو توانیویانه خۆیان له‌گه‌ڵ بارودۆخه نوێیه‌كه‌دا بگونجێنن‌و ده‌ستیان به‌كاری رۆژانه‌ی خۆیان كردۆته‌وه چ بازرگانی بێت یاخود فه‌رمانبه‌ری.\nعه‌مار عه‌لوانی كه نیشته‌جێی گه‌ڕه‌كی جه‌معییه‌ی ناوه‌ڕاستی رومادیه‌و توانیویه‌تی خانووه‌كه‌ی نۆژه‌ن بكاته‌وه‌و پرۆژه بچووكه‌كه‌ی بۆ بازرگانی سه‌وزه بكاته‌وه، به"نیقاش"ی وت "خه‌ریكه له‌گه‌ڵ بارودۆخی نوێی شاره‌كه‌ماندا رادێین‌و هێڵه‌كانی ژیانی رۆژانه‌مان دیاری ده‌كه‌ین‌و هه‌وڵ ده‌ده‌ین ئه‌و ئاسته‌نگانه‌ش نه‌هێڵین كه رووبه‌ڕوومان ده‌بنه‌وه، ئه‌گه‌رچی له‌په‌راوێزی ژیانی ئاساییشدا بژین، به‌ڵام ژیان راناوه‌ستێت‌و پێویسته سه‌ره‌ڕای هه‌موو سه‌ختیه‌كان به‌رده‌وام بین".\nدیمه‌نی جیاكاری له‌نێوان گه‌ڕه‌ك‌و ناوچه‌كاندا بووه‌ته شتێكی ئاسایی، چونكه هه‌ر ناوچه‌و گه‌ڕه‌كێك یاخود قه‌زایه‌ك پشكێكی هه‌یه له‌ئاوه‌دانكردنه‌وه به‌گوێره‌ی ئه‌و یارمه‌تییه‌ی له‌لایه‌ن سیاسیه‌كان یاخود هه‌ندێك حزب یان هه‌ندێك كه‌سی ده‌ستڕۆیشتوو پێشكه‌ش به‌و ناوچانه ده‌كرێت به‌وپێیه‌ی بنكه‌ی جه‌ماوه‌ری ئه‌م حزب یان ئه‌و حزبن.\nدانیشتووانی ناوچه‌كه ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه جیاكاری له‌پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاریدا به‌ڕوونی دیاره، چونكه جیاوازییه‌كی ئاشكرا هه‌یه له‌نێوان ئه‌وه‌ی حكومه‌تی خۆجێیی پێشكه‌شی ده‌كات له‌خزمه‌تگوزرای ته‌ندروستی‌و شاره‌وانی له‌سه‌ر ئاستی گه‌ڕه‌ك‌و گونده‌كان، بۆیه ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڕه‌كێكدا به‌رپرسێكی ئه‌منی یان شێخی عه‌شیره‌تێك یاخود نوێنه‌ری حزبێكی دیاریكراوی لێبێت، ئه‌وا گه‌ڕه‌كه‌كه خزمه‌تگوزاری جیاوازی ده‌بێت له‌گه‌ڕه‌كه‌كانی دیكه.\nره‌نگه قسه‌كردنیش له‌باره‌ی ساده‌ترین خزمه‌تگوزاری پێشكه‌شكراو یان نه‌بوونی، له‌لای هاووڵاتیان شتێكی لاوه‌كی بێت، له‌به‌رامبه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌و سه‌قامگیری‌و پارێزگاریكردن له‌ده‌ستكه‌وته ئه‌منییه‌كان كه زامنی ئه‌وه ده‌كه‌ن گرووپه چه‌كداره‌كان باڵاده‌ست نه‌بنه‌وه‌و دانیشتووان بێبه‌ش نه‌بن له‌شاره‌كه‌یان‌و سه‌قامگیرییه‌كه‌یان كه له‌ماوه‌ی رابردوودا له‌ده‌ستیان دابوو، ئه‌وانه‌ی چاوپێكه‌وتنمان له‌گه‌ڵ كردوون له‌دانیشتووانی ناوچه‌كه له‌گه‌ڕه‌كه‌كانی باشووری شاری رومادی دووپاتیان كردووه‌ته‌وه كه ترس له‌گه‌ڕانه‌وه‌ی داعش ره‌ویوه‌ته‌وه‌و وریایی زیاتر بووه‌و گیانی به‌رپرسیارێتیش به‌رزبووه‌ته‌وه له‌ڕێی هاوكاری هاوڵاتیان له‌گه‌ڵ هێزه ئه‌منییه‌كان له‌ئاگاداركردنه‌وه‌یان له‌كاتی بینینی هه‌ر شتێك كه پێیان وابێت ده‌چێته چوارچێوه‌ی كاری تیرۆریستییه‌وه.\nعه‌بدولحه‌مید فه‌راجی كه نیشته‌جێی گه‌ڕه‌كی ته‌ئمیمی باشووری رومادیه، ژیانی خۆی به‌شێوه‌یه‌كی ئاسایی به‌سه‌ر ده‌بات هه‌رچه‌نده وره‌ی به‌رزه‌و رۆژانه چاودێری ده‌روازه‌كانی رۆیشتن‌و هاتنی گه‌ڕه‌كه‌كه‌ی ده‌كات‌و له‌كه‌سانی نامۆ راده‌مێنێت‌و به‌رپرسیارێتی لێوردبوونه‌وه‌یان ده‌گرێته ئه‌ستۆ، تا ئه‌و راده‌یه‌ی له‌لای هێزه ئه‌منییه‌كان ناسراوه‌و ده‌سه‌ڵاتیان پێداوه.\nفه‌راجی ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات كه "پاراستنی شاره‌كانمان‌و دووربوونمان له‌وه‌ی جارێكی تر بكه‌وینه‌وه ژێر ده‌سه‌ڵاتی كه‌سانی نه‌ناسراو، یارمه‌تیده‌ر بووه له‌به‌رزكردنه‌وه‌ی هه‌ستی ئه‌منی له‌لای زۆربه‌مان، ئه‌گه‌رچی دڵنیاین له‌وه‌ی كه هێشتا كه‌سانێك دزه‌یان كردۆته نێو ده‌زگا ئه‌منییه‌كانمان، به‌ڵام ئێمه ئه‌و كاره ده‌كه‌ین كه به‌راستی ده‌زانین".\nحه‌كیم ناجی یه‌كێكه له‌دانیشتووانی شاری فه‌لوجه‌و نیشته‌جێی گه‌ڕه‌كی شوهه‌دایه له‌باشووری شاره‌كه، به‌مدواییانه گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ قوتابخانه‌كه‌ی بۆئه‌وه‌ی بۆ یه‌كه‌مینجار له‌ماوه‌ی سێ ساڵی رابردوودا چاودێری تاقیكردنه‌وه‌ی كۆتایی ساڵی قۆناغی ئاماده‌یی بكات، ئه‌و ره‌وشی په‌روه‌رده به‌شۆك وه‌سف ده‌كات به‌هۆی ئه‌و گۆڕانكارییه ریشه‌ییانه‌ی له‌هه‌ڵسوكه‌وتی خوێندكاره گه‌ڕاوه‌كاندا به‌دی كردووه كه زۆر له‌جاران جیاوازتره.\nناجی ده‌ڵێت "ئه‌وه‌ی به‌ڕێوه‌یه سه‌ختتره‌و پێویستی به‌هه‌وڵی گه‌وره‌ی دانیشتووانی ناوچه‌كه‌و دامه‌زراوه په‌روه‌رده‌ییه‌كان هه‌یه بۆ سه‌رله‌نوێ گێڕانه‌وه‌ی هه‌مووان بۆسه‌ر ئه‌و راسته‌ڕێیه‌ی له‌هه‌وڵداین ده‌ستی پێوه‌بگرین به‌تایبه‌تی چینی خوێندكاران كه به‌به‌ردی بناغه‌ی سه‌ره‌كی بنیاتنانی گۆمه‌ڵگه‌كان داده‌نرێن".\nدوای موسڵ سوپا خۆی بۆ شه‌ڕه گه‌وره‌كه‌ی ئه‌نبار ئاماده ده‌كات\nململانێ‌و به‌رژه‌وه‌ندی‌و ئامانجی دژبه‌یه‌ك\nداعش په‌رتبوونی سوننه‌كانی عێراقی قووڵكردۆته‌وه\nژن‌و منداڵه‌كان بوونه‌ته قوربانی\nكه‌سوكاری داعشییه‌كان تا ماون ده‌بێت خه‌ون به‌گه‌ڕانه‌وه ببینن


قوباد تاڵەبانی: گەنجانی كورد داهێنەرن PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nقوباد تاڵەبانی: گەنجانی كورد داهێنەرن\nکوردستان 12:08 PM - 2021-08-21\nقوباد تاڵەبانی لە فێستیڤاڵی تەكنۆلۆژی تێكفێست رایگەیاند، گەنجانی هەرێم تەنها بەكارهێنەری تەكنەلۆژیا نین بەڵكو دەتوانن داهێنانی تێدا بكەن و دەشبێت حكومەت سیاسەتی هەبێت بۆ پەرەپێدانی تەكنەلۆژیا و پشتیوانی زانكۆ و پەیمانگاكان.\nبەیانی ئەمڕۆ 21-8-2021، قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم لە فێستیڤاڵی تەكنۆلۆژی تێكفێست گفتوگۆیەكی كراوەی ئەنجامدا و رایگەیاند: پەیامی ئەوەمان پێگەیشتووە كە گەنجانی هەرێم دەتوانن داهێنان بكەن و خۆشحاڵم بەوەی كە دەبینم گەنجەكانمان تەنها بەكارهێنەری تەكنەلۆژیا نین بەڵكو داهێنانیشی تێدا دەكەن.\nوتیشی: بۆ پێشخستن و هێنانە پێشەوەی گەنجان پێویستمان بە گۆڕانی كۆمەڵایەتی هەیە، هاوكات زانكۆ و پەیمانگاكانی هەرێمیش هاندەرن بۆ بەرزكردنەوەی توانای گەنجان، بۆیە دەبێت حكومەت سیاسەتی هەبێت بۆ پەرەپێدانی تەكنەلۆژیا و پشتیوانی زانكۆ و پەیمانگاكان، دەشبێت هەماهەنگی بڕەخسێنین لە نێوان حكومەت و كەرتی تایبەت و زانكۆ و پەیمانگاكاندا.\nراشیگەیاند: دەبێت كەرتی تایبەت ببوژێنینەوە بۆ ئەوەی دەرفەتی زیاتری هەلی كاری بڕەخسێنین چونكە، كەرتی تایبەت دەتوانێت هەلی كاری زیاتر بڕەخسێنێت بەرامبەر بە حكومەت، رەنگە ئەو كەموكورتیانەی كە دروستبوون بە كەرتی تایبەت پڕبكرێنەوە و بە كەوتنە كاری كارگەی شەكر لە بتوێن هەلی كار بۆ 8 هەزار دەستی كار دەڕەخسێت.\nقوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم وتیشی: لە كابینەی نوێی حكومەت 860 مۆڵەتی نوێی وەبەرهێنان دراوە و دەسەڵاتی پێدانی مۆڵەتی وەبەرهێنانمان بۆ دەسەڵاتە خۆجێییەكان شۆڕكردووەتەوە.\nراشیگەیاند: حكومەتی ئەلیكترۆنی زەمینەی شەفافییەت دەڕەخسێنێت، هەنگاوەكانیشمان بۆ جێبەجێكردنی میكانیزمەكانی خانەنشینی لە كەرتی تایبەت دەستپێكردووە و ئاستەنگی بەردەم كۆمپانیاكان هەڵدەگرین و ئاسانكاریی تەواو دەكەین بۆ كۆمپانیاكانی ئۆنلاین.


باری تەندروستی زێدان خراپە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخەڵك- سەرۆكی هەرێمی كوردستان داوا دەكات ڕۆڵی نێودەوڵەتی زیاتر بێت لە جێبەجێكردنی ماددەی 140 و كێشەكان لەنێوان هەولێر و بەغدا چارەسەر بكرێن. لە نامەیەكی فەرمی بۆ سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان و 15 وڵاتی ئەندام لە ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی، نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان، چەند داواكاریییەك بۆ سەنتەری بڕیاری نێودەوڵەتی ڕەوانە دەكات و كەركوك و ناوچە دابڕێندراوەكانیش لە داواكاریی یەكەمی نامەكەی سەرۆكی هەرێمی كوردستانە". بەشێك لە داواكارییەكانی نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە نەتەوە یەكگرتووەكان و ئەندامانی ئەنجومەنی یاسایشی نێودەوڵەتی: - نێردەی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان دەسەڵاتی زیاتری پێبدرێت و رۆڵی زیاتری هەبێت لە نێوەندگیریی نێوان حكومەتی عێراق و حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ چارەسەركردنی كێشەكان بەتایبەتی كێشەی دابەشكردنی سامانە سرووشتییەكان و هەروەها جێبەجێكردنی ماددەی 140. - سەرۆكی هەرێمی كوردستان پشتگیری لە داواكارییەكەی حكومەتی عێراق دەكات بۆ ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بۆ زیاتركردنی رۆڵی نەتەوە یەكگرتووەكان لە بەڕێوەبردنی هەڵبژاردنەكان لە عێراق و دڵنیابوون لەوەی كە هەڵبژاردنەكانی مانگی ئۆكتۆبەری ئەمساڵ لە عێراق بە باشی بەڕێوەبچێت دوور لە پێشێلكاری. - لە نامەكەی سەرۆكی هەرێمی كوردستاندا داوای ئەوە دەكات كە لە دەقی پرۆژەبڕیاری نوێی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەربارەی عێراق پشتگیریی فەرمی ئەنجوومەنەكە هەبێت بۆ ئەو رێككەوتنەی كە لەم دواییە لەنێوان حكومەتی عێراق و حكومەتی هەرێمی كوردستان روویدا دەربارەی بودجە و دابەشكردنی سامانە سرووشتییەكان. - نێچیرڤان بارزانی داوای هاوكاریی مرۆیی و پشتگیریی زیاتر دەكات بۆ ئاوارەكانی هەرێمی كوردستان و باشتركردنی ژیانیان لەنێو كامپەكان.\nلە دوای دەركەوتنی نیشانەكانی توشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، باری تەندروستی زەینەدین زێدان ڕاهێنەری یانەی ریال مەدرید، ڕووی لە خراپبوون كردووە.\nبەپێی هەواڵێكی رۆژنامەی (سپۆرت)ی ئیسپانی، لە دوای تووشبوونی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، زێدان خۆی لەماڵەوە كەرەنیتنە كردووە و دووچاری لەرز و تاو كۆكەكی قورس بووە.\nوەك ڕۆژنامەكە باسی دەكات، لەئەگەری مانەوەی بەمشێوەیەی ئێستا، دەبێت زێدان ماوەیەكی زیاتر لە كەرەنتیندا بمێنێتەوە.\nلە 21ی كانوونی دووەمی 2020، یانەی ریال مەدرید توشبوونی زینەدین زێدانی ڕاهێنەری یانەكەی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا ڕاگەیاند، بەڵام لەو دەمەدا هیچ وردەكارییەكی لەبارەی تووشبوون و باری تەندروستی زێدانەوە نەخستەڕوو.\n13 ئازار 2021 4.08 pm\nخەڵك تەندوستی هەرێم ئاماری 24 كاتژمێری ڕابردووی كۆرۆنای بڵاو كردەوەو بەپێی ئامارەكە 60 تووشبووی نوێی ڤایرۆسەكە…


دژ به زۆر ناردنه‌وه‌ی په‌نابه‌ران ناڕه‌زایی ده‌رده‌بڕین – فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ریی په‌نابه‌رانی عێراقی\nifir web حوزه‌یران 4, 2017\tماڵه‌وه Leave a comment 148 Views\nئێمه ئه‌م داواکاریانه‌ی خواره‌وه ئیمزا ده‌که‌ین به مه‌به‌ستی گرتنه به‌ری ڕێگا چاره‌یه‌کی مرۆڤ دۆستانه بۆ چاره‌سه‌ری کیشه‌کانی په‌نابه‌ران له هه‌نده‌ران که ماوه‌یه‌ک که‌وتونه‌ته به‌رده‌م هه‌لمه‌تی گرتن وڕاگرتن له نیو زیندانه‌کانی په‌نابه‌ران وبه‌زۆر ناردنه‌وه‌یان. ئه‌و دۆخه تووشی قەلەقی کۆمەڵایەتی و دوو دڵی و پەشێوی دەروونی کردونه‌ته‌و ته‌نانه‌ت هه‌ندێکیان به‌وهۆیه‌وه کۆتاییان به‌ژیانی خۆیان هێناوه ..له کاتێکدا ژماره‌یه‌کی زۆر له‌و هاولاتیانه ماوه‌یه‌کی زۆره له ولاتی به‌ریتانیا و وڵاتانی دیکه‌ی ئه‌وروپا ژیانیان دامه‌زراندو و خێزان ومناڵیان هه‌یه .\nئێمه له هه‌ڵویستێکی به‌رپرسیارانه‌وه و مرۆڤدۆستانه‌وداوا له حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ده‌که‌ین:\n1-حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان هیچ په‌نابه‌رێکی به‌زۆر نێراوه له فرۆکه‌خانه‌کانی کوردستان وه‌رنه‌گرێته‌وه‌و به‌ڕه‌سمی ڕایبگه‌یه‌نێت که ناردنه‌وه‌ی به‌زۆری په‌نابه‌ران پێچه‌وانه‌ی یاساکانی نیو ده‌وڵه‌تی ودژبه مافه‌کانی مرۆڤه .\n2- داواش لە حکومەتی به‌ریتانیا و وولاتانی دیکه‌ی ئه‌وروپا بکات مافه گه‌ردونیه‌کانی جیهان له‌باره‌ی مافه‌کانی مرۆڤ ومافه‌کانی په‌نابه‌ران به‌رامبه‌ر به هاولاتیانی عێراقی په‌یڕه‌وی پێ بکرێت و زه‌ختو زۆر له‌سه‌ر په‌نابه‌رانی عێراقی هه‌ڵگیرێت وئه‌وانه‌ی گرتوخانه‌کان ئازاد بکات.\n3-داوا له‌حکومه‌تی عێراقی بکات ڕێکه‌وتننامه‌کانیان به‌ژیان و چاره‌نوسی په‌نابه‌ران هه‌ڵبوه‌شێننه‌و و ڕێگه‌نه‌دات هیچ په‌نابه‌رێکی به‌زۆر نێراوه له فرۆکه‌خانه‌ی به‌غدا وه‌ربگیرێته‌وه.\nنا پیشه ناوی ڕێکخراو ئیمزا\nPrevious داوای ئازادکردنی ده‌ستبه‌جێی ئارام به‌ختیار ده‌که‌ین!\nNext دوو پەنابەر دیپۆرتی بەغدا دەکرێتەوە لەندەن ٣-٦-٢٠١٧:


09:59 - 17 June 2020\nهەنگاو: زەینەب جەلالیان، بەندکراوی سیاسی کورد کە توشی پەتای کۆرۆناش بووە هێشتا لە بەندی قەرەنتینەی بەندیخانەی قەرچەکی وەرامین ڕاگیراوە و هەڕەشی مانگرتن لە خواردنی کردووە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، سەرەڕای تێپەڕینی ٥٠ ڕۆژ لە گواستنەوەی زەینەب جەلایان، لە بەندیخانەی شاری خۆی بپ بەندیخانەی قەرچەکی وەرامین و ئەوەی کە ناوبراو تووشی پەتای کۆرۆنا شبووە، هێشتا بە بێ کەمترین خزمەتگوزاری تەندروستی لە بەندی قەرەنتینەی بەندیخانەی قەرچەکی وەرامین ڕاگیراوە.\nڕۆژی سێ‌شەممە ٩ی بانەمەڕی ٢٧٢٠ (٢٨ی آوریلی ٢٠٢٠)، زەینەب جەلالیان، بەندکراوی سیاسی کورد لە بەندیخانەی ناوەندیی خۆی گوازرایەوە بۆ بەندیخانەی قەرچەکی وەرامین و لەواتەوە لە بەندی قەرەنتینەی ئەو بەندیخانەیە ڕاگیراوە.


بەم شێوەیە دەتوانی پێوەندی بكەی | Dina rättigheter\nسۆرانی English Français العربية دری Kurmanci پارسی (پارسی) Romani Somali Svenska Türkçe Starta ett projekt!\nTa del av material och övingar vi använt oss av i projeket.\nتەلەفۆنی كێشك: 020-40 70 40 www.kvinnonet.net\nپرسی كوڕان ئاخافتنگایەكی كۆمەكیە كە بایەخدەداتە كوڕ. كوڕ و ئهوانە كە هەستدەكەن كوڕن، دەتوانن ڕووبكەنە: www.killfragor.se


Wednesday, 11.17.2021, 8:14\nمن نەمویست وەكو خانەقینیەك قسە لەسەر ژەهرخواردنی مەلا بەختیار بكەم. بەڵام لە روانگەی شارچێتیەوە نەبێت، لێرەدا قسەمان لەسەر چاكە و چاكەدانەو بە ئەمەكی و بێ ئەمەكی و دلسۆزی و كەمتەرخەمیەوەیە، قسەمان لەسەر قوربانیدانە لە پێناو ئەو بنەمایانەی باوەڕت پێیە، قسەمان لەسەر خۆشەویستیە بۆ مرۆڤ وەك هاوڕێ و هاوشار و هاونیشتمان و بۆ شوێن وەكو نیشتمان و شار و لادێ یان هەر بنتێك كە ماوەیەك تیێدا ژیابیت.\nلێرەدا قسەمان لەسەر شاری خانەقین نیە، كە لەبەر كۆمەڵێك فاكتەری سیاسی و ئابووری لەم چەند دەیەی پێش راپەڕین بە ئاگر و ئاسن مامەڵەی لەگەڵدا كراوە. ئەو شارەی كە لە هەرجموجوڵێك هەزار ویەك حسابی بۆ دەكرا. ئەوەی بارودۆخی سیاسی و جوگرافی خانەقین وەكوخۆی بناسێت، دەزانێت كە هەر كارێك دوور لە خواستی دەسەڵاتی عیراق كرابێت چەند قورستر بووە لەسەری بەبەراورد لەگەڵ شارەكانی دیكەدا، شوێنەكەی لە سنوری ئێران و بوونی نەوت و پێگەیەكی ستراتیجی وای لە دەسەڵاتدارانی عیراق كردووە كە بەردەوام حسابی جیاوازی بۆ بكەن و هەمیشە زاڵبون و بنبركردنی هەر جموجوڵێكی سیاسی بە توندوتیژی و گرتن و زیندان و لەسێدارەدان تاكە رەفتاری سەرەكیان بێت، بۆیە بە چەندین جۆری جیاواز دەزگای داپڵۆسینەری لەم شارە بڵاوكردبووە و كونوقوشبنی ئەم شارەیان داگیركردبوو، تەنانەت ئاگایان لە رەفتار و گوفتاری وردی سەرجەم خەڵكەكەی دەبوو، بۆ ئەو مەبەستەش زۆر جار جیاوازیە نەتەوەیی و ئیتنیەكانیان بەكار دەهێنا. ئەوەی روونە دەسەڵاتی بەعس ئەوەی بەسەر ئەم شارەی هێنا زۆر زیاتر بوو لەوەی زانراوە و ئەوەی جێگەی سەرسوڕمانە كەم كەس لەم ناوچەیە و تەنانەت لە كوردستانیش لە وردەكای زەرەر و زیانی خەڵكی خانەقین بەدەست بەعسەوە ئاگادارن، واتە بە بێ دەنگی و دوور لە راگەیاندن و شاردنەوەی كردەوەكانی خوێن خەڵكەكەی دەمژی و مێژوو و كەلتور و كەلەپوری تیكدەدا و كەسیش ئاگای ڵینەبوو و بە بێدەنگی تێیدەپەڕاند. زەرەر و زیان و دەرهاویشتەكانی تەسفیر و تەرحیلی ناوەكی و دەرەكیی بە زۆرەملێی خەڵكەكەی لە لایەك و دەرچوونی زۆرێك لە خەڵكەكە لە ترسی بەركەوتنی زیانەكانی شەڕی عیراق ئێران لە لایەكی ترەوە، تا ئێستا كەس وەكو خۆی لەقەرەی نەداوە و بە وردی باسی نەكردووە و حەقی خۆی نەداوەتێ.\nئالەم شارە ژیان ئاڵۆزەدا، گەنجێكی بزێوی پڕ بەهرە و خۆشەویستی نیشمانەكەی دەركەوت و هەر لە سەرەتای لاوێتیەوە بە جموجوڵی سیاسی و كردەوەكانیەوە وانەی شۆرشگێری و رۆشنبیری و فەلسەفی و مەدەنیەت بە سەرجەم خەڵكەكەی پێشكەشكرد. بەڵێ لە شارێكی بەم شێوە روخسار و گەوهەرەدا گەنجێك بەو فكر و هەڵكەوتوییەوە پەنجەمۆری فكری و فەلسەفی و مەدەنیەت و قوربانیدانی خۆی لە مێژووی ئەم شارە و سەرجەم كوردستانیش نەخشاند.\nلیرەدا قسەمان لەسەر خانەقین نیە كە خەڵكەكەی تا بتوانن بۆ هەركەسێك چاكەی بۆیان هەبێت بەچاكە وەڵامی دەدەنەوە، گردبونەوەی خۆڕسكانەی خەڵكی خانەقین بۆ سەركۆنەكردنی ژەهرخواردنی مەلا بەختیار باشترین گەواهیە بۆ بەئەمەكی و دڵسۆزی خەڵكی ئەم شارە خنجیلانە.\nبەڵام مێژووی خەبات و تێكۆشانی مەلا بەختیار تەنها لە خانەقین نەبووە و ئەگەر خۆشەویستی بۆ سەرجەم كوردستان هەبووە بەڵام جموجوڵ و سیاسەت و تێكەڵبوون و تێكۆشانی و قوربانیدانی لە سلێمانی چەندین جار زیاتر بووە لەوەی خانەقین. هەوڵی تۆڵەكردنەوەی ئەو ناحەقیانەی بەرامبەر خەڵكی شاری سلێمانی كرا، لە كاتێكدا بەعس ئاسنی بە ساردی دەتواندەوە، لەلایەن تێكۆشەرێكی خانەقینیەوە بەو تەمەنەوە لە دژی پارێزگاری سلێمانی باشترین رووداوە بۆ ئەوەی ئەم شارە لەیادی نەكەن و بەئەمەكی خۆیان بنوێنن.\nبۆیە دەكرێت بڵێین، ئەگەر مەلا بەختیار مافی ئەوەی هەیە كە خەڵكی خانەقین بەئەمەكی بۆ بنوێنن ئەوا سەد جار حەقە خەڵكی سلێمانی هەڵوێستی خۆیان دەربڕن و بەئەمەكی و دلسۆزی پیشان بدەن و مێژوویەكی جوان بۆ شارەكەش تۆمار بكەن و ئەو توانجەش لەسەر خۆیان بسڕنەوە كە خەڵكی ئەم شارە تەنها بە سلێمانچێتی تۆمەتبار دەكرێت.


دواى به‌دواداچوونێکى هاوڵاتى 186 ملیۆن دینار گه‌ڕێندرایه‌وه خه‌زێنه‌ى حکومه‌ت\nدواى به‌دواداچونێکى هاوڵاتى له‌باره‌ى دیارنه‌مانى 186 ملیۆن دینارى پاره‌ى که‌مئه‌ندامان، وه‌زیرى کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى سه‌ردانى هه‌ڵه‌بجه‌ى کردو پاره‌که گه‌ڕێندرایه‌وه خه‌زێنه‌ى گشتى حکومه‌تى هه‌رێم.\nدادگاى هه‌ڵه‌بجه رۆژى یه‌کشه‌ممه 8ى ئه‌یلولى 2019 فه‌رمانى گرتنى ده‌رکرد بۆ ژنه فه‌رمانبه‌رێک به تۆمه‌تى بردى (١٨٦) ملیۆن دینارى پاره‌ى که‌مئه‌ندامان، ئه‌وه‌ش له‌سه‌ر سکاڵاى کوێستان محه‌مه‌د وه‌زیرى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى حکومه‌تى هه‌رێم. هه‌روه‌ها بڕى (٢٧٥) ملیۆن دینارى ترى گه‌ڕانده‌وه بۆ خه‌زێنه‌ى حکومه‌ت که‌گلدراوه‌ته‌وه.\nپاره‌که له‌مووچه‌ى ئه‌و خاوه‌ن پێداویستییه تایبه‌تانه کۆکراوه‌ته‌وه که له‌کاتى خۆیدا نه‌ڕۆیشتوون بۆ وه‌رگرتنى مووچه‌کانیان یان گیانیان له‌ده‌ستداوه، دواتر پاره‌که‌ش نه‌گه‌ڕێنراوه‌ته‌وه بۆ خه‌زێنه، به‌هۆیه‌وه سه‌دان ملیۆن دینار دیارنه‌مابوو که‌بڕى (١٨٦) ملیۆن دیناربوو، له‌لاى ژنه فه‌رمانبه‌رێک بووه.\nکوێستان محه‌مه‌د وه‌زیرى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى به هاوڵاتى راگه‌یاند که له‌کاتژمێر ٨:٣٠ به‌یانى رۆژى یه‌کشەممه‌وه چۆته هه‌ڵه‌بجه بۆ به‌دواداچوونى پرسه‌که، هه‌ریه‌که له‌دادگاو پارێزگارو پۆلیسیش هاوکاربوون له‌گه‌ڵیدا.\nدواى چه‌ند کاتژمێرێک به‌دواداچوون له‌کاتژمێر سێى پاشنیوه‌ڕۆ دادوه‌ر فه‌رمانى گرتنى بۆ ژنه‌که ده‌رکرد.\nبه‌پێى یاساو رێنماییه‌کان هه‌ر فه‌رمانبه‌رێک ئه‌گه‌ر له‌ماوه‌ى شه‌ش مانگدا نه‌چێت بۆ مووچه‌که‌ى یان مردبێت ده‌بێت دواى شه‌ش مانگ فه‌رمانگه‌که‌ى پاره‌که بگه‌ڕێنێته‌وه بۆ خه‌زێنه، به‌ڵام له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى چاودێرى و گه‌شه‌پێدانى کۆمه‌ڵایه‌تى شاره‌زوور له‌هه‌ڵه‌بجه ئه‌و پارانه که هى که‌مئه‌ندامان بوون نه‌گه‌ڕێنراونه‌ته‌وه بۆ خه‌زێنه.\nوه‌زیرى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى ئاماژه‌ى به‌وه‌کرد هه‌فته‌ى پێشوو لیژنه‌یه‌کى ناردوه بۆ هه‌ڵه‌بجه، به‌ڵام ژنه فه‌رمانبه‌ره‌که هیچ زانیارییه‌کى نه‌داوه به‌ده‌سته‌وه له‌سه‌ر پاره‌کان، بۆیه خۆى رۆیشتووه‌ته هه‌ڵه‌بجه بۆ به‌دواداچونى که‌یسه‌که.\nبه‌پێی به‌دواداچوونى هاوڵاتى، وه‌زیرى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى خۆى ژنه‌که‌ى بانگ کردوه‌و لێپرسنه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ کردوه له‌سه‌ر دیارنه‌مانى ئه‌و پاره‌یه، سه‌ره‌تا ژنه‌که وتویه‌تى پاره‌که‌ى گه‌ڕاندۆته‌وه بۆ خه‌زێنه، به‌ڵام نه‌یتوانیوه قسه‌کانى بسه‌لمێنێت، دواتریش وتویه‌تى پاره‌که‌ی داوه به‌که‌سێک و رۆیشتوه بۆ تورکیا، به‌ڵام وه‌ڵامى ته‌له‌فۆنه‌کانى ناداته‌وه. له‌دواجاردا دادوه‌ر فه‌رمانى گرتنى بۆ ژنه فه‌رمانبه‌ره‌که ده‌رکردووه.\nجگه له‌و (١٨٦) ملیۆن دیناره، هه‌ر رۆژى یه‌کشه‌ممه 8ى ئه‌یلول وه‌زیرى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى بڕى (٢٧٥) ملیۆن دینارى گه‌ڕانده‌وه بۆ خه‌زێنه‌ى حکومه‌ت که له‌به‌رێوه‌به‌رایه‌تى چاودێرى و گه‌شه‌پێدانى کۆمه‌ڵایه‌تى شاره‌زور بووه.\nژنه فه‌رمانبه‌ره‌که که بڕى (١٨٦) ملیۆن دینارى مووچه‌ى که‌مئه‌ندامانى لا بووه، بڕوانامه‌ى شه‌شى بنه‌ڕه‌تى هه‌یه‌و گومان ده‌کرێت که‌سى ترى له‌گه‌ڵدا بێت.\nکاوه مسته‌فا، به‌ڕێوه‌به‌رى چاودێرى و گه‌شه‌پێدانى کۆمه‌ڵایه‌تى شاره‌زوور بۆ هاوڵاتى ئاشکرایکرد، دوێنێ سێشه‌ممه 10ى ئه‌یلول براکانى ئه‌و کچه فه‌رمانبه‌ره بڕى (186) ملیۆن دیناره‌که‌یان گه‌ڕاندۆته‌وه‌و ئێستا پاره‌که لاى پۆلیسه.\nهه‌روه‌ها ئاماژه‌ى به‌وه‌کرد ئه‌و کچه فه‌رمانبه‌ره له‌لیژنه‌ى موچه‌دا بووه‌و پاره‌که له‌قاسه‌یه‌ک دانراوه.\nوتیشى»لیژنه‌مان هه‌یه شه‌ش مانگ جارێک موچه دابه‌ش ده‌که‌ین، ده‌یده‌ین به دوو فه‌رمانبه‌ر جارى وابووه (600) ملیۆن دینار بووه هه‌ر جاره‌ى مه‌بله‌غێکى لێ دراوه به‌موچه‌و ئه‌وه‌ى ترى لاى فه‌رمانبه‌ره‌که ماوه‌ته‌وه، ئه‌و کاره نایاساییه پاره لاى فه‌رمانبه‌ر بێت، هه‌موو هه‌فته‌یه‌ک پێم وتووه ئه‌و پاره‌یه بهێنێته‌وه، به‌ڵام ده‌ستى به‌ده‌ستى پێکردووم، وه‌ک به‌ڕێوه‌به‌ر لێى به‌رپرسم».\nله‌سنورى شاره‌زوور حه‌وت هه‌زارو (100) که‌مئه‌ندام هه‌یه‌و له‌هه‌ڵه‌بجه سێ هه‌زارو (500) که‌مئه‌ندام هه‌یه، به‌رێوه‌به‌رى به‌رێوه‌به‌رایه‌تى چاودێرى و گه‌شه‌پێدانى شاره‌زوور هۆکارى مانه‌وه‌ى ئه‌و پارانه‌ى بۆ ئه‌وه گه‌ڕانده‌وه که له 2017دا وه‌زاره‌تى کارو کاروبارى کۆمه‌ڵایه‌تى لیژنه‌ى پشکنینى که‌مئه‌ندامانى ده‌ستپێکردووه‌و هه‌زارو (200) که‌سیان کێشه‌ى تێدابووه‌و موچه‌کانیان هاتووه، به‌ڵام راگیرابوو.\nبه‌پێى به‌دواداچونى هاوڵاتى، ململانێ له‌نێوان به‌ڕێوەبه‌رى چاودێرى گه‌شه‌پێدانى کۆمه‌ڵایه‌تى شاره‌زوور که سه‌ر به‌یه‌کگرتووى ئیسلامییه‌و چه‌ند به‌رپرسى به‌شێک له‌ناو به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌که‌دا هه‌یه که‌نزیکن له‌یه‌کێتى نیشتمانییه‌وه.\nکاوه مسته‌فا، وتى»له‌سه‌ر یه‌کگرتوو حسابم، به‌ڵام هیچ کێشه‌یه‌ک له‌ناو به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌که‌دا نییه«.\nنوخشه ناسیح قایمقامى ناوه‌ندى پارێزگاى هه‌ڵه‌بجه به هاوڵاتى راگه‌یاند، پرسه‌که له‌دادگایه.


وه‌زیری نه‌وتی عێراق: پێشبینی دەکەین نرخی نەوت بگاتە ٥٠ دۆلار\n01:27 - 29/11/2020 76 جار خوێندراوەتەوە\nئیحسان عەبدولجەبار وەزیری نەوتی عێراق، رایگەیاند کە پێشبینی دەکەن لە سەرەتای ساڵی داھاتوودا، نرخی نەوت بەرزببێتەوە و یەک بەرمیل نەوت بگاتە ٥٠ دۆلار.\nئێسحان عەبدولجەبار لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەی "ئەلسەباح"ی نیمچە فەرمی رەتیکردووەتەوە کە عێراق داوای کردبێت لە رێککەوتنی کەمکردنەوەی ئاستی بەرھەمھێنان ببەخشرێت و وتی:رێککەوتنی کەمکردنەوەی ئاستی بەرھەمھێنان کە لەلایەن ئۆپێک پڵەس-ەوە پەسەندکراوە، ئامانج لێی گەڕانەوەی سەقامگیری و ھاوسەنگییە لە بازاڕەکانی نەوتدا".\nراشیگەیاندووە کە ئەندامانی ئۆپێک پڵەس پابەندن بە رێککەوتنی کەمکردنەوەی ئاستی بەرھەمھێنان و ئەمەیش وا دەکات کە نرخی نەوت لە بازارەکانی جیھاندا بەرزببێتەوە و وتی: لە سەرەتای نیسانی رابردوودا، ئۆپێک و بەرھەمھێنەرانی سەربەخۆ لەسەر کەمکردنەوەی ئاستی بەرھەمھێنان بە نۆ ملیۆن و حەوت ھەزار بەرمیل لە رۆژێکدا رێککەوتوون.\nلە چوارچێوەی رێککەوتنەکەدا، وڵاتانی ئۆپێک پڵەس ئاستی بەرھەمھێنانیان حەوت ملیۆن و ٧٠٠ ھەزار بەرمیل لە رۆژێکدا کەم کردەوە و لە سەرەتای ساڵی داھاتوویش بۆ پێنج ملیۆن و حەوت ھەزار بەرمیل لە رۆژێکدا کەم دەکەنەوە کە تا نیسانی ٢٠٢٠ بەردەم دەبێت.\nعێراق لە دوای سعودیە دووەم گەورە بەرھەمھێنەری نەوتی خاوە لە رێکخراوی ئۆپیک بەجۆرێک لە دۆخی ئاساییدا تێکڕای رۆژانە چوار ملیۆن و ٦٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنێت و لە لەسەدا ٩٠ی داھاتەکانی پشت بە داھاتی فرۆشتنی نەوت دەبەستێت.\nبه‌های دینار به‌رامبه‌ر به دراوه بیانییه‌كان نزمه


لەبارەی سێ تەرمەکەی کەرکوک هەپەگە ڕوونکردنەوە دەدات - RojNews\nلەبارەی سێ تەرمەکەی کەرکوک هەپەگە ڕوونکردنەوە دەدات\nفەرماندەیی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگەی کەرکوک- مەخمور، لەبارەی هەندێک هەواڵی ناڕاست کە لە ڕاگەیاندنەکانی باشوری کوردستاندا بڵاوبوونەتەوە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nماوەیەک لەمەوبەر لە ژمارەیەک ڕاگەیاندنی باشوری کوردستان هەواڵێک بڵاوکرابووە کو گوایە تەرمی سێ گەریلای هەپەگە لە بارەگای ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان - پ.د.ک لە شاری کەرکوک دۆزراوەتەوە، فەرماندەیی هەپەگەی کەرکوک-مەخمور ئەو هەواڵەی بەدرۆخستەوە و ڕاگەیەندراوێکی لەو بارەیەوە بڵاوکردەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: لە ڕۆژانی ڕابردوودا هەواڵێک لە هەندێک لە ڕاگەیاندنەکانی باشوری کوردستان و هەروەها لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوکرایەوە، کە تێیدا زانیاری لە بارەی هێزەکانی هەپەگەوە بڵاوکرابووەوە، لەو هەواڵەدا بەبێ بنەما بانگەشەی ئەوەکرابوو، کە تەرمی سێ گەریلا لە کەرکوک دۆزراوەتەوە، ئێمە بە ڕایگشتی ڕادەگەیەنین، کە ئەو هەواڵە دوورە لە ڕاستیی و بە مەبەستی نانەوەی ئاژاوە لە ڕایگشتی دا بڵاوکراوەتەوە.\nلە کۆتاییشدا ڕاگەیەندراوە: ئێمە ئاگامان لەو ڕاگەیاندنانەیە و جارێکی دیکە داوا لە گەلەکەمان دەکەین، کە باوەڕ بەو هەواڵانە نەکەن.


حکومەتی عێراق گرنگترین بڕگە هەموارکراوەکانی یاسای خانەنشینی بڵاودەکاتەوە\nپەرلەمانتارێک: دوای گەڕانەوەی سەرۆک بەرهەم كاندیدی سه‌رۆكی وەزیران رادەسپێردرێت\nخۆپیشانده‌ران 48 كاتژمێر مۆڵەت دەدەنە پارێزگاری بەسرە\nدادگای فیدراڵی عێراق: چیتر بڕیاره‌كانمان یاسایی نین\nهەولێر؛ دەستبەسەر جۆرە هێلکەیەکدا گیرا کە بەرواری 9 مانگی لێدراوە\nزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی ئاگاداریه‌ك بۆ مامه‌ڵه‌كارانی خوێندنی باڵا بڵاوده‌كاته‌وه\nئه‌مریكا: ئۆپه‌راسیۆنەکانمان دژ به داعش له عێراق راگرتوە\nوێنە.. ماسیەكی دەرزی لە ناو ئاوەكەوە بازیهەڵدا و ملی محەمەد-ی بڕی\nئەنجامی تاقیکردنەوەی دیاریکردنی ئاستی زمانی ئینگلیزی راگەیەندرا\nوێنە.. لە نیوەی شەودا مارێكی 2.5 مەتر درێژ لە دەستشۆری گەرماوەكەیدا دەبینێت\nهاوپه‌یمانی فه‌تح: بۆ پاراستنی خۆپیشاندانه‌كه‌ی سبه‌ی، له‌سه‌ر ئاستی باڵا هه‌ماهه‌نگیمان كردوه\n- 11/19/2019 2:59:00 PM 32042 جار خوێندراوەتەوە\nوتەبێژی حکومەتی عێراق گرنگترین بڕگە هەموارکراوەکانی پڕۆژە یاسای خانەنشینی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئەو یاسایە لە ئێستادا لە قۆناغی بەدەستورکردندایە.\nسەعد حەدیسی، وتەبێژی حکومەتی عێراق ئەمڕۆ سێشەممە لەمیانەی لێدوانێکدا بۆ سۆمەریە نیوز نوێترین هەموارکردنەوەی پڕۆژە یاسای خانەنشینی خستەڕو، کە پێشتر ئەنجومەنی وەزیران رەوانەی پەرلەمانی عێراقی کردبو، لە ئێستادا لە قۆناغی بەدەستورکردندایە.\nتەمەنی خانەنشینی کراوە بە 60 ساڵ، بەڵام بۆ مامۆستایانی زانکۆـ پزیشک، دادوەر و راوێژکارە یاسایەکانی ئەنجومەنی دەوڵەت و فڕۆکەوانان لە 63 ساڵیدا دەبێت\nلە دیارترین بڕگەکانی ئەو پڕۆژە یاسایە، تەمەنی خانەنشینی کراوە بە 60 ساڵ، بەڵام بۆ مامۆستایانی زانکۆـ پزیشک، دادوەر و راوێژکارە یاسایەکانی ئەنجومەنی دەوڵەت و فڕۆکەوانان لە 63 ساڵیدا دەبێت.\nهیچ سزایەک بۆ هیچ کارمەندێکی حکومی دەرناکرێت، ئەگەر بیەوێت واز لە کارەکەی بهێنێت یاخود گرێبەستەکەی هەڵوەشێنێتەوە\nئاماژەی بەوەشکردوە، "هیچ سزایەک بۆ هیچ کارمەندێکی حکومی دەرناکرێت، ئەگەر بیەوێت واز لە کارەکەی بهێنێت یاخود گرێبەستەکەی هەڵوەشێنێتەوە، بەمەرجێک ئەو کەسە تەمەنی لە 45 ساڵ کەمتر نەبێت و خزمەتی 15 ساڵ کارکردنی هەبێت".\nهەمو کارمەندێکی حکومی کە تەمەنی لە 50 ساڵ کەمتر نەبێت، دەتوانێت داوای خانەنیشینی پێشکەش بە حکومەت بکات\nسەعد حەدیسی باسی لەوەشکردوە، "هەمو کارمەندێکی حکومی کە تەمەنی لە 50 ساڵ کەمتر نەبێت، دەتوانێت داوای خانەنیشینی پێشکەش بە حکومەت بکات، بەمەرجێک خزمەتی 15 ساڵ کارکردنی هەبێت".\nبەپێی هەموارەکە موچەی تەواوەتی 12 مانگ بۆ ئەو کەسانە خەرجدەکرێت کە خزمەتی کاریان لە 25 ساڵ زیاترە\nئەوەشی خستەڕو، بەپێی هەموارەکە موچەی تەواوەتی 12 مانگ بۆ ئەو کەسانە خەرجدەکرێت کە خزمەتی کاریان لە 25 ساڵ زیاترە، وەک پاداشتی خانەنشینی.\nهاوکات هەر سیاسیەک کە لەپۆستە حکومیەکەی دورخرابێتەوە، ئەگەر تەمەنی سەرو 45 ساڵ بێت و خزمەتی 15 ساڵ کەمتری نەبێت، دەتوانێت موچەی خانەنیشینی وەربگرێت بەمەرجێک لەهیچ دەزگایەکی حکومی دانەمەزرابێت.\nوتەبێژی حکومەتی عێراق رونیکردەوە، "پشکی موچەی خانەنیشینی لەو ژنانە دەبڕدرێت کە هاوسەرگیری پێکدەهێنن، یاخود دادەمەزرێن، بەڵام لەکاتی جیابونەوەیان لەهاوسەرەکەیان یاخود مردنی هاوسەرەکانیان یاخود وازهێنان لەکارەکانیان بۆیان دەگەڕێتەوە".\nئەڵمانیا لەبارەی مانەوەی هێزەکانی لە عێراق بڕیاریدا


تەندروستی داوای كەرەنتینە و قەدەغەی یەك مانگ دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/28 - 8:53 PM\nلیژنەی باڵای شارەزایان لە وەزارەتی تەندروستی عیراق داوا لە لیژنەی باڵای تەندروستی و سەلامەتی نیشتمانی ئەنجوومەنی وەزیران دەكات بۆ ماوەی یەك مانگ قەدەغەی هاتووچۆی تەواو و كەرەنتینە ڕابگەیەنن بۆ كۆنتڕۆڵ كردنی شەپۆلی كۆرۆنا.\nڕیاز عەبدولئەمیر، ئەندامی لیژننەكە و بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی تەندروستی لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، كە جێبەجێ كردنی نیمچە قەدەغەی هاتووچۆ نەبۆتە هۆی ڕاگرتنی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، بۆیە پێویستە قەدەغەی تەواوەتی بۆ ماوەی 4 هەفتە ڕابگەیەنرێت تا بەتەواوی كۆنتڕۆڵ بكرێت.\nڕاشیگەیاند، كە هەموو ئەو دەوڵەتانەی توانیویانە ڤایرۆسەكە كۆنتڕۆڵ بكەن هەستاون بە قەدەغەی تەواوی هاتووچۆ و بەوهۆیەوە ژمارەی تووشبووان بە كۆرۆنا كەمی كردووە.\nئاشكراشی كرد، كە ئەو پێشنیارەیان بەرزكردۆتەوە بۆ لیژنەی باڵای تەندروستی و سەلامەتی نیشتمانی.\nجەختیشی كردەوە، كە ژمارەی تووشبووان گەیشتۆتە ئاستێك، كە هەزارانی تێپەڕاندووە و ئەوەی دەڵێت قەدەغەی تەواوەتی ئەنجامی نابێت وانییە، بەڵكو ئەوە چارەسەرێكی سەركەوتووە.\nئەمڕۆ لیژنەی باڵای شارەزایان لە وەزارەتی تەندروستی عیراق بە سەرۆكایەتی حەسەن تەمیمی، وەزیری تەندروستی كۆبووەوە.\nقەدەغەی هاتووچۆ لە هەولێر ڕاگەیەنرا