مامۆستایەكی ئایینی باسی حیكمەت و فەلسەفەی ڕۆژوو دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nمامۆستایەكی ئایینی باسی حیكمەت و فەلسەفەی ڕۆژوو دەكات\nمامۆستایەكی ئایینی باسی حیكمەت و فەلسەفەی ڕۆژوو دەكات و داوا لە موسڵمان دەكات بە گەرمی پێشوازی لێ بكەن و دەشڵێت: “ڕەمەزان مانگی بارگاویكردنەوەی ئیمانە”.\nمەلا ئەحمەد قامیشی، مامۆستای ئایینی لە سلێمانی لە وتارێكدا بۆ (خەڵك) كە بەشێوەی ڤیدیۆیی تۆماركراوە تیشك دەخاتە سەر ئەنجامدانی پەرستشەكان و گرنگی مانگی ڕەمەزان و شەونوێژ و نوێژی تەراویح و گرنگی ڕۆژوو لەڕووی ئیمانییەوە.\nمەلا ئەحمەد قامیشی لە وتاری تایبەت بە (حیكمەت و فەلسەفەی ڕۆژوو)دا دەڵێت: حیكمەت و فەلسەفەی ڕۆژوو بەكورتی تەقوایە و ئەوەش فەرموودەی خودایە، هەروەك خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا فەرموویەتی “ئیمانداران ڕۆژووتان لەسەر فەرزكراوە هەروەك چۆن لەسەر گەلانی پێشتر فەرزكراوە، بۆ ئەوەی ببنە كەسێكی تەقوادار” ئەوەش بۆ ئەوەی لەخوا بترسن و شوێنكەوتەی قورئان و سوننەت بن.


سووده‌كانی باوه‌ش به‌یه‌كداكردن\n:: AM:09:52:22/01/2020 \nباوه‌ش به‌یه‌كداكردن له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تیدا جۆرێكه له كولتوور و خۆشه‌ویستی ده‌نوێنێ، به‌ڵام كه‌مجار قسه له‌سه‌ر سووده‌كانی كراوه. پێگه‌ی "فه‌رفیش" كه پێگه‌یه‌كی میسرییه، راپۆرتێكی له‌باره‌ی باوه‌ش به‌یه‌كداكردن بڵاو كردووه‌ته‌وه كه له‌ڕووی ته‌ندروستییه‌وه سوودی زۆره. "وشه"یش كورته‌یه‌ك له‌و راپۆرته بڵاو ده‌كاته‌وه.\nبه‌پێی راپۆرته‌كه، باوه‌ش به‌یه‌كداكردنی نێوان كه‌سه‌كان وه‌ك هاوسه‌ران، خوشك و برا و باوك دایك، منداڵ، هاوڕێ و كه‌سه نزیكه‌كان، سوودی زۆره و ته‌ندروستییه‌كی زۆرباش به مرۆڤه‌كان ده‌دات. زۆرجاریش ئاژه‌ڵ و باڵنده‌كانیش ده‌بینین كه باوه‌ش به‌یه‌كتردا ده‌كه‌ن، له‌وكاته‌دا هێمنتر ده‌بنه‌وه.\nئه‌و هۆڕمۆنانه‌ی له جه‌سته‌ی مرۆڤدا دروست ده‌بن كه زۆرجار ده‌بنه هۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی پاڵه‌په‌ستۆی خوێن، ئه‌و پاڵه‌په‌ستۆیه به باوه‌ش به‌یه‌كداكردن نزم ده‌بێته‌وه.\nله باوه‌ش به‌یه‌كداكردندا، هۆڕمۆنی "ئۆكسیتۆسین" له له‌شدا زیاتر ده‌بێت كه پسپۆڕانی بواری ته‌ندروستی پێی ده‌ڵێن "هۆڕمۆنی باوه‌ش به‌یه‌كداكردن". ئه‌و هۆڕمۆنه هاوكاره بۆ زیاتربوونی خۆشه‌ویستی و باوه‌ڕی كه‌سه‌كان به‌یه‌كتر.\nله‌كاتی باوه‌ش به‌یه‌ككردندا، مرۆڤ هێمن ده‌بێته‌وه و هه‌ر ترسێكی هه‌بێت، لێی دوور ده‌كه‌وێته‌وه\nكاتێك مرۆڤ ماندوو ده‌بێت، له‌كاتی باوه‌ش به‌یه‌ككردندا هۆڕمۆنی "كۆرتیزۆل" له له‌شیدا كه‌م ده‌بێته‌وه كه ئه‌و هۆڕمۆنه پێوه‌ندیی به ماندووییه‌وه هه‌یه و مێشكی هێمن ده‌كاته‌وه.\nباوه‌شكردن به منداڵ، ده‌بێته هۆی زیره‌كیی و زیاتر مێشكیان ده‌كاته‌وه. هه‌موو ئه‌وانه و زیاتر خۆشه‌ویستی و سۆزی كه‌سه‌كان په‌ره پێ ده‌دات كه دواتر دڵسۆزییان بۆ یه‌كتر زیاتر ده‌كات.


گه‌وره‌ترین جنێوی پیاوی خێڵ ئه‌وه‌یه که ده‌ڵێت (تۆ ژنیت) یان (له‌ژن که‌متریت) ئه‌م قسه‌یه ئه‌مه‌نده که‌رامه‌ت ڕوشێن و ئابرو به‌ره‌یه چه‌ندین پیاو له‌سه‌ر ئه‌م ئیدیۆمه یه‌کتریان کوشتووه ، ئه‌وان هه‌موو شتێکیان قبووڵه ته‌نها ژن بوون نه‌بێت، گه‌وره‌ترین عه‌یبه له سه‌ر شانی پیاو ئه‌وه‌یه پێی بڵێی وه‌ک ژن ئه‌گری، یان وه‌ک ژن ئه‌پارایه‌وه یان وه‌ک ژن هیچی پێناکرێت.\nهه‌ر کاتێکیش بیانه‌وێت مێرخاسی خۆیان ده‌رخه‌ن ده‌ڵێن فڵان که‌س پیاوه پیاو، یان فڵانه ژن له دوای مردنی مێرده‌که‌ی وه‌ک پیاو مناڵه‌کانی به‌خێو کرد، تاکی خێڵه‌کی هه‌میشه جه‌خت له‌وه ده‌کاته‌وه که پیاویان پیاو ووتووه و ژنیان ژن ووتووه ، کاتێکیش بیانه‌وێت هه‌رچی سیفه‌تی خراپه و خیانه‌ت و ناپاکی هه‌یه بیده‌نه پاڵ که‌سێک پێی ده‌ڵێن (ناپیاو)،، بێ حورمه‌تی تاکی کورد به‌رامبه‌ر به ژن ده‌گاته ئاستێک ده‌ڵێن (ته‌نانه‌ت سه‌گیش به‌ژن ناوه‌رێت) واته ئه‌گه‌ر سه‌د قسه‌یشی کرد وه‌ڵامی مه‌ده‌ره‌وه، ژن هیچ ئه‌رزش و پایه‌کی له کۆمه‌ڵگادا نیه، ئه‌گه‌ر دوو پیاو له‌سه‌ر جاده به ئوتومبیل به یه‌کدا بده‌ن ره‌نگه یه‌کتر شل کوت بکه‌ن به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ ژنێکدا پێکدادان بکه‌ن ره‌نگه یه‌کسه‌ر لێی خۆش بن، چونکه پیاوی کورد هه‌میشه پێی وایه سه‌گ یه‌خه‌ی ژن ناگرێت ئیتر چۆن ده‌بێت ئه‌می (پیاو) له‌سه‌ر جاده ده‌مه‌قاڵێ له گه‌ڵ ژنێکدا بکات .\nتاکی نێرینه کاتێک له‌به‌ینی خۆیاندا بیانه‌وێت یه‌کتری له رووی ده‌روونه‌وه ئازار بده‌ن جنێو به یه‌کتری ناده‌ن، به‌ڵکو به خوشک و دایک و خێزانی یه‌کتری ده‌ده‌ن، کورد ده‌ڵێ (له‌قه‌ی ماین ئێشی نایه‌ت) یه‌عنی هه‌رشتێک که ژن وتی ئیهمالی که، چونکه هه‌ر به‌راستی له کلتووری ئێمه‌دا ژن هیچ شوێنێکی نه‌بووه و نابێت، منداڵی کچ پێشوازی لێناکرێت چونکه (به‌رمیله بارووته)، به‌رمیله باروتیش ئه‌شێ له هه‌ر چرکه‌یه‌کدا بته‌قێته‌وه و شه‌ره‌فی تایه‌فه‌یه‌ک نه‌هێڵێت، وه‌ک کیژه کورده‌ی ماڵ له نۆهه‌وار، بۆ ماجێک کڵاوی ده‌یان برا بکات خوار، به‌لام تاکی خێڵه‌کی کاتێک کوره‌کانیان له‌سه‌ر بێ ڕه‌وشتیش له زیندان ده‌گیرێت ده‌بێت ژن و کچه‌کانی ئه‌و دۆخه وه‌ک هه‌له‌یه‌کی ژیان قبوڵ بکه‌ن و بچن بۆ سه‌ردانی به‌لام کچ ده‌بێت یه‌کسه‌ر بکوژرێت، له تاکی خێڵه‌کیدا پیاوه‌کان هه‌میشه سه‌فه‌ر بۆ دوور ده‌که‌ن و یه‌که‌م هه‌واڵیش که ده‌یپرسن مه‌لها و تیاترۆ خانه و شوێنی له‌شفرۆشه‌کانه، خێزان ئه‌مه‌ش ده‌زانێت و زۆرجار نێرینه‌ی ناو خێزانه‌کان ئه‌مه به شانازی له نێوانی خۆیان ده‌گێرنه‌وه به‌ڵام باشترین کچه‌کانیان ئه‌وانه‌ن که تا ئێستاش رێگای بازاڕ نازانن، بۆیه من هیچ رێز و ئیحترامێک بۆ ئه‌م کلتووره دانانێم و تۆ وه‌ک (عه‌یبه)یه‌کی گه‌وره له سه‌ر شانم قبوڵ ئه‌که‌م تا ئه‌مرم كچه‌كه‌م!!! .\n98 جار بینراوه


“مه‌رگی ناوه‌ختی پشتیوان زیانێكی گه‌وره‌یه بۆ هونه‌ری كوردی” - ئاوێنه\n“مه‌رگی ناوه‌ختی پشتیوان زیانێكی گه‌وره‌یه بۆ هونه‌ری كوردی”\nجه‌لیل زه‌نگه‌نه ده‌رهێنه‌ری درامای گه‌رده‌لول، بۆ مه‌رگی ناوه‌ختی پشتیوان نوری به‌ده‌وی به‌داخه‌و ده‌ڵێت “به‌داخه‌وه پشتیوان له‌كورد رۆشت، نه‌ك ته‌نها بنه‌ماڵه‌كه‌ی”.\nپشتیوان نوری به‌ده‌وی، یه‌كێك له‌ئه‌كته‌ره سه‌ره‌كیه‌كانی درامای گه‌رده‌لول كه سێشه‌ممه‌ی رابردو 16/1، به‌هۆی جه‌ڵته‌ی دڵه‌وه له‌ته‌مه‌نی 41 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد، غه‌م‌و كه‌سه‌ری له‌لای زۆرێك له‌هونه‌رمه‌ندانی هاوڕێی‌و هونه‌ردۆستان به‌جێهێشت.\nجه‌لیل زه‌نگه‌نه، ده‌رهێنه‌ری درامای گه‌رده‌لول مه‌رگی ناوه‌ختی ئه‌م هونه‌رمه‌نده گه‌نجه به”زیانێكی گه‌وره” ناوده‌بات كه مایه‌ی دڵگرانی‌و نیگه‌رانییه بۆ هونه‌ری كوردی، ئه‌و وتی “ساڵی 2003 بو كه بۆ یه‌كه‌مجار گه‌زیزه‌ی هونه‌رمه‌ند “پشتیوان”پێناساندم‌و دواتر له‌رێگه‌ی مامۆستا مۆفه‌ق عارف له‌هۆنیه‌وه به‌شداری درامای گه‌رده‌لولدا كردو رۆڵی رزگاری پێدرا”.\nوتیشی “پشتیوان هه‌تا بڵێیت رۆڵی جوان ده‌بینی، جیاواز له‌هه‌ندێك هونه‌رمه‌ند له‌به‌رده‌م كامێرادا ئه‌ركی خۆی به‌باشی به‌ئه‌نجام ده‌گه‌یاند”.\nزه‌نگه‌نه باس له‌وه ده‌كات كه له‌كاتی ده‌رهێنانی درامای گه‌رده‌لولدا به‌دوای كوڕێكی قۆزی وه‌ك پشتیواندا گه‌ڕاوه، ئه‌و وتی “پشتیوان خۆشه‌ویستیه‌كی وه‌های له‌لا دروستكردم ئه‌گه‌ر گه‌رده‌لول به‌شی چواره‌می هه‌بوایه به‌دڵنیایه‌وه جارێكی دیكه پشتیوان به‌شدار ده‌بو، به‌داخه‌وه پشتیوان له‌كورد رۆشت، نه‌ك ته‌نها له‌بنه‌ماڵه‌كه‌ی”.\nوتیشی “پێویسته هونه‌رمه‌ندان تا له‌ژیاندان رێزیان لێبگیرێت، ئه‌وه ئه‌وان بون وڵاتیان پێشخست، بۆ ده‌بێت ده‌سه‌ڵات بیباك بێت به‌رامبه‌ریان‌و خزمه‌ت نه‌كرێن؟”.\nشتیوان نوری بەدەوی، ساڵی ١٩٧٧ لەشاری سلێمانی لەدایكبووە، ساڵی ١٩٩٣ ژیانی هونەری لەپەیمانگای هونەرە جوانەکانی سلێمانی دەستپێکردووە، بەشداری لەچەندین شانۆگەریدا کردوەو یەکێك بو لەئەکتەرە دیارەکانی درامای گەردەلول کە رۆڵی “ڕزگار”ی ده‌بینی، هاوسەرگیری لەگەڵ خانمە هونەرمەند “هەواڵ عوسمان” کردوەو خاوەنی دو کچە بەناوی “کانی”و “لانی”.\nنووسراوە لە 2018-01-24 7:12 pm


كۆسرەت ڕەسول: یەكێتی بەئەركی سەرشانی خۆی دەزانێ هاوكارو پشتیوانی خوشك و براكانی بێ لە هەموو كوردستان\n2019-10-14 21:57 504 جار بینراوە کۆمێنت\nپێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ١٤/١٠/٢٠١٩ كۆسرەت ڕەسول عەلی جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بە هاوڕێیەتی هەریەك لە ڕەفعەت عەبدوڵاو ئاسۆ مامەند ئەندامانی مەكتەبی سیاسی، سەردانی مەڵبەندی ڕێكخستنی چەمچەماڵی كردو لەلایەن لێپرسراوی مەڵبەندو ستافی مەڵبەندەوە پێشوازی لێكرا.\nلە كۆبوونەوەیەكدا جێگری سكرتێری گشتی سوپاسی ئەو پێشوازییە گەرمەی كادیرانی سنوورەكەی كردو باسی لەگرنگی ڕۆڵ و پێگەی خەڵكی تێكۆشەری چەمچەماڵ كرد لە شۆڕشەكانی كوردو خزمەتكردن و بەشداریانی لەڕیزەكانی یەكێتی بەرزنرخاند.\nلەبەشێكی تری وتەكانیدا جێگری سكرتێری گشتی باسی دۆخی كوردستان و ناوچەكەو دۆخی ڕۆژئاوای كوردستانی كردو دووپاتی كردەوە كە پێویستە لەشكركێشییەكانی سەر ڕۆژئاوا ڕابگیرێ و چیتر ژن و منداڵ و خەڵكی سڤیل نەكرێنە قوربانی.\nكۆسرەت ڕەسول گوتیشی بۆ ئێمەی كورد زۆر قوڕسە كە دەبینین هاوپەیمانەكانمان پشت دەكەنە دۆستەكانی خۆیان و خەریكە ناوچەكە دەسپێرن بەدۆخێكی نەخوازراو، كە هیچ كەسێكمان ئومێدی بۆ ناخوازین و كاریگەری خراپ دەكاتە سەر ئایندەی ناوچەكە.\n كۆسرەت ڕەسول جێگری سكرتێری گشتی باسی لەهەوڵەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بۆ ئاساییكردنەوەی دۆخە كردو دووپاتی كردەوە كەیەكێتی بەئەركی سەرشانی خۆی دەزانێ هاوكارو پشتیوانی خوشك و براكانی بێ لە هەموو كوردستان، یەكێتی نیشتمانی كوردستان خەباتی كردووەو خەبات دەكا بۆ سەركەوتنی دیموكراسی و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆرو بەدەستهێنانی مافە دیموكراتی و نەتەوەییەكانی گەلی كورد.\nلەكۆتاییدا گفتوگۆیەكی هەڤاڵانە ئەنجامدرا لەنێوان بەشداربووانی كۆبوونەوەكە لەبارەی دۆخی ناوخۆی یەكێتی و قۆناغی داهاتووی كاركردنی یەكێتی نیشتمانی كوردستان و ئەركە نیشتمانی و نەتەوەییەكانی یەكێتی.\nهەر لەمیانی سەردانەكەیدا بۆ چەمچەماڵ، كۆسرەت ڕەسول سەردانی ماڵی شێخەی مەمەندئاغا ئەندامی ئەنجومەنی ناوەندی كردو لەوێ لەگەڵ ژمارەیەك كەسایەتی و ڕیش سپی و پیاوماقوڵانی كوردو عەرەبی ناوچەكە كۆبۆوە.


یەکییەتیی ئەورووپا هەڕەشەی کەمکردنەوەی کۆمەک لە ئەفغانستان دەکات - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nئیسابێلا لۆڤین، وەزیری کۆمەک، وێنە لە نووسینگەی هەواڵی سوید (TT) وەرگیراوە\nیەکییەتیی ئەورووپا هەڕەشەی کەمکردنەوەی کۆمەک لە ئەفغانستان دەکات\nبڵاو کرایه‌وه tisdag 5 april 2016 kl 11.06\nئەگەر حوکوومەتی ئەفغانستان ئەو پەنابەرانە وەرنەگرێتەوە کە لە یەکییەتیی ئەورووپا داواکانیان ڕەت کراوەتەوە، یەکییەتیی ئەورووپا کۆمەکیان لێ دەبڕێت.\nبە پێی ئەو زانیارییانەوەی دەستگەی هەواڵەکانی رادیۆی سوید ئێکۆت دەستی کەوتووە، چاوەڕێ دەکرێت نزیکەی 80 هەزار هاوڵاتیی ئەفغانی کە داوای پەنابەرییان لە وڵاتانی یەکییەتیی ئەورووپا کردووە، داواکانیان ڕەت دەکرێتەوە و دەبێت بنێردرێنەوە وڵاتی خۆیان، بەڵام ئەفغانستان ئامادە نییە وەریانبگرێتەوە.\nیەکییەتیی ئەورووپاش ئێستا هەڕەشەی ئەوە لە حوکوومەتی ئەفگانستان دەکات کە گەر هاوڵاتییەکانیان وەرنەگرنەوە بری ئەو کۆمەکە کەم دەکەنەوە کە یەکییەتیی ئەورووپا بۆیان دەنێرێت.\nلەو دۆکومێنتەی کۆمیسیۆنی یەکییەتیی ئەورووپادا، کە دەست ئێکۆت کەوتووە، نووسراوە بۆ ئەوەی بڕی کۆمەکی تایبەت بە ئەفغانستان لەو ئاستەی ئێستادا بمێنێتەوە دەبێت لە سەرەتای ئەم هاوینەدا دانووستانەکانی تایبەت بە پرسی کۆچ لەگەڵ ئەفغانستان بەرەو پێش بچن.\nبە پێی هەڵسەنگاندنەکانی کۆمیسیۆنی ئەورووپا حوکوومەتی ئەفغانستان بەبێ کۆمەکی یەکییەتیی ئەورووپا ناتوانێ لە بەڕێوەبردنی وڵاتەکەی بەردەوام بێت. لە کاتێکدا کە یەکییەتیی ئەورووپا گەورەترین سەرچاوە کۆمەکە بۆ وڵاتانی جیهانی سێیەم.\nئیسابێلا لۆڤین وەزیری کۆمەک لەگەڵ ئەم مەرج و هەڕەشەیەی یەکییەتیی ئەورووپادا نییە و دەڵێت ئێمە بەپێی پرنسیپە نێونەتەوەییەکان لەسەر ئەوە ڕێککەوتووین کە کۆمەک دەبێت بەشێویەک بەڕێوە ببرێت کە لەگەڵ پێداویستیی ئەو وڵاتانەدا بگونجێنرێت کە پێویستییان بە کۆمەکە.\nئەو هەروەها دەڵێت ئەم زانیارییانە سەبارەت بە هەڕەشەی نەناردنی کۆمەک بۆ ئەفغانستان لەلایەن یەکییەتیی ئەورووپاوە هێشتا ئاستی گفتوگۆدایە وهیچ بڕیارێکی لەسەر نەدراوە، هەربۆیە قسەی زۆر هەڵناگرێت.


یەکەمین دانیشتنی یەکێتیی ئەوروپا دوای برکسیت - ریگا کوردستان\nرێگا کوردستان – بەشی بین الملل\nیەکەمین دانیشتنی سەرکردەکانی یەکێتیی ئەوروپا دوای دەرچوونی بریتانیا لەم یەکێتییه(برکسیت) ئەمڕۆ له “براتیسلاڤا”ی پایتەختی “سلۆڤاکیا” دەستی پێکرد.\n“رۆبەرت فیتسۆ” سەرۆک وەزیرانی سلۆڤاکیا له کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: “هەموومان دەمانەوێت یەکێتیی خۆمان پێشان بدەین. دەمانەوێت پێشانی بدەین که یەکێتیی ئەوروپا پرۆژەیەکی بێ‌وێنەیه و داوای بەردەوامیی دەکەین. هیوادارین تاکو کۆتایی دانیشتنەکه نەخشەڕێگایەک بۆ بابەته گرینگەکانی ۶مانگی داهاتوو دابنێین.”\nله چەند مانگی رابردوودا وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپا هەڵبەز و دابەزی زۆریان هەبوو و یەکێک له بابەته سەرەکییەکانیش قەیرانی پەنابەران و دەرچوونی بریتانیا له یەکێتیی ئەوروپا بوو.\nرێبەرانی وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپا لەم دانیشتنەدا دەیانەوێت بڕیاری یەکگرتوویان هەبێت و نەخشەڕێگایەک بۆ بابەتەکانی رۆژەڤ دابنێن. بڕیار لەسەر کاتی دەرچوونی بریتانیا، داڕشتنی سیاسەتی بەرگری بۆ ئەوروپای بێ بریتانیا و قەیرانی پەنابەران، گرینگترین بابەتەکانن.\nقبلی « کچانی منداڵ بەشودەدرێن و ئایندەی خێزانەکان لەمەترسیدایە\nبعدی معرفی برترین های شطرنج زیر ۸ و ۱۰ سال کشور در همدان »\n۳ کشته و ۲زخمی در محور سنندج به کامیاران


شێرزاد شێخانی: هەولێریات 10. – WTARIKURD\nحەلاقی سەر تەنەكە\nلەسارانی شێستەكان هەمو دونیا فریش بو. حەتتا فەسڵەكانیش. هاوینان گەرما دەهات،بەس نەوەكی ئێستا هێلكە لەسەر جادە ببرژێنیو، بەدوازدە سپلیت خۆت یەكتۆز فێنك بكەیەوە، ئەوێ ساران بەپانكەیەكی سەقفی شڕوشەق، یان پانكەیەكی سەرمێز هەمو مارەكەمان سارد دەبوەوە، بە ئاوڕشێنەكی دەمەو عەسرانێ حەوشەكەمان، مارەكەمان بەكامیلی فێنك دوەبوەوە.. سەر لەئێوارانیش جێیەكانمان لەسەربان ڕادەخران هەتا دەچوینە سەربان بەس بەبا دۆشەگو بالیفەكانمان وەكی بەفر سارد دەبونەوە، كە سەرمان بەلایەكی بالیفەكەوە دەنا لایەكەی دی فێنك دەبوەوە، لەبیرمە ئێواران داكم چاكەتی لەبەر دەكردین پێش ئەوەی بچینە سەربان دەیگۆت با سەرماتان نەبی. شەربەی ئاوەكەشمان لەسەر دیواری سەربان دەبوە بووز، هەندەك جاریش شفتی یان گندۆرەمان لەسەر دیواری سەربان دادەنا ئەویش سارد دەبوەوە، لەگەر حیكایەتەكانی داپیرم پێش نوستن دەمانخواردن.\nكچو كوڕ هەمویان فریشبون، جارێ كچەكانمان بەحەیاتیان دەرمانبۆیاغیان لەدەموچاوی نەدەدا، وەكی ئێستا نەبو كە هەر كچەكەك تۆزەك هەراشبو، یەك تەنەكە بۆیاغ لەدەموچاوی بدا.. چاوی ڕەش دەكا، روومەتیشی بەسۆراوسپیاو، ماسكارا لەبرژانگی، پرچیشی مێشو لوول، زۆربەشیان عەمەلیاتی كەپویان كردیە، بەموختەسەری هەمو جوانەكانیان سەناعییە.. كوڕەكانیش نە مەساجی دەموچاویان دەكرد لەلای حەلاق، نە خۆشیان دەكردە قەشمەڕو پۆپیتەی سلێمانی لەسەر سەریان بنەخشێنن، یان وەكی سۆفیەكانی ئیسكان قاقۆ بكەنە سەریان.\nئەوزەمان هەندەك حەلاقی كوردەواریش هەبون كەلەكن مزگەفتی شێخەڵڵا خڕدەبونەوەو لەسەر تەنەكە خەركیان تراش دەكرد. ئەوجا ئەمن ئەو وەختی زۆرم حەز لەسینەمابو، بابم 50 فلسی دەدامێ لۆ ئەوەی بچم لەكن حەلاقی سەرم بتراشم، بەس ئەمن دەچومە لای ئەو حەلاقانەی سەر تەنەكە كە بە10 فلس سەرم دەدتاشی لۆ ئەوەی 40 فلسەكەی دەمینێتەوە بیدەمە بیتاقەی سینەما.\nمەجۆ قەساب و جەمیلی بابی شێرۆ قەسابو عیزەت و مام پیرباڵ قەساب رۆژانە لەقەسابخانەكەی پشت بازاڕی نیشتمانی ئێستا حەیوانیان سەردەبڕی و یەكسەر گۆشتەكەیان بەفریشی دەهینایە دوكانەكانیان و دەیانفرۆشت. پەنیر فرۆشەكانی ناو قەیسەری رۆژانە ماست و پەنیری گوندەكانی دەورەپشتی هەولێریان بەفریشی لۆ دەهات، سبەینان زوو قەیماغی گامێشەكانی شەهابە عەرەبی سەیداوە دەهاتە ناو بازارێ.. كەبابخانەكانی كۆیسنجاق و حاجی شەوقی وفاروق و حاجی مەعروف و كەبابخانەكەی ناو نەجاران هەمو خواردنەكانیان فریش بون. ترشیاتی مام نادرو تەماتەی سۆرەكراوی كوردەواری و نانی گەرمی فرنی حەمویان تامی خۆیان هەبو، ئێستا عەینەن كەبابەكەی نەجارو فاروق هەمان تامیان نیە چونكە هەمویان سەناعیین، بەس خوا دەزانی لەگەر چی تێكەری دەكەن، هەر خواش دەزانی ئەو تەماتەو خیارانەی ئێستا دەیخۆین چ مادەیەكی تێكەر كرایەو، ئەو گۆشتەی سندانیشی دەكەین چ هۆرمۆنەكی لێكوترایە.\nلەزەمانی مەدا خەركی زەمییرو ویژدانی هەبو، موسابەقە بو كێ باشترینو پاكترین و خۆشترین خواردن دەداتە خەركی، دوكاندار ئەمین و دەستپاك بو، كابرای تاجیری هەولێری بەتەلەفۆن یان بەنامە داوای لەتاجیری بەغدا دەكرد دو بارە لۆری ئەشیای لۆ بنێری بەبێ ئەوەی یەك فلسی بداتێ، دوای ئەوەی دەیفرۆشتن ئەوجا حەق و حیسابیان دەكرد، ئەوەندە سییقەیان بەیەكدی هەبو بایی یەك ملیۆن دیناری ئەشیای داوا بكردایە لۆی دەنارد، ئێستا ئەگەر زۆر ئاگات لەخۆت نەبی براو ئامۆزاكانت گیرفانت دەبڕن.\nلەوانەیە هەندەك كەس كە ئەو مەقالانەم دەخیننەوە برێن ئەو پیاوە كۆنەپەرستەو هەر لەرابردو دەژی، بەران باوەر بكەن هەر میللەتەك پەندو عیبرەت لەرابردی خۆی وەرنەگری موستەقبەلەكەی تاریكە، ئاخر پشتكردنمان لەو رابردیەی خۆمانە ئەمەی گەیاندیتە ئەو وەزعە شڕەی ئێستامان كە كەس بەكەس نیەو كەس خەمی كەسی نیە، بوینە قەشمەرزاری هەمو دونیا بەدەست سیاسەتەمەدارانمان كە هەر یەكەیان لۆ رۆژە كەی خۆی دەژیو خەمی كەسی نیە، لۆیە حەمویان فركان فركانیانە كێهایان زۆرتر پارە دەدزی و زووتر دەورەمەند دەبی لەسەر حیسابی خەركی فەقیرو فەقەرات.. خۆزگە هەر ئەو زەمان بمردبامەو ئەو رۆژە رەشەی ئێستام نەدیتبایە، خۆزگە وا بایە.. بەدرەكی زۆر غەمبارەوە لێرەدا بەجێتان دەهێلم، باقی وەلسەلام.


هه‌واڵه درۆكان ״ده‌كرێنه‌وه كونه‌كانیان״ |\nHome سەرەکی هه‌واڵه درۆكان ״ده‌كرێنه‌وه كونه‌كانیان״\nفه‌یسبووك پڕه لە زانیاریی ناڕاست\nئامانجى ئێمه به‌ده‌ستهێنانى لایكى زیاتر و به‌رزكردنه‌وه‌ى ئه‌كتیڤى په‌یجه‌كه‌مانه، په‌یجه‌كه‌مان په‌یوه‌ست نییه به هیچ لایه‌نێك و ده‌زگایه‌كى فه‌رمییه‌وه تاوه‌كو له ڕاستودروستیى بڵاوكراوه‌كانمان بكۆڵینه‌وه«، ئه‌مه وته‌ى ئه‌دمینى په‌یجى «نوكته و قسه‌ى خۆش»ی تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیى فه‌یسبووكە، كه نه‌یوست ناوى بڵاو بكرێته‌وه.\nبڵاوكردنه‌وه‌ى هه‌واڵى ناڕاست یان وێنه و ڤیدیۆى ده‌ستكاریكراو بۆ مه‌به‌ستى تایبه‌تى یان كۆنیى كاتى بڵاوكردنه‌وه‌ى فرۆشتنه‌وه‌ى به خوێنه‌ران به تازه‌یى، بووه‌ته كارى زۆرێك له په‌یجه‌كانى تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیى فه‌یسبووك، له پێناو ئه‌كتیڤ بوون و زۆركردنى لایك دا ڕۆژانه هه‌واڵى ناڕاست به به‌شداربوانى فه‌یسبوك پێشان ده‌ده‌ن.\nكۆكردنه‌وه‌ى لایك، له تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیى فه‌یسبووكدا زه‌حمه‌ت بووه، بۆیه په‌یجه‌كان كێبڕكێیانه له‌سه‌ر بڵاوكردنه‌وه‌ى وێنه و ڤیدیۆ و هه‌واڵى سه‌رنجڕاكێش بۆ كۆكردنه‌وه‌ى لایك، زۆرجاریش بۆ ئه‌و مه‌به‌سته په‌نا ده‌به‌نه به‌ر هه‌واڵی ناڕاست و ڤیدیۆ و وێنه‌ى كۆن و پێشاندانیان به شێوه‌یه‌ك كه تازه ڕووی داوه.\nئه‌دمینى په‌یجه‌كانى تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیى فه‌یسبووك ئاماده نین ناو و ناسنامه‌ى خۆیان ئاشكرا بكه‌ن، هیچ ژماره و ئیمه‌یڵ و ئه‌دره‌سێكى ڕه‌سمى له‌سه‌ر په‌ڕه‌ى په‌یجه‌كانیان نییه، ئه‌مه‌ش ده‌رخه‌رى ئه‌وه‌یه كه ئاماده نین به‌رپرسیارێتیى ئه‌و بڵاوكراوانه هه‌ڵبگرن كه بڵاوى ده‌كه‌نه‌وه.\nیه‌كێك له ئه‌دمینه‌كانى په‌یجى «سامانى گه‌ل» کە نه‌یویست ناوى بڵاو بكرێته‌وه، له تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیى فه‌یسبووك كه خاوه‌نى 71 هه‌زار لایكه، به «ئاژانس»ى وت: «به‌شێكى زۆرى بڵاوكراوه‌كانمان له سایته ڕه‌سمییه‌كانه‌وه وه‌رده‌گرین، ئه‌وانه‌یشى كه خۆمان بڵاوی ده‌كه‌ینه‌وه پێشتر دڵنیا ده‌بینه‌وه له ڕاستیودرووستیى ئه‌وكات بڵاوی ده‌كه‌ینه‌وه، جارى واش هه‌بووه به‌سه‌رماندا تێپه‌ڕیوه كه هه‌واڵ یان وێنه و ڤیدیۆى ناڕاستمان بڵاو كردووەته‌وه«.\nد.هێرش ڕه‌سوڵ پسپۆڕى ئیتیك و یاساى ڕاگه‌یاندن به «ئاژانس»ى وت: «ئاكامى ئه‌و بڵاوكراوه ناڕاستانه ڕه‌چاونه‌كردنى ئیتیكى پیشه‌ییه، ئه‌وه‌ش بۆ نه‌بوونى هۆشیارى له لایه‌ن هاووڵاتییان و خاوه‌ن په‌یجه‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه له‌گه‌ڵ كاریگه‌ریى فاكته‌ره‌كانى سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تى و ئایینی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ناسه‌قامگیریى بارى ئابووریى كۆمه‌ڵایه‌تى و ته‌داخولى ئه‌جێنداى جیاواز وه‌كو حزبه‌كان كه سیاسە‌تى ناو حزبه‌كان و وڵاتانى ده‌وروبه‌ر وا ده‌كات په‌یجى سێبه‌ر درووست بكرێت، ڕقوكینه‌ى خۆیان له‌وێوه بڵاو بكه‌نه‌وه«.\nوتیشى: «ئه‌و شێوازه‌ى به‌كارهێنانى تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ته‌ندرووست نییه، له‌گه‌ڵ ئاداب و ته‌قالیدى كوردیدا ناگونجێت، به‌ڵام له لایه‌كى تره‌وه ڕه‌نگدانه‌وه‌ى واقعى هه‌رێمى كوردستانه، بۆیه به‌ده‌ر نابێت له‌و فاكته‌رانه، به هۆى ئه‌وه‌ى ئامرازه نوێكانى گه‌یاندن تیایدا به‌كارهێنه‌ر هه‌م گه‌یه‌نه‌ر و هه‌میش وه‌رگره، ئه‌مه‌یش كاریگه‌ریى زۆرى ده‌بێت و له یه‌ك ساتدا هه‌واڵێكى ناڕاست به‌زوویى بڵاو ده‌بێته‌وه«.\nفه‌رهه‌نگ گۆمه‌شینى وته‌بێژى وه‌زاره‌تى ڕۆشنبیرى به «ئاژانس»ى وت: «ماوه‌یه‌كى زۆره داوامان كردووه په‌یجه‌كان بێن خۆیان ناونووس بكه‌ن و ناویان پارێزراوه، بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ریه‌كه‌یان هه‌واڵێكى ناڕاستى بڵاو كردەوه زیان به ئاسایشى كۆمه‌ڵایه‌تی و ئاسایشى نه‌ته‌وەیى و ئاسایشى ئابورى بگه‌یه‌نێت سزا بدرێن، به‌ڵام زۆرێك له په‌یجه‌كان سێبه‌رن و نه‌ناسراون، جۆرێك له بێسه‌روبه‌ره‌ییان درووست كردووه«.\nوتیشى: «نه‌مانتوانیوه ئه‌و فه‌وزایه كۆنتڕۆڵ بكه‌ین كه یاسایه‌ك نییه بۆ ڕێكخستنیان، ئه‌گه‌ر یاسایه‌كى تایبه‌ت به تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان هه‌بوایه ئه‌وا به ئاسانى ده‌مانتوانى ناسنامه‌ى په‌یجه‌كان ئاشكرا بكه‌ین و له ئه‌گه‌رى سه‌رپێچیدا سزامان بدانایه«.\nسایتى «نیقاش»ى ئه‌ڵمانى وه‌ك یه‌كه‌م میدیا له بوارى ساغكردنه‌وه‌ى وێنه و ڤیدیۆ و هه‌واڵى ناڕاست و ده‌ستكاریكراودا له ماوه‌ى نۆ مانگى ڕابردووى ئه‌مساڵدا چه‌ندین بڵاوكراوه‌ى په‌یجه‌كانى ساغ كردووەته‌وه، به شێوه‌یه‌ك له سێ مانگى سه‌رەتاى ئه‌مساڵدا زیاتر له 50 بڵاوكراوه‌ى په‌یجه‌كانى ساغ كردووەته‌وه.\nزانكۆ ئه‌حمه‌د سه‌رنووسه‌رى به‌شی كوردیى سایتى «نیقاش»ى ئه‌ڵمانى به «ئاژانس»ى وت: «ڕاسته ئێستا سۆشیال میدیا جێگه‌ى میدیاى كلاسیكى گرتووەته‌وه، به‌ڵام دایمه یه‌كێك له ڕەخنه‌كان ئه‌وه بووه له سۆشیال میدیادا به‌رپرسیارێتى كه‌م ده‌بێته‌وه، خاوه‌ن په‌یامه‌كه دیار نییه، ئه‌مه‌ش ڕێگه‌ى خۆش كردبوو بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌وانه‌ى په‌یامه‌كان بڵاو ده‌كه‌نه‌وه هه‌واڵ و وێنه‌ى ساخته درووست بكات، ئه‌مه ده‌ستاوده‌ستى ده‌كرد و خه‌ڵكیش به ئاسانى بڕواى ده‌كرد، به‌داخه‌وه جۆرێك فه‌وزای درووست كردبوو كه ژینگه‌یه‌كى له بارى ڕه‌خساندبوو بۆ هه‌واڵى ساخته.»\nوتیشى: «پڕۆژه‌كه‌ى ئێمه بۆ ئه‌وه، هه‌موو شتێك كه بڵاو ده‌كرێته‌وه شایه‌نى باوه‌ڕ نییه، پێویسته دووجار بیر بكه‌یته‌وه، به دواى ڕاستودرووستیى وێنه و ڤیدیۆ و بڵاوكراوه‌كاندا ده‌گه‌ڕاین و ڕاستییه‌كه‌یمان بڵاو ده‌كرده‌وه، تێبینیمان كرد خه‌ڵكانێك بێ ئه‌وه‌ى به‌شێك بن له ئێمه بڕوایان به هه‌موو بڵاوكراوه‌یه‌ك نه‌ده‌كرد و ساغیان ده‌كردنه‌وه«.\nڕێدور خەلیل : بڕیارەكەی دۆناڵد ترەمپ لە بارەی ڕۆژئاوا مێژووییە


حشد نوياتاد عراق گوم بوى\nدروو نيكه‌م ئگر بويشم حشد ئو ئحساسه دا پيمان كه عراق هيبت و قوتى هاوردو، گشت وڵاتيليش ئحساس كردن ئى وڵاته تيكيگ سائغ نيه و توينيد ورگرى له خاك و مردمى بكيد.\nئگر حشد نوياتاد عراق گوم بوى، ئى جومله لى رووژيله فره دوباره بوود، بڵى حشد سياج گوران ك نواى ترۆر گرتن له عراق و له جهان، له جياى گشت دوڵتيل جهان جنگ كردن، حشد تنيا نك هر مواجهى ريكخرياگيگ وه چكداريليگ و چكيليگ ئاسايى كرد، بڵكم داعش پيكهات له شماريگ دوڵت له يك ريكخرياگ و چكيانيش له حشدمان زياتر بوى.\nداعش سياسه‌ت رخوبردن هاورده كار وه گشت شيويگ و لاينگريليشى وه زوور هاورده كار، تنيا بڕيگ له خاون عقيده ى خراو نه‌ود لليان و بڕيگ له بعسييل و مرتزقيل تر حكومه‌تيل و دوڵه‌تيل خراوكار، ئوانه تيكڵ وه داعش بوين و شانازى وه داعش كردن و سوجده ئراى كردن.\nئنجا له‌ى ئانيشه پياويليگ دركفتن، هوير نيانه بازرگانى يا فروشتن و سندن، ئى پياويله فتواى مرجعيت ئايينى جيوجى كردن ك فتوايگ ورگرى بوى لبان خاك و شرف نيشتمان، هر لور ئويش پير و جوان جوور يك ول گشت شنفيل هيزيل امنى يكه‌و گرتن وه فرمان سركردى گشتى هيزيل چكدار كه نزيكى 67 فسيل بوين و گشت جوانى دونيا وڵكردن و لليان بوى بش فريگ له لاشى نمند و وردواميش بوى له ئنتما ئرا حشد و لليانيش بوى خيزانى و كس وكارى ئرا نزيكى ساڵيگ وه چو نه ى و لليانيش بوى وه ئاڵاى شهادت هاورياوه، ئنجا زوورم كسيل سر وه حشد خڵك باشوور عراق بوين، عراقيش بويه سياجيگ قايم ئرا ورگرى له خاك خوى و له جهان.\nجوانيليگ له دس دايم خاك لليان رخى چياد و پيريليگيش سفات ئوليا داشتن، هرچنى بوينه قوربانى و له كيسمان چين، ولى ئيمه سركفتيم، جنگيش وه بى قوربانى و ورگرى نيه له وڵاتيگ له خاسترين پيرووزييله، سركفتنيگ گورا لبان خراوترين ريكخرياگيل ناودوڵتى، ئويش وه فه‌زڵ مرجعيت و حشدمان كه نواى ئو دوڵتيله سه‌ر وه داعشه كردن خاك و شرفمان پيس بكن.\nئو دنگيل نشازيشه خاس ها هويردان ك حشد توهمتبار كردن و چشتيل خراو وه بانيان هڵواسين، ييش هوڵيگ بوى ئرا دوياخستن پيشڕوكردنيان، گشت ئو دنگيليشه شكست هاوردن و حشديش سركفت.


شه‌هرام نازری خه‌ڵاتی باشترین گۆرانیبێژی ئێرانی به‌ده‌ستهێنا | semakurd.net\nشه‌هرام نازری خه‌ڵاتی باشترین گۆرانیبێژی ئێرانی به‌ده‌ستهێنا\nوتار | پووشپەڕ 28, 2015 - 3:12ب.ن.\nگۆرانیبێژی كورد "شه‌هرام نازری" خه‌ڵاتی ته‌ندیسی حافزی باشترین گۆرانیبێژی ئێرانی له پازده‌یه‌مین جه‌ژنی "دنیای وێنه‌یی" به‌ده‌ستهێنا.\nگۆرانیبێژی ناوداری كرماشانی "شه‌هرام نازری" به گۆرانی تیتراژیی كۆتایی فیلمی سینه‌مایی "ئێران بێرگێر" له ده‌رهێنانی سینه‌ماكاری ناوداری لوڕ "مه‌سعود جه‌عفه‌ری جه‌وزانی" و به ئاوازدانانی موزیكزانی لاوی ئێرانی "ئه‌ڕه‌شك ره‌فیعی" له پازده‌یه‌مین جه‌ژنی سینه‌مایی ـ ته‌له‌ڤیزیۆنی "دنیای وێنه‌یی" ئێران، بۆ وه‌رگرتنی خه‌ڵات كاندید كرابوو، له لایه‌ن ئه‌ندامانی لێژنه‌ی دادوه‌رانی ئه‌م جه‌ژنه سینه‌ماییه‌وه وه‌كوو باشترین گۆرانیبێژی ساڵی ئێران له‌بواری سینه‌مادا ده‌ستنیشانكرا و له‌لایه‌ن ئه‌كته‌ری ناودار و پێشه‌نگی ئێران "جه‌مشید مه‌شایخی" خه‌ڵاتی ته‌ندیسی حافزی ئه‌م جه‌ژنه‌ی پێبه‌خشرا.\nشه‌هرام نازری" كه به شوالییه‌ی ئاوازی ئێران و كوردستان ناسراوه له وتوێژێكی تایبه‌تدا سه‌باره‌ت به وه‌رگرتنی ئه‌م خه‌ڵاته سینه‌ماییه وتی: له‌ڕاستیدا هه‌ر هونه‌رمه‌ندێك به درێژایی ژیانی خۆی خه‌ڵاتی جۆراوجۆر وه‌رده‌گرێت، منیش وه‌كوو هه‌موو هونه‌رمه‌ندانی دیكه خه‌ڵاتی زۆرم وه‌رگرتووه، به‌ڵام زۆربه‌ی ئه‌م خه‌ڵاتانه‌م كه وه‌رگرتووه له ده‌ره‌وه‌ی وڵات بووه. ئێستاكه كه خه‌ڵاتی ته‌ندیسی حافز وه‌رده‌گرم زۆر خۆشحاڵم، چونكه به پله‌ی یه‌كه‌م له ده‌ستی بنه‌ماڵه‌ی سینه‌ما ئه‌م خه‌ڵاته وه‌رده‌گرم، چونكه بۆخۆم هۆگرییه‌كی زۆرم پێیان هه‌یه و به پله‌ی دووه‌م له ده‌ستی "جه‌مشید مه‌شایخی" مامۆستا و یه‌كێك له ئه‌فسانه‌كانی سینه‌ما ئه‌م خه‌ڵاته وه‌رده‌گرم. ئێستا كه له ناوخۆی وڵات ئه‌م خه‌ڵاته‌م پێده‌به‌خشن، بۆ من زۆر ده‌ستكه‌وت و شانازییه‌كی گه‌وره‌یه.\nئه‌م گۆرانیبێژه كورده سه‌باره‌ت به درێژه‌پێدانی هاوكارییی خۆی له بواری سینه‌مادا وتی: له‌م بواره‌دا بێگومان له داهاتوودا ئه‌زموونی دیكه ده‌كه‌م، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه بڕیاروابوو له هه‌شتاكاندا له‌سه‌ر داوای ده‌رهێنه‌ری ناودار و كۆچكردووی ئێران "عه‌لی حاته‌می" له‌فیلمی سینه‌مایی "دلشدگان" واته "دڵداره‌كان" وه‌كو گۆرانیبێژ به‌شداریی بكه‌م، به‌ڕێزیان له رێگای "جه‌مشید مه‌شایخی" ویستیان له نزیكه‌وه له‌گه‌ڵ من ئاشنا بن و له‌م كاره سینه‌ماییه‌دا به‌شداریی بكه‌م. به‌ڵام به‌هۆی كۆنسێرت له وڵاتی ئه‌مریكا نه‌متوانی به‌شداریی بكه‌م.\nوتیشی: من بۆخۆم هۆگرییه‌ی زۆرم به دنیای سینه‌ما هه‌یه و سروشتییه كه حه‌تمه‌ن له‌داهاتوودا له بواری سینه‌مادا وه‌كوو گۆرانیبێژ به‌شداریی بكه‌م و بێگومان هه‌ر ئه‌و كاره‌ش ده‌كه‌م.\nهه‌روه‌ها ئه‌كته‌ری به‌ئه‌زموونی سینه‌مای ئێران "جه‌مشید مه‌شایخی" سه‌باره‌ت به كه‌سایه‌تیی "شه‌هرام نازری" گوتی: به‌ڕێزیان نه ته‌نیا له بواری مۆسیقادا پێگه‌یه‌كی ئاست به‌رزیان هه‌یه به‌ڵكوو له بواری ئه‌ده‌ب و ئه‌ده‌بیاتیشدا شاره‌زایی و لێهاتووییه‌كی ته‌واویان هه‌یه.\nشه‌هرام نازری" بۆ یه‌كه‌مین جاره كه له بواری سینه‌مادا گۆرانیبێژی فیلمێك له ئه‌ستۆ ده‌گرێت و له‌ڕاستیدا خوێندنی گۆرانی تیتراژیی كۆتایی فیلمی سینه‌مایی "ئێران بێرگێر" لایه‌نێكی دیكه‌یه له توانایی و شاره‌زایی ئه‌م گۆرانیبێژه ناوداره كورده له بواری خوێندندا.\nچڕینی ئه‌م به‌رهه‌مه له لایه‌ن شوالییه‌ی ئاوازی ئێران و كوردستان شێوازێكی دیكه‌یه له خوێندن و ئه‌م هونه‌رمه‌نده به‌ئه‌زموونه كه هه‌میشه له‌خوێندنی كاره نۆیه‌كان له مۆسیقادا به له‌به‌رچاوگرتنی هه‌موو بنه‌ماكانی موزیكی ئێرانی پێشڕه‌وه له خوێندنی تیتراژیی فیلمی سینه‌مایی "ئێران بێرگێر"یشدا شێوازێكی نوێی له خوێندن ئاراسته‌ی هۆگرانی موزیك كردووه.\nگۆرانی تیتراژیی كۆتایی فیلمی سینه‌مایی "ئێران بێرگێر" به پێی شیعری "به‌هانه" واته "بیانوو" كه به "دانه‌های باران" واته "تكه‌كانی باران" ناسراوه و به‌رهه‌می شاعیری ناودار و كۆچكردووی ئێرانی "سیاوه‌ش كه‌سرایی"یه، به ئاوازدانانی "ئه‌ڕه‌شك ره‌فیعی" و به هاوكاری ژه‌نیارانی پێشه‌نگی موزیكی ئێران له چوارچێوه‌ی ئۆركستڕای گه‌وره‌دا سازكراوه.\nدوایین قۆناغه‌كانی تۆماركردنی ئه‌م به‌رهه‌مه له لایه‌ن "ئاڕش عادل پوور" له ستۆدیۆی "ته‌رانه‌ی سه‌مان" له‌شاری تاران ئه‌نجامدراوه و "زوهره سوڵتانی" وه‌كوو به‌رپرسی به‌رهه‌م له ئاماده‌كردنی ئه‌م گۆرانییه‌دا هاوكاریی كردووه.\nپازده‌یه‌مین جه‌ژنی سینه‌مایی ـ ته‌له‌ڤیزیۆنی "دنیای وێنه‌یی" ئێران به به‌رپرسیاریی ڕه‌خنه‌گری ناوداری سینه‌مای ئێران "عه‌لی موعه‌لیم"، به هاوكاریی خاتوو "ئازه‌ر میعماریان" هه‌روه‌ها به ئاماده‌بوونی ئه‌ستێره ناوداره‌كانی سینه‌ما، شانۆ، ته‌له‌ڤیزیۆن و مۆسیقای ئێران له ته‌لاری گه‌وره‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی ئێران به‌ڕێوه‌چوو.


هێرشه‌كانی داعش له عیراقبه‌رهه‌مهێنانی كشتوكاڵی له سه‌دا 40 كه‌مكرده‌وه\nله عیراق و به تایبه‌ت پارێزگای نه‌ینه‌وا، به‌رهه‌مهێنانی كشتوكاڵی به رێژه‌ی له‌سه‌دا 40 كه‌میكردووه، به‌هۆی ئه‌و وێرانكارییه‌ی هێرشه‌كانی داعش روبه‌ڕوی ناوچه‌كه‌ی كرده‌وه.\nرێكخراوی نێوده‌وڵه‌تی كۆچ (IOM)، له دوایین راپۆرتیدا ئاماژه‌ی به كاریگه‌ریی هێرشه‌كانی داعش كردووه له نێوان ساڵانی 2014 تا 2017 له كه‌رتی كشتوكاڵ.\nبه‌پێی به‌دواداچون و خه‌مڵاندنی ئه‌و رێكخراوه، ئاستی به‌رهه‌مهێنانی كشتوكاڵی به‌رێژه‌ی سه‌دا 40 كه‌میكردووه، چونكه‌ی روبه‌رێكی به‌رفراوان له زه‌ویی كشتوكاڵی، به تایبه‌ت له گونده‌كاندا كه‌وتنه ده‌ستی داعش و سه‌رچاوه‌یه‌كی داهاتیش بوو بۆ ئه‌و رێكخراوه و دواتر به وێرانی به‌جێیانهێشت.\nشیڤۆن سیموجی، لێپرسراوی بەشی سەقامگیری کۆمەڵگه لە رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ لە عیراق وتی "وەک بەشێک لە هەوڵەکانمان بۆ دووبارە بنیاتنانەوە و دابینکردنی سەقامگیری کۆمەڵگه، دەبێ دووبارە بنیاتنانەوە و گەشەپێدانی ناوچە گوندنشینەکان لە پێشه‌نگی كاره‌كاندا بێت".\nداواشیكرد کشتوکاڵ لایەنێکی سەرەکی بێت بۆ گەراندنەوەی سەقامگیری و گرنگیدان بەو بوارە کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ هاوسەنگکردنی ئەم جیاوازییانەی لە نێوان شار و ناوچە گوندنشینەکاندا هەیە.\nرێكخراوی نێوده‌وڵه‌تی كۆچ، له راپۆرته‌كه‌یدا باسی له زیانه‌كانی شه‌ڕی داعش كردووه له ده‌شتی نه‌ینه‌وا، كه پله‌ی یه‌كه‌می له نێو پارێزگاكانی تری عیراقدا هه‌بوو له قه‌باره‌ی به‌رهه‌مهێنانی گه‌نم و جۆ، سه‌رباری لافاو و ئاگر و روداوه سروشتییه‌كانی تر، كه زیانی به روبه‌رێكی به‌رفراوانی له زه‌وییه كشتوكاڵییه‌كان گه‌یاند.\nنه‌ینه‌وا، ئایاری 2019، جوتیاران و تیمه‌كانی به‌رگری شارستانی هه‌وڵی كوژاندنه‌وه‌ی ئاگرێك ده‌ده‌ن له زه‌ویه‌كی كشتوكاڵی له ته‌له‌عفه‌ر فۆتۆ: جه‌عفه‌ر ته‌له‌عفه‌ری\nبه‌پێی راپۆرتی ئه‌و رێكخراوه، داعش له 2014دا قازانجێکی زۆری کرد لە وەرزی چنینەوەی بەروبوم، کە چەند مانگێک بەر لە دەست بەسەرداگرتنی نەینەوا کۆتایی هاتبوو.\n"داعش ناوچە گوندنشینەکانی بە ئامانج گرت بۆ مەبەستی ستراتیجی و دابینکردنی خۆراکی بەردەوام و دەرفەتی فرۆشتنی بەرهەمە کشتوکاڵیەکان له پێناو دابینکردنی داهاتدا، بەڵام زێدەڕۆیی لە بەکارهێنان و وێرانکردنی بە ئەنقەستی زەوییە کشتوکاڵییەکان، کاریگەری نەرێنی درێژمەودایان هەیە لەسەر ناوچە گوندنشینەکان".\nرێكخراوی نێوده‌وڵه‌تی كۆچ ده‌ڵێت دوای دوو ساڵ له كۆتایی داعش روبه‌رێكی فراوانی زه‌وی کشتوکاڵی ته‌قه‌مه‌نی تێدایه و نه‌چێنراون.\nراپۆرت و لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌و رێكخراوه به پاڵپشتی ئاژانسی ئه‌مریكی بۆ گه‌شه‌پێدانی نێوده‌وڵه‌تی (USAID) ئه‌نجامدراوه.\nئه‌و ئاژانسه ئه‌مریكییه له ئێستادا سه‌رپه‌رشتی كۆڕبه‌ندی نه‌ینه‌وا بۆ وه‌به‌رهێنان ده‌كات، كه 3ی كانونی یه‌كه‌م له هه‌ولێر ده‌ستیپێكرد و تا 5ی هه‌مان مانگ ده‌خایه‌نێت، به ئامانجی هاندانی وه‌به‌رهێنه‌ران بۆ ئه‌نجامدانی پرۆژه له كه‌رته‌كانی كشتوكاڵ، پیشه‌سازی، گه‌شتیاری و ته‌كنه‌لۆژیا و بیناسازی له نه‌ینه‌وا.


نوێترین زانیاری لەبارەی کەیسی "منداڵە فڕێدراوەکە"ی کەرکوک\nچەند رۆژی رابردوو لە کەرکوک هەواڵی فڕێدانی منداڵێک لەلایەن باوکییەوە لە میدیاکان بڵاوکرایەوە، بەڕێوەبەری پۆلیسی فریاکەوتنی کەرکوکیش دەڵێت، کەیسەکە بەوجۆرە نییە و منداڵەکە بە درۆ وای وتووە.\nئەمڕۆ دووشەممە، ١١ی کانوونی دووەم، مازن غەریب، بەڕێوەبەری پۆلیسی فریاکەوتنی کەرکوک بە BMC راگەیاند، منداڵەکە رادەستی کەسوکاری کراوەتەوە و لە لێکۆڵینەوەکان دەرکەوتووە کە منداڵەکە بە درۆ وتوویەتی "لەبەر ئەوەی نەمتوانیوە ٢٥ هەزار دینار پەیدا بکەم، کەسوکارەکەم لە ماڵ دەریانکردووم".\nناوبراو راشیگەیاند، لە لێکۆڵینەوەکان دەرکەوتووە کە باوکی ئەو منداڵە نەخۆشە و دایکیشی هەشت ساڵە بەجێیهێشتوون، دوو خوشکی بچوکی هەیە و کەسیان نییە بژێوی ژیانیان بۆ دابین بکات.\nهاوکات، غالب عەلی، بەڕێوەبەری هۆبەی پۆلیسی خێزانی بە BMC راگەیاند، خێزانەکە خەڵکی شاری بەغدادن و لە ئێستاشدا ئاوارەی کەرکوک بوونە، خێزانێکی کەمدەرامەتن و پێویستیان بە هاوکاری مادییە، منداڵەکەش هیچ ئاسەوارێکی لێدان بە جەستەیەوە نەبووە .\nدوو رۆژ بەر لە ئێستا منداڵێکی تەمەن نۆ ساڵان بە ناوی کەڕاڕ کە لە نەتەوەی عەرەبە و دانیشتووی گەڕەکی پەنجا عەلی شاری کەرکوکە، لە لایەن مەفرەزەیەکی پۆلیسی فریاکەوتنی کەرکوکەوە دۆزرایەوە، دوای ئەوەی منداڵەکە بە پۆلیسی راگەیاندبوو کە"بەهۆی ئەوەی نەتوانیوە ٢٥ هەزار دینار لە رۆژێکدا پەیدا بکات، لە لایەن کەسوکارەکەیەوە فڕێدراوەتە سەر شەقامەکان"، بەڵام لە لێکۆڵینەوەکانی پۆلیس دەرکەوتووە کە منداڵەکە بە درۆ وای وتووە.


زیندانییەکی کورد لە زیندانی ورمێ بۆ زیندانی نەغەدە ڕاگوێزرا\n16:31 - 16 رێبەندان 2719\nئەمڕۆ چوارشەممە، ١٦ی ڕێبەندان، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی "حوسێن ئازەریوون" کوڕی "عەبدوڵڵا"، تەمەن ٣٢ ساڵ و خەڵکی پیرانشار، لە زیندانی ناوەندیی ورمێ بۆ زیندانی نەغەدە ڕاگوێزرا.\nڕۆژی پێنجشەممە، ١٠ی ڕێبەندان، "حوسێن ئازەریون"، پاش تەواوبوونی لێپرسینەوەکەی لە گرتنگەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران لە ورمێ، بۆ بەندی ١٢ی زیندانی ناوەندیی ئەو شارە ڕاگوێزرا.\nئەو هاووڵاتییە، ڕۆژی یەکشەممە، ٧ی ڕەزبەری ئەمساڵ، بەبێ بەڵگەی یاسایی، لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر و بۆ لێکۆڵینەوە ڕەوانەی گرتنگەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران لە ورمێ کرا.\nهێزە ئیتلاعاتییەکان ئەو هاووڵاتییەیان بە تۆمەتی "هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران" تاوانبار و ناوبراو لە ماوەی دەسبەسەرکرانیدا، لە دەستپێڕاگەیشتن بە "پارێزەر و چاوپێکەوتن لەگەڵ بنەماڵەکەی" بێبەری کرابوو.


موه‌فه‌ق عادل عومه‌ر 21, 08, 2021\nهه‌رچه‌نده كۆنترۆڵكردنی ئه‌فغانستان له‌لایه‌ن چه‌كدارانی تاڵیبانه‌وه له ماوه‌یه‌كی كورتدا و به‌بێ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه له‌لایه‌ن سوپای ئه‌فغانستان و گرووپه چه‌كداره‌كانی دیكه، ڕووداوێكی چاوه‌ڕواننه‌كراو بوو له‌سه‌ر ئاستی جیهاندا، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له بارودۆخی ئه‌فغانستان قووڵ ببینه‌وه، ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه ئه‌م پێشهاته به‌م شێوه‌یه له‌ناكاو و چاوه‌راننه‌كراو نه‌بوو، چونكه له لایه‌ك مێژووی ئه‌فغانستان ئه‌وه‌مان بۆ ده‌سه‌لمێنێ كه خاكی ئه‌م وڵاته بووه‌ته مه‌زارگه‌ی چه‌ندین زلهێزی به‌رچاو كه تیایدا شكستیان هێناوه و له دیارترینیان یه‌كێتیی سۆڤیه‌تی پێشووه. له لایه‌كی دیكه‌وه، ئه‌و سیسته‌مه نوێیه كه له دوای ساڵی 2001 له‌لایه‌ن ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكاوه دامه‌زراوه، له ڕووی سیاسی، سه‌ربازی و ئابوورییه‌وه دوچاری شكستێكی گه‌وره بووه‌وه؛ هه‌روه‌ها تاڵیبانیش له ماوه‌ی بیست ساڵی ڕابردوودا له ڕووی سه‌ربازی، بازرگانی و سیاسی و دیپلۆماسییه‌وه ژێربه‌ژێر و هه‌ندێك جاریش به‌ئاشكرا و به‌چڕی و به‌بێ وه‌ستان كاری كردووه. به‌تایبه‌تی په‌یوه‌ندییه دیپلۆماسییه‌كانی باڵی سیاسیی بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان له‌م ماوه‌یه‌دا توانیویه‌تی له‌گه‌ڵ ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا، چین و فه‌ڕه‌نسا و چه‌ندین وڵاتی دیكه‌ی ناوچه‌كه كۆ ببێته‌وه و دانوستاندنیان له‌گه‌ڵدا بكات.\nتوركیایش یه‌كێكه له‌م وڵاتانه كه له ماوه‌ی بیست ساڵی ڕابردوودا له‌ژێر چه‌تری ناتۆ هێزه‌كانی خۆی وه‌كوو هێزی مه‌شقپێكه‌ر ناردۆته ئه‌فغانستان و په‌یوه‌ندییه‌كی باشی هه‌بوو له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی پێشوو و لایه‌نه سیاسییه‌كانی ئه‌م وڵاته و، ڕاسته‌وخۆیش یارمه‌تیی هه‌ندێك لایه‌نی سیاسی و چه‌كداری داوه وه‌كوو فه‌رمانده‌ی ئه‌فغان كه به‌ئه‌سل ئوزبه‌كه (عه‌بدولڕه‌شید دۆستم) كه له نێوان ساڵانی (2014-2020) جێگری سه‌رۆككۆماری ئه‌فغانستان بوو. به‌ڵام دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی تاڵیبان و كۆنترۆڵكردنی ته‌واوی ئه‌فغانستان له‌لایه‌ن چه‌كدارانی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه، هاوسه‌نگیی هێز له ئه‌فغانستان گۆڕا و ته‌نانه‌ت چاوه‌ڕوان ده‌كرێت سیسته‌می سیاسی و حوكمڕانیی وڵاتیش گۆڕانكاریی ڕیشه‌ییی به‌سه‌ردا دێت. له‌م ناوه‌دا توركیا له نزیكه‌وه چاودێریی بارودۆخه‌كه‌ی كردووه و زۆر به‌وریایی و حه‌زه‌ره‌وه هه‌ندێك هه‌نگاوی ناوه بۆ ئه‌وه‌ی پێگه‌ی خۆی له قۆناغی داهاتوودا له ئه‌فغانستان و ناوچه‌كه‌دا بپارێزێت.\nتوركیا چیی له ئه‌فغانستان ده‌وێ؟\nبه شێوه‌یه‌كی گشتی چه‌ند بابه‌تێكی گرنگ و هه‌ستیار هه‌ن كه ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندییان به توركیاوه هه‌یه له ئه‌فغانستان و، دوای كۆنترۆڵكردنی ئه‌م وڵاته له‌لایه‌ن بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبانه‌وه له‌وانه‌یه ئه‌م بابه‌تانه دوچاری گۆڕانكاریی بنه‌ڕه‌تی و ڕاسته‌وخۆ ببنه‌وه. ده‌توانین به شێوه‌یه‌كی گشتی بابه‌ته‌كان به‌پێی ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه بخه‌ینه ڕوو:\n١- بابه‌تی یه‌كه‌م بریتییه له ڕاسپاردنی ئه‌نقه‌ره بۆ كۆنترۆڵكردن و به‌ڕێوه‌بردنی "فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تیی حا‌مید که‌رزای" له كابوول، كه حكوومه‌تی توركیا ئه‌م بابه‌ته‌ی له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی پێشووی ئه‌فغانستان و ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا یه‌كلایی كردبووه‌وه. به‌ڵام پاش دوایین گۆڕانكارییه‌كان له ئه‌فغانستان، پێناچێت حكوومه‌تی نوێی تاڵیبان به‌م بابه‌ته ڕازی بێت، چونكه به‌پێی لێدوانه سه‌ره‌تایییه‌كانی به‌رپرسانی تاڵیبان، هه‌ر كار و هه‌نگاوێك دژی سه‌روه‌ریی ئه‌فغانستان بێت، ئه‌وه له دژی ده‌وه‌ستنه‌وه. هه‌رچه‌نده لێدوانه یه‌ك له دوا یه‌كه‌كانی به‌رپرسانی تاڵیبان به‌به‌رده‌وامی جه‌خت له‌سه‌ر دانوستان و گواستنه‌وه‌ی ئاشتییانه‌ی ده‌سه‌ڵات ده‌كه‌ن له ئه‌فغانستان و په‌یامی ئاشتی و دانانی په‌یوه‌ندیی دۆستانه له‌گه‌ڵ وڵاتانی جیهان و دراوسێ و موسڵمان بڵاو ده‌كه‌ونه‌وه، به‌ڵام تا له ئه‌رزی واقعدا ئه‌مه نه‌بینرێت، نابێت بڕوا به‌م جۆره لێدوانانه بكرێت، چونكه هیچ كاتێك بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان جێگه‌ی متمانه نه‌بووه و چاوه‌ڕوانیش ناكرێت ببێته جێگه‌ی متمانه. به شێوه‌یه‌كی گشتی ئه‌گه‌ر ته‌ماشای ئه‌و حكوومه‌ت و لایه‌نه سیاسییانه بكه‌ین كه له‌سه‌ر بنه‌مای ئایینی و مه‌زهه‌بی دامه‌زراون، بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت كه نابێ زۆر متمانه به تاڵیبان بكه‌ین. بۆ نموونه له ساڵی 1979 كه شۆڕشی ئیسلامیی ئێران به‌رپا بوو، له سه‌ره‌تادا به‌ڵێنی سه‌ركرده‌كان هاوشێوه‌ی ئه‌و به‌ڵێنانه بوون كه ئێستا سه‌ركرده‌كانی تاڵیبان ده‌یده‌ن و بڵاوی ده‌كه‌نه‌وه، به‌ڵام له ئه‌نجامدا سیسته‌مێكی مه‌زهه‌بیی دیكتاتۆری له ئێران به ناوی كۆماری ئیسلامیی ئێران دامه‌زرا كه تا ئێستا بووه‌ته ئامرازێكی كارای ناسه‌قامگیری له ناوچه‌كه‌دا.\nهه‌روه‌ها له ساڵی 2014 كاتێك چه‌كدارانی داعش چه‌ند شارێكی عێراقیان كۆنترۆڵ كرد، سه‌ره‌تا به‌شێكی به‌رچاوی خه‌ڵكه‌كه به‌ئومیده‌وه سه‌یری ئه‌م گرووپه چه‌كدارانه‌یان ده‌كرد و وه‌كوو فریادڕه‌سیان ده‌دیتن له دژی زوڵم و زۆرداریی حكوومه‌ته‌كه‌ی ئه‌و كاته‌ی نووری مالیكی. به‌ڵام دواتر ڕووه ڕاسته‌قینه‌كه‌ی داعش به‌ده‌ركه‌وت. نموونه‌یه‌كی دیكه‌یشمان له عێراق هه‌یه؛ له ساڵی 2003 وه تا ئێستا ئه‌وانه‌ی حوكمڕانیی وڵاتیان به‌ده‌سته‌وه‌یه، لایه‌نه ئیسلامییه شیعه‌كانن و پێش ڕووخانی سه‌دام حوسێن ئه‌م ده‌سه‌ڵاتداره ئیسلامییه عێراقییانه به‌رده‌وام بانگه‌شه‌ی دامه‌زراندنی سیسته‌مێكی دیموكراسییان ده‌كرد له عێراق و ته‌نانه‌ت له سه‌ره‌تادا مه‌رجه‌عی باڵای شیعه له نه‌جه‌ف هانی خه‌ڵكی ده‌دا بۆ به‌شداریكردن له هه‌ڵبژاردنه گشتییه‌كان، به‌ڵام دواتر ئه‌وه‌مان بۆ ده‌ركه‌وت كه سه‌رجه‌م ئه‌م بانگه‌شانه و ئه‌و داواكارییه‌ی مه‌رجه‌عی باڵای شیعه له عێراق بۆ به‌شداریكردن له هه‌ڵبژاردنه‌كان، زیاتر بۆ ئه‌وه بوو شیعه بگاته ده‌سه‌ڵات و له ڕووی سیاسی و ئابووری و سه‌ربازییه‌وه عێراق كۆنترۆڵ بكه‌ن. بۆیه ده‌كرێت سه‌رجه‌م ئه‌م لێدونانه‌ی سه‌ركرده‌كانی تاڵیبان له‌م چوارچێوه‌یه‌دا خوێندنه‌وه‌ی بۆ بكرێت و، تا كۆنترۆڵكردنی ئه‌فغانستان به شێوه‌یه‌كی گشتی و بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئیعترافی نێوده‌وڵه‌تی و هه‌رێمی بۆ سیسته‌م و حكوومه‌ته‌كه‌یان ئه‌م جۆره سیاسه‌ته‌یان به‌رده‌وام بێت و دوای ئه‌مه ڕووه ڕاسته‌قینه‌كه‌ی تاڵیبان به‌ده‌ركه‌وێت. بۆیه چاوه‌ڕوان ناكرێت تاڵیبان ڕازی بێت به‌و شێوه‌یه كه توركیا ده‌یه‌وێت فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تیی حامید که‌رزای پێشكه‌شی توركیا بكات. ئه‌گه‌ر جۆره ڕێككه‌وتنێكیش بكرێت له نێوانیان له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته، ئه‌وه به ئه‌گه‌رێكی زۆر جووڵانه‌وه‌ی توركیا زۆر ئازادانه نابێت و له‌وانه‌یه زیاتر به لایه‌نی هونه‌رییه‌وه سنووردار بكرێت؛ چونكه هه‌رچه‌نده ئێستا فڕۆكه‌خانه‌كه له‌لایه‌ن ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا، بریتانیا و توركیاوه به‌ڕێوه ده‌بردرێت و ڕێك ده‌خرێت، به‌ڵام ئه‌وه خه‌ریكه سه‌بر سه‌بر چه‌كدارانی تاڵیبان دێنه نێو فڕۆكه‌خانه‌كه و به‌تایبه‌تی به‌شی مه‌ده‌نیی فڕۆكه‌خانه‌كه له‌لایه‌ن چه‌كدارانی تاڵیبانه‌وه ڕێك ده‌خرێت و پارێزگاریی لێ ده‌كرێت. كه‌واته ده‌ره‌نجامی ئه‌رێنیی یه‌كه‌می ڕووداوه‌كانی ئه‌فغانستان بۆ توركیا، ئه‌وه‌یه كه ناتوانێت فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تیی حامید که‌رزای ئیداره و كۆنترۆڵ بكات، به‌تایبه‌تی دوای كشانه‌وه‌ی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له فڕۆكه‌خانه‌كه.\n٢- داهاتووی سوپای توركیا له ئه‌فغانستان بابه‌تێكی دیكه‌یه كه توركیای نیگه‌ران كردووه؛ چونكه بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان زۆر به‌ڕوونی ئه‌مه‌ی ڕاگه‌یاندووه كه نایانه‌وێت هیچ هێزێكی بیانی له ئه‌فغانستان بمێنێت. بۆیه ئه‌گه‌ر سه‌یری لێدوانی به‌رپرسانی تاڵیبان بكه‌ین له مانگی ته‌مووزی ڕابردوودا، ئه‌وه به‌ئاشكرا داوایان كرد كه ده‌بێت توركیایش هێزه‌كانی خۆی بكشێنێته‌وه، به‌پێچه‌وانه‌وه وه‌ك هێزێكی داگیركه‌ر مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كرێت. بوونی هێزی سه‌ربازیی توركیا له ماوه‌ی بیست ساڵی ڕابردوودا له چوارچێوه‌ی هێزه‌كانی ناتۆدا بوو. تا ڕادده‌یه‌ك خه‌ڵكی ئه‌فغانستان به چاوێكی دوژمنكارانه سه‌یری هێزه‌كانی توركیا ناكه‌ن به‌ڵام ئێستا هاوكێشه‌كه گۆڕاوه و مانه‌وه‌ی ئه‌م هێزه به مه‌به‌ستی مه‌شقپێكردن و ڕاهێنانی سوپای ئه‌فغانستانیش بێت، به‌نده به ڕه‌زامه‌ندیی حكوومه‌تی نوێی ئه‌فغانستان. به‌ڵام كێشه سه‌ره‌كییه‌كه لێره بریتییه له‌وه‌ی كه ئایا ئه‌و حكوومه‌ته‌ی كه تاڵیبان پێكی ده‌هێنێت تا چ ڕادده‌یه‌ك ده‌بێته حكوومه‌تێكی شه‌رعی و له‌لایه‌ن ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا و وڵاتانی ئه‌وروپی و توركیاوه دانی پێدا ده‌نرێت؟ چونكه جگه له‌مه گوشارێكی ناوخۆیی هه‌یه له توركیا كه ده‌بێت په‌له نه‌كرێت له دانپێدانان به سیسته‌م و حكوومه‌ته نوێیه‌كه‌ی ئه‌فغانستان كه له‌لایه‌ن بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبانه‌وه داده‌مه‌زرێت و ڕاده‌گه‌یه‌نرێت. بۆیه هاوكێشه‌یه‌كی زۆر ئاڵۆز و نادیار و ناڕوون دروست بووه و چاوه‌ڕوانیش ناكرێت كێشه‌كه ئاوا به‌ئاسانی چاره‌سه‌ر بكرێت. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌یش توركیا ڕای گه‌یاند، ده‌ستیان به دانوستانی ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان كردووه و ته‌نانه‌ت میتی توركییش به‌شداری له دانوستاندنه‌كان ده‌كات. سه‌رۆككۆماری توركیایش له دوایین لێدوانیدا ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه توركیا ده‌یه‌وێت سه‌قامگیری و ئارامی له ئه‌فغانستان بچه‌سپێت. به‌رامبه‌ر ئه‌مه، وته‌بێژی بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان "سوهه‌یل شاهین" له لێدوانێكی بۆ كه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنیی (a)ی نزیك له ئاك پارتی ڕای گه‌یاند، تاڵیبان توركیا وه‌كوو وڵاتێكی برا و موسڵمان ده‌بینێ و هیوای ئه‌وه‌ی خواست كه له قۆناغی داهاتوودا توركیا له ڕووی دارایییه‌وه یارمه‌تیی ئه‌فغانستان بدات و هه‌ماهه‌نگییان له‌گه‌ڵدا بكات.\nئه‌گه‌ر ئه‌م لێدوانه‌وه‌ی وته‌بێژی بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان هه‌ڵبسه‌نگێنین، ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه تاڵیبان له قۆناغی داهاتوودا به مه‌رجی ڕێزگرتن له سه‌روه‌ریی ئه‌فغانستان چاوه‌ڕێی یارمه‌تیی دارایی و هه‌ماهه‌نگییه له توركیا. به‌ڵام خاڵێكی گرنگی ئه‌م بابه‌ته بریتییه له‌وه‌ی كه ئۆپۆزیسیۆن له توركیا له دژی ئه‌وه‌یه توركیا له‌سه‌ر ئاستی سه‌رۆككۆمار چاوی به به‌رپرسانی تاڵیبان بكه‌وێت، چونكه سه‌رۆككۆماری توركیا "ڕه‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان" له لێدوانێكدا ئاماژه‌ی به‌وه دا كه ده‌كرێ ڕاسته‌وخۆ چاوی به به‌رپرسانی تاڵیبان بكه‌وێت. له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م ئه‌م لێدوان و ڕوونكردنه‌وانه، وا پێده‌چێت ئه‌نقه‌ره نایه‌وێ له بابه‌تی دانپێدان به بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان په‌له بكات و، چاوه‌ڕێی هه‌نگاوه كرده‌یییه‌كانی تاڵیبانه له ئه‌فغانستان، چونكه نایه‌وێ سیناریۆی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی توركیا به‌رامبه‌ر سووریا دووباره بكاته‌وه. هه‌ر له‌م چوارچێوه‌یه‌دا سه‌رۆكی سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی "ئۆرسام"ی توركی "پ.د. ئه‌حمه‌د ئویسال" له هه‌ژماری تایبه‌تی فه‌یسبووكی خۆیدا ئاماژه‌ی به‌وه كرد، كه‌وا ئه‌گه‌ر هێزی سه‌ربازیی توركیا له ئه‌فغانستان بكشێته‌وه‌یش، به‌ڵام له ڕووی سیاسی، ئابووری، دیپلۆماسی و كه‌لتوورییه‌وه درێژه به بوون و چالاكییه‌كانی خۆی ده‌دات له‌وێ و، تاڵیبان بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ئه‌و هه‌ژارییه‌ی كه له‌نێو خه‌ڵكی ئه‌فغانستاندا هه‌یه پێویستیی به یارمه‌تیی توركیا ده‌بێت و، پاكستانیش كه دۆستی تاڵیبانه پشتگیریی ئه‌م خاڵانه‌ی سه‌ره‌وه ده‌كات. له لایه‌كی دیكه، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی پێشووتری توركیا "یه‌شار یاكش" ڕای گه‌یاند، له ڕووی یاسایییه‌وه بوونی هێزی سه‌ربازیی توركیا له ئه‌فغانستان هیچ پاساوێكی نه‌ماوه و ئه‌م ئامانجه‌ی كه بۆی نێردراوه، ئێستا نه‌ماوه و پێویسته یان شێوازێكی تازه به ڕه‌زامه‌ندیی تاڵیبان یاخود شێوازێكی گونجاوی یاساییی دیكه‌ی بۆی بدۆزرێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی دڕیژه به مانه‌وه‌ی سوپای توركیا بدرێت له ئه‌فغانستان.\n٣- توركیا دوای قه‌یرانی سووریا، ڕووبه‌ڕووی لێشاوی په‌نابه‌ره سوورییه‌كان بووه‌وه و ناچار بوو له وه‌رگرتنی چه‌ندین ملیۆن په‌نابه‌ری سووری. په‌نابه‌ره سوورییه‌كان له توركیا ڕۆژ له دوای ڕۆژ بوونه كێشه‌یه‌كی به‌رچاوی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و سیاسی له توركیا. ئه‌م بابه‌ته گه‌یشته ئاستێك كه چه‌ندین ڕووداوی نه‌خوازراو له نێوان په‌نابه‌ره سوورییه‌كان و هاووڵاتیانی تورك سه‌ری هه‌ڵدا؛ به‌تایبه‌تی دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی په‌تای كۆرۆنا، باری ئابووریی توركیا ڕووبه‌ڕووی چه‌ندین گرفتی ئابووریی سه‌خت بووه‌وه و ئه‌مه‌یش ڕاسته‌وخۆ كاری كرده سه‌ر بارودۆخی ئابووریی هاووڵاتیان له توركیا، چونكه له بارودۆخێكی ئاوادا چه‌ندین ملیار دۆلاری ئه‌مریكی بۆ په‌نابه‌ره سوورییه‌كان ته‌رخان كرا و ئه‌مه‌یش بووه هۆی ناڕه‌زایه‌تیی خه‌ڵك. له‌م چوارچێوه‌یه‌دا جگه له په‌ناربه‌ره سوورییه‌كان چه‌ندین هه‌زار په‌نابه‌ری ئه‌فغان له‌لایه‌ن توركیاوه میوانداری ده‌كرێت. په‌نابه‌ره ئه‌فغانه‌كان زیاتر له ساڵانی (2006 و 2007) ڕوویان له توركیا كرد. به‌پێی ئاماری فه‌رمیی توركی كه له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی ئیداره‌ی په‌نابه‌ران بڵاو كراوه‌ته‌وه، هاتنی په‌نابه‌ری ئه‌فغان بۆ توركیا به شێوه‌ی نافه‌رمی له نێوان ساڵی 2014 تا مانگی ته‌مووزی ساڵی 2021 به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌یه:\nئه‌م ژمارانه‌ی سه‌ره‌وه ژماره فه‌رمییه‌كانن كه له‌لایه‌ن حكوومه‌تی توركیا تۆمار كراون. پێشبینی ده‌كرێت ژماره ڕاسته‌قینه‌كه له‌مه زیاتر بێت، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا تا ئێستا لێشاوی په‌نابه‌رانی ئه‌فغان بۆ توركیا ده‌ستی پێی نه‌كردووه و ژماره‌كه وه‌كوو ساڵانی ڕابردووه و ده‌توانین بڵێین كه بارودۆخه‌كه ئاسایییه. هه‌رچه‌نده تا ئێستا بارودۆخه‌كه ئاسایییه به‌ڵام هه‌ڵوێستی تاڵیبان و هه‌نگاوه‌كانی داهاتووی له ئه‌فغانستان ئه‌م بابه‌ته یه‌كلایی ده‌كاته‌وه، چونكه جۆره نامتمانه‌یییه‌ك به تاڵیبان هه‌یه؛ ئه‌مه‌یش داهاتووی ئه‌فغانستانی ته‌موژاوی كردووه.\nله لایه‌كی تر توركیا هه‌م له ڕووی دارایی و هه‌میش له ڕووی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه توانای پێشوازیكردنی زیاتری په‌نابه‌رانی نه‌ماوه. جگه له‌مه لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن سه‌باره‌ت به ڕوووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كێشه‌ی په‌نابه‌رانی ئه‌فغان و سووری، به‌چڕی ڕه‌خنه له ده‌سه‌ڵات ده‌گرن. بۆيە هەرچەندە ئەنقەرە پێشوازیی له ژماره‌یه‌ك پەنابەری ئەفغان كردووە بەڵام لەگەڵ ئەوەیشدا چاوەڕوان ناكرێت توركيا وەكوو سوورییه‌كان ژمارەيەكى زۆرتر لە پەنابەرانی ئەفغان وەربگرێتەوە. ئەگەر دەسەڵاتداران له توركیا موجازەفە بكه‌ن و پێشوازی له پەنابەرى زياتر بكه‌ن، ئه‌وه بێ گومان توركیا له‌سه‌ر ئاستی ناوخۆدا ڕووبەڕووى كێشەيەكى كۆمەڵايەتى و ئابوورى و سياسى دەبێتەوە. هه‌ر له‌م چوارچێوه‌یه‌دا ئۆپۆزیسيۆنى توركى ڕەخنەيەكى توند لە دەسەڵاتداران دەگرێت كه گوايە هەڵوێستى حكوومەتى فەرمیى توركيا بەرامبەر گشت لايەنە سياسييەكانى ئەفغانستان يەكسان نييە؛ بەتايبەتى نزيكیى توركيا لە گرووپە ئيسلاميیە ميانڕەوەكان و ئەفغانە بەڕەچەڵەك توركەكان واى لێ كردووە كە هەندێك لايەنى ئەفغان دەست بە دژايەتیى توركيا بكەن. بۆیه نه‌یارانی سه‌رۆككۆماری توركیا، وێنەيەكى ئەردۆغان كە لە قۆناغەكانى ڕابردوودا لەگەڵ سه‌رۆكی حزبی ئیسلامیی ئه‌فغانستان "گوڵبەددين حكمەتيار" گرتوويەتى، وەك بەڵگە نيشان دەده‌ن، كە ئەردۆغان نزيكە لە بۆچوونى ئيخوانەكان؛ به‌مه‌یش سه‌رپێچیی بنه‌ماكانی كه‌مالیزم و عه‌لمانییه‌ت ده‌كات له توركیا و، ئۆپۆزیسیۆن ترسی ئه‌وه‌ی لێ نیشتۆته‌وه كه ئه‌گه‌ری ئه‌وه له ئارادایه توركیا له ئه‌فغانستان هاوسه‌نگی له په‌یوه‌ندیی نێوان ئه‌نقه‌ره و لایه‌نه سیاسییه‌كانی ئه‌فغانستان له‌ده‌ست بدات.\nبه‌رامبه‌ر ئه‌مه ئه‌گه‌ر بارودۆخه‌كه له ئه‌فغانستان تێكیش بچێت، ئه‌وه ئه‌فغانه‌كان زیاتر ڕوو له پاكستان و ئێران و ئوزبه‌كستان ده‌كه‌ن. كه‌واته چاوه‌ڕوان ناكرێت بابه‌تی په‌نابه‌رانی ئه‌فغان وه‌كوو په‌نابه‌ره سوورییه‌كان كێشه‌ی گه‌وره‌ی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ توركیا دروست بكه‌ن، به‌ڵكوو له ئێستاوه حكوومه‌تی توركیا هه‌وڵی ئه‌وه ده‌دات ئه‌م بابه‌ته له به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی وه‌كوو كارتێكی گوشار به‌رامبه‌ر وڵاتانی ڕۆژاوا و ئه‌مریكا به‌كار بهێنێت.\nبه مه‌به‌ستی پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی له وڵاتێكی ستراتیژیی وه‌كوو ئه‌فغانستان، پێشبینی ده‌كرێت توركیا له قۆناغی داهاتوو گشت تواناكانی خۆی بخاته گه‌ڕ بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ حكوومه‌ته نوێیه‌كه‌ی ئه‌فغانستان ئاسایی بكاته‌وه. بۆیه ده‌ستبه‌جێ وه‌ڵامی بانگه‌وازه‌كه‌ی تاڵیبانی دایه‌وه ده‌رباره‌ی دانوستان و ده‌ستپێكردنی گفتوگۆكان و، ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی بزووتنه‌وه‌كه ده‌ستی به كۆبوونه‌وه كرد. هه‌ر له‌گه‌ڵ ئه‌م پێشهاتانه ڕه‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان په‌یامێكی بڵاو كرده‌وه؛ تیایدا ئاماده‌ییی خۆی ده‌ربڕی بۆ كۆبوونه‌وه له‌گه‌ڵ به‌رپرس و سه‌ركرده‌كانی تاڵیبان. هه‌ر له نێوه‌ندی ئه‌م پێشهاتانه، دوو هاوپه‌یمانی گرنگی توركیا، كه بریتین له قه‌ته‌ر و پاكستان، په‌یوه‌ندییه‌كی باشیان له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان هه‌یه؛ ئه‌مه‌یش هانده‌ر و یارمه‌تیده‌رێكی باش ده‌بێت بۆ نزیكردنه‌وه‌ی ئه‌نقه‌ره و كابوول. هه‌رچه‌نده له ئێستادا ئاسۆی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان توركیا-ئه‌فغانستان دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی تاڵیبان بۆ ده‌سه‌ڵات ڕوون و دیار نییه و چاوه‌ڕوانی نانه‌وه‌ی هه‌نگاو و جێبه‌جێكردنی به‌ڵێنه‌كانی تاڵیبان ده‌كرێت، به‌ڵام به‌هۆی مێژووی په‌یوه‌ندییه سیاسی، ئابووری و كه‌لتوورییه‌كانی نێوان هه‌ردوو وڵات، له قۆناغی داهاتوودا ئه‌گه‌رێكی زۆر هه‌یه ئه‌م په‌یوه‌ندییه درێژه‌ی پێ بدرێت به شێوازێكی نوێ، كه له‌وانه‌یه په‌یوه‌ندیی نێوان ئه‌نقه‌ره-كابوول مۆركێكی "ئیسلامی سوننی" به‌خۆوه بگرێت. چونكه له ڕووی مه‌زهه‌ب و ئایدیۆلۆژیاوه تاڵیبان له جیاتی سه‌له‌فی، زیاتر وه‌كوو سۆفی ده‌رده‌كه‌ون و زۆرینه‌یان شوێنكه‌وتووانی مه‌زهه‌بی حه‌نه‌فین، كه ئه‌مه‌یشیان خاڵێكی گرنگی هاوبه‌شی نێوان ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌مڕۆی توركیا و تاڵیبانه.


سپاس و پێزانینی ناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی كوردستانی ئێران بە بۆنەی پێشوازیی پڕ شكۆی خەڵكی كوردستانی ڕۆژهەڵات لە بانگەوازی مانگرتنی گشتیی\nبە پێی ئەو هەواڵ و دێكۆمێنتانەی لە ڕۆژهەڵاتی كوردستانەوە هەر لە ورمێ و شنۆ، پیرانشار، مەهاباد و بۆكان و سەقزەوە تا دەگاتە بانە، سەوڵاوا، سنە، پاوە، مەریوان و كرماشان و سەرپێلی زەهاو و كەنگاوەر پێمان گەیشتوون و بڵاوبوونەوە، ڕۆژهەڵاتی سەربەرز و شۆڕشگێڕ ئەمڕۆ بەپیر بانگەوازی ناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی كوردستانی ئێران و سەرجەم لایەنە سیاسییەكان و چالاكانی مەدەنیی كوردستانەوە هاتوون و بە مانگرتنی گشتی و داخستنی دوكان و بازاڕ، وێڕای مەحكوومكردنی تاوانەكانی ئێعدامی سێ بەندكراوی سیاسی كوردستان و پەلاماری مووشەكی و پیلانی تیرۆریستی بۆ سەر هێزە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵات لە خاكی هەرێمی كوردستان دا، جارێكی دیكە یەكگرتووانە، جینایەتەكانی ٤٠ ساڵ دەسەڵاتدارێتی كۆماری ئیسلامی دژ بە خەڵكی كوردستان و بزووتنەوە حەقخوازانەكەیان مەحكووم و ڕیسوا كردەوە و هاوكات پشتیوانی و پشتگیریی خۆیان بۆ سەركردایەتیی سیاسیی بزووتنەوەی كورد لە كوردستانی ڕۆژهەڵات دووپات كردوەتەوە.\nكۆمەڵانی خەڵكی تێكۆشەری كوردستان!\nئەو هەڵوێستە سیاسییە مانادارەی ئێوە سەلماندی كە جینایەتە سیستماتیك و پیلان بۆ داڕێژراوەكانی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی بە درێژای چڵ ساڵی ڕابردوو بۆ دابڕاندنی جەماوەری كوردستان لە سەركردایەتی سیاسیی بزووتنەوە ڕەواكەیان، ناسەركەوتوو و پووچەڵ بووە. هەڵوێستی جێی شانازیی ئەمڕۆتان جارێكی دیكە دەریخستەوە كە گرتن، ئەشكەنجە ، ئێعدام و سێدارە، تیرۆر، تۆپباران و مووشەكباران، چەواشەكاری و زەخت و گوشار و هەڕەشە و سەركوت، ناتوانن ئیرادەی گەلی كورد بۆ درێژەدانی خەبات و تێكۆشان لە پێناو بەدەستهێنانی مافە ڕەوا و سەرەتاییەكانی خۆیان تێك بشكێنن.\nخەڵكی وشیاری كوردستانی ڕۆژهەڵات!\nئێوە بەو مانگرتنە گشتییە بە بەرچاوی هەموو جیهانەوە، بە دۆست و دوژمنتان سەلماند كە ئێمە هەموومان وەك پەیكەرەیەكی یەكگرتوو و لێك جیانەكراو، سوورین لە سەر ڕێبازی بەرحەقمان بۆ گەیشتن بە ئازادی و، ئەوەندەی دیكە كۆماری ئیسلامی ئێرانتان لە بەرچاوی گەلانی ئێران و ڕای گشتی جیهانی، سووك و ڕیسوا كرد.\nئێوە بە پێشوازیی پڕشكۆی خۆتان لە بانگەوازی سەركردایەتی سیاسی بزووتنەوەی كوردستان، سەلماندتان كە بزووتنەوەی كوردستان، بزووتنەوەیەكی پێگەیشتوو و پێشكەوتووی بەرینە كە لە كات و ساتی خۆیدا لە هەموو پۆتانسیێل و تایبەتمەندییەكانی خەباتی جەماوەری بە هەموو ڕەهەندەكانییەوە بۆ گەیشتن بە ئامانجەكانی، كەڵك وەردەگرێت.\nبا كۆماری ئیسلامی و هەموو دەست و پێوەندەكانی بزانن كە كوردستان، سەنگەر لەشكان نەهاتووی خەبات بۆ ئازادییە و، گەلێك كە خاوەنی ئەو ئیرادە پۆڵایینە بێت بۆ ئازادی و مافەكانی، لە هیچ كۆسپ و تەگەرەیەك ناپرینگێتەوە و لە خەبات و تێكۆشان تا گەیشتن بە لوتكەی ئازادی هەدا نادات.\nناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی كوردستانی ئێران، پێكهاتوو لە پێنج حیزب و لایەنی سیاسی، سپاس و پێزانینی گەرمی خۆی لە ئاست پێشوازیی گەرم و كەم وێنەی ئێوە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان لە بانگەوازی خۆی ڕادەگەیەنێ . بە دەنگەوەهاتن و پشتیوانیی لایەنە سیاسییەكانی دیكە لە بانگەوازی مانگرتنی گشتی و، بەشداریی ژنان و پیاوانی ئازادیخواز، چالاكانی سیاسی و مەدەنی و هەموو چین و تۆێژەكانی كۆمەڵگای كوردستان لەم مانگرتنە گشتییەدا، سەری سەركردایەتی بزووتنەوەی كورد لە كوردستانی ڕۆژهەڵات و هی خۆشتانی لە بەردەم هەموو خەڵكی ئێران و جیهاندا بەرز كردەوە و ئیرادە و بڕیاری گشتیی بۆ خەبات و بەربەرەكانی بەرامبەر ئەم ڕژیمە دیكتاتۆر و تاوانكارە، پتەوتر كردەوە. ئیوە جارێكی دیكە سەرشۆڕی و زەبوونیتان كردە حاسڵی پیلانگێڕییەكانی ڕژیمی داگیركەری كۆماری ئیسلامی و لاپەڕەیەكی پڕشنگدار و زێڕینی ترتان لە مێژووی خەباتی نەتەوەكەماندا تۆمار كرد كە دەتوانێ ببێت بە سەردەقی قۆناغێكی نوێ لە خەبات بۆ تۆمار كردنی ڕزگاریی یەكجاریمان.\nئێوە بە مانگرتنی گشتی و یەكگرتووانەی خۆتان، ئەم پەیامەشتان گەیاندە ئێمە هیزە سیاسییەكانی خۆتان كە ئەگەر یەكدەنگ وهاوخەبات و یەكگرتوو بین، ئێوە سەدقات باشتر بە دەنگمانەوە دێن. ئێمەش لەم رۆژە پڕشكۆیەدا بەڵێنتان پێ دەدەین كە بەرامبەر پەیامە پیرۆزەكەی ئێوە سەری ڕێز دادەنوێنین وبە شانازی و بە ئەركی خۆمانی دەزانین ئەم پەیامەتان لێ وەربگرین.'\nسڵاو لە یەكگرتوویی خۆڕاگری و ئیرادەی خەباتگێڕانەتان،\nسلاو لە گیانی پاكی نوێترین شەهیدانی گەلەكەمان لە كوردستانی ڕۆژهەڵات كە ئێوە ئەمڕۆ بە مانگرتنی پڕ شكۆی خۆتان، گیانی ئەوان و بنەمالەكانیان و هاوسەنگەرانی ئەوانتان شاد و هێور كردەوە و، ڕژیمی تاوانخوڵقێنی كۆماری ئیسلامیتان ڕیسوا كرد.\nپتەوتر بێ یەكگرتوویی و هاوپێوەندیی نێوان هێزە سیاسییەكان و كۆمەڵان خۆراگری خەڵكی كوردستانی ڕۆژهەڵات\nئێوارەی ٢١ خەرمانانی ١٣٩٧ی هەتاوی\n١٢ی سێپتامبری ٢٠١٨ی زایینی\nئه‌م بابه‌ته 1275 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nڕاگه‌یاندنی ناوه‌ندی هاوكاریی حیزبه‌كانی كوردستانی ئێران سه‌باره‌ت به ده‌نگۆی وتووێژ له‌گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی ئێران\nراگەیاندنی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران سەبارەت بە تۆپبارانی ناوچە سنوورییەکانی کوردستان لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە\nپەیامی کومیتەی ناوەندیی کۆمەڵە بە بۆنەی ٣١ی جۆزەردان ڕۆژی پێشمەرگەی کۆمەڵەوە\nڕاگەیاندنی کومیتەی دەرەوەی وڵات\nڕاگه‌یاندنی ناوه‌ندی هاوكاریی حیزبه‌كانی كوردستانی ئێران سه‌باره‌ت به ده‌نگۆی وتووێژ له‌گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی ئێران \nراگەیاندنی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران سەبارەت بە تۆپبارانی ناوچە سنوورییەکانی کوردستان لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە\nپێشمەرگە، هێمای ڕزگاری


هەواڵ - Vim Foundation\nپرۆژەی ئارتفرۆش پێشانگەی (بۆچی جەنگ؟)ی هونەرمەند بەیان جاف دەکاتەوە\nلەنوێترین چالاکییدا پرۆژەی ئارتفرۆش پێشانگەیەک بۆ هونەرمەند بەیان جاف بەناونیشانی (جەنگ بۆچی؟) لە سلێمانی دەکاتەوە. بەیان جاف لەبارەی پێشانگەکەوە دەڵێت: بەگشتی پێشانگەکە خستنەڕووی وێرانکارییەکانی جەنگ و ئەو ئازارەیە کە جەنگ…\nکانونی دووهەم 31\nدامەزراوەی ڤیم بەشداری یه‌كه‌م دانیشتنی تایبه‌ت به پێشنیازەیاسای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە خێزان و ئافرەت کرد.\nدامەزراوەی ڤیم بەشداری یەکەم دانیشتنی گوێگرتنی تایبەت بە پێشنیازەیاسای (بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە خێزان و ئافرەت لە هەرێمی کوردستان) کرد کە بەهەماهەنگی لەلایەن سەنتەری توێژینەوەی پەرلەمان و پەیمانگەی دیموکراسی نیشتمانیی…\nکانونی دووهەم 12\nڤیم دیبەیت، نوێترین پرۆژەی دامەزراوەی ڤیم\nڤیم دیبەیت پرۆژەیەکی نوێی دامەزراوەی ڤیم-ە. گرنگی بە پرسە هەنووکەییەکانی کۆمەڵگە دەدات. بانگهێشتی کەسانی پسپۆڕ و پەیوەندیدار دەکات بۆ شرۆڤەکردن و گفتوگۆ سەبارەت بە کێشەکان. هەروەها هۆکار و چارەسەرەکان دەستنیشان…


نەخواردنی شەكر و كاریگەری لەسەر تەندروستی - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nنەخواردنی شەكر و كاریگەری لەسەر تەندروستی\nئەو كەسانەی زۆر شیرینی دەخۆن زیاتر دووچاری نەخۆشییەكانی دڵ و شەكری پلە دوو و نەخۆشیی شێرپەنجە دەبن، بەڵام ئەگەر هەیە تەنها شەكر بەرپرس نەبێت لەو نەخۆشییانە. پێگەی ئەلیكترۆنی بی بی سی فیوچەر شیكاری بۆ ئەنجامی لێكۆڵینەوەیەك لەم بوارەدا كردووە.\nئەگەری باوەڕكردن زۆر قوڕسە بەوەی كە مرۆڤ چەندین ساڵ پێش ئێستا تەنها بۆ ماوەی چەند مانگێك بە درێژایی ساڵ شەكری بەدەست دەكەوت، لە راستیدا تەنها لە كاتی پێگەیشتنی میوە شەكر دەست دەكەوت. پێش80  هەزار ساڵ مرۆڤ لەسەر گۆی زەوی دا پشتیان بە راوكردن و خواردنی میوە لە كاتی نادیار دەبەست بەوەش ركابەریان لەگەڵ باڵندەكان دەكرد.\nئێستا بە درێژایی رۆژەكانی ساڵ شەكرمان دەستدەكەوێت و بە رێگای زۆر ئاسانتر، بەڵام زۆر جار بەها خۆراكییەكەی كەمترە وەك ئەوەی لە خواردنەوەی خواردنەوە گازییەكان وەك نموونە. هەموومان لەو باوڕە داین كە ئەو بڕە شەكرەی دەیخۆین كەمتر سوودی هەیە لەوەی باپیرانمان لە دێر زەمانەوە دەیانخوارد، ئێستا شەكر بۆتە دوژمنی یەكەم بۆ تەندروستی گشتی، ئەگەر هەیە ئەوە بێتە هۆی دووركەوتنەوە لە هەندێك لە خۆراكە پێویستەكانی ئەو رۆژگارەدا.\nبابه‌تی پێشوو چەند زانیارییەكی گرنگ سەبارەت بە گوڵكردن و پیتاندنی هەنار\nبابه‌تی دواتر نیشانەكانی كەمی پرۆتین لەسەر جەستەدا


پاش نیۆلیبێڕاڵیزم؟ - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 19 مرداد 1396 18:36\nوەرگێڕانی: هاوڕێ یوسفی\nبەدواهاتەکانی نیۆلیبێڕاڵیزم،... لەزۆربەی شوێنەکاندا چەشنێک ووشیاری گشتی دژی هێژێمۆنی ورووژاندووە و بۆتە هۆی ڕێخستنێکی تازە لەناو خەڵکدا. بزووتنەوە دژەجەنگ و دژەجیهانیبوونەوەکان لەبەرئەوەی گرینگی بنەڕەتیی بەدەستەوەدانی پێناسەیەکی بەربەرینتر لە دێمۆکراسی دەرکپێدەکەن، گرفتێکی بەرچاون بەرامبەر حاکمیەتی چینایەتی و بۆناپارتیزمی بووش.\nویلیام کا. تەب\nپاش نیۆلیبێڕاڵیزم، نۆبەی چیە؟ بۆ وڵامدانەوەی ئەم پرسیارە دەبێت سەرەتا چەند پرسیاری بنەماییتر بهێنینە ئاراوە: لەلایەکەوە نیۆلیبێڕاڵیزم و کۆنزێرڤاتیزم و لەلایەکیتریشەوە بزووتنەوە دژە جەنگ و دژە جیهانیبوونەوەکان، چ خاڵێکی هاوبەشیان هەیە؟ وڵامەکە ئەمەیە بەڕواڵەت هەردوویان لەم خاڵەدا هاوبەشن کە کۆی سەرنجی خۆیان داوەتە بەدەستەوەدانی پێناسەیەکی دووبارە لە دێمۆکراسی و سیستمی هەنووکەیی جیهان. "پەرەدانی دێمۆکراسی"، درووشمی گرووپی "ڕێکەوتنی واشینگتۆن" و لایەنگرانی تیۆری بووشە. بنەمای گرووپی "ڕێکەوتنی واشینگتۆن" ئەم بانگەشەیە کە نیۆلیبێڕاڵیزمی جیهانی و کۆنتڕۆڵی ئابووریی سەرمایەی داراییی ناوەندیی وڵاتانی قەراخی و کۆی جیهان لەڕێگەی "سندووقی نێونەتەوەیی دراو" و "ڕێکخراوی بازرگانی جیهانی"، تاقە ئاڵتێڕناتیڤە بۆ سەرکەوتن بەسەر هەژاری و چەرمەسەریدا. "تیۆری بووش"یش دەربڕینی ڕاشکاوانەی ڕەوتی نیۆکۆنزێرڤافیزمە بۆ پاساودانی هەوڵی ئەمریکا و زاڵبوونی سەربازی بەسەر جیهان و جەنگی پێشگیرانە بۆ ئارامکردنەوەی جیهان و بەرقەرارکردنی دێمۆکراسی. لەڕوانگەی بزووتنەوە دژەجەنگ و دژەجیهانیبوونەوەکانەوە، ئەم بانگەشە حکوومەتیانە بۆ "پەرەدانی دێمۆکراسی" هیچ نین جگە پەچەیەک بەسەر دیکتاتۆری جیهانیی ئەمریکا و بەڕیوەبەرانی شەریکە گەورە سەرەکیەکان. ئەم بزووتنەوانە هاوکات کە هێرش بۆسەر دامەزراوە/کارگێڕانی ئەم دیکتاتۆریە کردۆتە چەقی سەرنجی خۆیان، لێبڕاوانە تێدەکۆشن ئاڵتێرناتیڤێکیش پێشکەش بکەن: [واتە]دێمۆکراسیەکی هاوبەشیی ڕاستەقینە.\nیەکەم شتێک کە ئەبێ تێیبگەین ئەوەیە نیۆلیبێڕاڵیزم، لەڕوانگەی ئەو بەرە بەربڵاوەی ئابووریزانان و داڕێژەرانی سیاسەتی بەڵادەستی حوکمدار، بۆ گەیشتن بە ئامانجە ڕاگێنراوەکانی شکستی هێناوە. نیۆلیبێڕاڵیزم نە گەشەی ئابووریی پێشخستووە، نە هەژاری کەمکردۆتەوە و نە ئابووری سەقامگیرتر کردووە. لەڕاستیدا، لەساڵانی دەسەڵاتداری نیۆلیبێڕاڵیزمدا، گەشەی ئابووری خاوتر بۆتەوە، هەژاری زیادی کردووە و قەیرانە ئابووری و داراییەکان گشتگیر بۆتەوە. ژمارەکان و ڕیژەکان سەلمێنەری ئەم بابەتە زەق و بەرچاوەن. سەرباری ئەمانە، نیۆلیبێڕالیزم وەک بەرنامەیەکی چینایەتی سەرمایە سەرکەتوو بووە. ئەم ڕەوتە سەبارەت بەم ئامانجە ڕانەگێنراوە توانیویەتی ئاستی سوڵتەی شەریکە باننەتەوەییەکان، دامەزراوە داراییە نێونەتەوەییەکان و ئێلیتە لۆکاڵیەکان زیادبکات.\nقبووڵی ئەمەی نیۆلیبێڕاڵیزم بۆ گەیشتن بە ئامانجە ڕاگەێنراوەکانی شکستی هێناوە، لایەنگرانی ئەم ڕەوتەی ناچارکردووە پاشەکشێیەکی تاکتیکی بکات و بەرگری لە هێرشی بنەڕەتی سیاسەتە نیۆلیبێڕاڵیەکان بەناوی "ڕێفۆرم"ەوە بکەن. بەم پێیە، شایەتی سەرهەڵدانی "ڕێکەوتنێکی واشینگتۆنی" گەورەترین کە شکستەکانی نیۆلیبێڕاڵیزم دەخاتە ئەستۆی وڵاتانی وابەستەوە نەک سەرمایەی باننەتەوەیی و دامەزراوە نێونەتەوەییەکان. لێرەوە، چاوەڕوانیان ئەوەیە هەژاران پتر لەجاران خۆیان لەگەڵ پێشنیازەکانی نیۆلیبێڕاڵیزمدا بگونجێنن. لەم ڕوانگەوە، ئەوەی پاش نیۆلیبێڕاڵزم دێت، ئەبێ نیۆلیبێڕاڵیزمی زیاتر بێت.\nڕووداوی یازدەی سێپتەمبەری ساڵی 2001ی زاینی ئەم دەرفەتەی بە دەوڵەتی بووش دا تا بەرنامەگەلێکی پتر سەرەڕۆیانە بگرێتە بەر بۆ بەدەستەوەگرتنی بەرایی جیهان؛ ئەو بەرنامەی کە دەتوانین ناوی بنێین "بۆناپارتیزمی جیهانی". تیۆری جەنگی پێشگیرانە و گۆڕانی ڕژیمەکانی بووش، لەڕاستیدا دەرکەوتەیەکە لە ئاستی نوێی سەرەڕۆییە ئێمپراتۆریایەکانە کە ئایدیۆلۆژیکترین بەشەکانی دەسەڵاتداران بەرگری لێدەکەن. نەهادگەرا لیبێڕاڵاکانی دەوڵەتی کلینتۆن و ڕیالیستەکانی دەوڵەتی بووشی یەکەم، سەرەڕای ئەو ورە هێرشبەرانەی هەیانبوو، بەباشی بەئاگابوون لە گاریگەریە نالەبارەکانی ئەو سیاسەتانی کە باقی جیهان ڕاودەنێت. بەڵام بەپێچەوانەی ئەوان، ئاجێندای بووشی دووهەم ئاجێندایەکی کۆنزێرڤاتە کە تیایدا مافی تایبەتیی ئەخلاقی ئەمریکا بۆ بنیاتنانەوەی جیهان پیرۆزە. بە وتەی سەرۆک کۆماری ئەمریکا، ئەم ئاجێندایە، جەنگێکی نەرێنی و سەلیبیە دژی شەڕ؛ جەنگێک بۆ پەرەدانی حەقیقەت، دادپەروەری و ستایلی ژیانی ئەمریکی، خۆشیان بێ و تاڵیان بێ. سەرباری لاوازیی ئابووری لەناو وڵاتدا، ئاجێندای بووش ترسی لە تێرۆریستەکان گۆڕیوە بۆ بەدیهێنانی پێداویستیە مرۆییەکان. ڕاستیەکەی ئەم چەواشەکردنە، هەم بەدواهاتەکانی سیاسەتە نیۆلیبێڕاڵیەکانی ناوخۆی وڵاتە و هەم چەواشەکردنی ڕای گشتی لە هەرەسهێنانی دارایی شەریکەکان و کاریگەریەکانی سیاسەتی چینایەتی کەمکردنەوەی باج و دابەزینی خێرای بووجەی کۆمەڵایەتی. دەوڵەت خستوومانیەتە حاڵەتی جەنگی هەمیشەییەوە و پاناییەکەی بە سەرکوتی ناوخۆیی و کپکردن پەرەدەدات. ئەمە گەڵاڵەیەکە بۆ ترساندنی دەنگدەران تا پرسیار نەکەن و مل بە جەنگ و ئەو سیاسەتە ناوخۆییانە بەدەن کە لە بەرژەوەندیاندا نیە.\nبا تۆزێک زیاتر بپەرژێینە سەر شکستی سیاسەتەکانی"سندووقی نێونەتەوەیی دراو" و "ڕێکخراوی بازرگانی جیهانی". بەپێی ڕاپۆرتی پەرەسەندنی مرۆیی ساڵی 2000 لە بڵاوکراوەکانی بەرنامەی پەرەسەندنی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، داهاتی نفووسی 80 وڵاتی جیهانی لەکۆتایی دەیەی 1990دا، کەمتر بووە لە داهاتی نفووسەکەیان لەکۆتایی دەیەی 1980دا. هەڵبەت دۆخەکە لەمە خراپترە؛ هەر ئەوەندە بەسە سەرنجی ئەوە بدەین مامناوەندی داهاتی نفووس، پێوەرێکە باسی نابەرابەری و ئەو هەژاریە گەشەکەر و سەرسووڕهێنەرەی کە لە زۆربەی وڵاتاندا بەرچاوە، ناکات. لەزۆربەی وڵاتەکاندا هەژاری ڕوولە گەشەیە چونکە، دانەوەی قەرز بە دامەزراوە داراییە بیانیەکان بەردەوام بەشێک لەداهاتی هەناردەیی ساڵانەی ئەم وڵاتانە هەڵدەلووشێت، سەرمایەگوزاری بیانی پیشە پێویستەکان درووست ناکات و بەخشینە ماڵیاتیەکان و پاداشەکان بە کۆمپانیا باننەتەوەییەکان لە بووجەی کار و بارە کۆمەڵایەتیەکان لە ئاستی نەتەوەییدا دادەبەزێنێت، ڕێک بەوجۆرەی لە زۆربەی وڵاتانی دەوڵەمەندتریشدا بەشێوەیەکی گەشەکەر وای لێدێت.\nزێدەباری ئەمە، ڕیتمی گەشەی ئابووری جیهان خاوتر بۆتەوە تەنانەت سەرەڕای ئەوەی سیاسەتە نیۆلیبێڕاڵیەکان ئاستی ژیانیان دابەزاندووە. ئازادکردنی دارایی لەجیات ئەوەی دەستی هەبێت لە سەقامگیرکردنی ئابووریدا بۆتە هۆی قەیرانگەلی دارایی لە زۆربەی سیستمە ئابووریەکانی جیهاندا. بەپێی یەکێک لە توێژینەوەکانی "سندووقی نێونەتەوەیی دراو"، 133 وڵات لە 181 وڵاتی ئەندامی ئەم سندووقە، لانیکەم تووشی یەکێک لەو قەیرانانەی هاتوون کە دەگەڕێتەوە بۆ گرفتە بەرچاوەکانی بەشی بانکداری لە مەودای نێوان ساڵەکانی 1980 تا 1995دا. بەپێی زانیاریەکانی "بانکی جیهانی"، لە مەودای ساڵانی کۆتایی دەیەی 1970 تا ساڵی 1994دا زیاد لەسەد جار لاوازی لە دانەوەی قەرز لە بەشی بانکداری 90 وڵاتی لەحاڵی گەشەسەندن و وڵاتانی کۆنە کۆمۆنیستدا بوونی هەبووە. ئەمەی کە دوو لە سێی ئەندامانی سندووقی نێونەتەقەیی دراو تووشی وەها قەیرانگەلێک هاتوون، ناتوانێت بەتەواوەتی ڕووداوەکی بێت بەڵکو دەبێت پەیوەندیداری بزانین بەم واقیعەوە کە ئەم ساڵە قەیراناویانە ڕێک هەمان ئەو ساڵانەیە سندووقی نێونەتەوەیی دراو سیاسەتی ئازادکردنی دارایی خستە بواری جێبەجێ کردنەوە.\nلەڕاستیدا، هیچکام لەمانە سەرسووڕهێنەر نین. ئاجێندای نیۆلیبێڕاڵیزم (یان "رێکەوتنی واشینگتۆن") خواستی ئازادکردن دارایی و بازرگانی، تایبەتیکردنەوە، سڕینەوەی ڕێسا، کردنەوەی دەرگاکان بەڕووی سەرمایەگوزاری ڕاستەوخۆی بیانی، بڕە ڕکابەریەکانی گۆڕینی ئەرز. دیسیپلینی پارەیی، باجە کەمەکان و دەزگای بچووکتری دەوڵەتە کە هیچیان نەیانتوانی بەڕادەی پێویست ئەنجامەکەی خۆشگوزەرانی جەمعی بێت. هەنووکە زۆر ئاشکرایە کە شکستی نیۆلیبێڕاڵیزم لە زیادکردنی گەشە، کەمکردنەوەی هەژاری، یان ڕەخساندنی سەقامگیری ئابووری زیاتر، بۆتە هۆی ڕێکەوتنێکی واشینگتۆنیی "کامڵتر"، کە هەڵبەت دەستکردی هەمان دەستە و تاقمە کە نووسخە یەکەمەکەی داڕشتبوو. ئەوان تاوانباری شکستی ئاجێندای نیۆلیبێڕاڵیزم بەو وڵاتانە دەزانن کە داوایان لێکرابوو پەێڕەوی فەرمانەکانیان بن. لەم سێناریۆی "قوربانی تاوابار"ەدا ئەوەی ئێستا داوا دەکرێت، بەڕێوەبردنی کاریگەرتری هەمان ستراتیژەکان و بەدواداچوونی هەمان ئامانجە سەرەتاییەکانە. لەسەر دەوڵەتی لۆکاڵیە کە باشتر لە بەڕیوەچوونی ئەم بەرنامانەدا بجووڵێتەوە. هەندێک ئیمتیازگەلی بچووکیش دەدرێت بەڵام هەموویان بەتاڵ دەردەچن، سیاسیەکان بە داننان بەمەدا کە ئازادکردنی بازاڕی دارایی لە ڕابردوودا بۆتە هۆی شکسگەلێکی وا، هەنووکە کرانەوەی "هۆشیارانە"ی حێسێبی سەرمایە پێشنیار دەکەن. بە بانکە ناوەندیەکان دەگوترێت دەبێت چوارچێوەیەکی چاودێریکارانەی "گونجاو"، ستانداردە ماڵیەکان و توانا بەڕێوەبەرایەتیەکان فەراهەم بکەن_ بەڵام بانکەکان بەردەوام بەپێی خزم خزمێنە وام دەدەن، سەفتەبازی ئەرزی و یارمەتی هەڵاتنی سەرمایە دەکەن. ئەم بۆچوونە لە ئارادایە کە بەڕێوەبردنی کۆمپانیاکان گرینگن، پێویستی بە ڕێسای دژەگەندەڵی و ڕەنگە تەنانەت پێویستی بە سیستمی پشتیوانی کۆمەڵایەتی بوونی هەیە. دان بەوەشدادەنرێت کە ڕەنگە پێویست بێت هەندێک ستراتیژی ئامانجدارکردنی کەمکردنەوەی هەژاری، لانیکەم وەک بەشێک لە مەرجی چاودێران، ڕەچاو بکرێت. لەدەیەکانی پێشوودا ئەم شتانە بوونی نەبوو؛ هەر لەو خولەدا کە وڵاتانی کەم داهاتتر ناچاربوون پەردە نیوە و ناتەواوەکانی نێوانیان لاببەن کە لە بەرامبەر کۆنتڕۆڵی دەرەکی و ئەو ناسەقامگیریەی دەگەڕایەوە بۆ نەوەستانەکانی ئابووریی جیهانی درووستیان کردبوو. هەڵبەت، هەر بەو جۆرەی کە ڕیسواییەکانی ئێنرۆن و وۆردکۆم(Enron, WorldCom) دەری خست، ناکرێت گەندەڵی بەتەنیا بخرێتە پاڵ وڵاتانی هەژارترەوە.\nخولی نوێی نیۆلیبێڕاڵیزم بە قبووڵکردنی شکستی ڕێکەوتنی واشینگتۆنەوە دەست پێدەکات، بەڵام بە زیرەکیەکی گەشاوە کۆمەڵێک چاکسازی وەک ڕێگەچارە پێشکەش دەکات کە بەردەوام بە قازانجی سەرمایەی بیانیە. نابێت کارێک کە ئەوڕۆکە بانکی جیهانی و سندووقی نێونەتەوەیی دراو لەژێرناوی "نیازپاکیی بەڕێوەبردن" پشتیوانی لێدەکەن، لەگەڵ تواناسازی ڕاستەقینەی دێمۆکراتیدا لێ تێکبچێت. بەڕێوەبردنی دقاودەقی ئەمانە ئەنجامەکەی تەنیا جێگۆڕکێی دەسەڵاتە لە دەسەڵاتدارانەوە بۆ سەرمایەی بیانی، ئەو شتەی کە دزەکردنی ئابووریی سەرمایەی چەند نەتەوەیی ساناتر دەکاتەوە بۆ وڵاتانی هەژار. ستراتیژی سیاسی گۆڕاوە، لە هاوپەیمانی لەگەڵ حاکمانی لۆکاڵی ڕانتخۆر، کە ڕۆژگارێک بۆ شکستپێهێنانی چەپ لە خۆلی جەنگی سارددا پێویست بوو، بە جەغدکردنەوەی تایبەت لەسەر کەمکردنەوەی ئەو پشکەی ئەم سەرئێشە لۆکاڵیە گرانانە هەیانبوو. هەنووکە ڕۆژئاوا دانی پێدا دەنێت کە ئەم ئێلیتانە خەڵکەکەی خۆیان سەرکوت دەکەن و تەنانەت تاوانباریان دەکات، چونکە لەناکاو زانیویەتی مافی مرۆڤ پێشێل دەکات. کاتێک دەسەڵاتدارانی لۆکاڵی کە بەشێکی جیانەکراوی سیستمێکی جیهانی و لە خزمەت بەرژەوەندیەکانی وڵاتانی ناوەندیدان، وەک سەبەبی شکست دەناسرێن، دەسەڵاتیان لەپەیوەندیدا بە سەرمایەی بیانیەوە لاواز دەبێت. وڵامی بازاڕی ئازاد بەم گرفتە ئەمەیە سەرمایەی بیانی دەوری باڵادەستی هەبێت لەم سیستمە ئابووریانەدا، نەک ئەمەی کە دێمۆکراسی ڕاستەقینە پەرەپێبدات. نیۆلیبێڕاڵیزم لەم خۆلە تازەیەیدا، جەغد لەسەر گرینگی شەفافیەت، سەروەری یاسا و بوونی گۆڕەپانێکی چالاکی بەبێ هەڵاواردن لە بازاڕ_ بەڵام نەک بۆ کۆی کۆمەڵگا. ئەگەری دەست ڕاگەیشتن بە دەوڵەت بۆ زۆرینەی گەورەی شارۆمەندان بەردەوام نابەرابەر دەمێنێتەوە.\nئەم بانگەشەیەی کە خولێکی نوێی نیۆلیبێڕاڵیزم یان نوسخە تازەکەی ڕێکەوتنی واشینگتۆن دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی هەژاری و بەرپرسیارێتیتربوونەوەی دەسەڵاتدارێتی لۆکاڵی بۆ شارۆمەندان، دوو چەشن ڕەخنە دەورووژێنێت. یەکەم ڕەخنە کە لەناو کۆمەڵی سیاسیەکان و ئابووریزانانی پیشەیی دێتە ئاراوە ئەمەیە کە ئاجێندای نیۆلیبێڕاڵیزم بۆ چاکسازی ناخەکیی بەفراوان، نەکردەیە. ئەم ئاجێندایە بەتووندی لەپەیوەندیدا بە پێکهاتە و پێداویستیە لۆکاڵیەکان نابەرپرسیارە و کاری بەسەر ئەم واقیعە ئەزموونیەی کە لەڕاستیدا پەرەسەندن جۆن دەکرێت، نیە. لەم ڕوانگەوە، گرفتەکە ئەمەیە هێشتا دامەزراوە بەڕیوەبەر و ئاراستەکەرەکانی ئابووریی جیهانی هەوڵ دەدەن وڵاتان لە مۆدێلێکی پەرەسەندنی یەکەدا جێبکەنەوە. ئەمە کارێکی بەتاڵە، لەبەرئەوەی ڕێگاگەلێکی زۆر بۆ سەرکەوتن هەبووە و زۆربەیان کۆمەڵێک ڕێگان کە بەتەواوەتی ڕووداوەکی و تێکەڵەیەک بوون لە تووخمە ڕووداوەکیە پسپۆڕیەکانی بەشەکان و جۆرەکانی پشتیوانیە دەوڵەتیەکان. مۆدێلی نیۆکلاسیکی بەپێی ئەم پێشگریمانیە کە زانست لەهەموو جیهاندا لەبەردەستە، توانای بەکارهێنانی تەکنۆلۆژیای هەنووکەیی لە ئارادایە و دەستڕاگەیشتنی شەفاف بەهەموو زانیاریەکانی بازاڕ مومکین و ئەگەردارە. بێگومان ئەم گریمانانە ڕاستەقینە نین. بۆ زۆربەی بەشداران لە وڵاتانی کەمداهات، هەڵبژاردن و هاوتەکی، پرسێکی گرفت سازە. لەم وڵاتانەدا، نادڵنیایی باڵادەست و زاڵە، دەستڕاگەیشتن بە بازاڕی سەرچاوە سنووردارەکان و زۆرجاران باری دەستڕاگەیشتن پێی نالەبارە. سەرکەوتن پابەندە بە هۆکارە ڕووداوەکیەکانەوە و لەم بارەوە ناتوانین لەم حوکمە گشتیە تێپەڕین کە بوونی هاوسەنگیی نێوان ڕێسا حکوومەتیەکان و ڕۆڵی بازاڕ، گرینگیەکی ئەوتۆی هەیە. ڕەخنەگرانی بۆچوونی نیۆکلاسیکی خوازیاری چاکسازی ئاراستە نێونەتەوەیەکانن تاکوو لەڕێگەی پشتیوانی لە بەرهەمهێنانی ناوەکیی و سەربەستیی دەوڵەتانی لۆکاڵی، ئەم ئاراستانە بۆ وڵاتانی کەمتر پەرەسەندوو دادپەروەرانەتر ببێتەوە، بەجۆرێک کە دانوستاندنە نێونەتەوەیەکان بەپێی پەسەند دوو لایەنە بێت. پرسەکە ئەمەیە ئەم کارە دەبێت چۆن بکرێت؟ ئایا چاکسازی بونیادەکان و دامەزراوە هەبووەکان ئەگەردارە؟ یان گۆڕانێکی بنچینەییتر و بەپێی گۆڕانی پەیوەندیە چینایەتیەکان پێویستە؟\nبەم پرسیارانە دەگەینە دووهەمین ئاستی ڕەخنە لە نیۆلیبێڕاڵیزم کە نەک لەناو ڕێکەوتنی واشینگتۆنەوە، بەڵکو لەلایەن ڕێکخراوە نادەوڵەتیەکان و گرووپەکانی کۆمەڵگای مەدەنیەوە دێتە ئاراوە کە ڕەخنەیەکی بنچینەیتر لەپەیوەندیدا بە جیهانیبوونەوەی کۆمپانیاکان و سەرمایەداریەوە دەهێننە ئاراوە. بزووتنەوەکانی دادپەروەری کۆمەڵایەتی دەسەڵاتی چینایەتیی و ئێمپێریالیزم بە کاکڵی کێشەکە دەزانن. ئەم بزووتنەوانە بە زاڵبوونی پێوەرەکانی بازاڕ بەسەر پێداویستیە کۆمەڵایەتیەکان و هەروەها دژی داسەپاندنی سەرمایەی باننەتەوەیی و دەوڵەتانی بەهێزن (لەسەرووی هەموویانەوە ئەمریکا) بۆ بەرقەرارکردنی یاسا لە بەرژەوەندی خۆیان و بە زیانی نەتەوەکان و چینە لاوازترەکانی ژێر سوڵتە. لەم ڕوانگە ڕەخنەگرانەوە، ئاشکرایە چاکسازیە پێشنیار کراوەکان پشتگیری هەمان سیستمی دەسەڵاتدارێتی چینایەتی و سوڵتەی ئێمۆراتۆریا دەکەن کە دەبێت بگۆڕدرێن. بەهێزبوونەوەی گەشەکەری بزووتنەوەی ناسراو بە بزووتنەوەی دژەجیهانیکردنەوە، یان باشتر وایە بڵێین بزووتنەوەی ئاڵتێرناتیڤی جیهانیکردنەوە، شایەتیی ڕاستەقینەی ئەم ڕەخنەیە کە لە ئابووریی سیاسیی نێونەتەوەیدا دەبێتە هێزێکی مادی.\nپەیوەندی نێوان ئەم دوو ڕەخنەیە بۆ هەموان ئاشکرایە. ئەم پەیوەندیە، هەمان درزی نێوان کردەگەراکان و ئارمانجەگەراکانە کە لە حیزبی سەوزی ئەڵمانیا و باقی شوێنەکانی دیکەدا بینیمان: هەمان دووفاقیی نێوان چالاکانی گرووپە وەرزێریە بێ عەرزەکان کە زۆر حەزیان لە سازش نەدەکرد و لەلایەکەوە گرووپە بڕازیلیەکانی دیکە و لەلایەکی دیکەشەوە باڵی لایەنگری سەرۆکی حکوومەت لە دەوروپشتی لوولا وەک سەرۆک کۆمار، هەمان جیابوونەوەی سۆسیال دێمۆکراتەکان و سۆسیالیستە چەپەکان کە لە کۆنفرانسی توێژەرانی سۆسیالیستدا شایەتی بووین و هەمان دوو فاقیی کە لە فرۆمی کۆمەڵایەتیی جیهاندا سەبارەت بەوەی ئەم فرۆمە بە چ ئاقارێکدا بڕوات و کێ وتەبێژەکەی بێت، ڕۆژ لە دوای ڕۆژ پتر دەردەکەوێت. ئەمە جیابوونەوەیەکە لەمێژە بەشێوەگەلی جۆراوجۆر لەناو چەپەکاندا بووە. لای هەندێکیان، ئەم ناکۆکیانە سیمایەکن لە ئەستەمایەتیی درووستکردنی هاوسەنگی نێوان ئامانجە درێژماوەکان و پێویستیەکانی گۆڕان، بەپێی پێویستی پەرچەکردار بەو پێشنیارە هەموارکەرانەی ڕەنگە هەندێک جار پێشکەوتنخوازانەش بن، ئەو بابەتە دژوارەی کەسە دەربەستەکان لەوانەیە نیازپاکانە ڕای جیاوازیان لەسەری هەبێت. بۆ هەندێکی دیکە، ئەم ناکۆکیانە دەرفەتێکە بۆ خراپەوتنی شەخسی و هۆکاری ناکۆکیی لە بزووتنەوەیەکی بەربەرینتر بەپێی ئەو ناکۆکیانەیە جێگەی ئاشتەوایی نین. تا ئێستا، بزووتنەوەی بەرابەریخوازیی جیهانیی توانیویەتی یەکێتیەکی بەرچاو بپارێزێت و هەڵوێست خۆی چڕبکاتەوە لەسەر پێویستیی گۆڕانێکی بنچینەیی.\nجۆرج دەبڵیوو بووشی پۆست 11ی سێپتەمبەر دێتە مەیدانەوە\n11ی سێپتەمبەری 2001 چرکەیەکی دیاریکەر بوو بۆ سەرۆک کۆمارێک کە زانیاریەکی ئەوتۆی لەسەر جیهان نیە. بەڵام باوەڕی بە فەندەمەنتالیزمی مەسیحی هەیە؛ ئەو باوەڕەی کە بەباشی لەگەڵ سیاسەتی دەرەکی نیۆکۆنزێرڤاتەکاندا کە نزیک دەیەیەک بۆ وەدەستهێنانی هێژێمۆنی هەوڵیاندابوو دێتەوە. جۆرج دەبڵیوو بووش ئەو کات کە سەرقاڵی خەباتی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری بوو لە دژایەتیکردنی دەستێوەردانە مرۆڤدۆستانەکان و وڵاتسازی لەو شوێنانەدا کە ئەمریکا هیچ بەرژەوەندیەکی ستراتێژیکی نیە هۆشداری دابوو. بووش ئامادە بوو بۆ زامنکردنی ئەمنیی ئەمریکا دەست وەربدات بەڵام ئەویش وەک باقی لایەنگرانی ڕوانگەی کۆنزێرڤات پێیوابوو نابێت ئێمە دەست لەهەموو شوێنێک وەربدەین. لە دووهەم دیبەیتی خۆی لەگەڵ "ئەل گۆر" بەشێوەیەکی کردەگەرانە گوتی: "ئەگەر ئێمە وڵاتێکی داهێنەر بین، ئەوان ڕقیان لێمان دەبێتەوە". بەڵام پاش 11ی سێپتەمبەر هەڵوێستی بەرزەفڕانەی نیۆکۆنزێرڤاتەکانی قبووڵ کرد، واتە گۆڕانی حکوومەتەکان و جەنگە پێشگیرانەکان بۆ بڵاوکردنەوەی حەقیقەت، دادپەروەری و ستایلی ژیانی ئەمریکی لەسەرتاسەری جیهاندا. دەوڵەتی هەنووکەیی نووساوە بەو فەلسەفە نیۆکۆزێرڤاتیڤەوە کە هەم ناکۆکە بە ڕیالیزمی سونەتی بووشی یەکەمەوە و هەم ناکۆکە بە نەهادگەرایی لیبێڕاڵی کلینتۆنەوە. ئاجێندای ناسیۆنالیستە کۆنزێراڤاتەکان سەبارەت بە هێور ڕاگرتنی ئەمریکا لە سنوورەکانی خۆیدا و پاراستنی ڕێزی بۆ بەرژەوەندیەکانی ئەمریکا لە دەرەوە، جێگای خۆیداوە بە ئارەزووە تاکڕاوانەی داسەپاندنی دەسەڵاتدارێتی چالاکانە بەسەر جیهاندا، ئەویش بەمەبەستی پەرەدانی ئەوەی پێیدەڵێن بەها ئەمریکیەکان لە سەرتاسەری جیهاندا.\nزانینی ئەم خاڵە گرینگە کە ئەو ناواخنانەی پاش یازدەی سێپتەمبەر بوونبە ناواخنە سەرەکیەکانی بۆچوونی بووش، دەیەیەک پێشووتر گەڵاڵە کرابوون، بۆنموونە بەکارهێنانی پێشگیرانەی هێزی سەربازی. کەسانێک ئەم ناواخنانەیان گەڵاڵە کردبوو کە هەنووکە [ئەرکی] بەڕێوەبردنەکەشیان گرتۆتە ئەستۆ. بەپێی نووسینی "دێڤید ئارمێسترانگ" ئەم "گەڵاڵە" (ناوێک کە زیاد لەدەیەیەک هەوڵدان خراوەتە پاڵ گۆڕانی سیاسەتی ئەمریکاوە) "هەمان نوسخەی یەکجار باسکراوی ستراتێژیکی دیک چێنی و هاوکارەکانیەتی کە لەساڵی 1992دا بۆ وڵامدانەوە بەکۆتایی جەنگی سارد هێنایانە ئاراوە. ئەوکات، ئامانجی گەڵاڵەکە زاڵبوون بوو بەسەر جیهاندا و دژکردەوەگەڵی خراپی لێکەوتەوە. هەنووکە هەر ئەو گەڵاڵەیە، بەئامانجی وڵامدانەوە بە تێرۆریزم و جەغدکردنەوەی تایبەت لەسەر دسپێشخەری لە دەسپێکردنی جەنگ، سەرلەنوێ هێنرایەئاراوە و ئەم جارەیان تامەزرۆیانە بەپیریەوە چوون". لەم "گەڵاڵەیە"دا کە لەم دواییانەدا بەناوی "تیۆری بووش" پێشکەش کراوە، ئایدیا سەرەکیەکەی بریتیە لەمەی هەموو جیهان مەیدانی نەبەردە و ئەمریکا بۆ هەر شوێنێک بیەوێت و ئەگەر پێویست بوو بەتەنیایش دێتە مەیدانەوە و بۆ گۆڕانی حکوومەتەکان لەڕێگەی جەنگەوە دەسپێشخەری دەکات و بەگوتەی سەرۆک کۆمار: "هیچ وڵاتێک" بێبەری نیە لەوشتەی پێی دەڵێن ئازادی، یاسا و دادپەروەری و "خواستی داسەپێنەر" (گۆڤاری هارپێر، ئۆکتۆبەری 2002).\nلە ڕابردوودا و هەنووکەش لەڕوانگەی زۆربەی دەسەڵاتدارانی ئەمریکاوە، بۆچوونی چەندلایەنەخوازانە_ گوشارهێنان و هاوکات ڕاوێژکردن لەگەڵ هاوپەیمانان، زۆروتن و هاوکات پێشنیازی سازش بۆ گەیشتن بە ڕێکەوتنێکی ڕووکەشی_ بۆچوونێکی گەلەک نایاب و کاریگەر بووە و هەیە لە داسەپاندنی سوڵتەدا. ئەم بۆچوونە لەکاتی "وۆردرۆ ویلسۆن" لەسەرەتای سەدەی بیستەم تا کاتی "بووشی یەکەم" و "کلینتۆن" لە کۆتایی سەدەی بیستەمدا، شێوازی پەسەندکراوی هەموان بوووە. بەڵام ڕووداوی یازدەی سێپتەمبەر دۆخەکەی لە بەرژەوەندی ڕوانگەی نوێدا گۆڕی. هەر بەو جۆرەی "گەری شمیت" و "تۆم دۆنلی"، نیۆکۆنزێرڤاتەکانی نووسەری پڕۆژەیەک بۆ سەدەی نوێی ئەمریکی، لە ژانڤیەی 2002 دا نووسیان، تیۆری بووش پتر لەم ئاراستەیەوە کە "چ شتێک نیە"، سەرنج ڕاکێشە: "ئەم تیۆرە، چەندلایەنەخوازی کلینتۆنی نیە، سەرۆک کۆمار داوایەک ئاراستەی ڕێکخراوی نەتەوەکان ناکات، ناڵێت باوەڕی بە کۆنتڕۆڵی چەکدارانە هەیە، یان بۆ سەرکەوتنی "پڕۆسەی ئاشتی" هیوایەک لە هیچ شوێنێک ناچێنێت. ئەم تیۆرە، تیۆری هاوسەنگیی هێزێکی ڕیالیستیش نیە کە بووشی یەکەم لایەنگری بوو. ئەم تیۆرە، پتر دەربڕینی دووپاتەی ئەمەیە کە ئاسایش و ئاشتی تەنیا بە داسەپاندنی دەسەڵاتی سەربازی ئەمریکا و دەربڕینی پرەنسیپە سیاسیەکانی ئەمریکا بەردەوام دەبێت." ئەوکاتەی ئەم ڕوانگە نیۆکانزێرڤاتیڤانە لە بەڵگەنامەکانی پلانی سەربازی ساڵی 1992دا وەک بنەمای سیاسەتی دەرەکی ئەمریکا لەلایەن "ریچارد پێرل" و "بۆل وۆڵڤیتز" (کە لە پیاوەکانی وەزیری بەرگری [ئەوکاتی] دیک چێنی بوون) هێنرایە ئاراوە، لە دیدی زۆربەی نیۆکۆنزێرڤاتەکانەوە، بەڕوانگەگەلێکی پڕ موناقەشە و لەڕاستیدا بوێرانە و ترسناک دادەنران. گەر ڕۆژگارێک درووشمی سیاسەتی دەرەکی ئەمریکا بەرامبەرکێ بوو دژی مەبەستی گریمانەیی یەکێتی سۆڤیەت بۆ دەسەڵاتدارێتی بەسەر جیهاندا، هەنووکە خواستی زاڵبوون بەسەر جیهاندا، ئامانجی ڕاگەێنراوی ستراتێژیکی نیۆکۆنزێرڤاتەکانە. ئەم گەڵاڵەیە بەنیازە بەربە سەرهەڵدانی ڕکابەر یان هەر بەرامبەرێکی ڕووداوەکی بەرامبەر هێژێمۆنی ئەمریکا بگرێت. لەم ستراتێژیەدا، دەبێت یەک ئەمریکای تاکڕەو باڵادەستیی بەرچاوی سەربازی خۆی ڕابگرێت و بەشێوەیەکی یەکسان زاڵبێت بەسەر دۆست و دوژمندا. ڕەنگە بگوترێت ئەمە بەردەوام خەونی ئەمریکیەکان بووە و ئێسا کە بە لەبەریەک هەڵوەشانەوەی تاقە زلهێزەکەیتر لەساڵی 1989دا، مەیدانەکە چۆڵە، بە ئاشکرا وەک تیۆرێکی گشتی باسی لێدەکرێت و هەڵگری باسە. بەڵام لەساڵی 1992دا، ئەم ڕوانگە بوێرانە، زۆر بە توونڕەوانە دادەنرا. هەڵبەت زۆربەی خەڵکی جیهان هێشتا بە تووندڕەوانەی دەزانن و دەڵێن دەبێت وەلابنرێت. ئەوەی نیۆکۆنزێرڤاتەکان بۆ جێخستنی تیۆرەکەیان پێویستانبوو، هەر بەوجۆرەی خۆیان پێش 11ی سێپتەمبەر نووسیان، "پۆل هاربێر"ێکی1 دیکە بوو. ئەمە هەر ئەو شتە بوو ئەوانە پاش 11ی سێپتەمبەر درووستیان کرد و تاڕادەیەکیش سەرکەوتوو بوون کە لانیکەم لەناو ئەمریکا خۆیدا سنوورە ڕێگەپێدراوەکان بگۆڕن.\nدێمۆکراسی وەک بابەتی جێ باس\nبا بەپێداچوونەوەی دووبارەی پەیوەندی نیۆلیبێڕاڵیزم و نیۆکۆنزێرڤاتیزم لەلایەکەوە و بزووتنەوە دژەجەنگ و دژەجیهانیبوونەوەکان لەلایەکیترەوە، بەڕێینەوە بۆ ئەم پرسیارە کە پاش نیۆلیبێڕاڵیزم نۆبەی چیە_ واتای جێ باسی دێمۆکراسی لە سیستمی هەنووکەیی جیهاندا. لەخولی پاش جەنگی سارددا، ئەوەی باس لە تایبەتمەندیە گشتیەکان دەکات وادەردەکەوێت لایەنگری دێمۆکراسیە. بەڵام لەڕوانگەی دامەزراوە جیهانیەکانەوە وشەی گونجاو نەک دێمۆکراسی "باشی حکوومەت"ە و لەدیدی دەوڵەتی بووشەوە، وشە درووستەکە "ئازادی"یە. موناقەشە لەسەر ئەم ناوانە و ئەوەی لایەنگرانی بزووتنەوە دژەجەنگ و دژەجیهانیکردنەوەکان لە وشەی دێمۆکراسی لە زەینیاندایە، دەمانباتە ناو جەرگەی ململانێ و کێشمەکێش سەبارەت بەوەی کە دەتوانین چ جۆرە جیهانێک درووست بکەین.\nلەدیدی سندووقی نێونەتەوەیی دراو و ڕێبەرایەتی ڕێکخراوی بازرگانی جیهانیەوە، پەیڕەوی لە یاسا و ڕێساکان، ئەدگاری بەرپرسانە لەگەڵ هەموو ئەندامان و پاراستنی بەستێنێکی هاوسەنگ لە ئابووریی کراوەی جیهانیدا، کلیلی خۆشگوزەرانی و بەختەوەری و گەیشتنی خەڵکە بە خەونەکانیان لەهەموو شوێنێکدا. بەرپرسیاربوون و شەفافیەت، کۆمەڵێک مێتافۆڕن بۆ " باشی حکوومەت". گریمانەکە ئەمەیە بەرگری مافەکی لەبەرابەری کەسەکان و دانوستاندنە فەرمیەکان و ڕێزگرتن لە ئازادیی مافی هەڵبژاردن، دەبێتە هۆی خۆشگوزەرانیی گشتی. سەرۆک کۆمار بووشیش بەدوای هەندێک بەڵگەی قەناعەت پێهێنەرەوە بوو بۆ هێرشکردنە سەر عێراق و بەرامبەر دژایەتی بەرچاوی نێونەتەوەیی لەگەڵ گەڵاڵەکەی ئەمریکادا، ئامانجی سەرەکی جەنگەکەی بە دێمۆکراتیککردنەوەی وڵاتی عێراق ڕاگەیاند. لەم ڕووەوە بوو دۆسیەی مافەکانی مرۆڤی سەدام حسێن و پێویستیی گۆڕانی ڕژێم بۆ پێکهێنانی دێمۆکراسیەکەی کارامە و گونجاو لەگەڵ ئایدیا ئەمریکاییەکان لەو وڵاتەدا، بووبە چەقی سەرنجەکان.\nبەڵام ئەم دوو فۆرموولەی لایەنگریکردنی دێمۆکراسی بووە جێگەی گرفت. فۆرموولی دامەزراوە بەڕێوەبەرەکانی ئابووریی جیهانی، لەگەڵ ئەم گرفتەدا ڕووبەڕووبووەوە کە ئەندامانی ئەم دامەزراوانە خاون دەسەڵاتێکی هاوسەنگ نین. ڕیتمی جووڵەی سندوقی نێونەتەوەیی دراو و ڕێکخراوی بازرگانیی جیهانیی ئەمریکا دیاری دەکات و تاقە لەمپەری ڕاستەقینەی بەردەم گەڵاڵەکانی ئەمریکا، کەمینەیەکی دیکەی ئەندامانی گرینگی ئەم دامەزراوانەن. زۆربەی وڵاتانی جیهان دەورێکی ئەوتۆیان نیە لەو بڕیارانەی کە مەرگ و ژیانی خەڵکەکەیان دیاری دەکات. زۆرجار، دەوڵەتان بۆخۆیان ئەوەندە نادێمۆکراتیکن کە خەڵکەکەیان ئەوەندە ( یان بەهیچ جۆرێک) ناتوانن سەبارەت بەوەی دەوڵەتەکانیان دەیڵێن و دەیکەن، ڕای خۆیان دەرببڕن. ئەمریکا و دەسەڵاتە ئەورووپیەکان زۆربەی دەسەڵاتدارانی حکوومەتە لۆکاڵیەکانیان هێناوەتەسەرکار و لەدەسەڵاتدا هێشتوونیەتەوە.\nهەر باسێكی ڕاستەقینە دەربارەی دێمۆکراسی پابەندە بەوەی پانتای باسەکە لە دامەزراوەکانی ئابووریی جیهانیەوە کە لەجەوهەردا نادێمۆکراتیکن تێبپەڕێنین و بڕۆین بەرو باسێکی بەربڵاوتر لەمەڕ دێمۆکراسی؛ باسێک بانتر لەمەی ئایا دەنگەکان دادپەروەرانە دەژمێردرێن، بەربژێرەکانی دژبەری دەوڵەت دەتوانن بەشێوەیەکی بەرابەر بەشداری بکەن لە دەنگداندا و ئایا خەڵکی ئاسایی دەتوانن خواستەکانیان بگەێننە گوێی نوێنەرە هەڵبژێردراوەکانیان و لەدەرنجامدا ئەمەی کە دێمۆکراسی دەبێت لەپەیوەندیدا بە دەسەڵاتدارێتی چینایەتی لە کۆمەڵگا سەرمایەداریەکاندا بخرێتە بەرباسەوە.\nلە دۆکترینی جۆرج بووشدا [سنووری]، بانگەشەی دێمۆکراسی، لەگەڵ پێناسەکەی کۆشکی سپیدا زۆر نازکە. ئەو کاتەی پەرلەمانی تورکیا دەنگی نا دەدا بە خواستی ئەمریکا یان دەڵێن دەبێت سەرلەنوێ دەنگدان بکرێتەوە یان بەسانایی دەنگی پەرلەمان نادیدە دەگرن. کاتێک شورای ئەمنیەتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان خواستی ئەمریکا ڕەتدەکاتەوە، دەگوترێت ئەم شورایە دەبێت لەڕێگەی بەکردەوە دەرهێنانی پێشنیارەکەی ئەمریکاوە ئێعتبار و باوەڕپێکراوەیی بۆخۆی بگەڕێنێتەوە ئەگین دەبێتە شورایەکی بێناونیشان. لەڕیگەی جۆرەها پارەی بن دیوار و هەڕەشەوە، دەنگەلێکی زۆرتر لە قازانجی پێشنیازەکانی واشینگتۆن کۆدەکرێتەوە، بەڵام بەرتەسکیەکانی وەها تاکڕەویگەلێک ڕۆژ لەدوای ڕۆژ زیاتر دەردەکەوێت. سەرباری ئەو تێچووانەی بۆ ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ دیکتاتۆری ئەمریکا هەیە، خەڵک و دەوڵەتانێکی زۆرتر حەزی خۆیان بۆ ڕووبەڕووبوونەوە پیشاندەدەن. ڕاستە ئەم حەزە گەشەکەرە تاڕادەیەک دەگەڕێتەوە بۆ ستایلی کابۆییگەریی و ئیڤانجێلیکاڵ و ئینجیلی جۆرج بووش، بەڵام هۆکارە سەرەکیەکەی پتر لێکەوتەکانی وەرچەرخانی ئەمریکا بەرەو تاکڕەوی بۆ جیهان و ناسەقامگیری و ئەو دیکتاتۆریە ئاشکرایە کە سەرچاوەکەی [دەگەڕێتەوە بۆهەمان وەرچەرخان و تاکڕەوی].\nڕاستیەکەی ڕۆژانە پتر دەردەکەوێت زۆربەی ئەو قسانەی سەبارەت بە دێمۆکراسی دەکرێت بە مەبەستی داسەپاندنی ئیرادەی مەترسیدارترین دەستە و تاقمی داڕێژەرانی سیاسەتە کە دەسەڵاتی لە ئەمریکادا قۆرخ کردووە. زۆربەی کۆنزێرڤاتەکان و نیۆلیبێڕاڵە ئینستیتوەیشناڵیستەکانیش شۆک بوون بەرامبەر بە هەڵوێستەکانیان. هەڵبەت ئەوانە هاوکات بوونەتە هۆی بەهێزبوون، قووڵبوون و پەرەسەندنی ڕستێک لە دژەسیستمیەکانی ناو بزووتنەوەکانی کۆمەڵگای مەدەنیی جیهانیش.\nئێمە دەبێت بزانین دێمۆکراسی زیاد لەوەی پەیوەندی بە هەڵبژاردنەوە بێت پەیوەندی بە پەیوەندیەکی کۆمەڵایەتی بەربەرینەوە هەیە کە شکڵدەدات بە بونیادی سیاسیی ئەگەردارەوە. دەتوانین بەپێی بنەڕەتێکی دیکەش دێمۆکراسی هەڵسەنگێنین: لەڕووی ئاستی بەشداری چالاکانەی خەڵک لە بڕیارداندا، لەم ڕووەوە کە تا چ ڕادەیەک ئاگادار دەبنەوە لە ڕەوتی کار و بارەکان، ئەمەی کێ کۆنتڕۆڵ میدیاکانی بەدەستە، تێچووی ململانێکانی هەڵبژاردن لە کوێوە دێت و ئەمەی کە بۆ بەدەستهێنانی پۆستی سەرۆک کۆماری کێ بۆی هەیە بچێتە نێو [مەیدانی] ڕکابەریەکەوە. وەها هەڵسەنگاندنێک پابەندە بەوەی بونیادە چێنایەتیەکانی سەرمایەداری هاوچەرخ و بۆنموونە بەرتەسکیە داسەپێندراوەکانی ئەم بونیادانە بەسەر دێمۆکراسیدا، شیبکرێنەوە.\nبزووتنەوەی دادپەروەریی جیهانی، سەرنجی خۆی چڕکردۆتە لەسەر ڕەنجێک کە سندووقی نێونەتەوەیی دراو و بانکی جیهانی بەسەر هەموو جیهاندا سەپاندوویانە؛ ئەو دوو دامەزراوەی کاریان وەرگرتنەوەی ئەو قەرزانەیە کە دەسەڵاتدارانی سەرکوتکەر و گەندەڵ خولقاندوویانە و بە خوێنی خەڵکی ئاسایی دەدرێنەوە. ئەو ڕەنجەی سەرچاوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ تووندوتیژی سەربازی، لەژێرناوی پەرەدانی ئازادی و دێمۆکراسی و بێبەختی و ئەو ژانەی دەگەڕێتەوە بۆ سەرفی سەرچاوە کەمەکان بۆ جەنگ لەبری تەرخانکردنیان بۆ پێداویستیەکانی مرۆڤەکان، هەڵبژاردنی خەڵکی ئاسایی نیە. شارۆمەندانی ئەمریکیش دەنگیان نەداوە بە دەرچوون لە گرێبەستی سنووردارێتی چەکدارانە، دژایەتی لەگەڵ دیوانی باڵای نێونەتەەیی تاوانەکان یان دژایەتیکردنی گرێبەستی "کیۆتۆ" بۆ دابەزاندنی گەرمیی عەرز. ڕێکەوتن و سازشی سۆسیال دێمۆکراتیکی پاش جەنگ، جێگەی خۆی داوەتە چەشنێک دەسەڵاتدارێتی ڕقئەستوور و حەریس کە مەبەستیەتی ئەگەری هەرجۆرە ناڕەزایەتی و دەربڕینێی دێمۆکراتیک نایاسایی بکاتەوە. بەدواهاتەکانی نیۆلیبێڕاڵیزم، هۆشیاری و ترسناکیی لەپەیوەندیدا بەوەی لەبەردەم مەترسی لەناوچووندایە، بەهێز کردووە و لەزۆربەی شوێنەکاندا چەشنێک ووشیاری گشتی دژی هێژێمۆنی ورووژاندووە و بۆتە هۆی ڕێخستنێکی تازە لەناو خەڵکدا. بزووتنەوە دژەجەنگ و دژەجیهانیبوونەوەکان لەبەرئەوەی گرینگی بنەڕەتیی بەدەستەوەدانی پێناسەیەکی بەربەرینتر لە دێمۆکراسی دەرکپێدەکەن، گرفتێکی بەرچاون بەرامبەر حاکمیەتی چینایەتی و بۆناپارتیزمی بووش.


حکومەتی هەرێمی کوردستان | وەزارەتی پەروەردە\nوەزیرى پەروەردە: دوای جه‌ژن ده‌رگای قوتابخانه‌كان ده‌كه‌ینه‌وه\nوەزیرى پەروەردە باسى لەوەش کرد کە کردنەوەى قوتابخانەکان بە شێوەیەک دەبێت کە قوتابیان بە شێوەى بەش بەش بگەڕێنەوە نێو پۆلەکانیان\nچه‌ندین قوتابخانه له پارێزگای سلێمانی نۆژه‌ن ده‌كرێنه‌وه\nوەزیری پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بڕیاری دا به گوێره‌ی پێویست پێداویستییه‌كانی په‌روه‌رده‌ی رۆژهەڵاتی سلێمانی و شارباژێڕ دابین بكرێت و چه‌ندین قوتابخانه‌ش له‌م دوو ناوچه‌یه نۆژه‌ن بكرێنه‌وه.\n02 ئایار 2021\nڕوونكردنەوەی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی پلاندانانی پەروەردەیی سەبارەت بە ڕانكینگ و پۆلێنبەندی ئاستی فێربوون\nچەند میدیایەك بێ پشتبەستن بە سەرچاوەی باوەڕپێكراوەکان، سەبارەت بە کردنەدەرەوەى کوردستان لە ڕیزبەندی و پۆلێنی پەروەردەیی، ڕاپۆرتێکى نادروستیان بڵاو کردووەتەوە. بۆ ئەم مەبەستەش وەزارەتى پەروەردەى حکومەتى هەرێمى کوردستان ڕوونکردنەوەیەکى بە چەند خاڵ بڵاو کردەوە.\n01 ئایار 2021\nپڕۆگرامی هەردوو وەرزی خوێندن پوخت دەکرێتەوە\nوەزارەتی پەروەردە پرۆگرامی هەردوو وەرزی خوێندن بۆ قوتابیان و خوێندکاران پوخت دەکاتەوە و تەنیا ئەو بابەتانە بۆ تاقیکردنەوەکانی کۆتایی ساڵی خوێندن داخڵ دەبن کە پێش مانگی تەمموز ئەنجام دەدرێن بۆ قۆناغی (١ی بنەرەتی تا ١١)ـی ئامادەیی.\nبریارەکانی وەزارەتی پەروەردە سەبارەت بە خوێندنی ئەلیکترۆنی\nئاماژە بە پەسەندكردنی پلانی وەزارەتی پەروەردە لە كۆبونەوەی لیژنەی باڵای بەرەنگاربونەوەی كۆرۆنا، رۆژی یەك شەممە ٢٠٢١/٤/١١ كۆمەڵێك بریاری دەركرد.\nناوەندەکانی خوێندنی سەر بە وەزارەتی پەروەردە ( حکومی - ناحکومی ) ، بە داخراوەیی دەمێننەوە\nئه‌مڕۆ ٢٠٢١/٤/٨ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده له راگه‌یه‌نراوێكدا بڵاوی كرده‌وه،\nتا وەکو ئەنجامدانی کۆبوونەوەی لیژنەی باڵای بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، تەواوی ناوەندەکانی خوێندنی سەر بە وەزارەتی پەروەردە ( حکومی - ناحکومی ) ،بە داخراوەیی دەمێننەوە.\nهەولێر، هەرێمی کوردستان، عێراق (GOV.KRD)- پاڵپشت بەو دەسەڵاتەی پێماندراوە لە کۆبوونەوەی لیژنەی باڵای رووبەڕووبونەوەی کۆرۆنا لە رێکكەوتی ١ ی ٣ ی ٢٠٢١، وە لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆ پێنج شەممە رێککەوتی ٢٥ ی ٣ ی ٢٠٢١، بەڕێزان ( وەزیری پەروەردە و بریکاری وەزارەت و بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی پارێزگاکان ) ، لەبەر زیادبوونی رێژەی تووشبوون ومردن بە ڤایرۆسی کۆرۆنا ، ئاماژە بە هەڵسەنگاندنی تەندروستی، بڕیاردرا :\n25 ئازار 2021\nوەزارەتی پەروەردە ڕێزی لە رۆژی کیمیابارانی هەڵەبجە گرت\nئەمڕۆ سێشەممە 2021/3/16 بە ئامادەبوونی وەزیری پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان و ڕاوێژکار و بەرێوەبەری گشتی دیوان و بەرێوەبەر و فەرمانبەرانی هەردوو وەزارەتی پەروەردە و وەزارەتی دارایی و ئابووری ، یادی کارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجە کرایەوە.\nئەمڕۆ چوارشەممە 2021/3/3 تەندەرى ژمارە (1) بۆ دابینکردنی ماسک و جێل معقم، ئاگاداری سەرجەم کۆمپانیاکان ده‌كه‌ینه‌وه كه وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده پێویستی به دابینکردنی(ماسک و جێل معقم) هەیە بۆ قوتابخانەکان لە ڕێگەى کەمکردنەوەی گشتی نهێنى.\nوەزیری پەروەردە چەند قوتابخانەیەکی سنوری پەروەردەی هەولێری بەسەرکردەوە\nئەمڕۆ دووشەممە 2021/3/1 ئالان حەمەسەعید ساڵح وەزیری پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان،


هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت هه‌ڵیان کوتایه سه‌ر “بنکه‌ی” ڕێکخراوێکی مه‌زهه‌بی و سێ که‌سیان کوشت |\nبه‌گوێره‌ی ڕاپۆرتی ڕۆژنامه‌نووسێکی کورد له سنه، که بۆ (ڕێنێسانس نیوز)ی ڕه‌وانه کردووه، هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت شه‌وی ڕابردوو هێرشیان کردۆته سه‌ر ماڵێک له گه‌ڕه‌کی شه‌ریفاوای شاری سنه، که مێدیاکانی ئێران به “حه‌شارگه‌ی وه‌هابیه‌کان” به‌ناویان کردووه.\nبه گوێره‌ی زانیارییه سه‌ره‌تاییه‌کان له پێکدادانه‌که‌دا سێ که‌س له ئه‌ندامانی ڕێکخراوێکی مه‌زهه‌بی کوژراون و. مێدیاکانی ئێرانیش له‌و بواره‌وه ڕایانگه‌یاند که له پێکدادانه‌که‌دا سێ که‌سیش قۆڵبه‌ست و ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه‌کانی ده‌وڵه‌ت کراون. هه‌روه‌ها ڕاشیان گه‌یاند که دوو که‌سیش له هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت کوژراون.\nهاوکات چاودێرانی مافی مرۆڤی کوردستانیش بڵاویان کرده‌وه که له چه‌ند مانگی ڕابردوودا لانیکه‌م حه‌وت ئه‌ندامی ئه‌و ڕێکخراوه گوژراون و چوارده که‌سیشیان قۆڵبه‌ست کراون. هیچ سه‌رچاوه‌یه‌کی فه‌رمی ئه‌و هه‌واڵه‌ی بۆ چاودێرانی مافی مرۆڤ پشتڕاست نه‌کردۆته‌وه که هه‌روه‌ها ئاماژه‌ی به‌وه‌ش کردووه که حه‌وتووی ڕابردوو چوار که‌سی سه‌ر به هه‌مان ڕێکخراو له لایه‌ن هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ته‌وه قۆڵبه‌ست کراون.\nرۆژنامه‌نووسه‌که ئه‌وه‌شی ڕاگه‌یاند که هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت ماوه‌ی دوو حه‌فته‌یه ده‌ستیان داوه‌ته گرتن و ڕاونانی شارۆمه‌ندانی کورد، که به ئه‌ندامه‌تی له هێزه نه‌یاره‌کانی ده‌وڵه‌ت تاوانبار ده‌کرێن. له‌و چوارچێوه‌یه‌دا هێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت رۆژی پێنجشه‌ممه‌ی ڕابردوو هه‌ڵیان کوتاوه‌ته سه‌ر ماڵێک له گه‌ڕه‌کی “پێنجی ئازه‌ر” و، به تاوانی ئه‌ندامه‌تی له ڕێکخراوێکی “سه‌له‌فی”دا پێنج ئه‌ندامی بنه‌ماڵه‌که‌یان قۆڵبه‌ست کردووه. هه‌روه‌ها له گه‌ڕه‌کی “حاجیاوا”ش، به تۆمه‌تی ئه‌ندامه‌تی له ڕێکخراوێکی ئۆپۆزیسیۆندا باوک و کوڕێک قۆڵبه‌ست کراون.\nتێبینی: وێنه‌که هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی به‌و هه‌واڵه‌وه نییه\nڕێکخراوێکی ئێراقی: گیراوه‌کانی موجاهیدین له سه‌روبه‌ندی مه‌رگ دان\tئێمه له جه‌رگه‌ی ناکۆکییه‌کاندا ده‌ژین ـ له نێوان باوه‌ڕه دینی، سیاسی و زانستییه‌کاندا


ئەڵمانیا 40 هەزار پەنابەر دەگەڕێنێتەوە ئیتاڵیا\nهێشتا رۆما و بەرلین لەسەر پرسی ئەو پەنابەرانەی لە ئیتالیا ناونوسکراون و چوونەتە ئەڵمانیا و وڵاتانی دیکەی ئەوروپا رێکنەکەوتوون، لە دواین لێدوانیشیدا ماتیۆ سالڤینی، وەزیری ناخۆی ئیتالیا، هەڕەشەی داخستنی فڕۆکەخانەکانی ئیتالیا دەکات.\nبەگوێرەی هەواڵێکی سایتی ئاڕ تی رووسی، وەزیری ناوخۆی ئیتالیا رایگەیاندووە: "ئەگەر هەندێک کەس لە بەرلین و برۆکسل وابزانێت دەتوانێت دەیان پەنابەر بە گەشتی نایاسایی فڕۆکە بهێنێتە ئیتالیا، دەبێت ئەوە بزانێت هیچ فڕۆکەخانەیەکی ئیتالیا لە ئێستا و لە داهاتوو بوونی نابێت بۆ وەرگرتنی ئەو فڕۆکانە".\nلێدوانی ئەم وەزیرەی ئیتالیا لە کاتێکدایە، رۆژنامەی لا ریپوبلیکای ئیتالی ئاشکرایکردبوو، لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنەکانی ئەڵمانیا، بەرلین نیازی هەیە لە 11ی ئەم مانگە، ئەو پەنابەرانەی لە ئیتالیا پێشتر ناونوسکراون دواتر بەرەو ئەڵمانیا کۆچییان کردووە، دووبارە بۆ ئیتالیایان بگەڕێنێتەوە.\nلای خۆیەوە ئاژانسی دی پی ئەی ئەڵمانی ئەو هەواڵەی پشتڕاستکردۆتەوە و ژمارەی ئەو پەنابەرانەش بە نزیکەی 40 هەزار لە قەڵەم داوە.\nکێشەی پەنابەران بۆتە مۆتەکەی بەردەم دامەزراوەکانی یەکێتی ئەوروپا و تاکو ئێستا نەتواندراوە بە تەواوی ئەو کێشەیە لە نێوان وڵاتانی ئەوروپا و ئەندامانی یەکێتییەکە چارەسەر بکرێت\n1281 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکۆی سه‌ردان: 18066910


Mewda Media | ئەبوبەكر عەلی: توركیا متمانەی بە پارتی و سەرۆكەكەی\nپەرلەمان: جێبەجێکردنی یاسای چاکسازی زۆر سستە\nبەهۆی دەستڕێژی گولـلەوە هاوڵاتییەک کوژرا\nبەڤیدیۆ: شکستەکەی ریاڵ مەدرید ببینە\nشۆفێرانی ئەم پارێزگایەی هەرێم ئاگادار دەکرێنەوە\nبانکی رەشید لەبارەی پێدانی 10 ملیۆن دینار وەک پێشینەی هاوسەرگیری روونکردنەوە دەدات\nیاداشتیكی تایبەت بە گەنجان دەدرێتە سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان\nوەزیری کشتوکاڵ چەند پێشنیازێک دەخاتە بەردەم ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم\n52 تووشبووی کۆرۆنا گیانیان لەدەستدا\nپێشینەی هاوسەرگیری دەدرێت بەو پیاوانەی ژنی دووەم دەهێنن\nئەبوبەكر عەلی: توركیا متمانەی بە پارتی و سەرۆكەكەی نەماوە\nمەودا میدیا - سلێمانی | 2020/07/09\nئینستتیوتی نارین، مەودا میدیا- هێمن سەعید\nئەبوبەكر عەلی، سیاسەتمەدار و نووسەر لە بەشی دووەمی چاوپێكەوتنەكەیدا بۆ دۆسییەی "هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتیی ئەمەریكا" تیشكدەخاتە سەر زۆری لایەنی ناڕوونی پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و توركیا، باس لە گرنگی یەكگرتووی كوردستان و پشتیوانییەكانی ئەمەریكا بۆ هەرێمی كوردستان دەكات.\nهەر لە چاوپێكەوتنەكەدا قسە لەسەر ئەو بێهیواییەش دەكات كە ئێستا لە كوردستاندا هەیە، پرسی نەبوونی متمانەی نێوان خەڵك و حكومەت و مەترسییەكانی سەر هەرێمی كوردستانیش شیدەكاتەوە.\nهیچ بەرچاوڕوونییەك هەیە لە داهاتوویەكی نزیكدا هەرێم و ناوەند بگەنە رێككەوتن یاخود تەنیا وەك جارەكانی پێشوو هەر كات كوشتن دەبێت؟\nئەبوبەكر عەلی: رەنگە هەرێم بەناچاری بگاتە رێككەوتنێك لەگەڵ ناوەند، بەڵام رێككەوتنەكە لەبەر خراپی بارودۆخی عیراق دەبێت، چونكە عیراق لە كێشەدایە، خواستێك هەیە لەلایەن بەغدا و تاران و ئەنقەرەوە بۆ لەقاڵبدانی هەرێم و بچوككردنەوەی هەرێم لەڕێگەی قۆستنەوەی ئەم قەیرانە ئابوورییەی یەخەی هەرێمی گرتووە، هەرلەبەرئەوە رەنگە هەرێم بەناچاری بگاتە رێككەوتن، بەڵام لەو بڕوایەدام ئەو رێككەوتنە نابێتە هۆی چارەسەری كێشەكان. دەكرێت هەندێك لە كێشەكان كەم بكاتەوە، بەڵام بەوجۆرە نابێت خەڵك چاوەڕێ بێت كێشەكان چارەسەر ببێت.\nپەیوەندییەكانی هەرێم و ناوەند كاریگەری دەبێت لەسەر هەوڵەكانی كازمی بۆ سەرپێخستنەوەی عیراق لە داهاتوودا؟\nئەبوبەكر عەلی: كازمی هەوڵدەدات رێككەوتنی هەرێم و ناوەند بەجۆرێك نەبێت هێزە ناڕازییە سیاسییە دژەكانی كازمی بیقۆزنەوە و لە دژی ئەو بەكاری بهێنن، لەبەرئەوەی بارودۆخی بەشەكەی دیكەی عیراق لەو رووەوە لەبارە بۆیان. ئاشكرایە لە ساڵانی رابردوودا هەرێم ئیمتیازاتێكی زۆری لە ناوەند بردووە لەسەر حسابی خەڵكی عیراق، بەهۆی ئەوەی لە پێشتردا ناوەند سازشی زۆری بۆ هەرێم كردووە .\nئێستا كە بارودۆخی عیراق تێكچووە كازمی لەلایەكەوە دەیەوێت لێپرسراوێتی زۆر نەخاتە ئەستۆی خۆی لەڕووی داراییەوە، چونكە كاری لە پێشینەی ئەو؛ دابینكردنی مووچەی فەرمانبەرانی بەشەكەی دیكەی عیراقە نەك هەرێمی كوردستان، لەلایەكی دیكەوە كازمی دەیەوێت وادەركەوێت سازشی بۆ هەرێمی كوردستان كردووە، كە لەوەشدا ئەمەریكییەكان هاوكاری خۆیانیان بۆ دەبڕیوە. هەروەها كازمی دەیەوێت بارودۆخی خراپی هەرێمی كوردستان لەبەرژەوەندی خۆی تەوزیف بكات كە دەسەڵاتەكانی كەم بكاتەوە و تاڕادەیەكیش رێككەوتنێكی تۆزێك دوورتریش بێت، كازمی ناتوانێت بە تەنیا خۆی هەموو شتێك بكات، تیمێكی راوێژكاری و یارمەتیدەری كابینەكانی پێشووی لەگەڵدایە، لەوانە: گروپەكانی عەبادی و گرووپەكانی سەر بە حەشدی شەعبی لەناو دامودەزگاكانی حكومەتدا هەن، جگە لەمانەش فراكسیۆنەكانی پەرلەمان هەن، بێگومان ئەمانیش كاریگەریی خۆیان هەیە. لە هەموو بارودۆخێكدا كازمی دەیەوێت چارەسەری كێشەكانی ناوەند لەگەڵ هەرێم بەجۆرێك بێت؛ لەلایەك نەبێتە كەرەستەی بانگەشە لە دژی خۆی، لەلایەكی دیكەشەوە زۆرترین سازش بۆ هەرێم بكات.\nلە قسەكانی بەڕێزتان وا دەردەكەوێت، بەشێكی زۆری چارەنووسی عیراق پەیوەست دەبێت بەئەو ئیدارە نوێیەی لە دوای هەڵبژاردنەكانی ئەمەریكا دێتە سەر كار، بەبڕوای بەڕێزتان ئەگەر دووبارە ترەمپ بوویەوە بە سەرۆك یاخود بایدن هەڵبژاردنەكانی بردەوە، داهاتووی كورد چی لێ بەسەر دێت لە ناوچەكەدا؟\nئەبوبەكر عەلی: بەبڕوای من ترەمپ یەكێك لەو كێشانەی هەیەتی ئەوەیە نازانرێت چۆن بڕیار دەدات، لەبەرئەوەی بڕیارەكانی تاڕادەیەك لە دەرەوەی دامەزراوەكانی ئەمەریكاوە دەبێت و بڕیارەكانی سەرپێییە و دیدی ئابووری زیاتر زاڵە بەسەریدا.\nلە بڵاوبوونەوەی یاداشتەكانی جۆن بۆڵتۆن، راوێژكاری پێشووی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمەریكا لە ئیدارەكەی ترەمپ دەركەوت ترەمپ تێڕوانینی بۆ كورد باش نییە، كورد بە خەڵكێكی ترسنۆك و بێ هەڵوێست سەیر دەكات، ئەوەش بە مانای ئەوەدێت كورد بارە بەسەر ئەمەریكاوە، تەنانەت ترەمپ كورد بە خەڵكی ئازاش نابینێت، نەك ئەوەی كورد بە خاوەنی دۆزی خۆی ببینێت، بەڵام بایدن لەڕووی مێژووییەوە بە خاوەنی پرۆژەی دابەشكردنی عیراق دادەنرێت بۆ سێ دەسەڵاتی سوننە و كورد و شیعە، هەندێك لە راوێژكارەكانی ئەوانەی لەم هەڵمەتی هەڵبژاردنانەدا بە چوار دەوریەوەن واناسراون تێگەیشتنێكی زۆریان بۆ پرسی كورد هەیە، ترەمپ لە رابردوودا بڕیارەكانی بە قازانجی كورد نەبوون، هەروەك لە سەروەختی ریفراندۆم لە ساڵی 2017 بەچاوپۆشی لە هێزەكانی عیراق و ئێران بۆ هێرشكردنە سەر كوردستان، چرای سەوزی بۆ سوپای توركیا هەڵكرد تا لە سوریا هێرش بكەنە سەر كوردەكانی رۆژئاوا، هەروەك لە یاداشتەكانی بۆڵتۆن ئەو گفتوگۆیانەی نێوان ئەردۆغان، سەرۆكی توركیا و ترەمپ بڵاوكردووەتەوە و تیایدا باسی رێپێدانەكانی ترەمپ بە ئەردۆغان دەكات. بەگشتی سیاسەتەكانی ترەمپ بە قازانجی دۆزی كورد نەبووە، پێشتر ئۆباما تێگەیشتنێكی زۆرتری هەبوو لە سەردەمی داعش بۆ مەسەلەی كورد، هەرچەندە ناكرێت دڵنیابین، بەڵام هەڵبژاردنەوەی ترەمپ بە قازانجی كورد نابێت.\nداهاتووی پەیوەندییەكانی كورد و توركیا بەكوێ دەگات، كورد چی بكات تا لە ژێر رەحمی هێرشەكانی توركیا رزگاری ببێت؟\nئەبوبەكر عەلی: پێش هەمووشت بەداخەوە كورد؛ كورد نییە، واتە شتێك بەناوی پرسی كورد لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەك پرسێكی یەكگرتوو و رێبەرایەتییەكی هەبێت و گوتارێكی هەبێ و سەكۆیەكی هەبێ و لەسەر ئاستی جیهاندا قسەیەكی یەكگرتووی لەبارەوە كرابێت بوونی نییە، تەنانەت لەسەر ئاستی پارچە كوردییەكانیشدا؛ گوتارێكی یەكگرتوو و دیدێكی هاوبەش نییە. قورسایی دۆزی كورد لە ئێستادا لە باشووری كوردستاندایە، بەڵام كوردستانی باشوور لە ئێستادا لە خراپترین دۆخی خۆیدایەتی، ئێستا لە دۆخی خۆ ریسواكردن و خۆ وێرانكردن و خۆكوشتندایە.\nگەورەترین لاوازی ستراتیژیەتی كورد ئەوەیە هێزێكی پەرشوبڵاو و شەكەت و ناكۆك و پەرتەوازە و قەیرانبار و بێ متمانەیی خەڵك بە دەستەبژێری سیاسی و دەستەبژێری سیاسیش بەرانبەر یەكترە، ئەوە دۆخی راستەقینەی كوردە. لەولاوە توركەكان دژی مەسەلەی كوردن، دژی كورد نین وەك كورد، دژی كورد نین وەك كۆیلە و سەركز و رازی بە ژیانی رۆژانە و بێ داخوازی نەتەوەیی و فەرهەنگی و سیاسی، یاخود دژی كورد نین بە هەندێ لە داخوازییە تەرفیهیەكانی وەك گۆرانی و مۆسیقا، بەڵكو سەرسەخترین دژی كوردن لە رۆژهەڵاتی ناوەراستدا، توركەكان لە ئێستادا دەیانەوێت لەهەر 3 پارچەكەی كوردستان لە دۆزی كورد بدەن، متمانەشیان بە پارتی و سەرۆكەكەی نەماوە، واتە هاوپەیمانی كوردیان نەماوە، چونكە پێش ریفراندۆمەكە تاڕادەیەك هاوپەیمانی پارتی بوون، بەجۆرێك متمانەیان ب سەرۆكی پارتی و پارتی هەبوو وەك هاوپەیمان، بەڵام دوای ئەوەی پارتی و سەرۆكەكەیان لە پرسی ریفراندۆمدا پرسیان بە توركیا و سەرۆكەكەی نەكرد، زۆر رقیان هەڵگرتووە لە پارتی، لەبەرئەوە تەنیا توركیا و پارتی مامەڵە دەكەن لەگەڵ یەكتردا و توركیا هیچ متمانەیەكی بە پارتی نەماوە، بەڵام تاڕادەیەك مامەڵە لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی دەكەن، سەرۆكی هەرێم، چونكە ئەو بۆچونێكی جیاوازی هەبوو لە ئەنجامدانی ریفراندۆمەكەدا.\nئەوەی ئاشكرایە جۆرێك لە گەلەكۆمەكی هەیە بۆ لە قاڵبدانی كورد لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن عیراق و توركیا و ئیران بەتایبەتی لە هەرێمی كوردستاندا كە قەیرانی ئابووریی هەیە توركیا دەیەوێت رۆڵی دەروازەی ئیبراهیم خەلیل لاواز بكات، ئەویش بە كردنەوەی دەروازەیەكی نوێی ئابووری لەگەڵ بەشە عەرەبییەكەی عیراق و كوردستان لەڕووی ئابوورییەوە بێ رۆڵ بكات، سەرچاوەی داهاتی كەم بكاتەوە، ئەو رۆڵەی ئێستا لەڕێگەی ئیبراهیم خەلیلەوە دەیگێڕێت بۆ عیراق ئەوە نەهێڵیت، لە هەموو بارودرۆخێكدا هەرێم بژاردەی زۆری لەبەردەستدا نییە ئەگەر نەكەوێتە گفتوگۆیەكی ستراتیژییەوە و خۆی بینا نەكاتەوە و لایەنی كەمی چاكسازی نەكات و خەڵكەكەی رازی نەكات، ئەو دەستەبژێرە پەرشوبڵاوە و ململانێ سیاسییەی كۆتایی پێنەهێنێت بەدڵنیایی پێگەكەی لاواز دەبێت، دەبێت هەرێم دیدێكی هاوبەشی هەبێت، دەوڵەتانی دراوسێ ئەو قەیرانە ئابوورییە و ناڕەزایەتییە ناوخۆییە بەكاردەهێنن بۆ زیاتر وێرانكردنی بونیادەكانی هێز لە كوردستاندا. دۆخەكە زۆر ئاڵۆزە، خوای گەورە یارمەتی دەربێت دەكرێت رووداو رووبدات، بۆ نموونە ئەگەر گەڕێكی تری نوێی شەڕی ناوخۆ لە عیراقدا هەڵگیرسێتەوە و هاوسەنگی هێز لەنێوان هێزەكانی ناوخۆی توركیادا گۆڕانی بەسەردا بێت و لە سوریا گۆڕانكارییەكی نوێ بێتە كایەوە، هیوادارین شتێك رووبدات لەدەرەوەی ئیرادەی كوردیەوە كە رێگری بكات لەوەی كورد تووشی داڕمانی گەورە ببێت، كە ئاسان نەبێت جارێكی تر هەڵبسێتەوە و هەموومان هەست بە ریسوایی قوڵی نەتەوەیی لە ژیانی خۆماندا بكەین.\nبەڕێزتان بەدرێژی باستان لە مەترسی دەرەكی كرد بۆ سەر هەرێم، لەئێستادا لە ناوخۆدا دەنگێك هەیە بۆ هەڵوەشاندنەوەی هەرێم و چەند لایەنێك پشتیوانی لێدەكەن، ئایا مەترسی جدی هەیە لەسەر هەڵوەشانەوەی قەوارەی هەرێم؟\nئەبوبەكر عەلی: بەبڕوای من ترسێكی راستەقینە هەیە، بەداخەوە لە ناوخۆی كوردستاندا خەڵكێك هەیە بڕوای بەوەیە قەوارەی كوردستان نەمێنێت، یاخود لانیكەم وەك بژاردەیەك سەیری دەكەن لە سیاسەتكردنی خۆیاندا، كارەسات ئەوەیە قەوارەی هەرێم وەك ئامراز بكرێت بە موزایەدەی سیاسی و ململانێی ناشیرینی حزبی لەنێوان هێزەكاندا و دەستەبژێر نەتوانێت جیاوازیی بكات لەنێوان حزب و حكومەت و گەندەڵی و ساختەچێتی و دزی و درۆزنی لەگەڵ قەوارەی هەرێمی كوردستاندا كە بەری رەنجێكە ئەگەر ئەو قەوارەیە شكست بهێنێت، ئەوا كورد ریسوا دەبێت و ئاسان نابێت لەڕووی نەتەوەییەوە هەڵبسێتەوە جارێكی دیكە لە ناوچەكەدا. ئەوەش ئاشكرایە بەشێكی ئەو دەستەبژێرەی لە عیراق و توركیا و ئێرانن دەیانەوێت قەوارەی هەرێم نەمێنێت.\nلەڕاستیدا لە 16ی ئۆكتۆبەردا بڕیار بوو قەوارەی هەرێم هەڵبووەشێننەوە، بەڵام ئەمەریكییەكان رێگر بوون لەو پیلانە، راستە كورد خۆی هەندێك بەرگری كرد، بەڵام ئەوەی نەیهێشت قەوارەی هەرێم هەڵبووەشێتەوە ئەمەریكیەكان بوون، بەڵام ئەمەریكیەكان تاچەند لە عیراقدا دەمێننەوە و تاچەند پێویستیان بە ئێمە دەبێت لە پرسی سوریا و تاكەی بەردەوام دەبن لە هاوكاریكردنی كورد ئەوە نادیارە، بەڵام خۆ ناكرێت كورد قورسایی خۆی لەسەر ئەوە بەند بكات، كە هێزێكی نێودەوڵەتی بەردەوام بیپارێزێت.\nراستە ئەكتەرێكی نادەوڵەتی وەك هەرێمی كوردستان پێویستی بەوەیە ئەكتەرێكی نێودەوڵەتی بیپارێزێت. بەبڕوای من مانەوەی هەرێمی كوردستان لە رابردوودا ئەوەندەی پەیوەست بووە بە هەڵوێستی دەرەكییەوە ئەوەندە پەیوەست نەبووە بە كورد خۆیەوە و جۆرێك لە بێمنەتی و نائومێدی لە كوردستان هەیە، هەروەها لێرە و لەوێ هەست دەكرێت ئیرادەیەكی سیاسی هەیە بۆ تەوزیفكردنی ئەو نائومێدیە بۆ ئەوەی قەوارەی هەرێمی كوردستان بەو جۆرەی ئێستای نەمێنێت، بۆیە بە بڕوای من مەترسیی راستەقینە و ئامادەگییەكی خۆكوژی و ئەخلاقی و نەتەوەیی لە كوردستان بەدیدەكرێت. رێككەوتنی هەرێم لەگەڵ ناوەند دەبێتە چارەسەر بۆ كێشەی دارایی هەرێم و رێگر دەبێت لەبەردەم ئەو ئاراستە ناوخۆیی و دەرەكییە بۆ هەڵوەشانەوەی قەوارەی هەرێم. لانیكەم ناڕەزایەتییەكان كەمدەكاتەوە و توانای تەوزیفكردنی هەندێك لەو هێزانە بۆ ئەو ناڕەزایەتیانە كە لەبەرئەنجامی كۆتایدا زیاتر لاوازبوونی هەرێم و لە قاڵبدانی لێدەكەوێتەوە لاواز دەبێت.\nسبەی مووچەی ئەم شوێنانە بەبێ لێبڕین دابەش دەکرێت\nوەزارەتی تەندروستی سەبارەت بە راگەیاندنی قەدەغەی هاتوچۆ روونکردنەوە دەدات\nدابەشکردنی نەوتی سپی ماڵان دەستیپێکرد\nسبەینێ مووچەی ئەم دوو شوێنە دابەش ناکرێت\nلەلایەن ئەنوەر حسێن


سەرۆکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ: ڕۆژ نییە حاڵەتێکی کوشتن نەبێت\nسه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ سه‌باره‌ت به به‌یاننامه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی بۆ داماڵینی چه‌ك رایگه‌یاند؛ راسته ئه‌و به‌یانه هه‌ندێك كه‌موكورتی تێدایه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت؛ موڵه‌تداركردنی ده‌مانچه‌و كڵاشینكۆف هه‌نگاوێكی باشه، چونكه زیاتر له له‌سه‌دا 80ی تاوانه‌كان به چه‌كی بێ مۆڵه‌ت ئه‌نجام دراون.\nئاوێنه: زیا پترۆس، سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌ربه‌خۆی مافی مرۆڤ له‌هه‌رێمی كوردستان له‌چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ ده‌نگی ئه‌مریكا له‌باره‌ی به‌یاننامه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆ سه‌باره‌ت به داماڵینی چه‌كی قورس و مامناوه‌ند، رایگه‌یاند"تەمەنام دەکرد وەزیری ناوخۆ لە ناو بڕیارەکەی لیژنەیەکی پیکهێنایە لەهەمو پارێزگاو قەزاو شارو شارۆچکەکان خێرا بچونایه لەو شوێن و دوکانانە کە چەک بەئاشکرا دەفرۆشرێت لەگەڵ هێزە ئەمنیەکان مەفرەزەیەکی هاوبەش پێکهێنرابایه بچونایه ئه‌مانه‌یان دابخستایه، تاکو کڕین و فرۆشتنی ئەو چەکانە بخرێتە ژێر سەرپەرشتی ئاسایش."\nله‌وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌تا كه خەڵک ئێستا سەرنجی لەسەر ئەو بڕیارەی وەزارەتی ناوخۆ هەیە کە بڕیاریان داوە بە داماڵێنی گشت چەک جگە لە دەمانجە و کلاشینکۆف، دەمانجەو کڵاشینکۆف تاوانی گەورەی پێ دەکرێت؟ زیا پترۆس وتویه‌تی"بڕیارەکە دەڵێت داماڵینی هەمو چەک جگە لە دەمانجە و کلاشینکۆف به‌شێوه‌یه‌كی خێرا، واته ئه‌و جۆره چه‌كه ئێستا نابێت بمێنێت بەهیچ شێوەیەک. بەشی دوەم دەڵێت پێدانی ماوەی شەش مانگ بۆ ئەوانەی کە هەڵگری کڵاشینکۆف و دەمانچەن یان ئەوەیە بیفروشن یا تەسلیمی بکەن یان سەردانی پارێزگا و قەزا و ناحیە بکەن کە ئەم چەکەی هەیانە بیکەن بە موڵەتدار، پاش تەواوبونی شەش مانگ هێزەکانی ناوخۆ بۆیان هەیە کاتێک چەکی بێموڵەت دەمانجە یان کلاشنکۆف لای هەر یەکێک ببینن سزا دەدرێت و سزاکەشی گرتوخانەیە."\nله‌وه‌ڵامی ئه‌وه‌شدا كه خەڵکێکی زور ئێستا دەمانجە و کلاشینکۆفی پێیە ئەمانە ئەگەرموڵەتیان پێ بدرێت پێتان وانیە دیسان کێشە و تاوانی زۆری بەدواوە بێت وەکو ئەوەی لەسەر شتی بچوک بچوک لە هەولێر کە ئێمە دەبینین خەڵک دەکوژرێت و تاوانی گەورە ڕودەدەن؟ ئه‌و وتویه‌تی"لەوباوەڕەدام ئەوانەی کە کڵاشینکۆف و دەمانچەیان پێیه‌و وەزارەتی ناوخۆ داوای کردوە وەرن موڵەت وەربگرن، موڵەت ئەوەندە بە ئاسانی نادرێت چونکە پێش ئەو ماوەیە زۆر قسەمان لەگەڵ وەزارەتی ناوخۆ کردوە و فشارمان خستوتە سەری و ئەوانیش بەڵێنیان داوە، ئێستا ئەو مەرجانەی کە دانراون بۆ پێدانی موڵەتی بەکارهێنانی چەک زۆر قورس كراون بەڵام هێشتاش زور کەموکورتی تێدایە و چاوەڕێی پەرلەمانین بۆ ئەوەی دابنیشێت هەموارکردنەوەی ئەم یاسایە و مەرجەکانی قورستر بێت، ئەمە هەنگاوێکی باشە کە ئەمانە ببن بە موڵەت چونکە هەر کابرایەک کە دەزانێت چەکەکەی تۆمارکراوە لای حکومەت کاتێک موڵەتی وەرگرتوەو ژمارەکەشی داناوە زیاتر بە بەرپرسیارێتی مامەڵە لەگەڵ ئەم چەکە دەکات، بەپێی بەدواداچونمان و بەپێی ئەو تاوانەی کە ئەنجامدراوە بە بەکارهێنانی چەک زیاتر لە سه‌دا 80 بۆ 85ی ئه‌و تاوانانه به چه‌كی بێ مۆڵه‌ت ئەنجامدراون."\nزیا پترۆس له‌دڕێژه‌ی قسه‌كانیدا هێمای بۆ ئه‌وه كردوه كه بە ئاشکرا لە سنورەکانی تورکیا و ئێرانه چەکی قاچاغ دەفرۆشرێت، پێشنیاری ئەوەم هەبوە لە جیاتی ئەوەی ئەو چەکەی کە بە قاچاغ دێت و بدرێتە دەستی هاوڵاتی سادە و مەدەنی با هێزەکانی ناوخۆ کۆنترۆڵی ئەو ئیشە بکەن و سیستمێكی بۆ دابنێن.\nوتوشیه‌تی"ناکرێت بەم شێوە سادەیە تەقەمەنی و چەک وا لەوێ دانراوە بڕۆ هەر وەکو ئەوەیە چون پێویستت بە کاڵایەکە بۆ ماڵ ئاوا دەچیت چەکیش دەکڕیت هەر وەکو پێویستیەکە بۆ ماڵ دەبیت هێزی ئاسایش ئەم دیاردەیە نەهێڵن ، نەک مەفرەزەیەک لە هێزی ناوخۆ بۆ هەفتەیەک یان دە ڕۆژ بچنە لای قاوەخانە و کافتریا و هەندێک خەڵکانی سادە و ئەوانەی کە پابەندن ئەزیەت بدەن بە پشکنین."\nوتوشیه‌تی" پێویستە وەزارەتی ناوخۆ ڕێنماییەکانی توندتر بێت بە بەردەوامی ئەو مەفرەزانە بونی هەبێت ، هەروەها ئیلزامی شوینە گشتیەکان بکرێت چی خواردنگەیە چی کافتریایە قاوەخانەکانی گەنجان و بار و شوێنی خواردن و بە تایبەتی شوێنی مەیفرۆشتن دەمەقاڵیەک دروست دەبێت هەر لەگەڵ برادەری خۆی لە سەر یەک مێز هەر یەکسەر دەمانجە دەردێت و تەقە دەکرێت و دەبێتە ئەنجامدانی تاوان ئەمانە ئیشی ئاسایش و پۆلیس و هێزەکانی ناوخۆیە ئەوانە دەبێت بە بەردەوامی نەک هەڵمەتەک بۆ هەفتەیەک یان دە ڕۆژ ئیتر وازی لێبینن ئەمەهەڵەیە، زۆربەی ئەوانەی شوفێری تەکسین چەکدارن ئەو گەنجانەی کەوا ئوتومبێلیان هەیە حەڤدە و هەژدە ساڵن هەمویان چەکدارن هەموی کلاشینکۆفیان هەیە."\nزیا پترۆس ئاشكرشكیردوه كه ڕۆژ نیە حاڵەتێکی کوشتن رونه‌دات گەیشتونەتە قۆناغێك باوک کوڕی خۆیی دەکوژێت، کوڕ باوکی خۆی دەکوژێت، برا خوشکی خۆی دەکوژێت، ڕێژەکە زورە، وەکو سەرۆکی دەستە یەک حاڵەت هەبێت لای من زۆرە، بۆ مرۆڤ بکوژرێت.\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی تورکیا 8 ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی شاره...\nبەڕێوەبەری وەبەرهێنانی هەولێر: پڕۆژە تەواونەکراوەکان...\nسەعدی پیرە: تورکیا دوژمنی هەموو کوردێکە چ پێنوس بەدە...\nسەرۆکی لە کار لادراوی شارەوانی دیاربەکر وەڵامی ئەردۆغان دەداتەوە\nیاریدەدەرێكی سكرتێری گشتی یەكێتی كۆچی دوایی كرد\nفڕۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل بنکە سەربازییەکانی ئێرانیان بۆردومانکرد\nوێنەو ڤیدیۆ: فڕۆكەی نەناسراو حەشدی شەعبی لەنزیك سنوری سوریا بۆردومان دەكەن\nپرتوگال په‌نابه‌ری ئه‌وێت\nمنداڵە چوار ساڵانەكەی شەهید ئاسۆ کۆچی دوایی کرد\nسلێمانی؛ ته‌رمی بڕیار له‌ته‌نیشت باوكییه‌وه نێژرا\nدادگا فه‌رمانی ده‌ستگیركردنی "شاسوار عه‌بدولواحید"ی هه‌ڵوه‌شانده‌وه\nكۆسرەت رەسول: هەمو یەكێتییەكی دڵسۆز لەگەڵ ئەنجامدانی كۆنگرەدایە\nسەعدی پیرە باسی لە دوایین گۆڕانكارییەكانی ناوخۆیی یەکێتی و پارێزگاری كەركووك كرد\nوێنەو ڤیدیۆ: فڕۆكەی نەناسراو حەشدی شەعبی لەنزیك سنوری سوری... \nمنداڵە چوار ساڵانەكەی شەهید ئاسۆ کۆچی دوایی کرد \nئەمڕۆ پلەی گەرما لەخانەقین 50 پلە بو \nدادگا فه‌رمانی ده‌ستگیركردنی "شاسوار عه‌بدولواحید"ی هه‌ڵوه... \nسەرۆکی لە کار لادراوی شارەوانی دیاربەکر وەڵامی ئەردۆغان دە...