ئێستا عەفرین سەردێڕی هەواڵە گەرم گوڕەكانی زۆرێك لە میدیاكانی ناوچەكەو جیهانە ئێستا عەفرین و هەموو گوندەكانی كە (350) گوندی هەیە گۆڕەپانی ئامانجی شەڕێكی داسەپاوو نەخوازراوە بە بیانووی ئەوەی هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی ئیستراتیجی دەوڵەتی توركیا .\nعەفرین دەكەوێتەلای سەروی باكوری ڕۆژئاوای سوریاوە و ڕووباری عەفرین تێیدا تێپەڕ دەبێت و شارۆچكەی ئەعزاز دەكەوێتە خۆرئاواییەوەو و شاری حەلەبی ئیستراتیجی و پایتەختی ئابوری سوریا دەكەوێتە باشوورییەوە هەروەها لە ڕووی كارگێڕیشەوە سەربە ئەوێیە,هەروەها لە باشووری ڕۆژئاواشەوە شاری ئەدلیبە واتە دەكەوێتە سەر سنووری توركیا لە باكوورو ڕۆژئاواوە .\nعەفرین ناوچەیەكی شاخاوی جوانە كە ڕووبەرەكەی نزیكەی 3850 كیلۆمەتر چوارگۆشەیە واتە لەسەدا دووی ڕووبەری خاكی سوریا پێكدەهێنێت و لە ڕووی جوگرافیەوە لە ناوچەو كانتۆنەكانی تری خۆسەری بەڕێوەبەری دوورەو بە یەك ناگەن و لە ناوچە كوردنشینەكانی ترەوە تاڕادەیەك دوورە .\nعەفرین لە دوای سەرهەڵدانی شۆڕشی سوریا ڕاستەوخۆ لە لایەن یەكینەكانی پاراستنی گەلی و یەكینەكانی پاراستنی ژنەوە پارێزگاری لێدەكریت و بنكەو پێگەو سەنگەری بەهێزی بەرگری بۆ دابین كراوە كە بە هەزاران شەڕڤان مەزەندە دەكرێت و هەندێك سەرچاوە باس لە زیاتر لە (50) هەزار كەس دەكەن بۆ یە پێناچێت ئەو شەڕە وا بە ئاسانی یەكلایی بكرێتەوە .\nعەفرین هەرچەندە شارێكە لە سەر كەناری دەریا نیە بەڵام نزیكترین خاڵ و پێگەی كوردە لە دەریایی سپی ناوەڕاستەوە بۆ داهاتووی دامەزراندنی هەر قەوارەیەكی كوردی و تەنها ترس و نیگەرانی دەوڵەتی توركیاش هەر لەم گریمانەیە بۆیە وا بەهێز توانای گەورەی سەربازی پێشكەوتوو سیستمی ڕۆكیتی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا و هاتۆتە مەیدان و وەكو سەرۆك كۆماری توركیا ئەرۆدۆگان دەڵێت نەك هەر عەفرین بەڵكو تا سنوورەكانی عێراقیش دەڕۆین .\nهەموو ئەم لەشكركێشی و پەلامارو ئۆپەراسیۆنانە لەناوچەیەكدایە كە سەقامگیرترین شوێنی سوریاو لەهەمانكاتدا گونجاوترین پەیوەندی هەیە لە نێوان هەموو پێكهاتە ئتنیكیە جیاوەزەكاندا .\nبەڵێ لە كاتێكدا ئەم ئۆپەراسیۆنە ئەنجام دەدەرێت یەكینەكانی پاراستنی گەل باشترین پەیوەندی و هەماهەنگیان لە گەڵ هێزە هاوپەیمانەكانی ئەمریكا لەلایەك ڕوسیا لەلایەكی ترەوە هەیە تاكار گەیشتە ئەوەی ڕوسیا خەڵاتی فەرماندەی گشتی یەكینەكانی پاراستنی گەل سیبان حەمۆ بكا بە مەدالیای قارەمانی لە پلەی باڵا لە سوتشی .\nبەڵام ئیستا دەبیستین و دەبینین وا هێزەكانی ڕوسیا بنكە و بارەگاكانیان چۆڵ دەكەن لە عەفرین لە كاتێكدا عەفرین ئارامترین و سەقامگیرترین شارە لە هەموو سوریادا پێچەوانەی هەموو ئەو پاساو و لێدوانانەی توركیا و ئەردۆگان كە دەڵێن عەفرین هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی ئیستراتیجی توركیاو هێزی تیرۆریستی داعشی لێ یە لە كاتێكدا لە چەند ساڵی ڕابردوودا هەموومان شاهیدی ئەو ڕاستییەین كە هێزە تیرۆریستیەكانی دەوڵەتی ئیسلامی بە درێژایی چەندین كیلۆمەتر لە سەر سنوورەكانی توركیا بوون دەوڵەتی ئەكەپەو ئەردۆگان هیچ ڕۆژێك ئەم نیگەرانی و ترسەیان پیشانی كەس نەدا .\nئەوەی جارێكی تر گومانی مێژوویی كورد لە ڕووسەكان زیندوو دەكاتەوە دوای كۆماری كوردستان لە مهاباد ساڵی 1946 هەڵكردنی چرای سەوزی ڕووسیایە بۆ توركیای ئەردۆگان كە پەلاماری عەفرین و تەواوی ڕۆژئاوای كوردستان بدات لە بەرامبەردا بەشداربوونی ئەنقەرە و هێزە وابەستەكانی لە ئۆپۆزەسیۆنی سوریا لە كۆنگرەی ئەستانە كە مۆسكۆ سەركردایەتی دەكات .\nئێستا خێرە لە شارێكی وا ئارام و سەقامگیر و بێ كێشەدا ئۆپەراسێونێكی وا زەبەلاح ئەنجام بدرێت و پەلاماری خەڵكی سڤیل و بێتاوان بدرێت ,ئەوەی چاوەڕوان دەكرێت لە جەنگی عەفرین نەك گۆڕینی نەخشەی هاوپەیمانێتیەكان لە سوریا بەڵكو نەخشەی هاوپەیمانێتی لە ناوچەكەش دەگۆڕێت بە تایبەتی هاوپەیمانێتی چوار قۆڵی لە نێوان توركیا و ئێران و ڕوسیا و سوریاو بە تایبەتی مانەوەی ئەسەد وهەوڵدان جێگیركردنەوەی .\nماوەتەوە بڵێین ئایا گەلی كورد جگە لە عەزم و ئیرادەی پۆڵایینی شەڕڤانەكانی لە شەڕێكی وا نابەرابەردا چ شتێكی هەیە ؟\nیان هەر وتە كۆنەكەی جاران بڵێینەوە كورد جگە لە چیاكان دۆستی تری نیە .\nئەوەی بۆ عەفرین دەكرێت، بۆچی بۆ كەركوك نەكرا؟\nلەگەڵ بەرخۆدانی چەند ڕۆژەی عەفرین و خۆڕاگری شەرڤانان و خەڵكی عەفرین و گوندەكانی دەوروبەری لەبەرامبەر گەورەترین هێرشی داگیركەرانەی دەوڵەتی توركیا، لە كوردستان و وڵاتانی هەندەران چەندین چالاكی جۆراو جۆری پشتیوانی ئەنجامدەرێن، هەروەها لە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكانیش دەبینرێت كە باس باسی عەفرینە، بۆیە خەلكانێك هەن كە دەپرسن ئەوەی ئێستا بۆ عەفرین دەكرێت بۆچی پێشتر بۆ كەركوك نەكراوە؟\nئەوە پرسیارێكی بە جێیە، كە بۆچی لە ١٦ ئۆكتۆبەر ئەو كاردانەوەیە نەبینرا، ئایا كەركوك و لە دەستدانی ئەو شارە و شار و شارۆچكەكانی تر شایانی ئەوە نەبوون كە وەك عەفرینیان بۆ بكرێت؟\nكەركوك كە زیاتر لە نیو سەدەیە رووبەرووی سیاسەتی (بەعەڕەبكردن و راگواستن ) دەبێتەوە، لە چەند ساڵی دوای رووخانی رژێمی سەدامیش دەرفەتێكی باشی بۆ ڕەخسا كە سێبەری سیاسەتی ڕەشی داگیركەرانی لەسەربڕەوێتەوە، وە كۆتایی بهێندرێت بەو غەدرە مێژووەیەی كە رژێمە یەك لەدوای یەكەكان دەرهەق بەو شارە و شارۆچكە تەعریبكراوەكانی تر كردوویانە.\nبەڵام لەگەڵ ئەوەشی كە دوای پرۆسەی ئازادی عێراق، رژێمی سەدام رووخا، وە ئەو ناوچانەش لەلایەن هێزی پێشمەرگە ئازادكران، وە بۆ ماوەیەكی دوورو درێژ كورد زۆربەی جەمگە سەرەكیەكانی ئیدارەی ئەو ناوچانە لەدەستدا بوو، بەڵام نەك هەر نەتوانرا ئەو دەڤەرانە بخرێنەوە سەر هەرێمی كوردستان، بگرە نموونەی ئیدارەدانی باشیش پێشكەش نەكرا.\nدوای پرۆسەی ئازادی عێراق (پارتی و یەكێتی) كێشەكانی خۆیان لە هەرێمەوە گواستەوە بۆ ئەو ناوچانە، ركابەری حزبی و حزبایەتی كردنی خراب و كاریگەری دوو ئیداری و دوو لەشكری و دوو ئاسایش بە زەقی بەسەر تەواوی ئەو ناوچانەو بەتایبەتیش بەسەر كەركوك دیاربوون.\nبۆیە دەتوانین بڵێین ئەوەی لە (١٦)ی ئۆكتۆبەر روویدا، زادەی شكستی حوكمڕانی حزبی بوو لە هەرێمی كوردستاندا، كە دواتر پرووشكی ئاگرەكەبەر كەركوكیش كەوت، وە لەو رۆژەشدا شكستی سەربازی لێكەوتەوە، شكستێك كە نەتوانرا یەك رۆژیش لەو شارە بەرگری سەربازی بكرێت، كە زۆرێك لە چاودێران پێیان وایە، ئەوەی ئەمرۆ لە عەفرین دەگوزەرێت دەكرا لە كەركوكیشبكرابایە بەڵام نەكرا .\nخۆڕاگری عەفرین بەرامبەر یەكێك لە ١٠ سوپا بەهێزەكانی جیهان، دووەم سوپای بەهێزی ناو هاوپەیمانی ناتۆ هەفتەیەكی تێپەڕاند، ئەگەر بەراوردێك لە نێوان (عەفرین و كەركوك) بكەین تێدەگەین خاڵە بەهێزەكانی پشتی بەرخۆدانی عەفرین بریتیە لە (ئیرادە و بڕوابەخۆبوون)، كە ئەو ئیرادەیە لە كەركوك نەبینرا، نەبوونی ئەو ئیرادەیەش دەسەڵاتی كوردستان لێی بەرپرسە.\nبۆیەشە بە بەرپرسانی هەرێم دەڵێین، ئەگەر ئەوەی لە عەفرین دەكرێت ئێوەش بتانكردایە ئەوسا مافی خۆتان بوو داوای هەمان پشتیوانی لە خەلك و ڕای گشتی بكەن.\nبەڵام كە ئەمەتان نەكرد، وە بە ماوەیەكی زەمەنی زۆر كورت ناوچەیەكی بەرفراوانی كوردستانیتان ڕادەستی میللیشیاكانی حەشدی شەعبی كرد، نا بێت نیگەران بن كە خەڵك حەماسی نەتەوەیی لەگەڵ بەرخودانی عەفرین بەرزبێتەوە و ئەو جۆرە پشتیوانیە لە بەرخۆدانی عەفرین بكات.\n٢٦ ساڵە باشووری كوردستان ئازادە، دەبوو لە شوێنی هێزی وابەستە بە حزب هەرێمی خاوەنی سوپای یەكگرتووی نیشتمانی بوایە، رووداوەكانی ١٦ ئۆكتۆبەر كەلێنی ئەو سوپا نیشتمانیەی پێوەدیاربوو، لەبەرامبەر ئەوەدا رۆژئاوا خاوەنی یەك هێزی یەكگرتوو و یەك ناوەندی بڕیاری سیاسیە بۆیە تا ئێستاشی لەگەڵ دابێت گەورەترین هێزی سەربازی كە هێزی توركیایە بە تانك و فڕۆكە و بەرزترین تەكنەلۆجیا هەفتەیەكە نەیتوانیوە زەفەر بە چەپەرەكانی شەڕڤانان ببات.\nئێستا تێدەگەن بۆچی ئەوەی بۆ عەفرین دەكرێت بۆ كەركووك نەكرا، چونكە ئەوەی لە عەفرین دەكرێت ئێوە نەتانكرد .\nڕووسیا له سوتشی باجی هه‌ڵه‌کانی ده‌دات\nبه‌رله ده‌ستپێکردنی کۆنگره‌ی سوتشی هه‌موو هه‌وڵه‌کانی ڕووسیا و هاوده‌نگه‌کانی بۆ به‌ستنی کۆنگره‌که شکستی خوارد.\nکۆنگره‌ی سوتشی په‌یوه‌ندی به ئاستی به‌شداری ئۆپۆزسیۆن سوریا له کۆبوونه‌وه‌ی ڤییه‌نا هه‌بوو، به‌ڵام لاوازی به‌شداربوون و خراپی دیداره‌کانی نێوان نوێنه‌ری نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بۆ سوریا ستیڤان دێمستۆرا و شاندی ڕژێمی سوری هه‌نگاوه‌کانی به‌ره کۆنگره‌ی په‌کخست.\nڕووسیا به‌نیاز بوو به به‌ده‌ستخستنی ئه‌نجامه‌کانی ئۆپه‌راسیۆنی عه‌فرین کۆنگره‌که ببه‌ستێت، پیلان وابوو که تا تورکیا ناوچه‌که داگیربکات و پاشان ڕاده‌ستی حکومه‌تی سوریای بکه‌ن، چونکه ئه‌وه‌یان به دانوسان به‌ده‌ست نه‌خست تا دیمه‌شق به هێزه‌وه بهێینه سوتشی و وه‌ک نوێنه‌ری ڕۆژئاوای کوردستانیش نیشان بده‌ن، بۆ تورکیاش گرنگ بوو سنوره‌که له‌ده‌ست کورد دا نه‌بێت و هه‌ندێک ئیماژ له ناوخۆ و ناوچه‌که‌دا بۆ خۆی بگه‌ڕێنێته‌وه، به‌ڵام به‌رخوه‌دانی گه‌لانی عه‌فرین و شه‌رڤانان پیلانه‌که‌ی ئه‌وانی پوچه‌ڵ کرده‌وه و شکستی به سوتشی هێنا واته دوای ئه‌وه‌ی ڕووسیا ڕێگه‌ی دا به تورکیا هێرش بکاته سه‌ر عه‌فرین سوتشی هیچ واتایه‌کی نه‌ما.\nئاڵدار خه‌لیل ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری ته‌ڤگه‌ری کۆمه‌ڵگه‌ی دیموکرات - ته‌ڤده‌م ڕایگه‌یاند که تا هێرش له‌سه‌ر ڕۆژئاوا هه‌بێت ئه‌وان به‌شداری کۆنگره‌ی سوتشی ناکه‌ن، هه‌روه‌ها پارتی دیموکراتی چه‌پی کورد له سوریا که له به‌ڕێوبه‌رایه‌تی خۆسه‌ری ڕۆژئاوادا جێگه ده‌گرن ئه‌مڕۆ ڕایانگه‌یاند، مومکین نییه ئێمه له کۆبوونه‌وه‌یه‌کدا له‌گه‌ڵ لایه‌نگرانی هێرشی دوژمنکارانه‌ی سه‌رگه‌لی کورد دانیشین.\nهه‌روه‌ها سه‌رۆکی نوسینگه‌ی ڕاگه‌یاندی هاوپه‌یمانی نشتیمانی سوریا ئه‌حمه‌د ڕه‌مه‌زان له تویتێکدا نوسیویه‌تی، کۆمسیۆنی دانوسانی سوریا بڕیاری بایکۆتی کۆنگره‌که‌ی داوه، نوسویشیه‌تی (ڕووسیا فه‌شه‌لی هێنا له بازاڕیکردنی سوتشی).\nئه‌وه‌ی تا ئێستا بایکۆتی نه‌کردووه و له‌گه‌ڵ ئه‌نجامدانی سوتشتی دایه ته‌نها سه‌کۆی مۆسکۆیه که ناودارترین که‌سایه‌تیان قه‌دری جه‌میله.\nشکستی سه‌ربازی و سیاسی تورکیا، شاندی ئه‌نقه‌ره‌ی له‌سه‌ر مێزی سوتشی ته‌واو لاواز کرد، ئیدی دوای شکستیان له عه‌فرین، ئه‌ردۆغانیش ناخوازێت به‌و هه‌موو لاوازیه‌وه بچێته کۆنگره‌یه‌که‌وه که هیچ قورساییه‌کی ئه‌وانی تێدا نه‌بێت، هه‌ربۆیه هانی چه‌ته و تاقمه‌کانی خۆی داوه کۆنگره‌که بایکۆت بکه‌ن، ئه‌مه‌ش مۆسکۆی ناچار کردووه هه‌ڕه‌شه‌ی بژارده‌ی سه‌ربازیی له‌و گروپانه بکات.\nهیچ کام له کۆبوونه‌وه و دیداره‌کانی جنێڤ و ئه‌ستانه و قاهیر و مۆسکۆ تا ئێستا نه‌یانتوانیووه سوریا به‌ره‌و و ئاشتی و چاره‌سه‌ری ببه‌ن، چونکه هێزه نێوده‌وڵه‌تییه‌کان به‌رده‌وام چۆکیان بۆ فشاره‌کانی تورکیا داداوه و کوردانیان له‌و کۆبوونه‌وانه په‌راوێزکردووه، ئێستا خۆیان گه‌یشتونه‌ته ئه‌و بڕوایه که له‌مپه‌ری هه‌ره‌مه‌زنی پێش ئاشتی له سوریا تورکیایه، تاکه هێزی چاره‌سه‌ری جدی و جه‌وهه‌ریش بۆ پرسی سوریا کوردانن، تێگه‌یشتوون که بێگه‌ڕانه‌وه بۆ کوردان که له ڕووی جوغرافیا و هێزه‌وه گه‌وره‌ترینن ناتوانن تاکه هه‌نگاوێک بۆ داهاتووی ئارام له سوریا بنێن.\nكەركوك و عەفرین- وانەیەك بۆ مێژوو!!\nڕوونە کوردستان لە چوارچێوەی هاوکێشە سیاسییە جیهانیەکاندا پێگەی کەنارە، تەنانەت دەکرێت بوترێت لەسەر نەخشەی سیاسی جیهانی کوردستان بوونێکی ئەوتۆ و هەستپێکراوی نیە، بەڵکو تەنها لەسەر نەخشەی ئابووری جیهانی بایەخ پێدراوە، ئەوەش لەبەر تەوژمی بەهێزی جیهای سەرمایەداری کە قروشێک لەهەر قوژبنێکی جیهان بوونی هەبێت دەستی پێدەگەیەنێت، ئەوجا چی بگات بەسامانێی بەکەڵکی وەک نەوت و گاز، هەرئەوەش وای کردووە لەسەر نەخشە ئابوورییە جیهانی و ئیقلیمییەکان کوردستان خاوەن پێگە و خاڵی بوونی خۆی بێت.\nجیهانی سەرمایەداری داماڵراوە لەبەهاو و پێوەرە ئەخلاقی و مرۆییەکان، سەرمایەداری هەمیشە مامەڵە لەگەڵ واقعی بووندا دەکات هیچکات لەگەڵ نەبووندا ئاوێزان نابێت، ئەو ڕاستییەش لە سۆماڵی بێ سامان و بێ کانزادا خۆی بەرجەستە دەکات، کە دانیشتوانی بۆ لەتێ نان گیان دەدەن.\nوڵاتانی زلهێزی ڕیالستی سەرمایەدار و داماڵراو لەبەهاکان، دەستلەملانێی خۆیان تەنها لەگەڵ وڵاتانی خاوەن ساماندا دەکەن، ئەوەش بە بیانوی کۆمەڵێک بەها کەلەئەسادا لەگەڵ واقعی فکری سەرمایەداری یەکانگیر نابن، بەڵکو هەمیشە بۆ دەست ڕاگەیشتنیان بەسامان چەکی پارێزگاری لەبەهاکان دەکەنە شانیان و ئەقڵی وڵاتانی خاوەن سامانی پێتاودەدەن.\nهەریەک لە ئەمریکا و بەڕیتانیا ڕوسیا... هتد، زلهێزانی دی ناو نەخشەی سیاسەتی جیهانی ڕیالستی تەواون، وەلێ گەلانی خاوەن سامانی سروشتی بەهۆی دواکەوتوویی فکری سیاسی و نەبوونی سیستماتیک و ستراتیژ دەکەونە هەڵەی سیاسی مەزنەوە بەجۆرێک، ڕوون دەزانن سیستمی سەرمایەداری و تیۆری ڕیالستی داماڵراون لەبەها تەنها کار لەسەر بەرژەوەندی و قازانجی وەدەست هاتوو دەکەن، بەڵام زۆر ئاسان تەسلیم بەدروشمە بریقەدار و پڕ لەبەهاکانیان دبن و هەموو ئازادی شۆڕش و ئیرادەی خۆیانیان تەسلیم دەکەن.\nکوردستان بەگشتی و باشور و ڕۆژئاوا بەتایبەتی یەکێکن لە قوربانیانی دەست سیستمی سەرمایەداری و ڕیالستی وڵاتانی زلهێز، ئاشکرایە کوردستان لەسەر نەخشەی سیاسەتی جیهانی بوونێی ئەوتۆی نیە کەجێگەی باس بێت، بەڵکو بوونی لەسەر نەخشەی ئابوورییەکانە وادەکات زلهێزانی ڕیالستی سەرمایەدار ئاوێزانبن لەگەڵمان بۆ بەرژەوەندییە سەرمایەداری و مادییەکانیان وەلێ قوربانی نەتەوەیی و گیانبازی هاونیشتمانیانمان و خەونی ئازادی و ڕزگاری نەتەوەیمان کە دەکەونە سەر نەخشەی سیاسی و پەڕگیرن لەئابووری لەکەناری پەڕاوی مێژوو شوێن دەگرن، ئاوێزان بوونی سەرمایەداری لەنەخشە سیاسیەکاندا وجوداتێکی واقعی و ستراتیژی نییە، بەڵکو تەنها ئیتفاقیاتی تاکتیکین(ڕێکەوتنی پڕ پێچو پەنا)، لەسەر ئاستی سیاسی تاوەکو وەدەستهێنای بەرژەوەندی ڕیالستەکان درێژە دەکێشێت پاش ئەوە کۆتایی دێت بەهەموو بەهاکانیانەوە، عەفرین و کەرکوک دوو نموونەی ڕوون و بەرجەستەی ئەو واقعەن.\nسەرکردایەتی سیاسی کوردستان لەهەر چوار پارچە پێوستە ئەو ئاگاییەیان هەبێت کەچیدیکە نەکەونە ناو ئەو هەڵە ستراتیژیەوە کە بۆ بەدەستهێنانی مافی نەتەوەییمان پشت بە نەخشەی ئابووری جیهانی و پێگەی کوردستان لەسەر ئەو نەخشەیە ببەستن، بەڵکو پێویستە لەگەڵ واقعی سیاسی و نەخشەی سیاسی کورد و پێگەی لەسەر نەخشەی سیاسی جیهانی مامەڵە لەگەڵ وڵاتانی زلهێزی ڕیالیست و ئیتفاقیاتە تاکتیکیەکانیان بکات.\nپێویستە پلانی ستراتیژی نەتەوەیی کورد لە پارچەکانی کوردستان لەسەر بنەمای واقعە ناوخۆییەکانی کورد خۆی لەسەنگ و پێگە و پشت بەستن بەوزەو ئیرادەی ناوخۆیی بەپێی ئامڕازەکانی بەردەست و فاکتە واقعیەکانی وڵاتە داگیرکەرەکانی کوردستان مامەڵە لەگەڵ دۆزی کورد ڕووە وەدەستهێنانی سەربەخۆیی بکرێت.\nهەرگیز سەرکردایەتی شۆڕشی کورد نابێت فریوی زلهێزانی ڕیالست بخوات و بۆ وەدەستهێنانی مافە نەتەوەییەکان پشتیان پێ ببەستێت، بەڵکو ئەوەی شیاوی پشت پێبەستنە تەنها وزە و ئیرادەی ناوخۆییە بۆ وەدەست هێنانی ئەو مافە، بۆ سەلماندنی ئەو ڕاستیەش كەرکوک وعەفرین دوو وانەی مێژووی مەزنی ئەم قۆناغەن بۆ تێگەشتن لە وڵاتانی ڕیالستی سەرمایەدار و سیاسەتەکانیان بەرامبەر گەلانی ماف خوراو و بەهاکا گەردوونییەکان!.\nنوسینی مایكل ڕۆبن\nوەرگێڕانی: مێدیتریانە- MIRS / د.پشتیوان فەرەج\nتوركیا بە ڕاجیمە پەلاماری شاری عەفرینی كوردیدا لە سوریا، ئەو شارەی كە كورد لە سوریا بەڕێوەی دەبات دوای ئەوەی كە ئەلقاعیدە و تیرۆریستانی داعشیان تێكشكاند. بەرپرسەكانی توركیا دەڵێن ئەوان پلانیان هەیە كە پشتوێنێكی سەلامەتی بەدرێژایی ( 20 ) میل لە سوریا دروستدەكەن لەسەر سنوری توركیا. ئەردۆغان هەڕەشەی لە كوردی توركیا كرد تا لەجیاتی كوردانی سوریا نەیەنە گۆ، وە بەڵێنی سەركەوتنی دا لەماوەیەكی كورتدا.\nئەمە هەڵەیەكی كوشندەی ئەردۆغانە، هەڵەیەك كە لەوانەیە توركیا گۆج بكات. ئەردۆغان نەخۆشی غروری هەیە و دەستێوەردانە سەربازی و سیاسیەكانی زۆر قورس لەسەر توركیا كەوتووە. كاتی خۆی توركیا جێ ی شانازی ناتۆ بوو بەڵام ئێستا خزمەتگوزاریە سەربازی و ئەمنیەكانی توركیا لە سێبەر زیاتر هیچی تر نین. سوپا و ئەمنی توركیا نە ئەزمونیان هەیە نە راهێنان نە دیسیپلینی نەوەی پێشوی خۆیان هەیە. لە ئێستا لە هەر چوار فرۆكەوانێكی توركیا یەكێكیان لە زینداندایە و زۆربەی فرۆكە ئێف 16 كانی توركیا لەزەوی كەوتون بەهۆی نەبوونی فرۆكەوانی مەشق پێكراو. لە (2012) دا هێزەكانی سوریا فرۆكەیەكی ئیف 4 ی توركیایان خستە خوارەوە. وە كوردەكان چەندین هەلیكۆپتەری توركیایان خستۆتە خوارەوە.\nئەوەش ڕوون نیە ئایا سوپای توركیا توانای شەڕی بەشێوەیەكی كاریگەر هەیە. لەوانەیە توركیا دەسەڵاتی بەسەر هەندێك لەناوچەكانی سوریا هەبێت بەڵام بونی توركیا لە سوریا تەنها لەسەر ئاستی سیمبۆلدایە نەوەک واقیع. ئەمەش ئەو هۆیەیە كە دەزگای میتی توركیا كۆمەك و هاریكاری بەرەی نوسرەی سەر بە ئەلقاعیدەی كرد، وە ڕێگەی بەداعش دەدا بە ئازادی بەسنورەكانی توركیادا تێپەڕن بۆ سوریا. بەكورتی، ئەردۆغان دەیویست ڕۆڵی فەرماندەیەكی سەربازی ببینێت، لەكاتێكدا پێویست بەوە ناكات خۆی شەڕی قورس بكات، دەیەوێت لاسایی ئەزمونی موستەفا كەمال ئەتاتورك بكات كە ناوبانگی پێدەركرد و بوو بە دامەزرێنەری كۆماری توركیا.\nچەندین نمونە هەیە بۆ ئەوەی لاوازی هێزەكان و سوپای توركیا لەبەرامبەر نەیارەكانی خۆی لە سوریا بخەینە ڕوو. لە ( 2016) دا داعش دوو فرۆكەوانی توركیای سوتاند كە لە سوریا دەستگیری كردن. كە ئەگەر توركیا بەهێز بوایە نەیدەهێشت ئەو فرۆكەوانانەی بكەوێـتە دەست داعش ، ئەمەش بەڵگەیە كە توركیا لە هەواڵگیریدا وڵاتێكی لاوازە و كەموكورتی گەورەی هەیە. یان ئەگەر توركیا بەهێز بوایە ئەوا دەیتوانی شوێنی ئەو فرۆكەوانانەی دەست نیشان بكردایە پێش ئەوەی بكەونە دەست داعش و ئەمەش دیسانەوە بەڵگەیەكە لەڕووی هەواڵگیریەوە توركیا كورتی هێناوە. هەر بۆیە ئەردۆغان نەیتوانی دان بە شكستی خۆیدا بنێت كاتێك كە ئەو دوو فرۆكەوانە سوتێنران، بۆیە ئەردۆغان تەنها نكۆڵی لە كوشتنی ئەوان دەكرد و ڕەتی كردوە دان بە راستی ئەو ڤیدیۆیەدا بنێـت كە بڵاوكرایەوە و لە میدیاكانەوە نەیهێشت ئەو فیدیۆیانە بڵاوبێتەوە.\nخاڵێكی تری لاوازی توركیا تێكچونی ئاسایشی ناوخۆی ئەو وڵاتەیە. بۆ دەیان ساڵە تیرۆریستان بەدڵی خۆیان پەلاماری تیرۆریستی لە توركیا ئەنجام دەدەن، راستە چەند جارێك هێزی ئەمنی و ئاسایشی توركیا توانیویانە هەندێك هەوڵی تیرۆریستی پوچەك بكەنەوە بەڵام ئەمە كاریگەر نەبووە. دوای ئەوەی كە ئەردۆغان لەدوای كوردەتاكە دەستی كرد بە پاكتاوكردنی بەرپرسە باڵاكانی سەربازی و ئەمنی وڵاتەكەی یان سزادانیان بەگواستنەوەی شوێنی كارەكانیان، ئەمە بوو بە هۆی زیادبوونی پەماری تیرۆریستی نەك تەنها لەناو توركیا بەگشتی بەڵكو لەناو شارە گەورە و سەلامەتەكانی وەك ئیستانبول و ئەنقەرە. ئەمەش شتێكی نەزانراو نیە بۆ كەسێك كە شارەزای مێژوو بێت. بۆ نمونە دوای ئەوەی كە جۆزیف ستالینی دیكتاتۆری یەكێتی سۆفیەت دەستی كرد بە پاكتاوكردنی نەیارەكانی لەناو سوپای سوور پێش ئەوەی كە نازیەكان وڵاتەكەی داگیر بكەن لەكاتی جەنگی جیهانی دووەم. یان بۆ نمونە ئەو هۆكارەی كە وای كرد عێڕاق بەئاسانی بچێتە ناو خاكی ئێرانەوە لە بەهێزی عێڕاقەوە نەبوو بەڵكو بەهۆی ئەوەوە بوو كە ئایەتوڵا رۆحەولا خومەینی دەستی بەپاكتاوكردنی بەرپرسە سەربازیەكانی ئێران كردبوو لە قۆناغی پاكتاوكردنی دوای شۆڕشی ئیسلامی. یان لەم دواییەانەدا داعش بەئاسانی توانی كە موسڵ بگرێت چونكە نوری مالیكی بەرپرسە پرۆفێشناڵە سەربازیەكانی لەسەر كارەكانی خۆیان لادەدا و لەجیاتی ئەوان هەوادارانی خۆی دادەنا كە هەر لەگەڵ یەكەم فیشەی داعشدا وەك مریشك هەڵهاتن و موسڵ كەوتە دەست داعش.\nتوركیا لە ساڵی (1984) ەوە شەڕی پەكەكە دەدات. بەڵام لە (1999) پەكەكە گورزێ:ی كوشندەی بەركەوت دوای ئەوەی كە كۆماندۆی توركیا بەهاریكاری هەواڵگیری ئەمریكا و ئیسرایل توانی عەبدوڵا ئۆجەلان دەستگیر بكەن. لەكاتێكدا كە بەرپرسانی توركیا دەیانگوت ئیتر ئۆجەلان گرنگیەكی ئەوتۆی نەماوە كەچی ئەردۆغان ئۆجەلان ڕێكەوتنی ئاشتی لەگەڵ ئۆجەلان ئیمز كرد و ئەمەش ئۆجەلانی كرد بە ئەو سەركردەیەی كە توركیا نەتوانێت حسابی بۆ نەكات. راستە ئەردۆغان پی َی خۆشە پەكەكە وەك تیرۆریست لەقەڵەم بدات- وە لەراستیشدا پەكەكە كاری تیرۆریستی ئەنجام داوە- بەڵام لەم چەند ساڵەی دواییەدا پەكەكە بوە بە هێزێكی یاخی ترادیسۆنی. وە لەكاتێكدا كە پەیوەندی پەكەكە و یەپەگە پەیوەندیەكی واقیعیە بەرپرسەكانی توركیا ناچارن هەر پەلاماریك لە توركیا ئەنجام دەدرێت راستەوخۆ یەپەگەی پێ تۆمەتبار دەكەن.\nوە لەكاتێكدا كە سوپای توركیا هیچ نیە تەنها سێبەری جارانی خۆی نەبێت، ناتوانین هەمان شت بۆ یەپەگە بڵێین. چونكە یەپەگە بەهێزترین و كاریگەرترین هێزی سوریایە، كە داعش و ئەلقاعیدەی تێكشكاندوە، سەرەرای ئەو راستیەی كە ئەمریكا و روسیا و ئۆپۆزسیۆنی سوریا ئەوانیان فەرامۆش كردبوو حسابیان بۆ نەدەكردن، وە توركیاش گەمارۆی خستبونە سەریان، بەڵام ئەوان بەتەنها توانیان سەركەوتن تۆمار بكەن. هەربۆیە بینیمان كە لە كۆبانی و شوێنەكانی تریش یەپەگە توانی بەهۆی هەبوونی دیسیپلین و ورەی بەرز و تەبایی و یەكڕیزی دەستكەوتی گەورە بۆخۆیان تۆمار بكەن. هەربۆیە دەتوانین كە بڵێن مادام یەپەگە توانی بەتەنها سەرەِرای نەبوونی هیچ هاوكاری و پشتگیریەك بەسەر هەموو نەهامەتیەكاندا سەركەون و داعش تێك بشكێنن، ئەوا لە ئێستاشدا دەتوانن نەیارێكی سەرسەختی توركیا بن و توركیا تێكدەشكێنن، بەتایبەتی ئەمجارەیان لە عەفرین ئەوان لەناوخاكی خۆیاندان.\nهەروەها ناتوانین بڵێین پەكەكە پرۆفێشناڵ نین، بەتایبەتی دوای ئەوەی كە ئەوان ئەزمونی چەندین ساڵی شەڕیان هەیە. لەڕوداوێكی تردا كە توركیا سانسۆری كردوە و نایەوێت نەباسی بكات نە پیشانی بدات پەكەكە توانی لە ئۆپەراسیۆنێكدا دوو لەبەرزترین بەرپرسی باڵای هەواڵگیری میتی توركی دەستگیر بكات.\nهەروەها ئامانجەكانی توركیا ڕوون نیە كە چیان دەوێـت؟ لە ئێستا توركیا هەموو دوكاندار و جوتیارێكی كورد وەك تیرۆریست لەقەڵەم دەدات بەهۆی نەزانی و ڕەگەزپەرستی كە توركەكانی كوێر كردوە. ئەگەر توركیا دەیەوێت كۆتایی بە تیرۆریستان بێنێت ئایا ئەمە بەو مانایە دێت كە دەبێـت پاكتاوی نەژادی لەدژی كورد لە سوریا ئەنجام بدات؟ وە ئەگەر ئەمە ڕوویدا ئایا توركیا چ گارەنتیەكی هەیە كە سەدان تەرمی سەربازەكانی خۆی بۆ نایەتەوە؟ ئایا ئەمە نابێتە هۆی هەڵگیرسانی ئاگری ئەو كوردانەی لە توركیا دەژین؟ ئەگەر توركیا نەیتوانیبێت پەكەكە لە دیاربەكر و هەكاری تێك بشكێنێت ئایا دەتوانن چی لەپەگەگە بكەن لە ئیستانبول و ئەنتالیا؟ هەروەك چۆن هێزەكانی توركیا كاتی خۆی چەك و كۆمەكیان بە ئەلقاعیدە و داعش دەدا ئایا توركیا پرسیار لە خۆی ناكات كە لەوانەیە ئەمە ببێـتە هۆی ئەوەی كە روسا و ئیسرایل و ڕژێمی سوریا و تەنانەت ئەمریكاش بەنهێنیەوە هاریكاری یەپەگە ناكەن و باشتر بەرگری لە خۆیان بكەن؟ ئایا ئەگەر كورد شەڕەكە بەرێتە ناو توركیا ئابوری توركیا هەرس ناهێنێت؟ لەكاتێكدا كە كەرتی گەشتوگوزاری توركیا كە ملیارەها دۆلار داهاتی هەیە %75 كەم دەبێتەوە و ئابورییەكەی هەرەس دێنێت.\nئەردۆغان لەواقیع نائاگایە و تەنها سورە لەسەر تەماع و خۆبەگەورەزانی. ئەوەی پرسیار لە ئاكارەكانی ئەو بكات بە تیرۆریست لەقەڵەمی دەدات، هەربۆیە ئەمەش وای كردوە كە كەس نەوێرێت قسەیەكی خێری بۆ بكات و تەنانەت ڕاوێژكار و كەسە نزیكەكانی تەنها ئەوەی پێدەڵێت كە خۆی گوێی لێ بێت. ئەنجامەكەشی لە ئێستادا كە هێزی توركیا بەرەو عەفرین دەڕوات لەدژی نەیارێك كە زۆر لە ئەردۆغان بەهێزترە ، ئەردۆغان لەمە بێئاگایە. ئەمەش لەوانەیە ببێتە هۆی كارەسات بۆ توركیا. لەوانەیە ئەردۆغان چاوەڕوانی سەركەوتنێكی خێرا بكات، بەڵام ئەمە واقیعی نیە و كاتێكی زانی بەخەبەر دێتەوە كە ئەو گروپەی ئەو بە تیرۆریستی نەزان لەقەڵەمیان دەدات گروپێكی زۆر لەوە بەهێزترن وە دەتوانن خوێن لە توركیای داگیركەر بچۆِڕێنن و ئەمەش وادەكات كە ئابوری توركیا وشك بكات و بكەوێت.\nلەوانەیە بەم كارەی ئێستای ئەردۆغان پەردە لەسەر شانۆی نەك سەركەوتنی مەزنانە بەڵكو شكستێك كە توركیا بەچۆكدا بهێنێت بكاتەوە.


وریا ماملێ: هەرکات دیپلۆماسی نەیتوانی بگاتە ئەنجام، ئەوکات بەکارهێنانی هێز دەبێتە جێگرەوەی دیپلۆماسی | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ھەواڵ وریا ماملێ: هەرکات دیپلۆماسی نەیتوانی بگاتە ئەنجام، ئەوکات بەکارهێنانی هێز دەبێتە جێگرەوەی...\nوریا ماملێ: هەرکات دیپلۆماسی نەیتوانی بگاتە ئەنجام، ئەوکات بەکارهێنانی هێز دەبێتە جێگرەوەی دیپلۆماسی\nبۆ تاووتوێ کردنی ئەو باسە، وتووێژێکمان لەگەڵ ڕێزدار وریا ماملێ، ڕووناکبیر و چالاکی هونەری ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە ڕوو.\nڕۆژی کورد: حدکا لە دوو ساڵی ڕابردووە سیاسەتێکی نوێی گەڵاڵە کردووە، کاراکتێرە سیاسیەکانی ئەو حیزبە ڕایانگەیاندووە پشگیری خەباتی مەدەنی دەکەن و هاوسەنگەرانی شەقامیان لە بەرانبەر پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە خۆرهەڵاتی کوردستان بە تەنیا ناهێڵنەوە بۆ ئەم مەبەستەش جووڵەیان بە هێزی پێشمەرگەیان کردووە بە چەشنێک وەک راگەیەنەرە گشتیەکان باس دەکەن چالاکیە سیاسی تەشکیلاتیەکانی ئەو حیزبە لە ئاستێکی بەریندا لە ناوخۆی خۆرهەڵاتی کوردستان درێژەی هەیە و ئەمەش دژ کردوەی هێزە ئەمنییەتی و نیزامیەکانی دەسەڵاتی ئیرانی بە شوێنەوە بووە بە گشتی روانینتان لەو بوراەوە چیە؟\nوریا ماملێ: پێشەکی ئیزن دەخوازم تا سەری کڕنۆش دانەوێنم بۆ ئەم شەهیدانەی لە ماوەی ڕابوردوو دا گیانی پاک و بێگەردیان پێشکەشی خاک و وەتەن کرد. بەم بۆنەیەوە سەرەتا سەرەخۆشی لە خۆم و پاشان لە گەلی کورد بەگشتیی و بنەماڵەی سەربەرزیان بەتایبەتی دەکەم.\nلە دوونیای پێشکەوتووی ئەمڕۆ دا، هەوڵدان بۆ وەدیهێنانی مافی توێژەکانی ناو کۆمەڵگا یا ڕێکخستنی پێکهاتەکانی ناو کۆمەڵگا بۆ گەیشتن بە ئامانجە گشتییەکان، پێناسەی کەرەسەیەکە، کە بە حیزب یان ڕێکخراوی چالاک نێودێر دەکرێت.\nکەواتە، هەر حیزبێک کە خۆی بە هەڵقووڵاو لە کۆمەڵگای خۆی دەزانێت، ڕێکخستن، ڕابەری‌کردن و داکۆکی‌کردن لە چین و توێژەکانی گۆمەڵگاکەی خۆی دەکەوێتە ئەستۆی.\nدیارە لە وڵاتێکی نادیموکرات و داگیرکراودا کە لە لایان داگیرکەرەوە بە نامرۆڤانەترین قانون و ئاکار، بەڕێوە دەچێت و هەوڵ بۆ سڕینەوەی ئێتنیکیمان دەدرێت، هەوڵ بۆ برسێتی و دواکەوتنمان دەدرێت، ڕۆڵەکانمان بە تریاک و شیشە هاندەدرێت و سیاسەتی ئاسیمیلاسیۆنمان لەسەر پەیڕەو دەکرێت و … ڕۆڵ و ئەرکی ئەم حیزب و ڕێکخراوانە بە دەیان قات قوورستر و گرنگترە. هەر بەو پێیە لە ئەگەری پاسیوبوونی حیزبەکان یا نەبوونی وەها هێزێکی داکۆکیکار و ڕابەر، سیاسەتەکانی پاکتاوکردنی ئێتنیکی و کولتووری بۆ داگیرکەران لەبارتر و ئاسانترە. بۆیە بە هیچ کلۆجێک دابڕان لە گەل و خەڵکی خۆ، بە باش نازاندرێت و حیزبەکان بە هەر بارێک کە بۆیان دەکرێت دەبێ لە خەڵکی خۆیان بە خاوەن دەربکەون و داکۆکییان لێ بکەن تا ئەو خەڵکە بزانن کە بێ‌پشت و پەنا نین و لە لایەکی تریشەوە با دڵگەرمتر بن بۆ وەدەستهێنانی مافە ڕەواکانیان.\nبە باوەڕی من حزووری فیزیکی هێزە کوردییەکان لە ناو جەرگەی خاکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و لە باوەشی گەلی خۆیان دا، کە مێکانیزمێکی سیاسی/نیزامی هاوبەش و یەکگرتووی گشت حیزبەکان ئامیان بێت، هەم بە پێویست و هەم بە مافی بێ‌ئەملا و ئەملای کوردی دەزانم. ناکرێت دەست لەسەر دەست دابنێین و جڵەو بۆ داگیرکەران شل بکەین تا بە ئارەزووی خۆیان بکەونە گیانمان.\nوریا ماملێ: لە زانستی سیاسی دا باسێک هەیە کە وەک هۆکاری سەرەکی بۆ بەکارهێنانی هێزی فیزیکی پێناسە دەکرێت، کە دەڵێن: “گەر دیپلۆماسی نەیتوانی بگاتە ئەنجام، ئەوکات بەکارهێنانی هێز دەبێتە جێگرەوەی دیپلۆماسی”. هەر ئەم خاڵەش بوو کە لە ساڵی ١٩٩١و ٢٠٠٣ هێزەکانی هاوپەیمانان پشتیان پێ بەست و هێرشیان کردە سەر عێڕاق و لە ساڵی ١٩٩٩ ـش هێرشیان کردە سەر سێربیا و کۆسۆڤۆ. پێچەوانەکەش لەم دواییانە دا و لە کێشەی ئەتۆمی ئێڕان دا کەڵکی لێ وەرگیرا و “جان کێڕی” بە ڕاشکاوی باسی ئەو خاڵەی کرد و لە پرێس کۆنفێرانسێکدا گووتی: (ئەمڕۆ هەموومان بە چاوی خۆمان بینیمان کە دیپڵۆماسی بەسەر شەر دا سەرکەوەت).\nپێش تێکهەڵکێشی ئەم باسە لەگەڵ دۆخی کوردستان، دەبێت باس لەم گرنگە بکەین کە لە کۆنەوە ڕژێمە یەک‌لەدوایەکەکان، دیپڵۆماسی و دیالۆگیان چەقبەستوو کردووە و ئامادە نین تا گوێڕایەڵی ویست و خواستی گەلی کورد بن. تەنانەت بە شێوەیەکی سیستێماتیک و پلان‌بۆداڕێژراو، بەردەوام خەریکی تێکدانی بیچمی کولتووری، ئێتنیکی و خووغرافی کوردستان بوون. ڕوون و ئاشکرایە کە کورد بە درێژایی خەباتی خۆی داواکاری چارەسەرکردنی ئاشتیانەی دۆزی خۆی بووە و بۆ ئەم گرنگەش ڕێبەرە هەڵکەوتتوەکانی لە کاتی دانیشتن و دیالۆگ دا لەگەڵ ئەم داگیرکەرانەدا، گیانی پاکیان فیدا کردووە.\nلە وەها دۆخێکی دا بەکارهێنانی هێز بۆ پاراستنی خاک و بەها نیشتیمانییەکان شەرعییەتی خۆی وەردەگرێت. گەر کورد نەتیتوانیبێت دەستکەوتی گەورە وەدەست بێنێت بەڵام، ئەم کارتەی بە شێوەیەکی باش بەکار هێناوە و تەنگی بە داگیرکەران هەڵچنیوە و بەربەستی سازکردووە بۆ سیاسەتە چەپەڵەکانیان. لە وەها حاڵەتێکیشدا، هیچکات خەڵکی کوردستان بێ‌هەڵوێست نەبوون و لە پشتیوانیکردن، شەهیددان و گیانبەخشیندا کەمیان نەهێناوە و ناهێنێت.\nجێی خۆیەتی ئاماژە بەم خاڵە هەستیارە بکەم کە ڕەوشی ئەمڕۆکەی جیهان بەگشتی و ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەتایبەتی زۆر جیاوازە لەگەڵ ساڵەکانی دوای شەڕی ئێران/ئێراق. گۆرانکارییەکان لە هەر بیچم و کلۆجیکەوە لێیان بنواڕین جیاوازن. بۆ خۆگونجاندنی خەباتی چەکداری لەگەڵ ئەم دۆخە، پێویستە کورد، بە شێوازی نوێ، بە کەرەستەی بەهێز و پێشکەوتوو، بە گووتارێکی سیاسی و گشتگیر، بە تۆکمەکردنی دەنگی سیاسی و نیزامی کە گشت هێزەکانی ناو گۆڕەپانی خەبات لە خۆ بگرێت، شۆڕش دەستپێبکاتەوە و درێژە بە خەبات بداتەوە.\nڕۆژی کورد: ئاوێتە کردنەوەی بەرگریی چەکداری و خەباتی مەدەنی ئاراستە کردەییەکانی چۆن پێناسە دەکەن ؟\nوریا ماملێ: من لە وڵامی پرسیارەکەی بان، ئاماژەم بە پێویستییەکانی خەباتێکی چەکداری نوی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کرد. ئەم پێویستییانە یەکەم فاکتۆڕە بۆ قوورسکردنی پێگەی خەبات هەم لەلای جەماوەری کوردستان و هەمیش لەلای دوونیای دەرەوە.\nزۆر گرنگە کە هێزە کوردییەکان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بگەنە ئەم ڕادەیە لە ژیریی سیاسی کە هیچکامیان بە تاک و تەریک نوێنەری خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان نین و ناشتوانن بە تاک و تەریک بڕیاری سیاسی گەورە بدەن. گەر هەر حیزبێک و بەتەنیا جووڵە بکات و بڕیار بدات، بە دڵنییایەوە ئەو دەستکەوتەی نابێت کە دەبێ هەیبێت.\nپێکهێنانی کۆدەنگییەکی سیاسی یا بەرەیەکی گشتگیر کە بتوانێت ئاوێنەیەکی تەواونوێنی داواکانی خەڵکی ڕۆژهەڵات بێت و لە هەمانکاتیشدا داڕێژەری دێزاینێکی نوێ بێت بۆ خەباتی چەکداری، لە هەزار جووڵەی سەربازی لاواز و بێ‌دەستکەوت بۆ کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستان پێویستترە.\nئاوێتەکردنی خەباتی چەکداری و خەباتی مەدەنی (کە من پێم باشە بە “خەباتی ناو شار” ناوی بێنم) کاتێک وەڵامدەرەوە دەبێت کە ئیدەئالەکان یا بە واتایەکی تر هیوا و ئاواتەکانی، لە کۆی دەنگێکی سیاسی یەکگرتوو و گشتگیردا ڕەنگ بداتەوە. دەنا نە خەباتی چەکداری چی لێ شین دەبێت و نە خەباتی ناو شار.\nڕۆژی کورد: شێوازی بەرگریی چەکداری دەخوازێ هەموو لایەنە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە هاوئاهەنگی یەکتر، ئەرکە نیشتمانییەکانیان بەڕێوە بەرن، پێتان وایە ئەقڵییەتی کردەیی بۆ بەڕێوە چوونی ئەرکێکی شیاو چەندە ئیمکانی کردەیی هەیە ؟\nوریا ماملێ: من لەو باوەڕە دام کە نەک ئەو هاوئاهەنگییە ئیمکانی کردەیی هەیە بەڵکوو دۆخەکە بۆ ئەم گرنگە زۆر لەبارە.\nهیچکات بە ڕادەی ئەمڕۆ ویستی خەڵکی ڕۆژهەڵات بۆ سازدانی بەرەیەکی هاوبەش ڕوون و ئاشکرا نەبووە. هیچکاتیش بە ڕادەی ئەمڕۆ هیزە کوردییەکان پەرتەوازە و ناکۆک نەبوون. هیچکاتیش بە ڕادەی ئەمڕۆ کۆماری تریاک و سێدارە وەک لووی شێرپەنجە ڕیشەی لە ناوچەکە بەگشتی و لە باشووری کوردستان بەتایبەتی دانەکووتاوە، هیچکاتیش بە بارتەقای ئەمڕۆ کوردی دیازپۆڕامان نەبووە کە پوتانسییەلێکی باشیان هەیە بۆ پشتیوانیکردنی هەمەلایەنە لە بەرەیەک و خەباتێکی یەکگرتوو بۆ ڕۆژهەڵات.\nبێدەنگیکردن و پاسیوبوونی ئەو حیزبانە لە سازدانی بەرەیەکی سیاسی و نیزامی هەڵەیەکی گەورەیە و بە واتای (بیور لە ڕیشەی خۆ دان) خوێندنەوەی بۆ دەکرێت. ئێدی ناکرێت وەڵامیان نەبێت بۆ ئەم هەزاران داواکارییانەی کە لە دەرەوە و ناوخۆی وڵات دا بۆ سازدانی بەرە ئاراستەیان دەبێتەوە. چی تر خەڵکی ناوخۆ ئامادە نابن لە ژێر سێبەری ناتەبایی و ناکۆکی دا گیانی خۆیان و هیز و ووزەی خۆیان ببەخشن. لایەنە سیاسییەکان دەبێت وەڵامیان هەبێت بۆ مێژوو و بۆ جیلی داهاتوومان. دەبێ هیوا و هومێد بگەڕێننەوە ناو دڵی شکاوی جەماوەر و خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان.\nڕۆژی کورد: هێزە نیشتمانیەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە هەماهەنگێکی شیاودا کە ئاماژەتان پێکرد دەتوانن ئەو ئەزموونە بۆ دواڕۆژی دەسەڵاتی سیاسیش بەکار بێنن ؟ ئایا ئەو هاوکارییانە چەندە بۆ گەیشتن بە ئەقلییەتیکی سیاسی – دێموکراتیک و پلۆراڵ دەبێتە پێویستی خەبات و تێکۆشانی هەمە لایەنە؟\nوریا ماملێ: من پێم وابێت کە لە پرسیاری سەرەوە وەڵامی ئەم پرسیارەم داوەتەوە بەڵام، بەپێویستی دەزانم ئەم خاڵەی پێوە بلکێنم کە بەرەیەکی سیاسی/نیزامی تا گەییشتن بە کەشێکی لەبار و گوونجاو بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان گرنگی هەیە. لەم کەشەدا پێویستە جەماوەری کوردستان بواری ئەوەیان بۆ بلوێت کە دەنگی دیموکراتیک و ئازادی خۆیان بدەن بە سیاسەت و درووشمی حیزبی سیاسی دڵخوازی خۆیان.\nبە دڵنیاییەوە کارکردنی هێزە نیشتیمانییەکان لە بەرەیەکی وەها دا دەبێتە ڕاهێنان و ئەزموونێکی باش بۆ کاری شیاوتر و هەنگاوی گەورەتر. با ئەوە لە یاد نەکەین کە ئێمە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان سەرەڕای هەموو ئەو نەهامەتییانەی کە بەسەرمان هاتووە، یەکەم هەنگاوەکانی دیموکراسیمان لە کۆنەوە هەڵێناوەتەوە. هەم لە ئاست وەڵاتانی دراوسێمان و هەم لەچاو بەشەکانی تری کوردستان. کۆماری کوردستان باشترین وێنەی ئەم ڕاستییەیە.\nهەر بۆیە چاوەڕوانی لەم هێزانە بە ڕادەیەکی بەرز هەیە تا دیسان بیسەلمێنن کە پێشرەون لە لەکارگرتنی دیموکراسی و دۆزینەوەی شێوەخەباتی نوێ. تا بیسەلمێنن کە حیزبی دایک ئەو حیزبەیە کە هەنگاو بۆ وەها بەرەیەک بنێتەوە، تا بیسەلمێنن کە حیزبی باوک ئەو حیزبەیە کە بەرژەوەندی حیزبی بکاتە فیدای بەرژەوەندی نەتەوەیی.\nڕۆژی کورد: کۆماری ئیسلامی ئێران لە ڕۆژانی ڕابردوو دا گوشاری بۆ سەر حکومەتی هەرێم هێناوە هاوکات ناوچە سنوورییەکانی نێوان باشوور و خۆرهەڵاتی کوردستانی ئاور باران کردووە ئەوەش بۆ ئەو مەبەستە چالاکی پێشمەرگەکانی حدکا بوەستێنێ پێتان وایە ڕای گشتی باشووری کوردستان و حیزبە سیاسیەکانی ئەو بەشە دەبێ چۆن هەڵسو کەوت لە گەل ئەو پیلانەی دەسەڵاتی تاران بکەن؟\nوریا ماملێ: گومان لەوە دا نییە کە کۆماری تریاک و سێدارە هەر چەشنە کارتێکی بندەستی خۆی بکاردێنێت تا گووشار بێنێتە سەر هێزەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئێمە تۆپبارانکردنی ناوچەکانی باشوری کوردستانمان لە ساڵەکانی پێشووتریش دا بینی کە ڕژێم بۆ گووشار هاویشتنە سەر پەژاک پەیڕەوی دەکرد. ئێمە هێرشکردنە سەر بارەگاکانی حیزبی دیموکراتمان لە کۆیە بینی. ئێمە تێڕۆڕی لانی کەم ٣٥٠ پێشمەرگە و چالاکی سیاسیمان لە باشووری کوردستان بینی کە ڕژێم ئەنجامی دەدان. بۆیە دیسان هەر دەگەڕێمەوە سەر ئەم باسەی پێشووم کە (مێکانیزمێکی سیاسی/نیزامی بەهاوبەشی گشت حیزبەکان) پێویستە تا لە دۆخێکی وەها دا بە کۆدەنگی شان وەبەر ئەم گرفتانە بدرێت. حیزبەکان دەبێ خۆیان لە ڕکێف و سێبەری حیزبەکانی باشوور بێننە دەرێ. دەبێ لییان بێ‌منەت بن. شۆڕشکردن نە لە ئوروپا دەکرێت و نە لە کۆیە و زڕگوێزێ. لە داڵاهوو ڕا تا قەندیل دەکرێت ببێتە جێی حاواندنەوەی شۆڕشگێر و خەباتکاری کورد.\nلە باشووری کوردستان جیا لە ڕادەیەکی کەم لە دڵسۆزان و نیشتمانپەروەرانی کورد کە دەنگیان ئەو قوورساییەی نییە تا کاریگەری باش دابنێت، دەنا من لەو باوەڕە دا نیم کە ڕای گشتی لەم دەڤەرە چی لە دەست بێت بۆ ئەم دۆخە. ئەوان تا سەرئێسقان بە حیزبی کراون و بەرژەوەندی حیزبی نادەن بە بەرژەوەندی زیاتر لە ١٠ میلیۆن کورد لە ڕۆژهەڵات یا زیاتر لە ٢٠ میلیۆن کورد لە باکوور. بەڵکوو هەردەم چاوەڕوانن کە هەم باکووریەکان و هەم ڕۆژهەڵاتییەکان ببنە فیدای ئەم دەستکەوتە لەرزۆکەی کە ڕۆژ لەدوای ڕۆژ زیاتر گرێپووچکەی تێدەکەوێت و بۆتە مایەی سەرلێشێواوی و نەهامەتی هەم بۆ خۆیان و هەم بۆ بەشەکانی تری کوردستان.\nڕۆژی کورد: ئەگەر پرسێک هەیە کە لە پرسیارەکاندا ئاوڕییان لێ نەدراوەتەوە دەتوانن باسی بکەن.\nوریا ماملێ: جێێ خۆیەتی دەستخۆشی لە ماندووبوونی ئێوە تێکۆشەرانی ڕۆژکورد بکەم کە ئەم دەرفەتەتان بۆ من رەخساند. هەر بژین و سەرکەوتوو بن.\nڕۆژی کورد: بەڕێز وریا ماملێ ڕووناکبیر و چالاکی بواری کولتووری و هونەری سپاس بۆ کات و راتان\nبابەتی پێشووبۆکان: ئاژەڵدارییەک لە ژێر ئاگردا سووتا\nبابەتی دواتروریا ساڵحزادە: ئێمە لەگەڵ دروستبوونی بەرەیەکی کوردستانین


👫 پەیام شوانی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2017 9:37PM\nکچێکی کوردی باشووری کوردستان لە کۆنگرێسی ئەمریکا م [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 21-6-2017 21:37:24\n📊 رۆژئاوای کوردستان ملیۆنێک و 250 هەزار ئاوارەی عەرەبی داڵدە داوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2017 7:17AM\nبەگوێرەی ئاماری رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، نزیکەی ی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 85% ✍ ئـ.ئـ.ف. 21-6-2017 7:17:44\n📖 سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان: هۆکاری وازهێنانی قائیمقامی کفری داواکاری کەسییە کورتەباس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2017 8:49AM\nرۆژی سێشەممە 20-6-2017 جەلال نووری، قائیمقامی کفری [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 88% ✍ ئـ.ئـ.ف. 21-6-2017 8:49:22\n🍛 لە هەورامان شیرینی بە گوێز و شیلەی توو دروستدەکرێت خواردنی کوردی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2017 5:28PM\nلەمانگی رەمەزاندا خەڵک زۆر شیرینی دەخۆن، لە هەورام [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 0 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 21-6-2017 17:28:05\n📝 هەرێمی کوردستان وەکو وڵاتێکی سەربەخۆ بەشداری کۆنفرانسی وەبەرهێنەران دەکات بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2017 5:09PM\nهەرێمی کوردستان وەکو وڵاتێکی سەربەخۆ بەشداری کۆنفر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ ئـ.ئـ.ف. 21-6-2017 17:09:31\n📊 هەشت پاڵاوگەی نایاسایی لە دەوروبەری هەولێر داخران ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2017 11:32AM\nلەسەر رێگای مەخموور- هەولێر هەشت پاڵاوگەی نایاسایی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ ئـ.ئـ.ف. 21-6-2017 11:32:08


ریاڵ مەدرید دەیەوێت لە یاریگاکەی ئەتلەتیکۆ مەدریددا یاریی بکات\nیانەی ریاڵ مەدرید سانتیاگۆ بێرنابیۆ\nیانەی ریاڵ مەدرید کارکردن لە نۆژەنکردنەوەی یاریگای سانتیاگۆ بێرنابیۆ درێژ دەکات و بەھۆیەوە گەڕانەوەیان بۆ یاریکردن لە ناو یاریگای خۆیان دوا دەکەوێت و رەنگە یارییەکانی وەرزی داھاتوویان لە یاریگای ئەتلەتیکۆ مەدرید ئەنجام بدەن .\nبە پێی ھەواڵێکی سایتی مارکای ئیسپانی ، لەسەرەتای وەرزی داھاتووەوە یەکێتی تۆپی پێی ئیسپانیا رێگە بە یانەکان دەدات ٢٠ بۆ ٣٠ ھەزار ھاندەر بگێڕنەوە نێو یاریگاکان .\nیانەی ریاڵ مەدریدیش کە لە مانگی سێی ساڵی رابردووەوە لە سانتیاگۆ بێرنابیۆ یاریی نەکردووە و یارییەکانی وەرزی رابردووی لە یاریگای ئەلفرێدۆ دی ستیفانۆ ئەنجام دەدا ناتوانێت دەرگای ئەو یاریگایە بۆ ئەو رێژە زۆرەی ھاندەران بکاتەوە .\nمارکا ئەوەشی ئاشکرا کردووە کە ئیدارەی ریاڵ مەدرید بیر لەوە دەکاتەوە یارییەکانی وەرزی داھاتووی لە ناو یاریگای واند میترۆپۆلیتانۆی تایبەت بە یانەی ئەتلەتیکۆ مەدریدی رکابەریان ئەنجام بدات تا ئەو کاتەی سانتیاگۆ بێرنابیۆ بە تەواوی ئامادە دەبێت .\nمارکا ئاماژە بەوەش دەکات کە پەیوەندییەکی زۆر باش لە نێوان بەرپرسانی ئەتلەتیکۆ مەدرید و ریاڵ مەدریددا ھەیەو رەنگە ھەردوولا بگەنە رێککەوتن لەسەر ئەوەی لۆس بلانکۆس یاریگای واندا میترۆپۆلیتانۆ بەکار بھێنێت .


هاککەران سەرکەوتوو بوون لە تێپەڕاندنی بژاردەی Two Factor Authentication – کەی ئای تی ئێن\nئاسایشی ئەلیکترۆنی 23, كانونی یه‌كه‌م 2018\nهاککەران سەرکەوتوو بوون لە تێپەڕاندنی بژاردەی Two Factor Authentication\nبێگومان بژاردەی Two Factor Authentication هەنگاوێکی گەورە بوو لە سەرەتای دروستبوونیەوە بۆ پاراستنی هەژمارەکان، چونکە لە جیاتی داخڵ بوونی هەژمارەکەت لە ڕێگای یەک تێپەڕە وشەوە پێویستە کرداری داخڵ بوونی هەژمارەکەت پشت ڕاست بکەیتەوە ئەمەش لە ڕێگای تێپەڕە وشەیەک کە گۆڕانکاری بەسەردا دێت و دەنێردرێت بۆ مۆبایلەکەت لە هەر کاتێکدا داخڵی هەژمارەکەت ببیت، هەر بۆیەش هاککردنی هەژمارێکی پارێزراو بەم بژاردەیە کارێکی ئاسان نییە، چونکە لێرەدا هاککەر ناتوانێت داخڵی هەژمارەکە ببێت گەر بە ڕێگایەک تێپەڕە وشەی دووەمی دەست نەکەوێت.\nبەڵام وا دیارە ئەم بژاردەیەش بە ڕادەی پێویست پارێزراو نییە و هاککەر دەتوانێت تێیبپەڕێنێت، لەم بارەیەوە ڕێکخراوی لێخۆشبوونی نێودەوڵەتی هەڵدەستێت بە ئاشکرا کردنی ڕێگایەک کە بە هۆیەوە هاککەران دەتوانن داخڵی هەژماری بەکارهێنەران ببن و Two Factor Authentication تێبپەڕێنن، لە ڕاپۆرتەکەی ڕێکخراوی ناوبراودا هاتووە هاککەران دەستیان کردووە بە بەکارهێنانی کردارێکی خۆکارانە کە هەڵدەستێت بە وەرگرتنی تێپەڕە وشەکە ئەمەش لە ڕێگای ماڵپەڕێکی ساختەوە ئەنجام دەدرێت، بەم شێوەیە تێپەڕە وشەی دووەمی نێردراو بۆ بەکارهێنەر کە هەڵدەستێت بە پێدانی بۆ ماڵپەڕە ساختەکە لە ڕێگایەوە هاککەر داخڵی هەژمارەکە دەبێت.\nبێگومان چەندین هەژمار بەم ڕێگایە هاککران بە شێوەیەک لە ماوەی ساڵی 2017-2018 هاککەران هەستاون بە هاککردنی هەزاران هەژماری بەکارهێنەرانی جیمەیڵ و یاهوو لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقیا ئەمەش بە پێی ڕێکخراوی لێخۆشبوونی نێودەوڵەتی، هەروەها زۆرینەی هەژمارە بە ئامانج گیراوەکان هەژماری بەکارهێنەرانی وڵاتەکانی ئیماڕات و یەمەن و فەڵەستین و میسرن، لە کۆتاییشدا ئەم هەواڵە ئەوە دەسەلمێنێت بژاردەی Two Factor Authentication پارێزراو نییە بەڵام ئەوەی گومانی تێدا نییە ئەم بژاردەیە پارێزراوترە لە داخڵ بوونی هەژمار لە ڕێگای یەک تێپەڕە وشەوە.


1550 جار خوێندراوەتەوە\nچەند ساڵێک لەمەوبەر ھاوڵاتییەک بەنزینخانەیەکی لە ڕێگای برادۆست کردەوە، بە ئومێدی ئەوەی لەگەڵ کردنەوەی مەرزی کێلەشیندا لە سنورەکەیان قازانجێکی باشی دەست بکەوێت، بەڵام ئێستا خەریکی داخستنی بەنزینخانەکەیەتی، چونکە تائێستا ئەو مەرزە نێودەوڵەتیەی کە بریار بو بکرێتەوە نەکراوەتەوە.\nلە ساڵی ٢٠١٦دا بریاردرا بەکردنەوەی مەرزێکی نێودەوڵەتی لە نێوان ئێران و ھەرێمی کوردستاندا، لە سنوری ناحیەی برادۆست، لە ھەمان کاتیشدا سەرکونسوڵی ئێران سەردانی ناوچەکەی کرد و ڕەزامەندی دەربڕی بۆ کردنەوەی مەرزەکە، ئەوەش ھاوڵاتیانی ناوچەکەی دڵخۆشکرد، بەوەی ھەلیکاریان دەستدەکەوێت.\nشارۆچکەی سیدەکان لەرووی ئیداریەوە سەر بەقەزای سۆرانە و ژمارەی دانیشتوانی نزیکەی ١٢ھەزار کەسە.\nدوای سێ ساڵ لە بڕیاردان بۆ کردنەوەی مەرزەکە، تائێستا ھیچ کارێک نەکراوە بۆ کردنەوەی، ھاوکات ڕێگە و بینای پێویست بۆ کردنەوەی دروست نەکراوە.\nئیحسان چەلەبی بەڕێوەبەری ناحیەی سیدەکانیش دەڵێت، لەسەردانی ئەم دواییەی وەزیری دەرەوەی ئێراندا باس لەکردنەوەی خاڵێکی دیکەی سنوری کراوە لەگەڵ ئێران، بەڵام ناوچەکە گیروگرفتی ئەمنی ھەیە و چاوەڕێی حکومەتی ھەرێم دەکەن بۆئەوەی گفتوگۆ لەگەڵ بەرپرسانی ئێراندا بکات بۆکردنەوەی مەرزەکە.\nلە نێوان ھەرێمی کوردستان و ئێراندا ھەشت مەرزی فەرمی و نا فەرمی ھەیە، ساڵانەش بە بەھای نزیکەی ١٠ ملیار دۆلار، کەلوپەلی لێوە ھەناردە و ھاوردەی ھەرێم دەکرێت.


لە سۆران 40 مسقاڵ زێڕ دۆزرایەوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە سۆران 40 مسقاڵ زێڕ دۆزرایەوە\nلە گەڕەكی بەختیاری لە شاری سۆران هاووڵاتیەك 40 مساڵ زێر دەدۆزرێتەوە و بۆ خاوەنەكەی دەگەڕێنێتەوە.\nتالب ئۆغز بۆ ماڵپەڕی زاری كرمانجی گوتی:" رۆژی پێنج شەممە رێگەی بەر دەرگای ماڵەوەمان خاوێن دەكردەوە، كچەكەم كە تەمەنی 14 ساڵە كارتۆنێكی دۆزیەوە و دایە دەست كۆڕەكەم وایان زانی بۆرغوی ئۆتۆمبێلە، بەڵام پاش ئەوە كە تەماشامان كرد زێڕە، دوای ئەوەی خاوەنەكەی ئاگادارمان كردەوە و داوای زانیاریەكانم لێ كرد، ئەویش هەموو زانیاریەكی پێدام دوای ئەوەی زێڕەكانم رادەست كردەوە.\nسەنگەر یاسین، خاوەنی زێڕەكە بۆ ماڵپەڕی زاری كرمانجی دەڵێ:" هیچ شوێنێك نەمابوو بۆی نەچین، بەڵام هەر نەمان دۆزیەوە و بێ ئۆمێد بووین لە دۆزینەوەی زێڕەكە، بەڵام پاش دوو رۆژ تالب پەیوەندی پێوە كردین و رایگەیاند زێڕەكانم دۆزیەوە، بۆیە زۆر خۆشحاڵ بووین و دەستخۆشیش لە تالب دەكەین و نموونەی زۆر بێت".


رێزو بێڕیزیی و هۆشیاری هاتنەدەنگ … نەوزاد جەمال – Dengekan\nرێزو بێڕیزیی و هۆشیاری هاتنەدەنگ … نەوزاد جەمال\nbyNawzad Jamal\tFebruary 27, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nکەم کەس هەیە، پرسی رێزی لاگرنگ نەبێت لەژیانیداو وەک پێوەرێکی پێویست تەماشای نەکات. بەڵام، کەباس دێتەسەر ژیانێکی شیاوو گونجاو رێزدارانە، هەموو شتەکان ئاوەژوودەبنەوە. ئاخر، باس لەچ رێزێک بکرێت، کاتێک مافەکانی مرۆڤبوون لەژێر پرسیاردایە؟ کە رۆژانە بێڕێزی بەشێوەی جیاواز لەرەفتاری دامەزراوەو بەرپرسەکانەوە تا راگەیاندنەکان ئەزموندەکەین، ئیتر کام رێز؟\nلەم وڵاتەدا مرۆڤ واهەستدەکات تەنانەت جادەو رێگەو شوێستەکانیش بێڕیزمان پێدەکەن. کاتێک حزب و بەرپرسەکانی راستگۆنین، فەرمانبەرەکان کەمتەرخەمن، کارەباو ئاو، سوتەمەنی نییە، موچەقرتێنراوە. ئیتر، بێگومانین لەوەی بنەماکانی ژیانێکی رێزدار بزرە. کە نەسیستم و سیاسەتێکی تەندروستی شیاوت هەبێت، نەخوێندگەو زانکۆیەکت هەبێت پایەی مرۆڤ بەرزبکاتەوە، نەدامەزراوەکانت لەخزمەتی هاوڵاتیاندان، کامە رێز ماوەتەوە؟ هەستکردن بەبێڕێزی، لەدەستدانی ماناکانی ژیانە. تا مرۆڤیش هۆشیارتربێت، ئێش لەو بێڕیزیانەی بەرامبەری دەکرێن، چەندجارەدەبێنێت.\nبەسادەیی، رێز بەهەندوەرگرتن و سەنگدانانە بۆ پێگەو کەسێتی و بینینی قورسای خۆتە. رێزیش راستەوخۆ بەندە بەمافەکانتەوە. بۆیە، رێز پێچەوانەی سوکایەتی، لێکەمکردنەوەو ئازاردان، روشان و لێدانە لەبەهای بوونت، ناشرینکردن و فەرامۆشکردنی خواستە بەهادارەکانتە. بەدەربڕینێکیتر، پێگەو جێگەی مرۆڤ بەرەچاوکردنی ئەرکومافەکانی لەهەمان کاتدا، نەشوێنرێت. ژیانێکی شیاو گونجاو کە لەئاستی مرۆڤبوونیدابێت، ماف و خواستێکی سروشتی و ئاسایی هەموو مرۆڤێکە.\nیەکێک لەتێزە بنەڕەتیەکانی ‘کۆمەڵگەیەکی باش’ لەلایەن ‘ئەڤیشای مارگەلیت’ (فەیلەسوفێکی کۆمەڵایەتی ئیسرائیلییەو خاوەنی کتێبی ‘کۆمەڵگەی بەڕێز ٢٠٠١’) گەنگەشەکراوە بنەمای ‘رێز’ە. لەدیدی ئەودا رێز پێوەرێکی سیاسی و کۆمەڵایەتییە. پرسیاری بنەڕەتی ئەو لەگرفتێکەوەیە: لەبەرچی مرۆڤەکان لەپێناو مافەکانیاندا نایەنەدەنگ؟ بۆچی رازین بەبارودۆخێک کە بوونییان لەکەداردەکات؟\nلەشرۆڤەکردنی ئەم پرسیارانەوە ‘مارگالیت’ بەسەرهاتی کەسێکی رەشپێست بەناوی ‘مامۆ تۆم’ دەگێڕێتەوە کە لە’کتێبی پیرۆز’ەوە وەرگیراوە، پوختەی بەسەرهاتەکە: ‘مام تۆم’ نموونەی مرۆڤێکی باش و چاکە. بەڵام، کێشەی رێز لەخۆنەگرتنی هەیە. سەرەڕای کونکردنی گوێکانی لەلایەن ئاغاکەیەوە، هێشتا هەر گەورەکەی خۆشدەوێت! بەڕای ‘مارگالیت’ پابەندبوونی ‘تۆم’ بەگەورەکەیەوە، سەرەڕای ئەشکەنجەدانی، جۆرێکە لەبوێرییە. بەڵام، دەکرێت ئەمە تەنها وەک متمانەو پابەندی ‘سەگێک’ بەخاوەنەکەیەوە تەماشاکرێت.\nملکەچبوون بۆ هەموو ناهەقیەک، رازیبوون بەکەمترین ماف، وەکئەوەیە مرۆڤ بکرێتە ئاژەڵێکی رامکراو و راهێنراو لەسەر ناخۆشی. دەستەمۆکراو بەکۆتوبەندی تێربوونەوە. کەواتە، گوێنەدانە سوکایەتی و خۆگێلکردن لێی، دۆخێکی نامرۆڤانەیە(هەڵبەت ناڵێین ئاژەڵیانە، چونکە مافی رێزگرتن ئاژەڵیش دەگرێتەوە). ئەوە چۆن رێزلەخۆگرتنێکە کە ئازادی و مافەکانت پێشێلکراوە، سوکایەتی و ئەشکەنجە دەدرێیت، چەوسێنەرەکەشت خۆشدەوێت؟ باشە، لەبەرچی ‘مام تۆم’ رازییەو پاڵنەرەکەی چییە؟\nهەڵبەت، ئەم بەسەرهاتە دەرخەری چەند راستییەکە: نەزانی لەبینی مافەکانی خۆتداو نەتوانینى هاتنەدەنگ لەپێناویانیشدا. لێکدانەوەیەک ئەوە هەڵدەگرێت؛ لەوانەیە ‘تۆم’ بەمافەبنەرەتییە زەوتکراوەکانی بزانێت. بەڵام، لەرەوشکێی وادانییە کەبێتەدەنگ و هیچی لەدەستینایەت. چونکە، بەوهۆیەوە پەیوەندی لەگەڵ خاوەنکارەکەی تێکدەچێت و دواجار دەریدەکات. بەمەش بژێویی خێزانەکەی دەکەوێتە بەرهەڕەشە. بۆیە، لەوپێناوەدا، لەسەر حسابی رێزو ئابڕوی خۆی ملکەچی هەڵدەبژێرێت!\nئەی کەی مرۆڤ لەسەر مافەکانی دێتەدەنگ؟ یەکەم مەرج، بەلانیکەمەوە درک بەبێڕێزی، هەست بەو سوکایەتیکردنەی کەسانێک یا دامەزراوەیەکەوە پێیدەکەن، بەڕای مارگالیت. ‘مام تۆم’ تەواو بێدارو هۆشیارنییە بەمافەکانی، بۆیە قایلە. رەنگە، لەو سۆنگەیەوە پێیوابێت کە: رەش، سپی، هەژار، دەوڵەمەند هەموو لەنەوەی ئادەمن و لەبنەڕەتدا مرۆڤەکان لەسەر وێنەی جوانی خودا ئەفرێنراون.\nبۆیە، لەهبەر مامەڵە نەشیاوەکانی ئاغاکەیدا هەست بەکەمی ناکات. لەوانەشە والێکیدابێتەوە کە بارودۆخەکەی بەشێکە لەویستێکی خودایی کە ئەم کۆیلەو رەنجبەر، ئەوێکیش ئاغا بێت!\nبەڕای مارگالیت، گرفتەکە لەوەدایە، ئەم تێگەیشتنە خۆی جۆرێکە لە ‘بێڕێزیکردنی خۆکرد’. واتە، بێڕێزیکردن لەلایەن مرۆڤەوە بەرامبەر بەخۆی. چونکە، رێزلەخۆگرتن لەماف جیاناکرێتەوە. بێگومان، بنەڕەتی کێشەکە لەنموونەکەی ‘مام تۆم’دا، نەبوونی هۆشیاری رێزلەخۆگرتنە وەک مافێکی ئاسایی. چونکە، رێز بەهەندوەرگرتنی خۆت و ناسینەوەی پێگەتە کە بەندە بەمافەکانتەوە.\nخاڵێکیتری کە لەنموونەی ‘مام تۆم’دا لێکبدرێتەوە، بوونی پارادۆکسێکی روخسارەکی-رواڵەتییە: بەرژەوەندی دژبە بەرێز دەکەوێتەوە. وەکئەوەی ‘تۆم’ لەپێناو بەرژەوەندیدا، چاوپۆشی لەبێڕێزیکردن دەکات. لەکاتێکدا ئەمە راست نییە، ئەگەر بەرژەوەندییەکان بەئیختیارەکان/بژاردەکان تێکەڵنەکەین. ئیتر، لێرەوە پارادۆکسەکەش نامێنێت. ئەگەر لەژێر فشاری بەرژەوەندیەکدا، ‘تۆم’ لەگەڵ خۆیدا ناڕاست بێت، مەرج نییە هەمیشەو لەهەموو بارودۆخێکدا وابێت. لەبەرئەوەی، سروشتی بەرژەوەندیەکان لەگۆڕاندایە. بەپێی شوێن و بابەتەکانی دەگۆڕێن.\nلەکاتێکدا، بەهای مرۆڤایەتی نەگۆڕو چەسپاوە. بۆ هەموو شوێن و سات و کەسێک بێجیاوازیکردن پێشمەرجی مافەکانە. کەواتە، پێویستە رێزگرتن لەمرۆڤ، نەلەترس و نەلەپێناو بەرژەوەندیدابێت.\nلێرەوە، رێز بەهایەکی گشتگیرە کە بەمافەکانەوە گرێدراوەو سازشی لەسەر ناکرێت. ئەمەش بەبێ بوونی ئاگایی و هۆشیاریەکی خۆیی و هاوکات رێزلەخۆگرتن نایەتەدی. ئەوەشی کە بێدەنگە لە مافی رێزگرتن، بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ رێزلەخۆنەگرتن کە ئەویش بەرئەنجامی نائاگایی و هۆشیارییە بە پێگەو هەلومەرجەکانی ژیانێکی شیاو و رێزدار.\nPrevious چوار په‌خشانه شیعر … سه‌باح ڕه‌نجده‌ر\nNext بۆ سیڤەر … ئەفسانە سروش


25 ئەندامی تالیبان لە هەراتی ئەفغانستان کوژران\n12:00 - 7/9/2020\nهەورامان‌نیوز: ڕۆژی شەمە 5ی سیپتەمبەری 2020 لە تێکهەڵچوونی نێوان هێزە ئەمنییەکانی ئەفغانستان لەگەڵ میلیشیاکانی سەربە تاڵیبان لە شاری پەشتوون زەرغوون و غووریانی ویڵایەتی هەرات 25 ئەندامی ئەو گرووپە کوژراون و ژمارەیەکیش بریندار بوون. لە ڕاگەیاندراوێکدا کە وەزارەتی بەرگری نەتەوەیی ئەفغانستان بڵاوی کردۆتەوە بە ئاماژەدان بەو تێکهەڵچوونە و کوژرانی ئەو ژمارە زۆرەی ئەندامانی تاڵیبان، ڕایگەیاندووە کە 8 چەکداری‌تریش بریندار بوونە و بەشێکی بەرچاویش لە مینی ئەو گرووپە دەستی بەسەر گیراوە.\nسەرەڕای پڕۆسەی ئاشتی نێوان حکومەتی ئەمریکا و ئەفغانستان لەگەڵ گرووپی تاڵیبان و ئازادکردنی بەندکراوانی ئەو گرووپە، تێکهەڵچوون و هێرشکردنەکان بەردەوامن.


هەڵەبجە: زیان لێكەوتووانی دەستی ڕژێمی بەعس قەرەبوو دەكرێنەوە\nهەواڵ / کوردستان :: 18/01/2018 :: 271 جار بینراوە\nدوانیوەڕۆی ئەمڕۆ لە دیوانی پارێزگای هەڵەبجە لە كۆنگرەیەكی ڕۆژامەوانیدا ئەندامێكی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق و پارێزگاری هەڵەبجە بە وەكالەت، ئاشاكرایانكرد بەمەبەستی جێبەجێكردنی یاسای ژمارە(35)ی تایبەت بە قەرەبووكردنەوەی زیانلێكەوتووانی ڕژێی لەناوچووی بەعس لیژنەیەكی تایبەت پێكدەهێنن، لە ڕۆژانی داهاتوشدا كۆبونەوەكان دەستپێدەكەن.\nلە كۆنگرە ڕۆژنامەوانییەكەدا عەبدولقادر محەمەد، ئەندانی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ئاماژەی بەوەكرد، ئەمڕۆ لە گەڵ پارێزگار و لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەڵەبجە گفتووگۆمانكرد لەسەر هۆكاری جێبەجێكردنی یاسای ژمارە(35)ی ساڵی 2013 ی پەرلەمانی عێراق كە تایبەت بە قەرەبووكردنەوەی زیانلێكەوتوانی هاوڵاتیان بەهۆی كردارەكانی ڕژێمی لەناوچووی بەعسەوە، بۆ ئەو مەبەستەش بڕیارماندا كە لیژنەیەك پێكبهێنین بۆ بەدواداچوونی ئەو بابەتە و جێبەجێكردنی یاساكە.\nئاماژەی بەوەشكرد، بە گوێرەی یاسی ژمارە (35) هەموو بەركەوتووانی چەكی كیمیایی وەك زیندانی سیاسی مامەڵەیان لەگەڵدا دەكرێت، هەروەها ئەو هاوڵاتیانەشی كە ئاوارەی ئێران بوون هەموویان قەرەبووی ماددی و مەعنەوی دەكرێنەوە، هاوكات ئەم یاسایە لە چند پارێزگایەكی عێراق جێبەجێكراوە و ئەو كەسانەی زیانیان بەركەوتووە بەهۆی ڕژێمی لەناوچووی بەعسەوە قەرەبوو كراونەتەوە، بەڵام لەهەرێمی كوردستان ئەو یاسایە وەك خۆی جێبەجێنەكراوە.\nهەر لەو كۆنگرە ڕۆژنامەوانییەدا عەلی عوسمان پارێزگاری هەڵەبجە بەوەكالەت، ئەوەی خستەڕوو، بەمەبەستی چۆنیەتی دروستكردنی فشار لەسەر حكومەتی عێرقی بۆ پابەندكردنی بە قەرەبووكردنەوەی هاوڵاتیانی زیانلێكەووی هەڵەبجە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا بانگهێشتی لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەڵەبجە دەكەین بۆ ئەنجامدانی كۆبونەوەیەكی گشتگیر بۆ راسپاردنی نوێنەرانی كورد لە حكومەت و پەرلەمانی عێراق بۆ كاركردن لەسەر جێبەجێكردنی یاسای ژمارە (35)ی ساڵی 2013 پەرلەمانی عێراق.\nئاماژەی بەوەكرد، جێگەی داخە كە حكومەتی عێراقی قەرەبووی ئەو هاوڵاتییە عێراقیانەی كردوەتەوە كە بەگوێرەی ئەویاسایە زەرەرمەند بوون بەڵام ئامادە نییە هاوڵاتیانی هەرێم قەرەبوو بكاتەوە، بۆیە ئەمڕۆ لە گەڵ ئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی گفتوگۆمانكرد بۆ چۆنیەتی جێبەجێكردنی یاسای ژمارە(35) ئەوەش بە پێكهێنانی لیژنەیەك بۆ بەدواداچوونی ورد لەبارەی هەموو ئەو كەسانەی زەرەرمەند بوون و قەرەبوو نەكراونەتەوە.


"كریستیانۆ به‌هۆی رۆیشتنی له ریال مه‌درید په‌نجه‌ی په‌شیمانی ده‌گه‌زێت"\nكریستیانۆ رۆناڵدۆ ئه‌ستێره‌ی پێشووی ریال مه‌درید و ئێستای یوڤێنتۆس\nسه‌رچاوه‌یه‌كی راگه‌یاندنی ئیسپانیا ئاشكرای كردووه كه كریستیانۆ رۆناڵدۆی ئه‌ستێره‌ی پورتوگالی په‌شیمانه له‌وه‌ی ریال مه‌دریدی جێهێشتووه و په‌یوه‌ندی به یوڤێنتۆس كردووه.\nرۆژنامه‌ی ABCـی ئیسپانیا له راپۆرته هه‌واڵێكدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كردووه كه كریستیانۆ رۆناڵدۆ به هاوڕێیه‌كانی پێشووی ریال مه‌دریدی راگه‌یاندووه كه په‌شیمانه له‌وه‌ی یانه‌كه‌ی جێهێشتووه و په‌یوه‌ندی به یوڤێنتۆس كردووه.\nكریستیانۆ لای هاورێیه‌كانی ئه‌وه‌شی دركاندووه كه ئه‌گه‌ر له ریال مه‌درید مابایه‌وه ده‌یتوانی خه‌ڵاتی تۆپی زێرینی 2018 و 2019ـش بباته‌وه كه له دوای كریستیانۆ هه‌ریه‌كه له مۆدریچ و مێسی خه‌ڵاته‌كه‌یان برده‌وه.\nكریستیانۆ رۆناڵدۆ له‌گه‌ڵ ریال مه‌درید 4 نازناوی چامپیۆنزلیگ و 4 خه‌ڵاتی تۆپی زێرینی برده‌وه، له كۆی 438 یاری 450 گۆڵ و 131 ئاسیستی بۆ ریال مه‌درید كرد و له هاوینی 2018 په‌یوه‌ندی به یوڤێنتۆس كرد و ئه‌م وه‌رزه له كۆی 16 یاری 7 گۆڵی كردووه و ئاست و ئاماره‌كانی به‌ره‌و خراپی رۆیشتووه.\n01 نوكتەكانی سەردەمی شاخ دەكرێنە كتێب\n02 نەزەند بەگیخانی خەڵاتی ئەکادیمی ڤینسنت رایتی بەریتانی- فەرەنسی پێ دەبەخشرێت\n03 له سلێمانی كۆنسێرتێكی گۆرانی بۆ منداڵان به‌ڕێوه‌چوو\n04 جه‌ستن بیبه‌ر: تووشی نه‌خۆشییه‌كی كوشنده بووم\n05 یەکەم فێستیڤاڵی فیلمی کوردی لە رووسیا سازدەکرێت\n06 هاووڵاتییه‌كی به‌ریتانی كار له‌سه‌ر فه‌رهه‌نگی زمانی كوردی ده‌كات\n03 ئــاسیاوی قـازی لە کفری\n05 هاووڵاتییه‌كی به‌ریتانی كار له‌سه‌ر فه‌رهه‌نگی زمانی كوردی ده‌كات\n06 له سلێمانی كۆنسێرتێكی گۆرانی بۆ منداڵان به‌ڕێوه‌چوو\n02 هاووڵاتییه‌كی به‌ریتانی كار له‌سه‌ر فه‌رهه‌نگی زمانی كوردی ده‌كات\n03 میوزیكژەنێك گەشتیاران بە مۆسیقای كوردی ئاشنا دەكات\n04 ئەیوب عەلی بە "نامەكانت" پێشوازی لە ساڵی نوێ دەكات\n05 نوكتەكانی سەردەمی شاخ دەكرێنە كتێب\n06 یادی 100 ساڵەی لە دایكبوونی ئەحمەد دڵزاری شاعیر دەكرێتەوە


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: پۆمپیۆ بۆچی هاتە هەولێر؟!\nسەرچاوەیەکی ئاگادار پێیراگەیاندم کە سەفەری پۆمپیۆ بۆ عێراق و هەرێمی کوردستان لە خشتەی سەردانەکانی نەبوو ، بەڵام بە لە ناکاوی هاتە عێراق و لەوێدا رایەدارنی عێراقی بینی ، ئامانج لەم بینینە هۆشداریدان بوو بە حکومەتی عێراق کە بازرگانی نەوت لەگەڵ ئێران نەکەن ، لەوێدا سەرۆک وەزیرانی عێراق بە ئاشکرا بە پۆمپیۆی گوتبوو کە ئەوان ئیلتزام دەکەن وبازرگانی نەوت لە عێراقدا لە رێگای سۆمۆوە بە فەرمی ئەنجام دەدرێت، بەڵام هەرێمی کوردستان لە ژێر کۆنترۆڵی ئەواندا نییە و هەموو بازرگانییەکەش لەگەڵ ئێران ، لەوێدا ئەنجام دەدرێت.\nبۆیە پۆمپیو سەردانی هەولێری کرد و سەرۆک وجێگری پارتی بینی و بە ئاشکرای هۆشداری پێدان کە :\n- ئەو بازرگانییەی نەوت لەگەڵ ئێران رابگرن.\n- ئێوە بەشێکن لە عێراق نەوت دەبێت لە رێگای سۆمۆوە بفرۆشرێت.\n- هێزەکانی سوریای دیموکراسی هاوپەیمانی ئێمەن ، نابێت داژیەتیان بکەن.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۰/۲۹/۱۳۹۷ ۰۷:۳۷:۰۰ قبل‌ازظهر


دەزگاکانی ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان و هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان ڕایگەیاند، "گروپێکی تیرۆریستی سەر بە پەکەکە دەستگیرکراون کە پلانیان هەبووە لە رێگەی مووشەکەوە هێرش بکەنە سەر هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان، بەنداو، شوێنە گشتییەکان و فەرمانگە حکوومییەکان."\nئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان لە ڕوونکردنەوەیەکدا (16ی ئایاری 2022) دەڵێت، "لە هەوڵە بەردەوامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان لەپێناو ئارامی و ئاسایش بۆ هاونیشتمانییان و هەرێمی کوردستان، هێزەکانی ئەنجومەنی ئاسایش و پێشمەرگەی کوردستان، لە رێکەوتی 4ی ئایاری 2022 لە سنووری پارێزگای دهۆك، توانییان گرووپێکی تیرۆریستی سەر بە پەکەکە دەستگیر بکەن و دەست بە سەر 9 مووشەکی جۆری کاتیۆشای 107 ملم و سەکۆی مووشەکیدا بگرن."\n"لە ئاکامی لێکۆڵینەوەکان لەگەڵ ئەندامانی ئەو گرووپە تیرۆریستییەدا، دەرکەوت، لە لایەن پەکەکەوە راسپێردراون تا هێرشی مووشەکی بکەنە سەر (بارەگای لقی 17 پ. د. ك، فەرمانگە خزمەتگوزارییەکان، وێستگەی کارەبا، بەنداوی دهۆك و چەند شوێنێکی گشتیی دیکە)."\nکارنامەی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم ئاشکرا کرا\n2022.05.11 - 10:39\n2022.05.29 - 14:38\n2022.05.28 - 15:04\n2022.05.22 - 18:00\nپەرلەمانتارێکى یەکێتى: هەڵوەشاندنەوەى پەرلەمان باشترین چارەسەرە\n2022.05.11 - 21:23\n2022.05.27 - 19:54


ئەگەر بە دەستى ترەمپ بوایە ئەمریکا لە سوریا نەدەمایەوە\nلەکاتێکدا هەمومان چاوەڕێى ئەنجامدانى ئۆپەراسیۆنێک بووین لە خۆرهەڵاتى فوڕات، دوێنێ دەسەڵاتدارانى ئەمریکا لە میانەى قسەکردنیان لە ئاژانسى ڕۆیتەرز ڕایانگەیاند "واشنتن بیر لەوە دەکاتەوە هەموو ئامادەییەکى سەربازى لە سوریا بکشێنێتەوە. ڕۆژنامەى " The Wall Street Journal" هەواڵێکى بڵاوکردەوە و نوسى "ئەمریکا بە بڕیارێکى لەناکاو ئامادەکارى دەکات بۆ ئەوەى هێزە سەربازییەکانى بکێشێتەوە. بەگوێرەى ئەم ڕۆژنامەیە دەسەڵاتدارانى ئەمریکا هەواڵى کشانەوەیان بە ڕێکخراوى تیرۆرستى پەکەکە/یەپەگە داوە. سەرۆکى ئەمریکا داناڵد ترەمپ هەفتەى ڕابوردو ڕایگەیاندبوو تەمەنى ڕێکخراوى تیرۆرستى داعش مانگێکى ماوە.\nترەمپ و سوریا\nکاتێک ئەو هەواڵانە دەخوێنیەوە پێویست ناکات زۆر توشى سەرلێتێکچوون بى. چونکە ئەگەر ئەمریکا هەمو شتێکى بکەوێتە ژێر دەسەڵاتى سەرۆک ترەمپەوە، پێویستى بە بوونى ئەمریکا لە سوریا نەبوو. ئەگەر سەیرى ئەرشیڤ بکەى بەرلەوەى ترەمپ بە سەرۆک هەڵبژێردرێت دەتوانى ئەوە بەدیبکەى، ترەمپ لە پەیامێکیدا دەڵێت "ئەمریکا لە سوریا چ کارێکى هەیە".\nنەزانراوە ئەوان بایى چەندن\nهەر لە دواى هەڵبژاردنى سەرۆک ترەمپ لە 12ى تشرینى دووەمى 2016 دا یەکەم چاوپێکەوتنى لەگەڵ The Wall Street Journal ئەنجامدا و بە ئۆپۆزسیۆنى سوریاى گوت "پشتیوانیان دەکەین بەڵام نازانین ئەوان کێن". دواى ئەوەى بە سەرۆک هەڵبژێردرا و لە یەکەم چاوپێکەوتنیدا، ئاماژەیدا لە سیاسەتەکانى ئۆباما دەربارەى پرسى سوریا خۆى بەدووردەگرێت.\nترەمپ گوتى"سەبارەت بە پرسى سوریا لە زۆربەى کەس جیاوازتر بیردەکاتەوە، جەختیکردەووە پێویستە ئەمریکا لەناوچەکە زیاتر تەرکیز بخاتەسەر بەرەنگاربوونەوەى داعش. ئاماژەى بەوەدا لەم ڕوانگەیەوە دەکرێت کارى هاوبەش لەگەڵ ڕوسیا و سوریا ئەنجامبدات.\nدەکرێت ڕاست بێت\nبە درێژایى ئەو ماوەیەى لە یەکەم گوتاریەوە تا ئێستا ترەمپ داویەتى، ئەوەى بۆ دەرکەوت لە سوریا ئەوانەى کارى لەگەڵدا دەکات پەکەکە/پەیەدە تیرۆرست بوون.\nلەم ڕوانگەیەوە چەندینجار سەرۆک کۆمار ئەردۆغان ترەمپى ئاگادارکردۆتەوە و زانیارى پێداوە.\nئەگەر سەرەمجام ئەمریکا بێتەسەر هێڵى ترەمپ و پنتاگۆن بە بەڕێوەبەرایەتى ترەمپ ڕازیبێت، دەکرێت هەواڵەکەى ڕۆیتەرز ڕاست بێت. بەمشێوەیە ئەگەرى پێکدادانى سەختى نێوان تورکیا و ئەمریکا لە خۆرهەلاتى فورات دەڕەوێتەوە.\n496 جار خوێندراوه‌ته‌وه


مه‌ترسى له‌سه‌ر گیانى رۆزا دروست بووه\nخانمە پێشكەشكاری ناسراوى شارى سلێمانى و كەناڵی ئاسمانى كوردسات (رۆزا جەمال غەمبار)، و كچى شاعیر(جه‌مال غه‌مبار)، دواى ئه‌وه‌ى تووشى ڕووداوى هاتوچۆ ده‌بێت ئێسته مه‌ترسى له‌سه‌ر گیانى ئه‌و خانمه له نه‌خۆشخانه دروست بووه به‌هۆى ئه‌وه‌ى رۆزا دووگیانه و بارى ته‌ندروستى منداڵه‌كه‌ى ناو سكى ناجێگیرە.\nرۆزا جەمال غەمبار، بەیانی ڕۆژی دووشەم 6ى تشرینى دووه‌م لەگەڵ چەند هاوكارێكی لەكاتی چوونیان بۆ دەوام بە ئۆتۆمبێلی دەزگاكە، لە نزیك شارى گه‌شتیارى چاڤی لاند له شارى سلێمانى، تووشی ڕووداوێكی هاتوچۆ دەبن و بەو هۆیەشەوە دوو كه‌س له كارمه‌ندانى ئه‌و كه‌ناڵه بریندار ده‌بن و ئه‌مڕۆش ته‌ندروستى منداڵه‌كه‌ى رۆزه ناجێگیر ده‌بێت، ئه‌مه‌ش لەكاتێكدا رۆزە دووگیانە.\nڕۆزا ساڵی 1988 لەسلێمانی لەدایك بووە و كچی شاعیری ناسراو جەمال غەمبارە و ماوەی چەند ساڵێك لە ئوستورالیا ژیاوە، دوای گەڕانەوەشی بۆ كوردستان ماوەی چەند ساڵێكە وەك پێشكەشكار لەبەرنامەی "رۆژێكی نوێ" لە دەزگای میدیایی كوردسات كار دەكات و هاوسه‌رگیرى له‌گه‌ڵ كوڕێكى ڕۆژنامه‌نووس به‌ناوى كارمەند كردووه.\nئه‌م بابه‌ته 36818 جار خوێنراوه‌ته‌وه


فیكر لەكوێی ژیانی مرۆڤدایە\nگومانی تێدا نییە, پێناسە و دیاریكردنی چوارچێوەیەك بۆ تیشك خستنە سەر چەمكی فیكر كارێكی ئەستەمە و بگرە مەحاڵیشە, چونكە چەمكی فیكر لەو باس و بابەتانەدایە, كە ناتوانرێت سنووری بۆ دیاری بكرێت, بەڵام دەبێت ئەوە بزانین باسكردن لە فیكر بەبێ نەبەستنەوەی بە مرۆڤ كارێكی بێ مانایە, چونكە فیكر و مرۆڤ وابەستەی یەكترن و بێ مرۆڤ شتێكی نییە ناوی فیكر بێت.\nئەگەر بۆ مەسەلەی فیكر, چاوێك بە قورئاندا بخشێنین, دەبین فیكر لە چەندین ئایەتدا باس و خواسی, بەڵام سەرنجی ئەوە دەدەین, فیكر بەشێوەی فرمان (فعل) هاتووە, نەك ناو, وەكو: یتفكرون, یتفكروا, تتفكرون, تتفكروا...هتد.ئەگەر وردبینەوە لەو ئایاتانەی ئەو كارانەی تێدا بەكارهاتووە, تێدەگەین:\n1_ئەو بەكارهێنانە لە فۆڕمی فرمان ( فعل) و بەتایبەتیش فرمانی ڕانەبردوو هاتووە, ئاشكراشە فرمانی ڕانەبردوو, زەمەنی ئیستا و ئایندە دەگەیەنێت. واتە فیكر كردەیە هەمیشەیی و تولانی و هەم ئیستاییە هەم ئاییندەییە.ئەمەش ئەوەمان پێ دەڵێت فیكر زەمەن وا بەستەی ناكات, بەڵكو كردەیە لە دەرەوەی زەمەنێكی دیاریكراوەوەیە.\n2_ئەو فرمانانە بەشێوەی كۆ بەكارهاتوون, ئەمە بۆ خۆی دەلالەتی ئەوە دەدات, كردەی فیكر بەرهەمی تەنیا تاقم و گرۆ و چین و توێژێك نییە و باقی خەڵكی لێ بێ بەشن, بەڵكو فیكر هەمووان تێیدا بەشدارن, هەریەك بەپێی ئاست و خواستی بۆ بیركردنەوە.\nفیكر لە ژیانی مرۆڤدا, كاریگەری و كارتێكردنی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆی هەبووە و هەیە.سەبارەت بەوەی جۆری فیكر چۆن بێت؟ ئەمە پرسیارێكی جەوهەرییە, چونكە دیاریكردنی جۆر و ئاراستەی بیركردنەوە بۆ تاك, ئەمە بۆ خۆی كوشتنی فیكرە و داماڵینی بەرگی ئازادیییە لە فیكر. هەر چۆنێك فیكر زادەی ژیانی مرۆڤە و مرۆڤ بەرهەمهێنەری فیكرە و هەر ئەو فیكرەش دووبارە مرۆڤ ئاراستە دەكات. فیكر پانتایەكی فرەی لە ژیانی مرۆڤ بۆ خۆی جێ كردووەتەوە, بەتایبەتیش مرۆڤی بیرمەند و بیركەرەوە. ژیاری مرۆڤایەتی بەرهەمی فیكرە و لەگەڵ ژیار لە پەیوەندییەكی ڕاستەوانەدان, بەچەشنێك هەردەم ژیارێكی گەشەسەندوو و پیشكەوتوو فیكرێكی مەزن لە پیشتییەوە ئامادەیی هەیە و ژیار بەرەو پێشەوە دەبات و ژیارێكی دواكەوتوو لێكەوتەی فێكرێكی نەسازە.\n395 جار خوێنراوه‌ته‌وه


هه‌لیکۆپته‌ره‌کانی له‌شـکری میسر بۆردومانی شوێنی چه‌کدارانی توندڕه‌و له سینا ده‌که‌ن\nکاربه‌ده‌سـتانی ئاسایشی میسر ده‌ڵێن هه‌لیکۆپـته‌ره‌کانی له‌شـکر له باکوری نیمچه دورگه‌ی سینا موشه‌کبارانی چه‌ند ماڵێـکیان کردووه که چه‌کدارانی توندڕه‌و تیایدا کۆبووبوونه‌وه، وه له ئاکامدا به لایه‌نی که‌م 10 که‌س کوژراون.\nکاربه‌ده‌سـتان گوتیان ماڵێـکی گه‌وره له شـارۆچکه‌ی شێخ زوه‌ید بۆردومانکراوه له‌گه‌ڵ چه‌ند ماڵێـکیش له گونده‌کانی ده‌وروبه‌ری. گوتیشیان ژماره‌یه‌ک له ئه‌ندامانی باڵای کۆمه‌ڵی ناسراو به ئه‌نسار به‌یت ئه‌لمه‌قدس له نێو کوژراوه‌کاندان.\nئه‌م کۆمه‌ڵه که هاوسۆزه له‌گه‌ڵ قاعیده، له چه‌ند مانگی ڕابردوو به‌رپـرسیارێتی خۆی له چه‌ندان هێرش ڕاگه‌یاند، ئه‌و هێرشانه‌ی بووبوونه مایه‌ی کوژرانی ده‌یان که‌س که زۆربه‌یان پـۆلیس و سه‌رباز بوون.\nجێی ئاماژه‌یه چه‌کداران بۆ چه‌ند سـاڵێـکه له باکوری سینا هێرش ده‌که‌نه سه‌ر هێزه‌کانی ئاسایش، به‌ڵام له پاش له‌کارلادانی محه‌مه‌د مورسی له سه‌رۆکایه‌تی وڵات، هێرشه‌کانیان زیاکردووه.


ناحیه‌كانی سه‌ر به دیاله بوژانه‌وه‌ی ئاسایش و ئاوه‌دانكردنه‌وه به‌خۆوه ده‌بینن\nناحیه‌ی ئه‌بو سه‌یدا دوای قۆناغی داعش بوژانه‌وه‌ی به‌خۆوه بینیوه له‌ڕێی هه‌ماهه‌نگیی دانیشتوانه‌كه‌یه‌وه له‌گه‌ڵ هێزه ئه‌منیه‌كان و هاریكاری دارایی حكومه‌ت بۆ خستنه‌وه‌گه‌ڕی خزمه‌تگوزاریه سه‌ره‌تاییه‌كان.\nعه‌لا حسێن له به‌غدا\nهه‌ڵمه‌تێكی نۆژه‌نكردنه‌وه له ناحیه‌ی ئه‌بو سه‌یدای سه‌ر به پارێزگای دیاله تا ئێستا قیرتاوكردنی شه‌قام و چاككردنه‌وه‌ی تۆڕی زێرابی له‌خۆگرتووه. [وێنه‌كه لە په‌یجی فه‌یسبوكی ئه‌بو سه‌یداوه وەرگیراوە]\nشاره‌زایان به دیارونایان وت دانیشتوانی ناحیه‌ی ئه‌بو سه‌یدای باكوری خۆرهه‌ڵاتی دیاله له مێژه ره‌وشێكی ئه‌منی و خزمه‌تگوزاریی گشتی وه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی به‌خۆوه نه‌بینیوه، هاوكات به ئه‌نجامدانی بیناكردنێكی زۆر و داكشانێكی به‌رچاوی تووندوتیژی.\nله‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌بو سه‌یدا، كه سه‌ر به قه‌زای میقدادیه‌یه، له‌ڕووی جوگرافیه‌وه نزیكه له باخه چڕه‌كانه‌وه، له رابردوودا ببووه جێگه‌ی هێرشی به‌رده‌وامی رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) كه باخه‌كانیان به‌كارده‌هێنا بۆ خۆشاردنه‌وه و ئه‌نجامدانی هێرش بۆسه‌ر گوند و شارۆچكه‌كانی ده‌وروبه‌ری.\nبه‌هه‌مانشێوه، هێرشی ناوبه‌ناوی تایه‌فه‌گه‌ری كه له‌لایه‌ن میلیشیاكانی سه‌ر به ئێرانه‌وه ئه‌نجامده‌دران كه له پارێزگای دیاله‌دا چالاك بوون ببوونه هۆی دروستكردنی هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر سروشتی ئارامی ئه‌م جڤاتانه له رابردوودا و بره‌ودان به تۆڵه‌كردنه‌وه‌ی تووندوتیژانه.\nبه‌ڵام هێزكانی عێراق به‌گشتی سه‌ركه‌وتوو بوون له باشكردنی ئاسایشدا له‌ڕێی ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازیه به‌رده‌وامه‌كانیانه‌وه بۆ بنبڕكردنی پاشماوه‌كانی داعش و پاراستنی دانیشتوانی ناوچه‌كه له دزه‌كردنی چه‌كداران.\nهه‌ڵمه‌تێكی نۆژه‌نكردنه‌وه له ناحیه‌ی ئه‌بو سه‌یدای سه‌ر به پارێزگای دیاله قیرتاوكردنی 39 شه‌قامی سه‌ره‌كی و لاوه‌كیی له‌خۆگرتووه. [وێنه‌كه لە په‌یجی فه‌یسبوكی ئه‌بو سه‌یداوه وەرگیراوە]\nبه‌ڕێوبه‌ری شاره‌وانیی ناحیه‌كه، لوئه‌ی حافز، به دیارونای وت هه‌ڵمه‌تێكی نۆژه‌نكردنه‌وه له ناحیه‌كه ئه‌نجامده‌درێت كه چه‌ندین كه‌رتی خزمه‌تگوزاری جیاواز له‌خۆده‌گرێت.\nوتیشی تا ئێستا هه‌ڵمه‌ته‌كه قیرتاوكردنی 39 شه‌قامی سه‌ره‌كی و لاوه‌كیی له‌خۆگرتووه، جگه له ته‌واوكردنی كاری ژێرخان له ناوه‌ندی ئه‌بو سه‌یدا و ده‌وروبه‌ری.\nحافز وتی ئه‌م هه‌وڵانه له‌ڕێی بودجه‌ی فیدراڵیه‌وه پاره‌یان بۆ ته‌رخانكراوه كه بڕه‌كه‌ی زیاتر له 1.3 ملیار دیناری عێراقیه (1 ملیۆن دۆلار).\nپاراستنی ده‌ستكه‌وته ئه‌منیه‌كان\nئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانی دیاله، ئه‌حمه‌د روباعی، به دیارونای وت: "پاشئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌ی چه‌ندین ساڵ داعش كردبووی به شارێكی چۆڵوهۆڵ، ئه‌بو سه‌یدا ئه‌مڕۆ خاوه‌نی سه‌قامگیری و پێكه‌وه‌ژیانێكی ئاشتیانه‌یه."\nوتیشی داعش دانیشتوانی ناوچه‌كه‌ی به‌زۆره‌ملێ ئاواره‌كردووه و ململانێی تایه‌فه‌گه‌ریی بره‌وپێداوه.\nهه‌روه‌ها وتی چه‌سپاندنی ئاسایش له ئه‌بو سه‌یدا به‌ده‌ستهات "سوپاس بۆ هه‌ماهه‌نگیی خه‌ڵكی ناحیه‌كه له‌گه‌ڵ هێزه ئه‌منیه‌كاندا" و باسی له‌وه‌ش كرد كه ئه‌مه ده‌ره‌نجامی زنجیره‌یه‌ك كۆبوونه‌وه بوو له‌گه‌ڵ ریشسپی و كه‌سانی ناوداری ناوچه‌كه.\nوتیشی كۆبوونه‌وه‌كان جه‌ختیان كردبووه سه‌ر گرنگیی پشتگیریكردنی هێزه ئه‌منیه‌كان و سه‌ره‌كۆنه‌كردنی هه‌موو ده‌ركه‌وته‌یه‌كی تایه‌فه‌گه‌ری و تووندوتیژی و ئه‌نجامدانی هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هێزه ئه‌منیه‌كاندا بۆ گه‌ڕان به‌دوای پاشماوه‌كانی داعشدا له‌و ناوچانه.\nروبه‌یعی وتی حكومه‌تی خۆجێیی دیاله "ئاماده‌یه هه‌موو شتێك بكات كه له ده‌سه‌ڵاتیدایه بۆ دڵنیابوونه‌وه له دابینكردنی ئاسایش له‌ناوچه‌كه‌دا، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌مه پێوویستی به داواكردنی سه‌ربازیی زیاتریش بێت له ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌ی [ئه‌بو سه‌یداوه]".\nهه‌رچه‌نده هه‌ڕه‌شه‌ی پاشماوه‌كانی داعش له‌سه‌ر ژماره‌یه‌كی كه‌م له گوندی ده‌وروبه‌ر ماوه، به‌تایبه‌تی له گوندی موخه‌یسه كه هێشتا خانه نوستوه‌كانی داعش تێیدا كاران، كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ژیانی رۆژانه و ره‌وشی گشتیی ئه‌منی هه‌ستپێنه‌كراوه. \nبه‌ڕێوبه‌ری پۆلیسی دیاله، لیوا فه‌یسه‌ڵ عه‌بادی، گرنگیی ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌یه‌ی نزم نرخاند و وتی ده‌زگا ئه‌منیه‌كان ئۆپه‌راسیۆنی به‌رده‌وام له ناوچه پڕ له باخه‌كانی پارێزگاكه‌دا ئه‌نجامده‌ده‌ن.\nوتیشی: "ژیان له ئه‌بو سه‌یدا به‌ته‌واوی ئاسایی بۆته‌وه سه‌ره‌ڕای بوونی چه‌ند پێشێلكارییه‌ك له گونده‌كانی ده‌وروبه‌ریدا." هه‌روه‌ها جه‌ختی له‌وه‌ش كرده‌وه كه هێزه‌كانی پۆلیس و سوپا سوورن له‌سه‌ر پاراستنی ئه‌و ده‌ستكه‌وته ئه‌منیانه‌ی به‌ده‌ستیانهێناوه و پاراستنی سه‌قامگیری له سه‌رجه‌می پارێزگاكه‌دا.


رایۆڵا: مان یونایتد نەک پۆگبا بەڵکو ماڕادۆنا و پێلێ ش لەناو دەبەن!! – یاریگانێت\nشه‌ممه, كانونی دووه‌م 18 2020\nدەستپێك/ئیتالیا/رایۆڵا: مان یونایتد نەک پۆگبا بەڵکو ماڕادۆنا و پێلێ ش لەناو دەبەن!!\nرایۆڵا: مان یونایتد نەک پۆگبا بەڵکو ماڕادۆنا و پێلێ ش لەناو دەبەن!!\nهێرش جەعفەر 01/01/2020\nمینۆ رایۆڵا بریکاری بەناوبانگی یاریزانان جارێکیتر بەلێدوانە توندەکانییەوە بووەوە باسی میدیاکان و ئەمجارەیان بە توندی هێرشی کردە سەر یانەی مانچێستەر یونایتد.\nرایۆڵا بریکاری پاوڵ پۆگبای ئەستێرەی مان یونایتدە ، یاریزانەکەی ماوەی دوو وەرزە بە ئاستێکی ناجێگیردا تێدەپەڕێت و رایۆڵا هۆکارەکەی بۆ یانەکەی دەگەڕێنێتەوە و وتی ” چیتر یاریزان نابەم بۆ مان یونایتد، ئەوان نەک پۆگبا بەڵکو ماڕادۆنا و پێلێ و ماڵدینیش لەناو دەبەن پاوڵ پێویستی بە یانەیەکە کە پڕۆژەی وەرزشی روون و باشی هەبێت هاوشێوەی سەردەمی زێڕینی یوڤێنتۆس کە خۆی یاری تێدا دەکرد”.\nرایۆڵا باسی چەند یاریزانێکی دیکەشی کرد کە ئەم نوێنەریان دەکات و وتی ” زڵاتان جارێکیتر گەڕاوەتەوە ئەورووپا و چێژ وەردەگرێت لە یاریکردن. نەمتوانی رێگە بە خۆم بدەم کۆتا کاروانی لە لۆس ئەنجلس بێت. بەڵکو دەبوو لە سان سیرۆ بێت”.\nناوبراو هەر لەو لێدوانەیدا بۆ لا ریپەبڵیکا باسی ئێرلینگ هالاندی کرد و وتی ” ئەو نەچووە یوڤێنتۆس چونکە ئیتاڵییەکان نازانن بەهرەی خۆشیان گەشە پێبدەن جا چ جای هی وڵاتێکی دیکە. ئەو بەرگریکار نیە تاوەکو لە ئیتاڵیا بتوانێت گەشە بکات”.\nدواجار باسی مۆیس کینی کرد کە لە یوڤێنتۆسەوە گوێزرایەوە بۆ ئێڤەرتۆن و بارودۆخی باش نیە “زۆر دڵتەنگم بۆ بارودۆخی ئەو، ئێڤەرتۆن لە ئاستی رازی نیە و منیش نەمدەبردە ئەوێ ئەگەر ئینگلیزییەکەی زۆر باش نەبووایە چونکە قورسە بۆ یاریزانێکی ئیتاڵی بتوانێت لە دەرەوە پەرە بەخۆیبدات”.\nرایۆڵا یەکێکە لەبەناوبانگترین بریکارەکانی جیهان و ساڵانە داهاتی لە موچەی زۆربەی ئەستێرە گەورەکانی جیهان زیاترە.\nگواردیۆلا: مانچستەر سیتی جێناهێڵم\nكڵۆپ: من ناتوانم ئەوە دووبارە بكەمەوە كە فێرگسۆن كردی\nیوڤێنتوس دەیەوێت ئاڵوگۆڕێك بكات لەگەل بارسێلۆنا\nنانی دەربارەی یاریەكەی مانچستەر یۆنایتد و لیڤەرپول: یۆنایتد ئەوە دووبارە دەكاتەوە كە بەرامبەر سیتی كردی\nڤیدیۆی گۆڵەکان : ڕیاڵ مەدرید ٢-١ سێڤییا\nڤیدیۆی گۆڵەکان : ئارسیناڵ ١-١ شیفیڵد یونایتد\nڤیدیۆی گۆڵەکان : مانچێستەر سیتی ٢-٢ کریستاڵ پاڵاس\nڤیدیۆ : گۆڵی دووەمی ڕیاڵ مەدرید دژی سێڤییا\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکسانی سێڤییا دژی ڕیاڵ مەدرید\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکەمی ڕیاڵ مەدرید دژی سێڤییا\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکەمی کریستاڵ پاڵاس دژی مان سیتی\nڤیدیۆ : گۆڵی یەکەمی ئارسیناڵ دژی شیفیڵد یونایتد


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی سوجدەی سەھو بۆ کەسێک بەگومانە ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی سوجدەی سەھو بۆ کەسێک بەگومانە ؟\nبەرواری دانان :2019-08-03 کۆدی پرسیار:1355\nپرسیار : من نوێژی عەسرم کرد خۆشم نازانم چۆن کردم ، چونکە وەسواسم ھەستەکەم شتێکم نەکردووە ، یان ڕەکاعەتێکم کەمتر کردووە ، یان لە فاتیحە شتێکم پاز داوە ، دوایش کە بانگی مەغریبی دا دڵم زۆر توند بوو ھەستم کرد نوێژم فەوتاندووە ھەستم کرد کە گوناحبار بوومە ، ئایا ئەوە مانای ئەوەیە نوێژەکەم بەتاڵە ؟\nوەڵام : زانایان دەلێن ئەگەر گومان دروست بوو بۆ کەسێک ئەم سێ حالەتانەن :\n(١) ئەگەر دوای نوێژ تووشی گومان بوو لەم حالەتە نابێت سوجدە ببات ھەتا دلنیا دەبێت کە سەھوی کردووە .\nنموونە : دوای نوێژ گومانی بۆ دروست بوو کە تەحیاتی یەکەمی نە خوێندووە یان زیکری ڕکوع یان زیکری سوجدە ، لەم حالەتە سوجدە نابات ھەتا دڵنیا دەبێت کە سەھوی کردووە .\n(٢) ئەگەر لەناو نوێژ تووشی گومان بوو وە گومانەک یەکسان بوو ، لەم حالەتە لایەنی کەم ھەلدەبژێریت و دوو سوجدەی سەھو دەبات پێش سەلام دانەوە .\nنموونە : لەناو نوێژ گومانی بۆ دروست بوو نازانێت لە ڕەکاعەتی سێیەمە یان چوارەم ، واتە سەدا پەنجا گومانی بۆ ئەوە دەچێت کە لە ڕەکاعەتی سێیەمە وە سەدا پەنجاش بۆ ئەوە دەچێت کە لە ڕەکاعەتی چوارەمە ، لەم حالەتە کەم ھەلدەبژێرێت واتە ڕەکاعەتی سێیەم وە دوو سوجدەی سەھو پێش سەلام دانەوە دەبات .\n(٣) ئەگەر لەناو نوێژ تووشی گومان بوو بەلام بە زۆری بۆ لایەک دەچوو ، لەم حالەتە بۆ ئەو لایە دەچێت کە بەزۆری گومانی بۆی دەڕوات ، پاشان دوو سوجدەی سەھو دەبات دوای سەلام دانەوە .\nنموونە : لەناو نوێژ گومانی بۆ دروست بوو لە ڕەکاعەتی سێیەمە یان چوارەم ، بەلام گومانی بەزۆری بۆ لایەک دەچێت ، واتە سەدا حەفتا بۆ ئەوە دەچێت کە لە ڕەکاعەتی چوارەمە وەسەدا سی بۆ ئەوە دەچێت کە لە ڕەکاعەتی سێیەمە ، لەم حالەتە کار بە زۆری گومانی خۆی دەکات ڕەکاعەتی چوارەم ھەلدەبژێرێت وە دوو سوجدەی سەھو دوای سەلام دانەوە دەبات .\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( مادەم گومان دوای نوێژ دروست بووە دووبارە کردنەوەی نوێژ لەسەر ئێوە نییە ، چونکە گومان دوای تەواو بوون لە عیبادەت کاریگەری نییە . )) مجموع فتاوى ومقالات الشيخ ابن باز ج١١ لاپەڕە ٢٦٢ .\nابن عثیمین ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( زانایان دەڵێن ئەو گومانانەی نابێت گوێی پێ بدەیت سێ حالەتن :\nیەکەم : گومانێک تەنھا وەھمە و حەقیقەتی بۆی نییە ، ئەمەیان بە ھیچ شێوەیەک نابێتە ئاوڕی لێ بدەیتەوە .\nدووەم : زۆر گومان دروست بوون ، کاتێک دەست نوێژ دەگرێت گومان بۆی دروست دەبێت ، کاتێک نوێژ دەکات گومان بۆی دروست دەبێت ، ھەر جارێک ھەر شتێک بکات گومان بۆی دروست دەبێت ، ئەمەشین دەبێت پشت گوێی بخات .\nسێیەم : ئەگەر گومانی بۆی دروست بوو دوای تەواو بوون لە عیبادەت ، ئەمەشیان نابێت ئاوڕی لێ بداتەوە ھەتا دڵنیا دەبێت ، ... )) " مجموع فتاوى ورسائل العثيمين " ج١٤ لاپەڕە ٩٠ .


نیوەتەمەنێکە کار بە ئاگر و ئاسن دەکات – کوردی – RojNews.News\n21/07/2021 - 8:11:08 am\nوەستا قادر، تەمەنی ٦٢ ساڵە و ماوەی ٣١ ساڵە هەموو بەیانیەك زوو دەچێتە دووكانەکەى، دەستى لەناو ئاگر و ئاسنە و بە ئارەقی ناوچەوان بژێوىی خۆی و خێزانەکەى دابین دەکات.\nلە شارەدێی زەڕایەن لەسنووری شارۆچكەی شارەزوور-ی سەر بە پارێزگای سلیمانی، لە دووكانێكی بچوكدا وەستا قادر، كە تەمەنى ٦٢ ساڵە، خەریكی دروستكردنی كەرەستەی كۆنی باو باپیرانێتی.\nوەستا قادر ئاسنگەرە و کارەکەی لە چوار پشتى پێش خۆیەوە بۆماوەتەوە.\nئەو ئاسنانەی كەرەستەكانی لێدروستدەكات، زۆرینەیان بریتیە لە وەرەقی ئۆتۆمبێل ماتۆڕ و چەندین پارچە ئاسنى دیكە، کە هەموویان لە جێگای چاكکردنەوەی ئۆتۆمبێل دەكڕێت و دەیانكات بە كەرەستەی بەرهەمەکانى، وەک داس، پاچ، تەور، قەمە، بێڵ و چەندین کەلوپەلی دیکە، کە زیاتر لە کۆندا بەکاردەهاتن و ئێستاش بەزۆریی لە گوندەکاندا و جووتیار و باخەوانەکان بەکاریان دێنن.\nوەستا قادر، ساڵانی ڕابردوو، هەر لەو دووکانە بچووکەدا، لە ڕۆژێكدا ٣٠ داسی دروستدەكرد و بەشێکیانی دەنارد بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بەڵام ئێستا لەهەفتەیەكدا دوو بۆ سێ كەس سەردانی دەکەن، بەهۆی خراپیی باری دارایشەوە، خەڵک پارەی زۆر نادەن بە بەرهەمەکانی و داوای کەلوپەلی هەرزانی لێدەکەن.\nلەلایەکی دیکەوە، بەهۆی هاتنی كەرەستەكان لە وڵاتانى ئێران توركیاوە، بازاڕی ئاسنگەران وەک جاران نەماوە، مام قادر بە حەسرەتە بۆ ساڵانی زوو و دەڵێت”كاتی خۆی بەسەرە ئیشمان دەكرد بۆ هاوڵاتیان و بە دوو شاگردیشەوە فریانەدەكەوتین”.\nباسی لەوەشكرد، ئێمە تەواو شتەكان بەڕێك و پێكی دروستدەكەین پاڵ نانێین بە ئیشەكەمانەوە، ئەوەی بازاڕ كوالێتەكەیی تەواو خراپە و باش نیە، بۆ نمونە داسێك بە هەشت هەزارە لای من، بەڵام لە بازاڕ بە سێ هەزارە، تەورێك بە ١٢ هەزارە لاى من، بەڵام لە بازاڕ بە شەش هەزارە، هەموو ئەوانە هۆكارن بۆ كەمبونەوەی ئیشەكە و بەرەولەناوچونی بردووە.\nروونیشیکردەوە، تەنها كێشە و گرفت لەبەردەم كارەكەدا بێ بازاڕییە، چونكە بێ بازاڕیی وای لە كارەكەی كردووە، یەك تەورداس کە پێشتر بە ٢٠ هەزار دروستیدەكرد، ئێستا بە ١٢ هەزار دروستی دەكات، تەواوی كەرەستەكانی دیكەشى نرخەكانیان هەرزان كراوە.


ANF | وتەبێژی ئەنجوومەنى ژنانى هەدەپە: ئاکەپە لە کوردستان سیاسەتى تایبەتی لە دژی ژنان خستوەتە کار\nدیلان دیرایەت تاشدەمیر وتەبێژی ئەنجوومەنى ژنانى هەدەپە رایگەیاند، لە سایەیى دەسەڵاتى ئاکەپەدا توندوتیژی لە دژی ژنان گەیشتووەتە بەرزترین ئاست و بە تایبەتى لە کوردستان لە دژی ژنان سیاسەتى تایبەتیان خستووەتەکار.\nسێشه‌ممه, 4 Feb 2020, 10:24\nلە تورکیا بەهۆی سیاسەتەکانى ئاکەپەى دەسەڵاتدار لە دژی ژنان، کوشتنى ژنان رووی لە زیادبوون کردووە. بەپێى راگەیاندراوی فەرمیی ئەو دەوڵەتە لە ساڵی ٢٠١٦دا ٣٠٤ ژن، لە ساڵی ٢٠١٧دا ٣٥٣ ژن، لە ساڵی ٢٠١٨دا ٢٨٠ ژن و لە ساڵی ٢٠١٩دا ٢٩٩ ژن تورکیا لەلایەن پیاوانەوە کوژراون.\nبەڵام بەپێى ئاماری پلاتفۆرمی "تاوانەکانى دژ بە ژنان رادەوەستێنین" لە ساڵی ٢٠١٧دا ٤٠٩ ژن، لە ساڵی ٢٠١٨دا ٤٤٠ ژن و لە ساڵی ٢٠١٩دا ٤٧٤ ژن لە تورکیا لەلایەن پیاوانەوە کوژراون. پلاتفۆرمەکە راشیگەیاندووە، لە ساڵی ٢٠١٩دا ١٨٥ ژن بە چەک، ١٠١ ژن بە چەقۆ، ٢٩ ژن بە خنکاندن، ٦ ژن بە دەرمانی ژەهراوی، ٢٧ ژن بە لێدان و ٦ ژن بە ئاگرتێبەردان و ١٩ ژن لە بەرزارییەوە خراونەتە خوارەوە و بەو شێوازانە کوژراون.\nبەو پێیە لە نێوان ئامارەکەى دەوڵەت و پلاتفۆرمەکەدا جیاوازییەکى زۆر هەیە. ئەوەش نیشانەى ئەوەیە رووداوەکانى کوشتنى ژنان لە رای گشتى دەشارنەوە. لەبارەى توندوتیژی و سیاسەتى هاوپەیمانیى فاشیستیى ئاکەپە – مەهەپە لەسەر ژنان، دیلان دیرایەت تاشدەمیر وتەبێژی ئەنجوومەنى ژنانى هەدەپە ئاخفی.\n'ئاکەپە دەیەوێت ژن کۆیلە بێت'\nتاشدەمیر رایگەیاند، لەگەڵ گرتنەدەستى دەسەڵات لەلایەن ئاکەپەوە توندوتیژی لە دژی ژن گەیشتە بەرزترین ئاست. راشیگەیاند "لە کوردستان و تورکیا سیاسەتێکى تایبەت لە دژی ژنان بەڕێوەدەبرێت. ئەو سیاسەتە نوێ نییە و لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە و لەو کاتەوە ئاکەپە دەسەڵاتى گرتە دەست ئەو سیاسەتە زیاتر کراوە. ئاکەپە بەو عەقڵییەتەوە دەیەوێت کۆمەڵگە بەپێى خواستى خۆی دروستبکات و لەو سیستمەکەیشدا رۆڵی کۆیلەیەتى بۆ ژنان داناوە. لە ناو هەموو دام و دەزگاکانى دەوڵەتدا سیاسەتى دژە زایەند بەڕێوەدەبرێن و دام و دەزگاکانى دەوڵەت بە شێوەیەکى تایبەت ئەو ژنانە خۆڕاگری دەکەن و تێدەکۆشن دەکەنە ئامانج و دەیانەوێت ژن لە ناو کۆمەڵگەدا بشکێنن. دەوڵەت تەنها رۆڵێکى بە ژنان داوە، ئەویش ئەوەیە منداڵ بخەنەوە و لە چواردیوارێکدا خزمەتى پیاو بکەن. دەوڵەت ژنێکى ملکەچ و مردوی دەوێت. تورکیا بۆ ئەوەى مافەکانى ژنان زەوت بکات ژمارەیەکى زۆر یاسای گۆڕیوە".\n'ئیدی ژنان بێسەروشوێن دەکرێن'\nتاشدەمیر لە بەردەوامى وتەکانیدا رایگەیاند "دەوڵەت لە کوردستان سیاسەتى تایبەتى خستووەتە گەڕ. لەم دواییانەدا ژنان بێسەروشوێن دەکرێن و تەرمەکانیشان نادۆزرێنەوە. هەروەها پەلاماری ژنان دەدەن و دەستدرێژییان دەکرێتە سەر و ئەوەش لەلایەن هێزەکانى دەوڵەت و لایەنگرانیانەوە ئەنجام دەدرێن. ئەو سیاسەتەى دەوڵەت لە کوردستان بە بەرنامە و بە وردی خراوەتە بواری جێبەجێکردنەوە. ناسنامەى ئەو کەسانەى ئەو کارە دەکەن و ئەو کەسانەى فەرمانی ئەو کارانە دەردەکەن گرنگە، چونکە هەمویان پۆلیس و سەرباز و کارمەندانى دام و دەزگاکانى دەوڵەتن. ماوەى ٤٠ ساڵە لە کوردستان شەڕێکى چەپەڵ بەڕێوەدەبەن. هاوکات لەگەڵ ئەو شەڕەدا سیاسەتى کوشتن، زیندانیکردن، بێسەروشوێنکردن، تواندنەوە و ئاسیمیلاسیۆن بەڕێوەبەران. بە تایبەتى لەمدواییەى دەسەڵاتدارییەکەیاندا ژنانی گەنج و منداڵانیان کردووەتە ئامانج و سیاسەتەکانیان لەسەر ئەوان و لە دژیان بەڕێوەدەبەن. بە تایبەتى دەسەڵات دێرسیمی وەک ناوچەى پیلۆت دیاریکردووە و زانکۆی مونزوری کردووە بە ناوەندی شکاندنی ژنان و گەنجان. بە تایبەتیش گەنجانیان لە رووی ئابووری و هەژاری و وڵاتپارێزییەوە کردووەتە ئامانج. هەروەها لە جزیر، مێڕدین، ئامەد و وان ئەو سیاسەتە بەشێوەیەکى پلان بۆ دانراو و بە وردی بەڕێوەدەچێت. ئەو سیاسەتە بەشێوەیەکى تایبەت وەک هێڵی دوژمنایەتیکردنى ژنان بەڕێوەدەبەن. ئاکەپە دەیەوێت سیستمێکى وەک پیاوسالاری پێشبخات. لەو سیستمەشدا رۆڵی ژنان کۆیەلایەتییە. ئەو کەسانەى لە دژی هەستنەوە دەکرێنە ئامانجی هێرشەکانى سیستم و دەسەڵات. بە داخەوە لە سەرتاسەری جیهاندا سیاستەکانى دژ بە ژنان هەر وەک یەکن. بەڵام لە هەموو شوێنێکى جیهانیشدا تێکۆشانی ژنان لە ئاستى بەرز و بەهێزدایە".\n'ژن بۆ کۆمەڵگە تێدەکۆشێت'\nتاشدەمیر ئەوەشى راگەیاند "تێکۆشانی ژنان تەنها بۆ ژنان نییە، چونکە بە تێپەڕبوونی کات ئەو تێکۆشانە وەرچەرخاوە بۆ تێکۆشانی کۆمەڵگە. لەبەر ئەوەى تێکۆشانی کۆمەڵگە بە ژنانەوە بەهێز دەبێت، یەکڕاست ژنان دەکرێنە ئامانجی دیکتاتۆرەکان. دەسەڵاتى پیاو لەبەر ئەوەى نایەوێت کۆمەڵگە هۆشیار بێت لە هەموو گۆڕەپان و ئاستەکانى کۆمەڵگەدا ژنان دەکاتە ئامانج. کاتێک مرۆڤ لە سیاسەتەکانى ئاکەپە ورد دەبێتەوە، ئەوە دەبینێت کە لەگەڵ پیاواندا هاوپەیمانییەکی لە دژی ژنان دروستکردووە. پیاو دوژمنی ژنە و پیاو هەرچییەکى بوێت دەیکات و هەموو شتێکى لە دەست دێت و دەوڵەت دەپارێزێت. ئاکەپە بە پیاوان دەڵێت، بەرەنگاری من نەبنەوە ئیتر لە ناو ماڵ و کۆمەڵگەدا چی دەکەن بیکەن. دەتوانن ژنان بکوژن و دەستدرێژییان بکەنە سەر. کاتێک پیاوان، ژنان دەکوژن ئەوەندە بێمنەتن بۆینباخ و دەستێک جل لەبەر دەکەن، چونکە دەوڵەت پیاوان دەپارێزێت و ژنان تۆمەتبار دەکات. دەوڵەت بە بەرگریکردن لە پیاوان پەیام بۆ هەموو کۆمەڵگە دەنێرێت. سیستم هەرگیز پارێزگاری لە ژنان ناکات و بە پێچەوانەوە ژنان دەکوژێت. ژن توندوتیژیی بەسەردا دەسەپێنرێت و دەکوژرێت، کاتێک سەردانی پۆلیس و بنکە سەربازییەکان دەکەن، دەوڵەت پێیان دەڵێت، ئێمە هیچمان لە دەست نایەت و هیچ کارێکمان لەوبارەیەوە پێناکرێت. یان لە ژنان دەپرسن، تۆ چیت کردووە، کە هاوسەرەکەت ئەوەیکردووە. دەبێت ژنان لە دژی ئەو سیاسەتە یەکێتیى خۆیان دروست بکەن و خۆیان بەرێکخستن بکەن".


باکووری کوردستان: هەزاران کەس نوێژی “هەینی سڤیل”یان ئەنجامدا | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nپێنج شه‌ممه, حوزه‌یران 24, 2021\nماڵەوە کوردستان باكوور باکووری کوردستان: هەزاران کەس نوێژی “هەینی سڤیل”یان ئەنجامدا\nباکووری کوردستان: هەزاران کەس نوێژی “هەینی سڤیل”یان ئەنجامدا\nدوای ئەوەی سەرۆکی پارتی دیموکراتی گەلان- هەدەپە داوایکرد نوێژی هەینی لە پارکی سومەری شارەکە لەگەڵ هاونیشتیمانیاندا ئەنجام دەدات، هەزاران کەس بەدەم داواکارییەکەی دەمیرتاشەوە چوون.\nلەسەر داوای سەلاحەدین دەمیرتاش، بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی زۆر لە پەرلەمانتارانی هەدەپە، نوێژ خوێنان لە پارکی سومەری ئامەد کۆبوونەوە. نیعمەتوڵڵا ئەردۆغموش، پەرلەمانتاری هەدەپە و موفتی پێشووی ئامەد، گوتاری هەینی بە دوو زاراوەی کرمانجی و زازاکی و تورکی خوێندەوە و پاشان بەرنوێژی بۆ نوێژخوێنان کرد.\nموفتی پێشووی شارەکە، لە گوتارەکەیدا ئاماژەی بە رێکكەوتنی نێوان موسوڵمانان و “موشریکەکان”ی مەکە لە ساڵی 628ی زاینیدا کرد و داوای لە حکومەتی تورکیا کرد کە لەبری شەڕ ئاشتی هەڵبژێرێت.\nناوبراو هەروەها ئاماژەی بەوەکرد، لە ناوچەی سووری ئامەد مافی مرۆڤ پێشێل دەکرێت و تراژیدیایەکی مرۆیی روودەدات و نزای بۆ خەڵکی سوور کرد.\nبەپێی زانیارییەکان، زیاد لە 3 هەزار کەس بەدەم بانگهێشتەکەی دەمیرتاشەوە چوون و بەشدارییان لە نوێژی “هەینی سڤیل”دا کردووە.\nدوای نوێژی هەینی، سەڵاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی هەدەپە لە وتاره‌که‌ی دا بۆ ئامادەبووان، وەڵامی دەسەڵاتدارانی تورکیای دایەوە کە هێرشیان کردبووە سەر دەمیرتاش کاتێک رایگەیاندبوو نوێژی هەینی لەگەڵ هاونیشتیمانیاندا دەکات و گوتی: “بە ڕەوای نابینن نوێژی هەینی ئەنجام بدەین، ئەگەر لە ڕوویان بهاتایە دەیانگوت؛ ‘خودا هی خۆمانە’ دەیانەوێت پێمان بڵێن هەموو شتێک هی خۆیانە و ئێمە بۆمان نییە هیچ بکەین.”\nده‌میرتاش له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌ڤانی هاوبه‌شدا له‌گه‌ڵ كامه‌ران یوكسه‌ك، هاوسه‌رۆكی پارتی هه‌رێمه دیموكراته‌كان “ده‌به‌په” و خه‌تیب دیجله و سه‌لما ئیرماك، هاوسه‌رۆكانی كۆنگره‌ی دیموكراتی گه‌لان، داوای بەردەوامی خۆپیشاندانەکانی كرد تا شكاندنی ته‌واوی گەمارۆی سه‌ربازی سه‌ر شارۆچكه‌ی سوور.\nراشیگەیاند هه‌موو رۆژێک خۆپیشاندان ئەنجام دەدرێت و تا واده‌یه‌كی نادیار بەردەوام دەبێت، داواشی لە هاونیشتیمانیان کرد ئەم هەینییە لە پارکی سومەر نوێژ ئەنجام بدەن.\nلەبەرامبەردا ئەحمەد داودئۆغڵو، سەرۆکوەزیرانی تورکیا بەتووندی هێرشیکردە سەر دەمیرتاش و گوتی “دەمیرتاش کە باوەڕی بە نوێژ نییە و پارتێکی چەپڕەوە، چۆن باسی نوێژ دەکات.\nبابەتی پێشووئیسپانیا: 20 هەزار جل و به‌رگی سەربازی داعش دەستی بەسەردا گیرا\nبابەتی دواتریه‌کێتی ئورووپا: ساڵی ٢٠١٥ دا زیاتر لە ملیۆنێک پەنابه‌ر ڕوویان لە ئورووپا کردووە


ئیبن خەلەکان (خەلەکانی)، ئەو زانا مەزنەی کە شارۆچکەی خەلەکان-ی مەڵبەندی بنەماڵەکەی باش نایناسێتەوە !! – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد / ئیبن خەلەکان (خەلەکانی)، ئەو زانا مەزنەی کە شارۆچکەی خەلەکان-ی مەڵبەندی بنەماڵەکەی باش نایناسێتەوە !!\ndidar othman 2016-01-31\tمێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد, ناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئیبن خەلەکان (خەلەکانی)، ئەو زانا مەزنەی کە شارۆچکەی خەلەکان-ی مەڵبەندی بنەماڵەکەی باش نایناسێتەوە !! 11,665 Views\nیەکەم جار لە ژیانمدا کە کتێبی ئیبن خەلەکان (خەلەکانی) م بەرچاو کەوت، بە زمانی ئینگلیزی بوو. سەیرەکە لەوەدایە کە مێژووی ئەو کتێبە تەرجومەکراوە دەگەڕایەوە بۆ ساڵی ١٨٤٣، واتە نزیکی سەد و پەنجا ساڵ لەمەوبەر خوێنەری ئینگلیز دەرفەتی هەبووە کە بەو کتێبەی خەلەکانی ئاشنا بێت. کەچی نزیکی سێ ساڵێک لەمەوبەر، لەگەڵ کەسێکی کورد دا قسەمان دەکرد، لە کاتی قسەکاندا ووتی خەڵکی شارۆچکەی خەلەکانە، منیش لە لەندەندا بە گوێبیستی ناوەکە شاگەشکە بووم و بە چێژەوە پرسیارم سەبارەت ئیبن خەلەکان (خەلەکانی) لێکرد؛ کەچی وەڵامەکانی نائومێدی کردم. ئەو گووتی نایناسێت، ئەوەی کە ئاگاداریەتی تەنها ئەوەیە کە چەند ساڵێک پێشتر کەسێکی ئاینی هاتۆتە خەلەکان و پێی ڕاگەیاندوون کە کەسایەتیەکی ئاینی گەورە خەڵکی ئەو شارۆچکەیەیە و لەوە زیاتر هیچی تر ئاگادار نەبوو. من لای خۆمەوە وامدەزانی کە خەڵکی ئەو شارۆچکەیە بە تەواوی ئاشنای ئەو زانایەن و منداڵ و گەورەی ئەو شارۆچکەیە، سەروبنی ژیانی دەزانن و شانازی پێوە دەکەن، کەچی بەو جۆرە نەبوو.\nلەبەر دوو هۆکار ئەم بابەتەم نووسی، یەکەم یەکلاییکردنەوەی بنەچەی بنەماڵەی ئەم زانایە، لەبەر ئەوەی کە هەندێک لێکۆڵەری کورد دەڵێن کە ناوی “ئیبن خەلەکان” هیچ پەیوەندی بە شارۆچکەی “خەلەکان” ەوە نیە و ئەو ناوە ناوی باپیری ئەو زانایایە و ناوی شوێن نیە و تەنانەت ناوەکە لەبەر ئەوەی کە لە سەرچاوە عەرەبیەکانەوە وەریان گرتووە، بە “ابن خلکان/ئیبن خەللیکان” دادەنێن لەبری”ئیبن خەلەکان”. دووەم بۆ ئەوەی کە زانایەکی تری کورد جارێکی تر بە خوێنەری کورد بناسێنرێتەوە و هەلومەرجی هەشت سەد ساڵ لەمەوپێش و ڕۆڵی زانا کوردەکان و ئەو پەیوەندیە بەهێزەی نێوانیان لە ناوچەکەدا بخرێتە ڕوو.\nلە ڕاستیدا هیچ سەرچاوەیەک لە مێژوودا هێندەی کتێبەکەی زانای کورد، ئیبن مستەوفی، ئاماژەی بە بنەچەی ناوەکە نەکردووە. ئەو کتێبە لە ژێر ناونیشانی “مێژووی هەولێر” (تاریخ اربلا)، نزیکی هەشت سەد ساڵ لەمەوبەر نووسراوە. ئیبن مستەوفی لەوێدا باس لە کەسێک دەکات بە ناوی “عومەری خەلەکانی” (عمر بن خلکان) و ناوی تەواوی بریتی بووە لە “ئەبو حەفس عومەر کوڕی ئیبراهیم کوڕی ئەبی بەکری خەلەکانی” (ابو حفص عمر بن ابراهیم بن ابي بکر بن خلکان) و لە مانگی دووی ساڵی ١٢١٣ز دا کۆچی دوایی کردووە. ئیبن مستەوفی زانیاریەکی گرنگ سەبارەت بە ڕەچەڵەکی کابرا و دابونەریتێکی کوردی دەخاتە ڕوو و دەڵێت “ئەو سەر بە گوندێکی ناسراوە کە بنەچەی باپیری بۆ ئەوێ دەگەڕێتەوە، هەر لەسەر ڕێگای گەڕاندنەوەی ڕەچەڵەک لەلای کورداندا”. هەروەها ئیبن مستەوفی ئاماژە بەوە دەکات کە عومەری خەلەکانی (عمر بن خلکان) زانایەکی ئاینی بووە و سوڵتان موزەفەرەدینی هەولێر زۆر متمانەی پێ بووە. ئەم زانیاریە لەگەڵ سەرچاوەکانی تردا سەبارەت بە باوکی ئیبن خەلەکانی زانای ئەم بابەتە یەکدەگرێتەوە. لەبەر ئەوەی کە باوکی ئیبن خەلەکان خۆی مامۆستا بووە لە هەولێر و کەسایەتیەکی ئاینی بووە و متمانەپێکراوی سوڵتان موزەفەرەدین بووە و لە سەرچاوەکاندا تەنها ساڵێک جیاوازی لە نێوان کۆچی دواییاندا هەیە و جیاوازیەکی کەم لە نێوان ناوەکەیاندا بەدی دەکرێت. واتە بە ڕوونی بۆمان دەرکەوت کە باوکی ئیبن خەلەکان هەولێری بووە، بەڵام ناوی بنەچەی بنەماڵەکەیان بەپێی ئیبن مستەوفی وەک دابونەریتێکی کوردانە گەڕێنراوەتەوە بۆ ناوی گوندەکەیان کە ئەمڕۆ شارۆچکەیەکە لە باشوری کوردستان سەر بە پارێزگای سلێمانی کە لە ڕابردووی دێریندا سەر بە هەولێر بووە. ئەم دیاردە تایبەتمەندەی کورد، هەشت سەد ساڵ لەمەوبەر لە ناو کورد دا پەیڕەو کراوە و ئەمڕۆش پەیڕەو دەکرێت و دیارە مێژووەکەی لە هەشت سەد ساڵ لەمەوبەر کۆنتر بووە. بە دڵنیایی ئەوە هەندێک لایەنی فەرهەنگیی کوردی خۆ بەستنەوە بە ناوچە دەخاتە ڕوو. ئەم زانایە وەک لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، کوڕی زانایەکی هەولێری بووە کە لە خوێندنگەکانی هەولێردا هەتاوەکو کۆتایی ژیانی لە ساڵی ١٢١٣-١٢١٤ دا وانەی گوتۆتەوە.\nئیبن خەلەکانی بچووک، لە ساڵی ١٢١١ ز دا لە دایکبووە و هەرچەندە نازناوی شەمسەدینی پێ دراوە بەڵام ناوی تەواوی بریتیە لە ئەحمەد کوڕی موحەمەد کوڕی ئیبراهیمی کوڕی خەلەکانی کوڕی باوەک کوڕی شاکەڵ کوڕی حوسەین کوڕی مالک کوڕی جەعفەر کوڕی یەحیا کوڕی خالدی بەرمەکی. هەندێک سەرچاوە بە بەڵخی لە قەڵەم دەدەن، بەڵام بەپێی ئیبن مستەوفی بێت، ئەوان بنەچەیان کوردێکی خەلەکانی بووە. هەر وەک لە ناوەکەیدا دەردەکەوێت یەکێک لە باوباپیرانی ناوی “شاکەڵ” بووە کە ناوێکی کوردیە و ئیبن خەلەکان خۆی بۆ بنەماڵەی بەرمەکی گەڕاندۆتەوە، ئەوە دووپاتی دەکاتەوە کە بەرمەکیان کورد بوون و ئیبن خەلەکان بنەچەی خێزانەکەی خۆی بۆ بنەماڵەیەکی گەورەی کوردی گەڕاندۆتەوە. هەرچەندیشە هەندێک پێیان وایە کە لەوانەیە ئەو بنەچەیەی بۆ خۆی دروست کردبێت، بەڵام ئەوەی گرنگە کە ئەگەر وایدانێین دروستیشی کردبێت، ئەو بنەچەی خۆیانی بۆ بنەماڵەیەکی کوردی گەڕاندۆتەوە، سەرەڕای ئەوەی کە ئەو بنەماڵەیە بە دوژمنی عەباسیەکان لە قەڵەم درابوون.\nسەرچاوەکان دەڵێن کە پێش مردنی باوکی، لە تەمەنی دوو بۆ سێ ساڵیەوە باوکی خۆی هەوڵی فێرکردنی داوە و دوایی لای خاتوونێک بە ناوی زەینەب، کە دیارە کوردێکی ناوچەکە بووە، خوێندوویەتی. ئەم زانایە لە تەمەنی لاویدا لە نێوان هەولێر و موسڵدا بەردەوامی بە خوێندن داوە و دوایی لەگەڵ براکەیدا ڕوودەکاتە شاری حەڕان و ئەمجا حەلەب کە ئەوکات یەکێک لە کوڕەکانی سەلاحەدین حوکمی دەکات. ئیبن خەلەکان و براکەی، لەگەڵ خۆیاندا نامەیەکی سوڵتان موزەفەرەدینی حوکمڕانی هەولێر دەبەن و دەیدەن بە قازی بەهادین کە وەزیری کوڕەکەی سەلاحەدین بووە. لە نامەکەدا سوڵتان موزەفەرەدین دەڵێت “چی پێویستە کە بە باشی دەزانیت لەگەڵ ئەم کوڕانەدا بیکە؛ ئەوانە کوڕی کەسێکن کە وەک برا وابووە بۆ من و وەک براش بووە بۆ تۆ. پێویست ناکات هیچ شتێک لەوە زیاتر پێشنیار بکەم.”\nئەو قازیە وەک وەفایەک بۆ هاوڕێیەتی لەگەڵ باوکیاندا، هەتاوەکو مردنی، ئەو و براکەی لە نزیک خۆی لە حەلەب دانابوو. لەوێ سەرەتا لەلای مامۆستایەک دەخوێنێت بە ناوی شێخ جەمال ماهانی کە کوردێکی هەولێری و هاوڕێی باوکی بووە. ئیبن خەلەکان لە حەلەب لای چەندین زانای گەورەی تر خوێندوویەتی و لەوێش زانا و مێژوونووسی کورد، ئیبن ئەسیر دەبینێت و لەبەر ئەوەی کە دۆستێکی نزیکی باوکی بووە، پەیوەندیەکی بەهێزی لەگەڵدا دروست دەکات و ئیبن خەلەکان زۆری لێوە فێردەبێت.\nئیبن خەلەکان ڕوو دەکاتە میسر و ماوەیەک دەبێتە یاریدەدەری قازی گەورەی هەموو میسر کە ئەو کات کوردێکی سنجاری بووە بە ناوی بەدرەدینی سنجاری و چەند کارێکی تر لە میسر وەردەگرێت هەتاوەکو لە ساڵی ١٢٦١ ز دا دەبێتە قازی هەموو ناوچەکانی سوریا و لە دیمەشق نیشتەجێ دەبێت. لە ساڵی ١٢٦٩ ز بەهۆی ململانێی سیاسیەوە، لە شوێنەکەی لادەبرێت و دیسان ڕوودەکاتە قاهیرە و لەوێ دەست دەکات بە وانە گووتنەوە. لە کۆتایی ساڵی ١٢٧٦ ز دا دیسانەوە دەکرێتەوە بە قازی هەموو شافیعیەکانی سوریا و لە پێشوازیەکی گەورەدا بە ئامادەبوونی پاشای دیمەشق و هەموو سەرکردە سەربازی و کەسایەتیەکانی شارەکە لە ساڵی ١٢٧٨ز دا دەگەڕێتەوە دیمەشق. دیسان بەهۆی ململانێی نێوان میرەکان، پاش ماوەیەکی کەم دەستگیر دەکرێت و دوایی پاش ماوەیەکی کەم لێبووردنی بۆ دەردەکرێت و دیسان بۆ ماوەی دە مانگ دەکرێتەوە بە قازی گەورەی ئەو وڵاتە، بەڵام جارێکی تر بەهۆی ململانێی سیاسیەوە لە شوێنەکەی لادەبرێت و دوای ئەوە ئیبن خەلەکان بۆ هەتایی لە ماڵ نایەتە دەر و لە ساڵی ١٢٨٢ز دا کۆچی دوایی دەکات و هەر لە دیمەشق دەنێژرێت.\nسەرچاوەکان بە کەسایەتیەکی ڕوخسار جوان و زانایەکی بواری یاساناسی و شارەزا لە زمان و ئەدەبدا باسی دەکەن. کتێبە بە نرخەکەی (وفیات الاعیان)، یەکێک لە باشترین سەرچاوەیە بۆ ناسینی کەسایەتیە هەمە جۆرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و زیاتر لە سەد و پەنجا ساڵە تەرجومە کراوە بۆ زمانی ئینگلیزی. ئیبن خەلەکان لەو کتێبەدا هەموو تواناکانی لە بواری مێژوو، ئەدەب، زمان، ئاین، یاسا، هتد. بەکاردەهێنێت و شاکارێک بەرهەم دەهێنێت کە هەتاوەکو ئەمڕۆ باشترین سەرچاوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕساتە لە بواری ناسینی کەسایەتیەکاندا.\nئەوەی کە لەم بابەتەدا ڕوون دەبێتەوە ئەوەیە کە هەڵکشانی دەسەڵاتی کوردی و دوایی سەلاحەدین دیاردەیەکی ناپەیوەست و شەخسی نەبووە، بەڵکو بەشێک بووە لە بوژانەوەیەکی گەورە لە دەسەڵاتی کورد لە ناوچەکەدا کە چەندین ساڵ پێش دەسەڵات وەرگرتنی سەلاحەدین بەرپا بوو بوو و لە قۆناغی جیاوازدا ئەو دەسەڵاتە کوردیە هەڵکشان و داکشانی بەخۆیەوە بینیوە. نزیکی هەزار و دوو سەد ساڵ پێش لەدایکبوونی ئیبن خەلەکان، هەولێریەکان لە ژێر سایەی دەسەڵاتی هەزەبانیدا لە ناو ئیسرائیلدا شەڕیان لەگەڵ ڕۆمەکان کردووە و کاریگەری فەرهەنگی کوردی لە دێر زەمانەوە هەتاوەکو میسر ڕۆیشتووە و بە ڕوونی دەبینرێت کە لە سەردەمی ئیبن خەلەکاندا قازی گەورەی هەموو میسر، کە دەسەڵاتێکی زۆر گەورەی ئەو سەردەمە بووە، کورد بووە و زۆر لە زاناکانی ئەو ناوچەیە کورد بوون و قوتابخانەکان بە دەست زانا کوردەکانەوە بووە. هەروەها لە ڕێگای ژیانی ئیبن خەلەکانەوە ئەو تۆڕی پەیوەندیەی نێوان زانا کوردەکان ڕوون دەبێتەوە کە هەندێک جار پاڵپشتی دەسەڵاتی سیاسی وەک کوڕەکەی سەلاحەدین و کەسایەتی تری لەگەڵدا بووە و کورد لە ڕووی فەرهەنگی و سیاسیەوە کاریگەری هەتاوەکو میسر ڕۆیشتووە. سەرەڕای ئەوانە هەمووی، ئەمڕۆ زۆر جار فارس و عەرەب بە مافی خۆیانی دەزانن کە زانا و کەسایەتیەکانی ڕۆژهەڵات بە هی خۆیان دابنێن و کورد بۆ هەریەکەیان دەیان بەڵگە بخاتە ڕوو و تەنانەت کورد خۆی گومان دەخاتە سەر ناسنامەی زانا و کەسایەتیە کوردەکانی خۆی. لە سەرو ئەوانەوە، ئەمڕۆ ناکرێت لە جیهاندا ئەم زانایە بناسرێت و لە ساڵی ٢٠١٥ دا و نزیکی هەشت سەد ساڵ دوای لەدایکبوونی، هێندە بەم زانایە نائاشنا بین بەشێوەیەک کە تەنانەت شارۆچکەی مەڵبەندی بنەماڵەی ئیبن خەلەکان کە دەبوو منداڵەکانی هەموو ڕۆژێک پەنجەیان بۆ پەیکەرەکەی ڕابکێشایە، ڕۆڵە زانا مەزنەکەیان بە باشی نەناسنەوە!!\nتێبینی: وێنەکەی لای ڕاست وێنەیەکی خەیاڵیە و وێنەکەی لای چەپ وێنەی شارۆچکەی خەلەکانە کە بە گەڕان لە گوگڵدا توانیم دەستم بکەوێت.\n– Encyclopaedia Britannica (2012) Ibn Khallikān [Internet], , Available from: < http://www.britannica.com/EBchec…/topic/280795/Ibn-Khallikan>, [Accessed: 19/01//2015] – Gandhi, M. and Husain, O .(2004), The Complete Book of Muslim and Parsi Names, Penguin Books, India.\n– Ibn-Ḫallikān, A. M (1843) Ibn Khallikan’s Biographical Dictionary, 1, Volume, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland, Paris, France.\nPrevious نەورۆز؛ جەژنی کورد یان جەژنێک لە دژی کورد؟\nNext پیر شالیاری زەردەشتی یان پیر شالیاری یارسانی فەیلەسوف؟


چۆن دڵنیابم قورئان دەستکاری نەکراوە ؟ – گروپی زاکیر\nد.عباس الجمل زانای مسولمان به‌شداری كردن له نووسینی زیاتر له 200 كاغه‌زی توێژینه‌وه‌یی،هه‌ڵگری 35 داهێنانه.د.جمال به‌ده‌ستهێنه‌ری چه‌ندین خه‌ڵاتی زانستی ...\nزانا و داهێنەری مسولمان د.بلقاسم خاوه‌نی زیاتر له 1400داهێنانی جیهانی وە خاوەنی بیرۆکەی بەرەوپێشبردنی ئامێری زیرەک "مۆبایل"ه لەساڵی 2012 لەنێو هەموو زانایان و داهێنانی جیهاندا لەنێوان 100 یەکەم داهێنەری جیهان بوو\nئیعجاز, زانستی گه‌ردونناسی\nرۆژ بەرۆژ بەلگەی نوێمان بۆ دەر دەکەوێ کە پشتگیری لە دەستکاری نەکردنی قورئان دەکا وەبەلگەکان ئەوە دەسڵمێنن کە ئەم قورئانەی لەبەر دەستمانە هەمان ئەم قورئانیەکە لەسەردەمی پەیامبەرمان محمد دروودی خودای لێبت نووسراوەتەوە، وە ئائەوەش گەورەیی و شکۆ و راستی قورئان زیاتر دەردەخا وە وڵامێکە بۆ ئەم بێباورانەی کە دەلێن قورئان دەستکاری کراوەیان چۆن باورکەم ئەم قورئانە دەستکاری نەکراوە ،\nلەزانکۆی بێرمینگهام University of Birmingham لەبەریتانیا لێکۆلینەوەک و بەدواداچوونێک کراوە لەلاین زانایانەوە لەسەر دەستنووسێک کە مێژوەکەی دەگەرێتەوەبۆ سەردەمی پەیامبەرمان محمد درودی خودای لێبێت ،\nوە ئەم دەستنووسە ژمارەیەکان کەمن کە ئێستا لەبەر دەست دایە لەم زانکۆیت وە گرینگی و شکۆی ئەم دەستنووسانەینان بۆ دەر نەکووتبوو تاوەک و لێکۆلینەویان لێنەکرا و لەسەری نەکرا ئا ئێستا بۆیان دەرکەوتیە ئەم دەستنووسانە چەندە گرینگە ،\nوە لێکۆلەراوەن دەلێن ئەم دەستنووسە دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی نێردراوی ئیسلام محمد ،\nوە لێکۆلەرەوانیش ئەوە دوپات دەکەنەوە ئەم دەستنووسە کۆنترین دەستنووسە کە تائێستا پێی گەیشتبن ،\nپرۆفیسۆر David Thomas وانەبێژی ئاینی لە زانکۆی بێرمینگهام : من پێم وانەبوو بەهیچ شێوەیەک کە پارچەیەک لە قورئان ببینەوە هەمان ئەم نووسراوەی ئێستا بێ کە مسولمانان لەبەر دەستیتیان وە مێژوەکەشی بگەرێتەوە بۆ ۱۳۷۰ساڵ پێش ئێستا ، بەڵام ئێستا دەستنووسەکمان بینی کە دەگرێتەوە بۆ ۱۳۷۰ پێش ئێستا کە ئەم دەست نووسە بەشێکی قورئانی تیا نووسراوەتەوە بەمەش ئەمەمان بۆ راست بۆوە کە وابیرماندەکردەوە کە ئەم قورئانە دوای کۆچی دوایی پەیمبەری ئیسلام محمد نووسراوەتەو،\nلێکۆلەراون و زانایان بەهۆی دەزگای پشکەوتووی Oxford Radiocarbon Accelerator Unit وە کە بۆ دیاری کردنی مێژوی دەستنووسەکانە ،بۆیان دەرکەوت ئەم دەستنووسە قورئانیە لە 568-645 ميلادی نووسراوەتە ، وە بۆ زانیاری سالی پەیامبەرایەتی محمد نێرداووی خودا 610-632 ميلاديە. جائەمەش ئەوە دەگێنی ئەم دەست نووسە یەکێک نووسیوویەتی لەسەر دەمی پەیامبەرمان ،\nئەمە پارچەیەکە لەم دەستنووسەیە کە زانایان لێکۆلینەوەیان لەسەر کردووە کە بریتیە لە بەشێک لە سەرەتای سورەتی طه (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * طه (1) مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآَنَ لِتَشْقَى (2) إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشَى (3) تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَالسَّمَاوَاتِ الْعُلَا (4) الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى (5) لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى (6) وَإِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى (7) اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى (8) وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى (9) إِذْ رَأَى نَارًا فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آَنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آَتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (10) فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ يَا مُوسَى (11) إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى (12) وَأَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوحَى) [طه: 1-13].\nوێنەیەک لە دەستنووسەکە\nوە لە ئەلمانیا دەستنووسێکی تریان بینیەوە کە\nلە کۆتایی ساڵی (2014) زانایانی زانکۆی Tübingen University ئەلمانی هەستان بە لێکۆڵینەوەیەک بە بەکار هێنانی کاربۆنی Radiocarbon\nدوای بەدواداچوون لەسەر پارچە پێستێکی بزن کە چەند ئایەتێکی قورئانی لەسەر نووسرابویەوە\nئەم دەستنووسە دەگەرێتەوە بۆ چەند ساڵێکی کەم دوای کۆچیی دوایی پەیامبەر\nکە پێشبینی دەکرێت هی سەردەمی ئیمامی عوسمان بێت\nکە دەستنووسەکە دەگەرێتەوە بۆ\nئەم دەست نووسانە وەڵامێکە بۆ هەموو ئەم گوما نانەی بێباوران و گاورەکان کە بڵاوی دەکەنەوە وە بۆ دڵ ئارامی ئەم خەلکانەی گومانیان هەیە لەم قورئانەی ئێستا لەبەر دەستمانە.\nهەروەها ئەم دەستنوسە ئەوە ڕووندەکاتەوە کە قورئانی پیرۆز هەمووی لە دوو توێی کتێبێکدا نەبووە ، بەڵکو بەش بەش بوون و هەر چەند ئایەتێکی لەلای هاوەڵان هەڵگیراون\nئەو توێژەرانە دەڵێن کە دەستنوسەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی حەوتی زایینی واتا نزیک لە ژیانی پێغەمبەری خودا\nهەروەها هەریەک لە توێژەرانی ئەو زانکۆیانە\nWilfried lagler و Kerstin strotmann و Karl Guido Rijkhoek\nلە بەشی توێژینەوەی ڕۆژهەڵاتیە ئیسلامییەکان و میسرییەکان کۆنەکان\nپشکنینیان کرد لەسەر سێ نمونەی دەستنوسەکە بۆیان دەرکەوت 95% ئەو دەستنوسە دەگەڕێتەوە بۆ 20-45 ساڵ دوای وەفاتی پەیامبەر واتا (649-675 زایینی)\nهەروەها جەختیان لەوە دەکردەوە کە دەستنوسەکە زۆر دەگمەنە بۆیە هەستان بە تۆمارکردنی وێنە و ڤیدیۆکانی و لە ماڵپەڕێ زانکۆکە بڵاوییان کردەوە\nئەو بەشە سوڕەتەی کە لەو دەستنوسەدا دەردەکەوێت بریتییە لەم ئایەتانەی سوڕەتی الکهف\n(انْفُخُوا حَتَّى إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آَتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا (96) فَمَا اسْطَاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا (97) قَالَ هَذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّي فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا (98) وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا (99) وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكَافِرِينَ عَرْضًا (100) الَّذِينَ كَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطَاءٍ عَنْ ذِكْرِي وَكَانُوا لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا (101) أَفَحَسِبَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ يَتَّخِذُوا عِبَادِي مِنْ دُونِي أَوْلِيَاءَ إِنَّا أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ نُزُلًا (102) قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا (103) الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا (104) أُولَئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآَيَاتِ رَبِّهِمْ وَلِقَائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَزْنًا (105) ذَلِكَ جَزَاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوا وَاتَّخَذُوا آَيَاتِي وَرُسُلِي هُزُوًا) [الكهف: 96-106].\nدوای وردبوونەوە لەو دەستنوسە دەرکەوت 100% هەمان ئایەتەکانی سوڕەتی کەهفە لەو قورئانەی کە ئەمڕۆ لە بەردەستماندایە\nبەبێ هیچ زیاد و کەمێک لە ئایەت و وشە و پیتەکان.\n٭لەکۆتاییدا بۆ هەموو خاون ژیریەکان کە بەدوای راستین٭\nخودای گەورە دەفەرموێت\n(إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ) [الحجر-9] واتا: ئێمە خۆمان قورئانمان دابەزاندووە و هەر خۆمانیش دەیپارێزین.\nجگە لە خوای گەورە کێی تر دەتوانێت کە بۆماوەی سەدان ساڵ و دوای هەزاران و ملیۆنان جار نوسینەوەی کۆپی نوێی قورئان و زیادکردنی خاڵ و حەرەکەکان کتێبێکی بەم شێوەیە گەورە لە فکر و قەبارە بە دەستکاری نەکراوی و وەک خۆی بمێنێتەوە ؟؟!


وه‌ك هه‌موومان لامان ڕوون و ئاشكرایه جیهان و عێراق و كوردستان به تایبه‌تی به دۆخێكی نا سه‌قامگیر تێده‌په‌ڕێیت به‌هۆی بڵاوبونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆڕۆنا\nبه ڕێگری كردن له بڵاو بونه‌وه‌ی ئه‌م ڤایرۆسه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چه‌ند ڕێكارێكی گرتۆته به‌ر بۆیه ئه‌و ڕێكارانه له ڕووی یاسایی یه‌وه ده‌خه‌مه‌ڕوو ،یاسا بۆ هه‌لومه‌رجێكی له‌م شێوه‌یه چه‌ند ده‌قێكی یاسایی ده‌ركردوه كه ده‌قه‌كانیان وه‌ك خۆی ده‌خه‌مه ڕوو\nده‌ستوری عێراق ساڵی ۲۰۰٥ مادده‌ی ٦۱ بڕگه‌ی نۆیه‌م\nٲ/ڕه‌زامه‌ندی نیشاندرا له‌سه‌ر ڕاگرتنی جه‌نگ و باری له‌ناكاو به‌زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێ ئه‌وه‌ش له‌سه‌ر بنه‌مایی داوایه‌كی هاوبه‌ش له‌لایه‌ن سه‌رۆك كۆمار و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران\nب/حاڵه‌تی له‌ناكاو بۆ ماوه‌ی (۳۰)سی ڕۆژ ڕاده‌گه‌یه‌نرێیت و شایه‌نی درێژ كردنه‌وه‌ده‌بێت به ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر نیشاندانی له‌هه‌موو جارێكدا\nج/سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌سه‌ڵاتی پێویستی پێده‌درێیت به جۆرێك تابتوانێت كار وباری وڵات به‌ڕێوه‌به‌رێیت له‌كاتی ماوه‌ی ڕاگه‌یاندنی جه‌نگ و باری له‌ناكاو ئه‌و ده‌سه‌ڵاته به یاسا ڕێك ده‌خرێیت به جۆڕێك له‌گه‌ڵ ده‌ستور دژ به‌یه‌ك نه‌وه‌ستێته‌وه\nد/سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌و ڕێوشوێنانه و ده‌رئه‌نجامه‌كانی ده‌خاته ڕوو بۆ ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران له‌كاتی حاڵه‌تی ماوه‌ی ڕاگه‌یاندنی جه‌نگ و باری له‌ناكاو گرتیوتیه‌به‌ر له ماوه‌ی (۱٥)پانزه ڕۆژ دا له به‌رواری كۆتای هاتنی\nالدستور عراقی سنه ۲۰۰٥ مادده تاسعاً\nأ ـ/الموافقه علی إعلان الحرب وحاله الگوارئ بأغلبیه الپلپین، بنا‌و علی گلبٍ مشترك من رئیس الجمهوریه ورئیس مجلس الوزرا‌و.\nب ـ/ تعلن حاله الگوارئ لمده پلاپین یوماً قابله للتمدید وبموافقه‌ٍ علیها فی كل مره.\nج ـ /یخول رئیس مجلس الوزرا‌و الصلاحیات اللازمه التی تمكنه من إداره شۆون البلاد فی أپنا‌و مده إعلان الحرب وحاله الگوارئ وتنڤم هژه الصلاحیات بقانون بما لا یتعارچ مع الدستور.\nد ـ /یعرچ رئیس مجلس الوزرا‌و علی مجلس النواب الإجرا‌وات المتخژه والنتائج فی أپنا‌و مده إعلان الحرب وحاله الگوارئ خلال خمسه عشر یوماً من انتهائها.\nیاسایی ژماره (۱)ساڵی ۲۰۰٥ سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان/عێراق ماده‌یی ده‌یه‌م بڕگه‌ی (۹٫۸)\nبڕگه‌ی ۸/جاڕدانی باری نائاسایی به پێی یاسا یه‌كی تایبه‌ت) كه ئه‌م یاسایه ده‌رنه‌كراوه)\nبڕگه‌ی ۹/له‌كاتی پێویسته بانگهێشتی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌كات بۆ كۆبونه‌وه‌ی ناچاری و گفتوگۆی پرسگه‌لێكی دیاری كراو كه‌كۆبونه‌وه‌كه‌ی بۆ ده‌كرێیت و سه‌رۆكایه‌تی كۆبونه‌وه‌كه‌ش ده‌كات\nقانون الصحه العامه رقم (89) لسنه 1981الماده 46\nاولا – یجوز لوزیر الصحه او من یخوله ان یعلن ببیان یصدره ایه مدینه او ایا جز‌و منها منگقه موبۆه باحد الامراچ الخاچعه للوائح الصحیه الدولیه .\nپانیا – للسلگات الحیه فی هژه الحاله اتخاژ جمیع الاجرا‌وات الكفیله بمنع انتشار المرچ ولها فی سبیل ژلك: –\nأ – تقیید حركه تنقل المواگنین داخل المنگقه الموبۆه والدخول الیها او الخروج منها .\nب – غلق المحلات العامه كدور السینما والمقاهی والملاهی والمگاعم والفنادق والحمامات وای محل عام ێخر خاچع للاجازه والرقابه الصحیه وكژلك المۆسسات التعلیمیه والمعامل والمشاریع ودوائر الدوله والقگاع الاشتراكی والمختلگ والخاص .\nج – منع بیع الاغژیه والمشروبات والمرگبات والپلج ونقلها من منگقه الی اخری واتلاف الملوپ منها .\nد – عزل ومراقبه ونقل الحیوانات والبچائع .\nلوزیر الصحه اصدار تعلیمات بشان التدابیر الواجب اتخاژها لمكالفحه الامراچ الانتقالیه والمتوگنه التی تصیب الانسان او الانسان والحیوان معا او الحد من انتشار او منع دخولها الی القگر حسب گبیعتها بالتعاون مع السلگات المختصه الاخری .\nاولا – كل من یخالف احكام هژا القانون او االانڤمه او التعلیمات او البیانات الصادره بموجبه یعاقب بغرامه لا تقل عن مائه دینار ولا تزید علی پلاپه الاف دینار او بالحبس مده لا تقل عن شهر واحد ولا تزید علی سنتین او بكلتا العقوبتین وعند ارتكابه عملا یخالف احكام هژا القانون مره اخری تكون العقوبه الحبس وتلغی اجازته الصحیه نهائیا .\nپانیا – تتم احاله الموڤف المخالف لاحكام هژا القانون الی المحاكم دون اژن من الوزیر المختص\nیاسای ته‌ندروستی گشتی ژماره ٨٩ ساڵی ١٩٨١ كه تا ئێستا له كوردستان به‌ركاره\nماده‌ی /٤٦/یه‌كه‌م/وه‌زیری ته‌ندروستی بۆی هه‌یه ڕینمایی پێویست ده‌ربكات بۆڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی نه‌خۆشیه گواستراوه‌كان بۆ ڕێگرتن له بڵاو بونه‌وه‌یان\nماده‌ی/٤٦ /دووه‌م/وه‌زیر ده‌توانێ ڕایبگه‌یه‌نیت شارێك یان به‌شێكی شارێك یان ناوچه‌یه‌كه په‌تا یان نه‌خۆشیه‌كی « كه ده‌چنه ژێر حوكمی لائیحه‌ی ته‌ندروستی نێوده‌وڵه‌تی » تێدا بڵاو بۆته‌وه . له‌و حاڵه‌ته‌دا ده‌سه‌ڵات و دامو ده‌زگاكانی حكومه‌ت ده‌وانن هه‌ر ڕێو شوێنێك بگرنه به‌ر بۆ ڕێگرتن له بڵاو بونه‌وه‌ی په‌تاكه له‌وانه\n٢- داخستنی شوێنه گشتیه‌كان و قوتابخانه‌و زانكۆكان\n٣- چاودێری كردنی هینان و بردنی كه‌ل و په‌ل و ئاژه‌ڵه‌كان\n٤- ده‌ست به‌سه‌ر هه‌ر مه‌واد یان ئاژه‌ڵ یان یان ڕوه‌كیكدا بگرێ كه گومانی ئه‌وه‌ی لی ده‌كری ببیته هۆی توش بوون یان بڵاو بونه‌وه‌ی په‌تاكه\nمادده/٤٨ /وه‌زیر بۆی هه‌یه ده‌ست بگرێ به‌سه‌ر هه‌ر هۆكاریكی گوستنه‌وه‌ی خه‌ڵك یان داوا له هه‌ر كه‌سیك بكات به‌شدار بیت یان هه‌ر بینایه‌كی ڕه‌سمی ده‌ست به‌سه‌را بگرێ بۆ ماوه‌یه‌كی دیاری كراو بۆمه‌به‌ستی به‌كارهێنانیان بۆ كۆنترۆڵ كردن و ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی په‌تاكه ، به‌مه‌رجی قه‌ره‌بووی مادی كه‌سه‌كان و خاوه‌ن هۆكاره‌كانی گواستنه‌وه بكرێته‌وه\nمادده /99 / هه‌ركه‌سێك سه‌رپێچی یاساكه‌و نیزام و ڕێنماییه‌كان بكات سزا ده‌دریت به به‌ند كردن بۆ ماوه‌یه‌ك له یه‌ك مانگ كه‌متر نه‌بێ و له دوو ساڵ زیاتر نه‌بێ وبه غه‌رامه‌یه‌كیش . ئه‌گه‌ر دوباره‌ی كردوه‌و سزاكه‌ی به‌رز ده‌كرێته‌وه بۆ پێنج ساڵ به‌ند\nهه‌موو ئه‌و كارانه‌ی ئیستا حكومه‌تی هه‌رێم ده‌یكات جێگای ده‌ستخۆشی و ڕۆڵی زۆر باشیان هه‌یه له كۆنترۆڵ كردنی بارودۆخه‌كه


وەزیری خوێندنی باڵا : كارنامەی چوار ساڵی كاركردنی وەزارەتمان پێشكەش بە ئەنجومەنی وەزیران كردووە – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nوەزیری خوێندنی باڵا : كارنامەی چوار ساڵی كاركردنی وەزارەتمان پێشكەش بە ئەنجومەنی وەزیران كردووە\nوەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی رایگەیاند، هێڵە سەرەكییەكانی پلانی چوار ساڵی كاركردنی وەزارەت كە پێشكەش بە سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران كراوە بۆ پەسەندكردن، بریتییە لە بەهێزكردنی پێگەی نێودەوڵەتی زانكۆكان و رەخساندنی ژینگەیەكی لەبار بۆ خوێندن و فێربوون و بەستنەوەی پرۆگرامەكانی خوێندن بە پێداویستییەكانی بازاڕی كاری كوردستانەوە.\nراگەیاندنی ئەم لێدوانەی د.ئارام محەمەد قادر لەمیانی پێشوازیكردنی هات لە (باربارا ڤۆڵف) كونسڵی گشتی وڵاتی ئەڵمانیا لە هەولێر.\nلەسەرەتای دیدارەكەدا كە راوێژكار و بەڕێوەبەرانی گشتی وەزارەت ئامادەیبوون، كونسڵی گشتی ئەڵمانیا لە هەولێر لە وتەیەكدا ستایشی هەماهەنگی و دڵسۆزی گەل و حكومەتی هەرێمی كوردستان كرد هەر لە شەڕی روبەڕوبەنەوەی داعش و پاراستنی ئەمن و ئاسایشی ناوچەكە و قوڵكردنی كلتوری پێكەوەژیان و ئاشتیانە لەنێوان پێكهاتە و نەتەوەو ئاینزا جیاوازەكانی كە لە هەرێمی كوردستان دەژین.\nلەبارەی پەرەپێدانی سێكتەری خوێندنی باڵای كوردستان كونسڵی ئەڵمانیا پەرەپێدانی پەیوەندییەكان و هاوكاری خۆی بۆ سیستمی خوێندن و پێشخستنی ئاستی زانكۆكانی كوردستان دووپاتكردەوە و كورتەیەكیشی لەبارەی گۆڕانكارییەكانی سیستمی خوێندن و فێربوون لە ئەڵمانیا خستەڕوو بەشێوەیەك گۆڕانكارییەكان لەگەڵ ژینگە و پێداویستی بازاڕ گونجاو بێت.\nلەبەرامبەردا وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، بەگرنگییەوە باسی لە پێویستی هەماهەنگی و هاوكارییەكانی حكومەت و گەلی ئەڵمانیا بۆ هەرێمی كوردستان كرد و، لەو بارەیەوە وتی: لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا بەتایبەت لە شەڕی داعش ئەڵمانیا هاوكاری سەرەكی خەڵك و حكومەتی هەرێمی كوردستان و هێزی پێشمەرگەی كوردستان بوو، بۆیە هاوكارییەكانی ئەوان رۆڵی گەورەی بۆ لەناوبردنی داعش لە كوردستان و عێراق هەبوو، بۆ ئەوەش وتی: سوپاس بۆ ئەو هاوكارییانەی ئەڵمانیا پێشكەشی كردووە.\nهەر لە وتەكەیدا وەزیری خوێندنی باڵا ڕایگەیاند لەدوای شەڕی داعش و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە وا دەخوازێت ئاستی پەیوەندی و لێكگەیشتنەكانمان بچێتە قۆناخێكی تر، بەتایبەت لە كەرتی خوێندنی باڵای كوردستان و پێشخستن و پەرەپێدانی ئاستی زانكۆ و دامەزراوە زانستییەكانمان.\nلە بەشێكی دیكەی كۆبوونەوەكەدا و بەمەبەستی تیشكخستنە سەر كارنامە و پلانی كاركردنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، د. ئارام محەمەد قادر ڕایگەیاند لە كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان پلانی ستراتیژی چوار ساڵی كاركردنمان داڕشتووە و ئاڕاستەی ئەنجومەنی وەزیران كراوە بە مەبەستی گفتوگۆ و پەسەندكردنی، بۆ ئەوەش وتی: لە هێڵە سەرەكییەكانی كارنامەكەماندا بەهێزكردنی پێگەی نێودەوڵەتی زانكۆكانی كوردستان و باشتركردن و رەخساندنی ژینگەی خوێندن و فێربونی سەردەمیانە بۆ رۆڵەكانمان و ئەنجامدانی پرۆژە گرنگ و سترتیژەكان و بەستنی كۆنفرانسی زانستی و ئەكادیمی بۆ گۆڕانكاری لە سیستمی خوێندن و گونجانی لەگەڵ رەهەندی نێودەوڵەتی ئەولەویەتە، هەروەك وتیشی: دەمانەوێت لەم بوارەدا پەیوەندی نێوان زانكۆكان و بازاڕی كاری كوردستان بەهێز بكەین و پرۆگرامەكانمان بە پێداویستییەكانی بازاڕی كاری كوردستان ببەستینەوە، بۆ جێبەجێكردنی ئەم پلان و بەرنامانە و پڕكردنەوەی پێداویستییەكانی بازاڕی كاری كوردستان، پێویستمان بە هەماهەنگی و شارەزایی وڵاتی ئەڵمانیا دەبێت.\nهەر لە میانەی قسەكانیدا، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی وتی: ئەو پڕۆژانەی پێویستە بخرێنە خزمەت كەرتەكە دەكرێت هەماهەنگ و هاوكاری یەكتر بین، بۆ ئەوەش بە سوود وەرگرتن لەو پەیوەندییە توندوتۆڵەی زانكۆكانی ئەڵمانیا لەگەڵ وەزارەت و زانكۆكانی هەرێمی كوردستان دەتوانێت ئاڵوگۆڕی زانستی و ئەكادیمی و كلتوری زیاتر لە نێوادا پەرەپێبدات.\nبەڕێوەبەرایەتی راگەیاندنی وەزارەت.


یەکێک لە مەرجەکانی هەڵبژاردنی دیمۆکراسیانە ئەوەیە دەوڵەت دەبێ مڵکی هیچ حیزب و لایەنێک نەبێ. واتە دەوڵەت وەک دامەزراوەیەک، خاوەن دام و دەزگای خۆی بێت لە دەرەوەی دەسەڵاتی حیزب و ئەوسا حیزبەکانی ناو گۆڕەپانی کۆمەڵگا لە رەوتی هەلبژاردندا رقابەت بکەن لەسەر ئەوەی کێ بۆ ماوەی چوارساڵی تر دەستی بەسەردا بگرێ و بەڕێوەی ببات. لەو وڵاتانەی جیاوازییەک لە نێوان دەزگای دەوڵەتی و حیزب دا نیە، لە راستیدا هەڵبژاردن، هەڵبژاردن نیە و تەنیا دەگاتەوە دووپاتکردنەوەی بەردەوامیی دەسەڵاتی پێشوو.\nجۆرێکی تر لەم شیوازە هەیە کە تێیدا لە راستیدا دەوڵەت بوونی نیە، بەڵام حیزب خۆی رۆڵی دەوڵەت دەگێڕێ و لە رێگای قۆرخکردنی هەموو دام و دەزگاکان (بۆ وێنە هێزە چەکدارەکان و کارمەندەکان) دیسان لە رێگای هەڵبژارندەوە دەسەڵاتی خۆی بەرهەم دێنێتەوە.\nرەنگە بپرسین بۆچی وەها حیزبگەلێک دەچنەوە ناو پرۆسەی هەڵبژاردن؟ وەڵام ئاسانە، چونکە بە گوێرەی مێژوو و قسەکانیان گوایا ملکەچی وەها پرەنسیپێکن. کەواتە بە رواڵەت ملکەجی رەوتی هەڵبژاردن دەبن، بەڵام بە ناوڕۆک نا. هەربۆیە وڵات بە تووش رەوتێکەوە دەبێ لە کۆمێدیای هەڵبژادن.\nئەمانە لە دیکتاتۆرەکان دیکتاتۆرترن. لە بەر ئەوەی، لە ناوەوە رەوەتەکە لە مانا بەتاڵ دەکەن.\n٢٠ مەی ٢٠١٨\nوەک "عاموس عوز" نووسەری ئیسرائیلی دەڵێت: "فەناتیک تەنیا ئەوە نیە کە بە ردێنی درێژ و سمێڵی تاشراوەوە لە بەر شاشەی تەلەفزیۆنەکان دەردەکەون و، بە مستی گریکرداو هەڕەشە لە مرۆڤایەتی دەکەن." بەڵکو فەناتیک دەتوانێت بە زۆر شێوازی جۆراوجۆر و لە زۆر جل وبەرگی رەنگاورەنگدا خۆی بنوێنێت.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | بە تەقەی هێزە ئەمنییەکانی ئێران سێ کۆڵبەر کوژران\nڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایگەیاند، تەنها لەماوەی چوار ڕۆژی ڕابردوودا سێ #کۆڵبەر#ی کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە ئەمنیەکانی ئێران کوژراون و شەشی دیکەش بریندار بوون. ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو کە گرنگی بە ڕەوشی مافی مرۆڤ دەدات لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئاماژەی بەوەشکردووە، هێزە چەکدارەکانی ئێران لە سنووری بەخشی سەفائیەی خۆی تەقەیان لە کاروانێکی کۆڵبەران کردووە و لە ئەنجامدا کۆڵبەرێک کوژراوە. هەنگاو ئەوەشیخستوەتەڕوو، ڕۆژی حەوت و هەشتی ئەم مانگەش دوو کۆڵبەری دیکەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ناوچەکانی #پیرانشار#و #مەریوان# کوژراون. بە پێی ئامارێک نزیکەی 80 هەزار کەس لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا بە کاری کۆڵبەريیەوە سەرقاڵن و بژێوی خۆیان لەو ڕێگەیەوە پەیدا دەکەن و ساڵانەش بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە ئەمنیەکانی ئێران بەدەیان کەسیان لێ دەکوژرێت.