بۆچی تورکیا پشتی کردە ئەمریکا و باوەشی کردە ڕووسیا؟\nئارۆن ستێن بەڕێوەبەری پرۆگرامی ڕۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاسته لە ئنستیتیوتی توێژینەوەی سیاسەتی دەرەوە لە ئەمریکا\nئەو کەڵێنەی لە عێراق و سووریا دەستی پێ کرد و ئێستایش مەترسیی دابەشبوون لە ناتۆ دەکات\nئارۆن ستێن (Aaron Stein) *\nوەرگێرانی لە ئینگلیزییەوە: زوبێر ڕەسووڵ\nپێوەندییە گرژەکانی تورکیا لەگەڵ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا چەند ساڵیکە ڕوو لە هەڵکشانە. هەر دوو لا ناکۆکن لەسەر لستێکی درێژی کێشەکان. لە هەڵوێستە دەسەڵاتگەراکانی ئەردۆغانەوە بگرە، تا دەگاتە ڕەتکردنەوەی ئەمریکا لە ڕادەستکردنی پیاوە ئایینییە تورکەکەی پەنسلڤانیا "فەتحوڵڵا گویلەن" کە تۆمەتبارە بە هەوڵدان بۆ ڕووخاندنی حکوومەتی تورکیا و دەسەڵاتی ئەردۆغان. هەرچەندە هەر دوو دۆستە کۆنەکە ( ئانکارا و واشنتۆن) لەسەر زۆربەی کێشەکان ناكۆكن، بەڵام سەرەڕای ئەوەیش باوەڕێکی بەرفراوان هەیە لەناو داڕێژەرانی سیاسەتی ئەمریکا و شارەزایانی بواری ئاسایشی نەتەوەییی ئەمریکا لەسەر ئەوەی کە سەرباری کێشە ڕووکەشییەکان، بەڵام دەستەبژێری ئاسایشی نیشتمانیی تورکیا تا ئێستایش ئەمریکا وەک دۆستێکی ستراتیژی دەبینن کە ناتوانن دەستبەرداری بن. بە شێوەیەک ئانکارا ناتوانێت بەبێ کارکردن لەگەڵ وڵاتە یەکگرتووەکان بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی بپارێزێت.\nبەڵام لە ساتەوەختی داگیرکردنی عێراق لە لایەن ئەمریکاوە، کە ڕێگه‌ی بۆ دروستبوونی حکوومه‌تێکی کوردی خۆش کرد، لەو ڕۆژەوە تورکیا وا سەیری ئەمریکای دەکات وەک هێزێک کە مایەی ناسەقامگیرییە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. پاڵپشتیکردنی وڵاتە یەکگرتووەکان بۆ هێزە کوردییەکانی سووریا ئەم بۆچوونەی ئەوەندەی تر بەهێز کرد و پاڵیشی بە تورکیاوە نا کە ڕوو لە کڕینی چەکی ڕووسیا بکات؛ لە هەمان کاتدا پابەندبوونی تورکیایشی بە هاوپەیمانێتیی ناتۆ خستە ژێر پرسیارەوە. بۆ سەلماندنی ئەو بێمتمانه‌یییه‌ی نێوان تورکیا و ئەمریکا لە ئێستادا، پێویست ناکات لە پلانی کڕینی سیسته‌می بەرگریی مووشەکیی S-400ی ڕووسی دوورتر بڕۆین.\nمانگی ڕابردوو، ئەمریکا هۆشداریی ئەوەی دا کە کڕینی سیسته‌می بەرگریی S-400 دەبێتە هۆی لەدەستدانی شوێنی تورکیا لە پڕۆگرامی فڕۆکەی جەنگیی F-35 بە سەرکردایەتیی وڵاتە یەکگرتووەکان، کە خودی تورکیا وەک ئەندامێک لە یەکێتیی نێودەوڵەتی، بەشدار بووە لە کۆمەکی پێشخستنی ئەو فڕۆکەیە، واتا F-35، کە بریار وا بوو تورکیا 100 فڕۆکەی پێ بدرێت. تورکیا پلانی ئاییندەی هیزە ئاسمانییەکانیشی هەر لەسەر ئەو پرۆگرامە داناوە. بەڵام دیزاینکردنی S-400 لە لایەن مۆسکۆوە لە بنەڕەتدا بۆ ئەوەیە کە شکست بە تەکنەلۆژیی شەبەحی وڵاتە یەکگرتووەکان بهێنێت؛ بۆ ئەمەیش تورکیا نیگەرانە لەوەی کە، دوور نییە ئەم سیسته‌مە ڕووسییە لە بنەڕەتدا بۆ کۆکردنەوەی زانیاری بێت لەسەر نەوەی پێنجەمی فڕۆکەی جەنگی کە ئەمریکا بەرهەمی دەهێنێت. لە دۆخێکی وەهادا ئەم زانیارییانە، دەکرێت بکەونە دەست مۆسکۆ، کاتێک خەبیرە ڕووسەکان بەشەکانی ئەو سیسته‌مە لای خۆیان بپارێزن؛ ئەمە جگە لەوەی کە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خۆی لەسەر چۆنێتیی بەکارهێنانی فڕۆکەی F-35 لە بنکەکای ئەمریکا، ڕاهێنانی سەربازیی بە فڕۆکەوانە تورکەکان کردووە. لەگەڵ گەیشتنی سیسته‌می مووشەکیی S-400، تورکیا لە کۆنسۆرتیومی consortium F-35 لا دەبرێت؛ واتا ڕێگریکردن لە وەرگرتنی ئەو فڕۆکەیەی کە تورکیا خۆی بەشداریی ماددیی لە دروستکردنیدا کردووە.\nبەڵام ئەردۆغان ئەوەی ڕەت کردەوە کە ملكه‌چی داواکاریی وڵاتە یەکگرتووەکان بێت. لە بەرامبەریشدا ڕێز لە ڕێككەوتنەکەی لەگەڵ ڕووسیا دەگرێت. ئەو هەنگاوەی ئانکارا بژاردەیەکی سیاسی بوو وەک ئاماژەیەک بۆ هەموو ئەوانەی پێیان وا بووبێت کە تورکیا ئامادەیە بۆ وازهێنان لە پێوەندییەکانی لەگەڵ واشنتۆن لە پێناو پێوەندیی بەهادار لەگەڵ مۆسكۆ. لۆژیکێکی ئاشکرا بۆ خوێندنەوەی ئەوە هەنگاوە، واتا بە گرتنەبەری سیاسەتێکی دەرەوەی بێلایەنانەتر، ئەردۆغان و حزبەکەی دەیانەوێـت چەمکێکی تەسکتر بۆ بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی تورکیا پەرە پێ بدەن. یەکێکیان لە ڕێگه‌ی پێوەندیی نزیکتر لەگەڵ ڕووسیا دیتە دی، بەتایبەت لە ڕووی ئابووری و ئەمنییەوە. لە کاتێکدا پێناچێت ئەمە بە مانای چوونە باوەشی مۆسکۆ بێـت لەسەر حسابی واشنتۆن؛ بەڵكوو بە مانای ئەوەی کە تورکیا وای نابینێت کە ئەمریکا ئەو هاوپەیمانە بێت کە ناتوانێت دەستبەرداری بێت.\nدروستبوونی هاوپەیمانێتیی تورکیا و ئەمریکا لە دوای جەنگی جیهانیی دووەم، لە بنەڕەتدا لەسەر بنەمای ترسی هاوبەشی هەر دوو لا بووە لە فرانبوونی یەکێتیی سۆڤیەت. نزیکیی جوگرافیی تورکیا لە یەکێتیی سۆڤیه‌تی پێشوو وای کرد کە ببێتە هاوپەیمانێکی ئایدیاڵی بۆ هەڵمەتەکانی ئەمریکا لە چاودێریکردنی نەیارەکانی لە جەنگی سارددا، بەتایبەت بۆ لەمپەردروستکردن لە بەردەم دابەشکارییەکانی سۆڤیەت لە هەر یەکە لە بوڵگاریا و ئه‌رمه‌نستان. لە بەرامبەریشدا تورکیا گەرەنتیی ئاسایشیی لە ئەمریکا دەست دەکەوت، کە پشتئەستوور بوو بە دانانی چەکی ناوکیی ئەمریکا لە هەر بەشێکی تورکیا بۆ بەرپەرچدانەوەی هەر هێرشیکی لەناکاوی یەکێتیی سۆڤیەت. بەڵام لە ماوەی سێ دەیەدا، واتە لە کۆتاییی جەنگی ساردەوە، هەر یەکە لە تورکیا و ئەمریکا بۆیان ئاسان نەبووە یاخود کێشەیان هەبووە لە دیاریکردن و پێناسەکردنی بەرژەوەندیی هاوبەش. کەڵێنی جیاوازیی نێوان هەر دوو لا لە دوای داگیرکردنی عێراق له لایه‌ن ئەمریکاوه لە ٢٠٠٣ خێراتر بوو، کە بووە هۆی دروستبوونی بۆشایییه‌کی هەرێمی لە ناوچەکە؛ ئەم بۆشایییەیش بە شێوەیەکی لاوەکی لە لایەن حکوومەتی هەرێمی کوردستانەوە پڕ کرایەوە. سەرکردایەتیی سیاسیی کورد بە پاڵپشتیی ئەمریکا، توانیی ببێتە خاوەنی دامەزراوەکانی حوکمڕانیی دستووری و سەربەخۆ. ئەمەیش بووە هۆی نیگەرانی لای دەستەبژێری ئاسایشیی نەتەوەی تورکیا کە هەمیشە ناسیۆنالیزمی کوردی وەک سەرچاوه‌یەکی بۆ مانەوەی دەوڵەتی تورکیا ببینن. ئانكارا بۆ چەند دەیە دەبێت، شەڕی کوردە جوداخوازەکان دەکات. بۆیە ترسی ئەوەی هەیە کە تورکیا تووشی هەڵوەشانەوە ببێت لەسەر بنەمای ئیتنی، ئەگەر کوردەکان پاڵپشتی بکرێن.\nدۆخەکە خراپتریش بوو کاتێک جەنگی سووریا دەستی پێ کرد. سیاسەتی ئانکارا لە سووریا بریتی بوو لە پەراوێزخستی کورد، کاتێک لە ٢٠١٢ کورد بەتەواوی توانیی سەر سنووری خۆی کە لە هامان کاتدا سنووری نێوان تورکیا و سووریایشە کۆنترۆڵ بکات، بەتایبەت لەو ناوچانەی کە کورد زۆرینە بوو. سەرەتا تورکیا ویستی ئەو گرووپە بەرهاڵستکارەی کورد، واتا حزبی یەکێتیی دیموکراتی ( پ.ی.د) بگرێتە خۆ، بۆ ئەوەی لە بەرەی تورکیا دژی ڕژێمی بەشار ئەسەد کار بکات. هەڵبەتە پەیەدە یەكێکە لە لقەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان، کە ئەویش لە بنەڕەتدا حزبێکی کوردبیە و چەند ساڵە دژی تورکیا خەبات دەکات، بەڵام هەر یەکە لە تورکیا و وڵاتە یەکگرتووەکان بە ڕێکخراوێکی تیرۆرستیی دادەنێن. تورکیا سەرەتا مەبەستی بوو کە کوردانی سووریا بخاتە بەرەی ئۆپۆزیسیۆن لە دژی ڕژێمی ئەسەد، بۆ ئەوەی لە هەمان کاتدا ڕێگریش بێت لە دروستبوونی کیانێکی کوردی کە لەژێر کۆنترۆڵی پارتی کرێکارانی کوردستان بێت، تا ئەوەی لە بوونی حکوومەتووکی ناوەندیی بە‌هێز لە سووریا دڵنیا دەبێت.\nبەڵام تا ئەو کاتەیش، گشت ئەو کێشانە نەبوونە هۆی ئەوەی کە ئانکارا لە ململانێیەکی ڕاستەوخۆدا بێت لەگەڵ واشنتۆن. لە ڕاستیدا تورکیا زۆر هەوڵی دا بۆ ئەوەی باوەر بە ئەمریکا بێنێت کە هێزی سەربازی دژی ڕژێمی ئەسەد بەکار بهێنێت، یان بە لای کەم بۆ ئەوەی ڕێگری لە ڕژێمی سووریا بکات کە دەستی بگاتە بەشی باکووری سووریا.\nتورکیا بەتوندی هەوڵی دەدا ئەو دۆخەی سووریا لە بەرژەوەندیی خۆی بقۆزێتەوە؛ لە کۆتاییشدا پێی باش بوو کە حکوومەتی ئەسەد لە دەسەڵاتدا بمێنێتەوە. بەڵام دواجار تورکیا لە یاریکردن بە بەکار‌هێنانی هێزی ئەمریکا لە بەرژەوەندیی خۆی و پاڵپشتیکردنی سیاسەتەکانی لە چاوپۆشین لە گرووپە جیهادییە شۆڕشگێرەکانی باکووری سووریا، شکستی هێنا؛ ئەمانە گشتیان هۆکار بوون بۆ سەنگەربەندیی تورکیا دژی ئەمریکا.\nهەتا لە ١١ سێپتەمبەریشەوە ئەمریکا دژی ئەوە بوو کە گرووپە جیهادییەکان نەوایه‌كی ئارامیان هەبێت. بەڵام ڕای گشتیی ئەمریکا زۆر لە دژی دەستێوەردانی درێژخایەن و تێچووی زۆری جەنگ بوو لە شێوەی جەنگەکانی عێراق و ئەفغانستان؛ ئەمەیش بووە سیاسەتێکی بەهێزی واشنتۆن. واتا لە بری بەکارهێنانی هێزی ئەمریکا لە جه‌نگەکان، واشنتۆن پشتی بە هێزە پرۆکسییە خۆماڵییەکان بەست. هەر لەگەڵ دەرکەوتنی ئەو هێزە بەرهەڵستکارانەی کە لەگەڵ جیهادییەکان لە ناوچە سنووریەکانی سووریا هاوپەیمان بوون، واشنتۆن کارکردنی لەگەڵ هێزە کوردەکانی سووریای هەڵبژارد. ئەمەیش وەک پەیامێکی ئاشکرا بوو کە ئەمریکا بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی خۆی دەخاتە پێش پێوەندییەکانی لەگەڵ تورکیا. ئانكارایش بە ڕەتکردنەوەی ئەو بژاردەیەی ئەمریکا، دەستی کرد بە هێرشکردنە سەر باکووری سووریا لە ٢٠١٦ و لە ٢٠١٨ بە ئەمانجی گوشارخستنە سەر ئەمریکا بۆ پچڕاندنی پێوەندی لەگەڵ هێزە کوردییەکانی سووریا و ڕێگرتن لە دروستبوونی کیانێکی کوردیی سەربەخۆ بە درێژاییی سنووری سووریا لەگەڵ تورکیا.\nلەگەڵ دوورکەوتنەوەی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و تورکیا لە سووریا، ئانكارا دەستی کردەوە بە پێداچوونەوە بەو ڕێزگرتنە کلاسیکییەی کە سەبارەت بە پرسەکانی تری ئاسایشی نەتەوەیی، بۆ واشنتۆن هەیبوو. بۆ زیاتر لە دەیەیەک دەبێت، حزبی داد و گەشەپێدان بەجددی کار دەکات بۆ ئەوەی پشتبەستنی خۆی بە واشنتۆن کەم بکاتەوە؛ هەروەها بۆ ئه‌وه‌ی تورکیایەک بونیاد بنێت کە هێزیکی جیهانی (global power)ی سەربەخۆ بێت. ڕوئیای داڕشتنی سیاسەتی تورکیا لە لایه‌ن سەرۆکوەزیرانی پێشوو، ئەحمەد داوودئۆغلوو، بریتی بوو لە ئامادەکردنی تورکیا بۆ دوای وڵاتە یەکگرتووەکان. ئەو ڕۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاسته‌ی کە چاوی لە سەرکردایەتیی تورکیایە، ئانکارا لە سەنتەری ئەو پرۆژەیە بوو؛ لە سەرەتا بە جۆرێک ڕای گشتیی تورکییان بۆ ئامادە دەکرد کە جیابوونەوە لە واشنتۆن لە بەرژەوەندیی تورکیایە. هەرچەندە سەرەتا ئەو بیرۆکەیە لەناو بیرۆکراسییەتی بەرگریی تورکیا، واتا دەستەبژێری دامەزراوەی سەربازی، ڕەت کرایەوە، بەڵام دوای ١٧ ساڵ لە حوکمڕانیی ئاکپارتی و دوای ئەوەی کە واشنتۆن بە هاوپەیمانێتی لەگەڵ کوردانی سووریا، تورکیای تووڕە کرد، بەشی هەرە زۆری نوخبەی ناسیۆنالیزمی تورکیای لە دژی واشنتۆن هان دا. ئەم هۆکارە ئانکارای هان دا کە بە دوای هاوبەشیی ئەکتەری تری هەرێمی و جیهانیی کاریگەردا بگەڕێت.\nبادانەوەی ئانکارا بە ئاراستەی مۆسکۆ، دەرەنجامێکی بەهەدەردراو نەبوو. ڕووسیا مێژووێکی درێژی هەیە لە دەستخستنە ناو کاروباری ناوەخۆی تورکیا؛ مۆسکۆ بۆ دەستخستنە ناو هەڵبژەردنەکانی تورکیا پرۆپاگەندە بەکار دێنێت. هەندێک ڕاپۆرت دەڵێن کە مۆسکۆ هێرشی ئەلیکترۆنییش بۆ سەر ژێرخانی تورکیا ئەنجام دەدات، هەروەها سەرکردە سیاسییە جیابووەکانی ڕووسیایش کە لە تورکیا دەژین تیرۆر دەکات. بە درێژاییی جەنگی سووریا هەر یەکە لە ئانکارا و مۆسکۆ پشتی دوو لایەنی جیاوازیان دەگرت. ئێستایش کە ئانکارا لە واشنتۆن جیا بۆتەوە، دۆستایەتیی لەگەڵ مۆسکۆ زۆر ئاسانە. ئەوەی جێگه‌ی سەرنجە، پێوەندییەکانی تورکیا و ڕووسیا نەگەیشتوونەتە ئاستی هاوپەیمانێتییه‌كی فەرمی و ڕاگەیه‌ندراو؛ ئێستایش هاوپەیمانێتیی ڕووسیا و تورکیا لە پێوەندییه‌کانی ئانكارا و واشنتۆن لاوازترە. لەگەڵ ئەوەیشدا گۆڕانکارییەکانی سووریا دەتوانن ئەوەمان پێ بڵێن کە بۆچی تورکیا دەتوانێت جیاوازییەکانی لەگەڵ ڕووسیا بشارێتەوە، لە کاتێکدا پێوەندییه‌کانی لەگەڵ ئەمریکا لە دۆخێکی زۆر لەرزۆکتردایە.\nهەماهەنگیی ڕووسیا لەگەڵ تورکیا تەنیا لە دوای ئەوە هات کە مۆسکو توانیی سەرکەوتوو بێت لە شکستپێهێنانی ئەو گرووپە سەربازییانەی کە لە لایەن تورکیاوە لە سووریا پاڵپشتی دەکران. دوای ئەوەی کە تورکیا یەکێک لە فڕۆکەکانی سیخۆی Su-24ی هێرشبەری ڕووسیای لە نۆڤەمبەری ٢٠٠٥ خستە خوارەوە، ڕووسیا فۆکەسی خستە سەر بۆردوومانکردنی ئەو ڕێگه وشکانییەی کە تورکیا لە یارمەتیدانی میلیشیا پرۆکسییەکان لە باکووری سووریا پشتی پێ دەبەست. دواتریش لە ڕێگه‌ی بۆمبارانکردنێکی چڕی ئەو ڕێگه‌یەی کە تورکیا هاوکارییه‌کانی دەگەیاندە میلیشیاکان بۆ حەلەب، ئەمە لە کۆتاییی ٢٠١٥ تا سەرەتای ٢٠١٦ بەردەوام بوو. ڕووسیا توانیی ئەو ڕێگه‌یە لە تورکیا ببڕێت بۆ گەیشتن بە حەلەب، کە لە ڕاستیدا تەوەری سەرەکیی هەڵمەتەکانی تورکیا بوو بۆ گوشارخستنە سەر ڕژێمی ئەسەد لە سەرەتای جەنگەکەدا. دەرەنجامەکەیشی ئەوە بوو کە بووە هۆی وەدەرنانی تورکیا لەسەر مێزی ململانێکانی سووریا؛ ئەمەیش وای کرد کە تورکیا هیچی بۆ نەمێنێتەوە جگە لە چاودێریکردنی کوردەکانی سووریا و پرسی ئاوارەکان. ئەم هۆکارانە وای کرد کە تورکیا ناچار بکات کار لەگەڵ ڕووسیا بکات، بەتایبەت بۆ کارگێڕیکردنی ناوچەکانی جه‌نگ، واتا ئەو ناوچانەی کە ئاوارەکان بەجێی دەهێڵن. تورکیا لە ڕێگه‌ی داخستنی سنووری خۆی لەگەڵ سووریا ئەمەی ئەنجام دا، دواتریش ده‌ستی كرد بە دروستکردنی که‌مپ بۆ نیشتەجێکردنی ئاواره‌کان لەناو خاکی سووریا. بەڵام بە هۆی جه‌نگی بەردەوام لە ناوچە سنوورییەکان، ئەنجامدانی کارێکی لەو شێوەیە ئاسان نەبوو؛ بۆیە تورکیا ناچار بوو پێوەندییەکانی لەگەڵ ڕووسەکان پتەو بکات بۆ ئەوەی گوشار بخەنە سەر ڕژێمی ئەسەد و بتوانن هێرشەکانی لەو ناوچەیەدا سنووردار بکەن.\nلێرەدا، ڕووسیا وەک دۆستێکی سەربازیی باوەرپێکراوی تورکیا لە سووریادا دەرکەوت؛ ئەمەیش وای کرد کە ئانکارا دەست بە هێرشە سەربازییەکانی بکاتەوە لە ناوچە سنوورییەکان و گوشار بخاتە سەر کوردانی سووریا، بەبێ مەترسیخستنە سەر ڕژێمی ئەسەد. ڕووسیا سوودی زۆری لەو هێرشانە بینی، چونکە ئەم دۆخه دەبووە هۆی گرژیی نێوان واشنتۆن و ئانکارا؛ لە هەمان کاتدا دەبووە هۆی گرژی بۆ جیهانیش، چونکە هەر دوو لا ئەندامی ناتۆ بوون. ڕووسیا باشترین بژاردەی تورکیایش بوو بۆ چارەسەری ئاشتی لە سووریا؛ لەوانەیە تا دانانی ده‌ستوورێکی نوێیش بۆ سووریا هەروا بمێنێتەوە، واتا تورکیایش بەشی هەبێت. هەر دوو بوارەکە ئەو دەرفەتە دەدەنە تورکیا بۆ دامرکاندنەوەی داخوازییەکانی کورد لە سووریا، کە خۆی لە کیانێکی خۆسەری لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا دەبینێتەوە. لە لایەکی تره‌وه ئەمە وا دەکات کە تورکیا دەسەڵاتی تەوای بەسەر میلیشا بەرهەڵستکارەکانی ڕژێمی ئەسەد هەبێت کە تورکیا وەک بەشێک لە ڕێکارەکانی چارەسەری ئاشتی بەشدارییان پێ بکات. ئەم دۆخە وای کردووە پێوەندییەکی دوولایەنە لە نێوان ڕووسیا و تورکیا دروست بێت کە بۆ چارەسەری ناکۆکییەکانی سووریا پێویستییان بە یەکتر بێت.\nگشت ئەوەی ئاماژەمان پێ دان، یارمەتیمان دەدات بۆ شرۆڤەکردنی ڕازیبوونی تورکیا بۆ دەستخستنی سیسته‌می S-400. مەرجەکانی ئەم ڕێکكەوتنە (سەفقە) لەسەر سیسته‌می مووشەکەکان، ناپاکی لە سروشتی سیاسیی ئەو ڕێکكەوتنەی هەر دوو لا دەکات. لە ڕووی مێژوویییه‌وە تورکیا بۆ بەدەستهێنانی سیسته‌می بەرگری، هەردەم ئەولەوییەتی داوەتە گواستنەوەی تەکنەلۆژی و بەخۆماڵیکردنی بەرهەمهێنان لە لایەن کۆنتراکتەرە تورکەکانەوە. ڕووسیا ڕەتی کردەوە کە ڕێگه بە گواستنەوەی هیچ تەکنەلۆژییه‌كی بەهادار و هەستیار بۆ تورکیا بدات، چونکە تورکیا دواجار هەر یەکێکە لە ئاندامانی ناتۆ و، ئەگەرەی ئەوەی لێ دەکرێت زانیارییە هەستیارەکانی تایبەت بەو سیسته‌مە بداتە دەست ئەندامانی تری ناتۆ ئەگەر لەگەڵ ڕووسیا بەینی تێک چوو. کەواتە، تورکیا ئەو ڕێگه‌یەی هەڵبژاردووە کە واز لە ئەولەوییاتی دەسکەوتنی کەلوپەلە سەربازییە کلاسیکەکان بێنێت و مەترسی بە ئاییندەی سیسته‌می هێزە ئاسمانییەکانی بکات، لە پێناو باشترکردنی پێوەندییەکانی لەگەڵ مۆسکۆ.\nلەدەستدانی پرۆگرامی ف٣٥ تەنیا تێچووی کورتخایەنی سیاسەتی دەرەوەی سەربەخۆی ئانکارا نابێت؛ واشنتۆن هەڕەشەی سەپاندنی ئابڵووقه‌ی ئابوورییشی کردووە بەسەر تورکیادا، ئەمە جگە لە ئاماژەکردن بە مانەوەی هێزە ئەمریکییه‌کان لە سووریا. ئەمەیش واتا بەردەوامیدان بە کارکردن لەگەڵ هێزە کوردییه‌کانی نەیاری تورکیا. بەڵام لە درێژخەیاندا ئەردۆغان و ئاکپارتی گرەو لەسەر ئەوە دەکەن کە سیاسەتێکی دەرەوەی بێلایەنانە، باشتر خزمەت بە بەرژەوەندییه‌كانی تورکیا دەکات لە سووریا و، هەروەها لە بەرامبەر بەرهەڵستیی کوردەکانیش لە ناوەخۆدا. بەسادەیی بڵێین، ئانکارا پێی وا نییە پێوەندییەکانیان لەگەڵ واشنتۆن لەو نزیکانەدا ئەوەندە گرنگ و پڕدەسکەوتە، وەک واشنتۆن دەیبینێت.\nئەم بابەتە لە گۆڤاری کاروباری دەرەوە – Foreign Affairs بڵاو بۆتەوە لە ڕێکەوتی ٩ پووشپەڕی/ حوزەیرانی ٢٠١٩. بۆ بینینی بابەتەکە بە زمانی ئینگلیزی سەردانی ئەم لینکەی خوارەوە بکە:\n* ئارۆن ستێن بەڕێوەبەری پرۆگرامی ڕۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاسته لە ئنستیتیوتی توێژینەوەی سیاسەتی دەرەوە لە ئەمریکا. ئارۆن بەوردی کار دەکات لە بوارەکانی پێوەندار بە تورکیا، ئێران، کورد، سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا.\n« لە ڕکابەریی نێوان ئەمریکا و چین لە جیهانێکی نوێی جووتجەمسەردا؛ ئەوروپا لە نێوانیان دەبێت كوشتوكوشتاره‌كانى سه‌ده‌ى بيسته‌م ده‌رهه‌ق به جووه‌كانى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست: ئايا كريستيانه‌كانيش هه‌مان چاره‌نووسيان تووش ده‌بێ؟ »


Jonah 4 KJV - یونس 4 KSS\nتووڕەبوونی یونس بەهۆی بەزەیی یەزدان\n1بەڵام ئەمە یونسی زۆر پەست کرد و ڕقی هەستا. 2نزای بۆ یەزدان کرد و گوتی: «ئای ئەی یەزدان، ئایا ئەمە قسەی من نەبوو کە هێشتا لە خاکی خۆمدا بووم؟ لەبەر ئەوە هەوڵی هەڵاتنم دا بۆ تەرشیش، چونکە زانیم تۆ خودایەکی میهرەبانیت و بە بەزەییت، پشوودرێژیت و خۆشەویستییە نەگۆڕەکەت زۆرە، لە خراپەهێنان بەسەر خەڵکی پاشگەز دەبیتەوە. 3ئێستاش ئەی یەزدان، گیانم لێ بستێنە، چونکە مردنم باشترە لە ژیانم.»\n4یەزدانیش فەرمووی: «ئایا کارێکی باشە تووڕە بیت؟»\n5ئینجا یونس لە شارەکە چووە دەرەوە و لە ڕۆژهەڵاتی شارەکە دانیشت، لەوێ کەپرێکی بۆ خۆی دروستکرد و لەژێر سێبەرەکەیدا دانیشت، بۆ ئەوەی ببینێت چی لە شارەکەدا ڕوودەدات. 6یەزدانی پەروەردگاریش ڕووەکێکی ئامادە کرد و لەسەر یونس بەرزی کردەوە، هەتا ببێتە سێبەر لە سەری، بۆ ئەوەی لە خەمەکەی دەربازی بکات. یونسیش زۆر دڵی بە ڕووەکەکە خۆش بوو. 7بەڵام خودا لە بەرەبەیاندا کرمێکی ئامادە کرد، کرمەکە لە ڕووەکەکەی دا و وشکی کرد. 8لە کاتی خۆر هەڵاتندا خودا بایەکی ڕۆژهەڵاتی گەرمی ئامادە کرد، هەتاو لەسەری یونسی دا و گێژی کرد، ئەویش داوای مردنی بۆ خۆی کرد و گوتی: «مردنم باشترە لە ژیانم.»\n9خوداش بە یونسی فەرموو: «ئایا کارێکی باشە لەبەر ڕووەکەکە تووڕە بیت؟»\nئەویش گوتی: «بەڵێ، هەتا بڵێی کارێکی باشە.»\n10یەزدانیش فەرمووی: «تۆ دڵت بە ڕووەکەکە سووتا کە پێوەی ماندوو نەبوویت و بەخێوت نەکردووە، بە یەک شەو بوو، هەر بە یەک شەویش لەناوچوو. 11ئەی باشە نەینەوا، ئەو شارە مەزنە کە زیاد لە سەد و بیست هەزار کەسی تێدایە، ڕاستیان لە چەپیان جیا ناکەنەوە، هەروەها ئەو هەموو ئاژەڵە زۆرەش کە تێیدایە، دڵم پێیان نەسووتێت؟»\nKSS : یونس 4


شه‌ریف هه‌ژاری: ئایا حیزبه‌كانی باشور به‌م خیانه‌ته ترسناكه‌ی دیكه‌ش دژ به (جوولانه‌وه‌ی به‌شه‌كانی كوردستان) تێوه‌ده‌گلێن!؟ – WTARIKURD\nله ئێستادا كه هێزه‌كانی باشوری كوردستان به‌ته‌واوی سامانی ژێر- زه‌وی و سه‌ر- زه‌وی باشور چه‌پاولگه‌ری ئه‌كه‌ن، هیچ (بیانوویه‌ك)یان نییه بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك خیانه‌ته مێژووییه‌كانی دیكه‌یان بیهێننه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی به خیانه‌تێكی دیكه‌ی نه‌ته‌وه‌یی له دژی جوولانه‌وه‌ی به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان بگلێن.\nهه‌روه‌ها، ئێستا نه له‌ناو یه‌كتر شه‌ڕیانه و، نه پێویستیشیان به فیشه‌ك و بیكه‌یسی و دۆشكه‌ی (توركیا و ئێران)ه كه له پێناوی دا به‌خیانه‌تی نه‌ته‌وه‌ییه‌وه بگلێن و (سه‌ركرده و كادیرانی په‌كه‌كه و دیموكرات و هێزه‌كانی دیكه‌ی به‌شه‌كانی كوردستان) به داگیركه‌ران بفرۆشن.\nچونكه له مێژووی پارتیی و یه‌كێتیی و هێزه‌كانی باشوردا، خۆیان و شه‌هاده قبول خاسه حیزبیه‌كانیان (دوو بیانوو) بۆ زۆرینه‌ی خیانه‌ته‌كانی حیزبه‌كانیان دێننه‌وه، كه به هیچ جۆرێك (ئه‌و دوو بیانووه) لۆژكیی و سیاسیی و نه‌ته‌وه‌یی نین، كه بریتین له: هاوكاری مادی (ئێران یا توركیا) بۆ هێزێكیان.\nیاخود پێدانی ته‌قه‌مه‌نی بچووك به پارتیی و یه‌كێتیی له لایه‌ن توركیا و ئێرانه‌وه. له به‌رانبه‌ر ئه‌و دوو بیانووه‌دا، زۆرجار (براكانی جوولانه‌وه‌ی باكور و خۆرهه‌لات) كراونه‌ته قوربانی خۆشخزمه‌تیی كردن بۆ داگیركه‌ران!\nكه‌وابو: ئه‌م خیانه‌ته ترسناكه‌ی ئێستا چیه كه بۆی هه‌یه حیزبه‌كانی باشور وه‌ك كرده‌وه‌ی ده‌یان جاری ناو مێژوویان ئه‌نجامی بده‌نه‌وه!؟\n1- سه‌باره‌ت به باكور و خۆراوای كوردستان: هاوكێشه‌كان بۆ سازكردنی گه‌له‌كۆمه‌كی توركیا ئه‌چن كه به‌تایبه‌ت له هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه دژ به په‌یه‌ده له خۆراوا ئه‌نجامی بدات. هه‌ر هێزێكی باشور به هه‌ر ڕێكه‌وتنامه‌یه‌ك تێوه‌بگلێت كه له‌گه‌ڵ توركیادا ئه‌نجامی بدات، بۆ لێدانی په‌یه‌ده له خۆراوا یاخود لێدانی په‌كه‌كه، ئه‌وا هیچ بیانوویه‌ك هه‌ڵ ناگرێ و، هیچ كه‌سێكی نه‌ته‌وه‌ییش نابێت ئه‌و خیانه‌ته نه‌ته‌وه‌ییه قبووڵ بكا و هه‌ڵوێستی نه‌ته‌وه‌یی به‌كرده‌وه نه‌نوێنێ.\n2- سه‌باره‌ت به جوولانه‌وه‌ی خۆرهه‌لاتی كوردستان، له ئێستادا وه‌خته به هۆی جوولانه‌وه‌ی (ڕاسان)ه‌وه، ئیراده بۆ هێزه‌كانی دیكه‌ی خۆرهه‌لاتیش په‌یدا ئه‌بێ و، دیسانه‌وه جووڵانه‌وه‌ی دژه داگیركاری ئێران ته‌شه‌نه‌پێ بده‌نه‌وه.\nله ئاستی ناوخۆیی و ناوچه‌یه‌یی و نێوده‌وڵه‌تیش دا، ده‌سه‌ڵاتی ئێران به خراپترین دۆخی سیاسیی خۆیدا تێ په‌ڕ ئه‌بێت، ئیدی با دۆخی بێ كاری و قه‌یرانه ئابوریه‌كانی بووه‌ستێت.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌گه‌ری فشاره سه‌نگینه‌كانی ترامپ- ئیسرائیل له‌سه‌ری، ئه‌وا فشاری سعودیه- قه‌ته‌ر- ئیمارات (ناتۆی ئیسلامی)ش له‌سه‌ری زیاد ده‌كات.\nله ناوخۆی ولاتیش دا ته‌واوی نه‌ته‌وه‌كان له كڵپه‌سه‌ندنی شۆڕشگێڕیی دان و، دۆخی ناوخۆشی وه‌ك پووشی وشكه‌وه‌بووی چه‌ندین ساڵه وایه كه ته‌نها به ده‌نكه شقارته‌یه‌ك كڵپه ده‌سه‌نێت.\nده‌سه‌لاتی ئێران كه ئێستا بۆی سه‌لماوه سه‌ره‌تا (ئه‌مریكا و ولاتانی عه‌ره‌ب) ده‌یانه‌وێت ئه‌جێنداكانی له سوریا و یه‌مه‌ن و عێراق بپڕوكێنن و، دواتریش ئاگره‌كه‌ش ناوخۆشی بته‌نێته‌وه.\nبۆیه سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی سوپای پاسدارانی كردۆته‌وه به حاكمی موتڵه‌قی شاره‌كان (به‌تایبه‌ت شاری تارانی پایته‌خت) و به ته‌واوی له پرۆسه‌ی به‌سه‌ربازی كردنی شاره‌كانی دایه، ئه‌وا له ده‌ره‌وه‌شی دا چه‌ند هه‌نگاوێك ئه‌نێت بۆ گورزدان له ئۆپۆسیۆنی دژ به ده‌سه‌لاته‌كه‌ی، به‌تایبه‌ت دژ به حیزبه كوردیه‌كانی خۆرهه‌لات كه به‌رجه‌سته‌ترین هێزی دژ به ده‌سه‌لاته‌كه‌ین.\nبه‌م پێیه، ئێران له هه‌وڵی ده‌ركردنی (به‌ناو) یاسایه‌ك دایه له په‌رله‌مانی عێراقی سه‌ركاغه‌ز (عێراقی كۆڵۆنی ئێران)، كه دژ به مانه‌وه و هه‌موو جموجولێكی هێزه دژبه‌ره‌كانی بێت.\nئه‌م هه‌وڵه‌ی ئێران به‌تایبه‌ت بۆ ئه‌وه‌یه: پاش ده‌ركردنی ئه‌م یاسایه له په‌رله‌مانی عێراقی سه‌ركاغه‌ز دا، ڕه‌وایه‌تی بدات به هێرش كردنه سه‌ر هێزه كوریه‌كانی خۆرهه‌لات له خاكی باشور دا و، ته‌واوی جموجۆله‌كانیشیان قه‌تیس و گه‌مارۆ بدات.\nهه‌ربۆیه هه‌ر ئه‌ندام په‌رله‌مانێكی هێزه‌كانی باشور له (پارتی، یه‌كێتی، گۆران، یه‌كگرتو و كۆمه‌ل) به‌م (خیانه‌ته نه‌ته‌وه‌یی)ه‌وه بگلێت له په‌رله‌مانی عێراقی سه‌ركاغه‌ز دا، ئه‌وا به‌بێ هیچ بیانوویه‌ك كه‌رامه‌تی نه‌ته‌وه‌كه‌ی له‌كه‌دار ئه‌كا و، جاشایه‌تییه‌كی زۆر زه‌ق تۆمار ئه‌كات.\nهه‌ر هێزێكی باشور، كه تاكه یه‌ك په‌رله‌مانتاری ده‌نگی به‌ڵێ بۆ یاسایه‌كی ئاوها له دژی كوردانی خۆرهه‌لات بڵێت، سه‌ره‌رای خیانه‌تی نه‌ته‌وه‌یی خۆی، ئه‌وا سه‌ر به هه‌ر فراكسیۆنێكیش بێت حیزبه‌كه‌ی ده‌بێت به‌رپرسیارێتی ئه‌و خیانه‌ته مێژووییه بگرێته ئه‌ستۆ و، بێ گومانیش ئه‌وه حیزبه‌كه‌ی بووه كه گلۆپی سه‌وزی بۆ هه‌ل كردووه كه (به‌ڵێ) بۆ خیانه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی دژ به براكانی ئه‌نجام بدات.\nدوریش نیه، پاش ئه‌م هه‌نگاوه‌ی ئێران، ئه‌وا توركیاش له‌گه‌ڵ ده‌سه‌لاتی عێراقی سه‌ركاغه‌ز دا ڕێك نه‌كه‌وێ و، ئه‌ویش هه‌مان هه‌نگاوی ئێران له عێراق دژ به په‌كه‌كه‌ش بگرێته‌به‌ر، چونكه مێژوو ده‌یانجار سه‌لماندوویه‌تی كه: داگیركارانی تورك و فارس و عه‌ره‌بی له‌و ساتانه‌شی كه به ته‌ور یه‌كتر قه‌له‌پاچه ئه‌كه‌ن، ئه‌وا ئاماده‌ن دژ به جوولانه‌وه‌ی ئازادیویستی كورد ڕێك بكه‌وون.\nبۆیه ته‌نها یه‌ك په‌رله‌مانتاری هه‌ر فراكسیۆنێك به‌ڵێ بۆ یاسایه‌كی خیانه‌تكارانه‌ی ئاوها بكات، به فه‌رمی ئه‌وه حیزبه‌كه‌ی بووه كه پێی ڕاگه‌یاندووه و له‌به‌ر خاتری ئێرانی داگیركار په‌رله‌مانتاره‌كانی خۆی دابه‌ش كردووه.\nحیزبه‌كانی خۆرهه‌لات یا باكوریش، ده‌بێت ناوی ئه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانتارانه‌ی كه به‌ڵی بۆ یاسایه‌كی واده‌كه‌ن و سه‌ر به هه‌ر هێزێكی سیاسیی باشور بن، بخه‌نه لیستی خیانه‌تكارانی نه‌ته‌وه‌ییه‌وه و، تاهه‌تایه خۆرهه‌لات یا باكوری كوردستانیان لێ قه‌ده‌غه بكه‌ن و، له داهاتوودا له ئه‌گه‌ری چوونی هه‌ر په‌رله‌مانتارێكیان بۆ باكور یا بۆ خۆرهه‌لاتی كوردستان، ئه‌وا به ڕقی پیرۆزی تۆفانی شۆڕشگێڕیی ڕێكخستنه نهێنییه‌كانیانی بسپێرن!!\nچونكه هیچ ئه‌خلاقێكی نه‌ته‌وه‌یی تێدا نییه، كه په‌رله‌مانتارێك ده‌نگی به‌لێ بۆ (به‌ناو) پرۆژه یاسایه‌ك دژی برا كورده‌كانی خۆرهه‌لات یا باكور بڵێ و، له داهاتووش دا بتوانێت بچێته خاكی خۆرهه‌ڵاتی كوردستان یا باكوری كوردستان.\nئه‌و په‌رله‌مانتارانه ئه‌بێت ئه‌وه‌ش بزانن، زه‌مه‌نێكی كورت له‌و په‌رپرسیارێتییه مێژووییه‌دان، بۆیه گه‌ر حیزبه‌كانیشیان شتێكی واشیان پێ بڵێت، ئه‌وا نابێت به خیانه‌تێكی ئاوها زه‌قی نه‌ته‌وه‌ییه‌وه تێوه‌بگلێن و، تاهه‌تایه ڕووی خۆیان و كه‌سوكاریان له به‌رچاوی ڕۆڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی كورد دا ڕه‌ش بكه‌ن و، لای نه‌وه‌كانی داهاتوو به (خیانه‌تكار) بناسرێن!!\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی باشور، هیچ سیقه‌یان پێ ناكرێ و، ئه‌گه‌ری هه‌یه ئێران ته‌نانه‌ت به تاك-تاكیش به‌رپرسه‌كانی كڕی بێتن، بۆیه هه‌ق وایه (په‌كه‌كه و دیموكرات)یش زیاتر له یه‌كتر نزیكترببنه‌وه.\nده‌بێت هێزه‌كانی باكور و خۆرهه‌لات، به باشی تونێلی قوول له قه‌ندیل و شوێنگه شاخاوی و نهێنییه‌كانی خۆیان لێ بده‌ن و، له ئێستاوه به وردی خۆیان بۆ هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كان ئاماده بكه‌ن، چونكه ڕێی تێ ئه‌چێت، توركیا یا ئێران (به فڕۆكه‌ی بێ فڕۆكه‌وان یان به موشه‌ك) هێرش بكه‌نه سه‌ر شنگال و كۆیه و هتد.\nبه دڵنیاییه‌وه، دیموكرات ئه‌شتوانن له ڕووی دبلۆماسیشه‌وه ئیش له‌سه‌ر هه‌ڵوێسته ئێرانیستییه‌كانی ئه‌و هێزه كوردیانه‌ی باشور بكه‌ن كه هاوشانی ده‌سه‌لاتی ئێران دژ به ئۆپۆزسیۆنی ئێران ئه‌وه‌ستنه‌وه!!\nوه‌ك لێكدانه‌وه‌كانی چوار مانگ پێش ئێستام (كه به‌رده‌ستن)، دڵنیام ده‌سه‌لاتی ئێران ئه‌ڕوخێت و، كه‌مێك نه‌فه‌س درێژی ئه‌وێت، مریشك چۆن سه‌ری ئه‌بڕیت دواین په‌له‌قاژێكانی زۆر پڕ-جووڵه‌ن، دۆخی ده‌سه‌ڵاتی ئێرانی ئێستاش وا ده‌بینم!!!!! به‌س بۆ سیاسه‌تكردن كه‌مێك نه‌فه‌سی درێژی ئه‌وێت!!\nداهاتوو ئه‌یسه‌لمێنێته‌وه، كه كام په‌رله‌مانتار و هێزانه‌ی باشور (به‌بێ هیچ بیانوویه‌كیان) به ڕوونی به‌م خیانه‌ته نه‌ته‌وه‌ییه‌وه تێوه ئه‌گلێته‌وه و، نه‌وه‌كانی داهاتووی بنه‌ماڵه‌كه‌شیان سه‌ركز ئه‌كات و، تاهه‌تایه خۆیان و نه‌وه‌كانیان به‌ر نه‌عله‌ت لێ كردنی هه‌موو كوردێكی شه‌ره‌فمه‌ند ئه‌بنه‌وه!!\nسه‌یره، هێزه‌كانی باشور هیچ حسابێك بۆ په‌رله‌مانی به‌غدا و پرۆژه یاساكانی ناكه‌ن به‌تایبه‌ت له تالانكردنی نه‌وتی باشور دا، كه‌چی له ده‌ركردنی (به‌ناو) یاسایه‌كی دژ به جوولانه‌وه‌ی پارچه‌كانی دیكه تێوه ده‌گلێن!!\nپێویسته له ئه‌گه‌ری ده‌ركردنی یاسایه‌كی دژ به (برا كورده‌كانی خۆرهه‌لات یا باكور) له په‌رله‌مانی عێراقیسه‌ركاغه‌ز، ئه‌وا ئه‌و كۆكتێله عه‌جیبه‌ش كه پێی ئه‌وترێت (حكومه‌تی هه‌رێم) هه‌ڵوێستی هه‌بێ و، به فه‌رمی ڕایگه‌یه‌نێت كه ئه‌و (به‌ناو) یاسایه له خاكی هه‌رێم كاری پێ ناكرێت، وه‌ك چۆن ده‌یان پرۆژه یاسای نێوان په‌رله‌مانی به‌غدا و په‌رله‌مانی كوردستان دژ به یه‌كن (وه‌كو یاسای فره‌ژنی و جێنده‌ر و هتد)، ئاوهاش ده‌بێت هێزه‌كانی باشور هه‌رگیز مل به خیانه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی وا نه‌ده‌نه‌وه!!\nنابێت چیتر، هێزه‌كانی باشور، به‌هۆی ململانێی نێوخۆیانه‌وه، خیانه‌ت له براكانی به‌شه‌كانی دیكه بكه‌نه‌وه، نابێت میلله‌تیش به‌هیچ جۆرێك قبوولی بكا و، ده‌بێت له ئه‌گه‌رێكی وادا دژ به داگیركاران: ئێران یاخود توركیا خۆپیشاندان بكرێت.\nخۆ چ په‌كه‌كه و چ دیموكرات، بژارده‌ی دیكه‌یان به‌ده‌سته‌وه‌یه كه ئه‌وانیش دژ به (پرۆژه بازرگانیی و شوێنكه‌وته‌ییه سیاسییه‌كانی ئه‌و هێزانه‌ی باشور) له ته‌كتیك و ستراتیژیش دا كاردانه‌وه‌ی تۆفانیان هه‌بێت، به‌ڵام هیوادارم هیچ په‌رله‌مانتار و هێزێكی باشور به‌م خیانه‌ته ترسناكه نه‌ته‌وه‌ییه‌وه نه‌گلێته‌وه!! چونكه هیچ قسه‌یه‌ك جگه له تۆماركردنی سه‌ركزییه‌كی دیكه نه‌بێت، هه‌ڵ ناگرێت!!\nعادل محەمەدپوور: مێژوو، كورد، نـيزامی گەنجەیی (614 –613 / 535 ك م یا ؟)


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-03-01-01:10:00 - کۆدی بابەت: 2751\nئەگەر سەیرێکی دەوروبەری خۆمان بکەین دەبینین خەڵکێکی زۆر چاویلکە لە چاو دەکەن. تا وای لێهاتووە هێندە بە لامانەوە ئاساییە، زۆر زەحمەتە خەیاڵمان بۆ سەردەمێک بچێت کە چاویلکەی تێدا نەبووبێت!\nلە ڕاستیدا نازانرێت چ کاتێک چاویلکە داهێنراوە، بەڵام لە ساڵی ١٢٦٦ زاینیدا ئینگلیزی کە خەریکی تاقی کردنەوەی سەیر سەیر بوو ڕێگەیەکی دۆزیەوە کە پیتەکان گەورەتر و ئاسانتر بکاتەوە لە کاتی خوێندنەوەدا، کە بریتی بوو لە پارچە شوشەیەک کە دەیخستە سەر کتێبێک لە کاتی خوێندنەوەدا! ئەڵبەت ئەم کارەی یارمەتی گەورە کردنەوەی پیتەکانی نەدەدا، بەڵام هەر هەنگاوێکی باش بوو.\nیەکەم بەڵگە بۆ ئەویە کەسێک چاویلکەی لە چاو کردبێت بریتییە لە تابلۆی کاردیناڵیک کە لە ساڵی ''١٣٥٢'' دا لە ئیتاڵیا وێنە کێشراوە، کە تیایدا کاردیناڵەکە، لەو تابلۆیەدا چاویلکەیەکی لەسەر چاوی داناوە.\nکاتێک کتێبی چاپکراو بڵاوبووەوە، چاویلکە زۆر لە خەڵکی بوو بە شتێکی پێویست و بەکارهێنانیشی بڵاوبووەوە.\nلە سەدەی شازدەهەمدا چاویلکە بە ڕێژەیەکی زۆر لە باکووری ئیتاڵیا و باشووری ئەڵمانیا دروست دەکرا.\nلە ساڵی ١٧٨٤ بینجامین فرانکلینی ئەمریکی چاویلکەی جوت تیشکۆیی دروست کرد، کە بریتی بوو لە دوو جۆری جیاواز لە گەربین لە جوتی هەمان چاویلکەدا.\nچاو لە شێوەیدا، لە گۆیەکی نەختێک هەڵتۆقی دەچێت لە پێشەوەیدا، لە چەقی هەڵتۆقیوە کەشدا، بیلبیلەی چاوەکە ڕێگە دەدات بە تیشک بچێتە ژوورەوە بۆ بەشی تاریکی چاو، تیشکەکەش لە بیلبیلەوە تێدەپەڕێت بۆ گەردبینی چاو.\nکە تیشک دەکاتەوە و لە بەشی دواوەی چاودا وێنە دروست دەکات، کە تۆڕێک لە خانەی هەستیار هەیە بۆ تیشک پێی دەڵێن ''الشبکیە''.\nچاوی هەندێک کەس تۆزێک لە درێژی ئاسایی درێژ ترە، لە پێشەوە بۆ دواوە، لە کاتێکدا هەندێک کەس چاویان کورترە، بە جۆرێک کە گەردبینی چاو ناتوانێت تیشکەکە، بە شێوەیەکی ڕوون بچێتە سەر تۆڕەکە، بۆیە چاویلکە گەردبینێکی زیاترە دەداتە چاو.\nئەو گەردبینە زیادەیە، گەردبینە ڕاستەقینەکە کە چاومان دروست دەکات ڕاست دەکاتەوە، بە شێوەیەک کە وێنەی سەر تۆڕەکە ڕوونترە دەکاتەوە، بەوەش دەتوانین بە شێوەیەکی باشتر ببینین.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : كەی چاویلكە داهێنرا؟


شیعە لە عێراق؛ لە دروستبوونیيەوە تا كودەتا بەسەر دەستەبژێرەكانیاندا\n«پێویستە سەرۆك وەزیرانیكی نوێ دیاریبكرێت بێ دەستێوەردانی دەرەكی » گوزارشتێكی هەشت وشەیی، لە وتاری ئایەتوڵا عەلی سیستانی لە یەكێك لە وتارەكانی هەینیدا هاتبوو كە نوێنەرەكەی لە كەربەلا خوێندییەوە، ئەم دەربڕینە مانای زۆر لەخۆدەگرێت، هەموان بەوە لێكدانەوەیان بۆ كرد كە ئاماژەیە بۆ هەژموونی ئێران بەسەر دەسەڵاتی عێراقەوە.\nلە سەرەتای كانونی یەكەمی 2019 مەرجەعی باڵای ئایینی شیعە لە عێراق باسی لە دەستێوەردانی دەرەكی دەكرد، هەروەك ئەوەشی ڕاگەیاندبوو، كە دەستوەرناداتە پرۆسەی دیاریكردنی حكومەتی نوێ، سیستانی تەنها لەكاتە هەستیارەكان دەست لە كاروباری سیاسیی وەردەدات، بۆچوونەكانیشی كاریگەری گەورەی هەیە لەسەر ڕایگشتیی.\nعێراق لەناو تەنگژەیەكی نوێ و جیاواز لەوانەی پێشوو دەتلێتەوە، كە ناونیشانی جوڵەی شەقامە و ڕیشەكەی ئاڵۆزە، بەڵام ئەوەی جیاوازە ئەوەیە كە خۆپیشاندانەكان ڕووبەرێكی بەرفراوانی گرتووەتەوە، لەوانە شاری كەربەلا، ئەمەش مانای وایە: یەكەم ئارامگری شیعە لەسەر دەسەڵاتی دەستەبژێری شیعە كۆتایی هاتووە، دووەم دەركەوتنی دروشمی دژ بە ئێران لەناو خۆپیشاندانەكان مانای وایە شەقامی عێراق هەژموونی ئێرانی ڕەتدەكەنەوە، سێیەمیش شەقامی عێراق ئەو سیستمە گەندەڵەی عێراق ڕەتدەكاتەوە كە لەسەر بنەمای تائیفەگەری و بەشبەشێنە دامەزراوە.


وەزیری خوێندنی باڵا سوپاسی خوێندكار و قوتابیە خۆبەخشەکانی زانكۆی سه‌ڵاحه‌دین دەکات | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nوەزیری خوێندنی باڵا سوپاسی خوێندكار و قوتابیە خۆبەخشەکانی زانكۆی سه‌ڵاحه‌دین دەکات\nلە بەرامبەر ئەو کارە خۆبەخشانەیان و، پێشوازیکردنیان لە خوێندکار و قوتابیانی تازە وەرگیراو لە زانکۆکەیان، د.یوسف گۆران وەزیری خویندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی سوپاسی ئەو کۆمەڵە خوێندکار و قوتابیە دەکات کە بەشیوازێکی شارستانیانە پێشوازی لە خوێندکار و قوتابیانی تازە وەرگیراو دەکات.\nوەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە نوسراوێکدا بەژمارە (٢٧٢٨٥)، کە لە ڕێکەوتی (١٤/١٢/٢٠١٥) ئاڕاستەی خوێندکار و قوتابیە خۆبەخشەکانی زانکۆی سەڵاحەددینی کردوە تێیدا هاتووە: سوپاس و پێزانینی خۆمان ئاڕاستەی ئەم خوێندکار و قوتابیانە دەکەین، کە خۆبەخشانەی پێشوازی لە خوێندکار و قوتابیانی تازە وەرگیراو لە زانکۆکان دەکەن، چونکە زۆر بە لەخۆبوردوییەوە هاوکاری ئەو خوێندکار و قوتابیانە دەکەن، کە بۆ تەواوکردنی مامەڵەی وەرگرتنیان سەردانی زانکۆکان دەکەن. لە کۆتایی نوسراوەکەشدا د.یوسف گۆران هیوای خواستوە نمونەی ئەو جۆرە خوێندکار و قوتابیانە زۆر بێت بۆ سەرخستنی پڕۆسەی زانست لە هەرێمی کوردستاندا.\nئەو سوپاس و پێزانینەی وەزیری خوێندنی باڵا و تویژینەوەی زانستی لە کاتێکدایە، کە ساڵانە لەگەڵ ڕوکردنی خوێندکار و قوتابیانی تازە وەرگیراو بۆ زانکۆ و کۆلێژو بەشەکانیان، له زۆرێك له زانكۆكانی كوردستان بە ناو و ناتۆرەو نەریتێکی نەشیاو پێشوازی لە خوێندکار و قوتابیانی تازە وەرگیراو دەکرێت كاتێك به‌ڕێ ده‌كه‌ون بۆ ته‌واوكردنی مامه‌ڵه‌ی وه‌رگرتنیان له زانكۆكه.\nبە پێچەوانەی ساڵانی ڕابردو بۆ پێشوازیکردنی لە خوێندکار و قوتابیانی تازە وەرگیراو بۆ ساڵی خوێندنی (٢٠١٥-٢٠١٦)، ژماره‌یه‌ك لە خوێندكار و قوتابیانی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین له‌شاری هه‌ولێر خۆبه‌خشانه گروپێکی پێشوازییان دروست کردەوە و، لە ئیستا ڕۆژانە بەشێوازێکی شارستانیانە پێشوازی لەو خوێندکار و قوتابیانە دەکەن كه له‌چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودا ناویان له زانكۆكه‌یان هاتۆ‌ته‌وه.


وێنەیەك لە ڤیدیۆیەکەوە وەرگیراوە کە 17 ئازار لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە، تێیدا عوسبەت سائیرین بەرپرسیارێتی هێرشە موشەکیەکان لە ئەستۆدەگرێت بۆ بەئامانجکردنی دەزگاکانی عێراق و هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە بنکەی ئاسمانی تاجی، باکوری بەغدا.\nعوسبەت سائیرین (کۆمکاری شۆڕشگێران)، کە بوونی خۆی دەرخست بە لەئەستۆگرتنی هێرشەکانی ئازار بۆسەر دەزگاکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و عێراقی، هیچ جیاواز نییە لە میلیشیاکانی دیکەی دڵسۆز و داردەستی رژێمی ئێران، شیکاروانان وتیان.\nئەو میلیشیا پێشتر نەناسراوە یەکەمین هێرشی لە ئەستۆگرت لە 11 ئازار، کاتێك 18 موشەك لە بنکەی ئاسمانی تاجیان دا، دوو سەربازی ئەمریکی و سەربازێکی بەریتانیان کوشت.\nسێ رۆژ دواتر، زنجیره‌یه‌كی له 33 موشەکی کاتیوشا دووبارە لە تاجی دایەوە، کە بووە هۆی چەندین قوربانی، بەرپرسانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان وتیان.\nلە ڤیدیۆیەکدا کە 17 ئازار لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکرایەوە، عوسبەت سائیرین بەرپرسیارێتی خۆی لە هێرشەکانی سەر تاجی راگەیاند. لە ڤیدیۆیەکدا ئەو میلیشیایە رایگه‌یاند: "چیرۆکەکە تەواو نەبووە." هه‌روه‌ها هه‌ڕه‌شه‌كانی خۆی دژی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق دووبارەکردەوە.\nموشەکهاوێژه‌كانی کاتیوشا کە لە هێرشەکەی سەر بنکەی ئاسمانی تاجیدا بەکارهاتن لە ئازار لەلایەن سوپای عێراقەوە لە ئەبو عیزام دۆزرانەوە، لە باکوری بەغدا. [خاوەنی وێنە: شانەی راگه‌یاندنی ئه‌منی عێراق]\nوێنەیەك كه لە 13 ئازار گیراوە، وێرانکاری لە فڕۆکەخانەی کەربەلا دەردەخات، یەکێك لەو ناوچانەی کەوتە بەر هێرشە ئاسمانیەکانی ئەمریکا بۆ كردنه ئامانجی میلیشیایەکی سەر بە ئێران دوای كوشتنی دوو هاوڵاتی ئەمریکی و بەریتانییەك لە بنکەی سەربازی تاجی. [محەمەد سەواف/ئاژانسی فرانس پرێس]\nهێزەکانی عێراق لە بەیاننامەیەکدا رایانگەیاند كه دوو موشەك لە 26 ئازار دایان لە گۆڕه‌پانێكی بەتاڵ نزیك بە بنکەیەکی هێزە عێراقیەکان لە ناوچەی سەوزی بەغدا، کە بیناکانی حکومەت و نوێنەرایەتیە بیانیەکانی لێیە.\nسەرچاوەیەکی ئەمنی عێراق بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت وادیاربوو ئامانجی مەبەست باڵێۆزخانەی ئەمریکا بوو، کە چەند سەد مەترێك لە باشوری رۆخی دیجلەیە.\nلەو هێرشەدا هیچ قوربانیەك نەکەوتەوە.\nلەکاتێکدا عوسبەت سائیرین ئەو هێرشەی سەر ناوچەی سەوزی لەئەستۆ نەگرت، میلیشیاکە لە 2 نیسان ڤیدیۆیەکی لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکردەوە کە هەڕەشەی لە بینای باڵێۆزخانەی ئەمریکا دەکرد.\nمیلیشیایەکی دیکەی سەر بە پاسداران\nپسپۆڕی سەربازی، حاتەم فەلاحی وتی عوسبەت سائیرین تەنیا "داردەستێکی دیکەی پەیوەستە بە سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێرانه‌وە کە خزمەت بە کارنامەی ئێران دەکات بۆ پەرەسەندنی تووندوتیژی و بارگرژی لە عێراق و وڵاتانی دیکە".\nبە دیارونای وت گومانده‌كرێت ئەو میلیشیایە لە 2,000 ئەندام پێکهاتبێت.\nوتی عوسبەت سائیرین "دروستکراوە لەلایەن فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسداران ئیسماعیل قائانیەوە تا دەریبخات کە بە شوێنپێی فەرماندەی پێش خۆی [قاسم سوله‌یمانی]دا دەچێت و بەردەوامە لە خزمەتکردنی کارنامەی وێرانکەری ئێران".\nوتیشی دەرکەوتنی ئەو میلیشیا 'نوێ'یە و لەئەستۆگرتنی هێرشەکانی ئەمدواییە "وەهمی ئەوە دەدات کە میلیشیاکانی دیکە بەرپرس نین لە هێرشەکان".\nفەلاحی ئاماژەیکرد بەوەی رژێمی ئێرانی بڕیاریداوە شەڕەکانی لەسەر خاکی عێراق بکات و وتی خەڵکی عێراق "رقیان لە مامەڵە و هەڕەشە بەردەوامەکانی ئێرانە" دژی ئاسایش و بەرژەوەندییه‌كانیان.\nوتیشی دەرکەوتنی ئەم میلیشیا نوێیە ئاماژەیە بەوەی رژێمی ئێران ددان بە سەروەری عێراق و ئاسایشی خەڵکەکەیدا نانێت و بێڕێزی بەرامبەر پێکەوەژیانی دراوسێیانە دەکات.\nفەلاحی وتی كینه‌ی جەماوەری لە لوتکەیدایە، بەتایبەتی دوای ئەوەی داردەستانی ئێران خۆپیشاندەرانی عێراقییان کوشت و سەرکوتیانکردن لەم چەند مانگەی دواییدا.\nوتیشی: "رژێمی ئێران هەوڵدەدات عێراق بۆ چارەنوسێکی نادیار رابکێشێت بە په‌روه‌رده‌كردنی میلیشیا نوێکان و دروستکردنی نائارامی کە خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی ئێران دەکەن."\nسەرکردەکانی ئێران 'له هه‌ڵنوتاندان'\nرژێمی ئێران بەردەوام هەوڵی ئەنجامدانی هێرشی داوە بۆسەر هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە عێراق لەڕێی میلیشیا داردەستەکانیەوە. بەڵام شیکاروانی سیاسی عێراقی ئەحمەد شەوقی بە دیارونای وت كه "نایەوێت نفوزی خۆی بكه‌وێته مه‌ترسییه‌وه،" کاتێك ئەم هێزانە وەڵامدەدەنەوە.\nبە دیارونای وت عوسبەت سائیرین هێنراوەتە گۆڕێ تا بەرپرسیارێتی هێرشی لەو جۆرە لەئەستۆبگرێت لەهەوڵێکدا بۆ "پاراستنی نفوزی ئێران و په‌رده‌پۆشی".\nوتی دەرکەوتنی کتوپڕی میلیشیا نوێکە ئاماژەشە بەوەی "سەرکردەکانی ئێران له هه‌ڵنوتاندان لە بەڕێوەبردنی میلیشیاکان، کە رکابەریی بەهێز لەنێو سەرکردەکانیاندا هەیە" دوای کوژرانی سوله‌یمانی.\nوتیشی بەئامانجگرتنی بەردەوامی بنکەکانی عێراق پشتڕاستیدەکاتەوە کە رژێمی ئێران "دەستبەرداری سیاسەت و چالاکیەکانی خۆی نابێت کە زیان بەخشن بۆ عێراق و دراوسێکانی".\nشەوقی وتی لەڕێی ئەو هێرشانەوە، ئێران هەوڵدەدات سەقامگیریی ناوچەکە نەهێڵێت تا زیاتر خزمەت بە کارنامە فراوانخوازیەکەی بکات و "رزگاری ببێت لە کێشە ناوخۆییەکانی کە دوای پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا زیادیان کردووە".\nئێران هەڕەشە لە ئاسایشی عێراق دەکات\nدانیشتوویەکی بەسرە کە داوایکرد ناوی نەبرێت، وتی: "لەجیاتی رووبەڕووبوونەوەی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا، کە هەڕەشە لە گشت جیهان دەکات، فەرمانڕەوایانی ئێران هێشتا سەرقاڵن بە کارنامەکەیانه‌وه بۆ بڵاوکردنەوەی وێرانکاری لە تەواوی وڵاتەکەماندا."\nبە دیارونای وت: "بەردەوامن لە هەڕەشەکردن لە ئاسایشی وڵاتەکەمان بە دروستکردنی چەند میلیشیایەکی نوێ لەژێر ناو و چەتری جیاوازدا لە خزمەتی بەرژەوەندییە قێزەونەکانیاندا."\nدانیشتوویەکی بەغدا وتی ئێران تەرکیزی لەسەر دروستکردنی داردەستی نوێیە لە عێراق "لە دژایه‌تیكردنیاندا بەرامبەر ویستی خەڵکی عێراق، کە ماوەیەکی زۆرە داوای کۆتاییهێنان بە نفوز و بوونی میلیشیاکان دەکەن لەڕێی خۆپیشاندانی چەند مانگەوە".\nئەو دانیشتووه کە داوایکرد تەنیا وەك ئەبو محەمەد ناوی ببرێت، بە دیارونای وت: "پاسداران و داردەستەکانی تەنیا خزمەت بە وێرانکاری دەکەن لە عێراق."\nعێراقییەکان توڕەن لە پشتیوانیی میلیشیاکان بۆ ئەجه‌ندای سوپای پاسداران\nمیلیشیا عێراقییەکانی سەر بە ئێران لەمدواییانەدا هێرشەکانیان زیادکردووە بۆسەر ئەو هێزانەی هاوپەیمانان کە لە عێراق جێگیرکراون، ئەمەش زۆرینەی عێراقییەکانی توڕەکردووە کە ترسیان لە ئاکامی ئەو کردەوانە هەیە.\nعێراقیەکان بزوتنەوەیەکی سیاسی نوێی هەواداری ئێران رەتدەکەنەوە کەتائیب حیزبوڵا: خزمەتکارە دڵسۆزەکەی پاسداران لە عێراق عێراق بەدوای بکوژانی هیشام هاشمیدا دەگەڕێت لە دەرەوەی وڵات


ئاگر لە کۆرمۆر کەوتەوە\nهەواڵ / کوردستان :: 12/06/2019 :: 868 جار بینراوە\nدواڕۆژ زانیاری نوێ لەبارەی رێگری لە مەحمود سەنگاوی بڵاودەكاتەوە\nفلمێ كوردى (تۆرن) خۆ ژ به‌ربژێڕییا خه‌لاتێ ئۆسكار ڤه‌كێشا\nکه‌لتور :: 14 کاتژمێر پێش ئێستا\nئاگر لە پووش و پاوان و دەغڵودانی گوندی کۆرمۆر لەناحیەی قادرکەرەم کەوتەوە و تا ئێستا نەتوانراوە ئاگرەکە کۆنتڕۆڵ بکرێت.\nمەهدی جەبار هاووڵاتییەکی گوندەکە ئەمڕۆ (چوارشەممە ۱۲ی حوزەیرانی ۲۰۱۹) بە دواڕۆژی راگەیاند: لەپاش نیوەڕۆوە ئاگر لە زەوییە کشتوکاڵییەکانی سنوری نێوان گوندی کۆرمۆر و قەڵغانلو، کەوتۆتەوە و تا ئێستاش بەردەوامە، هەرچەندە لایەنە پەیوەندیدارەکان و هاوڵاتیان و گوندنشینان لەهەوڵدان بەڵام ئاگرەکە بەرە و دەشتایی دەڕوات".\nراشیگەیاند: چونکە ئاگرە بەتەواوەتی کۆنتڕۆڵ نەکراوە، رووبەری زەویەسووتاوەکان و زیانەکان و هۆکارەکەی روون نیە".\nگوندی کۆرمۆر دەکەوێتە نزیک ناحیەی قادرکەرەم و گەورەترین کێڵگەی غازی سروشتییە، کە لە ٦ بیری دەرهێنانی غاز پێکدێت و چەند بیرێکی دیکەش لە هەڵکەندندان، لەلایەن کۆمپانیای دانەغاز و هاوپشکەکانی وەبەرهێنانی تێدا دەکرێت، لەڕێگەی بۆرییەوە غاز بۆ وێستگەکانی کارەبا لەسلێمانی و هەولێر دابین دەکات.\nبەپێی زانیارییەکانی دواڕۆژیش ئاگرەکە دوورە لە کێڵگە غازییەکانەوە.\n17:18 (7 minutes ago)\nئاگر لە کۆرمۆریش کەوتەوە\nئاگر لە پووش و پاوان و دەغڵ و دانی گوندی کۆرمۆر لەناحیەی قادرکەرەم کەوتەوە و تا ئامادەکردنی ئەم هەواڵە کۆنترۆڵ نەکراوە.\nمەهدی جەبار هاوڵاتیەکی گوندە ئەمڕۆ (چوارشەممە ۱۲ی حوزەیرانی ۲۰۱۹) بەدواڕۆژی راگەیاند "لەپاش نیوەڕۆوە ئاگر لە زەوییە کشتوکاڵییەکانی سنوری نێوان گوندی کۆرمۆر و قەڵغانلو، کەوتۆتەوە و تا ئێستاش بەردەوامە، هەرچەندە لایەنە پەیوەندیدارەکان و هاوڵاتیان و گوندنشینان لەهەوڵدان بەڵام ئاگرەکە بەرە و جەوەڵ دەڕوات"\nراشیگەیاند "چونکە ئاگرە بەتەواوەتی کۆنترۆڵ نەکراوە، رووبەری زەویەسووتاوەکان و زیانەکان و هۆکارەکەی روون نیە"\nگوندی کۆرمۆر دەکەوێتە نزیک ناحیەی قادرکەرەم و گەورەترین کێڵگەی غازی سروشتییە، کە لە ٦ بیری دهرهێنانی غاز پێکدێت و چەند بیرێکی دیکەش لەهەڵکەندندان، لەلایەن کۆمپانیای دانەغاز و هاوپشکەکانی وەبەرهێنانی تێدا دەکرێت ، لەڕێگەی بۆرییەوە غاز بۆ وێستگەکانی کارەبا لەسلێمانی و هەولێر دابین دەکات\nبەپێی زانیارییەکانی دواڕۆژیش ئاگرەکە دوورە لە کێڵگەغازییەکانەوە.


سه‌روه‌ری بۆ ئه‌و حزبه‌ی له دۆڕاندنی كه‌ركوك و خیانه‌تی نه‌ته‌وه‌ییدا به‌شداری ناكات ...رابه‌ر ره‌شید\nجارێكی دیكه‌ش خه‌مه‌كانی كه‌ركوك، ناچاریان كردمه‌وه –وه‌كو هاووڵاتییه‌ك- بێمه‌وه ده‌نگ.ده‌نگ هه‌ڵبڕینی ئێمه‌ومانان بۆ له ده‌ستنه‌دانی پێگه‌ی كوردو ئاینده‌ی كوردستانیبوونی كه‌ركوكه، دوور له هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندییه‌كی حزبییانه‌و ناوچه‌گه‌ریانه.وه‌كو هاووڵاتییه‌ك نامه‌ی كراوه‌مان بۆ سه‌رۆكی هه‌رێم و مه‌كته‌بی سیاسی هه‌ر سێ حزبه‌كه‌ی ناو (لیستی هاوپه‌یمانیی نیشتیمانی كوردستان) ناردو داواشمان له به‌رپرسانی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستانیش كرد بۆئه‌وه‌ی دڵسۆزانه خه‌مێك له كه‌ركوك بخۆن و رێگه‌ی ئه‌و په‌رشوبڵاوییه نه‌ده‌ن، به‌ڵام هیچ لایه‌نێكیان نه به ئه‌رێ و نه به نه‌رێ وه‌ڵامیان نه‌داینه‌وه، ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه كه ئه‌و به‌ڕێزانه گوێ له ده‌نگی هاووڵاتییانی كه‌ركوكی و به‌رژه‌وه‌ندییه نه‌ته‌وایه‌تییه‌كانی كورد له باشووری كوردستان و ناوچه داگیركراوه‌كانی ژێرده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی ناوه‌ند ناگرن و ته‌نها به‌رژه‌وه‌ندییه حزبییه‌كانی خۆیان لا پیرۆزو له‌به‌رچاوه!!.\n به شكستخواردنی هه‌وڵ و ته‌قه‌للاكانی (لیستی هاوپه‌یمانیی نیشتیمانیی كوردستان) له به‌شداری پێكردنی حزبه‌كانی دیكه له‌ناو هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌یانداو یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگیی عه‌ره‌ب و توركمانی كه‌ركوك، تا دێت تابلۆكه ره‌شتر دێته به‌رچاو و ئاسۆی ئاینده‌ی كه‌ركوك ته‌مومژاویتر ده‌بێت، به‌مه‌ش سه‌رجه‌م ئه‌و حزب و لایه‌نانه‌ی كه ده‌بنه هۆی دۆڕاندنی كه‌ركوك له هه‌ڵبژاردنی 30ی نیسانی 2014دا خیانه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی مێژوویی له ئه‌رشیفی خه‌باتی حزبایه‌تیی خۆیاندا تۆمار ده‌كه‌ن، چونكه كورد له كه‌ركوكدا ئه‌زموونی له‌م باره‌یه‌وه هه‌یه‌و هه‌ڵبژاردنی 2010و له ده‌ستدانی چه‌ند كورسییه‌ك، له ئه‌نجامی خۆبه كوێخازانینی یه‌كێتی‌و پارتی و به‌شداریكردنی گۆڕان و یه‌كگرتوو و كۆمه‌ڵ هه‌ر یه‌كه‌و به لیستی جیاواز، باشترین گه‌واهیده‌ری ئه‌م راستییه‌ن.كه‌واته ئه‌و لیسته‌ی له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا رێز له مێژووی پڕ سه‌روه‌ری خۆی ده‌گرێت و به‌رژه‌وه‌ندییه باڵا نه‌ته‌وه‌ییه‌كان و ئاینده‌ی كه‌ركوك ده‌خاته سه‌رووی به‌رژه‌وه‌ندییه حزبییه‌كانی خۆیه‌وه، به‌تایبه‌تی ئه‌و حزب و لیستانه‌ی كه پێشوه‌خته دڵنیان له‌وه‌ی تاكه كورسییه‌كیش ناهێنن، به پاشه‌كشه‌كردنیان له كرداری هه‌ڵبژاردنی 30ی نیسانی 2014 هه‌ڵوێست و قوربانییه‌كی دیكه‌ی خۆیان ده‌خه‌نه سه‌ر خه‌رمانی هه‌ڵوێسته‌كانیان له نێو خه‌باتی بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی نیشتیمانیی كوردستانی و به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه هه‌ر شكستێكی كوردیانه‌ی كه‌ركوك ده‌یانخاته به‌رده‌م ده‌یان پرسیاری هه‌ستیاره‌وه!!\n ئه‌وه‌ی زۆر مایه‌ی نیگه‌رانی و سه‌رسووڕمانیشه ئه‌وه‌یه كه زۆرێك له‌و حزب و لایه‌نه كوردستانییانه‌ی كه‌ركوك كه بڕیاروایه به لیستی جیاواز به‌شداری له كرداری هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌رانی عێراقدا بكه‌ن، پێشوه‌خته دڵنیان كه قاچه كورسییه‌كیش ناهێنن، كه‌چی سوورن له‌سه‌ر به‌شداریكردنیان به لیستی ته‌نها، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی پێشتر ئه‌زموونیان له‌م بواره‌دا هه‌یه‌و شه‌قی ده‌نگ نه‌هێنانیان خواردووه‌و كورد وته‌نی: "مارانگازبوون"، ئه‌ی بۆچی ده‌بێ ئه‌مجاره‌ش هه‌مان هه‌ڵه دووباره بكه‌نه‌وه؟ ئه‌رێ ئه‌م سووربوون له‌سه‌ر دۆڕاندن و شكستخواردنه‌ی ئه‌و حزبانه‌ی –پێشوه‌خته- دڵنیان له‌وه‌ی ده‌یدۆڕێنن و ژماره‌یه‌ك ده‌نگی ده‌نگده‌رانیشیان له ختوخۆڕایی به‌هه‌ده‌ر ده‌ده‌ن، ده‌چێته خانه‌ی كام ژیربێژی و له كوێی لۆژیكدا جێیان ده‌بێته‌وه؟! له‌كاتێكدا كه هه‌موویان زۆر چاك له‌و راستییه گه‌یشتوون كه له رۆژی ده‌نگداندا چه‌ندین گرفت و ئارێشه له‌به‌رده‌م خودی ده‌نگده‌رانی كوردیشدا دروست ده‌كرێن، وه‌كو نه‌هاتنه‌وه‌ی ده‌نگی ژماره‌یه‌كیان و هه‌ڕه‌شه‌و چاوسووركردنه‌وه‌ی نانبڕین و چه‌ندین رێگریی دیكه!!\n بۆیه جارێكیتریش وه‌كو هاووڵاتییه‌كی كه‌ركوكی راشكاوانه ده‌ڵێم: ئه‌وه‌ی به‌رامبه‌ر كه‌ركوك كرا خیانه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی نیشتیمانی مێژوویی گه‌وره بوو، به‌ڵام ده‌كرێ ئه‌وانه‌ی رێز له خه‌باتی خۆیان و خوێنی شه‌هیده‌كانیان ده‌گرن، له‌م خیانه‌ته نه‌ته‌وه‌ییه گه‌وره‌یه‌دا به‌شداری نه‌كه‌ن و لاپه‌ڕه‌یه‌كی مێژووی خه‌باتی خۆیان –لایه‌نی كه‌م- به سپێتی بهێڵنه‌وه‌و كارێك نه‌كه‌ن نه‌وه‌كانی ئاینده توێژینه‌وه‌ی زانستی و مێژوویی و سایكۆلۆژی له‌سه‌ر خیانه‌ته‌كانیان ده‌رهه‌ق به كه‌ركوك بكه‌ن.له ئه‌ده‌بیاتی هه‌موو ئه‌و حزب و لایه‌نانه‌شدا هاتووه: "مێژوو به‌زه‌یی به‌كه‌سدا نایه‌ته‌وه‌و خیانه‌ته‌كان وه‌كو خۆی تۆمار ده‌كات"، ئه‌ی ئه‌گه‌ر ئه‌و راستییانه ده‌زانن، بۆچی ئه‌م خیانه‌ته ده‌كه‌ن؟!\n2014/1/15 – پردێ


*گەر خەڵكانێكی زۆر بڕوایان بە نرخ و بەهای ماركسیزم لەدەستدابێت، رەنگە هۆكارەكەی ئەوەبێت كە ماوەیەكی دورودرێژ لەئەزموونی یەكیەتی سۆڤیەتدا خۆی مانیفێست كردووە. ئەگەرێكی بەهێزیشە كێشەو گرفت و شكستەكانی ئەو ئەزموونە، بەسەر خودی ماركسیزمدا بشكێتەوە؟\n– خەڵك و خوا لەمانای بەرجەستە بوون حاڵی نەبوون. هەرچەندە ئەوە لە رابردوودا مایەی تێگەیشتن بوو كە دەوترا: (ئای جمهوریەت چەند جوان و قەشەنگ بوو، لەساوپەنای ئیمپراتۆریەتدا!). سۆسیالیزمیش لای خۆیەوە نەیدەتوانی پاك و بێگەرد بێت، تەنها لە هزر و ئایدیادا نەبێت یاخود لە داهاتوویەكی دووردا نەبێت، سەروەختێك كە دەبێتە سیستمی سەرتاسەری دونیا. لە چاوەڕوانی هاتنەدی ئەوەشدا، هەردەبێت لە وڵاتێكی دیاریكراودا بەرجەستە بێت و بونیادنان و دیاریكردنیشی لەڕێی تۆڕێكی پەیوەندی وەهاوە دیاریبكرێت كە بەناچاری پابەندی تەواوی وڵاتان نەبێت.\nپاشان گەر ئەو واقیعە هاتەئاراو دروست بوو، ئەوا ئەوكات پاكی و بێگەردی ئایدیاكە دەردەكەوێت. ئەم ئایدیایە لەو رستەیەدا بە روون و رەوانی خۆی بەیان دەكات كە هاوڵاتیەكی خەڵكی مالی تەعبیری لێكردبوو: (بۆ ئەوەی بتوانین حوكم بەسەر كێشە و گرفتە سۆسیالیستیەكانی مالی دا بدەین، پێویستە بیرمان نەچێت كە ئێمە پابەندكراوین بەوەی پەیوەندی ئابووری و كۆمەڵایەتیمان، لەگەڵ چەند وڵاتێكی ئەفریقایدا هەبێت كەبونیاد و سیستەمێكی تەواو جیاوازیان هەیە.. سۆسیالیزمەكەمان مەرجدارە بەوەی ئێمە، وڵاتێكین كە دەرچەیەكمان بەسەر دەریادا نییە).\nئا لێرەوە بەدیاریكراوی كێشەكان سەرهەڵدەدەن و خواست و ویست نیشاندانیش بۆ خۆلادان لەوكێشانە، رەنگە بزووتنەوەكە لە راستە رێگەی خۆی لابدات، یان لەجوڵە و بزوتنی بخات. ئەو مەترسیانە مەترسی واقعین، بەڵام لە خەسڵەت و ئەدگاری سیستەمەكە نین. تەنها ئەوەندە هەیە ئاماژە بەوەدەكات كە پێویستە هاوڵاتی لەدژی چی بەرخورد بكات، یان هەندێ سازشی پێویست بەشێوەیەكی كاتی بكات، بەڵام بەردەوام و هەمیشەیی كاری نەكردەیە. ماركیسیزم بەو پێیەی میتۆدێكی رەخنەیی و دیالەكتیكیە، هەر بە دیاریكراوی ئەو ئامڕازەشە وادەكات بزوتنەوەكە خۆی بناسێت و چاودێریی خۆی بكات.\nبۆ بەدبەختی زۆرجار روودەدات – سەروەختێك ئایدۆلۆژیای ماركسیزم دەبێتە ئایدۆلۆژیای فەرمی -، بەوجۆرەی لەهەندێ میراتگرانی فرۆید رویداوە كاتێك بیرەوەرەكانیانمان دەخوێندەوە. ئەوەی گوێی لێیان بێت وادەزانێت هەڵسوكەوت و رەفتاری باوكیان، بەهیچ كلۆجێك پەیوەندی بە دەرونشیكاریەوە نەبووە. بەبڕوای ئەوان پراكتیزەكردنی میتۆدی شیكاریی بەسەر ئەودا، شتێكە نە مەزەندە دەكرێت و نەبە ئەقڵدا دەچێت، ئەویش لەبەرئەوەی خۆی داهێنەری تیۆریاكەیە. لەبەر ئەوهۆكارە هیچ تیۆریایەكی ماركسیستی دەرهەق بە ستالیننیزم، لەنێو حزبی سۆڤیەتدا فۆرمەلانەبوو. رەنگە تاك تاكە خەڵكانی یەكیەتی سۆڤیەت ببینی، شتگەلێكی زۆر سەیر و سەمەرەت لەبارەی سەردەمی ستالینەوە بۆ باس بكەن و پێت بڵێن چۆن چۆنی لەڕووی بیسكۆلۆژیەوە، ئەو قۆناغەیان گوزەراندووە. هەندێ لە پارتەكانی خۆرئاوا – وەك پارتی كۆمۆنستی ئیتاڵی -، هەوڵیاندا لێكدانەوە و شرۆڤەكارییەك سەبارەت بە ستالینیزم بەردەست بخەن، وەلێ هەتا ئێستا هەوڵێكی لەوجۆرە لە وڵاتانی خۆرهەڵات ئەنجامنەدراوە. وەك ئەوەی ماركسیزم نرخ و بەها تیۆری و پراكتیكیەی لەگەڵ خاوەندارێتی ئامڕازەكانی بەرهەمهێنان لەدەستدابێت.\nئەو مەترسیەی لەم سەروبەندەدا بەدی دەكرێت، مەترسی هەلپەرستیە. بەناچاریش دەكەوینە نێو چاڵی هەلپەرستیەوە، بەتایبەت كە ترس لە بەلاڕێدابردن، بەرەو دۆگمابوونێكی ئەرسۆدەكسیانەمان دەبات. كە كار گەیشتە ئەوە، پێویستە لەچارەسەری گونجاو بگەڕێین، ئەویش لەسەر بنەمای ئەزمونكردن لەچوارچێوەی كۆمەڵگەیەكدا، خۆی ناكات بەبابەتی بیركردنەوەو تێڕامان. ئەوە مەترسیەكەیەو لەوبڕوایەشدام لەمڕۆدا سۆڤیەتیەكان دركی پێدەكەن.\n*ئایدیایەك هەیە زۆر بەربڵاوەو تا دێت زیاتر خۆی دەسەپێنێت و دەڵێت: (كێشەكان و هەروەها چارەسەركردنیان، لە دواجاردا لەتەواوی كۆمەڵگە پیشەسازیەكاندا هەر یەكشتن ، ئیدی سۆسیالیستی بن یان سەرمایەداری)؟\n– بۆ دوپاتكردنەوەی ئەوە، پێویستە بەڵگەی ئەوە بخەینەروو كە لەوڵاتە سۆسیالیستیەكاندا ململانێەكی چینایەتی هەیە، واتە ئەو پاداشت و دەسكەوتانەی بەچەند كەسێكی دیاریكراو دراون، كەڵەكە دەبن و زیاد دەكەن. بەڵام لەڕاستیدا شتێكی لەوجۆرە نییە: راستە جیاوازیەكی روون و رەوان هەیە، وەلێ ئەو پارەیەی بەڕێوەبەری كارگەیەك لە یەكیەتی سۆڤیەتدا دەستی دەكەوێت، ناكرێت جارێكی تر و لە هیچ جێگەیەكی دیكەدا بەكاریبێنێتەوە و سەرمایەگوزاری پێبكات. ئەوەی پەیدایدەكات خەرجی دەكات و بەكاریدێنێتەوە، واتە نابێتە سەرمایەیەك یاخود لەنێو دەستی ئەو بەڕێوەبەرەدا زیاد ناكات، تا ببێتە بنەما و سەرچاوەیەك بۆ هێز و دەسەڵاتێكی چینایەتی.\nخەڵكی یەكیەتی سۆڤیەت تووشی شۆك و توڕەیی دەبن، سەروەختێك پێتوابێت پارە لای ئەوان خاوەنەكەی دەكاتە كەسێكی بەهێز و دەسەڵاتدار. ئەوان بە دوور لەهەموو مەبەستێكی پڕوپاگەندەیی و بەوپەڕی بێلایەنیەوە پێتدەڵێن: (ئەو هێزە بۆ دەوڵەمەندەكان نییە، بەڵكو بۆ گەورە فەرمانبەرانە). گومانی تێدانییە ئەو (گەورە فەرمانبەرانە)، چەندین دەسكەوت و تایبەتمەندی جیاجیایان هەیە. بەڵام بەو ئەندازەیەی سیستەمەكە زاڵم و ستەمكار بێت، ئەوا خۆ بەخۆ بەناچاری پشێوی كۆمەڵایەتی و بێ سەروبەری و نەمانی شكۆ و دەسەڵات، دەبنە هاوشانی و دۆخێك دێتە ئارا كە هەمیشە خەڵكانی تازە، لەژێرەوە دەباتە لووتكە. گەر هاتوو لە یەكیەتی سۆڤیەتیشدا كێشە و ململانێ دروست بوو، ئەوا لەو حاڵەتەدا شێوازی ریفۆرم دەگرێتەبەر، نەك شۆڕش. رەنگە لەوێدا چینێك نەبێت پێویست بەوە بكات سەرەوژور بكرێت، بەڵام لەوانەیە پێویست بەوەبكات گۆڕانكاری و راستكردنەوە ئەنجامبدرێت. ئەوەش بۆ خۆی شتێكی زۆر جیاوازە.\n*لە وڵاتێكی وەك فەرەنسادا، دەبێت لەمڕۆدا خەباتی شۆڕشگێڕانە بە چ شێوازێك بێت؟\n– تا ئێستاش خەڵكانێك هەن ترسیان لەوەهەیە، ببینن كۆمۆنیستەكان بە توندوتیژی دەسەڵات بگرنە دەست. دەی با ئەوانە دڵنیابن و بزانن ئەوە رونادات. سروشتی خەبات و تێكۆشان لە گۆڕاندایە. یەكەم شت ئەو كەرەستەیەی شۆڕش كە بریتیبوو لە (پێداویستی)، مەبەستم لە پێویستی ئابووریی چینێكە لە دۆخێكی ناهەمواردا دەژی و ئەو دۆخە ناهەموارەش هانیدەدات بۆ ئەوەی یاخی بێت، هەمان ئەو رۆڵە ناگێڕێت كە لە رابردوودا وازی دەكرد. ئاخر فەرەنسییەكان نایەنە سەر شەقامەكان تا داوای نان بكەن، چونكە نانیان هەیە. ئەمە بەو مانایە نایەت كە هەموو شت بەردەستە، وەك ئەوەی پروپاگەندە قەرمیەكان باسی دەكەن. دەبێت بیرمان نەچێت كە تا ئێستاش نیوەی گەلی فەرەنسا ژیانێكی كولەمەرگانە بەڕێدەكەن، گەر هەندێكیشیان ئۆتۆمۆبێلی سكراب و دەستی دوو بەكاربهێنن، ئەمە ئەوە ناگەیەنێ كە ئەوان بوژاونەتەوە و گوزەرانیان باشە.\nلە كوبای پێش شۆڕشیشدا، دۆخەكە بەو جۆرەبوو. خەڵك و خوا برسی بوون، وەلێ خواستیان بۆ كڕینی ئۆتۆمۆبێلی ئەمریكی زۆربوو. ئاخر بۆ سیستەمێك بەبەردەوامی ئەوە ئاسانترە ئۆتۆمۆبێل بە هەژاران بفرۆشێت، لەبری ئەوەی ئاستی بژێویان بەرز بكاتەوە یان هەلی كاریان بۆ بڕەخسێنێ، یاخود خوێندنگە و شوێنی نیشتەجێبوونیان بۆ دروست بكات. وەلێ لەگەڵ ئەوەشدا لە فەرەنسا پێداویستیەكانی هاوڵاتیان بەرەو ئەوە دەچێت پڕبكرێتەوەو هەندێ پێیان وایە، ئەوە وادەكات كرێكاران لە سیاسیبوون و سیاسەتكردن دووربكەونەوە. بەڵام دەكرێت بڵێین پێچەوانەی ئەوە راستە: ئاخر خەبات و تێكۆشان لەپێناو ژیانێكی زێدە مرۆڤانەتر و راستەقینانەتر، وادەكات كرێكاران خۆیان ببنە سەرپەرشتیاری راستەقینەی ئەو كارگە و دامەزراوانەی كاریان تێدادەكەن. بەفیعلیش مەبەستی یەكەم لە خەبات و تێكۆشانی كرێكاران، زیادكردنی كرێ و هەقدەستەكانیان نییە، بەڵكو بوونی چاودێریی كرێكارانە بەسەر ئەو كارگە و دامەزراوانەی كاری تێدادەكەن. ئەو خەبات و تێكۆشانەش رادیكالیەتی و خەسڵەتی شۆڕشگێڕانەی خۆی ناپارێزێت، گەر بێتو حواست و داواكاریەكانی لەدەوری یەك ئامانج كۆنەكاتەوە كە بۆرژوازیەت ناتوانێت بچێتە ژێر باریانەوە، چونكە هەركاتێك ملی بەو داواكاریانەدا، ئەوا بەدەستی خۆی خۆی تارومار دەكات.\nراستیەكەی دەسەڵاتی بۆرژوازی ئامادەیە تا ئاستێك خۆی بگونجێنێت و هەندێ سازش بۆ داواكاریی كرێكاران بكات، گەر بتوانێت تێچووەكانی بگرێتە ئەستۆ، بێئەوەی كاریگەری لەسەر دەسكەوت و قازانجەكانی دابنێت، یاخود بونیادە سەرەكیەكانی بەرهەمی سەرمایەداری گۆڕانكاریی بەسەردابێت. لەبەرامبەردا حكومەتەكانمان داوادەكەن، سەندیكاكان تێكەڵ بە سیستەمەكەبن.\nگەر بێتو كرێكاران ئەو رێگاچارەیەی سیمایەكی ریفۆرمیستانەی هەیە رەتبكەنەوەو پڕكێشی لە داواكاریەكانیان بكەن و نەرمی نەنوێنن، واتە كرێكاران بتوانن سوود لەهەر سازشكردنێكی حكومەت ببینن، تا سازشی تری پێبكەن و بەمەبەستی سەرپەرشتیكردنی تەواوەتی ئامڕازەكانی بەرهەمهێنان و خەبات و تێكۆشانەكەیان، لەچوارچێوەی ململانێی چینایەتیدا هێشتەوە و دەستیان بە هێرش و پەلاماردان كرد، ئەوا لەوكاتەدا دەسەڵاتی بۆرژوازی هیچ رێگەچارەیەكی دیكەی لەبەردەمدا نامێنێت و دەبێت تێبگات كە پێویستە وازبێنێت و دەست لەكار بكشێتەوە.\n*لەمڕۆدا زۆر كەس باوەڕیان بەو بۆچوونە هەیە كەپێویستە دەسەڵات بەكەسێتی بكرێت و لە كەسێكی دیاریكراو و تایبەتدا بەرجەستە بێت، كەوابوو مەرجە لە خەباتی سیاسیدا بە كەسێك دژایەتی كەسێكی دیكە بكرێت؟\n– با واز لە چاو و راو بێنین: چونكە ئەوە مانای ئەوە دەگەیەنێ كە بە دۆڤێر (5) دژایەتی دیگۆل بكەین. ئەوەش كاری نەكردەیە، لەبەرئەوەی دیگۆل ئەفسانەیە و دۆڤێریش مرۆڤە. یەكێكیان خاوەن شان و شەوكەتەو ئەوی دیكەیان هیچ نییە. كەس ناتوانێت سەرزەنشتی دۆڤێر بكات كە بۆچی خاوەن تایبەتمەندێتی نییەو ئەوەش بۆخۆی هیچ گرنگیەكی نییە، بەڵكو مەبەست ئەوەیە ئەو ناتوانێ بەرەنگاری دیگۆل بێتەوە، تەنها وەك نوێنەری سیاسەت و بەرنامەیەكی دیاریكراو و بە دیاریكراویش ئەو ناتوانێت نوێنەرایەتی ئەوە بكات. رەنگە لەو رووەوە رۆژنامەیەكی چەپڕەو، رۆڵێكی گرنگ بگێڕێت. ئاخر هەستكردن بە دەستەوستانی و گۆشەگیریی، هۆكارێكی سەرەكیە لە هۆكارەكانی ناسیاسیبوون. لەفەرەنسا بەتایبەت لە گوندەكاندا، سەدان هەزار كەس هەن هەست بە ونبوون و سەرگەردانی دەكەن، لەبەرئەوەی لە ژینگەی خۆیاندا كاتێك لە رژێم یاخی دەبن، كەس گوێبیستیان نابێت و هیچ كەس ئاگای لێیان نییە.\nپێویستە ئەوانە رێكبخرێنەوەو دەسگیرۆیی بكرێن، ئەویش لەڕێی پێدانی شرۆڤەو ئەرگیومێنتی پێویست كە رەنگە نەتوانن بەتەنها خۆیان پێی بگەن یان بیدۆزنەوە. پێویستە ئەو هەستە لەلای خەڵك دروست بێتەوە كە هێشتا لەبواری كاركردن ماوەو هاوكات دەبێت پێیان بوترێت، دەتوانن لەسەر ئاستی خۆیان و لەشار و شاۆچكەكانیاندا، خەبات لەدژی سیستەمی دابەشكردن و دژی گرانی زۆر و دژی ئەو ژەهراویبوونەی بەرهەمی پڕوپاگەندەی فەرمیەو…. هتد، ئەنجامبدەن. لەوپێناوەشدا گرنگ نییە ئایدیۆلۆژیایەك لە ئایدیۆلۆژیاكان بەسەردا بسەپێنرێت، بەڵكو پێویستە سازبدرێن و تەیاربكرێن. تەیاركردنیان نابێت هەرتەنها لەڕێی ئاشناكردنیان بێت بە كێشەكانیان، ئاخر نیشاندانی كێشەكان بەبێ ئاماژەكردن بۆ ئەوئاقارەی دەشێت چارەسەربێت بۆی، بۆخۆی جۆرە بەشداریكردنێكە لە ناسیاسیبوونی ئەواندا.\nدەبێت میدیا بەسەر كار و پراكسیسدا بكرێتەوە. ئاخر ناوی چەپ لە رابردوودا بریتی بوو لە (پارتی بزاوت، نەك پارتی شیكردنەوە و لێكدانەوە). هاوكات پێویستە (بەبێ ئەوەی هەڵخلیسكێنیە ناو دوالیزمەییەوە)، زیاتر سەختگیر بین و نەرمی نەنوێنین. لەراستیدا هەموو هەڵوێست نواندنێكی چەپڕەوانە لە دواجاردا هەڵوێستێكە مایەی سكاندال و ئابڕوچوونە، ئەویش بەو رادەیەی كە پێچەوانە دێتەوەو ناگونجێت لەگەڵ ئەو هەوڵانەی بە خەرج دەدرێت، تا بیركردنەوەی تەواوی كۆمەڵگە وەك خۆی بمێنێتەوە.\nئەمە بەو مانایە نایەت كە پێویستە هەوڵ بۆ وروژاندن و گۆبەن نانەوە بدەین، چونكە لە بنەڕەتدا ئەوە كارێكی نابەجێیەو كەڵكی نییە، بەڵام نابێت سڵیشی لێبكەینەوە. گەر ئەو هەڵوێستەی وەرگیرابوو راست و دروست بوو، قەیدی ناكات گەر سكانداڵێك وەك ئاماژەیەك و وەك نیشانەیەكی سروشتی خۆڕسك بۆ ئینتیمابوون بۆ چەپ، هاوشانی بێت. ماڵوێرانیەكە لەوەدایە زۆرێكی زۆر لە چەپڕەوان، خەون بەوەوە دەبینن كە راستڕەوەكان دانیان پێدابنێن. ئاخر ئەوانە دڵنیانابن تا یەكێك لە بەرەی راستڕەوەكان، پێیان نەڵێن: (باشە، تۆ سەر بە چەپی، بەڵام كەسێكی باشیت!). بەوجۆرە هەندێكیان – بۆنموونە – سۆسیالیستین، وەلێ لەهەمان كاتدا نیشتمان پەروەریشن(6). ئەوە وادەكات مەزەندەبكەن كەهەر بەراستی تۆتالیتارن. بەرەنجامی هەموو ئەوە، هەبووتی چەپێكە دەیەوێت لە هەڵوێستی راست حاڵی بێت، بەو ئومێدەی وەك خۆی مامەڵەی لەتەكدا بكات، ئەوەش بە بۆچوونی من فێڵ و لەخشتە بردنە.\nهەرچی پەیوەندی بەخودی خۆمەوە هەیە، ئەوا سەرزەنشتی خۆم دەكەم، لەبەرئەوەی لەبەرهەمەكانمدا زیاد لەپێویست رێزی دیگۆلم گرتووە. پێویست بوو ئەوە لەبەرچاونەگرم، هەر لەبەرئەوەی زۆرێك لە فەرەنسیەكان بەچاوی رێزەوە سەیری دەكەن و بەوجۆرە رێزی لێنەنێم. دەبوو بەئاشكرا پەلاماری بدەم، بەو پێیەی كارەكتەرێكی بەد و خراپە.\n*سەروەختێك خەڵاتی نۆبڵت رەتكردەوە، كاردانەوەی میدیا جۆراوجۆر بوو. ئایا ئەوەت بەلاوە سەیربوو؟\n– هەندێكیان مایەی پێكەنین بوون، لەبەرئەوەی شتگەلێكیان دابووە پاڵم بەئەقڵدا نەدەچوو. بۆچی ئەو خەڵاتەم رەتكردەوە؟ لەبەرئەوەی پێموایە ماوەیەكە بۆتە خاوەن رەنگ و بۆیەكی سیاسی. گەر بە خەڵاتی نۆبڵ رازی بوومایە – تەنانەت گەر وتارێكی بێپێزیشم لە ستۆكهۆڵم پێشكەش بكردابایە كە ئەوەش بۆخۆی كارێكی شیاو و لۆژیكی نەدەبوو -، ئەوا لێیان دەگەڕام بەرەو لای خۆیان پەلكێشم بكەن. بەڵام گەر بهاتبایە ئەندامی پارتێك بوومایە (بۆ نمونە پارتی كۆمۆنیست)، ئەوا هەڵوێستەكە جیاواز دەبوو. لەوحاڵەتەدا خەڵاتەكە دەدرایە حیزبەكەم، گەر بە شێوەیەكی ناڕاستەوخۆ بوایە. بەهەرحاڵ لەو كاتەشدا هەر خزمەتی بەپارتەكە دەكردو هیچی تر. بەڵام كاتێك مەسەلەكە بە تاكە كەسێكەوە پەیوەست دەبێت، تەنانەت گەر خاوەن بیروبۆچوونی پەڕگیریش بێت، ئەوا بەناچاری بەرەو لای خۆیان پەلكێشی دەكەنەوە. چی لەوە ئاسانتر دەبوو بڵێن: (دواجار ئەو یەكێكە لە ئێمە) و منیش نەمدەتوانی ئەوە قبوڵ بكەم.\nزۆربەی رۆژنامەكان پێیانوابوو، من لەبەر هۆكاری شەخسی خەڵاتەكەم رەتكردۆتەوە، یەك لەو هۆكارانە ئەوەیە بێتاقەت بووم لەوەی كامۆ بەر لە من خەڵاتەكەی پێدراوە… یان ترسی ئەوەم هەبووە ئیرەیی سیمۆن دی بۆڤوار بخوات، یاخود لە باشترین حاڵەتدا رۆحێكی خۆبەزلزانم هەیەو شكۆ و لوتبەرزیەكەم، هەموو جۆرەكانی رێزلێنان رەتدەكاتەوە. وەڵامی من بۆ ئەوانە، لەوپەڕی سادەیی و خاكەڕایدا بوو: (گەر حكومەتێكی بەرەی میللیمان هەبووایە، وەك ئەوەی هیواخوازی بووم و گەر ئەو حكومەتە بەپێدانی خەڵاتێك رێزی لێبنامایە، ئەوا بە دڵفراوانی و بەخۆشیەوە، پەسەندم دەكرد. من لەوانە نیم پێیان وایە دەبێت نووسەران خۆیان بە دوورەپەرێز بگرن، نەخێر بە پێچەوانەوە ، بەڵام ناشبێت گوێ بەهیچ نەدەن، تا تێدەكەون).\nلەم مەسەلەیەدا ئەوەی زۆر روگیری كردم، نامەی هەژاران بوو. لە روانگەی مندا هەژاران ئەو كەسانەن پارەیان پێنییە، وەلێ بەقەد پێویست گومڕا و سەرلێشێواو كراون، تا بەم جیهانە وەك چۆن هەیە رازی ببن. ئەوانە خەڵكانێكی زۆرن و نامەی زۆر دڵتەزێنیان بۆ نووسیبووم: (ئەو پارەیەی رەتیدەكەیتەوە، بیدە بە من). لەڕاستیدا ئەوەی ئەو هەراو ناڕەزاییەی نایەوە ئەوەبوو، ئەو پارەیە خەرج نەكرا. سەروەختێك مۆریاك لەدەفتەری بیرەوەریەكانیدا دەنووسێت (7): (من لەنۆژەنكردنەوەی گەرماو و دیواری باخچەكەمدا بەكارم هێنا)، ئەوا ئاماژەیە بۆ ژیری و بۆ گڵاوی، چونكە باش دەزانێت بەوكارەی نە ئابڕووی دەچێت و نە ناڕەزایش دروست دەبێت. بەڵام گەر بهاتبایە ئەو پارەیەی دابەشكردایە، ئەوا هەستی چەند كەسێكی بریندار دەكرد. ئاخر رەتكردنەوەی پارەی ئەو خەڵاتە، شتێكە بەئەقڵدا ناچێت. رۆژنامەنووسێكی ئەمریكی نووسیبووی: (گەر سەد دۆلارم بدەنێ و وەرینەگرم، ئەوا مرۆڤ نیم). هاوكات بۆچوونێكی دیكە هەیەو دەڵێت: (نووسەر شایەنی ئەو پارەیە نییەو رەوا نییە پێیبدرێت). ئاخر نووسەر كەسێكی جێ گومانە. كەسێكە كارناكات و پارەی دەستدەكەوێت. رەنگە گەر بشیەوێت، ئەوا پادشای سوید بۆ خۆی پێشوازی لێبكات. ئەوەش بۆخۆی مایەی ئابڕوچوونە و هەست برینداركەرە. بەڵام گەر بێتو ئەو پارەیەی پێبدرێت كە شایستەی نییە، ئەوەش هەر بە ئاسانی تێناپەڕێت. خەڵك و خوا پێیان وایە ئاساییە خاوەن بانكێك پارەی هەبێت و نەیدات بە كەس، بەڵام نووسەرێك پارە رەتبكاتەوە، ئەوە شتێكە بەئەقڵدا ناچێت.\nئەم جیهانە جیهانی پارەیە، پەیوەندیش لەگەڵ پارەدا بەردەوام ساختە و درۆزنە پەیوەندییە. من بیست و شەش ملیۆن رەتدەكەمەوە(8) و بۆ ئەوەش سەركۆنە دەكرێم، كەچی لەهەمان كاتدا پێم دەڵێن: (كتێبەكانم رەواجی زیاتریان دەبێت و زۆرتر دەفرۆشرێن، چونكە خەڵكانێك هەن دەڵێن: ئەم دەبەنگە كێیە، تف لەبڕە پارەیەكی وادەكات؟). كەوابێ رەتكردنەوەی خەڵاتەكە، وادەكات پارەداربم. ئەوەش مەعقول نییە، بەڵام چی بكەم و چیم لەدەست دێت. ئایرۆنیەت و پارادۆكسەكە لەوەدایە، من بە رەتكردنەوەی خەڵاتەكە هیچم نەكرد، بەڵام گەر قبوڵم بكردایە شتێكم ئەنجامدەدا، رێگەم بە دەسەڵات دەدا وەرمبگرێتەوە و بمگەڕێنێتەوە لای خۆی.\n5. گاستۆن دۆڤێر: كاندیدی پارتی سۆسیالیستی فەرەنسی هەلپەرست، بۆ سەرۆك كۆماری.\n6. بیرمان نەچێت سارتەر لەژێر سایەی دەوڵەتێكی ئیمپریالیدا – فەرەنسا – قسەدەكات، نیشتمانپەروەریش لەسا و پەنای ئیمپریالیزمدا شۆڤێنیزمە.\n7. پەڕاوی بیرەوەریەكانی فرانسوا مۆریاك، گۆشەیەكی هەفتانەبوو كە مۆریاك لە گۆڤاری (ئێكسپرێس)ی فەرەنسیدا دەینووسی.\n8. بیست و شەش ملیۆن بە فرەنكی كۆنی فەرەنسی، كە ئەوە بەهای خەڵاتی نۆبڵە.\nالدفاع عن المثقفین، ترجمة جورج طرابیشي، دار الطلیعة بیروت\n722 جار بینراوە


پڕسی سەرۆک کۆمار لە ئێستەدا پرسێکی زۆر گەرمە - پرس میدیا\nHome Unlabelled پڕسی سەرۆک کۆمار لە ئێستەدا پرسێکی زۆر گەرمە\nپڕسی سەرۆک کۆمار لە ئێستەدا پرسێکی زۆر گەرمە\nپرس میدیا 12/23/2021 09:17:00 pm\nپڕسی سەرۆک کۆمار لە ئێستەدا پرسێکی زۆر گەرمە لە نێو ماڵی کوردا ئێستا دوای ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام دراوه، دوای ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن كۆميسیۆنه‌وه ئه‌نجامه‌كان راگه‌یێندراون،واتا ماوەیەکی کە ده‌ست به‌و رێكارانه ده‌كرێت كه بۆ كۆبوونه‌وه‌ی په‌رله‌مان و دیاریكردنی سه‌رۆككۆمار و پێكهێنانی حكومه‌ت پێویستن. ئه‌وه‌ی جێی تێڕامانه ئه‌وه‌یه له‌نێو هێز و لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستان، ته‌نانه‌ت له‌نێو میدیا و گفتوگۆی نوخبه‌ی سیاسی و رۆشنبیرانی كوردیشدا هه‌موو سه‌رنجه‌كان خراونه‌ته سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ی شیعه‌كان له‌نێو خۆیاندا رێكده‌كه‌ون بۆ دیاریكردنی بەربژێری سه‌رۆك وه‌زیران و چاویان له‌وه‌یه له‌گه‌ڵ كه‌سی ده‌ستنیشانكراو بكه‌ونه گفتوگۆوه بۆ وه‌رگرتنی پۆست و پشكه‌كانی كورد. كه هه‌ق وابوو كوردیش له‌نێو ماڵی خۆی سه‌رقاڵی تاوتوێكردنی ئه‌وه بێت چۆن به‌شداری ده‌كات و چاوی له كام پۆست و جومگه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارێتیی عيراقه، تا بتوانێت دڵنیایی ئه‌وه‌ی هه‌بێت دۆخی هه‌رێم له‌گه‌ڵ به‌غدا له ئێستا باشتر بێت.\nلە دوای پرۆسەی ئازادی عێراقەوە دابه‌شكارییه‌ی له‌نێوان پێكهاته‌كان كرا وه‌ك به‌ركه‌وته‌ی ده‌سه‌ڵات بۆ هه‌ریه‌ك له پێكهاته‌كان, كورد سه‌رۆك كۆماری بدرێتێ و سوننه سه‌رۆكی په‌رله‌مان و شیعه سه‌رۆكوه‌زیران، له بنه‌ڕه‌تدا ئه‌مه وه‌ك جۆرێك له دڵنیایی بوو بۆ هه‌ر یه‌كه‌یان كه له ترۆپكی حوكمڕانیی وڵاتدا به‌شدارن و به هاوبه‌شی عيراق به‌ڕێوه‌به‌رن، به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی ناهاوسه‌نگ ده‌سه‌ڵاته‌كان به‌شی هه‌ره زۆری خرایه ده‌ستی سه‌رۆك وه‌زیران، واتە: ده‌سه‌ڵات كه‌وته ده‌ستی شیعە.\nکورد بۆئەوەی بتوانێت بە بەهێزی بچێتە بەغداد، بێگومان ده‌بێت له‌ناوماڵی كوردستان یه‌ك هه‌ڵوێست بن، به‌تایبه‌تی پارتی و یه‌كێتی. بڕیاری ئه‌وەش بدرێت سبه‌ینێ هه‌ر كاره‌كته‌رێكیان نارده به‌غدا هه‌ردوو حزبه‌كه پشتیوانی لێبكه‌ن، مافی ئه‌وه‌ی بدرێتێ نوێنه‌رایه‌تیی گه‌لی كوردستان بكات له به‌غدا. ئه‌گه‌ر ئه‌مه بكه‌ن ئه‌گه‌ری زۆر هه‌یه جۆری به‌شداریی كورد له حوكمڕانی له عيراق بچێته قۆناغێكی دیكه‌وه كه جۆرێك له دڵنیایی ده‌سته‌به‌ر بكات به‌شێك له خواست و مافه‌كانی كورد به‌دی بهێندرێن. ئه‌گه‌ر ئه‌وه نه‌كات، به دڵنیاییه‌وه هه‌ریه‌ك له‌و پۆستانه‌ی وه‌ك پشكی كورد وه‌ریان ده‌گرن و هه‌ركه‌سێكیان بۆ دیاری بكرێت، پێگه و رۆڵیان به‌و جۆره ده‌بێت جگه له ئیمتیاز و مووچه بۆ خۆیان، هیچی بۆ خه‌ڵكی كوردستان لێناچننه‌وه\nسەرۆک کۆمار و بەربژێرە کانی ناو یەکێتی لە ئێستەدا زۆر باسو خواسی لێدە کرێت وەکو بەرهەم ساڵح ، لەتیف رەشید و مەلابەختیار ناویان لە سەرەوەی لیستەکەدایە، بە ئاماژەکانی سێ ساڵی رابروی پەیوەندیەکانی بەرهەم و بارزانی چانسی دوبارەبونەوەی زۆر ئەستەمە، ئەگەر بارزانی تەکلیفی ئێرانیەکان و هێزەکانی شیعەی عێراق نەشکێنێ ! لەتیف رەشید لەو نێوەندەیا پێگەی لە مەلا بەختیار بەهێز ترە ، خۆ ئەگەر ەبارزانی نەچێتە ژێر باری تەکلیف و سەودا و مامەڵەوە بە دڵنیایی دڵخوازی خۆی مەلا بەختیار ئەبێت .\nمن خۆم باوەڕم وایە کورد جگە لە ئیحراجی و هەندێ دەستکەوتی شەخسی و حیزبی هیچی لە پۆستەکانی بەغدا نەچنیوەتەوە ، بەشداریشی لە حوکمڕانی عێراقدا، جگە لە مایکاب و رتوشکردنی ناشرینیەکانی پرۆسەی سیاسی عێراق و شەرعیەتدان بە وەهم و درۆی دیموکراسی وڵات هیچیتر نیە ..! باشترین بژاردەش بۆ کورد، بەشداریکردنێتی بە تەنیا نوێنەرێک لە حوکمەتەکانی ئایندەی عێراقدا، ئەوەش تەنیا بۆ پەیوەندیەکان و بۆ ئەوەی داوای مافە دەستورییەکان و ڕای کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان بە ناوەندی دەسەڵات بگەیەنێت\nBy پرس میدیا at 12/23/2021 09:17:00 pm


Jalal Barznji – Dengekan\nHome / Articles Posted by Jalal Barznji\nپەنچەرچی ترەمپ … جەلال بەرزنجی\nWritten on February 20, 2018, by Jalal Barznji\nترەمپ لە هەڵبژاردن بردیەوە، خەونی ئەو کوردەی، خؤش باوەڕی لە خۆێنی دایە، هاتە دی. پەنچەرچی (غەمگین)ی هەبوو کردە بە ( ترەمپ) بە سەما کردن هاتە سەر شەقام. شەو لە خۆشیان Continue Reading »\nWritten on January 25, 2018, by Jalal Barznji\nشەڕی بەر دەرگا گرانە  بۆچوونە مەیدانی ئەو شەڕە هێنانە خوارەوەی ئەو هەموو هەواڵە ناخۆشەی ناو هەوا دەبێت  ورەی* سپارتیان کورسیەکی بەتاڵ بۆ *مەندێلا بەرابەری لە مەیدانی شەڕ  Continue Reading »\nWritten on January 22, 2018, by Jalal Barznji\nچیتر کەمینە نەبم، لە سەر پارچە عاردەکەی خۆم بەسەروەری بژیم، ئەوە خەونی باوکیشم بوو، بردیە ژێر گڵ. لە رێگەی چوونە وێندەرم. دەترسم، منیش، ئەو خەونە ببەمە لای ئەو. ٢١-١-٢٠١٨ کەنەدا\nWritten on November 19, 2017, by Jalal Barznji\nساڵی ١٩٨٥، سێ برام، دایک، خوشکم و خۆم، لە گەڵ چەندەها کوردی تر لە حەپسخانەی ئەمنی هەولێر لە سەر ٣٥ سانتی مەتر دەخەوتین. ئەو دوو شیعرە کورتە رەنگدانەوەی هەستمە لە Continue Reading »\nWritten on September 26, 2017, by Jalal Barznji\nلە سەر بە یاسایی کردنی بەندایەتی، لە ئەمەریکا، ساڵی ١٨٦١ تا ١٨٦٥ شەڕێکی خوێناوی لە نێوان باشورو باکووری هەڵگیرسا. بێجگە لە زیانی ئابووری ٧٥٠،٠٠٠ سەربازی ئەمەریکی لەو شەڕەدا کوژران. ئەمەریکا Continue Reading »\nWritten on September 7, 2017, by Jalal Barznji\nپەنجە، لە سەر مێز، دەڵێی خەنجەرە ن، لە کاڵان هاتؤتەدەرەوە شەویلاک، کیبۆردن. کومپوتەر لەوێندەر نیە. حەماوە هەڵساوە. بتلە ئاو لەسەر مێزن، بەڵام وا لە دیموکراسی گەیشتوون لە جیاتی بیخۆنەوە لە Continue Reading »\nکەسێک بەرێوە خەون راودەکات … جەلال بەرزنجی\nWritten on June 22, 2017, by Jalal Barznji\nلە نێوان دوو زەریادا کەسێک بەرێوە خەون راو دەکات. باڵندەیێک، هێلانە ون دەکات. شیعر، هاودەنگمە. سەبرم لە سەر گۆچانە. چرای روحم بە خەم دەسووتێ. لە نێوان هەردوو زەریادا، لە وشە Continue Reading »\nWritten on June 8, 2017, by Jalal Barznji\nبەرای من دووجۆر نووسەر هەن، بۆ نوسین پشت بە هێزی خەیاڵ دەبەستن، دەتوانین جیمس جۆیس و مارسێل برۆست بە نمونە بۆ ئەم جۆرە نووسینە بهێنینەوە. جۆری دووەم دەبێت نووسەرەکە ئەزموونی Continue Reading »\nرەگەزپەرستی دەبێت بە کلتور … جەلال بەرزنجی\nWritten on December 26, 2016, by Jalal Barznji\nلە بەر ئەوەی وڵاتی داگیرکەر ناتوانێت کلتوری پێکەوە ژیانی یەکسانی لە وڵاتی داگیرکراو هەبێت، بۆ درێژەدان بە داگیرکردنی کلتوری رق و رەگەزپەرستی درەست دەکات. رژێمە داگیرکەرەکانی کوردستان یەک لە دوای Continue Reading »\nپرسی ریفراندۆم وگرتنه‌وه‌ی ئاوی زێی بچووك … عەبدولموتەلیب رەفعەت سەرحەت


pukcc.net – كوردى پۆست\nهاوپۆل: pukcc.net\tجەژنتان پیرۆز بێت\t24/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\thawdin mahmod\nبەبۆنەی جەژنی رەمەزانی پیرۆزە، بەناوی بەرێوەبەر و کارمەندانی سایتى ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانەوە، جوانترین پیرۆزبایی ئاراستەی سەرجەم موسڵمانان دەکەین، پیرۆزبایی لە هەڤاڵ مام جەلال و کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و فەرماندە و پێشمەرگە قارەمانەکان و ئەندامان و کادیران و سەرجەم ئۆرگانەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و خوێنەرانی سایتەکەمان و و سەرجەم چین و توێژ و کۆمەڵانی خەڵکى هەر چوار پارچەکەی کوردستان دەکەین.\nهیوادارین ئەم جەژنە بێتە هەوێنی ئاشتی و تەبایی و یەکریزی ناوماڵی کورد بتەوتربێت و قەیرانەکانی هەرێم چارەسەر بکرێن و بژێوی و ژیانی کۆمەڵانی خەڵک باشتر بکرێت و مژدەی بەئەنجام گەشتنی هەوڵەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و لایەنەکان بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمان و ئەنجامدانی ریفراندۆم بە کۆمەڵانی خەڵک رابگەیەنین .\nدووباره جەژنتان پیرۆزبێ و هەموو رۆژێکتان هەر جەژن و خۆشی بێت\nوەزارەتی ئەوقافی ھەرێم رۆژی یەک شەممەی وەک یەکەم ڕۆژی جەژنی ڕەمەزان دیاریکرد\t24/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\thawdin mahmod\nمەکتەبی سیاسی یەکێتی: مژدەی سازان بکەینە چەپکە گوڵی جەژنە پیرۆزە\t24/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tranjo nawzad\nمەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەبۆنی هاتنی جەژنی رەمەزان په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه و هیواخوازه كوردەواری مژدەی سازانی سیاسیش بكرێتە چەپكە گوڵی جەژنە پیرۆزە.\nله په‌یامه‌كه‌یدا كه ئه‌مڕۆ شه‌ممه 24ی حوزه‌یرانی 2017، پیرۆزبایی لەخەڵكی كوردستان كرد و دەڵێت: ئومێدەوارین سەرەڕای جەژنی ئاسایی كوردەواری مژدەی سازانی سیاسیش بكرێتە چەپكە گوڵی جەژنە پیرۆزە. هەتا پیلانەكانی دوژمنانیش یەكیان نەخستوین، دەبا بەویستی چارەنوسازی خۆمان ریزی نیشتمانیمان یەكبخەین‌و كێشەكانمان تێكڕا چارەسەر بكەین. ده‌قی په‌یامه‌كه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێـی نیشتمانی كوردستان:\nپیرۆزبایی بۆ جەژنی رەمەزان\nجەماوەری دڵسۆزی كوردستان!\nسەرەرای ئاستەنگە ئابورییە ئازار بەخشەكەی كوردستان، ئەمساڵیش، گەلی خۆراگری كوردستان، بەداراو نەدارەوە، ئەركی رەمەزانیان، وەكو ئەرك‌و نەریتی ئیسلامی، جێبەجێ كرد، بۆیە دڵنیایین بەویژدانێكی ئاسودەوە، بەرەو رووی جەژنی رەمەزان دەڕۆن‌و بە ئاشتەوایی كۆمەڵایەتیشەوە، وەكو هەموو ساڵێك، گەردن ئازادی لەیەكتر دەكەن. جەژن، بۆنەیەكە، مناڵ بەخۆشی‌و گەورەش بەلێبوردەیی، رۆژانی دەبەنەسەر. لەم جەژنەدا ئومێدەوارین، سەرەڕای جەژنی ئاسایی كوردەواری، مژدەی سازانی سیاسیش بكرێتە چەپكە گوڵی جەژنە پیرۆزە. هەتا پیلانەكانی دوژمنانیش یەكیان نەخستوین، دەبا بەویستی چارەنوسازی خۆمان، ریزی نیشتمانیمان یەكبخەین‌و كێشەكانمان تێكڕا چارەسەر بكەین. جارێكی تر پیرۆزە جەژنی رەمەزان، ئومێدەوارین جەژنی قوربان، دوا جۆش‌و خرۆشی سەركەوتنی ریفراندۆم، سەر بڵند بگێڕین‌و سەربڵندییەكەش، بۆ گەلەكەمان‌و هێزە سیاسیەكانی كوردستان پێكەوەبێ.\n– جەژنتان پیرۆز، نەتەوەی دلێری هەر چوار بەشەكەی كوردستان.\n– جەژنتان پیرۆز، جەنگاوەرانی ئازادی لەسەنگەرەكانی پێشەوەی قوربانیدان.\n– جەژنتان پیرۆز، ئەی كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان‌و دڵسۆزانی كوردو كوردستان.\n– جەژنتان پیرۆز، ئەی گەلانی گەردن ئازادیخواز. راگەیاندنی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان\nئەنجومەنی ناوەندی پرسەنامەیەک ئاراستەی هەڤاڵ کۆسرەت ڕەسوڵ دەکات\t24/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\thawdin mahmod\nئەنجومەنی ناوەندی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان پرسەنامەیەک ئاراستەی هەڤاڵ کۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری یەکەمی سکرتێری گشتی دەکات بەبۆنەی کۆچی دوایی مامی بەرێزیانەوە .\nبەرێز / هەڤاڵ کۆسرەت رەسوڵ عەلی\nبەداخ و پەژارەوە هەواڵی کۆچی دوایی (حاجی مەجید عەلی ) مامی بەرێزتانمان بیست، بەم بۆنە خەمناکەوە پرسە و ماتەمینی سکرتارییەت و سەرجەم هەڤاڵانی ئەنجومەنی ناوەندیت پێ دەگەیەنین و سەرەخۆشی لە بەیەکی ئەندامانی خانەوادەو بنەماڵە تێکۆشەرەکەتان دەکەین.\nخوالێخۆشبوو (حاجی مەجید) خەباتگێر و تێکۆشەرێکی رێگای کورد و کوردستان و خاوەن پێگەیەکی کۆمەڵایەتی تایبەت بوو ، لە یەزدانی مەزن داواکارین رۆحی پاکی خوالێخۆشبوو شادبێ و جێگەی لە بەهەشتی نەبڕوادا بێت و ئارامیی و دڵنەواییش بەرێزت و هەمو لایەک ببەخشێت و ئەوە دوایین ناخۆشی و خەمتان بێت.\nئەنجومەنی ناوەندی (ی. ن. ک)\nلە PUKcc وە ناوەڕۆکی کۆبوونەوەی سەرکردایەتی ھاوبەشی (ی.ن.ک) و بزوتنەوەی گۆڕان بخوێنەرەوە\t23/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\thawdin mahmod\nبەسەرپەرەشتی قوباد تاڵەبانی قائیمقام و بەرێوەبەری پۆلیسی چەمچەماڵ گۆرانکارییان بەسەرداهات\t22/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\thawdin mahmod\nجێگری سه‌رۆکی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ڕایده‌گه‌یه‌نێت، ژماره‌یه‌ک خه‌ڵک هه‌ن خۆیان له‌سه‌رو حکومه‌ت و دامه‌زراوه‌کانی ئه‌م وڵاته‌وه ده‌بینن، له‌و ڕوه‌شه‌وه په‌یامێکی توندی ئاراسته‌ی ئه‌وکه‌سانه کردو جه‌ختیکرده‌وه، “وه‌ڵامێکی زۆر توندمان ده‌بێت بۆ ئه‌وانه‌ی یاسا پێشێلده‌که‌ن و به‌چه‌ک یان به‌لایه‌نێک ده‌نازن”\nئەمرۆ پێنج شەممە 22/6/2017 قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە قەزای چەمچەماڵ گۆرانکاریی لە قائیمقام و پۆلیسی ئەو قەزای راگەیاند و وێرای دەستخۆشی لە ئامانج کەساس قائیمقامی پێشوو و هیوای سەرکەوتنی لەکارە نوێیەکەی بۆ خواست ، هەروەها قائیمقامی نوێی چەمچەماڵی ناساند وێرای پشتیوانی تەواوی حکومەتی هەرێمی بۆ دووپاتکردەوە و داواشی لە سەرجەم هاوڵاتیان کرد هاوکاری بکەن .\nهەر لەو کۆنگرە رۆژنامەوانیەدا جەلال شێخ کەریم بریکاری وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێم رایگەیاند: لەماوەی رابردوودا چەندین گۆرانکاریمان لە یەکە ئیدارییەکان ئەنجامداوە و هیوای سەرکەوتن بۆ قایمقامی نوێ و بەرێوەبەری پۆلیسی چەمچەماڵ دەخوازم کە هەردوکیان سەرکەوتووبن، هیوای سەرکەوتنیش بۆ قائیمپام و پۆلیسی پێشوو لە کارە نوێیەکانیان دەخوازین.\nبزانه چه ند رۆ‌ژه.. حکومه‌ت هه‌رێم پشووی جه‌ژنی ره‌مه‌زانی دیاری کرد\t22/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\thawdin mahmod\nحکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له‌راگه‌یه‌نراوێکدا پشووی جه‌ژنی ره‌مه‌زانی پیرۆز بۆ هاووڵاتیانی هه‌رێم ئاشکرا ده‌کات.\nله‌سه‌ره‌تای راگه‌یه‌نراوه‌که‌دا هاتووه: به‌بۆنه‌ی هاتنه‌وه‌ی جه‌ژنی ره‌مه‌زانی پیرۆز، پیرۆزباییه‌کی گه‌رم له‌خانه‌واده‌ی شه‌هیدانی سه‌ربه‌رز و پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌کان و سه‌رجه‌م موسڵمانانی کوردستان و عیراق و جیهان ده‌که‌ین، به‌و هیوایه‌ی ئه‌و جه‌ژنه ببێته مایه‌ی خۆشی و کامه‌رانی و ده‌رچوون له گرفت و قه‌یرانه‌کان و به‌رقه‌راربوونی ته‌بایی و یه‌کڕیزی و به‌دیهاتنی ئامانجه‌کان .\nهه‌ر له راگه‌یه‌نراوه‌که‌دا هاتووه: به هاوڵاتیانی خۆشه‌ویستی هه‌رێمی کوردستانیش راده‌گه‌یه‌نین، پشووی جه‌ژن له‌دام و ده‌زگاکانی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له‌رۆژی یه‌ک شه‌ممه 2017/6/25 ده‌ست پێده‌کات تا رۆژی پێنج شه‌مه 2017/6/29 به‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌وامی فه‌رمی له‌رۆژی یه‌ک شه‌مه 2017/7/2ده‌ست پێده‌کاته‌وه.


بانكی رافیدەین: پێنج ساڵ لەمەوبەر باراناو دزەیكردە چینی ژێرەوەی بیناكەمان\nهەواڵ / ئابوری :: 18/11/2018 :: 409 جار بینراوە\nبەڕێوەبەری بانكی ناوەندی عێراق دەڵێت: "بەهۆی ئەوەی ساڵی 2013 بارانێكی بەخوڕ بەغدای گرتەوە، ئاوەڕۆ و دەرچەی زێرابی بانكەكەیان زیانی بەركەوتووە".\nلەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا بانكی ناوەندی عێراق ئەوەی خستەڕوو، لەو بارانە بەخوڕەدا ئاوی دیجلە بەرز بۆوە و لافاو دروست بوو، وایكرد، زێراب و ئاوەڕۆكانی بانك تووشی زیان ببن، خەزێنەی پارەكانیش تووشی ئاو تێهاتن بوون.\nئیحسان شەمران بەڕێوەبەری فەرمانگەی ژمێریاری بانكەكە ئەوەی خستەڕوو، ئاو چۆتە چینی ژێرەوەی بینای بانكەكە و خەزێنەی پارە هەڵگرتنەكان تەڕ بوون و دراوەكانمان رزیون".\nوتیشی: "بەپێی ستانداری جیهانی، تەمەنی دراو پێنج ساڵە، لە بانكەكان بمێننەوە، بەڵام ئەو پارەیەی لای ئێمە بووە، هۆكاری مانەوەكەی مامەڵە پێوە نەكردنیەوە بووە و كەڵەكە بووە، بۆیە بەوشێوەیە ماوەتەوە، پێشتریش كاری گۆڕینی بۆ دراوی نوێ بۆ كراوە".\nبەوتەی ئیدارەی ئەو بانكە، پارەكە بڕی 7 ملیار و 540 ملیۆن دینار بووە و لیژنە پێكهێنراوە بۆ لێكۆڵینەوە لەو رووداوە، وتیشی: "دراوی عێراقی بەسووتان و نقوومبوون، چەند تایبەتمەندییەكی تێدا دەمێنێت، كە ئێمە جیایدەكەینەوە و دەزانین ئەسڵە یان تەزویر".\nهاوكات ئه‌مڕۆ شه‌ممه 17ی تشرینی یه‌كه‌م بانكی رافیده‌ین له‌سه‌ر له‌ناوچوونی حه‌وت ملیار دیناره‌كه‌ی ئه‌و بانكه هاته ده‌نگ و رایگه‌یاند"ئه‌گه‌ر ئه‌و پارانه له ئاویشدا نقوم نه‌بوونایه هه‌ر ده‌گۆڕدران، چونكه ماوه‌ی به‌كارهێنانیان به‌سه‌رچوو بوو".\nبانكی رافیده‌ین ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه كه دۆسیه‌ی نقومبوونی حه‌وت ملیاره‌كه له ئاوی باراناودا له‌یه‌كێك له گه‌نجینه‌كانی بانكه‌كه له‌ساڵی 2013 روویداوه‌و ئه‌وكات به‌پێی یاسا و رێكاره‌كانی بانكی ناوه‌ندی پاره‌كان گۆڕدراون.\nده‌شڵێت: "گۆڕینی ئه‌و پارانه‌ی كه شیاو نین بۆ مامه‌ڵه له‌ئه‌ستۆی بانكی ناوه‌ندیدایه‌و به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وامیش ئه‌و پرۆسه‌یه ئه‌نجام ده‌دات و ئه‌و حه‌وت ملیار دیناره ئه‌گه‌ر نوقومیش نه‌بوایه له ئاوی بارانداودا هه‌ر ده‌گۆڕدران، چونكه ماوه‌ی به‌كارهێنانیان به‌سه‌ر چووبوو.\nبانكه‌كه وتیشی"جێی سه‌رسوڕمانه كه ئه‌و دۆسه‌یه به‌و شێوه‌یه وروژێنراوه و ده‌بێت میدیاكان له‌و پرسه‌دا وردبن و زانیاری ناڕاست له‌سه‌ری بڵاونه‌كه‌نه‌وه".


گیان لە دەستدانی چوار کرێکاری کورد لە شاری شەبستەر - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nگیان لە دەستدانی چوار کرێکاری کورد لە شاری شەبستەر\nڕۆژی چوارشەممە ۸ خەزەڵوەری ۲۷۱۹ی کوردی چوار کرێکاری کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە کاتی هەڵکەندن و گواستنەوەی خۆڵ و ڕووخانی ئاوار (سەخمە) بەسەریاندا لە شاری شەبستەر نێزیک سۆفیان لە ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات (آذربایجان شرقی) گیانیان لە دەستدا.\nبە گوێرەی هەواڵەکە ناوی ئەم کرێکارانە بەم شێوەی خوارەوەیە،\n۱ ــ مێهدی زەندی باف ۲۷ ساڵ تەمەن خەڵکی بۆکان\n۲ ــ ئیبراهیم حەمزەزادە خەڵکی گوندی لەیلانەی سەردەشت\n۳ ــ محەممەد ڕەشیدی خەڵکی سەقز\n۴ ــ بەهادین نادری خەڵکی بانە.\nشیاوی باسە بەهۆی نەبوونی هەلی کار و بێکاری لە ڕادەبەدەر زۆرینەی گەنجانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان یان کۆڵبەری دەکەن یان ناچارن ڕوو لە پارێزگاکانی دیکە بکەن بۆ ئەوەی بتوانن بژێوی ڕۆژانەی خۆیان دابین بکەن، هەر وەها نەبوونی کەرەستەی پاراستنی لە کاتی کار و نەبوونی تەئمین و بە فیرۆ چوونی خوێن و ژیانی کرێکاران یەکێکی دیکە لە گرفتە سەرەکییەکانی کرێکارانە.\nجێی ئاماژەپێدان مەخابن مێدیا و ڕۆژنامە و پێگەیەنەرەکانی ناوخۆیی ئێران هیچ ئاماژەیەکیان بە ناونیشانی ئەم کرێکارانە نەکردووە کە خەڵکی کوێن و لە کوێووە هاتوون بێجگە لەوەی زۆر بە ساکاری باسی گیان لە دەستدانی چەندد کرێکاری کردووە.\n← Previous مەترسی لە سێدارەدانی هاوڵاتییەکی کورد لە شاری سەقز\nئیلام / وەدەرنانی ۷۰ کرێکار لە کومپانیای سولفاتی پوتاسیۆم Next →\nدرێژەی خۆکوژی لەڕۆژهەڵاتی کوردستان\nبێهزاد مەحموودی بە هۆی برینەکانیەوە گیانی لەدەست دا\nبابەک دەبیریان لە کاتی چوون بۆ دادگا سەرلەنوێ دەستبەسەر کـرا\nئازادی کاتی سێ هاوڵاتی لە کوردســتان\nسزای زیندانی بەسەر دووچالاکی کورد دا سەپێندرا\nئیلام: ناشتنی تەرمی کچێکی ١١ ساڵ تەمەن لە مەودای ٢٠٠ مەتری ماڵەوە


لە زاری سەرۆكی لیژنەی داراییەوە، داهاتی سلێمانی چەندە و چی لێدێت؟\n09:04 - 2022-04-28\nسەرۆكی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی كوردستان رایدەگەیەنێت: حكومەتی هەرێم بڕیاریداوە سەرجەم نەسریە و خەرجیی بەڕێوەبەرایەتییەكان و پڕۆژەكان كە لە سلێمانی و هەڵەبجە جێبەجێدەكرێن، لەسەر داهاتی خۆی بێت و ئەوەش گرفتی دواكەوتنی مووچەی لە سنووری پارێزگای سلێمانی دروستكردووە.\nلەوبارەیەوە، زیاد جەبار سەرۆكی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی كوردستان بەPUKmediaی راگەیاندووە: بەپێی بەدواداچوونەكانم داهاتی ناوخۆی سلێمانی مانگی یەك و دوو و سێی ئەمساڵ، مانگانە 90تا96 ملیار دیناربوو‌ە، لەو پارەیە 78 ملیار دیناری دابینكراوە بۆ تەواوكردنی مووچە لەم سنوورە، هەروەها ئەو 15 ملیار دینارەی كە دەمێنێتەوە خەرجی سیادییە و دەبێت هەموو مانگێك لە داهاتی سلێمانی ئەو بڕە پارەیە تەرخان بكرێت. وتیشی: بەپێی ژمارەكان لە داهاتی سلێمانی وەك لەسەرەوە باسمان كرد، تەنها یەك دینار نامێنێتەوە بۆ پڕۆژە و خەرجی بەڕێوەبەرایەتییەكان، هەر ئەوەش وایكردووە كە دابەشكردنی مووچە لە سلێمانی دوابكەوێت، كە بێگومان ئەوە كاری حكومەتە ئەو كێشەیە چارەسەر بكات نەك حزب.\nئەوەشی خستەڕوو «با خۆڵ نەكرێتە چاوی خەڵك و بە ژمارە و ئامارەكان قسەبكەین، لە 90تا96 ملیار دیناری مانگانە، كە داهاتی سنووری پارێزگای سلێمانییە، 75تا78 ملیار دیناری بۆ مووچە لێدەڕوات، هەروەها 15 ملیار دینار بۆ خەرجی سیادی لێدەڕوات، هەروەها دەبێت كڕینی دەرمان و خەرجی بەڕێوەبەرایەتییەكان و دەرماڵەی خوێندكاران هەر لەسەر داهاتی ناوخۆی سلێمانی بێت، لەگەڵ ئەوەشدا دەبێت لە داهاتی ناوخۆی سلێمانی پڕۆژەكان لە سلێمانی جێبەجێبكرێن، هەر ئەوەشە وایكردووە كە خەڵكی سنووری سلێمانی وابیربكەنەوە كە حكومەت هیچ گرنگییەك بە پارێزگاكە نادات و هیچ بڕە پارەیەكی بۆ تەرخان نەكات تەنانەت بۆ پڕۆژەكانیشی.


تاقیكردنەوەی كۆتایی وەرزی یەكەمی خوێندكاران دواخرا | KURDPLAT\nتاقیكردنەوەی كۆتایی وەرزی یەكەمی خوێندكاران دواخرا\nکوردپلات 3/15/2021 05:09:00 م ليست هناك تعليقات\nبەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی رایدەگەیەنێت، "یاداشت‌و ناڕەزایی خوێندكارانمان گەیاندە وەزیری پەروەردەو سێ لەداواكاریەكانیان جێبەجێكراوە".\nدڵشاد عومەر بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی لەكۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا، رایگەیاند، "یاداشت‌و ناڕەزایی خوێندكارانمان گەیاندە وەزیری پەروەردەو سێ لەداواكاریەكانیان جێبەجێكراوە".\nوتیشی:"یەكەمیان ئەوەبوو، پێشتر تاقیكردنەوەكان ڕۆژ نا ڕۆژێك بون ئێستا كەممان كردۆتەوە بۆ هەفتەی دوو تاقیكردنەوە، واتە لە25ی مانگ كە خولی یەكەم دەستپێدەكات لە 22ی 8 تەواو دەبێت، دیارە بەگوێرەی خشتەی پێشتر كە دانرابوو 12ی 8 تەواو دەبوو".\nبەوتەی بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانییش، تاقیكردنەوەی كۆتایی وەرزی یەكەم كە 29ی 3یە كەمێك دوای بخەین بۆ ئەوەی مەنهەج باشتر بخوێندرێت و دەچینە مانگی ڕەمەزانیشەوە ئەویشمان دواخست بۆ 10ی 4ی 2021.\nسێیەم داواكاریشیان كەمكردنەوەی پرۆگرامەكانی خوێندن بوو، بۆ ئەمەش "بڕیارماندا دوای كۆتاییهاتنی تاقیكردنەوەی وەرزی یەكەم لیژنەیەكی پسپۆڕ لەئێمە وەكو بەڕێوەبەرە گشتیەكان‌و بەوەرگرتنی بۆچونی سەرپەرشتیاران‌و مامۆستایانی پسپۆڕی وانەكان، لەسەرەتای وەرزی دوەمدا بڕیاردەدەین لەبارەی ئەو بابەتانەی بۆ تاقیكردنەوەكان داخڵدەبن".\nسەبارەت بەداواكاری چوارەمی خوێندكارانیش مامۆستا دڵشاد عومەر وتی:"بەداخەوە ئەوەی كە ناتوانین ئەوەیە كە خوێندكارو قوتابی ماوەی 40 ڕۆژ لەماڵەوە بێت، چونكە خوێندنیان زۆر دوادەكەوێت".\nپەیامێكیشی ئاراستەی مامۆستایان كرد، كە پەلە لەمەنهەج‌و خوێندكاران نەكەن‌و گوێیان لێبگرن، "لەهەموو ناڕەزاییەكان‌و داواكاریەكانی مامۆستایان تێدەگەین‌و لەخەمی مامۆستایانیش بۆ پرۆسەكە تێدەگەین، بەڵام هەماهەنگی زیاتر لەگەڵ خوێندكاران بكەن".\nسەبارەت بەشاردنەوەی حاڵەتەكانی كۆرۆناش لەلایەن مامۆستایانەوە هۆشداریداو وتی:"نابێت هیچ مامۆستایەك كە توشی كۆرۆنا بوو بیشارێتەوەو بچێتە هۆڵەكانی خوێندن، چونكە بەڕاستی ئەمە وڵات وێران دەكات‌و ژیانی خەڵكانی دیكەش دەخاتە مەترسیەوە".\nلەبارەی كۆنی كتێب‌و هەڵەكانی پرۆگرامی ئەمساڵیشەوە، مامۆستا دڵشاد ئاشكرایكرد، "ساڵی داهاتوو گۆڕانكاری لەپڕۆگرامەكاندا دەكرێت‌و كتێبی تازە بەسەر خوێندكاراندا دابەشدەكرێت، چونكە هەڵەی زەق لەپڕۆگرامەكانی خوێندن هەبوو نەماندەتوانی چاكیان بكەینەوە‌و ڕاستیان بكەینەوە، بۆیە گۆڕانكاریی دەكرێت ساڵی داهاتوو".


ڕايگ رووسى: خوه‌رهه‌ڵات ناوين واده وه‌ل ده‌وڵه‌ت تازه‌ێگ ديرێد\nشه‌فه‌ق نيوز/ ئێگۆر سوبوتين نويسه‌ر، له "نيزافيسيمايا غازيتا"، له‌ژير ناونيشان "شايه‌ت ده‌وڵه‌ت تازه‌يگ له خوه‌رهه‌ڵات ناوين ده‌ركه‌فێد" باوه‌تيگ نويساگه سه‌باره‌ت وه ته‌كداين كورد ئه‌را هاوپه‌يمانێتى وه‌ل ئسرائيل له‌وه‌ر جيوه‌جيكردن ئاره‌زووه‌يليان له ده‌وڵه‌تيگ تايبه‌ت وه‌خوه‌يان.\nله‌و باوه‌ته ك شه‌فه‌ق نيوز ئاگادارێ بوێ، هاگه: مه‌ولود چاوش ئۆغلو وه‌زير خارجيه‌ى توركى وتگه: توركيا ئاماده‌س ئه‌را ريكخستن سه‌ربازى له باكوور عراق وه‌ل ئيران ئه‌نجام بيه‌ێد، ك يه‌يش جى گومانه له‌باره‌ى ئه‌نجامداين په‌يوه‌ندى خاسيگ له‌لايه‌ن ئيرانه‌و وه‌ل پارت كارگه‌ره‌يل كوردستان وه‌خاتر داناين مه‌رزێگ ئه‌را نفوز توركيا جوور ئه‌وه‌گ شيه‌وكه‌ره‌يل باس له‌لى ئه‌كه‌ن.\nنويسه‌ره‌گه وتگه: يوئاف كيس له حزب ليكۆد ئسرائيلى ك بنيامين نه‌تانياهۆ سه‌رۆك ئسرائيل سه‌ركردايه‌تيى ئه‌كا ده‌سپيشخه‌رييگ خسته‌سه روێ ئه‌را دگانناين وه مافه‌يل كورد له ده‌وڵه‌تيگ تايبه‌ت وه‌خوه‌يان و له‌تى وتگه: حكومه‌ت ئسرائيلى بايه‌سه دگان وه سه‌روه‌خوه‌يى هه‌رێم كوردستان بنه‌ێد له باكوور عراق، ئه‌ويش له‌ئاكام ته‌ماحه‌يل زيايه‌ى توركيا.


پێنجەمین رێورەسمی پسپۆڕییە پزیشكییەكان بەڕێوەدەچێت\nوەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی ڕایگەیاند: لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردوو هەنگاوی گەورەمان لەبواری ڕیفۆرمی پرۆگرامی خوێندنی پزیشكی لە كۆلێجە پزیشكییەكان لە زانكۆكانی كوردستان ناوەو هەوڵمانداوە بەوردی پێداچوونەوە بە پڕۆسەی خوێندن و فێركردنی نەوەی تازەی پزیشكانی وڵاتەكەمان بكەین، بۆ ئەوەی سیستم و ناوەرۆكی پرۆگرامەكانی خوێندن و ڕاهێنانی پزیشكی لەگەڵ گۆڕانكارییە زانستی و تەكنۆلۆجییەكانی دونیا هاوتەریب بكەین.\nئەم جەختكردنەوەی د.یوسف گۆران وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی لەمیانی پێشكەشكردنی وتارێك هات كە لە ڕێورەسمی دەرچوونی خولی پێنجەمی ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان پێشكەشیكرد.\nلەو ڕێورەسمەدا كە هەریەك لە وەزیری تەندروستی و سەرۆك زانكۆكان و بەڕێوەبەری گشتی و ڕاگرو سەرۆك بەش و مامۆستاو خوێندكاران و قوتابیان و كەسوكاریان ئامادەیبوون، ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان خولی پێنجەمی دەرچونی سازكردو تیایدا بڕوانامەی پسپۆڕی لە (٢٥) بواری جیادا بەخشرایە (١٠٨) پزیشكی وڵاتەكەمان.\nدەرچووان بەشێكی گرنگن لە سەرمایەی مرۆیی\nلە سەرەتای وتەكەیدا د.يوسف گۆران وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی وتی: بەشانازییەوە ئەمڕۆ لەم ڕێوڕەسمەدا بەرزترین بڕوانامەی پسپۆڕی لە (٢٥) بواری جیادا دەدرێتە (١٠٨) پزیشكی وڵاتەكەمان، كە دڵنیام ئەم پزیشكانەش هاوشانی دەرچوانی پێش خۆیان دەبنە بەشێكی گرنگ لە سەرمایەی مرۆیی هەرێمەكەمان.\nئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان دەرفەتی خوێندن و ڕاهێنانی بۆ (٩٢٩) پزیشك ڕەخساندووە\nوەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی وتیشی: ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان (بۆردی كوردستانی) یەكێكە لە دامەزراوە نیشتیمانییە گرنگەكانی وڵاتەكەمان و لە ڕۆژی دامەزراندنیەوە تا ئەمڕۆ دەرفەتی خوێندن و ڕاهێنانی بۆ (٩٢٩) پزیشكی هەرێمەكەمان ڕەخساندوە، ئێمە وەك وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی پشتیوانی تەواوی پێشكەوتن و پەرەپێدانی ئەم دامەزراوەیە دەكەین، هیوامانوایە كواڵیتی خوێندن و ئاستی ڕاهێنان و بەهاو كاریگەری توێژینەوە زانستییەكان بەجۆرێك لەم دامەزراوەیە پیشبخەین، كە بتوانین لە ئایندەی نزیكدا متمانەی نێودەوڵەتی بۆ تەواوی پرۆگرامەكانی خوێندن و ڕاهێنانی بۆردی كوردستانی بەدەستبهێنین.\nد.یوسف گۆران وتیشی: پلانمان هەیە كاربكەین بۆ فراوانكردنی پلانی وەرگرتن لە پرۆگرامەكانی بۆردی كوردستانی بەجۆرێك هیچ پزیشكێك نەمێنێتەوە لە هەرێمەكەمان، كە بەیەكێك لە پرۆگرامەكانی ئەم بۆردەدا تێپەڕنەبوبێت، چونكە ئێمە باوەڕمانوایە كە پزیشككارانی وڵاتەكەمان دەبێت دەرفەتی گەشەكردن و بەرەوپێشچونی زانستی و كلینكیان بۆ بڕەخسێت و هەمیشە زانیاری و كارامەییەكانیان لەگەشەكردنی بەردەوامدا بێت و بەئاگابن لە پیشكەوتنە زانستییەكانی بواری پزیشكی.\nوتیشی: ئەمساڵ لە هەنگاوێكی بوێرانەدا وەزارەتەكامان بڕیاریدا بە لابردنی میچی تاقیكردنەوەكانی بۆردی كوردستانی بۆ هەمو ئەو كاندیدانەی لە پرۆگرامە جیاكان وەرگیراون، چونكە ئێمە باوەڕمانوایە هاوتای سیستمەكانی ڕاهێنانی پزیشكی لە وڵاتانی دونیا، نابێت هیچ پزیشككارێك لە پرۆسەی فێربون و ڕاهێنانی بەردەوام لەپاش بەجێبمێنێت، ئەگەر پزیشكێك لە بوارێكی تایبەتدا گرفتی هەبێت دەبێت دەرفەتی ڕاهێنانی زیاتری پێبدرێت بۆ ئەوەی گرفتەكانی چارەسەربكات، نەوەك بكرێتە دەرەوەی پرۆگرامەكان.\nبوارەكانی توێژینەوەی پزیشكی گرنگی زیاتری پێبدرێت\nهەر لە وتارەكەیدا وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی ڕایگەیاند: بەشێكی گرنگی پرۆگرامەكانی بۆردی كوردستانی بریتییە لە ئەنجامدانی توێژینەوەی زانستی لەبوارە پزیشكییەكان، هیوامانوایە بوارەكانی توێژینەوەی پزیشكی و (بایۆمێدیكەڵ ڕیسێرچ) زیاتر گرنگی پێبدرێت، وتیشی: لێتان ناشارمەوە پرسیاری گەورە هەیە (لەسەر ئاستی پەبڵیك) دەربارەی سیستمی تۆماركردنی نەخۆش و كۆكردنەوەی داتاكانی نەخۆشی و چۆنیەتی شیكردنەوەو سودلێوەرگرتنیان لەناو سیستمی تەندروستی هەرێمەكەمان، ئێمە دەبێت كاربكەین بۆ دروستكردنی سیستمێكی تۆكمە بۆ تۆماركردنی هەمو نەخۆشیك و هەمو ئەو داتایانەی لەڕێگەی پراكتیزەكردنی كاری پزیشكییەوە دروستدەبن، چونكە لەڕێگەی ئەم داتایانەوە دەتوانین پلانی گەشەپێدانی خزمەتگوزارییە پزیشكییە تەندروستییەكانی هەرێمەكەمان باشتر دابڕێژین.\nد.یوسف گۆران وتیشی: دەبێت بۆردی كوردستانی لەمبارەیەوە ڕۆڵ و پلانی هەبێت، دەبێت هاوكاری تەواوی دامەزراوەكانی وەزارەتی تەندروستی بن بۆ ئەوەی پرسی داتای تەندروستی بەشێوەیەكی زانستی ئەدرێس بكرێت و پلانی گونجاوی بۆ دابڕێژرێت، سەرەنجام داتاكانی كەرتی تەندروستی داتای ڕاستەقینەو پاك و پوخت بن و ببنە كەرەستەی توێژینەوەكانی ئێوە.\nڕیفۆرمی سیستمی تەندروستی پرسێكی گرنگ و هەستیارە\nوەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی لە بەشێكی دیكەی وتەكەیدا دوپاتیكردەوە گەشەپێدانی خوێندن و ڕاهێنان و توێژینەوە لەبواری پزیشكی پەیوەندییەكی ڕاستەوخۆی بە سیستم و ژێرخانی تەندروستییەوە هەیە، پرسی ڕیفۆرمی سیستمی تەندروستی پرسێكی گرنگ و هەستیارەو پێویستی بە تێگەیشتن و ماندوبون و قوربایدانە، بەتایبەت ئەم ئەركە بەشێوەیەكی سەرەكی لە ئەستۆی پزیشككارانی وڵاتەكەمانە بە هەماهەنگی لەگەڵ دامەزراوەكانی وەزارەتی تەندروستی و وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی، داواكارم كە بۆردی كوردستانی بە هەماهەنگی لەگەڵ كۆلێجەكانی پزیشكی پشتیوانی وەزارەتی تەندروستی بكەن جێبەجێكردنی نەخشەڕێگەی ڕیفۆرمی سیستمی تەندروستی هەرێمەكەمان، بەتایبەت كاركردن بۆ بنیادنانی سیستمێكی مۆدێرن و كارا بۆ خزمەتگوزاری تەندروستی سەرەتایی (Primary Health Care System)، كە لەم ڕێگەیەوە دەتوانین بە شێوەیەكی زانستی ڕیكۆردی داتای هەمو تاكەكانی وڵاتەكەمان بكەین و خزمەتی زیاتر بە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان بگەیەنین.\nدەبێت پزیشكانی ئایندە ئامادەبكەین بۆ گۆڕانكاری ڕیشەیی لە سیستمی تەندروستی\nلەبارەی ماوەی چوار ساڵی ڕابردوو و هەنگاو و ڕیفۆرمەكان، د.یوسف گۆران وتی بەشانازییەوە لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردودا هەنگاوی گەورەمان ناوە لەبواری ڕیفۆرمی پرۆگرامی خوێندنی پزیشكی لە كۆلێجە پزیشكییەكانی زانكۆكانی كوردستان، هەروەك هەوڵمانداوە بەوردی پێداچونەوە بە پرۆسەی خوێندن و فێركردنی نەوەی نوێی پزیشكانی وڵاتەكەمان بكەین، كارێك بكەین كە ئاستی خوێندن لە كۆلێجەكانی پزیشكی لە زانكۆكانی كوردستان لە ئاستێكی جیهانی ستانداردا بێت، سیستم و ناوەرۆكی پرۆگرامەكانی خوێندن و ڕاهێنانی پزیشكی لەگەڵ گۆڕانكارییە زانستی و تەكنۆلۆجییەكانی دونیا هاوتەریب بكەین.\nوتیشى: ئەركی ئێمەیە وەك وەزارەتی خوێندنی باڵا بە هاوكاری لەگەڵ زانكۆكان و كۆلێجەكانی پزیشكی ئەوەیە، كە سیستمی خوێندنی پزیشكی بەجۆرێك دابڕێژینەوە، كە لەڕوی زانستی و كەلتوریی و ئیتیكییەوە پزیشكانی ئایندە ئامادەبكات بۆ گۆڕانكاری ڕیشەیی لە سیستمی تەندروستی وڵاتەكەمان، بەخۆشحاڵییەوە توانیمان لە بەشێكی زۆری كۆلێجەكانی پزیشكی لە زانكۆكانی كوردستان پرۆگرامی (Integrated System Based Approach) بخەینە بواری جێبەجێكردنەوە.\nلەبارەی پەیڕەوكردنی ئەم سیستمەش ڕایگەیاند: پەیڕەوكردنی ئەم سیستمە لایەنی بیركردنەوەو تێڕوانینی ڕەخنەگرانەو داهێنەرانە لە پرۆسەی فێربوندا بەهێزدەكات و تێگەیشتنی زانستی قوڵتردەكات و باشتر پزیشككاران ئامادە دەكات بۆ چارەسەركردن گرفتە تەندروستییە ئاڵۆزەكان، لەهەمانكاتدا دەرفەت دەڕخسێنێت كە قوتابیان و خوێندكاران لەسەرەتای دەستپێكردنی خوێندنەكەیانەوە بە دونیای كلینیكی ئاشنابن و هەلی ڕاهێنانی پراكتیكی چڕتر دەكات.\nئەركی گەورەمان لەپێشەو دەبێت پێكەوە ئەم ئەركانە هەڵبگرین\nد.یوسف گۆران وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی لەبارەی ئەركەكانی داهاتوو وتی: هەرچەندە ئێوە ئەمڕۆ بەرزترین بڕوانامەی پسپۆڕی وەردەگرن، بەڵام وەك دەزانن پرۆسەی فێربون لێرەدا كۆتایی پێنایەت، بەتایبەت زانستی پزیشكی لەژێر كاریگەری توێژینەوەو پێشكەوتن و ئاوێتەبوونی تەكنۆلۆجییەكان لە سەدەی بیستویەكدا زۆر بەخێرایی گەشەدەكات چاوەڕوانی گواڕانكاری مەزنی لێدەكرێت، بۆیە پێشكەوتنەكانی نانۆتەكنۆلۆجی و (ستێم سێڵ) و ئیدتكردنی جینەكان و (3D Print) (پری دی پرنت) لە دیارترین خەسلەتەكانی پێشكەوتنی زانستی پزیشكین لە سەدەی بیستویەكن. هەربۆیەش وتی، بێگومان دەبێت لەڕێگەی توندوتۆڵكردنی پەیوەندی نێودەوڵەتی و ئەنجامدانی توێژینەوەی بەردەوام و پرۆگرامەكانی فێركردنی پزیشكی بەردەوام (CME) دەبێت هەوڵبدەن لەبوارە زانستییەكان دانەبڕێن و لەمڕوەوە داواكارم بۆردی كوردستانی و كۆلێجەكانی پزیشكی پرۆگرامی زانستی بەردەوامیان هەبێت.\nسوپاس بۆ وەزارەتی تەندورستی و سەرۆك و ئەندامانی ئەنجومەنی كوردستانی\nلە كۆتایی وتەكەیدا وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی پیرۆزبایی لە سەرجەم دەرچوانی ئەم خولە كردو هیوای سەركەوتنی بۆ خواستن، هەروەك دەستخۆشی لە سەرۆك و ئەندامانی ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان كرد بۆ هەوڵ و ماندوبونەكانیان و سوپاسی یەكە بەیەكەی مامۆستاكانی كرد بۆ پێگەیاندنی ئەم پۆلە پزیشكە پسپۆڕە. هەروەك سوپاسی وەزیری تەندروستی و هەموو دامەزراوەكانی وەزارەتی تەندروستی كرد كە وەزارەتی تەندروستی ڕۆڵی سەرەكی دەگێڕێت لە سەرخستنی پرۆگرامەكانی بۆردی كوردستانی.\nهەر لە رێورەسمی دەرچونی خولی پێنجەمی ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان وتاری هەریەك لە د.رێكەوت حەمە رەشید وەزیری تەندروستی و پرۆفیسۆری یاریدەدەر د.سەلیم زەنگە پێشكەشكراو تیایدا باسیان لەم خولەی دەرچوان كرد، كە تیایدا (١٠٨) پزیشك لە (٢٥) پسپۆری جیا لە فاكەڵتییەكانی (هەناو، نەشتەرگەری، پاپۆلۆجی، پزیشكی ددان، تیشك) بڕوانامەیان وەرگرت.\nوەزیری خوێندنی باڵا سێ یەكەمی ئەنجومەنی كوردستانی خەڵاتكرد\nلەبەشێكی دیكەی رێورەسمەكەدا لەلایەن سەرۆك و یاریدەدەرانی سەرۆكی ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان بڕوانامەی دەرچون پێشكەش بە دەرچوان كراو د. یوسف گۆران سێ یەكەمەكانی سەر ئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكانی خەڵات كردو هیوای سەركەوتنی لە ئەركی داهاتوو بۆ خزمەتكردن بۆ كۆمەڵگەی كوردستان بۆ خواستن.\nئەنجومەنی كوردستان بۆ پسپۆڕییە پزیشكییەكان خاوەن (٩٢٩) ڕاهێنراوەو لە سەرەتای دامەزراندنیەوە تائێستا (٢٨٤) پزیشكی پسپۆری پێگەیاندوەو بۆ ساڵی ٢٠١٨-٢٠١٩ (١٠٧) ڕاهێنراو وەرگیراون، هەروەها پرۆگرامی پسپۆڕیەكانیش لە ئێستادا ئەنجومەنەكە خاوەن (٢٦) پرۆگرامی پسپۆڕی جیاوازە.


وەزیری دەرەوەی تورکیا دەڵێت وتو وێژێکی سازدەرانەی هەبوو لە ئەمەریکا\nShanahan-Akar meeting in Pentagon\nئاژانسی پەیام ونووچەی ئەنادۆڵ لە رۆژی چوارشەممە رایگەیاند کە وەزیری دەرەوەی تورکیا دەڵێت وتو وێژێکی زۆر سادەرانەی لەگەڵ وەزیری کاربەرێکەری بەرگری وڵاتە یەکگرتووەکان پاتریک شانەهان هەبوە و دید و بۆچوونەکانیان لە سەر هەندێ بابەت نزدیکتر بونەتەوە.\nوەزیری بەرگری هولوسی ئاکار لە گەڵ شاندێکی گەورەی تورکیا لە واشنتندایە بۆ وتو وێژکردن لە بەشێکدا سەبارەت بە ناکۆکیەکانی نێوان هەردوو هاووپەیمانانی ناتو وە لەسەرەوەی هەموویان کڕینی سیستمی بەرگری موشەکی و شەڕ لە سوریا.\nئاکار ووتی وتو وێژەکان زۆر سازدەرانە بوو و بۆچوونێکی پوزەتیڤانە هەبوو وە بە خۆشحاڵیەوە تێبینیمان کرد کە زۆر باشترلە هەندێ لە بابەتەکان تێگەیشتین وە لە دید و بۆچوونەکانمان سەبارەت بەم بابەتانە نزدیکتر بوینەوە.\nئەو ئاماژەی بەوە نەکرد ئاخو باس لە چ بابەتێک دەکات\nS 400 F 35 collage