پەڕوپینەی کەشکۆڵی دڕاو بە خمڕێژکردن ناکرێ… بەشی دووەم – Denegkan\nپەڕوپینەی کەشکۆڵی دڕاو بە خمڕێژکردن ناکرێ… بەشی دووەم\nبەشی دووەم : ئامانجە بنەڕەتییەکانی PKKK\nبه‌یانی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان (په‌سه‌ندکراوی کۆنگره‌ی دامه‌زرێنه‌ری حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان) له ماوه‌ی چه‌ند ده‌یه‌ی ڕابردوودا، له سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تی مه‌رکه‌زی عیراقدا، توندترین سته‌م‌و هه‌ڵاواردن‌و بێمافی‌و پله‌دوویی به‌سه‌ر خه‌ڵکی کوردستاندا سه‌پێنراوه.\nجاران دەربرینی ئەم دەستەواژانە دەچوونە خانەی ناسیونالیزمبوون و دواجار دەبووە شەرمەزاری. کەچی ئەورۆکە ئەمانە بوونەتە دوائامانجی سۆشیالیستی و شوناسی ئینتەرناسیونالیستبوون و ڕزگاری کارگەرانی کوردستان و جیهان لێرەوە دەستپێدەکات!\nبه‌ڵام سه‌رکه‌وتنی ئه‌م هه‌وڵه‌ش وه‌ک شکستی تا ئێستای، چاره‌سه‌ری هه‌ل‌ومه‌رجی کوردستان ناکات‌و وه‌ڵام به بێبه‌شی خه‌ڵکی کوردستان له مافی هاووڵاتیبوون‌و ئازادیه مه‌ده‌نی‌و سیاسیه‌کان ناداته‌وه.\nدەکرێت بپرسین ئەی بۆ لەساڵی 2003دا وەلامیان دەدایەوە و پێداویستی ڕیفراندۆم و جیابوونەوەی کوردستان ڕەوایەتی � خۆتان واتەنی میسداقیەتی-یان لەدەستدابوو؟\nسه‌رکه‌وتنی ئه‌م هه‌وڵه به مانای ئه‌وه‌یه که ده‌وڵه‌تی فیدرالی عیراق له‌سه‌ر بنه‌مای ڕیککه‌وتن‌و دابه‌شکردنی ده‌سه‌ڵات له نێوان گروپ‌و ده‌سته‌و تاقمی قه‌ومی‌و ئیسلامی‌و تائیفی داده‌مه‌زرێت.\nبەم پێیە بێت، ئەمە تەنیا چارەنووسی خەڵکی کوردستان نییە، بەڵکو تەواوی خەڵکی عیراق دەگرێتەوە و تایبەتمەندییەکی وا نییە تەنیا بەکوردیەوە بیبەستێتەوە. لەولاشەوە ئەوان وەك پارتێکی کۆمۆنیست و ئینتەرناسیونال پاگەندەی پێشڕەوایەتی دەکەن، دەکرێت پێمان بڵێن لەبری هەڵهاتن و داڕشتنی هێڵی پاشگەزبوونەوە، بۆچ هەوڵنادەن هەموو گەلان و خەڵکی عیراق لەو سیناریۆ رەشە رزگار بکەن. ئەگەر بڕیارە خەلکی عیراق بە گشتی بە ئاگری ئەم سیناریۆیە بسووتێت، دەی با هەمووان بسووتێین، ئەگەر بریارە بەم سیناریۆ سپییەی ئەوان خەڵکی کوردستان ڕزگار ببن، دەی با هەموو خەڵکی عیراق ڕزگار ببن! ئەی دەکرێت پێمان بلێن ڕۆڵی پێشڕەوانەی هێزە سێیەمەکەی 1996 و ڕۆلی (حککع) لە بەدەستەوەگرتنی دەسەلات لە 2004دا چی بەسەرهات؟� مەگەر بریارە نییە ئەوانی پێشڕەو بە سیناریۆ ڕەنگکاڵەوەبووەکەیان بەر بە سیناریۆ ڕەش و بۆرەکان بگرن؟\nمه‌رجی سه‌ره‌کی بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی کوردستان له‌گه‌ڵ باقی خه‌ڵکی عیراق وه‌کو هاوڵاتی یه‌کسان به مافی ته‌واوه‌وه له چوارچێوه‌ی عیراقدا به ئاسوده‌یی بژین، برێتیه له په‌کخستن‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌و پرۆسه سیاسیه‌ی ئێستا، دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێکی سکیولار‌و غه‌یره‌قه‌ومی له عیراقدا، جیاکردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات‌و دام‌وده‌زگای ڕه‌سمی له ئاین‌و ناسنامه‌ی قه‌ومی‌و کردنی مه‌زهه‌ب‌و ناسنامه‌ی قه‌ومی به‌کاری تاکه‌کان.\nباشە مەگەر ئەوان لە ساڵی 2004دا مژدەی وەدەرنانی ئەمەریکا و ڕوخاندنی دەسەلاتی سەرۆکخڵەکانیان بە ئێمە نەدەدا، ئیدی چاوەڕێی چین و بۆ عیراق ناکەن بە شامی شەریف؟ ئەگەر ئەمە بەدبەختی و سەرلێشێواوی نەبێت، ئیدی چییە و دەکرێت چ ناوێکی لێ بنێین؟\nله نادیاری ئاسۆیه‌ک بۆ هاتنه‌کایه‌ی ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره‌قه‌ومی‌و سکیولار له عیراقدا، مانه‌وه‌ی کوردستان له چوارچیوه‌ی عیراقدا به مانای بێبه‌شکردنی خه‌ڵکی کوردستانه له مافه سه‌ره‌تاییه‌کانی هاوڵاتیبوون. بێتوانج\nبە داوای لێبوردنەوە ئەمەیان تەنیا دەتوانم دەستەواژەی بێتوانجی لەسەر دانێم. ئەگەر ئاسۆیەك بۆ دەوڵەتە سکیولاریستەیان دیار نییە، ئیتر خەریکی چین و بۆ نووسینگەکانیان داناخەن؟ ئەگەر ئەمە هەڵهاتن نییە لە کەتوار، ئەدی چی ناو لێدەنێن؟ لەعیراقی ناجێگیری ئەوڕۆکەدا نەتوانن کاربکەن و ئاسۆیەك بە خەڵك ببەخشن، ئیدی لە عیراقی پاش سەقامگیربوون، چۆن دەتوانن کار بۆ دەولەتە سکیولاریستەکەیان بکەن؟\nمن باش لەوە تێدەگەم، من دەزانم کە ئەوان چاویان لە کورسییەکانی پارلەمان بڕیوە و دەیانەوێت لە پارلەمانەوە دەسەلاتی بۆژوازی بروخێنن، چونکە ئەوان ئەڵتەرناتیڤ و تێڕوانینیان بۆ ڕێکخستنی کۆمەڵگەی سۆشیالیستی، لە خەونەکانی سۆشیال- دیموکراسی بەولاوەتر ناچێت و پارلەمان سەنگەری چینایەتییانە!\nهه‌ربۆیه حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان به‌م به‌یاننامه‌یه، به‌یانی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان ڕاده‌گه‌یه‌نێت‌و خه‌بات بۆ جیاکردنه‌وه‌ی کوردستان‌و پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره قه‌ومی‌و سکولار وه‌کو یه‌کێک له سیاسه‌ته سه‌ره‌کیه‌کانی ده‌خاته به‌رنامه‌کاریه‌وه‌و به هه‌موو توانای بۆ جێبه‌جێکردنی تێده‌کۆشێت. به‌رپاکردنی ریفراندۆمێکی ئازاد‌و گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕای خه‌ڵکی گونجاوترین ڕێگایه بۆ عه‌مه‌لیکردنه‌وه‌ی ئه‌م به‌یانه.\nئەوەی کەمێك سەروکاری لەگەڵ ئەدەبیاتی چەپەکانی ئێران بەگشتی و� کۆمەڵە و مەنسوریزم هەبێت، ئەوا دەزانێت، کە واژەی (مەنشور) لە فارسی و لە ئەدەبیاتی ئەواندا بەکار دێت و ئەم ڕاگەیاندنەش هەر لەلایەن ئەوانەوە نووسراوەتەوە، هەروەك چۆن شتە کلیلیییەکانی (حککع) پارتی دایکیش کاتی دامەزراندنی لەلایەن مەنسور و کۆرش و ڕەحمانی حسێنزادەوە نووسرابوونەوە، ئەوەش لەبەر دوو هۆ؛ یەکەم گروپەکانی ئەوکات � ڕەوتی کۆمۆنیست، یەکێتی خەباتی کۆمۆنیزمی کارگەری، سەرنجی کرێکار- هیچکامیان ئامادە نەبوو، شتی ئەویتر قبول بکات. دووەم، لەبەر ئەوەی کە خۆیان بە ئێستاشەوە وەك فەرمانبەر چاو لە فەرمانی رابەرە مەنسورییەکانیان دەکەن و تا ئەوان وەستابن، ئەمان شایستەیی ئەوەیان تێدا نییە. ئەوا ئەم مەنشورە لەلایەن کۆرش و ڕەحمان و ئەسەدی گوڵچینییەوە داڕێژراوە � خوێنەری وریا بە خوێندنەوەی بڵاوکراوەی پێش پەسەندکردنی ئەوەی بۆ دەردەکەوێت- و کۆنگرەی دامەزرێنەر تەنیا ئەرکی دووبارە نووسینەوە و گۆڕینی واژەی (مەنشور)� بە (بەیان)ی لە ئەستوبووە!\nئەگەر دەستەواژەی به‌یانی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان ڕاده‌گه‌یه‌نێت �بکەینەوە بە کوردی، ئەوا دەبێتە راگەیاندنی سەربەخۆیی کوردستان رادەگەیێنین. کاتێك کە دەڵێین راگەیاندنی سەربەخۆیی کوردستان، کەواتە کوردستانمان سەربەخۆ کردووە و رایدەگەیێنین! ئیتر خه‌بات بۆ جیاکردنه‌وه‌ی کوردستان‌و پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره قه‌ومی‌و سکولار �بۆچی، کاتێك کە راگەیاندنی سەربەخۆییەکەی رادەگەیێنن؟\nپاشان دەڵێن . به‌رپاکردنی ریفراندۆمێکی ئازاد‌و گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕای خه‌ڵکی گونجاوترین ڕێگایه بۆ عه‌مه‌لیکردنه‌وه‌ی ئه‌م به‌یانه.\nباشە ئەگەر ئەوان ئەوەندە باوەڕیان بە ئازادی خەڵك لە بریارداندا هەیە، بۆچ لەناو پارتەکانی خۆیاندا ڕێگە بە بیرکردنەوەی نەیار و ناکۆك نادەن، بۆچ ئەندامانیان بە ئاگادارکردنەوەی 24 کاتژێری دەکەنە دەرەوە! دەکرێت پێمان بڵێن، ئەوانێك کە بە هاومەنسورییەکانی خۆیان ئازادی ڕەوانابینن و لە بڕیارەکانیاندا ناگەڕێنەوە بۆ رای ئەوان، ئەوە چۆنە کە مل بە ئازادی ناسیونالیست و ئیسلامیست و خێڵەکیست و دەرەبەگیست و دوکانداریستەکان دەدەن و دەگەڕێنەوە سەر رای ئەوان؟\n-ده‌وڵه‌تی کوردستان ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره قه‌ومیه (غه‌یره ئیتنیکیه)، ده‌وڵه‌تی هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ک‌و ئیتنیکێک نییه. هیچ ئیمتیازێک بۆ هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ک‌و ئیتنیکێک له‌سه‌ر حیسابی نه‌ته‌وه‌ی تر‌و ئیتنیکی تر له کوردستاندا نییه. زمانی ڕه‌سمی ئیجباری له کوردستاندا قه‌ده‌غه‌یه.\nئەی ئەگەر خەڵکی کوردستان لە ڕیفراندۆمەکەی ئەواندا دەنگیان بەوەدا کە دەوڵەتی کوردستان دەوڵەتێکی کوردی بێ و زمانە فەرمییەکەی کوردی بێت، چەندی بروایان بە ئازادی دەمێنێت و تا چەند دەگەڕێنەوە بۆ رای خەڵکی؟\n-ده‌وڵه‌تی کوردستان ده‌وڵه‌تێکی سکیولاره، له کوردستاندا ئاین له ده‌وڵه‌ت‌و هه‌موو دام‌وده‌زگا ڕه‌سمیه‌کان، له یاسا‌و ڕێساو خوێندن‌و په‌روه‌رد جیایه.\nئەی ئەگەر لەسەر ئەو بنەمایەی کە زۆرینەی خەڵکی کوردستان موسوڵمانن و دەتوانم بڵێم لەوانەشە خوازیاری بە مزگەوتکردنی فێرگە زانستییەکان بن، دژی ئەو دروشمەی ئەوان بریاریاندا چیدەکەن؟ سەرکوتیان دەکەن و دەمکوتیان دەکەن، یا دەگەڕێنەوە سەر رای گشتی؟\nله سایه‌ی ده‌وڵه‌تی کوردستاندا:\n– ژن‌و پیاو له ته‌واوی ماف‌و ئازادیه‌کاندا یه‌کسانن، هه‌ر یاسا‌و ڕێسایه‌ک له کوردستان که پێچه‌وانه‌ی ئه‌م پرنسیپه بێت ڕیگه‌پێدراو نییه.\n– هاوڵاتیانی کوردستان، بێ له‌به‌رچاوگرتنی بیر‌وباوه‌ڕ، ڕه‌گه‌ز، نه‌ژاد، ئاین، زمان، ئیتنیک‌و ته‌به‌عیه‌ت له هه‌موو مافیکدا یه‌کسانن.\n– ئازادی بێقه‌ید‌و شه‌رتی سیاسی، بیروباوه‌ڕ، ده‌ربڕین، چاپه‌مه‌نی، ڕێکخراوبوون، ته‌حه‌زوب، کۆبوونه‌وه،مانگرتن‌و خۆپیشاندان زه‌مانه‌ت کراوه.\n– سزای ئیعدام‌و سزای زیندانی تاهه‌تایی هه‌ڵوه‌شاوه‌یه‌و قه‌ده‌غه‌یه.\n– بیمه‌ی بێکاری ته‌سه‌ل بۆ هه‌موو تاکێکی ئاماده بۆ کار له سه‌روو 16 ساڵه‌وه دابینه. بیمه‌ی بێکاری ته‌سه‌ل‌و خه‌رجی پێویست بۆ که‌سانێک که به هۆی که‌مئه‌ندامی جه‌سته‌یی‌و یان ده‌روونی توانای کارکردنیان نییه دابینه.\nتائێرە زمانی راگەیاندنەکە، زمانی مژدەدانە و قسە لەسەر کەتواریی شتەکان دەکات، لەبری ئەوەی دەربڕینەکان داهاتوو دەربخەن، بەپێچەوانەوە قسە لە هەنووکە دەکەن و مژدەپەخش دەکەن. ئەمەش بۆ دوو هۆ دەگەڕێتەوە: یەك، زماننەزانی و داماوی لە نووسیندا. دوو، ژیان لە خەیالدا و مژدەبەخشینی خەیاڵپلاوانە.\nگشت ئەم هەراو هوریایە بۆ ئەوەیە، کە بڵێن، خەڵکینە ئەگەر مل بە شوانەیی ئێمە بدەن، ئەوا کوردستان دەکەین بە شامی شەریف. ئەگەر پارتچییەکان بەراستی باوەڕیان بە ئازادی و گەرانەوە بۆ رای خەڵك هەیە، با ئەو خەڵکە سبەی لە کوردستانە سەربەخۆکەدا بەخۆیان چوارچێوەی بەڕێوەبەرایەتی و ئەرك و مافەکانیان دیاری بکەن، نەك ئەوەی ئەم مامۆستایانەی شۆڕشی چەواشە (دژەشۆڕش) هەر لە ئێستاوە دیکتەیان پێبکەن و بیانکەنە بوونەوەرێکی گوێڕایەڵ و دەستەمۆ و بێتوانا.\nحزبی کۆمۆنیستی کریکاریی کوردستان له پێناوی عه‌مه‌لی کردنه‌وه‌ی ئه‌م به‌یانه‌دا خه‌بات ده‌کات‌و جه‌ماوه‌ری خه‌ڵکی کوردستان‌و هه‌موو هێزه ئازادیخوازه‌کان بۆ هاتنه‌مه‌یدان بۆ به‌دیهێنانی ناوه‌رۆکی ئه‌م به‌یانه بانگه‌واز ده‌کات. 15ی ئازاری 2008\nئەوەتا پاش دوولاپەڕە مژدەدان و راگەیاندنی سەربەخۆیی، کەچی لە کۆتاییدا بەڵێنی کارکردن بۆ سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەولەتی سیکولاریستمان پێدەدات! من ئەمەم بە خەوبینین دێتە بەرچاو، کاتێك کە مرۆڤ لە خەودا دەچێتە دونیایەکی تر و کە دادەچڵەکێت، خۆی لە ڕێوشوێنی بەر لە خەوبینینەکەدا دەبینێتەوە.\nلەوەتەی کۆمۆنیزمی کارگەری هەیە، یا بە زمانی دەبێت و نابێت (فەرماندان) قسەدەکات یا بە شێوازی خەوبینین و خەوگێڕانەوەوە مژدەی دونیا باشترەکەیان دەدات.\n�من و هەزارانی وەك من لەوە دڵنیاین کە ئەم دەربڕینانە لە پاگەندەی بەر لە هەڵبژاردن دەچن و لە دونیای کەتواردا بوونیان نییە و دەتوانم بەم دەستەواژەیەی بچوێنم، ئەگەر خوداپەرستی بکەی، کولیچە دەخۆی لە ئاسمان7، بۆیە کاتی خوێنەری پێ بە فیڕۆ نادەم و بە پرسیارێك لە بڵاوکراوە و ئۆرگانی ئەو پارتە کۆتایی بەم بەشە دەهێنم و دەچمە سەر چەند پرسیارێکی کلیلی تر لە خەونە رانەگەیێنراوەکانی ئەم پارتە ساوایە.\nپارتی بێ ئۆرگانی ناوەندی � مەبەست بڵاوکراوەیەکە وەك قسەکەری فەرمی پارت-، شتێکی سەرنجڕاکێشە، کۆنگرە خۆی لەم بابەتە نادات و پاش راگەیاندنی بڵاوکراوەی ئۆکتۆبەر- کە پێشتر یەکێك بوو لە بڵاوکراوەکانی پارتی دایك و وەك بلاوکراوەی ڕێکخراوەی کوردستانی ئەو پارتە خۆی دەرخستووە و کاری کردووە- وەك بڵاوکراوەی پارتی بەچکە، بەڵگەیەکی ترە بۆ دروستی بۆچوونەکەمان لەمەڕ گۆڕینی ڕێکخراوی کوردستانی پارتی دایك بە پارتی نەوزاد.\nئەگەر لەمانە بگوزەرێین، ئەوا پرسیارە کلیلییەکان ڕووبەڕوومان دەبنەوە، سنوری هەڵسوران، پەیڕەو و پرۆگرام، ئامانجەکان � ستراتیژ.\nئەم پارتە رادەگەیێنێت کە حزبی کۆمۆنیستی کریکاریی کوردستان حزبێکی مارکسیسته که ڕێکخستنی شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی چینی کرێکار له‌پێناو ڕووخاندنی نیزامی سه‌رمایه‌داریی‌و هێنانه‌کایه‌ی کۆمه‌ڵگایه‌کی نوێ که له‌سه‌ر بناغه‌ی ئازادی ئینسان‌و یه‌کسانی ئابووری‌و کۆمه‌ڵایه‌تی‌و گه‌شانه‌وه‌ی توانا خوڵقێنه‌ره مادی‌و مه‌عنه‌ویه‌کانی ئینسان داده‌مه‌زرێت، به ئامانجی ناسنامه‌یی‌و فه‌وری خۆی ده‌زانێت.\nپێش هەموو شتێك چینی کارگەر، چینێکی کۆمەڵایەتییە و هەر بەمپێیەش بۆچوون و تێڕوانینی ناکۆك و دژبەیەك لەناویدا لە سەرهەڵدان و پوکانەوەدان و گشت فێرگە هزرییەکان کە هەناویدا لە پەروەردەبوودان. بەمجۆرە پارتێکی مارکسیستی ناتوانێت پارتی سەراپای چینی کارگەر بێت. کاتێك کە پارتی مارکسیست نوێنەری کەمایەتییەکی مارکسیستی نێو چینی کارگەر بێت، چۆن دەتوانێت پاگەندەی شۆڕشی سۆشیالیستی و کارگەری بکات؟ ئەمە بێجگە لەوەی کە کەس لەدەرەوەی چینی کارگەر ناتوانێت نوێنەرایەتی وی بکات و بە شۆڕش لەبری وی هەستێت. پاگەندەی نوێنەرایەتی و پێشڕەوایەتی چینی کارگەر هەرهێندەی پاگەندەی نوێنەرایەتی گشت چین و توێژەکانی نەتەوە لەلایەن پارتە بۆرژوازییەکانەوە دروستە!\nبەو دەستەواژە ئامادەیە پارت رادەگەیێنرێت، با بزانین ئەو کارانەی کە کۆنگرە بۆ ڕێکخستنی چینی کارگەر و ڕوخاندنی کۆمەڵگەی چینایەتی و دامەزراندنی سۆشیالیزم -لەسەر هەمان کێش و سەروای دامەزراندی پارتەکەیان- لە کوێی دەستوری کاریاندا جێیگرتووە.\n�لە بەندی بڕیارەکاندا، چەند بڕیارێک پەسەندکران، لەوانە بڕیاری ئامادەکردنى ئارمی حزب تا پلنیۆمی دووەم بۆ ئەوەى بڕیارى لەسەر بدرآ. هەروا کۆنگرە بە بڕیارێک کۆمیتەى ناوەندی ڕاسپارد ئیمکانیەتى پێکهێنانى ڕێکخراوى لاوان هەڵبسەنگێنآء لەسەر ئەم بناغەیەش لەگەڵ هەڵسوڕاوانى ئەم مەیدانە سیمینارێک سازبداتء پاشان هەنگاوى پێویست بۆ ئەم مەبەستە بخاتە دەستورى کارەوە. بڕیارێکى ترى کۆنگرە سەبارەت بە مەنشورى سەربەخۆیی بوو کە تیایدا پلنیۆمى کۆمیتەى ناوەندى ڕاسپارد کە بڕیارنامەء نەخشەکارى پێویست بۆ عەمەلى کردنەوەى مەنشورى سەربەخۆیی کوردستان دابڕێژرێتء بیخاتە دەستوورى کارەوە.\nلە کۆتایی دەستوری کۆبۆنەوەکانی کۆنگرەدا، ئاکامی هەڵبژاردنی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندى ڕاگەیەنرا، …………….\nڕۆژی دوای کۆنگرە کۆمیتەی مەرکەزی پلنیۆمی یەکەمی خۆی بەست.\nدەستوری کۆبونەوەکەی پێکهاتبوو لە:\n1-ئارایشی ڕابەری 2- بڕیارو ڕاسپاردەکانی کۆنگرە، 3- بڵاوکراوەی حزب، 4- پێکهێنانی تەشکیلاتەکانی حزب، کۆمیتەی شارەکان، کۆمیتەی دەرەوەی ووڵات.، 5-کێشەی کەرکوک، 6- پەیوەندی نێوان هەردوو حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عیراق و کوردستان، 7- مەوازینی مالی .\nلە بەندی تایبەت بە ئارایشی ڕابەریدا، دوای گفتۆگۆیەکی هەمەلایەنە، بڕیار لەسەر دابینکردنی ڕابەریەکی جەمعی و جێگیر لە کوردستاندا درا. بەدوای ئەویشدا هەڵبژاردن بەڕیوە چوو، کە هاوڕآ عوسمانی حاجی مارف بە سکرتێرى کۆمیتەی ناوەندی و عبداللە مەحمود بە جێگیری سکرتێر بە تێکرای دەنگ هەڵبژێردران، وە لە هەمانکاتدا ئەندامى مەکتەبى سیاسین دەبن، پاشان هەریەک لە هاورێیان (ئازاد مەجید، شەمال علی، ئازاد جەوهەر، سەعید ئەحمەد، رەمەزان سابیر) وەکو ئەندامانی ترى مەکتەبی سیاسی هەڵبژێردران. کۆمیتەی ناوندی حزبی کۆمۆنیستی کریکاریی کوردستان 17-3-2008\nلێرەدا داوا لە خوێنەرانی هێژا دەکەم، نەکا چاویلکەکەی من لێڵ بووبێت، ئێوە لەم پەرەگرافانەی کارەکانی (PKKK) ڕێوشوێنی چینی کارگەر و ئامانجەکانی سۆشیالیزم بەدی دەکەن؟ ئەی بۆچی لە بەیاننامەی راگەیاندندا سوێندمان بۆ دەخۆن، کە ئامرازی شۆڕشگێڕانەی چینی کارگەرن؟\nبابزانین هێنانه‌کایه‌ی کۆمه‌ڵگایه‌کی نوێ که له‌سه‌ر بناغه‌ی ئازادی ئینسان‌و یه‌کسانی ئابووری‌و کۆمه‌ڵایه‌تی‌و گه‌شانه‌وه‌ی توانا خوڵقێنه‌ره مادی‌و مه‌عنه‌ویه‌کانی ئینسان لە ڕوانگەی ئەم پارتەوە کامەیە و چی دەگەیێنێت.\n�بڕیارێکى ترى کۆنگرە سەبارەت بە مەنشورى سەربەخۆیی بوو کە تیایدا پلنیۆمى کۆمیتەى ناوەندى ڕاسپارد کە بڕیارنامەء نەخشەکارى پێویست بۆ عەمەلى کردنەوەى مەنشورى سەربەخۆیی کوردستان دابڕێژرێتء بیخاتە دەستوورى کارەوە.\nبه‌یانی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان ڕاده‌گه‌یه‌نێت‌و خه‌بات بۆ جیاکردنه‌وه‌ی کوردستان‌و پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره قه‌ومی‌و سکولار وه‌کو یه‌کێک له سیاسه‌ته سه‌ره‌کیه‌کانی ده‌خاته به‌رنامه‌کاریه‌وه‌و به هه‌موو توانای بۆ جێبه‌جێکردنی تێده‌کۆشێت.\nوەك دەزانین کۆنگرە راگەیاندنی � مەنشوری ، بەیانی- سەربەخۆی کوردستان، وەك ئامانجی سەرەکی ڕادەگەیێنێت، هەرچەندە وی بە رامیاری پارت نێویان دەبات. ئەمەش بەپێی لۆژیکی کاری رامیاری گونجاو و پەسەند نییە. چونکە جیاکردنەوە و پێکهێنانی دەوڵەتی نانەتەوەیی و سکیولاریست، رامیاری نین، بەڵکو ئامانجن. ڕامیاری پارت دەگۆڕێت و شیاوی گۆڕینیشە، بەلام ئامانج ناگۆڕێت، مەگەر پارتەکە خۆی بگۆڕێت، هەروەك ئەوەی کۆمۆنیزمی کارگەری ڕواڵەتەکەی خۆی گۆڕی و خەریکە لەگەڵ ناوەڕۆکە چینایەتییەکەیدا ڕێکیدەخاتەوە، بەوەی لە ئازاری 1991دا خوازیاری میری کارگەری و شورای کارگەری بوو، کەچی ئێستا خوازیاری میری نانەتەوەیی و سکیولاریست و سەربەخۆیی کوردستان و ڕێکخراوەی لاوانە!\nپرسیارێگەلێك کە لە ساڵی 1996دا ئاراستەی یەکێك لە رابەرانی (کۆمۆنیزمی کارگەری8)م کردن، ئەوا لێرەدا چەندبارەیان دەکەمەوە؛ شێوازی بەڕێوەبردنی کۆمەڵگە، ڕێکخستنی ئابوری کۆمەڵگە، سیستەمی رامیاری کۆمەڵگە لەو میرییە سکیولاریستەدا چۆن دەبن؟ ئەوسا وەلامم وەرنەگرتەوە، ئاخۆ پاش دوازدە ساڵ رابەرانی کۆمۆنیزمی کارگەری توانیویانە ئەو مەتەڵەی میری سکیولاریست شیبکەنەوە؟ ئایا بەکاربردنی ئەم واژە بیانیانە هەوڵێك نییە بۆ فریودانی خەڵکی کوردستان لە ژێر پەردەی سۆشیالیزم دا؟ ئایا میری سکیولاریست، میرییە کارگەرییەکەتانە، کە سالانێك مژدەتان دەدا؟ ئایا میرییە سکیولاریستەکەی ئێوە هەمانشێوەی میرییە سکیولاریستەکانی ئەمەریکا و ئەوروپایە و بازارئازاد تێیدا نرخ و ڕێوشوێنی ڕامیاری، ئابوری و کۆمەڵایەتی مرۆڤەکان دیاریدەکات؟ ئەگەر ئەوە نییە، پشتی بە چ بنەمایەکی ئابوری بەستووە؟ ئەی شێوازی نوێنەرایەتی هەمان شێوازی پارلەمانییە یا شتێکی تر؟ ئەمانە و دەیان پرسیاری تر، کە لە هۆشی کارگەران و زەحمەتکێشاندا گوزەردەکەن، بۆیە بەو دڕدۆنگییەوە لێتان دەڕوانن!\nدەکرێت بپرسین پەیوەندی (هێنانه‌کایه‌ی کۆمه‌ڵگایه‌کی نوێ که له‌سه‌ر بناغه‌ی ئازادی ئینسان‌و یه‌کسانی ئابووری‌و کۆمه‌ڵایه‌تی) لەگەڵ (پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره قه‌ومی‌و سکولار) چییە و چی بەیەکیان دەبەستێتەوە، کەوا بووەتە رامیاری سەرەکی پارتەکەی ئێوە؟\nئه‌م حزبه حزبێکی ئه‌نته‌رناسیۆنالیسته، ئه‌مه یه‌کێک له خه‌سڵه‌ته بناغه‌ییه‌کانی ئه‌م حزبه‌یه که له‌پێناو به‌هێز کردنی هاوپشتی نێونه‌ته‌وه‌یی چینی کرێکار خه‌بات ده‌کات.\nدەکرێت بپرسین پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی غه‌یره قه‌ومی‌و سکولار چ پێویستییەکی بە خەباتی نێونەتەوەیی هەیە، کە نێونەتەوەیی کارگەری یا سۆشیالیستی یەکێکە لە پایەکانی شۆڕشی سۆشیالیستی، ئەمە لە کاتێکدا کە هەموو ئەرکێکی ئێوە جیاکردنەوەی کوردستان و دامەزراندنی میرییەکی سکیولاریستی هاوتای دەستەخوشکەکانی ئەوروپا و ئەمەریکایەتی، هەڵبەت ئەوەمان لەبیر نەچێت بە موتوربەکراوی ئاوەزی ڕۆژهەڵاتیانە و سکتاریستانەی کۆمۆنیزمی کارگەری؟\nحزبی کۆمۆنیستی کریکاریی کوردستان سنووربه‌ندییه‌کی هه‌مه‌لایه‌نه‌و قوڵی له‌گه‌ڵ ناسیۆنالیزم هه‌یه‌و….\n�دەکرێت ئەو سنوربەندییانەمان بۆ ڕوون بکەنەوە، لە کاتێکدا سەراپای ئەدەبیاتی ئێوە گلەییە لەوەی کە پارتە ناسیونالیستەکانی تر نەیانتوانیوە دەربری داخوازییە نەتەوەییەکانی کورد بن، کە ئەگەر داخوازی نەتەوەیی کورتبکەینەوە دەکاتە جیابوونەوە و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ! ئەوان کوردستانی، ئێوە کوردستانی، ئەوان داخوازی دەوڵەتی سکیولار �زۆرێك لە ناسیونالیستە نەیارەکان خوزیاری دەولەتەکەی ئێوەن- ئێوە داخوایگەری دەوڵەتی سکیولار، بەوجۆرە ….. لێرەدا من مەبەستم ئەوە نییە، کە ئەگەر ئێوە عیراقی بن �هەروەك خۆتان لە کاتی دامەزراندنی پارتی دایکدا پێتانوابوو-، ئەوا دەبنە خەباتکاری نێونەتەوەیی ڕێی سۆشیالیزم. نا بەڵکو عیراقیبوونەکەشتان هەر جوۆرێکی تری ناسیونالیزمە، واتە ناسیونالیزمی نیشتمانی و هاورێ مەنسورییەکانتان لە ئێران لە شاهەنشاییەکان پان ئێرانیترن!\nحزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان چ بۆ پیاده‌کردنی به‌رنامه‌ی (دنیایه‌کی باشتر)و چ بۆ بوون به ئامرازی پراکتیزه‌کردنی ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن چینی کرێکار‌و جه‌ماوه‌ره‌وه، خه‌بات بۆ گرتنی ده‌سه‌ڵات به‌پایه‌یه‌کی بنه‌ڕه‌تی جووڵانه‌وه‌و هه‌ڵسوکه‌وتی سیاسی‌و پراکتیکی ڕۆژانه‌ی خۆی ده‌زانێت.\nکام دونیای باشتر، باشتر لە چی و لە کامە. ئەمە ناولێنانێکی فرودەرانەیە. چونکە دەکرێت مەبەست دەسەڵاتێکی میری هەرێم و پارلەمانە کاریکاتۆرییەکەی بێت، کە لە دەسەلاتی کۆمەڵی ئیسلامی و یەکگرتوو و ئەنسار باشترە. دەکرێت مەبەست لە سیستەمی پارلەمانی ئەوروپی بێت کە لە سیستەمی تاك پارتی چین و کوبا و کۆریا و ئێران باشترە. دەکرێت مەبەست لە فەرمانڕەوایی سۆشیال- دیموکراتەکانی ئەوروپا بێت، کە لە پارتە دەستی راستییەکانی تر باشترە! ئەگەر خوێنەر کەمێك خۆی ماندوو بکات، ئەوا بۆی دەردەکەوێت کە دونیا باشترەکەی ئێوە هەمان دونیای سۆشیال- دیموکراتەکانی ئەوروپایە و بەس!\nبەلام ئەوەی فرەتر پرسیار دروست دەکات، ئەوەیە کە ئێوە چۆن بەو دونیا باشترەتان دەگەن، بە کودەتایەکی سەربازی، بە شۆڕشێکی بلانکی یا بە بەشداری پارلەمان. ئەوەندەی من و زۆرێك تێگیشتبین، ڕێگەی سێیەمیانە. ئەوەی کە� لە دوا پرسیار نزیكمان دەکاتەوە .\nهەموومان دەزانین کە ئێوە پارتێکی نهێنی نین، کەواتە بۆ کارکردن پێویستتان بە مۆڵەتی یاسایی هەیە. چونکە لە سایەی دیموکارسی بۆرژوازیدا هیچ گروپ و پارتێك بۆی نییە بەبێ مۆڵەتی یاسایی کاربکات، ئەمە لانیکەم لە کوردستاندا وایە. کاتێك دەتوانن مۆڵەتی یاسایی وەرگرن، کە پاپەندی یاسای بنەڕەتی سەروەری بۆرژوازی بن، کە پێ لەسەر ئەوە دادەگرێت، هەر گروپ و پارتێك کە دژی یاسای بنەڕەتی و بریارەکانی پارلەمانی کوردستان بێت، ئەوا یاسایی نییە و مۆڵەتی نادرێتێ – دەکرێت ئێوە لەوبارەوە نەزان بن، بەلام بۆرژوازی کورد وەك هەر سەروەرێکی تر، هێندە ساویلکە نییە مۆڵەت بە هێزێك یا پارتێك بدات، کە نیازی لەناوبردنی ئەوی بێت!\nبەو پێیەی کە ئێوە تاوەکو ئێستا چ وەك پارتی دایك و چ وەك پارتی نەوزاد نە دروشمی ڕوخانی دەوڵەتی بۆرژوازی عیراقتان بەرزکردووەتەوە و نە دروشمی ڕوخانی دەسەلاتی بۆرژوازی کورد لە هەرێمی کوردستاندا، نە کارتان بۆ ڕێکخستنی بزووتنەوەی کارگەری و بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکانی تر بە ئامانجی ئامادەیی بۆ شۆڕش و ڕوخاندنی دەسەلاتی بۆرژوازی چ سەرتاسەری چ هەرێمی کردووە، لەهەمانکاتیشدا خوازیاری دەسەلاتی رامیارین، کەواتە ئێوە بە خشکەیی چاوتان لە بەشداری پارلەمان و جوڵانەوەی یاسایی بڕیوە، ئەمەش نیشانەی گەڕانەوەتانە بۆ سەرچاوە، کە سۆشیال- دیموکراسییە. چونکە سۆشیال- دیموکراسی کاتێك خەڵك لە راپەڕیندا بێت، ئەوا بۆ سواربوونی شۆڕش، دروشمی بڕوخێ بەرزدەکاتەوە و کاتێکیش دەسەلات لە سەقامگیریدا بێت، ئەوا دروشمی بەرەو پارلەمان بەرزدەکاتەوە.\nبەمجۆرە ئێوە مل بە یاسای بنەڕەتی دەدەن و ڕێگای ڕووخاندن و راپەرینی سەرشەقامی بەردەدەن. ئەوەی بۆتان دەمێنێتەوە و چاوتان لێی بڕیوە بەشداری هەڵبژاردنی پارلەمان و خەباتی پارلەمانییە. دەکرێت پێمان بڵێن چۆن لەناو پارلەمانەوە دەولەتی بۆرژوازی ڕێگەی ��ڕووخاندنی نیزامی سه‌رمایه‌داریی‌و هێنانه‌کایه‌ی کۆمه‌ڵگایه‌کی نوێ دابین دەکات. ئەمە هەمان خەونی سۆشیال-دیموکراتەکان بوو، کە ئەوڕۆکە زیاتر لە پارتە دەستی راستەکان کەڵبەیان لە دەسەلات گیرکردووە و سەروەری بۆرژوازی دەپارێزن.\nبە بڕوای من ئێوە لە کوردستاندا باڵی چەپی سۆشیال- دیموکراسین و (ینک)یش باڵی راستی. ئیتر هیچ پێویستی بە بەرزکردنەوەی ئەو هەموو دروشمە بریقەدارانە نەدەکرد و دەکرا کورترین ڕێگەی گەیشتنە دەسەلات – کە پارتێکی سۆشیال-دیموکراتە لەسەر کێش و سەروای سۆشیال-دیموکراسی لە سوێد � بگرنە بەر و بە زووترین کات بە کورسییەکانی پارلەمان و دەسەلات شاد بن و هەندێك لەو هەزێنەیەی کە گەندەڵی کارگێڕی لووشی دەدات بگێڕنەوە بۆ ئاوەدانکردنەوەی قوتابخانە و نەخۆشخانە و ڕێگەوبان و بیمە کۆمەلایەتییەکان. بێگومان ئەمەش هەر دونیایەکی باشترە لەوەی (ینک و پدک).\nدوا وەبیرهێنانەوە ئەوەیە، دەکرێت پێمان بلێن ئێوە کە لە شورای کرێکاری � بەو تێگەیشتەنی خۆتانەوە- کەمتر خوازیار نەبوون و بە نووسەری ئەم دێڕانەتان دەوت وردەبۆرژوازی � کاتێك کە لە 1992 و 1993 لەگەڵ کۆمەڵێك خوێندنکاری زانکۆ خەریکی ڕێکخستنی� ڕێکخراوەی سەربەخۆی خوێندکاران بووین-، چۆنە� وا کاری سەرەکیتان بووە بە هەروا کۆنگرە بە بڕیارێک کۆمیتەى ناوەندی ڕاسپارد ئیمکانیەتى پێکهێنانى ڕێکخراوى لاوان هەڵبسەنگێنآء لەسەر ئەم بناغەیەش لەگەڵ هەڵسوڕاوانى ئەم مەیدانە سیمینارێک سازبداتء پاشان هەنگاوى پێویست بۆ ئەم مەبەستە بخاتە دەستورى کارەوە� ؟\n7- لە هۆنراوەیەکی جەوهیل وەرگیراوە. مەبەستی ئایینە کە بە مرۆڤەکان دڵێت ئەگەر ملکەچی فەرمانەکانی خودا بن، ئەوا کولیچە دەخۆن لە ئاسمان. پارتەکانیش وا دەڵێن؛ ئەگەر دەنگ بە ئێمە بدەین، ئەگەر دوای ئێمە بکەون، ئەگەر شوانەیی ئێمە قبول بکەن، ئەوا لە دونیا باشترەکەی ئێمەدا خەپلەی پارت دەخۆن!\n8 ساڵی 1996 لە کۆڕێکی خەسرەو سایە دا، کە بۆ بانگەوازی سەربەخۆیی و میری سکیولاریستی کوردستان بەڕێخست، تێدا ئەم پرسیارانەم ئاراستە کرد و پاش بێنە و بەردەیەکی زۆر و پەنجەڕاکێشان بۆ من �بکەری پرسیارەکان- وەلامەکەی ئەمە بوو " لە راستیدا ئەم پرسیارانە خۆیان چەپ نیشاندەدەن، بەڵام بۆخۆیان راستڕەوانەن."\nPrevious خەڵوەتى دلبەر\nNext باخان عاشقان ئاشته کاته‌وه…


هەزار كەس لە رۆژهەڵاتی كوردستان لەسەر پژاك گیراون – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / هەزار كەس لە رۆژهەڵاتی كوردستان لەسەر پژاك گیراون\nهەزار كەس لە رۆژهەڵاتی كوردستان لەسەر پژاك گیراون\nدوو شه‌ممه 23 شوبات 2015\tکوردستان, هەواڵ 134 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە ساڵی 2003 وە، پژاك كە رێكخراوێكی نزیك لە پارتی كرێكارانی كوردستان (پ ك ك) دێتە ئەژمار لە رۆژهەڵاتی كوردستان دامەزرا و چالاكییەكانی خۆی لە سنوورەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان رێكخست. زۆر جارانیش لە خاكی رۆژهەڵاتی كوردستاندا چالاكی چەكدارانەی دژی هێزەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران بەڕێوە دەبردووە.\nبەپێی راپۆرتێك، كە فورات نیوز بڵاوی كردووەتەوە، لە 10 ساڵی تێكۆشانی پڕ هەوراز و نشێوی پژاكدا، هەزار كەس بە تۆمەتی هاوكاری یان ئەندامیەت لەو رێكخراوەدا گیراون. ژمارەیەك لەوان حوكمی زۆر قورسیان بەسەردا سەپاوە. زۆرینەی لە سێدارە دراوانی سیاسی لە یەك دەیەی رابردوودا ئەندامانی پژاك بوون.\nبە پێی ئەو راپۆرتە، لەو 10 ساڵەدا 17 گیراوی سیاسی كورد لە ئێران لە سێدارە دراون، كە 13 كەسیان ئەندامی پژاك بوون. ئەوان لە زیندانەكانی ورمێ، تاران، خۆی و سنە حوكمەكەیان بەڕێوە چووە.\nلە درێژەی راپۆرتەكەدا هاتووە: 15 گیراوی سیاسی كورد حوكمی سێدارەیان هەیە، كە لەو ژمارەیە 7 كەسیان تۆمەتی هاوكاری لەگەڵ پژاكیان دراوەتە پاڵ. بەپێی ئاماری دیكەی نافەرمی، زیاتر لە 25 گیراوی سیاسی كورد بە سێدارە حوكم دراون، كە زۆربەیان ئەندامی پژاكن.\nئەم ئامارە جگە لەو 6 گیراوەی زیندانی ورمێیە، كە هێشتا چارەنووسیان نادیارە. سێ كەس لەوانیش تۆمەتی پەیوەندیی و هاوكاری لەگەڵ پژاكیان لەسەرە.\nسەرەڕای ئەوانەش، بەشێكی زۆر لە حیزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان، پژاك وەك رێكخراوەیەكی سەربەخۆ بۆ ئەو بەشەی كوردستان بە فەرمی ناناسن.


قەفەسەکان شیعر دەشکێنن؟\n- سەرنج لە بارەى شیعر و نەوەکان -\nشتێکى جوانە ، گەر جار جارە ببینین کار لەسەر ئەو مەودایە بکرێت ، کە کەوتۆتە نێوان دەنگە شیعرییەکان . جا ئەم کارکردنە لە ڕوى زەمەنەوە بێت یاخوود ئەزموون یا هەر گۆشەیەکى تر ، بە جۆرێک لە هەر ڕوێکەوە مەبەستمان گەیشتن و ڕووچوون بێت بە "داهێنان" دا . دیارە کە شیعر لەوەدا گرفتى هەیە کە "واقیع" شوناسى پێدەدا و ناوى لێ دەنێت ، بۆ خۆیشى خۆى لە درێژکراوەى هێڵێکى وا دەدزێتەوە ، چونکە ڕوبەڕوى کات و شوێن و سنورەکانیان دەبێتەوە . بەڵام دواجار لە دونیاى ڕەخنە و ئەدەبیات دا ئەمانە بە شێوەیەکى تر سەر هەڵدەدەنەوە .یەکانگیربوونى دەنگەکان ، باسکردن لە بارەى شیعرى نوێ ، شیعرى گەنجان ، شیعرى نەوە جیاوازەکان...هتد. لێرەوە داهێنان هەر چەند خۆى بدزێتەوە بە جۆرێک دابەش دەبێت . بوونى تەوەر لە سەر شیعرى نوێ یا شیعرى گەنجان بۆ گرنگە ؟ یا گرنگییەکەى لە کوێدایە ؟ هێنانە کایەوەى ئەم باسانە لەو شوێنەدا گرنگن کە بوار بدەن بۆ ئەوەى زەمینەیەک بۆ ڕەخنە بسازێنن .ئەم زەمینەیە وابکات ئاوێتەبوونى خوێندنەوەکان و شیکردنەوەى دەنگەکان دروست ببێت . بەم جۆرە دەکرێت داهێنان و جوانى لە دەقەکان دا بناسینەوە ، ئەگینا بەدەر لە قوڵبینى و خوێندنەوە کە دەکرێ پێى بڵێین ( خوێندنەوەى خوێندنەوە ) هیچ شاعیرێک نابێتە داهێنەر و باسکردن لە ( نوێ ) تەنها لە ناولێنان و ناوى دووەمى شاعیران قەتیس دەبێت . هەر وەک لە نێو ئەدەبى ئێمەدا زۆر بە ئاسانى شوناسى سەمەرە دەدرێت بە شاعیرێک یان هەندێک جار چەند شاعیرێک ..ئەمەش وادەکات شیعرییەتى ئەم شاعیرانە قالبێک وەربگرێت و فۆڕمێکى یەک ڕەنگ بدرێت بە هەموو شیعرەکانیان ..وەک شاعیرى نیشتمان و شاعیرى سروشت و شاعیرى پایز و شاعیرانى نوێخواز و..چى و چى .بەشێوەیەک شاعیر لە باتى ئەوەى شتەکان وەربگرێتەوە خۆى دەبێ بە خاوەنیان. لێرەوە لە شیعر دوور دەکەوینەوە بەرەو "ناو" دەڕۆین ، لە داهێنان دوور دەکەوینەوە بەرەو ئەو شووناسانە دەڕۆین کە لە ئەنجامى قوڵ نەوبوونەوە دراون بە شاعیران ، هەر دوورکەتنەوەیەک لە شیعر دوورکەوتنەوەیە لە داهێنان ، هەر دوورکەوتنەوەیەکیش لە داهێنان ، کردنى شاعیرە بە کائینێک لە دەرەوەى شیعر .\nئەوەى لێرەدا گرنگە خوێندنەوەیە بۆ دەقەکان ، نەوەک سازاندنى ناو و شوناسێک بۆ شاعیر کە دواجار دەقەکانیش لەنێو ئەو ناوانەدا دەتوێننەوە .بۆ نموونە ئەگەر سەیرى شاعیرانى کلاسیک بکەین زۆربەیان بوونەتە هەڵگرى پێشگر و پاشگرو ناوى : مەزن ، حەزرەت ، گەورە... ئەمە وایکردووە بە بیستنى ناوەکانیان بڕیار لەسەر کۆى بەرهەمەکانیان بدەین .ئەوەندەى لە ڕەخنەى ئەدەبى کوردیدا هەوڵدراوە فۆڕمێک بدرێت بە کەسایەتى "نالى" و موقەدەس بکرێت ، نیو ئەوەندە هەوڵنەدراوە خوێندنەوەى هەمەلایانە بۆ شیعرەکانى بکرێت ، ئەوەندەى "مەحوى " بۆتە لوتکە و جۆرێک لە ڕەهایى بە ئەزموونە عیرفانییەکەى دراوە زۆر بە سادەیى بڵێین نیو ئەوەندە : نەخوێندراوەتەوە .واتە زۆرتر کار لەسەر ئەوە کراوە دیوانەکان دابخرێن ، نەک بکرێَنەوە .ئەوەش بە سنوربەندکردنى دەقەکان . لەگەڵ ئەوەش دا هەوڵى جوان و کەم هەن : دەسخۆش بۆ "ڕێبوار سیوەیلى" کە لە " کتێبى نالى " دا هەوڵى داوە ئێمە لەو دیو موقەدەسبوون و ستایشى بێ بڕانەوەى نالى دا ، نالى وەک شاعیرێک ببینین ، یان وەک مرۆڤێک بەهەموو دڵەڕاوکێیەکانییەوە لەولاى ناوەکان . نەبوونى ئەو ڕەخنە و خوێندنەوانەى دەمانبەنەوە بەرەو قوڵاییى دەقەکان وایانکردووە زۆر نزیک لە تێڕوانینى دینى لەنێوان سەرەتا و کۆتایى و باڵاو سفر.. باش و خراپ دا بێین و بچین . نەبوونى خوێندنەوەى ئاوا کاریگەرى دەکاتە سەر "شیعرى نوێ " ێش ، چونکە خوێندنەوە و ڕەخنەکان زیاتر کار لەسەر ڕەهایى و بە "باڵا"کردنى شاعیرەکان دەکەن ، ئەمەش ڕەنگدانەوەیەکى تەواوى لە شیعرى ئێستاى کوردی هەیە ، چەندە زمانى "سوهراب " باڵادەستە دوو ئەوەندەش ئەو زمانە کە پێ بە پێ ، ئاگا و نا ئاگا لە کڵاوڕۆژنەى دنیابینى ئایینى و عیرفانى شیعرى کلاسکییەوە هاتووە .چونکە وەک وتمان شیعرى کلاسیکى ئەوەندەى پیرۆز و گەورە کراوە نەخوێندراوەتەوە .هەموو ئەو هۆکارانەش وا دەکەن کە لە شیعرى کوردیدا نەوە جیاوازەکان کەمتر بگەنە پەیوەندییەک لەسەر بنەماى خوێندنەوە .کاتێکیش تەوەرەیەک یان زەمینەیەک دروست دەکرێت بۆ قسەکردنى نەوەکان لەبارەى دەقى شاعیرانى دواى خۆیان .ئاماژە دەکەم بە ( تەوەرەیەک لەبارەى شیعرى گەنجان ) هەست بەم گرفتانە دەکەین کە لە دنیاى ئەدەبى ئێمەدا هەن تایبەت لەنێوان نەوە جیاوەزەکان دا .شاعیران چۆن لەبارەى یەکترەوە دەدوێن گرنگ نییە ، گرنگە چۆن لە بارەى بەرهەمەکانى یەکترەوە دەدوێن ، دوو خاڵ کە بەشێوەیەکى گشتى نییە بۆ هەموو ئەو شاعیرانەى لەم تەوەرەدا بەشدارییان کردووە ، بەڵکو لە دیدى ئەوانەوە ئاڕاستەیەک دەدەین بە شاعیرانى هاونەوەى دەرەوەى تەوەرەکەش سەبارەت بە نەوەیەکى تازەى شیعریى : 1. زۆر بەگشتى لە بارەى شاعیرانى تازە و گشتیتر لە بارەى شیعرى نوێوە دەدوێن ، کامە نوێ ؟ 2. زیاتر گرنگى بە ناوەکان دەدرێت ، نەک بە دەقەکان لە کاتێکدا بە خۆشحاڵییەوە زۆر لە شاعیرە تازەکان کتێبى چاپکراویشیان هەیە.\nلەگەڵ ئەوەشدا هیچ نەوەیەک نوێگەرى بە سەر نەوەى دواى خۆى دا نابڕێت ، بەو مانایەى هیچ شاعیرێک بە گوتەى ئەوەى تر نابێتە نوێخواز و نەوەیەکى تازەى شیعریى . مەرج نییە ئەوەى لە ئێستادا بنووسێت تازەبێت و ئەوەى سەر بەم نەوەیە نەبێت کۆن بێت ، شیعرى نوێ هاوهەنگاوى خوێندنەوە و ڕەخنە خۆى ڕێگاکان دەبڕێت .\nباسکردن لە بارەى نەوە جیاوازەکانى شیعر، هەر نامانگەڕێنێتەوە بۆ ڕوانین لە واقیع و کۆت و بەندەکانى شوێن و ئینتیمایەکى لە قاڵب دراو بۆ نیشتمان و دروست کردنى پێوەرگەلێک لە دەرەوەى دەقەکان بۆ دیارى کردنى شیعرییەت و داهێنان ، کە بەشى زۆرى بۆچوون و بینینەکان لە ئەدەبى کوردیدا لەم شوێنەدا بەهۆى فراوانکردنى سنوور و قەفەسەکان شیعرییان داغکردووە .لەگەڵ بوونى هەموو ئەو ناو و گرفتانەدا پێویستە کەمێک باس لە شیعرى ئەمڕۆى کوردى بکەین ، بە تایبەت ئەو نەوەیەى کە بە نەوەى دواى (2000) ناوى دەبەن .بەر لەهەموو شتێک دەبێ ئەوە بزانین ، هەروەک ئاماژەمان پێدا نەبوونى ڕایەڵێکى ڕەخنەیى ورد وایکردووە لە دنیاى ئەدەبى ئێمەدا قسەکردنى نەوەیەک لە بارەى نەوەى دواى خۆى زۆرجار بکرێتە پێوەر و شوێنى ڕەخنە بگرێتەوە لە دەستنیشانکردنى داهێناندا ، لێرەدا گرفت دروست دەبێت . گەر پێمان وابێت ئەوە قسە و بۆچوونى نەوەیەکە نەوەیەکى نوێ دروست دەکات بەهەڵەدادەچین ، چونکە داهێنان ئاڕاستە ناکرێت و شیعر خۆى دژى بە ڕێدابردنە و شاعیر هەرگیز دروست ناکرێت .بەڵام ئەوەى گرنگە خوێندنەوە و ئاگاداربوونە لە بەرهەمە شیعرییەکان .گەر سەیرى شیعرى ئەمڕۆ بکەین ناتوانین هەموو ئەم کێشانە لە بەرچاو نەگرین ، لە دنیاى ئەدەبدا کە ئێستا هەن و دەرهاویشتەکانییان گاریگەریان دروستکردووە.شیعرى ئەمڕۆ (دواى 2000) ڕوبەروى "گەورەکراوەکان" "زمانى باڵا" "داهێنانى ڕەها " دەبێتەوە ، یا باشترە بڵێین کەوتۆتە ناو ئەم هەموو پێناسانەى لە ئەنجامى خوێندنەوەى ڕوکەشانە دروست بوون .بۆیە ڕەنگە بەترسەوە هەنگاوبنێت ، یان بۆ هەنگاونانى لە "ناگاهى" دا بکەوێتە ژێر کاریگەرییەکى توندى نەوەى بەر لەخۆى . لێرەوە پێویستترە کە نەوەى نوێى شیعر باشتر ئاگادارى شیعرى بەر لەخۆى بێت ، بۆ ئەوە نا کە لاسایى بکاتەوە .چونکە دەردەکەوێت نەخوێندنەوە لێچوو دروست دەکات ، نەک خویندنەوە و ئاگاداربوون .بەمە ئاشکرا دەبێت زمانى باڵا ، زمانێکى وەهمییە و تەنها هێزێکە بۆ بەدۆگمابوون و دیاریکردنى خاڵى کۆتایى لە شیعرییەتدا .لێرەوە شیعر دابەش دەبێت بە سەر جەمسەرەکاندا و هەر شیعرێکى دوور لەم بەجەمسەربووانەش دەخرێتە دەرەوەى داهێنان و جوانى .لەدنیاى ئەدەبى ئێمەدا گەر تەماشابکەین زۆر کار لەسەر ئەم جەمسەرانە کراوە ، بە ڕادەیەک هەر یەکەیان دەکرێنە چەقێک بۆ ڕاکێشانى شیعرییەت و گەیشتن بە جوانى و سەراسیمەیى وشە .بە سَینتەربوونى شیعرێک یان باشتر بڵێین شاعیرێک یان زیاتر ، دەبێ دیمەنێک بێت ، بۆ ئەوەى شاعیرى ئەمڕۆ بیبینێ لە دەرەوەى هەموو ئەو ستایش و بیناکردنە سادانەى داهێنان لە شوێنێک دا دەرگیردەکەن و شیعرییەت دەکەنە خاوەندارێتى .ئەم جۆرە ڕوانینانە و چەندینى تر وەک قەفەس لە ناو شیعردا دەژین ، هەمیشە قەفەسەکان لە جوانى شیعر دەخۆن ، شیعریش لە شێوەى خۆیان دادەتاشن و سنوردارى دەکەن .شیعرى ئەمڕۆ دەبێت قەفەسەکان هانبدا بۆ شکاندنى شیعر و بەجێهشتنى شیعرییەت .لەبەردەم پرسیارێک داین : قەفەسەکان شیعر دەشکێنن ؟\nشیعرى ئێستا (پۆست 2000) چ ئەگەر بیخەینە بازنەى نەوە و تەنها مەبەستمان شاعیرە دەرکەوتووەکانى ئەم دواییەبێت ، چ شێوەیەکى گشتى شیعربێت لەم قۆناغەدا لەناو هەموو ئەو فیگەر و چوارچێوانەدا دەژى کە شیعرى کوردی هاو ئاوازى ڕەخنەیەکى شەرمن هێناونیەتى .ڕەخنەیەک کە بە دواى "ڕەها" و "خراپ"ەکان دا دەگەڕێت .تائێستاش خەریکى بەراورد کردنى کۆچى "عەنبەر خاتوون"ە بە ماڵئاواییەکانى "حەبیبە ".بە ئایدۆلۆژیکردنى شیعر لە قۆناغەکانى تردا ، ئەوە زەمینەیەى ڕەخساند شیعرى کوردى کۆتاییەکانى (باڵابوون) ى بوونێک یا ئایدیایەک بە فراوانى بگوازێتەوە ، چۆن لە قۆناغێک دا گرنگ بوو ، شاعیر بەجوانتریین و بەهێزترین دەربڕینەکانى کوردبوونى خۆى بسەلمێنێ ، هاوشێوە لەم قۆناغەشدا شیعرى کوردى هەر خەریکە لەنێوان شەیتان و خوایەکى بێ نێوان دا ، بەهەشت و دۆزەخێک ، گومانبارى و دڵنیاییەکى بێ نێواندا دێت و دەچێت .شیعرى کوردى تائێستاش لەنێوان لوتکەکاندا یارى دەکا . ڕەنگە ئەمە بەهۆى کێشە و گرفتى بوونەکەیەوە بێت کە بەم شێوەیە هاتۆتە ناو شیعر .بەڵام ئەوەى شیعرى ئێستا جیا دەکاتەوە کارکردنە لەناو درێژکراوەى بازنەکان دا ، هەر وەک چۆن نەوەى دواى ڕاپەڕین لەوێدا جیابووەوە. گرنگى هێنانە کایەوەى تەوەر لەسەر شیعرى نەوەى نوێ و دواندنى شاعیرانى قۆناغێکى تریش هەر لێرەوەیە ، ئەگینا هیچ گرنگییەک لەو گوتانە دانییە: ( ئەم نەوەیە هیچ ئیزافەیەکى نەکردۆتە سەر شیعرى نوێى کوردى) یا ( ئەم نەوەیە لە ئێمەیان تێپەڕاندووە ) ئەمانە گوتەى زۆر گشتگیرن لە بارەى شیعر ، چونکە گەر پرسیار لە کەسێکى دەرەوەى شیعریش بکەین بڵیین شیعرى ئەمڕۆ چۆن دەبینى لەگەڵ هى بەر لەخۆى؟ یا دەڵێ جیاوازى نییە ، یا پێچەوانەکەى دەڵێت. هەر دوو گوتەکەو هاوشێوەشیان نەخوێندنەوە و هەڵهاتنن لەخوێندنەوەى شیعرى ئَێستا کە دیارە هەڵگرى لایەنەکانى شێوازێکى شیعرییەتە .بەڵام چۆن ؟ لێرەدا گرنگ چۆنیەتییە ، نەوەک دیارکردنى ڕێژە و چەندێتى نوێبوون و تێپەڕاندن. ئاماژەمان پێدا ئەمە دەکرێت خوێندنەوەى قوڵ و ڕەخنەیى ئەمە دیارى بکات و دەستنیشانى ئەو هەموو تێکەڵبوون و ئاڵۆزییەش بکات ، کە لەقۆناغى ئێستادا نەک هەر نوێگەرى ، بەڵکو شیعریشى تا ڕادەیەک ونکردووە .\nشاعیریش خراوەتە ناو هەمان ئەو بەستێنانەى شیعرییان تیادا قوفڵ دراوە ، بەجێگاى ئەوەى شاعیر لە بارەى ئاو و هەواى ئەستێرە نەبینراوەکانەوە بدوێ ، شیعر وەک ئامراز دەیبەستێتەوە.لێرەوە شیعر لە ناوچەى بچووک بچووک دا گیر دەخوات ، یان تایبەت دەبێت بە شارێک. زۆربەى شەڕِەکانى دەرەوەى شیعریش دەخرێنە ناوەوەى شیعر و ئەمەش وا دەکات شاعیر سنورداربێت ، بە جۆرێک ئەو "ناشوێن" ەى شاعیر دروستى دەکات و ئەو "واقیع" انەى شاعیر لێ یان ڕادەکات ، دووبارە دروست دەبنەوە و شیعریش ناتوانێت لە ناوخۆیشى بچێتە دەرەوە . هەنگاو بە هەنگاو لەم ڕێیەوە داهێنان بە "شار" دەکرێت ، زۆر زیاتریش بە "کەس" دەکرێت . هەر وەک چۆن لە ئێستاى نووسراوەکانى ئەدەبى کوردیدا دەیبینین ، خوێندنەوەکان ڕێگایەکن بۆ دروست کردنى نووسەرێک ، نووسەرگەلێکى قەدیس ، کە زیانێکى زۆر بە بەرهەمەکانیان دەگەیەنێت .ناسینەوەو دیاریکردنى نەوەیەکى نوێى شیعرى (وەک ئەوەى تەوەرەکە لە بارەوەیەوە پرسیار دەکات ) پەیوەستن بە هەموو ئەو ئاڵۆزیى و گرفتانەى لە ئارادان ، ئەگینا داهێنان تایبەت نییە بە هیچ نەوەیەکى شیعرى و لە هەموو قۆناغەکاندا جۆرێکى تر لە نوێبوونەوە سەر هەڵدەدات .بۆ نموونە گەر لە شیعرى دواى ڕاپەڕین ( واتە بەر لە 2000) بڕوانین ، دەبینین ئەو نەوەیە چەندە زمانێکى نوێى دروستکرد ، ئەوەندەش دەستى کرد بە ئاوێتەکردنى زمانێکى "مەحوى"یانە بە زمانى ڕۆمانسیەتى "هەردى " و "گۆران" ، چەندە بە دواى شووناسێکى تردا دەگەڕێت بۆ نیشتمان و مەسەلەکانى تر ، ئەوەندەش وێنەکانى تێکچڕژاو بوون بە وێنە شیعرییەکانى "سهراب"و کردنى قەسیدە بە بووخچەى "حەقیقەت" و دووبارە و دووبارە مەنفایەکى کۆن .نەوەى دواى ڕاپەڕین ئەگەر لە سیماى دەقەکانى پێشوو خۆى یاخى بووبێت هێشتا زۆر لە شیعرەکان لە دنیایەکى ڕۆمانسى دان و هەر وەک لە سەرەتا باسمانکرد ، لە نێوان لوتکەکاندا ( شەیتان – خوا/جەهەننەم –بەهەشت/ مەنفا – نیشتمان ..هتد) بە ڕێرەوێکى لیریکى هاتووچۆ دەکات .کە هەتا ئێستاش ئەم خاسیەتانە درێژدەبنەوە ، ئەمە هەر تایبەت نییە بە نەوەیەکى دیاریکراو .کەواتە دەستنیشانکردنى لایەنەکانى نوێبوون و چۆنییەتى نوێبوونەوە ، پێویستى بە لێوردبوونەوە خوێندنەوە هەیە ، نەک ئاراستەکردن و قسەى گشتگیر . لەگەڵ ئەوەشدا ئەوەى لێرەدا دووپات دەبێتەوە ، ئەوەیە داهێنان نەوە تازەکانى شیعر دیاردەکات ، نەک ڕاى نەوەیەک بۆ نەوەیەکى تر ، چونکە باسى ئەو گرفتانەمان کرد، کە نەوە شیعرییەکانى لەیەک دابڕیون . خوێندنەوەى پارچە پارچە کردووە.


https://1baiser.com بۆ ڕزگاركردنی موسڵ… سوننە پڕچەك بكەن |\nHome بیروڕا بیانی بۆ ڕزگاركردنی موسڵ… سوننە پڕچەك بكەن\non: تشرینی یه‌كه‌م 05, 2016 In: بیانی, بیروڕاNo Comments\nدوو ساڵ دەبێت بەڕێز عیبادی بە پاڵپشتیی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی كار لەسەر دووبارە بونیادنانەوەی سوپا دەكات، بەڵام بەداخەوە هێشتا دامەزراوەی سەربازی بە تەنها توانای ئازادكردنەوەی موسڵی نییە، هەرچەند دەشڵێت موسڵ– كە دووەم گەورەترین شاری عێراقە– تا كۆتایی ئەمساڵ ئازاد دەكرێتەوە، بەڵام بۆ ئەنجامدانی ئەو كارە دەیەوێت پشت بە میلیشیا شیعەكان ببەستێت، كە زۆربەیان وەك بریكاری ئێران لە عێراق كار دەكەن.\nعەرەبی سوننە– كە یەكێكن لە پێكهاتە سەرەكییەكانی عێراق و پێویستە ڕۆڵێكی سەرەكییشیان لە ئازادكردنەوەی ناوچەكانی تایبەت بە خۆیان پێ بدرێت– لە لایەن حكوومەتی بەغداوە پەراوێز و دوور خراونەتەوە.\nئەو پەراوێزخستنەی سوننەش لە ساڵی 2003ـوە بابەتێكی دیارە، سیاسەتی سەرۆكوەزیرانی پێشوو ״نووری مالیكی״ بۆ پەراوێزخستن و دوورخستنەوەی سوننە فاكتەرێكی یارمەتیدەری سەرهەڵدانی دەوڵەتی ئیسلامی بوو، هەرچەند لەمڕۆشدا سەرۆكوەزیرانێكی نوێ لە عێراق هەیە، بەڵام هەمان ئەو سیاسەتە كارەساتبارانە وەك خۆیان ماونەتەوە، سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەرانیش كە عەرەبێكی سوننی مەزهەبە، دانی بەوە دا نا كە دەرگا بەڕووی بەشداریكردنی عەرەبی سوننە لە شەڕدا داخراوە.\nئەوەش هەڵەیەكی گەورەیە و لەسەر واشنتۆن پێویستە بە شێوەیەكی خێرا كار بۆ ڕاستكردنەوەی ئەو هەڵەیە بكات، لەبەر ئەوەی ڕێگریكردن لە دانیشتووانی ئەو ناوچانە بۆ ئازادكردنەوەی موسڵ، لە ئاییندەیەكی نزیكدا دەبێتە هۆی تێكدانی سەقامگیریی عێراق.\nعەرەبی سوننە ئارەزوو دەكەن و توانایان هەیە و ئامادەییان تێدایە شەڕی داعش بكەن و تێكی بشكێنن، بەڵام پاڵپشتییان نییە، ئەوەتا لە دووریی 20 میل لە باكووری خۆرهەڵاتی موسڵەوە نزیكەی دوو هەزار شەڕكەری هۆزە سوننی مەزهەبەكان هەن، كە لەگەڵ هەندێك سەركردەی سیاسیی ناوخۆییدا كار دەكەن و ڕاهێنانیان پێ دەكرێت، شەڕكەرەكان خەڵكی موسڵ و شارۆچكەكانی دەوروبەرین، ئارەزوو دەكەن و توانایان هەیە دژی دەوڵەتی ئیسلامی بجەنگن و ڕایماڵن تا ماڵەكانی خۆیان بگێڕنەوە و دراوسێ و خزمەكانیان بپارێزن و بەرگریی لە ژێرخانی شارەكەیان بكەن، بەو پێیەی پێویستە دووبارە ئابوورییەكەی بونیاد بنرێتەوە، بەڵام بەداخەوە، لە لایەن بەغداوە پاڵپشتیی ئاسمانی یاخود كەرەستەی سەربازیی پێویست بۆ ئەو هاووڵاتییە عێراقییە ئازایانە دەستەبەر ناكرێت.\nحكوومەتی ناوەند لە شەڕەكانی پێشوودا بۆ ئازادكردنەوەی شارە سوننییەكان لە دەوڵەتی ئیسلامی، یەكێك لەم دوو ستراتیژەی پەیڕەو دەكرد، لە شاری تكریت حكوومەت میلیشیا شیعەكانی بۆ یارمەتیدانی هێزەكانی سوپا بڵاوە پێ كرد، ئەوەش بووە هۆی ئەوەی بە شێوەیەكی بەرفراوان تاڵانی و كوشتن و كۆمەڵكوژیی ئەنجام بدەن، لە شارەكانی دیكەی وەك ڕومادییش حكوومەت لە بری ئەوە شێوازێكی دیكەی بەكار هێنا، كە بریتیی بوو لە پشتبەستن بە شێوەیەكی سەرەكیی بە بۆردومانی ئاسمانی، لەگەڵ ئەوەشی ئەو شێوازە ڕێگریی لە میلیشیاكان كرد تاوانی جەنگ ئەنجام بدەن، بەڵام دەرئەنجامی ئەو بۆردومانانە كارەساتبار بوون، كە بە پێی وتەی بەرپرسە ناوخۆییەكان بێت، 80%ـی شارەكە بەو هۆیەوە وێران بووە.\nموسڵ گەورەترین شارە كە دەوڵەتی ئیسلامی كۆنتڕۆڵی كردبێت، زۆرینەی ڕەهای دانیشتووانەكەشی سوننی مەزهەبن، تاكەڕێگاش بۆ ئازادكردنەوەی شارەكە و ڕێگریكردن لە ڕژانی خوێن تیایدا بەشداریپێكردنی دانیشتووانە ناوخۆییەكەیەتی لە پڕۆسەی ئازادكردنەوەیدا، چونكە بەشداریپێكردنی میلیشیا شیعەكان لە شەڕی ئازادكردنەوەی موسڵدا كاردانەوەیەكی گەورەی دانیشتووانە ناوخۆییەكەی لێ دەكەوێتەوە و ڕەنگە هەندێكیان بەو هۆیەوە بچنە پاڵ دەوڵەتی ئیسلامی، واتا گەر بەراورد لە نێوان ڕادەی توندڕەویی هەریەك لە داعش و میلیشیاكاندا بكرێت، ئەوا ڕەنگە هەندێك لە دانیشتووانی شارەكە بە ناچاری پەنابەرنە بەر داعش.\nڕاستییەكی مێژووییە كە بە سەدان ساڵ دەبێت هۆزە عەرەبە سوننی مەزهەبەكان لە ناوچەی خۆرئاوای بەغدا و بە درێژایی هێڵی سنووریی ئوردون و سوریا باڵادەست بوون، هۆزەكەشم– هۆزی زەوبەع– یەكێكە لەو دەیان هۆزەی كە لەو ناوچەیەدا نیشتەجێن، بە پێچەوانەی سوپای عێراقیشەوە، كە لەژێر هەژموونی یەك تایەفەدایە و زۆربەی ئەو تایەفەیەش سەر بە پارێزگاكانی باشووری عێراقن، ئەو هۆزە عەرەبە سوننی مەزهەبانە بە تەواوەتی پابەندن بەوەی بەرگریی لە خاكی خۆیان بكەن.\nپێشتر ئەو هۆزە بەشەرەفانە دژی گرووپە پەڕگیرەكان قوربانییان بە ژیانی خۆیان داوە، لە ساڵی 2006 تاوەكو 2008 عەرەبە سوننی مەزهەبەكان ڕێكخراوی قاعیدەیان لەو شەڕانەدا تێك شكاند كە سەرۆك هۆزە ناوخۆییەكان بە هەماهەنگیی لەگەڵ هێزە ئەمه‌ریكییەكاندا بەرپایان كردبوو و ئەوكات پێی دەوترا سەحوەی ئەنبار، بە جۆرێك كە هێزەكانی سەحوە بوونە خاڵێكی بنچینەیی لە بەرقەراركردنی سەقامیگریی لە عێراقدا، ئەوە بوو ״جۆرج بووش״یش سەردانی پارێزگای ئەنباری كرد و پێزانینی خۆی بۆ ئەو كارانە دەربڕی كە ئەنجامیان دابوو.\nهێزەكانی سەحوە گرنگترین فاكتەر بوون لە پاشەكشەی كردەوە توندوتیژییەكانی ساڵی 2007 و تێكشكاندنی ڕێكخراوی قاعیدە و ڕێگریكردن لە لەدەستچوونی خاكی عێراقدا، ئەوە هۆزە عێراقییە نیشتمانپەروەرەكان بوون نەوەك حكوومەتی گەندەڵ، ئەوە كاری ئەو هۆزانە بوو كە عێراقی لە لێكترازان ڕزگار كرد، بەڵام دواجار ئەو سەقامگیرییە و ئەو هەموو قوربانیدانە بە هۆی سیاسەتە تایەفییەكانی حكوومەتەكەی مالیكییەوە بەهەدەر دران.\nشەڕكەری هۆزەكان لەو ناوچانەدا ئامادەیی تەواویان تێدایە و ئارەزوومەندن و توانای ئەوەیان هەیە جارێكی دیكە ڕووبەڕووی پەڕگیریی ببنەوە و تێكی بشكێنن و خاكی خۆیان بپارێزن، تا ئێستاش سەرۆك هۆزە سوننی مەزهەبەكان چەندین كۆبوونەوەیان لە بەغدا و هەولێر بۆ تاووتوێكردنی شێوازەكانی بەشداریكردنیان لە پڕۆسەی ئازاداكردنەوەی موسڵدا ئەنجام داوە، بەڵام بەردەوام ترسمان هەبووە و بەرپرسە ئەمریكییەكانیشمان لە مەترسییەكانی بەشداریكردنی میلیشیا شیعەكان و ڕۆڵیان لە هەڵمەتی سەربازیی دژ بە دەوڵەتی ئیسلامی ئاگادار كردووەتەوە.\nگەر میلیشیا شیعەكان بەشداریی پڕۆسەی ئازادكردنەوەی موسڵ بكەن، ئەوا پێویستە ئەمه‌ریكا پاڵپشتیی ئاسمانیی خۆی ڕابگرێت، هەروەها لە بری ڕێگەدان بە بەشداریی ئەو میلیشیایانە، لەسەر واشنتۆن پێویستە هۆزە سوننی مەزهەبەكانی ئەنبار و نەینەوا پڕچەك بكات، چونكە ئەو هێزانە– كە 2000 شەڕكەر لە خۆ دەگرن و بارەگاكەشیان لە نزیك موسڵە– دەتوانن دژی ئەو ڕێكخراوە تێرۆریستییە بجەنگن و شانبەشانی یەكە هەڵبژێردراوەكانی سوپای عێراق (وەك فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكانی نەینەوا و یەكەكانی دژەتێرۆری عێراقی و فیرقەی زرێپۆشی نۆ) تێكی بشكێنن.\nبەڵام بەداخەوە بەرپرسە ئەمه‌ریكییەكان قسەكانی ئێمە پشتگوێ دەخەن، بەڵكو سوورن لەسەر ئەوەی كە بەشداریكردنمان لە ئازادكردنەوەی ناوچەكانی خۆماندا تەنها بە ڕەزامەندیی حكوومەتی ناوەندیی بەغدا دەبێت، كە ئەوەش نائومێدكەر و بێبەرهەمە، چونكە ئەو هۆز و خێڵانە شارەزاییەكی ناوخۆیی یەكلاكەرەوەیان هەیە، نەك تەنها لە ڕووی جوگرافییەوە، بەڵكو لە ڕووی دانیشتووانیشەوە، بە جۆرێك كە زۆرێكیان پەیوەندیی خزمایەتی و هاوسەرگیریی لە نێوانیاندا هەیە و بە درێژایی مێژووش خەڵكە مەدەنییەكەی ئەو ناوچانە متمانەیان بەوە هەبووە كە سەرۆك هۆز و خێڵەكان دەیانپارێزن.\nبەڵام بەڕێز عه‌بادی هەروەك بەڕێز مالیكی ترسی لەوە هەیە كە پڕچەككردنی ئەو هۆزانە ببێتە هۆی درووستكردنی هەڕەشە بۆ سەر ئەو ڕژێمەی شیعە لە بەغدا بەڕێوەی دەبات، سەرچاوەی ئەو ترسەش ئێران و هاوپەیمانە توندڕەوەكانین كە لە ناوخۆی عێراقدا بانگەشەی بۆ دەكەن، بەڵام ئەو ترسە لە جێگای خۆیدا نییە، پێویستە بێتەوە یادیان كە كاتی خۆی هێزە سوننی مەزهەبەكانی سەحوە هەرگیز پەلیان بۆ ناوچە شیعەنشینەكان یاخود ئەو ناوچانە نەهاویشت كە ڕێكخراوی قاعیدەیان تێدا نەبوو.\nبۆ ئەو مەبەستە پێویستە ئەوە بزانن كە بێبەشكردنی هۆز و خێڵە سوننی مەزهەبەكان لە چەك، حكوومەت پارێزراوتر ناكات، چونكە گەر لە ساڵی 2014دا ئەو هۆزانە لە لایەن حكوومەتەوە پڕچەك و پاڵپشتیی بكرانایە، ئەوا دەوڵەتی ئیسلامی نەیدەتوانی دەست بەسەر ئەو ڕووبەرە بەرفراوانەی خاكی عێراقدا بگرێت.\nشەڕی ئازادكردنەوەی موسڵ ئاڵۆز و گران دەبێت، بەڵام گەر دانیشتووانی شارەكە پشتیوانیی ڕزگاركەرەكانیان بكەن لە بری ئەوەی لێیان بترسن، ئەوا ئاڵۆزی و گرانیی شەڕەكە زۆر كەمتر دەبێت.


ل حەفتیا بهێت جڤاتا نوینەرێن عیراقێ دێ ل سەر پروژێ قانونا بودجێ كومبیت | DUHOK TV\nHome دەنگ و باس ل حەفتیا بهێت جڤاتا نوینەرێن عیراقێ دێ ل سەر پروژێ قانونا بودجێ كومبیت\nل حەفتیا بهێت جڤاتا نوینەرێن عیراقێ دێ ل سەر پروژێ قانونا بودجێ كومبیت\nبڕیارە جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل حەفتییا بھێت ل دۆر پرۆژەقانوونا بودجەی کۆم بیت و فراكسیۆنا پارتی بزاڤا پاراستنا پشكا هه‌رێمێ دكه‌ت.\nڤیان سەبری، سەرۆکا فراکسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ خانی نیوز راگەھاند؛ دھێتە پێشبینی کرن کۆمبوونا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل دۆر پرۆژەقانوونا بودجەی ل رۆژا شەمبیێ ل حەفتییا بھێت كۆم بیت و د دەمێ چار رۆژان دا خواندنا ئێکێ و دویێ بۆ بھێن کرن و پاشان ھوورکاتیێن تەمام ل دۆر پرۆژەی بھێن کرن و پرۆژه د دەما مەھەکێ دا دێ ھێت دەربازکرن، بزاڤان ژى دکەن بزووترین دەم بیت ژبەرکو چاڤێن ھەموو ئیراقی و کوردان ل سەر پرۆژەی نە.\nڤیان سەبری ل دۆر پشکا کوردان ژی گۆت: چەندین ماددە ل دۆر پشکا ھەرێمێ ھاتینە نڤێسین ل گۆرەی رێککەفتنێ بڕیارە پشکا کوردان 12.67 وەکو سالا 2019 بیت و داھاتێ پەترۆلێ رادەستی ئیراقێ بکەن و نیڤا داھاتێ دەروازەیان دێ پشكا كوردان بیت وەکو ل سەر رێککەفتین.\nسەرۆکا فراکسیۆنا پارتی د پرسیارا خانی نیوز دا ل دۆر مسۆگه‌ركرنا مافێ کوردان د پرۆژەقانوونێ دا خویا کر، بزاڤان دکەن پشکا ھەرێمێ بپارێزن و ل گۆرەی رێککەفتنێ بھێت دەربازکرن ژ بەرکو دەنگدان ژ ئالیێ چەندین پەرلەمانتاران ل سەر پشکا کوردان نەیا ب ساناھی یە.


admin – پەڕە 60 – Hawpshti\nزۆرێک لە و جل و بەرگانەی کە ڕۆژانە لە سەرما و گەرما دەمانپارێزێت، کە خۆمانی پێ دەنەخشێنین و خۆمانی پێ نمایش دەکەین لە بۆنەکاندا، بە نرخێکی گونجا و و هەرزان، لە مارکێت و بازاڕaەکانی ئەوروپادا، Read More »\n١٢ پرسیار لە بزووتنەوەی گۆڕان\nبزووتنەوەی گۆڕان وەک حیزبێکی پۆپۆلیستی کە لە لایەن نەوشیروان مستەفاوە دامەزرا ، کۆمەڵێک بەڵێنی گەورەی بە خەڵكی کوردستان دا و خۆی وەک باوکی هەژاران و دژی دەسەڵاتی بنەماڵە و گرنتە دەستی دەسەڵات لە لایەن کوڕانی سەرکردەکانی شۆرشەوە خۆی ناساند، Read More »\nکەموکوڕیەکانی باج لە کوردستان\nڕەخنەی کۆمەڵێک کەس لە سیستەمی باج و بڕیارەکانی ھەرێم لەسەر ئەوەنیە سیستەمی باجەکە زۆر لۆکاڵ و کۆنە.\nبەڵکو ڕەخنەیان ئەوەیە وەکو عێراقچیەک دەردەکەون گوایە ئەو کارەی ھەرێم نایاساییەو پێچەوانەی سیستەمی عێراقی یەکگرتووە. Read More »\nكانونی دووه‌م 11, 2021\tLeave a comment\nتۆماس کوک دا‌هێنەری گەشتیاریی مۆدێرن، یە کە مین گەشتی لەساڵی ١٨٤١ لەڕێگای شەمەندەفەری هەڵمینەوە، بۆ ٥٧٠ کەس، لەنێوان دوو شاری نێوخۆیی لە بەریتانیادا ڕێکخست. کرێی تێچووی بە کوپێ چایی و پارچە کێكیک بە کشمیشەوە یەک شیلنگ بوو. هەمان کەس لە ساڵی ١٨٥٥ دا یەکەمین گەشتی بۆ ئەوروپا سازدا. Read More »\nیاریکەرەکان لە مەیدانی گەمەی سیاسی کوردستان دا، بەتایبەت لایەنە فەرمیەکان، ڕوویان لە هەڵکشانە، هەریەکەیان بە نۆبەی خۆیان شانس تاقی دەکەنەوە، شەڕ دەکەن، دەکوژن، دەکوژرێن ، شەڕی دوو قوڵی و سێقوڵی، دواتر دڵی هەردوو یا هەرسێ شەڕکەر دەبێ بە ئاوێنە و دووبارە دەستلەملان دەست پێدەکەنەوە، دەچنە ناو دەسەڵات، دێنە دەرەوە، دەبنە ئۆپۆزسیۆن،…… ،مێژووی ئەم شانۆگەریە،کە یەک لەدوای یەک پەردەکانی هەڵدەدرێتەوە، تەماشاچی و باجدەرە سەرەکیەکەی تەنیا خەڵکی کوردستانە . Read More »\nکۆمەڵە هاتەدەنگ و ئەم بە دەنگ هاتنەشی لەبەرگری کردن نەبوو لە کۆمۆنیزم ولە چینی کرێکار وجوڵانەوەیەکی گەورەی کرێکاران و برسیەکان و لاوان وئینسانیەتێکی بێێبەش ، کە لەسەری ژیانێکی شایستەی مرۆڤ، لەسەری ئازادی و خۆشبەختی، دەسەڵاتی کەمایەتیەکی سەرمایەداری زۆرگۆی کوردایەتی، خستۆتە Read More »\nكانونی دووه‌م 8, 2021\tLeave a comment\nنەبادا خوانەکردە ووڵاتانی دراوسێ و ناحەزانی ئابوری سەربەخۆ و گەشەی ئابوری هەرێم زەفەر بە خاڵە سنووریەکانی گومرگ بەرن و داهاتی ئەو گومرگانەی کە بۆ کەس و کاری شەهید و ئەنفال کراوەکان سەرف ئەکرێ Read More »\nكانونی دووه‌م 5, 2021\tLeave a comment\nئێوارەی یەکشەممە ڕێکەوتی 3/1/2021 مەسعود حەیدەر ڕاوێژکاری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان لە بەرنامەی تاو توێ ی تەلەفزێۆنی NRT لەسەر پەیوەندی نێوان هەولێر وبەغدا و پشکی ( کورد ) لە بودجەی ساڵی 2021 ی دەوڵەتی عێڕاق قسەی کرد، من ناچمە سەر باسی ووردەکاری قسەکانی، Read More »


باسی نیشتیمان و مردووان دەکات\nهەژێن ساڵح، ئەو گەنجە سەیدسادقیەی لە ڕێگەی کۆچکردنی بۆ ئەوروپا و لە ڕووداوێکدا لە تورکیا گیانی لەدەستدا، لە دوایین پۆستیدا پێش کۆچی دوایی کردنی نوسیویەتی، " خـودا، تـاوانـی ئێـمە چـیـە لەم ھـەرێمـەدا لـەدایــکبـووین."، لە پۆستێکی دیکەشدا دەڵێت، "پێناسەی نیشتیمان چی لە بێکاریم و لە بێزاریم و لە دڵتەنگیم ئەگۆڕێت؟".\nدوای ئەوەی لە 7ی نیسانی ئەمساڵ هەژێن ساڵح و چەند گەنجێکی دیکەی سەیدسادق، شارەکە جێدە‌هێڵن و بەمەبەستی گەیشتنی یەکێک لە وڵاتە ئەوروپییەکان دەچنە تورکیا.\nدوای مانەوە بۆماوەی چەند مانگێک لە تورکیا دەمێننەوە و لە ڕۆژی 25ی ئەم مانگە بە پاسێک دەیانەوێت بەرەو سنورەکانی یۆنان بڕۆن، بەڵام پاسەکە توشی ڕووداوی هاتوچۆ دەبێت و هەژێن گیانی لەدەستدا.\nهەژێن ساڵح، لە دوایین پۆستیدا لە فەیسبوکی فەرمیی خۆی لە 8ی 12ی 2021، نوسیویەتی، " خـودا، تـاوانـی ئێـمە چـیـە، لەم ھـەرێمـەدا لـەدایــکبـووین."\nهەژێن کە یەکێک بوو لە خوێندکارە یەکەمەکانی بەشی زمان و ئەدەبی کوردیی زانکۆی سلێمانی، لە پۆستێکی دیکەیدا لە ساڵی 2019، نوسیویەتی، " تـۆ نیـشتیـمان مـن پێناسـەی تۆ بخمـە گـیرفـانمـەوە یـان نەیخـەم، چـی لە بێـکاریم و لە بـێزاریـم و لـە دڵتـەنگیـم ئەگۆڕێت، چـی؟."\nپۆستەکانی هەژێنی لەدایکبووی ساڵی 1997، دەری دەخەن، یەکێک بووە لەو گەنجانەی لە دۆخی ژیانی بێزار بووە، لە پۆستێکدا لە ساڵی 2017 نوسیویەتی، " ئەمەوێت بەسەر ھەموو مردوەکاندا بگەرێم، لای ھەموان بنوشتێمەوە و بلێم، ھیچتان لەدەست نەداوە، ژیان زور لەوە تاریکترە کە ئێوە ئەتانەوێ بیبینەوە."\nساڵانە لە هەرێمی کوردستان سەدان هەزاران گەنج بەمەبەستی گەیشتن بە ئەوروپا هەرێمی کوردستان جێدەهێڵن و ژمارەیەکی زۆریش بە ڕووداوی جیاواز لەو ڕێگەیەدا گیان لەدەستدەدەن.\n2021.05.18 - 18:57


قوربانى کردن بە حەیوانى ئاوس: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nحەج و عومرەقوربانى كردنقوربانى کردن بە حەیوانى ئاوس\nقوربانى کردن بە حەیوانى ئاوس\nئایا دروستە حەیوانێک بکرێتە قوربانی کە بێچو لەسکیدا بێت ، واتە (ئاوس) بێت ؟\nگەر دروستە ، ئایا چ لەبێچووەکەی بکەین ؟\nدروسته مەڕی ئاوس بکرێت بەقوربانی ، هەروەک دروستە حەیوانی مێینە بکرێت ، گەر هیچ یەکێک لەو عەیبانەی تێدا نەبێ کەلەشەرع دا باس کراوە "\nبەنیسبەت بێچووەوە : گەر بەزیندوویی دەر چوو حەتمەن پێویسته سەر ببڕدرێت چونکە نەفسێکی ترە وسەر بەخۆیە " .\nخۆ ئەگەر بەمردووی دەرهێندرا : ئەوا جمهوری زانایان پێیان وایە : دەخورێت ؛ چونکە سەر بڕدراوە بەسەر بڕینی دایکی .\nقوربانی : بەبەڵگەی قورئان وسوننە وکۆ دەنگی زانایان و موسوڵمانان یەکێکە لەدروشم وشەعائیرەکانی ئیسلام ودروست ومەشروعە ئەنجام دانی .\nزانایان جیاوازن کەئایا دروستە حەیوانی ئاوس بکرێت بەقوربانی یاخود نا ؟\nجمهوری زانایان بەدروستی دەزانن ، وباسیان لەوە نەکردووە ئاوسی عەیبێک بێت لەو عەیبانەی کەدەبێتە ڕێگر لەبەردەم کردنە قوربانیدا .\nبەڵام شافعیەکان پێیان وایە : نەخێر حەیوانی دوو گیان وئاوس ناکرێت بەقوربانی .\nلە [( الموسوعة الفقهية الكويتية (16 / 281)]دا ، هاتووە :\nجمهوری زانایان باسیان لەوە نەکردووە ئاوسی عەیبێک بێت لەو عەیبانەی کەدەبێتە ڕێگر لەبەردەم کردنە قوربانیدا ، بەپێچەوانەوە شافعیەکان بەسەریحی پێیان وایە : دروست نی یە و ناشێ بۆ قوربانی ؛ چونکە دوو گیانی وئاوسی ناوەوەی سکی حەیوان تێک دەدات و گۆشتەکەی باش وخۆش نابێت .\nوە لە [( " حاشية البجيرمي على الخطيب " (4 / 335) ] دا ، هاتووە کەیەکێکە لەکتابی شافعیەکان :\nحەیوانی دوو گیان وئاوس ناشێ بۆ قوربانی ، وە ئەوە قەولی چەسپاوە لەمەزهەبدا ؛ چونکە حەیوانی دوو گیان وئاوس گۆشتی کەم دەکات ، وە بۆیە بۆ زەکات بەدروستیان زانیووە ؛ چونکە مەبەست لێی بێچوو و وەچەکەیەتی نەک جوانی وچاکی گۆشت " انتهى بتصرف.\nجا بۆ چوونی دروست وڕاجح ئەوەیە : دروستە حەیوانی دوو گیان وئاوس بکرێت بەقوربانی گەر ڕێگریەکی تر نەبوو .\nشيخ محمد بن إبراهيم رحمه الله دەڵێت :\nفتاوى ورسائل الشيخ محمد بن إبراهيم" (6/146) .\nبەنیسبەت بێچووەوە : گەر بەزیندوویی دەرهێنرا ئەوا سەر دەبڕدرێت ودەخورێت .\nابن قدامة لە[( "المغني" (9/321)]دا ، دەڵێت : گەر بەزیندوویی دەر چوو وجێگیر بوو ، ودەتوانرا سەر ببڕدرێت ، وسەر نەبڕدرا تاوەکو مرد ، ئەوا بەسەر بڕاو ئەژمار ناکرێت ، وئەحمەد دەڵێت : گەر بەزیندوویی دەر چوو حەتمەن پێویسته سەر ببڕدرێت چونکە نەفسێکی ترە وسەر بەخۆیە " .\nهەروەک ئیمامی [( أبو داود (2828) والترمذي (1476) وصححه, وابن ماجة (3199) وأحمد (10950) لە ئەبو سەعیدەوە فەرموودەیەکیان گێڕاوەتەوە کەپێغەمبەر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فەرموویەتی : ( ذَكَاةُ الْجَنِينِ ذَكَاةُ أُمِّهِ ) وصححه الألباني في " صحيح الجامع " (3431) .\nواتە : سەر بڕینی بێچوو لەگەڵ سەر بڕینی دایکیدایە .\nئائەمە مەزهەبی جمهوری زانایانە بەپێچەونەی حەنەفیەکانەوە .\nشيخ الإسلام ابن تيمية لە [( مجموع الفتاوى (26 / 307)]دا ، دەڵێت :\nکردنە قوربانی حەیوانی ئاوس دروسته ، جا گەر بێچووەکە بەمردوویی دەرچوو ئەوا سەر بڕینی لەگەڵ سەر بڕینی دایکیدایە لەلای شافعی وئەحمەد وجگە لەوانیش ، جا ئەو بێچووە توکی کردبێت یاخود نا ، خۆ ئەگەر بەزیندوویی دەرچوو ئەوا سەر دەبڕدرێت .\nولەمەزهەبی مالیک دا : گەر توکی کردبێت حەڵاڵە ، گەرنا حەڵاڵ نی یە .\nوە لەلای حەنفیەکان : حەڵاڵ نابێت تاوەکو سەر نەبڕدرێت دوای دەرچوونی " انتهى.\nهەندێ لەزانایان لەڕووی تەندروستیەوە پێیان باش نەبووە بێچوو بخورێت .\nابن القيم رحمه الله دەڵێت : " گۆشتی بێچوو باش نی یە لەبەر مانەوەی خوێن تیایدا ، بەڵام حەرام نی یە لەبەر ئەو فەرموودەی پێغەمبەر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : ( ذَكَاةُ الجَنِين ذَكَاةُ أُمِّهِ ) " انتهى من "زاد المعاد" (4 /378).\nوە ابن عمر رضي الله عنهما پێی باش بوو پێش ئەوەی بخورێت سەر ببڕدرێت بۆ ئەوەی ئەو خوێنەی کەتایدایە دەربهێندرێت ، نەک لەبەر سەر بڕینی شەرعی وپێی وابێ پێویسته سەر ببڕدرێت .\nئیمامی مالیک لە [( "الموطأ" (1061) ] دا لەنافیعەوە ولەعبداللەی کوڕی عومەرەوە گێڕاویەتیەوە کەدەیگوت : کاتێ وشتر سەر دەبڕدرێت ئەوا سەربڕینی ئەوەی لەسکیدا لەگەڵ سەربڕینی دایکیدایە گەر بەتەواوی دروست بووبێت وتوکی کربێت ، خۆ ئەگەر لەسکی دایکی دەرچوو ئەوا سەر دەبڕدرێت تاوەکو ئەو خوێنەی دەرچێت کەناخیدایە " .\nهەر خێزانێک قوربانى بکەن دەبێ هەمویان خۆیان بگرنەوە لە موو لێ کردنەوە یان تەنها سەرۆک خێزان؟ مه‌رجه‌كانی ئه‌و ئاژه‌ڵه‌ی كه ده‌كرێت به قوربانی چین؟ بیدعە و داهێنراوەكانی قوربانی ئایا ئەو ئافرەتەی کە شوی نەکردوە دەتوانێت قوربانی بۆ خۆی بکات؟ ئایا قوربانی (واجب)ه له‌سه‌ر موسافر و ئافره‌تیش؟\nسەردان: ١,٧٧٩ بەش: قوربانى كردن\nپرسیاری دواترحەیوانى مێینە بۆ قوربانىپرسیاری پێشترئایا ئەو ئافرەتەی کە شوی نەکردوە دەتوانێت قوربانی بۆ خۆی بکات؟


کەپیتاڵ و مانیفیست: لە تیۆری زانستییەوە تا تیۆری شۆڕشگیرانە!\n- دەرباری پیگەی هەردوو پەرتووکی کەپیتاڵ و مانیفیست لە یاداشتەکانی یونیسکۆدا -\nریکخراوی یونیسکۆ - نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ کاروباری پەروەردەو فیرکردن و رۆشنبیریی - لە کۆنگرەی سالانەی خۆیدا لەم رۆژانەدا لە کۆریای باشوور بریاریدا کە هەردوو پەرتووکی کەپیتال و مانیفیستی حیزبی کۆمۆنیست کە کارل مارکس بە هاوکاریی فریدرک ئەنگلزی هاوریی لە نیوەی دووەمی سەدەی نۆزیەدەم نووسیویانە بکاتە ریزی ئەو نووسراوە کاریگەرانەی کە لە ماوەی سەدەی نۆزدە و بیست گەورەترین کاریگەریان بووە لەسەر کۆمەلگای مرۆڤایەتی و بە دەسکەوتی گەورەی مرۆڤایەتی هەژماردەکرین.\nهەڵبەت یونیسکۆ لە بریارەکەیاندا ئاماژەیان بەوەشداوە کە بەهۆی ئەم دوو نووسراوەیەوە جولانەوەی گەورە لەو دوو سەدەیە بەریخراوە بەناوی جولانەوەی کۆمۆنیستی و سۆسیالیستی یەوە.\nیونسیکۆ لە سالی ١٩٩٢وە دەستی داوەتە پاراستن و ریزبەندی کردن و دیجیتالکردنی ئەو نووسراو و داهینانە گەورانە کە بە دریژای میژویی مرۆڤایەتی نووسراون و داهینراون بە ناوی یاداشتەکانی جیهان دەیانپاریزی و دەیانناسینی و تا ئیستا ٢٩٩ پەرتووک و نووسراوی ریزبەند کردوە لە چوارچیوەی ئەو بەرنامەیەیدا.\nشایانی ئاماژە پیکردنە لەم ٢٩٩ نووسراوەیە تا ئیستا حەڤدەیان لە ولاتی ئەلمانیادا بووە. دیارە جگە لە کەپیتال و مانیسفیست چەندینی تری وەک پزیشکی کۆنی ئەلمانی سمعە لوشیری سالی ٧٩٥ زایینی و لەوحەی ئاسمانی نەبرا کە میژوەکەی دەگەریتەوە بۆ ٣٦٠٠ سال لەمەوبەرو بەلگەنامەی قوتابیان سالی ١٣٥٤ کە بە گرینگترین بەڵگەنامەی یاسایی و دەستوورییەکانی ئیمپراتۆری رۆمانی دادەنری و سەمفۆنیای نۆیی بتهۆڤن و ...هتد.\nدیارە تا ئەو جیگەیەی دەگەریتەوە بە گرینگی کاپیتال و مانیفیستی مارکسەوە ئەوەیە کە ئەم دەزگایە سەرەرای ناوەرۆکە چینایەتی یەکەی کە بەشیکە لە ریکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان کە ناوەرۆکەکەی بۆ خودی پیکهنەران و ئەندامانی ریکخراوەکە بەدیار کەوتوە لە رووی سیاسی یەوە کە چۆن بۆتە ئامرازیک بە دەستی زلهیزەکانی جیهانەوە بە تایبەتی کاربەدەستانی فەرمانرەوای ئەمریکاو هاوکات لەوە گرینگتر کپکردنی میدیایی و بانگشەی ژەهراوی بۆرژوازی جیهانی و حیزب و ریکخراوەکانیان لە دژی ئەم دوو نوسراوەیەو سەرجەم نوسراوەکانی مارکس و بیروباوەری مارکسیزم و کۆمۆنیزم بە تایبەتی لە دوای روخانی بلۆکی رۆژهەلاتی بەناوی سۆسیالیستی و کۆمۆنستی بە سەرکردەیی سۆڤیەتی پیشو بەلام لەگەل هەمو ئەمانەشدا هەر نەیان توانیوە تایبەتمەندی و گرینگی ئەم دوو پەرتووکەو کاریگەریان لە رویی تیوری زانستی و تیوری شۆرشگیری لەسەر کۆمەلگای مرۆڤایەتی بسرنەوە.\nنەک هەر ئەمە بەڵکو زۆر جار تەنانەت لە دوای هەمو ئەو هیرشانەی کە لەم دوو دەیەیەدا کراوەتە سەر مارکس و مارکسیزم و کۆمۆنیزم و چینی کریکار بەڵام دەبینین لە بۆتەی ئەم هیرشانەدا چەندین دەنگ بەرز بۆتەوە لەسەر گرینگی ئەم پەرتووکانەی مارکس قسەیان کردوە.\nبۆ نمونە لە کۆتایی نەوەدەکان نوسەریکی وەک فرانسیس وین کە خۆی مارکسیستیش نی یە لە بیوگرافی یەکی لەبارەی ژیانی مارکسەوە دەڵی :وا پیشبینی دەکرا کە دوای هەرەسی سۆڤیەتو ئەو ئالوگۆرە گەورە جیهانی یەوە ئیتر کەس قسە لەسەر مارکس نەکات. بەڵام بە پیچەوانەوە ئیستا دەبینین خاوەن پیشەسازە گەورەکان و سەرمایەدارەکان خۆیان دەلین مارکس لەسەر سەرمایەو قەیرانی سەرمایەداری راستی وتوە کە سەرمایەداری هەرگیز رزگاری نابیت لە قەیران و نارەزایەتی. هەروەها لە گەرمەی قەیرانی ئابوری جیهانی کە لە ئەیلولی سالی ٢٠٠٨ سەری هەلدا لە ئەمریکاوە ئەوە سەرۆکی بانگی جیهانی بوو کە لە چاوپیکەوتنیکدا کە لە بی بی سی بلاو بۆوەو وتی کارل مارکس راستی وت کە سەرمایەداری هەرگیز لە قەیران رزگاری نابیت و هەر چەند دەیەیەک توشی دەبیت .بیگومان ئەم کەسایەتی یانە لە روانگەی لایەنە زانستی یەکەی نوسراوەکانی مارکسەوە بە تەنها تەماشا دەکەن و لایەنە شۆرشگیرانەکەی مارکس فەرامۆش دەکەن ،لە کاتیکدا تایبەتمەندی و گرینگی یەکی هەمو نوسراوەکانی مارکس و ئەنگلز لە روە شۆرشگیری یەکەی دایە لە دژی سیستەمی مەوجودی سەرمایەداری و جەوسانەوەکانی.\nهەلبەت تا ئەو جیگەیەی دەگەریتەوە بە گرینگی کەپیتال- سەرمایە -وە گەر چی مارکس ٣ بەشی دەرکرد و بەشی چوارەمی تەواو نەکرد بەلام خۆی لە پیشەکی پەرتووکی سەرمایەدا دەڵی: مەبەستی کۆتایی لە پەرتووکی سەرمایە ئەوەیە کە یاسای ئابووری جووڵانەوەی کۆمەڵگای نویی سەرمایەداری کە چینی بۆرژوا بەریوەی دەبات بە روونی دەردەخات.\nلەم بارەیەوە دەکری بڵێین کە پەرتووکی سەرمایە دوو لایەنی هەیە ئەویش لایەنی تیوری زانستی و لایەنی تیوری شۆرشگیرانەیەتی بۆ ژیرەوژور کردنی سیستەمی سەرمایەداری بە شیوەی شۆرشگیرانە لە لایەن چینی کریکاری کری گرتەوە کە سەرمایە پیک دینن و کەلەکە دەکات لە ریگای بەدەست هینانی زیدەبایی هیزی کاری کریکارانەوە.\nدیارە بە هەمان شیوەش تا ئەو جیگەیەی دەگەریتەوە بە مانیفیستی - بەیان - حیزبی کۆمۆنیستەوە لەم بارەیەوە لینین دەڵی:\nئەم پەرتووکە بە شیوەیەکی گەش و روون مانایەکی تازە لە جیهان بەدەستەوە دەدات. ماتریالیزمی لیکهەڵپیکراو، کە بواری ژیانی کۆمەڵایەتیش دەگریتەوە، دیالەکتیک وەکو قوڵترین تیۆری گەشە و گۆران، تیۆری خەباتی چینایەتی و رۆڵی شۆرشگیرانەی میژوویی جیهانی پرۆلیتاریا وەک بەدیهینەری جیهانی نویی کۆمۆنیستی نیشاندەدات.\nبە هەق ئەم دوو پەرتووکەی مارکس سەرەرای هەمو پەرتووکەکانی تری وەک ئایدیۆلۆژی ئەڵمانی و خەباتی چینایەتی لە فەرەنسا و هەژدەی برۆمیر لویس بونابورد و کویرەوەری فەلسەفە و دەیان نووسراوی تری هەمویان گەورەترین دەسکەوتن بۆ کۆمەڵگای مرۆڤایەتی.\nبەڵام دەبیت کۆمۆنسیتەکان و کریکاران و هەمو مرۆڤیکی ئازادیخوازئەوە هەرگیز لەبیر نەکەن، وەک بیرمەندو تیورزانە سیاسی و ئابوری و فکری یەکانی بۆرژوازی، کە گرینگی نوسراوەکانی مارکس و ئەنگلز لەهەردو رووە تیوری یە زانستی و تیوری یە شۆرشگیرانەکەیاندایە. وە هەر ئەم دوو لایەنی یەیە کە وای کردوە ئەم پەرتووکانە وەک باشترین و زانستی ترین سەرچاوە لە زانکۆ و پەیمانگا جیهانی یەکان نەخویندری و نەوتریتەوە نەبادا بیرو کردەوەی شۆرشگیرانە لەو جیگایانەدا پەرە پی بدات.\nکۆتایی حوزەیرانی ٢٠١٣


Diplomatic Magazine | سەددام چۆن کودەتای بەسەر سەرۆکەکەیدا کرد\nكودەتاكە بە سەرۆكایەتی عەبدولكەریم قاسم بوو، دوای ئەم كودەتایە، عێراق چەندین كودەتای دیكەی بەخۆیەوە بینی تا گەیشت بە حوكمی بەعسیەكان.\nبۆ ماوەی چەندین دەیە، هەر لە سەرەتای دامەزراندنیەوە تاوەكو ڕوخانی لەسەر دەستی ئەمریكیەكان لە ساڵی (2003)دا،دیواری بەعسیەكان نەتوانرا لەلایەن عیراقیەكانەوە تێكبشكێندرێت، هۆكارەكەشی بۆ توندوتیژی بەعسیەكان دەگەڕایەوە، كە وای كرد عیراقیەكان نەتوانن، پلانێك بۆ دامەزراندنی حزبێكی نوێ دابینێت و عەرشی بەعسیەكان بلەرزێنن، كە لە ساڵی (1968)وە، هاتونەتە سەر حوكم.\nبە نزیكەیی دە ساڵ، سەددام توانی لەژێر ئاڵای بەعسیەكان، ببێتە فەرمانڕەوای ڕەهای عیراق، سەددام باوەڕی وابوو كە دەبێت هەر بەعسیەكان و خۆی حوكمی عیراق بكەن، بۆیە ڕۆژێك وتی:" بێگومان بەعس بۆ ئەوە هاتووە، تا 300 ساڵ حوكمی عیراق بكات".\nچەپۆكی سەددام حسێن هەموو عیراقی گرتەوە، ئەمەش بۆ ئەوە بوو كە پارێزگاری لە دەسەڵات و هەژمونی خۆی بكات، بۆ زانینی ناوخۆیی بەعسیەكان، یاداشتەكانی پیاوێكی بەعسیەكان هەیە، كە زۆر شتی كوالێس ئاشكرا دەكات، ئەو پیاوەش جەواد هاشمیە، كە وەزیرێكی پێشووترە و یاداشتەكانی بە گرنگترین گێڕانەوەی مێژووی نوێی عێراق دادەنرێت.\nجەواد هاشم سیاسیەكی عێراقیە، پێشتر ڕاوێژكاری ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆڕش بووە، هەروەها لە حوكمی یەكەمی بەعسیەكان لە ساڵی 1968دا وەزیری پلاندانان بووە،بەڵام دوورخستنەوەی لە پۆستەكەی وایكرد، كە جەواد هەموو نهێنیەكانی گۆڕانكارییە سیاسیەكانی حوكمی بەعسیەكان بگێڕێتەوە.\nدوای ئەوەی دەستگیر دەكرێت، جەواد لە بەعسیەكان دوور دەكەوێتەوە، هەروەها دوای ئازادكردنیشی عیراق بە یەكجاریی بەجێدەهێڵێت.\nلە كۆتایی هەشتاكان، یاساناسێكی عیراقی هەموو زانیارییەكانی نوسیەوە، بەڵام نەیتوانی بڵاوی بكاتەوە، تا ئەو كاتەی بەعسیەكان لە ساڵی (2003)دا لە حوكم دوورخرانەوە.\nهاوڕێكەی سەددام تكریتی:\nعەبدولسەلام عارف بوو بە سەرۆكی عیراق، دوای ئەوەی حزبی بەعس توانی عەبدولكەریم قاسم دووربخاتەوە، بەڵام زۆر بەخێرایی پەیوەندی نێوان سەرۆكی عیراق و حزبی بەعس تێكچوو، لەو ماوەیەشدا سەددام تكریتی كە رەفیق بەعسیەك بوو، گەڕایەوە عێراق، كە پێشتر بەهۆی تۆمەتباركردنی بە هەوڵی كوشتنی عەبدولكەریم قاسم، عیراقی بەجێهێشتبوو.\nسەددام لای بەعسیەكانی سوریا، بەتایبەت میشێل عەفلەق ناسرابوو، كە پێیوا بوو" ئەو گەنجە دەبێتە سەركردەی داهاتوو".\nعەفلەق دەڵێت:" سەددام حسێن-م دوای شۆڕشی 1963 ناسی، كە لە كۆنگرەیەكی لوتكەیی بوو لە بەغداد، لە یەكەم بینینمدا بۆم دەركەوت كە ئەو كەسێكی هێمنەو هەڵەشە نیە، كۆنترۆڵی عەقڵی خۆی دەكات، كە ئەو شێوازەش لە شۆڕشی عەرەبیدا شتێكی بەرچاو نەبوو".\nكودەتای ساڵی 1968:\nدوای نەكسەكەی ساڵی 1967 كە هەموو عیراقی گرتەوە، لەو ساڵەشدا بەعسیەكان لە لوبنان كۆنگرەیەكی قەومیان بەست، لە كۆنگرەكەدا ڕایانگەیاند ئەوەی ڕ,ویدا شكستی هەموو سیستەمی فەرمانڕەوایەتی بوو.\nكۆنگرەكە داوای لە هەموو ئەندامەكانی كرد" لە هەموو وڵاتانی عەرەبی"، ئەو سیستەمە لابەرن كە بۆتە هۆی ئەو شكستە، ئەو بانگەوازە گەیشتە بەغدادیش.\nكارەكەی بەعسیەكان بە دوورخستنەوەی عەبدولرەحمان عارف دەستی پێكرد، كە دەسەڵاتەكانی ڕادەستی عەبدولسەلامی برای كرد، كەبەهۆی تێكشكانی هەلیكۆپتەرەكەی كوژرا.\nجەواد هاشم لە یادەوەرەرییەكانیدا ئەوە ئاشكرا دەكات، كە فوئاد رەكابی، سەركردەی حزبی بەعسی عیراقی و دامەزرێنەری حزبەكە، پێشنیارێكی خستۆتە بەردەم عەبدولرەزاق نایف سەرۆكی دەزگای هەواڵگری سەربازی، كە ئەو كات ویستویەتی بە هاریكاری ئیبراهیم داود فەرماندەی گاردی كۆماری كودەتا بكەن.\nسوپا پێویستی بە حزبی بەعس بوو بۆ ئەوەی هاوكاریان بێت، بۆیە نایف داوای لە روكابی كرد، كەشێكی سیاسی بۆ كودەتاكە فەراهەم بكات، بەڵام سەركردە بەعسیەكە ئەو داوایەی ڕەتكردۆتەوە.\nبۆیە سوپا ناچار بوو، كارەكە بۆ ئەحمەد حەسەن بەكر باس بكات، دوای چەند رۆژێكیش بە دیاری كراوی لە 17ی تەموزی 1968، گروپەكەی نایف و داود كۆنترۆڵی كۆشكی كۆماریان كرد و بە ئاسانی سەرۆك عەبدولرەحمان عارف-یان دوورخستەوە.\nبەعسیەكان دەڵێن، سەدام یەكێك بووە لەو كەسانەی كە بە تانكەوە هاتونەتە ناو كۆشكی كۆماری.\nكودەتای بەعسیەكان گەیشتە دەسەڵات، دوای 13 رۆژیش لە سەركەوتنی، بەعسیەكان توانیان بە تەواوی كۆنترۆڵی دەسەڵات بكەن، دوای ئەوەش حكومەتێكی تەواو بەعسیان پێكهێنا.\nجەواد هاشم باس لەوە دەكات، لەو كاتەدا بانگهێشتی كۆشكی كۆماری كراوە،بۆئەوەی چاوی بە ئەحمەد حەسەن بەكر سەرۆكی نوێ بكەوێت، كە ئەو ویستویەتی بیكات بە وەزیری ئابوری.\nهەر ئەو رۆژەش، جەواد هاشم بۆ یەكەمجار چاوی بەئەفسەر سەددام حسێن كەوتووە،.\nپیاوی دووەمی عێراق:\nسەددام حسێن كە پۆستی جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆڕشی هەبوو، رۆژانە لە ژوورە بچوكەكەی لە كۆشكی كۆماری كارەكانی خۆی ڕادەپەڕاند،بەڵام وردە وردە كارەكانی بەرەو ئەوە دەرۆیشت ببێتە پیاوی دووەمی عیراق.\nبڕیاربوو ساڵح مەهدی عەماش كە رەفیق حزبێك بوو بكرێتە جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆڕش، بەڵام ئەحمەد حەسەن بەكر، حەزی دەكرد سەددام حسێن بكرێتە جێگری، بۆیە عەماشی ناردە ئوردن، بۆ ئەوەی یەكە سەربازییە عیراقیەكانی ئەوێ بەسەر بكاتەوە،هەر كە رۆیشت، راستەوخۆ فەرمانی دەركرد كە سەددام ببێتە جێگری.\nجەواد هاشم لە ساڵی 1971 لە پۆستەكەی دوورخرایەوە، بەڵام هەر پەیوەندی بە حكومەتی بەعسیەكانەوە مابوو،چونكە بۆ سەرپەرشتی دەستەیەك بەناوی " نوسینگەی كاروباری ئابوری" دانرابوو.\nئەو دەستەیە، پێداچوونەوەی بەهەموو یاساكانی ئابوری و كاروباری دارایی لە عیراق دەكرد، كە لەژێر چاودێری سەددامدا بوون،ئەمەش وای لە دەستەكە كردبوو، كە قورساییەكی زۆری هەبێت، هەر پێشنیارێكیان دەكرد، پیاوی دووەمی عیراق ڕەزامەندی لەسەر دەدا.\nلەو كاتەشدا توڕەییەكی زۆری جەماوەری لە كۆمپانیا نەوتیە بیانیەكان هەبوو،لە چاوپێكەوتنێكیشدا لەگەڵ سەددام حسێن، جەواد بۆی دەردەكەوێت، كە سەددام نیازی هەیە، نەوت بەتەواوی خۆماڵی بكات،بەمەش سەددم جەماوەری زیاد دەكات.\nسەددام دوای ئەوەی كە نەوتی خۆماڵی كرد، هەروەها سەرپەرشتی هەموو مەلەفە سیادییەكانی دەكرد، ئیتر ببوە فەرمانڕەوایەكی سێبەری ڕەها.\nشەوی دواین كودەتا:\nدواتر سەددام وردە وردە بەرەو پێگەی پیاوی یەكەم هەنگاوی نا، بەتایبەت ئەو كاتەی كە ئەحمەد حەسەن بەكر، بریاری یەكگرتنی لەگەڵ سوریا دەركرد.\nئەو هەنگاوە بەس بوو، بۆ ئەوەی عەرشی بەكر بلەرزێت و كۆتایی بەدەستەڵاتەكانی بهێنرێت،چونكە بەو كارەی پێگەی حافز ئەسەدی بەرز دەكردەوە، كە دوژمنی سەرسەختی سەددام بوو،بۆیە سەددام بەپەلە لە شەوی 17ی تەموزی ساڵی 1979 بەكری لە پۆستەكەی دوورخستەوە.\nئەو شەوە سەدام ئەحمەد حەسەن بەكری بانگكرد بۆماڵی خاڵی، داوای لێكرد لە پۆستەكەی دوور بكەوێتەوە و خۆی جێگای بگرێتەوە، لەسەرەتادا بەكر رازی نابێت،بەڵام دواتر كە دەزانێت كار لە كار ترازاوە رازی دەبێت.\nئەحمەد حەسەن بەكر، بەبیانوی خراپی باری تەندروستیەوە دەستبەرداری پۆستەكەی بوو،دواتریش سەددام بووە سەرۆك و فیشەكی بەزەیی بە یەكگرتن لەگەڵ سوریادا نا، كە هێشتا لە دایك نەبووبو.\nدواتر سەددام كۆنگرە بەناوبانگەكەی لە هۆڵی خولد لە بەغداد سازكرد و رایگەیاند دیمەشق خیانەتی لە حزبی بەعسی عیراقی كردووە، پاشانیش سەرۆكی نوێ لە لیستێكدا داوای لە كۆمەڵێك كەس كرد، هۆڵەكە بەجێبهێڵن، كە 22 كەس بوون، دواتریش هەموویان كوژران.\nبەمەش سەردەمی ئاگر و ئاسنی سەددام دەستی پێكرد.


رِةنطة لةخويَندنةوةي سةرديَرى بابةتةكةوة ئةوةت لا دروستبيَ كة نووكةى خؤشةويستيى يانى ضى؟ ئةم ناوة تازةية ضية؟ بةلاَم طةر خويَندكارى زانكوَ ياخود ثةيمانطا بيت ئةوا رِةنطة ئةم ناوةت لا سةير نةبيَت و شتيَكى ئاسايى بيَت لةلات و ئاشنابيت ثيَي.\nمرؤظ هةر لة سةرةتاوة لة هةولَى ثيَشكةوتنى تةكنةلؤذياو برةودان بووة بة هةولَةكانى بؤ هيَنانةكايةى ئاميَرو ثيَداويستييةكانى ذيان بؤئةوةى ثيَداويستييةكانى ذيانى رؤذانةى خؤى ثىَ ثرِبكاتةوة و سوودى ليَ وةربطريَت، ئةوا لةثالَ ئةوةشدا كةسانيَك هةندىَ لةو ئاميَرانة بة طويَرةى سود ليَ بينينى كارى ثىَ ناكةن بةلَكو دةيخةنة خانةى طالَتة ثىَ كردنةوة. يةكيَك لةو ئاميَرانةى كة وةك خؤى ئةمرِؤ بؤ ثيَويستى بةكارنايةت بةقةد ئةوةى بة شيَوةيةكى نازانستى و بؤ كات بةسةربردن بةكارديَن. مؤبايل يةكيَكة لةو ئاميَرانةى كة لةبةرهةمي ثيَشكةوتني سةردةمى تةكنةلؤذيايةو بؤ خزمةتطوزاريى دروستكراوة ، بةلَام ئةمرِؤ ئةم ئاميَرة ئةوةندةى بؤ طالَتةكردن بةكارديَت ئةوةندة بةكارنايةت بؤ كارى ثيَويست . ئةوةى كة ئةمرِؤ باوة لةنيَو خويَندكارانى كورِو وكضى زانكؤ و ثةيمانطاكاندا نووكةى مؤبايلة. بةتايبةتى لةنيَو هةردو رةطةزةى كورِو كضدا نووكة كردن وةك يةكيَك لة دياردةكانى ئةمرِؤى خويَندكاراندا شتيَكى باوة و كورِو كض نوكة بؤ يةكترى دةكةن . ئةطةر ثرسياريش بكةى ئةم نووكةية بؤضى؟ رةنطة وةلَاميَكى وايان نةبيَت تةنها ئةوةندة نةبيَت دةلَيَن هةر بؤخؤشيية . بةلَام هةندىَ كةس لةثالَ ئةم رِايةدا ثيَيانواية ئةو نووكةية جؤريَكة لةخؤشةويستيى نيَوان كورِ و كض بةلَام بةشيَوةيةكى نارِاستةوخؤ كة رِةنطة رِوويان نةيةت بة يةكترى بلَيَن و بيانةويَت لةم رِيَطةيةوة خؤشةويستييةكةيان بدركيَنن ياخود ببيَتة سةرةتاى خؤشةويستييةكةيان. ئةمةش وةك ئةوة واية كاتيَك بةفردةباريَت كورِان و كضان تؤثةلَة بةفردةطرنة يةكترى ئةمةش هةر هةستيَكى خؤشةويستيية ثالَيان ثيَوة دةنيَن كة تؤثةلَة بةفر بطرنة يةكترى بة تايبةتى كاتيَك دةضنة دةرةوةى زانكؤ و ثةيمانطا . طةر سةيربكةين هيًندةى ئةم نووكةية لةنيَوان كورِ وكضدا هةية هيَندة لةنيَوان كض وكض يا خود كورِ وكورِدا نية ، ئةمةش ديسان ئةوة دةسةلميَنيَت كة هةستيَكى خؤشةويستيى هةية كة وا نووكة بؤ يةكترى ئةكةن ضونكة ئةو نووكةية زؤر كةمترة لةنيَوان يةك رِةطةزدا . هاورِيَيةكم بؤى طيَرِامةوة وتى: من شةويَك لةطةلَ هاورِيَيةكى كضى خؤمدا (350) نوكةم بؤكرد ئةويش ئةوةندة نووكةى بؤ كردمةوة . هةروةها وتى : ئةطةر كورِيَك بواية تاقةتم نةبوو تةنها دوو نووكةشى بؤ بكةمةوة . ليَرةوة دةردةكةويَت كة ئةمة جؤريَكة لة ثةيوةنديى خؤشةويستيى بةشيَوةيةكى نارِاستةوخؤ. هةروةها لةثالَ ئةم رِايةدا هةنديَكى تر ثيَيانواية ئةو نووكةيةى كة لةنيَوان كورِ و كض داية مةرج نية خؤشةويستييةكى مةجازى بيَت واتة خؤشةويستى لةنيَوان هاورِيَدا هةية بةبىَ بيركردنةوة لةخؤشةويستيى مةجازيى. بةهةرحالَ لة هةض باريَكيان دابيَت طرنط ئةوةية هةستيَكى خؤشةويستيى هةية لةنيَوان كورِةكة و كضةكةدا ئيتر خؤشةويستيى مجازى بيَت يا خؤد خؤشةويستى هاورِيَيةتى بيَت. واتة ئةو نووكةيةى كة ئةمرِؤ باوة لةنيَوان كورِان و كضانى زانكؤ و ثةيمانطاكاندا هةستيَكى خؤشةويستيية. هةروةها يةكيَكى تر لة هؤكارى ئةم نووكةية بةدةر لة هةستى خؤشةويستيية ئةوةية كة زانكؤو ثةيمانطاكان خالَيى بوونة لة زانست و زانيارى خويَندكاران هيض هيوايةكيان ثيَى نية. ئةوةى بةرهةمى دةهيَنىَ خويَندكاريَكة بىَ\nئةوةى هيض شتيَكى\nثيَبيَت خويَندكاريَك بةرهةم دةهيَنيَ كةخةريكى نووكةى مؤبايلن بؤ يةكترى و طؤرِينةوةى رِازو نياز لةطةلَ يةكتر. ئةمةش يةكيَكى ترة لةو خالَانةى كة وادةكات خويَندكار خؤى بة نووكةو شتى ترةوة خةريك بكات. كةواتة حةقى خؤيةتى ليَرةوة ئيدى بة نووكةى مؤبايل بلَيَين نووكةى خؤشةويستيى.


رۆڵی مۆدێل لە کۆمەڵگا – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/گۆشەی ئازاد/رۆڵی مۆدێل لە کۆمەڵگا\nكانونی دووه‌م 15, 2022\tگۆشەی ئازاد کۆمێنت بنوسە\nئەوەی نووسیوومە رای کەسی خۆمە لە جیاتی هیچ کەسێک یان کۆمەڵگا قسە ناکەم.\nدەمێکە لە سوشیال میدیا بانەتی مۆدێل مشت و مڕی زۆری لەسەرە، زۆر بیروبۆچوونی لەسەر کەوتەوە.\nبەڕای من پێشکەوتنی کۆمەڵگا بەو مۆدێلانە بەند نییە پێشکەوتنی کۆمەڵگا بەندە بە داهێنان و نەوەی بەتوانا و پەروەردەی جوان بۆ منداڵەکانمان و بەندە بە زانست و رەوشتی جوان.\nبە لای منەوە ئەو مۆدێلانە هیچ نابنە پێشکەوتنی کۆمەڵگا بە پێچەوانەوە وەک هاندەریکی خراپن بۆ هەرزەکار و کەسانی تر من زۆرم بیستووە پیم دەلین: فلان مۆدیلت دیت زێری بە دیاری بۆ هاتووە یان چ سەیارەیەکی کڕیوە ئەوە بەس بە سناپ و ریکلام ئەوەی پەیدا کرد!\nکەواتە ئەوانە دەبنە هاندەری خراپ.. ئەوەی کە باسی تەباخ و ژنی ماڵەوەش دەکات من دەڵێم بە شانازییەوە من وەک پزیشکێک دایکم بۆ ٣ منداڵ رۆژانە کاری ماڵەوە دەکەم و خواردن ئامادە دەکەم و بەو رەفتارەی دایکایەتیم خۆم بە پێشکەوتوو دەبینم نەک دواکەوتوو، مەسەلەی پێشکەوتن زۆر جیاوازە لە بەرەڵایی و بەد رەوشتی، بەڵام خەتای خۆمانی زۆر تێدایە لەبەر چی لە بنەڕەتەوە تەماشایان بکەین؟\nیان لەبەرچی ئەوان ریکلام بۆ شت بکەن و ئیمەش لەدوای ئەوان بیکڕین بۆ ئەوان بڕیار بدەن ئەو کاڵایە باشە یان خراپە کەواتە تەماشا کردنی ئەو شتانە بە هەڵە دەبینم.. بە پێچەوانەوە ئەوە پێشکەوتنی ئافرەت نییە ئەوە وەک کاڵایەک ئافرەت بەکاردێت کە هیچ بەهایەک بۆ ئافرەتان ناهێڵنەوە.\nتاگەکاند. دیلمان ئازاد


ڕاگەیاندراوێک لە تۆڕی پاراستنی تەندروستی گشتیەوە لە بارەی ڤاکسینەی ڤایزەر/بایونتیک – Dengekan\nbyDenegkan\tDecember 3, 2020\tGeneral\nڕاگەیاندراوێک لە تۆڕی پاراستنی تەندروستی گشتیەوە لە بارەی ڤاکسینەی ڤایزەر/بایونتیک:\nپێویستە کوردستان بە زوترین کات بڕێک لە ڤاکسینەکە پەیدا بکا\nتۆڕی پاراستنی تەندروستی گشتی بە خۆشحاڵیەکی زۆرەوە پێشەوازی لە هەواڵی ڕێگەدان بە ڤاکسینەکەی ڤایزەر/بایونتێک دژی کۆرۆنا دەکات لە لایەن دەزگای ڕێکخستنی دەرمان و کەرەستەی پزیشكی بریتانیا. بەم هەنگاوە، بریتانیا یەک وڵاتە لە جیهاندا کە بە فەرمی ڕێگە بە ڤاکسینێک بدا دژی نەخۆشی کۆڤید ١٩.\nهەر بە گوێرەی هەواڵەکان، لە هەفتەی داهاتوەوە، وڵاتی بریتانیا دەستدەکات بە دابەشکردنی ڤاکسینەکە. وڵاتەکە تاوەکو ئێستا ٤٠ ملێۆن جۆرعەی لەو ڤاکسینە کڕیوە و هاوکات ئەمریکا ١٠٠ ملیۆن و ئەوروپاش ٢٠٠ ملیۆنی لە ڤاکسینەکە کڕیەوە.\nڤاکسینەکەی ڤایزەر/بایونتیک پێویستە لە پلەی ٧٠ ژێر سفرەوە بپارێزرێ بەڵام دەکرێ بۆ چەند رۆژێک لە پلەی گەرمی ساردکەرەوەی ئاساییش بپارێزرێ بۆ ئەوەی بگوازرێتەوە بۆ ئەو شوێنانەی پێویستە دابەشبکرێ. هاوکات ڤاکسینەکە پێویستە بە دوو جورعە بدرێتە ئەو کەسانەی وەریدەگرن.\nبە گوێرەی لێکدانەوەکانی شارەزایانی سەر بە تۆڕەکەمان، وەکو لە پێشتریش بڵاومان کردەوە هەرێمی کوردستان پێویستی بە نزیکەی ١ ملیۆن ئەم ڤاکسینە هەیە بۆ قۆناغی یەکەم (کە لە دوو جورعە پێکهاتوە). بۆ پێدانی دوو جورعەکەش هەرێمی کوردستان پێویستی بە نزیکەی ٤٠ ملیۆن دۆلار هەیە.\nئێمە لە تۆڕی پاراستنی تەندروستی گشتی داوادەکەین کە حکومەتی هەرێمی کوردستان بەپەلە کار بۆ بەدەستهێنانی ئەم ڤاکسینە بکات. هاوکات داوا دەکەین کە پشت بە پلانەکەی تۆڕەکەمان ببەستن بۆ چۆنیەتی دابەشکردنی ڤاکسینەکە بەسەر ئەو قۆناغانەی کە لە ڕابوردودا خستمانە پێش چاو. دەکرێ ئەم ڤاکسینە گرانەی ڤایزەر/بایونتک تەنها بۆ قۆناغی یەکەم بەکاربێ و بۆ قۆنا‌غەکانی دیکە ڤاکسینە هەرزانەکەی ئۆکسفۆرد سودی لێوەربگیرێ.\nئێمە لە تۆڕی پاراستنی تەندروستی گشتی بڕوای تەواومان هەیە بەوەی کە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕوی یاسایی و داراییشەوە توانای ئەوەی هەیە کە ئەم ڤاکسینە فەراهەم بکات. دواجار ئەو ٤٠ ملیۆن دۆلارە، پارەیەکی کەمە بە بەراورد بەو بڕە پارەیەی لە قاچاخی نەوت و هێلکە و جگەرە و دەرمان کە بە نایاسایی لە خاڵە سنوریەکانەوە بەهەدەردەدرێ.\nبۆیە لێرەوە بانگەوازی پزیشک و کارمەندانی ته ندروستی و خه لکی کوردستان بە گشتی دەکەین که فشار بخەنه سەر حکومەتی هەریم و وەزارەتی ته ندروستی تا ده ست به جی ده ست بکه ن به کرینی فاکسینه که ودابەشکردنی به خوڕایی.\nPrevious خۆشەویستی و ژیان .. عەلی ساڵح ئاریانی\nNext منداڵان لە گەورەکان ژیرترن .. ن: تۆڵستۆی.. و: رەزا شـوان


فڕەنسا: هەندێک وڵات دەیانەوێت ئەوەی تورکیا لە رۆژئاڤای کوردستان ئەنجامیدا پەردەپۆشی بکەن\nئەردۆگان: كۆبونه‌وه‌یه‌كی چوارقۆڵی تایبه‌ت به‌سوریا ئه‌نجامده‌ده‌ین\n- 11/9/2019 10:28:00 AM 7844 جار خوێندراوەتەوە\nبەرپرسانی فڕەنسا بەرگری لە لێدوانەکەی ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی وڵاتەکە دەکەن کە هاوپەیمانی ناتۆی بە نەخۆشێک ناوبردبو، کە "دەمێکە مردوە و بە جەستە دەژی".\nئەو لێدوانەی ئیمانوێل ماکرۆن ناڕەزاییەکی گەورەی لێدەکەوێتەوە، بەڵام پێمانوایە کارێکی پێویستی ئەنجامداوە\nبەرپرسێکی فڕەنسا کە نەیویستوە ناوی خۆی ئاشکرا بکات بە ئاژانسی رۆیتەرز-ی راگەیاندوە، "ئێمە دەزانین ئەو لێدوانەی ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فڕەنسا مەترسییەکی گەورەی هەیە، ناڕەزاییەکی گەورەی لێدەکەوێتەوە، بەڵام لەهەمانکاتدا پێمانوایە کارێکی پێویستی ئەنجامداوە".\nهەندێک وڵات دەیانەوێت ئەوەی رویدا پەردەپۆش بکرێت، فڕەنسا پەردەپۆشکردنی ئەو کارەی تورکیا کە ئەندامێکی هاوپەیمانی ناتۆیە، بە مەترسی راستەقینە دەبینێت\nئاماژەی بەوەشکرد، مەترسی ئەو لێدوانە گەورەترنیە لەو مەترسییەی کە تورکیا لە رۆژئاڤای کوردستان ئەنجامیدا، "هەندێک وڵات دەیانەوێت ئەوەی رویدا پەردەپۆش بکرێت، فڕەنسا پەردەپۆشکردنی ئەو کارەی تورکیا کە ئەندامێکی هاوپەیمانی ناتۆیە، بە مەترسی راستەقینە دەبینێت".\nنۆی ئۆکتۆبەری ئەمساڵ سوپای تورکیا بە پاڵپشتی گروپە چەکدارەکانی سەر بەو وڵاتە هێرشی کردەسەر رۆژئاڤای کوردستان، دواتر بەکۆی دەنگ وڵاتانی ئەندامی لە یەکێتی ئەوروپا ئیدانەی ئەو هێرشەی سەر رۆژئاڤایان کرد.\nوڵاتانی ئەوروپا وەک نەعامە نین، نایانەوێت ئەوە ببینن کە جیهانە جوانەکەیان بەرەو نەمان دەچێت\nهەر لەبارەی هێرشەکانی تورکیا و گروپە چەکدارەکانی سەر بەو وڵاتە، ژیرار ئارۆ، باڵیۆزی فڕەنسا لە واشنتۆن رایگەیاندوە، "وڵاتانی ئەوروپا وەک نەعامە نین، نایانەوێت ئەوە ببینن کە جیهانە جوانەکەیان بەرەو نەمان دەچێت".\nپێنجشەممەی رابردو (حەوتی ئەم مانگە)، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فڕەنسا لە پەیامێکدا بە وڵاتانی ئەوروپای راگەیاند، "لەمەودوا پشت بە واشنتن نەبەستن، پێویستە ئەوروپیەکان خۆیان ئەو بەرپرسیارێتیە هەڵبگرن، بەتایبەت لە رۆژهەڵاتی ئەوروپا بۆ پارێزگاری لەمەترسییەکانی تورکیا، کە ئەمریکا وەک گەرەنتی بۆ پارێزگاری وڵاتانی ئەوروپا دایناوە".


من دمەوێ ژیانێکی دورودرێژ و ململانێئ هەمیشەیی بەیان بکەم'. رۆیا لە گەڵ سیروان باران لە ستۆدیۆەکەی - Ruya Foundation For Contemporary Culture In Iraq\nنیسان 2, 2019 من دمەوێ ژیانێکی دورودرێژ و ململانێئ هەمیشەیی بەیان بکەم’. رۆیا لە گەڵ سیروان باران لە ستۆدیۆەکەی\nهونەرمەندی عێراقی کوردی، سیروان باران پیشانگای سۆلۆی” نیشتمانی باوک” لە پەنجاوهەشتەمین پیشانگای بیناڵی ڤێنیسیا پێشکەش دەکات. باران لە ساڵی ١٩٦٨لە بەغدا لە دایک بووە، و لە ئێستادا لە بەیروت، لوبنان دەژیت. لە زانکۆی بابلی عێراق لە بەشی هونەرە جوانەکان دەرچووە و لە ژێردەستی هونەرمەندی سوری-ئەڵمانی فێرکراوە. باران وەکو سەربازێک و هونەرمەندی شەر لە سالانی ٨٠ و ٩٠دا خزمەتی سەربازی کردووە. لەدوای بەجێهێشتنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٥ کارەکانی تەعبیری تر بوون، و دەستی کرد بە خستنەرووی ئەزمونی سەربازی خۆی بە هەڵوەژێری شێوەیی و نامو. باران بە وێنەکیشێکی عێراقی “نەوەی نوێێ” لە قەڵەمدەدرێت و ‘ نیشتمانی باوک’ تەفسیرێکی رەهەندەکانی پیاوەتی و باوک سالاری فەرهەنگی سیاسی لە عێراق و ناوچەکەیە. باران قسە بۆ رۆیا دەکات دەربارەی دوو کۆمسیۆنە نوێیەکەی بۆ ژووری عێراق.\nتۆ یەکەم هونەرمەندیت کە نوێنەرایەتی عیراق دەکەیت لە پیشانگایەکی سۆلۆ لە بینالی ڤێنیس. حەزدەکەی ‘نیشتمانی باوک’ دەستکەوتی چی بێت؟\nعێراق ٤٧ ساڵە لە نێو شەڕە، و من تەمەنم ٥٠ ساڵە. دەمەوێ میوانەکان سەرسام بن کاتێک دێنە ژوورەوەی پیشانگاکە، دەمەوێ میوانەکان لەوە تێبگەن کە تەمەنێک ژیان لە ناو شەڕ و ململانێ دا مانای چیە. کاتێک تەمەنم دوو ساڵان بوو، سوپای عێراق هێشتا لە شەڕی دژی یەکەم یاخیبوونی کوردەکان بۆ بەدەست هێنانی ئۆتۆنۆمی بوو. دواتر عێراق بەشداری لە شەری ٧٣ی عەرەب – ئیسرائیل دا کرد. من وەکو سەرباز بەشدار بووم لە شەڕی ئێران – عێراق و من هونەرمەندی شەڕ بووم لە کاتی یەکەم شەڕی کەنداودا. گەمارۆی ئابوری ساڵانی ٩٠ ئێمەی دابڕاند، هەروەکو کۆریای باکوری ئێستا، و دواتر رۆژانە گوێبیستی هێرشە ئاسمانیەکانی ئەمریکا دەبووین. راپەڕینی باشوری عێراق و کوردستان لە دژی سەدام سڕایەوە. شەڕی داگیرکردنی ٢٠٠٣ی ئەمریکیەکان و دواتر توندوتیژیە تایفیەکانی بەدوادا هات و شەڕوململانێی ئەو دواییەی دەوڵەتی ئیسلامی.\nچۆن ئەزمونی تۆ وەکو سەربازێک و هونەرمەندی شەڕ کاریکردە سەر ئەوەی ئەمڕۆ دەیبینین؟\nسەرباز و ژەنەراڵەکان لە کارەکانی من لاواز دەردەکەون. دەموچاوەکانیان بێ هیوایی پیشاندەدەن، جەستەکانیان پڕ خەم و پەژارەیە، شێوێندراو و بە زۆری زامناکن. بەڵام وەکو هونەرمەندێکی شەڕ لە گەڵ سوپای عێراق، من سەرکەوتنەکانی مەیدانی جەنگ و قارەمانێتیانم پیشان دەدا. ئەوە پرۆپاگەندە بوو. وێنەکانی من لەسەر سەدام و ژەنەڕالەکانی سوپا جەختی لە سەر بەهێزی ئەوان دەکردەوە. ئاشکراکردنی بچوکترین شکستی سیمای سەرکردەکان ئەگەری هەبوو من بخاتە مەترسیەوە. من بە شێوازێکی واقیعی وێنام دەکرد کە لەگەڵ راستی ئێمە وەکو سەرباز نەدەگونجا.\nئایا راهێنانەکانت وەکو سەربازێک کاریگەری هەبوو بە سەر رێبازی تۆ بۆ وێنەکێشان؟\nمن لە جۆری بیرکردنەوەی توندوتیژی بێزارم. کاتێک پەیوەندیم بە سوپاوە کرد، کاری من ئەوە بوو کە سەری مریشکەکان لە چیشتخانەکە ببڕم. گەورەکەم کە دوودڵی منی بینی، ووتی: ” دوودڵ مەبە، ئاسانە.” منیش هەتاکوو بۆم بوو بە رۆتین، زۆر هەستیار بووم. ساڵانێک دوای ئەوە، ئەندامی جیاجیای مریشکم کێشایەوە: ناچار بووم وێنەکە لە مێشکم ببەمە دەرەوە. هەندێک لە سەربازە گەنجەکان هیچ نەچوونە ژێرکاریگەری توندوتیژی، بەڵام ئەوانیتر، وەکو من دەبوایە بگونجێین. زۆربەیان لە رۆژانی سەرەتادا لە مەیدانی جەنگ دەگریان، بەڵام هەر زوو وەستان. لە ماڵەوە و لە سوپا فێریان کردین کە پیاو نابێ بگریێت.\nواژەی الوطن ( بە مانای ‘ نیشتمان’ یان ‘ ووڵات’) زۆربەی کات لە لایەن دیکتاتۆرەکان لە ووتارە دیماگۆجی و ئەدەبیاتە فاشیتەکانیان بەکار هاتووە. دەستەواژەی نیشتمانی باوک لە کارەکەتدا چۆن لێی تێدەگەیت؟\nلە زمانی عەرەبی دا، ئێمە بە نیشتمانی دایک ئاماژە بۆ ووڵات دەکەین، یان وطن الام. بەڵام بە درێژایی مێژوومان، سەرکردە دیکتاتۆرەکان وێنەیەکی فاشیستیان لە هێز دروست کردووە. بۆ نمونە، سەرکەوتن بۆ سەرکردەی ئەکاددین ‘نارام سین’ کە لە ساڵانی ٢٢٥٤ – ٢٢١٨ی پێش میلاد فەرمانڕەوایی دەکرد، هێز و سەرکەوتنەکانی پیشان دەدات. طارق ابن زیاد، کە موسوڵمانە داگیرکارەکەی ئیسپانیای ناوەڕاستە و کە بە هێمایەک لە نێو کلتوری عەرەبی مۆدێرن دادەنرێت، بە جەنگاوەرەکانی خۆی ووت: ” دەریا لە پشت ئێوەیە، و لە پێشتان، دوژمن،” مانای ئەوەیە، دەبێ بجەنگن تاکو دەمرن، یان رادەکەن و دەخنکێن. سەدام و حیزبی بەعس هێزی خۆیان بە دڕندەیی و زاڵبوون نیشان دا. سەربازە ئەمریکیەکان کە عێراقیان داگیر کرد، وەشانی نێرینەی خۆیان هێنا.\nژن لە کولتوری کوردەکاندا وەکو جەنگاوەر رێزیان دەگیرێت و بەشیکی زۆر لە ژنان پەیوەندیان بە هێزە بەرگیکارەکانەوە کردوە وەکو پیشمەرگە لە عێراق، پەکەکە لە تورکیا و یەپەگە لە دژی داعش. بەڵام لە نێو عەرەبدا شەڕ گەنجینەی پیاوانە.\nئەو کارە سەربازیەت چۆن لە کارەکانی خۆت بە کارهێناوە؟\nسەرباز و ژەنەڕالەکە دوو کاراکتەری دیارن لە کارەکانی ئەو دواییەی من. ژەنەڕالەکە فەرمان دەەدات و ئامادەیە بۆ دەستکەوتنەکانی. سەبازەکە وەکو قارمان شەڕ دەکات بەڵام لە کۆتاییدا ئەو قوربانیە. وەکو قوتابیەک بردرام بۆ خزمەتی سەربازی، سەدام ناچاری کردین کە دژ بە ویستی خۆمان بچین بۆ مەیدانی شەر، تەنانەت تاقانە و ئەوانەی کەمئەندام بوون. ئێمە لە رێگەی خزمەتی زۆرەملێ زیندانی کراین. بە زۆری وێنەی جەستەی خۆم بەکاردێنم وەکو مۆدێلێک بۆ سەربازە مردوووەکان، و پێگەی خۆم لە یادگاریەکانی مەیدانی شەر بەکاردێنم.\nکۆمسیۆنە نوێیەکەی تۆ بۆ پیشانگاکە، پەیکەرێکی لە خۆڵ دروستکراوە، لە ژێر ناونیشانی ‘ دوایین ژەنەڕال’، لاشەی ژەنەڕالێکی مردوو لە نێو بەلەم پیشان دەدات. گرنگی بەلەمەکە لە چی دایە، و چۆن گرێتداوە داوە بە دیمەنی ئەو جەنگە؟\nسۆمەریەکان و زۆربەی شارستانیەتەکانی تر، مردوەکانی خۆیان دەنێژا بەوەی لاشەی مردویان لە نێو بەلەمێکی قامیش دادەنا. بەلەمەکە لاشەکەی دەبرد بۆ ژیانی داهاتوو، بەو شێوە مردنیان لە ناودەبرد. ژەنەڕالەکان بە زۆری لە زیندان و مەرگ پارێزراون. وێنای ژەنەڕالێکم کرد کە لە ناو بەلەمێکی بچووکدا رادەکات بەڵام لەو نێوەندەدا نقوم دەبێت، دوبارەکردنەوەی قسە بەناوبانگەکەی ابن زیاد. کاتێک لە ناو بەلەمەکەی راکشاوە و تا ئەندازەیەک وەکو مۆمیاییەک لە ناو دارەمەیت دایە لە کاتێکدا ریزەکانی سوپاکە هێشتا لەبەرچاون.\nرۆڵی هونەرمەندێک لە شەڕدا چیە؟\nشتێک نیە بە ناوی ئازادی هونەرمەند لە شەردا. هونەرمەند یان زوڕنایە بۆ رژێم، یان بەگشتی دورەپەرێزی لە سیاسەت دەکات. بە بۆچونی من، هۆزانڤانی عێراقی سرجون بولس تاکە نووسەرە کە بە تەواوی ئەزمونی شەڕی گواستۆتەوە. بۆلس هەرگیز وەکو سەرباز شەڕی نەکرد، بەڵام هۆزانەکانی بەشێوەیەکی دروست وەسفی ئەزمونی من دەکات. من دوو لە بڵاوکراوەکانیم هەڵبژارد بۆ کەتەلۆگی ‘نیشتمانی باوک’.\nئەو کارە سەرەکیەی کە تۆ ئەمڕۆ زیاتر بە هۆیەوە ناسراویت لە دوای ئەوەی دێت کە عێڕاقت بە جێهێشت. چی رویدا؟\nلە دوای ٢٠٠٣، ئێمە تووشی گۆڕینی رژێم بووین. و دواتر نائومێد بووین. ئەوە ماوەیەکی خۆش بوو، کە بەدوایدا شتێکی پێچەوانە هات. ئاژاوە و شەپرزەیی شەڕی تایفەیی شتەکانی لەوەی پیش خراپتر کرد. ئەوە بۆ هەموومان وەکو شۆکێک وابوو. و دەبوایە شتەکان لە وێنەکانمدا بەیان بکەم. من چووم بۆ عەمان، ئوردن، و لەوێ کارەکانم زۆر وروژێنەر و تەعبیری تر بوون.\nئەمڕۆ وەکو هومەرمەندێک، ئایا هێشتا وەکو ئەرکێک دەیبینی کە شەڕەکانی عێراق بە دۆکیومێنت و ئەرشیف بکەیت؟\nکارەکەم کاردانەوەیەکە بەرامبەر بە شەر، نەوەک مێژووچکە. من ئەو شۆکە لەسەریەک دوبارە دەکەمەوە، بۆ ئەوەی لە دەست دێوەزمەکە رزگارم بێت، من ئەمە دەکەم چونکە من لە کرانەوە دام.\nکۆمسیۆنەکەی تۆ، ‘دوایین ژەم’، ئەوە پیشان دەدات کە سەبازەکان لە کاتی خواردن دا دەمردن. ئەو داستانەت چۆن لە وێنەکێشان دروست کرد؟\nبۆ من، پێکەوە نانخواردن سیمبولی پێکەوە ژیانە، بەڵام لە سوپادا سەربازم بینی کە لە کاتی خواردن دا دەمردن. دیمەنی سەرەوەی وێنەکە والە بینەر دەکات گەواهی هەموو تاوانەکە بدات، هەر وەکو ئەوەی بەسەریدا هەڵفڕیبێت. هەروەها، لە سەرەوە، سیمای مرۆڤ کاریگەر و شێواو دەردەکەوێت. بەڵام لەبەر ئەوەی سەربازەکان راکشاون، بەشیوەی چەماوەن، روانگەی دیمەنی سەرەوە یاخود ئاریال کارناکاتە سەر جەستەکە. وەکو کرمی ئاوریشم وایە، کە کاردەکات بۆ دروستکردنی ئاوریشم بۆ گەورەکەی خۆی.\nگرنگی جلی سەربازەکان، کە هاوکات کارت لەسەر کردووە چیە؟\nلەساڵی رابردوو، نامە و جلی سەربازی سوپای عێڕاقم کۆکردۆتەوە لە خێزانەکانیان لە عێڕاق. کۆمەڵێک لە خێزانەکان رەتیان کردەوە هاوکاریم بکەن، بەڵام کۆمەڵێکی تر ئامادەبوون کە قوربانیەکانیان بەگشتی بکرێن. رێگەیان دام نامەکانیان لە کەتەلۆگی ‘نیشتمانی باوک’ بڵاوبکرێتەوە، بە ناسنامەی راستەقینەی سەربازەکان. ئەو جلانەی لە ‘دوایین ژەم’ هەڵواسراون، هی سەربازە کۆچکردووەکانن وەکو هاوکاریەک بۆ ئەو کارە.\nئایا نیگەرانیت بەرامبەر بە بەردەوامبوونی کلێشەی نەرێنی میدای عێڕاق، وەکو وڵاتێکی ترسناکی شەڕامێز و توندوتیژ؟\nنەخێر. لەکاتێکدا دۆکیومێنتەکانی رۆژنامەگەری وێنەیی تایبەت بە توندوتژی، و وێنەکانی من ئاماژە بە شەرەکانی رابردوو و ئێستایە، بەتایبەتی جەنگی جیهانی دووەم یان جەنگی ڤێتنام، و هەروەها شەرە یەک لە دوای یەکەکان کە عێڕاقیەکان و خۆم پییداتێپەڕیوین.\nئەگەر وێناکردنی شەڕ جۆرێکە لە بێبەزەیی بوون، هەروەک پێشنیازی دەکەیت، ئەو پرۆسەیە بۆتۆ کەی کۆتایی دێت؟\nنازانم. تا ئەو کاتەی هەست دەکەم پێویستە بوەستم لە دەربڕین.


کوردیپێدیا - بەناز مەحمود\n👩 بەناز مەحمود | پۆل: دۆزی ژن | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکوردێکی دانیشتووی بەریتانیا بوو، لەلایەن باوک و مامییەوە کوژرا.بەناز محمودی تەمەن 20 ساڵ دانیشتووی شاری لەندەنی وڵاتی بەریتانیا بەدەستی کەس و کاری خۆی دەکوژرێت و پاشان تەرمەکەی فڕێ دەدرێتە یەکێک لە پارکەکانی شاری بێرمینگهام کە نزیکە دوو کاتژمێر لە لەندەنەوە دورە، ئەوە یەکەم جار نیە کیژە کوردێک لەسەر تاوانی خۆشەویستی یان پەیوەندیەک و لەژێر تاوانی شەرەف لە قەنارە بدرێت. بەناز یەکێکی دیە لە قوربانیەکانی کەلتووری نێر سالاری.\nبەناز لەسەر داوای باوکی لە تەمەنی لاویدا دەدرێت بە شوو، پاش ماوەیەکی کورت و بوونی چەند کێشەیەک بڕیاری جیابوونەوە دەدات، دواتر پەیوەندی خۆشەویستی لەگەل لاوێکی کورد بە ناوی ڕەحمەت، کاتێک باوکی بەمە دەزانێت دەکەوێتە بەدوادا چون لەگەل مامی بەناز و ئامۆزایەکی چەند جارێک ئەشکەنجەو هەڕەشە لە بەناز دەکان و بەنازیش پۆلیس ئاگادار دەکاتەوە بەلەم لەبەر کەمتەرخەمی پۆلیس دواجار باوکی بەناز فرسەت دێنێت بەناز دەکوزێت.\n1. 👁 HONOUR\n1. 👁 Honour Drama on ITV in the UK\n1. 👁 قصة بەناز محمود هزّت الانسانية\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 3 2009 12:20PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Sep 27 2020 12:00PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 8,493 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 13 KB Nov 3 2009 12:20PM هاوڕێ باخەوان


بۆ هاوسەران..پیاوان لە سەرجێی یدا حەز بە چ دەکەن ؟\nئەم باسە تەواوی ئەو ئاواتانەن كە ھەموو پیاوێك دەیانخوازێت لە خێزانەكەیدا بەدی بكات:\nخانمی بەڕێز، ئەم خاڵانە بە كەم مەزانە، زۆر ئاسانە، بەڵام كاردانەوەكەی لە چاوی مێردەكەت زۆر گەورەیە، بیرت نەچێ سێكس بەشێكی گرنگی خۆشەویستی داگیر دەكات لەلای پیاوان، تۆ بتوانە ئەو بۆشایییەی بۆ پڕ بكەیتەوە، ئەنجامی دڵی دەبینیت.\nلە پەیجی " رێبەری خێزان وەرگیراوە". پەیجێکی زانستی کۆمەلآیەتییە..\nئه‌م بابه‌ته 17274 جار خوێنراوه‌ته‌وه


نامەی نێوان ئەدیبان … سەباح ڕەنجدەر – Dengekan\nbySabah Ranjdar\tAugust 6, 2019\tGeneral, Literature\nبرای شاعیر: من زۆر جار لێکۆڵینەوە ئەدەبییەکانیشت دەخوێنمەوە، وەکو شیعرەکانت ڕوانگەی نوێ و خەسڵەتی تایبەتییان پێوە دیارە، لەو باوەڕەدام ئەگەر بەردەوام بیت، توانای ئەوەت تێدایە بڕێک لاسەنگی لە بواری ڕەخنەشدا ڕاست بکەیتەوە. هیوای سەرکەوتنت بۆ دەخوازم.\nكاكه سه‌باح ته‌مه‌نێكمان به‌یه‌كه‌وه به‌سه‌ر بردووه، براده‌رایه‌تییه‌كی دوور له به‌رژه‌وه‌ندی له نێوانماندا شانازییه و شانازی پێوه ده‌كه‌م. (6 – 7) ساڵ به‌یه‌كه‌وه له گۆڤاری: (كاروان) و دوای ئه‌وه، له‌و ماوه زیاتریش له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ڕاگه‌یاند و چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌ولێر، له وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری هه‌ر به‌یه‌كه‌وه كارمان كردووه. ڕۆژێك له ڕۆژان ساردییه‌كيش له‌نێوانمان دروست نه‌بوو. هه‌میشه نموونه‌ی هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی بوویت بۆ من و زۆرێك له هاوڕێیانی هاوپیشه. به‌ڕاستی هه‌ناسه و خه‌یاڵ له ڕێبازی هه‌ڵوه‌دای شیعرییه‌ت ئه‌م په‌روه‌رده ژیارییه به مرۆڤی دڵپاك ده‌به‌خشێ. تۆ ته‌نیا باسی ئه‌ده‌بت ده‌كرد، نه‌تده‌توانی باسی شتێكی تر بكه‌یت و زۆر ده‌م به ئامانه‌ت بووی.\n(نامەی ساابیر ڕەشید بۆ سەباح ڕەنجدەر)\nسڵاو كاكه سه‌باح ڕه‌نجده‌ر: به‌بۆنه‌ی چاپكردن و بڵاوكردنه‌وه‌ی سه‌رجه‌م شیعره‌كانت له دوو به‌رگدا به‌ناونیشانی: (دیوانی سه‌باح ڕه‌نجده‌ر) خۆم به تێكۆشەرێكی ڕاستگۆی ئەدەب ده‌زانم، له دڵه‌وه هەقیقەتی بۆچوونمت بۆ دەنووسم. له خوێندنه‌وه‌ی شیعره‌كانتدا هه‌ستم به‌وه‌كرد پیاوێكی ته‌واو نقوومی دنیای شیعر‌ی نوێی، هه‌ستم به فره‌شێوازی و فره‌واتایی شیعره‌كانت كرد، هه‌ستم كرد سێ به‌شی ژیانی خۆت بۆ دنیای شیعر ته‌رخانكردووه، بۆیه وه‌ك: (نالی) له‌باره‌ی شیعره‌كانی خۆیه‌وه ده‌ڵێ: (بەحری غەزەلم پڕ دووڕ و گەوهەرە، ئەمما – غەو‌واسی ده‌وێ، یەعنی بە تەعمیقی بزانه)، شیعره‌كانی تۆش پیاو و كه‌سی خۆیان ده‌وێ تا تێیان بگات و ئه‌م دووڕ و گه‌وهه‌رانه بژاربكات، كه له‌ناویاندا ده‌دره‌وشێنه‌وه. برام ئه‌گه‌رچی من یه‌ك دوو هه‌وڵی لێدوان و نووسینم هه‌بووه له‌باره‌ی شیعری كوردییه‌وه و دووجاریش له گۆڤار و ڕۆژنامه كوردییه‌كاندا له‌باره‌ی ئه‌زموونی تۆوه نووسیومه و كه‌مێك سه‌ر له شیعری نوێ ده‌رده‌كه‌م، كاتی خۆشی له هه‌شتاكاندا، كه بزووتنه‌وه‌ی نوێخوازی شیعریی له هه‌ولێر به‌هێزبوو، من له به‌ره‌ی نوێخوازییه‌كه‌دا بووم، كه: (مه‌حموود زامدار) چاوچاغی ده‌كرد و له‌به‌رانبه‌ریشدا چه‌ند نووسه‌ر و شاعیرێكی تر دژی ده‌وه‌ستان، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی كه له‌دژی بوون، بڵاوكراوه كوردییه‌كانی ئه‌وسا. واته: گۆڤار و ڕۆژنامه‌كان به‌ده‌ست ئه‌وان بوو، ڕێیان له‌و شاعیره نوێخوازانه ده‌گرت، پێیان ده‌گوترا: (پێشڕه‌و). ئه‌وكاته ساڵانی هه‌شتاكان چه‌ند گۆڤار و ڕۆژنامه‌یه‌كی كوردی هه‌بوون، ئاوبێنه و ده‌ستان بشۆ، ئه‌وان ئابڵووقه‌یان خستبووه سه‌ر شاعیره نوێخوازه‌كان و نه‌یان ده‌هێشت بابه‌تیان بڵاوبكرێته‌وه. ته‌نانه‌ت ئێمه كه لایه‌نگیری بزووتنه‌وه‌ی نوێخوازی بووین، كه‌وتبووینه به‌ر ئه‌م شاڵاوه، به‌ڵام جارجاره: (مه‌حموود زامدار) چه‌ند شیعر‌ێكی، یان نووسینێكی ئێمه‌مانانی ده‌برد به ده‌رده‌سه‌ری بۆی بڵاوده‌كردینه‌وه و له چاپخانه ده‌بووه ئێشكگر نه‌وه‌ك ئه‌وان ده‌ری بێنن.\nPrevious چه‌ند ره‌خنه‌یه‌کی دۆستانه …. فه‌ریق م حه‌وێزیی\nNext گوێڕادێرە ئەی مارکسیست!!-3- مۆری بۆکچین …و: زاهیر باهیر


کوردیپێدیا - هاواری نیشتمان\n📊 بابەت 374,810 | وێنە 59,359 | پەڕتووک PDF 11,066 | فایلی پەیوەندیدار 43,656 | 📼 ڤیدیۆ 168 | 🗄 سەرچاوەکان 14,834\n📄 هاواری نیشتمان | 🏷 پۆل: بڵاوکراوەکان (گۆڤار، رۆژنامە و ...) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nلە21ی مارتی 1946، لەسەردەمی فەرمانڕەوایەتیی کۆماری دیموکرات لەمەهابادا یەکەم ژمارەی ئەم گۆڤارە بڵاوکرایەوە.\n19ی بانەمەڕ 2ی پووشپەڕی 1325 هەتاوی\nتا ئێستا لە مێژووی ڕۆژنامەوانیی کوردیدا وا زانرابوو کە هاواری نیشتمان ی ئۆرگانی (یەکەتیی جەوانانی دێموکرات کوردستان) هەر یەک ژمارەی بە گۆڤار لە 1ی خاکەلێوەی 1325ی هەتاوی (21 مارسی 1946) لێ دەرچوو. تەنیا محەمەد شاەپەسندی لە بیرەوەرییەکانیدا وتوویە: بە ڕۆژنامەش لێ بلاوبووەتەوە. بەڵام دیاریی نەکردووە چەند ژمارە بووە. ئەم پێنج ژمارەیەی هاواری نیشتمان بەڵگەن کە دوای 49 ڕۆژ لەچوونی بە شێوەی گۆڤار، نەزانراوە لەبەر هیچ هۆیەک، بە شێوەی ڕۆژنامە بڵاوبووتەوە. وەک دیارە لەهەر دوو باردا رهەر (یەکەتیی جەوانان) خاوەنی ئیمتیاز و سەدیقی ئەنجیری ئازەریش مودیری مەسئوول بووە.\nهاواری نیشتمان لە چاپخانەی کوردستان لە شاری مەهاباد لە چاپ دراوە. مێژووی دەرچوونی، کە هی هەتاویی تێدا کراوە بە بنچینە، بەم شێوەیەی لای خوارووە:\nژ1 پێنجشەمموو 19ی بانەمەڕ 1325\nژ2 یەکشمەمموو 29ی بانەمەڕ 1325\nژ3 پێنجشەمموو 7ی جۆزەردانی 1325\nژ4 شەمموو 17ی جۆزەردانی 1325\nژ5 یەکشەمموو 2ی پووشپەڕی 1325\nنووسەرانی هاواری نیشتمان\n1 ئەنوەر دڵسۆز: 1 وتار 2 مەلای داودی: 1 وتار 3 دڵشاد ڕەسووڵی: 2 وتار 4 س. نانەوا زادە: 2 وتار 5 سەدیق هەنجیریسەدیق هەنجیری ئازەر: 3 وتار (مودیر مەسئوولی ڕۆژنامەکە بووە) 6 م. وردی: 3 وتار و 1 شیعر 7 م. ئاذەر 1 وتار (محەمەد شاەپەسندی یە).\nڕۆژنامەکە دانەی بە 10 شاهی بووە، بۆ بەشدارانی کڕینیش 100 ژمارەی 50 ریال و 50ی بە 25ریال بووە.\nڕۆژنامەی کوردستان ئامادەکردنی ڕەفیق ساڵح سدیق ساڵح، بنکەی ژین 2007 \n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 26 2008 4:53PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: May 25 2020 10:48PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 14 KB Aug 3 2010 12:00AM هاوڕێ باخەوان\n1. 👁 05-07-1943\n1. 👁 سەدیق هەنجیری


كۆڕەك پابەندی ڕێوشوێنەكان نەبووە\nدەستەی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكانی عێراق ڕایدەگەیەنێت، كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم پابەندی ڕێوشوێنەكان نەبووە و دەڵێت، هەندێك ڕێوشوێنی گرتووەتەبەر و هەڕەشەی گواستنەوەی هاوبەشانی كۆمپانیاكەش بۆ سەر كۆمپانیا ڕێگەپێدراوەكانی دیكە دەكات.\nدەستەكە ئەمڕۆ چوارشەممە لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند، پێشتر چەند ڕێوشوێنێكیان بەرامبەر كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم بۆ پەیوەندییەكان گرتووەتەبەر و، سەرەڕای ئەو هۆشداری و ئاگاداركردنەوانەی ئاراستەی كراوە، كۆمپانیاكە پابەند نەبووە و هیچ هەنگاوێكی بۆ چارەسەری پرسە هەڵپەسێردراوەكان و پێشێلكارییەكان نەگرتووەتەبەر.\nدەشڵێت، لە ڕوانگەی پارێزگاری لە مافی بەکاربەر و هاوبەشانی کۆمپانیاكە دەستەکەیان سوورە لەسەر ئەوەی ڕێوشوێنەكانیان دژ بە كۆڕەك بەجۆرێک بێت، هاوبەشانی بتوانن سود لە خزمەتگوزاری پەیوەندیکردن ببینن لەڕێی ڕێگەپێدراوەكانی دیكەوە (مەبەست لێی كۆمپانیاكانی ئاسیاسێل و زێن)ە.\nدەستەی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكان لە كۆتایی بەیاننامەكەشیدا دوپاتیدەكاتەوە ڕێوشوێنەكانی دژ بە كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم لە چەند ڕۆژی داهاتوودا دەبێت و، هاوبەشانی كۆمپانیاكەش ئاگاداردەكاتەوە دەكەینەوە ئەو ڕێوشوێنانە “بۆ پابەندبوون بە یاسا و پاراستنی موڵكی گشتی و زامنكردنی مافی بەکاربەرە”.\nپەرلەمانتاران كۆبوونەوەكانی ئەنجومەنی نوێنەران پەكدەخەن\nكەمبوونەوەی ئاو و بەدخۆراكی و لەناوچوونی گیانداران.. جیهان لەبەردەم كارەساتدایە\nناوەڕۆكی كۆبوونەوەكەی ماڵی نوری مالیكی\nکۆبوونەوەی لایەنە شیعەكان لە ماڵی نوری مالیکی کۆتـاییهات و ئەو لایەنانەش یەکدەنگ بوون لەسەر ئەوەی ڕێگە بەهیچ گرژیەک…\nئێوارەی ئەمڕۆ پێنجشەممە، 10 کانونی یەکەم، 2020 شاندی هەرێم لەگەڵ لیژنەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کە بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ…\nبەڕێوبەرایەتی گشتی ڕەگەزنامەی هەرێمی کوردستان، ئاگاداری هاوڵاتییان دەکاتەوە کە دەتوانن ئێستا کارتە نیشتمانییەکەیان وەربگرنەوە. ڕائید عەلی محەمەد، بەرپرسی…


من و محێدین زه‌نگه‌نه….. كامه‌ران سوبحان – Denegkan\nbyکامه‌ران\tSeptember 6, 2010\tگشتی\nوه‌ك هه‌واڵی زۆرێك له مردنه‌كانی ئه‌م وڵاته، مردنه‌كه‌ی ئه‌ویش كتوپڕ بوو، پێم وابێت مردنی هیچ كه‌س و هاوڕێیه‌ك هێنده‌ی مردنی محێدین (زه‌نگه‌نه) تووشی تێڕامانی نه‌كردبم، چونكه مردنه‌كه‌ی ئه‌و جۆرێك له تێڕاِمان و به‌زه‌یی و وه‌ستانی ده‌وێت، ئه‌و ئێواره گه‌رمه‌ی 21ی ئاب كه مه‌سجێكم بۆ هات و ئه‌مه‌ی تێدا نووسرابوو (ئه‌زانم به‌لاتانه‌وه سه‌یره، به‌ڵام ئه‌م ئێواره‌یه محێدین زه‌نگه‌نه، له ناو بازاڕ به جه‌ڵته‌ی دڵ كۆچی دوایی كرد!!) دوای چه‌ند جارێك خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م نامه‌یه یاده‌وه‌ریم وه‌ك زۆر له رووداوه ناخۆشه‌كانی تری ته‌مه‌ن به خێراییه‌كی سه‌رسوڕهێنه‌ر مێژووی ناسین و پێكه‌وه كاركردنمان له (ده‌زگای چاپ و په‌خشی سه‌رده‌م) به به‌رچاوما هێنا و له خاڵێكی ره‌شدا ونی كرد..\nیه‌كه‌م ناسینم بۆ ئه‌و پیاوه ئێواره‌ی 21/11/2005 واته 4ساڵ و نۆمانگ پێش مردنه‌كه‌ی، ئه‌و ناسینه‌ش رێكه‌وتێكی سه‌یر و خۆش بوو، ئه‌و كات زه‌نگه‌نه ماڵی له دیاله بوو، بۆ به‌شداریكردن له فێستیڤاڵی گه‌لاوێژ هاتبوویه سلێمانی، ده‌زگای سه‌رده‌م ته‌كلیفیان كردم دیدارێكی دووردرێژی له‌گه‌ڵ سازبكه‌م بۆ گۆڤاری ئاینده، منیش ته‌نها دوو رۆژم له‌به‌رده‌ستا بوو، پێش ئه‌و مێژووه من به ته‌نها محێدین زه‌نگه‌نه‌م وه‌ك هه‌ندێ له شانۆییه‌كانی ده‌ناسی، به تایبه‌تیش شانۆییه‌كانی (تكلم یا حجر، الاشواك، العلبه الحجریه، الخاتم) خوێندبوویه‌وه، دوای گفتووگۆیه‌كی زۆر كاتی دیداره‌كه‌مان دانا، له‌سه‌ره‌تا ملی نه‌ده‌دا بۆ دیدار، وا رێكه‌وتین ته‌نها دیدارێكی كورت بێت و چه‌ند پرسیارێكی زۆر سه‌ره‌تایی له‌سه‌ر ده‌ق و به‌رهه‌مه نوێكانی لێبكه‌م، به‌ڵام كه دیداره‌كه ته‌واوبوو، دوو كاسێتی ته‌واو قسه‌مان كردبوو، دوای ته‌وابوونی پێی وتم (جه‌نابی عالی) فێڵێكی باشت لێكردم، بڕیاربوو كورته دیدارێك بێت، ئه‌و دیداره‌ش له (ژماره 65 گۆڤاری ئاینده‌دا له ئازاری 2006) دا بڵاو كرایه‌وه، له‌و رۆژه‌وه‌و دوای هاتنه یه‌كجارییه‌كه‌شی بۆ سلێمانی به جیاوازی ته‌مه‌ن و بۆچوونیشه‌وه زۆرجار پێكه‌وه دانیشتووین و له‌سه‌ر زۆر لایه‌نی ئه‌ده‌بی و ده‌قی شانۆییی قسه‌مان كردووه، ئه‌و هه‌رچه‌نده به‌كه‌می ئاگای له ئه‌زموونی شانۆی كوردی بوو له رووی ده‌ق و پراكتیكییه‌وه، به‌ڵام شاره‌زایه‌كی باشی له ته‌كنیك و گرێ و دیالۆگ و كاره‌كته‌ری شانۆیی هه‌بوو، ئه‌و (جه‌ناب عالی)یه‌ی كه یه‌كه‌م جار نازانم بۆچی و له‌به‌رچی پێی وتم بویه ناوی راسه‌ته‌قینه‌ی من لای ئه‌و هه‌موو جارێك ده‌یوت (جه‌ناب عالی) به كامێراكه‌ت وێنه‌یه‌كی جوانمان ناگریت؟ (جه‌ناب عالی) چایه‌ك پێكه‌وه بخۆینه‌وه (جه‌ناب عالی) كه‌ی كاك دڵشاد عه‌بدوڵڵا له هه‌ولێر دێته‌وه؟ جه‌ناب عالی ئاینده گه‌یشتووه‌ته كوێ و زۆر جه‌ناب عالی تریش!!\nئه‌مه جگه له‌وه‌ی چه‌ندین دانیشتنی تایبه‌ت و گشتی و كۆبوونه‌وه‌مان پێكه‌وه هه‌بووه، زۆر جار ده‌یوت ئاده‌ی چی له‌سه‌ر ده‌قه‌كانی هارۆڵدپنته‌ر ده‌زانی، كه پێم ده‌وت هه‌موو ده‌قه‌كانی ئه‌و نووسه‌ره‌م خوێندووه‌ته‌وه، زۆری پێخۆش بوو، جارێكیان پێم وت مامۆستا بێده‌نگی و رۆشتنه‌كه‌ت و شێوازی قسه‌كردنت له (ده‌یڤیس)ی كاره‌كته‌ری هارۆڵدپنته‌ر ده‌چێت.زۆری پێخۆش بوو، ئیدی كه‌م جار هه‌بوو پێكه‌وه دانیشین و به گاڵته‌وه پێم نه‌ڵێت. ها جه‌ناب ده‌نگوباسی (هاۆڵدپنته‌ر و ده‌یڤس)ی هاوڕێت چۆنه؟! له‌گه‌ڵ جیاوازی 37ساڵ ته‌مه‌ن له نێوانماندا من و محیچدین زه‌نگه‌نه‌دا هه‌رگیز هه‌ستم نه‌كردووه ئه‌و برا گه‌وره‌و من برا چووك، هێنده‌ی ئه‌وه‌ی وه‌ك دوو هاوڕێ به جیاوازی ته‌مه‌نه‌وه ئه‌و له سه‌رده‌می عه‌ره‌بی و من له گۆڤاری ئاینده كارمان ده‌كرد.\nخاڵێكی تری مردنه كتوپڕه‌كه‌ی (محێدین زه‌نگه‌نه) دوو رۆژ پێش مردنه‌كه‌ی بوو، سه‌ر له به‌یانی پێنج شه‌ممه وه‌ك زۆر جاری تر و زۆر رۆژی تر كه ده‌هاته سه‌رده‌م به هێمنییه‌كی سه‌رنجڕاكێشه‌وه پێش ئه‌وه‌ی بڕواته ژووره‌كه‌ی خۆی كه‌مێكی ده‌رگاكه‌ی ده‌كرده‌وه‌و سڵاوێكی لێده‌كردم، ئه‌و رۆژه ته‌نها سڵاوه‌كه نه‌بوو، وتی جه‌ناب عالی ده‌نگوباست چۆنه؟ هات دانیشت، زۆر سه‌یر بوو، له‌و به‌یانییه‌وه ده‌بایه بمزانیایه فریشته‌كان هه‌واڵی مه‌رگیان داوه‌تێ، به هه‌مان ریتمی دانیشتنه‌كانی تری له ژووری كاك دڵشاد عه‌بدوڵڵا یه‌كسه‌ر كه‌وته باس كردنی ته‌ندرووستی خۆی، كه زۆرجار ئه‌م باسه باسی گه‌رم و گوڕی نێوان ئه‌و كاك دڵشاد بوو، قسه‌كانی تۆزێك پچڕ پچڕ بوون، له باسی گه‌رما و نه‌خۆشییه‌وه، چوویه سه‌رباسی ئاینده و هه‌ولێر و كاك دڵشاد و ده‌قی شانۆیی و یاداشته‌كانی رۆژانه‌ی خۆی و زۆر بابه‌تی تر و زۆر پرسیاری تر، بێ ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕێی وه‌ڵامی من بكات هه‌ڵسا و خوا حافیزی كرد.\nئه‌و ماڵئاواییه‌ی له ژووره‌كه‌مدا كردی، به هه‌مان شێوازی ماڵئاوایی (ده‌یڤس) له (ئه‌ستن) كه وتی (ده‌ڕۆم، جگه له كه‌مێك یاده‌وه‌ریی و سێبه‌رێكی كاڵ هیچ شتێك له‌م ژووره‌دا جێنایه‌ڵم) ئه‌و دیممه‌نه سه‌یره، دوا ماڵئاوایی و دوا نیگای من بوو بۆ ئه‌و، سڵاو له رۆحه هێمنی و كه‌م دووه‌كه‌ی محێدین زه‌نگه، سڵاو له و نووسه‌ره هێمنه‌ی كه 4ساڵ و نۆمانگ وه‌ك رێبوارێكی كه‌م دوو، به ژیان و هاوڕێیه‌تیمدا گوزه‌ری كرد..\nPrevious بۆ زیندانه سیاسی یه‌كانی وڵاته‌كه‌م\nNext سه‌نته‌ری شانۆی رۆژ ئاوای وڵات شانۆیی ئێواره‌ی په‌روانه نمایش ده‌کات / به‌زمانی نه‌رویچی


ھێرشبەرە کوردەکەی ھەڵبژاردەی ئۆڵۆمپی سوریا بۆ یانەیەکی کوێتی یاری دەکات · Kurdsport\nدەستپێک/هەواڵ/ھێرشبەرە کوردەکەی ھەڵبژاردەی ئۆڵۆمپی سوریا بۆ یانەیەکی کوێتی یاری دەکات\nھێرشبەرە کوردەکەی ھەڵبژاردەی ئۆڵۆمپی سوریا بۆ یانەیەکی کوێتی یاری دەکات\n201 بە خولەکێک دەخوێندرێتەوە\nعەبدولڕەحمان بەرەکات-ی ھێرشبەری ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئۆڵۆمپی سوریا بۆ وەرزی داھاتوو ٢٠٢٠-٢٠٢١ روویکردە یانەیەکی خولی پلە یەکی یانەکانی کوێت.\nمیدیاکانی وەرزشی سوری و کوێتی بڵاویانکردەوە کە عەبدولڕەحمان بەرەکات ناسراو بە (بوکا) پاش کۆتاییھاتنی ماوەی بۆندەکەی یانەی وەحدە-ی شاری دیمەشقی پایتەختی سوریای لەخولی نایابی تۆپی پێی یانەکانی وڵاتەکەی بەجێھێشت و لەیەکەم ئەزموونی ژیانی پیشەگەریی دەرەکیدا پەیوەندی بەیانەی (تەزامون) کرد کەوەرزی رابردوو ٢٠١٩-٢٠٢٠ لەخولی نایابی یانەکانی کوێت بۆ خولی پلە یەک دابەزی.\nیانەی تەزامون بۆ گەیشتنەوە بەخولی نایابی یانەکانی کوێت-یش پێنج یاریزانی پیشەگەری گواستەوە ریزەکانی کە دوایینیان بەرەکات-ی تەمەن ٢٢ ساڵ بوو، ئەمەش لەپاش ھەردوو پیشەگەری نایجیری (ئیبۆی ئەبوبەکر و ئیمانوێل ئیڤیانی) و پیشەگەری گینی (تۆریە) و پیشەگەری سەنیگالی (جۆن ندای).\nچوونی ئەم ھێرشبەرە کوردە لەکاتێکدایە کە یانەی وەحدە ھەوڵی زۆری لەگەڵدا بۆندەکەی تازە بکاتەوە و یانەی تەڵەبە-ی شاری بەغدا-ش کەخولی نایابی تۆپی پێی یانەکانی عێراق رکابەری دەکات بەشێوەی زارەکی لەگفتوگۆدابوو تا بیگوازێتەوە ریزەکانی.\nبەمەش (بوکا) دەبێتە دووەم یاریزانی کوردی رۆژئاوا کە بۆ یانەیەکی کوێتی یاری بکات، ئەمەش لەپاش ئەحمەد ئەلساڵح-ی بەرگریکاری بەئەزموونی کورد و خەڵکی شاری عامودا (عامودێ)ی رۆژئاوای کوردستان کە ئێستا بۆ یانەی عەرەبی لەخولی نایابی یانەکانی کوێت یاری دەکات.\nشایەنی باسە عەبدولڕەحمان محەمەد بەرەکات-ی ھێرشبەری لاوی کورد ساڵی ١٩٩٨ لەشاری حەسەکەی رۆژئاوای کوردستان لەدایکبووە و سەرەتا لەیانەی جەزیرەی حەسەکە یاری کردووە و دواتر لەبەر لێھاتوویی ھەر لەسوریا بۆ یانە دیارەکانی وەک (جەیش و تشرین و وەحدە) و ھەڵبژاردەکانی تازەپێگەیشتووان و لاوان و ئۆڵۆمپی سوریا یاری کردووە و مانگی رابردووش بەمەبەستی تاقیکردنەوە بۆ یەکەمجار بانگھێشتی ھەڵبژاردەی یەکەمی سوریا کرا.\nنەیشن لیگ .. فەرمیە\nبەرگرێکارێکی کورد بەباشترین یاریزانی يانەكەی بۆ وەرزی 2019-2020 دیاریکرا\nئۆزگور و ئالان سێ گۆڵیان له دڵدار كرد و تیمه‌كه‌یان برده پله‌ى یه‌كه‌مى\nله‌دوو هه‌ڵبژارده‌ى نموونه‌یی باشترینه‌كانى هه‌فته‌ى ده‌یه‌مى ئالسڤێنسكاندا بوونى هه‌یه\nبه‌گۆڵێكى كاپتنه كرماشانییه‌كه تیپى خانمانى وچان كوردستان سێ خاڵى تری كۆكرده‌وه\nبەڤیدیۆ: سوپەر گۆڵی ژیلوان لەجامی یانەکانی کرواتیا


ئاگادارییەک ئاڕاستەی کۆمپانیا گەشتیارییەکان دەکرێت\n2021.05.20 - 09:59\nقائیمقامیەتی قەزای چۆمان لە ئاگاداریەکدا بۆ کۆمپانیا گەشتیاریەکان ڕایگەیاند مانەوەی شەوان لە ناوچە گەشتیارییەکانی سنورەکە ڕێگە پێنەدراوە و داواش لە گەشتیاران دەکات لەکاتی وەرگرتنی پارە لێیان ئاگادارییان بکەنەوە.\nقائیمقامیەتی قەزای چۆمان (20ی ئایاری 2021) لە ئاگادارییەکدا کە وێنەیەکی دەست "ناس کورد" کەوتووە ڕایگەیاند، کۆمپانیا گەشتیاریەکانی عێراق و ھەرێمی کوردستان ئاگادار دەکەینەوە، ھێنانی گەشتیار بۆ ناوچە گەشتیاریەکانی سنورمان، لەچواچێوەی ڕێنمایەکان ھەوڵێکی گرنگیانە بۆ سەرنج ڕاکێشانی گەشتیاران بۆ جوانیەکانی سروشتی ناوچەکەمان بەڵام ڕێگە بەھیچ کۆمپانیایەکی گەشتیاری نادرێت لە ھەریەک لە "گۆمی فێڵاو، تاڤگەی کانی بەست و تونێڵە بەفرەکانی پڕژێ) خێوەتگای مانەوەی شەوانە دابنێن، بەھۆکاری ڕوبەری ئەو شوێنانە و تێک نەچوونی سروشتییان و گەشتیاران تەنیا بۆیان ھەیە لەکاتەکانی ڕۆژدا بمێننەوە.\nقائیمقامیەتی قەزای چۆمان بۆ گەشتیاران جەختی لەوەشکردووەتەوە، لەپێناو سود وەرگرتن و چێژ بینینی ئێوە لەسروشتی جوانی ناوچەکە ھەموو ئاسانکاریەک کراوە، ھەرکاتێک ھەستتان کرد پارەتان لەبەرامبەر سەردانی ئەو شوێنانە لێوەرگیرا، ئاگادارمان بکەنەوە تا لە چواچێوەی یاسادا کاردانەوەمان هەبێت.\nئاگادارییەکی بەپەلە بۆ شۆفێرانی تاکسی\n2021.05.23 - 13:46\nئاگادارییەک بۆ هاووڵاتیان لەبارەی مامەڵەی کڕین و فرۆشتن بە تاکسییەوە\n2021.05.23 - 13:22\nسێ کۆمپانیا بەڵێنى دابینکردنى نزیکەى 4 ملیار ڤاکسینیان بۆ وڵاتانى هەژار ڕاگەیاند\n2021.05.21 - 23:18


هاوسەرۆکی پێشوی پاتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) لە زیندانەوە پێشنیاری ڕێککەوتن دەکات - SAHAR KURDISH (Sorani)\nبینین - زیندوو\nڕاڤە و ڕاپۆر\nهاوسەرۆکی پێشوی پاتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) لە زیندانەوە پێشنیاری ڕێککەوتن دەکات\nئاب 21, 2020 17:09 Asia/Tehran\nسەلاحەددین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشوی پاتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) کە لە ئێستادا لە زینداندایە بۆ تێپەڕاندنی ئەم ڕەوشتە قەیراناوییەی ئێستای وڵاتەکەی پێشنیاری ڕێککەوتن داەکات.\nسەلاحەددین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشوی پاتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) لە پەڕەی فەرمیی خۆی لە توییتێردا لە دوو لاپەڕە پێشنیارەکەی خۆی نوسیوە و تێیدا خاڵەکانی پێشنیارەکە و ئامانجەکانی رونکردوەتەوەو راشیگەیاندوە هەڵەیە وا بیربکەنەوە دەسەڵاتی ئاکپارتی "پارتی داد و گەشەپێدان بە سەرۆکایەتی «رەجەب تەییب ئەردوغان»ی سەرۆکی تورکیا لەخۆیەوە کۆتایی پێدێت یاخود زیانمەند دەبێت.\nناوبراو راشیگەیاندوە، لەکاتێکدا ئاکپارتی شکستبهێنێت، زۆر گرنگە ئۆپۆزسیۆن بزانێت چی گرنگە، بۆیە پێویستە رێککەوتنێکی دیموکراسی ئەنجامبدرێت و لە رێککەوتنەکەشدا هیچ لایەن و حزبێک فەرامۆش نەکرێت.\nدەمیرتاش لە پێنج خاڵدا بابەتەکانی پێشنیاری رێککەوتنەکەی خستوەتەڕو، کە تێیاندا داوای نوسینەوەی دەستورێکی هاوچەرخ و گونجاو لەگەڵ رای گشتی، لەگەڵ سیستمێکی پەرلەمانیی ھێزمەندو سەرکەوتوو کراوە.\nلە پێشنیارەکاندا هاتووە، پێویستە هەمو جۆرەکانی توندوتیژی کۆتایی پێبهێندرێت و ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی دامەزرێت، لایەنی دادوەریش بێلایەن بێت، داواشیکردوە ڕێ لە زیادەڕەوی، بەرتیل و بێ پلانی بگیرێت و رێکاری گونجاو دژیان بگیرێتەبەر.\nلە خاڵەکانی شەشەم و حەوتەمدا ئاماژەی بەوەکردوە، پێویستە سیستمێکی دادپەرورانە لە وەرگرتنی باج و سەرانەدا هەبێت و ئازادیی میدیا و دامەزراوەکان پارێزگارییان لێبکرێت.\nلە خاڵەکانی کۆتاییشدا باسی لەوەکردوە، پێشنیاردەکات توندوتیژییەکانی دژ بە ئافرەتان و نایەکسانییەکانیان لە رەخساندنی هەل و مافەکانیاندا کۆتابهێندرێت و لە دامودەزگا فەرمییەکاندا حزبایەتی پێشچاونەخرێت\nلە بارەی ئامانجەکانیشەوە دەمیرتاش نوسیویەتی، دەکرێت لەو رێگایەوە بێ جیاوازیی ڕەگەزی و ئایینی و نەتەوەیی سیستمێکی دیموکراسی و پێکەوەیی بنیادبنرێت و لەو دامەزراوانەدا کە گەندەڵی هەیە، بنیادنانەوە هەبێت.\nدەمیرتاش جەختی لەوەش کردووەتەوە کە هاوکات بە شێوەیەکی ئاشتیانە سیاسەتی دەرەوەیی وڵاتەکەی بنیاد بنرێتەوە بەدور لە سیستمێکی میلیتاری سەربازی .\nڕەجەب تەیب ئەردوغان\nپاتی دیموکراتی گەلان\nپرس و راوێژی ئەردۆغان لە گەڵ مێرکڵ بە تەوەری سوریا و لیبی\nکۆپته‌رێکی سه‌ربازیی تورکیا که‌وته خواره‌وه\nڕاوێژی تورکیا لەگەڵ ڕووسیا بۆ وەرگرتنی دووھەمین باری «ئێس _ چوارسەد»\nنرخی نه‌وتی خاو لە 70 دۆلار نزیک بووەوە\n17 خولەکێک لەمەوبەر\nئاستەنگییە گەورەکانی روبەڕووی مرۆڤایەتی و رۆڵی رێبەرانی ئاینیی لە سنوردانان بۆ ئەو نەهامەتییانە، تەوەری وتووێژی پاپا و سیستانی\nپاپا فرانسیس و ئایەتوڵڵا سیستانی لە پشت درگای داخراو کۆبوونەوە\nپاپا گه‌یشته نه‌جه‌ف و له‌گه‌ڵ ئایەتوڵڵا سیستانى لە کۆبوونەوە دایە\nیارییەکانی خولە ناوخۆییەکانی ئەوروپا لە ئەمڕۆ شەممەدا\nسەردانی پاپای ڤاتیکان بۆ عێراق\nسنووری سەیرانبەن بە فەرمی چالاک دەکرێت\nپێداگریی رێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامیی لەسەر راوەستاویی ئێران لە بابەتی ناڤۆکی دا\nھەواڵە زیاتر بینراوەکان\nڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی: چالاکیی ژینگەیی، چالاکیی ئایینی و شۆڕشگێڕانەیە\nھەڵمەتی سەر بنکەی نایاسایی ھێزەکانی ئەمریکی لە «عەینۆلئەسەد»ی عێراق\nگەشتەکەی پاپای ڤاتیکان دەستی پێ کرد\nتاقمی سەرایا: ئەگەر سەردانەکەی پاپا لە ڕۆژانی ھێرشی داعش بۆ سەر عێراق ئەنجامی گرتبا، کاریگەرییەکی زیاتری دەبوو\nکوژرانی سێ لەشکریی ئەمریکی لە ھەڵمەتی سەر بنکەی «عەینۆلئەسەد»ی عێراق\nپاپای ڤاتیکان: گەلێک جار نوێژم بۆ عێراق کردووە، ئەم وڵاتە گرنگی و بایەخی زۆری کولتوری و ئایینیی هەیە و لە ئێستاش دا وەک نوێژخوێنێک سەردانی عێراقم کردووە\nپاپای ڤاتیکان گەییشتە بەغدا\n© SAHAR Universal Network\nبەڵگه فیلم (دیکۆمێنتاری)\nفێربوونی زمانی فارسی\nئەمرۆ لە مێژوودا\nسەبارەت بە ئێمە\nپەیوەندیمان پێوە بکەن