کۆدی هەواڵ: 2444\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 19:02 - 2021/06/19\nبەشی ئێران- سەرۆک وەزیرانى عێراق پیرۆزبایی لە سەرۆک کۆماری هەڵبژێردراوی ئێران کرد.\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، نووسینگەى راگەیاندنى مستەفا کازمى، سەرۆک وەزیرانى عێراق بڵاوی کردووەتەوە، کازمى پەیوەندى بە ئیبراهیم ڕەئیسى، سەرۆک کۆمارى نوێى ئێرانەوە کردووە و بەهۆى بردنەوەى هەڵبژاردنەوە پیرۆزبایى لێکردووە.\nئەوەش هاتووە، سەرۆک وەزیران لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا جەختی لە گرنگیى بەهێزکردنى پەیوەندییە دووقۆڵییەکانى نێوان هەردوولا کردووەتەوە، هەروەها هیواى خواستووە هاریکارى زیاتر لەنێوان هەردوولادا هەبێت لە بوارە جیاوازەکاندا بەتایبەتى لە بوارەکانى ئابووریى، ئاسایش و بەرەنگاربوونەوەى تیرۆر، بە جۆرێک ببیتە هۆى بەهێزکردنى سەقامگیرى هەردوو وڵات و ناوچەکە.\nبەپێى بەیاننامەکە، لاى خۆشیەوە ڕەئیسى سوپاسى سەرۆک وەزیرانى عێراقى کردووە و ئاماژەى بە پەیوەندى لە مێژینەى نێوان هەردوولا کرد.\nمستەفا کازمیئیبراهیم ڕەئیسیعێراقئێران


ڕێژەی بێكاری لە سەرانسەری عێراق ٣٨% ی تێپەڕاندووە\n2019-09-02 [06:51 AM]\nبەپێی لیژنەی ئابووری و وەبەرهێنانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، رێژەی بێكاری لەسەرناسەری پارێزگاكانی عێراق ٣٨%ی تێپەڕاندووە.\nنەدا شوكری ئەندامی لیژنەكە لەمیانی لێدوانێك رایگەیاند، كە ڕێژەی بێكاری‌و بێكاران لە دەرچووانی زانكۆ و پەیمانگاكان لە هەموو پارێزگاكانی عێراق ٣٨%ی تێپەڕاندووە، هەروەها ژمارەی ئەو دەرچووانەی زانكۆ و پەیمانگاكان، كە دانەمەزراون و بێكارن لەئێستادا پێنج ملیۆن دەرچوو زیاترە.\nئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی‌و وەبەرهێنان لەبەشێكی تری قسەكانیدا ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە، كە گەیشتنی رێژەی بێكاری بۆ زیاتر لە ٣٨% ئاماژەیەكی ترسناكە و سەردەكێشێ بۆ فراوانبوونی دۆسییەی ماددە هۆشبەرەكان و تاوانی رێكخراو.\nهەروەها روونیشیكردووەتەوە، زیادبوونی رێژەكە بۆ كارانەكردنی وەبەرهێنان‌و پیشەسازییە ناوخۆییەكان لەلایەن حكومەتەوە دەگەڕێتەوە .\nپێشتر لیژنەی دەستپاكی ئەنجوومەنی نوێنەران جەختیكردبووەوە، تێكڕای ئەو پرۆژانەی لە بودجەی ساڵی ٢٠١٩ دا هاتبوون، ئەگەر وەك خۆی جێبەجێكریان كردبوایە، ئەوە بەس بوون بۆ ئەوەی بێكاری بەیەكجاری كۆتایی پێبهێنێت، ئەویش لەڕێگای بەگەڕخستنی هەردوو كەرتی گشتی و كەرتی تایبەت، باسی لەوەش كردووە، خراپ ئیدارەدان و گەندەڵی بەربڵاو هۆكاری جێبەجێنەكردنی ئەو پرۆژانە بوون .


لە پێوەندی لەگەڵ كۆنفرانسی پراگ بەیاننامەی ژمارە ٢ بڵاو كرایەوە\n١٣٩١/٠٩/٠٥ - ٢٥-١١-٢٠١٢ - ١٥:٣٤ تاران٩٥٦\nقه‌باره‌ی فۆنت: ئاژانسی كوردپا: بەیاننامەی ژمارە ٢ لە پێوەندی لەگەڵ كۆنفرانسی پراگ لەلایەن "كەمپەینی بەرگری لە ناسنامەی نەتەوەیی و مافی دیاریكردنی چارەنووس"ەوە بڵاو كرایەوە.نوسخەیەك لەو بەیاننامەیە لەلایەن خودی كەمپەینەوە بە ئاژانسی هەواڵدەریی كوردپا گەیشتووە، كە ئەمە دەقەكەیەتی:ئەو باس و گەنگەشانەی كەلە میانەی كۆنفرانسی پراگ روویاندا، رەخنەی هەژمارێكی زۆر لە چالاكانی سیاسی و مەدەنیی لێكەوتەوە و هەر ئەوەش بووە هۆكاری دەسپێكی هەڵمەتێك روو لە حیزبە سیاسییەكانی كوردستان، كە تێیدا ناڕەزایەتی بەرامبەر بەو مەسەلە دەرببڕدرێ. هەڵمەتێك كە لەلایەن چالاكانی سیاسی و مەدەنیی كورد، پێشوازییەكی بەرفراوانی لێكرا بێشك، ئامانجی ئەو رەخنە و ناڕەزایەتی دەربڕینانە، دوژمنایەتی شەخسی لەگەڵ حیزبە كوردییەكان نیە و نابێ. حیزب و لایەنە سیاسییەكانی كوردستان، لە مەیدانی تێكۆشانی سیاسی و داكۆكی لە مافە رەواكانی گەلی كورد، بێگومان دەستكەوتگەلێكیشیان هەبووە و هەر بۆیەش جێگەی رێزن، بەڵام ئەوەی كە دیارە و هەر جار ناجارێك خۆی دەردەخا و تێچوویەكی زۆری بۆ بزووتنەوەی نەتەوەیی كوردی هەبووە، نەبوونی بەرنامەیەكی روون و نووسراو، سەرنج نەدان بە راستییەكانی كۆمەڵگای كوردستان و تێنەگەیشتن و نەناسینی بە رادەی پێویست و هەروەها نەبوونی یەكگرتوویی ئەو لایەنانە لە چوارچێوەی بەرەیەكی یەكگرتووە كە لەم ساڵانەی دواییدا، پەرەی زیاتری بەو ئاڵۆزییانە داوە و بۆتە مایەی لێك تێنەگەیشتنی لایەنە سیاسییەكان و ئەمەش خەسارێكی دوو قاتی بۆ بزووتنەوەكەمان لێكەوتۆتەوە.بۆ تێپەڕبوون لەو كۆسپ و كێشانە و گەیشتن بە پلانێكی داڕێژراو، هەمەلایەنە و نەتەوەیی، پێویستە خوێندنەوەیەكی نوێمان بۆ ئەو چەمكانە هەبێت كەلە پانتایی بەرخۆدانی سیاسیدا هەن. بە شێوەیەك كەلە رێگەی ئەم یەكەوە، بە پلاتفۆڕمێكی روون و ئاشكرا بۆ بەرەو پێشبردنی ئامانجە نەتەوەییەكانمان هەنگاو بنێین. بۆ ئەم یەكەش پێویستە، شیكردنەوەیەكی نوێ بۆ ئەو چەمكانە بكەین كەلە گۆڕەپانی سیاسیی كوردستان و ئێران بوونیان هەیە و پێناسەی روون و گشتگیر بكەینە بنەما بۆ گەیشتن بە خواست و ئامانجەكانمان و بەم شێوە بچینە ناو گۆڕەپانی خەباتی سیاسی. گرینگی و پێداگری لەسەر ئەو خاڵانەی كە لەژێرەوە باسیان لێدەكرێ، بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئێرانییەكان پێویستە:١ ـ ناسین و بە فەرمی ناسینی پێكهاتە نەتەوەییەكان: وڵاتێك كە ئەمڕۆ ناوی "ئێران"ی لێنراوە، شتێكی هەمیشەیی نەبووە و نابێ. ئەو یەكە جوگرافیاییە لە كۆمەڵێك گرووپی نەتەوەیی و زمانی پێكهاتووە كە هەر یەك جوگرافیای دیاریكراو و تایبەت بە خۆی هەیە. هاوتەریب لەگەڵ ئەو گۆڕانكارییانەی كە هەتا ئێستا هاتۆتە ئاراوە، ئەو یەكە جوگرافییە بەردەوام لە حاڵی گۆڕانی مەزندا بووە و لە سەردەمانێكی تایبەت گەورەتر یان بچووكتر بۆتەوە. هەنگاوی یەكەم بۆ لە یەك تێگەیشتن و رۆیشتن بەرەو دێمۆكراسی، دان پێنان بەو مەسەلە و ناسینی پێكهاتە نەتەوەییەكان و بە بنەمادانانی ئەوانە. ناسنامەی ئێرانی و زەقكردنەوەی چەمكێك بەناوی "نەتەوەی ئێران" و بە بنەمادانانی یەكپارچەیی خاكی وڵات و پیرۆزكردنی ئەو مەسەلە دژایەتی تەواوی لەگەڵ چەمكە دنیاداگرە بەشەر دۆستانەكان هەیە و دژ بە راگەیەندراوی جیهانیی مافەكانی مرۆڤیشە كە بە یەكێك لە بەنرخترین بەرهەمەكانی مرۆڤایەتی دێتە ئەژمار. نموونەی هەرە بەرچاوی ئەو مەسەلە ئیتالیای فاشیستی و ئاڵمانی نازی لە شەڕی جیهانی دووهەمە.٢ ـ مافی دیاریكردنی چارەنووس و بە فەرمی ناسینی: دیاریكردنی چارەنووس، مافێكی بنەڕەتییە كە بێ قەبووڵ كرانی مافەكانی‌تر بە تەواوی نایەنەدی. دیاریكردنی چارەنووس تەنیا بڕگەیەك نیە، بەڵكوو گرینگترین برگە لە مژارگەلی پێوەندیدار بە "مافەكانی مرۆڤ" دایە و پێشمەرجی سەرەكی بۆ مسۆگەربوونی سەرجەم ئازادی و مافە تاكەكەسییەكانە. بەم هۆیە كە تاریف و پێناسەكردنی ئەو چەمكە، دنیاگرە، دەبێ گەلی كورد و نوێنەرانی ئەو گەلە و سەرجەم لایەنە سیاسییەكان و چالاكانی سیاسی و مەدەنی سەربەخۆش، ئەو خاڵە بكەنە بنەمای كاری هاوبەش. قەبووڵ كردنی ئەو بڕگە، خۆی لە خۆیدا، دەتوانێ یارمەتیدەری چارەسەری كێشەكان بێ و بێ قەبووڵ كردنی ئەو بڕگە، ئاخافتن لەسەر دێمۆكراسی و پابەندبوون بە مافەكانی مرۆڤ لە قسەیەكی پووچ زیاتر نیە.٣ ـ رێفراندۆم و گەڕانەوە بۆ دەنگی هاووڵاتییان: ئەم یەكە بنەما و بنیاتی هەرچەشنە دەسەڵاتدارییەك، خواست و ئیرادەی گەلە و باشترین شێوەشە بۆ دەستەبەركردنی گەڕانەوە بۆ دەنگی هاووڵاتییان كە تێیدا گەل یان نەتەوە، بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆیان دەدەن و بژاردەی خۆیان دیاری دەكەن. لەم بارەوە دەبێ، حیزب و لایەنە سیاسییە كوردییەكان بۆ مسۆگەركردنی داخوازیی خەلكی كوردستان، بە پێداگری لەسەر مافی دیاریكردنی چارەنووس لە رێگەی گەڕانەوە بۆ دەنگی هاووڵاتییان و ئەنجامی رێفراندۆم بكەن. سەبارەت بە رێفراندۆم كە ئێرانییەكان، ئەو مەسەلە بە هەڵبژاردنی ئازاد و سەرانسەری لە سەرجەم ئێران گرێ دەدەنەوە هەڵەیەكی جیددی هەیە. ئەگەر بێت و پێكهاتە نەتەوەییەكانی ئێران و مافی دیاریكردنی چارەنووس قەبووڵ بكرێت، ئەوە ئەو پێكهاتە نەتەوەییانەن كە دەبێ لە جوگرافیایی خۆیان بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆیان بدەن. كەوایە ئەنجامی رێفراندۆمێكی لەم چەشنە، لە سەرانسەری وڵات داوایەكی بێ مانایە. نموونەی لەم چەشنە لە كۆزۆڤۆ، سوودانی باشوور، سكاتلەند، كێبێك و كاتالان بینراوە و گەلانن كە دەبێ بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆیان بدەین نەك باقی هاووڵاتییانی ئەو وڵاتە.فێدراڵیزم: فێدراڵیزم لە بنیاتدا، شێوەیەك لە بەرێوەبەرییە كە تێیدا دەسەڵاتی وڵات دابەش دەكرێ. بێشك ئەو شێوە لە بەرێوەبەرایەتییە، لە بەروارد لەگەڵ شێوازەكانی‌تر كۆمەڵێك قازانج و لایەنی پۆزەتیڤی هەیە و ئیمكانی بەشداریی هاووڵاتییان لە چارەنووسی خۆ و دەسەڵاتدا زیاتر دەكات، بەڵام ناكرێ وەك تاكە رێگەی مافی دیاریكردنی چارەنووس و خواستی گەلی بزانرێ.جەختكردنەوە و نیشاندانی فیدیراڵیزم وەك تاكە رێگە، هەڵەیەكە كە نابەخشرێ و مومكینە خەساری بەدواوە بێت. ئەوەی كە بۆ گەلی كورد گرینگە پێداگریی لەسەر مافی دیاریكردنی چارەنووسە و ئەنجامی رێفراندۆمە كە دەتوانێ باشترین شێوە بۆ گەیشتنی ئەو گەلە بە داخوازییەكانی بێت. جەختكردنەوە لەسەر فیدراڵیزم و نیشاندانی وەك دوا بژار، رێگە لە ئیرادەی راستەقینەی گەل دەگرێ. بێشك حیزبەكان دەتوانن مافی دیاریكردنی چارەنووس بە خودموختاری یا فیدراڵیزم یا شێوازی‌تری لەم چەشنە لە بەرنامەكانیاندا بگونجێنن، بەڵام لە كۆتاییدا ئەوە گەلی كوردە كە بڕیار دەدا ئەو مافە لە چوارچێوەی دەوڵەت ـ نەتەوە، یەكەیەكی خودموختار یان شێوازێكی دیكە بێنێتە دی.كەمپەینی بەرگری لە ناسنامەی نەتەوەیی و مافی دیاریكردنی چارەنووس٢٤/١١/٢٠١٢ناوی ئەو كەسانەی كە هەتا ئێستا ئەم بەیاننامەیان واژۆ كردووە بریتین لە:رێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان – ئورووپادیاكۆ شێخ ئاقاییدیلان سەعیدیئاوات عەلیاررۆیا تلووعیمەنیژە میرموكریئیبراهیم جەهانگیریئەسمەر میعماریهیوا پەناهیكەماڵ حاج محەممەدیجەهانگیر عەبدووڵاهیئاسۆ پیرۆتیئومید حوسەینیفوئاد فەتاحیمیدیا بایەزیدپوورمەحموود شەریفی ئیبراهیم قەزاقتووران زەندیمەهین شوكروڵاپوورمحەممەد محەممەدیشلێر شبلیجەوهەر میراودەلیهێمن ئاژەندعەلی قادریهەمزە ئاگووشیشەهین بایەزید پوورگەلاوێژ ماوەراییشۆڕش بێهرووزیسمكۆ عوسمانیعەممار گوڵییاسر گوڵیعامر گوڵیعارف سەلیمیئەمیر بابەكریمحەممەد رەشیدموراد ئەحمەدیسووركێو زەكیسۆران شێرزادداوود ئازادفەڕئاوات مەولانیمەجید عەبدووڵاپوورشاهۆ حسەینیهیوا محەممەد رەشعەلی شەهدیسیاوەش گودەرزیمحەممە ئەمی حەمزەپەرویز محەممەدیرەحمان ونووسجەماڵ نەجاڕێسەعید ساعیدیمحەممەد خوسرەویفەرشید محەممەدیفەهیم حەبیبیعەزیز جەمیپوورعەلی ندائازەركەماڵ ئافەرینجەمشید بەهرامیبەهرام مورادیمحەممەد فرووتەنشاخەوان عەزیزیشۆڕش سوڵتانیئالان كامووسئاسۆ بۆكانیكامبیز موستەفازادەسوڵتان دایمەئاسۆ خەیاتقادار محەممەد گوڵنچیروان خوسرەویبێهزاد نەقیبئەمین خەواڵەئەمیر سەجادیئارش پەناهجووعارف نادریئارتیما محەممەدیئایدین گوڵیئازاد رەزاییشاهۆ بەیگزادەبێهزاد خۆشحاڵیگارسیا نووربۆزاهادی فەرجیهێمن ئالانیجەمیل ئەحمەدیكاروان مەهابادیموحسین كەریمزادەمورتەزا ناسرزادەنەوید محەممەدیپێشەوا عەلیپووررێبین رەحمانیسیروان ساڵحزادەوێرۆنیكا گۆمێزوریا تاسەمحەممەد ئەلیاسیئەوین ئەمیریهێما بیشەییئارمان مادمەجید عەلیپوورفواد رەزەویئەنسار ساڵحیئیدریس ئەمینیهەڵۆ جانانیناسر ئەحمەدپوورهیوا ئازەریهەڵگورد ئیلامیسامان جیانعەلی ئیلامیسیامەك وەكێڵییادگار یوونسیهیوا كوردستانیسامان فەقێ نەبیشێركۆ جەهانی ئەسڵمەزدەك فەتحیمەسعوود فەتحیمەهدی قەرەداغیدلیر ئیسكەندەریشاخەوان عەلیپووررەسووڵ رەسووڵزادەفەخرەدین ئامێدیانسەباح سەعدیژیان سادقیشەهرام كەمانگەرعەبدووڵا حەسەنزادەتاهیر قاسمیمەریوان كوردستانیمحەممەد چاوشینمحەممەد وەیسیجەعفەر بابلیمحەممەد ئەحمەدپوورفەراز فەرزینفرزاد بەختیاریوریا ساڵحزادەمەهدی سەربازیعەلی بالكیهیوا زەكەریاییهەڵاڵە قازیئەحمەد سەفافەرشاد نووریناهید رەشیدیانمحەممەد خوسرەویئارام شوانیحەكیم تەمیلحامێد میلیجەعفەر نەسرەدینحەسەن ساڵحییووسف رەحمانیمحەممەد ئەحمەدیئیسماعیل ئەمین عەشایریخالق شەریفییووسف رەحمانیسوڵتان دیمە كۆیەئاام محەممەدیانئومید ساجدیكەبیر مورادخانشۆڕش هەڵگوردئازاد موكری جەمشید ئاریانائازاد محەممەدزادەكاوە محەممەدیانسابر عەبدووڵازادەئازاد كوردی نژاد ساڵحیموستەفا موستەفازادەمحەممەد خادمیانی فەرشاد ئیبراهیمیساكار عەبدووڵازادەكاوە سوورژیلوان حەسەنپووركەرێم شێخانیقادر حسەینیكاردۆ كاوەكاوە رۆژهەڵاتئازاد حسێنزادەگوڵاڵە كەمانگەرحامید ئەهوراجەواد حەیدەریعەلی قادریئومید موستەفاپوورهێرۆ مەولوودیفاروق كەریمیتاها حەسەنیانیژیكان ئالانینزار كوێستانیشەرارە ئێرانیسروە شەباهەنگیوسف رەحمانیكەیوان شێرزادپەروین شەكووریفەتاح باریكیشاهۆ بەیگزادەدلاوەر رەحیمیسوهراب رەحمەتیناسر فەتحیداوود غەفاریبەختیار دەروێشیكامبیز موستەفاییئارام ئیبراهیم خاسشاناز قورئانیئیبراهیم خزریئەفسانە بەهەشتیزادەجەعفەر بابوولیچیا عەلیپوورعەلی رازدارئیبراهیم خزریحسێن حەسەنزادەسارۆ خوسرەویئارش زەمانیمحەممەد فەقێعەلیئیسماعیل حسەینپوورئەمیر ساڵحپوورهێمن بایەزیدیسیروان پوورئەحمەدیسۆران پوورئەحمەدی نامۆ رۆستەمزادەنیما قوربانیمحەممەد سەیدئیبراهیمیشەهناز غوڵامیزینەب ئیلخانیسیمین نەسروڵاهی محەممەد جەمشیدیتابان سكایائیبراهیم خزری خالق مەنافیبێهزاد نەقیبفەخرهدین عەمیدیان دانا رۆستهمیتاهیر پووردڵپەرویز محەممەدیرێبوار كەریمی تهیمور محەممەدیئالان كامۆسسەركەوت بەهرامی ئەزیز تاجیكمەهدی سەربازیبێهنام یوونسیسەلام عەلیپورهاورێ مەولودیرۆژان رۆژهەڵاتی كوردستانئەنوەر عەباسی رۆزە حوسێن‌پەناهی


ئارەزووی گەنجان بۆ فاشن و جوانکاری ڕوو لە زیادبوونە - Yalla\nئارەزووی گەنجان بۆ فاشن و جوانکاری ڕوو لە زیادبوونە\nسەجا هاشم ـ يلا/ بەغدا\nچی دیکە جیهانی فاشن و ڕێکپۆشی سنووردار نییە بە ژنان. لە میانی گەشتێکدا بەناو بازاڕی بەغدا، سەدان دوکان دەبینین کە نوێترین جلوبەرگی پیاوان لە براندە ناوخۆیی و ناوچەیی و جیهانییەکان دەفرۆشن. لەو دوکانانەدا زۆر گەنج هەن، کە سەرقاڵن بە تەماشاکردنی هەڵبژاردنی نوێترین مۆدێلەکانی جل و بەرگ و جوانکاریی، قوتابییەکانی زانکۆ بایەخی زۆر دەدەن بە ڕێکپۆشی و ڕوخساریان. بەڵام خەریکە جلوبەرگ و جوانکاری و فاشن کاتێکی زۆری هەرزەکاران و گەنجەکان بە گشتی دەگرێت. هەر بۆیە زۆرێک لە گەنجان هەستاون بە دانانی پەیجی تایبەت لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆ ئەم مەبەستە.\nگەنجێک بەناوی (محمد ساڵح) کە خاوەن زەوقێکی جوانە لە پۆشینی جلوبەرگدا، باسی جیهانی فاشن دەکات و دەڵێت: “جیهانی جلوبەرگ و فاشن جیهانێکە هەمیشە لەنوێ بوونەوە و فراوانبووندایە و لەگەڵ هاتنی هەر مۆدێلێکی نوێدا هەست بەوە دەکەم کە دوبارە لەدایک دەبمەوە. من کاتێکی زۆر بەسەردەبەم بۆ گونجاندنی ڕەنگەکانی پۆشاکەکەم، ڕێکپۆشی رووخسار گرنگە و کاریگەری دەکاتە سەر خەڵک، و خەڵک حەزیان بە رێکپۆشی و کەشخەیی و جیهانی جلوبەرگە”.\nئەم گەنجە کە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان پەیجێکی تایبەتی کردووەتەوە بۆ نیشاندانی شێوازی خۆی لە هەڵبژاردنی جلوبەرگەکان، گوتیشی: “خامەی قوماشەکە رەنگە بەهای نەبێت بەڵام کاتێک جوانکاری تێدا دەکەیت ئەوا دەگۆڕدرێت بۆ پارچەیەکی دڵڕفێن و نایاب. بەهۆی مۆبایلە زیرەکەکان و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی وەک ئینستاگرام کە زۆرترین وێنەی کەسایەتییەکانی فاشیۆن لێی کۆبووەتەوە، بایەخی گەنجان بە جلوبەرگ و فاشیۆن زیادی کردووە”.\nهەروەها باسی لەوەش کرد کە “زۆربەی گەنجەکانی عێراق چاو لە ئەستێرەکانی تۆپی پێ وەک (کریستیانۆ رۆناڵدۆ) یان هونەرمەندێکی دیاریکراو دەکەن و هەرزانی پۆشاکە بازرگانییەکان لە بازاردا کارەکە هێندەی دیکە بۆ گەنجانی عێراقی ئاسان کردووە”.\nسەبارەت بە بایەخی حکومەت لەم بوارەدا گوتی: “لە لایەن وەزارەتی رۆشنبیرییەوە بایەخ بەم بابەتە دراوە و هەستاون بە رێکخستنی کێبڕکێیەک بۆ نمایشی جلوبەرگی گەنجان بەڵام لەو ئاستەدا نەبوو کە چاوەڕوانمان دەکرد. هەروەها کێبڕکێی گەنجانەی سانا ئەنجام دەدرێت بەڵام رێسا و یاسای فاشنی جیهانی ڕەچاو ناکرێت، هیوادارم لایەنە پەیوەندیدارەکان چاودێر بازرگان و هاوردەکەرانی جلوبەرگ لە دەرەوەی عێراق بکەن و کەوا رێنمایی هەبێت بۆ تێکنەدانی ئارەزووی گشتی”.\nگەنجێکی دیکە بەناوی (حەیدەر زوبەیدی) پێی وایە کە گەنجانی عێراق زۆر جیاواز نین لە گەنجانی دیکەی جیهان. “ناکرێت بایەخ بە فاشن و جلوبەرگ بگات بە ئاستی لە رادەبەدەر لەبەر ئەوەی گەنجی عێراقیش لە هەر گەنجێکی دیکە هەر جێگایەکی جیهان دەچێت، بەڵام گەنجانێکیش هەن کە ئارەزووی بایەخدان بە رووخساریان دەکەن و هەندێکی دیکە بایەخ بە شتی دیکە دەدەن”.\nگوتیشی: “هەندێک گەنج زۆر پەیوەستن بە شێوازی جلوبەرگ و خۆگۆڕینیان کە دەگاتە ئەو ڕادەیەی کە دەبێت رەنگی گۆرەویەکەیان لەگەڵ رەنگی جلوبەرگەکەیان بگونجێنن”.\nزوبەیدی زیاتر روونیکردەوەو گوتی: “من یەکێکم لەو گەنجانە. سەردەمانێک لە ژیانم هەموو دوو رۆژ جارێک پارچە جلوبەرگێکی نوێم دەکڕی و حەز بە رێکخستنی جلوبەرگ دەکەم بەڵام بە پێی تێگەیشتن و ئارەزووی خۆم و گرنگ نییە بەلامەوە کە چاو لە کەسێکی دیکە بکەم”.\nلە درێژەیدا گوتی: “دەربەست نایەم جلوبەرگی مارکە جیهانییەکان بە نرخێکی زۆر بەرز بکڕم لەبەر ئەوەی کڕینی جلوبەرگ و رۆیشتن لەگەڵ رەوتی فاشیۆن و جوانکاری تەواو نابێت بەتابیەتی بۆ ئێمە گەنج”.\n(غەیس موسەوی) خاوەن دوکانێکیی جلوبەرگە و دەڵێت: “هەرزانی جلوبەرگ لە بازاردا ئەم کارەی گەنجانی زیاتر ئاسان کردووە. زۆربە مارکە ناسراوەکانی لای گەنجان بریتین لە Dolce&Gabban، Louis Vuitton، Georgio Armani، Levi’s، و زۆربەی گەنجان ئارەزووی لەبەرکردنی جلوبەرگی مارکە تورکییەکان دەکەن کە لە بازاردا هەن کە لە لاساییکەرەوەی مارکە جیهانییەکانن و بە نرخێکی هەرزانتر دەست دەکەون.”\nغەیت گوتیشی: “دیاردەی لەبەرکردنی جلوبەرگی نامۆ و نەگونجاو خەریکە لە هەندێک کاتدا پەرە دەسێنێت بەڵام من پێم وایە دەبێت گەنجان بایەخ بە ناوەڕۆکی خۆیان بدەن کە لە رووخساریان گرنگترە” بەڵام نکۆڵی لەوە ناکرێت کە جیهانێکی فراوان هەیە بۆ ئەوانەی حەز بە فاشن و جلوبەرگ دەکەن و دەیانەوێت تازەترین مۆدێل بپۆشن”.\nئاشکراشی کرد” زۆرێک لە گەنجانی عێراقی چاو لە یاریزانی تۆپی پێ کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ یان ئەکتەرێکی دیاریکراو دەکەن، هەرزانی مارکە بازرگانییەکانیش لە بازاڕدا کارئاسانی بۆ گەنجەکان کردوە”.\n(محمد) کە لاپەڕەیەکی تایبەتی بۆخۆی دروست کردوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا لەو ڕێگایەوە ستایلی جل و بەرگەکانی نمایش دەکات وبۆ یەڵا گوتی” پارچە قوماشێک هیچ جوانییەکی تێدا نییە بەڵام بەدەستکارییەکی جوان دەبێت بە پارچەیەکی دڵڕفێن بۆ هەموو کەسێک، خەڵکیش حەزیان لە پۆشاکی جوان و ڕێک پۆشییە”.\nدەربارەی گرنگیپیدانی حکومەت لەم بوارەدا گوتی” وەزارەتی ڕۆشنبیری گرنگی دەدات بەم لایەنە کە هەستاون بە ئامادەکردنی کێبڕکێ بۆ نمایشی پۆشاک بەڵام لەو ئاستەدا نەبوو کە چاوەڕێمان دەکرد. چەندین کێبڕکێی گەنجانە دەکرێت کە ئەمانەش زۆربەیان زۆر گەنجانەن و هیچ یاساو ڕێسایەک لەبەرچاو ناگرن و هیوادەخوازین کە سەندیکایەکی\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/UlUlg\nلە نێوان قبووڵکردن و رەتکردنەوە: پەروەردەی سێکس لە قوتابخانەکانی عێراق\nپەتای نەخۆشی دواکەوتن


بەرشەلۆنە بەیەكجاری وازی لە كۆتینیو هێناوە\nرۆژنامەیەكی ئیسپانی ئاشكرای كرد، یانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانی جارێكی تر هەوڵ بۆ گرێبەستكردن لەگەڵ ئەستێرەی هێڵی ناوەڕاستی بەڕازیلی فیلیپ كۆتینیو لە یانەی لێڤەرپوولی ئینگلیزی ناداتەوە.\nرۆژنامەی (سپۆڕت)ی كەتەلۆنی بڵاوی كردەوە: سەرۆكایەتی یانەی بەرشەلۆنە بڕیاریداوە جارێكی تر نەگەڕێتەوە سەر هەوڵەكانی بۆ گرێبەستكردن لەگەڵ كۆتینیو دوای ئەو هەڵسوكەوتە ناشیرینەی یانەی لێڤەرپوول لە ماوەی گواستنەوەی هاوینەی رابردوودا پێشكەشیان كرد.\nیانە كەتەلۆنییەكە بڕیاریداوە لە ماوەی گواستنەوەی زستانەی داهاتوودا لە شوێنی كۆتینیو، دووبارە هەوڵ بۆ گرێبەستكردن لەگەڵ میشێل سێری ئەستێرەی هێڵی ناوەڕاستی كۆتدیڤواری و یانەی نیسی فڕەنسی بدات كە بە چاڤی ئەفریقیا ناسراوە.\nیانەی بەرشەلۆنە لە هاوینی رابردوودا بەفەرمی سێ دەستەوارەی پێشكەش بە یانەی لێڤەرپوول كردبوو بەمەبەستی گرێبەستكردن لەگەڵ كۆتینیو، دەگوترێ دوایین دەستەوارە بەهاكەی 150 ملیۆن یۆرۆ بوو، بەڵام بەرپرسانی یانەی لێڤەرپوول داواكەیان رەت كردبووەوە و پێداگیرییان لە وەرگرتنی 200 ملیۆن پاوەن كردبووەوە.\nبەگوێرەی زانیارییەكانیش یانەی بەرشەلۆنە لەگەڵ یانەی نیس رێككەوتووە لە ماوەی گواستنەوەی زستانەی داهاتوودا بەبەهای 40 ملیۆن یۆرۆ گرێبەست لەگەڵ سێری بكات، دوای ئەوەی ئەو یاریزانە پێداگیری لە بەدیهێنانی خەونەكەی كردبووەوە كە ئەویش یاریكردنە لە ریزی یانەی بەرشەلۆنەدا.


ئاڵای شۆرش بۆ وایکرد؟\nمەلا بەختیار و هاورێ دێرینەکانی لە ئاڵای شۆرش مافێکی خۆیانە تێبینی و رەخنە و تورەبون دەرباری شێوازی مامەڵەکردنیان لە مێژودا دەربرن، بەتەنیشت ئەمەوە بۆ خەڵکی تریش رەوایە پرسیاریان لێ بکەن بۆچی لەو ساتە هەستیارانەدا لە شۆرشی هەڵساندنەوە و یەکێتی و کۆمەڵە هەڵگەرانەوە، هاندەر و مەبەست و خواستیان لە دروستکردنی ئاڵاکەیان چی بون و لەو یاخیبونەدا چیان کردوە و بۆچی .... تاد ؟\nبێ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانە هەڵمەتی ئێستای مەلا بەختیار و بەشێک لە هاورێکانی مایەپوچ دەردەچێت، چونکە بازدان بەسەر ئەو تەوەرانەدا سرینەوەی بەشێکی گرنگی هۆکارەکانی ئەو مێژوەیە کە لەم سەردەمەدا پۆپۆلیست ئاسا خۆیان وەک قوربانی نمایش دەکەن، هاوکاتیش یەکلایەنە و بە داتاشینی ئەو مێژوە بەقەد باڵای مەرامەکانیان لەلایەک شەرعیەت بە نیەتی ناخی نزیکەی چل ساڵی پێشتوتریان دەبوژێننەوە و دەبەخشن، لە لاکەی تریشەوە وێرای دڵسۆزی و خەمخۆری بەشێکی هەوادارانی ئاڵای شۆرش لەو ساتە وەختانەدا، ناشێت هەڵسەنگاندنێکی ورد بۆ هەڵمەتەکەیان بۆ شێواندن و کلۆرکردنی شۆرشی هەستانەوە نەکەین، هەنگاوێک دوژمنانی شۆرش و کورد و یەکێتی نیشتمانی کوردستان لێی سودمەندبون.\nبۆ خۆم لام سەیرە مەلا بەختیار لەم ساتە وەختەدا زیادە بۆ ئافاتی کۆرۆنا دۆخی باشوری کوردستان لە زۆر بواردا بە قەیران و کێشەی خەست و ئاڵۆز تەنراوە لە بری ئەوەی زیاتر کات و تواناکانی بۆ چارەی ئەو دۆخە تەرخان بکات بێت زامەکانی رابوردو زیندو بکاتەوە و دۆخەکە زیاتر نالەبارتر بکات.\nناشێت بۆ دۆزینەوەی وەڵامەکان نەگەرێینەوە بۆ بەڵگە و دۆکیۆمێنتەکان و شێکردنەوەی کاراکتەرە سەرەکیەکانی ئەو روداوانە.\nبا بێینە سەر بۆچون و هەڵسەنگاندنی ئەو تاقمە لە زاری خۆیانەوە.\nدۆکیۆمێنتی پاشگەزبونەوەی مەلا بەختیار و هاورێکانی دەیسەلمێنن\nکاتێک باریان لە لێژیدا بوە چیتر نەک باوەریان بە هەڵمەتەکەیان نەماوە بەڵکو زۆر لێشی پەشیمان بونەتەوە.\nئەم راستیانە دەیسەلمێنن پەنابردنیان لە هەڵمەتەکەیاندا بۆ فکر و هزری هاوردەکراو و دەمامک کردنیان بە چەند پرسێکی نەتەوەییەوە لە سیناریۆیەک بە رەگ و ریشەی لەرزۆکەوە زیاتر نەبوە کە تێیدا هەڵچو و زیگزاگانە دەکەونە راوکردنی سەرابێکی زادەی خەیاڵێکی زۆر دور لە رەشماڵی کوردەواری.\nمەلا بەختیار زۆر باش دەیزانی لە هەڵکردنی ئاڵاکەیاندا ئەگەری براکوژی کەم نەبو، لەگەڵ ئەوەشدا زۆر بە توندی و گەرمیەوە ئاڵاکەی لە خۆی ئاڵاندبو.\nبا بێینە سەر مەلا بەختیار.\nبۆ یەکەمجار مەلا بەختیارم ناسی لە هاوینی ساڵی ١٩٧٢ بو، لە ئۆردوگای هاوینی یەکێتی قوتابیانی کوردستان لە باوە محمود نزیک لە خانەقین، گەنجێکی بزێوی تەموحی فکری شۆرشگیرانە و چەپ و هەڵچون و یاخیبون. بەندەش لەو ئاراستەیەدا دەگوزەرا بەڵام بەو خەستیەی ئەو نەبوم.\nدوای شکستی شۆرشی ئەیلول پاش باسکردن و رەزامەندی شەهید خاڵە شەهاب و شەهید ئارام و خوالێخۆشبو دارا شێخ نوری و سالار عەزیز چوم بۆ هۆڵەندا، کاک سالار و حیکمەت لە ناو جەرگەی دۆخەکەدا مانەوە و بەشداری بەرچاویان لە شۆرشی هەڵساندنەوەی دوای شکست کرد، بەهۆی هیمەتی خۆیان ئەستێرەی سیاسیان لە گەشەکردندا بو.\nلە کاتی نوستانەکانی یەکێتی لە گەڵ سەدام ( ١٩٨٣) مەلا بەختیار جەولەیەکی بەچەند وڵاتێکی ئەوروپادا کرد و هات بۆ هۆڵەند، لە کۆبونەوە و باسکردنەکاندا گوێبیستی تۆنێکی بریندارکەری مەلا بوم کە باسی سەرکردایەتی یەکێتی و شۆرشەکەی دەکرد، دوای بەجێهێشتنی هۆڵەند دو برادەری ناو یەكێتی باسی ئەوەیان کرد کە مەلا نارازی خۆی لە سەرکردایەتی شۆرشی بە گوێدا خوێندون، یەکسەر یەکێک لەو بەرێزانە وازی لە یەکێتی هێنا و رێگای خۆی گرتەبەر.\nدۆستایەتیم لە گەڵ نەجمەدین عەزیز دەگەرێتەوە بۆ سەرەتای هەفتاکانی سەدەی پێشو، گەنجێکی دڵسۆز و خۆراگر و شۆرشگیر مۆتۆربەکراو بە هزرەکانی چەپ و سۆشیالزمی ئەو سەردەمە، پێداگر لە هەڵسەنگاندن و بۆچونەکانی خۆی، لە ساتەکانی جیاوازی و ململانێدا هەڵچو و کەم ئۆقرە. لە ساڵی ١٩٧٧ سەردانی هۆڵەندای کرد و چەند رۆژێک بەیەکەوە بوین، هەرچەندە ناوەکەی کردبو بە سالار بەڵام لە ناخیدا هەر نەجمەدین ەکەی جارانم بینی.\nئاڵای شۆرش دروستکرا و راگەیاندرا، زەمینەی بەپیتی ململانێ ناوخۆییەکانی ناو یەکێتی و کۆمەڵە خۆشکەری بنەرەتی ئەو هەڵمەتە بو، زیادە بۆ ئەمەش بەرگەکانی چەندین هزر و چەمکە چەپرەوە پەرش و بڵاوە بێ خاوەنەکانی ئەو سەردەمانە، کۆپیکردنی ناواقیعی ئەزمونەکانی شۆرشگیرە موغامەرەچیەکانی ئەو سەردەمەی دنیا کران بەبەری هەڵمەتەکەدا. هەوڵێکی بێ رەگ و ریشەی پتەو بو بۆ سەپاندنی هزری هاوردەکراو و نامۆ بە سەرهەڵدان و شۆرشەکان و کۆمەڵگای کوردەواری، لەمانەش زۆر گرنگتر ئەوهەڵمەتە لە ساتێکدا بو شۆرشی کورد و تایبەت یەکێتی نیشتمانی کوردستان و کۆمەڵە گەمارۆدراو بون و دوژمنەکانی بەدوای کەلێنێکدا دەگەران زەربەی لێبدەن، ئاڵای شۆرشەکەیان زەمینەی بۆ ئەو کەلێنە خۆشەکرد.\nکاتێک لە خودی ناوی هەڵمەتەکە وردبینەوە ئەوا چەندین پرسیار لە نیەتی ئاڵا هەڵگرەکان دروست دەبێت، ئاڵای شۆرش ناوی جەریدەی گشتی کۆمەڵەی مارکسی – لینینی کوردستان بو، یەکەم ژمارەی لە سێپتەمبەری ١٩٧٧ بە هەشت لاپەرەی گەورە دەرکراوە، بژاردەکردنی ئەم ناوە لە لایەن گروپەکەوە مانای خۆ بەخاوەن زانینی کۆمەڵە و پشتگوێخستنی ئەوانی تر، هاوکات ناوەکە ئاماژەیەکی زەقیشە بەوەی هەڵمەتەکە بەمەبەستی " راستکردنە و چاککردنەوەی – حرکة تصحیح " نەبو بەڵکو خۆی وەک جێگرەوەی شۆرشی هەڵساندنەوە دەبینی، سەیرە کۆمەڵێک تێکۆشەر لە یەک پانتایی جوگرافی نیشتماندا و پرسە هاوبەشەکاندا دو شۆرش بەرامبەر هەمان دوژمن بەرپا بکەن!\nکۆپیکردنی فکرێکی نادیاری هاوردەکراو و ئاڵاندنی لە هەڵمەتێک لە ناو جەرگەی شۆرش و خەباتی سەختی پێشمەرگایەتیدا بێ وێنە نەبو، هەڵمەتە هاوشێوەکان لە باکور و رۆژهەڵاتی کوردستان و لە زەفار و ئێران و یەمەنی باشور و بەشێک لە فەلەستینیەکان لە گۆمی لێڵدا راویان دەکرد و هیچیشیان سەرکەوتو نەبون تا ماسیەکانی مەبەستیان بە قولاپیانەوە بگیرسێنەوە، بەپێچەوانەوە زۆربەی کەوتنە ناو گۆمەکە و بەشێک لێیان تا ئەم چرکەیەش لێی دەرنەچون.\nزۆر لەسەر مێژوی ئاڵای شۆرش وتراوە و نوسراوە، بۆیە یەکلاییکردنەوەی راستیەکان پێویستی بە هەڵكەندنی قوڵتر و وردتری زەمینەکەی هەیە.\nپشکۆ نەجمەدین، دامەزرێنەرێکی ئاڵای شۆرش دەڵێت: " ێمە بە ئارەزو ئاڵای شۆڕشمان دروست نەکردو جیابوونەوەش هیچ زەرورەتێکی نەبو! بەڵام تێکۆشان بۆ پاراستنی خەسڵەتە ڕەسەنەکانی کۆمەڵە و ڕێگرتن لە یەکسانکردنی کۆمەڵە بە حیزبێکی پانوپۆڕی وەک یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و ڕێگرتن لە لەگۆڕنانی ئەو ڕێکخراوە چەپە، پێویست و زەرورەت بوو"\nبە هەڵسەنگاندنی خۆم دوای لە سێدارەدانی خاڵە شەهاب کە لە گەڵ شەهید ئارام و چەند خوالێخۆشبویەکی تر دامەزرێنەرێکی کۆمەڵە بو، بۆشاییەکی گەورە لە سەرکردایەتی کۆمەڵە دروستبو، شەهید ئارام سەرکردایەتی کۆمەڵەی گرتە دەست و لە گەڵ مەلا بەختیار و سالار عەزیز کۆمیتەی هەرێمەکانیان دروستکرد. لە هەشتی شوباتی ١٩٧٦ شەهید ئارام و هاورێکانی بەناوی کۆمیتەی هەرێمەکانەوە بەیانێکیان دەرکرد. برایم جەلال ئەوكاتە لە باڵە كوردستانیەكەی كۆمەڵە بوە، باس لەوە دەكات كە بەشی یەكەمی بەیانی هەشتی شوبات باسی لاوازی و ورە روخانی ئەو ئەندامانەی سەركردایەتی كۆمەڵەی تێدابوەو ئەوان پێیانوابوە كە ترسنۆكانە و لەو كاتە ناسكەدا كوردستانیان جێهێشتوە و رایانكردووە بۆ ئێران، بەوتەی برایم جەلال شەهید ئارام و هاوڕێكانی شەهید شەهاب و گیراوەكانی دیكەی كۆمەڵەیان بەوە تۆمەتباركردوە و پێیانوابوە كە بەرانبەر ڕێبازی كۆمەڵە بێباربون و بەرەو بیروباوەر و ئایدیای بۆرجوازی رۆشتون. لە درێژەی باسکردنەکدا دەڵێت: بەیانی ٨ ی شوباتی ١٩٧٦ ی شەهید ئارام‌و هاوڕێكانی كە بەناوی كۆمیتەی هەرێمەكانەوە بڵاویان كردەوە، بویە بناغەی كاركردنی هێڵە عێراقچیەكەی ناو كۆمەڵەی ڕەنجدەران و بویشە پەیڕەوی كۆمیتەی هەرێمەكان و ئەوان كاریان لەسەر بەیانی هەشتی شوبات دەكرد و تەنانەت ئەو بەیانە بویشە بناغەی دروستبونی ئاڵای شۆرش كە هەردو هاوڕێی شەهید ئارام مەلا بەختیار و سالار عەزیز رایانگەیاندو دەیانویست وەكو ڕێكخستنێكی جیاواز لەناو یەكێتیدا كار بكەن. هەر بەوتەی برایم جەلال، بەیانی هەشتی شوبات بەئاشكرا لێدانبو لە كۆمەڵە و ڕێبازی كوردستانی كۆمەڵە و ئەو كاتەشی شەهید ئارام و سالار عەزیز بەیانەكەیان نوسیوە هیچكامیان كۆمەڵە نەبون و پێشتر وازیان لەكۆمەڵە هێناوە. ( کۆتایی )\nهەرچۆنێک بێت و بەپێی ئەم باسکردنانە دەتوانم بڵێم بەیانی ٨ ی شوبات لە سەرەتادا کودەتایەکی سپی بو بەسەر کۆمەڵە و یەکێتیدا، سەرهەڵدانی ئاڵای شۆرشیش هەڵمەتێک بو بۆ درێژەدان بە نیەتەکانی ناو بەیانەکە.\nئاڵای شۆڕش له ١٨ تشرینی دوه‌می ١٩٨٥ به‌یانێکی چوار لاپه‌ره به‌ناونیشانی:\n" تاوانێکی گه‌وره‌تری سه‌رانی یه‌کێتی نیشتمانی" ده‌رکرد. له پێشه‌کی به‌یانه‌که‌دا هاتوه: وا بۆ چه‌ندین ساڵه، ناکۆکی و ململانێ له ناو یه‌کێتی نیشتمانی کوردستاندا، له نێوان دو ته‌یاری جیاواز له رووی فکری و سیاسیه‌وه به‌رده‌وامه. ئێمه وه‌ک ته‌یارێکی شۆڕشگێڕ و چه‌پ له ناو (ی.ن) دا خه‌باتی خۆمان دژی ته‌یاری راستڕه‌و و سازشکار درێژه پێداوه. له ماوه‌ی ئه‌م ساڵانی دواییدا، توانیمان بگه‌ینه ئه‌و راستیه‌ی که چیتر ناتوانرێت و بگره کارێکی ئۆپۆرتۆنیستانه‌یه ئه‌گه‌ر له ژێر باڵی (ی.ن) بمێنینه‌وه، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی که (ی.ن) له راستیدا بۆته حزبێک نه‌ک به‌ره، یا نیوه به‌ره‌یه‌کیش و ده‌ستیشی له دروشمی روخانی رژێم هه‌ڵگرتوه، له پێناوی رێکه‌وتن له گه‌ڵ فاشسته‌کاندا خۆشکه‌ری ئاگری شه‌ڕی براکوژی تێکده‌ری ریزه‌کانی شۆڕش بوه. به‌یانه‌که به‌وردی باسی دۆخی ناوخۆی یه‌کێتیی و به وته‌ی ئه‌وان لادان و تاوانه‌کانی یه‌کێتیی ده‌کات. به‌یانه‌که ده‌ڵێت: که‌چی هه‌ر کۆڵیان نه‌دا و له ماوه‌ی ئه‌م چه‌ند مانگه‌ی دواییشدا چه‌ندین جار له گه‌ڵ نوێنه‌رانی رژێمدا کۆبونه‌ته‌وه، به‌ڵام رژێم پاکسازی ریزه‌کانی خۆیانی ئه‌مجاره‌یان کردۆته مه‌رجی رێکه‌وتن، واته لێدان و په‌لاماردانی هاورێانمان هه‌روه‌ک چۆن قه‌سابخانه‌کەی قرناقا و پشت ئاشان بوه بارمته‌ی مفاوه‌زه‌که‌ی ساڵی ١٩٨٣ .\nله مانگی ته‌موزی ئه‌مساڵدا سه‌رکردایه‌تی (ی.ن) روداوێکی بچوکی کرده هه‌لێک بۆ په‌لاماردانی هاوڕێیانمان له ناوچه‌ی قه‌ره‌داخ و که‌وته کۆکردنه‌وه‌ی هێز و پاش ئه‌وه‌ی له‌شکرکێشیان کرد، خۆشبه‌ختانه هه‌وڵه‌که‌یان پووچه‌ڵ کرایه‌وە و .... تاد.\nله درێژه‌ی باسه‌که‌دا ئاڵای شۆڕش ده‌ڵێت: سه‌ره‌رای ئه‌م هه‌مو هه‌ڕه‌شه و ئه‌و هه‌مو هێرشه ئیعلامیه مانگی پێشو هاوڕێی تێکۆشه‌ر کاک مه‌لا به‌ختیار و چه‌ند هاورێیه‌کی تر به نماینده‌یی ئه‌م رێکخراوه چونه لای سه‌رانی (ی.ن) و له گه‌ڵیاندا کۆبونه‌وه. هاوڕێیانمان به‌وپه‌ڕی شه‌هامه‌ت و راستگۆییه‌وه پێیان راگه‌یاندبون که ئه‌م ته‌ییاره‌ی ناو (ی.ن) ئه‌مڕۆ، که جیاوازی فیکری و سیاسیان له گه‌ڵ (ی.ن) دا هه‌یه، ئه‌یانه‌وێت وه‌کو رێکخراوێکی سه‌ربه‌خۆ کاربکه‌ن و ئه‌وانیش له‌سه‌ر زه‌مینی کوردستاندا وه‌ک هێزێکی ئۆپزسیۆن ده‌وری خۆیان ببینن...تاد. له درێژه‌ی باسکردنه‌که‌دا به‌یانه‌که ده‌ڵێت: دیاره سه‌رانی (ی.ن)، دوژمنانی دیموکراتیه‌ت و ئاشقانی دیکتاتۆریه‌ت و ئیرهاب و فاشیه‌ت، وه‌ک پیشه‌ی هه‌میشه‌ییان له فێڵبازی و درۆ له کاتی گفتوگۆکاندا وایان خۆ نیشان داوه که ئه‌و قسانه‌ی ئێوه‌مان قبو‌ڵه و زۆریشمان پێخۆشه که ئێوه به‌و سه‌راحه‌ت و شه‌هامه‌ته‌وه هه‌ڵوێستی خۆتان بۆ ئێمه ده‌ربڕیوه...تاد.\nهه‌رپاش گه‌ڕانه‌وه‌ی هاوڕێیانمان، سه‌رانی (ی.ن) به‌پێی ئه‌و نه‌خشه‌یه‌ی دیاره له ده‌مێکه‌وه ئاماده‌یان کردوه و لاشیان رون بوه که زۆربه‌ی پێشمه‌رگه ئاماده نیه به‌ره‌نگاری هاوریانمان بوه‌ستنه‌وه، بۆیه زۆر به نهێنی هێزێکی چه‌کداری سه‌ر به‌خۆیان ئاماده کردوه. له به‌ره‌به‌یانی ٢ ی ئه‌م مانگه‌دا له سه‌عاتی سفردا، شاڵاویان بردۆته سه‌ر ماڵی هاوڕێ مه‌لا برختیار له گوندی (ته‌کێ) ی ناوچه‌ی قه‌ره‌داخ و گرتنی هاوڕێ ی ناوبراو و هاوڕێ مامۆستا پشکۆ و چه‌ند هاوڕێیه‌کی تر و په‌لاماردانی هه‌ندێ که‌رت و مه‌فره‌زه‌ی تر، هه‌روه‌ها په‌لاماردانی هاوڕێیانی ترمان له ناوچه‌کانی هه‌ولێر و سلێمانی و که‌رکوک و په‌لاماردان و گرتنی کاک شێخ عه‌لی و چه‌ند ...... تاد\nئاڵای شۆرش رۆژنامەیەکی دەوری دەردەکرد بەناوی ئاڵای شۆرشەوە کە ژمارەی لاپەرەکانی دەگەیشتە ٢٠ لاپەرە، زۆربەی ناوەرۆکە سیاسیەکەی لەسەر سۆشیالزم و چەپ و عەلمانیەت بون: بۆ نمونە سەیری ئەم مانشێتانە بکەن:\nگەوهەری شۆرشی ئۆکتۆبەر، هەوێنی هەڵوێستی نوێخوازی چینایەتیە، خەباتی کرێکاران لە وڵاتەکانی دنیا، چەمکە گۆردراوی چەپ و راست، دیاریکردنی ئەرکەکانی چەپ و بابەتیانە کارپێکردنیان، دیاریکردنی ئەرکەکانی چەپ چەند گرنگە، گۆشەی خەباتی کرێکاران. لە گەڵ چەندین بابەت و تەوەری تر.\nئاڵای شۆرش سەرپشک بوە دیدگا و هەڵسەنگاندنی خۆی بەیان بکات، کێشە لەمەدا نیە، بەڵکو ئەو ئۆرگانەی ئاڵای شۆرش بە فەرمی و لە سایەی مۆڵەتی کۆماری ئیسلامی چاپکراوە و بڵاوکراوەتەوە، چونکە لە دوا لاپەرەی ژمارەکاندا نوسراوە:\nئەدرێس ALAY SHORSH\nایران / آورمیە\tTHE ORGAN OF THE REVOLUTION’S BANNER\nبۆ هێزێکی شۆرشگیری عەلمانی چەپرەوی تۆخ ئەم راستیە زۆر پرسیار هەڵدەگرێت، قسەی زیاتری لەسەر ناکەم.\nیەکێتی و ئاڵای شۆرش\nبۆ تێگەیشتن لە ئاڵای شۆرش پشتەستور بە بڵاوکراوەیەکی ناوخۆی یەکێتی نیشتمانی کوردستان – بەشی رێبەری سیاسی لە دەزگای پێشمەرگایەتی لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٨٥ بە ناونیشانی: " رونکردنەوەیەکی پێوییست بۆ هێزی پێشمەرگەی کوردستان" دەرکراوە. لە بەرگی بڵاوکراوەکە ( وەک نامیلکەیەکی ١٥ لاپەرە) نوسراوە: ئەم رونکردنەوەیە بۆ هێزی پێشمەرگەی کوردستانە دەبێ لە پێشەوە بۆ سەرتیپ و جێگر و فەرماندەی کەرتەکان و جێگرەکانیان و فەرماندەی مەفرەزەکان ئینجا بۆ گشت پێشمەرگەکان شەرح بکرێت. پێویستە بەوپەری سەربەستی و ئازادیشەوە موناقەشەیان لە سەر بکرێت".\nبابزانین چۆن باسی ئاڵای شۆرش دەکات\nتێبینی: ( ناوی کەسانێک هاتوە، بێجگە مەلا بەختیار، کە لەم هەڵمەتەی ئێستادا رۆڵیان نیە بۆیە بەپێویستی نازانم ناوەکانیان وەک خۆیان لێرەدا بنوسم ، بەڵکو بە ناوێکی تر لە دو کەوانەدا ئاماژەیان پێدەدەم ).\nبڵاوکراوەکە سەرەتا دەڵێت: هەفتەی رابوردو مەلا بەختیار و ( کارزان ) لەلای سکرتێری گشتی ینک و ناوەندی کۆمەڵە ئاشکرایان کرد کە ئەوان وا خەریکن بۆ خۆیان رێکخراوێکی تازە پێكئەهێنن: چونکە ناتوانن چیتر لە ناو کۆمەڵە ی رەنجدەرانی کوردستان و ینک دا کاربکەن، بەمجۆرە جیابونەوەی خۆیان لە کۆمەڵە و ینک راگەیاند.\nمەلا بەختیار و ئەو دەستەیە ماوەیەکە لە ناو کۆمەڵە و ینک دا خەریکی دەستەگەری و خۆسازدان بون بۆ جیابونەوە. هەرچەندە لە چەندین کۆبونەوە و گفتوگۆدا سوێندی گەورەیان بە شەرەف و گۆری شەهید ئارام و بیروباوەر کە ئەوان نیازی جیابونەوەیان نیە ... چونکە ئیمرۆ لاوازکردنی شۆرش و ینک هەر تەنها خزمەتی دوژمنانی گەل و رەنجدەران دەکات. لەوەش زیاتر دو مانگێک لەمەوبەر بە هەڤاڵان ( نزار و سەروەر و مورادا) خەبەریان بۆ سکرتێری گشتی ینک ناردبو کە بەتوندی دژی جیابونەوەن و زۆریش بەخراپی دەزانن و ئامادەن بێنە لای سەرکردایەتی و هەرچی پێشیان بسپێرن دەیکەن.\nکەچی کە هاتن بۆ لای سەرکردایەتی جیابونەوەیان راگەیاند..... ئەمانە لە ژێر پەردەی گوتە نەرم و خۆشەکانیاندا پیلانگێریان کردوە بۆ دروستکردنی رێکخستن بۆ خۆیان لە ناو رێکخستنی کۆمەڵەدا بۆ خۆسازدان و بۆ جیابونەوە، تەنانەت لەم دواییە بە بەڵگە بۆمان رونبۆتەوە کە لە گەڵ ( ناری) خائین و رەفتار جاسوسیشدا پەیوەندیان زۆر بەهێزە، بە جۆرێکی ( ناری ) دەڵێ مەلا بەختیار لێپرسراوی ناوەوەی وڵاتیانە !\nلە لاپەرە پێنجی بڵاوکراوەکەدا هاتوە: دابینکردنی ئازادی بیروباوەر و سەربەستی سیاسی و فیکری و تەنزیمی بۆ هەمو رێکخراوە دڵسۆزەکانیش مانای پەسندکردنی جیابونەوە نیە، مانای نیشان نەدانی زیان و زەرەرەکانی نیە.... دیارە ئێمە وەک بە مەلا بەختیار یشمان راگەیاندوە زۆر بەتوندی دژی پچرپچرکردنی هێزی پێشمەرگەی کوردستانین کە شەرتێکی گرنگ و سەرەکی یەکێتی شۆرش و سەرکەوتنی شۆرشی نوێی گەلەکەمانە.\nبۆیە پێویستە هەڤاڵان لە هەندێ راستی ئاگادار بکەینەوە لە سەر ئەوەی: بۆچی مەلا بەختیار و ئەوان لەم کاتەدا خۆیان وەک رێکخراوێکی جیاواز ئاشکرا کرد؟ بابزانین ئەو رێکخراوەی مەلا بەختیار و ئەوان جیابونەوەیان لە کۆمەڵە و ینک بۆ راگەیاندوە ؟ ئەو رێکخراوەی دەیانەوێ بەرامبەر ینک ( بە کۆمەڵيشەوە ) قوتی بکەنەوە چ بابەتێکە ؟ رێکخراوێکی عێراقچیە یان داش عێراقە ؟ ( چونکە زۆر ئاشکرا کوردستانی نیە )، ئایا رێكخراوێکە جارێ لە کوردستانی عێراقدایە تاکو حزبی شیوعی سەرتاسەری عێراقی دروست دەبێت ؟ ( چونکە ئەوان حزبی شیوعی ئێستە بە تەحریفی دەزانن )، ئینجا ئەو رێکخراوە لە کێ پێکدێ ؟.\nمەلا بەختیار و ئەوان وا بڵاودەکەنەوە کە هێشتا مەسەلەی عێراقی و کوردستانی عێراقیان ساغ نەکردۆتەوە.... رەنگە راستیش بکەن سەبارەت بە هەڵوێستی ئەوانەی لە گەڵیان بە تەمای رێکخراوەکەیان پێكبهێنن، چونکە عێراقچی ( وەک ناری) و ... تێدایە، لە گەڵ کەسانی ئاش کە هێشتا خۆیان بەلایەکدا ساغ نەکردۆتەوە، بەڵام ئەوانە هەمویان بێزاری و نارەزایی و هەندێکیان ( دژایەتیشیان هەیە ) لە گەڵ کۆمەڵە و ینک، زۆربەشیان لە دەرکراوەکان و دورکەوتەکانی کۆمەڵە وعەسکەری فیرار و هەندێ لاوی سەرچڵن.\nئەوانەی مەلا بەختیار و ئەوان دەیانەوێ رێکخراەکەی خۆیانیان لە گەڵ دروست بکەن بریتین لە:\nکەسێکی ناسراو و دارودەستەکەی کە لە چەندین بەیان و بڵاوکراوەدا لە نزمترین ئاستی رەوشتی سیاسی و بەشێوەی جاسوسیانەش دەستیان کردوە بە جنێودان و بوختان هەڵبەستن و درۆ و دەلەسەکردن بە ینک و سەرکردەکانی شۆرش و ینک.\nئەو کەسە و دارودەستەکەی بە پاکانە و پارانەوە و مەرایکردنێکی زۆرەوە بۆ ینک هەڵاتن بۆ ئەوروپا .... تاد. بەڵام کە چونە ئەوروپا دەستیان کرد بە هێڕش و پەلاماردانی ینک و سەرکردەکانی شۆرش و ینک. دوای ئەوەی هەندێ لە دوژمنانی ینک چونە بن کڵێشەیانەوە و بەڵێنی پارە و پول یارمەتیدانیان پێدان ... بەفیتی دوژمنان گەرانەوە بۆ ئێران تا لەودیو سنورەوە کۆسپ و گرفت لە رێگەی گەشەکردنی ینک دا ساز بکەن..... دوبەرەکی و ئاژاوە بخەنەوە و تا لای ئێرانیەکان ئەوەندەی بۆیان دەکرێت درۆ و دەلەسە بۆ ینک دروست بکەن، بە پشتیوانی جود شەری ینک و شۆرشەکەمان بکەن.( جود: الجبهة الوطنیة الدیمقراطیة لە سەردەمی خەباتی شاخدا دروستبو، پارتی و سۆشیالیست و دواتر حزبی شیوعی عێراق).\nدەستەی ئاش: بریتیە لە دەستەیەک لەو کادر و ئەندامانەی کۆمەڵە کە بەهۆی توندرەوی یاخود سەرنەکەوتن لەو ئەرکانەدا کە خرابوە سەرشانیان بەرە بەرە جێگەیان پێ لێژ بو و لە ئاستەکانی مەسئولیەتدا لاکەوتن و ئیتر کەوتنە نارەزایی و پرتە و بۆڵە، کەوتنە قسەکردن و پروپاگەندە دژی رێبازی سیاسی و هەڵوێستەکانی ینک و کۆمەڵە.... لە بنەوە کەوتنە دژی خەباتی چەکدارنە بۆ ساردکردنەوەی تێكۆشەرەکان و پێشمەرگە قارەمانەکان ... وەک تابوری پێنجەم بۆ دوژمن لە ناو هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان کنەیان کرد و زۆر ساویلکەشیان بە تەسلیمبونەوە دا. لەم دەستەیە ژمارەیەک تەسلیمونەوە، بە نیازی ئەوەی ئاژاوەکە بگەیننە شارەکان. مەلا بەختیار دەوری سەرپەرشتیکردنی ئەم دەستە و تاقمانەی بۆ خۆی هێشتۆتەوە بە نیازی ئەوەی یەکیان بخا و لە روی یەکێتیدا قوتیان بکاتەوە.\nلە لاپەرەی دەی بڵاوکراوەکە ( بەشی پێنجەم ) تا کۆتایی باس لە تەوەری زیان و ئەنجامی سامناکی جیابونەوە دەکات. لە بەشێکی ئەو تەوەرەدا هاتوە:\nبۆیە ئێمە لە پێناوی پاراستنی شۆرشی گەلەکەماندا، لە پێناوی پاراستنی ینک و هێزی پێشمەرگەی کوردستان دا، لە پێناوی یەکخستنی ریزەکانی جولانەوەی کورد دژی انشقاق ئەوەستین، ئەوانەش کە انشقاق ئەکەن و ریزەکان ئەشێوێنن و تێکی ئەدەن بە تاوانکاریان ئەزانین. لامان وایە تاوانێکی گەورەیان دەرهەق بە میللەتەکەمان کرد، بە تایبەتی کە لەم هەڵومەرجەدا ئەم انشقاقەیان کرد و مەترسیان بۆ جوڵانەوەی شۆرشگیرانەی گەلەکەمان پەیدا کرد. هەر لەسەر ئەو ئەساسە:\n- یەکێتی نیشتمانی کوردستان انشقاق بە تاوانێکی گەورە و زەرەرگەیاندن بە یەکێتی و ریزەکانی ئەزانێ،\n- بەهیچ شێوەیەک، لە ژێر زەبری هیچ هەڵومەرجێکدا رێگە نادات ئەو انشقاقە بکەوێتە ریزی هێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە،\n_ هێزی پێشمەرگەی کوردستان بە رەنجی دەیان هەزار تێكۆشەر و زیاتر لە ٢٥٠٠ شەهید بەم رادەیە گەیشتوە... هێزی پاراستنی کوردە لە تواندنەوە.... لەو جۆرە میراتە نیە لە گەڵ کەس و لە هیچ هەڵومەرجێکدا بەشی بکەین و پارچە پارچەی بکەین.. بۆیە ئەرکی هەمو فەرماندەیەکە، ئەرکی هەمو پێشمەرگەیەکە کە بەوپەری دڵسۆزی و پەرۆش بونەوە رێگە لە هەمو تەقەڵلایەکی بەد و روخێنەر بگرن کە کنە بۆ هێزی پێشمەرگە بکا.\nیەکێتی وەکو رێگە بە پارچە پارچەکردنی هێزی پێشمەرگە نادات، رێگە لە هیچ دەستەیەک ناگرێ بچن کاری فیکری و سیاسی بکەن، حزب و رێکخراو دروست بکەن، ئەوان بۆیان هەیە بەوپەری ئازادی ئیشی فکری و سیاسی خۆیان بکەن بێئەوەی خۆیان لە قەرەی هێزی پێشمەرگە بدەن.\nژمارەیەکی زۆر لە کۆمەڵانی خەڵک بەتایبەتی لە ناوەراست و خواروی عێراق نەجوڵاوە و دورە لە رێكخراوە سیاسیەکان، دورە لە جوڵانەوەی شۆرشگیرانە، دورە لە پشتیوانیکردن و یارمەتیدانی شۆرشی کوردستان، بابچن دەیان هەزار کەس لەوانە بۆ ریزەکانی ئۆپزسیۆن و مەیدانەکانی خەبات رابکێشن، بەڵام تێكۆشەرەکانی ریزەکانی یەکێتی کە خۆیان لە گەرمترین مەیدانی خەباتی بەرامبەری عێراق دان هەڵنەگێرنەوە. ( کۆتایی بەشیک لە بڵاوکراوەکە )\nبا بێمە سەر ئەدەبیاتی سیاسی یەکێتی لەو سەردەمەدا دەرباری ئاش:\nبۆ خۆم زۆربەی زۆری ژمارەکانی رێبازی نوێ، ئۆرگانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەو ساڵانەدا لام پارێزراون.\nلە ژمارە ٨ ی ئۆگۆستی ١٩٨٥ لە لاپەرەی یەک وتارێک بەناونیشانی: ئاش چی لێ دەکا؟ بۆ کێی دەکا ؟ بڵاوکراوەتەوە. لە بەشێکی نوسینەکەدا هاتوە:\nماوەیەکە بڵاوکراوەیەک بەناوی ( ئاش ) ەوە دەردەچێت کە هەندێ کوڕ و کڵۆڵ دەریدەکەن .... ئەو کور و کاڵە سەرلێشێوانەی ئاش دەیانەوێ سەر لە پێشمەرگە کوردستان بشێوێنن بە درۆ و دەلەسەی گوایە سەرکردایەتیەکەمان بۆرژوازیە.... کە گوایە شۆرش لە لادێ و شاخەوە باوی نەماوە و سەردەمی نیە.... بەمەش بیانەوێ یان نەیانەوێ هەر تەنها:\n١- خزمەتی حوکمی رەفتار فاشستی بەغدا دەکەن،\n٢- گیانی شۆرشگیرانە دەخەسێنن و دەمرێنن .... تاد،\n٣- دەوری تابوری پێنجەم دەبینن لە شۆرشدا چ بە هاندانی دوژمن بێت یان بەخۆشی و ئارەزوی خۆیان بێت، دەڵێین چ بە هاندانی دوژمن بێت چونکە ئێمە گومانمان لەوەدا نیە کە نۆکەری دوژمن خراونەتە ریزەکانیانەوە و کە دوژمن بە عەمدی و بە قەسدی دەستیان بۆ درێژ ناکات، بەدوایاندا ناگەرێ.... تاد.\nلە ژمارە ٩ ی سێپتەمبەری ١٩٨٥ ی رێبازی نوێدا نوسینێک بەناونیشانی : بەگژاهاتنی ینک دژایەتی بیروراکانی ئارام یشە، لە دەستپێکی وتارەکەدا هاتوە:\nیەکێک لەو درۆیە شاخدارانەی ئاش و ماش بڵاوی دەکەنەوە ئەوەیە کە گوایا شەهیدی نەمرمان ئارام دژی ینک و کارکردنی کۆمەڵە بوە لە ناویدا. دو فس فس پاڵەوانە ئینتهیازیەکەش کە تا ئەو ئاستەش نزم بونەتەوە کە ئۆباڵی شەهیدکردنی ئارام لە ئەستۆی حوکمی عەفلەقی و جاشەکان داماڵی و بیخەنە سەر ینک. ئێمە لێرەدا نامانەوێ باسی ئەوە بکەین کە کێ هاوتا لە گەڵ جاسوسەکەی میری ویستی بە درۆ و دەلەسە شەهید ئارام نەگاتە لای سەرکردایەتی ینک بەڵام بە پێویستمان زانی هەندێ لە بیروراکانی شەهیدی نەمر ئارام بڵاوبکەینەوە هەروەک وەختی خۆی بە رەزامەندی هەڤاڵانی تری ( ک. ه ) لە بڵاوکراوەیەکی ناوخۆدا بڵاوی کردۆتەوە لە ژێر ناوی ( ئەرکەکانمان لەم پلەیەی خەباتدا ).\nخوێندنەوەی بیر و بۆچونەکانی شەهید ئارام دەریدەخەن کە دو فس فس پاڵەوانەکە و هەندێ سەرلێشواوی ئاشیش تا چ رادەیەک خۆیان دور خستۆتەوە لە هەڵوێست و بیروراکانی شەهید ئارام، هەر بۆیەش بڵاوی دەکەینەوە کە چیکە نەتوانن لە ژێر ( کراسی ئارامیش ) دا هەڵە و لادانەکانی ئاش و یان خیانەتی دو فس فس پاڵەوانەکە بشارنەوە. ( کۆتایی بەشێک لە وتارەکە ).\nکۆکردنەو و نوسینی : چیا عەباس


باشترین 4 ئەپڵیکەیشن بۆ گۆڕینی ڕووکاری ئەندرۆیدەکەت – کەی ئای تی ئێن\nئەپ و نەرمەکاڵا 25, ئه‌یلول 2018\nسیستمی ئەندرۆید بە هۆی ئەوەی سەرچاوەیەکی کراوەیە دەتوانیت لە ڕێگەیەوە کارەکانت بە شێوەیەکی ئاسانتر جێبەجێ بکەیت، هەروەها یەکێک لە تایبەتمەندیەکانی ئەم سیستمە ئەوەیە کە دەتوانیت بە ئاسانی دەستکاری سیستم بکەیت و گۆڕانکاری تێدا ئەنجام بدەیت، ئەمڕۆش 4 لە باشترینی ئەو ئەپانەتان پێ دەناسێنین کە لە ڕێگەیەوە دەتوانیت شێواز و ڕووکاری ئەندرۆیدەکەت بگۆڕیت.\nلە ڕێگای ئەم ئەپەوە دەتوانیت ژمارەیەک فەرمان دیاری بکەیت هەتاوەکو مۆبایلەکەت بە شێوەی خۆکارانە جێبەجێی بکات وەک بڵاوکردنەوەی خۆکارانە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان یان کارکردن لەگەڵ ئامێرەکانی یاریدەدەری کەسی یان کوژاندنەوەی دەنگی مۆبایلەکەت لە کاتی کۆبوونەوەکانتدا لەگەڵ چەندین تایبەتمەندی دیکە. (داگرتن)\nلە ڕێگای ئەم ئەپەوە دەتوانیت چەندین شێوازی نایاب و جوان بۆ شریتی خوارەوەی مۆبایلەکەت دابنێیت. (داگرتن)\nسیستمی ئەندرۆید پای 9.0 توانای داخستنەوەی ئەپەکانی بەردەست کردووە بە شێوەی ئاماژە، هەر بۆیە گەر ناتەوێت ئامێرەکەت نوێ بکەیتەوە بۆ ئەم وەشانە و لە هەمان کاتیشدا ئەم تایبەتمەندیەت دەوێت ئەوا ئەم ئەپە هەمان تایبەتمەندیت بە خۆڕایی بۆ بەردەست دەکات. (داگرتن)\nچوارەم و کۆتا ئەپی ئەمڕۆمان ئەپی Tapetـە، بێگومان ژمارەیەکی زۆر ئەپ بوونی هەیە لە کۆگای گووگڵ پلەیدا کە پاشەبنەما بۆ مۆبایلەکەت بەردەست دەکات بەڵام ئەم ئەپە یەکێکە لە ئەپە تایبەت و نایابەکان لە ڕێگەیەوە دەتوانیت پاشەبنەما بۆ مۆبایلەکەت دابنێیت و بە خواستی خۆت گۆڕانکاری تێدا ئەنجام بدەیت. (داگرتن)


نوسینی : شێرزاد شێخانی | 06.08.2017 3:40 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nلەو سەردەمانەدا، تەبعەن دیسان مەخسەدم سارانی پەنجاو شێست و حەفتاكانە، لەهەمو عیراقدا یەك ئیزاعەو یەك تەلەفزیۆن هەبو، ئەویش لەبەغدا بو. ئێستا بەس لەگەڕەكی عەنكاوەدا 28 رادیۆو 16 تەلەفزیۆن هەیە.. ئەوجا ئەو ئیزاعەی بەغدایەش دەورەكی زۆر گەورەی هەبو لەسیاسەتدا، وەكی ئێستا نەبو حەمو رادیۆو تەلەفزیۆنی كوردستان باسی گەندەڵی و روبعە موچەی بكەن، حكومەتیش تەقەی سەری بێ! ئەو كاتی ئیزاعە زۆر موهیم بو بەخسوسی لەگۆڕینی نیزامی حوكم. چار پێنج زابت و عەریف و نائیب عەریف لەناو خۆیان رێكدەكەتن و بەمودەرەعەیەك دەچونە سەر ئیزاعەی بەغداو داگیریان دەكردو بەیانی رەقەم یەكیان تێدا دەخیندەوەو ئینقلابی خۆیان رادەگەیاند، بەیانی دوەمیش قەراری ئیعدامكردنی هەرچی وەزیرو گزیرو كاربەدەستی پێش خۆیان بو.\nئێستا ئەگەر بمانەوێ ئینقلاب بەسەر ئەو حوكمەتە گەندەڵەیدا بكەین نازانین كێهان ئیزاعەو تەلەفزیۆن بگرین، چونكی ئەگەر تەلەفزیۆنی ڕووداو بگرین كەناڵی بیستوچار دێتە مەیدان، رادیۆی دەنگی كوردستان بگرین، رادیۆی لقی دوو دێتە دەنگ، ئیشەكە وا زەحمەت بوە پیاو ناتانی دو سێ ئینقلابیش بكا بەشكو ئەو سیستەمی پاشەكەفتە بگۆڕی. لەحەموشی خۆشتر ئەوەیە دەسەرات دەچتە وراتانی ئەوروپاو فرمێسك دەڕێژی ودەرێ: پەرلەمان ئینقلابی لەسەرم كردیە!. پەرلەمان نە دەبابەی هەیە نە تەیارەو نائیب عەریفیشی نیە كەچی تۆمەتبار دەكرێ بە ئینقلابی عەسكەری!!.\nما عەلینا با بێمەوە سەر مەوزوعی ئیعلامی ئەو سەردەمە. لەسینەماكان وەختی خۆی پێش دەستپێكردنی فلیمەكان هەندەك دیعایە دەكرا لۆ حكومەت، ئەو زەمان حزبی بەعس تازە هاتبوە سەر حوكم و ئەحمەد حەسەن بەكر رەئیسی جمهوری بو. ئەوجا لەگەر دەستپێكردنی فلیمەكان هەندەك دیعایە پیشان دەدران، وەكی ئەوەی بەكر مەكتەبەكی كردیتەوە یان سەردانی فلانە پرۆژەی كردیە، ئەوجا لەگەر دەركەتنی بەكر دەبایە ئەوانەی چونە سینەما لۆ دیتنی داراسینغ و هەرقەل و فەرید ئەترەش هەستنە سەرپێ و چەپرە لێدەن. ئەوجا نوكتەیەك هەیە دەرێ رۆژەكیان ئەحمەد حەسەن بەكر خۆی گۆڕی بوو بەدزی هاتبوە ناو بازارو گۆتی: بابزانم وەزعی میللەتەكەم كوەو كوو نیە؟. كە دێتە بازار دەچتە سینەماو دادەنیشی. كە فلیم دەست پێدەكا دیعایەی ئەحمەد حەسەن بەكر دێتە سەر شاشەو خەركی دەست دەكەن بە چەپرە لێدان و بەكریش هیچ ناكا، لەتەنیشتیەوە كابرایەك نوقورچە كی لێدەداو دەرێ: كوڕی كەر چەپرە لێدە ئەگینا دەتبەنە دائیرەی ئەمن خازوقت تێ دەبڕن؟!. ئاخر ئەو كاتی رادیۆو تەلەفزیۆن و جەریدەش حەموی دیعایە بو لۆ بەكرو سەدام.\nلەسارانی هەشتاكانیشدا كە زەمانی شەڕی عیراق و ئێران بو، یەك تەلەفزیۆن هەبو ئەویش سەدام داگیری كردبو بە ئامانو زەمان بەجێی نەدەهێشت، بەناوی مەراسیمی نۆتی شەجاعە رۆژانە چار پێنج سەعات شاشەی بەرنەدەدا، كە دەبوە سەعات دوازدەی شەو موزیعەكە دەهاتو دەیگۆت ( الی هنا تنتهی برامجنا شەوتان شاد)، لۆ سبەینیش عەینەن تاس و عەینەن حەمام!. خوا رەحمی كردیە سەرۆكی مە ئەو عادەتەی نیە نۆتی شەجاعە بداتە قائیدە عەسكەرییەكانی شەنگال، هەر لەناو حزبەكەی خۆیدا پلەیان بەرز دەكاتەوە!. ئەو زەمان بەس دەورەت ئیعلامی هەبو وەكی جەریدەو رادیۆو تەلەفزیۆن.\nئێستاكێ حەمەی كوڕم و سەعەی كوڕی فەتاح بەقارو شاگردی چایخانەكانیش حەمو وەسائیلی ئیعلامیان هەیە، خۆیان خاوەن ئیمتیازی جەریدەن و مودیری تەلەفزیۆن و موزیعی رادیۆو موخریجی ئەفلام و حەمو شتەكن بەو فەیسبوكەوە. دەتانن وەكی جەریدە چییان بوێ لەسەر لاپەڕەی خۆیان بینوسن و براویی بكەنەوە، رای خۆیان لەسەر كێشەی كۆریاو ئەمریكاش دەرببڕن. ئەگەر حەزیان كرد خیتابی سیاسیش بدەن لایفەكە دەكەنەوەو بەسەعات قسە دەكەنو كەس نارێ لەسەرچاوت دو برۆیە، رخنەی توندیش لەحكومەت دەگرن. ئەوەش ماروێرانییە لۆ حكومەت چونكە نازانی بەكێ رابگاو قۆڵبەستی بكاو بیباتە حەپسخانەكانی محەتە، ئاخر وەكی دەرێن دونیا دەوران دەورانە بەگم. باقی وەلسەلام.


سـاڵڕۆژی سه‌ربه‌خۆیی بورما\nی مانگی یه‌ک ٠٤, ٢٠٠٩\nئه‌مڕۆ كه 4 ی یه‌كی سـاڵی 2009 یه ڕێـكه‌وتی بۆنه‌ی 61 هه‌مین سـاڵڕۆژی سه‌ربه‌خۆیی بورمایه له حوكمڕانی به‌ریتانی. كه‌چی هێشـتا بۆ سـاڵانێـكی زۆره له‌و ده‌مه‌وه خواست و هیوای هاوڵاتیـیان له بورما به‌هۆی حوكمڕانی له‌شـكریـیه‌وه دووچاری نائومێدی بۆته‌وه. له ڕۆژی دووی ئه‌م مانگه‌دا شـان مه‌كـكۆرمه‌كی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا به ناوی هاوڵاتیـیانی ئه‌مریكاوه په‌یامی ڕۆژی نیشـتیمانی بۆ خه‌ڵـكانی بورما ڕاگه‌یاند و گوتی كاتێـك گوزارشت له خه‌باتی سه‌ربه‌خۆیی بورما ده‌كه‌ین ئه‌وه‌ی له لایه‌ن جه‌نه‌ڕاڵ ئانگ سان پـێشـه‌وایی‌كرا مێژووی خۆمانمان ده‌خاته‌وه یاد. ئێمه پـشـتگیری له هه‌وڵه ئاشـتیـیانه‌كانی خه‌ڵـكان له هه‌موو جێـگه‌یه‌ك ده‌كه‌ین له‌پـێناو ئه‌وه‌ی ئه‌و خه‌ڵـكانه ئازادانه مافه‌كانی گه‌ردوونی مرۆڤی ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن. ئێمه ئه‌مڕۆ پـشـتگیری له هاوڵاتیـیانی بورمی له ڕێزگرتن له ڕوانگه‌كانی جه‌نه‌ڕاڵ ئانگ سـان بۆ بورمایه‌كی سه‌ربه‌خۆ و ئاشـتیـیانه و دیموكراتیـیانه ده‌كه‌ین، هه‌روه‌ها ئێمه به ئومێدی ئه‌و ڕۆژه‌ین تیایدا هاوڵاتیـیانی بورمی بتوانن چێژ له به‌رهه‌مه‌كانی ئازادی و دیموكراسی بـبینن. هه‌روه‌ها ئێمه به په‌رۆشه‌وه هیوا ده‌خوازین ئه‌و ڕۆژه به‌م زووانه‌بێت.\nحكومه‌تی له‌شـكری بورما ڕێزگرتنی له یاده‌وه‌ری جه‌نه‌ڕاڵ ئانگ سـان یان ڕێزگرتنی له هه‌ستی خه‌باتی بورما بۆ ئازادی ڕه‌تكردۆته‌وه. ڕژێمی بورما له ده‌سـتگیركردنی پـتر له 2100 به‌ندكراوی سـیاسی به‌رده‌وامه، له‌وانه خانم ئانگ سـان سـوكی ڕابه‌ری دیموكراسی كه كچی جه‌نه‌ڕاڵ ئانگ سـانه، هه‌روه‌ها چه‌ندان ڕابه‌رانی دیكه‌ی دیموكراتخواز.\nجه‌نه‌ڕاڵانی له‌شـكری ده‌سه‌ڵاتدار له بورما به‌رده‌وامن له سه‌ركوتكردنی هاوڵاتیـیانی خۆیان، ئه‌مه‌ش له ڕێـگه‌ی بێـبه‌شـكردنیان له مافه بنچینه‌یی‌یه‌كانیان و كارپـێـكردن به زۆره‌ملێ و گه‌نده‌ڵی و خراپی به‌ڕێوه‌بردنی ئابووری وڵات و هه‌روه‌ها ده‌سـتگیركردنی هه‌ڕه‌مه‌كی نه‌یارانی سـیاسی له‌و وڵاته.\nهاوڵاتیـیانی بورمی شـایسـته‌ی ژیانێـكی چاكترن. دوای جه‌نگی دووهه‌می جیهانی بورما یه‌كێـك بوو له ده‌وڵه‌مه‌نترین و هه‌روه‌ها هه‌ره ڕۆشـنبیرترین وڵاتانی باشوری خۆرهه‌ڵاتی ئاسـیا. ئینجا هه‌ر بۆیه كارێـكی سه‌یره كه ئێسـتا بورما یه‌كێـكه له هه‌ژارترین وڵاتانی جیهان و له ڕووی پـێوه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریـیه‌وه لاواز و له ژێره‌وه‌یه. به‌ڵام وێڕای ئه‌مه هه‌سـتی هاوڵاتیـیانی بورمی و حه‌ز و خواسـتیان بۆ ئازادی هه‌ر به‌هێزه.\nوڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا درێژه به ڕێزگرتن و هه‌روه‌ها هاوكاریكردنی ئه‌و كه‌سـانه ده‌دات ئه‌وانه‌ی هه‌وڵی گێڕانه‌وه‌ی خه‌ونی دیموكراتی جه‌نه‌ڕاڵ ئانگ سـان و هه‌روه‌ها هاوڕێـیانی ده‌ده‌ن. هه‌روه‌ها وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا هیوا ده‌خوازێت بورمـیـیه‌كان به‌م نزیكانه بتوانن به ته‌واوی چێژ له سه‌ربه‌خۆیی مافی چاره‌نووسـیان بـبینن ئه‌وانه‌ی كه له سـاڵی 1948 دا به‌ڵێـنیان پـێدابوون.


شارەزایەك: پەسندكردنی بودجەی عێراق دەكەوێتە سەرەتای ساڵی داهاتوو\nدوێنێ لە راگەیاندنەكانی عێراق رەشنووسی بودجەی 2019ی عێراق بڵاو كرایەوە كە رەوانەی ئەنجوومەنی وەزیران كراوە بۆ پەسندكردنی، شارەزایەكی داراییش دەڵێت، بەهۆی پێك نەهاتنی حكوومەتی نوێ و سەرقاڵی پەرلەمانی عێراق بە پێكهێنانی حكوومەت، پەسندكردنی بودجەكە دەكەوێتە سەرەتای 2019.\nداود عەبد زایەر، ئەمڕۆ پێنجشەم رای گەیاند، ئێستە پەرلەمان توانای پەسندكردنی بودجەی گشتیی 2019ی عێراقی نییە و ئەو پرسە بۆ سەرەتای ساڵی داهاتوو دوا دەخرێت بەهۆی پێك نەهێنانی كابینەی حكوومەت و سەرقاڵی پەرلەمان و فراكسیۆنەكان بە پرسی پێكهێنانی.\nزیاتر گوتی، دەبوایە بەر لە سێ مانگ بودجەی 2019 تاوتوێ بكرایە، بەڵام بەهۆی هەڵبژاردنی پەرلەمانی و ئەو قۆناغە پڕ لە ململانێی بەدوایدا هات ئەوە نەكرا، بۆیە پێشبینی دەكرێت پەسندكردنی بودجەی نوێ بكەوێتە سەرەتای ساڵی داهاتوو.\nدوێنێ ئەحمەد حاجی رەشید، پەرلەمانتاری عێراق ئاشكرای كرد كە وەزارەتی دارایی پڕۆژەیاسای بودجەی 2019ی عێراقی رەوانەی ئەنجوومەنی وەزیران كردووە بەمەبەستی پەسندكردنی و دووپاتی كردەوە كە بڕی بودجەكە زیاتر لە 128 ترلیۆن دینارە و بڕی كورتهێنانیش زیاتر لە 22 ترلیۆن دینارە.\nزیاتر گوتی، لە پڕۆژەیاساكەی وەزارەتی دارایی پشكی هەرێمی كوردستان 12.67% دیاری كراوە و دەبوایە پڕۆژەكە لە هەشتی ئەم مانگە رەوانەی پەرلەمان بكرایە. روونی كردەوە، داهاتی دەستكەوتوو بەپێی پڕۆژەیاساكە دەگاتە زیاتر لە 105 ترلیۆن دینار، لەو كاتەی كۆی خەرجییەكان دەگاتە زیاتر لە 128 ترلیۆن دینار، هەروەها رێژەی كورتهێنان لەو بودجە بە زیاتر لە 22 ترلیۆن دینار پێشبینی كراوە و بودجەی بەكارخستن زیاتر لە 95 ترلیۆن دینارە و بودجەی وەبەرهێنانیش زیاتر لە 32 ترلیۆن دینارە.\nرەشید رای گەیاند، روونی كردەوە، هەرچی هەرێمی كوردستانە زیاتر لە هەشت ترلیۆن دیناری بۆ تەرخان كراوە بە رێژەی 12.67%ی بودجەی عێراق و ئاماژەی كرد، زیاتر لە 126 ملیار دینار بۆ پەرەپێدانی پارێزگاكان دانراوە و بودجەی وەبەرهێنانی تایبەت بە هەرێم زیاتر لە 102 ملیار دینارە، بۆیە كۆی پارەی بۆ هەرێمی كوردستان لە بودجەی 2019 تەرخان كراوە نزیكەی نۆ ترلیۆن دینارە.


“تیرۆر” تۆمەتە حازربەدەستەكەی ئەردۆغان بۆ سزادانی كورد – Politic Press\nدادگای توركیا سزای ٢٢ ساڵ زیندانی بەسەر لەیلا گۆڤەن هاوسەرۆكی كۆنگرەی جڤاكی دیموكراتی كەجەدە و پەرلامنتاری پێشووی پارتی دیموكراتی گەلان “هەدەپە” سەپاند.\nلە بارەی ئەم هەنگاوەی توركیاوە چاودێران دەڵێن: درێژكراوەی سیاسەتی حكومەتی پارتی داد و گەشەپێدانە “ئاكپارتی”، كە دەسەڵاتی وڵاتەكەی بەدەستە و كەسانی ئۆپۆزسیۆن دەستگیر دەكات.\nلەیلا گوڤەن، كە مانگی تەمموزی رابردوو مافی پەرلەمانتاری لێسەندرایەوە، رۆژی دوو شەممە 21 كانوونی یەكەم لەلایەن دادگای دیاربەكرەوە بە تۆمەتی “تیرۆر” دەستگیركرا.\nلەو بارەوە، پارتە ئۆپۆزسیۆنەكانی توركیا و چالاكوانان گومانیان لە تۆمەتەكە كرد و رایانگەیاند، رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی وڵاتەكە، وشەی “تیرۆر” دەكاتە بیانوو بۆ رزگاربوون لە ئۆپۆزسیۆنەكان.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی وڵاتەكە، وشەی “تیرۆر” دەكاتە بیانوو بۆ رزگاربوون لە ئۆپۆزسیۆنەكان\nلە ئێستادا پارتی داد و گەشەپێدان ٢٩١ كورسی پەرلەمانی لە كۆی ٦٠٠ كورسی هەیە، لەكاتێكدا پارتی گەلانی كۆماری “جەهەپە” ١٣٨ كورسی هەیە و پارتی دیموكراتی گەلان ٥٨ كورسی هەیە، بەمەش هەدەپە دەبێتە دووەم گەورەترین پارتی ئۆپۆزسیۆن لە توركیا.\nساڵی ٢٠١٨، لەدوای ئەوەی بەهیچ شێوەیەك رێگە بە عەبدوڵڵا ئۆجەلان نەدرا خێزان و پارێزەكەرەی ببینێت، لەیلا گۆڤەنی ٥٦ ساڵ، بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ مانی لە نان خواردن گرت، بەمەش گرنگیپێدانی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا.\nئەم هەڵمەتی سەركوتكردنە بووە هۆی نیگەرانبوونی كۆمەڵەكانی مافی مرۆڤ و دڵەڕاوكێی لەبارەی پەیوەندییە ناجێگیرەكانی نێوان توركیا و یەكێتی ئەوروپا دروستكرد، كە لەم دواییانەدا بەهۆی سیاسەتە “نەتەوەپەرستییەكان”ی ئەردۆغان، ئاڵۆزییەكانی نێوانیان زیاتر بوو.\nلای خۆیەوە، سەبیحە تیمیزكان كچی گۆڤەن رایگەیاند، دایكی بە تۆمەتی كاركردن لەگەڵ كۆنگرەی كۆمەڵگای دیموكراتی سەر بەكوردەكان تۆمەتبار كراوە، كە یەكێكە لەو كۆمەڵگە مەدەنییانەی لەلایەن توركیاوە چاودێری ورد دەكرێت، تیمزكان دەڵێت: حكومەتی توركیا دوژمنی یاسایە.\nحكومەتی توركیا دوژمنی یاسایە\nلێدوان و رەخنەكانی لەیلا گۆڤەن لە ماوەی رابردوودا، بووە هۆی توڕەكردنی حكومەتەكەی ئەردۆغان و باڵە ئەمنی و هەواڵگرییەكانی، لەیلا دەیوت: كوردانی باكوور بەهۆی فشاری توركیاوە ناچاربوون ناوچەكانی خۆیان بەجێبهێڵن و بچنە شوێنی دیكە.\nلەیلا لە لێدوانەكەیدا وتبووی: بەڵام گەلی ئێمە لێرەش جەنگاوە، ئەمڕۆ، توركیا شارێكە لە شارەكانی كوردستانی گەورە، سڵێمان سۆیلۆ وەزیری ناوخۆ دەڵێت: ترس لە ژنان كارێكی پێویستە، لەیلا ئەم قسەیەی سۆیلۆ بە راست لەقەڵەم دەدات و باس لەوە دەكات، پێویستە لە ژنانی كورد بترسن، چونكە هەتا كۆتایی دەجەنگن، ئەو خەڵكە جگە لە مافەكانیان داوای هیچی دیكەیان نەكردووە.\nئاماژەی بەوەش كردبوو، “ئەو كەسانەی دژی سیاسەتی ئاكپارتی دەجەنگن باجەكەی دەدەن، بەڵام شۆڕشی ژنان هەرگیز كۆتایی نایەت، شۆڕشی رۆژئاوا بووە ئیلهامی هەموو ژنان، شۆڕشی ژنان لە رۆژئاوا گرنگییەكی گەورەی هەیە، ئەوان بەو روانگەیە دەجەنگن كە ئۆجەلان پێشنیاری كرد، شۆڕشی رۆژئاوا بە قوربانیدانی ژنان سەركەوت، ئێمە كێشەكەمان بۆ دروست بوو، چونكە كوردین و ژنین كە كڕۆكی هەردوو هۆكارەكە هەمان سەرچاوەی هەیە ئەویش دۆسیەی كوردە، كە دەیانەوێت لەناویببەن و نقومی بكەن”.\nفاشیەتێكی قورمیشكراو لەلایەن ئاكپارتی و پارتی نەتەوەپەرستی تورك دژی كورد پەیڕەو دەكرێت\nگۆڤەن جەختی لەوە كردەوە، فاشیەتێكی قورمیشكراو لەلایەن ئاكپارتی و پارتی نەتەوەپەرستی تورك دژی كورد پەیڕەو دەكرێت، دەشڵێت: كێشەی كورد لەوانەوە دەستپێناكات بەڵكو كێشەیەكە لەگەڵ دامەزرانی كۆماری توركیا هاتووەتەئاراوە.\nلە ماوەی رابردوودا، دەسەڵاتدارانی توركیا ١٩ كەسایەتییان دەستگیركرد كە لەنێوانیاندا دوو جێگری شارۆچكەیەكی هەرێمی قارس لە باكوری رۆژهەڵاتی توركیا هەبوون، هاوكات، چەند سەركردەیەكی ناوخۆیی لە پارتی دیموكراتی گەلان و ئەندامانی ئەنجومەنی شارۆچكەكە بوونیان هەبوو.\nتوركیا چەند رۆژنامەنوسێكی كورد دەستگیردەكات\nدۆخی ڕۆژئاوای كوردستان له لێواری ته‌قینه‌وه‌دایه


(بارزانیستان) ره‌هه‌ندی کورد و فه‌لسه‌فه‌ی په‌یدابونی داعش . – WtariKurd\n– Posted on 2016-06-15بابەتی: وەرگێڕان\nوه‌رگێرانی له فارسیه‌وه رێباز بابان .\nبه پێی راپۆرتی تیمی نیو نه‌ته‌ویی سایتی (خبرگزاری فارس) شیکارو شاره‌زا له کاروباری تورکیاو ناوچه‌ی قه‌فقاز( مه‌سعود صدر معمدی) له یاداشتێکی ره‌خنه‌گرانه بۆ نه‌ته‌وکانی ناوچه‌که که زۆر بێ ئاگان له‌وگۆرانکاریانه‌ی که له ناوچه‌که‌و ده‌ررو به‌ر روده‌ده‌ن وبه چ شێوه‌یه‌ک راسته‌وخۆ ره‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئاینده‌یان ئه‌بیت ، هه‌روه‌ها له یاداشته‌که‌دا وه‌ک ئاگادار کردنه‌وه‌یه‌ک بۆ کورد ئیشاره‌تی به‌و رۆڵه‌ی ئیسرائیل و ئه‌مریکا ئه‌کات که له رێگه‌ی کورده‌وه کار بۆ لیکترازان و جیابونه‌وه ئه‌دریت له ناوچه‌ی خۆرهه‌لاتی ناوین که ئه‌بێته هۆی ئالۆزی و نائارامی له ناوچه‌که .\nصدر محمدی له یداشه‌که‌یدا هۆشداری داوه سه‌باره‌ت سه‌رنج و تێروانینی ئیسرائیل بۆ فه‌لسه‌فه‌ی په‌یدابونی داعش و به کارهێنای کورد وه‌ک فاکته‌رێک که له ئاکامدا جگه له ئیسرائیلێکی یه‌هودی و پاشان ئیسرائیلێکی ئه‌رمه‌نی ببین به دراوسێی ئیسرائیلێکی کوردی .\nنوسه‌ر له درێژه‌ی یاداشته‌کیدا ئه‌ڵێت : رۆژێکیان له کتێبخانه‌ی قوتابخانه‌که‌مان سه‌رقاڵی گه‌ران بوم ـ کتێبێکی چاپی میسرم به‌رچاو که‌وت که له ساڵه‌کانی حه‌فتا چاپ کرابو و چه‌ندین بابه‌تی له خۆگرتبو سه‌باره‌ت به ئاینده‌ی فه‌له‌ستین و رێگا چاره‌ی کێشه‌که‌ی و لاپه‌ره‌ی پێشه‌کیه‌که‌م خوینده‌وه که لێی نوسرابو : ئه‌م کتێبه پێشکه‌شه به نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب ئه‌وانه‌ی که کتێب ناخوێننه‌وه . له‌م دێره نوسینه حاڵی نه‌بوم که نوسه‌ر مه‌به‌ستی چی بووه ، لاپه‌ره‌که‌م هه‌ڵدایه‌وه که به‌شێک بو له چاوپێکه‌وتنێکی رۆژنامه‌وانی وه‌زیری دیفاعی ئیسرائیل له‌گه‌ل په‌یامنێریکی ئه‌مریکی له‌سه‌ر پرسی فه‌له‌ستین و رێگه چاره‌ی ته‌ل ئه‌بیب بۆ ئه‌و پرسه ، لێره‌دا په‌یامنێره‌که به سه‌رسورمانه‌وه سه‌یری ئه‌و ورده‌کاری و زانیاریانه ئه‌کات و ئه‌پرسێت تۆ له‌وه ناترسێت که فه‌له‌ستینیه‌کان ئه‌م زانیاریانانه‌یان به‌رچاو بکه‌وێت وبیخویننه‌وه و به‌رنامه‌ی کاری ئێوه بزانن وه‌زیریش له وه‌ڵامدا ئه‌ڵێت : دودل مه‌به چونکه عه‌ره‌ب هیچ شتێک ناخوێنه‌وه .\nئه‌وه‌ی لای من که چێی سه‌رسورمانه دوای ده‌یان ساڵ ئێستآس ئه‌و پێکه‌نینه گالته جاریه‌ی وه‌زیری ئیسرائیلم بیر ناجیته‌وه‌و که له وێنه‌که‌دا دیاربو له بۆنه‌و بێ بۆنه‌دا له هه‌مو دانیشتنکمدا له‌گه‌ل هاورێکانم ئه‌و بابه‌ته باس ئه‌که‌مه‌وه به‌ڵام له‌هه‌موی سه‌رسورهێنتر ئه‌وه‌یه که وه‌زیره‌که‌ی ئیسرائیل ته‌نها باسی عه‌ره‌بی کرد که ناخویننه‌وه له کاتێکدا هه‌مو گه‌لانی ئاسیاش به ئێمه‌شه‌وه وه‌ک عه‌ره‌ب کتێب ناخوێنینه‌وه .\nله ئێستادا روداوی زۆر گرنگ به‌ربه‌رچاومانه‌وه روئه‌ده‌ن که راسته‌وخۆکاریگه‌ری ئه‌بێت له‌سه‌ر خۆمان نه‌وه‌ی داهاتومان و زۆر بێباکین و هیچ په‌چه کردارێکمان نیه و ئه‌و روداوه‌ش که ئه‌مانه‌وێت باسی بکه‌ین بابه‌تی دروست بونی ده‌وڵه‌تێکی نوییه که ئه‌وێش ده‌وڵه‌تی کوردیه ، ئه‌م نوسینه‌ی منیش له‌سه‌ر ئه‌وپرۆژه‌یه که وه‌ک زانیاریه‌کانم تایبه‌ت نیه ته‌نها به عیراق به‌ڵکو له‌وه‌ش زیاتره به‌ڵام من ئه‌و ده‌وله‌ته وه‌ک هێمایه‌ک به بارزانیستان ) ناو ده‌هێنم له نوسینه‌که‌مدا .\nساڵی 1992 نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌کان , واته 24 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له ئاکامی قسه‌کردنی له ناو ئه‌نجومه‌نی تورکیا باسی له‌دروست بونی ده‌وله‌تی کوردی کردوه که قسه‌ی یه‌کێک له ئه‌فسه‌ره ئه‌مریکیه‌کانه که له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌یه‌کی تورکی چاوپێکه‌وتنی کردبو، ئه‌و لێپرسراوه ئه‌مرێکیه به په‌نجه له‌سه‌ر نه‌خشه ئیشاره‌تی بۆ ئه‌و ناوچانه کردوه که ئه‌و ده‌وله‌ته‌ی تیا دروست ئه‌بێت و صه‌دام حسین ئه‌روخیت و بوشاییه‌کی سیاسی له ناوجه‌که دروست ئه‌بێت ئه‌و بوشاییه سیاسیه ئه‌بێته هۆکارێک بۆ ئه‌وه‌ی کورده‌کان ده‌وله‌تی خۆیان دابمه‌زرێنن و ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ش هه‌یه به‌شێک له خاکی تورکیا به‌ر ئه‌و ده‌وڵه‌ته بکه‌وێت، له وه‌لامی تورکه‌کان بۆ لێپرسراوه ئه‌مریکیه‌که که تورکیا به هیچ شیوه‌یه‌ک رێگا نادات ئه‌و کاره بکرێت وه‌ڵامی ئه‌مریکیه‌که ئه‌وه‌بو که ئه‌بێ ئێوه‌ش له‌گه‌ڵ کورد بکه‌وه‌نه جه‌نگه‌وه .\nهه‌ر له درێژه‌ی چاوپێکه‌وتنه روژنامه‌ونیه‌که په‌یامنیره تورکه‌که به لێپرسراوه ئه‌مریکیه‌که ئه‌ڵێت تورکیا خاوه‌ن سوپایه‌کی گه‌وره‌و به‌هێزه هه‌روه‌ها ئێران و سوریاش له‌و حاڵه‌ته بێده‌نگ نابن کورده‌کان چون ئه‌توانن به‌رامبه‌ر به‌و هه‌مو هێزه بوه‌ستنه‌وه ؟ له‌و وه‌ڵامدا ئه‌و ئه‌فسه‌ره ئه‌ڵێت : کورده‌کانی عیراق له ئاینده‌یه‌کی نزیکدا ئه‌بن به خاوه‌نی هه‌مو جۆره چه‌کێک وه ئه‌و چه‌کانه‌ی دوای روخانی سه‌دام هه‌مو به‌رده‌ستی کورد ئه‌که‌ون و ئه‌بن به خاوه‌نی فرۆکه‌و هیلی کۆپته‌رو تۆپ و ته‌نانه‌ت فرۆکه‌خانه‌ی تایبه‌تی خۆشیان ئه‌بێ .\nله کاتێکدا ئه‌ربه‌کان ئه‌م قسانه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی تورکیا ئه‌کرد هیچ که‌سێک له چاوه‌رانی ئه‌ودا نه‌بو ئه‌و قسانه بێته دی و هیچ که‌سێکیش له‌و باوه‌ره‌دا نه‌بو که کورده‌کان ئه‌بن به خاوه‌نی باشترین جۆری چه‌کی دنیاو هه‌ولێریش ببێت به یه‌کێک له شاره ئاوه‌دانه‌کانی ناوچه‌که‌و ته‌نانه‌ت هیچ که‌سێکیش له‌و باوه‌ردا نه‌بوئه‌و ڤیزایه‌ی که بۆ چون بۆ که‌ربه‌لا بۆ زیاره‌ت کردن جگه له زمانی عه‌ره‌بی به زمانی کوردیش له‌سه‌ری بنوسرێ ، به‌لێ ئه‌و پێشبینیانه‌ی که کران ئێستا هه‌موی هاتونه‌ته دی و له هه‌مو شتێک سه‌یرتر ئه‌ویه بێ ئه‌وه‌ی به‌خۆمان بزانین ئێمه‌ش به‌شێک بوین له دروست کردنی ئه‌و پێشهاتانه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه‌ش کتیب ناخوێنینه‌وه .\nکورده‌کان تاکه نه‌ته‌وه‌ن که به‌سه‌ر چوار ولاتی ئیران تورکیا عیراق سوریا دابه‌ش بون و هیچ کاتێک خاوه‌ن ده‌وڵه‌ت نه‌بون و له سه‌ده‌کانی رابردوشدا کورده‌کان له هه‌ر وڵاته‌و به شێوه‌یه‌ک چاره‌نوسێکی نادیاریان به‌رێکردوه، کورد له تورکیا چ جه‌پگه‌راکان ( پێ کا کا ) یان ئیسلامیه‌کان حیزبولای کوردستان له‌گه‌ل ده‌وڵه‌ت که‌وتنه شه‌ری جه‌کداریه‌وه له ئێرانیش بۆ ماوه‌یه‌ک هه‌ندێک نائارامی پشێوی هه‌بو به‌لام حکومه‌تی ناوه‌ند توانی زو ناوچه‌که ئارام بکاته‌وه ، له سوریاش کورده‌کان بۆ ماوه‌یه‌ک پشێویان دروست کرد به‌ڵام ئه‌سه‌د به هه‌ره‌شه و تۆقاندن ئه‌وانیشی کپ کرده‌وه ، چه‌ندین ساڵه به‌بێده‌نگی ژیان به‌سه‌ر ئه‌به‌ن ،له عیراقیش کورده‌کان وه‌ک شیعه‌کان و به‌شێک له سوننه‌کان دژایه‌تی رژێمی به‌عسیان ئه‌کرد .\nپێشنیازی ئه‌فسه‌ره ئه‌مریکیه‌که له‌گه‌ل روخانی صه‌دام ده‌ستی پێکرد\nئه‌مریکا که عیراقی داگیر کرد یه‌که‌م کاریی جیبه‌جێ کردنی پێشنیاری ئه‌و قۆناغه بون که یه‌کێک له ئه‌فسه‌ره‌کان ئاماده‌ی کردبو، له‌و دۆخه‌دا عیراق له بوشاییه‌کی سیاسی سه‌ربازی و بێ توانا بو ، کورده‌کان له‌گه‌ڵ به‌غداد په‌یوه‌ندیان باش نه‌بو لێره‌وه قۆناغی جیاکاری له نێوان کوردێکی عیراقێ و عه‌ره‌بێکی عیراقی ده‌ستی پێکرد و له‌و نێونده‌دا کورده‌کان له‌لایه‌ن ئه‌وروپیه‌کان و ئه‌مریکیه‌کان پالپشتی ئه‌کران و رێژه‌ی هاورده‌ی بازرگانی بۆ ( بارزانیستان ) راسته‌ووخۆ ده‌ستی پێکردو رو له زیاد بون چو ، جه‌لال تاله‌بانی که له‌گه‌ل بیرۆکه‌ی ئه‌مریکیه‌کان نه‌بوکه‌نارگیر کراو بارزانی که سلێک له‌مه‌وبه‌ر وێنه‌کانی ساڵانی حه‌فتاکنی له‌گه‌ل موساد بلاوکرایه‌وه جله‌وی کاره‌کانی گرته ده‌ست .\nهه‌رچه‌نده هیچ که‌سێک له‌و باوه‌ره‌دا نه‌بو به‌رنامه‌ی کار به‌و ئه‌ندازه‌یه به‌ره‌و پێشه‌وه بروات ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ( بارزانیستان ) گه‌یشتبوه حاڵه‌تی بنبه‌ست له باشوره‌وه له‌گه‌ل ده‌وڵه‌تی عیراق هاوسنور بوله باکوریش ده‌وڵه‌تی تورکیا که چه‌ندین ساڵه له‌گه‌ل کورده‌کانی تورکیا له حاڵه‌تی جه‌نگدایه و له خۆرهه‌لاتیشه‌وه ده‌وڵه‌تی ئێران بوکه نه‌ده‌کرا به هه‌ند وه‌رنه‌گیری ، له رۆژئاواشه‌وه سوریا بو که هیچ کێشه‌یه‌کی تیا نه‌بو ،له‌و حاله‌ته‌دابه‌رنامه‌ی دامه‌زراندنی ده‌وله‌تی کوردی شکستی خوارد .\nچرای سه‌وزی ئه‌ردۆگان ، به‌رپرسی ئه‌و دۆسیه‌یه له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست بۆ بارزانی هه‌ڵکرا .\nله تورکیا هاوکێشه‌کان به شێوه‌یه‌کی سه‌یر گۆرانکاریان به‌سه‌ردا هات ، له کاتێکدا تا دوێنێنێ کورده‌کان به تیرۆریست ناوئه‌بران به‌لام ( پارتی دیموکراتی گه‌لان ) ده‌ره‌که‌وت و به‌شداری کاری سیاسی کردو ته‌نانه‌ت پێشنیاری چه‌ک دانانی کورده‌کانیشیان کرد له به‌رامبه‌ر به تورکیا ، ئه‌ردۆگان که خۆی به خاوه‌نی ئه‌و پرۆژه‌یه گه‌وره‌یه رۆژهه‌لات ئه‌زانی که چه‌ند جارێکیش خۆی باسی ئه‌و بابه‌ته‌ی کردبو به شێوه‌یه‌کی چاوه‌روان نه‌کراو چرای سه‌وزی بۆ بارزانی سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستان هه‌ڵکرد ، بارزانی سه‌فه‌ری کرد بۆ تورکیا به‌لام سه‌ردانی ئه‌نکه‌ره‌و ئیستانبوڵی نه‌کرد به‌لام له دیاربه‌کر له‌گه‌ڵ ئه‌ردۆگان کۆبوننه‌وه‌و ئه‌م دیداره‌ش ده‌رگاکانی له‌به‌رده‌م بارزانی واڵا کردو هه‌ستیێکی خۆشی پێ به‌خشی . له دوای ئه‌م دیداره ئێرانیش به ناچاری که‌وته هاوکاری کردنی بارزانیستان ، له کاتێکدا هه‌مو رێگا یاسایه‌کانی گواستنه‌وه‌ی دراوو بانکی داخرابون و ( بارزانیستان ) که بوبو به سه‌رچاوه‌یه‌کی کاری نایاسایی و په‌نجه‌ره‌یه‌ک بو بۆ گواستنه‌وه‌و تیپه‌راندنی ئه‌و کاره نایاسایانه ، سه‌ردانی عه‌لی لاریجانی له مانگی ( دەی 1393 ) بۆلای به‌رزانی له هه‌ولێر کرانه‌وه‌یه‌کی ده‌رگا داخراوه‌کان بو وه ئه‌توانین بلێین ئه‌م سه‌ردانه سه‌ره‌تای هاوسۆزی و خاڵی ده‌ستپیکردنی په‌یوه‌ندی نێوان ئیران و هه‌ولێره .\nسوریاش هاوتا بو به کارتێکی چه‌ند رو بۆ پرۆژه‌ی کوردستان\nکورده‌کانی سوریا له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و ولاته‌وه پارێزگارێان لێئه‌کرا بۆ بێهێزکردنی ئه‌و ده‌سه‌لاته ، چه‌ندین گروپی جه‌کدارییان لێ دروستکران به ناوی شه‌رکردن له دژی داعش ، به‌لام کار له کار ترازاو نائارامی دیمەشقی گرته‌وه‌و مه‌ته‌ڵی کوردستانی سوریاش ئاشکرا بو کار له‌ده‌ست ده‌رچو ، له‌لایه‌کی تره‌وه بارزانی و کورده‌کانی تورکیا له کۆمه‌لگای جیهاندا وه‌ک ده‌ڵالی سیاسی و تیروریست ناوزه‌د ئه‌کران وا خۆیان ئه‌نواند که خه‌ڵکیکی مرۆڤ دۆست و شۆرشگێرو قاره‌مانن ، ( لوتکه‌ی ئه‌و پرۆژه‌یه‌ش له ده‌هۆلوزۆرنا لێدانه‌که‌ی عین العرب که به مه‌سه‌له‌ی کۆبانی ناوی ده‌رکرد ده‌ستی پێکرد ) کورده‌کانی سوریا بایه‌خی زیاتریان پێ ئه‌درا ئه‌ویش به دروست کردنی هیلیکی به‌ستنه‌وه‌ی ( بارزانیستان ) و ده‌ریای سپی ناوه‌راست ، بارزانی ئاماده بو هه‌مو کارێک بکات ته‌نانه‌ت کوشتنی عه‌ره‌ب و تورکمانه‌کانی باکوری سوریا تاوه‌کو بی کێشه راسته ریگایه‌کی راسته‌وخۆ بۆسه‌ر ده‌ریا مسۆگه‌ر بکات .\nئه‌مریکا بۆ جێبه‌جی کردنی مه‌رامه‌کانی خۆی یان به مانایه‌کی تر بریاری دابو که کورد به‌شدار بکات له‌وحکومه‌ته‌ی عیراق بۆ ئه‌وه‌ی له‌و رێگایه‌وه پرۆژه‌که‌ی له خۆرهه‌لتی ناوه‌راست جێبه‌جێ بکات ، له راستیشدا ئه‌مریکا روڵی تری دانابو بۆ کورده‌کانی عیراق و تورکیا ڕۆڵێک که جیاوازیه‌کی زۆری هه‌بێت له‌گه‌ڵ پێشوتریان ، ئه‌مریکا ئه‌یویست کورد ڕۆڵی ئاشتیخوازو رۆشنبیرانه ببین و شارستانیانه ده‌ربکه‌ون بۆ ئه‌وه‌ی جیهان به چاوێکی تر سه‌یری کورد بکات ، ئه‌وه‌ش به‌و مانایه دێت که ئه‌مریکا تا راده‌یه‌ک له دروست بونی ده‌وڵه‌تی کوردی دڵنیا بوه و هه‌رده‌م و تا ئێستاش له هه‌وڵه‌کانی به‌رده‌وامه بۆ به‌رجه‌سته کردنی ئه‌و وێنا کوردیه .\nهه‌روکو وتمان به‌رنامه‌که‌ی ئه‌مریکا جوان کردنی وینای کورد بو له‌سه‌ر ئاستی هه‌مو جیهان یه‌که‌م نمایشی ئه‌م تیورو پرۆژه‌یه له 15 خورداددی 1394 به دیار که‌وت کاتێک بۆمبێک له دیاربه‌کر له دیبه‌یتی هه‌ڵبژاردنه‌کانی پارتی دیموکراتی گه‌لان ته‌قیه‌وه ، کاردانه‌کان ئه‌وه نه‌بون که له کورد ره‌چاو ئه‌کرا ، چونکو کورد بۆ بچوکترین کێشه په‌نای بۆ چه‌ک بردوه‌و سێ چوار که‌سیشیان به کوشت داوه له‌سه‌ر کیشه‌یه‌ک ئه‌مه‌ش ته‌نها بۆ ناساندنی خۆیان که مرۆڤ دۆست و ئاشتیخوازن به‌لام لێره‌وه به‌پێی ئه‌و به‌رنامه‌یه کورده‌کان له جیاتی په‌نا بردنه به‌ر چه‌ک به چه‌پکه گوڵه‌وه بۆ شوێنی ته‌قینه‌وه‌که ئه‌چون ، ئێستاش که له‌ناوچه کوردیه‌کان شه‌روپێکدادانی قورس هه‌یه له نێوان سوپای تورک و کورده‌کان و ماوه‌ی دو مانگ زیاتره هاتوچوکردن له به‌شێک له ناوچه‌کان قه‌ده‌غه کراوه سه‌ره‌رای ئه‌و هه‌مو روداوانه حیزبه کوردیه‌کان به تایبه‌ت سه‌لاحه‌دین ده‌میرتاش هاوسه‌رۆکی پارتی دیموکراتی گه‌لان کونترۆڵی خۆی له ده‌ست نه‌داوه‌و له ژێره‌وه فشار ئه‌کات و له‌سه‌ریشه‌وه سازش له دژی ده‌وڵه‌ت ئه‌کات ، له کاتێکدا بارودۆخی به‌شێک له شاره کورد نشینه‌کانی تورکیا هیچ که‌متر نیه له بارودۆخی شاره‌کانی حه‌ڵه‌ب و حمص .\nیه‌کێک له هۆکاره‌کانی په‌یدابونی داعش زه‌مینه ره‌خساندنه بۆدامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی کوردی\nکاتێک په‌یدابونی داعش له چوارچێوه‌ی مه‌سه‌له‌ی کورد تاوتوێ ئه‌که‌ین ئه‌گه‌ینه ئه‌و راستیه‌ی یان راسترین بۆچون که په‌یدابونی داعش زه‌مینه سازیه بۆ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی کوردی ، له سه‌رێکه‌وه عیراقێکی تێکه‌ڵه‌ی عه‌ره‌بی و کوردی نه‌ماوه و فاکته‌ری پێکه‌وه ژیانی کورد و عه‌ره‌ب و تورکمان و شیعه و سونی نه‌ماوه‌و هه‌ڵوه‌شاوه‌تەوە ، له سه‌رێکی تریشه‌وه ده‌رگاکان به سودو قازانجی ( بارزانیستان ) ئاواڵه کراوه ، ئه‌ڵمانه‌کان به ئاشکرا له رێگه‌ی فرۆکه‌وه چه‌کیان گه‌یاندۆته هه‌ولێر بۆ ئه‌وه‌ی کورده‌کان له شه‌ری دژ به داعش به کاری بهێنن و هه‌ولێریش له هه‌مو هێرش و هه‌ره‌شه‌یه‌کی داعش پارێزراوه له حاڵیکدا عیراق هه‌مو بوه به وێرانه هه‌ولێریش ئه‌دره‌وشێته‌وه .\nبۆچی به‌ره‌ی سه‌هیۆنیه‌ت ئه‌وه‌نده له هه‌وڵی کوردستانی گه‌وره‌دایه ؟\nبۆ وه‌ڵام دانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره پێویستمان به چه‌ندین كاتژمیر هه‌یه بۆ دیراسه‌کردنی هۆکاری جوگرافی و هه‌ڵکه‌وتی ئه‌و شوێنه له هاوکێشه سیاسیه‌کاندا ، به‌لام ئه‌توانین سه‌باره‌ت به دو بابه‌ت که له‌سه‌ر ئاستی ناوچه‌که‌و جیهان لیکۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر کراوه قسه بکه‌ین وگرنگی دان به دروست کردنی ئه‌و ده‌وڵه‌ته کوردیه بزانین .\nده‌وله‌تی ئیسرائیل له شارستانیته‌رین ناوچه‌ی جیهان ئسلام په‌یدابو ، ئه‌گه‌ر ئیسرائیل له‌م ناوچه‌یه نه‌بوایه ، ئه‌کرا کۆمه‌ڵێک ده‌وڵه‌تی له حکومه‌تێکی یه‌کسان و یه‌کگرتو یاخود چه‌ند ولاتێک له ناوچه‌که ئییتلافێک دروست بکه‌ن به‌لام بونی ئیسرائیل له‌و ناوچه‌یه وه‌کو تیرێک وایه له دڵ چه‌قی بێت ، ئه‌گه‌ر تیره‌که بمێنێته‌وه ئه‌تکوژێ ئه‌گه‌ریش بته‌وێ ده‌ری بهێنی دڵت له‌ت و په‌ت ئه‌کات و هه‌ر ئه‌تکوژێ ، ولاته عه‌ره‌بیه‌کانی دراوسێی ئیسرائیل توشی ئه‌م گرفته بون ئه‌گه‌ر بکه‌ونه کێشه‌وه له‌گه‌ڵی کێشه‌ی گه‌وره‌تریان بۆ دروست ئه‌بێت ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ ئیسرائیلیش کێشه‌یان نه‌بێت ئه‌وا کێشه‌ی تریان روبه‌رو ئه‌بێته‌وه ، له راستیدا بونی ئیسرائیل له ناوچه‌ی رۆژئاوای ئاسیا هۆکارێکه بۆ نه‌بونی ئارامی و رێکه‌وتن له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بوه به هۆکاری دابرینی ولاتانی ناوچه‌وکه له ڕووی جوگرافیه‌وه سنوری ناوچه‌که‌ی تێک داوه و هه‌ر وڵاتێکیش مه‌رزی له‌گه‌ڵ ولاتێکی تردا نه‌بێت ناتوانێ پێشبینی روداوه‌کان بکات .\nنمونه‌ی دوه‌م پێکهێنانی کیشوه‌ری یان وڵاتی سه‌ربه‌خۆی ئه‌رمه‌ن له قه‌فقاز\nهه‌ڵىبه‌ته باسه‌که‌مان له‌سه‌ر میژوی ئه‌رمه‌نه‌کان نیه له ناوچه‌که به‌ڵکو له‌سه‌رپه‌یدابونی ده‌وڵه‌تێکی ئه‌رمه‌نیه ، وه‌ک چۆن قسه‌مان له‌سه‌ر بونی یه‌هود نه‌بو له ناوچه‌که به‌ڵکو له‌سه‌ر په‌یدابونی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی یه‌هوده ، روسیا به دروستکردنی ده‌وڵه‌تێکی ئه‌رمه‌نی دیوار به‌ندێکی گه‌وره له نێوان شیعه‌کانی ناوچه‌ی قه‌فقاز و ئێران له‌لایه‌ک و له‌لایه‌کی تریشه‌وه دابرینی سونه‌کانی ناوچه‌که‌یه له‌گه‌ڵ ( ده‌وڵه‌تی عوسمانی ) تورکیا ، به‌م کاره‌شی درزێکی گه‌وره‌ی جوگرافی ئه‌که‌وێته نێوان خه‌ڵکی ناوچه‌ی قه‌فقاز و ئه‌نادۆڵ و ئێران ، ئێستاش به‌رچاومان ڕوونه له بینینی ئه‌و سود و قازانجه‌ی روسیا که ده‌یان ساڵه کاری بۆ کردوه له دروستکردنی ئه‌و درزه جوگرافیه له ناوچه‌که .\nئێستا سه‌باره‌ت به کوردستان هه‌مان حاڵه‌ت پیاده ئه‌کرێت\nئێستا ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تێکی کوردی سه‌ربه‌خۆ به‌و خه‌سله‌ته‌ی که له خه‌یاڵی هه‌ولێرو ته‌لئه‌بیب و واشنتونه دروست ببێت ، په‌یوه‌ندیه‌کانی نێوان ئێران و عیراق و تورکیاو سوریا نامێنێت ، وه توشی حاڵه‌تێک ئه‌بین و که تا ده ساڵ له جه‌نگدا ئه‌بین و ئه‌وکات له وایه‌رێکی کاره‌باوه تا بوری نه‌وته‌کانیش ئه‌که‌وێته ژێر ده‌ستی ( بارزانیستان ) وه‌و له‌راستیشدا له بارودۆخێکی له‌و جۆره له دوای ئیسرائیلێکی یه‌هودی و ئیسرائیلێکی ئه‌رمه‌نی له‌وانه‌یه ببین به دراوسێ ئیسرائیلێکی کوردی .\nبه‌ر له کۆتایی نوسینه‌که‌م وته‌کانی « آیلت شاکِد » وه‌زیری دادی ئیسرائیلیتان وه‌بیر دێنمه‌وه که‌چه‌ند رۆژیك پێش ( 29 دی ماه ) له ده‌زگای ئاسایشی نه‌ته‌ویی ئیسرائیل پێشکه‌سشی کرد ( ئه‌بێت ئێمه بۆ کۆتایی هێنان به‌و ناعه‌داله‌تیه‌ی که به‌رامبه‌ر گه‌وه‌ره‌ترین میله‌تی بێ ده‌وڵه‌تی ناوچه‌که که کورده‌کانن بوه‌ستینه‌وه، ئه‌بێت جموجۆلێکی نیو نه‌ته‌وه‌ییبخه‌ینه گه‌ر بۆ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی کوردی، کورده‌کان خه‌ڵکی ره‌سه‌نن دیموکرات خوزو ئاشتی خوازن و هیچ کاتێکیش کورد هیرشی نه‌کردۆته سه‌ر هیچ ولاتێک و 20 ملیۆن کورد بێ ده‌وڵه‌تن و هیچ که‌سێک هاوکاری ئه‌وان نیه و هه‌ر کورده‌کانیشن له به‌رامبه‌ر مه‌ترسیه‌کانی داعش وه‌ستاونه‌ته‌وه ) .\nئێستا که قسه و باسه‌کان تا ئێره هاتون ئه‌وه‌تان بیر ئه‌خه‌مه‌وه که هه‌ولێر یه‌ک له‌سه‌ر سێی نه‌وتی ته‌لئه‌بیب دابین ئه‌کات و له به‌رامبه‌ریشدا ئیسرائیل یه‌که سه‌ربازیه تایبه‌تیه‌کانی ره‌وانه‌ی هه‌ولێر ئه‌کات بۆ مه‌شق و راهێنانی هیزه‌کانیان .\nله گفتوگۆیه‌کی له‌گه‌ل سایتێکی کوردی که له هه‌ولێردا له رۆژی 4 ئوردی بهیشت ” جێگری وه‌زیری ئاوه‌دانی و لێپرسراوی په‌روونده‌ی کورد له ئیسرائیل « ایوب کارا » ئه‌ڵێت : ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل لیژنه‌یه‌کی تایبه‌تی بۆ دوسیه‌ی کورد داناوه‌و منیش له‌گه‌ل ئه‌و بۆچونه‌م که هه‌رچی زووه ده‌وڵه‌تێکی کوردی دابمه‌زرێ .\nئەرشیڤی بەڕێز: ڕێباز بابان


مەسرور بارزانی: پەیامێک بەبۆنەی جەژنی نەورۆز بڵاو کردەوە\nمەسرور بارزانی: پەیامێک بەبۆنەی جەژنی نەورۆز بڵاو کردەوە\nرۆژی سێشەممە ٢٠/٣/٢٠١٨ مەسرور بارزانی، راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی جەژنی نەورۆز، پەیامێکی بڵاو کردەوە.\nسه‌ری ساڵی نوێی كوردی و جه‌ژنی نه‌ته‌وه‌یی نه‌ورۆز، له خانه‌واده‌ی سه‌ربه‌رزی شه‌هیدان، پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌کان، كارمه‌ندانی داموده‌زگاكانی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم و گه‌لی كوردستان پیرۆز ده‌كه‌م.\nئه‌م جه‌ژنه نه‌ته‌وه‌ییه، بۆ ئێمه‌ی گه‌لی کورد مانا و تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه، له‌لایه‌ک ده‌ستپێکی ساڵێکی نوێیه، له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه به‌گژداچوونه‌وه‌ی سته‌م و به‌ده‌ستهێنانی ئازادی و سه‌رفرازییه.\nگه‌لی کوردستان ئێستا به قۆناغێکی سه‌ختدا تێده‌په‌ڕێت، به خۆڕاگری و ئیراده‌ی ئه‌م خه‌ڵکه سه‌ربه‌رزه‌وه به‌رانبه‌ر هه‌موو ئه‌وسه‌ختیانه وه‌ستاینه‌وه، بۆیه خه‌ڵکه خۆڕاگره‌که‌مان شایسته‌ی رێز و سوپاسه.\nدڵنیایین ده‌رفه‌تی ده‌ربازبوون له‌و گرفتانه و دابینکردنی ئاینده‌یه‌کی باشترمان له‌پێشه، ئه‌وه‌ش به یه‌کڕیزی نێوماڵی کوردستان. له‌م روانگه‌یه‌وه، هیوادارم جه‌ژنی نه‌ورۆز ببێته ئه‌و ده‌رفه‌ته بۆ یه‌کڕیزی نێوان دڵسۆزان و تێکۆشه‌ران، له‌پێناو سه‌رخستنی ماف و داوا ره‌واکانی گه‌له‌که‌مان.\nدووباره جه‌ژنتان پیرۆز.\nراوێژكاری ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان\n٢٠ـی ئاداری ٢٠١٨


November 22, 2020 – Dengekan\nگابۆڕ، ڕۆمانێکی نەقوستان .. نووسینی: ئەرسەلان چەڵەبی\nWritten on November 22, 2020, by Denegkan\nپێشەکی و شوناسی بەرهەم و نووسەر:ئەو وتارە یا ئەو نیوە کتێبە هەوڵ دەدا لە چەند ڕەهەندی تایبەت بە زانستی ڕۆمان و ئانالیزی ڕۆمان، خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی “گابۆڕ” سەید قادر هیدایەتی Continue Reading »\nComments Off on گابۆڕ، ڕۆمانێکی نەقوستان .. نووسینی: ئەرسەلان چەڵەبی\nکتێبی (ئەو کاروانەی بۆ هەواری ئێمە نەچوو)م خوێندەوە .. عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ)\nWritten on November 22, 2020, by Mashkhal\nدوای خوێندنەوەی ئەم کتێبەی هاوڕێ سالار ڕەشید، سەرباری چێژێکی زۆر لەناوەڕۆکە دەوڵەمەندەکەی ولە زمان و شێوازی نووسینەکەی، حەز ئەکەم تێبینییەکانم بە شێوەی چەند خاڵێک لە خوارەوە بنووسم.یەک : کتێبێکی ناوازە Continue Reading »\nComments Off on کتێبی (ئەو کاروانەی بۆ هەواری ئێمە نەچوو)م خوێندەوە .. عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ)\nکتێبی “چۆن خوێندنەوە بکەین بەکولتوور” لە نوسینی ئارام سدیق، ناوەندی ڕەهەند بەچاپی گەیاندوە. کتێبەکە لەسێبەش پێکهاتوە. نوسەر لەکتێبەکەدا هەوڵ دەدات دەسنیشانی هۆکارەکانی بەکولتوورکردنی خوێندنەوە بکات لەکۆمەڵگای کوردیدا، ئەو هۆکارانەی بونەتەهۆی Continue Reading »\nComments Off on کتێبی “چۆن خوێندنەوە بکەین بەکولتوور” لە نوسینی ئارام سدیق .. ڕێبین محەمەد ئەحمەد\nئایا بەڕاست ” بزوتنەوەی گۆڕان” ی ئێستا جیاوازی هەیە لە “گۆڕانی” سەردەمی نەوشیروان موستەفا؟ .. زاهیر باهیر\nWritten on November 22, 2020, by Zahir Bahir\nکەم نین ئەوانەی کە لە ” بزوتنەوەی گۆڕان” وازیانهێناوە یاخود ئەوانەی کە هیشتا لە ناوەوەن و گازەندە و گلەیی ئەوەیانە کە “گۆڕان” گۆرانی سەردەمی کاك نەوشیروان نییە .ئەوانەی کە ئەمە Continue Reading »\nComments Off on ئایا بەڕاست ” بزوتنەوەی گۆڕان” ی ئێستا جیاوازی هەیە لە “گۆڕانی” سەردەمی نەوشیروان موستەفا؟ .. زاهیر باهیر\nWritten on November 22, 2020, by Stivan Shamzinani\nخودایا چەند بیری شار ئەکەمشار چەند بیری پیاسەی ئێوارانی من ئەکا؟کێ دەتوانێت شار و من بخاتە رستەیەکەوە؟کێ دەتوانێ خەیاڵم لە جەستەی شار بکاتەوە؟کێ وەنەوزی منی دیوە بۆ حەسرەتی شار؟کێ لەم Continue Reading »\nComments Off on کێ هەواڵی شارم بۆ دێنێتەوە؟ .. شیعری: ستیڤان شەمزینی\n(١ ) لە چاوەڕوانی دەرگا لێدانێکی.. درەنگ وەختە، کورسیەکەم هێنایە.. ژێر نوری ئاوریشمی مانگێکی وێڵ وتەنیا،، شوشە شەرابێکی کۆنیشم لە بەفرگرەگە دەرهێنا، پیکێ،، دوو پێک،، لەوانەیە شەویش دابێ، پێکەکانیش.. یەک Continue Reading »\nComments Off on پێنج هەستی جیاواز .. شیعر/ کاوە عوسمان عومەر\nكازمی كۆده‌نگی نیشتمانییه یان كۆده‌نگی گه‌نده‌ڵكارانه؟ … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب\nکورۆنا … عزیز شریف و ئیبراهیم محمد\nMay 25, 2020\tClosed\nیه‌کێتی و پارتی…سه‌رچاوه‌ی ره‌شبینییه‌کانی ئه‌دیبانن … له‌تیف بێوار\nفڕینەکانی جەمشیدخانی مامم … هۆشیارجەمال


پەیامی پیرۆزبایی سەرۆک کۆمار لە گەلی ئێران بە بۆنەی جەژنی ڕەمەزان - SAHAR KURDISH (Sorani)\nپەیامی پیرۆزبایی سەرۆک کۆمار لە گەلی ئێران بە بۆنەی جەژنی ڕەمەزان\nJun 15, 2018 08:00 Asia/Tehran\nسەرۆک کۆماری ئیسلامیی ئێران بە پیرۆزبایی کردنی جەژنی ڕەمەزان و ڕێز و سپاس دەربڕین بەرامبەر بە ئامادەبوونی بەشکۆی گەلی ئێران لە ڕێپیوانی ڕۆژی قودس راشکاوانە ڕایگەیاند: بڕوام وایە بە یارمەتیی خودای گەورە، وڵاتی فەلەستین دەگەڕێتەوە ئامێزی خاوەنانی ئەم مەڵبەندە.\nبە پێی ڕاپۆرتی ئیرنا؛ لە پەیامی حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆمار بۆ گەلی ئێران هاتووە: جەژنی ڕەمەزان ڕۆژی سەرکەوتنی مرۆڤی تاکانەپەرست لە شەڕی دژ بە هەوا و هەوەسە و لەم ڕۆژە گەورەیەدا سپاسی خواوەند دەکەین کە خەڵکی ئیماندار بەردەوام ئەو شیاوەتییەیان بە دەست هێناوە کە هاوکات لەگەڵ موسڵمانانی دیکە، لە نیعمەت و بەرەکەتەکانی ئەم بەختی عەبدایەتی، عیبادەت و پالاوتنی دڵ ودەروونی خۆ لە هەموو ئەو شتەی بەدوور لە خودایە، کەڵک وەرگرن.\nلە بەشێک لە پەیامەکەی سەرۆک کۆماردا هاتوە: من بە پیرۆزبایی کردنی ئەم جەژنە گەورە ئیسلامییە و بە ڕێز و سپاس دەربڕین بەرامبەر بە بەشداری شۆڕشگێرانە و بەشکۆی خەڵکی ئەمەگدار لە ڕێپێوانی ڕۆژی جیهانیی قودس بۆ بەرگری لە ئارمانجە ڕەواکانی گەلی چەوساوەی فەلەستین و پاراستنی یەکدەنگیی ئۆمەتی ئیسلامی، بڕوام وایە بە یارمەتیی خواوەند وڵاتی فەلەستین دەگەڕێتەوە ئامێزی خاوەنانی ئەو خاک و مەڵبەندە.\nسەرۆک کۆماری ئیسلامی لەم پەیامەدا هەروەها هیوای خواست ؛ بە پاراستن و درێژە پێدانی کاریگەرییە بنیاتنەرە کۆمەڵایەتی، ئەخلاقی و مەعنەوییەکانی مانگی پیرۆزی ڕەمەزان لە درێژایی ساڵ و بە بەرز کردنەوەی ئاستی سەبر و بوردەباریی خۆ لە بواری جۆربەجۆر، ڕەوشێکی باشتر بۆ هەنگاونانی خێرای وڵاتی ئیسلامی بەرەو ئارمانجە بەرزەکان لە پێناو گەشانەوەی بێتە ئاراوە.\nئەمڕۆ هەینی یەکەمی شەوالی ١٤٣٩ی کۆچی بەرامبەر بە ١٥ی ژوەنی ٢٠١٨ی زایینی لە زۆربەی وڵاتانی جیهان جەژنی ڕەمەزان راگەیەندراوە.\nلە ئایینی ئیسلامدا، یەکەم ڕۆژی مانگی شەوال، بە ڕۆژی جەژنی ڕەمەزان دیاری کراوە، لەبەر ئەوەی کە موسڵمانانی ڕۆژوان لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزان بە ڕۆژوو گرتن و نوێژ خوێندن و راز و نیاز و دوعا و پاڕانەوە و داوای تەوبە و لێبووردن لەبەر گوناهەکانیان هەوڵ دەدەن دڵ و دەروونیان لە هەرچەشنە پیسی و ناپاکی بسڕنەوە و بگەڕێنەوە بەرەو فیترەت و سرشتی راستینەی خۆیان.\nڕۆحانی: ئێرانی ئافرێنەری پاوەجێی، بۆ هێچکەس جێی مەترسی نییە\nجەختکردنی ڕۆحانی لە سەر وشیاری موسوڵمانان بەرامبەر ئیستکبار و زایۆنیزم\nروحانی : ئەمریکا لە سەپاندنی گوشار بەسەر ئێران بە ئەنجام ناگات


دیندار زێباری: پەكەكە بوەتە بارگرانی بەسەر خەڵكیەوە - ئاوێنه\nدیندار زێباری: پەكەكە بوەتە بارگرانی بەسەر خەڵكیەوە\nرێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكان، دیندار زێباری رایدەگەیەنێت هەڵوێستی حكومەتی هەرێمی كوردستان رونە‌و دژی ئەوەیە خاكی هەرێم بەكار بهێنرێت دژ بە وڵاتانی دراوسێی، ئاماژەبەوەش دەكات بونی پەكەكە بوەتە بارگرانی بەسەر خەڵكیەوە، لەبارەی تۆپبارانكردنی سنورەكانی هەرێمی كوردستانیشەوە ئەو وتی ” هەرێمی کوردستان لەڕێگای حکومەتی فیدراڵەوە داواکاری خۆی پێشکەش کردووە کە پێویستە ئەو تۆپبارانانە ڕاوەستێت.\nئاوێنە: دیندار زێباری لەمیانی وتووێژێكی لەگەڵ بەشی كوردی دەنكی ئەمریكا دەڵێت “بەشێوەیەکی بەردەوام نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوە نێودەوڵیتیەکان و کونسوڵخانە و حکومەتی عیراق لەو پێشێلکارییانەی تورکیا و ئێران لەناو عیراق کە تۆپبارانی خاکی هەرێمی کوردستان دەکەن ئاگادار دەکرێنه‌وه، بەم دواییە هیومان ڕایتس هۆچ ڕاپۆرتێکی لەسەر بابەتی تۆپبارانی سنورەکان بڵاوکردەوە”، لەبارەی هەڵوێستی حكومەتی هەرێمی كوردستانیشەوە ئەو وتی “هەڵوێستی حکومەتی هەرێم ڕوونە کەدژی ئەوەیە خاکی هەرێم بەکاربهێنن دژ بەهیچ وڵاتێکی دراوسێ، بونی پەکەکە و بابەتی پەکەکەلەو ناوچانە بۆتە بارگرانێكی زۆر بەسەر خەڵكی ئەو ناوچانەوە”.\nپێشی وایە پێناسەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ پەكەكە‌و پەژاك دەگەرێتەوە بۆ حكومەتی عێراق، ئەو وتی “چونکە بەپێی یاسا نێودەوڵەتیه‌کان حکومەتی عیراق بەرپرسە لەو بابەتە،بەڵام بەهەرشێوەیەک بێت ئەو گروپانە دژی یاساکانی عیراقە”.\nدیندار زێباری وتیشی” ئێمە بەتەواوی لەیاسا نێودەوڵەتیەکان تێدەگەین، داواکارین لەخودی پەکەکە و پژاک و گروپەکانی باکور و ڕۆژهەڵات کە کێشەکانیان لە تورکیا و ئێران چارەسەر بکەن چونکە بەهۆی ئەو بۆردومان و پێکدانانەوە دەیان شەهید کەوتۆتەوە، دەیان گوند وێران بوە، سەدان گوند ناتوانرێت ئاوەدان بکرێتەوە و خەڵك ناتوانێت بگەڕێتەوە لەبەر ئەوەی ئەو توند و تیژییە هەیە”.


له‌لایه‌ن: - مەبەست کوردە - به‌روار: 2022-05-25-23:07:00 - کۆدی بابەت: 8794\nچارەسەری سروشتی بێ خەوی\nچارەسەری سروشتی کەچەڵی\nدەرمانی ئەنسۆلین یان دەرزیی ئەنسۆلین (بە ئینگلیزی: Insulin medication or injection) دەرمانێکە لە هۆڕمۆنی ئەنسۆلین وەرگیراوە و ڕێژەی شەکری خوێن دادەبەزێنێت. ئەنسۆلین نامەبەرێکی کیمیایی و هۆڕمۆنێکی گرنگی جەستەیە کە ڕێژەی گلوکۆزی خوێن دادەبەزێنێت، ئەنسۆلین پێکهاتووە لە دوو زنجیرەی پێپتیدی، زنجیرەی A و B کە بە دوو پردی دووانەگۆگردیدەوە بەیەکەوە بەستراون و ترشە ئەمینییەکانیان بە ڕیزبەندی تێدایە. هۆڕمۆنی ئەنسۆلین کاریگەریی زۆری لەسەر مێتابۆلیزمی کاربۆهیدرات، چەوری و پڕۆتیندا هەیە کە بەهۆیانەوە وزەی پێویست بۆ خانەکانی لەش دابین دەکات. هاوکات ڕاهێنانی ماسولکەیی چوونەژوورەوەی گلوکۆز بۆ ماسولکە خانەکان ئاسان دەکات بەبێ پێویستیی ئەسنۆلین.\nبە گشتی کارەکانی ئەسنۆلین بریتین لە:\nکەمکردنەوەی شیبوونەوەی گلایکۆجین لە جگەر و کەمکردنەوەی دروستکردنی کاربۆهیدراتەکان و شیبوونەوەی چەوری لە چەورییە شانەکاندا.\nهاندانی دروستکردنی پڕۆتین لە ماسولکەکان، دروستکردنی ترشە چەورییەکان و دروستکردنی گلایکۆجین لە جگەر و ماسولکەکان.\nهانی بەکارهێنانی گلوکۆز لە چێوە سوڕی خوێن و چوونەژوورەوەی پۆتاسیۆم بۆ ناو خانەکان دەدات.\nلە نەخۆشیی شەکرەدا ڕێژەی ئەنسۆلین کەم دەبێت بۆیە کەسەکە تووشی بەرزبوونەوەی ڕێژەی گلوکۆزی خوێن دەبێت. ئەنسۆلین چارەسەرێکی زۆرەملێیە بۆ تووشبووانی شەکرەی جۆری یەک و ناچارن بەکاری بهێنن کە بەهۆی خۆیییە بەرگریی جەستەوە بەرهەمهێنانی ئەنسۆلینیان کەم دەبێت، بەڵام زۆربەی تووشبووانی شەکرەی جۆری دوو دەتوانن شەکری خوێنیان بە ڕاهێنان، پارێزی خواردن و دەرمانەکانی دژەشەکرەی دەمییەوە ڕێک بخەن، هاوکات هەندێکیان لەوانەیە پێویستیان بە بەکارهێنانی ئەنسۆلین هەبێت بۆ کۆنتڕۆڵکردنی شەکرەکەیان.\nبەکارهێنانەکانی چارەسەری ئەنسۆلین\nدەرمانی ئەنسۆلین بۆ ئەم نەخۆشییانەی خوارەوە بەکاردەهێنرێت:\nشەکرەی جۆری یەک\nترشبوونی کیتۆنیی شەکرەیی (Diabetic ketoacidosis)\nفشاری نەشتەرکاری، تووشبوونی میکرۆبی و زەبر\nتووشبووانی شەکرەی جۆری دوو کە وەڵامدانەوەیان بۆ دەرمانەکانی دژەشەکرەی دەمی نەبێت\nمیکانیزمی کارکردنی دەرمانی ئەنسۆلین\nئەنسۆلین لە جەستەدا لەگەڵ وەرگری تایبەت بەخۆی یەک دەگرێت کە بریتییە لە وەرگری هاندەری تایرۆسین (تایرۆسین کاینەیز) کە لەسەر پەردەی خانەکاندا بوونیان هەیە. وەرگرەکە لە دوو ژێریەکەی ئەلفا-دوو و بێتا-دوو پێکهاتووە، یەکگرتنی ئەنسۆلین لەگەڵ وەرگرەکەی دەبێتە هۆی چالاککردنی ئەنزیمی هاندەری تایرۆسین و ئەمەش دەبێتە هۆی ڕوودانی چەند کارێک کە دەرەنجامی دەرمانی ئەنسۆلینن و هاوشێوەی کاری هۆڕمۆنەکەن.\nکاریگەریی لەش لەسەر دەرمانەکە (Pharmacokinetics)\nئەنسۆلین تەنیا بە شێوەی دەرزی یان هەڵمژ هەیە، چونکە ئەنسۆلین بەهۆی ئەنزیمەکانی شیکەرەوەی پڕۆتین لە هەناودا تێک دەشکێت بۆیەش بەشێوەی دەمی چالاک نییە و وەک حەب بەردەست نییە. بە شێوەیەکی گشتی ئەنسۆلین لەڕێگەی دەرزی ژێرپێستەوە وەردەگیرێت، بەڵام لە حاڵەتی فریاکەوتندا ئەنسۆلینی ڕێک (تواوە) لەڕێگەی دەرزیی خوێنهێنەرەکانەوە دەکرێتە ناو خوێن کە ئەنسۆلینەکە بەخێرایی لەلایەن جگەر و گورچیلەوە بە نیوە-ژیانی شەش خولەکەوە مێتابۆلیز دەکرێت. (half-life: بریتییە لەو کاتەی کە پێویستە بۆ دەرمانێک تا ببێتە نیوەی بڕی وەرگیرا).\nجۆرەکانی ئەنسۆلینی ئامادەکراو\nئەنسۆلینی گا (Bovine): بە سێ ترشی ئەمینی جیاوازیی هەیە لەگەڵ ئەنسۆلینی مرۆڤ.\nئەنسۆلینی بەراز (Porcine): بە یەک ترشی ئەمینی جیاوازیی هەیە لەگەڵ ئەنسۆلینی مرۆڤ.\nئەنسۆلینی کۆنی وەرگیراو لە پەنکریاسی گا و بەراز، ئەنسۆلینی بەرگەپێگرن واتا وەک تەنێکی بێگانە کۆئەندامی بەرگری چالاک دەکەن، ئەم جۆرانە پڕۆتینەکانی پەنکریاس، پڕۆئەنسۆلین و پارچەکانی ئەنسۆلینیان تێدایە.\nئەنسۆلینی تاکپێکهاتە پاڵێوراو و پاککراوەن واتا تەنیا لە ئەنسۆلین پێکهاتوون و لە ئەنسۆلینی کۆن کەمتر بەرگەپێگرن.\nئەم جۆرەیان بە تەکنەلۆجیای تێکەڵکردنی دی ئێن ئەی بە بەکارهێنانی بەکتریای ئی کۆلای یان کەڕوو بەرهەم دەهێنرێت. ئەنسۆلینی مرۆڤ کەمترین کاریگەریی بەرگەپێگرتن، بەرگریی ئەنسۆلین و کێشەی چەوری لە شوێنی لێدانی دەرزییەکەدا هەیە.\nجۆرەکانی ئەنسۆلین بەپێی شێوازی کارکردنیان لە کارکردنی کورتماوە بۆ درێژماوە، بەسەر پێنج کۆمەڵەدا دابەش دەبن. هەندێک جۆری ئەنسۆلین شێوەیەکی ڕوونیان هەیە، بەڵام هەندێکیان شێوەیان ناڕوون و هەورییە، ئەو جۆرانەی کە هەورین پێویستە پێش بەکارهێنان قەڵەمەکانیان یان ڤیاڵەکانیان لەنێو دەست لوول بدرێن تاوەکوو شێوەی وەکوو شیری لێ دێت بۆئەوەی دڵناببینەوە لەوەی ئەنسۆلینەکە بەتەواوی و یەکسانی تێکەڵ بووە.\n١. ئەنسۆلینی خێرا (ئەنسۆلینی زۆر کورتماوە)\n(Rapid-acting insulin (Ultra-short-acting insulin))\nئەم کۆمەڵەی ئەنسۆلین بە گۆڕانکاری لە زنجیرەی B ئەنسۆلیندا ئامادە کراون. کاتێک لەڕێی پێستەوە وەردەگیرێن ئەنسۆلینەکە زۆر بەخێرایی شیدەبێتەوە بۆ تاکگەردەکان و بەخێراییش هەڵدەمژرێت بۆنێو خوێن. ئەم جۆرەیان ڕاستەوخۆ پێش نانخواردن وەردەگیرێت و مەترسیی دابەزینی گلوکۆزی خوێنی دوای نانخواردنی کەمە و کاتێک ئەم جۆرە لە ئەنسۆلین وەردەگیرێت پێویستە زوو دوای لێدانی دەرزییەکە نان بخورێت، چونکە زۆر خێرایە لە دابەزاندنی شەکری خوێن.\nدەستپێکی کارکردنی (Onset of action) لەنێوان ٢.٥ تا ٢٥ خولەکدایە واتا دوای لێدان لە ژێرپێست لەوماوەیەدا دەست بەکار دەکات.\nکاتی گەیشتنی بە ترۆپکی خەستی لە خوێندا (Peak time) لەنێوان یەک بۆ سێ کاتژمێردایە لەدوای لێدانییەوە، واتا لەو ماوەیە زۆرترین کاریگەریی هەیە.\nماوەی کارکردنی (Duration of action) بریتییە لە پێنج کاتژمێر واتا تاوەکوو پێنج کاتژمێر دەمێنێتەوە.\nئەنسۆلینی لیسپرۆ (Humalog): ئەم ئەنسۆلینە لە زنجیرەی Bـدا دوو لە ترشە ئەمینییەکانی گۆڕدراون، ترشە ئەمینیی ٢٨، پڕۆلین لەگەڵ ترشە ئەمینیی ٢٩، لایسین گۆڕدراون بە ترشە ئەمینیی ٢٨، لایسین و ترشە ئەمینیی ٢٩، پڕۆلین.\nئەنسۆلینی ئەسپارت (Novolog): ئەم ئەنسۆلینە هەمان شتە لەگەڵ ئەنسۆلینی ڕێکی مرۆڤ، تەنیا ترشە ئەمینیی پڕۆلین تێیدا بە ترشە ئەمینیی ترشی ئەسپارتیک گۆڕدراوە لە شوێنی ٢٨ـی زنجیرەی B. ئەم گۆڕینە دەبێتە هۆی هەڵمژینێکی خێراتر، دەستپێکی ئیشکردنێکی خێراتر (Onset of action: بریتییە لەو کاتەی کە دەرمانێک لەدوای وەرگتنییەوە پێویستییەتی تاوەکوو دەست بەکار بکات) و ماوەیەکی کورتتری ئیشکردنـی ئەنسۆلینەکە لەدوای لێدانی، (Duration of action: بریتییە لەو ماوەیەی کە دەرمانە تێیدا کاردەکات و کاریگەریی هەیە).\nئەنسۆلینی گلوسیلین (Apidra): لەم ئەنسۆلینە ترشە ئەمینیی سیێەمی زنجیرەی B، ئەسپارجین بە ترشە ئەمینیی لایسین، هەروەها ترشە ئەمینیی ٢٩ـیەمی زنجیرەی B، لایسین بە ترشە ئەمینیی ترشی گلوتامیک گۆڕدراوە.\n٢. ئەنسۆلینی کورتماوە (Short-acting insulin)\nدەستپێکی کارکردنی نیو کاتژمێرە واتا دوای نیو کاتژمێر لە لێدانی دەست بە کار دەکات، بۆیەش پێویستە نیو کاتژمێر پێش نانخواردن وەربگیرێت.\nکاتی گەیشتنی بە ترۆپکی خەستی لەخوێندا لەنێوان دوو بۆ سێ کاتژمێردایە لەدوای لێدانییەوە.\nماوەی کارکردنی بریتییە لە شەش بۆ هەشت کاتژمێر.\nئەنسۆلینی ڕێک (تواوە) ((Soluble) Regular insulin) (Humilin or Novilin): ئەم ئەنسۆلینە هی مرۆڤە و ئەنسۆلینێکی کورتماوەیە واتا بە ماوەیەکی کورت ئیش دەکات و تواوەیە، ئەم ئەنسۆلینە بریتییە لە ئەنسۆلینی بلووریی زینک و پێشی دەوترێت ئەنسۆلینی بلووری (Crystallie insulin). ئەنسۆلینی ڕێک دەتوانرێت نیو کاتژمێر پێش نانخواردن لێ بدرێت و دواتر بە هێواشی هەڵدەمژرێت بۆنێو خوێن.\n٣. ئەنسۆلینی ماوە-مامناوەند (Intermediate acting insulin)\nدەستپێکی کارکردنی لەنێوان کاتژمێرێک بۆ کاتژمێرێک و نیو لەدوای لێدانییەتی.\nکاتی گەیشتنی بە ترۆپکی خەستی لەخوێندا لەنێوان چوار بۆ ١٢ کاتژمێردایە.\nماوەی کارکردنی بریتییە لە ١٦ بۆ ٢٤ کاتژمێر.\nئەنسۆلینی هاجیدرۆنی هاوکێشی پرۆتەماین (Neutral protamine hagedron) یان ئایزۆفەین (Isophane insulin) (Humilin N or Novilin N): بەناوی زانا داهێنەرەکەی، هاجیدرۆنەوە ناونراوە و بریتییە لە گیرساوەیەکی بلووریی ئەنسۆلینی مرۆڤ، پڕۆتینی پڕۆتەماین و زینک کە شێوەکەی هەورییە و پێویستە پێش لێدان جوان تێکەڵ بکرێت. ئەم جۆرەیان دوای لێدانی لەڕێی پێستەوە بەهێواشی شیدەبێتەوە و هەڵدەمژرێتە نێو خوێن، بەڵام کاریگەرییەکەی زیاتر دەمێنێتەوە و ماوەی کارکردنی ماناوەندە. ئەم جۆرە زۆر کاریگەرە بۆ ڕێکخستنی شەکری خوێن بەدرێژایی شەو تا بەیانی و ماوەی نێوان ژەمەکان، هەروەها ڕۆژانە جارێک یان دووجار وەردەگیرێت.\nئەنسۆلینی NPH بەگشتی بەشێوەی تێکەڵە لەگەڵ ئەنسۆلینی خێرا یان ئەنسۆلینی کورتماوە دەردرێت بۆ کاتی نانخواردن، هەروەها پێویستە تەنیا بەشێوەی دەرزیی ژێرپێست (S.C) وەربگریێت و هەرگیز بە دەرزی لە خوێنهێنەرەکان (IV) نادرێت. لە حاڵەتی ترشبوونی کیتۆنیی شەکرەییشدا بەکار ناهێنرێت.\nگیرساوەی ئەنسۆلین و زینک (Insulin zinc suspension) (Lente): بریتییە لە گیرساوەیەکی پاککراوی ئەنسۆلین کە بە زیادکردنی کلۆریدی زینک گۆڕاوە. ئەم جۆرەشیان تەنیا لەڕێی دەرزیی ژێرپێستەوە لێ دەدرێت و کاردانەوەی هەستیاریی لە ئەنسۆلینی NPH کەمترە.\n٤. ئەنسۆلینی درێژماوە (Long acting insulin)\nئەنسۆلینی درێژماوە بەشێوەیەک گۆڕدراوە کە هەڵمژینی لە شوێنی لێدانی دەرزییەکەوە بۆ نێوخوێن دوابخرێت تاوەکوو کاریگەرییەکەی ماوەیەکی زیاتر بەردەوام بێت. ئەم کۆمەڵەیان زۆر خاوە تاوەکوو بە خوێن دەگات و ترۆپکێکی نزمی هەیە (Peak: ترۆپکی دەرمان بریتییە لە زۆرترین بڕی خەستیی دەرمان لە خوێندا) و کاریگەرییەکی جێگیرکەری درێژی لەسەر شەکری خوێن هەیە کە دەتوانێت بە درێژایی ڕۆژەکە ئاستی شەکری خوێن بەجێگیری بهێڵێتەوە، ئەم جۆرەیان کاریگەرە بۆ ڕێکخستنی شەکری خوێن بەدرێژایی شەو تا بەیانی یان حاڵەتی بەڕۆژووبوون و لەخورینی، هەروەها بۆ کاتی نێوان ژەمەکان.\nئەنسۆلینی گلارجین (Insulin glargine) (Lantus): لەم جۆرەدا ترشی ئەمینیی ئەسپارجین بە ترشی ئەمینیی گلایسین گۆڕدراوە لە شوێنی ٢١ـەمی زنجیرەی A، هەروەها کۆتاییی زنجیرەی B کە کاربۆکسیلە گۆڕانی بەسەرداهاتووە بە زیادکردنی ترشی ئەمینیی ئارجنین بۆ کاربۆکسیلەکە، لەبەر ڕێژەی ترشێتییە ترشەکەی (Acidic PH) ئەم جۆرە ئەنسۆلینە درەنگ دەچێتە نێوخوێن. لەکاتی لێدان لە ژێرپێست بەهێواشی بۆ نێوخوێن هەڵدەمژرێت و دەستپێکێکی دواخراوی هەیە، واتا درەنگ دەست بە ئیشی خۆی دەکات، هەروەها ترۆپکی پلازمای نییە واتا ناگات بە زۆرترین خەستی لە خوێندا و ماوەی کارکردنی تاوەکوو ٢٤ کاتژمێرە. ئەنسۆلینی گلارجین ڕۆژانە یەک جار وەردەگیرێت و ناتوانرێت لەگەڵ ئەنسۆلینەکانی تری مرۆڤ تێکەڵ بکرێت، هەروەها مەترسیی دابەزینی گلوکۆزی خوێنی شەوانەی کەمترە لە ئەنسۆلینی NPH و باشتریش لە NPH ئاستی شەکری خوێنی لەخورینی کۆنتڕۆڵ دەکات، بەڵام نابێت بۆ ئافرەتی دووگیان بەکار بهێنرێت.\nئەنسۆلینی دێتێمیر (Insulin detemir) (Levemir): لەم جۆرەدا ترشی ئەمینیی تایرۆسین لە شوێنی ٣٠ـی زنجیرەی B ون دەبێت بە زیادکردنی گرووپی ئەلکانۆیل بە کردەی (Acylation) لە شوێنی ٢٩ـی زنجیرەی B، ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی ترشەچەوریی میرستیک، یان ترشی چواردە کاربۆنی (Myristic or tetradecanoic acid) کە لەگەڵ ترشی ئەمینیی لایسین یەک دەگرێت، بەهۆی ئەم گۆڕانکارییانە ئەنسۆلینی دێتێمیر ئاوێتەی شەشگەردی دروست دەکات کە شیبوونەوەیان خاوترە و ماوەی کارکردنیشیان درێژترە. ئەنسۆلینی دێتێمیر لەکاتی لێدان لە ژێرپێست بەهێواشی دەچێتە نێوخوێن و لەگەڵ ئەلبۆمین یەکدەگرێت و ماوەیەکی درێژی کارکردنی هەیە کە ٢٤ کاتژمێرە. هەروەها ترۆپکێکی زۆر کەمی هەیە و ڕۆژانە دووجار دەدرێت.\n٥. تێکەڵەی ئەنسۆلین\nئەنسۆلینی تێکەڵکراو (Pre-mixed insulin)\nئەنسۆلینی ماوە-مامناوەندی NPH دەتوانرێت لەگەڵ ئەنسۆلینی خێرا (زۆر کورتماوە) یان ئەنسۆلینی ڕێکی خێرای کورتماوەی مرۆڤ تێکەڵ بکرێت.\nئەنسۆلینی Novolin کە تێکەڵەی NPH و ئەنسۆلینی ڕێکە بە دوو شێوە بەردەستە ئەوانیش: Novolin ٣٠/٧٠ کە ٪٧٠ی ئەنسۆلینی NPHـە و ٪٣٠ی ئەنسۆلینی ڕێکی کورتماوەیە، یان Novolin ٥٠/٥٠ کە نیوەی ئەنسۆلینی NPHـە و نیوەی تریشی ئەنسۆلینی ڕێکی کورتماوەیە.\nتێکەڵەی ئەنسۆلینی ماوە-مامناوەندی NPH لەگەڵ ئەنسۆلینی خێرای لیسپرۆ (Humalog) بەڕێژەی ٥٠/٥٠ یان ٢٥/٧٥ بەردەستە.\nتێکەڵەی ئەنسۆلینی ماوە-مامناوەندی NPH لەگەڵ ئەنسۆلینی خێرای ئەسپارت (Novolog) بەڕێژەی ٣٠/٧٠ بەردەستە.\nئامێرەکانی لێدانی دەرزیی ئەنسۆلین\nئامێری جیاوازی گەیاندنی ئەنسۆلین بوونیان هەیە، سەرەکیترینیان بریتین لە سرنج، قەڵەمی ئەنسۆلین و پەمپی ئەنسۆلین (ترومپا).\nسرنجەکانی ئەسنۆلین بە پێوانەی ٣٠ یەکە (٠.٣ ملیلیتر)، ٥٠ یەکە (٠.٥ ملیلیتر) و ١٠٠ یەکە (٠.١ ملیلیتر) دروست کراون، ئەم قەبارەی دەرزیی ئەنسۆلینانەش لەسەر ژەمی ئەنسۆلین بەند دەبن، بۆ نموونە ١٠ یەکە لە ئەنسۆلین بە سرنجی ٣٠ یەکەیی و ٥٥ یەکەش بە سرنجی ١٠٠ یەکەیی ئاسانتر دەپێورێت. هەروەها سەرە دەرزیی سرنجەکان بە درێژیی هەمەجۆر لەنێوان ٦ بۆ ٨ ملیمەترە بەردەستن، کە ئەوانیش بەپێی کەسەکان هەڵدەبژێردرێن. سرنجەکانی ئەنسۆلین تاکژەمن واتا تەنیا یەکجار بەکاردەهێنرێن و دواتر فڕێ دەردرێن.\nکۆمپانیاکان قەڵەمی ئەنسۆلینی تایبەت دروست دەکەن بۆئەوەی لەگەڵ ئەنسۆلینی براندەکەی خۆیان بەکاربهێنرێت، ئەم قەڵەمانە دەکرێت تاکژەم بن و فڕێ بدرێن یاخوود دووبارە بەکاربهێنرێنەوە. قەڵەمی تاکژەم فیشەکی خۆیان لەنێو قەڵەمەکەدا لەگەڵە کە لەدوای بەتاڵبوونیان یان دوای مانگێک لە مانەوەیان لەناو بەفرگردا فڕێ دەدرێن. قەڵەمی دووبارە بەکارهێنراوەی ئەنسۆلین پێویستی بە چەقاندنی فیشەکی ئەنسۆلینیی ٣ ملیلیرتی هەیە، هێزی ئەنسۆلین بۆ هەر ملیلیترێک ١٠٠ یەکەیە. دوای تەواوبوون فیشەکێکی نوێ دەچەقێنرێت و بەم شێوەیەش قەڵەمەکە دووبارە بەکاردەهێنرێتەوە.\nترۆمپا یان پەمپی ئەنسۆلین ئامێرێکی بچووکی بەرنامەبۆدانراوە کە ئەنسۆلینی تێدایە و لەدەروەی لەش دادەنرێت و لەبەر دەکرێت، بە گشتی لەناوچەی سک، ئەم پەمپە وا بەرنامەی بۆ دانراوە کە لەڕێی لوولەکێکی پلاستیکییەوە ئەنسۆلین بە چەورییە شانەکانی لەش بگەیەنێت، کە ئەویش لەڕێی کانولا یان دەرزییەکی زۆر بچووکەوە لەژێر پێست پەیوەست کراوە کە هەر دوو بۆ سێ ڕۆژ جارێک پێویستە بگۆڕدرێت. تەنیا جۆری ئەنسۆلینی خێرا کارکردوو بە شێوەی پەمپ بەکاردێت و پێشوەختە لەلایەن نەخۆشەکە خۆی یانیش پیشەگەرانی تەندروستییەوە بەرنامەی بۆ دادەنرێت کە چەند ئەنسۆلین بگەیەنێت بە لەش لەکاتی نێوان ژەمەکاندا، بەڵام ئەم پەمپانەی ئەنسۆلین بۆ هەموو کەسێک گونجاو نین.\nشوێنی لێدانی دەرزیی ئەنسۆلین\nئەنسۆلین لە پێستەوە لە چەورییە شانەکان دەدرێت کە بە چینی ژێرپێست ناسراوە، نابێت بڕواتە نێو ماسولکەکان یاخوود ڕاستەوخۆ بڕواتە نێو خوێنەوە چونکە ئەمە کاریگەریی لەسەر گۆڕینی خێرایی هەڵمژین و کارکردنی ئەنسۆلین هەیە. هەڵمژینی ئەنسۆلین بەپێی شوێنی لێدانی دەرزییەکە لە جەستەدا دەگۆڕێت، ناوچەی سک خێراترین تێکڕای هەڵمژینی ئەنسۆلینی هەیە و قۆڵی سەرەوە، سمت و ڕانەکان تێکڕای هەڵمژینیان هێواشترە.\nئەو هۆکارانەی هەڵمژینی ئەنسۆلین خێرا دەکەن\nلێدانی دەرزیی ئەنسۆلین لە شوێنێکی ڕاهێنانپێکراوی جەستە، وەکوو قۆڵەکان و ڕانەکان.\nلەکاتی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی جەستە بەهۆی گەرماوکردنێکی گەرم، ساونا و بەکارهێنانی شوشەی گەرمی ئاو.\nشێلانی ناوچەی دەوروبەری شوێنی لێدانی دەرزییەکە.\nدەرزی لێدان لە ماسولکە، ئەمە وادەکات ئەنسۆلینەکە خێراتر هەڵمژرێت و ئاستی شەکری خوێن زۆر دادەبەزێنێت.\nئەو هۆکارانەی هەڵمژینی ئەنسۆلین هێواش دەکەن یان دوادەخەن\nزۆر بەکارهێنانی هەمان شوێنی جەستە بۆ دەرزی لێدان کە وادەکات ناوچەی ژێرپێست تۆپەڵ ببێت کە ناسراوە بە گەورەبوونی چەوری (Lypohypertrophy).\nبەکارهێنانی ئەنسۆلینی سارد، بۆ نموونە ئەنسۆلینەکە ڕاستەوخۆ دوای دەرهێنانی لە بەفرگر لێ بدرێت.\nکارلێک لەگەڵ دەرمانەکانی تر\nئەنسۆلین لەگەڵ زۆرێک لە دەرمانەکان کارلێک دەکات و نابێت بەیەکەوە وەربگیرێن، بەڵام دیارترینیان بریتین لە:\nدژەبەکتریاکانی کوینۆڵۆن وەکوو، سیپڕۆفلۆکساسین\nبێتا-بلۆکەرەکان وەکوو، پرۆپانۆڵۆڵ\nسالیسیلەیتەکان وەکوو، ئەسپرین\nئەنسۆلین بە پلەی گەرمیی زۆر بەرز یان زۆر نزم تێکدەچێت و گونجاو نییە بۆ بەکارهێنان چونکە بەباشی کارناکات، هەروەها لە هاویناندا کە پلەی گەرمی سەروو ٣٠ پلەی سیلیزی بێت ناتوانرێت ئەنسۆلین تێیدا هەڵبگیرێت، بۆ نموونە لەنێو ئۆتۆمبێل، بۆیە دەفری تایبەت بە هەڵگرتنی ئەنسۆلین هەیە کە پلەی گەرمییەکەی ڕێکخراوە و دەتوانرێت بۆ گواستنەوەی ئەنسۆلین لەکاتی گەشتدا بەکاربهێنرێت. بە گشتی هەڵگرتنی گونجاوی ئەنسۆلین بەم شێوەیەیە:\nئەنسۆلینی نەکراوە دەبێت لەنێو بەفرگر هەڵبگیرێت.\nپلەی گەرمیی بەفرگرەکە پێویستە لەنێوان ٢ بۆ ٨ پلەی سیلیزی بێت.\nنابێت بهێڵرێت ئەنسۆلینەکە بیبەستێت.\nکاتێک ئەنسۆلینەکە دەکرێتەوە و بەکاردەهێنرێت، پێویستە لە پلەی گەرمیی ژوور هەڵبگیرت کە لە ٢٥ پلەی سیلیزی زیاتر نەبێت و بۆ ماوەی مانگێکیش زیاتر بە کراوەیی هەڵنەگیرێت.\nئەنسۆلین نابێت تیشکی خۆری بەرکەوێت.\nکێشەکانی چارەسەری ئەنسۆلین\n١. دابەزینی گلوکۆزی خوێن\nدابەزینی گلوکۆزی خوێن باوترین و مەترسیدارترین لێکەوتی چارەسەرکردن بە ئەنسۆلینە، دابەزینی گلوکۆزی خوێنی درێژخایەن زیانی زۆر بە مێشک دەگەیەنێت. دابەزینی شەکری خوێن دەکرێت لە هەر تووشبووێکی شەکرەدا ڕووبدات و هۆکارەکەشی بریتییە لەوەی کە دوای وەرگرتنی ئەنسۆلین کەسەکە زۆر درەنگ نان دەخوات، چالاکیی جەستەییی زۆر دەکات، یانیش بڕێکی زۆر لە ئەنسۆلین وەردەگرێت. نیشانەکانی ئەم دابەزینی گلوکۆزی خوێنەش دەکرێن بە دوو بەشەوە:\nنیشانە خۆیییەکان: واتا ئەو نیشانانەی لەڕێی خۆیییە کۆئەندامی دەمارەوە بەهۆی وریابوونەوەی سیستمی دەماریی سیمپاسییەوە دروست دەبن کە نیشانەی سەرەتاییین، وەکوو ئارەقکردنەوە، لەرزین، دڵەکوتێ، دڵەڕاوکێ و خێرالێدانی دڵ.\nنیشانەکانی کەمبوونی گلوکۆزی مێشک (Neuroglycopenia): ئەم نیشانانە کاتێک ڕوودەدەن کە گلوکۆزی خوێن زۆر دادەبەزێت و وەک پێویست بە مێشک ناگات، وەکوو سەرئێشە، لێڵبینی، شڵەژان، لەدەستدانی توانای جووڵە و ڕەفتاری نامۆ. لە ئەگەری دابەزینی لەڕادەبەدەری گلوکۆزی خوێن، گەشکە و لەهۆشخۆچوون ڕوودەدەن.\nچارەسەر: لەکاتی نیشانە سەرەتایییەکان کە نەخۆشەکە لەهۆش خۆیەتی حاڵەتەکە بە وەرگرتنی گلوکۆز لەڕێی دەمەوە بۆ نموونە خواردنی شتێکی شیرین چارەسەر دەبێت، بەڵام ئەگەر کەسەکە لەهۆشخۆی چووبوو و نیشانەکانی توند بوون پێویستە ئەم چارەسەرانە وەربگیرێن، گیراوەی خۆراکدەری دێکسترۆزی لەڕێی خوێنهێنەرەکان، دەرزیی گلوکاگۆن لە خوێنهێنەر بدرێت، یاخوود دەرزیی ئەدریناڵین لە ژێرپێست بدرێت.\n٢. کاردانەوەی هەستیاری\nوەکوو هەستیاریی پێستی ناوچەی لێدانی دەرزییەکە (سووربوونەوە و هەڵئاوسان)، بەڵام زۆر باو نین.\n٣. تێکچوونی چەوریی پێستی ناوچەکە (Lipodystrophy)\nدەکرێت چەورییەکە بچووک ببێتەوە یان گەورە ببێت لەشوێنی لێدانی دەرزییەکە، دەکرێت خۆ لەو حاڵەتە بەدوور بگیرێت بە بەکارهێنانی ئەنسۆلینی خاوێن و گۆڕینی شوێنی لێدانی دەرزییەکە بە ڕیزبەندی واتا هەر جارێک و لە شوێنێک بدرێت.\n٤. بەرگریی ئەنسۆلین\nبریتییە لە حاڵەتێک کە نەخۆشەکە ڕۆژانە پێویستیی بە زیاتر لە ٢٠٠ یەکەی ئەنسۆلین دەبێت و زیاتر لەنێو کەسانی قەڵەوی تووشبووی شەکرەی جۆری دوودا باوە.\nبەهۆی هێشتنەوەی خوێ و ئاو لە لەشدا ڕوودەدات.\nInsulin Interactions Checker - Drugs.com\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : ئەنسۆلین (دەرمان)\nحەپی مێفینامیک ئەسید (پۆنستان) بۆ کەمکردنەوەی ئازاری سوڕی مانگانە\nزیانەکانی بەکارهێنانی دەرمان بەبێ ڕێنمایی پزیشک\nدەرمانی (Acetylsalicylate-Lysine DL (Aspegic\nدەرمانی (Aspirin (Acetyl salicylic acid


بەزۆرینەکردنی سیستمی حوکمڕانیی عێراق | KURDPLAT\nلەم رۆژانە زیاتر لە ھەر کاتێک ھەوڵ بۆ شکاندنی نەریتی باوی شێوازی حوکمڕانیی تەوافوقیی عێراق دەدرێ، بەتایبەت کە موقتەدا سەدری سەرکردەی رەوتی سەدر لە تویتەکانی ھەمیشە جەخت لە «حکومەتی زۆرینەی نیشتیمانی» دەکاتەوە. ھەڵبەتە کە دەچیتە ناوەڕۆکی بەرنامەکەی سەدر بۆ دروست کردنی حکومەتی داھاتوی عێراق، بۆت رون دەبێتەوە کە تەنھا ئامانجی بریتییە لە رێگری کردنە لە بەشداریی نوری مالیکیی سەرکردەی حیزبی دەعوە لە دامەزراوەکانی حوکمڕانیی عێراق، وەگەرنا وەک لە وتارێکی تۆمارکراویشدا خۆی ئاماژەی پێد، ھیچ کێشەی نییە لە بەشداریی لایەنە شیعەکانی تر و سەرجەم لایەنە کوردی و سوننییەکانی تر. لە ماوەی ١٧ ساڵی رابردوش زۆر جار هەندێک لە هێزە سیاسییەکانی ئەم پێکهاتە یان ئەویان لە حکومەتی ئیتیحادی بەشدار نەبون، بەڵام قەت ناوی لێنەنراوە حکومەتی زۆرینە.\nھاوکات لەگەڵ ئەمە بانگەشە بۆ ئەوە دەکرێ کە بۆ یەکەمجار ھەڵبژاردنی سەرۆککۆمار بە ئامادەبونی زۆرینەی رەھای ئەندامانی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران بەڕێوەبچێ ئەگەر نیسانی دوسێیەکی ئەندامان دەستەبەر نەبو. ئەمە لە کاتێکدایە کە دەستور (مادەی ٧٠/ یەکەم) داوای دەنگدانی دوسێیەکی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران دەکات بۆ پاڵێوراوی سەرکەوتو بۆ پۆستی سەرۆککۆمار لە گەڕی یەکەمی هەڵبژاردنەکەدا. ئاشکرایە کە بەپێی مادەی (٧٠/ دوەم)ی دەستور تا گەڕی یەکەمی ھەڵبژاردنەکە بەڕێوە نەچێ ناتوانرێ گەڕی دوەمی ئەنجام بدرێ.\nدروستە کە بەپێی مادەی (٥٩/ یەکەم) نیسابی ھەر دانیشتنێکی ئەنجومەنی نوێنەران، زۆرینەی رەھایە، بەڵام بەڕێوەچونی ھەر بڕگەیەکی بەرنامەی کاری ئەنجومەنی نوێنەران کە پێویستی بە دەنگدانی دوسێیەک ھەبێ پێویستی بە ئامادەبونی دوسێیەکی ئەندامان ھەیە بۆ ئەوەی بڕگەکە بەڕێوەبچێت، وەگەرنا چۆن ئەتوانرێ دەنگی دوسێیەک دەستەبەر بکرێ کە هەر لە بنچینەوە دوسێیەکی ئەندامان ئامادە نین. خۆ مادەکە داوای دەنگی دوسێیەکی ئەندامانی ئامادەبوی نەکردوە، بەڵکو داوای دەنگی دوسێیەکی کۆی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی کردوە. رەوتی کار کردن لەناو ئەنجومەنی نوێنەرانیش ھەر بەو شێوەیە بوە، ئەو بڕگانەی پێویستی بە زۆرینەی دوسێیەکی ئەندامانی ئەنجومەن هەبوبێ، ئەگەر نیسابی دوسێیەک نەبوبێ بڕگەکە دواخراوە. وەک تانەدان لە دروستیی ئەبدامێتیی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران یان دەنگدان لەسەر پڕۆژەیاسای دادگای فیدراڵی.\nلە ھەمان کاتدا بە تێڕوانین لە ئاڕاستەی گفتوگۆکانی لیژنەی نوسینەوەی دەستور لە ساڵی ٢٠٠٥ بە ڕونی ئەوەمان بۆ دەرئەکەوێ کە ئاڕاستەی زاڵ بریتی بوە لە پێدانی دەسەڵاتی تەشریفاتی بۆ سەرۆکێک کە جێی ئیجماعی ھەموان بێ، ھەربۆیەش زۆرینەی دوسێیەک بۆ ھەڵبژاردنی دانراوە. تەنانەت هومام حەمودیی سەرۆکی لیژنەکە پشنیاری کردوە کە ئەگەر هیچ یەکێک لە پاڵێوراوانی سەرۆککۆمار زۆرینەی دوسێیەکی دەنگی پەرلەمانی بەدەستنەهێنا، ماوەی ١٥ رۆژ چاوەڕێ بکرێت تا رێکەوتن لەسەر کەسایەتییەک دەکرێ. (بڕوانە: محاضر إجتماعات لجنة کتابة الدستور العراقي ٢٠٠٥، المجلد الأول، ٢٠١٨، ص ص ٥٢٤- ٥٢٧).\nلە لایەکی ترەوە بونی نیسابی دوسێیەک بۆ ھەرڵبژاردنی سەرۆککۆمار تەنھا دەستەبەری مانەوەی ھاوسەنگیی پێکھاتەکانە لە حوکمڕانیی عێراق، چونکە ھەڵبژاردنی سەرۆککۆمار کلیلی راسپاردنی کاندیدی زۆرینەیە بۆ پێکھێنانی حکومەت. ئەگەر ئەم ھەنگاوە وەک خۆی نەمێنێ ئەوا ئیتر بۆ لەمەودوا زۆرینە ئەتوانێ ھەمو سەرۆکایەتییەکان بە راستەوخۆ و/ یان ناراستەوخۆ لەڕێی خەڵکی کارتۆنی کۆنترۆڵ بکات. ئەم هەنگاوە پاش دەسکاری کردنی ژمارەی کورسییەکانی ئەنجومەنی نوێنەران و گۆڕینی هاوسەنگیی کورسیی پێکهاتەکان لە پارێزگا جیاوازەکان لە ساڵی ٢٠٠٩، هەنگاوکی مەترسیداری تر ئەبێ بۆ زاڵکردنی پێکهاتەی زۆرینە (بێ بونی سەرژمێریی باوەڕپێکراو) لە حوکمڕانیی عێراق.\nبیانوی ئاڕاستەی (حکومەتی زۆرینە)، شکستی حوکمڕانیی تەوافوقیی عێراقە کە بوەتە ھۆی ھێنانەکایەی بەشبەشێنەی حیزبی و گەندەڵی. ئەمە لە کاتێکدایە کە بانگەشەکارانی روکەشی «حکومەتی زۆرینەی نیشتیمانی» خۆیان لە رابردو کارەکتەری سەرەکیی ئەم بەشبەشێنەیە بون و بۆ داھاتوش ھەروا ئەمێننەوە. ھەروەک چۆن گرفتی حوکمڕانیی عێراق سیستمی فیدراڵی یان پەرلەمانی و حوکمی ناناوەندی نییە وەک هەندێک ئەیانەوێ وا وێنای بکەن، بە ھەمان شێوە گرفت لە عێراقدا حوکمی تەوافوقیش نییە، بۆ نمونە سویسرا لەڕێی حکومەتی تەوافوقییەوە بەڕێوە دەبرێ و گرفتیشی نییە، بەڵکو کێشەکە لە نەبونی چاودێریی کارای پەرلەمانی و دادوەری و دەزگاکانی تری چاودێرییە.\nلە غیابی نەبونی ئەنجومەنی فیدراڵ، کورد و سوننە زەرەرمەندی سەرەکی دەبن لە بەزۆرینە کردنی سیستمی حوکمڕانیی عێراق ئەگەرچی هەر بۆ پڕوپاگەندەش بێت. هەرچەندە هێزە دەسەڵاتدارەکانی هەرێم لە رابردو و ئێستاش نەیانتوانیوە سود لە دەرفەتەکانی بەغدا وەربگرن لەپێناو چارەسەرکردنی کێشە لەمێژینەکانی کورد لەگەڵ بەغدا، بەڵکو زیاتر کاریان بۆ دەستکەوتی شەخسی و حیزبی و بەشەخسی کردنی کێشەکان کردوە، بەڵام دەستگرتن بە دەستکەوتە دەستورییەکان، گرەنتیی لاوازنەبونی زیاتری کوردە لەناو سیستمی حوکمڕانیی عێراق.


ڕاكردن لە خوا، یان ڕاكردن بۆ لای خوا؟!\nوەك وەڵامێك بۆ دوو پرسیار لە پرسیارە فیكری و فەلسەفی و جەوهەرییەكانی (لە كوێوە؟ بۆ كوێ؟) و وەك باوەڕدارێك بە قەناعەتەوە دەڵێین: ئێمەی مرۆڤ لای خواوە هاتووین و هەر بۆ لای ئەویش دەگەڕێینەوە [إِنَّا للهِ وَإِنَّا إِلَيهِ رَاجِعُون.]ألبقرة/156، ئاشكرایە كە نە هاتنمان بە ویست و ئیختیاری خۆمان بووە و نە بۆ گەڕانەوەشمان پرسمان پێ دەكرێ، بەڵام ئەوەی كە گرنگە و بەدەست خۆمانە و ڕۆڵمان هەیە تیایدا، چۆنیەتی گەڕانەوەمانە بۆ لای خوا، بۆ ئەوەش ئیختیاری پێداوین و سەرپشكی كردوین و هیچ تۆبزی و زۆرە ملێیەكی تێدا نیە بۆمان [وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَين.]ألبلد/10، و [فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ.]ألكهف/29، و [إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرَاً وَإِمَّا كَفُورَاً.]ألإِنسان/3، ، واتە: (هەردوو ڕێگەكەمان نیشانداوە.) و (هەركەس دەیەوێ با بڕوا و ئیمان بهێنێت و هەركەسیش دەیەوێ با بێباوەڕ و كافر بێت.) و (ئێمە ڕێگەكەمان نیشانداوە، ئیدی یان سوپاسگوزار دەبێت و یاخود ناسوپاس و كافر دەبێت).\nیەكێك لە گرنگترین ئەركەكانی مرۆڤ لە ژیاندا ئەوەیە كە خۆی (چۆنیەتی گەڕانەوەی بۆ لای خوا) دەستنیشان بكات و هەوڵ بدات باشترین و جوانترین ڕێگەی گەڕانەوە هەڵبژێرێ. بۆ ئەمەش پێویستە بەردەوام بیر لەوە بكاتەوە و كار بۆ ئەوە بكات بزانێت كە (چۆن بگەڕێتەوە؟) بۆ ئەوەی لای خوا خۆشەویستتر و پەسەندتر بێت و ڕەزامەندی ئەو زاتە باڵایە دەست دەخات، پێویستە بیر لەوە بكاتەوە و بزانێت كە لەگەڵ كام كاروان و قافڵە و بە كام ڕێگە و بە چ هەگبە و توێشوویەكەوە بگەڕێتەوە و چۆن ئەو فەزیلەتی دەستخستنی مەحەببەت و ڕەزامەندی خوایەی دەست دەكەوێ؟\nیەكێك لە باشترین و جوانترین ڕێگەكان و پەسەندترینیان لای خوای میهرەبان، ڕێگەی (تەقوا) و پارێزكاری و چوونە ناو كاروانی (متقین) و پارێزكارانە[إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَاللهِ أتْقَاكُمْ.]ألحجرات/13،، واتە: بەڕێزترینتان لای خوا بەتەقواترین و پارێزكارترینتانە.\nسەرنج بدەن ئایەتەكە فەرموویەتی (عندالله - لای خوا) واتە بۆ قیامەت و بۆ پاشەڕۆژتان، بەڵام بۆ دونیا مامەڵەكە جۆرێكی دیكەیە، چاكترین كەس ئەوەیە لەگەڵ خەڵكی چاك بێت و بەسودبێت بۆ ژیانیان، ئەوەتانێ پێغەمبەر(دروودی خوای له‌سه‌ربێت) دەفەرمووێ: (خَيْرُ النَّاسِ أنْفَعُهُمْ لِلنَّاسِ.) واتە: چاكترینی مرۆڤەكان بەسودترینیانن بۆ مرۆڤەكانی دیكە.\nلەم گۆشەنیگایەوە و بۆ دەستكەوتنی وەڵامی پرسیارێكی دیكە لە پرسیارە گرنگ و جەوهەرییەكان كە بریتییە لە (بۆچی هاتووین؟) چەمكێك لە چەمكە قورئانی و مەعنەوییە گرنگەكان هەڵدەبژێرین و بەشێك لە وەڵامی پرسیارەكەمانی لێوە دەستدەخەین.\nبە سەرنجدانێكی خێرامان لەسەر مانای تەقوا و قوڵبوونەوە لە لایەنە قورئانییەكەی ئەو چەمكە گرنگ و بەهادارە و وەستان لەسەر ئەو مانا ناسروشتی و ناڕاستەی كە هەندێك جار و لە لایەن هەندێك كەسەوە -بە مەبەست یان بێ مەبەست و بە زانین یاخود نەزانین- بۆ ئەم چەمكە كراوە و دەكرێ، بەوەی كە گوایە تەقوا بە مانای ترسانە لە خوا، مەخابن ئەم مانا و ڕاڤە ناتەواو و هەڵەیە بووەتە بەشێك لە فەرهەنگ و كلتووری دینداری و ئامۆژگاری دینی لە كۆمەڵگەی ئێمەدا كە (تەقوا یانی ترسان لە خوا)، بەڕاستی ئەم ڕاڤەكردنە بۆ تەقوا نە لە ڕووی زمانەوانییەوە‌و نە لە ڕوانگەی سیاقی ئایەتە قورئانیەكانەوە تەقوا مانای ترسان لە خوا ناگەیەنێت، جا ئەم ڕاڤە و ماناكردنە بۆ چەمكی (تەقوا) بە مەبەست و لە ڕووی زانینەوە بووبێت یان لە ڕووی دەرك نەكردن و تێنەگەیشتن و بێ مەبەست بووبێت، ئەوا ڕاڤەكردنێی نادروست و نەگونجاوە، چونكە ئەم جۆرە تێگەیشتنە لە خوا و لە دین خوایەكی ترسناك و دین و دیندارییەكی مەترسیدارمان نیشان دەدات، كە بە هیچ شێوەیەك یەك ناگرێتەوە و سازگار نیە لەگەڵ قورئان و ڕۆحی دیندا.\nبە كورتی و بەو ئەندازە مەعریفە و ئاگاییە كەمەی كە بەندە هەیەتی لە زمانی عەرەبی و خوێندنەوەی سیاقی ئەو ئایەتە قورئانیانەی كە باسی چەمكی تەقوا دەكەن و كتێبە زمانەوانییەكان شیكاری دەكەن، مانای تەقوا بریتییە لە: خۆپارستن لە گوناهو شتە ناباشەكان و دوور كەوتنەوە لەو ڕێیەی كە دوورت دەخاتەوە لە ڕێگەی گەیشتن و نزیك بوونەوە لەخوا، هەروەها كەوتنە سەر ئەو ڕێیەی كە دەتگەیەنێت بە خوا و نزیكت دەخاتەوە لێی، پوختتر بڵێین لە سیاقی ئایەتەكانەوە ئەوە تێدەگەین كە: (تەقوا، واتە ڕاكردن بۆ لای خوا، نەك ڕاكردن لە خوا.)، ئەم جۆرە دید و تێڕوانینەش بۆ چەمكە دینی و قورئانییەكان و دین و دینداری، وەڵامێكی جوانتر و باشترمان پێدەدات بۆ پرسیاری (بۆچی هاتووین؟)و سازگارە لەگەڵ ڕەحمانییەتی خوا و(رَحْمَةً لِلْعَالَمِين) ی پێغەمبەر (دروودی خوای له‌سه‌ربێت) و ڕەحمەت بوونی دینی ئیسلامدا.\nبهێننە پێش چاوتان كە مرۆڤێك دەیەوێت بۆ شوێنێك بڕوات و بگاتە ئامانجێك، بۆ ئەمە توێشوویەك هەڵدەگرێت و پێداویستییەكانی گەشتەكەی لەگەڵ خۆی هەڵدەگرێ، ڕێگە دەبڕێت و لە ڕێدا تووشی هەوراز و نشێوو و چاڵ و چۆڵ و دڕك و كۆسپەكانی ڕێگە دەبێ، لەبەر ئەوەی مەبەست و ئامانجەكەی زۆر لا گرنگە و دەیەوێ پێی بگات، بۆیە بە وردی و لێزانانە هەنگاو هەڵدەگرێ و خۆی دەپارێزێ و بۆ هەر هەنگاوێكی سەرنج دەدات كە قاچی بخاتە چ شوێنێكەوە سەلامەتە و زووتر و باشتر دەگات بە مەبەستەكەی، ئەمە مانای تەقوایە وەك ئەوەی لە گێڕانەوەیەكدا هاتووە.\nبۆ دڵنیایی زیاتریش جێی خۆیەتی ئەوە بزانین كە چەمك و وشەی (وقی، تقوی)و هاوشێوەكانی (258) جار لە قورئانی پیرۆزدا هاتووە و لە هیچ یەك لەو شوێنانەشدا بە مانای ترسان لە خوا نەهاتووە، یان بە مانای ڕاكردن لە خوا نەهاتووە.\nجۆری ژیان و پێكهاتەی مرۆڤ و حەز و ئارەزووەكانی و ململانێی گەورە و بەردەوامی نێوان هێزی خێر و شەڕ و چاكە و خراپە لە مرۆڤدا، زۆر جار وای كردووە دووری خستووینەتەوە لە خوا و چوون بەدەم بانگەواز و فەرمانە ئیلاهییەكانییەوە، بۆیە هێزی شەڕ و خراپە و گوێڕایەڵی كردنی نەفس و حەز و ئارەزووەكانمان زاڵ بوون بەسەرماندا و زۆر جار بە نەزانی و بە هۆی بێئاگایی و كاریگەربوونمان بە داخوازی و حەز و خواستەكانی نەفسمان، ڕامان كردووە لە خوا و دوور كەوتووینەتەوە لێی و زویر بووین لە خوا و لەبیرمان كردووە.\nبۆیە پاش دەرككردن و هەستكردنمان بە دابڕان و دووریمان لە خوا و سستی و كاڵبوونەوەمان لە بەندایەتی و پەرستشەكان و تا ئەندازێكیش نامۆبوونمان لەگەڵ لایەنە ڕۆحی و ئیمانییەكان، پێویستە بگەڕێینەوە سەر ڕێگە ڕاستەكە و ببینە بەندەیەكی (موتتەقی) و پارێزكار و تامەزرۆیانە و ئاتاجانە ڕاكەین بۆ لای خوا و بە پیر بانگەواز و بانگهێشتەكەیەوە بڕۆین، بگەڕێینەوە بۆ لای زاتێك كە زۆر خۆشمانی دەوێت و تامەزرۆمانە و ئامێزی ڕەحمەت و میهرەبانی و دەروازەكانی دیوانی هەمیشە ئاوەڵا و كراوەن و لە پێشوازی بەندەكاندایە، ئەم موژدە گەورە دڵخۆشكەرە ئیلاهییەشمان لەبیر بێت كە پێغەمبەر (دروودی خوای له‌سه‌ربێت) لە فەرموودەیەكی قودسی دا بۆمان دەگێڕێتەوە كە خوای گەورە كەریمانە و میهرەبانانە دەفەرمووێت: (.. وَمَنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا وَمَنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا وَإِذَا أَقْبَلَ إِلَيَّ يَمْشِي أَقْبَلْتُ إِلَيْهِ أُهَرْوِلُ.) رواه مسلم.\nواتە خوای گەورە دەفەرمووێت: (هەركەسێك بستێك لە من نزیك ببێتەوە، ئەوا من باڵێك لێی نزیك دەبمەوە، وە هەركەسێك باڵێك لە من نزیك ببێتەوە، ئەوا من هێندەی پەل و باڵێك لێی نزیك دەبمەوە، وە هەركەس بە هێمنی بێت بۆ لای من، ئەوا من بە پەلە و هەڵەداون دەچم بە پێشوازییەوە).\nلەخوا داواكارین هاوكارمان بێت و تەوفیقاتی خۆیمان بۆ زیاتر بكات تا هیچ كاتێك ڕانەكەین لەخوا و هەمیشە ڕاكەین بۆ لای خوا.