"ئێوە بوون سەردەمێک مەرگ لێتان فێر دەبوو نەترسێ و بزانێ و بپرسێ"\nھاتنە گۆڕی ئەم بیرۆکانە مژارێکی نوێ بوو لەو سەردەمە و پێشمەرگەی کۆمەڵە نوێنەرایەتی ئەم بیرۆکانەی دەکرد، لە مەڕ پرسی کورد و لابردنی ستەمی نەتەوایەتی بیرۆکەی پێشمەرگەی کۆمەڵە زۆر مرۆڤانە و ئەمرۆیی تر بوو. لە مێژووی خەباتی سیاسی رۆژھەڵاتی کوردستان، بۆ یەکەمین جار ژنان لە ناو ھێزی پێشمەرگایەتی "کۆمەڵە" چەکدار و خاوەنی رێکخراوی سەربەخۆی خۆیان بوون، ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە بوو بە بەستێنێک و سپەرێک بۆ بە دەستھێنانی بەرژەوەندی و مافە رەواکانی ژنان و بەرگری لێدەکردن. پێشمەرگەی کۆمەڵە بانگەوازی ژنانی کرد بۆ خەبات لە پێناو مسۆگەر کردنی مافەکانیان لە دژی پیاوسالاری و ھەموو ئەو داب و نەریتە کۆنانەی کە ببوونە ھۆی دواکەوتووی کۆمەڵگای کوردستان و لەم پێناوەدا ژنانیان ھاندا و زۆربەی ژنانی ئازادیخواز و بەرابەری خوازی ئەو سەردەمەی کۆمەڵگای کوردستان ھاتنە نێو ریزەکانی ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە ئەمە خۆی (سونەت) شکاندنێکی سیاسی و مێژوویی بوو کە تەنیا بە پشتیوانی و پێشوازی پێشمەرگەی کۆمەڵە لە کوردستان سەری گرت.\nبەم پێیە ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە بوو بە یەکێک لە ستوونە بەھێزەکانی خۆڕاگری فراوانی کۆمەڵایەتی، خۆڕاگرییەک کە دەرەنجامەکەی بووە ھۆی ئەوەی خەڵکی ئازادیخوازی کوردستان لە بەرامبەر کۆماری ئیسلامی سەریان نوی نەکرد و پێشمەرگەی کۆمەڵە بە ھۆی بەردەوام بوون لە سەنگەری خەبات لە گۆڕەپانی سیاسی لە نێو دڵی خەڵکی کوردستان زۆر زوو جێگەی خۆی کردەوە و راستی خەباتی خۆی سەلماند. بزووتنەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستان رۆڵێکی گرینگ و ئەساسی لە خەبات دژی رژیمی کۆماری ئیسلامی گێڕاوە، ئەم بزووتنەوەیە لە سەرەتای ھاتنە سەرکاری حاکمیەتی داپڵۆسێنەری کۆماری ئیسلامی خەباتێکی بێ وچانی دژ بە داگیرکەرانی کوردستان لە لایەن ھێزەکانی پاسدار و ئەرتەش و خوێنمژانی ئەو رژیمە بردوەتە سەر، بۆیە ئێستاشی لە گەڵ بێت کۆماری ئیسلامی ھیچ کات نەیتوانیوە لە کوردستان پێگەیەک مسۆگەر بکات و ئەمەش بە ھۆی خەباتی رەوا و بەرەحەقی لایەنە سیاسیەکانی رۆژھەڵاتە و بە تایبەتی ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە.\nرۆژی ٣١ی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٧ی ھەتاوی یەکەمین پێشمەرگەی کۆمەڵە و یەکێک لە سیما ناسراوەکانی نێو بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلی کوردستان واتە ھاوڕێ سەعید موعینی ناسراو بە کاک (خانە) برای گیانبەختکردووان کاک عەبدوڵڵا و کاک سولەیمان موعینی لە سیما ناسراوەکانی بزووتنەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستان لە دەیەی ٤٠ی ھەتاوی، شان بەشانی پێشمەرگەکانی یەکیەتی نیشتمانی کوردستان لە ئاوایی دەری لە ناوچەی ماوت سەر باشووری کوردستان لە گەڵ پۆلێک پێشمەرگەی خۆ نەویست بە داخەوە کەوتنە گەمارۆی ھێزەکانی رژیمی بەعس و گیانی ئازیزی لە رێگای رزگاری نەتەوەکەی بەخت کرد. ساڵی ١٣٥٦ی ھەتاوی کۆمەڵە بە مەبەستی بینینی دە‌وری سیاسی نیزامی کاکە خانە ڕە‌وانە‌ی ناو یە‌کیە‌تی نیشتیمانی کوردستان لە سنوری باشووری کوردستان دە‌کات. کە لە‌وێ بە مامۆستا قادر دە‌ناسرێ. دوای ماوە‌یە‌ک مانە‌وە رۆژی ٣١ی جۆزەردانی ساڵی ١٣٥٧ کاک خانە و چەند پێشمەرگەی یە‌کیە‌تی نیشتیمانی کوردستان لە شەرێکی قارەمانانەدا بەرانبەر بە ھێزەکانی رژیمی بەعس لە ئاوایی دەری لە ناوچەی (ماوەت) گیانی بەخت کرد.\nئێستاکە نزیک بە 36 ساڵ بە سەر گیانبازی ھاوڕێ خانەی موعینی تێپەڕدەبێت، لە ماوەی 36 ساڵی رابردوو ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە باڵی چەکداری کرێکاران و زەحمەتکێشان و لایەنگرو پشتیوانی بۆ دیفاع لە ئازادی و مافی زەوت کراوی خەڵکی کوردستان و بەرابەری ژن وپیاو و لە کوردستان بووە. لە رێزی پێشمەرگایەتی ئەم ھێزە بە ھەزاران مرۆڤی ئازادیخواز و تێکۆشەر چالاکی و لە خۆبردووییان کردووەو گەلێک شانازی و حەماسەیان لە سەنگەرەکانی خەبات خوڵقاندووەو لە مێژووی کۆمەڵە تۆماریان کردووەوە. لەم نێوەدا سیماگەلێکی ناسراو و خۆشەویستی دڵی زەحمەتکێشانی کوردستان و بە دەیان سەدانی دیکە بوون بە سمبۆلی حەماسە و خۆڕاگری خەڵکی کوردستان.\nمێژووی خەباتی بێ وچانی ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە دەبێت وەکوو میراتێکی گران لە میشک و بیری کۆمەڵگای کوردستان بمێنێتەوە. تەنیا بەم شێوەیەیە کە نەوەی نوێ و داھاتوو و ئەو کەسانەی وا ئەم مێژووە پیرۆزەیان دەرک پێ نەکردووە دەتوانن ئەم میراتە لە بەر دیدەی خۆیان دابنێن و لە دەستکەوتەکانی کەڵک وەرگرن. بۆیە دەبێت سەر لە نوێ لە سەروبەندی رۆژی ٣١ی جۆزەردان پەیمان نوێ بکەینەوە و بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانمان بە ورەیەکی لە ھەمیشە زیاتر و خوێندنەوەیەکی وردتر ھەنگاوکانمان پتەوتر بکەین لە پێناو بەردەوامیدان بەرێبازی ئەو ئازیزانەی لەریزەکانی کۆمەڵە گیانی خۆشەویستیان بەخت کرد و ھەروەھا پێویستە پێکەوە خاڵە بەھیزەکانی ئەخلاقی شۆڕشگێری پێشمەرگە بۆ نەوەکانی داھاتوومان بگوێزینەوە.\_\nئه‌م بابه‌ته 6560 جار خوێنراوه‌ته‌وه


دوو موشەکێك لە ناوچەی سەوزی عێراق دەدەن و هاوپەیمانان بنکه‌یه‌ك به‌جێدەهێڵن\nهێرشەکانی ئەم مانگە لەلایەن گروپێکەوە لە ئەستۆ گیران کە پێشتر نەناسراوە و خۆی بە عوسبەت سوارین ناودەبات، بەڵام هاوپەیمانی نێوده‌وڵه‌تی له‌وباوه‌ڕه‌دایه گروپەکە کۆکراوەی چەند میلیشیایەکی ناسراوتر بێت.\nجوتیارێكی ناوخۆیی وتی: 'وێرانەکان چاکدەکەینەوە بۆ چاندنی گەنم لەم زەوییەدا بۆ نان،' له‌كاتێكدا ئاماژەی کرد بۆ پشتێنی تەقەمەنی فڕێدراو و هێلەکی سەربازی دڕاو لەناو خۆڵوخاشاکه‌كه‌دا.\nحزبەکانی هه‌واداری ئێران دیاریکردنی سەرەکوەزیرانی راسپێردراوی عێراق رەتدەکەنەوە\nسەرەکوەزیرانی نوێ عەدنان زورفی رووبەڕووی دژایەتی دەبێتەوە لەلایەن حزبە سیاسیەکانی هه‌واداری ئێرانەوە بەهۆی لێدوانەکانی ئەمدواییەی کە دەستێوەردانی ئێرانی لە کاروباری عێراقدا رەتکردەوە.\nسەرەڕای بازگەی سنوریی وەلید، پێنج بازگەی دیکە، کە لەلایەن رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی'ەوە تێکدرابوون، بەمزوانە دەکرێنەوە.


عێراقیەکان کاتێکی خۆش بەسەردەبەن لە پارکی زەورای بەغدا لە جەژنی رەمەزاندا کە هاوکاتە لەگەڵ سەرکەوتنی گەورە دژی رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) لە موسڵ. [خاوەنی وێنە: لاپەڕەی فەیسبوکی زەورا]\nعێراقیەکان جەژنی رەمەزان دەکەن لەناوەڕاستی سەرکەوتنەکاندا دژی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) کە بریتییه له رزگارکردنی زۆربەی موسڵ.\nعادل عەبدول ئیلاه، 41 ساڵ، لە گەڕەکی موسەننای رۆژهەڵاتی موسڵ کە پشوەکەی وەك ئاهەنگی سەرکەوتن له‌قه‌ڵممدا، بە دیارونای وت: "جەژن بەبێ داعش خۆشە. ئێمە ئێستا دەتوانین جەژنی رەمەزان بکەین دوای لەناوبردنی تیرۆریستان."\nبۆ خۆشتركردنی پشووەکە بۆ هەژاران، نوسینگەی وه‌قفی سوننه لە پارێزگای نەینەوا جلوبەرگی نوێی پێشکەشی منداڵانی بێ دایكوباوك کرد لە موسڵ.\nسەرۆکی وه‌قفی سوننه، ئەبو بەکر کەنعان، بە دیارونای وت: "ئێمە کەمپینێکمان دەستپێکردووە بۆ هێنانی خۆشیی جەژن بۆ منداڵانی بێ دایكوباوك لە شارەکەماندا، بەتایبەتی ئەو منداڵانەی دایك و باوکیان لەدەستدا بەهۆی تیرۆری داعشەوە."\nنوسینگەی وه‌قفه‌كه جلوبەرگی نوێی جەژنی بۆ نزیکەی 5,000 منداڵی بێ سەرپەرشت دابەشکردووە لە هەردووك بەری رۆژهەڵات و رۆژئاوای موسڵ و چالاکی و پێشبڕکێ و خەڵات بۆ منداڵان و بێوەژنان و خێزانی شەهیدان سازده‌كات.\nکەنعان وتی: "لەماوەی چەند رۆژی رابردوودا، ئێمە زیاتر لە 7,500 سەبەتەی خواردن و کۆمەکمان دابەشکردووە بۆ دانیشتوانی ریسالە، یەرموك، ئیسڵاح زراعی و بادوش لەگەڵ ئاوارەکان لە شاری کۆنی موسڵ."\nوتیشی: "هەوڵەکانمان بەردەوامن و زیاتردەبن بۆ یارمەتیدانی دابینکردنی هاوکاری بۆ هەموو خێزانە هەژارەکان کە بەهۆی تیرۆریزمەوە زەرەرمەند بوون.\nبەسام مۆفەق، 38 ساڵ، لە گەڕەکی یەرموکی بەغدا وتی: "ئازار لە دڵماندا بوو لەگەڵ هەر جەژنێك کە دەهات و خێزانەکانمان لە موسڵ و ناوچەکانی تر بە دیل گیرابوون لەلایەن داعشەوە."\nمۆفەق بە دیارونای وت: "ئێمە دڵنیابووین کە ئەو رۆژە دێت بتوانین جەژنیان لەگەڵ بکەین. بەمزوانە هیچ بستێکی خاکی ئێمە لەژێردەستی داعشدا نامێنێت."\nرەسوڵ محەمەد، 34 ساڵ، لە گەڕەکی سەیدییەی بەغدا کە خۆی ئامادەده‌کرد بۆ بردنی هەردوو منداڵەکەی بۆ پارکێك، وتی: "سەرکەوتن بەسەر داعشدا جەژنی ئێمەیە. هیچ شتێك وەك ئەو خۆشیەی ئێمە نیە کە بەشە داگیرکراوەکانی نیشتیمانه‌كه‌مان ئێستا ئازادکراون."\nلە بەغدا ئاهه‌نگه‌كانی جەژن لە سەرانسەری شارەکەدا بەڕێوەدەچێت.\nبەرپرسی پەیوەندیە گشتییەکانی ئه‌میندارێتی، حەکیم عەبدول زەهره، بە دیارونای وت: "هەموو پارك و باخچە گشتییەکان ئامادەن بۆ وەرگرتنی سەردانیکەران و خزمەتکردن بۆ ئەزمونێکی خۆشی خێزانەکان."\nوتیشی پارکی یاریی زەورا پێشانگایەکی یاریی ئاگرین سازده‌كات کە بە میوانداریی کەسایەتیه وەرزشی و هونەریه‌كان دەبێت.\nهەروەها وتی منداڵان و گەوره‌كان دەتوانن چێژببینن لە نوێترین یاریی چه‌ركوفه‌له‌ك و یاریی تریش لە زەورا و شوێنەکانی تری کاتبەسەربردن لە شارەکەدا.\nوتی لەگەڵ ئەوەشدا ئه‌میندارێتیه‌كه "شەقامەکانی پایتەختی رەنگکردووە بە رەنگی بریسکەدار کە خۆشی گشتی پیشاندەدات بەهۆی دوایین سەرکەوتنە سەربازیەکانەوە."


دوای سێ رۆژ لە دەستبەسەركردنی ساڵح موسلم، هاوسەرۆكی پێشوی پەیەدە، لە لایەن دەوڵەتی چیك، سەرنەجام دادگای ئەو وڵاتە بڕیاری ئازادكردنی دەركرد، ئازادكردنی موسلم لە كاتێك دایە كە لە ماوەی دەستگیركردنی قسەو باسی زۆر لەسەر ڕادەستكردنەوەی بە دەولەتی توركیا دەكرا، بە تایبەت كاتێك كە دەوڵەتی توركیا لەو چەند رۆژەدا هەموو هەوڵێكی خۆی بۆ ئەو هەنگاوە دەست پێكردبووو.\nئاینی میللی و ئاینی دەسەڵات\n(هەندێک تێڕامان لە ئاینی دەوڵەت و ئاینی ناو خەڵک)\nدینداریی میللی لەئەنجامی کارلێک لەنێوان دین وەک پەیام و کۆمەڵ و بوارەکانی ئابوری، سیاسی، کلتوری، سایکۆلۆژی... ئەو خەڵکە دروستدەبێت. گۆڕانکارییە جیاوازەکانی نێوان کۆمەڵگەکان دەبنە هۆی سەرهەڵدانی دینداریی میللی جیاواز و ڕێژەیی. بەقەد جیاوازیی کۆمەڵگەکان؛ ئەوەندەش دینداریی میللی لە کۆمەڵگەیەکەوە بۆ یەکێکی تر دەگۆڕێت، تەنانەت لەناو یەک کۆمەڵگەدا وردە کلتورەکان، وردە ئاینی میللیش دروستدەکەن. بۆیە دینێکی ڕێژەیی سەرهەڵدەدات، ڕەوتی دینیی جۆراوجۆریش سەرهەڵدەدات.\nدینداریی میللی دیندارییەکە لەناو خەڵکی گشتی پشت بە دەق نابەستێت. زۆر جار لەدەرەوەی دەقەوە دیدەکانی خۆی شکڵگر دەکات. جاری واش هەیە دینداریی میللی پێچەوانەی دەقی دینییش دەوەستێتەوە، بۆ نمونە قورئان دەڵێت: (ان اکرمکم عند الله اتقاکم)، بەڵام شێخایەتی کە هیچ ڕەگێکی لە دیندا نییە؛ دێت و نوتفەی پێغەمبەر دەکاتە بنەمای بەڕێزیی خۆی. دینداریی میللی لە جێی دەق پشت بە قوتب دەبەستێت، قوتبێک خەڵکی هەموو سیقەیەکی پرسە دینییەکانی خۆی بە پیاوێکی دینی دەدات، یان کەسێتییەکی دینی. ئەویش دیدەکانی خۆی وەک دیدێکی دینی و ئاسانکراو بە خەڵک دەگەیەنێت. خەڵکێش بە ئیمانەوە وەری دەگرن.\nدینداریی میللی دیندارییەکی سادە و ساکارە و دورە لە ئاڵۆزی، عادەتییە، ئاڵۆزییەکانی دین سادە و ساکاردەکاتەوە.\nدین لەناو دامەزراوەی دەوڵەتدا دینی ڕەسمییە، دینێکە زمانی نزیک لە قانون و زمانێکی بیرکارییانەی هەیە. ئەم دینە شکڵی ئەو جۆرە دەوڵەتە دەگرێت کە بۆی بۆتە دینی ڕەسمی، دەوڵەت شەرعییەتی ئایدۆلۆژی خۆی پێپتەودەکات و پاساوی کارەکانی دەوڵەت دەداتەوە. دینی ناو دەوڵەت لەشێوەی دامەزراوەیەکی تۆکمەدایە و بەشێوەیەکی هیرارکی(لە سەرەوە بۆ خوارەوە) دەسەڵاتی تێدا دابەشکراوە. ئەم دینە بە ئیمتیاز دینی دەقگەرایەو بۆ شەرعییەتدان بە پێکهاتە ئایدیۆلۆژییەکەی خۆی پشت بە دەقی دینی دەبەستێت، هەروەها بۆ جوانکردنی ڕوی دەوڵەت و شەرعییەتدان بە دەوڵەت پشت بە دەقی دینی دەبەستێت. جیهازی دەوڵەتیش بەرگری لەم دینە دەکات و لەبەرانبەر دینەکانی تر پشتگیری دەکات. ئەم جۆرە دینە بڕوای بە جیاکردنەوەی (مافی خودا و مافی بەندە) نییە و مەحاکمی تەفتیشی هەیەو تەواو ماف دەدات بەخۆی کە خەڵکی دادگایی بکات و بەشینەوەی جەهەننەم و بەهەشت بەخۆی دەسپێرێت. بۆیە زۆر پشت بە تەکفیر دەبەستێت و هەرچی دەکات ناتوانێت بڕوای پێنەبێت. دینی دەوڵەت دینێکە لەسەر بنەمای پۆلێنکردنی تاکەکان وەستاوە و تەنها ئەوانە پلە یەکن کە سەر بە ئایدیۆلۆژیا ستانداردەکەی خۆیەتی.\nجۆرێک دینی دامەزراوی تێکەڵ بە دەسەڵات هەیە، ئەویش بریتییە لە دینی موعارەزەی ئەو هێزە سیاسییەی کە دژی دەسەڵاتێکە کە بە کردارەکی(بالفعل) دەسەڵاتە. بەڵام ئەم بەهێز(بالقوە) دەسەڵاتە و ئەو دینەی ڕەهەندە ئایدیۆلۆژییەکەی پێکدەهێنێت خەریکی شەرعییەتدانە بە دەسەڵاتی ئۆپۆزسیۆن. ئەمیش لە هەمان مۆدیلی دینی ناو دەوڵەتە و خەریکی بونیادنانی پەیوەندیی ئاوێتەکراوی دین و دەسەڵاتە.\nئەم دو دینە(دینی ناو دەسەڵات و دینی و دینی ناو ئۆپۆزسینی سیاسی)هەردوکیان دینی دەقپەرستن و دینی بەدامەزراوەکراون. هەردوکیان دەبنە ئایدیۆلۆژیای دەسەڵات، ئیتر مەرج نییە ئەو دەسەڵاتە ڕاستەوخۆ لە حوکمدا بێت، دەشکرێت ئۆپۆزسیۆن بێت.\nڕەوتی سێیەم دینی میللیە، ئەم جۆرە دینە شەرعییەتی لە کلتوری کۆمەڵایەتییەوە وەردەگرێت و دین و کەلتور سنورەکانیان زۆر کاڵدەبێتەوەو لە زۆر شوێندا تێکەڵ بە یەکتری دەبن.\nدینداریی میللی خاوەنی کشان و لێبوردەییە، ڕێزی فرەیی دەگرێت و تا ئاستێکی باش نەرمونیانە، بە پێچەوانەی دینی ناو دامەزراوە و دەسەڵاتەوە، مرونەتی کەمە و لەبەرانبەر ئەوانی تری جیاوازدا توندە.\nئەو دینەی دەبێتە ئایدیلۆژیای دەسەڵاتی ئۆپۆزسیۆن لە چەندین ئەگەردا بەهێزدەبێت:\n１) لە کاتێکدا دەوڵەت بەهۆی گەندەڵی و ستەمکاری و چاوچنۆکیی دەسەڵاتدارەکانییەوە لەگەڵ جەماوەر بۆشاییەکی گەورە کەوتۆتە نێوانیانەوە، دینی دەسەڵاتی ئۆپۆزسیۆن ئەو بۆشاییە داگیردەکات و خۆی لە جەماوەر نزیکدەکاتەوە.\n２) لەسەردەمی سەرمایەداریی نیو-لیڕاڵدا دەوڵەت زۆر لە خزمەتگوزارییەکانی لەدەستداوەو داویەتی بە کەرت و بازاڕی ئازاد، کەمترین خزمەت پێشکەش بە خەڵک دەکات. لێرەوە دینی ناو دەسەڵاتی موعارەزە(لە دونیای ئیسلامیدا) دێت و زۆر لەو بۆشاییانە پڕدەکاتەوەو زۆر لە خزمەتگوزارییەکان جێبەجێدەکات و خۆی لە جەماوەر نزیکدەکاتەوە.\n３) بەهۆی لاوازیی یان شەڕوشۆڕەوە دەوڵەت، یان شێوە-دەوڵەت لاوازدەبێت و ناتوانێت پێداویستییەکانی خەڵکی پربکاتەوە و دینی ناو معارەزە دێت و ئەو کەلێنەش پڕدەکاتەوە.\nلێرەوە پەیوەندییەکی بەرژەوەندخوازانە لەنێوان خەڵک و دینی ئۆپۆزسیۆندا دروستدەبێت، بەهۆی دامەزراوە پەروەردەییەکانی دینی ناو ئۆپۆزسیۆنەوە ئەم پەیوەندییە مادییە دواتر دەگۆڕێت بە پەیوەندیی ئایدیۆلۆژی و تێڕوانینە دینییەکەی خۆی دەخاتە ناو زەینی جەماوەرەوە.\nنوێکردنەوەی ژیان و زیادبونی تەفسیرە زانستییەکان بۆ نهێنییەکانی ژیان، پانتایی ڕۆڵی دین تەسکدەکەنەوە و زانست زۆر لە ڕۆڵەکانی داگیردەکات.\nبەشێوەیەکی گشتیی دینداریی میللی دیندارییەکە خۆی گونجاندوە لەگەڵ ژیانی ڕۆژانەدا و دەیەوێت بەئاشتی و دور لە گرژی ژیانی کۆمەڵایەتی بەڕێبکرێت. ئەوە دینداریی میللییە نایەوێت و ناخوازێت سیستمی ئەهلی زیممە بەسەر ئەوانەی ئەهلی کیتابن بسەپێنێت و پێی بڵێت ملشۆڕانە دەبێت جزییە بدەیت. بەڵام دینی ناو دەوڵەت کاتێک دەسەڵاتی هەبێت، کاتێک بۆی لوا، دێت و فقهی خۆی بەسەر پەیڕەوکارانی دینەکانی تردا دەسەپێنێت. دینداریی میللی نایەت بە کەسێکی بێدین بڵێت من ناتوانم لەگەڵ تۆ بژێم و نابێت تۆ هەبیت، دەڵێت (هەرکەسەو دەچێتە ناو قەبری خۆیەوە)، یان دەڵێت: (خۆی و خوای خۆی. خوا بەندەناسە). بەڵام دینی ناو دەوڵەت بەکەسێکی مولحد(ئایتێست) یان بتپەرستێک یان بێئاینێک دەڵێت دوو بژاردەت لەبەردەمدایە(یان موسڵمان دەبیت یان دەبێت بکوژرێیت)، دینی دەوڵەت کەسێک ئەگەر ئاینەکەی خۆی بگۆڕێت؛ وەک مورتەدێک فەرمانی کوشتنی بەسەردا دەدات.\nدینداریی میللی بۆنەو جەژنەکان وەک چێژ و خۆشی و پێکەوەبون دەبینێت، جەژنی نەورۆز وەک ڕۆژێکی تایبەت بۆ کەیفوسەفا و سەیران دەبینێت، جەژنی مەولود دەکاتە ڕۆژی شەربەتگێڕان و بەخشینەوە و چێژ، کەچی دینی ناودەوڵەت یان دینی ناو دەسەڵاتی ئۆپۆزسیۆن دێت و بۆ شەرعییەتدان یان نەدان بەم جەژنانە بۆ دەق دەگەڕێت، ئەگەر دەق ڕێی پێدا ئەوا شەرعییە، ڕێی پێنەدا ناشەرعییە. لای ئەو پێوانەی ئاینی میللی چێژ و کاتبەسەربردنێکی خۆشە، بەڵام پێوانەی ئاینی دەوڵەتخواز شەرعی و ناشەرعیبونە.\nخەڵک بەشێوەیەکی گشتیی لوقمەی ژیان و پاراستنی ژیان لایان گرنگە، مرۆڤ لە ژیانی ڕۆژانەیدا زۆر پراگماتییە و دەیەوێت ئەوەی لە دەوروبەری دەگوزەرێت لەگەڵ بەرژەوەندییە مادییەکانی بگونجێت. ئاینی میللیش ئەم دۆخە پراگماتییەی تێدایە و هەمیشە خۆی دەگونجێنێت لەگەڵ کۆمەڵ و بەرژەوەندییەکانی تاک و کۆمەڵ. هەر بۆیە کۆمەڵ پێویستی بە ئۆقرەیی و ئارامییە، هەوڵدەدات قبووڵی جیاوازییەکانی ناو کۆمەڵ بکات و هەمویان لەخۆبگرێت. ئاینی میللی لە کوردستان؛ توانیبوی پێکەوەژیانێکی تاڕادەیەکی باش لەنێوان موسڵمان و جولەکە و مەسیحی و کاکەیی و ئێزدی و زەردەشتی و تەنانەت دیندار و بێدینەکاندا دروستبکات. هەر بۆیەش لە سلێمانی گەڕەکی جولەکان هەبوە و لە هەولێریش کریستیان. بەڵام کە لەلایەن ئیسلامییەکانەوە و لەلایەن دەوڵەتی ئیسرائیلەوە ئاین دەکرێت بەبەشێک لە دەسەڵات، ئیتر جولەکەیەک ناتوانێت لە هەولێر و سلێمانی و دیاربەکر و هەر شوێنێکی تر بەو ئاسانییەی جاران بمێنێتەوە، چونکە ئیسلامی ناو دەسەڵات قبووڵی ناکات. چونکە کە ئاین دەبێتە ئاینی سیستمی سیاسی و دەسەڵات؛ ئەم پێکەوەژیانە دەخاتە بەردەم مەترسییەوە. لە ئیسرائیل حزبی شاس لەبەر ئەوەی حزبێکی دینییە و دین و دەسەڵاتی لە یەکەیەکدا کۆکردۆتەوە، توندڕەوترین حزبە دژ بە موسڵمانەکان.\nدینیی میللی هەمیشە مەیلی بۆ ئەوەیە دین لە دەسەڵات دوربخاتەوە، مەیلیشی بۆ ئەوە هەیە ناوچەی دینی و ناوچەی دنیا لێکجیابکاتەوە و هەموشت ناخاتە ناو دینەوە. هەر بۆیە لەناو دینی میللیدا دەوترێت(ساتێک بۆ خواو ساتێک بۆ دڵ). کەواتە ساتی دڵ جیایە لە ساتی خوا، ساتی دڵ ساتێکی دنیاییە و پڕە لە بەزموڕەزم، بەڵام ساتی دین ساتێکی پڕ سروتە. لە دینی دەوڵەت و دیسپلینکراودا کۆی کایەکانی دونیای و دینی تێکەڵ بەیەکدەکرێن و بڕوای بەجیاکردنەوەی ئەم دو ناوچەیە نییە، کێ کتێبەکەی یوسف قەرزاوی خوێندبێتەوە بەناوی (العباده فی الاسلام) بەڕوونی بۆی دەردەکەوێت چۆن ئیسلامی ناو دەسەڵات(یان ئیسلامی ناو موعارەزەی سیاسی) کۆی کایەکانی ژیان دەکات بە دینی و هیچ سنورێک لەنێوانیاندا ناهێڵێتەوە.\nبەبۆنەی ئەوەی ئیسلامی ناو دەسەڵات کایەی دینی و دنیایی تەواو تێکەڵ دەکات، ئەو کۆمەڵگەیەی ئیسلامی دەسەڵات تێیدا باڵادەستە، بۆ دیمۆکراتیزە و سێکیۆلارکردن ئاسان نییە. بەپێچەوانەوە، ئیسلامی میللی ئاسانتر بە پرۆسەی عەلمەنە و دیمۆکراتیکردندا دەڕوات.\nدینی دەسەڵات مەیلێکی زۆری هەیە بۆ جێبەجێکردنی سنورەکانی شەریعەت و خوازیارە بە وردەکارییەوە جێبەجێیان بکات، تەنانەت لەم سەردەمەدا ئەگەر مرۆڤایەتیش شەریعەتی تێپەڕاندبێت، ئەو گرنگی نادات بە بنەماکانی مافی مرۆڤ و وەک فەرمانێکی ئیلاهیی بان-مێژویی و بان-زەمینی لێی دەڕوانێت. تۆ سەری کوشتنی مورتەد بکە لە سعودییە، لە ئێران، لای داعش و بەرەی نوسرە، چەند بە بێشەرم و بەبەرچاوی خەڵکەوە لەدینهەڵگەڕاوەکان دەکوژن. یان سەیری داعش بکە چەند بە ئەمانەتەوە فقهی کەنیزەک و بازاڕی فرۆشتنی کەنیزەک(سوق النخاسه) جێبەجێدەکات!! بەڵام لە دینی میللیدا ئەم شەریعەت و فقهانە کەمترینیان لێجێبەجێدەکرێت. ئەو شەریعەت و فقهە جێبەجێدەکات کە لەگەڵ کلتور و ڕێساکانی پشتگیری یەکتری دەکەن.\nتۆ سەیری ژنکوشتن بکەن، ژن کوشتن لەسەر زینا پشتگیرییەکی دینی و کلتوریی هەیە، لەبەر ئەوەی کلتورەکە نێرسالارییە، هەر زوو کوشتنی ژن تێکەڵ بە ئاینی میللی دەبێت، کەچی کوشتنی پیاوی زیناکەر، با شەریعەت قبووڵی بکات، بەڵام کلتوری نێرسالار قبووڵی ناکات، بۆیە ئاینی میللیش چاوی لێدەپۆشێت.\nلە تێڕوانینی ئاینی میللی بۆ پرسەکان مەرج نییە هەمیشە ئاینی میللی مرۆڤدۆستانەتر بێت لە ئاینی دەسەڵات. بۆ نمونە تێڕوانینی ئاین بۆ ژن بەگشتی نایەکسانانەیە. لە هەندێ خاڵدا ڕەنگە ئاینی میللی داخراوتربێت لە ئاینی دەسەڵات، بۆ نمونە لە بەشکردنی میرات لە ئیسلامدا؛ ئاینی سیستم و دەسەڵات لە دوبەش یەک بەش دەدات بە مێ. لەناو کۆمەڵگەی کشتوکاڵیی کوردیدا و لە ڕابردودا هیچ بەشێک نەدەدرا بە مێ. ئاینی میللی کوردی بەتەواوی لەم نادادیییە بێدەنگ بوو، ئەگەر ئیسلامی شەریعەت جێبەجێبکرایە، ئەوا لانی کەم مێ نیوەی نێری لە زەوییەکانی باوکی بەردەکەوت. لەم کاتەشدا ئیسلامی میللی تەواو لەم بێبەریکردنەی مێ بێدەنگبووە. بەڵام لە ئازادیی مێدا ئیسلامی میللی زیاتر بێدنگە لە تێکەڵبونی نێرومێ لە ئاهەنگ و بۆنەکاندا و ئەمەش ئازادیی جوڵەی مێی لەناو کۆمەڵی کوردیدا زیتر کردوە، جا لەبەر ئەوەی کۆمەڵی کوردی خاوەنی کۆمەڵگەیەکی کشتوکاڵیی بوەو پێویستی بەهەرەوزی نێر ومێ بوە، بۆیە تێکەڵبونی نێر و مێی لە ئاینی دەسەڵات زیاتر تێدا بوە. ئەسڵەن ئیسلامی شەریعەت ڕازی نییە لە تێکەڵیی نێرو مێ لە خوێندنەگە و زانکۆکانیشدا، ئەوە ئاینی میللی و پێویستییەکانی ژیانە ئەم ئاینی دەق لەو پرسانەدا پشتگوێدەخات، نەک خودی ئاینی دەسەڵات ڕێ بەو تێکەڵبونانە بدات.\nلیستی شەهیدان پاكە، ئێوە بە خەڵكی ناپاك پیستان كرد\nلە كاتی هەمواركردنەوەی یاسای خانەنیشنی كە لە ئێستادا لە پەرلەمانی كوردستان گفتوگۆی لەبارەیەوە دەكرێت، خاڵێك سەرنجی راكێشاین، ئەویش پێكهێنانی لیژنەیەك بۆ پاككردنەوەی لیستی كەسوكاری شەهیدان و زیندانیانی سیاسی، ئەو لیژنەیەی كە لە لایەن وەزیری شەهیدان سەرپەرشتی دەكرێت و گوایە بە سێ مانگی تر ئەو لیستە پاكدەكرێتەوە.\nبەرلەوەی بچینە سەر ئەو هەنگاوەی حكومەت و پەرلەمانی كوردستان و ئەگەرەكانی جدیەتی ئەو هەنگاوە بخەینە بەردەم شەنوكەوكردن، دەپرسین ئەرێ بەڕاست ئەو لیستە پیسكراوە تا پاكی بكەنەوە، ئەگەر وایە بەچی پیسكراوە و كێ پیسی كردووە، كە ئێستا لیژنە بۆ پاككردنەوەی پێك دێنن؟\nهیچ گومانی تێدانیە كە لیستی شەهیدانی كوردستان و زیندانیانی سیاسی پڕاوپڕە لە كەسانێك كە نەك هەر شەهید و زیندانی سیاسی نەبوونە بگرە پێچەوانەی ئەو توێژانە، خەلكانێك بوونە كە لەسەنگەری دژ بە گەلەكەیان كوژراون و ململانێی حزبایەتی بەسەر لیستی شەهیدانی دوو حزبەكەی دەسەڵات دابەشی كردوون، لەماوەی دەسەڵاتی ئەو دوو حزبە كاری زۆر سەیرو سەمەرە كراوە بەڵام ئەوەی كە لە هەمووی سەیرتر ئەوەیە كە لیستی شەهیدان خەڵكی ناشایستەی بخرێتە ناو، ئەمەشیان وەك باسمان كرد زادەی ململانێی ناشەریفانەی حزبەكان بوو لە كوردستان.\nئەوەی كە جێگای هەڵوەستەیە ئەوەیە كە ئەمڕۆ نیە كە كەسوكاری شەهیدان داوادەكەن كە ناكرێت ئەو جۆرە خەڵكانە بخرێنە ریزی ئەو شەهیدانەی كە گیانی خۆیان كردۆتە قوربانی گەل و نیشتمان، بەڵام كەس ئامادە نەبوو گوێ بەو داخوازیەی كەسوكاری شەهیدان بگرێت.\nپاك ڕانەگرتنی لیستی شەهیدانی بزووتنەوەی رزگاریخوزای كوردستان و تێوەخزاندنی ئەو لیستە لە خەڵكانی ناشیستە و تەنانەت ڕابردوو خراب ئاماژەیە بەوەی لە 27 ساڵی ڕابردوو شتێك نەماوە لە لای دەسەڵاتدارانی كورد پێی بووترێت پیرۆژی و خەتی سوور، ئەگینا لای هەموو میللەتانی جیهان شەهید پیرۆزیەكی خۆی هەیە ناكرێت تێكەڵاوی خەڵكانی تر بكرێت.\nسەبارەت بەوە كە حكومەت لیژنەی پێكهێناوەو لیستەكە پاك دەكاتەوە لەگەل ئەوەی لە كوردستان خەڵك ئەزموونی خرابی لەگەڵ لیژنەوە لیژنەكاری هەیە، بەڵام هەمدیس ئەگەر ئەو كارە ئەنجام بدرێت خراب نیە كورد كووتەنی گەڕانەوەی زەرەرە لە نیوە، واتا گێڕانەوەی مافێكی مەعنەوەیە بۆ كەسوكاری شەهیدان و زیندانیانی سیاسی كە ئیتر لە ریزی بكوژانی كەسوكاریان مووچە وەرناگرن.\nئەوە كارەی كە كراوە لەوەی شەهید و بكوژەكانیان خراونەتە یەك لیست لە هەرێمی كوردستان نەبوایە لە هەر شوێنێكی تر بایە دەبوو ئەنجامدەرانی توندترین سزا بدرێن، چونكە بەو كارە ناشایستەیان هەموو ئەو ئیدیعایانە پووچەڵ دەبنەوە كە هەمیشە دەیڵينەوە :\nشەهیدان سەرەوەرن و بەرهەمی ئازادی كوردستان زادەی خوێنی شەهیدەكانمانە، ئەگەر وابوو بۆچی دەستان بەو پیرۆزیەوە نەگرت و بۆچی دولی چاڕەكە سەدەیەك لە حوكمڕانیتان تازە بە تازە لیژنە بۆ پاكسازی لە لیستی شەهیدان درووست دەكەن؟


پێشڕەوییەکانی داعش بەرەو کۆبانی راوەستا\nشەممه 23ی سەرماوەز 2719\nماڵپەڕەکانی ئیتلاعاتی ئێران، تۆمەتی کوژرانی هاووڵاتییەکی کامیارانی دەدەنە پاڵ حیزبی دێموکرات چالاکێکی ئەدەبی لە بۆکان بە دوو ساڵ زیندان مەحکووم کرا کۆنفڕانسی هەڵسەنگاندنی بارودۆخی نەتەوەکانی ئێران لە یەکیەتیی ئورووپا کۆنفڕانسێک سەبارەت بە بارودۆخی نەتەوەکانی ئێران لە یەکیەتیی ئورووپا بەڕێوە چوو چالاکێکی ژینگەپارێزی لە دێولان دەسبەسەر کرا زیندانییەکی سیاسیی کورد لە زیندانی سەقز ئازاد کرا ٥ هاووڵاتی لە زیندانی کرماشان لەسێدارە دران بۆ ئازادکردنی هاووڵاتییەکی دەسبەسەرکراو داوای بارمتەی قورس کراوە حوکمی ٦ ساڵ زیندانیی تەعزیریی چالاکێکی مەدەنی لە دادگای پێداچوونەوەدا کەم کرایەوە سێ هاووڵاتیی دەسبەسەرکراوی ناڕەزایەتییەکان بە بارمتەی قورس ئازاد کران\nمافی مرۆڤ هەڵبژاردە\n21:16 - 31 خەرمانان 2714\nئاژانسی کوردپا: هاوکات لەگەڵ داخرانی دەروازە سنوورەکانی نێوان وڵاتانی تورکیا و سووریا، هێزە کوردییەکان باس لە راوەستانی هێرشی چەکدارانی خەلافەتی ئیسلامی بەرەو شاری ستراتژیکی کۆبانی دکەەن.\nبەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، گریلا کوردەکانی سەربە پارتی یەکیەتیی دێمۆکراتیکی کوردی سووریا، پێشڕەوییەکانی گروپی دەوڵەتی ئیسلامییان بەرەو رۆژهەڵاتی کۆبانی راوەستاند.\nشاری کۆبانی لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا لە سێ قۆڵەوە لەلایەن چەکدارانی دەوڵەتی ئیسلامییەوە گەمارۆ درابوو.\nبەپێی راپۆرتی میدیا نێونەتەوەییەکان، چەکدارانی خەلافەتی ئیسلامی رۆژی رابردوو هەتا ١٠ کیلۆمیتریی شاری کۆبانی پێشڕەوییان کردبوو.\nچەند سەرچاوەیەکی ئاگادار لە کوردستانی سووریاوە بە هەواڵنێری کوردپایان راگەیاندووە؛ هێزە چەکدارەکانی خەلافەتی ئیسلامی هەنووکە گوندەکانی شاری کۆبانی تۆپ و خومپارەباران دەکەن، بەڵام بەهۆی چۆڵبوونی گوندەکانەوە زیانی گیانی بەدواوە نەبووە.\nدەگوترێت، زیاتر لە ٥٠ کەس لە چەکدارانی داعش بەدەستی هێزەکانی (YPG) کوژراون.\nهێرشی چەکدارانی داعش بۆ کۆنتڕۆڵ کردنی کۆبانی لە ئوستانی حەڵەب، ئاوارەبوونی دەیان هەزار هاووڵاتیی کوردی خەڵکی کوردستانی سووریای لێکەوتۆتەوە، کە بەپێی ئاماری فەرمیی دەوڵەتی تورکیا، ژمارەی ئاوارەکان لە ١٣٠ هەزار کەس تێپەڕیوە.\nهەر لەو پەیوەندییەدا، کۆمیساریای باڵای رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران، رایەگەیاندووە؛ دەولەتی تورکیا لە ئەمڕۆوە (رۆژی ٣١ی خەرمانان)، لە کۆی ٩ دەروازەی سنووری، کە حەوت دەروازەی سنووریی بەرووی ئاوارە کوردەکاندا کردبوویەوە، دایخستوون.\nجگە لە کوردەکان، زیاتر لە ١ ملوێن کەسی خەڵکی سووریا، ئاوارەی وڵاتی تورکیا بوونە.\nهاوکات لەگەڵ گۆرانکارییەکانی پەیوەندیدار بە رۆیشتنی ئاوارە کوردەکانی سووریا بەەرو وڵاتی تورکیا، حیزبی کرێکارانی کوردستانیش داوای لە کوردەکانی تورکیا کردووە، بەرنگاری چەکدارانی خەلافەتی ئیسلامی ببنەوە.\nتێکهەڵچوونی پۆلیسی تورک لەگەڵ خۆبەخشەکانی کوردستانی تورکیا بۆ بەرەوڕووبوونەوە لەگەڵ چەکدارانی خەلافەتی ئیسلام\nلە بانگەوازی پەکەکەدا، کە لە میدیاکانی سەربە حیزبە بڵاو کراوەتەوە، هاتووە؛ بەرنگاری و خەباتی کوردەکان سنوور ناناسێت، هەر بۆیە پێویستە کوردەکان تەیار بکرێن و رێک بخرێن\_".\nدوابەدوای ئەو بانگەوازە، سەدان لاو روویان لە سنوورەکانی تورکیاو سووریا کرد، کە پۆلیسی تورک بە گازی فرمێسک‌رێژ بەرەوروویان بوونەوە.\nدۆران کاڵکان ئەندامی سەرکردایەتیی حیزبی کرێکارانی کوردستان – تورکیا، دەوڵەتی تورکیای بەوە تۆمەتبار کردووە، کە بەهۆی کێشەی خاک لەگەڵ سووریا، هاوکاریی چەکدارانی خەلافەتی ئیسلامی دەکات.\nشاری کۆبانی (عین العرب) و گوندەکانی دەوروبەری، گرینگییەکی تایبەتیی بۆ کوردەکان هەیە و لە ئەگەری کۆنتڕۆڵی تەواوی ئە وناوچەیە، پردی پەیوەندیی نێوان دوو کانتۆنی جەزیرە و کۆبانی دەپچڕێت.\nماڵپەڕەکانی ئیتلاعاتی ئێران، تۆمەتی کوژرانی هاووڵاتییەکی کامیارانی دەدەنە پاڵ حیزبی دێموکرات\n12:42 - 23 سەرماوەز 2719\nچالاکێکی ئەدەبی لە بۆکان بە دوو ساڵ زیندان مەحکووم کرا\n10:58 - 23 سەرماوەز 2719\nکۆنفڕانسی هەڵسەنگاندنی بارودۆخی نەتەوەکانی ئێران لە یەکیەتیی ئورووپا\nیەکەمین فەرهەنگی کوردیی فەیلی- فارسی لە ئیلام چاپ کرا\n12:15 - 23 سەرماوەز 2719\n٩٧ قوتابی لە شارەکانی بانە و مەریوان، بەهۆی هەژارییەوە وازیان لە خوێندن هێناوە\n11:12 - 23 سەرماوەز 2719


پیته‌ر هاندکه: پێم سه‌یره خوێنه‌ره‌کانم نووسینه‌کانم به‌رز ده‌نرخێنن |\nHome گشتی فەرهەنگ پیته‌ر هاندکه: پێم سه‌یره خوێنه‌ره‌کانم نووسینه‌کانم به‌رز ده‌نرخێنن\nگفتوگۆی ته‌له‌فۆنیی کۆمیته‌ی نۆبێڵ له‌گه‌ڵ پیته‌ر هاندکه\nله ئینگلیزییه‌وه: محه‌مه‌د عه‌زیز\nپیته‌ر هاندکه له 6ی سێپته‌مبه‌ری ساڵی 1942 له باشووری نه‌مسا له دایک بووه. پاش وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی دیبلۆم، له بواری مافدا ده‌ست ده‌کات به خوێندن. ساڵی 1996 گرووپی فه‌رمیی 47ی به تێنه‌گه‌یشتن له ئه‌ده‌بیات تۆمه‌تبار کرد.\nیه‌که‌مین ڕۆمانی هاندکه «هه‌نگه سووره‌کان» بوو له ساڵی 1966 و یه‌که‌مین شانۆنامه‌شی «تاوانبارکردنی بینه‌ر» بوو و به‌و نووسینه جوڵانه‌وه‌یه‌کی له ئه‌ده‌بیاتی ئه‌ڵمانیدا درووست کرد. هاندکه به یه‌کێک له نوێگه‌رترین نووسه‌ره‌کان داده‌ندرێت و ئه‌وه‌ش له نووسینه‌کانیدا به ڕوونی به‌رجه‌سته بووه.\nهاندکه سه‌باره‌ت به به‌رهه‌مه‌کانی ده‌ڵێت: «ئه‌وه‌ی ده‌ینووسم کاتێک شه‌رعییه‌تی ده‌بێت، که بتوانم به ئاسانی جیهانی تێدا دووباره بکه‌مه‌وه، که توانیم جیهان به ئاسانی دووباره بکه‌مه‌وه ئه‌وسا ده‌توانم جه‌خت له شه‌رعییه‌تی به‌رهه‌مه‌که‌م بکه‌مه‌وه.»\nهاندکه به نووسینی «شه‌که‌تی» و چه‌ند به‌رهه‌مێکی تری، وه‌ک مامۆستایه‌کی شاره‌زای زمان خۆی ده‌رخست، له‌و به‌رهه‌مانه‌دا خه‌یاڵ و زمان به جۆرێک خۆیان ده‌نوێنن له وه‌سفکردن نایه‌ن.\n10ی ئۆکتۆبه‌ری ئه‌مساڵ، ئه‌کادیمیای سویدی لەبەر «بەرهەمێکی کاریگەر، کە بە لێهاتووییی زمانی، پەراوێز و ئادگارەکانی ئەزموونی مرۆییی شرۆڤە کردووە» خەڵاتی نۆبێڵی ئەدەبیاتی بۆ ساڵی ٢٠١٩ی به پیته‌ر هاندکه به‌خشی.\nئه‌م گفتوگۆیه‌ی ده‌یخوێننه‌وه، گفتوگۆی ئه‌و ساته‌یه که ئاده‌م سمیس، به‌رپرسی ڕاگه‌یاندنی کۆمیته‌ی نۆبڵ له‌گه‌ڵ پیته‌ر هاندکه‌دا ئه‌نجامی داوه و تیایدا پێی ڕاده‌گه‌یه‌نێت که بووه‌ته براوه‌ی نۆبێڵی ئه‌ده‌بیات بۆ ساڵی 2019.\nپیته‌ر هاندكه: سڵاو.\nئاده‌م سمیس: سڵاو، ناوم ئاده‌م سمیسه له کۆمیته‌ی خاڵاتی نۆبێڵه‌وه په‌یوه‌ندی ده‌كه‌م، ئه‌توانیت چه‌ند خوله‌كێك قسه بكه‌ین؟\nپیته‌ر هاندکه: نا، ناتوانم ئێستا قسه بكه‌م زۆر ماندوو و هیلاكم.\nئاده‌م سمیس: گوێم لێ بوو كه قسه‌ت بۆ كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانی ده‌كرد، قسه‌كردن بۆ خه‌ڵك به كامێراكانیانه‌وه و له ده‌ره‌وه‌ی ماڵه‌كه‌ت، پێم وا بێ گوتت گه‌ر خه‌ڵاته‌كه به تۆ درابا هه‌ستت به ئازادی ده‌كرد.\nپیته‌ر هاندکه: به‌ڵێ به‌ڵێ.\nئاده‌م سمیس: ده‌توانی ئه‌مه ڕوون بكه‌یته‌وه؟\nپیته‌ر هاندکه :نا، ناتوانم ئه‌مه ڕوون بكه‌مه‌وه، هه‌ستكردن بوو به ئازادی، كه هه‌رگیز پێشتر هه‌ستم پێی نه‌كردبوو.\nئاده‌م سمیس: ئه‌مه زۆر سه‌رنجڕاكێشه.\nپیته‌ر هاندکه: به‌ڵێ، ناتوانم ئه‌مه ڕوون بكه‌مه‌وه، ناڕوونه وانییه؟ پێم وایه ئه‌مه سه‌ربه‌ستیی من نه‌بوو، سه‌ربه‌ستیت یه‌كێكی تر بوو، نازانم به‌ته‌واوه‌تی؛ سه‌ربه‌ستی له ڕێگه‌یه‌كی ناژیرانه‌وه.\nئاده‌م سمیس: گه‌ر له قسه‌كانت قووڵ بینه‌وه كاتێكی زۆرمان پێویست ئه‌بێ.\nپیته‌ر هاندکه: به‌ڵێ به‌ڵێ، ڕاست ده‌كه‌ی.\nئاده‌م سمیس: لیژنه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كان ده‌رباره‌ی ڕاستییه‌كان ده‌ڵێن كه تۆ لێكۆڵینه‌وه‌ت له سنووره‌كان كردووه، ئایا ئه‌مه ئه‌و شوێنه‌یه كه تیایدا هه‌ست به بوونت ده‌كه‌یت؟\nپیته‌ر هاندکه: هه‌ر شتێك كه درووست كرابێ، كۆتاییه‌كیشی هه‌یه. ماوه‌یه‌كی درێژیشه ئه‌م سنووره هه‌یه. باوه‌ڕم وایه كه گه‌ڕیده‌یه‌كی سنووری بم. ئه‌مه به‌رده‌وامیی هه‌یه. له‌و ته‌مه‌نه‌ی ئێستامدا هه‌ست ده‌كه‌م ده‌بێت شوێنم بگۆڕم، وه‌ك چۆن هه‌موو نووسه‌رێك پێویسته ئه‌وه بكات و پابه‌ند بێت به‌و ژیانه‌ی كه تێیدا ده‌ژی.\nئاده‌م سمیس: پێم وا بێت تۆ جۆرێك له هاوسه‌نگبوونت خسته ڕوو بۆ ڕای گشتی.\nپیته‌ر هاندکه: به‌ڵێ، ئه‌مه سروشتی منه، زۆربه‌ی كات ژیانێكی ئاسایی ده‌ژیم و خه‌ڵكی ئاساییم خۆشده‌وێن. به‌ڵام ئه‌وه من نیم، نا ناتوانم پێناسه‌ی خۆم بكه‌م. زۆر دڵخۆشیشم كه ناتوانم پێناسه‌ی خۆم بكه‌م.\nئاده‌م سمیس: به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خه‌ڵك هه‌رده‌م داوای تۆ ده‌كات.\nپیته‌ر هاندکه: به‌ڵێ، به دڵنیاییه‌وه من دڵگرانم بۆ ئه‌مه.\nئاده‌م سمیس: تۆ كه به‌رهه‌می جۆراوجۆرت هه‌یه له بواره جیاجیاكانی ئه‌ده‌ب، چێژێكی ڕاستی له نووسین ده‌بینیت؟ له كام بواره‌دا چێژی زیاتر وه‌رده‌گریت؟ پاڵنه‌ری كاره‌كه‌ت چییه؟\nپیته‌ر هاندکه: بۆ خه‌وبینین، خه‌وبینین به كتێب، گه‌شتكردن، چاپووكییه‌كان، خه‌ونه‌كانی پێش بوونمن به نووسه‌ر. دواتر و له كاتی ته‌واوبوونی ڕۆژه‌كه‌دا، ئه‌و كاته‌ی كه ڕۆژه‌كه‌م به‌سه‌ردا تێ ئه‌په‌ڕی، ئه‌وه‌ی كه نووسیبووم وه‌كو ده‌ریایه‌كی نامۆ به‌ره‌و ڕووم ده‌هاته‌وه. ئه‌مه هه‌ستێكی له ڕاده‌به‌ده‌ر سه‌رنجڕاكێشه. هه‌ندێك كات نووسین گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی شاراوه‌یه، خۆشییه‌كی نا ئاشكرایه كه ناتواندرێ پێناسه بكرێ، ته‌نها هه‌ندێ كات، نه‌وه‌ك هه‌میشه.\nئاده‌م سمیس: ئه‌مه ئه‌و شته‌یه كه به دوایدا ده‌گه‌ڕێی و ده‌ته‌وێ پێی بگه‌ی؟\nپیته‌ر هاندکه: به‌ڵێ ئه‌مه ڕاسته، به‌ڵام تۆ ناتوانیت فه‌رمانی ڕاستی به خۆت بده‌یت. به‌ڵام هه‌ندێ كات هه‌ست به‌وه ده‌كه‌یت، كه له‌سه‌ر ڕاستی بوویت و ئه‌وه‌ی كه كردووته دادپه‌روه‌رانه بووه، دواتر دوای ئه‌وه‌ی كه كردووته نه‌وه‌ك له كاتی كردنی كاره‌كه.\nئاده‌م سمیس: ده‌توانی پێم بڵێی كام كاره‌ت هه‌ستی ئه‌وه‌ی به تۆ داوه كه له به‌رزترین ئاستدایت؟\nپیته‌ر هاندکه: ئاه، نا ناتوانم، هه‌ندێ كات ئه‌مه خراپتره، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی من كتێبه‌كانم ناخوێنمه‌وه، به‌ڵام گه‌ر چاپێكی نوێ بێت كتێبه‌كه ئه‌كه‌مه‌وه و هه‌ست به ژیانی نووسه‌رێك ده‌كه‌م، كه تا ئه‌و ڕادده‌یه‌ش خراپ و بێئومێدكه‌ر نییه.\nئاده‌م سمیس: ئایا سه‌یری ڕابردووی نووسه‌رییت كردووه؟\nپیته‌ر هاندکه: نه‌خێر، زۆربه‌ی نووسینه‌كانم بیر ده‌چێته‌وه، هه‌ندێ جار سه‌رسامی دامده‌گرێ، كه ده‌بینم خوێنه‌ره‌كان نووسینه‌كانم به‌رز ده‌نرخێنن و ده‌رباره‌یان قسه ده‌كه‌ن، من پێیان ده‌ڵێم ئه‌مه یاری نییه و ڕاستییه كه نووسیینه‌كانی خۆم بیر نامێنێ. هه‌رچه‌نده له كاتی نووسین زۆر له‌سه‌رخۆ و ئارامم. له كاتی نووسیندا هه‌ست ده‌كه‌م، كه كێشه‌یه‌ك تووشم ده‌بێ، كێشه‌كه‌م خۆشده‌وێت، وا هه‌ست ده‌كه‌م له باری بێكێشه‌دا بم و سه‌یری پێش خۆم ده‌كه‌م و بێده‌نگ ده‌بم، ئه‌وه‌نده بێده‌نگ، وه‌ك ئه‌وه‌ی له كاتی ئاساییدا بوونم نه‌مابێت… (هههه) ببووره..\nئاده‌م سمیس: زۆر سوپاس بۆ تۆ كه ئه‌و كاته‌ت به‌خشی به من.\nپیته‌ر هاندکه: ئێواره‌یه‌كی خۆش بۆ تۆ ئاده‌م، خوات له‌گه‌ڵ.\nئاده‌م: زۆر سوپاس بۆ تۆ.


٩٢٠ هەزار کەس، لە سووریا لە چوار مانگ دائاوارە بوون - SAHAR KURDISH (Sorani)\nJun 19, 2018 10:06 Asia/Tehran\nلە مانگى کانونى یەکەم تا نیسانى ئەمساڵ، واتە لە چوار مانگى سەرەتاى ئەمساڵدا، ٩٢٠ هەزار کەس لە سوریا ئاوارە بوون.\nبه پێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هه‌واڵی مێهر ، بەردەوامى هەشت ساڵ جەنگى ناوخۆیى سوریا و بەردەوامبوونی قەیران و ململانێى نەیارەکان، بووە هۆى ئەوەى ژمارەیەکى زۆرى هاووڵاتی سوریا وەک پەنابەر ڕوو لە وڵاتانى دراوسێ بکەن و ژمارەیەکى تریش لە ناوخۆی وڵاتەکە ئاوارە ببن.\nبەپێی ئاماری نەتەوە یەکگرتووەکان، لەئێستادا نزیکەی شەش ملیۆن هاووڵاتى سوری ئاوارەى هەریەک لە وڵاتانى ئوردن و تورکیا و لوبنان و عێراق بوون، ئەمە سەرەڕاى ئەوەى دەیان هەزار کەسی دیکە کە ئاوارەن ناویان تۆمارنەکراوە.\nبانوس مومتەزیس ڕێکخەرى کاروبارى مرۆیى نەتەوە یەکگرتووەکان لە سووریا ڕایگەیاند، سوریا لە ناوخۆیدا ڕووبەرووى ئاوارەبوونێکى چڕ بووەتەوە، بە جۆرێک که لە مانگى کانونى یەکەم تا نیسانى ئەمساڵ، واتە لە چوار مانگى سەرەتاى ئەمساڵدا، ٩٢٠ هەزار کەس لە سوریا ئاوارە بوونه.\nبە وتەی ئەو بەرپرسەی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەمە گەورەترین ژمارەی ئاوارەبوونی هاوڵاتییانی سوریایە کە لە ماوەیەکی کورتدا ڕوویداوە، بەوەش ژمارەیەکی پێوانەیی تۆمارکردووە لە ماوەی حەوت ساڵی سەرهەڵدانی قەیرانی سوریا.\nبەشێکى زۆرى ئاوارەکان ناچارکراون بەهۆى بەرفراوانبوونى بەرەکانى شەڕ ماڵ و حاڵی خۆیان جێبهێڵن، بەتایبەت لە غۆتەى ڕۆژهەڵات و پارێزگاى ئیدلب کە لە ساڵى ٢٠١٢وە دیارترین پێگەی گروپەکانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا بوون.\nبەپێی ئاماری ڕێکخراوى هیومان ڕایتس وۆچ، تا ساڵى ٢٠١٧ زیاتر لە نیو ملیۆن منداڵى پەنابەرى سوری لە وڵاتانى دراوسێ لە خوێندن بێ بەشبوون.\nهەر بەپێى ئامارى ڕێکخراوى یونیسێفى سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان لە سەرەتاى سەرهەڵدانى قەیران و ئالۆزییەکانى سوریا لە ساڵی ٢٠١١ تا ئێستا نزیکەى سێ ملیۆن و حەوسەد هەزار منداڵی سوری لەدایکبوون و لەو ژمارەیەش سێسەد و شەش هەزار منداڵیان لە ژیانى پەنابەریدا لەدایکبوون.


هێزه‌كانی عێراق هه‌ڵمه‌تێكی گه‌ڕانیان بۆ پاشماوه‌كانی داعش ئه‌نجامدا له زنجیره چیاكانی خانوكه له شه‌رگات له 18 نیسان 2018. [خاوه‌نی وێنه: به‌ڕێوبه‌رێتی پۆلیسی سه‌ڵاحه‌دین]\nهێزه‌كانی عێراق به پشتیوانی فرۆكه‌كانی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی هێرشێكیان له دژی پاشماوه‌كانی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) ئه‌نجامدا كه له زنجیره چیاكانی خانۆكه له قه‌زای شه‌رگاتی پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین خۆیان حه‌شاردابوو.\nبه‌گوێره‌ی وته‌ی به‌رپرسێكی ناوخۆ، ئه‌مه تووندترین هێرش بوو له‌م چه‌ند هه‌فته‌یه‌ی رابردوودا.\nسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی قه‌زای شه‌رگات، سه‌ڵاح شه‌علان به دیارونای وت فڕۆكه‌كانی هاوپه‌یمانان یه‌كشه‌ممه (23 تشرینی دووه‌م) چه‌ند هێرشێكیان ئه‌نجامدا بۆ سه‌ر حه‌شارگه‌كانی داعش له زنجیره چیاكانی خانوكه.\nوتی: "هێرشه‌كان خوێناویترین هێرشی ئه‌م چه‌ند هه‌فته‌یه‌ی رابردوو بوون"، به‌شێكیش بوون له "هه‌ماهه‌نگی ئۆپه‌راسیۆنه كوالیتیه‌كانی نێوان هێزه ئه‌منی و هه‌واڵگرییه‌كانی عێراق".\nدوكه‌ڵ له حه‌شارگه‌یه‌كی داعش به‌رزده‌بێته‌وه كه هێرشی ئاسمانی كراوه‌ته‌سه‌ر له 30 ئه‌یلول 2018. [خاوه‌نی وێنه: وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراق]\nبه‌گوێره‌ی به‌یاننامه‌یه‌كی وه‌زاره‌تی به‌رگری، هێرشه‌كه، كه هێزێكی ئاژانسی دژه تیرۆریزمیش تێیدا به‌شداربوو، له پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین بووه هۆی له‌ناوبردنی سێ تونێڵ و حه‌شارگه‌یه‌كی داعش.\nشه‌علان وتی ته‌قه‌مه‌نییه‌كی ده‌ستكرد ته‌قێنرایه‌وه و ئه‌و به‌ڵگه‌نامانه‌ی داعش كه له شوێنه به‌ئامانجكراوه‌كه‌دا دۆزرانه‌وه ده‌ستیان به‌سه‌ردا گیرا و ئاماژه‌ی كرد بۆ ئه‌وه‌ش كه "سێ كوژراو له نێو چه‌كداره‌كاندا هه‌بوون".\nدانیشتوان پاشماوه‌كانی داعش ره‌تده‌كه‌نه‌وه\nشه‌علان وتی له‌نێوان 25 بۆ 30 چه‌كداری پاشماوه‌ی داعش له زنجیره چیاكانی خانوكه ماونه‌ته‌وه، كه به‌سه‌ر گوندێكدا ده‌ڕوانێت به هه‌مان ناوه‌وه.\nوتی ئه‌وانه به به‌رده‌وامی له‌نێوان شوێنه‌كانی نێو زنجیره چیاكاندا ده‌جوڵێن و ئاماژه‌ی كرد بۆ ئه‌وه‌ش كه ئه‌گه‌ر هه‌یه چه‌كداران هێشتا هه‌مان هێڵیان هه‌بێت بۆ دابینكردنی خواردن و پێداویستییه‌كانی ژیان و ته‌نانه‌ت زانیاریش.\nناوبراو وتی: "ره‌نگه چه‌ند ناوه‌ندێكی لۆجیستی نهێنی هه‌بێت له‌نێوان زنجیره چیاكانی جه‌زیره و شه‌رگاتدا." وتیشی جه‌زیره ناوچه‌یه‌كی فراوانه كه بیابانه‌كانی نه‌ینه‌وا و ئه‌نبار پێكه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه و تا سنووری عێراق و سوریا درێژده‌بێته‌وه.\nشه‌علان وتی به‌ڵام هێزه‌كانی عێراق له ئاماده‌باشیدان و ئاماژه‌ی كرد بۆ ئه‌وه‌ش كه ئه‌و پاشماوانه‌ی داعش "به یه‌كه‌كانی فه‌وجی 91ی سوپای عێراق ده‌وره‌دراون كه شه‌رگاتیان ده‌وره‌داوه".\nوتی پاشماوه‌كانی داعش رووبه‌ڕووی "مردنێكی هێواش" ده‌بنه‌وه له ئه‌نجامی رێوشوێنه ئه‌منییه توونده‌كان و هێرشه ئاسمانییه به‌رده‌وامه‌كاندا له‌لایه‌ن فڕۆكه‌كانی عێراق و هاوپه‌یمانان و ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی گه‌ڕان و پشكنیندا له‌لایه‌ن سوپا و پۆلیس و هێزه خێڵه‌كییه‌كانه‌وه.\nجه‌ختیشی كرده‌وه: "تیرۆریسته‌كان له‌لایه‌ن ته‌واوی دانیشتوانی ناوچه‌كه‌وه ره‌تده‌كرێنه‌وه و هیچ كامیان نایه‌نه‌وێت ئه‌وانه زیندوو بن به‌هۆی مێژووی تاوانكارییه بێویژانانه‌كانیانه‌وه."\nوتی: "دانیشتوانی ناوخۆ هاوكاریی هێزه ئه‌منییه‌كان ده‌كه‌ن و زانیارییان پێده‌به‌خشن له‌پێناو به‌ته‌واوی له‌ناوبردنی تیرۆریستاندا."


سامان گه‌رمیانى: هه‌فته‌ى داهاتوو كۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردایه‌تى یه‌كێتى ئه‌نجام ده‌درێت\nهەواڵ / کوردستان :: 25/05/2018 :: 762 جار بینراوە\nئه‌ندامێكى سه‌ركردایه‌تى یه‌كێتى نیشتمانى كوردستان ئاشكرایده‌كات، هه‌فته‌ى داهاتوو ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردایه‌تى حزبه‌كه‌یان كۆده‌بنه‌وه و باس له به‌ستنى كۆنگره یان ئه‌نجامدانى پلنیۆم ده‌كه‌ن و ئاماده‌كاریش ده‌كه‌ن بۆ هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانى كوردستان.\nسامان گه‌رمیانى، ئه‌ندامى سه‌ركردایه‌تى یه‌كێتى نیشتمانى كوردستان، به دواڕۆژى وت "بڕیاره هه‌فته‌ى داهاتوو كۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردایه‌تى یه‌كێتى ئه‌نجام بدرێت و تێیدا باس له به‌ستنى كۆنگره‌ى حزب یان پلنیۆم بكرێت".\nوتیشى "له ئێستادا بۆچوونێك هه‌یه كه پلنیۆم بكرێت كه به‌هۆیه‌وه به‌شێكى زۆر له سه‌ركردایه‌تى و مه‌كته‌بى سیاسى ده‌گۆڕدرێت، تا ئه‌و كاته‌ى كێشه‌كان چاره‌سه‌ر ده‌بن، دواتر كۆنگره‌یه‌كى رێك و پێك ببه‌سترێت".\nسامان گه‌رمیانى، ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا "له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا گفتوگۆ له‌باره‌ى گۆڕانكارییه‌كانى ناو یه‌كێتى و په‌یوه‌ندییه‌كانمان له‌گه‌ڵ لایه‌نه سیاسییه‌كانى هه‌رێم و پێكهێنانى حكومه‌تى داهاتووى عێراق ده‌كه‌ین".\nئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ى یه‌كێتى، ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو "هه‌ر له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا باس له چۆنیه‌تى خۆئاماده‌كردن ده‌كه‌ین بۆ هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانى كوردستان".\nجه‌ختیشى كرده‌وه "تا ئێستا باسمان له دانانى كاندیدێك بۆ پۆستى سه‌رۆك كۆمارى عێراق نه‌كردووه، له كۆبوونه‌وه‌ى سه‌ركردایه‌تى باسى ده‌كه‌ین".


كاندیده‌كه‌ی وه‌زاره‌تی داد روونكردنه‌وه ده‌دات\nهەواڵ / کوردستان :: 09/07/2019 :: 2234 جار بینراوە\nبه‌هۆی ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ی له رۆژی له‌دایكبوونی نووسراوه، ره‌خنه له كاندیدی وه‌زاره‌تی دادی هه‌رێم دەگیرێت و لەوبارەیەوە ده‌ڵێت: "پێویست ناكات هه‌ڵه‌یه‌كی بچووك، ببێته جێگه‌ی ته‌نزی سۆشیال میدیا".\n(ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 9ی ته‌ممووزی 2019) سیڤی سه‌رجه‌م كاندیدانی وه‌زاره‌ته‌كان بڵاوكرایه‌وه، به‌ڵام له‌سه‌ر بەهه‌ڵه نووسینی رۆژی له‌دایكبوونی فرسەت ئەحمەد كاندیدی وه‌زاره‌تی داد له سۆشیال میدیاوه، به‌شێوه‌یه‌كی ته‌نز ئاسا باسی هه‌ڵه‌كه‌كرا‌وەو دەنگیداوەتەوە.\nبه‌پێی ئه‌و سیڤییه‌ی بڵاوكراته‌وه، فرسه‌ت ئه‌حمه‌د ساڵی 1963 له‌دایكبووه‌و ساڵی 1970 بووەته به‌ڕێوه‌بەری ناحیه‌كانی مزوری باڵا و دۆسكی و رزگاری، له‌كاتێكدا فرسه‌ت ئه‌حمه‌د ساڵی 1946 له دهۆك له‌دایكبووه و ماوه‌ی 21 ساڵ سكرتێری په‌رله‌مانی كوردستان بووه.\nله‌باره‌ی ئه‌و ته‌نزانه‌ی له سۆشیال میدیاوه باسكراوه، فرسه‌ت ئه‌حمه‌د كاندیدی وه‌زاره‌تی داد تایبەت بۆ دواڕۆژ وتی: "ئه‌وە هه‌ڵه‌یه‌كی بچووكه و پێویست ناكات ئه‌و هه‌موو ته‌نزه‌ی له‌سه‌ر بنووسرێت".\nوتیشی: "هه‌موو كه‌س ئێمه ده‌ناسێت و ده‌زانێت كه توانا و ئاستی ئێمه له‌ڕووی ئیداری و یاساییه‌وه چۆنه، پێویست ناكات له‌سه‌ر هه‌ڵه‌یه‌كی بچووك ئه‌و هه‌ڵا گه‌وره‌یه دروستببێت".\nهاوكات ئومێد خۆشناو، سه‌رۆكی فراكسیۆنی پارتی له په‌رله‌مانی كوردستان به‌دواڕۆژی راگه‌یاند: هه‌ڵه‌كه له‌لایه‌ن نوسینگه‌ی كاندیدی راسپێردراوی حكومه‌ت كراوه‌و ئێستا له په‌رله‌مان راستكراوه‌ته‌وه".\nفرسه‌ت ئه‌حمه‌د، ساڵی 1946 له پارێزگای دهۆك له‌دایكبووه و به‌كالۆریۆسی له یاسا هه‌یه و ماوه‌ی 21 ساڵ سكرتێری په‌رله‌مانی كوردستان بووه‌و ئه‌ندامی سه‌ندیكای پارێزه‌رانی كوردستان و سه‌رۆكی لیژنه‌ی ده‌ستووری هه‌رێمی كوردستانه و چه‌ندین به‌رهه‌می به‌زمانی عه‌ره‌بی و كوردی بڵاوكردووەته‌وه.


حكومه‌تی عێراق لیژنه‌یه‌ك بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ی بودجه‌ی 2019 پێكده‌هێنێت\nئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی عێراق له ڕێگه‌ی لیژنه‌یه‌كه‌وه پرۆژه یاسای بودجه‌ی ساڵی 2019 هه‌موار ده‌كاته‌وه. لیژنه‌كه بۆ وه‌رگرتنی ڕه‌خنه‌كانی كورد له پرۆژه یاساكه، له‌گه‌ڵ نوێنه‌رایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێم هه‌ماهه‌نگیی ده‌بێـت.\nئه‌میندارێتیی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی عێراق له به‌یاننامه‌یه‌كدا ڕایگه‌یاند "به‌پێی فه‌رمانی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران لیژنه‌یه‌ك بۆ پێداچوونه‌وه به پرۆژه‌یاسای بودجه‌ی گشتیی ساڵی 2019ی عێراق پێكده‌هێنرێت".\nلیژنه‌كه له‌لایه‌ن فوئاد حسێن وه‌زیری داراییه‌وه سه‌رۆكایه‌تی ده‌كرێت، هه‌ریه‌ك له بریكاره‌كانی وه‌زیری دارایی و پلاندانان و ته‌ندروستی و، سه‌رۆكی سكرتاریه‌تی ده‌سته‌ی باڵای هه‌ماهه‌نگیی نێوان پارێزگاكان و، چه‌ندین لایه‌نی په‌یوه‌ندیداری دیكه ئه‌ندام ده‌بن تێیدا.\nئه‌میندارێتیی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی عێراق ده‌ڵێت "لیژنه‌كه بۆ وه‌رگرتنی تێبینی و ڕه‌خنه‌كان، هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ نوێنه‌رایه‌تیی پارێزگاكان و نوێنه‌رایه‌تیی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان دروست ده‌كات".\nهه‌روه‌ها لیژنه‌كه ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی پێ دراوه كه به‌نده‌كانی پرۆژه یاسای بودجه‌ی 2019 هه‌موار بكاته‌وه و، دواتر بۆ ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران به‌رزده‌كرێته‌وه.\nهه‌فته‌ی ڕابردوو ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق به‌هۆی ناكۆكیی لایه‌نه‌كان نه‌یتوانی گفتوگۆ له‌باره‌ی پڕۆژه یاسای بودجه‌ی ساڵی 2019ی بكات و، ئه‌و پرسه‌ی بۆ ڕۆژی دووشه‌ممه دواخست. حكومه‌تی هه‌رێمیش لای خۆیه‌وه پشكی كورد له پرۆژه‌یاساكه‌دا كه له‌سه‌دا 12 و پۆینت 67ـه، ڕه‌تده‌كاته‌وه.


ئارسەر ئادنجتون وەك زانا و فەیلەسوفێكی ئەزموونی - زانستی ناسراوە، گرنگی تەواو بە رۆڵی زانست و ماتماتیك دەدا لە راڤە و شیكردنەوەی سروشت و گەردوون، بۆیە كاتێك دەستەواژەیەك یان گریمانەیەك توانای ساغكردنەوە و توێژینەوەی نەبێ ئەوا لەڕووی زانستییەوە جێگای قبوڵكردنی نییە. ئەم بۆچوونە زیاتر ئەزموونییە، بەڵام ئامانجی زانست لەدوای شۆڕشە زانستییەكانەوە بریتییەلە تێگەیشتن و راڤەكردنی جیهانی فیزیكی "جیهانی دەرەوە"، ئەمە بە هاوكاری و هەمەهانگی لەگەڵ ماتماتیك ئانجامدەدرێ، چۆنكە لەئێستادا تیورە زانستییەكانی بواری فیزیای گەردوونی بەڕێگای هاوكێشە ماتماتیكەكانەوە پێشبینی رووداوەكان دەكەن لەداهاتوودا، تاكە هۆكاری ئەمە بۆ وردی و روونی ئەنجامە ماتماتیكییەكان دەگەڕێتەوە. ئەمجۆرە توێژینەوانە پیویستی بە پلانێك هەیە خۆی لەچەند هەنگاوێكی بنەڕەتیدا دەبینێتەوە:\nأ. خۆێندنەوەی دیاردە و رووداوەكانی جیهانی سروشتی لەڕێگای هەستەكانەوە یان ئامێرە زانستییەكانەوە.\nب. داڕشتنی شێواز و هاوكَێشەی هێمایی بۆ گوزارشتكردن لەو دیاردە و رووداوانە بەشێوەیەكی ورد، ئەمە واتای ئەوەیە كە پەیوەندی نێوان جیهانی دەرەوە و جیهانی تیورەكان دەستنیشانبكری.\nت. ساغكردنەوەی تیورەكان و گریمانەكانی جیهانی ماتماتیكی بەتاقیكردنەوە و تەماشاكردن، بەواتایەكیتر، گەڕانەوە بۆ جیهانی دەرەوە بۆ سەلماندنی تیورەكان. ئەو هەنگاوانە زۆر گرنگن لە پرۆسەی ناسینەوەی جیهان و گەردوون، بەڵام كارێكی ئاساننییە زاناكان بۆ جیهانی دەرەوە بگەڕێنەوە بۆ سەلماندنی تیورەكان، چۆنكە هەڵكشان لە جیهانی دەرەوە بەرەو جیهانی هێماكان بۆ خۆی ئاڵوزە، چۆنكە بوونی جیهانی هێماكان لەجەوهردا لەسەر رووداوەكانی جیهانی دەرەوە و توانای خەیاڵی زاناكانەوە بەندە، بۆیە گەر هاتوو تیوریك لەگەڵ ئەزموون و تاقیكردنەوەدا یەكانگێرنەبوون، ئەوا دەبی لەڕووی زانستییەوە رەتبكرێتەوە. ئایا دروستە ئێمە بڵین گەر تیوریك لەگەڵ هەست و ئەزموون ناكۆكبوون، ئەوە دەبێ دووربخرێتەوە ؟ چۆنكە زۆر لە تیورەكانی ئێستا شیاوی تاقیكردنەوەی ئەزموونی نییە، ئایا دەكرێ لەبەر ئەم هۆیە دووربخرێتەوە؟ بۆیە زاناكانی فیزیای كوانتۆم و فیزیای گەردوونی، باس لەوەدەكەن ، زۆربەی گریمانە و وێناكان و تێڕوانینەكان بە ئامرازەكان و شێوازەكانی توێژینەوەكانی زانستی سەردەم یەكلاناكرێنەوە، بۆیە پێشنیاری ئەوەدەكەن كە میتۆدیكیتر یان شیوازیكیتری تاقیكردنەوە هەبێ بۆ ئەوكارە، ئەوان دەزانن كە گرفت و پرسیارەكانی زانست لەئیستادا بە میتۆدی زانستی چارەسەرناكرێن، بۆیە بیر لە دۆزینەوەی میتۆدیكیتر دەكەن، ئایا ئەو میتۆدە چییە؟\n"باول فیرابند" فەیلەسوفی زانست باس لەوەدەكا كە هەموو رێگاكان بۆ توێژینەوەی زانستی دروستن و گونجاون، ئەو باس لە "ئەفسانە و ئایین و سیحر و فاڵ .." ئەوانە بۆ وەڵامدانەوەی پرسیار و گرفتەكان گونجاون، گەر چارەسەری كیشەكان بكەن، بۆیە بانگەشەی ئەوەدەكات كە میتۆد نییە لە توێژینەوەی زانستیدا، گرنگ ئەوەیە بتوانین وەڵام بۆ پرسیارەكان و چارەسەر بۆ گرفتەكان بدۆزینەوە، چ ئەوكارە بە میتۆدی زانستی ئەزموونی بكریت یان بە سیحر و ئەفسانە و ئایین. كەواتە ئەو میتۆدەی زاناكان ئاماژەی بۆدەكەن، دەكرێ میتافیزیك بیت! چۆنكە میتافیزیك لەهەموو قۆناغەكانیدا رۆڵی هەبووە لە گەشەپێكردنی زانست و تیورە زانستییەكان، بۆیە لەئیستادا دەتوانرێت بۆ هەمان میتۆدی میتافیزیكی بگەڕێنەوە بەمەبەستی راڤە و روونكردنەوەی ئەو گرفت و پرسیارانەی رووبەڕووی زاناكان دەبیتەوە، بەنموونە كاتی زاناكانی گەردوونناسی باس لە پرۆسەی دروستبوونی گەردوون دەكەن و ئەو قۆناغانەی پرۆسەكە تیاداڕوێشتوە، رووبەڕووی گرفتی زۆر دەبنەوە لەوانە "ئایا گەردوون دروستكراوە یان نا؟". ئەم پرسیارە بۆ ماوەی چەندها ساڵ بووە جیگای گفتوگوی زاناكان، بەڵام لەدوای سەدەی بیستەوە بۆ زاناكان دەركەوت كە گەردوون دروستكراوە، بۆیە تەمەنیكی دیاریكراویش هەیە، ئەمە بووە هۆی ئەوەی بێر لە چارەنووسی گەردوون بكرێتەوە، گەردوون رووبەڕووی رووداوی گەردوونی سەیردەبیتەوە، لەوانە زاناكان باس لەوەدەكەن كە "خور" دەتەقیتەوە و مانگ و هەسارەكانیتر لەخۆدەگری لەبەرامبەر زەویدا و هەروەها زەویش رووبەڕووی مووشەكیكی گەردوونی دەبَیتەوە، دەبێتە هۆی سووڕانەوەی زەوی و گۆڕینی شوێنی خۆرهەڵاتن و ئاوابوون. ئەمانە ئەو گریمانانەن كە زاناكان بێریلێدەكەنەوە دەربارەی چارەسەرنووسی گەردوون. ئایا بەچ میتۆدێكی ئەو گریمانانە ساغدەكرێنەوە، دەسەلمێنرێت؟ بۆیە ناكرێ ئێمە وابێربكەێنەوە كە هەر گریمانە و تێڕاونینێك شیاوی تاقیكردنەوە نەبێ ئەوا زانستی نییە یان دەبێ دووربخرێتەوە، لەئێستادا زانست بەوجۆرە دەدوێ، بۆیە تاكە ریگا بۆئەوە گەڕانەوە بۆ دەقەكانی میتافیزیك و ئایین. ئەمانە لەگەڵ بۆچوونی "ئادنجتون" سەبارەت بە زانست زۆر دوورن لەیەكترەوە، بۆیە ئەو ئەمجۆرە بۆچوونانە رەتدەكاتەوە، چۆنكە شیاوی تاقیكردنەوەی ئەزموونی نین، بەڵام بۆ سەردەمی ئێستای ئێمە ئەوجۆرە بۆچوونە زۆر گرنگن بۆ دۆزینەوەی هۆكارە بنەڕەتییەكانی پرۆسەی دروستبوونی گەردوون.\nلێرەوەیە كە ئامانجی زانا لە روانگەی "ئارسەر ئادنجتونەوە" دەبی بونیادنانی جیهانێكی هێمایی بۆ جیهانی دەرەوە یان جیهانی ئەزموون، بەڵام هێماكان بریتینلە وێنەی زاناكان دەربارەی جیهانی دەرەوە، ئەو وێنانە سەرچاوەكەی ئاگاییە نەك هەستەكان، بۆیە جارێكیتر رووبەڕووی ئەو پرسیارە دەبینەوە، گەر وێنەكانمان بەرهەمی هەستەكان نەبن چۆن جیهانی دەرەوەی پێڕاڤەدەكەین؟ بۆیە خەیاڵی زاناكان رۆڵی خۆیان هەیە لەمەدا. كەواتە گەر خەیاڵ وێنەكان بە جیهان ببەخشی ئەوا گومان لەوەدانییە بەشیك زۆری ئەزموونی مرۆیی تێكەڵ بەوەدەبی، ئەمە بۆخۆی بەڵگەیە لە ئامادەبوونی میتافیزیك و ئایین و ئەفسانە لەو وێناكردنە، بۆیە ئەركی زانای فیزیایی بریتییەلە دۆزینەوەی پەیوەندی نێوان جیهانی هێمایی و جیهانی دەرەكی لەڕێی بەكارهێنانی زمانی ماتماتیكی و رووداوەكانەوە. لێرەدا زاناكان هەندێ گریمانە دەخەنەبەردەست دوای ئەوەی هاوكیشەكان شیدەكرێنەوە دەربارەی بابەتەكان، ئەوا زاناكان گریمانەكان بۆ تاقیكردنەوەی ئەزموونی جێدەهێڵن بۆ ساغكردنەوەیان بەوجۆرە كارەكان ئەنجامدەدرێن. خاڵیكیتر لێرەدا بریتییەلەوەی كە زانینی مرۆڤەكان تا كۆتایی سەدەی نوزدە سەرچاوەكانی بریتیبوولە پەیوەندی نێوان مرۆڤەكان و جیهانی دەرەوە لەڕێگای هەستەكانەوە، ئەوان جیهانیان لەڕێگای هەستەكانەوە دەناسییەوە، ئەم زانینە پشتی بە تیوری فیزیای كلاسیكی نیوتن بەستووە، بۆیە زانیارییەكانی دیاریكراوبوون، بەڵام لەدوای سەدەی بیستەوە زانستی فیزیا خوێندنەوەیتری هەبوو بۆ جیهان و گەردوون، بەنموونە، گەر ئێمە لە روانگەی فیزیای كلاسیكەوە بڕوانینە كەرەسەیەك وەك "كورسی" ئەوا هەندێ زانیاریمان دەستدەكەوێ وەك "رەنگ و قەبارە و فۆرم و كیش.."و پیمَانوایە ئەو تایبەمەندییانە بریتینلە كورسییەكە؟! بەڵام لەگەڵ فیزیای نوێدا بابەتەكە جیاوازترە، چۆنكە هەمان "كورسی" لە روانگەی فیزیای نویێەوە بریتییەلە گەردیلە و ئەلیكترون و شەپولەكان.. شتیتر، بۆیە زمانی فیزیای نوێ كۆمەڵی زانیاری تازەی خستەڕوو دەربارەی بابەتەكە كە پێشتر لە فیزیای كلاسیكدا ئەو زانیارییانە نەبوون. هەستەكان لەبەردەم ئەمە بێدەسەڵات و بێتوانان، بۆیە ناكرێ ئەوەی سەرچاوەكەی هەست نەبێ زانستی نییە!! یان ئەوەی سەرچاوەكەی ئەزموون و هەست نەبێ بوونی نییە؟! كەواتە دەتوانین بڵێین زمانی زانستی فیزیای نوێ و هاوچەرخ دروست و راستترن لە گوزارشتكردن لە جیهان و گەردوون لە زمانی هەست و فیزیای كلاسیكی، كەواتە دەكرێ بڵێین میتافیزیك رۆڵی خۆی هەیە لە ئاشكراكردنی زانیارییەكان، بە مەرجێ ئێمە توانای خوێندنەوەی دەقەكانمان هەبێ، لێرەدا پێویستە جیاكاری بكرێ لەنێوان ئاستی زانیارییەكان:\nأ. زانینی سنووردار یان دیاریكراو: سەرچاوەی ئەم زانیارییانە هەستەكانە، ئێمە بەشێكی كەمی جیهان لەڕێگای هەستەكانەوە دەناسینەوە.\nب. زانینی زانستی: سەرچاوەی ئەم زانینە بریتییەلە تیورە زانستییەكان و راڤە و شیكردنەوەیان بۆ دیاردەكانی جیهان.\nت. زانینی دوای زانست "میتافیزیكی": سەرچاوەی ئەم زانینە تیورە زانستییەكان و دەقەكانی ئایین و میتافیزیكە، ئەمجۆرە بریتینلە راستییەكان " راستییە زانستییەكان" لەگەڵ دەقەكاندا یەكدەگرنەوە لەژێر ناوی "ئیعجازی زانستی".\nلێرەدا "ئارسەر ئادنجتون" گرنگی بەجۆری دووەمی زانینەكە دەدا، چۆنكە پێیوایە زانینی زانستی سوودی زۆر هەیە لە گەشەپێدانی توێژینەوەی زانستی، هەروەها بەیەكیك لەڕێگاكانی روونكردنەوەی بیرۆكە و بنەما بەكارهاتووەكانی فیزیا دەزانی، بۆیە ئەو لە تیورە فەلسەفییەكانیدا پشتی بە فیزیای ریژەیی و كوانتۆم بەستبوو. لێرەوە ئادنجتون بۆ بونیادنانی فەلسەفە زانستییەكەی بۆ دوو بناغە دەگەڕێتەوە یەكێكیان "زانستی" ئەویتریان "فەلسەفی". ئەوانیش:\n1. میتۆدی شیكاری.\n2. میتۆدی لێكدراو.\nسەرەتا فەلسەفەكەی لە تیوری زانینی زانستیدا، لەسەر میتۆدی شیكاری بونیادنا، بناغەی ئەم تیورە بریتییەلە ناسینەوەی ئەو بیرۆكە و بنەمایانەی كە ئیپستیمۆلۆجیای زانستی لەسەر بونیادنرَیت، ئامانجی "ئادنجتون" لەم گرنگیدانە بە ئیپستیمۆلۆجیای زانستی بریتییەلە دوورخستنەوەی هەر گریمانەیەك كە دەبێتە رێگر و ئاستەنگ لەبەردەم گەشكردنی زانستی فیزیا لە بونیادنانی جیهانی تیورەكان، هەروەها فراوانكردنی بواری زانینی فیزیای. بە نموونە، هەر یەك لە تیوری رێژەی و تیوری كوانتۆم وێنەیەكیتریان بە فۆرمی جیهان بەخشی لەگەڵ كۆمەڵی زانیاری كە دژ و ناكۆكبوون لەگەڵ بۆچوون و زانیاری فیزیای كلاسیكی. ئەم گۆڕانكارییانە بووە هۆی ئەوەی "ئادنجتون" بیر لە فەلسەفەیەك بكاتەوە بۆ زانست سەرجەم ئەو گریمانانە دووربخاتەوە كە سوودیان بۆ گەشەی زانستی نییە. ئەم دوای ئەوەی تیورە زانستییە هاوچەرخەكان وێنەیەكیتریان بەجیهاندا وەك ئەوەی فەیلەسوفانی سەدەی 19 جیهان بۆ ئەوان جیهانێكی مادییە هۆكارە بۆ خودی تیورەكان دەگەڕیتەوە كە فۆرمێكی مادییان بە جیهان بەخشیبوو، بەڵام كاتێ فەیلەسوفانی سەدەی 20 جیهان بە كۆمەڵی رووداو وەسفدەكەن، هۆكاری ئەمە بۆ خودی تیورە زانستییەكان بەتایبەتی "رێژەیی" دەگەڕێتەوە كە جیهانی وەك رووداو ناساندووە، هەروەها فەیلەسوفانی ئەزموونگەرا كاتێ گرنگیی و رۆڵی فەلسەفە یان میتافیزیك لەفیزیادا رەتدەكەنەوە و بەپیویستی نازانن، هۆكاری ئەمە بۆ خودی فیزیای كلاسیكی دەگەڕێتەوە كە جیهانی مادیی وەك بابەتی توێژینەوەی راستەوخۆ وەرگرتبوو، هەر گریمانە و وێنەیەكیتر لە دەرەوەی ئەو جیهانەوە رەتدەكرانەوە بە پاساوی ئەوەی شیاوی تاقیكردنەوەی ئەزموونی نییە و هاوتای نییە لە جیهانی دەرەوە، بەڵام لەبەرامبەردا فەیلەسوفی تیوری رێژەیی بەرگری لە گرنگیی فەلسەفە و گریمانەكان دەكرد، بەهیوای ئەوەی گونجاندن و هەمەهانگی دروستبێ لەنێوان زانست و فەلسەفە. هۆكاری ئەمە بۆ بوونی بنەمای فەلسەفەی دەگەڕێتەوە لە فیزیای نوێدا. بەنموونە ئینشتاین دەڵێت: "دەتوانم بیسەلمێنم كە بەتواناترین ئەو خوێندكارانەی لەكاتی وانەوتنەوەمدا چاومپێكەوتوون، ئەو خوێندكارانە بوون كە گرنگییان بە تیوری زانین دابوو" ئیپستیمۆلۆجیا"، نەك تەنها بەتوانابوون لەخوێندندا، بەڵكو خاوەنی راوبۆچوونی خۆشیان بوون. ئەم كەسانە بەردەوام لەبەرگریكردندابوون لە بۆچوونەكانیان"، بۆیە لێرەدا دەتوانین ئەوە بڵین كە فیزیای هاوچەرخ و فیزیای گەردوونی لەڕووی بناغە و بیرۆكەی بنەڕەتییەوە زۆر لە ئیپستیمۆلۆجیا و میتافیزكەوە نیزیكن، چۆنكە زاناكان باس لە بابەتی وادەكەن كە بەهێچ شێوەیەك لەڕێی تاقیكردنەوەی ئەزموونییەوە ساغناكرێتەوە، لەهەمانكاتدا لە چوارچێوەی تیورێكی زانستیدا ئەو بۆچوونانە دەردەبڕێن. ئەمە لەگەڵ بۆچوونی "ئادنجتون" ناكۆكن، هەربۆیە زانا و فەیلەسوفە ئەزموونگەراكان بەردەوام لە هەوڵی دورخستنەوەی زانست بوونە لەوجورە گریمانانە، بەڵام گەشەكردنی خێرای زانست و تیورەكان بوار بۆ ئەوجورە فەلسەفەیە ناهێڵن كە بۆ مەبەستی تایبەت ناوی مەرگ بۆ میتافیزیك یان فەلسەفە بەرزكەنەوە یان دەربڕین و دەستەواژەكانی بەبێواتا وەسفبكەن.\nیەكێك لە هۆكارەكانی گرنگیدانی "ئادنجتون" بە تیوری زانینی زانستی بریتییەلەوەی كە زانینی زانستی تواناكانی ئەقڵ و خەیاڵ لەگەڵ تەماشاكردنی ئەزموونی كۆدەكاتەوە بۆ راڤەكردن و روونكردنەوەی دیاردەكان و رووداوەكان، بەنموونە تیورەكانی رێژەی و كوانتۆم لەو تیورانەن كە پشت بە ئەوجورە زانینە دەبەستێ، بۆیە ئەركی فەیلەسوف و زانا بریتییەلە دۆزینەوەیان و فراونكردنی بواری پراكتیزەكردنی، بۆیە زانایەكەی وەك "ئینشتاین" ئەو بۆچوونە رەتدەكاتەوە كە ئەزموون و هەستەكان بە تاكە سەرچاوەی بیرۆكەكان دەزانێ و سەرچاوەكانیتری زانین رەتدەكەنەوە، بۆیە جەخت لە رۆڵی هزر و بیردەكاتەوە لە پیكهێنانی بیرۆكە و چەمكەكان، چۆنكە بیرۆكەكان هەڵهێنجراوی هزرن یان دروستكراوی هزرن، بۆیە ناكرێ لەڕێگای شارەزا و ئەزموونی ئێندیكشنەوە هەڵهێنجرێت بەنموونە، كاتی "ئینشتاین" باس لە "كات و شوێن" ناویدەنێ "كاتشوێن" وەك رەهەندی چوارەم لەپاڵ رەهەندەكانی "درێژی و بەرزی و پانی"و گەشتكردن بەنێو كاتدا بەرەوە رابردوو یان ئاییندە، ئەوە گریمانەكانی بریتینلە وێنەی تیوری یان میتافیزیكی بەو واتای كە شیاوی تاقیكردنەوەی ئەزموونی نییە، چۆنكە لە جیهانی دەرەوە هاوتای نییە، بەڵام ئەم لایەنی تیورەكە هۆكارە بۆ گەشكردنی زانست و دۆزینەوەی نهێنییەكان، بۆیە ئینشتاین جەخت لە رۆڵی فەلسەفە و هزر دەكاتەوە لە پێشبینیكردنی داهاتوو، هەروەها لەئیستادا دەبینین لە زاناكانی فیزیای گەردوونی لەڕێگای هاوكیشە ماتماتیكییەكانەوە پێشبینی روودانی رووداوی گەردوونی دەكەن كە بەهێچ شێوەیەك شیاوی تاقیكردنەوە نییە، وەك ئەوەی دەڵین "گریمانەی ئەوەدەكرێ كە رۆژێك دێت خۆر دەتەقێتەوە و مانگ و هەسارەكانیتر لەخۆدەگرێ لەبەرامبەر زەویدا "ئایا ئەمجۆرە دەربڕین و دەستەواژانە بەپێی پێوەری فەلسەفەی ئەزموونگەرایی و پۆزەتیڤیزمی زانستییە؟ نەخێر لە روانگەی ئەو فەلسەفەوە قسەی پووچ و بێواتایە، بەڵام زاناكان جەخت لەسەر ئەو گریمانانە دەكەنەوە بە خۆێندنەوەی بۆ كاتەكانی رووداوە گەردوونییەكان كە لەڕابردوودا روویانداوە، بۆیە پێشبینی ئەوەدەكەن كە رەنگە چارەنووسی گەردوون رووبەڕووی چەندەها دیاردەی سەیر بیتەوە كە پێشتر لەوجۆرە دیاردانە روویانەداوە. ئەوجۆرە گریمانانە دەكرێ بە "میتافیزیكی زانست" ناولێنرێ.\nبەڵام سەبارەت بە تیورەكەی "ئادنجتون" لە میتۆدی توێژینەوەی زانستیدا، بریتییەلەوەی كە میتۆد لە روانگەی "ئادنجتونەوە" بەكارهێنانی فاكتەكانە لەداڕشتنەوەی گریمانە و یاساكان و ساغكردنەوەی لەدواجاردا لەڕێگای ئەو زانیاری و پێشبینییانەی دەربارەی ئاییندە دەیخاتەبەردەست گەرهاتوو پێشبینییەكە لەگەڵ فاكتەكەدا یەكانگیربوو ئەوە دروستە و بەپێچەوانەوە نادروستدەبێ. بەجۆرە زانینی فیزیای نوێ پەیوەستە بەو میتۆدە زانستییەوە، بۆیە پیناسەی ئێمە بۆ گەردوون پشت بەو میتۆدە دەبەستێ كە فیزیای وەسفی جیهانی پێدەكا، بۆیە هەر بۆچوون و گریمانەیەك لە چوارچیوەی ئەو میتۆدە نەبێ ئەوە "ئادنجتون" لە فەلسەفەكەی دووریدەخاتەوە. كەواتە دەكرێ بەمشێوازە لە تیورەكەی "ئادنجتون" تێبگەین:\n1. میتۆدی نێگەتیڤ "لایەنی نێگەتیڤی میتۆدەكەی": ئەم لایەنە تایبەتە بەگەڕان بەدوای ئەو گریمانە و بیرۆكانەی شیاوی تەماشاكردنی ئەزموونی نین بەمەبەستی ساغكردنەوەی بەهاكەی " دروست یان نادروست"، ئەمە گرنگی خۆی هەیە لەتوێژینەوەدا، چۆنكە زۆر گریمانە هەن لەفیزیادا كە تائیستا ئاڵوز و ناڕوونە، بۆیە گەر زاناكان ئەم كارەیان بۆ رەخسا، ئەوە بەئاسانی دەتوانن بگەنە زانینێكی فیزیكی روون كە هێچ ئالوزی تیادانەبێ.\n2. لایەنی پوزەتیڤی میتۆدەكەی: بە هەنگاوی دووەم دانراوە دوای تەواوبوون لە هەنگاوی یەكەم، زانا بەئاسانی دەتوانێ كار بۆ فراونكردنی زانین بدا لەبواری فیزیادا و دانانی تیوری زانستی كە مەودای فراون لەخۆبگرێ. لێرەدا گەر بپرسین ئایا "ئادنجتون" زانینی تیوری لە میتۆدەكەی دوورخستووەتەوە؟ ئایا ئەو لەگەڵ ئەودایە كە زانینی تیوری یان هزری رۆڵی هەبێ لەگەیشتن بە زانینێكی زانستی؟ دوای خوێندنەوەی "ئادنجتون" بۆ تیورەكانی "نیوتن و ئینشتاین" دەربارەی "كیشەی بابەتی الاسیر"و دیاردە شەپۆلییەكان، گەیشتە ئەوەی كە هەر تیوریك بیرۆكە و بنەمای ئپیستیمۆلۆجی خۆی هەیە، تاكە جیاوازی نێوان تیورەكان بۆ ئەو بنەما و بیرۆكانە دەگەڕێتەوە، بەنموونە ئیپستیمۆلۆجیای ئینشتاین لە تیوری هیزی راكێشان جیاوازە لە ئیپستیمۆلۆجیای نیوتن لە هەمان بواردا، چۆنكە ئینشتاین پشتی بە راستییە پێوانەیەكان بەستبوو، بەڵام "نیوتن" پشتی بەهەندێ گریمانەی فەلسەفەی بەستبوو، كەواتە "یاسای راكیشانی" ئینشتاین لەڕووی ئیپستیمۆلۆجییەوە لەوەی "نیوتن" چاكترە، چۆنكە توانای چارەسەركردنی گرفتەكانی هەیە و مەودای زانیارییەكانی فراونتركرد دەربارەی گەردوون و سروشت، كەواتە "ئادنجتون" بەهێچ شێوەیەك زانینی تیوری پشتگوێنەخستووە لە میتۆدەكەی، پێیوایە زانستی فیزیا دوو لایەنی گرنگ لەخۆدەگرێ: (لایەنی تیوری)و (لایەنی پراكتیكی) مەحاڵە یەكێكیان پشتگوێبخرێت، چۆنكە گەشكردنی زانست بەردەوام ئەم دوو لایەنەی لەخۆگرتووە. ئەمە بۆ خۆی بریتییەلە گەڕانەوەی پەیوەندی نێوان فەلسەفە و زانست .\nبۆ ئەم نووسینە سوودم لەم سەرچاوانە وەرگرتووە:\n1. دیزانی مەزن، ستیڤن هۆوكینگ و لیۆنارد ملۆدینو، وەرگیرانی، حۆسین حۆسینی و كامیار سابیر، خانەی وەرگێڕان، 2011.\n2. جریبینن، جون، قصە الكون، ترجمە، مصگفی ابراهیم فهمی، كلمات عربیە للترجمە والنشر، القاهرە، گ1، 2010.\n3. جینز، جیمس، الفلسفە والفیزیا‌و، ترجمە، حعفر رجب، دار المعارف مصر، 1981.\n4. خلیل، یاسین، مقدمە فی الفلسفە المعاصرە، دار الشروق للنشر والتوزیع، عمان- الاردن، گ2، 2012.\n5274 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Tuesday, May 16, 2017


ئیدلب؛ له ماوه‌ی 24 كاتژمێری رابردوودا 12 هه‌زار هاووڵاتی مه‌ده‌نی ئاواره‌بوون\n18.12.2019 10:20 PM\nبەڕێوەبەری ناوەندی هەماهەنگی دەستوەردان لە سووریا ڕایگەیاند: لەماوەی 24 کاتژمێری ڕابردوودا 12 هەزار هاوڵاتی ئاوارە بوون دەشڵێت: بەشێکی زۆری ئەو هاوڵاتیانە کە ژن و منداڵن لەژێر دار زەیتوونەکاندا بەدوای شوێنی مانەوە دەگەڕێن.\nمحەمەد حەلاج، بەڕێوەبەری ناوەندی هەماهەنگی دەستوەردان لە سووریا ڕایگەیاند: به‌هۆی هێرشی سه‌ربازانی رژێمه‌كه‌ی ئه‌سه‌د و هێزه‌كانی، له ماوه‌ی 24 كاتژمێری رابردوودا، 12 هه‌زار هاووڵاتی مه‌ده‌نی ماڵ و حاڵیان جێهێشتووه و ئاواره بوون.\nوتیشی: به‌هۆی چڕبوونه‌وه‌ی هێرشه‌كانی رژێمه‌كه‌ی ئه‌سه‌د و پشتیوانانی بۆ سه‌ر ئیدلیب، ئاماری كۆچ زیادیكردووه.\nحه‌لاج باسی له‌وه كرد كه به‌هۆی چڕبوونه‌وه‌ی هێرشه‌كان بۆ سه‌ر ناوچه‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی گرژی ئیدلب، له مانگی تشرینی دووه‌مه‌وه تا ئێستا 110 هه‌زار كه‌س كه پێكهاتوون له 20 هه‌زار خێزان، ده‌ربه‌ده‌ربوون.\nئەوەشیخستەروو "سه‌دان خێزان له ده‌ره‌وه ماونه‌ته‌وه. ئه‌و هاووڵاتیه مه‌ده‌نیانه كه زۆربه‌یان ژن و منداڵن له ژێر داره زه‌یتونه‌كاندا به‌دوای شوێنی مانه‌وه‌دا ده‌گه‌ڕێن".


ئەختەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەختەر بە واتای ئەستێرە نازناوی ئەمین ئاغای کوڕی بەکر ئاغای کوڕی محەمەد ئاغای حەوێزییە. (١٨٣٩ - ١٨٨٨) شاعیرێکی کورد بوو لە شاری کۆیە کە لە ساڵی ١٨٣٩ز لە گەڕەکی بەفری قەندی لەدایکبووە.\nئەمین ئاغای کوڕی بەکر ئاغای کوڕی محەمەد ئاغای حەوێزی\nگۆڕستانی عارەبیان، کۆیە\nسەرەتای خوێندنی ئەختەر لە یەکێ لە حوجرەکانی مزگەوتی گەورەی کۆیە بووە. لە تەمەنی مێردمنداڵی وانەی فارسی لای مەلا سمایل مەنتک خوێندووە، ماوەیەکیش لەگەڵ ئەسعەد ئاغای حەوێزی برای لە بەغدا ھەردووکیان بەردەوام دەبن لەسەر خوێندن. لە پاشانا لە تەمەنی پازدە ساڵیدا ناچار دەبێ دەست لە خوێندن ھەڵبگرێ بەھۆی مردنی باوکییەوە لە جێی ئەو دادەنیشێ. بەم جۆرە دەبێتە سەرۆکی بنەماڵەی حەوێزییان و دیوەخانەی تایبەتی وەک نێوەندێکی وێژەی لەو ڕۆژگارەدا خۆی دەنواند. مەڵبەند و جێی کۆڕ و کۆبوونەوەی شاعیرانی ئەو سەردەمە بوو، بە تایبەتی حاجی و کەیفی و شێخ ڕەزای تاڵەبانی میوانی بەڕێزی ئەو دیوەخانەیە بوون و جێگەی دیارییان تێیدا ھەبوو.\nئەختەر وەک ئاغایەکی بە دیمەن و دەوڵەمەند لە ژیانی کۆمەڵایەتیدا ئوروستوکراتیانە نەبووە، بەزەیی بە ھەژارانا ھاتۆتەوە، دەستی گرتوون و یارمەتی داون. ئەختەر خاوەنی قسەی خۆی بووە، بەرھەڵستی خراپەی داگیرکەری دەوڵەتی عوسمانی کردووە، تا گەیشتۆتە ئەو ئاستەی ھەجووی سوڵتانی عوسمانی بکا. لەسەر ئەمە والی عوسمانی تەقیەدین پاشا ئەختەری ئاوارەی شاری حیللەی باشووری عێراق کردووە. لە دوای ماوەیەک کە نامیق پاشا بووە بە والی ئەختەری لە ئاوارەیی ئازاد کردووە و گەڕاوەتەوە کۆیە.\nلە ژیانی تایبەتی خۆیدا ئەختەر دڵداری کردووە، دڵی چۆتە کچێکی جوانی بنەماڵەی دارۆغەناوی، رابی بووە. ئەم دڵدارییە پاک و بێ گەردە زیندەبەچاڵ دەکرێ بە بەھانەی ئەوەی ئەختەر و رابی بە منداڵی شیریان پێکەوە خواردووە.\nئەختەر تەنیا شاعیر نەبووە، بەڵکو ھونەروەێکی ڕەسەنی مۆسیقا و گۆرانی بووە، ئاوازی بۆ ھەندێ شیعری کوردی داناوە، جگە لەوەی شیعری خۆی کە دەکەوتە بەر دەنگی گۆرانیبێژان ئاوازەکانیان لەلایەن شاعیرەوە دادەنران، ھەروەھا ھەندێ جار بۆ ئاوازێکی دیاریکراو شیعری ھۆنیوەتەوە، بایەخی بە گۆرانی و سروودی میللی (فۆلکۆری) داوە. دیوەخانەی مەڵبەندێکی وێژە و ھونەر بووە. بە گشتی ئەختەر ڕۆڵێکی گرنگی بووە لە ژیانی خوێندەواری کۆمەڵی کۆیە لە نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەهەمدا.\nئەختەر لە ساڵی ١٨٨٨ لە کۆیە کۆچی دوایی کردووە و لە گۆڕستانی عارەبیان لەتەنیشت باوکی نێژراوە.\nکتێبی: مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی یەکەم، نووسینی: دکتۆر مارف خەزنەدار. چاپی ٢٠٠٤ هەولێر\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئەختەر&oldid=665896»\nدواجار لە ١٢:١٧ی ٣ی ئازاری ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:١٧ی ٣ی ئازاری ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


فەیسبووك پارەی تایبەت دروست دەكات\nكۆمپانیای فەیسبووكی خاوەنی تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك، بە نیازە لە داهاتوویەكی نزیك یەكەم دراوی تایبەت بەخۆی بخاتە ڕوو، ڕێ بە بەكارهێنەرانی بدات لە بازاڕە ئەلیكترۆنییەكان مامەڵەی پێوە بكەن.\nمیدیاكانی تایبەت بە بواری تەكنەلۆجیا لە زاری دێڤد ماركۆس سەرۆكی جێبەجێكاری ماسنجەری فەیسبووك گواستیانەوە، كە ئەو بووەتە سەرۆكی تیمی دروستكردنی پارەی ئەلیكترۆنی تایبەت بە فەیسبووك.\nپێگەی دێڤد ماركۆس نووسیویەتی، ئێستە دەستمان بە كۆمەڵێك ئامادەكاری زۆر كردووە، بۆ زانین و دۆزینەوەی باشترین ڕێ تا سوود لە بەهێزترین تەكنەلۆجیا وەربگرین لە بەرهەمهێنانی دراوە ئەلیكترۆنییەكە و پاراستنی لە ڕووی تەناهییەوە.\nفەیسبووك لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕوونی كردەوە، وەك زۆر لە كۆمپانیاكانی تر دەمانەوێ باشترین خزمەتگوزاری دراوی ئەلیكترۆنی بخەینەڕوو و سوود لە تەكنیكی بلۆك تشاین وەربگرین، ئێستەیش لە هەوڵداین بۆ جێبەجێكردنی ئەو بیرۆكە و پلانەی هەمانە و ناتوانین وردەكاری زیاتری بخەینەڕوو.\nبلۆك تشاین بە دراوی ئەلیكترۆنی دەگوترێ، سیستەمێكی ڕێكخراو و بەهێزە بۆ متمانە بەخشین بە دراوە ئەلیكترۆنییەكان، پێشبینی دەكرێ تا كۆتای ئەمساڵ بەهای ئەو سیستەمە بەهێزە كە مامەڵە بە دراوە ئەلیكترۆنییەكان دەكات و بەهایان بۆ دادەنێ، نرخەكەی بۆ 2.1 ملیار دۆلار بەرز ببێتەوە.


مه‌راسیمی به‌خشینی كتیبخانه‌ی تایبه‌تی به‌رێز پ.د.كمال سعدی – Salahaddin University-Erbil\n>> News >> Uncategorized >> مه‌راسیمی به‌خشینی كتیبخانه‌ی تایبه‌تی به‌رێز پ.د.كمال سعدی\nئه‌مرۆ سێشه‌ممه رێكه‌وتی 16-3-2021 له كۆلێژی زانسته سیاسییه‌كان به ئاماده‌بوونی سه‌رۆكی زانكۆی سه‌لاحه‌دین و یاریده‌ده‌ری سه‌رۆك بۆ كاروباری زانستی و خوێندنی باڵا، وه راگری كۆلێژی زانسته سیاسییه‌كان و راگری كۆلێژی یاسا و راگری كۆلێژی په‌روه‌رده‌ی وه‌رزشی و یاریده‌ده‌ری راگر و سه‌رۆكی هه‌ردوو به‌ش و نوێنه‌ری مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانی كۆلێژ، پ.د.كمال سعدی كتێبخانه تایبه‌ته‌كه‌ی خۆی به‌خشییه كۆلێژی زانسته سیاسییه‌كان.\nپ.د.كمال سعدی مامۆستای كۆلێژی یاسای زانكۆی سه‌لاحه‌دینه، دوای ئه‌وه‌ی بریاریدا كتێبخانه تایبه‌تییه‌كه‌ی خۆی ببه‌خشێته كۆلێژی زانسته سیاسییه‌كان، ئه‌مرۆ له‌مه‌راسیمێكی شایسته‌دا ئه‌م به‌خشینه به‌رێوه‌چوو.\nشایه‌نی ئاماژه بۆكردنه كۆی ئه‌و كتێبانه‌ی دكتۆر كه‌مال سه‌عدی به كۆلێژی زانسته سیاسیه‌كانی به‌خشی نزیكه‌ی 2000 كتێب ده‌بوو، له‌گه‌ڵ نزیكه‌ی 200 گۆڤاری زانستی، له چه‌ندین بواری جۆراوجۆردا، له‌وانه، بواری سیاسی، یاسایی، كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆژنامه‌گه‌ری و راگه‌یاندن و ده‌روونناسی. هه‌روه‌ها حه‌وت كتێبخانه‌ی له‌دار دروستكراو بۆ دانانی كتێبه‌كان به‌خشیه كتێبخانه‌ی كۆلێژ.\nله كۆتایی ئه‌م مه‌راسیمه‌دا دیاری رێزلێنان و سوپاس و پێزانین له‌لایه‌ن سه‌رۆكی زانكۆ و یاریده‌ده‌ری سه‌رۆك و راگری كۆلێژی زانسته سیاسیه‌كانه‌وه پێشكه‌ش به پ.د.كمال سعدی كرا.\nTotal Users : 115205


بەغداد كورتترین ڕێگا بۆ هەرێمی كوردستان… | pukonline.net\nبەغداد كورتترین ڕێگا بۆ هەرێمی كوردستان…\n2156: جار بینراوە\n• لەو ساتەوەی دەوڵەتی عێراقی نوێ دروستكرا لەساڵی 1921 دا و دواتریش ولایەتی موصڵ بەیەكجارەكی خرایە سەر ئەم دەوڵەتە لەساڵی 1926وە ئیدی هەرێمی كوردستانی ئێستا بە زۆر و نابەدڵی كوردان بەم عێراقە سەیروسەمەرەیەوە لكێنرا و قەدەرمان لە و كاتەوە تاكو ئێستا بەسراوەتەوە بەم دەوڵەت و نەتەوەیەوە كە باڵادەستن تیایدا كە عەرەبی (( سونە و شیعەن)).\nدوای ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی 1991 یش كورد ئارەزوومەندانە جارێكی تر خۆی بەستەوە بەم عێراقەوە و ماوەی 25 ساڵی ڕێكیشە جەور و جەفا دەكێشێتەوە بەدەست دەسەڵاتدارانی كۆن و نوێی عێراقەوە، لەساڵی 2003دا جارێكی تر چانسێكی گەورەتر هاتەوە بەردەم كورد لەم هەرێمەدا بۆ جیابونەوە و پێكەوەنانی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی دوای ڕووخاندنی یەكجارەكی ڕژێمی بەعسی صدامی و تەواو لێكهەڵوەشاندنی سەرتاپای ئۆرگانەكانی دەوڵەتی عێراقی كەتەمەنی 83 ساڵ بوو، بەڵام كورد ئەم جارەشیان ئارەزوومەندانە خۆی خستەوە باوەشی عێراق و خۆی خستەوە چوارچێوەی سنورە دەستكردەكانی ئەم وڵاتە و تراجیدیاكانی كۆن و نوێی سەر لەونوێ هێنایەوە بیر و كەڵك و سوود و پەندی لە ڕابووردووی تاریك و خوێناوی وەرنەگرت.\nكورد (( لەگەڵ جیاوازی نێوانیان))دەبێت لە ئەزمونی باشووری سودانەوە كەڵك وەربگرێت و بە ئاشتیانە لەگەڵ ناوەندی وڵاتەكەی خۆیدا ئەو مەسەلەیە یەكلا بكاتەوە و بەغدادیش پێویستی بەسەركردەیەكی بوێری وەكو عومەر حەسن بەشیر هەیە كە سەرەڕای گرژی و ئاڵۆزی و دژایەتیكردنی زۆری گەلانی باكوری سوودان بۆ ئەو جیابونەوەیە بەڵام ئەو وەك سەركردەیەكی بوێر بڕیاری خۆی دا و باشووری سودانی جیاكردەوە و یەكەم سەرۆك وڵاتیش بوو كە دانی بەسەربەخۆیی باشوری سوداندا نا و كۆتا سەرۆكی وڵاتی سودانیش بوو كە سەردانی ماڵئاوایی لە باشووری سودان كردو بەم كارەشی شەڕ و جەنگێكی ماڵوێرانكەری زیاد لە 25 ساڵەی ئەو وڵاتەی كۆتایی پێهێنا. بۆیە لە بەغدادیش پێویستمان بە سەركردەیەكی بوێری شیعە مەزهەبی باڵادەست هەیە كە ئەو بڕیارە بدات.\nبۆیە هەنگاوی دەسپێك و یەكلاكەرەوە لەناوخۆی ماڵی كورد دەبێت لەهەرێمدا و دواتریش لەگەڵ بەغداد ئەو مەسەلەیە یەكلا دەكرێتەوە، چونكە گەر بەغداد ڕازی نەبێت و پشتیوانی ئایندەی ئەو دەوڵەتە نەكات ئەوا كاریگەری گەورە و خراپی دەبێت لەسەر دۆستایەتی و دراوسێیەتی باشی نێوانمان، بۆیە ئەركی سەركردایەتی كوردە گەر ئەو مەسەلەیەی بە جدی وەرگرتوە و كاری بۆ دەكات تەنها ڕێگا كورت و چارەنوسساز و ڕاست و ڕاستەقینەكە هەڵببژێرێت و بیگرێتە بەر كە ئەویش ڕێگای بەغدادە چیدی ئەو مەسەلە نەتەوەییە نەكاتە قوربانی ململانێی ناوخۆیی و و حیزبی ولە پێناو دەسكەوت و پۆستی بچوكی حیزبی و كەسیدا نەیگۆڕێتەوە و سازشی لەسەر نەكات. خۆشبەختانە قۆناغەكەش تاڕادەیەكی زۆر لەبارە چونكە هەردوولا لە ڕووی هێز و هاوسەنگی هێزەكان و توانای مادی و مەعنەوی و مەترسی و هەڕەشەكان و ناجێگیری دۆخی ئەمنی و سەربازی و جوگرافیا و هەژمونەوە …هتد.وە لەیەكەوە نزیكن و هەریەكەیان توان و دەسەڵات و ئابوری و جوگرافیای خۆیان باش دەزانن و دەناسن و دەتوانن زووتر لەهەموو كات لەیەكتر تێبگەن، بۆیە هەق وایە كورد ئەم هەلەش وەك چانسەكانی تر لە كیس خۆی نەدات و خۆی نەداتەوە دەست قەدەرێكی نادیار و چاوەڕوانی هەلی لەمە باشتر نەكات كە بۆی بێتە پێشەوە.\n: پــــێـــشــتر مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوەی یەكێتیی وردەكاری نامەكەی خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد ئاشکرا دەکات\n: دواتـــــــر سوپای تورکیا لە ڕۆژئاوای کوردستان کۆمەڵکوژی دەکات


لەحیمکردنی ڕەق - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە لەحێمکردنی ڕەقەوە)\nلەحێم کردنی ڕەق\nلەحێم کردنی ڕەق (بە ئینگلیزی: Brazing) پڕۆسەیەکی بەیەکەوە لکاندنی دوو ماددەی کانزاییە بە پڕکردنەوەی دەرزی نێوان دوو ماددە بە ماددەیەکی تواوە. ماددەی پڕ کەردنەوە پلەی گەرمی توانەوەی زۆر لەخوارەوەی دوو ماددەکەی ترە.\nلەحێم کردنی ڕەق جیاوازە لە لەحێم کاری (welding) کە تێیدا ماددەکان دەتوێنرێنەوە (فیلەر) بۆ بەیەکەوە نوساندن، ھەروەھا جیاوازیشە لە لەحێم کردنی نەرم (Soldering) چونکە پلەی گەرمی زۆر بەرز بەکار دەھێنرێت و ماددەکانیش دەتوانن جیاواز بن.\n١ تایبەتمەندی ماددەی بەیەکەوە لەحێم کراو\nتایبەتمەندی ماددەی بەیەکەوە لەحێم کراو[دەستکاری]\nلەحێم کاریە ڕەق بە کوالێتی بەر بە مەرجێک دەکرێ کە دوو ماددەکە بە جوانی جوت کرابن و زۆر پاک بن لە گشت پیسیەک، بە تایبەت لە ژەنگ (داخوران). بۆ ئەوەی کردەوەی کاپیلاری بە تەواوی ڕوو بدات، پێشنیار کراوە کە دەرزی نێوان دوو ماددەکە لە نێوان ٠٬٠٣ تا ٠٬٠٨ مم بێت. بە دوو ڕێگە دەکرێ دوو ماددە کانزاییەکان خاوێن بکرێنەوە. ڕێگەی یەکەم بریتی لە خاوێن کردنەوەی میکانیکی بە ھۆی سواندن بە وەرەقەیەکی زبر. ڕێگەی دووەم بریتیە لە خاوێن کردنەوە بە ماددەی کیمیایی. لە خاوێن کردنەوەی میکانیکی پێویستە ماددەکان ھەندێ زبریان بمێنێت، بۆ ئەوەی لەحێم کاریەکە باشتر بیگرێت.\nھۆکارێگی گرنگی تر بریتیە لە کاتی خاێێنراو وە پلەی گەرمی بەکارھاتووە، کە کاریگەری دەخاتە سەر کوالێتی لەحێم کاریەکە. بە شێوەیەکی گشتی پلەی گەرمی دەبێ بە جۆرێک دیاری بکرێ کە بەرزتر بێت لە پلەی گەرمی توانەوەی ماددەی فیلەر.\nلەبەر ئەوەی لە پلەی گەرمی بەرز دا کارلێکی داخوران بەرز دەبێتەوە، پێویستە لە ناوەندێکی تایبەت کە بەتاڵ بێت لە ھەوای ئاسایی ئەنجام بدرێت. ئەو کەشانەی کە بە گشتی لەحێم کاری ڕەقیان تێدا ئەنجام دەدرێ بریتین لە:\nھەوا: سادەیە و تێچوی نیە. بۆ ئەو ماددانەی بەرگری باشیان ھەیە لەبەرامبەر داخوران لە پلەی گەرمی بەرز.\nگازێک کە پێک ھاتبێ لە (87% N2, 11–12% CO2, 5-1% CO, 5-1% H2) بۆ ئەو فیلەرانەی کە پێک ھاتونە لە زیو، مس-فۆسفۆر، مسی سپی. بۆ لەحێم کردنی مس، مسی سپی.\nگازێک کە پێک ھاتبێ لە (70–71% N2, 5–6% CO2, 9–10% CO, 14–15% H2.) بۆ ئەو فیلەرانەی کە پێک ھاتونە لە مس، زیو، مس-فۆسفۆر، و مس-زینک. بۆ لەحێم کردنی مس، مسی سپی، داڕشتەی نیکڵ، ستیل بە کاربۆن کەم.\nئامۆنیا: کە بۆ زۆربەی لەحێم کاریەکان دەشێ سودی لێببینرێت.\nنایترۆجین-ھایدرۆجین: بە شێوە شل بەکار دێت بۆ ئەو فیلەرانەی کە پێک ھاتونە لە مس، زیو، نیکڵ، مس-مسی سپی.\nبە ھۆی تەقینەوەی ئەو غازانەی بەکار دەھێنرێن لە لەحێم کاری ڕەق پێویستە ڕێگەو شوێنی ئەمنی بگیرێتەبەر.\n^ Groover 2007, pp. 746–748 harvnb error: no target: CITEREFGroover2007 (help)\n^ Schwartz 1987, pp. 20–24 harvnb error: no target: CITEREFSchwartz1987 (help)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لەحیمکردنی_ڕەق&oldid=665538»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:٠٤ی ١ی ئازاری ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


📅 07-11-2017 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 7 2017 12:00AM\n👁 ئەم بابەتە 5,867 جار بینراوە\nرۆژئاوای کوردستان - ئەنجومەنی سەربازی مەنبەج هێرش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 8 11 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-11-2017 0:00:00\n📊 151 هەزار خوێندکاری ناوچە جێناکۆکەکان لە خوێندن بێبەشبوون ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 7 2017 11:21AM\n👁 ئەم بابەتە 2,298 جار بینراوە\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی بەرپرسی راگەیاندنی وەزارەتی پە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 7-11-2017 11:21:47\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 7 2017 8:53AM\n👁 ئەم بابەتە 3,890 جار بینراوە\nدواڕۆژ، بورهان یەحیا ئالین ئه و کچا شۆخ و شەنگ یا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-11-2017 8:53:46\n📊 هەناردەی مانگی 10ی 2017ی نەوتی هەرێمی کوردستان ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 7 2017 8:16PM\n👁 ئەم بابەتە 1,715 جار بینراوە\nبەپێی ئاماری سەنتەرێکی توێژینەوە لەمانگی تشرینی یە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 7-11-2017 20:16:44


ڕۆمان و چیرۆكی كوردی دابڕاوە لە واقیع - جام کوردی\nڕۆمان و چیرۆكی كوردی دابڕاوە لە واقیع\n07 ئاب 2017\nبەشێك لە واقیعی نەوەی ئێمە ئەوەیە كە هێشتا نەیتوانیوە خۆی و بیركردنەوەی خۆی لەگەڵ دنیای مۆدێڕندا بگونجێنێت. …ئەو نمونە فانتێزیانە وەك جن و خێو و فریشتە هێشتا واقیعی بەشێك لە باوان و تەنانەت خودی ئێمەیشن كە هێشتا نەماتوانیوە بێینە نێو قۆناغی مۆدێڕنەوە و نەمانتوانیوە جیاوازییەك لە نێوان واقیعی بەرهەست و ئەو واقیعە زانستییە لەگەڵ ئەو ناواقیعەدا پێناس بكەین. كە دەڵێم ئێمە خوێندنەوە و دراسەی هەندێك چەمكمان وەك واقیع و خەیاڵ نەكردووە لە پانتایی فانتێزیدا، بۆ ئەوەیە ئەگەر ئێمە پێمان وابێت كە ئەگەر بەرهەمێكی چیرۆكیمان فانتاستیك نەبێت بەو واتایەی كە خەڵك و ڕووداو و مرۆڤی دوور لە واقیع كە لە دنیای واقیع بوونی نییە، تیایدا نەبێت، ئەدەبێكی واقیعییە كە ناتوانین ئەو بەها پێویستییەی بدەینێ و ناتوانین وەك ئەدەبێكی جوان سەیری بكەین و بەشێك لە خوێنەرانی ئێمە پێیان وایە كە لایەنە ستاتیكییە جوانەكانی ئەدەبی، تەنیا گرێ دراوە بە داهێنانی نمونەگەلی فانتێزی و دوور لە ڕاستی. بێگومان فانتێزیش خۆی خەیاڵە. با پێناسێكی فانتێزی بكەین كە وێنەیەكی خەیاڵییە لە دنیای واقیعدا بواری دەركەوتنی نییە، واتە لە دنیای ڕاستیدا تۆ ناتوانی جنۆكە و خێو ببینی و مرۆڤ ببیبنی باڵ دەگرێ و مرۆڤی دوو مەتری ببینی كە لە ساتەوەختێكدا ببێتە نیومەتر، مرۆڤ ببینی كە ببێ بە قالۆنچە. فانتێزی بە مانای ئەو خەیاڵەی كە لە ڕوودانی عالەمی واقیعدا نییە، بە دڵنیاییەوە بەشێك لە ئەدەبی ئێمە و ئەدەبی كۆن و مۆدێڕی ئێمە بەشێك لە فانتێزیی تێدایە. هەروەك مرۆڤی قاڵۆنچەییەكەی كافكا خۆی نمونەیەكی ئەم فانتێزیانەیە، بەڵام بوونی فانتێزی لە ئەدەبیدا واتە بوونی خەیاڵی دوور لە واقیع هەموو جوانكارییەكی ئەدەبی و ستاتیكای ئەدەب و بەهاكانی ئەدەب بە فانتێزیەوە نەبەستراوەتەوە و هەرچەندە دەكرێت لایەنێكی بەهێزكردنی ئەدەب و جوانكردنی ئەدەب بێت، بەڵام نەبوونی فانتێزی بەم واتایە و واتە بە نەبوونی ئەو توخم و ڕەگەزانەی كە لە دنیای ڕاستیدا بواری نییە، هیچ زەرەرێك بە ئەدەبی گێڕانەوە و چیرۆك ناگەیەنێت، بە پێچەوانەوە زۆر جاران بوونەكەی زەرەرمەندە.\nنەبوونی فانتێزی بە مانای نەبوونی خەیاڵ نییە. لەبیرمان نەچێت هەموو ئەدەب خەیاڵە. ئەدەب بە واتای تەقەلایەكە بۆ گێرانەوەی واقیع، بەڵام نە تەقەلایەك بۆ نواندنەوە و وێنەگرتنەوەی دەقاودەقی واقیع. كارەساتێك لە كۆمەڵگەی ئێمە ڕوودەدات، بێگومان گێرانەوەی ڕووكەشیانەی و گێرانەوەی سادەی ئەمە نابێتە ئەدەبێكی داهێنەرانە. یادەوەری نووسینەكانی من لە ژیانی خۆم نابێتە چیرۆكی داهێنەرانە و ڕاپۆرتێكی ڕۆژنامەوانی لە كارەساتێكی وەك ئەنفال و هەڵەبجە و پیاكێشانی دوو ئۆتۆمبێل نابێتە ئەدەبێكی داهێنەرانە، بەڵام ئەوەی كە ئەم ڕاپۆرت و ڕووداو و واقیعانە دەكات بە ئەدەبێكی داهێنەرانە، چۆنیەتی نووسین و داهێنان و یاریكردنی زمانی نووسەرە، لەگەڵ ئەوەیشدا یاریكردن لە خەیاڵ بە دابڕاوی لە واقیعیش و بە دەر لە هەموو توخم و ڕەگەزە فانتێزییەكان نابێتە ئەدەبێكی داهێنەرانە و ئەو چیرۆك و ڕۆمانە خەیاڵی و زانستییانەیش كە بەدەرن لە واقیع، هەر نابنە ئەدەبێكی داهێنەرانە و نەمر.\nئەو ئەدەبە ئەدەبێكی داهێنەرانەیە كە نووسین و یاری و كاركردنەكەی لەسەر ئەو سنوورە بێت كە بەرێكی لە نێوان واقیع و بەرەكەی تریشی لەنێو خەیاڵدایە. واتە پیاسەكردنی نووسەر بە دوو قاچ لە دوو بەری سنوورێك كە یەكیان خەیاڵە و ئەویتریان واقیعە، بەڵام پشتگوێخستنی واقیع و دابڕان لە واقیع بە بڕوای من هیچ یارمەتیدەرێكی ئەدەبی ئێمە و دنیا نادات، ئەگەر ئێوە چەند ڕۆمانێكی جیهانیتان خوێندبێتەوە، ئەوا بێشك بەشی هەرە زۆریان ڕەنگە فانتێزی دەوری سەرەكی نەبینێت، بەڵام خەیاڵ دەورێكی سەرەكی دەبێنێت، هەرچەندە كە لە واقیع دانەبڕاوە. كە ئاوڕێكی بە پەلە لە ئەدەبیاتی نێوداران دەدەینەوە دەبینین، باسێكی مەزنی واقیعی سەردەمی كۆمەڵگەی خۆیان دەكەن بەڵام بە شێوە و فۆڕمی جیاواز، کە بگەڕێینەوە بۆ ئەزموونەكانی خۆمان، بێشك دەبێت واقیع و كارەساتە واقیعییەكان بگێرینەوە، بەڵام بەشێكی زۆری نووسین و چیرۆكی كوردی براوە نابێت (دڵم نایەت بڵێم دۆڕاوە) لەوەی كە ئێمە تەعبیرێكی دروستمان لە واقیعەكانی دەوروبەرمان كردبێت. بەو لێشاوە چیرۆك و ڕۆمانانەی كە ئێمە بڵاومان كردوونەتەوە، دەبینین كە واقیعی كۆمەڵگەی ئێمەیان تێنەپەڕاندووە و كەمترین ڕۆمان و چیرۆكمان هەیە كە توانیبێتیان توێژاڵ و لایە واقیعییەكانی كۆمەڵگە هەڵ بدەنەوە و بتوانن بە واقیعی كۆمەڵگەدا شۆڕ ببنەوە. ئەمەیشە كە وا دەكات چیرۆكنووس و خوێنەرمان لە واقیع و ئەو ئەدەبە داببڕێت كە پێیەكی لە نێو واقیعە و پێیەكەی تریشی لە نێو خەیاڵدا. من نەبراوەی بەشێكی ئەو ئەدەبە داستانییە لەوەدا دەبینمەوە كە نەیتوانیوە ئەو یارییە بكات كە گەمەیەكە لە نێوان واقیع و خەیاڵ. تەنیا ڕاستەوخۆ واقیعی بۆگێڕاوینەتەوە، ئەویش ئەو واقیعە ڕووكەشیەی كە هیچ خوێندنەوە و تێڕامانێكی قووڵ بۆ واقیعەكە ناڕەخسێنێت. ئەی كەوایە چۆن دەتوانین ببینە خاوەنی ئەو ئەدەبە كە نەبراوەیی ساڵانێكی دوور و درێژی نووسینی كۆمەڵێك خەڵكمان نەتوانێت بمانتۆرێنێت لە واقیع و لە واقیعی كۆمەڵگە دامانبڕێت؟! هەرچەندە من نامەوێت بچمە نێو ئەو وردەكاریانەی پشتكردن لە واقیع كە لە زۆر قۆناغدا خەڵكەكەمان پشتی لە واقیع كردووە و لە زمانەكەی كردووە و بۆیە نووسەرەكەیشمان ڕەنگە بۆ ئەو كاتە حەقی خۆی بووبێت پشت لە واقیعدا كار نەكات و بۆ دنیا فانتێزییەكەی خۆی بنووسێت. ئەگەر ویستبێتیشمان كارەساتێكی وەك هەڵەبجەیش بگێڕینەوە، هەوڵمان داوە لە ناكاتدا بیگێڕینەوە، چونكە ناتوانین مرۆڤی واقیعی سەردەمەكەمان بناسین، بۆیەیش ناوێرین بیخەینە نێو زەمەنەوە و لە ناكات و ناشوێندا دەیاناسێنین.\nلە ڕۆمانی كوردیدا، هەر شوێن نییە. كێ چیرۆكی منی خوێندووەتەوە، ئەوەی بانە و ڕۆژهەڵاتی كوردستانی دیتوە با پێم بڵێت كە لە كامە چیرۆكی مندا، كوردستانی ئێران دەناسێتەوە و كامە كۆڵانی بانەی دێـە پێش چاو. لە كامە چیرۆكی برادەرەكانماندا، هەولێر و سلێمانی و دهۆك دەناسێتەوە. بوونی نییە. لە كاتێكدا فانتاستیكترین چیرۆكی كافكا كە چیرۆكی (مسخ)ـە كە تەنانەت شیكاری بیناسازی و نێو ماڵی ئەو پێرسۆناژە دەكات كە بووەتە قالۆچە، هەمان ئەو بیناسیازییەیە كە لە شوێنی ژیان و سەردەمی كافكادا هەیە، بەڵام لە كام چیرۆكی ئێمەدا ماڵی كوردی هەیە. لە كام چیرۆكی ئێمەدا ژووری خەوتن هەیە. واتە ئەگەر كەسێك ئاگای لە كۆمەڵگەی كوردی نەبێت، ئایا دەتوانێت بە چیرۆك و ڕۆمانەكانی ئێمە دەتوانێت وێنای شەقام و شوێنی كوردی بكات، نایكات، چونكە ئێمە لە شوێنی كۆمەڵگە دابڕاوین. ئێمە لە ڕووداویش دابڕاوین. با بڵێین داچڵەكێنترین كارەساتی ئەم چەند دەیە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە كۆمەڵگەی ئێمەدا ڕوویانداوە، بەڵام ئێمە ئەو ڕووداوانەمان نەكردووەتە چیرۆك و ڕۆمان. من كە ئەمانە دەڵێم لە برادەرەكانی خۆمم بیستووە كە دەڵێن “جا ئەمانە چین، هەموو ڕۆژێك لە كۆمەڵگەی ئێمەدا ڕوو دەدەن، مەرج ئەوەیە كە من شتێك دابێنم كە ڕووی نەدابێت.” من نازانم كێ ئەم مەرجەی داهێناوە؟! یا ڕووی نەدابێت، ئەو پەڕی فانتاستیك بێت. من نازانم بۆچی؟! كە ئەم ڕووداوانەی نێو كۆمەڵگە، دەبنە چیرۆك و ڕووداوی چیرۆكمان، ئەوەندە دابڕاون لە كۆمەڵگە كە هەر شوێن و زەمەن تیایاندا دیار نییە و دابڕاون لە واقیع.\nمن لەبەر كاتەكە پەرتەوازە قسەكانم كرد، بەڵام داڵغەی من وەك چیرۆكنووس ئەوەیە كە دانەبڕێین لە واقیع، هەرچەندە كە هەزار و یەك پاساو بۆ دابڕانمان هەیە، دەبێت واقیع بە شێوەی پارچەپارچە لە زەینی ڕۆماننووسی مۆدێڕنی ئێمە و بەدەر لە شێوە واقیعیەكەی كۆمەڵگە دەربخرێنەوە. (شەڕ و ئاشتی)ـیەكەی (تۆڵستی)، تەنیا گێرانەوەی واقعیانەی شەڕی ڕووس و فەڕەنسا نییە. هەمووتان (پیرەمێرد و زەریا)تان خوێندووەتەوە، بەرهەمەكانی (كۆندرا) و (پۆل ئاستەر)تا بینیون. لای ئەم نووسەرانە، واقعیەت و مرۆڤ و زەمەن و شوێن پاراچە پارچە دەبێت و لە زەین و خەیاڵ جێگۆڕكێیان پێ دەكرێت و شوێن لە شارێكە دەگوازرێتەوە بۆ شوێنێكی دیكە. خەیاڵ بە مانای ئەم جێگۆڕكێكردن و لێقرتاندن و پارچەپارچەكردنەی دیمەنەكانی واقیعە و هینانە سەر كاغەزی دنیایەكە كە هەرچەندە لەسەر واقیعە و گێرانەوەی ڕووكەشیانەی واقیع نییە، دنیایەكی نوێیە كە لە خودی واقیعەكە زیاتر خوێنەر دەباتە نێو ڕاستییەوە و دەیباتە نێو دنیای واقیع و پەنجەرەكانی لێ دەكاتەوە و لەو واقیعە چیرۆکییەوە دەرگای ڕاستی لێ دەكاتەوە. ئیتر وا دەكات مرۆڤ وەك هەزار ساڵ بەر لە ئێستا نەبینێت و لە ڕووداو و زەمەن و شوێن دانەبڕیت.\nبەداخەوە لە چیرۆك و ڕۆمانی كوردیدا، زمان مەعامەلەیەكی سەردەمیانەی لەگەڵدا ناكرێت، چونكە ڕۆماننووسی كورد زمانی منداڵێكی نێو چیرۆكەكە وەك دایكی و دایكی وەك باوكی و باوكی وەك فەیلەسووفەكە و فەیلەسووفەكە وەك گۆرانیبێژەكە و گۆرانیبێژەكە وەك عەتا نەهایی و عەتا نەهایی وەك حەماڵێكی سەر جادە (ڕێزم بۆ پیشەكەی) و… دەگێڕێتەوە و هەموومان بە یەك زمان و یەك ڕوانگەوە قسە دەكەین، كەواتە لە واقیعی زمان دابڕاوین. بە خۆشیشمەوە لە نێو ڕۆمانەكانی كوردیدا زمانی واقیعی نابینم. زمانی پیاوێكی سەوزەفرۆش كە بێگومان جیاوازە لە زمانی من كە زمانی من بێگومان جیاوازە لە زمانی پیاوێكی سیاسی و ئەویش لە كابرایەكی دیكە جیاوازە. ئەمەیش دابڕان لە شوێن و زەمەن و زمانە. من هەموو هەوڵی چیرۆكنووسی خۆم ئەوە بووە كە لەگەڵ واقیعدا ئاشت ببمەوە و زمانەكەم زمانێكی واقعیانە بێت، بەڵام بە مەرجێك تیایدا نووقم نەبم و بیكەمە بەرهەمی زۆر سنووردار و تەنگی خۆم و ئەم واقیعە لە چیرۆك و ڕۆماندا دووبارە دابهێنمەوە.\nڕۆمان كوردی جن فریشتە عەتا نەهایی\n"عەتا نەهایی" خەڵاتی باشترین ڕۆمانی مێهرگانی ئەدەبی بردەوە\nڕۆمانی «زمان پایسکلێکی شکاو لێدەخوڕێت» بڵاوده‌کرێتەوە\nكتێبێك لەسەر دروستنوسیی زمانی كوردی بڵاوكرایەوە


پەرلەمان ڕەتی کردەوە ’’منداڵ بخرێتە دایەنی باوک’’\n2021.07.03 - 11:28\nئەندامێکى لیژنەى یاسایى لە پەرلەمانى عێراق ڕایگەیاند، هەموارکردنى یاسایى بارى کەسێتى بەشێوەیەک "منداڵ بخرێتە دایەنى باوک" زیان بە بەرژەوەندى دایکەکە و مناڵەکەش دەگەیەنێت و لە دواجاریشدا خزمەتى کۆمەڵگە نەکات.\nلە لێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنامەى سەباحی فەرمی، بەهار مەحمود، ئەندامى لیژنەى یاسایى لە پەرلەمانى عێراق (3ى تەموزى 2021) ڕایگەیاندووە، خوێندنەوەى یەکەم بۆ هەمووارى یاسایى بارى کەسێتى کراوە و هیچ شتێک لە ناوەڕۆکەکەى دەستکارى نەکراوە.\nجەختى لەسەر ئەوەش کردووەتەوە کە لیژنەکە وەرگرتنەوەى منداڵ لە دایکى ڕەت دەکاتەوە.\nئاماژە بۆ ئەوەش کراوە، ئەو هەموارکردنە مافى دایک و منداڵ پێشیڵ دەکات و زیانى پێدەگەیەنێت و ئەوەش کارێکە دژ بە ئاینە ئاسمانییەکان کە ئەوەى سەلماندووە کە دایکان زیاتر هۆگرن بە بەخێوکردنى مناڵەکانیان وەک لە باوک تەنانەت پێغەمبەرى خوداش (د.خ) لەسەر بێت سێ جار دایکى ڕاسپاردووە ئینجا باوک.\nئەو پەرلەمانتارە کوردە ئەوەشى خستووەتەڕوو، دەقى ئێستاى یاسایى بارى کەسێتى باشە و پێویستە مانەوەى منداڵ لە ئەستۆى دایکدا هەروەکو خۆى بمێنیتەوە، بەڵام ئەگەر هاتوو ئەو لەئەستۆگرتنەى دایک زیانى گەیاندە مناڵەکەى ئەوا دەتوانرێت بۆ باوک بگوازرێتەوە.\nبەهار مەحمود پێشنیازى ئەوەش دەکات، پێویستە گۆڕانکارى لەکاتى بینینى منداڵدا بکرێت لەبەر ئەوەى باوک مافى زیاتر لەوەى هەیە، وادەى بینینى منداڵ لەئێستادا دوو کاتژمێر دانراوە بۆ باوک سەربارى ئەوەى لەشوێنێکدا بەدڵى نەبێت و دەبێت شوێنەکە و کاتى بینینەکە بگۆڕدرێت و دەبێت 24 کاتژمێر لەهەموو هەفتەیەکدا و لەماڵى باوکەکە بێت ئەوەش چارەسەرێکى میانگیرییە بۆ هەموویان.\nلاى خۆشیەوە، شەبال حەسەن ڕەمەزان، پەرلەمانتاری پەرلەمانی عێراق ڕایگەیاندووە، هەموارکردنى یاساى بارى کەسێتى و گۆڕانکارى لەبڕگەیەک کە دایەنى مناڵ بدرێتە باوک و لەدژى دایک بشکێتەوە ئەوە هەنگاوێکى زیاتر لەتەقاندنەوەى چەکى ئەتۆمى دەچێت و کۆمەڵگە لەناو دەبات.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کردووە، ناتوانرێت جۆرى ئەو دۆخە دیارى بکرێت کە منداڵى تیادا دەژیت کاتێک لە دایەنى باوکدا دەژێت، ئەوە واشى لێدەکات متمانەى کەمتر بەخۆى بمێنیتەوە بەتایبەت ئەگەر لەژێر دەستى باوەژنێکى خراپدا ژیا یاخود کەسانى تر.\nباسى لەوەش کردووە، ئەگەر منداڵ لە دایەنى باوکدا بێت هەست بە ئارامى ناکات و مرۆڤێکى لاوازى لێ دەردەچێت بۆیە ئەو یاسایە زیان بەکۆمەڵگە دەگەیەنێت دووەمجاریش بەژنان.


پرۆگرامی چاک کردنی ڤیدیۆ بە خۆڕایی VSDC، ساڵە نەڵۆسی – PMNews\nبێجگە لە پرۆگرامی ڤیدیۆ ، پرۆگرامی گۆڕینی فۆرماتی ڤیدیۆ، زەبت کردنی دەنگیشیان داناوە.\nبۆ نووسینی کوردی سۆرانی، من پرۆگرامێکی هەژیرتان بۆ دادەنێم کە لەم پرۆگرامەدا، کوردیەکە دەنووسن و دەتوانن بیخەنە ژێر وێنەکە و کێشەی کوردی نووسین تان چارەسەر دەبێ. ئەم پرۆگرامە بۆ زۆربەی پرۆگرامەکانی تریش کە ناتوانری کوردی لەهجەی سۆرانی تێدا بنووسرێ دەتوانرێ کەڵکی لێ وەربگیرێ.\nلینکی پرۆگرامی VSDC\nلینکی کاناڵی رێنوێنی یوتوبی VSDC\nبۆ زانیاری ئەوە بەڕێزانەی دەیان هەوێ بەشی ئەسلی یەکەی بکڕن. تکایە لە سایتی رەسمی مەیکڕن، لە وێ تەنیا بۆ یەک ساڵ کۆدەکەتان پێ ئەدەن و دوای ساڵێک دەبێ نوێی کەنەوە. بەڵام لەم لینکەی خوارەوە بۆ دائمی دەیفرۆشن و ئێستا کردویانە بە 30 دۆڵاڕ و قیمەتی ئەسلی ش 50 دۆڵارە .\nلینکی فرۆشیار ، ماڵپەری ستاک سوسیال


داوای باشكردنی مووچەی خانەنشینان دەكرێت\nچوار حزب و یەكێتی خانەنشیانی كوردستان بەیاننامەیەكیان بڵاوكردەوە و ڕایان گەیاند، 50 هەزار واژوو و یاداشتێكی سێ خاڵیمان رادەستی حكوومەتی هەرێم كردووە بۆ باشكردنی مووچەی خانەنشینان و تا ئێستە چاوەڕوانی وەڵام دەكەین.\nلە بەیاننامەكەدا كە ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەم 20ی ئەیلوول، هەریەك لە حزبی شیوعی و حزبی زەحمەتكێشان و حزبی كۆمەنیستی كرێكاران و بزووتنەوەی دیموكراتی گەلی كوردستان و یەكێتی خانەنشیانی كوردستان ڕایان گەیاندووە، دوا بەدوای نارەزایەتی بەرفراوانی جەماوەری لەبەرامبەر سەپاندنی سیستەمی پاشەكەوتی مووچە و نەدانی مووچە لەكاتی خۆیدا، ئێستە حكوومەت و پەرلەمانی كوردستان لەگفتوگۆدان بۆ دەستكاریكردنی پاشەكەوت و نەهێشتنی دواكەوتنی مووچە.\nلە بەیاننامەكەدا هاتووە، لە 18ی ئاب، 50 هەزار واژوو و یاداشتێكی سێ خاڵیمان رادەستی حكوومەتی هەرێم كرد، بەڵام تا ئێستە هیچ هەنگاوێكی كردەنی نەنراوە و چاوەڕوانی وەڵام دەكەین.\nئەو لایەنانە داوا دەكەن كە حكوومەتی هەرێمی كوردستان مووچەی سەرجەم موچەخۆر و خانەنشینان بە تایبەت لەكاتی خۆی دابەش بكات و بە میكانیزمێكی گونجاو و هاوچەرخ مووچەكانیان پێ بدرێ، نەك لەبەردەم بانكەكاندا بەسەرمای زستان و گەرمای هاوین چەند سەعات بوەستێنرێن.\nئاماژەیان بەوە كردوە كە داواكارن لە ئەگەری هەر دەستكاریكردنێكی سیستەمی پاشەكەوتی مووچە، پێویستە بەڕژدی ڕەچاوی ژیان و گوزەرانی فەرمانبەران و خانەنشیان بكرێت.\nئه‌م بابه‌ته 11772 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ژمارەی دەستبەسەرکراوان ، لە 11 ڕۆژدا گەیشتە 50 کەس – PMNews\nژمارەی دەستبەسەرکراوانی بۆکان گەیشتە ٨ کەس، لە ١١ ڕۆژدا ٥٠ کەس دەستبەسەر کراون و گیرانی لاوانی کورد بەردەوامە و رادەیان هەروا زیاد دەکا.\nهەنگاو: ڕۆژی ڕابردوو لانیکەم هەشت هاووڵاتی کورد کە دوو کەسیان ژن بوون لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لە شاری بۆکانی دەستبەسەر کران و گوازرانەوە بۆ شوێنێکی نادیار.\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ٣٠ بەفرانباری ٢٧٢١ (١٩ی ژانویەی ٢٠٢١)، لانیکەم شەش ئوتۆمبێلی هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی میاندواو و ئورمیە چوونەتە ناو بۆکان و بە پێکهێنانی کەشی سەرکوت و تۆقاندن، دەستیان کردووە بە دەستبەسە کردنی بەربڵاوی هاووڵاتیان.\nبە گوێرەی ئەم ڕاپۆرتە تا ئێستا لانی کەم هەشت هاووڵاتی بە ناوەکانی، ڕۆژین محەمەدپوور، فەریبا ئەحمەدی، حسێن میهرەبانی، هێرش ڕەسووڵپوور، فواد محەمەدپوور، قادر ڕەسووڵپور، محەمەد حاجی ڕەسووڵ پوور و عەلی زولفی دەستبەسەر کراون.\nهەنگاو پێشتر لە هەواڵێکدا شوناسی سێ کەس لە دەستبەسەرکراوانی ئاشکرا کردبوو.\nلە لایەکی دیکەوە و هاوکات لەگەڵ شەپۆلی دەستبەسەرکردنەکانی بۆکان، هاووڵاتییەکی کوردی خەڵکی نەغەدەش بە ناوی “دیاکۆ زەردەشتی” لە لایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەم شارەوە دەستبەسەر کرا.\nبەم پێیە تەنیا لە ڕۆژی سێشەممە ٣٠ی بەفرانباردا، لانی کەم ١٥ هاووڵاتیی کورد لە شارەکانی بۆکان، نەغەدە، پیرانشار و کەلاتەرزان لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراون.\nبە پشت بەستن بە ئامارە تۆمار کراوەکانی ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ماوەی ١١ ڕۆژی ڕابردوودا لانیکەم ٥٠ هاووڵاتیی کورد لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دەستبەسەر کراون. لەم ژمارەیە سێ کەسیان ئازاد کراون و ٤٧ کەسیشیان هەر وا بە دەستبەسەری ماونەتەوە.\nهەنگاو: شەپۆلی نوێی دەستبەسەر کردنی لاوانی کورد لە شارە جیاجیاکانی کوردستان دریژەی هەیە و ڕۆژی ڕابردوو لە شارەکانی پیرانار، بۆکان و کەڵاتەرزان لانیکەم ٩ هاووڵاتیی کورد لە لایەن ناوەندە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەستبەسەر کراون.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ٣٠ی بەفرانباری ٢٧٢٠ (١٩ی ژانویەی ٢٠٢١)، هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی پیرانشار سێ هاووڵاتییان بە ناوەکانی ”ڕەسووڵ لاوازە“ خەڵکی پیرانشار و ”کەریم خەلیفانی“ و ”حیسامەدین خزری“ خەڵکی گوندی ”کانی بوداق“ی ئەو شارەیان دەستبەسەر و بۆ شوێنێکی نادیاریان گواستوونەتەوە.\nهاوکات هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی نەغەدە هاووڵاتییەکی خەڵکی ئەو شارەیان بە ناوی ”ڕەحمان دەریازی (ئیبراهیمی)“ لە کوندی پەسوێی پیرانشار داوەتە بەر لێدان و کوتان و دەستبەسەریان کردووە.\nلەلایەکی دیکەوە و هەمان ڕۆژ، هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی بۆکان هەڵیانکوتاوەتە سەر گوندی ”ئاڵی کەند“ و هاووڵاتییەکیان بە ناوی ”قادر ڕەسوڵپوور“ دەستبەسەر کردووە. شەوی هەمان ڕۆژیش هێزەکانی ئیتلاعاتی بۆکان هاووڵاتییەکی دیکەیان بە ناوی ”محەمەد حاجی ڕەسوڵپوور“ لە شوێنی کارەکەی دەستبەسەر کردووە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادارا، هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعات وێرای دەستبەسەر کردنی محەمەد حاجی ڕەسوڵپوور دەستیان بە سەر مۆبایل، لەبتۆب و تەنانەت کامێرای چاودێری شوێنی کارەکەیشی گرتووە و بردوویانە.\nزانیارییەکان لە بۆکانەوە باس لەوە دەکەن کە چەند کەسی دیکەش دەستبەسەر کراون، بەڵام هەتا ئێستا ناسنامەکانیان بۆ هەنگاو ئاشکرا نەبووە.\nلە شاری کەڵاتەرزان سەر بە شاری سنەش، هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعات دوێنێ هەڵیانکوتاوەتە سەر گوندی ”دانیکش“ و لانیکەم سێ کەسیان بە ناوەکانی ئومید سەلیمی، ڕەحیم سەلیمی و ئاسۆ محەمەدی دەستبەسەر کردووە.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ماوەی ڕۆژانی ٢٠ هەتا ٣٠ی بەفرانبار (١١ ڕۆژ) لانیکەم ٤٣ هاووڵاتیی کورد لەلایەن ناوەندە ئەمنییەکانی ئێرانەوە دەستبەسەر کراون کە ٣ کەسیان ئازاد بوون و ٤٠ کەسیان هێشتا دەستبەسەر.\nناسنامەی ئەو ٤٣ کەسە بە شێوەی خوارەوەیە؛\nنەغەدە: ١_عەبدوڵڵا حاجی ئەحمەدی ٢_ پەیام حاجی ئەحمەدی ٣_ گەلاوێژ عەبدوڵڵاهی ٤_ ڕەحمان دەریازی (ئیبراهیمی)\nبۆکان: ١_ عەزیمە ناسری ٢_ حوسێن گەردشی ٣_ محەمەد حاجی ڕەسوڵپوور ٤_ قادر ڕەسوڵپوور\nپیرانشار: ١_ کەریم خەلیفانی ٢_ حیسامەدین خزری ٣_ ڕەسووڵ لاوازە\nکەڵاتەرزان: ١_ ئومید سەلیمی ٢_ ڕەحیم سەلیمی ٣_ ئاسۆ محەمەدی


كۆبونەوەی پێنج قۆڵی بۆ گفتوگۆ لەسەر خواستەكانی جەماوەر نی یە…! |\nكۆبونەوەی پێنج قۆڵی بۆ گفتوگۆ لەسەر خواستەكانی جەماوەر نی یە…!\n2011/06/04 at 12:01 AIM: لێدوانێک بنووسە\nدەربارەی كۆبونەوەو گفتوگۆی پێنج قۆڵی دەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆن\nموزەفەر عەبدوڵا:رۆژی حەڤدەی ئەم مانگە مەسعود بارزانی بە بڵاو كردنەوەی پەیامێك بانگێشتی ھەر سێ لایەنی ئۆپۆزیسیۆنی بۆرژوا قەومی و ئیسلامی، گۆران ، یەكگرتوو و كۆمەڵی ئیسلام كرد، بۆ كۆبونەوەو گفتوگۆ لەبارەی كۆتایی ھێنان بە گرفتەكانی نێوانیان.ھەر لێرەدا پێویستە ئەوەش بوترێت كە بارزانی ئەم بانگێشتەی دوای بانگیشتی یەكەم و ئەو زنجیرە كۆبونەوەو چاوپێكەوتنانە دێت كە لەم چەند مانگە لەگەڵ مەلاكان و سەرۆك عەشیرەتەكان و چەند كەسێكی زۆر كەم لە ئەندامانی ئەنجومەنی كاتی سەرای ئازادی سازی داوە بۆ كۆتایی ھێنان، بە ووتەی خۆی، بەو قەیرانە سیاسی و بارە نەویستراوەی كە كوردستان پیایدا تێپەر دەبێت.\nھەر رۆژێك بە دوای بڵاو كردنەوەی پەیامەكەی بارزانیدا ھەر سێ لایەنی ئۆپۆزیسێۆنیش بە پەلە كۆبونەوەو لە راگەیاندنێكدا ئامادەیی خۆیان بە بێ ھیچ مەرجێك بۆ كۆبونەوەو چارەسەری كێشەو گرفتەكانی نێوان خۆیان نیشاندا.یانی بە پێچەوانەی پێشوو كە ئۆپۆزیسێۆن بە مەرجی ھەلوەشانەوەی حكومەت و ھەلبژاردنی پێش وەخت و::ھتد ئامادەی ھەر كۆبونەوەو گفتوگۆیەك بوو.\nجا بەو پی یەی لایەنە ئۆپۆزیسێۆنەكان، بمانەوێ و نەمانەوێ، سەنگی سیاسی یان ھەیە لە كێشمەكێشەكانی ئەمرۆی كوردستاندا ،بۆیە لە ئێستاوە خەڵكیكی زۆر لە چاوەروانی ئەم كۆبونەوەو گفتوگۆ پێنج قۆڵی یەدان كە بریارەو وا چاوەری دەكرێت لە ھەفتەی ئاییندەدا ساز بكرێت.بێگومان ئەم چاوەروانی یەش زیاتر بەلای كەسانێكەوەیە كە لە ریزەكانی ئەو پێنچ لایەنەدان. بە تایبەتی كەسانێك كە ھێشتا خۆشخەیاڵی یان ھەیە بەرامبەر ئۆپوزیسێون ،بە تایبەتی بزوتنەوەی گۆران كە لە ھەمو لایەنەكان زیاتر پروپاگەندەی لایەنداری لە خواستەكانی خەڵك دەكات.وە ھەر بۆیەش توانیویتی نارەزایەتی یەكانی خەڵك بۆ بەرژەوەندی یە سیاسی یەكانی خۆی كۆنترۆڵ بكات.ھاوكات سازدان و نەدانی ئەم كۆبونەوەو گفتوگۆیانەو ئاكامەكانی دووبارە ،بمانەوێ و نەمانەوی ،كاریگەری دادەنێت لەسەر بارودۆخی سیاسی كوردستان بۆ ماوەیەكی كاتی.بۆیە روون كردنەوە،و بگرە ریسوا كردنی، ئەم جۆرە گفتوگۆو دانیشتنانە،و دەرخستنی ناوەرۆكەكەی ھەر لە ئێستاوە لە لایەن ھەر كەس و لایەنێكی سیاسی چەپ و كۆمۆنیست و ئازادیخوازو یەكسانیخواز پێویستە.وە كاریگەری پۆزەتیڤی دەبێت لەسەر كات و سات و شێوازو ناوەرۆكی ھەر نارەزایەتی یەك كە لە ئاییندەدا سەر ھەڵدەداتەوە.\nلە رووی یەكی تریشەوە ،بێگومان ئەوە ئێستا بۆ دەسەڵاتیش وەك رۆژ رۆشنە كە جەماوەری كوردستان دوای دوو دەیە لە دەسەڵاتی ئەم دەستەو تاقمە میلیشییایە قەومی – خێڵەكی، و ئیسلامیانە، نارەزایەتیان بەھۆی ستەمو سەركوت و بێمافیان گەیشتە ئەوپەی خۆی .بۆیە دوای دەیان نارەزایەتی پەرش وبلاو لە چەند ساڵی رابوردودا، ئەخیرەن لە 17 شوباتدا تەقی یەوە.وە دەیان و بگرە سەدان ھەزار كەس بۆ ماوەی زیاتر لە دوو مانگ دەستیان دایە نارەزایەتی و خۆپیشاندان.دیارە ئەم نارەزا یەتیانە جگە لە فاكتەرە ناوخۆیی یەكانی، فاكتەری دەرەكیش كاریگەری لەسەری ھەبوو، كە ئەویش راپەرینەكانی تونس و میسرو ووڵاتانی تری ناوچەكە بوو.\nلەم خۆپیشاندانانە دا دەیان كەس لە لایەن دەسەڵاتەوە كوژران و بریندار بوون و دەسگیر كران و ئازار دران. دەسەڵات دەیان ئەوەندەی تر فەزای میلیشایی سەپاند بەسەر شارەكاندا. تەنانەت نەك ھەر لە سلێمانی كە بوو بوو بە كوانووی خۆپیشاندان و جۆرێك لە راپەرین، تەنانەت شارەكانی تری ھەولێرو دھۆكیش بێ بەش نەبوون لەم فەزا میلیشیایی و سەركوتگەری یە .\nبێگومان لە میانەی ئەم خۆپیشاندانانە جگە لەوەی خەڵك ئێرادەو وشیاری شۆرشگێرانەو شێوازی سەرەتایی و خۆبەخۆی رێكخراوەیی چوە سەرەوە، ھاوكات چەند راستی یەكی تریش پتر دەركەوتن .ئەویش ئەوەبوو كە جەماوەر زۆر بە روونی ،وێرای ئەوەی خواستە رەواكانی دا بە رووی دەسەڵاتدا لە ھەموو روویەكی ئابوری و كۆمەڵایەتی و سیاسی یەوە، ھاوكات ناكۆكی و جیاوازی و سنوری نێوان خۆیان ودەسەڵاتیان نیشانداو كێشا. بەمەش ئەو پروپاگەندە پوچەی دەسەڵاتیان زیاتر بە درۆ خستەوە كە دەڵێن دەسەڵاتەكەیان ئاكامی ھەڵبژاردن و دەنگدانی خەڵك خۆیانە.\nراستی یەكی تر ئەوەبوو كە دەسەڵاتیش دانی نا بە خواستە رەواكانی جەماوەرداو تەنانەت بریاری وەلامدانەوەی فەوری و چاكسازی یان لە ماوەی 3 مانگدا راگەیاند ھەروەك بارزانی لە ووتەیەكدا بەلێنیدا.دیارە ئەگەر چی ئەم داننانەیان زیاتر بۆ بەلارێدا بردن و وەھم دروست كردن بوو لەناو خەڵكداو ھەروەھا بۆ پێچۆڵ كردنی شەقامەكان بوو لە خۆپیشاندەران ،بەڵام لەگەڵ ھەموو ئەمانەشدا ئەم داننانە بە داواكانی خەڵك و داوای گفتوگۆ كردن لەگەڵ نوێنەرانی خەڵكدا دەرخەری پاشەكشەی دەسەڵات و پێشرەوی جەماوەری نارازی و ھەقانیەتی رەخنەو نارەزایەتی یەكانی خەڵك.\nدیارە وەك ئاماژەمان پێدا ھەر لە سەرەتاوە جەماوەری خۆپیشاندەر خواست و داواكانی خۆی بە بەڵگەی نوسراو گەیاندە دەسەڵات و تەنانەت دەسەڵات ناچار كرا لەسەر ئەم خواستانە پەرلەمانەكیان كۆبێتەوە.\nبەڵام دەسەڵاتدارانی كوردستانیش كە 2 دەیەیە دەمیان دڕاوەو گوێی خەڵكیان كەڕ كردوە بە ھەراو ھوریای دیموكراسی و مافی مرۆڤ، ھەروەك دەسەڵاتە سەركوتگەرەكانی تر ،لە چەشنی موبارەك و بن علی و قەزافی ئەسەدو….ھتد، دوای دەست بردن بۆ چەك و سەركوت لە یەكەمین رۆژەكانەوە لە ھەمان كاتیشدا ھەمیشە بە دوای بەدەست ھێنانی فرسەتی زۆر لەبار بوون تا لە خاڵێكی لاوازی دا سەركوتی خۆپیشاندانەكان بە یەكجاری بكات، وە ھەرواشی كرد و لە ئاكامدا ،رۆژی 19 نیسان دەستی دایە ئەو سەركوتەو پاشەكشەیەكی كاتی بەسەر جوڵانەوەی نارەزای یەتی جەماوەردا ھێنا، بێ ئەوەی جەماوەر بە ھیچ یەكێك لەو خواستانە بگەن كە ڕایان گەیاندبوو.\nجا ئێستا دوای ھێنانە بەرچاوی ھەموو ئەم راستی یە بابەتیانە ھەقمانە ھەمو لایەكمان كە ھەر لە ئێستاوە داوەری لەسەر ئەوە بكەین و بڵێین كە كۆبونەوە پێنج قۆڵی یەكەی نێوان دەسەڵات و ھەر سێ لایەنی ئۆپۆزیسونی بۆرژوازی بە ھیچ جۆرێك بۆ گفتو گۆ كردن نی یە لەسەر خواست و داواكاری یەكانی جەماوەری نارازی كوردستان. بەڵكو تەنھاو تەنھا بۆ بەدەستھێنانی چەند دەستكەوتێكی سیاسی و ئابووری خۆیانەو بەس .وە دوای ھەموو ئەم راستی یانەش كە باسمان كرد بۆ زیاتر نیشاندانی ھەقانیەتی داوەری یەكەمان لەسەر كۆبونەوەكەو گفتوگۆكەیان دەكرێت ئاماژە بە چەند راستی یەكی سیاسی تریش بدرێت لەوانە:-\nیەكەم: لە میژووی ھەمو نارەزایەتی یە جەماوەری یەكاندا ھەر وابووە ،ئەگەر سەركوتیان نەكردبیت ،یان بەلاریاندا نەبردبێت، نوێنەرانی خەلكی خۆپیشاندەرو راپەریو دەبێت كۆبونەوەو گفتوگۆ بكات لەگەل ئەو لایەنە یان دەسەلاتە كە جەماوەر خواستەكانیان لە بەرامبەردا بەرز كردۆتەوە.وە دەسەڵات بۆ ئەوەی ئەو خواستانە چارەسەر بكات پێویستە تەنھا نوینەرانی جەماوەر بە رسمی بناسێ و كۆبێتەوە لەگەڵیان .بەڵام نە ئەم دەسەڵاتە سەركوتگەرانەو نە ئۆپۆزیسیونەكانیشیان ھیچ كات نەیان ویستوەو نایانەوێت لەگەڵ نوێنەرانی راستەوخۆی جەماوەر دانیشن و شەرعیەرتی پێ بدەن .چونكە ئەمە مانای قوڵە سیاسی یەكەی یانی زیاتر ھاتنە مەیدانی جەماوەرە.دیارە ئەم شەرعیەت دانە تەنھا لە لایەن كۆمۆنیستەكانەوەو حزب و رێكخراوە جەماوەری یەكانی چینی كرێكارو خەلكی زەحمەكیشەوە بووە چونكە ئەوان خەباتگیرو شۆرشگێری تاسەری ئەوانن.\nدووەم: جەماوەری خۆپشاندەری كوردستان كاتێك لە خاڵی بەھێزی دابوون و دەستەیەك ھەبوو بۆ سەرپەرشتی و رابەری ئەو نارەزای یەتی یە و بە جۆرێك لە جۆرەكان رۆڵی نوێنەرایەتیان دەگێراو، دەسەڵات بە روالەتیش بوبێت داوای گفتوگۆی لەگەڵ نوێنەرانی خۆپیشاندەران دەكرد، پرسیار ئەوەیە ھۆی چی بوو كەڵكیان لەو فرسەتە و خاڵە لاوازەكانی دەسەڵات وەرنەگرت و نەكەوتنە گفتوگۆ لەگەڵ دەسەڵاتداو تا زیاتر بەرەو رووی ئەمری واقعیان كەنەوە. تا تەنانەت ئەگەر یەك خواستیش بێت بیسەپێنن بەسەر دەسەڵاتدا؟؟!! چونكە ئەگەر دەسەڵات تاقە یەك خواستیشی جێبەجی بكردایە ھەر دەسكەوتێكی گەورە بوو بۆ جەماوەر.\nسی یەم:راستی یەكی زۆر ئاشكرا تر ئەوەیە كە ئەم لایەنە ئۆپۆزیسۆنە بۆرژوای یانە نەك ھەر لە یەكەمین رۆژەكانەوە لەگەڵ ئەم نارەزایەتی و خۆپیشاندانانە نەبوون بەڵكو تا یەك دوو ھەفتە ھەر تۆماتباریان دەكرد بە ئاژاوەگیرو تێكدەر.وە بەڵینیان بە دەسەڵاتداران دەدا كە ئامادەیی ھەر ھاوكاری كردنێكن لەبەرامبەر ھەر زیانێك كە لە دامەزراوەیەكی فەرمی و ئاسایش و ئەمانە بكەوێت .ھاوكات تا كۆتایی خۆپیشاندانەكان و سەركوت كردنیان ئەگەر ئۆپۆزیسیۆن لایەنگری یەكیشی لە خۆپیشاندەران نیشان دابێت ئەوە زۆر شەرمنۆكانەو ترسنۆكانەو ھەلپەرستانە بووە.بۆیە ئەۆ تێزە گەورەیەی لینین كە دەلێت نابێت یاری بە راپەرین بكرێت، بە تەواوی بەسەر ئەم ئۆپۆزیسیۆنەدا دەسەپێت و دەركەوت كە ئەوان یاری بەم نارەزای یەتیانە دەكەن بۆ مەرامە سیاسی یەكانی خۆیان.\nچوارەم:بە ئاشكرا سەپاندنی كۆمەڵی خواست و داواكاری كە ھەم لە ئاستی تواناكانی ئەم قۆناغەی نارەزایەتی یەكان نەبووەو، ھەم لە رووی سیاسی یەوە ئەم داخوازی یە بە زۆر سەپاوانە پەیوەستێكی سیاسی و ئۆرگانیكی وایان لەگەڵ داواكانی جەماوەردا نەبوو.لە كاتێكدا دەنگێكی تر ھەبوو ھەم لەناو جەماوەرداو ھەم لەناو ئەنجومەنی كاتی سەرای ئازادیدا ،كە چەپ و كۆمۆنیستەكان بە گشتی حزبی كۆمۆنیستی كرێكاری، بە تایبەتی بوو، كە سەرەرای دروشم و ستراتیژی سیاسی خۆیان و سەرەرای ھەڵویستی جدی و جەریئو شۆرشگێرانەیان لە بەرامبەر سەرجەم دەسەڵاتی سیاسی ھەردو حزبی دەسەڵاتدارو گشت سیستەمە سیاسی یەكە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا مامەڵەو تاكتیكی سیاسی و واقعیان گرتەبەر لە خۆپیشاندانەكاندا.ئەمە جگە لەوەی ھەر چەپ و كۆمۆنیستەكان بوون لەم چەند ساڵە ھەمیشە لە ریزی پیشەوەو ھەڵگرسێنەرو گەشێنەری پشكۆی نارەزایەتی یەتی یەكانی خەڵكدا بوو ن قوربانیشیان بۆی داوە.\nپێنجەم: راست یەكی تر ئەوەیە كە ئەم ئۆپۆزیسیۆنە كاریكاتۆر بونەكەی ھاوتایە بە كاریكاتۆر بونەكەی دەسەڵاتە میلیشیایی و خێڵەكی یەكەی پارتی و یەكێتی .چونكە ئەمانە لەم بیست ساڵەدا ھاوبەش بوونە لە ھەمو ئەو تاوانانەی كە دەسەڵات ئەنجامی داوە .وە ئەگەر شەرو ململانی یەكیش تا ئەمرۆ ھەبوبێت لە نێوانیان ئەوە لە پێناوی خواستە رەواكانی خەڵكدا نەبووەو تەنھا لە پێناوی بەشی زیاتر لەو گەندەلی و مشەخۆری دا بووە كە بینەقاقای ئەم سیستەمەی گرتوە.\nشەشەم:كیشەو ناكۆكی نێوان ئەم دەسەلاتەو ئۆپۆزیسیۆنە كە بە ئاشكرا ھەردو لا دەیان جار ئاماژەیان پێداوە ئەوەیە كە دەبێت لە ھەر سێ دەسەلاتەكەدا جێگاو رێگای یەكسانیان ھەبێت لەگەل پارتی و یەكێتی بۆ ئەمەش دەبێت دەسەلاتەكان ھەلوەشێتەوەو بە حیسابی خۆیان دادپەروەران لە نێوان خۆیان دابەش بكەنەوە لە رێگای ھەلبژاردنێكی گالتەجارەنەی تردا.جا ئەگەر لە بەرزكردنەوەی ئەم دروشم و خواستانەی خۆیاندا خواستێكی سیاسی و ئابوری و كۆمەلایەتی خەلكیش بلكێنن بەمانەی خۆیانەوە ئەوە تەنھا بۆ ئەوەیانە پشتیوانی خەلكێ بە دەست بێنن .دیارە ئەمەش تایبەتمەندی ھەموو دەسەلات و موئارەزەكانی دونیایە.\nدیارە دەكرێت ھەر لەم بارەیەوە ئاماژە بە چەندین بەڵگەی سیاسی تر بدرێت بۆ زیاتر نیشاندانی ئەم راستی یە كە ئەم ئۆپۆزیسیۆنە نە لە رووی مێژووی سەرھەڵدانی یەوەو نە لە رووی بەرنامەی سیاسی و ستراتیژو تاكتیك یەوە ھیچ لە قازانجی خەڵكی نی یە. وە بۆیە كۆبونەوەكانیشیان نە لە نیوان خۆیان و نە لەگەڵ دەسەڵات بۆ گفتوگۆ و جێ بەجێ كردنی خواست و داواكاری یەكانی جەماوەری نارازی كوردستان نی یە.وە نابێت جەماوەری ئازادیخواز ھیچ خۆشخەیاڵی یەكیان پێیان بمێنێ، و پێویستە كرێكاران و زەحمەتكێشان و لاوانو قوتابیان و ژنانی ئازادیخوازو یەكسانیخواز ریزی خۆیان جیاكەنەوە لەمانەو لە رێگای خۆ رێكخراوكرنیان بە ئاسۆو بەدیلی سۆسیالیستی یەوە كە ھەر ئێستا ئەم ئاسۆو بەدیلە بوونی ھەیە، كە ئەویش حزبی كۆمۆنیستی كرێكاری یە.\nEntry filed under: موزه‌فه‌ر عه‌بدولاَ.\nسوریا هاوڵاتیان له‌دژى ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ى ئه‌سه‌د رِژانه سه‌ر شه‌قامه‌كان\tپـــــەیـــــامی گـــــروپـــــی خـــــۆپیـــــشاندەرانی خـــــۆرسک


کاندیدی باڵای حیزبی ئۆپۆزسیۆنی تورکیا: ئەردۆگان وڵاتەکە بەرەو هەڵدێر دەبات\nی مانگی پـێنج ١٧, ٢٠١٨\nڕەجەب تەیب ئەردۆگان\nکاندیدی باڵای حیزبی سەرەکی ئۆپۆزسیۆنی تورکیا بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی تورکیا وتی سەرۆک ڕەجەب تەیب ئەردۆگان وڵاتەکە بەرەو هەڵدێر دەبات لەڕێی سیاسەتە ئایدیۆلۆجییەکانیەوە و هەروەها بەهۆی سووربوونیەوە لەسەر ئەوەی دەست بگرێت بەسەر بانکی ناوەنددا ئەمەش لەکاتێکدا لیرەی تورکی بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزی.\nموحەرەم ئینجەی کاندیدی سەرەکی حیزبی ئۆپۆزسیۆنی تورکیا وتی هەوڵدەدات لە هەڵبژاردنەکانی مانگی داهاتوودا کۆتایی بەدەسەڵاتی بەردەوامی 15 ساڵەی ئەردۆگان بهێنێت و وتیشی هەوڵدەدات بانکی ناوەند و دامەزراوە داراییەکانی دیکە بتوانن بە سەربەخۆیی کار بکەن.\nلەم هەفتەیەدا ئەردۆگان وتی پلان بۆ دەستگرتن بەسەر دارایی وڵاتەکەدا دادەنێت دوای هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی و پەرلەمانی تورکیادا کە وابڕیارە لە 24 ی مانگی شەشدا ئەنجام بدرێت، ئەو لێدوانانەش بوونە هۆی ئەوەی لیرەی تورکی بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزێت.\nئینجە لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ڕۆیتەرز وتی " ئەو وڵاتەکە بەرەو هەڵدێر دەبات. بانکی ناوەند دەبێت سەربەخۆ بێت و هەروەها دامەزراوە داراییەکانی دیکەش بە هەمان شێوە دەبێت سەربەخۆ بن."\nجێی ئاماژەیە مانگی داهاتوو هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی و پەرلەمانی تورکیا لەژێر باری نائاسایدا ئەنجام دەدرێن کە لە دوای کودەتا سەرنەکەوتووەکەی ساڵی 2016 ی تورکیاوە باری نائاسایی لە وڵاتەکەدا ڕاگەیەنراوە و تا ئێستاش بەردەوامە.


ڕێژیمی ئێران هێزێکی هاوشێوەی حیزبوڵا لە وڵاتی ئازەربایجان دادەمەزرێنێ – کوردستان و کورد\nڕێژیمی ئێران هێزێکی هاوشێوەی حیزبوڵا لە وڵاتی ئازەربایجان دادەمەزرێنێ\nماڵپەڕی “میدێل ئیست مانیتۆر” لە ڕاپۆرتێکدا ئاماژە بەوە دەکات کە سپای تێرۆریستی پاسداران دەستی کردووە بە دامەزراندنی هێزێکی توندئاژۆی هاوشێوەی حیزبوڵای لوبنان لە وڵاتی ئازەربایجان بە ناوی”حوسێنیوون”، کە هاوڕێچکە و هاوبیری باقی هێزە توندئاژۆکانی سەر بە ڕێژیمی ئێران لە دەرەوەی وڵاتن.\nلەم ڕاپۆرتەدا ئاماژە بەوە کراوە کە هەموو خاڵە سەرەکی و هێماکانی باقیی هێزە تێرۆریستەکانی سەر بە ڕێژیمی ئێرانی وەکوو بەکارهێنانی ڕەنگی زەرد و سەوز و چەکێک لە دەستدا لە ناو ئاڵای گرووپی حوسینیوون‌دا دەبیندرێ.\nکۆماری ئیسلامیی ئێران چەندین ساڵە تێدەکۆشێ دەسەڵات و بیرۆکەی خۆی بە خەرج‌کردنی پارە و تێچوویەکی زۆر بەسەر وڵاتی ئازەربایجان‌دا زاڵ‌بکات، بەڵام تاکوو ئێستا دەسکەوتێکی ئەوتۆی نەبووە.\nپێشتریش “حیزبی ئیسلامیی ئازەربایجان” کە لە ساڵی ١٩٩١ بە پشتیوانیی ئێران دامەزرابوو، توانیبووی تەنیا ٤ ساڵ بەردەوام بێت و پاشان بە تاوانی وەرگرتنی یارمەتی لەلایەن ڕێژیمی ئێران و هەوڵدان بۆ کودەتا و هێنانە سەرکاری ڕێژیمێکی ئیسلامی لەو وڵاتە، هەڵوەشێندرایەوە.\nبە وتەی ماڵپەڕی میدێل ئیست مانیتۆر، هێزەکانی سپای قودس لە سەرەتای ١٩٩٠ زایینیەوە لە وڵاتی ئازەربایجان خەریکی ئاژاوەگێڕی و پیلان‌داڕشتنن و بە یارمەتی ئەوان لە ساڵی ١٩٩٣ “حیزبوڵای ئازەری” لەو وڵاتە دامەزرا کە دەسڕێژیان کردە سەر باڵوێزخانەی ئامریکا لە باکو.\nبە بڕوای کارناسانی سیاسی، دامەزراندنی هێزی حوسێنیوون لە ئازەربایجان هەوڵێکی دیکەی ڕێژیمی ئێرانە بۆ ئاژاوەگێڕی لە ناوچەی قەفقاز بە تایبەت وڵاتی ئازەربایجان.\nجێی ئاماژەیە کە وڵاتی ئازەربایجان وڵاتێکە کە زۆربەی خەڵکی شوێنکەوتەی ئایینی ئیسلام و مەزهەبی شیعەن، بەڵام لەو وڵاتە ئایین و سیاسەت بە گشتی لێک جیایە و کەسانی ئایینی مافی دەستێوەردانیان لە کاروباری سیاسی ئەو وڵاتەدا نییە.


Home›ئابووری›لیژنەی وزە: پێشنیارێکمان بۆ دابەزاندنی نرخی بەنزین کردووە\nدوای ئەوەی ماوەی چەند ڕۆژێكە نرخی لیترێك بەنزینی جۆری موحەسن نزیك بووەتەوە لە هەزار دینار ئەمە نیگەرانی هاووڵاتیان و شۆفێرانی بەدوای خۆیدا هێناوە، جێگری سەرۆكی لیژنەی سامانە سروشتییەكانی پەرلەمانی كوردستان ئاماژە بەوەدەكات بە هەماهەنگی وەزارەتی سامانە سروشتییەكان و نوێنەری پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان هەوڵی دابەزاندنی نرخی بەنزین دەدەین.\nگولیزار رەشید، جێگری سەرۆكی لیژنەی وزە و سامانە سروشتییەکان لە پەرلەمانی كوردستان بەSNNی ڕاگەیاند: بەرزبوونەوەی نرخی بەنزین پەیوەستە بەچەند هۆكارێكەوە لەوانە كەمبوونەوەی هاوردەكردنی بەنزین لە دەرەوە بۆ هەرێمی كوردستان و هەروەها دانانی باج لەسەر هاوردەكردنی ئەوە سەرەڕای ئەوەی خواستی هاووڵاتیانیش هۆكارێكی دیكەی بەرز بوونەوەی نرخی بەنزینە لە هەرێمی كوردستان، بەڵام ئێمە لە لیژنەكەمان بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەكان و نوێنەری هەرسێ پارێزگاكەی هەرێمی كوردستان لە هەوڵی ئەوەداین ڕێگاچارەیەك بۆ چاودێریكردنی نرخی بەنزین و دابەزاندنی بدۆزینەوە.\nئاماژەی بەوەشكرد، ئێمە پێمان باشە ئەو بەنزینەی لە پاڵاوگەناوخۆییەكانەوە بەرهەمدەهێندرێت و بەنرخی 660 دینار دەدەرێت بە چەند بەنزینخانەیەكی دیاریكراو، لە مەودوا گۆڕانكاری بەسەردابێت و تەنها ئەو بەنزینخانانە نەگرێتەوە كە تا ئێستا وەریان گرتووە بەڵكوو هەرجارەی بدرێت بە چەند بەنزینخانەیەكی دیكە، بۆ ئەوەی زیاتر سودی لێوەربگیرێت و نرخی بەنزینیش زیاتر داببەزێت.\nوتەكانی جێگری سەرۆكی لیژنەی سامانە سروشتییەكان لە پەرلەمانی كوردستان لە كاتێكدایە كە بەردەوام نرخی بە نزین بەرز دەبێتەوە دوێنێش لە ڕێگەی مەرزی نیودەوڵەتی باشماخەوە پاڵاوگەیەك هێندرایە سنوری پارێزگای سلێمانی كە بە كەوتنەكاری دەتوانێت ڕۆژانە 850 هەزار لیتر نەفتا بگۆڕێت بۆ بەنزینی جۆری موحەسەن.\nرۆژنامەنووسێک بۆ لاهور شێخ جەنگی: ئەوە تۆ بوویت لە کۆنگرەی یەکێتی کودەتات ...


سه‌رۆك هۆزى ئه‌لتائی له كه‌ركووك: حه‌ویجه تا ئێستا به‌ته‌واوى ئازاد نه‌كراوه - باسنیوز\n"زیاتر له 500 خێزان له هۆزه‌كه‌مان ئاواره بوونه و حكوومه‌تى عێراقیش هیچ هاوكاریی نه‌كردوون"\nله دیمانه‌یه‌كدا له‌گه‌ڵ (باس)، سه‌عد ئه‌لتائی، سه‌رۆك هۆزى ئه‌لتائی له كه‌ركووك ڕای ده‌گه‌یه‌نێت، كه كورد گه‌لێكى قاره‌مان و تێكۆشه‌رن و بۆیان هه‌یه داواى مافی خۆیان بكه‌ن و ده‌شڵێت: ”په‌رله‌مانى عێراق هیچ شتێكى پێشكه‌ش به هاووڵاتییان نه‌كردووه و ده‌بێت گۆڕانكارى تێدا بكرێت“.\n(باس) بۆچوونتان له‌سه‌ر ڕیفڕاندۆمى هه‌رێمى كوردستان چییه؟\nسه‌عد ئه‌لتائى: ڕیفڕاندۆمى هه‌رێمى كوردستان له‌پێناو سه‌ربه‌خۆیى گه‌لى كورد ئه‌نجام درا، هه‌موو گه‌لێك مافى ئه‌وى هه‌یه جه‌خت له‌سه‌ر مافى چاره‌ى خۆنووسینى خۆى بكات، به‌ڵام ئه‌و مافى چاره‌ى خۆنووسینه ده‌بێت به گفتوگۆ و لێك تێگه‌یشتن به‌ده‌ست بهێنرێت، ئه‌م هه‌نگاوه‌ش مافى گه‌لى كورده له‌به‌ر ئه‌وه‌ى گه‌لێكى قاره‌مان و تێكۆشه‌رن.\n(باس) په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ كورد چۆنه؟\nسه‌عد ئه‌لتائی: زۆر باشه و وه‌كوو برا و كه‌سى خۆمان ته‌ماشایان ده‌كه‌ین، من دڵخۆشم به هه‌رێمى كوردستان له ڕووى ئاسایش و سه‌قامگیری و خزمه‌تگوزارى و گه‌شه‌سه‌ندنه‌وه، كورد كه‌سوكارمانن و به‌بێ ئه‌وان نه‌ك ته‌نیا ئێمه‌ى عه‌ره‌ب، به‌ڵكوو هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌كى دیكه ناتوانێت بژی لە عێراق، به‌ڵام سیاسه‌تى شکستخواردووی عێراق ئێمه‌ى گه‌یانده ئه‌م حاڵه، كه له كورد هه‌ندێك دوور بكه‌وینه‌وه.\n(باس): ژماره‌ى ئه‌و عه‌ره‌بانه چه‌ندن كه له هۆزه‌كه‌تان ئاواره بوونه؟\nسه‌عد ئه‌لتائى: زیاتر له 500 خێزان له هۆزه‌كه‌مان به‌هۆى شه‌ڕى داعشه‌وه ئاواره بوونه و حكوومه‌تى عێراقیش هیچ هاوكارییه‌كى نه‌كردوون، ئێستاش به‌هۆى ئه‌وه‌ى كه خانووه‌كانیان به هۆى شه‌ڕى داعشه‌وه ڕووخێنراون، ناتوانن بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر ماڵ و حاڵى خۆیان.\n(باس) بارودۆخى ئێستاى كه‌ركووك چۆن ده‌بینى؟\nسه‌عد ئه‌لتائى: بارودۆخه‌كه جێگیر نییه، مه‌ترسى و دڵه‌ڕاوكێ له لاى هاووڵاتییان دروست بووه، من نەک بە دۆخی کەرکووک بەڵکوو بە دۆخی هەموو عێراق گه‌شبین، ته‌حه‌داش ده‌كه‌م ئه‌گه‌ر كه‌سێك هه‌بێت دڵى به‌م بارودۆخه‌ى ئێستاى عێراق خۆش بێت، بارودۆخى عێراق كه‌ى جێگیر بووه تا ئێستاكه جێگیر بێت.\n(باس) چۆن ده‌ڕواننه ڕۆڵى په‌رله‌مانى عێراق؟\nسه‌عد ئه‌لتائى: په‌رله‌مانى عێراق هیچ شتێكى باشى پێشكه‌ش به هاووڵاتییان نه‌كردووه، ده‌بێت گۆڕانكارى له‌و په‌رله‌مانه‌دا بكرێت، چونكه ئه‌وانه خه‌مى هاووڵاتى و وڵاتیان نییه، بۆیە ئه‌گه‌ر جارێكى دیكه ئه‌ندامه‌كانى خۆیان كاندید بكه‌نەوە، ئاماده نیین ده‌نگیان پێ بده‌ین.\n(باس) ئێستا ناوچه‌كه‌تان ئازاد كراوه؟\nسه‌عد ئه‌لتائى: نه‌خێر ناوچه‌كه‌مان به‌داگیركراوى ماوه‌ته‌وه و تا ئێستا ئازاد نه‌كراوه، ئازادكردنه‌كه‌یشى ده‌خه‌ینه ئه‌ستۆى حكوومه‌تى عێراق، به‌تایبه‌تى قەزای حه‌ویجه، كه تاكو ئێستا به ته‌واوى ئازاد نه‌كراوه.\n(باس) راتان له‌سه‌ر هێزى پێشمه‌رگه چۆنه؟\nسه‌عد ئه‌لتائى: هێزى پێشمه‌رگه له كاتى شه‌ڕى دژ به داعش له ناوچه‌كه‌مانه‌وه به هاناى هه‌موومانه‌وه هاتن، له كاتى ئاواره‌بوونى دانیشتوانى ئه‌و گونده عه‌ره‌بانه‌ى كه له‌لایه‌ن داعشه‌وه داگیر ده‌كران، ئەگه‌ر هێزى پێشمه‌رگه نه‌بوایه كه‌س پێشوازیى لێ نه‌ده‌كردن و كارئاسانیى بۆ نه‌ده‌كردن، ئێستا له‌نزیك گونده‌كه‌ى من لیوایه‌كى هێزى پێشمه‌رگه جێگیر كراون و هه‌موو لایه‌ك وه‌كوو یه‌ك ده‌پارێزن و به‌رگرییان لێ ده‌كه‌ن.