دەزگای لێكۆڵینەوەی ستراتیجی توركیا ئامانجی توركیا لە باشوور و ڕۆژئاوا ئاشكرا دەكات – کوردی – RojNews.News\nدەزگای لێكۆڵینەوەی ستراتیجی توركیا ئامانجی توركیا لە باشوور و ڕۆژئاوا ئاشكرا دەكات\n23/08/2021 - 10:46:56 am\nکۆمەڵەی لێكۆڵینەی ئابووریی و سیاسی و کۆمەڵایەتیی(سەتا) لە نوێترین ڕاپۆرتیدا پەردە لەسەر كۆمەڵێك ڕێككەوتنی نهێنی مەترسیداری دەوڵەتی تورك و پەدەكە و چەکداری ڕۆژ ئاشكرادەكات، لە ڕاپۆرتەكەدا ئەو دەزگایە بێ ئەنجامیی پلانەكانیان بەرامبەر بە پەكەكە و ڕۆژئاوا ئاشكرا دەكات و داوا لە دەوڵەت دەكات، پلانی نوێ بۆ تێكشاندنی ئیرادەی گەلی كورد دابنرێت.\nدەوڵەتی داگیركەری تورك بە سەرۆكایەتی ئەردۆغان، ماوەیەكی زۆرە بۆ بەدیهێنانی خەیاڵی عوسمانی نوێ، پیلانی مەترسیدار لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڕێوەدەبات، لەو هەموو كێشە و ئاڵۆزییانەی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دروست دەبێت، دوای لێكۆڵینەوە دەردەكەوێت دەستی توركیا و دەزگا هەواڵگیرییەكەی لە پشتەوەیە.\nدەوڵەی نەژادپەرستی تورک، لە سەر بنەمای یەك نەتەوە و یەك زمان و یەك ئاڵا و یەك وڵات، لە ساڵی ١٩٢١ لەلایەن هێزە نێودەوڵەتییەكانەوە دامەزراوە، لەو كاتەوە تائێستا كوردی بە ئاستەنگی گەورەی بەردەم خۆی زانیوە و بە پلانی ستراتیجی لەناوبردنی كوردی دەستپێكردووە.\nلەبەرامبەر ئەو سیاستەدا، كورد هەوڵی شۆڕش و ڕاپەڕینی داوە، بەڵام لەبەر نەبونی یەكێتی نەتەوەیی و ڕۆحی نەتەوەیی و نەبوونی یەك ستراتیژ، بەزوویی سەركوتكراوە و دامركێندراوەتەوە.\nدوای متبوونێکی زۆر، كە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ١٩٧٠ی خایاند، لە چوار بەشی كوردستان، لە ناو هەموو كورد بیری ڕزگاریی لەبەرامبەر زوڵم و ستەمی داگیركاریی داگیركەران پێشكەوت.\nلە پایتەختی توركیا، بە پێشەنگیی ڕێبەری گەلی كورد، عەبدوڵا ئۆجالان، گەنجانی كورد لەسەر ئەو دۆخە زۆر گفتویان كرد، دوای ئەوە گەیشتنە ئەو بڕوایەی كوردستان لەژێر دەستی داگیركەردایە و بڕیاریاندا خەبات و تێكۆشان دەست پێبكەن.\nیەكەم كۆنفرانسی پەكەكە\nلەسەر ئەو فكرە لەبەرامبەر داگیركەریی دەوڵەتی تورك، ساڵی ١٩٧٨ پەكەكە، بە ئامانجی ئازادی و سەربەخۆیی كوردستان دامەزڕێندرا، بە پێشەنگیی عەبدوڵا ئۆجالان و هاوڕێكانی.\nساڵی ١٩٨٤ بە پێشەنگی عەگید مەحسوم قورقوماز، لە باكووری كوردستان لەبەرامبە داگیركاریی دەستی بە خەباتی چەكداریی كرد.\nدەستپێكردنی خەباتی چەكداریی، كاردانەوەی زۆرگەورەی لەسەر گەلی کورد دروست کرد، لە چوار بەشی كوردستان و گەنجان چوونە ڕێزەكانی پەكەكەوە و دەستیان بە شەڕی ئازادیی و ڕزگاریی كوردستان كرد.\nبەرەو پێشچوونی بزوتنەوەی ڕزگارییخوازی كوردانی باكوور بە ڕێبەرایەتی پەكەكە، بەرو پێشچوونی گەورەی بەخۆیەوە بینی و هاوكات لەگەڵ ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ی باشووری كوردستاندا، لە باكووری كوردستان هێزی كورد بەشێوەیەك بەهێز بوو، نزیك بوویەوە لە بەدەستهێنانی مافەكانی.\nدەوڵەتی تورك لەبەرامبەر بەهێزبوونی كورددا لە باكوور دەستەوەستان مایەوە، بۆیە بیری دانانی پلانێكی كردەوە بۆ خەفەكردن و بەرگرتن لە بەرەو پێشچونی كورد لە باكوور، ئەوەبوو شەڕی ناوخۆی لەنێوان پەكەكە و پەدەكە لەلایەک و شەڕی پەدەكە و یەنەكە لەلایەكی ترەوە هەڵگیرساند، كوردی بە دەستی كورد بەرەو لاوازیی برد و ئەوەی خۆی پێی نەكرا، بە كورد خۆی ئەنجامی دا و پلانەكەی سەری گرت.\n١٩ی تەمموزی ٢٠١٢ گەلی كورد لە ڕۆژئاوا هێزەكانی پاراستنی گەلیان دامەزراند و شۆڕشیان بەرپاكرد، ساڵی ٢٠١٤ خۆبەڕێوبەریان دامەزراند، لە هەمان ساڵدا ڕوبەڕووی دڕندەتریین چەتەی جیهانی(داعش) بونوەوە و بە هێزی خۆیان ناوچەكانیان لە داعش پاراست.\nهەروەها ساڵی ٢٠١٢بە هەوڵی ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان پرۆسەی ئاشتیی دەستیپێكرد، بەو ئامانجەی کێشەی كورد لە توركیا بە ڕێگەی دیموكراتی چارەسەر بكات، بە هەوڵی عەبدوڵا ئۆجالان، كورد بە ڕێگای دیموكراتی لە توركیادا بوون بە هێزێكی گەورە.\nدەوڵەتی داگیركەری تورك كە لەسەر بنەمای لەناوبردنی كورد دامەزراوە، بۆ بەدیهێنانی ئامانجەكانی، سەدان جینۆسایدی بەسەركورد دا هێناوە، پێشكەوتنی كوردی لە بەشەكانی تر، بە مەترسیی گەورە لەسەر خۆی دەبینی.\nلەبەرئەوە لە مانگی نیسانی ٢٠١٥ كۆتایی بە دیدارەكانی ڕێبەر ئۆجالان هێنا و گۆشەگیرییەكی دژ بە مرۆڤانەی دەستیپێكرد.\nبە پێی بەڵگەیەك كە واژۆی سەرۆك كۆماری توركیا و سەرۆك وەزیران و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و سەرۆكی میتی لەسەرە، لە ساڵی ٢٠١٥ بە ئامادەبوونی زۆرێك وەزیر و بەرپرسانی توركیا، چەند جارێك كۆبوونەوە و بۆ ڕێگرتن لە پێشكەوتنی كورد لە بەشەكانی كوردستان، چەند پیلانێكی ئەژنۆ شكێنیان دانا.\nدوای ئەوەی پەكەكە پیلانەكەی ئاشكراكرد، دەوڵەتی تورك دانینا بەوەی، كە پیلانەكە دانراوە و حاشایان لێنەكرد.\nلەو پیلانەدا، كە بە سەرۆكایەتی ئەردۆغان دانراوە، ئامانجیان لەناوبردنی دەستكەوتی كوردە لە بەشەكانی كوردستان، كە پێیان وابووە پێشكەوتنەكانی كورد مەترسیی گەورەیە لەسەر كۆماری توركیا.\nبۆ جێبەجێكردنی پیلانەكە، بەشی ئابووریی، سیاسیی، سەربازیی، كلتوریی و هەواڵگیریی و ..هتد ڕاسپێردران.\nهەڵگیرساندنی شەڕی كورد بە كورد یەكێك بووە لەو پیلانە بەهێز و كاریگەرانەی، كە دەوڵەتی تورك نەخشەی بۆكێشاوە و بە پیلانە كاریگەرەكە و بە زوویی گەیشتن بە ئامانجەكانیان، ناوی بردووە.\nدوای ئەم پیلانە توركیا شەڕێكی گەورەی لەسەر باكوور و ڕۆژئاوا و باشوور دەستپێكرد، لە باكوورد چەند سەرۆك شارەوانییەك دەستگیر كراوە و زیاتر ٢٠ هەزار كورد خرایە زیندان، لە ڕۆژئاوای كوردستان هەریەك لە عەفرین و سەرێكانی و گرێسپی داگیركرا و بە سەدان هاوڵاتی شەهید و برینداربوون و بە هەزاران ئاوارەبوون.\nلە باشووری كوردستان، زیاتر لە ٤٠ كلیۆمەتر هاتووەتە ناو خاكی هەرێمەوە و زیاتر لە ٨٠ بارەگای سەربازیی دامەزراندووە و لە ڕووی سەربازیی و هەواڵگیرییەوە پێشخران، دەیان هاوڵاتی باشوور بە بۆردوومانی فڕۆكەكانی تورك شەهید و برینداربوون و دەیان گوند چۆڵكران.\nتورک هاتووەتە ناو خاكی هەرێمەوە\nلەبەرامبەر ئەم هێرشانەدا بە پێشەنگی پەكەكە و گەریلای ئازادیی كوردستان تێكۆشانێكی گەورە هەیە و دەوڵەتی تورك نەیتوانیوە ئەژنۆی كورد بشكێنێت وەك ئەوەی نەخشەی بۆ كێشابوو، بەڵام ئەمڕۆ بە دەستی پەدەكە، توركیا دەیەوێت شەڕی ناوخۆ هەڵبگیرسێنێت، دەستكەوتی كورد لەناوببات و ئەژنۆی كورد بە دەستی كورد بشكێنێت و داگیركاریی لە بەشەكانی كوردستان بەردەوامی پێبدات.\nتائێستا سەركردەكانی پەكەكە زۆرجار ڕایانگەیاندووە: كە پەدەكە هاوكاریی دەوڵەتی تورك دەكات بۆ شەڕی پەكەكە، بەڵام مەسعود بارزانی، و سەرۆكی پەدەکە و نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێم و مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێم شەڕ لەگەڵ پەكەكە و ڕێككەوتنیان لەگەڵ دەوڵەتی توركدا بۆ ئەو شەڕە، ڕەتدەكەنەوە.\nکۆبونەوەی سێ بارزانیەکە لەگەڵ باڵوێزی تورک\nلەبەرامبەر نكۆڵییكردنی سێ بارزانییەكەدا، ١٣ی مانگ دەزگای ستراتیجی بەناوبانگی توركیابە ناوی (سەتا) بەڵگەیەكی ٢٠ لاپەڕەیی بڵاوكردەوە.\nلەناو بەڵگەكاندا ئاماژە بەوە كراوە، كە دەوڵەتی تورك و پەدەكە لە ڕۆژئاوا و باکووری كوردستان بۆ شەڕ دژی پەكەكە ڕێككەوتنیان كردووە.\nکۆمەڵەی ستراتیجی توركیا چییە؟\nدەزگای لێكۆڵینەی ئابووریی و سیاسی و کۆمەڵایەتیی(سەتا) لە ساڵی ٢٠٠٦ لە ئەنقەرە دامەزراوە، بەوتەی ئاژانسی فەرمی ئەڵمانیا، ئەم دەزگایە بەدەستی سەرۆك كۆماری توركیا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان دامەزرا و لەلایەن ئەوەوە بەڕێوە دەبرێت.\nبەڕێوەبەری پێشووی ئەم دەزگایە، ناوی ئیبراهیم قاڵنە و وتەبێژی سەرۆك كۆماری توركیایە، بەڕێوەبەری ئێستا دەزگاكە بورهانەتین دوورانە و بەرپرسی ئەمنی سیاسەتی دەرەوەی سەرۆك كۆماری توركیایە، هەروەها بەرپرسی لێكۆڵینەوەی ئابووریی هەمان دەزگا ڕاِوێژكاری ئابووریی سەرۆك كۆمارە.\nپسپۆرانی توركیا دەڵێن ئەم دەزگا بە لێكۆڵینەوە، پلانی ستراتیجی توركیا لە ناوە و دەرەوە دادەڕێژێت و لەسەر ئەو بنەمایە دەوڵەتی تورك كارەكانی دەكات.\nبەپێی یاسای توركیا و نێو دەوڵەتیی، دەزگایەتی مەدەنی ناتوانێت لەسەر سیاسەتی دەوڵەت كاریگەریی هەبێت، کەچی دەزگای مەترسیداری سەتا، سیاسەتی توركیا بە گشتیی دیاریدەكات و لە ئاستێكی گەورەدا دەوڵەتی توركیا بەڕێوەدەبات.\nڕاپۆرتێكی ئەو دەزگایە بەناوی ‘شەڕی پەكەكە و یەپەگە و پێشمەرگەبەرەو كوێ دەچێت؟’ ئاشكرای دەکات، كە ئامانجی سەرەكیی توركیا هەڵگیرساندنی شەڕی ناوخۆی کوردە و پلانی ئەژنۆ شكاندنی داڕێژاوە.\nلە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە: لەدوای ١٥ی تەمموزی ٢٠١٦ لە نێوان پەدەكە و ئۆپۆزسیۆنی سوریا و توركیادا هاوپەیمانێتییەك كراوە دژ بە باشوور و ڕۆژئاوا و داگیركردنیان و هەروەها، شەڕ دژ بە پەكەكە، لەسەر ئەو بنەمایە بەهەماهەنگیی هێزەكانیان بۆ بەدیهێنانی ئامانجی دەوڵەتی تورك كاردەكەن.\nڕاپۆرتەكە ئاماژەی بە ئەگەرەكانی سەركەوتنی هاوپەیمانێتییەكە كردووە و باسی لەوەكردووە، بۆ سەركەوتنی ئەو هاوپەیمانییەتییە پێویستە پەدەكە و چەكدارەكانی زیاتر و بە ئەكتیڤی بچنە شەڕی پەكەكە.\nئەوەش خراوەتەڕوو، لە ڕۆژئاوا چەتەی میللی سووریی بەرەو پێشچووە و لە باشوریش هەماهەنگییان زیاتر بوووە، بە هاوكاریی پێشمەرگەی پەدەكە لە داگیركردنی باشووری كوردستان لەدژی پەكەكە سەركەوتنی گەورەیان بەدەستهێناوە و لە ئەنجامی ئەو هەماهەنگییەدا زۆرێك لەسەركردەكانی پەكەكە شەهید كراوە لەوانە، زەكی شەنگالی و قاسم ئەنگین و دیار غەریب و زۆرێك سەكردەی تر ناویان هاتووە، كە لەو هەماهەنگییەدا شەهیدكراون.\n(سەتا) تیشكی خستووەتە سەر كاردانەوەی كورد لە دەرەوە و لە ناوخۆدا لەسەر بەشدارییكردنی پەدەكە لە شەڕی پەكەكەدا و ئاماژەی بەوەكردووە، بەشداریی پەدەكە لەشەڕی دژ بە پەكەكە ناڕەزایی كوردی لە ناوخۆی و دەرەوە لێكەوتووەتەوە،سەركردەكانی پەكەكە هۆشدارییان داوە لە شەڕی كورد بە كورد و ئەمەش ناڕەزاییەكانی زیاتر كرد و وایكرد، پێشمەرگەی پەدەكە بوەستێت، بۆ تێكشكاندنی ئەو هۆشیاربوونە پێویستە خەباتی زیاتر بكەین.\nلە ڕاپۆرتەكە ئەوەش هاتووە: ڕێککەوتنی هەلێر و بەغدا لە شەنگال بە فشاری توركیا ئەنجامدرا، بۆئەوەی ئێزدی لە شەنگال خۆبەڕێوەبەریی دروست نەكەن، بەڵام تائێستا ڕێككەوتنەكە بە ئەنجام نەگەیشتووە و بۆسەركەوتنی پێویستی بە فشارە لەسەر بەغدا و هەولێر.\nلەبارەی چەكدارانی ڕۆژەوە دەڵێت: چەكداری ڕۆژ کە سەر بە ئەنەكەسەیە، بە دەستی توركیا و پەدەكە دروستكراوە و مەشقیان پێكراوە.\nئاماژە بەوە کراوە، کە چۆن لە دژی یەبەشە و یەژەشە لە شەنگال و گەریلای پەكەكە لە چیاكانی كوردستان بەكارهێنراون، پێویستە ئەوان دەربازی ڕۆژئاوا بكرێن و لە دژی قەسەدە بەكاربهێنرێت، بۆئەوە، دەبێت پەدەكە هەوڵی بەدیهێنانی ئەو ئامانجە بدات.\nئەمە ڕاستییەکە، کە هەر ئەو دووژمنەی پەدەکە دەستی خستووەتە دەستییەوە، ئاشکرای کردووە.\nتاڵیبان بەرەو پەنچشێر دەچێت و پەنجشێرییەکان بەرخۆدان دەکەن\nخاوەن نانەواکانی سلێمانى گردبوونەوە


_چەنی ژیوایو زارۆڵەی ئێرانی، جە دەورەو مادەکانەنە هەتا دەورەو ساسانییەکان:/ئێحسان کەرەمی\nچەنی ژیوایو زارۆڵەی ئێرانی، جە دەورەو مادەکانەنە هەتا دەورەو ساسانییەکان:/ئێحسان کەرەمی\n_چەنی ژیوایو زارۆڵەی ئێرانی، جە دەورەو مادەکانەنە هەتا دەورەو ساسانییەکان:\nزارۆڵەی ئێرانی جە دەورانو تەشک‌گێریو مەرزەکانو ئێرانی هەتا دماینەو دەورەو ساسانییەکان، بە پاو فەرهەنگێوی یەکسانی و یەکدەسی ۯەوتو وێ‌گەورە کەردەیش یۆستەنوە.\nوەڵێ جە پەیڎا بییەیو ئایینو زەردوشتی، ژیوایو زارۆڵەی ئێرانی چەنین بییەن؟\nچەندە بەڵگێ ئەچی بارەوە هەنێ، جە دەورێوەنە کە ئایین و هەر پاسە دینە وەڵینەکان بە کۆمەڵگاو وەڵێو ئێرانییەنە زاڵێ بییێنێ.\nژیوای و مەرگو زارۆڵەکان بە دەسو کاهێنەکان و هەر پاسە جادووگەرەکانوە بییەن.\nدلێنەیوی هۆرچنیا «زاد اسپرم»، ئینەیە مەنمانۆ کە خەڵکوو ئا دەورانی بە «کرپەکان»، کاهێنەکان فرە باوەۯشان بییەن و بە بێ دەسوورو ئاڎیشان هیچ هەرمانێوەشان نەکەردێنە؛ چوون وەختێو زارۆڵێوە جە ئەڎای بییەن ئا‌ڎێ میاچەماو ئا زارۆڵەیشانە هەتا دەورانو گەورەساڵیچ وەڵ‌واتیشان کەردەن. دەسوور جە هەر بارێوەرە بییەبۆ و چەنین بییەبۆ بە واتەو کاهێنەکان و جادووگەرەکان هەر ئانە بییەن و ئەڎا و تاتەو زارۆڵەکانیچ قەبووڵشان کەردەن و ئا دەسووراتێشانە بە کار ئاوەردێنێ؛ هەر چەند گیانو زارۆڵەکەیچشان جە خەتەرەنە بییەبۆ.\nجە خرۆشو گیانو خەڵکو ئا دەورانییەنە، تەرسێوەی گەورێ جە «کرپ»، کاهێنەکان ۯێخەش چەقنابییەنەرە و کۆرکۆرانە جە ئاڎیشان پەیۯەویشان کەردەن و کەوتێنێ شۆنەو ئاڎیشان؛ ئی تەرسێ جە سروودەکانو گاتاکانەنە بە ۯۆشنی مەگنۆ وەرو چەمان، زەردوشت بە تەمامو هاز و هێزیشوە چەنیو ئی تاقمەیە ۯوو بە ۯوو بی و خەڵکش بە شۆنکەوتەی جە ئاوەز و ئەندیشەی داوەت کەرد.\nحەکایەتەو زاڵی، کە جە شاهنامەیچەنە ئامێنە، حەکایەتەو زارۆڵەکانو ئی وەڵاتییەنە کە میاچەماو ژیوایشان دەسو جادووگەرەکانوە و کاهێنەکانوە بییەن. ئا‌ڎێ بە پاو نیشانە غەیره ئاسایییەکان، زارۆڵەکەشان هەتا نزیکو مەرگی بەردەن و هیچ کەسیچ ئەچی بارەوە هیچ موخالێفەتێوش نیشانە نەڎان.\nجە هەقێقەتەنە ئی حەکایەتە زەریفێ، بەڵام جە عەینوو حاڵییەنە دڵ‌ئێشنەرێ، وەرچەم‌تەرین بەڵگێنه جە چەنی بییەیو میاچەماو زارۆڵەی ئێرانی جە کۆنەتەرین دەورانو تاریخو ئی وەڵاتییەنە. ئەچا دەورانەنە، ئێنسان جە دەرکو ناسازگار بییەیو گردو ئەندامەکانو زارۆڵێوی نوقسانی، ناتاوان بییەن. ئا زارۆڵێ کە نوقسانێ بییێنێ، جە یاگێو ژیوایو وێشانەنە دوورێ کەردێبیینێوە و بەردێنێشان کویسانەکانوە و یاگە بەرزاوەکانوە نیایبییێنێشانەرە هەتا ببان بە واردەو پەلەوەرکان.\nزارۆڵەکانو هۆزە سەرەکییە ئێرانییەکان، پێسەو: مادەکان، پارتەکان، سەکاکان و... جە وەرانوەری کەردەی چەنیو ئەویتەر هۆزەکان، خاستەرێ بییێنێ؛ بە بییەیو ئینەیچە، واوەی جە دلێو هەر هۆزێویەنە، تەبەقێ جۆراوجۆرێ بییێنێ، هۆزە عالتەرەکان، وێشان جە لایە یام تەبەقە کۆمەڵگایییەکان، پێسەو:\nئەشرافەکان، موغەکان (کاهێنەکا و جادووگەرەکان) سپاهیەکان و هەر پاسە دێهقانەکان پەخشێ بییێنێوە.\nئەپی مانای کە زاروڵێو ئەشرافەکان یاگێوە عالتەرە و بەرزتەرەشان بییێنە جە زارۆڵەکانو بنەیانه کەشاوەرزەکان و هیتیارەکان.\nبە ۯەوتێوی کوللی، ئەچا دەورانەنە، مەوەرمێ به دوێ تاقمە ئەسڵییان جە زارۆڵەکانوو ئا دەورانییە؛ زاروڵێ «ئازادێ» و زاروڵێ «بەردێ»:\nزارۆڵێ ئازادێ دوێ تاقمێ بیێنێ؛ زارۆڵێو هۆزە خاستەر و سەرتەرەکان و زارۆڵێو هۆزە بێ‌نیازەکان.\nپەی نموونەی جە دەورانو ئاریایییکانەنە، هۆزوو مادی و پارتی وێشان بە هۆزێوی سەرتەر و عالتەر نیابییەنەرە و ئێمتیازێوی تایبەتشان بییەن.\nچەنی ژیوایو زاروڵەو ئا دەورانییە ئامابییەنوە سەروو ئاژەو بنەیانەو ئا زارۆڵەیە جە ئا کۆمەڵگاینە . ئەگەر بنەیانە بەردە بییەبۆ، زارۆڵەکەیچ بەردە بیەن یام ئەگەر بنەیانە جە جەنگەنە گێریا بییەبۆ یام دیل بییەبۆ، ئا زارۆڵەیچە بییەن بە بەردە.\nدماۯۆو زاروڵەکانو ئا دەورانییە وەڵێو گرد چێویەنە ئاما بییەنوە سەروو یاگە تەبەقاتییەکانو ئاڎیشان.\n«کورتاشـ]ـەکێ» بەردەگانێو بییێنێ کە هەرمانبەێو دەستگای ئێقتێسادییەو شای بییێنێ؛ ئاڎێ فرەتەر ئا زارۆڵێ بییێنێ کە جە جەنگەکانەنە گێریاینێ و ئەسیرێ بییێنێ و پەی هەرمان کەردەی جە دەستگاو شایەنە فێرکاریشان دییەبییەن و ئەچاگەنە هەرمانەشان کەردێنە، یام ئینە کە زارۆلێ کوورتاشەکا بییێنێ کە نەسڵ بە نەسڵ ئەچاگەنە خەرێکێو هەرمان کەردەی بییێنێ.\nبۯێو جە زاروڵە ئەسیرەکانیچ کە جە جەنگەکانەنە ئەسیرێ بیێنێ بە عونوانو بەردێو یانەی، ۯوانێو یانەو گەورەکان و ئەشرافەکانشان کەردێ بییێنێ.\nنویستەی: هاشم رەزی، موحەممەد فائینی.\nطبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، زوانی هه‌ورامی، ئێحسان کەرەمی،\nبرچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،_چەنی ژیوایو زارۆڵەی ئێرانی،جە دەورەو مادەکانەنە هەتا دەورەو ساسانییەکان:/ئێحسان کەرەمی،\nنوشته شده در تاریخ دوشنبه 10 تیر 1398 توسط همایون محمدنژاد


06:50 - 11/08/2019 720 جار خوێندراوەتەوە\nهەڵکەوت زاهیری موزیسیان، لەو هونەرمەندانەیە کە لێرەولەوێ زۆرترین قسە لەسەر کەسێتی خۆی و هونەرەکەی دەکرێت، بەڵام ئەو بە ئەعسابێکی ساردەوە ئەم قسانە وەردەگرێت و بە شتێکی ئاساییان دەزانێت.\nهەڵکەوت زاهیر، لە تەمەنی چوارساڵییەوە خوليای موزيكی هەبووە و لە تەمەنێکی کەمدا دەستی کردووە بە خوێندنی موزیک، زوو چوونە نێو دونیای موزیک وا دەکات، ئەم هونەرمەندە منداڵییەکی ئارام و بێ هەڵپەی هەبێت.\nهەڵکەوت زاهیر لە دیدارێکی تایبەتدا بۆ “زەمەن” ئاشکرای کرد کە قۆناغی گەنجی زور سه خت بوو و دەڵێت: هیوای خویندنم هەبوو لە دەرەوەی وڵات و گەیشتن بەو خولیایەی کە هەمبوو، ئەمە وای کردبوو قۆناغی گەنجێتیم زۆر سەخت بێت.\nلە بارەی ئەوەی لەسەرەتادا کێ هاوکاری بووە و کێ دەستی گرتووە بۆ چوونە ناو دونیای هونەر، هەڵکەوت زاهیر ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە هەر لە منداڵییەوە بە شێوەی خۆڕسک خولیای هونەری موزیکی هەبووە و خۆی دەستپێشخەر و هاوکاری خۆی بووە، هەر کەسێک لە هەر بوارێکدا کار بکات و دەربکەوێت، هەندێک جار تووشی شکست دەبێت، بەڵام ئەم هونەرمەندە سوپاسی خوا دەکات کە لە ژیانیدا تووشی شکست نەبووە و بە سەرکەوتوویی هەموو قۆناغەکانی ژیانی بڕیوە و دەڵێت: بەڵام زۆر ماندوو بووم، بە ئاسانی نەگەیشتووم بەم قۆناغەی کە ببمە خاوەنی خەڵاتی زۆر گەورە، چ لە ئاستی ناوخۆی هەرێم، چ لە ئاستی وڵاتانی نیشتمانی عەرەب و رۆژهەلاتی ناوەڕاست.\nهەڵکەوت زاهیر بۆ “زەمەن” هەندێک نهێنی ژیانی خۆی ئاشکرا دەکات و رایدەگەیەنێت کە بە هیچ شێوەیەک حەز بە کایەی سیاسەت ناکات، ئەوەش ناشارێتەوە کە پێشتر یاریزانی باسکەی هەڵبژاردەی گەنجانی سلێمانی بووە، لایەنگرێکی سەرسەختی هەڵبژاردەی ئەڵمانیایە و لە ئێستادا لە ئاستی یانەی ریاڵ مەدرید نارازییە، ناوبراو خۆی بە کەسێکی ئایینی دەزانێت و ئاشکرای دەکات کە ساڵانە دەچێت بۆ عومرە “هەموو رۆژێک گوێ لە قورئانی پیرۆز دەگرم و موزیک بە حەرام نازانم، لای من رای زانای گەورە (شێخ شەعراوی) پەسەندە کە لەگەڵ (شێخ ئەحمەد کەریم)دا موزیک بە حەرام نازانن.\nهەڵکەوت زاهیر کاری موزیکی بۆ زۆر گۆرانیبێژ کردووە، ئەو پەشیمان نییە لە هیچ کام لەو کارانەی کە بۆ گۆرانیبێژە کورد و عەرەبەکانیشی کردووە، ئەو دەنگۆیانەش رەت دەکاتەوە کە دەڵێن هەڵکەوت زاهیر کار بۆ گۆرانیبێژە بە ئەزموون و کۆنەکان ناکات و دەڵێت: من کارم بۆ هونەرمەندە بە ئەزموونەکانیش کردووە، لەوانە لەیلا فەریقی، مەرزیە فەریقی، ناسڕ رەزازی، میکایل، حەمەرەوف کەرکوکی، ئازاد خانەقینی و چەندینی تر، لەگەڵ عەرەبەکانیش کارم بۆ (نجاة الصغيره و ميادة الحناوي سميره سعيد و سعاد حسني و علي حجار) کردووە، بەڵام کاری من بۆ گەنجەکان سەرەتایەکی نوێ بوو لە کوردستاندا کە وا لە گەنج بکرێت بە شێوەیەکی باش دەربکەون.\nهەڵکەوت زاهیر خۆی بە خوێنەرێکی باشی کتێب دزانێت و گرنگی زیاتر بە کتێبەکانی (حەمەسەعید حەسەن و بەختیار عەلی و مهاباد قەرەداغی و شێرکۆ بێکەس و کەژاڵ ئەحمەد) دەدات و دەشڵێت: سەرجەم کتێبەکانی مامۆستا عەلی باپیرم خوێندووەتەوە.\nخانمە چالاکوانێک لە خەمی شوێنەوارەکاندا\nشنە حەسەن لە درامایەكی نوێدا دەردەكەوێت\nتاژان ساڵح: گوڵ کاریگەریی ئەرێنی هەیە بەسەر مرۆڤەکانەوە\nخانمە نووسەرێکى کورد: باوەڕم بە ھاوسەرگیری نییە\nباخان عوسمان: لە مەلەوانیدا ژنان لە پیاوان بەهێزترن\nسارای پایز: جەنگ لە دوای رژانی خوێنی پیاوەکان دەبێتە بکوژی دڵی ژنەکانش\nشەیدا: پێنج ساڵە تەنیام و بیرم لە هاوسەرگیریی نەکردووەتەوە


لێکۆڵین: هێزی گوڵان و پێشمەرگەکانی ڕۆژ لەلایەن ساداتەوە پەروەردەکراون – کوردی – RojNews.News\n17/11/2020 - 4:02:43 pm\nدەوڵەتی داگیرکەری تورک بۆ ئەوەی لە دیزاینی نوێی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا پێگەیەکی ستراتیژیی بەدەست بێنێت و خەونی عوسمانی نوێ پێکبێنێت، لە ساڵی ٢٠١٢ـەوە دەستیکردووە بە ڕێکخستنکردنی گروپە چەتەکان و دوای پەروەردەکردنیان دەیاننێرێتە، ناوچەکە، کوردستان و شوێنەکانی دیکە.\nیەکێک لەو کۆمپانیایانەی کاری بەڕێکخستنکردنی چەتەکانی دەکات، کۆمپانیای ساداتە (ڕاوێژکاری پاراستنی نێودەوڵەتیی)، کە ساڵی ٢٠١٢ لەلایەن ژەنەراڵێکی تورکەوە بەناوی ‘عەدنان تانریڤەردی’ـەوە دامەزرا و سەربە ڕاوێژکاریی سەرۆک کۆماریی دەوڵەتی تورکە، ئەم کۆمپانیایە پەیوەندییەکی بەهێزی لەگەڵ میت (دەزگای سیخوڕیی دەوڵەتی تورک) هەیە، دەوترێت ‘گولنور ئایبات’ ڕاوێژکاری ئەردۆغان، پەیوەندییەکانی نێوان ‘سادات’ و ‘میت’ ڕێکدەخات، هەروەها ئایبات وەک کەسێکی نزیکی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێم دەناسرێت.\nچۆن و لە چ کاتێک هاتە باشوری کوردستان؟\nبەپێی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی ‘لێکۆڵین’ی تورکی، کۆمپانیای سادات ساڵی ٢٠١٧ یەکەم بارەگای خۆی لە پارێزگای دهۆک دامەزراندووە و ناڕاستەوخۆ کارەکانی لە ڕێگای کۆمپانیاکانی ‘تیکا’، ‘هاکسیاد’ و ‘ئۆرسمان’ (TİKA, HAKSİAD, ORSAM) بەڕێوەدەبات، ئەم کۆمپانیانە هاوکات کاری ئامادەکردنی سیخوڕ بۆ میتی تورکیش ئەنجامدەدەن.\nلەو ڕاپۆرتەدا هەروەها دەوترێت؛ هێزی ‘گوڵان’ی سەربە پەدەکە و بنەماڵەی بارزانی و ‘پێشمەرگەکانی ڕۆژ’ی سەربە ئەنەکەسە، ساڵی ٢٠١٨ لە ناوچەی ‘خەنز’ی دهۆک و لەلایەن گروپێکی پسپۆری سەربازیی ‘سادات’ـەوە پەروەردەکراون، بانگەشەی ئەوەش دەکرێت کە ئەمریکا پشتگیریی لە کارەکانی سادات بۆ ئەو خولانە دەکات.\nسادات هێزی گوڵانی کە پەروەردەکرد، چەند گروپێکی لەناو ئەو هێزەدا بردە سوریا و لەژێر ناوی سوپای ئازادی سوریا، لەدژی ڕژێمی ئەسەد بەڕێکخستنی کردن و وەک تابور (فەیلەق)ـەکانی “سەلاحەدین و فاروق” هێشتاش کارەکانیان بەردەوامە.\nسادات نەک تەنیا بۆ کوردستان و سوریا، هەزاران چەتەی دیکەشی پەروەردە کردووە و ڕەوانەی لیبیا و ئازەربایجانی کردووە، تا بۆ بەرژەوەندییەکانی دەوڵەتی تورک شەڕ بکەن.\nئەو چەتانەش کە لە عەفرین، گرێسپی و سەرێکانی لەژێر ناوی سوپای ئازادی سوریا لەدژی کورد شەڕیان کرد، لەلایەن ساداتەوە پەروەردە و بەڕێکخستن کران.\nهەروەها بۆ ئەوەی پێشمەرگەکانی ڕۆژ لەدژی پەکەکە بەشەڕ بدات، لە ناوچە شاخاوییەکانی خواکورک، زاپ و گارە پەروەردەی لەشکەرییان کردووە.\nپەیوەندیی هێزی گوڵان لەگەڵ سادات\nزانراوە، هێزی گوڵان کە بانگەشەی ئەوە دەکرێت سەربە وەزارەتی پێشمەرگەیە، لە ڕاستیدا هێزێکی تایبەتی چەکداریی سەربە پەدەکە و بنەماڵەی بارزانییە و لەلایەن ساداتەوە پەروەردە دەکرێت، کە بۆ شەڕی کورد دامەزراوە و دەزگای سیخوڕیی پەدەکە واتا پاراستن پشتیوانییان دەکات.\nکاتێک ٢٥ی مانگی ١٠ی ئەمساڵ، پەدەکە هێزی ڕەوانەی هەرێمی گارە کرد تا لە گەریلاکانی پەکەکە بدەن، هێزی گوڵان و پێشمەرگەکانی ڕۆژیان هەڵبژاردبوو، کە بووبوونە هۆکاری کەوتنەوەی ئاڵۆزیی لەو ناوچەیە.\nپەیوەندیی سادات لەگەڵ تورکمانەکانی کەرکوک و ئاژاوە نانەوە لە ناوچەکە\nکەرکوک یەکێک لەو ناوچە هەرە ئاڵۆزانەیە کە دۆخی نادیارە، ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی کە سادات لە ئاڵۆزییەکان و ناسەقامگیریی سیاسیی و ئاسایشی ئەوێ سوود وەرگرێت و خۆی بەڕێکخستن بکات.\nدەوترێت سادات لە کەرکوک لە ڕێگای تورکمانەکانەوە، گروپە چەتە و چەکدارەکانی دروست دەکات و پەروەردەیان دەکات، پێشتر ئەم گروپە چەتانەیان لە خورماتوو بردبووە سەر کوردەکان و بەم هۆیەوە ئاڵۆزیی لەنێوان تورکمانەکان و کوردەکان کەوتبووەوە.\nجگە لەوەش مەسەلەی لابردنی ئاڵای پەکەکە لە گۆڕستانێکی تورکمانەکانی کەرکوک لەلایەن چەتەکانی ساداتەوە بۆ ئەوە بوو تا تورکمانەکان زیاتر گرێدراوی خۆیان بکەن.\nسەرچاوە: ماڵپەڕی لێکۆڵین


جەنگ وکەڵکەڵەی ستەم لای مرۆڤ\nبەدرێژای مێژوی شارستانیەتی مرۆڤایەتی جەنگ یەکێک بوە لەھەرە ئاکارە سەرەکیەکانی بۆ زاڵ بون و داگیرکردن پاکتاویرکابەرە لاوازەکان .\nئەگەر تەماشای نوسراوو پەیکەری دوو رەھەندی سەر دیوار وتاشەبەردەکانی شارستانیە کۆنەکان بکەین لێوان لێوە لە باسکردنی ئەفسانەی سەرکەوتنی ئەو شارستانیانە بەسەر نەیارەکانیان ولەزۆربەی کارە تاشرو نوسراو وێنە کێشراوەکان کەلەی سەری نەیارەکان وەک ھێمایەک بۆ سەرکەوتن بەسەریاندا بەدەستی پاشاو گەورە سەربازەکانیانەوەیە.\nتەواوی شارستانیەکان زۆربەی کارەکانیان باس لە سەرکەوتن وجەنگ و کۆیلە دەکات .\nئەمەش ئەو راستیە دەگەیەنێ لەدێر زەمانەوە وھەمیشە زمانی جەنگ زمانی یەک لاکەرەوە بوە جگە لەوەش دەشێ بڵێین کەڵکەڵەی ستەم لە روح ودەرونی سەرجەم مرۆڤەکاندا ھەیە بەئاستی جیاواز .وئەوەی وای کردوە کەھەموان وەک یەک ستەمکار وشەرنگێز نەبن کەش وژینگەی پەروەردەی و کۆمەڵایەتی و ھەندێک جار کەم دەسەڵاتی .\nئەم باس وخواستە رێژەیە و رەھا نیە چونکە ھەندێک جار لەمێژو روی داوە فەرمان رەوا دەسەڵات داریش بوە بەڵام دادپەروەرو لاشەر بوە بەڵام بەشێوەیەکی گشتی زمانی شەر و کوشتن وپاکتاو لە نەریتە بنچینەیەکانی مرۆڤە .\nزۆرێک لە شارستانیەکان و رەگەز ونەژادەکان بەھۆی دۆران لەبەرامبەر نەیارە بەھێزەکان تواونەوە یاخود کەمینەیەکیان لێ ماوەتەوە نمونە ئاشوریەکان کە ئیستا ژمارەیان لەچەند سەد ھەزار کەسێک تێپەرناکات بەھۆی ئەو گورزە کوشندە بەردەوامەی کەبەریان کەوت چ لەگەڵ فارس و چ لەگەڵ ئەسکەندەری مەزن و دواتر ھاتنی ئیسلام بەیەکجاری کاریگەری وئاسەوار سڕینەوە.\nئەگەر باس لە ھەزار سێ سەد ساڵی رابوردوش بکەین ئەوا مرۆڤەکان بەچڕی پاکتاوی یەکتریان کردوە بەپاساوی بەخش و بڵاوکردنەوەی ئاینەکانیان ھێرشیان کردۆتە سەر یەک تر و بەناوی ئاسمانەوە جینۆسایدو تاڵان وبەکۆیلەکردن بنچینە وبەھانەی حازربەدەستی بەھێزەکان بوە و بەسەدان ملیۆن مرۆڤی بێ دەسەڵات بوەن بەسوتەمەنی بەھێزکردنی ھەژمونی خاوەندارانی ئاین وئاینزاکان .\nتاکو ئەمرۆو تاکۆتایی تەمەنی رەگەزی مرۆڤایەتی ئەم حاڵەتە بەردەوام دەبێ .\nکەواتە ئەوەی ئیستا لەجیھان دەگوزەرێ جیناتی بۆماوەیە لە ناو مرۆڤەکاندا .\nکوشتن وگەمارۆدانی لاوازەکان وەک ئەوەی دەرھەق بە ئەرمەنەکان کرا لەپاکتاو لەرابوردو وھەوڵدراوە چەندین جار بەکورد بکرێ لەژێر چەندین ناو وناونیشانی ئاینی ونەتەوەی کە تاکو ئیستا بەردەوامی ھەیە وئەوەی کوردی ھێشتۆتەوە جوگرافیای شاخاوی جەنگاوەری ئازا بوە لەکۆن ولەئیستا .ھەر بۆیە دەشێت بڵێین روخساری ناوەوەی مرۆڤ جگە لەدرندەیەکی نامۆ ھیچی ترنیە یاسای جەنگەڵ پەردە پۆشکراو بە درۆی گەورەی مافی مرۆڤ ویاسای نێودەوڵەتی کەلەراستیدا ھەمو یاساو رێساکان بەبەرگی بەھێزەکاندا دووراون .\nبەبروای من ھیچ دەرچەیەک نیە بۆ مرۆڤە لاوازەکان جگە لە خۆگونجان لەگەڵ دۆخەکە و بەرەنگاربونەوەو مقاوەمەت ھەروەک چۆن بەدرێژایی مێژو مرۆڤ بەرنگاری ستەم بۆتەوە وخۆی گونجاندوە لەگەڵ ھەمو روداوو دەرھاویشتەکانی..


دوێنێ ٩ کەس لە خۆپیشاندانەکانی بەغداد کوژراون\nسەرچاوەیەكی پزیشكی لە وەزارەتی تەندروستی عێراق دەڵێت، “ژمارەی ئەو كەسانەی كە دوێنێ دووشەمممە بەهۆی ھەوڵی ھێزە ئەمنییەكان بۆ بڵاوەپێكردنی خۆپیشانەكانی شاری بەغدا كوژراون بەرزبووە بۆ نۆ كەس”.\nئاوێنه: لە سەرچاوەیەکی تەندرووستی، باسی لەوە كرد كە دوێنێ دووشەممە بەهۆی بەكارهێنانی گازی فرمێسكڕێژ و گوللـەی پلاستیكی لە لایەن هێزە ئەمنییەكانەوە بۆ بڵاوەپێكردنی خۆپیشاندانەكانی شاری بەغدا، نۆ كەس كوژراون و ٤٠ی دیكەش برینداربوون.\nهاوکات بە وتەی سەرچاوەكە، ژمارەیەك لەو كەسانەی كوژراون هۆكارەكەی بۆمبی گازی فرمێسكڕێژبووە كە بەر سەریان كەوتووە.\nعێراق لەسەرەتای مانگی تشرینی یەكەمی رابردووەوە، ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانی بەرفراوان لە بەغدا و شارەكانی دیكەی باشوور بەخۆوە دەبینێت، سەرەتای خۆپیشاندانەكان كە لەیەكی تشرینی یەكەمەوە دەستی پێكرد ماوەی ھەفتەیەكی خایاند، دواتر لە ٢٥ی ھەمان مانگ جارێكی تر خۆپیشاندانەكان دەستیان پێكردەوە و تائێستا بەردەوامییان ھەیە.\nداواكاری سەرەتای خۆپیشاندانەكان، باشكردنی خزمەتگوزارییە گشتییەكان، دابینكردنی ھەلی كار، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی بوو، دواتر بەھۆی بەكارھێنانی زەبر و زەنگ لەبەرامبەریان و كوژران و برینداربوونی ژمارەیەكی زۆر لە خۆپیشاندەران بەو ھۆیەوە، ئاستی داواكانیان گۆڕی بۆ هەڵوەشاندنەوەی حكوومەت.\nلەبەرامبەردا حكوومەتەكەی عادل عەبدولمەھدی زنجیرەیەك بڕیاری بۆ ئەنجامدانی چاكسازیی راگەیاندووە و بڕیاری لێپرسینەوەشی لەو كەسانە داوە كە بەرپرس بوون لە ئەنجامدانی توندوتیژی و بەكارهێنانی ھێز دژبە خۆپیشاندەران.\nچەند فراكسیۆنێكی كوردستانی نیگەرانن لەشێوازی دانانی بەڕێوەبەرە گشتییەكانی كۆمسیۆن \nعێراق؛ 10 توشبوی دیكەی كۆرۆنا گیانیان لەدەستداو 260 كەسی دیكەش توشی ڤایرۆسەكە بون \nبەرەی یەکگرتویی عەرەبی: راکان جبوری لە ئەرکەکەیدا شکستی هێناوە و گەندەڵی کردوە


ئەو ژنە عیراقییە كێیە كە گوگڵ ئاهەنگی لەدایكبوونی بۆ كردەوە؟\nهەمەڕەنگ :: پێش 3 هەفتە  :: 811 جار بینراوە\nتۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تى فه‌یسبوك تایبه‌تمه‌ندیه‌كى نوێ زیادده‌كات، بوار به‌و كه‌سانه ده‌دات كه ده‌یانه‌وێت ریكلام بكه‌ن.\nئه‌و تاقیكردنه‌وه‌یه هه‌مان بڵاوكردنه‌وه‌ى ئه‌و ریكلامانه‌یه كه له‌ناو ڤیدیۆكاندا په‌خشده‌كرێن كه بڵاوده‌كرێنه‌وه و پابه‌ندن به رێنمایه‌كانى فه‌یسبووك و بۆ ئه‌و كه‌سانه‌یه كه زیاتر له 10 هه‌زار ڤیوه‌ریان هه‌یه، رۆژانه ڤیدیۆكانیان له یه‌ك خوله‌كدا سێ هه‌زار بینه‌ریان هه‌بووه.\nئه‌و تایبه‌تمه‌ندیه نوێیه ته‌نها له چه‌ند ڤیدیۆیه‌كى دیاریكراودا رێگه به په‌خشی ریكلامه‌كان ده‌دات.\nله‌ماوه‌ى دوو ساڵى رابووردوودا ئه‌و كه‌سانه‌ى ریكلام بۆ بابه‌ت و برانده‌كانیان ده‌كه‌ن مه‌ترسیان هه‌بوو كه ریكلامه‌كانیان له‌ناو چه‌ند پارچه ڤیدیۆیه‌ك له فه‌یسبوك بڵاوبێته‌وه به‌تایبه‌ت له‌ناو رووداوه تیرۆرستیه‌كاندا وه‌ك ته‌قه‌كردنى مزگه‌وته‌كه‌ى نیوزله‌ندا، بۆیه تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی رێكخه‌ر و پێداچونه‌وه‌ى پێوه‌ره‌كان فشاری لێده‌كرێت كه پارێزگاری له برانده بازرگانیه‌كان بكات.\nفه‌یسبوك رێگه‌نادات كه ریكلامه‌كانیان له‌سه‌ر چه‌ند بڵاوكه‌ره‌وه‌یه‌ك دابنرێت، به‌ڵام هه‌تا ئێستا نه‌توانراوه رێگری له‌م حاڵه‌ته بكرێت، چه‌ند ڤیدیۆیه‌ك كه ئه‌وان به‌باشی نازانن و گونجاو نییه ریكلامه‌كانیان بڵاوده‌بێته‌وه.


مامۆستا و خوێندکارانی خوێندنگایەک دوور لە حکومەت خوێندنگاکەیان نۆژەنکردەوە – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 6:21:34 pm\nپێنجشەممە, 14 سبت 2017 – 15:26\nخوێندنگای زەڕایەنی کۆن، کە دەوامی ئێوارانی بەناوی خوێندنگا مەدهۆش-ە، دوای ئەوەی دیوارەکەی لە ڕووخان نزیک دەبێتەوە، مامۆستایان و بەڕێوەبەرانی خوێندنگاکە دوای بێ ئومدبوونیان لە حکومەت بڕیاردەدەن خۆیان نۆژەنی بکەنەوە.\nلە دوێنێوە، بەڕێوەبەرو مامۆستایانی خوێندنگای زەڕایەنی کۆن-ی سەربە شارۆچکەی شارەزوور لە سنوری پارێزگای سلێمانی، لەکاردان بۆ نۆژەنکردنەوەی دیواری ڕاگری خوێندنگاکەیان و ئەمڕۆ کۆتاییان بە کارەکەیان هێنا، کە هەموویان خۆبەخشانە کاریان کردووە.\nمامۆستا سەفین محەمەد،، کە وەک خۆی وتی کارەکانی بەتەنیا نەکردووەو هەموان بە هەرەوەزی کردوویانە، بۆ ڕۆژنیوز دواو وتی:”دوای ئەوەی دیواری خوێندنگاکەمان لە ڕووخان نزیک دەبووەوەو خەریکبوو دەڕووخا بەسەر خوێندکاراندا، حکومەت هیچی بۆ نەکردین، لیژنە لە وەزارەتی پەروەردەوە هات و وتیان دەیکەین و هەر نەیانکرد، ئەوە ساڵێک بەسەر بەڵێنەکەیاندا تێپەڕیوەو هیچیان نەکرد، لە کاتێکدا خوێندکاران جار جار لە سێبەرەکەیدا دادەنیشن، بۆیە ئێمە بڕیارماندا چیتر چاوەڕێی حکومەت نەکەین و خۆمان نۆژەنی بکەینەوە”.\nمامۆستا سەفین باسی لەوەشکرد، کە مامۆستاکانیان بەبێ جیاوازی هەمیشە دڵیان لای خوێندکارەکانیان بووە، کە زۆرینەیان منداڵ-ن و ژمارەیان زیاتر لە ٣٠٠ خوێندکارەو هەر لە شارەزوریشدا لە ڕابردوودا بەهۆی ڕووخانی دیوارە لە سنووری شارەزوور خوێندکار بووەتەوە قوربانی و وتیشی:”بۆیە هەستاین و چوینە لای بەڕێوەبەری شارەدێیەکە، وتیان نۆژەنی دەکەینەوە، بەڵام ئەوانیش نەیانکرد، بەڵام دوێنێ دووبارە چوینەوە لای بەڕێوەبەری شاردەێیەکە، ئەم جارەیان بە پێدانی ئامێرەکان بۆ فڕێدانی خۆڵ هاوکارییان کردین، دواتر خێرخواز بلۆک و چیمەنتۆی کڕی و دوو وەستای خۆبەخش و بەندەو مامۆستاکانی هاوڕێم و بەڕیوەبەری هەردوو دەوامەو بەشێک لە خوێندکاران، هەستاین بە دروستکردنەوەی دیواری خوێندگاکە، بۆ ئەوەی هیچ خوێندکارێکمان توشی ڕوودای نەخوازراو نەبێت”.\nناوبراو بەڕێوەبردنی هەندێک کاری بەهەرەوەزی و دوور لە حکومەت بەگرنگ زانی و وتی:”ئەم ئیشە پێویستی بەوە هەبوو کە بەزوترین کات چارەسەربکرێت، ئێمەش وتمان پێش کردنەوەی دەوام با خۆمان بیکەین، ئەگەر چاوەڕێی حکومەتمان بکردایە، دڵنیاین نەدەهات، کاتێک دەهات کە منداڵێک بوایەتە قوربانی، چونکە حکومەت نە خەمخۆری هاوڵاتیە و نەخوێندکار، بۆیە چاوەرێمان نەکردو خۆمان کارەکانمان کردو منداڵانمان لە مەترسی ڕزگارکرد”.\nڕۆژنیوز دەنگی ئەو پەنابەرانەی گەیاندە یەپەگە کە تورکیا دیپۆرتی سوریای کردبوون


داعش و به‌رپرسیارێتی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nفەتوا: دەربارەی بەكارهێنانی وشەی (شەهید) و داوای بەزەیی بۆ ناموسوڵمان (365)\nبەم جۆرە بە پێشوازی شەوی قەدر بچین: (4,191)\nتێڕامانێک لە کرده‌وه‌کانی دوای ڕه‌مه‌زان (4,082)\nئاداب و شێوازى دروستى ڕه‌خنه‌گرتن و ئامۆژگاریى (2,520)\nبەرەو ھوشیارییەکی ئیسلامی ڕەسەن وکراوەتر (کۆتایی ڕەمەزان و داوایەکی قورس لە موسوڵمانان) (2,177)\nیه‌كیه‌تی جه‌ختی كرد كه كۆی ئایینه ئاسمانییه‌كان هاوڕه‌گه‌زخوازی به حه‌رام ده‌زانن (12,934)\nشەوی قەدر؛ دەرکەوتنی یـەکەم سیگناڵی ئاسمانـی (47,847)\nپاككردنه‌وه‌ى دڵ و ده‌روون (26,692)\nکورتەیەک له ژیانی حەزره‌تی مەحوی (25,394)\nئیسلام و کورد (24,153)\nداعش و به‌رپرسیارێتی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و\nد. هادى عه‌لى\nپێشه‌كی: داعش و ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی به‌ناو خه‌لافه‌تی ئیسلامی هه‌روه‌ك كێشه‌و هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی ترسناكه بۆهه‌مو ناوچه‌كه‌و ئاشتی و ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی به‌گشتی، له‌هه‌مانكاتدا (ته‌حه‌دا)یه‌كی جیدیشه ڕووی كردۆته لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و به‌ڵام به‌دیوه سه‌لبیه‌كه‌یدا، وه‌ك چۆن سه‌ركه‌وتنی شۆڕشه‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی له‌كاتی خۆیدا ته‌حه‌دایه‌كی گه‌وره‌بوو بۆیان به‌شێوه‌یه‌كی ئیجابی، كه‌به‌داخه‌وه سه‌ركه‌وتوونه‌بوون له‌مامه‌ڵه‌كردن و قۆستنه‌وه‌ی ئه‌وده‌رفه‌ته مێژووییه‌ی بۆیان هاته پێشه‌وه، به‌تایبه‌تی له‌میسر. ڕاسته كه فاكته‌ر و ئاسته‌نگه بابه‌تیه‌كان گه‌وره‌و دژواربوون، به‌ڵام ئه‌وه هیچ له‌وحه‌قیقه‌ته تاڵه كه‌م ناكاته‌وه كه‌سه‌ركردایه‌تی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و دیدی سیاسی و توانای ده‌وڵه‌تداریان له‌ئاست ئه‌وده‌رفه‌ت و ته‌حه‌دایه‌دا نه‌بوو كه‌ڕووی تێكردن.\nیه‌كێك له‌ده‌رهاوێشته نه‌خوازراوه‌كانی ڕه‌فتاره‌كانی داعش و كرده‌وه نامرۆڤانه‌كانیان به‌رامبه‌ر به‌هه‌مولایه‌ك، به‌تایبه‌تی دژبه‌كه‌مینه‌ئاینیه‌كان، ئه‌وه‌یه‌كه مێژووی ئیسلامی خستۆته ژێر گومان و پرسیاره‌وه كه‌ساڵانێكی زۆره ڕۆڵه‌كانی ڕابوونی ئیسلامی سه‌رده‌م خه‌ونی پێوه ده‌بینن و ئاواتی بۆ ده‌خوازن كه ڕۆژێك بێته پێشه‌وه كاروباری سیاسه‌ت و ده‌وڵه‌تداری بكه‌وێته‌ده‌ست لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی و به‌شێوه‌یه‌كی سیحر ئامێز گشت كێشه‌و گرفته‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ن و به‌خته‌وه‌ری و دادپه‌روه‌ری سه‌رده‌می عومه‌ری كوڕی خه‌تتاب هه‌مولایه‌ك بگرێته‌وه. به‌ڵام ئه‌وه‌تا كاربه‌ده‌ستانی ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی خه‌لافه‌تی داعش كارێكی ئه‌وتۆیانكردووه كه‌ته‌نانه‌ت خه‌ریكه گومان و پرسیار له‌سه‌رخودی ئاینی ئیسلامیش دروست ده‌بێت. له‌و میانه‌دا دیاره كه پڕۆژه‌ی سیاسی رٍوتی ئیسلامی سه‌رده‌م به ته‌واوی كه‌وتۆته ژێر پرسیاره‌وه.\nداعش كه‌لوتكه‌ی توندڕه‌وی ئیسلامیه‌و گروپه‌كانی تكفیر و هیجره‌و جیهادی ئیسلامی میسری و(تالیبان)ی‌ئه‌فغانی و (قاعیده)شی تێپه‌ڕاندووه، به‌شێوه‌یه‌كی نادروست پشتیان به‌ستووه به‌ژماره‌یه‌ك له‌ده‌قه‌كانی قورئان و حه‌دیس و هه‌ندێ له‌وڕیوایه‌ت و ڕووداوانه‌ی كه‌په‌یوه‌ستن به‌جیهادو فتوحاته‌وه، دیاره كه‌ئه‌و بابه‌ت و ڕیوایه‌تانه به‌شێكی جیانه‌كراوه‌یه له كه‌له‌پوری ئیسلامی و بوونه‌ته سه‌رچاوه‌ی لێوه‌رگرتن بۆلایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی به‌گشتی و لایه‌نه‌كانی سه‌ربه سه‌له‌فیه‌تی جیهادی به‌تایبه‌تی، بۆتێگه‌یشتن له‌ئیسلام و مه‌نهه‌جیه‌تی گه‌ڕانه‌وه بۆ ئیسلام و چۆنێتی دووباره‌كردنه‌وه‌ی ژیانی ئیسلامیانه له‌م سه‌رده‌مه‌دا.\nئه‌ومه‌نهه‌جیه‌ته كرچ و كاڵه‌ی كه‌لایه‌نه‌كانی سه‌له‌فیه‌تی جیهادی قه‌ناعه‌تیان پێی هه‌یه وله‌سه‌ری ده‌ڕۆن، ئه‌مڕۆ داعش به‌كرده‌وه به‌توندترین شێواز موماره‌سه‌ی ده‌كات به‌شێوه‌یه‌ك كه حه‌قیقه‌تی میانه‌ڕه‌وێتی ئاینی ئیسلام و حه‌ره‌كه‌ته مێژووییه‌كه‌ی ته‌مو مژاوی كردووه و ئه‌وڕاستییه‌ی شاردۆته‌وه كه‌بانگه‌وازی ئیسلامی به‌پێی ڕێبازێكی میانه‌ڕه‌وانه و ئاشتیخوازانه ده‌ستی پێكردووه‌و به‌رده‌وام گه‌شه‌ی كردووه، بۆنمونه شاری مه‌دینه وه‌ك یه‌كه‌م پێگه‌ی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام-درودی خوای له‌سه‌ر-بۆبنیاتنانی ده‌وڵه‌ت و بانگه‌وازه‌كه‌ی، به‌پرۆسه‌ی بانگه‌واز(فه‌تح)كراوه نه‌ك به‌زۆری شمشێر. شاری مه‌ككه‌ش وه‌ك ته‌واوكاری چوار چێوه‌ی بنه‌ڕه‌تی بۆدامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی، به‌شێوه‌یه‌كی ئاشتیانه(فه‌تح)كراوه‌و هه‌وڵدراوه كه‌مترین خوێنی تیابڕژێت و دواتر هه‌موخه‌ڵكی شاره‌كه و ده‌وروبه‌ری ئازاد كران به‌بێ هیچ به‌رامبه‌رێك. له‌ماوه‌ی نێوان كۆچكردن بۆمه‌دینه و فه‌تحی مه‌ككه‌دا صولحی(حوده‌یبییه)هه‌یه كه‌هه‌مو مه‌رجه‌كانی له‌لایه‌ن قوره‌یشه‌وه سه‌پێنران, یه‌كێك له به‌نده‌كانی به‌نده‌كانی بریتی بوو له ڕاگرتنی شه‌ڕو به‌رپاكردنی ئاشتی له‌نێوان هه‌ردوو لادا بۆماوه‌ی(10)ساڵ, هه‌رله‌به‌ر ئه‌وه‌بوو كه‌قورئانی پیرۆز وه‌ك(فه‌تح)ێكی گه‌وره ناوی ده‌بات و یه‌ك سوره‌تی قورئان به‌وناوه‌وه هاتۆته خواره‌وه كه‌به‌ئایه‌تی(انافتحنا لك فتحاً مبیناً) ده‌ست پێده‌كات, ئاشكرایه كه شه‌ڕه‌كه‌انی به‌در و ئوحود و خه‌نده‌قیش هه‌مو شه‌ڕی به‌رگریكردن بوون.\nنكولی له‌وڕاستیه‌ش ناكرێت كه‌حه‌ره‌كه‌تی بانگه‌وازكردن بۆئیسلام و بڵاوبوونه‌وه‌ی له‌سه‌رده‌می خه‌لیفه‌كانی ڕاشیدین به‌دواوه، هاوته‌ریب بووه له‌گه‌ڵ موماره‌سه‌كردنی پرۆسه‌ی جیهاد و فراوانكردنی قه‌ڵه‌مڕه‌وی ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی و به‌رگری لێكردنی له‌هه‌ڕه‌شه‌و مه‌ترسیه ده‌ره‌كیه‌كان، له‌ومیانه‌شدا دیاره ئه‌ندازه‌یه‌ك له‌توندو تیژی موماره‌سه‌كراوه. ئه‌وه‌ی كه‌له‌سه‌رچاوه‌نوسراوه‌كانی مێژووی ئیسلامیدا تۆماركراوه و له‌به‌رده‌ستی نه‌وه‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌دایه، گومان له‌وه‌دانیه كه هه‌ندێكی ڕاست نیه‌و زیادكراوه‌و پێویسته جیابكرێته‌وه، هه‌روه‌ك چۆن سه‌دان و بگره هه‌زاران حه‌دیس و ڕیوایه‌تی هه‌ڵبه‌ستراو زیادكراون و ودواتر زانایانی حه‌دیس له‌پرۆسه‌یه‌كی زانستیانه‌دا به‌شێكی زۆریان لابردووه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌تایبه‌ته به‌فیقهو مێژووی ئیسلامیه‌وه ئه‌وه هه‌موی وه‌ك خۆی ئه‌مڕۆ له‌به‌رده‌سته و بووه‌ته سه‌رچاوه‌ی تێڕوانین و تێگه‌یشتن له‌ئیسلام, بۆیه ئه‌وه‌ی له‌ڕابوردوودا ڕویداوه‌و بووه‌ته به‌شێك له‌مێژوو له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه ئه‌مڕۆ ڕووده‌دات و موماره‌سه ده‌كرێت له‌لایه‌ن داعش و گروپه توند ڕه‌وه‌كانی تره‌وه، به داخه‌وه قه‌ناعه‌ت و تێڕوانینی زۆرێك له‌موسڵمانانه به‌گشتی و لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی توندڕه‌وی ئیسلامیه به‌تایبه‌تی.\nڕه‌فتار و موماره‌سه‌ی توندڕه‌وانه‌و دڵڕه‌قانه‌كانی داعش و دروشمه‌كانیان و بانگه‌شه بۆكردنیان له‌میدیاكاندا له‌وڕابوردووه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت, ئه‌گه‌رچی له ڕاستیدا دوو خه‌سڵه‌تی سه‌ره‌كی گروپه‌كانی (خه‌واریج)یان تێدایه, یه‌كێكیان بریتییه له (به كافركردن) له‌به‌ر ساده‌ترین هۆكار, دووه‌میشیان كوشتن و خوێنڕشتن به شێوه‌یه‌كی زۆر بێباكانه. به مه‌رجێك له ئیسلامدا ئه‌و دوو كرداره به گه‌ره‌ترین تاوان ئه‌ژمار ده‌كرێن, له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا دیارده‌ی داعش و ڕه‌فتاره‌كانیان ئه‌مڕۆ دووئاسه‌واری سه‌لبی و خراپی دژبه‌یه‌كیان له‌سه‌ر هه‌مولایه‌ك دروستكردووه. له‌لایه‌ك بوونه‌ته مایه‌ی سه‌رلێ تیكدان و هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنی به‌شێك له‌موسڵمانان له‌ژێر كاریگه‌رێتی جیاجیادا به‌تایبه‌تی توێژی لاوان له‌هه‌ردوو ڕه‌گه‌زه‌كه پێیان سه‌رسامن و شه‌یدای ئه‌وواقیعه نادروسته‌ن كه به‌رهه‌میان هێناوه. له‌لایه‌كی تره‌وه بوونه‌ته‌مایه‌ی شێواندنی وێنای ئیسلام و ژیان له‌سایه‌ی ئیسلامدا و دروستكردنی پرسیار و گومان له‌سه‌ر زۆرێك له‌چه‌مكه ئیسلامیه‌كان, به‌تایبه‌تی چه‌مكی جیهاد و حوكمڕانێتی ئیسلامی و ڕابوردووی مێژووی ئیسلامی به‌گشتی به‌سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ر و هاوه‌ڵه‌كانیشه‌وه.\nئه‌وحاڵه‌ته نه‌خوازراوه به‌هه‌ردوو ڕووه‌كه‌یدا ئێستا ته‌حه‌دایه‌كه و ڕووی كردۆته لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و و زانایان و بیرمه‌ندانی ئیسلامی و پێویسته ڕوونكردنه‌وه‌و وه‌ڵامی دروست و ڕۆشن و قسه‌ی نوێ و جیددیان له‌باره‌وه هه‌بێ. قسه‌كردن له‌سه‌ر هۆكاره بابه‌تیه‌كان باشه به‌ڵام ئه‌وه‌نده به‌س نیه و هیچ شه‌فاعه‌تێك ناكات و نابێته چاره‌سه‌ر و وه‌ڵام بۆئه‌و پرسیار گه‌ل و به‌دگومانه‌ی كه‌ڕه‌فتاره‌كانی داعش دروستی كردووه. بۆیه زۆرگرنگه و پێویستیشه كه‌به ڕاشكاوانه و به جورئه‌ت قسه‌له‌سه‌ر هۆكاره زاتیه‌كان بكه‌ن و ئاماده‌بن قسه‌ی نوێ وبیركردنه‌وه‌ی نوێ و هه‌ڵوێستی نوێیان له‌باره‌وه هه‌بێ. دیاره ئه‌وه ڕێبازێكی قورئانیه كه‌ڕه‌خنه گرتن و به‌خۆداچوونه‌وه و هه‌ڵوێسته كردن و پرسیاركردن به‌پله‌ی یه‌كه‌م ڕووبكاته هۆكاره زاتیه‌كان، ئه‌وه‌تا قورئانی پیرۆز له‌باره‌ی پرسیاری هه‌ندێ له‌هاوه‌ڵه كانی پێغه‌مبه‌ر له‌باره‌ی شكسته‌كه‌ی شه‌ڕی(ئوحود)ه‌وه به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ سه‌ركه‌وتنه‌كه‌ی شه‌ڕی (به‌در)پێیان ده‌ڵێت:(اولما اصابتكم مصیبه قد اصبتم مپلیها قلتم انی هژا؟ قل هو من عند انفسكم...)واته هۆكاری شكسته‌كه ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆخۆیان. له‌وسۆنگه‌یه‌وه ئێمه‌ش له‌م باسه‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌ین به‌پێی هه‌مان ڕێباز قسه‌ی زیاتر له‌سه‌ر هۆكاره زاتییه‌كان بكه‌ین.\nهۆكاره‌كانی توندڕه‌وی ئیسلامی و سه‌رهه‌ڵدانی داعش:\nهۆكاره بابه‌تیه‌كان: گومان له‌وه‌دانیه كه چه‌ندین هۆكاری بابه‌تی هه‌ن بوونه‌ته‌هۆی سه‌رهه‌ڵدانی دیارده‌ی توندڕه‌وی ئیسلامی به‌گشتی و داعش و هاوشێوه‌كانی به‌تایبه‌تی كه‌به‌ڕای ئێمه گرنگترینیان له‌م چه‌ند هۆكاره‌ی خواره‌وه‌دا به‌رجه‌سته ده‌بن:\n1-ژینگه‌ی سیاسی نادروست به‌هۆی دیكتاتۆرییه‌ت و داگیركاری هێزه بیانییه‌كان و عونفی تائیفی نێوان سوننه و شیعه و تێكچوونی ئاشتی كۆمه‌ڵایه‌تی و باری نائه‌منی له‌زۆربه‌ی وڵاتانی ئیسلامیدا به‌تایبه‌تی ناوچه‌ی عه‌ره‌بی.\n2-به‌كار هێنانی توندوتیژی له‌ڕاده‌به‌رده‌ر و ئامرازه‌كانی ڕێگاچاره‌ی ئه‌منی و سیاسه‌تی په‌راوێزخستن و له‌بێخ ده‌رهێنان و داپڵۆسین له‌لایه‌ن ڕژێمه‌كانه‌وه دژبه‌نه‌یاره سیاسیه‌كان به‌تایبه‌تی ئاراسته ئیسلامیه‌كان.\n3-دواكه‌وتنی ئاستی ژیاریی و مه‌ده‌نی و نه‌بوونی دادپه‌روه‌ری و شه‌فافیه‌ت و ته‌شه‌نه‌كردنی گه‌نده‌ڵی و هه‌ژاری و و بێكاری به‌تایبه‌تی له‌ناوتوێژی لاواندا.\n4-پلان و ده‌ستێوه‌ردانی ده‌زگا هه‌واڵگریه‌كانی ناوخۆو هه‌رێمایه‌تی و به‌كارهێنانی توندڕه‌وی ئیسلامی له‌ململانێ سیاسیه‌كاندا یان دژ به‌لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و.\n5-دووفاقی سیاسه‌ت و هه‌ڵوێستی وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئه‌مریكا به‌تایبه‌تی و پشتیوانیكردنیان له‌ڕژێمه دیكتاتۆرو سه‌ركوتكه‌ره‌كانی وڵاتانی ئیسلامی.\n6-شكست هێنان به‌شۆڕش و ڕاپه‌ڕینه‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی دژبه دیكتاتۆریه‌ت و لێدان و په‌راوێزخستنی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و كه‌له‌ڕێگای سندوقه‌كانی ده‌نگدانه‌وه‌و به‌شێوه‌یه‌كی ئاشتیخوازانه و دیموكراتیانه ده‌سه‌ڵاتیانگرته ده‌ست.\nمه‌به‌ستمان له‌هۆكاره زاتیه‌كان زیاتر ئه‌وهۆكار و بابه‌تانه‌یه كه‌ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ستن به‌چۆنێتی تێگه‌یشتن له‌ئیسلام و مێژووی ئیسلامی و چۆنێتی پێشكه‌شكردن و بانگه‌شه بۆكردنی و موماره‌سه‌كردنی به‌شێوه‌یه‌كی كرداری، كه‌ده‌توانین له‌م چه‌ند خاڵه‌ی خواره‌وه‌دا كورتیان بكه‌ینه‌وه:\n1-گوتاری ئاینی نادروست وپشت به‌سه‌توو به‌تێڕوانین و تێگه‌یشتنی ته‌قلیدی و سه‌له‌فیانه له‌فیقهو مێژووی ئیسلامی و مامه‌ڵه‌كردنی وه‌ك به‌شێكی جیانه‌كراوه له‌ئاین و شه‌ریعه‌ت، به‌تایبه‌تی له‌ڕوی سیاسیه‌وه. به‌شی زۆری ئه‌م گوتاره ئاینیه‌ی كه‌ئێستا به‌شێوازی جیاجیا و له‌ڕێگای ده‌زگاكانی ڕاگه‌یاندن و ئینته‌ر نێته‌وه په‌خش ده‌كرێت، به‌شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ كارده‌كات له‌سه‌ر دووباره به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی ڕابووردوو به هه‌مو كه‌مو كورتیه‌كانیه‌وه، به‌شێوه‌یه‌ك كه‌ڕابوردوو حاكم ده‌كات به‌سه‌ر ئێستا و ئاینده‌ی موسڵماناندا. له‌هه‌مانكاتدا لایه‌نی میسالی و عاتیفه به‌سه‌ریدا زاڵه و ناهاوسه‌نگیه‌كی زه‌ق هه‌یه له‌نێوان نه‌قڵ و عه‌قڵدا و لایه‌نی عه‌قڵانیه‌ت تیایدا زۆر لاوازه، به‌پێچه‌وانه‌ی ڕێنماییه‌كانی قورئانه‌وه كه جه‌خت ده‌كاته‌وه له‌سه‌ر ڕۆڵی عه‌قڵ و هۆش و بیركردنه‌وه. هه‌ر له‌و بواره‌دا فه‌توای توندڕه‌وانه كه كاریگه‌ر زۆر خراپی هه‌یه له‌سه‌ر توندڕه‌وی ئایینی به شێوه‌یه‌كی هه‌ڕمه‌كی بڵاوده‌كرێته‌وه و ته‌ركیزی زیاد له‌پێویست ده‌خاته سه‌ر لایه‌نی توندگیری و ناكۆكیه‌كانی ڕابووردووی نێوان گروپ و تائیفه جیاجیاكانی موسڵمانان و مامه‌ڵه‌ی توندڕه‌وانه‌یان له‌گه‌ڵ یه‌كترو له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی به‌رامبه‌ردا كه به‌هه‌مو شێوه‌یه‌ك ڕق و كینه و گیانی دوژمنكاری و تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه دروست ده‌كات و هۆكارێكی سه‌ره‌كی و كاریگه‌ره له‌سه‌ر به‌رهه‌مهێنانی ئه‌م حاڵه‌ته نه‌خوازراوه‌ی ڕووی كردۆته كۆمه‌ڵگه موسڵمانه‌كان له‌م سه‌رده‌مه‌دا .\n2- سه‌رچاوه‌یه‌كی تری سه‌ره‌كی دیارده‌ی توندڕه‌وی ئیسلامی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆخراپ تێگه‌یشتن و خراپ موماره‌سه‌كردنی ئه‌حكامی جیهاد كه‌به‌شێكی بنه‌ڕه‌تیه له‌ئه‌حكامی ده‌وڵه‌تداری و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی، به‌ڵام له‌لایه‌ن هه‌ندێ گروپ و لایه‌نی ئیسلامیه‌وه له‌كۆن و نوێدا لێیان تێكه‌ڵ بووه‌و مافی موماره‌سه‌كردنی ده‌ده‌ن به‌خۆیان و له‌ومیانه‌دا پشت ده‌به‌ستن به‌چه‌ندین فه‌توای نادروست كه‌ناجۆر و نه‌گونجاوه له‌گه‌ڵ ڕۆحی میانه‌ڕه‌وێتی ئایینی ئیسلام له‌گشت سه‌رده‌مێكدا.\n3-له‌لایه‌كیتره‌وه نه‌بونی ئه‌زمونی حوكمڕانی سه‌ركه‌وتو یان ڕاستتر وایه بڵێین شكستی ئه‌زمونه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی هاوچه‌رخ له‌بواری حوكمڕانیدا له‌سودان و ئه‌فغانستان و شوێنانی تریش، كه‌نه‌یانتوانی نمونه‌ی سه‌ركه‌وتو له‌حوكمڕانێتی باش و دادپه‌روه‌ر پێشكه‌ش بكه‌ن و ئازادییه‌كان و خۆشگوزه‌رانی و پێشكه‌وتن بۆگه‌له‌كانیان بهێننه‌دی. ئه‌ڵبه‌ت جگه‌له‌ئه‌زمونی مالیزیا و توركیای سه‌رده‌می دادو گه‌شه‌پێدان كه ده‌كرێ-به‌شێوه‌یه‌ك له‌شێوه‌كان- به‌نمونه‌ی سه‌ركه‌وتوی ئیسلامی له‌قه‌ڵه‌م بدرێت، به‌ڵام به‌تایبه‌تمه‌ندێتی خۆیانه‌وه كه مۆدێلێكی هاوچه‌رخیان له‌ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی و بێ لایه‌ن به‌رامبه‌ر ئاین بنیات ناوه.\n4-هۆكارێكی تر بریتیه‌له ڕاوه‌ستان و چه‌قبه‌ستنی لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و له‌ڕوی بانگه‌وازه‌وه‌و پاشه‌كشه‌یان له‌ڕوی سیاسیه‌وه له‌ساڵانی ڕابوردوودا، له‌گه‌ڵ نه‌بوونی به‌رنامه‌ی خۆنوێكردنه‌وه‌ی بوێرانه كه‌تائێستاشی له‌گه‌ڵدابێت نه‌یانتوانیوه جێگای متمانه‌ی نه‌وه‌ی نوێ بن و ئه‌وبۆشاییه گه‌وره‌یه پڕبكه‌نه‌وه كه‌لایه‌نه‌عه‌لمانیه‌حوكمڕانه‌كان دروستیانكردووه یان وه‌ڵام ده‌ره‌وه‌ی دروست و گونجاوبن بۆئه‌و حاڵه‌ته دژوار و نه‌خوازراوه‌ی كه‌لایه‌نه‌كانی توندڕه‌وی ئیسلامی به‌رهه‌میان هێناوه.\n5- هه‌ر له‌و ڕاستایه‌دا ده‌كرێ بڵێین به‌رزی و بوێری ده‌نگ و كرداری ناڕه‌واو نادروستی توندڕه‌وه‌كان هۆكارێكی تره له‌به‌رامبه‌ر نزمی ده‌نگ و لاوازی كاردانه‌وه‌ی میانه‌ڕه‌وه‌كان و بێ هه‌ڵوێستی زۆرینه‌ی موسڵمانان و په‌نابردنیان بۆنیگه‌ران بوون ته‌نها به‌دڵ كه‌بریتیه له‌لاوازترین هه‌ڵوێست و به(اضعف الایمان)داده‌نرێت.\nبواره‌كانی به‌رپرسیارێتی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و:\nله‌م قۆناغه مێژووییه هه‌ستیاره‌دا كه‌تێكڕای ناوچه‌كه‌ی پێدا تێده‌په‌ڕێت و ئه‌م هه‌ڕه‌شه‌ترسناكه به‌ناوی ئیسلامه‌وه و له‌ژێر ئاڵای ئیسلامدا ڕوبه‌ڕوی هه‌مولایه‌ك بووه‌ته‌وه، دیاره كه‌ئه‌رك و به‌رپرسیارێتییه‌كی ئایینی و نیشتیمانی گه‌وره ڕووی كردۆته لایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و و پێویسته به‌شدارییه‌كی جیددی بكه‌ن له‌هێوركردنه‌وه‌ی ئه‌وڕه‌وشه ئاڵۆزه‌ی كه‌هاتۆته ئاراوه، له‌هه‌مان كاتدا به‌پێی پلان و به‌رنامه‌یه‌كی درێژخایه‌ن كاربكه‌ن له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی گۆڕین و چاكسازیكردنی ڕیشه‌یی له‌وبنه‌ماو فاكته‌رانه‌ی كه‌بوونه‌ته سه‌رچاوه‌ی سه‌رهه‌ڵدانی توندڕه‌وی به‌ناوی ئیسلامه‌وه له‌م بوارانه‌ی خواره‌وه‌دا:\nیه‌كه‌م: چاكسازی و نوێكردنه‌وه‌ی گوتاری ئایینی: ئه‌ویش به‌بایه‌خدانی زیاتر به‌لایه‌نه‌كانی میانه‌ڕه‌وێتی ئاینی ئیسلام وه‌ك ته‌نها ئاراسته‌ی دروست نه‌كه‌ن وه‌ك ئاراسته‌یه‌ك له‌نێوان چه‌ند ئاراسته‌یه‌كدا، هاوسه‌نگیكردن له‌نێوان نه‌قڵ و عه‌قڵدا و خاوێنكردنه‌وه‌ی له‌هه‌مو ئه‌وباس و بابه‌ت و بیروبۆچونانه‌ی كه‌نه‌گونجاون له‌گه‌ڵ جه‌وهه‌ری میانه‌ڕه‌وێتی ئیسلام و گیانی سه‌رده‌م و پێداویستیه‌كانی كۆمه‌ڵگه موسڵمانه‌كان دا. هه‌روه‌ك بایه‌خدانی باشتر به‌لایه‌نی ئاشتی خوازانه و پێكه‌وه‌ژیان و مرۆڤدۆستی و یه‌كتر قبوڵكردن و وه‌لانانی هۆكاره‌كانی په‌ره‌سه‌ندنی تۆوی ڕق و كینه و دووبه‌ره‌كی و په‌ڕگیری و توندڕه‌وی به‌ناوی ئایینه‌وه.\nدووه‌م/ڕه‌تكردنه‌وه‌ی تێڕوانین و خوێندنه‌وه‌ی ته‌قلیدی و سه‌له‌فیانه بۆ فیقهو مێژووی ئیسلامی به‌تایبه‌تی له‌ڕوی سه‌ربازی و سیاسیه‌وه: ئه‌وتێڕوانین و خوێندنه‌وه نادروسته‌ی كه‌سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كیه بۆگوتاری ئاینی نادروست و سه‌رهه‌ڵدانی توندڕه‌وی به‌ناوی ئیسلامه‌وه. چونكه خوێندنه‌وه‌ی سه‌له‌فیانه ئه‌وڕابوردووه وه‌ك به‌شێك له‌ئایین سه‌یرده‌كات و كارده‌كات بۆبه‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی له‌م سه‌رده‌مه‌دا، بێ ئاگاله‌وه‌ی كه‌ڕابووردوو به‌رهه‌م و ئه‌زمونی مرۆڤه‌كانه و ڕاست و هه‌ڵه هه‌ڵده‌گرێت و هیچ پابه‌ندبوونێكی ئاینی نایگرێته‌وه، ئه‌وه‌تا ئیمامی مالیكی كوڕی ئه‌نه‌س كه‌ئیمامی شاری مه‌دینه بووه و یه‌كێكه له‌ڕێبه‌رانی چوار مه‌زهه‌به‌كه ده‌ڵێت:(كل یۆخژ من كلامه ویرد الا صاحب هژا القبر)كه‌مه‌به‌ستی پێغه‌مبه‌ری ئیسلامه-دروودو سه‌لامی خوای له‌سه‌ربێت-.\nله‌وسۆنگه‌یه‌وه ده‌توانین كه‌له‌پوری ئیسلامی(التراپ الاسلامی)بكه‌ین به‌سێ به‌شه‌وه:\n1- به‌شێكی بۆڕۆژگار و سه‌رده‌می خۆی پێویست بووه و ئێستاش ده‌توانین سودی لێ وه‌ربگرین.\n2- به‌شێكی تری بۆڕۆژگاری خۆی گونجاو بووه، به‌ڵام بۆئه‌م سه‌رده‌مه ناگونجێت.\n3-به‌شێكی تری بۆسه‌رده‌می خۆیشی نه‌گونجاو بووه، چونكه هه‌ڵه و گوناه و كرداری نادروستی بكه‌ره‌كانی بووه وه‌ك مرۆڤ.\nبۆیه هه‌وڵدان بۆگواستنه‌وه‌ی كه‌له‌پوری ئیسلامی وه‌ك خۆی بۆ ئه‌م سه‌رده‌مه، شێوه‌یه‌كه له‌شێوه‌كانی(ته‌قلید)و نه‌گونجاوه له‌گه‌ڵ چه‌مكی(اجتهاد و تجدید) كه‌نه‌مری و هه‌تاهه‌تاییبوونی ئاینی ئیسلام و شه‌ریعه‌ته‌كه‌ی ده‌خوزاێت هه‌میشه ده‌رگایان كراوه بێت.\nخوێندنه‌وه‌ی ته‌قلیدی و سه‌له‌فیانه بۆفیقهو مێژووی ئیسلامی، دووئاراسته‌ی نادروستی وه‌رگرتووه:\nیه‌كه‌میان ئاراسته‌ی سه‌له‌فیه‌تی ته‌قلیدی كه‌چاوپۆشی ده‌كات له‌سته‌مكاری سیاسی ده‌سه‌ڵات و هه‌موو جۆره موعاره‌زه‌و ناڕه‌زایه‌تیی ده‌ربڕینێك به(فیتنه) و ئاژاوه‌گێڕی له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات و به‌هه‌مو شێوه‌یه‌ك له‌خزمه‌ت ده‌سه‌ڵاتدان به‌هه‌ق و به‌ناهه‌ق. ئه‌وتێڕوانینه نادروسته له‌ئێستا و ڕابوردوودا هۆكارێكی سه‌ره‌كیه بۆڕه‌گداكوتانی سته‌مكاری سیاسی و گه‌نده‌ڵی و دواكه‌وتنی ژیاریی كۆمه‌ڵگه موسڵمانه‌كان.\nدووه‌میان ئاراسته‌ی سه‌له‌فیه‌تی جیهادیه، كه‌بووه‌ته‌سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی بۆدیارده‌ی توندڕه‌وی و توندو تیژی به‌ناوی ئیسلامه‌وه، بڕوای به‌به‌كارهێنانی هێز هه‌یه و مافی موماره‌سه‌كردنی زۆرێك له‌ئه‌حكامی جیهاد و ده‌وڵه‌تداری به‌خۆی ده‌دات باله‌چوارچێوه‌ی گروپ و كۆمه‌ڵێكیشدا كاربكات.\nهه‌رله‌به‌رئه‌وه‌یه كه‌هه‌ندێك له‌بیرمه‌ندان و ڕێبه‌رانی ڕه‌وتی ئیسلامی بڕوایان وایه كه‌عه‌قڵیه‌تی سه‌له‌فی به‌هه‌ردوو ئاراسته‌كه‌یه‌وه(سوننی بێت یان شیعی) نه‌گونجاوه بۆڕێبه‌رایه‌تیكردنی پرۆژه‌ی ئیسلامی هاوچه‌رخ. قورئانی پیرۆزیش ڕاشكاوانه ئاماژه به‌ڕابوردوو ده‌كات و ده‌ڵێت:[ تِلْكَ أُمَّه‌ٌ قَدْ خَلتْ لهَا مَا كَسَبَتْ وَلكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يعْمَلُونَ] سوره‌تی البقره/134و141. ئه‌م ئایه‌ته دووجار له‌هه‌مان سوره‌تدا دووباره بۆته‌وه بۆئه‌وه‌ی موسڵمانان له‌سه‌رده‌مه جیاوازه‌كاندا زۆر له‌سه‌ر ڕابووردوو ڕانه‌وه‌ستن و نه‌یكه‌نه سه‌رچاوه‌ی كێشه و ململانێكان و (تجاوز)ی بكه‌ن و به‌عه‌قڵ و بیری نوێی خۆیان سه‌رده‌می خۆیان بنیات بنێن.\nسێ یه‌م/ ته‌به‌نیكردنی تیۆری مه‌قاصیدی بۆتێگه‌یشتن له‌شه‌ریعه‌ت و ڕاڤه‌كردنی و دابه‌زاندنی له‌سه‌رواقیع له‌كۆمه‌ڵگه موسڵمانه‌كاندا:\nتیۆری مه‌قاصیدی شه‌ریعه‌ت هاوئاهه‌نگ و گونجاوه له‌گه‌ڵ چه‌مكی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كاندا كه‌یه‌كێكه له‌و بنه‌ماسه‌ره‌كیانه‌ی شه‌ریعه‌تی ئیسلامی له‌سه‌ردامه‌زراوه. به‌رژه‌وه‌ندیه كان(المصالح) له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی شه‌ریعه‌ت(مقاصد الشریعه) ته‌واوكاری یه‌كترن، چونكه ئامانجه‌كانی شه‌ریعه‌ت بریتین له‌پاراستنی گیان و ماڵ و كه‌رامه‌تی مرۆڤه‌كان و یه‌كسانیكردن و دابینكردنی دادپه‌وره‌ی... تاد... واته گشت ماف و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كان. بۆیه فیقهی ئیسلامی هاوچه‌رخ و پرۆسه‌ی(اجتهاد) له‌م سه‌رده‌مه‌دا، پێویسته بایه‌خی باشتر و زیاتر بده‌ن به‌هه‌ردوو بنه‌مای ماف و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كان(الحقوق والمصالح) له‌سه‌ر ئاستی تاك و كۆمه‌ڵگه به‌تایبه‌تی له‌ڕوی سیاسیه‌وه, نه‌ك ته‌نها له‌سه‌ر بنه‌مای ته‌كلیفكردن(التكلیف) كه‌زیاتر په‌یوه‌سته به‌عیبادات و مافه‌كانی په‌روه‌ردگار له‌سه‌ر به‌نده‌كانی.\nچواره‌م/ ته‌به‌نیكردنی نمونه‌ی ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی وه‌ك ڕێگاچاره‌یه‌كی مامناوه‌ند له‌نێوان ده‌وڵه‌تی دینی و ده‌وڵه‌تی عه‌لمانیدا: ئه‌وه‌ش بۆده‌ربازبوون له‌م قه‌یرانه دژواره و ئه‌م بارودۆخه ئاڵۆز و ناته‌ندروسته‌ی وڵاتانی ئیسلامی گرتۆته‌وه. ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی له‌سه‌ربنه‌مای به‌شداربوونێكی ئیجابی و هاوسه‌نگ له‌نێوان ئایین و ده‌وڵه‌تدا داده‌مه‌زرێت.\nده‌وڵه‌تی ئیسلامی ڕاسته‌قینه پێویسته ده‌وڵه‌تی ڕه‌حمه‌ت و دادپه‌روه‌ری و دابینكردنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كان و خۆشگوزه‌رانی بێت بۆ سه‌رجه‌م هاوڵاتیان. زانای ناوداری وه‌ك(ابن القیم) ده‌ڵێت:(حیثما ظهرت امارات العدل فثم شرع الله). كه‌واته هه‌رده‌وڵه‌تێك بتوانێت دادپه‌وره‌ری و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كان دابین بكات ئه‌وه‌ده‌وڵه‌تی ئیسلامی و شه‌رعیه و پێویست به‌ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌ت ناكات كه‌ئه‌زمونێكی مرۆڤه‌كانه و تایبه‌ت بووه به سه‌رده‌می خۆی و به‌شێك نیه له‌ئیسلام. ئه‌م مۆدێله له‌ده‌وڵه‌تداری كه‌گروپی داعش به‌ناوی ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌ته‌وه موماره‌سه‌ی ده‌كات، نموونه‌یه‌كی زۆر خراپ و ناشارستانیانه‌یه, نه‌ك هه‌ر نه‌گونجاو و نه‌خوازراوه بۆ ئه‌م سه‌رده‌مه به‌ڵ‌كو ناكۆكیشه له‌گه‌ڵ بنه‌ماكانی ئایینی ئیسلامدا. چونكه‌كۆمه‌ڵگه‌ی موسڵمان ئه‌گه‌ر ئازاد و هوشیاربێت، ده‌توانێت به‌شێوه‌یه‌كی شارستانیانه و به‌خواست و ویستی خۆیان كه‌شو هه‌وای ئارام و له‌بار سازبكه‌ن بۆپابه‌ندبوون به دروشم و ڕێنماییه‌كانی ئیسلامه‌وه، به‌شێوه‌یه‌كی هاوسه‌نگ و و به‌بێ هیچ جۆره فشار و سه‌پاندنێك له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ت و ده‌زگاكانی حكومه‌ته‌وه. دیاره ئه‌وئازادی و هوشیاریه له‌سایه‌ی مۆدێلی ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نیدا ده‌سته‌به‌ر ده‌بێت.\nده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی ده‌وڵه‌تی قانون و مۆسساته‌و له‌سایه‌یدا جیاوازی ئایین ناكرێته كێشه له‌نێوان ده‌وڵه‌ت و هاوڵاتیاندا، له‌هه‌مانكاتیشدا له‌ده‌ستوری هه‌میشه‌یی دا، ئاینی زۆرینه ده‌بێته ئاینی ڕه‌سمی وڵات و جه‌خت له‌سه‌رئه‌وه‌ش ده‌كرێته‌وه كه‌له‌بواری یاساداناندا ڕه‌چاوی بنه‌ماكانی ئاینی زۆرینه بكرێت.\nئه‌م مۆدیڵه له‌ده‌وڵه‌ت گونجاوه بۆئه‌م سه‌رده‌مه بۆوڵاتانی ئیسلامی و ڕێگاچاره‌یه‌كی هاوبه‌ش و مامناوه‌ندیشه له‌نێوان ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و و ڕه‌وته عه‌لمانیه میانه‌ڕه‌و لیبراڵه‌كاندا.\nپێنجه‌م/ چاكسازیكردن و گۆڕانكاری له‌كاری ئیسلامیدا و به‌دامه‌زراوه‌یی كردنی كاری بانگه‌واز و په‌روه‌رده‌ی ئیسلامی و جیاكردنه‌وه‌ی له‌ده‌زگای حیزبی و كاری سیاسی:\nلایه‌نه‌كانی ڕه‌وتی ئیسلامی میانه‌ڕه‌و پێویسته له‌هه‌مو ئه‌وبوارانه‌ی سه‌ره‌وه‌دا نوێكردنه‌وه‌ی پێویسته له‌فیكر و تێڕوانین و بیرو بۆچونیاندا ئه‌نجام بده‌ن و له‌گوتاری ئاینی و سیاسی و به‌رنامه‌ی كاریاندا به‌ته‌واوی ڕه‌نگبداته‌وه و ڕاشكاوانه جه‌ماوه‌ری موسڵمان به‌گشتی و وتوێژی لاوان به‌تایبه‌تی له‌مه‌ترسیه‌كانی توندڕه‌وه‌ی و توند و تیژی و تیرۆر له‌ژێر ئاڵای ئیسلامدا ئاگادار بكه‌نه‌وه. هه‌روه‌ها پێویسته كاری بانگه‌واز و بانگه‌شه‌كردن بۆپابه‌ندبوون به‌دروشم و ڕێنماییه ئاینیه‌كانه‌وه نه‌كه‌نه به‌شێك له‌كاری حیزبی و ململانێی سیاسی، چونكه ڕێكاری دروست ئه‌وه‌یه كه‌بانگه‌واز و په‌روه‌رده‌ی ئیسلامی بێلایه‌ن و بۆ هه‌موان بێت و به‌شێك بێت له كۆمه‌ڵگه, له‌ڕێگای دامه‌زراوه‌ی تایبه‌تمه‌ند و سه‌ربه‌خۆوه ئه‌نجام بدرێت و له‌لایه‌ن كادیری پسپۆڕ و شاره‌زاو لێوه‌شاوه‌وه به‌ڕێوه‌ببرێت.\nكاری بانگه‌وازی ئیسلامیی له‌بواری سیاسه‌تدا دوو وه‌زیفه‌ی سه‌ره‌كی هه‌یه:\nیه‌كه‌میان هوشیاركردنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ر و تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه له‌ڕوی سیاسیه‌وه كه‌حكومه‌ت و ده‌سه‌ڵاتدار نوێنه‌ر و بریكاری میلله‌تن وپێویسته وه‌ك پاسه‌وان و خزمه‌تگوزاری میلله‌ت كارو ئه‌ركی خۆیان ئه‌نجام بده‌ن و سته‌مكاری و گه‌نده‌ڵییان لێ قبوڵ نه‌كه‌ن.\nدووه‌میان: په‌روه‌رده كردنی كه‌سایه‌تی سیاسی كه‌خاوه‌نی مه‌بادئ و به‌هابه‌رزه‌كان بن و بتوانن به‌جوانترین شێوه ئه‌رك و به‌رپرسیارێتی خۆیان له‌ناوده‌زگاكانی ده‌وڵه‌تدا جێ به‌جێ بكه‌ن و خۆیان دوور بگرن له تێوه‌گلان له‌گه‌نده‌ڵی و و سته‌م و خراپ به‌كارهێنانی ده‌سه‌ڵات. هه‌رئه‌وه‌ش ده‌ردی كوشنده‌ی كاربه‌ده‌ستان و ده‌سه‌ڵاتدارانه له‌وڵاتانی ئیسلامیدا.


ئه‌فسه‌رێکى باڵاى وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه که یه‌کێتییه له هه‌ولێر له‌لایه‌ن که‌سانى نه‌ناسراوه‌وه 30 فیشه‌کى پێوه‌نراوه و به سه‌ختى بریندار ده‌کرێت توشى خوێنبه‌ربوونى ناوه‌کى (نزیف الداخلی) بووه.\nئه‌مڕۆ 21ى کانونى دووه‌مى 2020 میدیاکانى یه‌کێتى بڵاویه‌نکرده‌وه، موقه‌ده‌م سه‌لام ڕه‌زا که ناسراوه به (سه‌لام مه‌نتک) و کارمه‌ندى وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه‌یه، له هه‌ولێر له‌لایه‌ن چه‌ند که‌سێکى نه‌ناسراوه‌وه ته‌قه‌ى لێده‌کرێت و به‌سه‌ختى بریندار ده‌کرێت.\nئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ى وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه به‌مه‌به‌ستى سه‌ردانکردنى ماڵى خوشکێکى ڕۆیشتووه بۆ هه‌ولێر، به‌ڵام له‌گه‌ڵ گه‌یشتنى به شارى هه‌ولێر و پێشئه‌وه‌ى بگاته ماڵى خوشکه‌که‌ى ده‌ستڕێژى گوله‌ى لێکراوه و 30 فیشه‌کى پێوه‌نراوه.\nئه‌فسه‌ره‌که له نه‌خۆشخانه‌یه‌کى هه‌ولێر نه‌شته‌رگه‌رى بۆ ئه‌نجام ده‌درێت، توشى خوێنبه‌ربوونى ناوه‌کى (نزیف الداخلی) بووه.


January 14, 2022 – Dengekan\nWritten on January 14, 2022, by Yusef Ezadin\n(دەنگی ئەقڵ؛ هێمن و خامۆشە)“زیگمۆند فرۆید” چ سەیرە گەورە بیرمەندو فەیلەسوفێکی بەنامێی وەک ئەڕستۆ، خوڵقێنەری پرسیارە پڕ ئیشکال و ورووژێنەری پارادۆکسە مەعریفییەکان، زۆر ڕاشکاوانەو بەزوبانێکی بێ گرێ و گۆڵ بڵێت؛ Continue Reading »\nComments Off on دەنگەکانی نێو بیرەوەرییەکانی موسا عەنتەر.. نووسینی: یوسف عزەدین\nWritten on January 14, 2022, by Sadiq Said Rwandze\nمێژووی سه‌رهه‌ڵدان و دروستبوونی زمان، ده‌كه‌وێته دوای دروستبوونی مرۆڤ وه‌ك بوونه‌وه‌رێكی كۆمه‌ڵایه‌تی. مرۆڤ سه‌ره‌تا به ئاماژه و له ڕێگه‌ی وێنه و هه‌ڵكۆڵینه‌وه، گوزارشتی له بیر و داخوازییه‌كانی كردووه. دواتر زمان، Continue Reading »\nComments Off on جارێكی دیكه‌ش گه‌ڕانه‌وه بۆ نالی و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه له گۆران.. سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی\nWritten on January 14, 2022, by Goran Sabah\nخوێندنەوەی ڕۆمانەکە بە هاوێنەی تیۆری ڕەخنەییی وەڵامی خوێنەر بە پێناسە و ورد و دڕشتی تیۆری ڕەخنەییی وەڵامی خوێنەر داناچمەوە، پێشتر بە وردی باسم کردووە (سەیری لینکەکە بکە لە خوارەوە).لای هێروە، Continue Reading »\nComments Off on چەمکی (دەردەکورد) لە ڕۆمانی (میرنامە)ی جان دۆستدا.. گۆران سەباح\nWritten on January 14, 2022, by Baxtyar Muhamad\nله ڕه‌خنه‌دا ڕاستیی هه‌یه. به واتای ڕاستیی به ڕاشكاویی خۆی نیشان ده‌دا. ڕه‌خنه ئه‌گه‌ر بوێر بێ، خاترانه‌ی تێدا نییه، چونكه ئامانجی ده‌رخستنی ڕاستییه‌كانه. ڕه‌خنه به ڕه‌هایی بڕوای به پۆپۆلیزم نییه Continue Reading »\nComments Off on ڕه‌خنه ڕاشكاوییه.. به‌ختیار محه‌مه‌د \nWritten on January 14, 2022, by Nuri Bashir\nئەمڕۆ دانیشتنی پەرلەمانی بەریتانیا نمایشی خستنەڕووی درۆکانی سەرۆک وەزیران بوو، ئاشکرابوونی درۆگەلێک کە تاماوەیەک لەمەوبەر ئەو ئیدعایانەی لەسەریبوو رەتیدەکردنەوە، بەڵام رێگایەک لەبەردەمیدا نەما ئەوە نەبێت کە داماوانە داوای لێبوردن بکات.ئەوە Continue Reading »\nComments Off on سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا لەسەر درۆکانی لە پەرلەماندا داوای دەستلەکار کێشانەوەی لێدەکرێت.. نوری بەشیر\nWritten on January 14, 2022, by Sabah Ranjdar\nوه‌سیه‌ت دوای گه‌رمبوونه‌وه‌ی خۆڵه سارده‌كان فریشته‌یه‌كی توند ته‌ونی هه‌موو ژیانی بۆ چنیمڕووه‌و من سینگی گه‌رمكرد و مه‌ودا به كۆچی وشه ده‌پێومكوڕه نۆبه‌ره‌كه‌م شیعرله جه‌نگی چوارناڵه‌دا به ڕێگای نیشته‌جێبوون دێمه بوار Continue Reading »\nComments Off on ڕوونیی هه‌موو شتێك.. سه‌باح ڕه‌نجده‌ر\nWritten on January 14, 2022, by Denegkan\n(تکانامە)کەم گەیاندە کۆشکی سپی و کۆنگرێسی وڵاتی ئەمریکا. گەشتیار مەحمود کۆشکی سپی وەک دەوترێت بارەگای بەهێزترین سەرۆک لەجیهاندا، چاوگی کۆتابریار بۆ دیاریکردنی مەودای سنوری دەسەڵات و چارەنوسی چەندین دەولەت. بێگومان Continue Reading »\nComments Off on بۆکۆتایهێنان بەگۆشەگیری بەرێز ئۆجەلان و دەمیرتاش.. گەشتیار مەحمود\nبۆ خوێندنەوەی ئەم رۆمانە کلیکی ئێرەبکەن..\nComments Off on رۆمان/ رۆبنسن کرۆسۆ- نووسینی: دانێڵ دیفۆ/ و: د. محەمەد عزیز\nشیعری (شەڕە پشیلە) چارەنووسێکی باشی نییە. یەکەمجارمە شیعرێکی کوردی سوریالیانە ببینم بەهەمان تایبەتمەندی شیعری سوریالی: شێوازی وێناسازی و داڕشتن، بەگەڕخستنی خەیاڵ و سوریالیبوونی دێڕ، تێڕوانین و جیهانبینی. شەڕە پشیلە شیعرێکە Continue Reading »\nComments Off on سەرنجێک دەربارەى شیعرى (شەڕە پشیلە)ى نارین ڕۆستەم.. سروشت نەوزاد\nنیوەی تەمەنی بە خوێندن بەسەر بردوومملیۆنەها وشە گریاندوومی وهەزارەهاشخستومیانەتە کەنین وقاقاداخی گرانمکات وا مێشکی گسک داومپەی بە یەک لەو وشانە نابەم ڕاستمکەنەوە کۆی ئەو دوو کچەی کەشۆخە قژ زەردەکەی پشتی Continue Reading »\nComments Off on بەتاڵیی.. کەنعان مدحەت\nWritten on January 14, 2022, by Stivan Shamzinani\nرازی سێیەم ئەی مەرگ لێگەڕێبا رازەکانی ئەوین بۆ مانگەشەو باس بکەمبا هەناسەکانی دەریا لە شەپۆلەکاندا هەڵمژمبا لە مەیخانەی عەشقدا پێکی توانەوە بنۆشمئەی مەرگ لێگەڕێبا گۆرانی بۆ ئەو گوڵە بڵێملە رۆحی Continue Reading »\nComments Off on رازەکانی ئەوین و هەناسەکانی دەریا-3-.. تێکست: ستیڤان شەمزینی\nWritten on January 14, 2022, by Nawzad Bandi\nدانیشە ڕۆڵە ..خەم مەخۆ ڕۆڵە ..مەترسە ، ڕۆڵە ..دەسەڵات کوردە ..پەرلەمان کوردە ..کۆمپانیا کوردە ..بێخەم دانیشە ،هەرگیز خەم مەخۆ ..قەت قەت مەترسە .. دەسەڵات کورد بێپەرلەمان کورد بێکۆمپانیا کورد بێگۆشتیشت Continue Reading »\nComments Off on بێخەم بە.. نەوزاد بەندی


خوێندنى باڵا: کورسى تەرخانکراوى گشتى بۆ فەرمانبەرانى دامەزراوەکانى حکومەتى هەرێم زیادکرا\n2020-01-05 [12:20 PM]\nبۆ یەکەمجارە لە مێژوى خوێندنى باڵاى کوردستان، وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دەرفەتێکى گەورە لە زانکۆکانى هەرێم بۆ پێشکەشکارانى خوێندنى باڵا/ دبلۆمى باڵاى یەک ساڵەىئەکادیمى و ماستەرو دکتۆرا بۆ ساڵی خوێندنی (2019-2020) دەڕەخسێنێت، ئەویش بەتەرخانکردنى زیاتر لە (٥٠٠٠) پێنج هەزار کورسى خوێندن بۆ ئارەزومەندانى خوێندنىباڵا.\nله‌م باره‌یه‌وه (سه‌رتیپ خالص - به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنیباڵا) له فه‌رمانگه‌ی توێژینه‌وه و په‌ره‌پێدان له وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا وتوێژینه‌وه‌ی زانستی له لێدوانێكدا بۆ وێبسایتی وه‌زاره‌تىراگه‌یاند: ئەمڕۆ (٥/١/٢٠٢٠) پڕۆسه‌ی پێشه‌شكردنی خوێندنی باڵا/ دبلۆمیباڵاى یەک ساڵە و ماسته‌ر و دكتۆرا لە زانکۆکانى هەرێمى کوردستان دەستیپێکرد،وتیشى: لەپێناو بەرژەوەندى گشتى و ڕەخساندنى دەرفەتى زیاتر بۆخوازیارانى خوێندنى باڵا/ دبلۆمى یەک ساڵە و ماستەر و دکتۆرا، لەسەر ڕاسپاردەى (د. ئارام محمد قادر) وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى و، پاڵپشت بەبڕیارى ئەنجومەنى وەزارەت، وەزارەتەکەمان پێداچونەوەى بە کورسیەکانى گشتى کرد کەشێوازى خوێندنەکە بەخۆڕاییە، بۆ ئەمەش ژمارەیەکى بەرچاو لە کورسى تەرخانکراوى گشتىبۆ فەرمانبەرانى دامەزراو بەشێوەى هەمیشەیی لە دامودەزگاکانى حکومەتى هەرێمىکوردستان زیادکران، بەمەش دەرفەتى زیاتر بۆ پێشکەشکارانى دامەزراو دەڕەخسێت.\nبه‌ڕێوه‌به‌ریخوێندنی باڵا له فه‌رمانگه‌ی توێژینه‌وەو په‌ره‌پێدان ڕاشیگەیاند: لە کۆبونەوەىڕابردوى ئەنجومەنى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەىزانستى بڕیاردرا لەبەرامبەر خەبات و قوربانیدانى شەهیدان وئەنفالکراوان و بۆ پێدانى دەرفەت و ڕەخساندنى هەلىزیاتر، کەسوکارى پلە (١) یەکىشەهیدو ئەنفالکراوه‌كان (هاوسه‌ر، كوڕ و كچ)، ئەگەر سەرجەم مەرجەکانى پێشکەشکردنىخوێندنى ماستەرو دکتۆراى تێدا بێت و، لە تاقیکردنەوەىتوانستى زانستى دەربچێت، لەدەرەوەى پلان، کورسی خوێندنى تایبەتیان بۆ تەرخاندەکرێت.\nهەروەک وتیشى ژمارەیەک کورسى دیکەى خوێندنى باڵا/ ماستەرو دکتۆرا بۆ فەرمانبەرومامۆستایانى میلاکى هەمیشەیی زانکۆى کەرکوک و پەیمانگەى کەرکوک تەرخاندەکرێت، کەدەتوانن لە زانکۆکانى کوردستان پێشکەشى کورسیە تەرخانکراوەکان بکەن، بۆ ئەممەبەستەش پێویستە پشتگیرى لە نوسینگەى وەزارەتەکەمان لەشارى کەرکوک هاوپێچ بکات لەکاتى پێشکەشکردن.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنی باڵا له فه‌رمانگه‌ی توێژینه‌وه‌و په‌ره‌پێدان له وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی وتیشى: لە پێناودروستکردنى دەرفەتى زیاتر بۆ پێشکەشکاران و لەسەر ڕاسپاردەى وەزیرى خوێندنى باڵا وتوێژینەوەى زانستى، پرۆسەى پێشکەشکردن درێژ دەکرێتەوە، بەمەش گۆڕانکارى بەسەرماوەى پێشکەشکردن دا دێت به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه: - ماوه‌یپێشكه‌شكردن بۆ خوێندنی باڵا/دبلۆمی باڵا و ماسته‌ر و دكتۆرا: له (5-1-2020 تا 26-1-2020) به‌رده‌وامده‌بێت.- تاقیكردنه‌وه‌ی توانستی زانستی: رێكه‌وتی(2-2-2020). هەر لە لێدوانەکەیدا سەرتیب خالص: ئاماژه‌ی بۆ ئەوەکرد ئەمڕۆپلان و ژماره‌ی كورسی خوێندن له گشت به‌ش و پسپۆرییه‌كانى خوێندنی باڵا/ دبلۆمىیەک ساڵە و ماسته‌ر و دكتۆرا له لایه‌ن وەزارەتەوە بە پەسەندکراوى بۆ زانکۆکان نێردراولەلایەن زانکۆکانیش بڵاودەکرێتەوە.\nجێگەى ئاماژەیە لە بەشێک لە زانکۆکان پێشکەشکردن بۆخوێندنى باڵا/ دبلۆى باڵاو ماستەر و دکتۆرا بەشێوەى ئۆنڵاین دەبێت، بەمەشپێشکەشکاران دەتوانن لەڕێگەى وێسب سایتى ئەو زانکۆیانە داواکارى بە ئۆنڵاین پێشکەشبکەن.


دانا مەنمی: ڕۆمانی قەپێلک و زیندانەکانی پارتی و یەکێتی. – WTARIKURD\nزیندان هەموو كات سەنگەرێك بووەو شێوەیەک بووە لە شێوەكانی خەبات و تێکۆشان دژ بە ستەمکاران، مرۆڤ و زیندان، ئازادی و زیندان، دەسەڵات و زیندان هەموو ئەمانە پەیوەندیكی راستەوخۆیان پێكەوە هەیە، هەموو هەوڵێکی پارتی و یەکێتی بۆ ئەوەیە مرۆڤ داببڕن و بێبەشی بکەن لە ژیان و زیندانیش بۆخۆی دابڕانە لە ژیان، ئەو زیندانەی ئیستای یەکێتی و پارتی شوێنی ئەو کەسانە نییە كە ئازاریان بۆ مرۆڤایەتی هەیەو دەستدرێژی دەكەنە سەر ئازادی و مافی كەسانی دیكە، بەپێچەوانەوە زیندانەکانی پارتی و یەکێتی شوێنی ئەو کەسانەیە کە لەسەر دەربڕینی بیروڕای ئازاد و خۆپیشاندان لە پێناو مافە ڕەواکانیان دەستگیر دەکرێن و لە زیندانەکاندا ئازار دراون، سەرباری ئەوەی بەشێک لە ڕۆژنامەنوسان و چالاکوانانی بادینان لە زینداندان چەندین ڕۆژنامەنوس و چالاکوانی مەدەنی بە سیناریۆی سیاسی کوژراون و کەیسەکانیان تائێستاش هەر بە هەڵپەسێردرای ماونەتەوە.\nپارتی و یەکێتی لەمێژووی سێ دەیەی فەرمانڕەوایەتیدا بەناوی سەروەری یاساوە هەموو جەنایەتێكیان دژ بە كۆمەڵگای کوردی ئەنجام داوە و بوونەتە کۆسپ لەبەردەم گەشەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابوری و پێشکەوتنی کۆمەڵگادا، ئازیزترین ڕۆڵەکانی کورد لە سنورەکانی بلاڕوسیاو پۆڵەندان کە بەهۆی ئەم فۆڕمە لە بەرێوەبردن و ئیدارەدان هەڵهاتوون، باشترین ڕۆڵەکانی کۆمەڵگای کوردیش ئیستا لە زیندانەکانی پارتی و یەکێتی دان کە ڕۆژانە سوکایەتیان پێ دەکرێت و ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن، شێوازەكانی چەوساندنەوەی مرۆڤ و پرۆسەی لە مرۆڤخستن لە زیندانەکاندا كە تێیدا پارتی و یەکێتی بە چەندین شێوە دژ بە ئازادیخوازان و چین وتوێژەکانی تری کۆمەڵگا پیادەی دەکەن و کەم نین ئەو چیرۆك و رووداوە تراژیدیایانەی کە دیوە شاراوەكانی ناو زیندانەکانی پارتی و یەکێتیمان بۆ دەگێڕنەوە ، هێشتا زۆر رووداو و تراژیدیاش هەن لەوە گەورەترن زمان بتوانێ گوزارشتیان لێ بكات.\nزیندان ئامرازێکی دەستی پارتی و یەکێتی یە بۆ داماڵینی مرۆڤ و لەمرۆڤخستن لە هەموو ئەو بەها ئینسانیانەی پێی دەناسرێتەوە، من هەتا زیندانم نەبینی تێنەگەیشتم لە ئازارەکانی زیندان، دەبێ خۆمان ئەو فەزا پڕ لە ترس و دڵەڕاوكێیەمان بینیبێ، دەبێ هەموو ئەو دڵشكان و بێبەهاكردنانەمان ئەزموون كردبێت کە لە زیندانەکانی پارتی و یەکێتیدا ئەزموونی دەکەیت، هەر چرکەیەک لە زیندان دا ڕوح بەر لە جەستە دەڕووخێت، بەڵام سەرباری ئەو فەزا پڕ لە ترس و تۆقاندنەی ناو زیندانەکان ئێمە سەدان پاڵەوانمان هەیە وەك پاڵەوانی رۆمانی (قەپێلك)!\nرۆمانی (قەپێلك) وێنەیەكی واقیعی بەرجەستەکراوی مرۆڤێکە لە زیندانەکانی بەعس لە سوریا،كە نووسەری سووری (مستەفا خەلیفە) نووسیویەتی و باس لە جەلادە داماڵراوەکان لە هەموو هەست و نەستێكی مرۆییانە دەکات، سەرگوزشت و وێنە دڵتەزێنەکانی زیندان، لێدان و ئەشكەنجەدان و ئەتككردنی مرۆڤ! و دیوە شاراوەکانی زیندانی بەعسمان لە سوریا پێ ئاشنا دەکات، هەمان فۆڕمی ئەشکەنجەدان و ئەتککردنیش لە زیندانەکانی پارتی و یەکێتی دا هەیە و مرۆڤ لەڕێی ئازار و ئەشكەنجەی زیندان و هەڕەشەی سێکسییەوە دادەماڵن لە بەهای مرۆییانەی خۆی، من هەمیشە دەڵێم؛ لەکوردستان هیچکات كارەسات لە گرتندا نیئە، بەڵکو کارەسات ئەو پاساوە كۆمیدی و گاڵتەجاڕیانەیە كە یەکێتی و پارتی خەڵکی پێ زیندانی دەكەن! کەواتە زیندان هەرگیز پرۆسەیەك نییە بۆ چاكسازیی زیندانییەكان و بەقەد ئەوەی شوێنێكە بۆ لەمرۆڤخستن!


كونسوڵی گشتی و باڵیۆزی ویلایەتە یەكگرتوەكان لەگەل قایمقامی تلكێف كۆبونەوە\n- 7/5/2019 9:30:00 PM 2207 جار خوێندراوەتەوە\nكونسوڵی گشتی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا و باڵیۆزی ئەو وڵاتە لە عێراق، لەگەڵ قایمقامی تلكێف كۆبونەوە و پابەندی ویلایەتە یەكگرتوەكانیان لە پشتگیریكردنی ئازادی و پاراستنی مافی پێكهاتەكان دوپاتكردەوە.\nبەپێی راگەیەندراوێكی كونسوڵخانەی گشتی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا لە هەولێر، ئەمڕۆ هەینی هەریەك لە ستیڤ فەیگن، کونسوڵی گشتی ویلایەتە یەكگرتوەكان لە عێراق و توڵەر، باڵیۆزی ویلایەتە یەكگرتوەكان پێكەوە لەگەڵ قەشە سالار و باسم بەلۆ، قائیمقامی تلکێف كۆبونەوە.\nلە راگەیەندراوەكەدا هاتوە "لەمیانی كۆبونەوەكەیاندا سەبارەت بە پشتگیریەکانی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا بۆ هاوكاریكردن و بوژاندنەوەی ناوچەی بەتنایە گفتوگۆیانكردوە، كە ئەو ناوچەیە بۆ ماوەی دو ساڵ لە لایەن داعشەوە داگیركرابو".\nئاماژە بەوەشكراوە "لە هەمانكاتدا باس لە چۆنیەتی بەخێرایی گەڕاندنەوەی خزمەتگوزاری و ئاوارەکان بۆ ناوچەکە كراوە و لای خۆیانەوە كۆنسوڵخانە پێی راگەیاندون، كە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پابەندە بە پشتگیریکردنی ئازادی ئاینی و پاراستنی مافی پێکھاتەکان".\nبەرپرسی راگەیاندنی حزبە کوردستانیەکانی کەرکوک کۆبونەوە\nبڕیاردرا سەرژمێریی لە وادەی خۆیدا ئەنجامبدرێت\nئەنجومەنی باڵای سەرژمێری عێراق و شاندی هەرێمی کوردستان کۆبونەوە\nحکومەتی عێراق رەتیدەکاتەوە لە خاکی عێراقەوە هێرشکرابێتە سەر سعودیە


مێژوی ئەمڕۆ 29/9 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ 29/9\nمێژوی ئەمڕۆ Sep 29, 2020\nلە رۆژى 29/9/1457 میگیل دى سیرفانتس (Miguel de Cervantes)، رۆماننوس و شاعیر و شانۆنوس و نوسه‌رى ئیسپانى لە شارى مەدرید لە دایکبووە، لە رۆژى 22/4/1616 لە تەمەنى (68) ساڵى بە نەخۆشى شەکرە لە شارى مەدردید کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1494 ئونجیلۆ پۆلیزیانۆ (Angelo Poliziano)، شاعیر و شانۆنوس و نوسەر و ئه‌كادیمیستى ئیتاڵى لە تەمەنى (40) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى فلۆرنساى ئیتاڵیا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 14/7/1454 لە دایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/1571 کارافاجیو (Caravaggio)، نیگارکێشى ئیتالى لە شارى میلانۆ لە دایکبووە، لە رۆژى 18/7/1610 لە تەمەنى (38) ساڵى بە نەخۆشى کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1810 ئیلیزابیل گاسکل (Elizabeth Gaskell)، ژنه رۆماننوس و چیرۆكنوس و نوسه‌رى ئینگلیزى لە شارى لەندەن لە دایکبووە، لە رۆژى 12/11/1865 لە تەمەنى (55) ساڵى بەنەخۆشى دڵ کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1864 میگل دی ئونامونۆ (Miguel de Unamuno)، فه‌یله‌سوف رۆماننوس و شاعیر و ره‌خنه‌گرى ئه‌ده‌بى و شانۆنوس و نوسه‌ر و ئه‌كادیمیستى ئیسپانى لە شارى بلباو لە دایکبووە، لە رۆژى 31/12/1936 لە تەمەنى (72) ساڵى لە شارى سلامنکا کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1902 ئیمیل زۆلا (Émile Zola)، رۆماننوس و شانۆنوس و نوسه‌رى فه‌ره‌نسى لە تەمەنى (62) ساڵى به نه‌خۆشى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 2/4/1840 لە شارى پاریس لە دایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/1907 جین ئوترى، گۆرانیبێژ و موزیسیان و ئەکتەرى ئه‌مریکى لە ناوچەى گرایسۆن لە ویلایەتى تەکساس لە دایکبووە، لە رۆژى 2/10/1998 لە تەمەنى (91) ساڵى بەنەخۆشى شێرپەنجە کۆچى دوایى کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1977 ئالا شاکر، ژنه ئه‌کته‌رى عێراقى لە شارى کوت دایکبووە، لە ساڵى 1992 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1980 زاکرى لیڤى (Zachary Levi Pugh)، ئه‌کته‌ر و گۆرانبێژى ئه‌مریکى لە شارى لویزیانا لە دایکبووە، لە ساڵى 2014 خەڵاتى شانۆى جیهانى وەرگرتووە.\nلە رۆژى 29/9/1982 نواف نەجم، ئه‌کته‌رى کوێـتى لە کوێت دایکبووە، لە ساڵى 2002 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1994 شاب حوسنى، گۆرانیبێژى جه‌زائیرى لە تەمەنى (26) ساڵى لە شارى وەهران کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 1/2/1968 لە شارى وەهران لە دایکبووە، لە ساڵى 1986 تاکو ساڵى 1994 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/1997 عەلى موراد فراشبەندى، نوسەر و مێژوونوس و رەخنەگرى ئێرانى لە تەمەنى (76) لە شارى برازجان کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1921 لە شارى برازجان لەدایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/2010 تۆنى کیرتیس (Tony Curtis)، ئه‌کته‌ر و نیگاركێش و نوسەرى ئه‌مریکى لە تەمەنى (85) ساڵى به نه‌خۆشى دڵ لە شارى لاس فیگاس کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 3/6/1925 لە شارى نیۆیۆرک لە دایکبووە، لە ساڵى 1949 تاکو ساڵى 2010 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/2012 هیبى کامارگۆ (Hebe Camargo)، ژنه ئه‌کته‌ر و گۆرانیبێژ و موزیسیانى به‌ڕازیلى لە تەمەنى (83) ساڵى بە جه‌ڵته‌ى دڵ لە شارى ساوپاولۆ کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 8/3/1929 لە شارى تاوباتى لە دایکبووە.\nلە رۆژى 29/9/2013 که‌وسه‌ر عه‌سال، ژنه ئه‌کته‌ر و نوسه‌رى میسرى لە تەمەنى (73) ساڵى کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 26/11/1939 لە دایکبووە، لە ساڵى 1964 تاکو ساڵى 1996 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە.\nلە رۆژى 29/9/2019، سامی عەبدولحەمید، نووسەر و ئەکتەرو دەرهێنەر و مامۆستای شانۆی عێراقی لە تەمەنى (91) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى عەممان پایتەختى ئوردەن کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1928 لە شارى سەماوە لە دایکبووە، لەساڵى 1956 به‌شدارى له کارى هونەریدا کردووە، بە عەمیدی شانۆی عێراقی ناسراوە، لە کۆلێژى هونەرە جوانەکانى زانکۆى بەغداد مامۆستا بووە، بڕوانامەى ماستەرى لەبوارى شانۆ لە زانکۆى ئۆرگۆن لە ئەمەریکا بەدەستهێناوە، سەرۆکى یەکێتى شانۆکارانى عەرەب بووە، چەندین کتێب و وتار و توێژینەوەى لە بوارى هونەرەکانى شانۆ نوسیوە، بەشدارى چەندین ڤێستیڤاڵ و چالاکى ناوخۆى و نێودەوڵەتى تایبەت بە شانۆى کردووە، خاوەنى چەندین خەڵاتى نێوخۆى و نێودەوڵەتیە، جگە لە شانۆ بەشدارى چەند فیلمێکى سینەمایى کردووە.\nئەم بابەتە 95 جار خوێندراوەتەوە\nمێژووى ئه‌مڕۆ 29/7\nمێژووى ئه‌مڕۆ 28/7\nمێژووى ئه‌مڕۆ 27/7\nمێژووى ئه‌مڕۆ 26/7\nشادمان محەمەد باشترین ئۆفەرەكە!\nهۆتێلی ترانسلڤانیا و ئەنیمەیشنێكی بەناوبانگ\nپەریا پێشڕەو حەمە جان


01:09 - 29/3/2020\nموجتەبا میرزادە لە سالی ١٩٤٥ لە شاری کرماشان ھاتۆتە دنیا. لە تەمەنی مێرمندالی دا بە ھۆی رادیۆ ھمسایە (ھاوسێ)ەوە لە گەل مۆسیقا ئاشنا بووە. ئەو کات لە ڕێگای ئەو ڕادیۆیەوە گوێ لە ڤیۆڵۆنی مامۆستایان خالدی و پەرویز یاحەقی دەگرت.\nیەکەم ئامیری مۆسیقا کە موجتەبا لە تەمەنی منداڵی دا دەستی دایە، نای وە پاشان سەنتوور بوو. یەکێک لەو دەرگایانەی کە مۆسیقای کوردی بە رووی میرزادەی ھونەرمەند و بەلیمەت دا ککردەوە، ئاشنا بوونی ناوبراو لە گەڵ مامۆستای کۆچ کردوو حەسەن کامکار باوکی کامکارەکان بوو.\nلەو ھەل ودەرفەتا بووکە موجتەبا توانی کۆمەڵێک ئەزموون لە مامۆستا کامکار وەرگرێ وە پاشان ببێبە فەرمانبەر لە ڕادیۆی کوردی سنەدا. دوای ساڵێک لە سنە، گەرایەوە کرماشان وە لە گەڵ گۆرانیبێژی گەورەی کورد وەک نەمر حەسەن زیرەک، مەزھەر خالقی، ئیبراھیمی خۆشنەوا، مورتزا توندڕە‌و وە ھاشمی رەبێعی دوای ئاشنا بوون، دەستیی کرد بە تۆمارکردنی چەندین بەرھەمی کوردی کە تا ئیستاش ھو نەری کوردی لە ئاستێکی بەرزدا دەینرخێنی وە وەک شانازیی یەکی نەمر لە میرزادەوە بۆ کورد و گۆرانی کوردی دەمێنێتەوە.\nموجتەبای میرزادە لە رۆژی ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٥ بەھۆی نەخۆشی دڵەوە لە نەخۆشخانەی تاران مرد.


ناسنامه‌ی یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌ی سوكایه‌تی به ژنه شه‌ڕڤانه‌كه ده‌كات ئاشكرا ده‌بێت 2018-02-03\nچالاكوانانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، زانیاری له‌سه‌ر یه‌كێك له‌و چه‌كدارانه ده‌خه‌نه‌ڕوو كه له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك چه‌كداری دیكه‌دا سووكایه‌تی به ته‌رمی "بارین كۆبانێ" ده‌كه‌ن و وێنه ده‌گرێت و په‌یام ئاراسته‌ی پارتی كرێكارانی كوردستان په‌كه‌كه ده‌كات.\nئه‌و هه‌ڵسوكه‌وته‌ی به‌رامبه‌ر ته‌رمی شه‌ڕڤانێكی ژن له ناوچه‌ی بولبول له عه‌فرین كراوه، ناڕه‌زایی و نیگه‌رانی زۆری به‌دوای خۆیدا هێناوه‌و به‌شێك له چالاكوانانیش به توڕه‌ییه‌وه سه‌ركۆنه‌ی ئه‌و ره‌فتاره دژه مرۆییانه‌یان كردووه‌و یه‌كێك له ئه‌نجامده‌ره سه‌ره‌كییه‌كانی ده‌ناسێنن.\nله تویته‌ره‌وه چالاكوانێك ده‌ڵێت: "ئه‌و كه‌سه ناوی سه‌عد شوبه‌كه و نازناوی ئه‌بو حه‌مزه‌ی هه‌یه و خه‌ڵكی گوندی شێخ هیلالی ناوچه‌ی كفرنایای حه‌له‌به. ئاواره‌بووه و له ناوچه‌ی ئه‌عزاز داده‌نیشێت و ناوه‌ندێكی فرۆشتنی ده‌رمان و ماركێتێكی فرۆشتنی پێڵاوی هه‌یه".\nجگه له‌وه‌ش ناوی ژماره‌یه‌ك برا و كه‌سوكاری ناوبراویان بڵاوكردووه‌ته‌وه‌و یه‌كێكی دیكه ده‌ڵێت: "له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی به‌ناوی "ئه‌بو به‌ڕائی شیمالی" خۆی ناساندووه‌و به داعش و تیرۆریست و دژه كورد ناوی ده‌به‌ن".\nسوكایه‌تیكردنی به ته‌رمی شه‌ڕڤانێكی ژن، توڕه‌یی زۆری به‌دوادا هاتووه، كه میلیشیا چه‌كداره‌كانی سه‌ر به ئه‌نقه‌ره له كاتی كۆنترۆڵكردنی ناوچه‌یه‌كی بچووكی ده‌ڤه‌ری بولبول ئه‌نجامیانداوه.\nهه‌ر بۆیه چالاكوانان داوا له لایه‌نه په‌یوه‌نداره‌كان و رێكخراوه‌كانی بواری یاسا و مافه‌كانی مرۆڤ ده‌كه‌ن به ئه‌ركی خۆیان هه‌ستن.\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێن: "ئه‌و كه‌سه‌ی له ڤیدیۆكه‌دا ده‌رده‌كه‌وێت و سوكایه‌تی هاوڕێكانی دژی ته‌رمی شه‌ڕڤانێكی ژن، وه‌ك په‌یامێك بۆ په‌كه‌كه تۆمار ده‌كات، به زیندوویی یان مردوویی ده‌بێته بكه‌وێته ده‌ست گه‌ل، چونكه ئه‌و كه‌سه له‌لایه‌ن زۆرینه‌ی گه‌لانی سووریاوه داواكراوه.\nهاوكات، ھاوپەیمانی نیشتیمانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا سەركۆنەی كردەوەكانی سوپای ئازادی سووریا دەكات و جەختدەكاتەوە ئەو كردەوانە پێشێلكارین.\nلە بەیاننامەیەكدا ھاوپەیمانێتییەكە رایگەیاندووە، لە عەفرینەوە چەند وێنە و ڤیدیۆیەكیان بەدەست گەیشتوون كە تێیدا بێرێزی بەرامبەر ھەندێك تەرم كراوە، یان چەند كردەوەیەكی وەك تاڵانكردن و سووتاندنی ماڵی هاووڵاتیانی كورد، كە لە لایەن چەند پێكھاتەیەكی سەربازی ئەنجامدراون، پێویستە لێكۆڵینەوە بكرێت و تاوانبارانیش سزا بدرێن، چونكە ئەو كردەوانە پێچەوانەی بنەماكانی مافی مرۆڤن.\nھاوپەیمانی نیشتیمانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا سەركۆنەی ھەرجۆرە پێشێلكارییەكی لەو جۆرە دەكات و دەشڵێت دژی سووكایەتیكردنن بە تەرمی سڤیل و شەڕڤانان و دیلەكانی جەنگ. داواش دەكات تەواوی پێكھاتە و ئاین و بۆچوونەكان لەو جۆرە سووكایەتیپێكردن و پێشێلكارییانە دووربن.


وتووێژ:ناوەندی دەوڵەت بۆ گەڕان و ئەنجامی بۆشایی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژ:ناوەندی دەوڵەت بۆ گەڕان و ئەنجامی بۆشایی\nناوێکی گونجاوتر لەم وتارە نانێن؟ ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٤:٢١، ١٦ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC)\nئەم ناوە لە عەرەبییەکەیەوە وەرگیراوە و وشەی ئەنجام لەجێی الإنتاج داندراوە، جا نازانم ئەو وشەیە چۆن بە شیاو بینراوە چوون إنتاج بە واتای بەرھەمھێنان دێت (productionـی ئینگلیزی دەکات).--◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٨:٠٢، ١٧ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی ناوەندی دەوڵەت بۆ گەڕان و ئەنجامی بۆشاییم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20070927230648/http://www.roscosmos.ru/CustomerDoSele.asp?CustomerID=14&Lang=ENG بۆ https://www.roscosmos.ru/CustomerDoSele.asp/?CustomerID=14&Lang=ENG زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٠٠:٤٨، ٢٥ی شوباتی ٢٠١٨ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی ناوەندی دەوڵەت بۆ گەڕان و ئەنجامی بۆشاییم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180311140557/https://samspace.ru/ بۆ https://samspace.ru/ زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141129145438/http://books.google.fi/books?id=kmTz6Phf5WYC بۆ https://books.google.fi/books?id=kmTz6Phf5WYC&hl=ar زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ١١:٢٠، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ناوەندی_دەوڵەت_بۆ_گەڕان_و_ئەنجامی_بۆشایی&oldid=696924»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٢٠ی ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.