له‌م چه‌ند خاڵه‌دا زانیاریه‌كانی له‌باره‌ی تایه‌ی ئۆتۆمبیله‌وه خستۆته‌ڕوو :\nیه‌كه‌م: له‌ڕاستیدا تایه دروستكراوه بۆ بڕینی كیلۆمه‌ترێكی زۆرو خزمه‌تێكی باش بكات به‌به‌كارهێنه‌رانی، باشترین كاری چاككردن بۆ تایه‌ی ئۆتۆمبیل بكرێ بریتی یه له‌كۆنترۆڵ كردنی په‌ستانی هه‌وای ناو تایه‌كه، باشترین په‌ستانیش بۆ تایه له‌لایه‌ن كۆمپانیای دروستكه‌ری ئۆتۆمبیله‌كه‌وه داده‌نرێت كه له‌سه‌ر پلێتی زانیاری ئۆتۆمبیله‌كه ده‌ینوسن یان له‌ناو كه‌ته‌لۆكی ئۆتۆمبیله‌كه، پێویسته له‌سه‌ر شۆفێری ئۆتۆمبیل به‌رده‌وام به‌په‌ستانی تایه‌كان بڕواته‌وه به‌شێوه‌یه‌كی خشته ئاسا به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه مانگی جارێكیان پێش گه‌شتێكی درێژ یان به‌پێ ی دۆخی تایه‌كه وه نابێت تایه سپێریش له‌بیر بكرێت.\nدووه‌م: په‌ستانی تایه ده‌بێت جێگیر بێت ، به‌ڵام وه‌ك ده‌زانین هه‌موو گازه‌كان به به‌رزبونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمی ده‌كشێن، له‌ئه‌نجامی لێخشانی تایه له‌گه‌ڵ جاده پله‌ی گه‌رمی تایه‌كه به‌رز ده‌بێته‌وه ئه‌مه‌ش واده‌كات كه په‌ستانی هه‌وای ناو تایه‌كه زیاد بكات، بۆیه‌باشتره له‌به‌یانیان په‌ستانی تایه بپێوریت، چونكه فێنكه و ده‌توانین په‌ستانی ته‌واوی تایه‌كه وه‌رگرین.\nسێیه‌م: بۆ نایترۆجین به‌كار بهێنین، وه‌ك ده‌زانین هه‌وای ئاسایی پێك هاتووه له 78٪ نایترۆجین و 21٪ ئۆكسجین و 1٪ گازه‌كانی تر و هه‌ڵمی ئاویشی تێدایه، له‌كاتی گه‌رم بوونی تایه گازی ئۆكسجین زیاتر حه‌ز ده‌كات له‌تایه ده‌رچێت و به‌وه‌ش په‌ستانی تایه به‌رزده‌كاته‌وه هه‌روه‌ها شێ ی ئاویش زیانێكی زۆر به‌تایه ده‌گه‌یه‌نێت، به‌ڵام گازی نایترۆجین زیاتر جێگیره و كاریگه‌ری كه‌متری هه‌یه له‌سه‌ر گۆڕانی په‌ستانی تایه.\nچواره‌م: سوده‌كانی گازی نایترۆجین:\n٠١ په‌ستانی تایه به‌جێگیری ده‌مێنێته‌وه.\n٠٢ كایگه‌ری له‌سه‌ر كه‌متر به‌نزین سه‌رف كردن هه‌یه به‌ڕێژه‌یه‌كی كه‌م.\n٠٣ماوه‌ی به‌كارهێنانی تایه درێژ ده‌كاته‌وه دره‌نگتر خراپ ده‌بێت.\n٠٤ شێ كه‌متر ده‌بێته‌وه له‌ناو تایه و به‌وه‌ش ویله‌كان دره‌نگتر توشی داخوران ده‌بن.


ڕاوێژكاری ئاسایشی عێراقی: قاعیده له عێراق به‌ره‌و نه‌مان ده‌چـێت\nڕاوێژكاری ئاسایشی نیشـتیمانی عێراق ده‌ڵێت كوژرانی ڕێبه‌ری تیرۆریست ئه‌بو موسعه‌ب ئه‌لزه‌رقاوی له هه‌فته‌ی ڕابوردوو نیشانی سه‌ره‌تای له ناوچوونی ئه‌لقاعیده له عێراقه.\nموه‌فه‌ق ئه‌لڕوبێعی ده‌شـڵێت ئه‌و زانیاریـیه‌ی له زه‌رقاوی ده‌ستكه‌وتبوو، ده‌سته باڵایی ده‌داته هێزه‌كانی ئاسایشی عێراق به‌سه‌ر ئه‌و كۆمه‌ڵه تیرۆریسـتیـیه‌دا، وه ده‌ڵێت به‌ڵـگه‌كانی كه‌وتونه‌ته ده‌ست شوێنی ڕێبه‌رانی تیرۆریست و چه‌كیان نیشان ده‌دات و هه‌روه‌ها چۆنێتی به‌ڕێوه‌بردنی كۆمه‌ڵه‌كه.\nڕوبێـعی گوتیشی له‌و باوه‌ڕه‌دایه هێزه‌كانی بێـگانه ده‌توانن تا نێوه‌ڕاستی سـاڵی 2008 عێراق به‌جێ بهێڵن. سه‌رۆك بوش ڕه‌تی كردۆته‌وه خشـته‌یه‌ك بۆ كشـانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له عێراق دابنرێت.\nئه‌لقاعیده له عێراق به‌ڵێنی داوه كاری هێرشی زیاتر ئه‌نجام بدات. له‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت له‌و باوه‌ڕه‌دایه ڕێبه‌ری نوێی ئه‌و كۆمه‌ڵه‌یه ئه‌بو حه‌مزه ئه‌لموهاجر بێت كه به ڕه‌چه‌ڵه‌ك میسریـیه و به ناوی ئه‌بو ئه‌یوب ئه‌لمیسری ناسراوه.\nله پـێـشـهاته‌یه‌كی ڕۆژی پـێنجشه‌ممه‌دا پـۆلیسی عێراق ڕایگه‌یاند چه‌كداران 10 كرێـكاریان كوشتووه كاتـێـك به‌ره‌و كاره‌كانیان له باقوبه ده‌ڕۆیشتن. وه له تكریتیش چه‌كدارن په‌لاماری مزگه‌وتێـكیان داوه و 4 عه‌ره‌بی سـوونه‌یان كوشـتووه.


پێش ئەوەی بۆ منداڵان بنوسیت … ئاکۆ محەمەد سابیر – Dengekan\nbyadmin_denegkan\tJuly 21, 2017\tGeneral, Kids Literature\nلە جیهاندا نووسەرانی منداڵان پێگەو سەنگی زۆر تایبەت و گرنگیان هەیە.\nبەتایبەتی کیشوەری ئەوروپا بەتایبەترین وڵاتانی ئەسکەندەنافیا دیارترین وڵاتیان وڵاتی سویدە زۆر باش گرنگی وبەهای بەرهەمی منداڵان دەزانن چەند ئەرکێکی گرانە ئیش کردن لە جیهانی جگەرگۆشەکانو نەوەی داهاتوو ، نووسەرانی گەورەکان زۆرن لە جیهاندا ، بەڵام نووسەرە سەرکەوتوە\nکانی منداڵان بە پەنجەی دەست دەبژێردرێن، ئەدەبیاتیو هونەری منداڵان بە تایبەتی هۆنراوەو چیرۆک وێنە کێشان ومۆزیک تەنها جوانی ونمایشکردن نی یە وەک پێداوی ستی یەکی پەروەردەیی و دەرونی هەر لەسکی دایکەوە پێش لە دایک بوون ، دایکان یان باوکان چیرۆک هۆنراوە بۆ منداڵەکە دەخوێننەوە ئاشانای دەکەن بە گۆرانی منداڵان ، واتە وەک پێویستیەک بۆ گەشەکردنی ، تا لە پاش لەدایکبوون وەک زەمینە سازکردنێک ئاسان تر چێژی لێوەرگرێت وکاریگەری پۆزەتیڤی لەسەر نەشونما ی هەستەوەراکانی دروست بکات ،وەک ئەرکێک چۆن منداڵەکە خاوێن دەکەیتەوە خۆراکی دە دەیتێ شیری دەدەیتێ ئاوی میوەی دەدەیتێ دەبێت جیرۆکی بدەتیێ هۆنراوەی بدەیتێ کاسێتی گۆرانی مۆزیکی بدەیتێ وێنەی پیشان بدەیت\nپێنوسو کاغەزی بدەیتێ ئاشنای کەیت بەڕەنگەکان بەلەرەو ئاوازو گۆران یەکانی دنیای خۆی.لەزۆر بەی ماڵەکانی سوید کتێب زیاترە لە کەرەستەکانی تری یاری وەک بوکە شوشەو میکانۆو ماشێنو تۆپ وشتی تر، ئەوە باخچەی ساوایان هەر لەهۆڵەکانەوە تا پۆلەکان وەک گوڵو ئینجانە کتێبو نامیلکەی منداڵان دانراون.\nبەرهەمە جوانو بەپێزەکانی نوسەرەکان خۆیان فەرز کردووە شوینیکی گەورەیان لە سیستەمی پەرەوەردە داگیر کردووە وەک بناغەیەک بۆ پەرە وەردەو فێربوون.\nئێمە نوسەرانی کورد لە کوردوستان ڕوو بەڕووی پرسیار گەلێکی زۆر دەبینەوە ؟ ئایا نووسەرانی ئێمە بۆ نەیانتوانیوە لە دنیای منداڵان هێندە نزیک ببنەوە ؟ کە زۆر بەی زۆری بەرهەمە جیهانی یەکان بەزمانەکانی دراوسێکانمان بە عە رەبی و تورکی و بەتا یبەتی فارسی ئامادەن ، وە بەشێکیان وەرگێردراونەتە سەر زمانی کوردی بەڵام نەک منداڵان نوسەرەکانیش پێی ئاشنا نین،بەڵگەشم ئەوەیە کە ئەوبەرهەمانەی نوسەرە خۆماڵی یەکان دەینووسن هیچ تازە گەریو دا‌هێنانانی نوێی تیا نابینیت\nئێمە کێشەی نوسەری منداڵانمان هەیە بۆیە من زیاتر دەمەوێت لەسەر ئەو کێشەیە درێژە بەنوسینەکەم بدەم ڕووی پێنوسەکەم بکەمە نووسەرەکانو بڵێم پێش ئەوەی بنوسیت بۆمنداڵ دەبێت تۆ شارەزای ئەدەبی مناڵ ناسی ئیمڕۆژی بیت، ئاگاداری ئەو نوسینانە بیت کە ئەمڕۆ لە جیهاندا بۆمنداڵان دەنوسن کتێبو بەرهەمی نوسەرە دیارو شارەزاکان بخوێنیتەوە خۆت ماندوو کەیت پاشخانێکی ئەدەبی منداڵان وەدەست خەیت ، هەموو کتێبە وەرگێڕاوەکان بە وردی بخوێنیتەوە بۆ نموونە گەر چیرۆکەکانی ،ڕینە گۆسینی، بەتایبەتی چیرۆکی نیکۆلای چکۆل.. بخوێنی تەوە تەواو تێ دەگەیت دنیای منداڵ چی یە و دەتاباتەوە بۆڕۆژانی ڕابوردی منداڵی و زۆر بەی وێنە راست و چەوتەکانی ژیان دەخاتەوە پێش چاو منداڵی خۆتت پێ دەناسێنێتەوەو پێت دەڵێت ئاسایی یە تۆ ئەوهەموو هەڵەو پەڵەو بزێو یەت ئەنجامداو چێژت لێوەرگرت لە بەر ئەوەی تۆ منداڵ بویت منداڵی ئاوایە زۆر جاران پێکەنین و گریان تێکەڵ دەکات دروست و نادروست پێکە وە گرێ دەدات لە ساتێکدا ئارامو ژیرە لەساتێکدا پێچەوانەیە ؟ لە کوردوستان زۆر بەی نوسەرەکان مامۆستان، کێشە کە ئەمەنی یە کە مامۆستان خۆی خودی مامۆستابوون مانای نزیکی یە لە دنیاو جیهانی منداڵان، کێشەکە ئەوەیە مامۆستا نوسەرەکانی ئێمە بەو سیستەمی پەرەوەردەیەی کە خانەی مامۆستایانیان تەواو کردووە ئەدەبی هۆنراوەو چیرۆکی منداڵانی پێ لە قاڵب دەدەن\nبۆ نموونە ئەوان لە چیرۆک و هۆنراوەکانیاندا بۆ منداڵێک دەنوسن یان دە خوازن ئەو منداڵە ، زۆ بە ئەدەب بێت، پاکو خاوێن بێت، لەپۆلدا فزەی لێوە نەیەت. بەرابمەرتەختە ڕەشەکەی پۆل قیت دانیشتبێت، نوزوەی لێوە نەیەت، منداڵێک شەڕناکات، درۆناکات، تەواو جدی یە گاڵتەو گەپ نازانێت، دەی ئەوە منداڵ نی یە، تۆ لە بەرهەمەکانتا وێنای دەکەیت ئەوە ڕۆبۆتە یان فریشتەیە،نوسەرە ناودارەکانی جیهان بە پێچەوانەوە دەنووسن بۆمنداڵانێک دەنووسن ،کەتن دەکات شت ئەشکێنێت ،چێژ لە گەمەو گاڵتەو گەپ دەبینێ درۆش دەکات شەڕیش دەکات نوسەر دەتوانێت لەزمانی پەپولە ومانگ و ماسی و سمۆرەوە مامۆستاودایکو باوکەوبگەڕێت بۆ چارەسەر بە هونەری ڕەنگاو ڕەنگی پڕلە خەیاڵی چیرۆکو هۆنراوە نەک زمانی ئامۆژگاری ڕۆژانە ، نوسەرانی خۆمان هەر بە رهەمەکانیاندا دەزانیت بێ ئاگان لە دنیای ئەمڕۆی ئەدەب و نوسینی منداڵان ، ئایا کاکی نووسەر هەر بەڕاستی کاتێ کە خۆت منداڵ بویت ئاوا فریشتە بویت ؟ گاڵتەت بە مامۆستاکەت نەکردووە ، لەگەڵ هاوڕێکانت بەشەڕ نە هاتویت. بەلای باخو ڕەزو میوەیەکدا تێپەڕیویت دەستت بۆ نەبردووە؟\nنوسەری منداڵان نابێت تەنها لە گۆشەنیگایەکەوە بۆ منداڵان بنوسێت\nدەبێت هەموو دنیای ڕاست چەوتی منداڵ وەک خۆی ببینێت،\nتۆ لە هەر بۆ نەیەکدا هۆنراوەیەکی کاکەی فەلاح یان ع.ع. شەونم هەڵگێڕیتەوەو بە شێوازێکی تر دایڕێژیتەوەو ، هەموو نەورۆزێک\nیان هەموو بەفر بارانێکی زستان ئارەزوی شیعر نوسینت ببزوێتو بێ ئەوەی شتێکی تازە بە منداڵانی ئەمڕۆ ببەخشیت، هەموو جارێک ئەم قاوانە لێ بدەیتەوە من نامەوێت ناوی هیچ نوسەرێکی منداڵان لێرەدا بێنم\nگەر ناویان بێنمو ئەو بەرهەمە کاڵو کرچانەیان دەبێت دێڕ بە دێر شی بکەمەوە ئەوە کتێبێکی دەوێت، جگە لەوەی ئێمە ڕەخنەگری منداڵانمان نی یە وەک پێویست و من ڕەخنە گرنیم، وێڕای دەست خۆشی لە مامۆستا حەمە فەریق حەسەن کە توا نیوەیەتی خۆی لە بواری ڕەخنە بدات و کڵۆڵی نوسەرانی منداڵانی ئێمە وەک خۆی نیشان بدات، نووسەرەکانیشمان ئەزموونی قوبڵ کردنی ڕەخنەیان نیە ، تا ئێستاش پێیان وایە نوسین و بەرەهەمی نوسەرە ڕۆ ژئاوایی یەکان ڕەوشتی منداڵانی کورد خراپ دەکات.لەکاتێکدا ئەو بەرهەمانە یەکێکن لە هۆکارە بەهێزەکانی پێشکەوتنی مرۆڤی ڕۆژئاوایی. هە موو نوسەرێکی منداڵانی کورد پێش ئەوەی بنوسێت دەبێت خاتوو (ئاسترید لیندگرین) نوسەری سویدی بناسێت بەرهەمەکانی بخوێنێتەوە کە بەزمانی کوردی هەن تا بزانێت دنیای منداڵان چینو چۆن؟ نزیک دەبیتەوە لێی، چۆن؟ چێژ دەبەخشیتە منداڵان بە نوسینەکانت ، کە ئەم خانمە سویدیە لەڕێگای چیرۆکی منداڵانەوە شۆرشێکی نوێی بەرپا کرد بۆ ناسینی منداڵو خەون و خولیاکانی، هەر چەندە لە سەرەتادا بەربەستو کێشەی زۆریان بۆ دروست کردوو تۆمەتی خراپ کردنی ڕەوشتی منداڵانی خرایە پاڵ بەرهەمەکانی بەڵام دوا جار بە سەرکەوتنێکی گەورەوە توانی هەموو بەربەستەکان تێک بشکێنێت بەرهەمەکانی بە هەموو ولاتانی جیهاندا بڵاوبێتەو ئێستا وێنە ی ئەم خانمە بوێرە لەسەر دراوی بیست کرۆنی سویدی چاپ کراوە ، دوایی کۆچکردنی ماڵە کەی وەک مۆزەخانە یەک سەردانی دەکرێت.\nدنیای ڕەنگاو ڕەنگی منداڵان تێکەڵە بە شادی وبە گریانو پێکەنین و نەخۆشکەوتن و سەمارماو گەرمای ژیان ئەوەی پێویستە لە نوسینەکانی تۆی نوسەردا گەشبین یو چێژی منداڵانە ی پێ ببەخشیت و هەموو وێنەکانی ژیانی وەک خۆی بۆ بکێشیت تا وەک ڕاهێنا نێکی ئاسایی\nلەژیان تێبگات، تێبگات ئەوکاتەی قوڕگی دێشێت ئەودەرمانەی دەیخوات تاڵە بێزار کەرە، وە نوسینەکان دوربن لە گیانی تۆڵە سند نەوەو کینە.\nبۆ نموونە تۆ وێنە یەکی پشیلە ی لە چیرۆ کو هۆنراوەکەتدا وا پیشان بدەیت\nکە سپڵەو ناحەزە دەبێت بەند کرێت ، ڕق و تۆڵەوسزادانی تیا زیات دەکەیت لە کاتێکدا پشیلە ئەمڕۆ لە زۆربەی ماڵەکاندا هەنو منداڵ خۆشی دەوێت،منداڵان سەرنجیان وردەو پرسیاری سەیر سەیر دەکەن کاتێک چیرۆکێکی ئەفسانەی بۆ دەخوێنی تەوە و پاڵەوانەکە بە فەرشە ئەفسونا ویە کە دەفڕێت و دەگاتە لای مانگو ئەستێرەکان ئیتر ئەو جێژی منداڵانەی خۆی لێ دەبینێت و تێدەگات کە فەرشە کەی ماڵی خۆیان نافڕێت ئەوە تەنها چیرۆکێکی خۆشە فێری ئازایەتی دەکات وێڕای ئەوەی\nهەندێک جار هەندێک پرسیاری بۆ دروست دەبێت وڕاشکاوانە پرسیاری خۆی دەکات و نای شارێتەوە.\nبۆ پێشکەش کردنی بە رهەمێکی جوانو دروست دەبێت ماندوبیت\nورد بیتەوە بگەڕێیت بکڕیت بخوێنی تەوە گەشتێک بکەیت بۆ ئاسمانی فراوانی کتێبو نامیلکەو بەرهەمی نوسەرانی جیهانی ئەمڕۆ.\nمنداڵ ئەو بێچووەمرۆڤە بزیو یاخی و سەرکێشەیە خشتیلە و جوانەیەهەمیشە دەبزوێت وپرسیار دەکاو لاسایی دەکاتەوەو وەک پشیلە دەمیاوێنێ و وەک بەرخۆلە دەباعێنێ ووەک ئەسپ غاردەداو وەک کەڵە شێر دەقوقێنێ و\nوەک و ڕێوی شت دەفڕێنێ و وەکو شێر هێرش دەباو دەنەڕێنێ\nشت ئە ڕژێنێ وشت ئەشکێنێ ،ئەگری کە یاریەکە ئەدۆرێنێ کە ئەیباتەوە پێ ئە کەنێ، دە یە وێت هەموو شتێک تاقی بکاتەوە بەدەم ڕێگاوە گۆرانی دەڵێت شەق لە بەردو دار دەدات زۆر جارژیرەو ژیرانە خۆی دەنوێنێ بەدست خۆی نی یە لەبەر ئەوەی منداڵە منداڵێتی وادەخوازێت چاک خراپ خۆی نمایش دەکاو خۆی دەنوێنێ\nتا ئەو قۆناغی منداڵی یە تەواو نەکات هیچکەس ناتوانێت لەو کردارو گفتارە شیرینانەی بی وەستێنێ.\nمنداڵ حەزدەکات کە نوێژ دەکات لە نوێژەکەیدا پێ بکەنێت\nلەپۆلدا زمان لە هاوڕێکە دەربێنێت. لای مامۆستاو لای بابو دایکی خۆی ژیر بنوێنێت\nدە خوازیت هەموو خۆشمان بوێت\nبە خەندەوە سەیری کەین گرنگی بە پرسیارەکانی بدەین\nلە خۆشیدا باڵ دەگرێت کە دیاری پێشکەش بکەین\nگوێ مان بۆ دەگرێت بە قسەمان دەکات لە بیری دەچێتەوە\nلە قسەمان دەر دەچێت خوشکاو برا گچکە کەی ماچ دەکات شتی بەش دە دات و شتیشی لێ دەسەنێت ،دەیخاتە پێکەنین، دەشی گرێنێت\nکاکی نوسەری منداڵان تۆ بۆ ئەم بونەوەرە ناسکو ئاڵۆزە دەنوسیت\nدەشتەوێت ماندوو نەبیت؟\nنوسینی .. ئاکۆ محەمەد سابیر.\nوەرگێڕانی.. هیواشەمسی بورهان\nژیان نامەو کتێبی جوجەڵەی گۆرەوەی دڕێژ ..پیپی.\nخاتوو ئاستریدلیندگرین،،Astrid Lindgren\nPrevious پرد… پشکۆ ناکام\nNext هۆنراوه‌ی (2 رۆژ له ئه‌سته‌نبۆڵ) ئاستێكی ئاسۆیی بیركردنه‌وه‌ی شاعیر …. ئاری محمد سابیر\nچۆڕاوی تریفە …. عەبدولڕەحمان فەرهادی


ئادابی میوان دارێتی و دەعوەت کردن: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nئادابەکانئادابی میوان دارێتی و دەعوەت کردن\nئادابی میوان دارێتی و دەعوەت کردن\nئایا ئادابەکانى میوان دارێتی و دەعوەت کردن کامانەن؟\nئادابی میوان دارێتی :\nبێگومان میوانداری وسەردان چەند ئادابێکی هەیە پێویستە مرۆڤی موسوڵمان وەک چاو کردنێک لەپێغەمبەرى خوا ﷺ پەیڕەوی بکات :\nأ - ئادابی دەعوت کردن :\n1) پێویستە کەسانی لەخوا ترس دەعوەت بکرێن نەک کەسانی فاسق وتاوان بار.\n2) نابێ تەنها کەسانی دەوڵەمەند بانگ بکرێن وکەسانی هەژار پشت گوێ بخرێن.\n3) نابێ مەبەستی لەمیواندارى ناو و ناوبانگ وخۆ دەرخستن بێت ، بەڵکو مەبەستی بەجێ هێنانی سوننەتی پێغەمبەر صلى االله عليه وسلم بێت ، هەروەها مەبەستی دڵخۆش کردنی باوەڕداران بێت.\n4) بانگی کەسانێک نەکات کەدەزانێت قورسە لەسەریان ئامادەبن ، یاخود بەهۆی هەندێکەوە کە لەوێن دڵ تەنگ بن ، ئەمەش بۆ ئەوەیە ئەزیەتی باوەڕدار نەدرێت .\nب- ئادابی وەڵام دانەوەی دەعوەت :\n5) پێویستە کاتێ کەسێک دەعوەت دەکرێت بچێت مەگەر عوزرێکی هەبێت.\n6) جیاوازی نەکات لەنێوان هەژار ودەوڵەمەندا ، وەهەروەها جیاوازی نەکات لەنێوان ئەوەی کەمەسافەکەی نزیکە لەگەڵ ئەوەی مەسافەکەی دوورە ، وە ئەگەر لەیەک کاتدا دوو کەس دەعوەتیان کردبوو ، ئەوا دەچێت بۆ ئەوەیان کەیەکەم جار پێی وتووە وداوای لێ بوردن لەوەی دووەم دەکات.\n7) گەر بەڕۆژووى سوننەت بوو نابێ دوا کەوێت و نەچێت بەڵکو ئامادە دەبێت، گەر هاوەڵەکەی دڵخۆش بوو بە نانخواردنى ئەوا ڕۆژووەکەی دەشکێنێت ؛ چونکە دڵخۆش کردنی موسوڵمان خێرە، گەر نا دوعای خێریان بۆ دەکات و ڕۆژوەکەى ناشکێنێ\n٨) مەبەستی لەوەڵامدانەوەکەی ڕێز گرتن بێت لەبرا موسوڵمانەکەی بۆ ئەوەی پاداشت وەربگرێت .\nج - ئادابی ئامادەبوون لە دەعوەتدا :\n9) زۆر دوا نەکەوێت بەشێوەیەک توشی دڵە ڕاوکێیان بکات ، وە ئەوەندەش زوو نەچێت پێش ئامادە بوونیان و ببێتە هۆی ئازار بۆیان .\n10) چی دەڵێ بەکەسێک کەلەگەڵیدا دێت بێ ئەوەی دەعوەت کرابێت ؟\nدەڵێت : گەر ئیزنیان دا ئەوا ئاساییە گەرنا من هیچم بەدەست نییە\n1) پێویسته بەڕوخسەت وەرگرتن بچێتە ژوورەوە وە بەڕوخسەت وەرگرتنیش هەستێت و ماڵیان بەجێ بێڵێت.\n2) کاتێ چووە ماڵەوە نابێ لەسەرەوەی مەجلیس دانیشێت بەڵکو تەوازوع دەنوێنێت ، وەگەر خاوەن ماڵ پێی گوت لەشوێنی خۆتدا دانیشە ئەوا دادەنیشێت و ئەو جێگەیە چۆڵ ناکات .\n3) کاتێ بووە میوانی کەسێک نابێ لەسێ ڕۆژ زیاتر بمێنێتەوە مەگەر خاوەن ماڵ زۆری لێ بکات بەوەی زیاتر بمێنێتەوە.\n4) بەدڵخۆشیەوە ماڵیان بەجێ بێڵێت ، هەرچەند ئەگەر کەمتەرخەمیەک لەبەرانبەریدا ڕووی دابێت ؛ چونکە ئەمە لەڕەوشت جوانیەوەیە کەبەهۆیەوە مرۆڤ پلەی کەسی ڕۆژووەوان وشەو نوێژ کاری بۆ دەنوسرێت.\n5) دوعای میوان بۆ خاوەن ماڵ لەدوای تەواو بوونی خواردن ،واتە : پێویستە دوعای بەرەکەت بۆ خاوەن ماڵ بکات .\nد. ئادابی ئەو کەسەی کەمیوانداری کەسانی تر دەکات ودەعوەتیانی کردە :\n١١) کردنەوەی دەرگا پێش گەیشتنیان.\n١٢) سوننەتە بەجوانترین شێوە پێش وازیان لێ بکات وبەخێر هاتنیان بکات.\n١٣) ڕێز گرتن لەمیوان واجبە.\n١٤) ڕێز گرتن لەکەسی بەڕێز وبەناو بانگ وسەرۆک عەشیرەت پێویستە .\n١٥) دانی خواردنی چاک بەمیوان وڕێز لێ گرتنی بەوەی خواردنە چاکەکە یاخود زۆرەکە بدرێت بەمیوان.\n1٦) پاش نییە زیادە ڕەوی بکرێت لەخواردن ئامادە کردندا بۆ میوان بەشێوەیەک لەعورف دەرچێت.\n1٧) کەسی گەورە پێش بخرێت ، وەهەروها لای ڕاستەوە دەست بەخواردن دابەش کردن بکرێت.\n1٨) باش وایە لەگەڵ میواندا دەرچێت تاوەکو دەرگای حەوش .\nئایا دروستە لە ئاودەست وەڵامى بانگ یان سەلام بدەیتەوە لە دڵى خۆتدا؟ ئایا شایی و بووک گواستنەوە بە شێوازێکى شەرعى چۆن دەکرێ؟ لە کاتى ژن گواستنەوەدا چی بکەین بۆ ئەوەى توشی تاوان نەبین؟ ئایا دروستە مرۆڤ چەند کاتژمێر بخەوێت لە شەو و ڕۆژێکدا؟ من ئافرەتێكم زۆر حەز بە نوكتە دەكەم لەلاى برادەرەكانم زۆر سوعبەت و نوكتە دەكەم تاچەند من تاوانبارم ؟ سەلام کردن و تەوقە کردن لە کەسی بەتەمەن و گەورە لە پێشترە\nسەردان: ١,٧١٩ بەش: ئادابەکان\nپرسیاری دواترئادابی مەجیلس پرسیاری پێشترئادابەکانى هاوڕێیەتى


شوان قەڵادزەیی: کۆبونەوەی سبەینێ بۆ دورستکردنی قەیرانی تر نییە – كوردى پۆست\nنوچه نێت\tشوان قەڵادزەیی: کۆبونەوەی سبەینێ بۆ دورستکردنی قەیرانی تر نییە\t18/10/2016 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tnuche.net\nسەرۆکی فراسیۆنی بزوتنەوەی ئیسلامی کوردستان، رایدەگەیەنێت، کۆبونەوەی سەرۆك فراکسیۆنەکان لەگەڵ دکتۆر یوسف محمد، بۆچارەسەری قەیرانەکانە نەك بۆدروستکردنی قەیرانی تر.\nبڕیارە،سەبەی چوارشەممە 19-10-2016 لە سلێمانی، سه‌رۆك فراكسیۆنه‌كانی پەرلەمانی کوردستان، لەگەڵ د.یوسف محمد، کۆببنەوە بۆئەوەی ڕێگایەک بدۆزنەوە بۆکاراکردنەوەی پەڕلەمانی کوردستان، پارتی دیموکراتی کوردستانیش پێی وایە، ئەم کۆبوونەوەیە قوڵترکردنەوەی 19 ی ئابی ساڵی ڕابردووە.\nلەلێدوانێکی تایبەت بەنوچەنێت، شوان قه‌ڵادزه‌یی سەرۆکی فراکسیۆنی بزووتنەوەی ئیسلامی، لە پەرلەمانی کوردستان، سەبارەت بەکۆبونەوەی سەرۆکی فراکسیۆنەکان لەدەرەوەی پەرلەمان، لەشاری سلێمانی ڕایگەیاند: ئەجندای کۆبوونەوەکە بۆکاراکردنەوەی پەرلەمانە، ئێستا هەوڵێك لەئارادایە، بۆ ئەوەی کۆبوونەوەیەك بکرێت لەنێوان سەرۆکی فراکسیۆنەکان، بەمەبەستی دۆزینەوەی دەرچەیەك بۆکاراکردنەوەی پەرلەمان، دواترهەوڵدان بۆچارەسەری قەیرانەکان نەك بۆدروستکردنی قەیرانی تر.\nلەبارەی بەشداریکردنیان لەکۆبوونەوەکە، شوان قه‌ڵادزه‌یی گوتی” بەڵێ بەشداری دەکەین، پێشموایە، نامەی فەرمی ئاراستەی سەرۆکی هەمووفراکسیۆنەکان وجێگری سەرۆکی پەرلەمان کراوە، گرنگە سەرۆکی فراکسیۆنەکان بۆکاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان، ڕۆڵ ببینن. ئێستا ئەوئومێدەهەیە، کە ئیرادەی لایەنەسیاسیەکانیش بجوڵێت، بۆئەوەی کۆبوونەوەی جددی بکەن”.\nئەوئەندام پەرلەمانەی بزوتنەوەی ئیسلامی پێیوایە، دەبێت هەموان کارێکی بەرپرسیارانە بکەن، چونکە ناکرێ وڵات پەڕلەمانی نەبێت ” هەموولایەك با دەرس لەساڵی ڕابردوو وەربگرن، کە کوردستانی پێداتێپەڕی، پێویستە هەموومان پەڕەیەکی تازەهەڵدەینەوە وبەیەك بەرەویەك تیم کاربکەین بۆدەربازبوون لەوقەیرانە، کە قەیرانەکە کۆتایهات ئەوکاتە ئاساییە هەرکەسێك بەشێوازێکیتربیربکاتەوە”.\nدرێژه‌ی بابه‌ت http://www.nuche.net/?p=82087\nشوان قەڵادزەیی: کۆبونەوەی سبەینێ بۆ دورستکردنی قەیرانی تر نییە\tڕێدۆزیی بابەت\nبابه‌تی پێشووکرملین ڕاگیرانی پەلاماری ئاسمانی لە حەڵەبی بە جمووجوڵێکی نیازپاکانە وەسف کردبابه‌تی داهاتووئایا هۆکاری برسێتی خودایه یان چاوچنۆکیی مرۆڤه ؟ وه‌ڵامدانه‌وه هەڵوەشاندنەوەی وەڵام\tEnter your comment here...


کونسوڵخانەى فەڵەستین هاوژینى مامەریشە خەڵات دەکات\n29/7/2020 144 جار خوێندراوەتەوە\nرۆژى دووشەممە 2020/7/26، بەڕێز ئازاد محەمەد ئەمین سەرۆکى ئەنجومەنى پارێزگاى سلێمانى، بەئامادەبوونى بەڕێز قایمقامى چەمچەماڵ بەشدارى لەمەراسیمى بەخشینى خەڵاتى وەفا و رێزلێنان بە هاوژینى شەهید مامەریشە شۆڕشگێڕى کورد کرد ، لەلایەن بەڕێز نەزمى حەزورى کونسوڵى فەڵەستین لە هەرێمى کوردستان پێشکەشى کرا.\nلە مەراسیمەکەدا کونسوڵى فەڵەستین پەیامى وەفاى خەڵک و حکومەتى فەڵەستینى گەیاندە خاتوو نیشتمان هاوژینى شەهید مامەریشە کە وەک جەنگاوەرێکى خۆبەخش بەشدارى لە جەنگى ئازادى فەڵەستین کردووە، پاشان خەڵاتى رێز و وەفاى فەڵەستینى پێشکەش کرد.\nپاشان تاجە گوڵینەى لەمۆنۆمێتى شەهیدان و ئەنفالکراوان دانا و هەر لەوێش لۆگۆى مۆنۆمێتى شەهیدان پێشکەشى کونسوڵى فەڵەستین کرا.\nلە ساڵانی کۆتایی چلەکان تاوەکو ساڵی 1975 ژمارەیەک لە پێشمەرگە و کوردانی باشووری کوردستان بەشداریی جەنگی فەلەستینیان دژی ئیسرائیل کردووە و 12 کەسیان شەهیدبوون، کە تاوەکو ئێستا تەرمەکانیان لە شاری حەنەینی فەڵەستینە، هەروەها دەیان کەسیشیان برینداربوون و شۆڕشی فەڵەستینیان بە شۆڕشی ئازادی ناوبردووە.\nمامەڕیشە، ناوی نەجمەدین شوکور رەئووفە و ساڵی 1955 لەدایکبووە، لە ساڵی 1972 چووەتە سووریا و لەرۆژئاوای سووریا و باشووری لوبنان بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە ریزەکانی بزووتنەوەی ئازادیی فەڵەستین وەکو خۆبەخش جەنگاوە دژی سوپای ئیسرائیل، لە ساڵی 1977 گەڕاوەتەوە کوردستان و تاوەکو ساڵی 1985 پێشمەرگە بووە لە ریزەکانی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان و لەو ساڵەشدا شەهیدبووە.\nداواکارى هاووڵاتیان لەهاتوچۆى سلێمانى کرایە ئەلکترۆنى \nیاریگایەک لە چەمچەماڵ کرایەوە و سەرۆکى ئەنجومەن خەڵاتکرا\nئەنجومەنى پارێزگا بەداواداچوون بۆ هۆکارى سوتانى گۆیژە دەکات\nسیمپۆزیۆمی پرۆژەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندن بەڕێوەچوو\nئەنجومەنی پارێزگا بەدواداچون بۆ سزای ١٠٠ ھەزارەكەی پێوەری ئاو دەكات


لةبةر ئةوةى مرؤظ بة جؤريَكى تا رِادةيةك تةماوى لة بةشيَكى ئةو حةديثه ثيرؤزانة دةطات كة لة "نيشــانة و رِووداوةكانى قيامةت" و "ضاكى و ثاداشـتى كـردةوةكان" دةدويَن و، واتاكانيان لة بةرضاوى زةينىدا بة رِوونى دةرناكةون، ئةوا ضةند كةسيَكى ئةهلى عيلم لةوانةى بة ذيريى خؤيان دةنازن ئةو رِيوايةتانةيان بة "ضعيف" لة قةلَةم داوة و هةنديَكيشيان لة رِيزى "موضوعات"دا داناوة.. كةسانيَكى تريش لةوانةى كة ئيمانيان لاوازة و بة ذيريى خؤيان بايى بوون، ثتر زيادة رِةوىيان نواندووة و، ئينكاريى ئةو فةرموودة ثيرؤزانةيان كردووة!\nئيَمة نامانةويَت ليَرةدا بة دوور و دريَذى لةطةلَيان بدويَين، بةلَكو خويَنةر بؤ "دوازدة" دةستوور و ئوسوولَى طشتى بيَدار دةكةينةوة لةوانةى كة دةكريَت بؤ مةبةستى تيَطةيشتن لةم فةرموودة ثيرؤزانة سووديان لـآ وةربطيريَت.\nئةم دةستوورة بريتىية لةو مةسةلةيةى كة لة وةلآمى ثرسيارةكةى كؤتايى وتةى بيستةمدا رِوونمان كردةوة، كة ئةمةى خوارةوة ثوختةكةيةتى:\n"ئايين" تاقيكردنةوة و ئيمتيحانة، رِؤحيانةتة بةرزةكان لة رِؤحيانةتة نزمةكان جيا دةكاتةوة! لةبةر ئةوة، سةبارةت بةو رِووداوانةى كة لة ئايندةدا خةلَكى دةيانبينن، بة شيَوازيَك دةدويَت كة هيَندة تةماوى نةبيَت كةس ليَيان تآنةطات و هيَندةش رِوون نةبيَت كة بة ويَنةى شتانى بةلَطةنةويست خةلَكى ناضارى تةصديقكردنى ببن. بةلَكو بة كراوةيى دةيانخاتة ثيَشضاوى ذيرىيةكان، نة هيَندة تةماوى و ناديارن كة لة بةرامبةريانةوة دةستةوسان بن، نة هيَندةش رِوونن كة تواناى ئيختياريان لـآ دابمالَيَت!\nخؤ ئةطةر بة ويَنةى رِوونيى شتانى بةلَطةنةويست يةكيَك لة نيشانةكانى قيامةت دةربكةوتاية و خةلَكى ناضارى تةسديقكردنى ببووناية، ئةوا ئةو كاتة توانا و ليَهاتنيَكى فيطريى بآنرخى وةك خةلَووز لةطةلأ يةكيَكى ترى بةنرخى وةك ئةلَماسدا يةكسان دةبوون. ديارة لة كاتيَكى وةهاشدا نهيَنيى "تةكليف" و ئةنجامى تاقيكردنةوةكة زاية دةبوون و بة خؤرِايى لة دةست دةردةضوون!\nلةبةر ئةوة ضةندين مةسةلةى زؤر هةية كة طةلـآ ئيختيلافيان تيَدا ثةيدا بووة، وةكو مةسةلةكانى مةهدى و سوفيانى. ئنجا لةبةر زؤريى ئيختيلافى رِيوايةتةكانيش ضةندين حوكمى زؤر و ثيَضةوانةى يةكتر سةبارةت بة فةرموودةكان دةركراون.\nمةسةلة و بابةتة ئيسلامىيةكان ضةند ثلة و تويَذيَكن، جا لةكاتيَكدا كة هى وايان تيَداية = وةكو باسةكانى عةقيدة = ثيَويستى بة بةلَطةى طومانبرِى قةتعى هةية، ثلةى واشيان هةية كة تةنها "ظهننى غاليب"ى سةروزيادة و، هةنديَكى تريشيان تةنها ثيَويستى بة تةسليمبوون و قبوولأكردن و رِةتنةدانةوة هةية.\nلةبةر ئةوة، بؤ مةسةلة و بابةتة فةرعىيةكان و رِووداوةكان، كة لة بناغةكانى ئيمان نين، داواى بةلَطةى قةتعى و ملكةضبوونى يةقين ناكريَت، بةلَكو تةسليمبوون و رِةتنةدانةوةيان سةروزيادة.\nلة سةردةمى هاوةلَة بةرِيَزةكاندا = خوايان لـآ رِازى بيَت = طةلـآ زاناى "بةنى ئيسرائيل" و "فةلة" موسلَمان بوون و، زانيارىيةكانى ثيَشوويان لةطةلأ خؤياندا هيَناية ناو ئيسلامةتىيةكةيانةوة. جا هةندآ لةو زانيارىية ثيَشووانةى ئةوان كة ثيَضةوانةى واقيعى حالأ بوون و ئةندازةكةشيان كةم نةبوو، بة وةهم و هةلَة، وةك بةشيَك لة زانستة ئيسلامىيةكان تةماشا كراون و وةرطيراون!\nهةندآ لة وتةى ئةو كةسانةى كة فةرموودةكانيان رِيوايةت كردووة يان هةندآ لةو واتايانةى كة ئةوان لةو فةرموودانةيان هةلَطؤزيوة، تيَكةلَى دةقى فةرموودةكان بوون و ثيَكةوة بة يةك ضاو تةماشا كراون. خؤ مادةم مرؤظيش لة هةلَة بةدةر نىية، ئةوا هةندآ لةو قسة و واتايانةى ئةوان ثيَضةوانةى واقيع دةرضوون، ئةمةش بووة بة مايةى لاوازبوونى فةرموودةكة.\nهةندآ لةو واتايانةى كة بة ئيلهام خراونةتة دلَى ئةوليا و ئةهلى كةشفةوة، بة "فةرموودة" لة قةلَةم دراون، لةسةر ئةو بناغةيةى كة نةتةوةى ئيسلام كةسانى "مُحَدَّث" واتة ئيلهامكراويان تيَداية. ئاشكراشة كة هةندآ جار ئيلهامى ئةوليا، لةبةر ضةند تةطةرةيةك، بة هةلَةدا دةضيَت و دةطونجآ لةم ضةشنة رِيوايةتانةدا شتى ثيَضةوانةى رِاستى دةربكةويَت.\nهةندآ حيكايةت لةناو خةلَكىدا ناوبانط دةردةكةن و لة ناوياندا بة ويَنةى "ثةند" دةماودةمى ثآ دةكريَت. ديارة "ثةند"يش سةيرى واتا رِاستةقينةكةى ناكريَت، بةلَكو سةيرى ئةو ئامانجة دةكريَت كة لة ثيَناوىدا هيَنراوة. لةبةر ئةوة، هةندآ فةرموودة، بؤ مةبةستى رِيَنمايى و رِآ ثيشاندان، هةندآ ضيرؤك و حيكايةتيان لة قالَبى كيناية و شيَوازى تةمسيلدا باس كردووة، لةوانةى كة خةلَكى ثيَى ئاشنان و لةسةرى رِاهاتوون.\nجا ئةطةر هةر ناتةواوى و كةموكورِىيةك لة "واتا حةقيقى"يةكةى ئةم ضةشنة مةسةلانةدا ببيَت، ئةوا هؤكةى دةطةرِيَتةوة بؤ عورف و عادةتى خةلَكى و ئةو حيكاياتانةى كة دةماودةم بيستوويانة و لةطةلَى رِاهاتوون.\nطةلـآ نموونةهيَنانةوة و تةشبيهى بةلاغى هةن، كة ض بةهؤى تيَثةرِبوونى كات و ض بةهؤى دةرضوونيانةوة لة دةستى "زانين" بؤ ناو دةستى "نةزانى"، بة ويَنةى ضةند حةقيقةتيَكى ماددى وةرطيراون. بؤية ئةو خةلَكانةى كة تةشبيهةكان بة حةقيقةتى ماددى دادةنيَن، بة هةلَةدا دةضن.\nبؤ نموونة: ئةو دوو مةلائيكةتةى كة ناويان "طا" و "نةهةنط"ة و لة جيهانى ميساليشدا لة شيَوةى طا و نةهةنطدان و، لة ضينى ئةو مةلائيكةتانةى خواى طةورةن كة سةرثةرشتيى زيندةوةرانى وشكايى و دةرياى طؤى زةوى دةكةن، لة طومان و بؤضوونى هةلَةى خةلَكدا بوون بة طايةكى زةبةلاح و نةهةنطيَكى بةرجةستة! كة ئةمةش بووة بةهؤى رِةخنةطرتن لة فةرموودةكة.\nنموونةيةكى تر: جاريَكيان لة كؤرِى ثيَغةمبةردا = صلى الله عليه وسلم = دةنطيَك بيسترا، ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = فةرمووى: ئةمة دةنطى بةرديَكة كة حةفتا سالَة بؤ دؤزةخ هةلَدراوة وا ئيَستا طةيشتة بنكى دؤزةخ. جا ئةو كةسةى ئةم فةرموودةية دةبيستيَت و حةقيقةتةكةى بؤ رِوون نةبووةتةوة، ئينكاريى دةكات و بةمةش لة رِآ دةترازيَت. بةلآم طةر بزانيَت بة جؤريَكى بآطومان ضةسثاوة كة دواى ماوةيةكى كةم يةكيَك هاتة خزمةتى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = و هةوالَى ثآ دا كة نةختيَك ثيَش ئيَستا فلآنة مونافيقى بةناوبانط مرد، ئةوا ئةو كاتة دلَنيا دةبيَت كة ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = بة رِةوانبيَذىية بةرزة ثيَغةمبةرانةكةى خؤى ويَنةى ئةو مونافيقة تةمةن حةفتا سالَةى بة شيَوةى بةرديَك كيَشاوة كة بؤ بنكى دؤزةخ تليَر ببيَتةوة، ضونكة سةرجةمى ذيانى ئةو مونافيقة كةوتنةخوارةوة بووة بؤ ناو كوفر و تليَربوونةوة بووة بؤ نزمترين ثلةى نزمى. خواى طةورةش لة دةمى مردنى ئةو مونافيقةدا ئةو دةنطةى بة طوآدا دان و كردى بة نيشانةيةك لةسةر دوائةنجامى ئةو.\nخواوةندى داناى زانا لةم خانةى ئيمتيحان و طؤرِةثانى تاقيكردنةوةيةدا هةندآ شتى طرنط لة دووتويَى طةلـآ كاروبارى زؤردا دةشاريَتةوة و، ضةندةها حيكمةت و بةرذةوةنديى زؤريش بةم شاردنةوةيةوة ثةيوةست دةكات.\nبؤ نموونة: خواى طةورة "شةوى قةدر"ى لة مانطى رِةمةزاندا و، "سةعاتى دوعا طيرابوون"ى لة شةو و رِؤذى جومعةدا و، "ئةوليا و ثياوضاكان"ى لة نيَوان كؤمةلآنى مرؤظدا و، "ئةجةل"ى لة تةمةندا و، "بةرثابوونى قيامةت"ى لة تةمةنى دنيادا... هتد، شاردووةتةوة..\nخؤ ئةطةر ئةجةلى مرؤظ ديار بوواية و كاتةكةى بزانراية ئةوا ئةم مرؤظة هةذارة نيوةى تةمةنى لة بآئاطايىيةكى تةواوةتىدا بةسةر دةبرد و، نيوةكةى تريشى هيَندة دةحةثةسا و طيرؤدةى سام و مةترسى دةبوو هةتا وةكو كةسيَكى لـآ دةهات كة هةنطاو بة هةنطاو بةرةو ثةتى سيَدارة برِوات. كةضى ثاريَزطارىكردنى هاوسةنطيى ثيَويست لة نيَوان: دنيا و دوارِؤذدا و، بةرذةوةنديى مانـةوةى دلَى مرؤظ لة نيَوان: ترس و ئوميَد(الخوف والرجاء)دا، داخوازى ئةوةن كة: هةموو خولةكيَكى ذيانى مرؤظ بطونجآ مردن يةخةى ثآ بطريَت و بيشطونجآ ذيانى هةر بةردةوام بيَت. بؤية تةمةنيَكى ئةجةل نةزانراوى بيست سالَى لة تةمةنيَكى ئةجةل زانراوى هةزار سالَى بة باشتر دادةنريَت!\nهةر بةم جؤرة، بةرثابوونى قيامةتيش ئةجةلى ئةم دنيايةى خؤمانة، كة دةلَيَى مرؤظيَكى طةورةية. جا ئةطةر كاتةكةى ديارىكراو بواية، ئةوا سةدةكانى ثيَشين و ناوةرِاست لة خةوى بآئاطايىدا ذيانيان بةسةر دةبرد و، سةدةكانى دواييش لة ترس و بيمدا دةمانةوة. ضونكة مرؤظ هةروةك بة حوكمى ذيانى كةسى و رِؤذانةى خؤى ثةيوةنديى بة خانة و لانةو شارةكةى خؤيةوة هةية، بة هةمان جؤر و بة حوكمى ذيانة كؤمةلآيةتى و مرؤظانةكةى ثةيوةندىيةكى طةلـآ ثتةويشى بة خانووة مةزن و شارة هةرةطةورةكةيةوة هةية، كة دنياية.\nلةمةوة تآدةطةين كة ئةو نزيكىيةى لة ئايةتى ثيرؤزى: (إقتَرَبَتِ السّاعَةُ) (القمر:1)دا باس كراوة، تيَثةرِبوونى هةزار و ئةوةندة سالأ هةلَى ناوةشيَنيَتةوة، ضونكة قيامةت ئةجةلى دنياية. خؤ رِيَذةى هـةزار و دوو هةزار سـالأ لة ضاو تةمةنى دنيادا وةك رِيَذةى رِؤذ و دوو رِؤذ و خولةك و دوو خولةك واية لة ضاو سالَةكانى تةمةنى مرؤظدا.\nدةبآ ئةوةشمان لة ياد نةضيَت كة بةرثابوونى قيامةت تةنها ئةجةلى طرؤى مرؤظ نىية تاكو بةثيَى تةمةنى مرؤظ نزيكى و دوورىيةكةى ليَك بدريَتةوة، بةلَكو ئةجةلى طشت بوونةوةران و ئاسمانةكان و زةوىية، كة خاوةنى تةمةنى هيَندة زؤرن لة حسابكردن و ليَكدانةوة نايةن.\nلةبةر ئةمةية كة خواوةندى داناى زانا كاتى بةرثابوونى قيامةتى لة زانياريى خؤى و لة نيَوان ثيَنج شتة غةيبىيةكاندا شاردووةتةوة. يةكيَك لة حيكمةتةكانى ئةم شاردنةوةيةش ئةوةية كة خةلَكى هةموو سةردةميَك ترسى بةرثابوونى قيامةتيان ببيَت. تةنانةت لةو سةردةمةدا هاوةلَة بةرِيَزةكان زياتر لة بةرثابوونى قيامةت دةترسان تاكو كةسانى دواى خؤيان، هةرضةندةش لة باشترين سةدة و كاتدا دةذيان، كة سةدةى بةختةوةرى و دةركةوتنى رِاستىيةكان بووة. تةنانةت هةنديَكيان وتوويانة: نيشانةكانى قيامةت هاتوونةتة دى!\nجا ئةو كةسانةى كة لةم سةردةمةى خؤماندا شارةزاى حيكمةت و حةقيقةتى: "شاردنةوةى كاتى بةرثابوونى قيامةت" نين، بة ستةم و نارِةوا دةلَيَن: هاوةلَة بةرِيَزةكان = خوايان لـآ رِازى بيَت = ضؤن لةو طومانةدا بوون كة رِوودانى رِاستىيةكى طرنط و سامناكى دواى هةزار و ضوارسةد سالأ بة نزيك بزانن لة سةردةمةكةى خؤيانةوة، لة كاتيَكدا كة ئةوان باشترين و بةتواناترينى موسلَمانان بوون لة تيَطةيشتنى واتاكانى دوارِؤذدا و هةست و شعووريشيان لة هى طشت ئيمانداران تيذتر بووة سةبارةت بة ثةىبردنيان بةو شتانةى لة رِؤذطارانى داهاتوودا ديَن؟ دةلَيَى بيرى ئةوان هةزار سالأ لة رِاستى دوور كةوتووةتةوة!\nوةلآم: ضونكة هاوةلَة بةرِيَزةكان = خوايان لـآ رِازى بيَت = لة هةموو خةلَكى زياتر بيريان لة دوارِؤذ كردووةتةوة و، يةقينيشيان دامةزراوتر بووة بة نةمان و لةناوضوونى دنيا و، لة هةموو خةلَكى زياتر لةو حيكمةتة خوايىيةش تآطةيشتوون كة خواى طةورة كاتى بةرثابوونى قيامةتى ثآ شاردووةتةوة، ئةمةش بة فةزلَى نوورى بةردةوامى هاوةلَيَتيى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = لةسةريان. لةبةر ئةوة، ئةوان وةك كةسيَك ضاوةرِوانى ئةجةلى خؤى بكات، ئاوا ضاوةرِوانى ئةجةلى دنيايان كردووة و خؤيان بؤ مردنى ئامادة كردووة و، بة ضوستى و ليَبرِانةوة بؤ دوارِؤذيان تآكؤشاون.\nثاشان دووثاتكردنةوةى "... فانتظروا الساعة" لة لايةن ثيَغةمبةرةوة = صلى الله عليه وسلم = لةم حيكمةتى "شاردنةوة و ثةنهانكردن"ةوة سةرضاوة دةطريَت و، رِيَنمايىيةكى رِةوانى ثيَغةمبةرانةية و، هةرطيز دةستنيشانكردنى كاتى بةرثابوونى قيامةت نىية لة رِيَى "وةحى"يةوة تا وا طومان ببريَت كة لة رِاستىيةوة دوور بيَت، نةخيَر، ضونكة "حيكمةت" و "عيللةت"ى هةرشتيَك لة يةكتر جيان.\nسةرجةمى ئةو فةرموودة ثيرؤزانةى كة بةم شيَوةيةن، لةم حيكمةتى "شاردنةوة و ثةنهانكردن"ةوة سةرضاوة دةطرن.\nهةر لةسةر بناغةى هةمان حيكمةتة كة خةلَكى لة ديَر زةمانةوة، تةنانةت هةر لة سةردةمى تابيعينةوة، ضاوةرِوانى ثةيدابوونى "مةهدى" و "دةججالى سوفيانى"يان كردووة، بةو هيوايةى كة ئةطةر بة سـةردةمى "مةهدى" طةيشتن شويَنى بكةون. تةنانةت هةندآ لة ئةوليا و ثياوضاكان وتوويانة كة ئةو كةسانة كاتيان بةسةرضووة.\nجا حيكمةتى دةستنيشاننةكردنى كات و سةردةمى ثةيدابوونيان، هةمان حيكمةتى دةستنيشاننةكردنى رِؤذى قيامةتة، كة بةمةى خوارةوة ئةو حيكمةتة كورت دةكةينةوة:\nهةموو كات و سةردةميَك ثيَويستى بة واتا و ناوةرؤكى "مةهدى"ية، كة دةبيَت بة بناغةيةك بؤ ورة و هيَزى مةعنةوىيان و، لة نائوميَدى رِزطاريان دةكات. كةواتة دةبآ هةموو سةردةميَك بةشيَكى لةم واتاية هةبيَت. هةروةها دةبآ خةلَكى هةموو سةردةميَك لة مةترسيى كةسانى خراثكار وريا و بيَدار بن، لةوانةى كة سةرؤكايةتيى نيفاق دةكةن و، ثيَشةواى هيَز و تةوذميَكى طةورةى شةرِ و خراثكارين، تاكو مرؤظى هيض سةردةميَك بة طوآنةدان و بايةخثآنةدان، ئةم لايةنة ثشتطوآ نةخات و جلَةو بؤ نةفس شل نةكات!\nخؤ ئةطةر كاتى ثةيدابوونى "مةهدى" و "دةججال" و كةسانى هاوضةشنيان دةستنيشانكراو بواية، ئةوا بةرذةوةنديى ئيرشاد و حيكمةتى رِيَنمايى بةزاية دةدرا و لةدةست دةضوو!\nئنجا نهيَنيى جؤراوجؤريى ئةو رِيوايةتانةش كة لة بارةى ئةم دوانةوة هةن، بريتىية لةوةى كة:\nئةو كةسانةى فةرموودة ثيرؤزةكانى ئةم بابةتةيان ليَكداوةتةوة، ئيجتيهاد و تيَطةيشتنةكانى خؤيان تيَكةلَى دةقى فةرموودةكان كردووة، وةك ئةوةى كة بةثيَى بؤضوونى خؤيان رِووداوةكانى "مةهدى"و "دةججال"يان وا ليَك داوةتةوة كة لة دةوروبةرى شام و بةصرة و كووفة رِوو دةدةن! ضونكة لةو سةردةمانةدا ئةمانة طرنطترين شارى نزيكى مةلَبةندى خةلافةت بوون لة مةدينةى مونةووةرة و شامدا..\nيان بؤ ليَكدانةوةى ئةو فةرموودانة ثيَيان وابووة ئةو ئاسةوارة مةزنانةى كة "كةسيَتيى مةعنةوى"ى "مةهدى" و "دةججال" دةنويَنن يان دةستة و تاقمةكانيان ئةنجاميان دةدةن، هى كةسايةتيى خودى ئةو تاكة كةسانة بن! ئةم ضةشنة ليَكدانةوةيةش بوو بة مايةى ئةوةى كة وابزانريَت ئةو جؤرة كةسانة بة شيَوةيةكى نائاسايى ثةيدا دةبن و، هةموو خةلَكيش دةيانناسن! كةضى لة رِاستىدا = وةك ثيَشتر وتمان= دنيا طؤرِةثانى ئيمتيحان و تاقيكردنةوةية و، خواوةنديش كاتآ كة مرؤظ تاقى دةكاتةوة ئيختيارى لـآ دانامالَيَت، بةلَكو دةرطاى ئيختيار لة بةردةم ذيريى ئةودا دةخاتة سةر ثشت تاكو سةرثشك بيَت لة هةلَبذاردنى هةر هةلَويَستيَكدا كة ثيَى ثةسةند بيَت. لةبةر ئةوة، ئةو جؤرة كةسانة = واتة: "دةججال" و "مةهدى" = لة كاتى ثةيدابوونياندا لة لايةن كةسانيَكى زؤرةوة ناناسريَن، تةنانةت ئةو دةججالة سامناكةش لة سةرةتادا نازانيَت كة خؤى دةججالة، بةلَكو ئةوانة دةيناسن كة بة نوورى ئيمانى تيذى ناخبين بؤى دةرِوانن.\nسةبارةت بة دةججالةوة، كة يةكيَكة لة نيشانةكانى قيامةت، ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = فةرموويةتى: رِؤذيَكى وةك سالَيَك واية و رِؤذيَكيشى وةك مانطيَك و رِؤذيَكيشى وةك حةفتةيةك و رِؤذةكانى تريشى وةك رِؤذانى ئيَوة واية و، هةموو دنياش دةنطى دةبيستن و، بة ماوةى ضل رِؤذيش طةشتى زةوى دةكات.\nجا ئةو كةسانةى كة ويذدانيان بةكار نةهيَناوة، وتوويانة: ئةم رِيوايةتة مةحالَة و، ئينكارىيان كردووة. نةخيَر، هةرطيز مةحالأ نىية، بةلَكو حةقيقةتى ئةم رِيوايةتة = والعلم عند الله = ئةمةى خوارةوةية:\nفةرموودة ثيرؤزةكة ئاماذةى تيَداية بؤ سةرهةلَدانى كةسيَك لة لايةنى باكوورةوة = كة ضرِترين ناوضةى جيهانى كوفرة = و بؤ ئةوةش كة سةركردايةتيى تةوذميَكى مةزنى بةرهةمو ئةنجامى مادديةتى سةرسةخت دةخاتة ئةستؤى و، خةلَكى بؤ لاى ئيلحاد و ئينكارىكردنى بةديهيَنةر بانط دةكات. جا واتاى ئةم حةديثه ئاماذةى تيَداية بؤ سةرهةلَدانى ئةو كةسة لة باكوورى جيهانةوة و، ئةم ئاماذةيةش هيَمايةكى حةكيمانةى تيَداية كة بريتىية لةوةى:\nسالَيَكى بازنة نزيكةكةى جةمسةرى باكوور شةو و رِؤذيَكة، ضونكة شةش مانطى سالأ لةوآ شةوة و شةشةكةى تريشى رِؤذة. واتة رِؤذةكةى ئةم دةججالة سالَيَكة، وةك لة فةرموودةكةدا هاتووة: "رِؤذيَكى دةججال سالَيَكة" كة ئةمةش ئاماذةية بؤ ئةوةى لة نزيكى ئةو بازنةيةوة ثةيدا دةبيَت. مةبةستيش لةوةى كة " رِؤذى دووهةمى مانطيَكة" ئةوةية كة هةتا لة باكوورةوة بةرةو ناوضةكانى خؤمان بيَين واى لـآ ديَت كة هةندآ جار مانطيَكى تةواو يةك رِؤذ دةبيَت، ضونكة لة هاويندا يةك مانط خؤر ئاوا نابيَت. ئةمةش ئاماذةيةكى ترة بؤ ئةوةى كة دواى ئةوةى دةججال لة باكوور سةرىهةلأدا، ئةوآ جآ دةهيَلَآ و بةرةو جيهانى شارستانيَتى ديَت..\nئةم ئاماذةيةش لة طيَرِانةوة(إسناد)ى رِؤذةوة بؤ لاى دةججال ، هاتووة.. بةم ضةشنة هةتا لة باكوورةوة بةرةو باشوور نزيك ببينةوة دةبينين "خؤر" يةك حةفتة ئاوا نابيَت، تا واى لـآ ديَت جياوازيى نيَوان خؤرهةلَهاتن و خؤر ئاوابوون سآ كاتذميَر دةبيَت. ئةو كاتةى كة لة رِووسيا ديل بووم لة شويَنيَكى وةك ئةمةدا بووم، ئةوةبوو لة شويَنيَكى نزيكمانةوة خؤر تا يةك حةفتة ئاوا نةدةبوو، تةنانةت خةلَكى دةضوونة دةرةوة بؤ بينينى ديمةنى ناوازةى خؤرئاوابوون!\nسةبارةت بة طةيشتنى دةنطى دةججال بة هةموو شويَنيَكى جيهان و، طةشتكردنيشى بة ماوةى ضل رِؤذ بة زةوىدا، ئةوا ئاميَرةكانى رِاديؤ و تةلطراف و تةلةفؤن و، هؤكارة تازةكانى طواستنةوةى ضةشنى شةمةندةفةر و فرِؤكة، شيتةلَيان كردوونةتةوة. خؤ ئةو مولحيدانةى كة تا دويَنآ ئةم دوو حالَةتةيان بة مةحالأ دةزانى و ئينكارىيان دةكردن، ئةمرِؤ وةك شتيَكى ئاسايى دةيبينن.\nسةبارةت بة يةئجووج و مةئجووج و بةربةستةكةشةوة كة نيشانةى قيامةتن، لة ثةياميَكى تردا هةندآ بة دريَذى لةسةرم نووسيون، خويَنةرى بةرِيَز بؤ ئةوآ رِةوانة دةكةم. بةلآم ليَرةدا دةلَيَم: هةروةك دويَنآ دوو تيرةى: "مانجؤر" و "مةغؤل" كؤمةلَطاكانى مرؤظايةتىيان كاول كرد و بوون بةهؤى بنياتنانى بةربةستى ضين، طةلـآ رِيوايةتيش هةن كة ئاماذة دةكةن بؤ ئةوةى لةطةلأ نزيكبوونى بةرثابوونى قيامةتيشدا شارستانيَتيى نوآ دادةرِميَت و بة زةبرى شةقى سامناكى بيروباوةرِة تؤقيَنةر و ئاذاوةضىيةكةى ئةوان كاول دةبيَت.\nليَرةدا هةندآ كةسى مولحيد دةثرسن:\nئةم دةستة و تاقمةى ئادةميزاد لة كويَن كة ثيَشتر ئةم ضةشنة كارانةيان ئةنجام داوة و لةمةولاش ئةنجامى دةدةن؟\nوةلآم: "كوللـة" دةرد و ثةتايةكى كشتوكالَىية و، لة وةرزيَكى تايبةتىدا ناوضةيةكى ديارىكراو دادةطريَت و ثاشان بةثيَى طؤرِانى وةرز بة تةواوى ون دةبيَت. جا تايبةتكارىيةكانى ئةو رِةطةزانةى كوللة كة كشتوكالَى ئةو ناوضةيان تةفروتوونا كرد، لةناو ناخى هةندآ تاكى دةستنيشانكراوى ئةوانداية و، هةمان دةرد و ثةتا = بة فةرمانيَكى خوايى = لة وةرزيَكى ديارىكراودا و بة ذمارةيةكى زؤر، سةر هةلأدةدةنةوة. واتة حةقيقةتى رِةطةزةكانيان لةبةر ضاودا ناميَنن، بةلآم ناثووكيَنةوة، تاكو سةر لةنوآ لة وةرزيَكى ديارىكراودا سةرهةلأبدةنةوة.\nهةروةك ئةم دياردةية لة كوللةدا بةم شيَوةية.. بة هةمان جؤر، ئةو نةتةوانةش كة لة سةردةميَكدا خراثكارىيان بة ناو جيهاندا بلآوكردةوة، لة كاتيَكى ديارىكراودا و بة فةرمان و ويستى خواى طةورة، بؤ لةناوبردنى مرؤظايةتى سةر هةلأدةدةنةوة و، جاريَكى تريش شارستانيَتيى مرؤظ دةرِووخيَننةوة. بةلآم ورووذاندنى ئةم جارةيان بة شيَوةيةكى تر دةبيَت! ولا يَعلمُ الغيبَ إلاّ الله.\nداهات و بةرهةمى هةندآ بابةت و مةسةلةى "ئيمانى" رِوويان لة ضةند كاروباريَكى سةر بةم جيهانة تةسك و ثابةندةى دنياية و، هى بةشيَكى تريشيان رِووى لة جيهانى هةميشةيى سةربةست و فراوانة..\nجا لةبةر ئةوةى بةشيَكى ئةو فةرموودانةى لة بارةى نرخ و بةهاى كردةوة ضاكةكانةوة دةدويَن، ثيَغةمبةرى ئازيز = صلى الله عليه وسلم = بة شيَوازيَكى رِةوانبيَذى ئةوتؤ دةرىبرِيون كة لةطةلأ حيكمةتى "تةرغيب و تةرهيب"دا بطونجآ، ئةوا هةندآ لةو كةسانةى كة بة وردى نارِوانن، طومانيان وا بردووة كة ئةو فةرموودانة موبالةغةيان تيَدا بيَت! نةخيَر هةرطيز موبالةغةيان تيَدا نىية، بةلَكو هةموويان عةينى رِاستى و حةقيقةتن.\nبؤ نموونة: ئةو شتةى كة زةينى كةسانى بآويذدان دةرِووشيَنيَت و دةيانهةذيَنيَت، ئةم فةرموودةيةى خوارةوةية:\n"لو كانت الدنيا تَعْدِلُ عند الله جناحَ بعوضةٍ ما شرب الكافر منها جرعة ماء" أو كما قال.\nحةقيقةتى ئةم فةرموودةية بريتىية لةوةى كة:\nوشةى "عند الله" لةم حةديثهدا جيهانى هةميشةيى دةطةيةنيَت. ضونكة ئةو رِووناكىيةى كة لة جيهانى هةميشةيىيةوة تيشكى دابيَت = با هيَندةى بالَة ميَشوولةيةكيش بيَت = لةبةر ئةوةى هةميشةيىية، ئةوا طةلـآ طشتى و فراوانترة لةضاو نووريَكى كاتىدا، با ثرِ بة ثرِى طؤى زةويش بيَت.\nواتاى ئةم فةرموودةية بةراورد لة نيَوان بالَة ميَشوولة و جيهانى طةورةدا ساز ناكات، بةلَكو بؤ بةراوردكردنى دنياى هةموو كةسيَكة = كة لة ضوارضيَوةى تةمةنة كورتةكةىداية = لةطةلأ نوورى بةردةوام درةخشانى ئةو دنيادا، هةرضةندةش بة ئةندازةى بالَة ميَشيَكى رِيَذنةى خواى طةورة و ضاكةكارىية طشتىيةكةى ئةو بيَت.\nثاشان دنيا دوو، بةلَكو سآ رِووى هةية:\nيةكةم: رِوويةكة، بة ضةشنى ئاويَنة، درةوشانةوةى ناوة جوانةكانى خوا دةداتةوة.\nدووهةم: رِوويةكة دةرِوانيَتة ئةودنيا، واتة دنيا لةم رِووةدا كيَلَطةى قيامةتة.\nسآهةم: ئةو رِووةية كة بؤ عةدةم و نةمان دةرِوانيَت.\nئةم رِووةى سآهةمة كة خواى طةورة ليَى رِازى نىية و، بة دنياى ئةهلى طومرِايى ناسراوة.\nكةواتة مةبةست بةو دنيايةى لة فةرموودة ثيرؤزةكةدا باس كراوة دنيا مةزنةكة نىية كة ئاويَنةى ناوة جوانةكانى خواية و ضةند نامةيةكى صةمةدانىية، هةروةها ئةو دنيايةش نىية كة كيَلَطةى دوارِؤذة، بةلَكو مةبةست دنيا ثيَضةوانةكةى ئاخيرةتة كة سةرضاوةى هةموو طوناهـ و تاوانيَك و كانطاى طشت بةلآ و طيروطرفتيَكة و، هى دنياثةرستانة كة لةضاو ئةو جيهانة هةميشةيىيةى دوارِؤذدا، كة بة بةندة ئيماندارةكانى خواوةند دةبةخشريَن، كيَشى طةرديلةيةكيشى نىية.\nجا ئةم حةقيقةتة رِاست و رِةواية ضةندة دوورة لةو طومانةى ئةهلى ئيلحادى ستةمكار، كة بة موبالةغةيان لة قةلَةم دةدا.\nنموونةيةكى تر: مولحيدان بة تةواوى ثيَيان لة بآويذدانى رِاكيَشاوة و لةو طومانةدا بوون كة: ئةو باسانةى لة بارةى "ثاداشتى كردةوةكان" و "فةزلَى هةندآ سوورةتى قورئان"ةوة لة فةرموودة ثيرؤزةكاندا رِيوايةت كراون، موبالةغةيةكى دوور لة ذيرىيان تيَدا بيَت. تةنانةت وتووشيانة: ئةوانة مةحالَن!\nبؤ نموونة: لة حةديثدا هاتووة كة خويَندنى سوورةى "فاتيحه" ثاداشتى هةموو قورئانى هةية و، سوورةى "ئيخلاص"يش هاوسةنطى سآيةكى قورئانة و، سوورةى "الزلزلة"يش ضواريةكى قورئانة و، سوورةى "الكافرون"يش ضواريةكى قورئانة و، سوورةى "يس"يش دة هيَندةى قورئان ثاداشتى هةية.\nجا ئةو كةسانةى كة بة وردى و لةسةرخؤيى نارِواننة ئةم باسة و خاوةنى ويذدان نين، ناوةرؤكى ئةم رِيوايةتانةيان ثآ مةحالَة، ضونكة دةلَيَن: ضؤن دةكرآ تةنها سوورةتى "يس" ئةم هةموو فةزلَةى ببيَت لة كاتيَكدا كة تةنها سوورةتيَكى قورئانة و طةلـآ سوورةتى خاوةن فةزلَى تريش لة قورئاندا هةن؟\nوةلآم: رِاستيى ئةم رِيوايةتانة بريتىية لةوةى كة:\nهةموو يةكيَك لة ثيتةكانى قورئانى ثيرؤز ثاداشتيَكى هةية، كة بريتىية لةوةى بة يةك "كردةوةى ضاك" دةذميَرريَت، بةلآم بة فةزلأ و بةخشندةيى خواى طةورة ثاداشتى ئةم ثيتانة زياد دةكةن تا هةندآ جار دة "ضاكة" بةرهةم دةهيَنن و هةندآ جاريش حةفتا و هةندآ جارى تريش حةوسةد (وةك لة ثيتةكانى آية الكرسي)دا، جارى واش هةية هةزار و ثيَنج سةد (وةك ثيتةكانى سوورةى ئيخلاص) هةندآ جارى ديكةش دة هةزار "ضاكة" بةرهةم دةهيَنن (وةك خويَندنةوةى ئايةتةكانى قورئان لة كاتة باشةكان و شةوى نيوةى شةعباندا) هةندآ جارى تريش سى هةزار بةرهةم دةهيَنن (وةك خويَندنةوةى ئايةتةكانى قورئان لة شةوى قةدردا). بةم جؤرة، ضاكة و ثاداشتةكان ثةرة دةسيَنن و زياد دةكةن. دةتوانريَت لة ئايةتى ثيرؤزى: (خيرٌ مِنْ اَلفِ شَهرٍ)دا (القدر:3) زيادبوونى ثاداشت بؤ سىهةزار وةربطيريَت.\nبةم جؤرة دةركةوت كة مةبةست لةو فةرموودانة بةراورد و هاوسةنطكردنى ئةو سوورةتانة نىية لةطةلأ قورئانى ثيرؤزدا بةم ثاداشت زيادبوونة بةردةوامةيةوة، نةخيَر، بةلَكو مةبةست ئةوةية كة: دةكرآ ثاداشتى زيادبوونى هةندآ سوورةت لةطةلأ ثاداشتة بنةرِةتىيةكةى قورئاندا بةراورد و هاوسةنط بكريَن.\nبا بة نموونةيةك ئةمة رِوون بكةينةوة:\nطريمان كيَلَطةيةك هةزار دةنكة طةنمةشاميى تيَدا ضيَنرابيَت، خؤ ئةطةر تةنها دةنكيَك لةو هةزارة حةوت طلك بطريَت و هةريةك لةو طلكانةش سةد دةنكيان ثيَوة بيَت، ئةوا ئةو كاتة يةك دةنك لةو طةنمةشامىيانة بةرامبةر دوو لةسةر سيَى طةنمةشامىية ضيَنراوةكانى ناو كيَلَطةكة دةردةضيَت.\nهةروةها ئةطةر وا دابنيَين دةنكيَكى تر دة طلكى طرتبيَت و هةريةك لةو طلكانةش سةد دةنكة طةنمةشاميان ثيَوة بيَت، ئةوا هةر تةنها ئةو دةنكة طةنمةشامىية يةكسان دةبيَت بة دوو هيَندةى ئةوةى لة كيَلَطةكةدا ضيَنراون!\nبؤ خؤت لةبةر رِووناكيى ئةم نموونةيةدا ئةمةى خوارةوة ليَك بدةرةوة:\nوا ئيَستا قورئانى ثيرؤز بة ويَنةى كيَلَطةيةكى نوورانى و موقةددةسى ئاسمانيى ئةوتؤ تةسةوور دةكةين كة هةر ثيتيَكى بة ثاداشتة بنةرِةتىيةكةى خؤيةوة = بآ طولَةطةنم و طلكةكانى = وةك دةنكة دانةويَلَةيةك واية. جا ئةطةر ئةمة بةسةر نموونةكةى ثيَشوودا جآبةجآ بكةيت، ئةوا دةتوانيت لة فةزلأ و طةورةيى سوورةتةكانى: (يس، الإخلاص، الكافرون، الزلزلة) تآبطةيت كة فةرموودةى ثيرؤزيان لة بارةوة هاتووة، لةضاو ثاداشتى بنةرِةتيى ثيتةكانى قورئاندا.\nثيتةكانى قورئانى ثيرؤز سآسةد هةزار و شةش سةد و بيست ثيتن. ثيتةكانى سوورةى ئيخلاسيش لةطةلأ (بسم الله)دا شةست و نؤ ثيتن. خؤ سآ هيَندةى شةست و نؤ دانةش دةكاتة دووسةد و حةوت ثيت. واتة ثاداشتى هةريةك لة ثيتةكانى سوورةى ئيخلاس نزيكى هةزار و ثيَنج سةد ثاداشت دةردةضيَت. بة هةمان جؤر، ئةطةر ثيتةكانى سوورةى "ياسين"يش بذميَريت و رِيَذةى ئةو ثيتانة لةطةلأ سةرجةمى ثيتةكانى قورئاندا بهيَنيت و ثاشان زيادة ثاداشتى "يةك بة دة" رِةضاو بكةيت، ئةوا دةبينيت كة هةر ثيتيَكى ئةو سوورةتة نزيكةى ثيَنجسةد ثاداشتى هةية.\nخؤ ئةطةر بةم شيَوةية ئةو فةرموودانةى تريش ليَكبدةيتةوة كة لة بارةى فةزلأ و طةورةيى سوورةتةكانى ترى قورئانةوة رِيوايةت كراون، ئةوا بؤت دةردةكةويَت كة ضةندة ئةو فةرموودانة رِاستىيةكى تةواوى رِةطداكوتاون و، ضةندةش دوورن لةوةى هيض شتيَكى ئةوتؤيان تيَدا بيَت كة ثةنجة بؤ موبالةغة و زيادةرِةوىكردن لة طوفتاردا، دريَذ بكةن.\nهةروةك لةناو زؤربةى جؤرةكانى بوونةوةراندا رِوو دةدات، بة هةمان جؤر لةناو مرؤظيشدا هةندآ جار كةسانيَك ثةيدا دةبن كة هةندآ كار و رِةفتارى دةراسا(خارق للعادة)يان ثيَوة دةردةكةويَت. جا ئةطةر ئةم كةسة هةلَكةوتووة لة كارى خيَر و ضاكةدا ثيَش كةسانى تر كةوتبيَتةوة، ئةوا دةبيَت بة مايةى شانازيى هاورِةطةزةكانى، دةنا مايةى شووم و بةلآية بؤيان.\nجا هةريةك لةو جؤرة كةسة هةلَكةوتووانة بة ويَنةى كةسايةتىيةكى مةعنةوى لة هةموو شويَنيَكى كؤمةلأدا سةرهةلأدةدات و، كةسانى تر هةولأ دةدةن لةو كارانةدا لاسايى ئةو بكةنةوة و بة ضوستى و ليَبرِانةوة تآدةكؤشن بطةنة ئاستى، كة لةوانةشة هةر تةنها يةكيَكيان بتوانيَت لة فلآن يان فيسار كاردا ثيَى بطاتةوة. كةواتة ئةم مةسةلةية لة رِووة مةنتيقىيةكةيةوة مةسةلةيةكى مومكينة و دةطونجآ بة ضةشنيَكى شاراوة و ناديار و رِةها "تاك"يَكى دةراساى ئاوا لةناو ئةو "جؤر"ة بوونةوةرةدا ببيَت، واتة بةم كارةى بووة بة كةسيَكى هةمةكى(شخص كلي)، بةو واتايةى كة دةطونجآ ئةم جؤرة كارة بةرهةمى ئاوا ئةنجام بيَنيَت.\nئيَستا فةرموو لة رِووناكيى ئةم نموونةيةدا سةيرى ضةند فةرموودةيةكى ثيرؤز بكة كة بةم واتايانةى خوارةوة هاتوون:\n"من صلّى ركعتين كذا فله أجر حجّة" واتة: ثاداشتى دوو رِكات لة ضةند كاتيَكى ديارىكراودا بةرامبةر بة حةجيَكة، ئةمةش رِاستىيةكى ضةسثاوة. كةواتة "دةطونجآ" هةموو دوو رِكاتة نويَذيَك لة رِووى هةمةكيَتىيةوة ئةم واتاية هةلأبطريَت، بةلآم رِوودانى "رِاستةقينةى" ئةم جؤرة رِيوايةتانة نة هةميشةيين و نة طشتين، ضونكة "قبوولأبوون" ضةند مةرجيَكى دةستنيشانكراوى خؤى هةية. لةبةر ئةوة، ئةم ضةشنة رِيوايةتانة سيفةتى هةمةكيَتى و بةردةوامىيان تيَدا نىية بؤ هةموو دوو رِكاتة نويَذيَكى وةها. كةواتة لة رِاستىدا يان كاتى و رِةهان، يان مةسةلةيةكى "مومكين"ى هةمةكين. هةمةكىبوونيش لةم ضةشنة فةرموودانةدا لة رِووى ئيمكانى ئيعتيبارىيةوةية، وةكو ئةوةى كة وتراوة: "غةيبةت وةك قةتلأ واية" كة مةبةست تياىدا ئةوةية مرؤظ بة غةيبةتكردن دةبيَت بة ذةهريَكى كوشندة. هةروةها وةك: "قسةى جوان صةدةقةيةكى ضةشنى ئازادكردنى بةندةيةكة".\nحيكمةتى دارِشتنى ئةم فةرموودانة بةم جؤرة شيَوازانة لةوةداية كة: ئيحتيمالى رِوودانى ئةم سيفةتة مةعنةوىية كاملَة لة هةموو شويَنيَك و بة شيَوة رِةهاكةى، ثيَشضاو بخريَت. ضونكة بؤ مةبةستى ئامؤذطارى و تةرغيب و تةرهيب زياتر جآ دةطريَت و ثتر دةروونةكان بؤ كارى خيَر هان دةدات و لة خراثكارى دووريان دةخاتةوة.\nثاشان دةبآ بيشزانين كة كاروبارةكانى جيهانى هةميشةيى بة تةرازووةكانى ئةم جيهانةى ئيَستامان هةلَناسةنطيَنريَن، ضونكة دةطونجآ مةزنترين شتى ئةم جيهانةمان هيَشتا بة بضووكترين شتى ئةوآ دانةنريَت و ثيَى بةراورد نةكريَت. جا ثاداشتدانةوةى كردارةكان لةبةر ئةوةى رِووى لةو جيهانة هةميشةيىيةى ئةوآية، ئةوا تيَرِوانينة دنيايىية تةسكةكانمان لة ئاستىدا كورتة و، ئيَمة لةوةدا دةستةوسانين كة بة ذيرىية سنووردارةكانمان ثةيى ثآ ببةين.\nبؤ نموونة: رِيوايةتيَك هةية سةرنجى ئةو كةسانة رِادةكيَشيَت كة بة وردى نارِوانن و لة برِيارةكانياندا ويذدان بةكار ناهيَنن، ئةويش بريتىية لةو رِيوايةتةى كة دةفةرمويَت: "هةر كةسيَك ئةمانة بخويَنيَت بة ويَنةى ثاداشتى "مووسا و هاروون"ى دةدريَتى:\n"الحمد لله رب السموات ورب الأرضين رب العالمين، وله الكبرياء في السموات والأرض وهو العزيز الحكيم..\nالحمد لله رب السموات ورب الأرضين رب العالمين، وله العظمة في السموات والأرض وهو العزيز الحكيم، وله الملك ربّ السموات وهو العزيز الحكيم".\nحةقيقةتى ئةم فةرموودانة و هاوويَنةكانيان، كة زةينةكان دةورووذيَنن، ئةوةية كة:\nئيَمة مةوداى ئةو ثاداشتة نازانين كة دوو ثيَغةمبةرى مةزنى وةك حةزرةتى مووسا و هاروون = درووديان لةسةر بيَت = بة دةستى دةهيَنن. مةطةر بةثيَى بؤضوونةكانمان و لة ضوارضيَوةى بيرى تةسك و رِوانينى دنيايى كورت و كةمماندا، كةواتة حةقيقةتى ئةو ثاداشتةى كة بة خويَندنى ئةو ويردة دةست بةندةيةكى تةواو كؤلَةوار دةكةويَت و لة لايةن ثةروةردطاريَكى بةسؤزى خاوةن ميهرةبانيى رِةهاوة لة ذيانيَكى هةميشةيىدا دةىدريَتآ، دةطونجآ بة ويَنةى ئةو ثاداشتة بيَت كة بة عةقلَة كةم و كورتةكانى خؤمان و بةطويَرةى بازنةى زانيارى و ئاسؤى بيركردنةوةمان بؤ ئةو دوو ثيَغةمبةرة مةزنةمان دانابوو!\nئيَمة لةمةدا وةك ئةو مرؤظة دةشتةكىية واين كة ثادشاى نةديوة و ثةى بة مةزنىيةكةى نابات و لة رِوانينى كورت و بيركردنةوةى تةسكى خؤىدا ثادشا بة كةسيَكى وةك رِيش سثيى ئاوايى يان نةختآ لةو طةورةتر دادةنيَت! تةنانةت لة خؤرهةلآتى توركيادا كةسانيَكى طوندنشينى هيَندة ساويلكة و سادةمان لة دةوروبةردا بوون كة دةيان وت: ثادشا لة نزيكى ئاطردانةكة دادةنيشيَت و هةر بؤ خؤيشى سةرثةرشتيى ئامادةكردنى خواردنةكةى دةكات! بةو واتايةى كة ئةوثةرِى بؤضوونى طوندنشينةكة لة بارةى طةورةيى ثادشاوة ناطاتة ئاستى ثلةى فةرماندةى تيثيَكى سوثا. جا ئةطةر بة يةكيَك لةو جؤرة كةسانة بوتريَت: طةر فلآنة كارم بؤ ئةنجام بدةيت بة ثلةى ثادشايى ثاداشتت دةدةمةوة (واتة بة ثلة و ثاية و رِيَزى فةرماندةى تيث) ئةم طوفتارة رِاست دةبيَت، ضونكة ثادشا هةر تةنها هيَندةى فةرماندةى تيث خاوةنى مةزنايةتىية لة زةين و بيرى تةسكى طوآبيستةكةدا.\nجا ئيَمة وةختة بة ويَنةى ئةم مرؤظة دةشتةكىيةش بة ذيرىية تةسك و بيرة كورت و رِوانينة كول و كاسة دنيايىيةكةمان لةو رِاستىيانة تآنةطةين كة لة بارةى ثاداشتى كردةوةكانةوة هاتوون و رِوويان لة جيهانى دوارِؤذة. ضونكة فةرموودة ثيرؤزةكة بةراورد ساز ناكات بؤ ثاداشتى رِاستةقينةى حةزرةتى مووسا و هاروون = درووديان لةسةر بيَت = كة لاى ئيَمة نةزانراوة، لةطةلأ ثاداشتى ئةو بةندةيةى كة ويردةكة دةخويَنيَت. نةخيَر.. ضونكة قاعيدةى شوبهاندنى شتيَك بة شتيَكى تر بريتىية لة: قياسكردنى شتيَكى "نةزانراو" بة شتيَكى "زانراو" واتة ثةىبردن بة حوكمى شتة "نةزانراوةكة" لة رِيَى زانينى حوكمى شتة "زانراوةكة"وة.\nواتة مةبةستى حةديثهكة بةراوردكردنى ئةو ثاداشتةية كة بةثيَى بؤضوونى خؤمان لامان زانراوة، لةطةلأ ثاداشتى رِاستةقينةى ئةو بةندة ذيكرخويَنة، كة ثاداشتيَكة لاى ئيَمة نةزانراوة.\nثاشـان ئـةو ويَنـةيةى "خـؤر" كة ض رِووى دةريا و ض دلَؤثيَك ئاو دةيدةنةوة، هةمان ويَنةية و جياوازىيان تةنها لة "نةوعييةت"داية، ئةوةتا هةردووكيان ويَنة و رِووناكيى خؤر دةدةنةوة. كةواتة رِؤحى هةريةك لة حةزرةتى مووسا و هاروون = درووديان لةسةر بيَت = لة رِاستىدا ئاويَنةيةكى بآطةردى وةك دةرياية، ماهييةتى ثاداشتةكانيان دةداتةوة، وةك ئةوةى كة رِؤحى ئةو بةندة ذيكرخويَنةى كة دةلَيَى دلَؤثيَك ئاوة ثاداشتى ذيكرةكانى ئةو بةندةية دةداتةوة. كةواتة لة رِووى: ماهييةت و ضةندايةتىيةوة، ثاداشتى هةردووك هةر يةكيَكة، بةلآم "جؤرةكانيان" جياوازة، بة طويَرةى جياوازيى قابيلييةتى ئاويَنةكان.\nثاشان هةندآ جار وتنةوةى ذيكر و تةسبيحاتيَكى ديارىكراو، يان خويَندنةوةى تةنها يةك ئايةت، هيَندة دةرطاى ميهرةبانى و بةختةوةرى لة مرؤظ دةكاتةوة كة ثةرستشى شةست سالأ ئةو دةرطايانةى لـآ ناكاتةوة. واتة هةندآ "حالَةت" هةن كة تةنها يةك ئايةت بة ئةندازةى سوودى سةرتاسةرى قورئان سوود بة مرؤظ دةطةيةنيَت.\nثاشان ئةو رِيَذنة ثةروةردطارىيانةى كة بة خويَندنةوةى تةنها يةك ئايةت لة ثيَغةمبةرى خؤشةويست = صلى الله عليه وسلم = دةردةكةون، لةوانةية يةكسان بآ بة رِيَذنةيةكى كاملَى ئةوتؤ كة خواى طةورة بة ثيَغةمبةريَكى ترى دةبةخشيَت، ضونكة ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = مايةى لـآدةركةوتنى ئيسمى ئةعظهمة. جا ئةطةر بوتريَت: "بةندةى ذيكرخويَن، بة فةزلَى ميراتطريى ثيَغةمبةرايةتىيةوة، بة بؤن و بةرامةيةكى سيَبةرى ئيسمى ئةعزةم بةهرةمةند بووة و، لة بازنةى قابيلييةت و ليَهاتنى خؤىدا ثاداشتيَكى لةسةر ئةوة دةست كةوتووة بة ئةندازةى ئةو رِيَذنة خوايىيةى كة يةكيَك لة ثيَغةمبةرانى تر ثيَى بةهرةمةند بووة" طةر ئةمة بوتريَت، ئةوا هةرطيزاو هةرطيز ئةم قسةية ثيَضةوانةى حةقيقةت نابيَت.\nئنجا ئةو ثاداشتةى ليَرةدا مةبةستة هى جيهانى رِووناكيى هةميشةيىية، كة دةكرآ لةوآ جيهانيَك لةناو تةنها يةك طةرديلةدا جيَى ببيَتةوة، بة ضةشنى ئةوةى كة ويَنةى ئاسمانةكان بة ئةستيَرةكانيةوة لة ثارضة شوشةيةكى بضووكدا جيَى دةبيَتةوة و تياىدا دةبينريَت! كةواتة هةر بةم جؤرة، خويَندنةوةى تةنها يةك ئايةت ياخود ذيكريَكى ديارىكراو، بة نيازيَكى بآطةرد، دةطونجآ خاويَنىيةكى وةك شووشة لة رِؤحى مرؤظدا بةرهةم بيَنيَت و، بتوانيَت ثاداشتيَكى نوورانيى وةك ئاسمانة فراوانةكان لة خؤىدا جآ بكاتةوة.\nئةنجام: ئةى ئةو كةسةى كة بآ ليَكؤلَينةوة و لـآوردبوونةوة و، بة ضاوى رِةخنة و توانج دةرِوانيَتة هةموو شتيَك!! ئةى خاوةنى ئيمانى لاواز و بيرى ثرِ لة فةلسةفةى ماددى!\nكةميَك ويذدان بةكار بيَنة! بةردةوام سةرنج لةم "دة" دةستوورانة بدة و، نةكةى ثةنجةى ئيعتيراز بؤ فةرموودة ثيرؤزةكان رِابكيَشيت و، ثاشان بؤ شتيَك كة طومان لة دلَتدا دروست بكات سةبارةت بة ثلة و ثايةى عيصمةتى ثيَغةمبةرايةتيى ثيَغةمبةرى ئازيز = صلى الله عليه وسلم = بة بيانووى ئةوةى كة ثيَت وابيَت شتيَك لة رِيوايةتيَكدا هةبيَت ثيَضةوانةى واقيع و حةقيقةت بيَت!\nئةم "دة" دةستوورة و بوارى ثيادةكردنيان وات لـآ دةكةن كة لة ثلةى يةكةمدا واز لة ئينكارى بهيَنيت، ئنجا ثاش ئةوةش ثيَت دةلَيَن كة: ئةطةر هةر ناتةواوى و تةقسيريَكى رِاستةقينة هةبيَت ئةوا لة ئيَمةداية (واتة لة دةستوورةكاندا) و بة هيض جؤريَك لة فةرموودة ثيرؤزةكاندا نىية. خؤ ئةطةر كةموكوورِيى رِاستةقينة لةودا نةبوو، ئةوا لة تآطةيشتنى خراثى خؤتداية!\nثوختةى ئةم قسانة: هةركةسيَك لة ئينكارىكردندا بةردةوامة، دةبآ لة ثيَشدا ئةم "دة" دةستوورة ناوبراوانة ثووضةلأ بكاتةوة، دةنا تواناى ئينكارىكردنى نىية.\nجا ئةطةر بة رِاستى خاوةنى ويذدانيت، ئةوا بة باشى سةرنج لةم "دة" دةستوورة بدة، ثاشان بؤ ئينكاريى هيض فةرموودةيةكى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = رِاست مةبةرةوة كة ذيريى تؤ بة ثيَضةوانةى حةقيقةتى دةبينيَت. بةلَكو بلَآ: لةوانةية ثيَويستى بة تةفسيريَك يان تةئويليَك يان ليَكدانةوةيةك هةبيَت، ئيتر بؤ خؤت واز لة ئيعتيرازطرتن بهيَنة.\nهةروةك قورئانى ثيرؤز ضةندين ئايةتى موتةشابيهى تيَداية و ثيَويستيان بة تةئويلة، ياخود داخوازى ئةوةن مرؤظ تةسليمى موتلَةقيان ببيَت.. بة هةمان جؤر فةرموودةى ثيرؤزيش ضةند حةديسيَكى موشكةليان تيَداية، هةندآ جار ثيَويستيان بة تةفسير و ليَكدانةوةى ورد هةية. دةتوانيت لة نموونةكانى ثيَشوودا ئةمة ببينيت.\nبةلَآ، مرؤظى بيَدار دةتوانيَت خةونى كةسيَكى نوستوو ليَكبداتةوة، بةلآم ئةو كةسةى كة نوستووة و طويَشى لة طوفتارى بيَدارةكانى دةوروبةريةتى، هةندآ جار قسةكانى ئةوان بة شيَوةيةك لة شيَوةكان لة خةونةكةىدا ثيادة دةكات و، بةوةى لةطةلأ خةونةكةىدا بطونجآ ليَكى دةداتةوة.\nدةسا ئةى ئةو مرؤظةى كة بة غةفلَةت و فةلسةفةى ماددى خةوى لـآ خراوة!..\nبآويذدان! ئةو كةسةى كة خواى طةورة لة بارةيةوة دةفةرموآ: (مازاغَ البَصَرُ وَما طَغى) (النجم:17).. ئةو كةسةى كة لة بارةى خؤيةوة دةفةرموآ: "تنام عيناي ولا ينام قلبي" ئةو كةسة، بيَدارى رِاستةقينةية. كةواتة ئينكارى ئةو شتانة مةكة كة ئةو دةيانبينيَت، بةلَكو ليَكى بدةرةوة و لة خةونةكةتدا تةعبيريَكى بؤ ثةيدا بكة و تةفسيريَكى بؤ بدؤزةرةوة. ضونكة ئةطةر ميَشوولةيةك بة كةسيَكى نوستووةوة بدات، ئةوا ئاسةوارى ئةم ثيَوةدانةى وةها ثيَوة دةردةكةوآ كة دةلَيَى لة جةنطدا زامدار بووبيَت! خؤ طةر دواى بيَداربوونةوةى ثرسيارى لـآ بكرآ، دةلَيَت: بةلَآ، لة جةنطيَكى خويَناوىدا بووم و تؤثةكانم ئاراســتة كرابوون! لـة كاتيَكدا كـة بيَدارةكانى دةوروبـةرى ئةم شــلَةذاوىيةى ئةو بة ثيَكةنين و طالَتةثآكردنةوة وةردةطرن! كةواتة رِوانينى غةفلَةتى خةوليَخةر و بيرى فةلسةفةى ماددى، هةرطيز ناطونجآ بكريَن بة مةحةك بؤ حةقيقةتةكانى نبووةت!\nرِوانينى "نبووةت" و "تةوحيد" و "ئيمان".. لة نوورى: ئولووهييةت و، ئاخيرةت و، يةكثارضةيى طةردووندا، رِاستىيةكان دةبينيَت. ضونكة ئةو رِوانينةى ئةوان ئاراستةى ئةمانة كراوة. بةلآم "زانستى تةجريبى" و "فةلسةفةى نوآ" لة طؤشةى: "هؤكارة زؤرة ماددىيةكان" و "سروشت"ةوة شتان دةبينيَت، ضونكة رِووى لةمانةية.\nكةواتة ماوةى نيَوان هةردوو طؤشةى رِوانينةكان طةلـآ لة يةكترةوة دوورة، لةوانةية ئامانجيَك هةبيَت بةلاى ئةهلى فةلسةفةوة طةلـآ طةورة و طرنط بيَت، كةضى لة ناوةندى مةبةست و ئامانجةكانى زانايانى ئوصوولى دين و زانستى كةلامدا هيَندة بآنرخ و نزم بيَت كة لةوةدا بيَت هةر نةبينريَت و تةنانةت بايةخيشى بؤ دانةنريَت. هةر لةبةر ئةمةشة كة ئةهلى عيلمى تةجريبى لة زانينى تايبةتكارى و زانياريى دوورودريَذ و وةسفة وردةكانى بوونةوةراندا طةلـآ ثيَشكةوتن، كةضى لة بوارى زانستى رِاستةقينةدا، كة زانستة خوايىية بةرزةكان و قيامةتىيةكانن، طةلـآ دواكةوتوون. تةنانةت لة سادةترين و كةمزانستترينى ئيماندارانيش بةجآ ماون!\nجا ئةو كةسـانةى كة ئـةم نهيَنىية نازانن، ثيَيان واية زانايانى ئيسـلام لة زانايانى سروشت و فةيلةسووفةكان دواكةوتوون. كةضى لة رِاستىدا ئةوانةى كة ذيرىيان خليسكاوةتة ضاوانيان و تةنها بير لةو شتانة دةكةنةوة كة بة ضاو دةيانبينن و، لة نيَوان بوونةوةرانيَكى زؤرو زةبةندةدا نوقمبوون، لة كوآ جورئةت و ثرِكيَشى ئةوةيان تيَداية بة ميراتطرانى ثيَغةمبةران بطةنةوة كة بة مةبةست و ئامانجة خوايىية بةرزو بلَندةكان طةيشتوون و ثيَيان بةهرةمةند بوون؟!\nثاشان ئةطةر رِوانين بؤ هةر شتيَك لة دوو طؤشةى جياوازةوة بيَت، ئةوا بآطومان دوو حةقيقةتى جياجيا دةردةكةون، كة دةطونجآ هةردووكيان "حةقيقةت" بن. هةرطيزاوهةرطيزيش رِاستىيةكى زانستى و ضةسثاوى بآطومان لةطةلأ رِاستىيةكانى دةقة موقةددةسةكانى قورئاندا ثيَضةوانة دةرناضيَت، ضونكة دةستى كورتى زانستى تةجريبى هيَندة كؤتاية ناطاتة داويَنى ضمكيَكى رِاستىية بةرز و خاويَنةكانى قورئان. وا تةنها يةك نموونة لةسةر ئةمة دةهيَنينةوة:\nحةقيقةتى طؤى زةوى بةثيَى بينينى "زانايان" ئةوةية كة:\n"زةوى" يةكيَكة لة هةسارة طةرِؤكة قةبارة مامناوةندىيةكان و، بة دةورى خؤردا دةسوورِيَتةوة و، لةضاو هةسارة و ئةستيَرة لةذمارة بةدةرةكاندا تةنيَكى بضووكى هةية.\nبةلآم طةر بة رِوانينى "ئةهلى قورئان" برِوانينة طؤى زةوى ئةوا حةقيقةتى طؤى زةوى بةو جؤرة دةبيَت كة "وتةى ثازدةهةم" رِوونى كردووةتةوة:\nئةو مرؤظةى كة ناسكترينى بةرى درةختى جيهان و، موعجيزةيةكى جاميعى نيَوان موعجيزةكانى خواوةندى بةتواناى داناية و، ناوازةترين و ئازيزترين و نيانترينى بةديهاتووانة، لةطةلأ ئةوةشدا كة دةستةوسانترين و لاوازترينيشيانة.. ئةم مرؤظة لةسةر طؤى ئةم زةوىيةدا دةذى. كةواتة "زةوى" لانكى ئةم مرؤظةية و، هةرضةند لةضاو ئاسمانةكاندا بضووك و بآبايةخ ديارة، كةضى لةم رِووة و بةم ناوةرؤك و ناوازةيىيةى ثلةيةكى بةرزى بةدةست هيَناوة، تا واى لـآهاتووة كة لة رِوانطةى قورئانةوة "زةوى":\nناوجةرطة و مةلَبةندى طةردوونة لة واتا و ناوةرؤكدا و.. ثيشانطاى سةرجةم بةديهاتووة دةراساكانة و.. جيَى تيادةركةوتنى سةرجةم ناوة جوانةكانى خواوةندة، بة رِادةيةك كة دةلَيَى تيشكؤيةكى كؤكةرةوةى ئةو نوورانةية و.. مةحشةر و ئاويَنةى كارة ثةروةردطارىية رِةهاكانة و.. بازارِيَكى فراوانة بؤ ثيَشضاوخستنى خةللاقييةتى رِةهاى خواى طةورة، بة تايبةت لة بةديهيَنانى ئةندازةيةكى زؤر و زةبةندةى رِووةك و زيندةوةرة وردةكاندا، بة كةمالَى كةرةم و دةسترِةنطينى و.. نموونةيةكى بضووك و ثوختى دروستكراوةكانى جيهانى فراوانى دوارِؤذة و.. كارطةيةكة، لةوثةرِى خيَرايىدا، بؤ بةرهةمهيَنانى ضةندين ضنين و تانوثؤى هةميشةيى كار دةكات و.. شويَنى ثيَشضاو خستنى نموونةكانى ديمةنة هةميشةيىيةكانة كة زؤر بة ثةلة ئالأوطؤرِيان بةسةردا ديَت و.. كيَلَطةيةكى تةسكى كاتىية بؤ رِواندنى ئةو ورديلة تؤوانةى كة بة خيَرايى بؤ باخ و بيَستانة رِةنطينة هةميشةيىيةكان ثآدةطةيةنريَن.\nلةبةر هةموو ئةمانةية كة قورئانى ثيرؤز "زةوى" بة هاوتاى "ئاسمانةكان" دادةنيَت، لة رِووى مةزنيى ناوةرؤك و طرنطيى بةديهاتنيةوة. وةك بلَيَى زةوى بةريَكى بضووكى درةختيَكى طةورة و دلَيَكى خنجيلانةى جةستةيةكى مةزن بيَت. ئةوةتا قورئانى ثيرؤز لةطةلأ ئاسمانةكاندا ناوى دةبات و، زةوى لة تايةكدا و ئاسمانةكانيش لة تايةكى ترى تةرازوودا دادةنيَت و، هةردةم ئايةتى ثيرؤزى: (ربُّ السّمواتِ والاَرض) دووثات دةكاتةوة.\nبةم جؤرة، مةسةلة و كيَشةكانى تر لةسةر ئةم نموونةية قياس بكة و، تآبطة كة:\nرِاستىية سةرةونخون و مردووةكانى فةلسةفة هةرطيز ناتوانن رِآ لة حةقيقةتة رِووناك و زيندووةكانى قورئان بطرن و ثيَضةوانةيان بن. ضونكة هةردووكيان حةقيقةتن، بةلآم جياوازى لة طؤشةى رِوانينداية، بؤية رِاستىيةكانيش جؤراوجؤر دةردةضن.\n أحاديث المهدي عند الترمذي، وأبي داود، وابن ماجه، والحاكم، والطبراني، وأبي يعلي الموصلي، وأسندوها إلى جـماعة من الصحابة. قال الشوكاني في التوضيح: والأحاديث الواردة في المهدي التي أمكن الوقوف عليها منها خمسون حديثاً فيها الصحيح والحسن والضعيف المنجبر، وهي متواترة بلا شك ولا شـبهة، بل يصدق وصف التواتر على ما هو دونـها على جميع الاصطلاحات المحررة في الأصول، وأما الآثار عن الصحابة المصرحة بالمهدي فهي كثيرة ايضاً، لها حكم الرفع، إذ لا مجال للاجتهاد في مثل ذلك إهـ (الاذاعة لمحمد صديق حسن خان 113 = 114) وانظر التحفة للمباركفوري (6/485). (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى)\n وردت احاديث كثيرة بحق دجال المسلمين الموصوف "بالسفياني" نذكر منها:\n"عن ابي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: يخرج رجل يقال له السفياني في عمق دمشق وعامة من يتبعه من كلب، فيقتل حتى يبقر بطون النساء ويقتل الصبيان فتجمع لهم قيس فيقتلها حتى لا يمنع ذنب تلعة، ويخرج رجل من أهل بيتي في الحرة فيبلغ السفياني، فيبعث اليه جنداً من جنده فيهزمهم فيسير منهم اليه السفياني بمن معه حتى إذا صار ببيداء من الارض خسف بهم فلا ينجو منهم الاّ المخبر عنهم" اخرجه الحاكم في المستدرك 4/520 وقال: هذا حديث صحيح الاسناد على شرط الشيخين ولم يخرجاه، ووافقه الذهبي. (يبقر: يفتح = كلب: ماء بين الكوفة والشام = لا يمنع ذنب تلعة: لا يخلو منه موضع". وأورده السيوطي في اللآليء 2/388 والاسفراني 2/75 وانظر البداية والنهاية لابن كثير وتذكرة القرطبي. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى)\n عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لقد كان فيمن كان قبلكم من الأمم ناس محدَّثون من غير أن يكونوا أنبياء، فإن يكن من أمتي أحد فانه عمر" رواه البخاري في فضائل أصحاب النبي صلى الله عليه وسلم، باب مناقب عمر بن الخطاب رضي الله عنه مسنداً ومعلقاً. وفي الأنبياء، باب ما ذكر عن بني إسرائيل. ورواه مسلم 2398 في فضائل الصحابة، باب فضائل عمر بن الخطاب رضي الله عنه من حديث عائشة رضي الله عنها. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n روى مسلم في كتاب الزهد، وصفة الجنة، والإيمان، عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: "كنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم إذ سمع وجبة (أي سقطة) فقال النبي صلى الله عليه وسلم تدرون ما هذا؟ قلنا: الله ورسوله أعلم. قال: هذا حجر رُمي به في النار منذ سبعين خريفاً فهو يهوي في النار الآن حتى انتهى إلى قعرها" زاد في رواية "فسمعتم وجبتها" (4/2185 = 3185 رقم 2844).\nوروى أيضاً عن جابر رضي الله عنه ان رسول الله صلى الله عليه وسلم قدم من سفر، فلما كان قرب المدينة هاجت ريح شديدة تكاد ان تدفن الراكب، فزعم أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: بعثت هذه الريح لموت منافق، فلما قدم المدينة فإذا منافق عظيم من المنافقين قد مات". (4/2145 رقم 2782). ورواه أحـمد بغير هذا اللفظ (341/3، 346). (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n الأحاديث في هذا الباب كثيرة نذكر منها: رواية مسلم: "قلنا يا رسول الله: ما لبثه في الأرض؟ قال: أربعون يوماً، يوم كسنة، ويوم كشهر، ويوم كجمعة، وسائر أيّامه كأيامكم". (صحيح مسلم بشرح النووي 18/66) وأخرجه بسياق قريب أبو داود (4321، 4322)، والترمذي كلهم من حديث النواس بن سمعان رضي الله عنه. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n أصل الحديث: "لو كانت الدنيا تعدل عند الله جناح بعوضة ما سقى كافراً منها شربة ماء" حديث صحيح: أخرجه الترمذي (2422) "تحفة" وأبو نعيم في حلية الأولياء (3/253) والحاكم (4/306) وابن عدي في الكامل (1/249) والعقيلي في الضعفاء وعزاه في الجامع الصغير للضياء في المختارة، كلهم من حديث سهل بن سعد رضي الله عنه، وقال الترمذي: هذا حديث صحيح غريب من هذا الوجه وصححه الحاكم. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n حديث: "الحمد لله رب العالمين هي السبع المثاني الذي أوتيتُه والقرآن العظيم". أخرجه البخاري 6/322 وأبو داود 1/145 والنسائي 2/139 من حديث أبي سعيد المعلى. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n حديث: "قل هو الله أحد تعدل ثلث القرآن". أخرجه البخاري 6/325 ومالك في الموطأ وأحـمد في المسند وأبو داود 1461 والنسائي من حديث أبي سعيد الخدري رضي الله عنه. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n عن أنس بن مالك رضي الله عنه: أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال لرجل من أصحابه: هل تزوجت يا فلان؟ قال: لا والله، ولا عندي ما اتزوج به، قال: أليس معك قل هو الله؟ قال: بلى. قال: ثلث القرآن. قال: أليس معك إذا جاء نصر الله والفتح قال: بلى. قال: ربع القرآن. قال: أليس معك قل يا أيها الكافرون؟ قال: بلى. قال: ربع القرآن. قال: أليس معك إذا زلزلت الأرض؟ قال: بلى. قال: ربع القرآن. قال: تزوج تزوج.. أخرجه الترمذي (3058) "تحفة" وقال: هذا حديث حسن، وأحـمد (3/146 = 147) والخطيب في تاريخ بغداد (11/380) وعزاه الحافظ في الفتح (9/61 = 62) لابن أبي شيبة وأبو الشيخ مع زيادة في الحديث وقال: وهو حديث ضعيف لضعف سلمة، وإن حسنه الترمذي إهـ. قلت: وباقي رجال الإسناد ثقات. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n حديث ابن عمر: "قل هو الله أحد تعدل ثلث القرآن، وقل يا أيها الكافرون تعدل ربع القرآن". حسن: أخرجه الطبراني في الكبير (13494) وفي الأوسط (66مجمع البحرين) مطولاً. ورواه البزار (512 زوائد البزار) وأورده الهيثمي في المجمع (2/90) وقال: وفي إسناد الطبراني ليث بن حـماد ضعفه الدار قطني وإسناد البزار حسن. إهـ. وتعقبه محقق الطبراني بقوله: فيهما ليث بن أبي سليم وحاله معروف. إهـ. والحديث في صحيح الجامع الصغير وزيادته برقم (4281) وصححه. وانظر الصحيحة برقم 588. (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n عن انس بن مالك قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن لكل شيءٍ قلباً وقلب القرآن يس، ومن قرأ يس كتب الله له بقراءتـها قراءة القرآن عشر مرات". أخرجه الترمذي (3048 تحفة) وقال: هذا حديث حسن غريب، لا نعرفه إلاّ من حديث حـميد بن عبدالرحـمن، وبالبصرة لا يعرفون من حديث قتادة إلاّ من هذا الوجه، وهارون أبو محمد مجهول. إه. وأخرجه الترمذي ايضاً برقم (3049 تحفة) والدارمي (2/456). ( وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n عن أبي امامة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (من صلى الغداة في جـماعة ثم جلس يذكر الله حتى تطلع الشمس، ثم قام فركع ركعتين انقلب بأجر حجة وعمرة). أخرجه الطبراني في الكبير (7740) وفي مسند الشاميين (885) وقال الحافظ المنذري في الترغيب والترهيب: إسناده جيد ومثله كلام الهيثمي في المجمع (104/10) وانظر الأحاديث الواردة في ذلك في صحيح الترغيب والترهيب برقم (468 و 469 و 470). (وةرطيَرِ – لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).\n أخرجه أحـمد (2/151، 438) وإسناده حسن من اجل ابن عجلان. وأخرجه أيضاً ابن حبان (2124). لكن للحديث شواهد يرتقي بـها إلى درجة الصحة، منها ما أخرجه البخاري والنسائي من حديث عائشة رضي الله عنها، وشاهد آخر أخرجه البخاري من حديث أنس رضي الله عنه، وآخر من حديث ابن عباس رضي الله عنهما أخرجه احـمد (10/274) والترمذي (5121) وقال: حديث حسن صحيح غريب، وانظر المجمع (8/242) والطبقات لابن سعد (1/107). (وةرطيَرِ = لة ضاثة عةرةبىيةكةوة هيَناويةتى).


سكاڵا دژی ئیداره كاتییه‌كه‌ی شنگال تۆمارده‌كرێتسه‌عید مه‌لحه‌م: ئـه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئـێمه هـه‌ڵناوه‌شێنرێته‌وه - Kirkuknow\nسكاڵا دژی ئیداره كاتییه‌كه‌ی شنگال تۆمارده‌كرێت\nسه‌عید مه‌لحه‌م: ئـه‌نجومه‌نه‌كه‌ی ئـێمه هـه‌ڵناوه‌شێنرێته‌وه\nنه‌ینه‌وا، كانونی یه‌كه‌می 2018، ساته‌وه‌ختی راگه‌یاندنی ئیداره‌ی نوێی كاتی له‌به‌رده‌م قایمقامیه‌تی شنگال فۆتۆ: خه‌یری عه‌لی\nئه‌نجومه‌نی قه‌زای شنگال، سكاڵای یاسایی دژی ئیداره‌ی كاتی ناوچه‌كه تۆمارده‌كات و سوره له‌سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی، له كاتێكدا ئه‌نجومه‌نه نوێیه‌كه‌ش پێداگریی له‌سه‌ر مافی ئیداره‌دانی قه‌زاكه ده‌كات و ئاماده‌ی پاشه‌كشێ نین.\nلێپرسراوانی ئه‌نجومه‌نی قه‌زای شنگال و ئیداره كاتییه‌كه، له سه‌ره‌تای ئه‌مساڵه‌وه به جیا و له‌رێی دوو وه‌فدی جیاوازه‌وه چونه‌ته به‌غدا، هه‌ردولا خۆیان به خاوه‌ن ماف ده‌زانن و كه‌سیان ئاماده‌نین سازش له‌سه‌ر ئیداره‌دانی سنوره‌كه بكه‌ن.\nنایف سه‌یدۆ، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی قه‌زای شنگال به (كه‌ركوك ناو)ی وت “یه‌كشه‌ممه 13ی كانونی دوه‌م سكاڵای یاسایی له‌سه‌ر ئه‌و ئه‌نجومه‌نه له دادگای شنگال تۆمارده‌كه‌م و كۆپیه‌كی ئه‌و سكاڵایه پێشكه‌شی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران و چه‌ند ده‌زگایه‌كی تری په‌یوه‌ندیدار ده‌كه‌م”.\nئه‌و هه‌ڵوێسته دوای ئه‌وه‌هات هه‌فته‌ی رابردوو، لێپرسراوانی ئه‌نجومه‌نی شنگال به یاوه‌ری مه‌حما خه‌لیل، قایمقامی قه‌زاكه سه‌ردانی به‌غدایان كرد بۆ كۆبونه‌وه‌كه له‌گه‌ڵ لێپرسراوانی ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ند له نێویاندا سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق.\n“محه‌مه‌د حه‌لبوسی، سه‌رۆكی په‌رله‌مان وتی ئێمه ئیداره‌ی شه‌رعی شنگالین و مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئێمه ده‌گات، ئه‌نجومه‌نه كاتییه‌كه‌ی به نایاسایی دانا و پشتگیری داواكارییه‌كانی كردین”.\nسه‌یدۆ جه‌ختیكرده‌وه به‌رده‌وام ده‌بن له‌سه‌ر هه‌واڵه‌كانیان تا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌و ئه‌نجومه‌نه و وتی “هه‌موو رێكاره یاساییه‌كان به‌كارده‌هێنین و هه‌وڵده‌ده‌ین به زوترین كات ئه‌و ئه‌نجومه‌نه نه‌مێنێت”.\n27ی كانونی یه‌كه‌می 2018 له شنگال، ئیداره‌یه‌كی نوێی كاتی راگه‌یه‌نرا له قایمقام، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن و جێگره‌كانی، له‌گه‌ڵ 21 ئه‌ندام به‌بێ پارتی دیموكراتی كوردستان، كه خاوه‌نی زۆرترین ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی هه‌ڵبژێردراوی قه‌زاكه‌یه.\nئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه ئه‌نجومه‌نی هه‌ڵبژێردراوی قه‌زای شنگال، له 18 ئه‌ندام پێكهاتوه و پارتی دیموكراتی كوردستان، به 12 كورسی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن پێكده‌هێنێت، به‌ڵام زیاتر له ساڵێكه زۆرینه‌یان له هه‌رێمی كوردستانن و نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه.\nسه‌عید مه‌لحه‌م حه‌مۆ، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێی كاتی قه‌زای شنگال به (كه‌ركوك ناو)ی وت “ئێمه‌ش له 6ی كانونی دوه‌م چوینه به‌غدا و بۆ چوار رۆژ چه‌ند دیدارێكمان ئه‌نجامدا له‌گه‌ڵ به‌رپرسان و هه‌مولایه‌ك پشتگیری ئێمه‌یان كرد”.\nهه‌روه‌ها جه‌ختیكرده‌وه “بۆ هیچ كه‌س و لایه‌نێك سازش ناكه‌ین، به هیچ شێوه‌یه‌ك رازی نابین ئیداره‌كه‌ی ئێمه هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه، چونكه هیچ شتێكی نایاساییمان نه‌كردووه و له‌سه‌ر داوای خه‌ڵك ئه‌و ئیداره‌یه‌مان راگه‌یاندووه”.\nحه‌مۆ ئاشكرایكرد ناوه‌ڕاستی ئه‌م هه‌فته‌یه، بڕیاره یه‌كه‌م دانیشتنی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یان له شنگال ئه‌نجامبده‌ن، بۆ تاوتوێی چه‌ند پرسێكی قه‌زاكه، له نێویاندا دۆسیه‌كانی ئه‌منی و خزمه‌تگوزاریی.\nراگه‌یاندنی ئه‌و ئیداره كاتییه‌ی شنگال، له‌لایه‌ن به‌ره‌یه‌كه‌وه بوو كه ساڵی رابردوو پێكهێنرا، له ژماره‌یه‌ك عه‌شیره‌ت و نوێنه‌ری پێكهاته‌كان و به‌شێك حزبه سیاسیه‌كان.


ئایندەی پەیوەندییەكانی هەرێم و بەغدا – پەڕە 3 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » بورهان شێخ ڕەئوف » ئایندەی پەیوەندییەكانی هەرێم و بەغداپەڕە 3\nهەرێمی كوردستان ئەو ناوچە خۆبەڕێوەبەرەیە كە لە دوای ڕاپەڕینی ئازاری 1991 كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان و لە دوای كۆڕەوی ملیۆنی خەڵكەكەی ، بەكەڵك وەرگرتن لە بڕیاری 688 ئەنجومەنی ئاسایش لە 5/4/1991 و دروستكردنی ناوچەی ئارام لە سەرووی هێڵی 36 بە سەرۆكایەتی ئەمریكاوفەرەنسا و بەریتانیا ، دوای هەڵبژاردنی یەكەم پەرلەانی كوردستان لە 19/5/1992 و دواتر پێكهێنانی یەكەم كابینەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە سەرۆكایەتی دكتۆر فوئاد مەعسووم وەكو دیفاكتۆیەك هەیە و هەڵسوكەوتی لەگەڵ دەكرێت .\nلە پرۆسەی ئازادی عێراقیش لە ساڵی 2003 وەكو بەشێكی گرنگ و ناوەندێكی كاریگەر بۆ ئۆپۆزەسیۆنی عێراق و ڕووخانی ڕژێمی سەدام حوسێن ڕۆڵی هەبوو ، دواتریش لە بەرزترین ئاستادا سەركردەكانی كورد و دیارترینیان خوالێخۆشبوو مام جەلال چوونە بەغدای پایتەخت و دەوڵەتی ڕووخاوی عێراقیان بنیات نایەوە، هەر لە ماوەی ڕاگوزەرەوە تانووسینی دەستوورو دواتر جێبەجێكردنی سەرەڕای هەموو كۆسپ و تەگەرەكان .\nبەڵام ئەوەی پەیوەندی بەدامەزراندنی پێگەكانی دەوڵەتی فیدراڵی عێراقەوە هەبوو تا ئێستاش زۆر جومگەی گرنگ هەیە بنیات نەنراوە ، مادەی 140 ی دەستوور ئەگەرچی لە ماوەی ڕاگوزەریشدا مادەی 58 بوو جێبەجێ نەكرا ئەم كابینەو ئەو كابینەی پێ كرا ، بەڵام پێەوانەی شۆڤێنیەكان كە دەڵێن مادەكە بەسەرچووە ، بەڵام ئەو شایستەیەكی دەستووری و یاساییە و قەرزێكە چەند كۆن بێت نافەوتێت و دەبێت هەر بدرێتەوە .\nلە شەڕی تیرۆر داعشیشدا هەرێمی كوردستان لانەو پەنای ئاوەرەكان بوو ، پێشمەرگەكانیشی قەڵغانی پاراستنی هەرێم و هەموو ناوچە دابڕاوەكان بوون و لە هەرشوێنێكی تری عێراقیش پێویستی كردبێت ئامادەبوون .\nلە بەرامبەردا لە دوای 2014 حكومەتەكانی عێراق لەو گیانی تەبایی و یەكڕیزییەی سەرەتای پڕۆسەی سیاسی خاوو سارد بوونەتەوەو زۆر قەیران و كێشەی نەخوازراویان هێناوەتە ئاراوە كە خزمەتی یەكڕیزی و پێكەوەژیان و عێراقێكی بەهێز نەكات ، لەوەیە ئەم قەیرانانە هەندێكی لایەنی هەرێمیش هۆكاری بووبێت .\nئەوەی گرنگە ئێستا لە دوای هەڵبژاردنەكانی 10/10/ 2021 لە عێراق لایەنە كوردییەكانی عێراق خاوەنی زیاتر لە 63 كورسین ، ئەگەر بتوانن هەماهەنگی بكەن لەناو خۆیاندا ،دەتوانن ڕۆڵی یەكلاكەرەوە ببینن لە پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراقدا و پێداگیری بكەن لە جێبەجێكردن دەستووری عێراقدا و ئارامی وسەقامگیری بۆ عێراق دابین بكەن .\nلایەنە عێراقیەكانیش پێویستە لە زووترین كاتدا بچنە دیالۆگێكی قووڵ پڕ بەرهەمەوە بۆ ئەوەی لە زووترین كاتدا هەموو كێشە دەستووری و یاسایی و داراییەكان كۆتایی پێ بهێنن ، دوور بكەونەوە لە وتاری تائیفی و ئتنیكی چونكە گەلی عێراق بە هەموو پێكهاتەكانیەوە ماندووە بێزاربوو لە شەڕو ململانێی نابەجێ ، ئێستا عێراق و عێراقیەكان پێویستیان بە یەكگرتن و هاوكاری و بنیاتنانەوەی ژێرخانە بۆ وڵات، نەك ململانێ كۆنەكانی پێشوو هەڵ بدەنەوە، دەبێت بە زووترین كات سەری گەندەڵكاران پان بكرێتەوە و دەستیان ببڕن لە جومگەگرنگەكانی وڵات هەر ئەوان كەڵك لە قەیران و شەڕو ئاژاوە وەردەگرن .\nلایەنی ئیقلیمی نێودەوڵەتی\nپێویستە حكومەتی نوێی عیچراق پەیوەندییە ئیقلیمی و نێودەوڵەتیەكانی ڕێك بخاتەوە بە جۆرێك لە خزمەت بەرژەوەندییە باڵاكانی گەلی عێراقدا بێت بە هەموو پێكهاتەكانیەوە ، دەبێت خوێندنەوەی تازەی بۆ بكرێت بە تایبەتی لە گەڵ دراوسێكانی كۆماری ئیسلامی ئێران و توركیاو وڵاتانی كەنداوی عەرەبی ، كەڕۆڵی كاریگەریان هەیە لە دابینكردنی ئارامی و سەقامگیری سیاسی و ئابوری و گەشەپێدانی عێراق .\nلە كۆتاییدا هەموو عێراقیەكان دەستیان لە سەر دڵیانەوە چاوەڕوانن لە زووترین كاتدا ئەنجومەنی نوێی نوێنەران كۆبێتەوە و سەرۆك كۆمار هەڵبژێرێت و ئەویش لیستی براوە ڕابسپێرێت بۆ پێكهێنانی حكومەتێكی ڕەشیدی نیشتمانی كەلە ئاست هیواو ئاوات و ئارەزوو و خواستەكانی گەلی ستەمدیدەی عێراقدا بێت .


سه‌رکه‌وتنه مه‌زنه‌که‌ی به‌ره‌ی خۆڕاگری - جام کوردی\nامروز هەینی, 22 حوزەیران 2018\nسه‌رکه‌وتنه مه‌زنه‌که‌ی به‌ره‌ی خۆڕاگری\nچه‌ندین ساڵه وڵاتانی زلهێز و ژماره‌یه‌ک له وڵاتانی عه‌ره‌بی ناوچه‌که به هاوکاری و پاڵپشتی هه‌مه‌لایه‌نه‌ی تورکیا خۆیان خزاندووه‌ته سوریا و ئاگری شه‌ڕێکی ناوخۆییان له‌م وڵاته‌دا هه‌ڵگیرساندووه که تا ئێستا به سه‌دان هه‌زار که‌س له ئاکامی ئه‌و شه‌ڕه‌دا کوژراون، بریندار کراون یان ماڵ و حاڵی خۆیان به جێهێشتووه و ئاواره‌ی وڵاتانی دیکه بوون. ئه‌وه‌ی پیلان بێت له لایه‌ن ئه‌م وڵاتانه‌وه که زیاتر به به‌ره‌ی وڵاتانی ڕۆژئاوا – عه‌ره‌بی ناسراوه له سوریا جێبه‌جێ کرا، به ده‌یان گرووپی تیرۆریستی له لایه‌ن ئه‌وانه‌وه به ناو و ناونیشانی جۆربه‌جۆر پێکهێنرا، پێشکه‌وتووترین چه‌کی قورس ڕاده‌ستی ئه‌وان کرا، له ڕووی نێوده‌وڵه‌تیشه‌وه هه‌رده‌م ناوه‌نده‌کانی جیهانی له به‌رژه‌وه‌ندی نه‌یارانی حکومه‌تی سوریا ده‌نگیان ده‌دا. تورکیا وه‌ک وڵاتێکی دراوسێی سوریا له ڕێگای سنوره‌کانییه‌وه ئاسانکاری ته‌واوی بۆ هاتووچۆی تیرۆریستان ده‌کرد و به ده‌یان به‌ڵگه له سه‌ر ئام بابه‌ته ئاشکرا کرا، هه‌روه‌ها ئه‌نکه‌ره به کڕینی نه‌وتی داعش له ڕووی ئابورییه‌وه یارمه‌تیده‌رێکی گه‌وره‌ی تیرۆریستان بووه و قه‌د یاسای دراوسێیه‌تی له بیر و هزری ئه‌ردۆغانیزمدا شوێنی خۆیی نه‌کردووه‌ته‌وه. له‌م شه‌ڕه گه‌وره‌یه‌دا که ده‌کرێت به شێوازێک له شه‌ڕی سێهه‌می جیهانیشی ناو ببه‌ین، شه‌ڕی حه‌له‌ب به‌رده‌وام وه‌ک شه‌ڕێکی یه‌کلاکه‌ره‌وه ناو ده‌برا، شرۆڤه‌کارانی سه‌ربازی و سیاسی ناوچه‌که به‌رده‌وام باسی ئه‌وه‌یان ده‌کرد که هه‌ر لایه‌نێک شه‌ڕی حه‌له‌ب بباته‌وه له ئاکامدا سه‌رکه‌وتووی شه‌ڕی چه‌ندین ساڵه‌ی سوریا ده‌بێت. حه‌له‌ب شارێکی ستراتژیک و دووه‌م گه‌وره شاری سوریایه که سه‌رده‌مانێک ناو و ناوبانگێکی زۆری هه‌بووه و به داخه‌وه له ئاکامی سه‌پاندنی شه‌ڕی به‌ره‌ی ڕۆژئاوا – عه‌ره‌بی له‌م ساڵه‌ندا وای لێهاتووه که به ته‌نیا ئاسه‌واری ڕوووخاندن و کاولکاریی پێوه ده‌بینرێت و ئێش و ئازار و برسێتی دانیشتووانه‌که‌ی که له ڕێگای میدیاکانه‌وه ناوه ناوه بڵاو ده‌کرایه‌وه و ویژدانی مرۆڤایه‌تیی ده‌هه‌ژاند.\nبه درێژایی شه‌ڕی حه‌له‌ب و له به‌رامبه‌ر پیلانی سه‌رجه‌م وڵاتانی خۆسه‌پێنی جیهانی و شوێنکه‌وتووانیان له ناوچه‌که که قه‌د خاوه‌نی سیاسه‌تێکی سه‌ربه‌خۆ و خۆماڵی نه‌بوون، به‌ره‌ی خۆڕاگری به ئیمان و ئیراده‌یه‌کی به‌هێزه‌وه ڕووبه‌ڕووی ئه‌و هه‌موو نایه‌کسانییه بوویه‌وه و چه‌کی ئیمان به خودا و باوه‌ڕ به ڕزگاری ئه‌و خه‌ڵکه لێقه‌وماوه‌یان له سه‌ر شان کرد و هه‌ر ئه‌مه‌ش وای کرد که له ئاکامدا حه‌له‌ب ئازاد کرا و تیرۆریستان و لایه‌نگرانیان به سه‌رشۆڕشی دانیان به‌و شکسته گه‌وره‌یه‌دا نا و ئاڵای سه‌رکه‌وتن له‌م شاره‌دا هه‌ڵکرا و جیهان دانی به‌وه‌دا نا که سه‌رکه‌وتنه مه‌زنه‌که له حه‌له‌ب تۆمار کراوه و له‌مه‌ش به‌دواوه هاوکێشه‌کانی شه‌ڕی سوریا تووشی گۆڕانکارییه‌کی گه‌وره ده‌بێت و حکومه‌تی سوریا به هێزێکی دیکه‌وه پێ ده‌نێته هه‌ر دانوستانێک سه‌باره‌ت به قه‌یرانی چه‌ندین ساڵه‌ی ئه‌م وڵاته، قه‌یرانێکی ده‌ستکرد که وه‌ک چۆن ئاماژه‌م پێداوه له ده‌ره‌نجامی پیلانی هاوبه‌شی وڵاتانی ڕۆژئاوا و عه‌ره‌بی ناوچه‌که و سیاسه‌تی ئه‌ردۆغان پاشا بووه. ئه‌گه‌ر بۆ بنه‌ڕه‌تی ئه‌م پیلانانه‌ش بگه‌ڕێینه‌وه ده‌توانین به‌و ڕاستییه بگه‌ین که سوریا یه‌کێک له وڵاته هه‌ره گرنگه‌کانی به‌ره‌ی خۆڕاگری له به‌رامبه‌ر ڕژێمی زایۆنیستی بووه و به دڵنیاییه‌وه له پشته‌وه‌ی ئه‌م پیلانانه شوێن ده‌ستی ڕه‌شی ئیسرائیلی تاوانبار و خوێنڕێژ ده‌بینرێت.\nهیوادارین ناوچه جیاجیاکانی سوریا وه‌ک ئه‌وه‌ی که له حه‌له‌ب بینیمان ئازاد بکرێن و خوێنی شه‌هیده‌کانی به‌ره‌ی خۆڕاگری سه‌رکه‌وتنی کۆتایی بۆ گه‌لی سوریا به دیاری بێنێت، حه‌له‌ب ئازاد کرا و وره و هێزی ئه‌وان بێ گومان به‌رزتر ده‌بێته‌وه. سه‌رشۆڕی بۆ پیلانداڕێژانی جیهانی و جێبه‌جێکارانیان له ئاستی ناوچه‌که، ده‌ستان خۆش و گیانتان سه‌لامه‌ت شۆڕشگێڕانی ڕێگای ڕاسته‌قینه‌ی ئیسلام، ئێوه به گیانبازی خۆتان قۆناغێکی هه‌ره دژواری شه‌ڕی سوریاتان تێپه‌ڕاند، دواڕۆژتان ڕوونه و شوێن ده‌ستان دیاره، گه‌لانی ئازادی ناوچه‌که له چاوه‌ڕوانی سه‌رکه‌وتنی گه‌وره‌تردان، سه‌رکه‌وتنێک که ناوی گرووپه تیرۆریستییه‌کان بخاته زبڵدانی مێژوو و دیسانه‌وه سه‌رشۆڕی بۆ زاڵمانی ده‌سه‌ڵاتداری عه‌ره‌بی له ناوچه‌که به دیاری بێنێت.\nتورکیا عه‌ره‌بی سوریا تیرۆریستی\nیەکەم فڕۆکەی ئێف ٣٥ درایە تورکیا\nبێدەنگی ڕووسیا لە بەرامبەر داگیرکاری تورکیا لە سوریا\nچاوپێکه‌وتنی وه‌به‌رهێنه‌رێکی هه‌رێمی کوردستان له گه‌ڵ سه‌رکۆنسووڵی ئێران\nوەرزشوانێکی ئێرانی لە کرێکارییەوە تا گرێبەستی ملیاری\nزانکۆی کوردستان ١٦١ خوێندکاری بیانی هەیە، زۆرینەیان لە هەرێمی کوردستانەوە هاتوون\nئەردۆغان دەڵێت ڕۆژانی داهاتوو هەواڵێکمان دەبێت!\nپەیوەندییەکانی پارێزگای مازندەران و هەرێمی کوردستان تاوتوێ کرا


سەدەی کارەسات٣ ….برایم فەڕشی – Denegkan\nسەدەی کارەسات٣ ….برایم فەڕشی\nbydengekan\tDecember 3, 2010\tمێژوو\nسەدەی کارەسات٣ برایم فەڕشی\nماڵی حیزبی تووده له ناو حیزبی دێموکراتدا\nکۆنفرانسی په‌یڕه‌وانی کۆنگره‌ی 4ی حیزبی دێموکراتی کوردستان\nبرایم فه‌رشی: ئه‌و کۆنفرانسه که باس ده‌که‌ن کۆنفرانسی کۆنگره‌ی چووار بوو، له‌و کۆنفرانسه‌دا چ شتهایه‌ک باس کرا؟\nغه‌نی بلوریان: ئه‌و کۆنفرانسه‌مان مه‌خفیانه له ته‌ورێز ته‌شکیل دا، ئه‌فرادێکی که له مه‌ناتقی موخته‌لف بوون، دیاره ئینتخابی بوون، گه‌رچی مه‌خفی بووین به‌ڵام ئینتخابی بووین. له مه‌ناتقی موخته‌لف که [بەربڵاو] بووین ئاده‌رس درابوو، ئه‌حمه‌دی عه‌زیزی ته‌عیین کرابوو، که بێن بۆ ئه‌و ئادره‌سه‌ی. که ئه‌و ڕه‌حمه‌تی عه‌تری به‌رزه‌نجه‌ش، موشاور بوو پێم وایه، ئه‌ویش ده‌وێدا بوو، ده‌و کۆنفرانسه‌دا. دیاره باسی کۆنفرانسه‌که‌ی ده‌ویدا نه‌کردووه، شایه‌د له په‌روه‌نده‌که‌یدا باسی کردبێ. له‌و کۆنفرانسه چوون ئێمه کۆنگره‌ی چوار بووین، کۆنگره‌ی چوار ڕێبازی موشه‌خسی خۆی هه‌بوو. له حیزبی دێموکراتی کوردستاندا ئیستراتێژی نه‌هایی، سوسیالیسمی دێموکراتیک یان هه‌ر سوسیالیسمی خاڵی بوو. سوسیالیسمی دادپه‌روه‌رانه‌ی قاسملوی ئیختلافاتێک هه‌بوو، له پێشووش ئه‌و ئیختلافاته هه‌بوو، ئه‌و ده‌م موعته‌قدبووین که ده‌بێ سوسیالیسمی عیلمی بێ، که قاسملو نه‌ده‌چووه ژێر باری سوسیالیسمی عیلمی، بلاخره ده‌فعه‌یه‌ک هێنایه سه‌ر دادپه‌روه‌ر و عادلانه و ئاوا کلکیان پێ هه‌ڵاواسی، به‌ڵام[ئێمە] لێره سوسیالیسمی عیلمی مان دانا. به‌رنامه‌ی مه دیاره من به‌رنامه‌که‌م هه‌یه ئێستا له پراگێ، به‌رنامه‌ی کۆنگره‌ی چوار، ئه‌و به‌رنامه‌یه ته‌غییراتێکی تێدا درابوو به‌ڵام، گۆڕانکارییه‌کی ئه‌وتۆی له گه‌ڵ به‌رنامه‌ی حیزبی دێموکرات نه‌بوو، ته‌قریبه‌ن هه‌مان، شیوه بوو با ته‌غیراتێکی جوزئی. ئه‌ساسنامه‌ی هه‌بوو، مه‌سه‌له‌ی مه[ئێمە] عومده‌ته‌ن ئیدامه‌ی موزاکره بوو، مه‌خفی بوونی حیزب بوو، ڕابیته له گه‌ڵ سازمانهای دێموکراتیک وه‌ک فیداییانی ئه‌کسریت و حیزبی تووده بوو. یانی هه‌ماهه‌نگی سیاسی، ده‌گه‌ڵ ئه‌و دوو سازمانه‌ی، فیرقه‌ی دێموکراتی ئازه‌ربایجان. هه‌ماهه‌نگی سیاسی له سه‌تحی ئێرانێدا، به‌حسی ئه‌و جوره شتانه کرابوو، موسه‌وباته‌که‌ی نووسراوه، به‌ڵام ده‌قیقه‌ن من هه‌مووم له به‌ر نییه، له بیر نییه. کونفرانسەکه سێ رۆژی کێشا، که له‌وێ ئینتخاباتی کۆمیته‌ی مه‌رکه‌زی کرا و هه‌یئه‌تی سیاسیش هه‌لبژێردرا، ده‌بیر ئه‌وه‌ڵ و ده‌بیر کولل هه‌ڵبژێردرا.\nبرایم فه‌رشی: یه‌که‌م کۆنگره‌ی که له ئێران گیرا دوای 1357 کۆنگره‌ی چوار بوو؟\nغه‌نی بلوریان: کۆنگره‌ی چورا بوو به‌ڵێ.\nبرایم فه‌رشی: چلونیه‌تی پێکهاتنی ئه‌و کۆنگره‌یه چۆن بوو، زه‌رووره‌تی گرتنی ئه‌و کۆنگره‌یه چ بوو؟\nغه‌نی بلوریان: زه‌روره‌تی ئه‌و کۆنگره‌ی چواره، جه‌ریانی شه‌ڕ بوو، مه‌سایلی موزاکره بوو، دیتنه‌وه‌ی رێگا حه‌لی موزاکره، بۆ سوڵح. دیاره ئیمه ئه‌ساسه‌ن ئه‌و کۆنگره‌یه‌مان بۆیه ته‌شکیل دا که جمهوری ئیسلامی، موته‌وجهی واقعیاتێک ببێ که، ئێمه کۆنگره‌مان ته‌شکیل داوه، له حدودی چوارچیوه‌ی قانوونیه‌تی خۆی خارج نییه. ته‌فه‌کوراتی ئێمه له‌و کۆنگره‌یدا په‌خش ده‌کرێ، نه‌زه‌راتی ئێمه له باره‌ی حاکمیه‌تدا مونعه‌کس ده‌بێته‌وه. که مونعه‌کس ببووه، به‌ڵام قاسملو په‌خشی نه‌کرده‌وه، حه‌تتا نوسخه‌یه‌کی بۆ حاکمیه‌ت نه‌نارد، ئه‌و کۆنگره‌یه که ته‌شکیل بووه، حاکمیه‌ت بزانێ ئێمه نیسبه‌ت به حاکمیه‌تە چ مه‌وزعێکمان گرتووه. کۆنگره‌ت ته‌شکیل داوه حاکمیه‌تی قانع که‌ی که ئه‌من له گه‌ڵ تۆ ده‌مه‌وێ ته‌فاهوم بکه‌م، ده‌بێ ئه‌و موسه‌وباته‌ی به خه‌ڵکیش بڵێی، له خه‌ڵکی نه‌شارییه‌وه، بۆ حاکمیه‌تیشی بنێرێ، کاکه من کۆنگره‌یه‌کم ته‌شکیل داوه، ئه‌وه موسه‌وباته‌که‌یه‌تی. دیفاع له مه‌رزه‌کانی ئیرانێ، ئێمه سوحبه‌تمان ئه‌وه بوو که، ئایه‌توڵا حوسینی که‌رمانی که هاته مه‌هابادێ به نوێنه‌رایه‌تی خومه‌ینی تام ئولئیختیار دامادی خومه‌ینیش بوو، هات له ماڵه ره‌حیم خه‌رازی جێگامان دایه، ئه‌من و حه‌یاکی و قاسملو چووین موزاکره‌مان له گه‌ڵ کرد.\nکوتی کاکه گیان حکومه‌تی جمهوری ئیسلامی ساف و پوست که‌نده پێتان ده‌ڵێم، ڕو‌به‌ڕوو به تاقی ته‌نێشم، هیچ که‌سم له گه‌ڵ نییه، سه‌راحه‌تم هه‌یه، جمهوری ئیسلامی به ئێوه ده‌ڵێ عاملی عیراق. ناڵێین شتی دیکه. جێگای دیکه ناڵێین. به‌ڵام موسته‌قیمه‌ن ئه‌وه‌ی ده‌ڵێین که‌عاملی عێراقن، ئێمه عه‌کس های زۆرمان هه‌یه له‌وەی که حه‌مل و نه‌قڵی سیلاح له عیراقه‌وه کراوه، به هه‌واپه‌یما هه‌ڵگیراوه‌ته‌وه، هه‌مانه. مه‌دارکی زۆرمان هه‌یه بۆ ئیسباتی ئه‌وه، ئێوه وه‌ختێکی عاملی عێراقن، ئێمه چۆن خودموختاری به ئێوه بده‌ین. بۆ ناچی له گه‌ڵ عێراق دانیشی و موزاکره بکه‌ی.\nبه چ شێوه‌یه‌ک ده‌توانین سابتی بکه‌ین که ئیمه عاملی عیراق نیین. کوتی ده‌توانن به‌و جوره ئیسباتی بکه‌ن بۆ یه‌ک ساڵ، ته‌واوی پێشمه‌رگه‌کان لە نه‌واری مه‌رزی موته‌مه‌رکز بکه‌ن، ئێمه نان و به‌رگ و سیلاح ده‌ده‌ین، ئه‌رته‌شیش نایات بۆ هیچ کۆ، پاسداریش نایات. ئه‌و شکڵه‌ی که هه‌یه هیچ ته‌حه‌ولاتێک ناکرێ، له ئه‌رته‌ش و سپادا، ئه‌و جۆره‌ی که هه‌یه ده‌مێنێته‌وه. دیاره له مه‌هاباد سپا هه‌بوو ئه‌و ده‌می، به‌ڵام پاسیڤ بوون، پێشمه‌رگه ئێمه ئیداره‌ی شاریمان ده‌کرد. ئه‌رته‌شیش هه‌بوو پادگانیش هه‌بوو، به‌نابه‌رئین بێنن ئێوه له‌وێ دابنێن، موته‌مه‌رکزی بکه‌ن، دیفاع له مه‌رزره‌کان بکه‌ن، بۆ ساڵێک ته‌واوی خه‌رج و به عوده‌ی مه‌یه، ده‌توانن ته‌علیماتی بده‌ن، به پێشمه‌رگه هه‌ر له‌حزه‌ش که پاش ساڵێکی ئێمه ته‌فاهومان له گه‌ڵ ئێوه نه‌کرد، ئێوه ده‌توانن ئه‌سله‌حه‌که‌ی به‌ره‌و ڕووی ئێمه بگێڕنه‌وه، وه‌ڵا سه‌دامیش هه‌میشه ئیستقبال و لێده‌کاته‌وه. به‌ڵام بۆ ئه‌وه بچم بڵیم ئه‌وان ئه‌وه‌یان قه‌بوڵ کرد، حاکمیه‌ت بزانێ ئێوه به چوارچوبی خاکی ئێرانێ ئیعتقادو هه‌یه، ته‌جزیه ته‌ڵب نیین، عاملی که‌س نیین، فه‌رموو ئه‌وه‌ی قه‌بول بکه‌ن.\nدیاره قاسملو و ئه‌وان پێشنیاریان کرد کوتی ئێمه، وه‌ختێکی ئه‌و کاره‌ی ده‌که‌ین که ئه‌و 6 ماده‌یه، ڕه‌سمه‌ن ئیعلام بکرێ،له قانوونی ئه‌ساسیدا بگونجێندرێ، وه‌ک مودافعێکی مه‌رزه‌کانی خاکی ئێرانێ هه‌ین و ته‌عه‌هود ده‌که‌ین، مه‌لا عه‌وڵا به کوردی به منی کوت خه‌ڵک پێمان ده‌ڵێن جاش، ئه‌گه‌ر هه‌مچین کارێکی بکه‌ین.\nکوتم کاکه‌گیان تۆ ده‌ڵێی 98ده‌رسه‌دی خه‌ڵکی کوردستان له گه‌ڵ منه، وه‌ختێکی 98 ده‌رسه‌دی خه‌ڵکت له گه‌ڵه له خه‌ڵکی بۆ ده‌ترسێی، ئه‌گه‌ر خه‌ڵکت له گه‌ڵه و ڕه‌هبه‌ری خه‌ڵکی، ده‌بێ لێت قه‌بوڵ بکات، ئه‌گه‌ر ئیدعا ده‌که‌ی، خه‌ڵک ده‌بێ لێت قه‌بوڵ بکات، و من موعته‌قدم خه‌ڵکی کورد سوڵح دۆسته. خه‌ڵکی کورد نایه‌وێ شه‌ڕی به هه‌ر قیمه‌تێکی بکات، شه‌ڕی ده‌کات بۆ حه‌قی خۆی، وه‌ختێکی حه‌قی ئه‌ستاند، ئه‌وه یه‌کێک له حقوقه‌کانه که پێشمه‌رگه‌ی کوردستان مودافعی مه‌رزه‌کان بێ له کوردستان، له مه‌رزه‌کان موسته‌قه‌ر بێ، ئه‌وه یه‌کێک له خواسته‌کانه. ئه‌گه‌ر ئێمه ته‌فاهوم له گه‌ڵ ئێرانێ بکه‌ین، یه‌کێک له مه‌وارد ئه‌وه‌یه که ئه‌و پێشمه‌رگه موسه‌له‌حه‌ی مه، به‌عینوانی نیرویه‌کی نێوی نابێ پاسدار، پاسدار ده‌بێ شیعه بێ، حه‌دی ئه‌قه‌ل نێوێکی لێده‌نین، له‌و مه‌رزانه‌ی کوردستان پێشمه‌رگه بمێنێته‌وه، خۆ پێشممه‌رگه‌ی وه‌ده‌ر نانین. ئه‌وه یه‌کێک له مورده‌کانه که له مه‌رزه‌کان دابمه‌زرێ ، ئه‌وه پوانێکه که حاکمیه‌ت به ئێمه‌ی ده‌دا. بلاخره زه‌رەر‌یش ناکه‌ین، ئێمه ده‌چینه‌وه مه‌رزه‌کان، ئێستا له مه‌رزه‌کانیان. له کوێین، ده‌چین له مه‌رزه‌کان داده‌نیشین و سابلاخیش ئیتزاماتی هه‌یه. شاره‌بانی خۆی هه‌یه ، ده‌چین له مه‌رزه‌کان موته‌مه‌رکز ده‌بین. با ئه‌سله‌حه‌ی وه‌رگرین با کۆمه‌کی وه‌رگرین. با سالێکی نۆکه‌ری ئه‌وانه بین، له عێراقێ ئه‌سله‌حه‌ی وه‌رنه‌گرین، وا فه‌رز بکه‌ین له گه‌ڵ عێراق به‌شه‌ڕ دێن له ئێرانێ ئه‌سله‌حه وه‌رده‌گرین. فه‌رق چ ده‌کات، ئێمه که نۆکه‌ری عێراقێین ئه‌لعان، با ساڵێکیش نۆکه‌ری ده‌وڵه‌ته‌که‌ی خۆمان بین. دوکتور قاسملو ئه‌تۆ بۆ خۆت له موساحبه‌یه‌کدا که چاپیش کراوه نه‌تکوت ئه‌من زه‌هرێکی که خومه‌ینی ده‌یدا به من بیخۆمه‌وه له شه‌ربه‌تێکی که سه‌دام ده‌یدا به من بیخۆمه‌وه، پێم باشتره! ئه‌وه موساحبه‌ی خۆته خاڵه. فه‌رموو ئه‌و جامه زه‌هره‌ی تۆ بخۆوه . به هه‌ر سوڕه‌ت ڕه‌د کراوه. به‌عد ئایه‌تولا کرمانی(…………..) هاته سه‌ر تله‌وزیۆنی دیفاعی کرد ، قسملوش قسه‌ی کرد ئه‌وه‌یش قسه‌ی کرد، کوتی ئه‌و خواستانه‌ی ئێوه مه‌تره‌حی ده‌که‌ن حه‌قو هه‌یه، ئه‌من یه‌کیک له مودافعانی خواستی ئێوه‌م، نمایه‌نده‌ی ئیمامیشم. به‌ڵام ئه‌و پێشنیاره‌ی که به حیزبی دێموکراتیشم کردووه ده‌بێ قه‌بوڵی بکه‌ن. به هه‌ر سوڕه‌ت کۆنگره ئیجابی ده‌کرد که، خاڵی ئه‌وه‌ڵی دیفاع له مه‌رزه‌کانی ئێرانێ بێ. خاڵی ئه‌وه‌ڵیشی ئه‌وه بوو. کۆنگره ده‌بوایه چراغی سه‌بز نیشان بدات به جمهوری ئیسلامی که ئێمه حازرین موزاکره بکه‌ین، ئێمه مودافعی مه‌رزه‌کانین. جمهوری ئیسلامیمان قه‌بوڵه، پشتیوانی لێده‌که‌ین، “ڕه‌هبه‌ری خومه‌ینی” مان له کۆنگره‌ی به 120 ئارا بدون ئیختلاف قه‌بوڵ کردوه. دموکراسی بۆ ئێران تێداگونجاوه، خودمختاری بۆ کوردستان تێیدا گونجاوه، ئه‌وه ئه‌ساسی مه‌تڵه‌ب بوو، ئه‌و پۆزه‌ی نیشان بدین به جمهوری ئیسلامی. که کۆنگره خه‌ڵکی کورد په‌سه‌ندی کرد نمایه‌ندی 30هه‌زار نه‌فه‌ر نمایه‌ندەی خه‌ڵکی کوردن ئیدی. حیزبی دێموکرات خۆی به نمایه‌نده‌ی خه‌ڵکی کورد ده‌زانێ، به‌نابه‌رئین ئه‌و کۆنگره‌یه له ته‌رف خه‌ڵکی کورده‌وه گیراوه، ئه‌وه‌ش پێشنهاد بۆ حاکمیه‌ت. به‌ڵام بڵاویان نه‌کرده‌وه و نه‌شیان نارد بۆ حاکمیه‌ت. به قه‌ولی مه‌شهور ئێستاش دیزه به ده‌رخۆنه‌یان کرد.\nهه‌یئه‌تی بازره‌سی حیزبی دێموکرات\nبرایم فه‌رشی: باسی هه‌یئه‌تی بازره‌سی حیزبی دێموکرات کرا، ئه‌و هه‌یئه‌ته کێ بوون دوایه ئه‌و کارانه‌ی ئه‌نجامیان داوه چی بووه؟\nغه‌نی بلوریان: وه‌ڵا به‌داخه‌وه ئه‌من به غه‌یره ئه‌ز یه‌ک نه‌فه‌ر فه‌تاح کاویانم له بیره، پێم وایه دوکتور خوسره‌ویی بوو، پێنج نه‌فه‌ر بوون ئه‌وانی دیکه نازانم کێ بوون. له بیرم نه‌ماوه، به‌ڵام له حه‌قیقه‌تدا بازرسی بۆ ئه‌عمال و کردارێکی ڕه‌هبه‌ری یان کادرهای حیزب، بویژه ره‌هبه‌ری حیزب ده‌یکا. ئه‌وان ده‌بێ ره‌سیده‌گی به‌وه‌ی بکه‌ن. له حاڵێکدا ئه‌وه ته‌بدیل بوو به کۆمسیۆنی ته‌فتیشی عه‌قاید. ده‌چوون بازجوییان له فلان که‌سی ده‌کرد و فلان که‌سی ده‌کرد. که تۆ کۆمۆنیستی و ته‌فه‌کوری کۆمۆنیستیت هه‌یه، هه‌واداری فڵان گروه و فلان گروهی، ته‌رفداری فلان گروهی ده‌که‌ی، تۆ رۆزنامه‌ی فڵان گروهی ده‌خوێنییه‌وه. فلان ده‌سته‌ی ده‌خوینییه‌وه. ته‌فتیشی عه‌قایدییان ده‌کرد له باتی ئه‌وه‌ی بازره‌سی به مه‌عنای که‌لیمه بێ. که کۆنگره‌ی ئینتخابی کردووه بۆ بازره‌سی. بۆ نه‌زاره‌ت له سه‌ر ئه‌عمالی ده‌فته‌ری سیاسی و کۆمیته‌ی مه‌رکه‌زی. هاتوونه خوارێ ته‌فتیشی عه‌قاید ده‌که‌ن. له نێو ئه‌فرادی حیزبیدا، په‌رونده سازی ده‌که‌ن له نێو ئه‌فرادی حیزبیدا. به‌وی ته‌بدیل بوو. هه‌ر به‌و مه‌نزوره‌شیان دانابوو. وه‌ئیلا وه‌زیفه‌ی هه‌یئه‌تی بازره‌سی که کۆنگره‌ی ته‌عینی کرد ئه‌وه نییه. ئه‌وه له خوارێ ده‌توانێ کۆمسیۆنێکی دیکه بێ، کۆمیته‌ی مه‌رکه‌زی ده‌توانێ کۆمۆسیۆنێکی دیکه دامه‌زرێنێ. به‌لآم کۆنگره ئه‌وه‌ی دانانێ بۆ ته‌فتیشی عه‌قاید.\nبرایم فه‌رشی: باسی سیاسه‌تی حیزبی تووده له نێو حیزبی دێموکراتدا، وه‌ک تاریخ، تاریخێکی هه‌یه له حیزبدا، به‌ڵام دوای ئینقلاب، موشه‌خه‌سه‌ن ئێوه‌ش باستان کرد، خودی سازمانی جه‌وانانیش که له حیزبی دێموکراتدا دروست کرابوو، زۆرتری ئه‌و که‌سانه‌ی له ویدا بوون و له شکڵ گیری و سمتگیری دا نه‌خشیان هه‌بووه بە جۆرێک تووده‌یی بوون و ته‌فه‌کوری تووده‌ییان هه‌بوو، ئه‌و سیاسه‌ته له نێو حیزبی دێموکراتدا، ئیوه چۆناوچۆنتان ده‌دیت. یا خۆ ئه‌لعان چۆناوچۆنی ده‌بینن. چ نه‌قشێکی له ئینشعابی په‌یره‌وانی کۆنگره‌ی چواری حیزبی دێموکراتدا دا هه‌بوو. و هه‌روه‌ها نوێنه‌رانی موشه‌خه‌سی ئه‌و ته‌فه‌کوره که ئێوه‌ش باستان کرد کێ بوون ، ئه‌گه‌ر به رۆشنی باسیان بکرێ ، کۆمه‌ک ده‌کات.\nغه‌نی بلوریان: عه‌رزت بکه‌م ئه‌و ده‌مه‌ی، حیزبی دێموکرات هاته‌وه، ئه‌من که له زیندانێ هاتمه ده‌رێ، ئه‌فرادم نه‌ده‌ناسی خۆ، کێ کێه و کێ کێ نییه، که‌سیش نه‌هات موشه‌خه‌سه‌ن خۆی به من موعه‌ره‌فی بکات، کاکه ئه‌من تووده‌ییم، به‌ڵام ته‌فه‌کوره‌که‌یان نیشان ده‌درا. چوونکو ئه‌من بۆخۆم فکری ته‌رفداری شوره‌ویم هه‌بوو، فکری په‌یڕه‌وی له تیئوری عیلمیمم هه‌بوو. ئیعتقادی به سوسیالیسمی علمییم هه‌بوو. به‌نابه‌رئین ئه‌شخاسێکی که له حیزبی دێموکرات دابوون، ده گه‌ڵ من که به‌رخوردیان ده‌کرد، به‌عزه ئه‌شخاسێک، که ئه‌و ته‌فه‌کوراته‌یان نیشان ده‌دا، بۆ من دیاری ده‌کران، به‌ڵام ئه‌وانه من نه‌مده‌توانی ده‌رک بکه‌م و ته‌شخیس بده‌م له نێو چاوانیان نه‌نوسرابوو ئه‌وانه عوزووی حیزبی تووده‌ن. هه‌تا به‌عزه‌ێک بوون له سازمانی جه‌وانان بوون، عوزووی حیزبی تووده نه‌بوون. به‌ڵام ئه‌و ته‌فکوره‌یان نیشان ده‌دا. ئه‌و شته‌ی که بۆخۆم ئه‌و ته‌فه‌کوره‌م هه‌بوو، که له گوزه‌شته‌ڕا هه‌مه و شتێکی تازه نییه، پاش ئه‌وه‌ی له شوره‌وی گه‌ڕامه‌وه ئه‌من به ته‌فه‌کوری نه‌وینه‌وه هاتم له حیزبی دێموکراته‌وه، که ته‌ئسیس بووه، یانی به ته‌فه‌کوورێکی چه‌پگرایانه، به‌رخه‌لافی ئه‌وه‌ی سابق هه‌مبوو. سازمان جه‌وانانی کۆمه‌له‌ی ژ. ک. که عونسورێکی میللی ده‌ژمێردرام و بۆ ته‌فه‌کوری میلییه‌وه هاتم. ئه‌و سه‌فه‌ره‌ی که گه‌ڕامه‌وه له شوره‌وی حاملی ته‌فه‌کورێکی نه‌وین بووم. به‌نابه‌رئین ئه‌شخاسێکی که هه‌م فکری من بوون، بۆ من جێگای خۆشبه‌ختی بوو ، وه‌ختێکی ده‌مناسین.\nله حه‌قیقه‌ت هه‌تا ئه‌وێ رۆژێ حیزبی تووده‌ی نه‌هات ئیعلامی نه‌کرد که کۆمیته‌ی ئیاله‌تی دروست ده‌که‌ین. به ته‌وری موشه‌خه‌س ئه‌عزای حیزبی تووده‌م بۆ موشه‌خه‌س نه‌بوو، به‌ڵام وه‌ختێکی ئه‌وانه ئیعلامیان کرد. دیاره ئه‌عزای کۆمیته‌ی ئیاله‌تی حیزبی تووده، لێم مه‌علوم بوون حه‌سه‌نی ماوه‌رانی بوو، مینه چیره بوو، سوله‌یمان چیره بوو، و ئه‌شخاسی دی له‌و قه‌بیله‌ی به‌ڵام تێعدادێکی دیکه مانه‌وه، نه‌چوون له کۆمیته‌ی ئه‌یاله‌تیدا. ئه‌وانه عوزووی حیزبی تووده نه‌بوون، به‌ڵکه حاملی ئه‌و ته‌فه‌کوره‌ی بوون. که ئه‌منیش ئه‌و ته‌فه‌کوره‌م هه‌بوو، یانی ته‌فه‌کوری په‌یڕه‌وی له ته‌فه‌کوری عیلمی و په‌یڕه‌وی له سوسیالیسمی عیلمی، و ئیعتاقد به سوسیالیسمی عیلمی، ئه‌وه ته‌فه‌کوریك بوو که له‌پێشه‌وه‌دا هه‌مبوو، وه‌ختێکی حیزبی دێموکراتمان ته‌سیس کرده‌وه ، به‌و ته‌فه‌کوره‌یه‌وه ئه‌مه حیزبی دێموکراتمان ته‌شکیل دایه‌وه. وه‌لی عوزوی حیزبی تووده‌ش نه‌بووین. ده‌گه‌ڵ حیزبی تووده‌ش ڕابیته‌مان هه‌بوو، دۆستایه‌تیمان هه‌بوو. زۆر زۆر ته‌نگا ته‌نگ. ئیرتباتمان هه‌بوو. وه زۆر زۆر زۆر هه‌ماههه‌نگی سیاسیمان له ته‌واو له سه‌تحی ئێران و کوردستاندا هه‌بوو، ئه‌ڵبه‌ته دیاره ئێمه بۆ خۆمان وه‌ک سازمانێکی موسته‌قلی حیزبی دێموکرات عه‌مه‌لمان ده‌کرد. به‌ڵام ته‌نگاته‌نگیش له گه‌ڵ حیزبی توودە ڕابیته و دۆستایه‌تیمان هه‌بوو.\nبرایم فه‌رشی: باته‌وجوه به‌و ڕابیته‌وی که ساڵی 32 ئه‌ندامانی حیزبی دێموکرات له ده‌ره‌وه له گه‌ڵ حیزبی تووده هه‌یانبووه و زۆر زۆر نزیک بوون، ته‌نانه‌ت له ئۆرگانه‌کانی حیزبی تووده‌دا بوون وه‌ک ڕادیۆ په‌یکی ئێران یا خۆ ئۆرگانه‌کانی دیکه‌یان، ئایا ئه‌و جه‌ماعه‌ته که هاتنه‌وه ئێران، دیسان هاتنه‌وه بوونه‌وه عوزووی حیزبی دێموکرات، یانی تاریخێکی ئاوا هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی که حیزبی دێموکرات و حیزبی تووده به‌م چه‌شنه بوون. له ساڵی 57یش دا پێش ئه‌وه‌ی ڕژیمی شا بروخێ جه‌ماعه‌تێک هه‌بوون به نێوی حیزبی تووده کاریان ده‌کرد، موشه‌خه‌سه‌ن هێندێک دانشجوی کورد، که له شوێنه‌کانی دیکه‌ی ئێران بوون، ئه‌وانه دوای رووخانی رژیم سیاسه‌تیان له لایه‌ن حیزبی تووده‌وه ئه‌وه بوو که بچنه نێو حیزبی دێموکراته‌وه، موشه‌خه‌سه‌ن له شاره‌کانی که خۆشتان باستان کرد ئیتحادییه‌ی جه‌وانانیان دروست ده‌کرد، که ئه‌و ئیتحادیه‌ی جه‌وانانه ده‌یانویست له‌وێدا ئه‌فرادی جۆربه‌جوری سیاسی کۆ بکه‌نه‌وه، به‌ڵام مه‌جموعی ئه‌و که‌سانه‌ی که له‌و ئیتحادیه‌دا کۆ ده‌بوونه‌وه یا ته‌فه‌کوری تووده‌یان هه‌بوو، یا ئه‌فرادێک بوون نزیک بوون له حیزبی دێموکرات، هه‌ر بۆیه‌شه که بۆخۆتان ئیشاره‌تان کرد، حیزبی تووده نه‌زه‌ری ئه‌وه بوو بتوانێ حیزبی دێموکرات جارێکی دیکه بۆ لای خۆی ڕابکیشێته‌وه، نه‌هایه‌ته‌ن وه‌ک فیرقه‌ی دێموکراتی ئازاربایجانی لێ بکات یانی…\nغه‌نی بلوریان: یا حه‌دی ئه‌قل بیگه‌رێنته‌وه سه‌ر ده‌ورانی ئێمه…\nبرایم فه‌رشی: به‌ڵێ، یا مه‌سه‌له‌ن به جۆرێک ببیته به‌شی ئیاله‌تی حیزبی تووده‌ی ئێران، له کوردستان ، هه‌ر بۆیه‌ش ده‌بینین دوای کۆنگره‌ی چواره ته‌شکیلاتی موشه‌خه‌سی خۆیان وه‌ک حیزبی تووده دروست ده‌که‌ن، یانی ئه‌وه ڕوون و ئاشکرا بوو که ئه‌ندامانی حیزبی تووده له نێو حیزبی دێموکرات دا هه‌ن، و دوای کۆنگره‌ی چواریش که ته‌شکیل ده‌بێ، حیزبی دێموکرات سازمانی جه‌وانانی حیزبی دێموکرات تێکده‌شکێنێ، دوایه شتیکی دیکه به جێگای ئه‌و دروست ده‌کات، یانی ئه‌گه‌ر موشه‌خه‌ستر له سه‌ر ئه‌و بابه‌ته قسه بکه‌ین باش ده‌بێ.\nغه‌نی بلوریان: موشه‌خه‌ستر ئه‌وه‌یه که، ئه‌وه‌نده‌ی که من بزانم ئی ده‌ورانی پێشووی خۆم، هه‌روه‌کوو عه‌رزم کردی، له‌وێشدا کوتم قاسملو، عوزووی حیزبی تووده بوو، غه‌یره ئه‌ز قاسملو هیچ که‌سی دیکه عوزوه‌ی حیزبی تووده نه‌بوو، به ته‌وری ره‌سمی. قاسملوش له سه‌ره‌وه له گه‌ڵ ئێمه هاوکاری ده‌کرد ڕابیت بوو، به‌ینی ئێمه و حیزبی تووده. پاشان ده مه‌رحه‌له‌یه‌کیدا، مه‌خسوسه‌ن دوای ساڵی 33 ڕه‌سمه‌ن له رۆزنامه‌ی حیزبی دێموکراتدا کاری ده‌کرد، به‌ڵام عوزویه‌تی حیزبی تووده‌شی هه‌ر هه‌بوو. له ده‌وره‌یه‌کی دیکه‌دا که ساڵی 37 بوو، هه‌ر وه‌کوو عه‌رزم کردی که‌ریم حیسامی عوزووی حیزبی دێموکرات بوو، ئه‌و ده‌می خه‌ته‌ری ئه‌وه‌ی هه‌بوو ده‌عوه‌تیان ده‌کردن بچن له 21ی ئازه‌رێ نوتقێ بکه‌ن، عیده‌یه‌کیان ده‌عوه‌ت کردبوو، بۆ ئه‌وەی نوتقێ بکەن، هەرچەند که‌ریم حیسامیان ده‌عوه‌ت نه‌کردبوو به‌ڵام که‌ریم حیسامی ئه‌وه‌ی به عینوانی ته‌هدیدێک ته‌ڵقی کردبو و ئیستفاده‌ی له‌و جه‌ریانه‌کرد بۆ ئه‌وه‌ی بچێ بۆ عێراقێ. حه‌قیقه‌تن ته‌جروبه سابتی کرد که 21 ئازه‌ر ته‌واویش بوو که‌سیان نه‌گرت، و که‌ریم حیسامی له گه‌ڵ عه‌زیزی فه‌لاحی بێخود رۆیشتن بۆ عێراقێ، یانی ئه‌وانه له موجه‌ویزێکی ده‌گه‌ڕان که بڕۆن بۆ عێراقێ، ئه‌و میجوزیەش هه‌ر ئه‌وه بوو که، له‌و ده‌عوه‌ته‌ی ئیستفاده‌یان کرد، با ئینکه که‌ریم حیسامی ده‌عوه‌ت نه‌کرابوو، با ئینکه که قه‌رامان دانابوو نه‌چینه ده‌رێ. ئه‌من مه‌سئولیه‌تم هه‌بوو له مه‌هابادێ، بلاخره عوزووی ڕه‌هبه‌ری بووم، وه‌ختێکی به‌وانه ده‌ڵێم که نابێ بڕۆن، ده‌بێ بلاخره مراعات بکه‌ن، به‌ڵام به عیقیده‌ی من ئه‌وانه مه‌یدانی مبارزه‌یان ته‌رک کرد و ڕۆیشتن، بۆ وه‌زعی خۆشی عێراقێ که مه‌لا مسته‌فا له‌وێیه و قاسم له‌وێیه، وه‌زعێکی خۆشیان هه‌یه. وه‌دوای ئه‌وه‌ی که‌وتن.\nبه‌ڵام که‌ریم حیسامی ئه‌و کتێبانه‌ی که نووسیویه‌تی لە بیره‌وه‌رییه‌کانی خۆیدا که نووسیویه‌تی، سه‌دی 80 ده‌رجه خیلافی ئه‌وه‌ی نووسیوه که هیچی واقعیه‌تی نییه. ئه‌و که‌ریم حیسامیه که له‌وێدا نووسیویه‌تی که ئه‌من، له ته‌رف کۆمیته‌ی مه‌هاباد مه‌ئمور کرام بچمه عێراقێ، عیده‌یه‌ک کورده‌کانی دێموکراتی عێراق که سازمانیان بده‌م کامله‌ن بێ پایه‌یه. هه‌مچین شتیک نییه، چوون مه‌سئولی کۆمیته‌ی مه‌هابادێ یه‌کیان هاشم حسێن زاده بوو، بۆ هاشم حسێنزاده هه‌مچین شتێکی به من نه‌ده‌گوت، ئه‌من عزووی کۆمیته‌ی مه‌هابادیش بووم له گه‌ل ئه‌وان. زمنی ئه‌وه‌ی عوزووی ڕه‌هبه‌ری بووم، له کۆمیته‌ی مه‌هاباد هه‌مکاریم له گه‌ڵ ئه‌وانیش ده‌کرد. بۆ ئه‌و مه‌سه‌له بۆ من مه‌تره‌ح نه‌بوو، له کۆمیته‌ی مه‌هابادێدا، ئه‌وه خلافی واقیعه که کوتویه‌تی. ئه‌و شه‌خسه زیاتر له ساڵ و نیوێک دوو ساڵ نه‌ماوه له عێراقێ، قولاب کێش کرا بردرا بۆ بولغارستانێ، بۆ ئه‌وه‌ی له په‌یکی ئێران کار بکات، و چوو له‌وێ له په‌یکی ئێرانێدا کاری کرد. ئایا که‌سێک له په‌یکی ئێرانێدا کار بکات رێگای ده‌ده‌ن بچێ له ئورگانێکی که په‌یکی ئیڕانه عوزووی حیزبی تووده‌ی نه‌بێ، رێگای بده‌ن، ئه‌وه مومکینه؟ شایه‌د حیسابیان له سه‌ر کردووه به خاتری ئه‌وه‌ی له گوزوشته له حیزبی دێموکراتدا هه‌م فکر بوو، هه‌ر وه‌کوو ئێستای مه، هه‌م فکر بووین با ئینکه ئه‌نکێتیشمان پر نه‌کردۆته‌وه، به‌ڵام هێناوینه ڕه‌هبه‌ری.حیزبی تووده‌ش. ئه‌و میعیاره‌ی بۆ خۆی داناوه، که ئه‌و شه‌خسه عوزووی حیزبی دێموکرات بوو، جیناحی چه‌پی حیزبی دێموکرات بووه، به‌نا به‌رئین ئێستا که هاتۆته ده‌ره‌وه، ده‌توانین به ناوی عوزوێکی حیزب[توودە] بیکێشین بۆ لای خۆمان هێناویانه بردوویانه له په‌یکی ئێران دایانناوه. و ساڵها له په‌یکی ئێرانێ له په‌یکی ئێران به زمانی کوردی قسه‌ی کردووه، بۆ خۆشی له کتێبه‌که‌یدا نووسیویه‌تی. ئه‌وه یه‌ک که‌ریم حیسامی.\nیه‌کیکش حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی بوو له ده‌فته‌ری سیاسی حیزبی دێموکرات بوو، له گه‌ڵ قاسملو و ئه‌وان له به‌غدایه، ڕابیتی حیزبی دێموکرات له گه‌ڵ حیزبی به‌عس بووه له به‌غدا. وه‌لی ئه‌و ته‌فه‌کوری ته‌رفداری له ئه‌فکاری حیزبی تووده‌ی هه‌بووه، نه‌ک بڵێم عوزووی حیزبی تووده‌ی بووه، به‌ڵکه ئه‌فکاری وه‌ک ئێمه که چۆن، له ساڵهای 31 و 32 [١٩٥٤/١٩٥٥]لایه‌نگری ته‌فه‌کوری ئه‌نترناسیۆنالیستی و سوسیالیستی عیلمی بووین، ئه‌ویش هه‌ر به‌و شێوه‌ی بۆ حیزبی تووده‌ی، ئه‌و ئه‌رزش و مه‌قامه‌ی قایل بوو وه‌کوو حیزبێکی کۆمۆنیستی ته‌به‌قه‌ی کارگه‌ر. بیانسێ و هه‌واداری نه‌زه‌ری بێ، له لحازی فکرییه‌وه هه‌واداری بکات. به‌ڵام به عوزووی حیزبی تووده ناژمێرردرێ، له حیزبێکی وه‌کوو حیزبی دێموکراتدا ته‌یف های موخته‌لفی تێدایه، ده‌توانێ عه‌ناسوری کۆمۆنیستیشی تێدا بێ، ده گه‌ڵ ئه‌حزابی کۆمۆنیست له لحازی فکرییه‌وه، پێوەندی هه‌بێ، تازه که‌ریم حیسامیش عوزووی ده‌فته‌ری سیاسی بووه له گه‌ڵ قاسملو و حه‌مه‌ده‌مین سیراجی، ئه‌شخاسی وه‌کوو ره‌سوڵ پێشنماز، سمایل حاجی، سه‌ید ڕوسولی ده‌هقان، به غه‌یره‌ئه‌ز مه‌لا عه‌وڵای حه‌یاکی، که عوزووێکی کامله‌ن میللی ناسیۆنالیستی ته‌نگ نه‌زه‌ریش بوو. شایه‌د سه‌ید ڕه‌سوڵ دهقان ناسیۆنالیستێکی موته‌رقی بوو، مه‌لا سمایلی حاجی و مه‌لا ڕه‌سوڵ و ئه‌وانه دارای ته‌فه‌کوری ته‌رفداری سوسیالیزمی عیلمی بوون و موخالفی ئه‌و شێوه سوسیالیزمه بوون که قاسملو له نێو حزبی دێموکراتدا جاری ده‌کرد، سوسیالیسمی دێموکراتیک هه‌میشه له سوسیالیزمی عیلمی فه‌راری ده‌کرد. سوسیالیسمی عیلمی نا سوسیالیسمی دێموکراتیک. یا دادپه‌ره‌رانه، به‌لام ئه‌و مه‌لا سمایله و مه‌لا ڕه‌سوڵه ده‌گه‌ڵ حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی موافقی ئه‌و ته‌فه‌کوره‌ی نه‌بوون، به‌ڵکه خۆیان به ته‌رفداری سوسیالیسمی عیلمی ده‌زانی. دیاره پێشتر زیددیه‌تیشیان له گه‌ڵ حیزبی تووده نه‌کردووه. به‌ڵام زیاتر له‌وان حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی مودافعی حیزبی تووده بووه، ئه‌غله‌ب کتێبی که هێناویانه مونته‌شریان کردووه، له‌وێدا بڵاوی که‌نه‌وه له نێو به‌ده‌نه‌ی حیزبدا بیخوێنه‌وه دیاره حه‌مه‌ده‌مینی سیراجی هیناویه‌تی، ئه‌و کتێبانه‌ی که چاپی حیزبی تووده بووه، کتابی مارکسیستی په‌خشی بکات.\nقاسملو موخالفه‌تی ده‌کرد که تۆ کتێبی حیزبی تووده دێنی په‌خش ده‌که‌ی، ئه‌ویش کوتویه کاکه کتێبی حیزبی تووده نییه و کتێبی تئۆریکه و حیزبی تووده چاپی کردوه. به‌نابه‌رئین فه‌رموو ئه‌وه نێوی حیزبی تووده‌م خه‌ت کێشا وه‌لی کتێبه‌که کتێبێکی تئۆریکه، با ئه‌و جه‌وانانه‌ی کورد بیخوێنه‌وه، گوناح نییه خۆ، دیاره قاسملو موافقی ئه‌وه‌ی نه‌بوو. به‌ڵام حه‌مه‌ده‌مین سیراجی ئه‌وه‌ی کردووه، ته‌فه‌کوری خۆی نیشانداوه و نه‌ی شاردۆته‌وه. ئه‌وانه بوون ئه‌وجاره‌کانه پێش ئه‌وه‌ی ئینقلاب ببێ، حیزبی تووده دیاره فه‌عال بووه، گروهای دیکه‌ی مه‌نته‌قه‌ی کوردستان، چریکهای فه‌دایی فه‌عال بوون، کۆمه‌ڵه فه‌عال بووه، ئه‌وانه فه‌عال بوون، موشه‌خه‌سه‌ن، ئیتحادی کۆمۆنیستها ده‌ویست به تئوریک خۆی نیشان بدات، فه‌عالیه‌ت بکات. حیزبی تووده‌ش فه‌عال بووه و عه‌ناسورێک ته‌رفداری حیزبی تووده بوون یان عوزووی حیزبی تووده‌ی بوون، پێش ئینقلاب. دوایه پاش ئینقلابیش بوون به عوزوو. عوزووی حیزبی تووده، ئه‌وانه له عه‌ینی حاڵدا عوزووی حیزبی تووده بوون، وه‌ختێکی حیزبی دێموکرت هاتۆته‌وه و ئینقلاب کراوه ئه‌وانه خۆیان به‌عینوانی حیزبی دێموکرات مه‌تره‌ح کردووه و هاتوونه ناو حیزبی دێموکراته‌وه، و ئه‌وه‌ڵین که‌سێکی که له گه‌ڵ به‌خشێک له‌وانه له سه‌ره‌وه مولاقاتی کردووه خودی عه‌بدوڵای حه‌یاکی بووه ، بۆ دامه‌زراندنی سازمانی جه‌وانی حیزبی دێموکرات کاریان له گه‌ڵ بکات، له گه‌ڵ ئه‌و ئه‌شخاسه‌ی که من ئه‌و ده‌می ئه‌وانه‌م نه‌ده‌ناسی، به ته‌وری موشه‌خه‌س، حه‌تتا نێویشم نه‌ده‌زانین، هی زۆریان حه‌سه‌ن ماوه‌رانیم فه‌قه‌ت ده‌ناسی، له بۆ ئیستقبال و ئه‌وانه هاتبوو من به‌رێته‌وه، له گه‌ڵ تیعدادێکی دیکه فه‌قه‌ت ئه‌وم له بیره به ته‌وری موشه‌خس، له یادم بێ بیناسم. به‌ڵام ئه‌و ده‌می حه‌سه‌نی ماوه‌رانی که بارها سوحبه‌تی ده‌کات، ده‌ڵێ ئه‌و ده‌م عوزووی حیزبی تووده نه‌بووم، هه‌وادار بووم، به‌ڵام هه‌واداریش بووبێت عوزوێکی فه‌عال بووه، له گه‌ڵیان بووه، ده‌زانم حه‌سه‌نی ماوه‌رانی له زیندان بووه و زیندانی کێشاوه، به‌ڵام ئه‌و ده‌م موشه‌خس ده‌زانم وه‌ختێکی له زیندانێدابوو، عوزووی حیزبی تووده نه‌بوو، ئه‌ونده‌ی موشه‌خه‌سه‌ن ده‌زانم. به‌ڵام له زیندان هاتۆته ده‌رێ بۆته عوزووی حیزبی تووده، بووه، ئه‌وه‌ی نازانم. ئه‌ما موشه‌خه‌سه‌ن ده‌زانم ئه‌فرادی وه‌ک حوسێنی به‌خشی ، جه‌وانه‌کانی دیکه که په‌یره‌وی کۆنگره‌ی چواره‌م بوون، ئه‌وانه عوزووی حیزبی تووده نه‌بوون. موشه‌خه‌سه‌ن ئه‌وه‌ی ده‌زانم. ئه‌وه‌ی که هاتن له کۆنگره‌ی چواره‌وه بونیادی کۆنگره‌ی چواریان دانا ئه‌وانه عوزووی حیزبی تووده نه‌بوون. ئه‌وه‌ی موشه‌خه‌س ده‌زانم بڵکه، حاملی ته‌فه‌کوری عیلمی و په‌یره‌وی له سوسیالیسمی عیلمی بوون. عه‌تفیان بۆ حیزبی تووده هه‌بوو. عه‌تفیان بۆ ئه‌فکاری حیزبی تووده هه‌بووه، بلاخره ئه‌فکاری حیزبی کۆمۆنیستیان هه‌بووه، ئه‌وانه له به‌ده‌نه‌ی حیزبی دێموکراتدا بوون.\nدوای ئینقلابێ وه‌ختێکی شه‌ڕی سێ مانگه بووه، خودی ئه‌وانه هه‌موویان هاتونه ده‌رێ، تفه‌نگیان هه‌ڵگرتووه و وه‌ک پێشمه‌رگه‌ی حیزبی دێموکرات هاتوونه ده‌رێ، له شاخی بووه، که حیزبی تووده موته‌وجیه بووه ئه‌وانه نابێ له شاخی بن، تفه‌نگیان پێ بێ و له نێو پێشمه‌رگاندا بن، سبحه‌ینێکانه جمهوری ئیسلامی موته‌وجه بێ و بڵێ ئه‌عزای حیزبی تووده‌ش ئه‌سله‌حه‌ی هه‌ڵگرتووه، دژی جمهوری ئیسلامی به‌شه‌ڕ دێ، زیانی سیاسی هه‌یه بۆ ئه‌وان، ده‌ستوریان داوه بێنه خوارێ ئه‌سله‌حه‌ی دانین. بێنه‌وه داخڵی شاری، ده‌مانه‌وێ کۆمیته‌ی ئیاله‌تی دروست که‌ین. به‌و عینوانه‌ی له نێو پێشمه‌رگه خارجی کردووه، هاتوونه خوارێ و خۆیان ته‌رمیم کردۆته‌وه. کۆمیته‌ی ئه‌یاله‌تیان لێ دره‌ست کردووه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ماوه له نێو حیزبی دێموکراتدا عوزووی حیزبی تووده نه‌بوون، ده‌نا ده‌ستوری ئه‌وانیان ئیجرا ده‌کرد، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی بۆخۆیان به‌عزه عه‌واملێێکیان هێشتبێته‌وه ،له نیو حیزبی دێموکرتدا، دیاره له به‌عزه مه‌ناتقێکی له سنه و ئه‌وانه، ئه‌فرادی موشه‌خه‌س ، ئه‌و ره‌حمه‌تی عه‌تریه یه‌کێک له‌و عه‌واملانه بووه، که هه‌واداری حیزبی تووده بووه، حیزبی تووده سه‌وقی داوه بێته نێو حیزبی دێموکراته‌وه. دیاره ئێستا باسی ده‌کەین ده‌ڵێین به‌و نییه‌ته‌ی بووه ئه‌وانه عوزووی حیزبی تووده نه‌بن، با نه‌بن به عوزووی حیزبی تووده، ئه‌لعان که حاملی ئه‌و ته‌فه‌کوره‌ن، بچن له گه‌ڵ دێموکرات تێکه‌ڵ بن، حاملانی ئه‌و ته‌فه‌کوره له ده‌روونی حیزبی دێموکراتدا ته‌قویت بکه‌ن، به‌و نییه‌ته‌ی ئه‌وانه‌یان ناردووه بۆ نێو حیزبی دێموکرات. دیاره له‌وێش حه‌تمه‌ن ئیتلاعاتێکی بێ وه‌ریگرن، ده‌توانی ئه‌وه‌ی حیساب بکه‌ی. وه‌لی نه به عینوانی حیزبی تووده‌ی هاتبن به‌ڵام ئه‌شخاس هه‌بووه، که وه‌کوو کادر ئه‌مه عوزووی حیزبی تووده بووه ڕه‌سمه‌ن و به‌ڵام وه‌کوو کادر ئه‌مه قه‌رزمان کردووه، که له لحازی ئاموزشی و کاری سیاسی و ئه‌وانه پایه‌ێکێان هه‌بووه بۆ ئه‌وه‌ی بێن له نێو وێدا به عینوانی ئاموزش کۆمه‌ک بکه‌ن. ئه‌وه‌ش بووه موشه‌خه‌سه‌ن یه‌ک دوو نه‌فه‌ر بووه، زیاتر نه‌بوون.که ئێستاش عوزووی حیزبی تووده‌ن.\nPrevious نه‌نكیشم، ده‌یه‌وێت ببێت به نووسه‌ر!\nNext په‌رله‌مانێكی كوڵه دیكتاتۆرو مافی خۆپیشاندان