ئایا بایدن له پۆستی سه‌رۆكایه‌تی... هاوشێوه‌ی پێشوو پشتیوانی كورد ده‌كات؟\n:: AM:12:43:21/11/2020 \nله كاتی كه‌مپه‌ینی هه‌ڵبژاردن و دوای سه‌ركه‌وتنیشی به‌سه‌ر تره‌مپ، میدیاكانی جیهان و وڵاتانی عه‌ره‌بی زۆرترین بابه‌تیان له‌سه‌ر جۆ بایدنی 46ه‌مین سه‌رۆكی ویلایه‌تی یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا بڵاو كردووه‌ته‌وه و به دۆستێكی نزیكی كوردی پێناسه ده‌كه‌ن و دووپات له‌وه ده‌كه‌نه‌وه، كه هاوكێشه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بۆ پاراستنی كورد ده‌گۆڕێت و زۆر به وردی له دۆسیه‌ی كورد له ناوچه‌كه ئاگه‌داره و به ته‌واویش هاوسۆزی كورده، ماڵپه‌ڕی ده‌ستووری میسڕی له‌وباره‌وه بابه‌تێكی بڵاو كردووه‌ته‌وه و گرنگترین هه‌ڵوێسته‌كانی بایدنی بۆ پشتیوانی كورد بڵاو كردوووه‌ته‌وه.\nقسه‌یه‌ك هه‌یه و ده‌ڵێ، كاتێك بڕیار و هه‌ڵوێست و بۆچوونی داهاتووی هه‌ر كه‌سێك بزانیت، ئه‌وا له هه‌ڵوێست و بۆچوون و بڕیاره‌كانی ڕابردووی بكۆڵه‌ره‌وه، كاتێك له‌مه‌دا له بایدن به‌رانبه‌ر به دۆسیه‌ی كورد ورد ده‌بینه‌وه، ده‌گه‌ینه ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ی كه ئه‌و ته‌واو پێچه‌وانه‌ی تره‌مپ و حكوومه‌ته‌كه‌ی، زۆر گرنگی به كورده‌كان ده‌دات و به ته‌واوی ئه‌و لارییه ڕاست ده‌كاته‌وه، كه تره‌مپ به‌هۆی هه‌ڵكردنی گڵۆپی سه‌وز بۆ توركیا و هێرشكردنه سه‌ر كورد له پێوه‌ندی نێوان ئه‌مه‌ریكا و كورد دروست بووه، بۆ ئه‌مه‌یش بایدن هیچ پێویستی به فشاركردن و ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆك نییه، تا سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا بۆ به‌رژه‌وه‌ندی كورد ئاراسته بكات، ته‌نیا سووربوونی له‌سه‌ر بنه‌ماكانی دیموكراسی و مافی مرۆڤ و پابه‌ندبوون به په‌یماننامه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، به‌شێوه‌یه‌كی كرده‌یی له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه، پاڵنه‌ر و پشتیوانێكی به‌هێز ده‌بێ بۆ كورده‌كان، بێ ئه‌وه‌ی هیچ ململانێیه‌كی ناوخۆیی له ئه‌مه‌ریكا له‌سه‌ر ئه‌و دۆسیه‌یه دروست ببێت.\nهاوسۆزی بۆ پرسی كورد زۆره و ئه‌مه‌یش كاریگه‌ری له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی ده‌بێ بۆ ڕه‌چاوكردن و پشتیوانی كردنی كورد\nئاماژه‌ی داوه، كورده‌كان زۆر شاد و ڕازین به سه‌ركه‌وتنی بایدن له هه‌ڵبژاردن و هیوای ئه‌وه‌یان هه‌یه، كه واشنتن به ڕابه‌رایه‌تی بایدن پشتیوانی دروستكردنی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردستان بكات، هه‌رچه‌نده ئه‌مه ئه‌سته‌مه به ئاسانی بێته دی، به‌ڵام بۆ پاراستن و به‌هێزبوونه‌وه‌ی پێگه‌ی كورد له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و سزادانی ئه‌و وڵاتانه‌ی سته‌م له كورد ده‌كه‌ن، له‌وانه‌یه پێوه‌ندییه‌كانی كورد و ئه‌مه‌ریكا له‌و ڕووانه‌وه بگاته به‌رزترین ئاست به درێژایی مێژووی پێوه‌ندییه‌كانیان.\nبۆ دڵنیابوون له‌مه‌یش ماڵپه‌ڕه‌كه چه‌ندان بۆچوون و هه‌ڵوێستی پێشووی جۆ بایدنی هێناوه‌ته‌وه، به پشتبه‌ستن به‌م هه‌ڵوێستانه‌یش ئه‌و سه‌رنج و بۆچوونه دروست ده‌بێ، كه پێوه‌ندی نێوان كورد و ئه‌مه‌ریكا له سه‌رده‌می بایدن به ته‌واوی جیاواز ده‌بێ و هه‌نگاوی زۆر مێژووی ده‌نێت.\nجۆ بایدن له‌و كاته‌ی ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پیران و ئه‌ندامی لیژنه‌ی پێوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌نه‌كه بووه، له سه‌رده‌می جۆرج بۆشی باوك، واته له سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كانه‌وه، له دانیشتنێكی ئه‌نجوومه‌نی پیران، به توندی سه‌ركۆنه‌ی پرۆسه‌ی ئه‌نفالكردنی كورده‌كانی له‌لایه‌ن ڕژێمی به‌عس كردووه و داوای له حكوومه‌تی جۆرج بووشی باوك كردووه، كه په‌لاماری زیاتری عێراق بدات و سه‌دام و ڕژێمه‌كه‌ی له‌سه‌ر حوكم دوور بخاته‌وه، له به‌رانبه‌ر ئه‌و كۆمه‌ڵكوژییه‌ی به‌رانبه‌ر كورده‌كان ئه‌نجامی داوه.\nهاوكات پرسێكی تر كه بایدن هه‌ڵوێستی له‌سه‌ر ده‌ربڕیوه، پشتیوانیكردنی پرۆسه‌ی گفتوگۆی نێوان توركیا و په‌كه‌كه بووه و كشانه‌وه‌ی ته‌واوی هێزه‌كانی توركیا له‌سه‌ر سنووره‌كانی هه‌رێمی كوردستان و نه‌هێشتنی گرژی و توندوتیژی له ناوچه‌كه و چاره‌سه‌ركردنی گرفته‌كان به ئاشتی و گفتوگۆ و فشارخستنه سه‌ر توركیا بۆ پێدانی مافه بنه‌ڕه‌تییه‌كان به هاووڵاتییانی كورد له ناوچه‌كانی باشووری ڕۆژهه‌ڵات.\nبایدن وه‌ك ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پیرانی ئه‌مه‌ریكا بۆ یه‌كه‌مجار له كانوونی یه‌كه‌م/دیسێمبه‌ری 2002 سه‌ردانی هه‌رێمی كوردستانی كرد و پێشوازییه‌كی گه‌رمی لێ كرا و له په‌رله‌مانی كوردستان وتارێكی پێشكه‌ش كرد و دووپاتی كرده‌وه، كه ته‌نیا چیاكان پشتیوانی ئێوه نین، وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك به‌وه‌ی كه ئیتر ئه‌مه‌ریكا پشتیوانی زیاتری كورد ده‌كات، به‌ڵێنیشی دا كه پشتیوانی ته‌واوی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بكات و هه‌رێمی كوردستانی به پۆڵه‌ندای ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ناوبرد.\nله ساڵی 2003 بایدن له ئه‌نجوومه‌نی پیران ده‌نگی بۆ پرۆژه‌ی وه‌شاندنی گورزی سه‌ربازی دژ به ڕژێمی به‌عس و سه‌دامی دیكتاتۆر دا، یه‌كێك له پالنه‌ره‌كانیشی بۆ پاراستنی كورد بوو و له هۆڵی كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجوومه‌نی پیران گوتی، سه‌دام به‌شێوه‌یه‌كی زۆر وه‌حشیانه كۆمه‌ڵكوژی كوردی كردووه و له باشووریش شیعه‌كان، پێویسته ئه‌مه بوه‌ستێنرێت و كۆتایی به‌و دیكتاتۆره بهێنرێت.\nمیدیاكانی جیهان دووپات له‌وه ده‌كه‌نه‌وه كه دۆستێكی كورد بووه سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا، ئه‌مه‌یش به‌ڵگه‌ی به‌هێزی پێگه‌ی كورده لای بایدنه‌وه\nله ساڵی 2007 بایدن و سام براون پاك سه‌رۆكی لیژنه‌ی لاوه‌كی كاروباری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له ئه‌نجوومه‌نی پیران، پرۆژه‌ی دابه‌شكردنی عێراقیان بۆ سێ هه‌رێمی جیاواز خسته‌ڕوو، كه ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ی لێ كه‌وته‌وه و ئێسته‌یش باسی لێ ده‌كرێت.\nله عێراقی نوێ، بایدن چ وه‌ك سیناتۆر و دواتریش وه‌ك جێگری سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا، به به‌رده‌وامی پێوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ سه‌ركرده‌كانی كورد په‌ره پێداوه و هاوڕییه‌تییه‌كی نزیكی له‌گه‌ڵ سه‌رۆك بارزانی و مام جه‌لال هه‌بووه و به به‌رده‌وامیش له عێراق بۆچوونی ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ر پرسه‌كان لا گرنگ بووه و هێنده بۆچوونی شیعه و سوننه‌كانی بایه‌خ پێ نه‌داوه.\nله ئۆكتۆبه‌ری 2019 و له 2018یش كاتێك توركیا هێرشی كرده سه‌ر ڕۆژئاوای كوردستان، بایدن له‌وباره‌وه نووسیویه‌تی، كه تره‌مپ هێزه‌كانی سووریای دیموكرات و كورده هاوپه‌یمانه‌كانی ئه‌مه‌ریكای فرۆشت، كه ئه‌وان سنگی خۆیان دایه به‌ر گولـله بۆ له‌ناوبردنی تیرۆر.\nهه‌موو ئه‌و هه‌ڵوێست و هاوسۆزیانه‌ی بایدن بۆ كورد له ڕابردوو، دووپات له‌وه ده‌كه‌نه‌وه، كه بایدن بۆ ئێسته و داهاتوویش هه‌ڵوێست و بڕیاره‌كانی له هه‌ر پێگه و پۆستێكدا بێ، به‌رانبه‌ر كورد باش و ئه‌رێنی ده‌بێت، ئه‌مه‌یش ده‌بێته هۆی دروستبوونی گۆڕانكاری گه‌وره له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست.\nكێڵگه‌یه‌كی تر گه‌یشته قۆناغی به‌رهه‌مهێنان.. 2021 ساڵی گه‌شه‌سه‌ندنی نه‌وت و گازی كوردستانه\nكازمی فه‌رمانده‌یه‌كی میلیشیاكانی حزبوڵای بۆ مه‌شقی سه‌ربازی ڕه‌وانه‌ی میسڕ كردووه\nدوای كۆرۆنا...خۆپێشاندان و توندوتیژی به‌رۆكی عێراق ده‌گرێته‌وه\nله چه‌ند هه‌فته‌ی داهاتوودا ئه‌مه‌ریكا هێرش ده‌كاته سه‌ر ئێران\nكۆمپانیاكانی وزه له‌باره‌ی به‌رهه‌می نه‌وت و گاز له كوردستان هه‌واڵی خۆش ڕاده‌گه‌یه‌نن\nناوچه‌یه‌كی هه‌رێمی كوردستان به ناوازه‌ترین شوێنی گه‌شتیاری له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست دیاریی كرا\nپیلانی قه‌ته‌ڕ و توركیا له عێراق له به‌رژه‌وه‌ندی كوردستان ده‌شكێته‌وه


له‌چه‌ند شاروشارۆچكه‌یه‌ك مامۆستایانی وانه‌بێژ بایكۆتی هۆڵه‌كانی خوێندنیان كردووه - زانکۆ کورد\nله‌چه‌ند شاروشارۆچكه‌یه‌ك مامۆستایانی وانه‌بێژ بایكۆتی هۆڵه‌كانی خوێندنیان كردووه\nله‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی خوێندن له‌ناو قوتابخانه‌كان؛ مامۆستانی وانه‌بێژ بایكۆتی هۆڵه‌كانی خوێندنیان كردو له چه‌ند شاروشارۆچكه‌یه‌ك گردبوونه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تی مامۆستایانی وانه‌بێژ و هه‌ڵدانی خێمه‌و بایكۆتكردنی هۆڵه‌كانی خوێندن به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nفه‌رحان حه‌سه‌ن، مامۆستای وانه‌بێژ له سه‌یدسادقه‌وه به په‌یامی راگه‌یاند، ئێمه له به‌رده‌م بینای په‌روه‌رده‌ی سه‌یدسادق خێمه‌مان هه‌ڵداوه‌و بایكۆتی هۆڵه‌كانی خوێندمان كردووه‌و داواكاری سه‌ره‌كیشمان دامه‌زراندنه.\nئه‌و مامۆستایه ووتیشی، 90%ـی قوتابخانه‌كانی سه‌یدسادق كه به‌نزیكه‌یی 22 هه‌زار قوتابی ده‌كات له‌خوێندن و پرۆسه‌ی وانه وتنه‌وه بێ به‌شن به‌هۆی بایكۆتكردنی هۆڵه‌كانی خوێندنه‌وه له‌لایه‌ن مامۆستایانی وانه‌بێژه‌وه.\nلەجێی هەر بندیوارێک وانەبێژێک دابمەزرێنن


سێ دۆسییه له‌سه‌ر مێزى دیدارى وه‌زیرى ناوخۆ وسه‌رۆكى ده‌سته‌ى وه‌به‌رهێنانى نیشتمانیدایه » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nسێ دۆسییه له‌سه‌ر مێزى دیدارى وه‌زیرى ناوخۆ وسه‌رۆكى ده‌سته‌ى وه‌به‌رهێنانى نیشتمانیدایه\nعوسمان غانمى وه‌زیرى ناوخۆ،ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه،له‌گه‌ڵ سوها داوود نه‌جار سه‌رۆكى ده‌سته‌ى وه‌به‌رهێنانى نیشتمانى هاریكارى هاوبه‌ش،وڕێككه‌وتن له‌سه‌ر دروستكردنى لیژنه‌یه‌كى هاوبه‌ش له‌نێوان هه‌ردوولا بۆ سه‌رخستنى پلانه‌كانى وه‌به‌رهێنان تاوتوێكرد.\nنوسینگه‌ى ڕاگه‌یاندنى وه‌زاره‌تى ناوخۆ له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)كه‌وتووه،بڵاویكرده‌وه،غانمى چاوى كه‌وت به‌سه‌رۆكى ده‌سته‌ى وه‌به‌رهێنانى نیشتمانى وشاندى یاوه‌رى به‌ئاماده‌بوونى به‌ڕێوبه‌رانى بارى شارستانى ونیشینگه وپه‌یوه‌ندییه‌كان.\nبه‌پێى ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه،هه‌ردوولا ژماره‌یه‌ك بابه‌تى هاوبه‌شیان وڕێكاره‌كانى كاراكردنه‌وه‌یان تاوتوێكردووه له‌پێناو به‌جێگه‌یاندنى به‌رژه‌وه‌ندى گشتى.\nوتیشى"هه‌ردوولا گفتوگۆیانكرد له‌باره‌ى ده‌سته‌به‌ركردنى ڤیزاى هاتنه‌ژووره‌وه‌ى ئه‌و وه‌به‌رهێنه‌رانه‌ى خوازیارى كاركردنن له‌عێراق یان هاتنى كرێكارى بیانى بۆ وڵات به‌شێوازێكى یاسایی بۆ ئاسانكردنى كاركردن"،بگره له‌گه‌ڵ تاوتوێكردنى بابه‌تى ڕاستاندنى باڵیۆزخانه‌كانى عێراق له‌وڵاته جیاجیاكانى جیهان به‌سه‌ر به‌ڵگه‌نامه‌كانى ئه‌و گه‌شتیارانه‌ى خوازیارى كاركردنن له‌عێراق وله‌پسپۆڕییه جیاجیاكان بۆ ده‌سته‌به‌ركردنى ڕاستى ودروستى پسپۆڕى زانستى".\nبه‌پێى ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه له‌میان دیداره‌كه"ڕێككه‌وتن كرا له‌باره‌ى دروستكردنى لیژنه‌یه‌كى هاوبه‌ش له‌نێوان وه‌زاره‌تى ناوخۆ وده‌سته‌ى وبه‌ره‌هێنان وئاگاداركردنه‌وه‌ى نوسینگه‌ى سه‌رۆكى وه‌زیران بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له‌پێناو گه‌یشتن به‌دیدێكى هاوبه‌ش بۆ به‌جێگه‌یاندنى هاریكارى خواست به‌پێى سیاسه‌تى حكومه‌ت وپه‌رۆشى بۆ سه‌رخستنى وه‌به‌رهێنان".


شەپۆلی هاوخەمی دەربڕینی کەسایەتی و لایەنە سیاسییەکان لە گەڵ حیزبی دیموکراتی کوردستان – Giareng\nلە 22 کانونی یەکەم , 2016\nدوابەداوی بڵاوبوونەوەی هەواڵی رووداوی تێرۆریستی بەردەم قەڵای دێموکرات و کوژران و بریندار کردنی چەند پێشمەرگەی حدک، شەپۆلێکی هاوخەمیی و ئیدانە کردنی ئەو کردەوە تێرۆریستییە وەڕێکەوت.\nبەشێکی بەرچاو لە لایەنە سیاسییەکانی کوردستان و کەسایەتییە حقووقییەکانی هەر چوار پارچەی کوردستان وێڕای سەرەخۆشی کردن و ئیدانەکردنی ئەو کردەوە تێرۆریستییە، خوازیاری ئەوە بوون کە لە زووترین کاتدا بەدواچوونی بۆ بکرێ و بکەران و دەستوپێوەندییەکانی ئەو کردەوە بە ڕای گشتیی بناسرێن و شەرمەزار بکرێن.\nسەرۆکایەتی هەریمی کوردستان بە دەرکردنی بڵاوکراوەیەک بە توندی تەقینەوەکەی شاری کۆیە و شەهیدبوونی چەند پێشمەرگەی حیزب و دوو کارمەندی ئاسایشی ئەو شارە مەحکووم کرد و ناوەندە ئەمنییەکانی هەرێمی کوردستانی ئەرکدار کرد کە ئەنجامدەرانی ئەو رووداوە ڕادەستی یاسا بببن و هەموو رێوشوێنێکیش بگرنە بەر بۆ ئەوەی چیتر رووداوی لەو چەشنە دووپات نەبێتەوە.\nئەنجومەنی وەزیرانی هەریمی کوردستان لە ڕاگەیاندراوێک‌دا وێڕای ئیدانە کردنی هێرشی تێرۆریستی بۆ سەر بنکە و بارەگای حدک، بەڵێنی داوە کە هەموو هەوڵ و توانای خۆیان وەگەڕ دەخەن بۆ دۆزینەوەی ئەنجامدەرانی ئەو هێرشە تێرۆریستییە.\nهەروەها دەیان لایەنی سیاسی و رێکخراوەکانی کوردستان و دەروەی کوردستان بە هەڵویست گرتن و ناردنی نامە و برووسکەی تایبەت، خۆیان بە پاڵپشتی حیزبی دێموکرات زانی و، هەر چەشنە هێرش کردن و پەلاماری تێرۆریستییان بۆ سەر حیزبی دێموکراتی کوردستان مەحکووم کردووە.\nهەروەها یەکیەتیی پاڕلمانتارانی کوردستان بە هەڵویست گرتن و ناردنی برووسکەیەک ڕایگەیاند: “ئێمە لە یەکیەتیی پاڕلمانتارانی کوردستان بە توندی ئەو دەستە مرۆڤ‌کوژە ڕیسوا و شەرمەزار دەکەین کە خوێنی مرۆڤی کورد حەڵاڵ دەکاو ئارامی شارەکانی کوردستان تێکدەدات و هاووڵاتیانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە هەریمی کوردستان بە دوای پەناگەیەک دەگەڕێن بۆ چالاکی سیاسی و فەرهەنگی خۆیان لە چوارچێوەی یاساکانی هەرێمی کوردستان و پێویستە دامودەزگاکانی حکوومەتی هەریم ڕیوشوێنی توندوتۆڵ بگرنە بەر بۆ ئاشکرا کردنی ئەنجامدەرانی ئەو تاوانە تێرۆریستییە و پاڕاستنی سەروماڵی هاووڵاتیان”.\nلە درێژەی ئیدانەکردنی کردەوەی نامرۆڤانەی شەوی یەلدای قەڵای دیموکرات، دوکتور فواد مەعسووم سەرۆک‌کۆماری عێراق لە نامەیەک کە تۆری میدیایی “رووداو” بڵاوی کردۆتەوە، وێڕای ئیدانە کردنی تەقینەوەکەی کۆیە و شەهیدکرانی چەند پێشمەرگە داوای کردووە کە لە لایەنە ئەمنییەکان لێکۆڵینەوەی باشتریان هەبێ بۆ دۆزینەوەی تاوانبارانی ئەو تاوانە تێرۆریستییە.\nئەو کەسایەتی و رێکخراوانەی دیکەش کە هێرشە تێرۆریستیەکەی شەوی یەلدایان ئیدانە کردووە بریتین لە؛\n– کۆمەڵە – رێکخراوی کوردستانیی حیزبی کومونیستی ئێران\n-کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\n-کۆمەڵەی شۆرشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران\n– مەکتەبی سیاسی یەکیەتیی نیشتمانیی کوردستان\n– تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگای کوردستان\n– پارتی سوسیالیستی کوردستان باکووری کوردستان\n– پارتی کڕیکاران و رەنجدەرانی کوردستان\n– یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان –مەکتەبی ئەمینداری گشتیی\n– یەکیەتی ئافرەتانی کوردستان ئەنجومەنی قەزای کۆیە\n– حیزبی شیوعی کوردستان\n– ڕێکخراوەکانی ژنان لە قەزای کۆیە\n– حیزبی یەکیەتیی کورد لە سووریە\n– پارتی دێموکراتی کوردستان ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارێزگای سلێمانی لقی٢١\n– حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان\n– بەرەی دێموکراسی گەل\n– تۆری هەماهەنگی ڕێکخراوەکان بۆ بەرژەوەندی گشتیی\n– مەکتەبی سیاسی بزووتنەوەی دێموکراتی گەلی کوردستان\n– فیدراسیۆنی کۆمەڵەو ڕێکخراوەکانی عێراق و کوردستان\n– یەکیەتی لاوانی کوردستان\n– تەڤگەری لاوانی کورد قامیشلوو\n– بەرەی دێموکراتی مەدەنی ئەحواز\n– رەوتی سوسیالیستی کۆمەڵە\n– سه‌رکردایه‌تی یه‌کیێتی دێموکراتی کوردستان\n– پارتی لیبراڵ دیمۆکراتی کوردستان\n– سؤران رِةمةزان على سةرؤكى فيدراسؤنى كؤمةلَةورِيَكخراوةكانى عيَراق –كوردستان\n– عەزیز شێخانی\n– خەلیل عەبباسی.ستۆکهۆڵم\n– پێوه‌ندییه گشتی‌یه‌کانی رێکخراوی فیدایانی خه‌ڵکی ئێران\n– کومیته‌ی ناوه‌ندی رێکخراوی یه‌کیێتی فیدایانی خه‌ڵکی ئێران\n– ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارتی سەربەستیی کوردستان


ڕامشە شفا – chawyxelk.org\nڕامشە شفا، گۆرانیبێژی ئەفغانی و دانیشتوی لۆس ئەنجیلۆس لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ “بی بی سی فارسی” ژیانی پڕ چیرۆکی باس دەکات، چیرۆکەکە بە کچێک لە قەندەهاری باشوری ئەفغانستان دەستپێدەکات، لە کوشتنی دایک و باوکییەوە لە تەمەنی دوو ساڵیدا تا هاوسەگیری پێکردنی بە زۆر لە تەمەنی ١٢ ساڵی.\nژیانی ڕامشە شفا، چیرۆکی کچێکی تەواو جیاوازە کە خۆی نادات بە دەستەوە و دەست و پەنجەی لەگەڵ ئەفغانستان گەرم کردووە و لە کۆتاییدا دەبێتە قارەمانی چیرۆکەکە.\nڕامشە تەنها منداڵی بچوکی خێزانەکەی بووە، تەمەنی لە دوو ساڵ تێپەڕی نەکردووە کە تاڵیبان دایک و باوکی دەکوژن.\nدەڵێت: “نازانم بە چ هۆکارێک کوشتیانن” یەکێک لە خزمە دورەکانی بەرپرسیارێتی ڕامشە لە ئەستۆ دەگرن و بەخێوی دەکەن، دواتر ڕامشەی ١٢ ساڵان لە مامەڵەیەکدا بە پیاوێکی ٣٨ ساڵە دەدەن کە قاچاخچی هێنانی تریاک بوە و دوو ژنی دیکەی هەبووە و شەش منداڵی هەبووە.\nڕامشە ئەو ساڵانەی وەک کابوس دێتەوە بەر چاو، دەڵێت: “تا ئەو ڕۆژەی لەوێ بوم دەترسام و ئاگادار بووم کە شتێکی نا دروست لە دەمم نەیەتە دەرەوە، هەموو ژیانم یان لە چێشتخانە بووم یان سەرقاڵی کۆکردنەوە و پاکردنەوە و گسک لێدان بووم، وەک نۆکەرێک کە بە پارە یان بە زەوی کڕدراوە. ڕۆحمیان لە جەستەم دەرهێنابوو، خۆشم باوەڕم نەدەکرد کە مافێکم هەبێت، ئێمە بە ئاسانی قبوڵمان کردبو کە پیاوی ماڵەکە خاوەنی ئێمەوەیە.”\nڕاکردن بۆ کابوڵ\nساڵێک دوای هاوسەرگیری، ڕامشە لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا، کچێکی هێنایە دنیاوە و ناوی لێنا سەحەر، هەر لەو کاتەدا یەکێک لە خزمە دورەکانی ڕامشە لە ئەوروپاوە دەگەڕێنەوە بۆ قەندەهار، چیرۆکی ڕامشە دەبیستێت و پەیوەندی پێوە دەکات، پیاوی ئەو خێزانە هاوپۆلی باوکی ڕامشە بووە، ئەوان بەڵێن بە ڕامشە دەدەن کە هاوکاری بکەن بۆ ئەوەی قەندەهار بەجێبهێڵێت.\nکاتێک مێردەکەی گەشتێک بۆ ننگرهارد دەکات، ڕامشە سەحەری کچی دەبات و بە هاوکار ئەو خێزانە ڕادەکات بۆ کابوڵ، لە کابوڵ بە نهێنی بەردەوامی بە ژیانی دەدات. مێردەکەی هەوڵدەدات بیدۆزێتەوە و دوبارە بیگەڕێنێتەوە بۆ قەندەهار، بەڵام ڕامشە دیسان هەوڵ دەدات بە هاوکاری ئەو خێزانە ئەفغانستان بە جێبهێڵێت.\nڕامشە تا ئەو کاتە بە شێوەی فەرمی وانەی نەخوێندبوو، نەچوبووە مەکتەب، تەنها لە ڕێگەی مامۆستای تەیبەتەوە وانەی سەرەتایی پێدرابوو، لە کابوڵ بڕیار دەدات بڕواتە خوێندنگە، لە ناوچەی مەکروریان لە کابوڵ خۆی ناونوس دەکات و لەم خوێندنگەیە سەرکەوتو دەبێت و زەمالەی یەک ساڵەی خوێندن لە ئەمریکا بەدەست دەهێنێت.\nئەم زەمالەیە لە ڕێگەی هێزەکانی ئەمریکا لە ئەفغانستان بە دەست دەهێنێت. زەمالەکە تەنها ڕێگە بە خۆی دەدات بڕواتە ئەمریک، بۆیە بە دڵتەنگی و مەجبورییەوە سەحەری یەک ساڵە بەو خێزانە دەسپێرێت و دەڕوات.\nڕامشە لە ساڵی ٢٠٠٩ تا کۆتایی ٢٠١١ بۆ ماوی سێ ساڵ لە هلمند و قەندەهار لەگەڵ هێزەکانی ئەمریکا کاری دەکرد. لە ماوەی سێ ساڵ کارکردنیدا نەیانهێشت سەردانی کچەکەی لە کابوڵ بکات تەنانەت ڕێگەیان نەدا لەگەڵ خەڵکی گەڕەکەکەیدا پەیوەندی بکات.\nبەڵێنامەی ڕامشە لەگەڵ هێزەکانی ئەمریکادا کە وەک وەرگێڕ کاریدەکرد کۆتاییهات، پاشان گەڕایەوە بۆ ئەمریکا، داوای ڤیزای بۆ سەحەری کچی کرد، بەڵام ڕەتکراوەیەوە. ئەم ڕەتکردنەوەیە هێندە ڕامشەی دڵتەنگ کرد کە بیر لە خۆکوشتن بکاتەوە و سەرەنجام خۆیی لە نەخۆشخانە بینییەوە.\nهاوسەرگیری لە ئۆکیناوای یابان\nلە کۆتایی ساڵی ٢٠١١ ئەفسەرێکی ئەمریکی داوای هاوسەرگیری لە ڕامشە دەکات لەکاتێکدا پێشتر دوو جار هاوسەرگیری کردبوو، ڕامشە بە هیوای هێنانی سەحەری کچی داواکارییەکە قبوڵ دەکات، لەگەڵ ئەم ئەفسەرە ئەمریکییە لە ئاواکیناوای یابان نیشتەجێ دەبن کە شوێنی کاری هاوسەرەکەیەتی.\nهاوسەکەری ڕامشە خاوەنی چوار منداڵە ڕامشە دەبێتە بەخێوکەرییان لە کاتێکدا تەمەنی ١٨ ساڵە و جیاوازییەکی زۆر کەم لە نێوان منداڵەکانی هاوسەرەکەیی و ڕامشەدا هەیە.\nسەرەتای ژیانی هونەری\n“ئەفغانییەکان حەزێکی زۆریان لە گۆرانی و فیلمی هیندی هەیە، منیش هەر لەو ڕێگەیەوە ئاشنای موزیک بووم، دوو سێ جار گەشتی کەنەدام کرد و بە هاوکاری (قەیس و شەکیب عوسمانی) یەکەم گۆرانیم بە ناوی “ئارەزوو” تۆمارکرد، کاردانەوە سەرەتاییەکان ئەوە بوو کە من فارسی نازانم و پێدەچێت گۆرانیبێژێکی هندی بم.\nڕامشە دەگەڕێتەوە ئەمریکا و ناکۆکییەکانی لەگەڵ هاوسەرەکەیدا زیاتر دەبێت و هاوسەرەکەی پێێ دەڵێت ئەگەر لێی جیاببێتەوە وێنە شەخسییەکانی لە ئەفغانستان بڵاو دەکاتەوە، بەڵام لە کۆتاییدا لە ئەمریکا لە هاوسەرەکەی جیادەبێتەوە.\nلە ساڵی ٢٠١٧ دا وێنەکانی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە ئەفغانستان بڵاو دەبێتەوە و هەڕەشەی کوشتنی لێدەکرێت و ناچار پەنا دەباتە بەر پۆلیس.\nڕامشە دەڵێت لە چیرۆکی بڵاوبوونەوەی وێنە شەخشییەکانمدا، تەنانەت ژمارەیەک لە گۆرانیبێژانی ئەفغانستان لە دژی ئەو چالاکییان کرد و ڕامشە کاری وەرگێڕان و بەڵێنامەکانی لە ئەگغانستان لەدەست دا.\nڕامشە دەڵێت کەش و هەوای هونەری لە ئەفغانستان زۆر سەختە بەڵام هونەرمەندای ئێرانی دانیشتوی ئەمریکا هاوکارییان کرد تەنانەت دوێتێکی لەگەڵ ئەستێرەی ئێرانی “ئەندی” تۆمارکرد.\nڕامشە لە خوێندنیشدا بەرەو سەرکەوتن دەڕۆیشت و زانکۆی لە ڤێرجینیا و هەمان کات ماستەری لە ئاواکیناوای یابان تەواوکرد، ئەمساڵ دەست بە خوێندنی پزیشکی دەکات لە بواری پزیشکی دەرونی کۆمەڵایەتی لە زانکۆی ئەمریکا لە کالیفۆرنیا.\nلە هەمووی گرنگتر بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە ڕامشە دەڵێت: “ئێستا سەحەریش لەلامە و یەکێکە لە خوێندکارەکانی قوتابخانە” وەک کچ و دایکێکی خۆشحاڵ پێکەوە لە ئەمریکا دەژین.


سه‌رۆكی فه‌ره‌نسـا ده‌ست به گه‌شتێـكی دیبلۆماسی بۆ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌كات\nی مانگی یه‌ک ١٢, ٢٠٠٨\nڕۆژی یه‌كشه‌ممه سه‌رۆك كۆماری فه‌ره‌نسـا نیكۆلای سـاركۆزی له‌گه‌ڵ گروپـێـك له ڕێبه‌رانی وڵات ده‌ست به سه‌ردانی سێ ڕۆژه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی دیبلۆماتی له هه‌رێمه‌كه‌دا دابمه‌زرێنێت.\nبه‌ڕێز سـاركۆزی سه‌ردانی عه‌ره‌بســتانی سـعودی و قه‌ته‌ر میرنشینه‌كانی عه‌ره‌بی ده‌كات. ناوبراو له‌و كاته‌دا ده‌گاته خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كه سه‌رۆك بوش له‌وێـیه و ئه‌گه‌رچی چاوه‌ڕوانی ناكرێت كه یه‌كتری بـبینن.\nڕاپـۆرتێـكی حكومه‌تی عه‌ره‌بستانی سعودی كه له‌سه‌ر ته‌له‌فیزیۆنی وڵات بڵاوبۆوه ده‌ڵێت چاوه‌ڕوانی ده‌كرێت ڕێـكـكه‌وتنێـك له‌گه‌ڵ فه‌ره‌نسـا بۆ فرۆشتنی كه‌ره‌سـته‌ی له‌شـكری پـێـكبهێنێت كه به عه‌ره‌بسـتانی بفرۆشێت.\nله ماوه‌ی سه‌ردانه‌كه‌ی له میرنشـینه‌كانی عه‌ره‌ب چاوه‌ڕوانی ده‌كرێت سـاركۆزی نزیكه‌ی ڕێـكـكه‌وتنێـكی 6 ملیار دۆلاری بۆ خولقاندنی وزه‌ی ناوه‌كی بـبه‌ستێت. فه‌ره‌نسـا ڕێـكـكه‌وتنـنامه‌ی هاوشـێوه‌ی له‌گه‌ڵ جه‌زائیر و لیبیادا مۆركردووه.


زایینی: ٢٢-٠١-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١١/٠٢ - ١٥:٣٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو به ماڵپەڕی کوردستان میدیا، قارەمانانی دێموکرات بە بۆنەی ٢ی ڕێبەندان ساڵڕۆژی دامەزرانی کۆماری کوردستان، لە شاری سنە چالاکیی تەبلیغاتییان بەڕێوە برد، که ئەو شوێنانەی چالاکییان تێدا بەڕێوە چووە بریتین لە: "گەڕەکی بەهاران و ویلا شار، شەهرەکی ساحلی، کەمربەندی پشتی مەیدان بار، دەورووبەری زانکۆی کوردستان.\nهەروەها قارەمانانی دێموکرات لە ناوچەی ژاوەرۆی سنه، له گوندی "ساڵیان" له مزگەوت، قوتابخانه، دێیاری، جاددەی ئەوێهەنگ، مخابرات و تەواو کۆڵانەکانی گوند تراکت و پۆستێری تایبەت بە ٢ی ڕێبەندانیان بڵاو کردەوە.\nهەروەها تێکۆشەرانی دێموکرات لە شاری "سۆنقوڕ"، بە بۆنەی ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری کوردستان، کار و چالاکیی تەبلیغییان بەڕێوە برد.


"بێ رێككەوتن لەگەڵ هەرێم عێراقێكی بەهێز دروست نابێت"\n:: PM:07:33:14/08/2019 \nعەدنان ساڵحی بەڕێوەبەری سەنتەری موستەقبەل بۆ لێكۆڵینەوەی ستراتیجی، لەم دیمانەیەی "وشە"دا دووپاتی دەكاتەوە، كێشەی نێوان هەولێر و بەغدا لێكدانەوەی چەند بڕگەیەكی دەستوورە بە دوو بۆچوونی جیاواز، بۆیە ئەگەر لە سەرەتادا دەستوورەكە بەڕوونی بنووسرایەتەوە، كێشەكان كەڵەكە نەدەبوون.\n*دوای 2003 تا ئێستە عێراق نەگەیشتووەتە ئەو ئاستەی بگوترێ دەوڵەتێكی دیموكراسی و خاوەن سەروەریی تەواوە، وەك چۆن ساڵانێكە سیاسەتوانانی بانگەشەی بۆ دەكەن، بۆچی؟\nئێمە تا ئێستەیش لە هەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتین و نەگەیشتووین بە سەرەتاكەی، چونكە لە تەنگژەیەكی راستەقینە و مێژوویی لە ئێستە و داهاتوودا دەژین، تەنگژەی رابردوو پێوەست بە كاریگەرییەكانی دیكتاتۆریی و ئەو شوێنەوارەی كەسانێك لەو سەردەمەوە لە ناوخۆیاندا هەڵیانگرتووە، بەشێكیش لە ئێستە دەترسن بەوەی بەرەو چارەنووسی نادیاریان ببات. بۆیە هێشتا لە سەرەتای رێیەكەداین بەرەو دەوڵەتێكی گوێزەرەوە نەك دەوڵەتێكی دیموكراسی، چونكە بوونی دیموكراسی واتە بوونی سەقامگیری لە هەموو دامەزراوەكانی دەوڵەت، لە یاساكان وەك یاسای پاراستنی تۆڕی كۆمەڵایەتی و پاراستنی كەرامەتی مرۆڤ و هەڵبژاردن، تا ئێستە زۆرینەی دامەزراوەكانی دەستووری ناكاران، لەوانە دادگای فیدراڵ و ئەنجوومەنی راژە، بۆیە دوای ئەو هەموو ساڵە تا ئێستە لە هەوڵداین بۆ گەیشتن بە سەرەتای دامەزراندنی دەوڵەت كە ناونیشانێكی گەورەیە.\n*وەك دەردەكەوێ كێشەكانی عێراق كۆتایان نایەت، ئایا بە رێیەكی هەڵەدا نەڕۆیشووین یان كێشەكە لە دەستووردایە وەك ئاماژەی بۆ دەكرێت، چارەسەر چییە؟\nعێراق وەك ئەوە وایە خانوویەك لەناو رەشەبادا بنیات بنێیت كە پێویست بە سەقامگیری و ئارامی دەكات، بەڵام عێراق كەوتووەتە ناوجەرگەی ناوچەیەكی شەپۆلاوی و بە كێشە، كێشەكان لە هەموو لایەكەوە رووی تێدەكەن، بۆیە چاوەڕوان ناكرێ بنیاتێكی بەهێزی هەبێت. هەموو فاكتەرەكانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی هاوبەشن لەو دۆخەی عێراق تێی كەوتووە، جیا لە بوونی تەنگژەی ناوخۆیی كە كاریگەری زۆری كردووەتە سەر بنیاتەكەی، بۆیە زۆرینەی یاساكان و دەستووریش بە كاردانەوە بەرانبەر رابردوو نووسراوەتەوە، لەسەر بنەمای بنیاتی دەوڵەتێكی دەستووری نەنووسراوە.\nبەڵكو لە سایەی ترس لە دیكتاتۆریی و رابردوو و گەڕانەوەی كەسێكی تاكڕەو بۆ دەسەڵات، بۆیە چەندان هەڵەی زەقی تێدایە و چەندان بڕگەی نادیار و وەك مینی تێدایە كە بەپێی هەوەسی سەركردەكان دەڕوات و هەریەكەیان بەپێی بەرژەوەندی خۆی لێكی دەداتەوە، بۆیە تا ئێستە لە دۆخێكی ناهەمواردا دەژین و رەنگە سەرەتای راستكردنەوەی دۆخەكە ئەوە بێت ددان بەوەدا بنێین پێویستە دەستوور راست بكەینەوە.\n*باسی زاڵبوونی تایفیی یان بەشبەشێنە بەسەر هەموو كایەكانی دەوڵەتی عێراقەوە دەكرێت كە هەندێك وەك سەرچاوەی كێشەكانی دەگەڕێننەوە، چۆن دەتوانین بەسەر ئەو دەخەدا زاڵ بین؟\nرەنگە كەسانێك وای لێكی بدەنەوە كە بەشبەشێنە بریتییە لە دابەشكردنی تایفە و نەتەوە و ئاینەكان، ئەوە شتێكی ئاساییە، بەڵام راستییەكەی ئەوەی كە هەیە ئەوە نییە، بەڵكو ئەوان بەشبەشێنەیەك لەسەر بنەمای سیاسی و حزبی پێڕەو دەكەن، تۆ ئەگەر وەزارەتێك بدەیت بە كورد یان سوننە یان شیعە یان مەسیحی، واتە تۆ لەسەر بنەمای بەشبەشێنەی پێكهاتەیی دابەشی دەكەیت، بەڵام ئەگەر كەسێكی حزبی لەو پۆستەدت دابنرێت بۆ بەرژەوەندی حزبەكەی كار بكات، ئەوەیە بەشبەشێنەی راستەقینە و نەخوازراوە، چونكە ئەگەر ئەو كەسە سەر بە نەتەوە یان تایفەی خۆی بێت، ئەوە جێی رێزە.\nكێشەكە ئەوەیە بەشبەشێنە لەسەر بنەمای سیاسی و حزبایەتی دەكەین لەپێناو مانەوەی چەند پارتێك كە بە بەردەوام پرۆسەی سیاسی بەڕێوە ببەن. بەشبەشێنە شتێكی ئاساییە، بەڵام لە عێراق خراپە و زیاتر حزبییە، بۆیە هیچ سوودێكی نییە مەگەر گۆڕانكاری لە رەوت و هزری حزبە سیاسییەكان و سەرانیان بێتە ئاراوە و بزانن كە دیموكراسیی لە حزبەكانەوە دەست پێ دەكات و ئەوكات بەرەو بنیاتنانی دەوڵەت هەنگاو بنێین. ئەگەرنا هەمووان زیانمەند دەبن.\n*كەواتە دەتوانین بڵێین سیاسەتوانانی عێراق بەشێكن لە كێشە نەك چارەسەری، ئەوانن ئاگری تایفیی خۆش دەكەن بۆ گەرمكردنی بازاڕی خۆیان؟\nبەداخەوە هەندێك كەس وای دەبینن هەڵبژاردن لە عێراق لەسەر دروستبوونی پشێوی لە دۆخی ناوخۆیی عێراق بنیات دەنرێت، لە عێراق هەمووان باس لە قێزەونیی تایفیی دەكەن، كەچی خۆیان پێڕەوی دەكەن، بۆیە لەسەر شاشەی تەلەڤزیۆن و بە ئاشكرا وا خۆمان پێشان دەدەین وەك فریشتەین، ئەوكاتەشی كاری سیاسی دەكەین وەك ئەهریمەن ئەنجامی دەدەین، ئەوەش كارەسات و دووڕووییە و زۆرینەی پارتە سیاسییەكان ئەوە پێڕەو دەكەن.\nپێویستە خۆمان یەكلا بكەینەوە و دەوڵەتێكی دامەزراوەیی و دەستووریی بنیات بنێین كە نەمانگەڕێنێتەوە بۆ دیكتاتۆریی، یان بەو شێوەی ئێستە بەردەوام بین كە دەمانگەیەنێتە وێرانە، وەك چۆن ئێمەی گەیاندە داعش و هیتریش، ئەو رێیە دەوڵەت بنیات نانێت و تەنیا دەسەڵات دروست دەكات كە رەنگە گەندەڵ بێت.\n* بە بۆچوونی ئێوە پێوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغدا بۆچی جێگیر نابێت و كێشەكانیان یەكلا نابێتەوە؟\nبنەچەی بابەتەكە دەستوورە كە هەندێك لە خاڵەكانی بەشێوەیەكی ورد و دیاریكراو نەنووسراوەتەوە، بەڵكو بەشێوەی دانانی مین نووسرایەوە، ئەگەرنا هەرێم و بەغدا بۆچی ناكۆكییان دەبێت؟ ئێستەیش كێشەكان لە لێكدانەوەی چەند بڕگەیەكی دەستوورە كە حكوومەتی عێراق بە بۆچوونی خۆی لێكیان دەداتەوە و هەرێمیش بە بۆچوونی خۆی، بۆیە ئەگەر لە سەرەتادا دەستوور بەشێوەیەكی راست و روون و دیار بنووسرایەتەوە، ئەو جیاوازییە رووی نەدەدا و ئەو كێشانەی هەن كەڵەكە نەدەبوون.\nپێم وایە كێشەكانی نێوان هەولێر و بەغدا ئێستە یان سبەی چارەسەر دەبن، چونكە هەردوولا تاڵیی ناكۆكییان چەشت و عێراقێكی بەهێز دروست نابێت بێ رێككەوتنی هەرێم و ناوەند كە ئەوە روونە بە پێچەوانەیشەوە، بۆیە هەردوولا پێویستیان بە روونكردنەوەی تەواوی مادەی 140ی دەستوور هەیە و رێككەوتن لەسەر چەند خاڵێكی سەرەكی و هاوپەیمانی ستراتیجی و راستەقینە هەیە، یەكەم هەنگاویش خوێندنەوە و لێكدانەوەی دروستی مادەكانی دەستوورە، ئەوەش سەخت نییە و لە كۆتادا بە ئەنجامی باش دەگەن، چونكە وەك گوتمان هەردوولا بێ رێككەوتنیان ناگەن بە سەقامگیری.\n*عێراق بە بەردەوام لە ریزەكانی دواوەی راپۆرتی رێكخراوی دیوەدەری "شەفافیەت"ی نێودەوڵەتییە، سەرەڕای چەند دامەزراوەیەكی نەهێشتنی گەندەڵی، بۆچی ئەم دیاردەی گەندەڵییە لەناو ناچێت؟\nپرسی دیودەری لە عێراق دەكەوێتە سەر میزاجی كەسانێك كە خۆیان لە سەرووی یاساوە دادەنێن، چونكە لە عێراق یاسا بۆ هەمووان نییە و بەشێك خۆیان لە سەرووی یاسا دەزانن بەهەر رێیەكەوە بێت، ئەوانە ناتوانرێ سامانەكان و سەرچاوەكەیان بزانرێت كە پاڵپشتی لە كاری سیاسی و بازرگانی بۆ خۆیان دەكەن، بۆیە چەند خاڵێك و بۆشایی لەناو یاساكان هەن و تا ئەوانەش مابن، ناتوانرێ دیوەدەری لە عێراق دروست ببێت.\nراستە عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیران نیازێكی راستگۆی هەیە لە نەهێشتنی گەندەڵیدا، بەڵام نە ئەو و نە دامەزراوەی دادوەری لە عێراق توانای هەڵدانەوەی دۆسییەكانی گەندەڵییان نییە، چونكە ئەوەندە گەورە و سەختن بەهاوشێوەی رووخاندنی سەدام حوسێن پێویستیان بە پاڵپشتییەكی نێودەوڵەتی هەیە، ئەو دۆسیانەی سەر بە كەسانێكی گەورەن كە باڵادەستن و سەربە هێزی ناوچەیین، بۆیە هەڵدانەوەیان ئەستەمە.\n* كێشەكانی نێوان هەولێر و بەغدا ئێستە یان سبەی چارەسەر دەبن، چونكە هەردوولا تاڵیی ناكۆكییان چەشت.\n* بەشێك لە دۆسیەكانی گەندەڵی لە عێراق ئەوەندە گەورەن، بەهاوشێوەی رووخاندنی سەدام حوسێن پێویستیان بە پاڵپشتی نێودەوڵەتی هەیە.\nپڵنگێك له باخچه‌ی ئاژه‌ڵان تووشی كۆرۆنا بوو\nسابیر ره‌شیدى چیرۆكنووس باسی ئه‌ده‌ب و ئه‌زموونى خۆپاراستن له ماڵه‌وه ده‌كات\n"44 ملیۆن دۆلار كۆمەك بۆ عێراق كۆ كراوەتەوە و پشكی كوردستانیشی تێدایە"


سەرۆکى هەرێمى کوردستان و وەزیرى دەرەوەى سوید کۆبوونەوە – لڤین پرێس\nئێوارەی ئەمڕۆ ( دووشەممە ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ ) ، نێچیرڤان بارزانى، سەرۆکى هەرێمى کوردستان پێشوازیى لە خاتوو ئان لیندى، وەزیرى دەرەوەى سوید و شاندێکى یاوەرى کرد، پاش کۆتایی هاتنی کۆبوونەوەکە ڕاگەیەندراوێک ڕاگەیەندرا و تێیدا هاتوە:\nلە کۆبوونەوەیەکدا دۆخى عێراق و هەڵبژاردنەکانى ئەنجومەنى نوێنەران و ئەنجامەکانى، پەیوەندییەکانى سوید لەگەڵ عێراق و هەرێمى کوردستان، دەرفەتى وەبەرهێنان و سەرمایەگوزاریى سویدى لە هەرێمى کوردستان، رەوشى ئاوارە و پەنابەران، دۆخى کەمپى هۆڵ لە سووریا، هەڕەشەکانى داعش، بوارەکانى دیموکراسى، مافى مرۆڤ، ئازادییەکان، یەکسانیى جێندەرى، سیستمى دادوەرى لە عێراق و هەرێمى کوردستان و هەڕەشەکانى گۆڕانى کەشوهەوا بەتایبەتى لەسەر عیراق، تاوتوو کران.\nهەردوولا جەختیان لە گرنگیى سەقامگیریى سیاسى لە عێراق و گەیشتنى لایەنە سیاسییەکان بە لێکگەیشتنێک بۆ داهاتووى پرۆسەى سیاسى لە وڵات و یەکلاکردنەوەى هەر تێبینى و کێشەیەک لەسەر ئەنجامەکانى دەنگدان لە عێراق کردەوە کە لە ئەنجامدا حکوومەتێکى لێ بکەوێتەوە، داوا و خواستەکانى هاووڵاتییانى عێراق لە ژیان و گوزه‌رانێکى باشتر و خزمەتگوزارییەکان، رەچاو بکات.\nلە بەشێکى دیکەى کۆبوونەکەدا بیروڕا دەربارەى گرنگیى بەردەوامیى هەوڵەکان بۆ باشترکردنى دۆخى ئافرەتان لە عێراق و هەرێمى کوردستان و بەشدارى و هاوبەشیى کاراتر و زیاتریان لە پرۆسەى سیاسى و بەڕێوەبردنى وڵاتدا، ئاڵوگۆڕ کران و جەخت لە پاراستنى دیموکراسى و ئازادییەکان و مافى مرۆڤ و یەکسانى و باشترکردنى سیستمى دادوەرى و دادگاکان کرایەوە.\nئەنجوومەنی دەرچووانی دانەمەزراو به‌یاننامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ئاو» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ئاو»\nوەک پێداچوونەوەی ١٢:٠٦، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠\n١٩ بایت زیاد کرا ، ١ month ago\nوەک پێداچوونەوەی ٠٠:٥١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ (دەستکاری)\n(چاك كردنەوەی ھەڵەی ڕێنووس)\nتاگەکان: دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە\nدوایین پێداچوونەوەی ١٢:٠٦، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\nAram (لێدوان | بەشدارییەکان)\n[[پەڕگە:Iceberg with hole near Sandersons Hope 2007-07-28 2.jpg|300px|left|thumb|ئاو لەهەرلەھەر سێ شێوەکەیدا: شل، ڕەق ([[سەهۆڵبەندسەھۆڵبەند]])، و (نادیار) [[ھەڵمی ئاو]] لە ھەوادا. [[ھەورەکان]]، کۆبووەوەی کۆمەڵێ دڵۆپی ئاون]]\n'''ئاو''' [[ماددەی کیمیایی|ماددەیەکی کیمیایی]]یە، کە بە [[H2O|H ₂\n'''ئاو''' [[ماددەی کیمیایی|ماددەیەکی کیمیایی]]یە، کە بە [[H2O|H2O]] ھێما دەکرێت. یەک مۆڵگە لە ئاو پێک دێت لە گەردێک [[ئۆکسجین|ئۆکسجینێک]] و دوو گەرد لە [[ھایدرۆجین]] کە بە [[بەندی ھاوبەش]] پێکەوە بەستراون. ئاو [[شل|شلە]] لە [[باری پێوانەیی|باری پێوانەییدا]]، بەڵام لەسەر [[زەوی]] زۆرتر بەشێوەی [[ڕەق]]، [[سەھۆڵبەند]] و بەشێوەی گاز ھەیە. ئاو ٧٠٫٩٪ ی ڕووی زەوی دادەپۆشێت.<ref>[//[:en.wikipedia.org/wiki/:Water |ویکیپیدیای ئینگلیزی]]</ref>\nلەمرۆڤدا، ھەموو [[خانە|خانەکان]]ی لەش لە سەرەوە تا سەری پەنجەکانمان پێویستی بە ئاوە بۆ بەردەوامبوونی [[ژیان]]، لەشی مرۆڤ نزیکەی ٢/٣ (دوو لەسەر سێ) ی پێکھاتەکەی ئاوە، [[ئەندام|ئەندامێکی]] وەک [[مێشک]] ئاو ٪٩٠٩٠٪ ی پێکدەھێنێت، بۆیە ئەگەر ئاوی پێویست نەگاتە [[مێشک]] و ئەندامەکانی تر، ئەوا [[لەش]] ناتوانێت کارەکانی خۆی بەباشی بەڕێوە بەرێت، ئەگەر ھاوسەنگی ڕێژەی ئاو لە لەشدا ڕانەگیرێت ئەوا زیان و ئازار بەلەش دەگەیەنێت.\nکاتێک مرۆڤ [[ماسوولکە|ماسوولکەکانی]] لەشی بەکار دەھێنێت، بڕێکی زۆر ئاو بەکار دەھێنێت و ونی دەکات، تەنھا لە جوڵەی ئاسایی ڕۆژانەی ماسوولکەکاندا دوو کووپ ئاو بەکار دەھێنێت، [[کرداری ھەناسەدان]]ی ئاسایی مرۆڤ ڕۆژانە نزیکەی ٣-٤٣–٤ کووپ ئاو لە لەش دەکاتە دەرەوە، سەر باری ئەوەی کە ڕێژەیەکی زۆری ئاو بە [[پاشەڕۆ]] و ئارەقکردنەوە دەکرێتە دەرەوە.\n== ئاو لە لەشی مرۆڤدا ==\nئاو لە لەشدا ڕۆڵی بنەڕەتی ھەیە:\n* شێدارکردنی ھەوا لە سییەکاندا بۆ ڕاگرتنی سەلامەتی سییەکان.\n* یارمەتیدانی [[مێتابۆلیسم]]ی لەش.\n* خواردنەوەی ئاو دەبێتە ھۆی دابەزاندنی [[کێش]]، چونکە یارمەتی شۆردنەوەی لەش دەدات لە پاشماوەی [[ھەرسکردنی چەوری]]، ئاو ھیچ وزەیەکی تێدا نییە کە ئەمەش دەبێتە ھۆی بەکارھێنانی چەوری لەش، خواردنەوەی ئاو برسێتی کەم دەکاتەوە و دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی ئارەزووی خواردن.\n* زۆربەی کات [[ژانەسەر]] بەھۆی کەمیی ڕێژەی ئاوەوەیە لە لەشدا، بۆیە خواردنەوەی ئاو ھۆیەکە بۆ چارەسەری ژانەسەر بە شێوەیەکی سروشتی، گرنگە پێش ئەوەی بیر لە بەکارھێنانی [[دەرمانی ئازارشکێن]] بکەینەوە، ئاو بخۆینەوە.\n* ئاو دەبێتە ھۆی شێداری [[پێست]] بەم ھۆیەش پێکھاتە لاستیکیەکەیلاستیکییەکەی پێست دەپارێزێت و ڕێگری دەکات لە چرچبوون و وشکبوونەوە.\n* چالاکی دەبەخشێتە لەش بەھۆی چالاکردنی مێشک و یارمەتیدانی ماسوولکەکان.\n* ئەو کەسانەی کە وەرزش دەکەن پێویستە ڕێژەی پێویست ئاو بخۆنەوە بە شێوەیەکی ھێمنانە تا یارمەتیی ماسوولکەکان بدات و [[گرژبوونی ماسوولکە|گرژبوون]] و [[ڕەقبوونی ماسوولکە]] کەمبکاتەوە بەھۆی گواستنەوەی خۆراک و ئۆکسجین بۆ ماسوولکەکان و ڕزگارکردنی ماسوولکەکان لە [[پاشەڕۆ خۆراکییەکان]].\n* [[دۆخی گازی]] (ھەڵم)\n== سەرچاوەکان ==<references/>\n2. *[https://web.archive.org/web/20160304181752/http://sbeiy.com/(a(oc1csgvtygekaaaamgq2ztk2zjgtoge5ms00zjqylwi3otmtztrlnjq1zweyzdmxeax0uf_fpo2yikvg5_--pnjhnqa1))/ku/newsdetail.aspx?cat=5&id=23396 سبەی - ئاو سودبەخشترین مادەیە بۆ ژیان لە ٢٣/١/٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠]\nبەڕێوەبەرانی ڕووکار، بەڕێوەبەران\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/704302»


یەکەم حاڵەتی مردن بەهۆی جگەرەی ئەلیکترۆنییەوە تۆمارکرا\n6736 جار خوێندراوەتەوە\nلە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کەسێک پاش تووشبوونی بە نەخۆشیی تەنگەنەفەسیی سییەکان، بەهۆی کێشانی جگەرەی ئەلیکترۆنییەوە گیانی لەدەستدا.\nبەپێی هەواڵێکی ماڵپەڕی " سکای نیوز"، یەکەم حاڵەتی مردن بەهۆی جگەرەی ئەلیکترۆنییەوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تۆمارکرا.\nجێنیفەر لایدن، بەرپرسی پزیشکیی ویلایەتی ئیلینۆی ڕایگەیاندووە، ڕۆژی هەینی ڕاپۆرتی گیانلەدەستدانی کەسێکیان پێگەیشتووە دوای گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە بەهۆی توشبوونی بە حاڵەتێکی هەناسەدانی توند لەکاتی کێشانی جگەرەی ئەلیکترۆنیدا، بەپێی وتەی لێپرسراوانی نەخۆشخانەکە هەوڵی زۆریانداوە بۆ لێکۆڵینەوە لە هۆکاری ئەم حاڵەتە و چەندین حاڵەتی دیکەی کتوپڕ.\nسەرچاوەکە ئاشکرایکردووە، تەمەنی ئەو نەخۆشانەی سەردانی نەخۆشخانەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان دەکەن بەهۆی ئەم حاڵەتانەوە لەنێوان ١٧ – ٣٨ ساڵدابوون، تا کۆتایی مانگی حوزەیراندا لە ٢٢ ویلایەتی ئەمریکادا، ١٩٣ حاڵەتی توشبوون بە نەخۆشییەکانی سییەکان تۆمارکراون، کە هۆکارەکەی جگەرەی ئەلیکرۆنیی بووە.\nجێنیفەر ئەوەشی ڕوونکردەوە کە، "هێشتا هۆکارەکان ناڕوونن، بەڵام سەرجەمیان جگەرەی ئەلیکتۆنییان کێشاوە، زۆربوونی ئەو ژمارەیە نیشانەی نیگەرانییە و پێویستە هۆشداری بدەن لەبەکارهێنانی جگەرەی ئەلیکترۆنی، چونکە مەترسیدارە لەسەر تەندروستی''.\nڤیدیۆ.. بۆ ڕوبەڕوبوونەوەی کۆرۆنا پەرستارەکان ناچار دەکرێن قژیان بتاشن\nحاڵەتێکی دەگمەنی لەدایکبوون لە ٣٢ ملیۆن دووگیاندا لەیەک ژندا ڕوودەدات\nچۆنییەتی بەکارهێنانی گیراوەی ئەڤۆگادۆ بۆ نەمانی زیپکە\nجیاوازی نێوان ئەنفلۆنزا و ڤایرۆسی کۆرۆنا چییە؟\nتوێژینەوەیەک پەیوەندی نێوان شیر و شێرپەنجەی مەمکی ئاشکراکرد\nپێنج پرسیار کە پێویستە پێش پەیوەندیی خۆشەویستی بیانپرسیت\nچوار هۆکار بۆ ئەوەی بە سکی برسی نەخەویت\nکاتی لەدایکبوونت چی دەربارەی کەسایەتیت دەڵێت؟\nهەواڵ عوسمان: کەس خۆی نەکات بەخاوەنی هونەر و هونەرمەندان\nحەوت بەکارهێنانی جیاوازی ئەو کیسە بچوکەی لەناو پێڵاوی تازەدایە


هەنگوین بۆ چارەسەری پێستی وشك\nهەنگوین بۆ چارەسەری پێستی وشك\nسێ شەممە, 14 ئایار 2013 08:19\nوشك هەڵاتنی پێست كە زیاتر تایبەتمەندیی پێستی ماندووە و هەندێك جاریش پصوەستە بە هۆكاری فسیۆلۆجی و بۆماوەییەوە، هەمیشە مایەی نائارامی و بێزاری ئەو كەسانەیە كە دووچاری دەبن، بە تایبەت لە پێستی دەموچاویاندا.\nدیارە دەرمان و كرێمی جۆراوجۆر هەن بۆ چارەسەركردن بەكار دەبرێن، بەڵام پسپۆڕان لەو باوەڕەدان كە هەنگوین لە ماددە هەرە گرنگ و كاریگەرەكانە بۆ ڕزگاربوونی پێست لەم كێشەیە، وێڕای ئەوەی كە هەنگوین لە سپیكردنەوە و سافكردنی پێستیشدا ڕۆڵی كاریگەری هەیە.\nهەڵبەتە بەكارهێنانی هەنگوین بە شێوەی ئامادەكردنێتی وەك گیراوەیەك لەگەڵ ماددەی یاریدەدەری دیكەدا، وەك لێرەدا ڕوونی دەكەینەوە.\nیەك كەوچكی گەورە هەنگوین، یەك زەردێنەی هێلكە و كەوچكێكی بچووك ڕۆنی زەیتوون.\nئامادەكردن و بەكارهێنان:\nهەر سێ پێكهاتەكە هەنگوین و زەردێنەی هێلكە و ڕۆنی زەیتوونەكە، بە باشی تێكەڵ دەكەین، تا دەبنە یەك گیراوەی توند، ئەم گیراوەیە بۆ خۆی جۆرێكە لە ماسك و بە هەمان شێوەی بەكارهێنانی هەر ماسكێكی پێستی دەموچاو بەكاری دەهێنین. دەبێ ئەوەمان لەیاد نەچێت كە ئەم ماسكە بۆ ماوەی ٣٠ خولەك بە دەموچاومانەوە بمێنێتەوە و دوای ئەوە دەموچاومان بە ئاوێكی شلەتێن بشۆین.\nسەبارەت بە پێستی دەست و قۆڵ و قاچیش بە هەمان شێوەیە و هیچ جیاوازییەكی لە ڕووی ئامادەكردن و بەكارهێنانیدا لەگەڵ ماسكی دەموچاوەكەدا نییە. بە بەكارهێنانی ئەم ماسكی هەنگوینە، چەند ڕۆژێكی كەم بەسە بۆ بەدیاركەوتنی گۆڕانكاریی ئەرێنیی زۆر لە ڕووی نەرمبوون و سپیبوونی پێستەوە و بەخشینی زیندووییەكی زۆر بە پێستمان.


مرۆڤێک گه‌وره‌تر له گه‌وره‌یی – Denegkan\nمرۆڤێک گه‌وره‌تر له گه‌وره‌یی\nساڵ و شتێک دوای شه‌هید بوونتان چووینه ئه‌و ماڵه‌ی که له گوندی ته‌نگیسه‌ر دواهه‌مین مه‌نزڵتان بوو. جووته پێڵاوه لاستیکه به‌جێ ماوه‌کانتان ، هێشتا له ناو تاقی ژووره گڵینه‌که‌ی ماڵی حاجی ساڵح دابوون.\nنازانم ئێستا ئه‌و جووته پێڵاوه هه‌رماون یان نا.. ئه‌گه‌ر ماشبن، نازانم داخۆ له هیچ مۆزه‌خانه‌یه‌کی نیشتیماندا جێگای شایسته‌یان بۆ ته‌رخان کراوه‌یان نا.. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ده‌یزانم ئه‌وه‌یه ، ئه‌و پێڵاوانه ، لای زۆرینه‌ی خه‌ڵکی کوردستان ، زۆر له تاجی سه‌ر سه‌ری شابازرگانه‌کانی ئه‌مڕۆی سیاسه‌ت به‌رزترو به‌نرختن.\nئێوه له سه‌رده‌مێکی دژوارداو به ته‌مه‌نێکی کورته‌وه و له مه‌ودایه‌کی زه‌مه‌نی پێوانه‌یی یه‌کجار کورتا ، په‌یامێکی مه‌زنتان گه‌یاندو ته‌وژمێکی به‌هێزی فیکری و ئه‌خلاقی و روحی و شارستانیتان تێکه‌ڵ به سیاسه‌ت کردو بووشن به سومبڵی خه‌سڵه‌ته هه‌رێ جوانه‌کانی سیاسه‌ت و فیکرو کردار . له‌وێشه‌وه ، له دیدی ئێمه‌دا ، بوون به ئه‌فسانه‌ی ناو دنیای سیاسه‌ت. سیاسه‌تێک که له دیار نه‌مانی ئێوه‌دا و له سه‌رده‌ستی چه‌ندانێک له هاوسه‌نگه‌ره کۆنه‌کانی ئه‌وکاته و حازر خۆره‌کانی ئێستاکه ، له زۆربه‌ی هه‌ره زۆری خه‌سڵه‌ته فیکری و ئه‌خلاقی و ئینسانی و ئایدیاییه‌کانی رووتکراوه‌ته‌وه و له‌زۆرتر کردنی قودره‌ت و سامان به‌ولاوه په‌یامێکی دیکه‌ی نه‌ماوه.\nئێوه که جوانترین کاته‌کانی سی ساڵه‌ی ته‌مه‌نتان بۆ سڕینه‌وه‌ی که‌وشه‌نی نێوان چینه‌کان و بۆ به‌رقه‌رار کردنی دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی به‌خت کرد ، که چی ئێستا دوای 18 ساڵ له ئه‌زموونی حوکم و دوای چه‌ندین ده‌یه له بانگه‌شه‌ی سۆشیالیزم و دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی و له یه‌کسانی ، هه‌تا دێ بۆشایی و زه‌ندۆڵی نێوان چینه‌کان گه‌وره‌تر ده‌بێ… نه‌ک هه‌ر ئه‌وه ، ها‌توون شه‌هیده‌کانیشیان به‌سه‌ر چینی به‌رزو نزما به‌ش به‌ش کردوه. چینی شه‌هیده ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان و چینی شه‌هیده هه‌ژاره‌کان ، چینی شه‌هیده سه‌رکرده‌کان و چینی شه‌هیده ره‌ش و ڕووته‌کان.. ئێوه که هه‌میشه له گه‌ڵ چینیی چه‌وساوه و زه‌حمه‌تکێشانی کوردستاندا بوون ، ئێستا ئێوه‌شیان خستۆته ناو چینی خواپێداوانی سه‌ره‌وه.. چینی سه‌رکرده شه‌هیده‌کان.\nئێوه که خه‌وتان به‌وه‌وه ده‌بینی گه‌ڕه‌که‌کانی کووران و قه‌ره‌جاوه بگه‌یه‌ننه ئاستی گه‌ڕه‌که‌کانی ناو قه‌سران و عه‌قاری.. ئه‌وا ئێستا جیاوازیان خستۆته نێوان گه‌ڕه‌که‌کانی شه‌هیدانیشه‌وه.. گه‌ڕه‌کی سه‌رکرده شه‌هیده‌کان بۆ ژماره‌یه‌ک خێزان و خێزانی سه‌دان هه‌زار شه‌هیدیش له قه‌ره‌جاوه‌و کوورانی ئه‌وساش جێیان نابێته‌وه..\nئه‌و کاته‌ی حیزب به‌نانه ره‌قه‌ی دێهات و به پیتاک و به داهات و به هاوکاری خه‌ڵک ده‌ژیا ، ئێوه خه‌وتان به کوردستانێکه‌وه ده‌بینی که له به‌هه‌شتێکی بچکۆله بچێ.. دێیه‌کانی له سه‌ر شێوه‌ی هاوچه‌رخ دابڕێژرێن و هه‌موو خزمه‌ت گوزاریه‌کانی شاریان تێدا بێ و له شارێکی مۆدێرنی بچووک بچن . که چی ئێستا شار خۆی بۆته لادێ.. لادێش نه‌ک هه‌ر توانای به‌رهه‌مهێنانی نه‌ماوه ، به‌ڵکو ته‌نانه‌ت ماست و هێلکه و پیوازیشی له شاره‌وه و شاریش له ووڵاتانی ده‌وروبه‌ره‌وه بۆ دێ . ئه‌و حیزبه‌ی ئه‌و کاته له سه‌ر داهاتی خه‌ڵک ده‌ژیا ، ئێستا زۆرینه‌ی داهاتی هه‌موو ووڵات بۆخۆی ده‌باو له لاواز کردنی ئیراده‌ی خه‌ڵک و له ده‌وڵه‌مه‌ند کردنی تاقمێکداو له به‌هێز کردنی حیزبی سه‌رۆک و ده‌سه‌ڵاتی سه‌رۆکی حیزبدا به‌کاری دێنێ.\nئێوه ده‌تانه‌ویست حیزب بێته قوتابخانه‌ی دروستبوونی نه‌وه‌یه‌کی هۆشیاری نوێ.. نه‌وه‌یه‌ک که لێوان لێو بێت له رۆشنبیری و له ئیراده‌و له توانستی به‌رهه‌مهێنان و له ئینتیمای نیشتیمانی و نه‌ته‌وایه‌تی.. که‌چی ئێستا حیزب بۆته مه‌شقگایه‌کی گه‌وره‌ی به‌رهه‌مهێنانی چه‌کدار و سیخوڕو قامچی به‌ده‌ست.. ده‌تانه‌ویست حیزب له خزمه‌تی خه‌ڵک و نیشتیمانه‌که‌یدا بێ.. که‌چی ئێستا خه‌ڵک کراوه‌ته ئامێرو له خزمه‌تی مه‌کینه‌ی حیزب و ده‌سه‌ڵاتی تاقمێک دایه.\nئێوه ده‌تانه‌ویست عیشقی مرۆڤ ، عیشقی ووڵات ، عیشقی فیربوون ، عیشقی خزمه‌ت و عیشقی جوانی له ناخی مرۆڤی کوردا بچێنن.. که‌چی ئێستا هه‌موو ئه‌و که‌مانه ره‌نگینه‌ی عیشقانه ، له سای ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵیدا ، له کاڵبوونه‌وه و ئاوابووندان.\nئێوه که هه‌میشه باوه‌ڕی قووڵتان به گۆڕان و به حیزبی مۆدێرن و به رابه‌رایه‌تی به کۆمه‌ڵ و به ئازادی تاک و به ئازادی رۆژنامه‌گه‌ری و به ئازادی بیروباوه‌ڕو به قبووڵکردنی یه‌کتریی و به سه‌روه‌ری یاساو به‌یه‌کسانی ژن و پیاو و به به‌ره‌و پێشه‌وه‌چوونی کۆمه‌ڵ هه‌بوو ، که‌چی ئێستا کۆمه‌ڵ به‌ره‌و دواوه چوه‌و حیزب بۆته عه‌شیره‌تێکی گه‌وره‌و رابه‌رایه‌تی به‌کۆمه‌ڵیش ، به ئیتاعه‌و وه‌لائی کوێرانه‌ی گشتی بۆ سه‌رۆک گۆڕاوه و سه‌رۆک و بازنه ته‌سکه‌که‌ی ده‌وریشی ، له سه‌رووی یاساو کۆمه‌ڵه‌وه‌ن و هه‌موو پێوانه‌و رێساکانیشیان چه‌وت و شێواند‌وه ، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و گه‌نده‌ڵیه سیسته‌ماتیکیه‌ی ئه‌وان خوڵقاندوویانه ، سرووشتی و ئاسایی بنوێنێ.. هه‌رکه‌سێکیش جورئه‌ت بکاو چرای فیکرو ئاڵاکه‌ی ئێوه هه‌ڵگرێ ،.. هه‌رکه‌سێک داوای ئازادی تاک و .. ئازادی راده‌ربڕین و.. ئازادی بیروباوه‌ڕو داوای گۆڕان و ته‌نانه‌ت گه‌ڕانه‌وه‌ش بۆ پرینسیپه سه‌ره‌تایه‌کانی شۆرش بکا..ئه‌وه‌ی به‌عس وه‌ختی خۆی پێشمه‌رگه‌ی پێ تۆمه‌تبار ده‌کرد، ئێستا ئه‌وان به هه‌مان ده‌ستوور تۆمه‌تی گێره‌شێوێنی و ئاژاوه‌چی ده‌ده‌نه پاڵ و به ده‌ستووری ناو دارستانیش فه‌رمانی نان بڕین و ده‌رکردن و هه‌تا تتیرۆرکردنیشی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنن.. ئه‌وه له کاتێکدا حیزب پڕه له کۆنه جاش و کۆنه به‌عسی و فایل دارو .. شتی دیکه‌ش.. بمبه‌خشن ئه‌گه‌ر بڵێم ، ئه‌گه‌ر ئێوه‌ش ته‌شریفتان لێره‌بوونایه و داوای ریفۆرم و گۆڕینی بنه‌ڕه‌تیتان کردبا ، هیچ به دووری نازانم ، هه‌مان تۆمه‌تیان بۆ ئێوه‌ش هه‌ڵبه‌ستبا.. ئێوه‌ی له گه‌وره‌یی گه‌وره‌تر..\nPrevious عەشق وەك دەروازەیەك…..\nNext وه‌رگۆڕان……دارا ئه‌حمه‌د


کوردیپێدیا - بەرپرسیارێتی میدیا بەرامبەر بە جەماوەر\n📖 بەرپرسیارێتی میدیا بەرامبەر بە جەماوەر | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبەرپرسیارێتی میدیا بەرامبەر بە جەماوەر\nنووسینی: هەتاو حەمەساڵحهەتاو حەمەساڵح\nلەئێستادا لەسایەی پرنسیپەکانی ئازادی رۆژنامەوانی و پێشکەوتنی جیهانی تەکنەلۆژیا، میدیا لە زۆرێک وڵاتدا هەژموونی خۆی سەپاندووە و بووەتە دەسەڵاتی یەکەم. ئەگەرچی تا ئەم کاتەش وەک دەسەڵاتی چوارەم ناسراوە، بەڵام لە راستیدا زۆرێک لە شارەزایانی بواری میدیا دەسەڵاتی راگەیاندن دەخەنە پێش هەموو دەسەڵاتەکانی تر، چونکە هەریەکە لەوان پێویستیان بە پشتگیری میدیا هەیە بۆ چەسپاندنی کارەکانیان.\nکاتێک باس لە ئازادی راگەیاندن دەکرێت زۆرتر بیر لەمافەکانی رۆژنامەوان و میدیا بەسەر دەسەڵاتەوە دەکرێتەوە، بۆ نمونە تاچەند دەسەڵات توانیویەتی لە یاساو رێنماییەکاندا ئازادی بۆ رۆژنامەوان دەستەبەربکات، تاچەند میدیا چاودێرە بەسەر دەسەڵاتەوە و لەهەمان کاتتدا پارێزەری مافەکانی خەڵکە. لە ئێستادا تارادەیەکی باش میدیاکان توانیویانە ئەرکی چاودێری جێبەجێبکەن، بە تایبەت لەو ولاتانەی کە یاسا تیادا سەروەرە، میدیا شانبەشانی دەسەڵاتەکانی تر بوەتە ئامرازی گەیاندنی مافەکانی خەڵکی بە دەسەڵات.\nباسەکەی ئێمە لەم وتارەدا تایبەتە بە بەرپرسیارێتی راگەیاندن و هەژموونی میدیا بەسەر تاک و کۆمەڵگەوە، چونکە لە ئێستادا راگەیاندن بەتەواوی تێکەڵاوی ژیانی تاک بە تاکی کۆمەڵگە بووە. لەبەرامبەر ئەمەشدا باسی مافی هاوڵاتیان بەسەر میدیاکانەوە دەکەین، راستە راگەیاندن کاری بۆ خەڵک کردووە بەڵام لە هەمان کاتتدا گرفتیشی بۆ خەڵکی دروستکردووە و بووەتە مایەی شڵەژان و نیگەرانی لای خەڵکی. بەهۆی زیادەرۆیی لەرادەبەدەرەوە، کەناڵەکانی راگەیاندن ئاسەواری نێگەتیف و پێچەوانەیان بەسەر خەڵکەوە داناوە.\nلەراستیدا گرنگی میدیا و کاریگەربوونی بە هاوسۆزی لەگەڵ جەماوەردا دەردەکەوێت، لەهەرکاتێکدا زانرا دەبێتە هۆی ئازاردانی خەڵکی تێکدانی باری ئارامی کۆمەڵگە ئەوا پێویستە شارەزایان و پسپۆران و سەندیکاکانی بواری میدیا لەسەری بێنەگؤ.\nئازادی یان بەرپرسیارێتی لە راگەیاندندا؟\nهەرکاتیک باسی راگەیاندن دەکرێت لەگەڵیدا باسی ئێتێکی رۆژنامەوانی دێتە ئاراوە. کاریگەری راگەیاندن لەئێستا هێندە گەورەیە ئەگەر یاسا و ئێتیکی خۆی نەبێت ئەوا کارەساتی مرۆیی دروستدەکات، چونکە هەندێ جار خراپ بەکارهێنانی میدیا و ئازادی رۆژنامەوانی خۆی دەبێتە هۆی پێشێلکردنی مافی گشتی. فەیلەسوف و شارەزایانی بواری راگەیاندن لەدوای چەندین ساڵ کارکردن بۆ بەرقەراربوونی ئازادی رۆژنامەوانی گەیشتنە ئەو راستییەی کە ئازادی رەهای راگەیاندن زیان بە هاوڵاتی دەگەیەنێت، بۆیە پاش لێکۆڵینەوەو توێژینەوەیەکی زۆر لە بوارەکەدا تیۆری بەرپرسیارێتی کۆمەڵایەتی هاتە ناو بواری راگەیاندنەوە.\nهەموو ئازادییەکان لە نێویشیاندا ئازادی رۆژنامەوانی پێویستی بە گیانی بەرپرسیارێتی هەیە، ئازادی و بەرپرسیارێتی، دوو چهمکی تەواوکەری یەکترن. بەداخەوە لای هەندێک ئازادی بە مانای نابەرپرسیارێتی راڤەدەکرێت، هەرکاتێک باس و خواست لەسەر سنوور و پرەنسیپەکانی ئازادی بکرێت بەمانای سانسۆر لێکدەدرێتەوە. نەخوێندەواری میدیایی خۆی لەوادا دەبینێتەوە کە جیاوازی لە نێوان (ئازادی و بەرپرسیارێتی و سانسۆر) دا نەکرێت، چونکە هەر یەک لەم چەمکانە لە دنیایی زانستی میدیاییدا پێناسەی خۆی هەیە.\nتیۆری لێبرالی Liberal Media Theory و بەرپرسیارێتی کۆمەڵایەتی Social Responsibility Media Theory دوو تیۆری گەورەی راگەیاندنن. هەرچی تیۆری ئازادییە بۆ ماوەی چەند سەدەیەکە لەئەوروپادا کاری پێدەکرێت، هەرچەندە رەگ وریشەی ئەم تیۆرییە بۆ سەردەمی یۆنانییەکان دەگەرێتەوە، هەر لەو کاتەی فەیلەسوفی گەورەی یۆنانی ئەرستۆ بانگەشەی بۆ رای ئازاد و دەربرینی ئازاد دەکرد.\nئازادی رۆژنامەوانی تیۆرییەکی نوێ نییە، بەشێوەیەکی گشتی لەکۆتاییەکانی سەدەی حەڤدەهەم لەبەریتانیا باس وخواستی گەرم لەسەر هەڵگرتنی سانسۆری سەر رۆژنامەکان کراوە، سالی 1695 پەرلەمانی بەریتانی یاسای رۆژنامەوانی رێکخست، ئەم بابەتە لە لەئەنجامی وتارە بەناوبانگەکەی جۆن ملتۆن John Milton's Areopagitica لە ساڵی 1644 هاتەبوونەوە، کە بۆپشتگیرکردن لە ئازادی رۆژنامەوانی نوسیبووی، لە راستیدا ئەم ئازادییەی ئێستا لە بواری رۆژنامەوانیدا پراکتیز دەکرێت، بەرهەمی هەمان ئەو فەیلەسوف و بیرمەندە سیاسییانەی وەک (جۆن لۆک John Locke، تۆماس جێفێرسۆن Thomas Jefferson، جۆن میلتۆن John Milton)ە، ئەوان لە وتار و نووسینەکانیاندا بەتوندی جەختیان لەسەر بنەماکانی ئازادی و دیموکراسی دەکرد. لە کۆتاییدا ئەو هەوڵ و بیرکردنەوانە بوونە هۆی گەڵالە بوونی یاسایەکی تایبەت بە رۆژنامەوانی لەولاتانی رۆژئاوادا، لە پاشاندا بوویە یاسایەکی جیهانی بۆ راگەیاندن، دەک دەستکەورێکی گەورە ئازادی رۆژنامەوانی لە ساڵی 1791 لە دەستوری ئەمریکا و لە 1792 لە بەریتانیا جێگیرکرا.\nلە سەرەتاکانی سەدەی بیستەمدا و پاش جێگیر بوونی ئازادی رۆژنامەوانی، راگەیاندنەکان بەناوی ئازادییەوە زۆرێک لە سنورەکانی کۆمەڵگەیی و تاکەکەسیان تێدەپەران، لەبەرئەوە پێداچونەوە بەئازادییەکان و ئازادی رۆژنامەوانی بوویە کارێکی گەورەی شارەزایان و پسپۆرانی بواری راگەیاندن، گەنگەشە کردنی فەلسەفەیەکی تر بۆ کاری میدیایی بووبوویە کارێکی پێویست، دەرئەنجامی هەوڵەکان تیۆری بەرپرسیارێتی کۆمەڵایەتی هێنایە بوونەوە.\nئەم تیۆرییە دەڵێت، میدیا بەرپرسیارێتی لەبەرامبەر جەماوەردا هەیە، ئەویش رەچاوکردن و لادانی هەموو ئەو بابەت و هەواڵانەیە کە بە جۆریک لە جۆرەکان زیان بە هاوڵاتی دەگەیەنێت، هەروەها دەڵێت پێویستە میدیا چاودێر و پارێزەری مافەکانی خەڵکی بێت لای دەسەڵات، لە تیۆری بەرپرسیارێتی کۆمەلایەتیدا ئازادی پابەندە، بەو واتایەی رەهایی تەواو بوونی نیە وەک ئەوەی لە تیۆری لیبرالیدا هەیە. فەیلەسوف ودارێژەرانی تیۆری بەرپرسیارێتی کۆمەڵایەتی جەختدەکەنەوە کەوا ئەم تیۆرە درێژەپێدەری تیۆری ئازادییە، بەلام چەمکی بەرپرسیایی بۆ زیادبووە.\nماکوێل، دانەری ئەم تیۆرییە دەڵێت، پێویستە رۆژنامەنووس هەندی لە سانسۆری خودی قبول بکات لە پێناو بەرژەوەندی جەماوەردا و جەخت دەکاتەوە لەسەر ئەخلاقی رۆژنامەوانی، دەڵێت هەموو ئەو بابەتانەی کە رێگە خۆشکەرن یان دەبنە هۆی توندوتیژیی و تاوان و تێکدانی بارودۆخی خەڵکی پێویستە میدیا لێیان دووربکەوێتەوە.\nبێگومان ئەگەر میدیا بە شێوەیەکی نابەرپرسانە هەستێت بە گەیاندنی هەواڵ و پەخشکردنی، کاریگەری زۆر نێگەتیفانەی دەبێت و لەوانەیە ببیتە هۆی تێکدانی کۆمەڵگە و ژینگەی تاکەکەس. ئەمەش زیاتر لە کاتی نائاساییدا وەک جەنگ و کارەسات و پەتا ونەخۆشیەکان زۆرتر دەردەکەوێت.\nئەگەر لێرەدا هەر فۆکەس لەسەر کاتی نائاسایی بکەین، بۆ نمونە لە ئێتیکی جیهانیدا رێگەنەدراوە وێنەی ترسناک و خوێناوی بگوێزرێتەوە، هەرچەندە بابەتەکە بەهای هەواڵی زۆری هەبێت و سەرچاوەکەیشی راست بێت، بۆ نمونە لە کاتی جەنگ و کارەساتەکاندا، میدیا سنووردار دەکرێ، ئەمەش بۆ سنووردارکردنی راگەیاندن نیە، بەڵکو بۆ پاراستنی کۆمەڵگا و رەچاوکردنی باری دەروونی خەڵکییە، چونکە بەهۆی پەخشکردنی ئەو جۆرە دیمەنانە دروستبوونی کارەساتی تر بەدوور نازانرێت بەهۆکاری ترس تۆقاندنەوە. چەند ساڵی رابردوش لە کوردستاندا هەواڵی لەو جۆرەمان زۆر هەبووە، ئەگەر لەوکاتەدا وەک خۆی پەخشبکرایە کاریگەرییەکی تەواو خراپی دەبوو بۆ هاولاتی کورد، یەکێک لەوانە نزیکبوونەوەی داعشداعش بوو لە هەولێرهەولێر، ئەگەر میدیا وەک خۆی بەجەماوەری بگەیاندایە خەڵکی توشی شڵەژانێکی گەورە دەکرد.\nوەک دەزانین روماڵکردنی نەخۆشی کۆرۆنا زۆرترین پانتایی میدیایی لە هەموو جیهاندا هەبووە، تاوەکو ئێستا هیچ نەخۆشی و کارەساتێک بە هێندەی ئەم پەتایە روماڵی میدیایی نەبووە. بەڵام بە داخەوە میدیا لەم نەخۆشیەدا بەرپرسانە مامەڵەی نەکردووە، هێندەی خەڵکیان ترساندووە هێندە یارمەتیدەر نەبوون بۆ زاڵبوون بەسەر نەخۆشیەکەدا بەتایبەتی لە مانگەکانی سەرەتایی نەخۆشیەکەدا.\nلە ئێستاداکە پەتای کۆرۆنا بۆ هەموو جیهان قەیرانێکی گەورەیە زۆرێک لە پزیشک و دەرونناسان باسی گرنگی سەلامەتی باری دەرونی خەڵک دەکەن، ئەگەر میدیا زۆر بەئاگاییەوە مامەڵە لەگەڵ هەواڵ و داتاکان و گوێزانەوەی دیمەنی نەخۆش و ژمارەی مردووەکاندا نەکات کارەساتێکی تری مرۆیی درووست دەبێت، چونکە ئاشکرایە خەڵکی بەبیستنی هەوالی ترسناک بەرگری کەمدەبێتەوە وتوشی دڵەراوکێ و و تێکچونی تەندروستی دەبێتەوە.\nزۆرێک لە پسپۆران و شارەزایانی بواری راگەیاندن نیگەرانی خۆیان بەرامبەر روماڵی میدیایی ئەم نەخۆشیە دەرخستووە، چونکە تا ئێستاش زۆرێک لە میدیا جیهانییەکان نابەرپرسانە کاردەکەن، هەندێک بەشێوەیەکی زۆر تۆقێنەر داتاکان دەخەنە روو، هەندێکی تر وەک جەنگێکی راگەیاندن نەخۆشیەکە لێک دەدەنەوە، وەک گوێزانەوەی لێدوانە دژ بەیەکەکانی سەرۆکی وڵاتە زلهێزەکان، بەمجۆرە خەڵکیان توشی شلەژانی دەروونی کردووە، دەبوو میدیا فەرمییەکان یاسا و ئێتیکی رۆژنامەوانیان لەم کاتەدا باشتر پەیرەو بکردایە نەبوونایە مایەی تۆقاندنی خەڵکی.\nئەم باسەمان زیاتر پەیوەست بوو بە میدیای فەرمییەوە، چونکە لەناو سۆشیاڵ میدیا باسەکە لە کۆنترۆڵ دەرچووە هەر لە بلاوکردنەوەی هەواڵی ساختە تاوەکو بلاوکردنەوەی دیمەنی تۆقێنەر کە ئێتێکی جیهانی و رێگەی پێنادات. دەتوانین بڵیین لە بابەتی پەتای کۆرۆنادا سۆشیال میدیا کاریگەری نێگەتیفی زیاتری هەبووە و بەهیچ شێوەیەک پابەندی ئێتیکی رۆژنامەوانی نەبووە.\nلێرەش لە کوردستان میدیا نابەرپرسانە روماڵی کردووە چونکە کاتێک دەڵێت مردوو لەسەر جادەکان دەکەون یان کارەسات گەورە بەرێوەیە، بەهەمان شێوە میدیا پابەندی ئێتیکی رۆژنامەوانی نەبووە، چونکە هەموو زانیارییەک شایەنی نووسین و بڵاوکردنەوە نییە هەرچەندە بەهای هەواڵێشی بەرزبێت. ئەمەش هیچ مانای کەمکردنەوەی ئازادی راگەیاندن نیە بەڵکو رێکخستنی کاری میدیاییە.\nلەم کاتانەدا راگەیاندن بەرپرسیارێتی قورستری دەکەوێتە ئەستۆ چونکە دەبێت هاوسەنگی لە نێوان بەهای هەواڵ و خێرایی گەیاندنی هەواڵ و مۆرالی میدیاییدا بکات، نابێت بە هیچ شێوەیەک میدیاکان تەنها بەرژەوەندی خۆیان بخوێننەوە و کۆمەڵگە توشی زەحمەت بکەن. پێویستە هاوسەنگی لە نێوان پرنسیپەکانی ئازادیی تاک و ئازادیی راگەیاندن وبەرپرسیارێتی ڕاگەیاندن لە بەرامبەر کۆمەڵگەدا بکەن.\n#هەتاو حەمەساڵح | #داعش | #هەولێر |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردستان 24 - 02-07-2020\n1. 👁 30-06-2020\n1. 👁 هەتاو حەمەساڵح\n📅 رۆژی دەرچوون: 30-06-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Jul 2 2020 1:37AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 2 2020 10:30AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 2 2020 10:30AM باشترکراوە


سازمانی خه‌باتی كوردستان له سێ قۆناغی مێژوویی\nThursday, 08.29.2013, 12:00\nسازمانی خه‌بات ی كوردستان یه‌ك له‌و حیزبه تێكۆشه‌رانه‌یه كه ٣٣ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له‌رێكه‌وتی ٥ی خه‌رمانانی ١٣٥٩ی كۆچی خۆری له‌ناو خاكی كوردستانی ئێران و به پێی چه‌ندین زه‌روره‌ت و بۆ وه‌لامدانه‌وه‌ی پێداویستیه‌كانی كۆمه‌ڵگای كوردی به ره‌سمی بوونی خۆی راگه‌یاند و له‌و رێكه‌وته‌وه تا ئێستا بێ ووچان له‌خزمه‌تی شۆرِشی ره‌وای گه‌لی كورد دابووه و خاوه‌نی مێژوویێكی پاك و بێگه‌رد و پرِده‌سكه‌وت و شانازییه.\nله‌و كورته نووسینه دا هه‌وڵ ده‌ده‌م مێژووی پێكهاتنی سازمانی خه‌بات هه‌ر له‌بیرۆكه‌ی دروست كردنی سازمانێكی له‌چه‌شنی سازمانی خه‌بات و قۆناغ و مێژووی ئێستاى شی بكه‌مه‌وه و به‌و مه‌به‌سته‌ش له سێ قۆناغی جیاوازی (پێش پێكهاتنی ره‌سمی و دوای پێكهاتنی تا سه‌رده‌می گه‌رمه‌ی خه‌باتی چه‌كداری و له‌ده‌یه‌ی ٨٠وه هه‌تا ئێستا) خوێندنه‌وه‌ى بۆ ده‌كه‌م و له‌و سۆنگه‌یه‌وه ئاسۆی دوارۆژی سازمانی خه‌بات وێنا ده‌كه‌م.\nمێژووی پێش پێكهاتنی سازمانی خه‌بات:\nهه‌موو بیرۆكه‌یێك له‌سه‌ره‌تاوه له‌لایه‌ن یه‌ك كه‌سه‌وه بیری لێده‌كرێته‌وه و گه‌ڵاڵه‌ی سه‌ره‌تاییه‌كه‌ی داده‌رێژرێ و له‌پاشاندا پرۆسه‌ی راكێشانی هاوبیر و هه‌نگاوه‌كانی دواتر ده‌ست پێده‌كات. به هه‌مان شێوه بیرۆكه‌ی دامه‌زراندنی سازمانی خه‌بات ی كوردستانیش سه‌ره‌تا له‌لایه‌ن جه‌نابی مامۆستا سه‌یید جه‌لال دامه‌زرێنه‌ری سازمانی خه‌بات بیچمی گرت و وێرای چه‌ندین هاوبیری تێكۆشه‌ری دامه‌زراندنی سازمانی خه‌باتیان خسته قۆناغی جێبه‌جێكردن و پراكتیكه‌وه. مێژووی خه‌بات و چالاكیه‌كانی مامۆستا سه‌یید جه‌لالی حوسێنی له ساڵه‌كانی پێش به فه‌رمی راگه‌یاندنی خه‌بات مێژوویێكی دابرِاو نین له سازمانی خه‌بات و له حه‌قیقه‌ت دا به‌شێكی جیانه‌بۆوه‌ی مێژووی سه‌روه‌رییه‌كانی ئه‌و ته‌شكیلاته‌ن .\nمامۆستا سه‌یید جه‌لال مێژووی رابه‌رایه‌تی كردنی جه‌ماوه‌ری ده‌گه‌رێته‌وه بۆ چه‌ندین ساڵ پێش سه‌ركه‌وتنی شۆرِشی گه‌لانی ئێران و به هۆی ئه‌و متمانه و خۆشه‌ویستیه‌ی خه‌ڵكی كوردستان بۆ مامۆستا به حوكمی لێهاتووی ولێزانی و نیشتمانپه‌روه‌ریی به‌رێزیان ، ده‌وری رێبه‌رایه‌تی شۆرِشی رزگاریخوازانه‌ی خه‌ڵكی كوردستان دژی رژیمی پاشایه‌تی خرایه ئه‌ستۆی مامۆستای نه‌مر و به‌و په‌ری لێهاتوویی و ژیری ئه‌و ئه‌ركه قورسه‌ی به پێشنگایه‌تی و مانه‌وه‌ی له ریزی یه‌كه‌می خۆپیشاندانه‌كان و رێكخستنی جه‌ماوه‌ر به‌سه‌ركه‌وتووی راپه‌رِاند. له‌دوای رووخانی رژیمی پاشایه‌تی و هاتنه سه‌ركاری رژیمی ئاخوندیش چالاكى و ئه‌ركى رێبه‌رایه‌تى جه‌نابی مامۆستا له زۆربه‌ى ناوچه‌و شاره‌كانی كوردستان ده‌ست پێده‌كات و له ژێرناوی ده‌فته‌ری مامۆستا شێخ عیزه‌دین سه‌ردانی زۆربه‌ی شاره‌كانی كوردستانی كرد و خه‌ڵكی بۆ شۆرِش و داوای ئازادی ئاماده ده‌كرد و یه‌كێك له ئه‌ندامانی هه‌یئه‌تی لوی جه‌رگه‌ی كورد بوو. هه‌ڵبه‌ت پێشتر مامۆستا له رێگه‌ی وه‌رگرتنی چه‌ك له ده‌وڵه‌تی بازرگان و دابه‌ش كردن به سه‌ر خه‌ڵكی ناوچه‌ی بانه هێزێكی رێكخراو و ئاماده‌ی هه‌ر جۆره رووبه‌روو بوونه‌وه‌ێكی پێكهێنابوو و ئه‌و كه‌سانه‌ش له ژێر فه‌رمانده‌یی و رێبه‌رایه‌تی مامۆستای نه‌مر دابوون. عه‌ملیاته كه‌م وێنه‌كانی ئه‌و هێزه عه‌زیمه له شه‌ری جاده‌ی سه‌رده‌شت بانه له‌كاتی له‌شكه‌ركێشی هێزه‌كانی خومه‌ینی بۆ كوردستان وانه‌یێكی یه‌كجار گه‌وره‌ین دا به ده‌سه‌ڵات و له‌وسه‌رده‌مه دا بوو كه خومه‌ینی بانگه‌وازی ئاشتی و راگرتنی شه‌رِی به‌رز كرده‌وه. مامۆستا سه‌یید جه‌لالی حوسه‌ینی به هۆی هێندێك هه‌ل و مه‌رجی تایبه‌تی له‌ناو ده‌فته‌ری مامۆستا هه‌وڵه‌كانی بۆ عه‌مه‌لی كردنی بیرۆكه‌ی پێكهێنانی رێكخراوێكی نوێ ده‌ست پێده‌كات و یه‌كه‌م كه‌سیش ئه‌و بابه‌ته له‌گه‌ڵ مامۆستا شێخ عیزه‌دین و مامۆستا عه‌بدولره‌حمانی زه‌بیحی باس ده‌كات و ته‌نانه‌ت خوالێخۆشبوو مامۆستا عه‌بدولره‌حمانی زه‌بیحی په‌یره‌و پرۆگرامی ته‌شكیلاته نوێیه‌كه كه زۆر وێكچوونی له‌گه‌ڵ بۆچوونی كۆمه‌ڵه‌ی ژیانه‌وه‌ی كورد بوو ده‌نووسێ و سه‌ردانی مه‌رحوومی كاك ئه‌حمه‌دی موفتیزاده‌ش ده‌كرێ و باسه‌كه له‌گه‌ڵی تاوتوێ ده‌كرێ كه به‌داخه‌وه به هۆی هێندێك گێره‌شێوێنی ناگاته ئاكام. كه‌ندوكۆسپه كان رێگری ئه‌وه‌یان له مامۆستا سه‌یید جه‌لال نه‌كرد كه واز له بیرۆكه‌كه‌ی بێنێ و له ئه‌نجامدا دوای هه‌وڵ و ماندووبوونێكی زۆر له ٥ی خه‌رمانانی ١٣٥٩ له‌سه‌رده‌ستی مامۆستای نه‌مر مامۆستا سه‌یید جه‌لال حوسێنی و مه‌رحوومی مامۆستا خدری عه‌بباسی و عه‌بدوڵلا ئارام و مامۆستا خه‌لیلی شه‌ریفیان و مامۆستا كه‌ریمی سه‌یاددی و چه‌ندین كه‌سایه‌تی تر سازمانی خه‌بات ی كوردستانی ئێران به فه‌رمی بوونی خۆی راگه‌یاند.\nزه‌روره‌ته‌كانى پێكهاتنی سازمان:\nئه‌و سه‌رده‌مه‌ی سازمانی خه‌بات پێی نایه ناو مه‌یدانی كاری سیاسی و خه‌بات دژی رژیم، له‌باری ره‌وته فكرییه‌كان ، ره‌وتی چه‌پ باڵی كشاندبوو به‌سه‌ر هێز و لایه‌نه‌كان و نه‌بوونی هێزێكی نه‌ته‌وه‌یی و ئیسلامی كه بتوانێ هێز و پوتانسیله‌كانی تایبه‌ت به خۆی له كۆمه‌ڵگا به مه‌به‌ستی رێگه‌خۆشكردن بۆ خه‌باتێكی هه‌مه‌لایه‌نه وه‌ربگرێ هه‌ستی پێده‌كرا و هه‌روه‌ها رژیمی خومه‌ینی به كه‌ڵك وه‌رگرتنی خه‌راپ له زاڵ بوونی ئه‌و گووتاره چه‌پیه خه‌ڵكێكی زۆری شاره‌كانی ئێرانی به مه‌به‌ستی كوشتن و بۆ به‌شداری له شه‌ری كۆتایی پێهێنانی به كورد هاندا و له فه‌رمانێكی قێزه‌ون دا بانگه‌وازی جیهاد دژی كافری به‌رز كرده‌وه,كه پێكهاتنی سازمان له‌و قۆناغه وه‌لامێك بوو بۆ چه‌واشه‌كارییه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی ئاخوندی و پرِ كردنه‌وه‌ى ئه‌و بۆشاییه سیاسی و فكرییه‌ى له كوردستان هه‌ستى پێده‌كرا. ده‌كرێ بوترێ ئه‌و دووهۆكاره سه‌ره‌كیترین هۆكاره‌كانی پێكهاتنی سازمانی خه‌بات ی كوردستان بوون. له‌و قۆناغه‌دا سازمان ٨ شه‌هیدی قاره‌مانی پێش كه‌ش به باره‌گای شه‌هیدانی كوردستان كرد و ده‌یان داستانی خۆراگری و قاره‌مانه‌تی كه‌م وێنه‌ی له مێژووی گه‌لی كورد دا تۆمار كرد. سه‌ره‌رِای ئه‌وه‌ی كه كارئاكتیری جۆراوجۆر ده‌وریان هه‌بوو له‌و قۆناغه دا به‌ڵام جه‌نابی مامۆستا سه‌یيد جه‌لالی حوسێنی ده‌ورگێر و كارئاكتیری سه‌ره‌كی ئه‌و قۆناغه مێژووییه بوو.\nقۆناغی دوای پێكهێنانی ره‌سمی سازمانی خه‌بات هه‌تا راوه‌ستانی خه‌باتی چه‌كداری:\nله‌دوای ئه‌وه‌ی كه خه‌باتی ئاشتیانه‌ی گه‌لی كورد هه‌ر له‌دانانی هه‌یئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی كورد و پێش كه‌ش كردنی خاڵه داواكارییه‌كانی كورد و دانیشتنه یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كان و شكست پێهێنانی ئه‌و هه‌وڵانه له لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ئاخوندی سه‌رده‌مێكی نوێ هاته ئارا كه به سه‌رده‌می خه‌باتی چه‌كداری ناو ده‌هێندرێ. گه‌لی كورد ناچار به‌وه كرا بۆ پارێزگاری له كه‌رامه‌ت و مانه‌وه‌ی خۆی تاو بداته چه‌ك و پارێزگاری له خۆی بكات. یه‌كێك له پرِ شانازیی ترین ده‌ورانه‌كانی مێژووی خه‌باتی كورد له كوردستانی ئێران له‌دوای هاتنه سه‌ركاری رژیمی ئاخوندی ئه‌و قۆناغه بوو كه رۆڵه ئازا و خۆنه‌ویسته‌كانی كورد له پێناو خاك و گه‌لی سته‌ملێكراویان تاویان دایه خه‌باتێكی سه‌ربه‌رزانه و خۆنه‌ویستانه و به‌ره‌وپیری مه‌رگ ده‌چوون . هه‌زاران رۆڵه‌ی ئه‌و خاكه به فیداكارییه‌وه چشیان كرد له گیانیان و له‌به‌رانبه‌ر سه‌ره‌رۆیی و درنده‌یی و بێ مافیه‌كانی ده‌سه‌لات وێستانه‌وه و وه‌ڵامی گولڵه و باروتیان به گولله وبارووت دایه‌وه. سازمانی خه‌بات ی كوردستانیش یه‌ك له‌و هێزه تێكۆشه‌رانه بوو كه له‌رێگه‌ی پێشمه‌رگه چاونه‌ترسه‌كانیه‌وه له‌به‌شداره سه‌ره‌كیه‌كانی ئه‌و قۆناغه بوو و ژماره‌ی شه‌هیدانی كه پتر له ٤٥٠ شه‌هیدن به‌ڵگه‌ی حاشاهه‌ڵنه‌گرن بۆ ئه‌وراستیه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا له سازمانی خه‌بات هه‌میشه فه‌رمانده و سه‌ركرده‌كان له ریزی پێشه‌وه بوون و تا دوا ساته‌كانی وه‌ستانی ئه‌و قۆناغه له‌ریزی پێشه‌وه‌ی خه‌باتی چه‌كداری بوونه و سینگیان قه‌ڵغانی گه‌ل و نیشتمان و برا پێشمه‌رگه‌كانیان بووه. ئه‌و قۆناغه به خوێنی سه‌دان رۆڵه‌ی قاره‌مان و ده‌یان سه‌ركرده و فه‌رمانده‌ی به‌وه‌جی وه‌ك شه‌هیدمامۆستا سه‌ییدخه‌لیل، شه‌هیدماموستا عه‌بدوڵائارام، شه‌هید سه‌یید عه‌بدولكریم حوسه‌ینی، شه‌هید خالید حه‌سه‌ن نیژاد ، شه‌هید ته‌ها روحی، شه‌هید عه‌بدوڵلا هه‌مزه، شه‌هید عه‌بباس شكاك ، شه‌هید تاهیر خوریاوایی، شه‌هید مه‌لا عه‌لی ره‌سوڵی و شه‌هید حوسه‌ین كه‌ریمی و شه‌هید ره‌حمان قادرى و شه‌هید تۆفیق كه‌ریمپوور و ده‌یان فه‌رمانده‌ی قاره‌مانی تر تۆمار كرا. ئه‌و چاونه‌ترسی و موقاوه‌ته كه‌م وێنه‌یه‌ش نه‌ك ته‌نیا له‌مه‌یدانه‌كانی جه‌نگ له‌گه‌ڵ دژمنان دابووه به‌ڵكو له سیاچاڵه‌كانی رژیمیش ئه‌ندامانی سازمان نمونه‌ی قاره‌مانه‌تی و ئازایه‌تی بوون و ئه‌و كه‌سانه‌ی هاوبه‌ندی ئه‌و رۆڵه بوێرانه بوون شاهیدی بۆ ئه‌و راستیه ده‌ه‌ن، شه‌هیده نه‌مره‌كانی وه‌ك شه‌هید عه‌تا سنه‌یی (قادری) شه‌هید عه‌بدوڵلا هه‌مزه، شه‌هید خه‌لیل ره‌شاش، شه‌هیدموزه‌فه‌ر ره‌حمانی، شه‌هید تالیب مورادی، شه‌هیدتاهیریاكوباوایی، شه‌هید حه‌سه‌ن سه‌لیمی و شه‌هید كاوه‌نانه‌وایی وچه‌ندین شه‌هیدی قاره‌مان دیكه، هه‌رگیز له تۆماری مێژووی خۆراگری زیندانیانی سیاسی ناویان وون نابێ.\nله‌و قۆناغه وێرای چه‌ندین فاكته‌ری گرینگ شه‌هیده سه‌ربه‌رزه‌كانی سازمانی خه‌بات كارئاكتێر و ده‌ورگێری سه‌ره‌كی بوون.\nقۆناغی ده‌سپێكی ده‌یه‌ی ٨٠ تا هه‌نووكه: ::\nئه‌و قۆناغه له‌سه‌ره‌تای ده‌سپێكی ده‌یه‌ی ٨٠ی كۆچی خۆریی و به‌وردتر له‌ساڵی ١٣٨٤ه‌وه ده‌ست پێده‌كات و چه‌ندین ئاڵوگۆری بنچینه‌یی و گۆرانكاری له پێكهاته‌ی سازمانی خه‌بات ده‌بنه هه‌وێنی سه‌ركه‌وتن و گه‌شانه‌وه‌ی زیاتری سازمانی خه‌بات ی كوردستانی ئێران. ساڵی ١٣٨٤ سازمانی خه‌بات ی كوردستانی ئێران كۆنگره‌ی سێهه‌ی خۆی به‌ناوی كۆنگره‌ی پێش كه‌وتن گرێدا و له گۆرانكارییكی نه‌وعی دا ئه‌و په‌ری كرانه‌وه و ئینعتاف و خۆ رێكخستنی ئه‌و ته‌شكیلاته‌ی له‌گه‌ڵ هه‌ل و مه‌رجی نوێ و باوه‌ر به نوێبوونه‌وه و هاوته‌ریب له‌گه‌ڵ گۆرانكارییه‌كانی سه‌رده‌م ده‌رخست. له كۆنگره‌ی سێهه‌م سازمانی خه‌بات ی نه‌ته‌وایه‌تی و ئیسلام كوردستانی ئێران گۆرا به سازمانی خه‌باتی كوردستانی ئێران و بیرۆكه‌ی دامه‌زراندنی حكوومه‌تێكی ئیسلامی له كوردستانیش كرا به دامه‌زراندنی حكوومه‌تێكی دیموكراتیك و په‌رله‌مانی كه پارێزه‌ری مافی سه‌رجه‌م چین و توێژه‌كان و دین و ئایینه‌كانی كوردستانی بێ. سازمانی خه‌بات به‌و گۆرانكارییه سه‌لماندی كه حیزبێكی چه‌قبه‌ستووی دوگماتیزم نییه و هێزی گۆرانكاری و خۆ نوێكردنه‌وه‌ی تێدایه و له حه‌قیقه‌تیش دا بكه‌ری سه‌ره‌كی هه‌موو ئه‌و گۆرانكارییانه هه‌ر له‌نووسین و دارشتنی په‌یره‌وی نوێی سازمان بۆ كۆنگره‌ی سێهه‌م و داكۆكی و شیكردنه‌وه‌ی ئامانج و قازانج و زه‌روره‌ته‌كانی ئه‌و گۆرانكارییه به‌رێز كاك بابه‌شێخی حوسێنی سكرتێری گشتی ئێستای سازمانی خه‌بات ی كوردستانی ئێران بوو. سازمانی خه‌بات ی كوردستانی ئێران ئه‌گه‌ر تا پێش كۆنگره‌ی سێهه‌م نوێنه‌رایه‌تی چینێكی تایبه‌تی كۆمه‌ڵگای كوردی ده‌كرد به گۆرانكاریی له به‌رنامه و ئه‌ساسنامه‌ی هه‌نگاوی نا به‌ره‌و جه‌ماوه‌ریتر بوون خۆی به نوینه‌ر و تێكۆشه‌ر و به‌رپرسیار له راست ماف و ویسته‌كانی سه‌رجه‌م كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان ده‌زانێ و به مانای راسته‌قینه‌ی خۆی ته‌شكیلاتێكی نه‌ته‌وه‌ی و نیشتمانیه.\nدياره له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا باوه‌ری وایه هه‌نووكه‌ش ئایینی پیرۆزی ئیسلام ده‌بی وه‌ك یه‌كێك له‌سه‌رچاوه‌كانی قانوون دانان كه‌لكی لێ وه‌رگیرێ و چه‌مكی جیایی دین له‌ده‌وڵه‌ت ده‌توانێ بۆ ئه‌و قۆناغه‌ی كۆمه‌ڵگای كوردستان وه‌ڵامده‌ر بێ به‌ڵام باس له جیایی دین له سیاسه‌ت به‌بۆچوونێكی ناته‌واو ده‌زانێ. سازمانی خه‌بات باوه‌ری وایه كه سه‌رجه‌م بۆچوون و هێڵه فكرییه‌كان به‌شدار بن له یاسادارێژی و خۆبه‌رێوه‌به‌ری له حكوومه‌تی داهاتووی كوردستان و هه‌ر بۆیه‌شه له‌خالێك له ئامانجه گشتیه‌كانی دا ده‌لێ هه‌روه‌ك چۆن كه‌ڵك له جارنامه‌ی گه‌ردوونی مافی مرۆڤ و میساقه نێوده‌وڵه‌تی و په‌یماننامه كۆمه‌لایه‌تیه‌كان وه‌رده‌گیرێ، دینی ئیسلامیش وه‌ك دینی زۆرینه‌ی كۆمه‌ڵگای كوردستان وه‌ك یه‌كێك له‌سه‌رچاوه‌كانی یاسا دانان كه‌ڵكی لێوه‌رده‌گیرێ و له‌هه‌مان كاتیشدا رێز له سه‌رجه‌م دین و ئه‌دیان ده‌گیردرێ و هه‌وه‌رها رێگه به په‌ره‌سه‌ندنی بیرۆكه‌ی ده‌مارگیرانه و توندره‌وانه‌ی ئایینی نادرێ. له‌هه‌مانكاتیشدا داوای حكوومه‌تێكی دیموكراتیك و پارله‌مانی به واتای به‌شداری سه‌رجه‌م كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك له حكوومه‌ت دا ده‌كا.\nگۆرینی هێڵی فكریی سازمان هه‌نگاوێكی گه‌وره بوو له‌و قۆناغه‌دا و له‌دوای چه‌ندین ساڵ به گه‌شه‌سه‌ندن و پێشكه‌وتنی زیاتری سازمان له زۆربه‌ی مه‌یدانه‌كانی خه‌بات وه‌ڵامێكی ئه‌رێنی درایه‌وه بۆ دروستی ئه‌و گۆرانكارییه پێویست وحه‌یاتیانه. وێرای فاكته‌ره‌كانی تری وه‌ك پشتیوانی رێبه‌ری هه‌رگیز نه‌مر مامۆستا سه‌یید جه‌لال له‌هه‌موو گۆرانكارییه‌كان و كار كردن بۆ پێش خستنی ئه‌و هێڵه فكریی و سیاسیه و هه‌روه‌رها بوونی سه‌ركردایه‌تیه‌كی گه‌نج و پرِكار، كارئاكتێری سه‌ره‌كی ئه‌و قۆناغه به‌رێز كاك بابه‌شێخی حوسینی سكرتێری گشتی سازمانی خه‌بات ی كوردستانی ئێرانه كه سه‌لماندی نه‌ك له مه‌یدانی خه‌باتی چه‌كداری دا ئازا و بوێر و فه‌رمانده‌یێكی لێهاتووییه به‌ڵكو له‌مه‌یدانی سیاسیش دوربین و ژیر و لێزان و لێهاتوویه.\nئاسۆی دوارۆژی سازمانی خه‌بات!\nئه‌مرۆ دوای سی و سێ ساڵ سازمانی خه‌بات ئه‌و هێزه‌یه كه له سه‌رجه‌م موعادیلاته سیاسیه‌كانی كوردستان و ئێران حیسابی تایبه‌تی بۆ ده‌كرێ و خاوه‌نی قورسایی و پێگه‌ی خۆیه‌تی و رۆژ له‌دوای رۆژ پێگه جه‌ماوه‌رییه‌كانی له‌گه‌شه و په‌ره دان و پێداگر مانه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئوسوله سیاسیه‌كانی و خۆدورخستنه‌وه له هه‌ر جۆره ناته‌بایێكی ناوخۆیی و راستگۆیی و تێكۆشانی به‌رده‌وام و به روحێكی نه‌ته‌وه‌ییانه خزمه‌ت كردنی شۆرِشی رزگاریخوازانه‌ی گه‌لی كورد ، سیماێكی خۆشه‌ویست و پرِ له‌متمانه‌ی له‌لای كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان دروست كردووه و هه‌ر ئه‌و متمانه زۆره‌ش وا له رێبه‌رایه‌تی و تێكۆشه‌رانی رێبازی سازمانی خه‌بات ده‌كات به‌و په‌ری به‌رپرسیاره‌تی و توانا و وزه‌یانه‌وه به‌رده‌وام بن له بردنه پێشه‌وه‌ی خه‌باتی حه‌قخوازانه‌ی گه‌لی كورد له كوردستانی ئێران هه‌تا سه‌ركه‌وتنی یه‌كجاری و گه‌یشتنی كورد به مافه ره‌واكانی و دامه‌زراندنی حكوومه‌تێكی دیموكراتیك و پارله‌مانی.


کردستان بلاگ - پێنج کورد ده‌بنه ئه‌ندامی په‌رله‌مانی سوید\nپێنج کورد ده‌بنه ئه‌ندامی په‌رله‌مانی سوید\nهه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان، شاره‌وانی و پارێزگاکانی سوێد کۆتایی هات و جارێکی دیکه ئالیانسی سوێدی بۆ چوار ساڵی دیکه حکومڕانی سوێد ده‌که‌ن.\nدۆراوی سه‌ره‌کی هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره پارتی سۆسیال دیموکراته‌کانی سوێد بوو که بۆ جاری یه‌که‌م دوای 96 ساڵ که‌مترین ده‌نگیان به‌ده‌ست هێنا و ئێستا ته‌نها نیوده‌رسه‌د له پارتی موحه‌فه‌زه‌کاری مۆدراته‌کان ده‌نگیان زیاتره.\nبراوه‌ی سه‌ره‌کی له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا، کورد بوون که وه‌ک که‌مینه‌یه‌ک له سوێد، پێنج کاندیدیان چوونه نێو په‌رله‌مانه‌وه. یه‌که‌مین جاره له مێژووی کوردا له وڵاتێکی ئه‌ورپی پێنج کورد (سێ ژن و دوو پیاو) که دووانیان کوردی رۆژهه‌ڵات، یه‌کێکیان کوردی باشووری بچووک، یه‌کێکی دیکه کوردی باشوور و یه‌کێکیشیان کوردی باکووری کوردستانه.\nئامینه کاکه‌باوه له شاری ستۆکهۆڵم له‌سه‌ر لیستی پارتی چه‌پ توانی بۆ دووه‌م جار هه‌ڵبژێریته‌وه که کوردێکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانه. جه‌بار ئه‌مین، خه‌ڵکی باشووری کوردستان، بۆ سێهه‌مین جار به‌ختی خۆی تاقیکرده‌وه و بووه ئه‌ندامی په‌رله‌مان، هه‌روه‌ها شادیه حه‌یده‌ری که خه‌ڵکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانه له‌سه‌ر لیستی پارتی سۆسیالدیموکرات له یۆتۆبۆری سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌سه‌ت هێنا و له‌گه‌ڵ رۆزا گوجلو هێدین که ئه‌ویش سه‌ربه پارتی سۆسیالدیموکارته له هه‌رێمی دالارانا بووه ئه‌ندامی په‌رله‌مان. له هه‌رێمی ئۆپسالایش، ئیسماعیل کامیل که کوردێکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانه له‌سه‌ر لیستی پارتی گه‌ل وه‌کو یه‌که‌مین ناوی لیستی پارته‌که‌ی بووه ئه‌ندام په‌رله‌مانی سوێد.\nسێ له ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌کانی کورد، ژنن، ئه‌مه‌یش نیشانده‌ری ئه‌وه‌یه که کوردی سوێد به‌تایبه‌تی ژنان رۆڵێكی گرنگیان هه‌یه له سیاسه‌تی نێو پارته سوێدییه‌کاندا. رۆژێک پێش هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان له ستۆکهۆڵم ئامینه کاکه‌باوه که به‌شداری فیستیڤاڵی کولتووری کوردیی سکنده‌ناڤیایی کردبوو، له قسه‌کانیدا هیچ کاتێک داوای له کورده‌کان نه‌ده‌کرد که به‌شه‌خسی ده‌نگ بده‌ن به‌و، ته‌نها داوای ده‌کرد که ده‌نگ بده‌ن به پارتی چه‌پ. له وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی بۆ داوا ناکات ده‌نگ به‌خۆی بده‌ن؟ له‌وه وه‌ڵامدا گوتی "من نامه‌وێت وه‌کو شه‌خس ده‌نگ بۆ خۆم کۆبکمه‌وه، به‌ڵام سوپاسی هه‌موو ئه‌وانه‌یش ده‌که‌م که به‌بێ ئه‌وه‌ی من داوایان لێ بکه‌م، بانگاشه‌م بۆ ده‌که‌ن".\nئه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانه کوردانه‌ی که هه‌ڵبژێردراون له لایه‌ن پارته‌کانیانه‌وه رێزی ئه‌و خه‌بات و مندابوونه‌یان گیراوه که هه‌م بۆ سوێد و هه‌میش بۆ نه‌ته‌وه‌که‌یان کردوویانه، بۆیه زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی که سه‌رکه‌وتوون زیاتر له ڕێگای پارته‌کانیانه‌وه ده‌رچوون، دیاره به‌رێژه‌یه‌کی که‌میش ده‌نگده‌رانی کورد، ده‌وریان هه‌بووه، به‌ڵام به‌هۆی سیاسه‌تی پارته کوردییه‌کانه‌وه ژماره‌یه‌کی زۆر ده‌نگی کورد به‌فیرۆ چوون، چونکه کورد تا ئێستا به‌کۆده‌نه‌گ به‌بێ ئه‌وه‌ی پارته کوردییه‌کان بکه‌ن به مه‌رجه‌عی خۆیان، ده‌نگیان نه‌داوه به کاندیدێکی کورد که نزیک له پارته‌که‌ی خۆیان نه‌بێت. هه‌رچۆنێک بێت، ده‌بێت ئه‌م سه‌رکه‌وتنه له مێژوودا وه‌کو لاپه‌ره‌یه‌کی گه‌ش بۆ کوردی تاراوگه‌نشین تۆمار بکرێت، کوردیش چاوه‌ڕێی ئه‌وه له ئه‌ندام په‌رله‌مانه کورده‌کان ده‌کات که زیاتر بۆ پشتویانی نه‌ته‌وه‌که‌یان خه‌بات بکه‌ن و جینۆساید و کۆکوژییه‌کانی که له کورد کراوه، بگه‌یه‌ننه نێونده نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان.\nبرچسب ها: پارلمانی سوید، کورد پارلمان سوئد، 5 کرد پارلمان سوئد،\nنوشته شده در تاريخ شنبه 3 مهر 1389 توسط دیاکو\nزبان کردی آهنگ نوروز حسن زیرک گۆرانی نەۆروز حەسەن زیرەک قلایچی بوکان اور دانلود نوروز حسن زیرک هەلەبجە اورمیه اورامان تپه باستانی قلایچی بوکان


ئەپڵ نەوەی هەشتەمی iPad ـی بە قەبارەی 10.8 ئینج و خێراییەکی زیاترەوە ڕاگەیاند – Rojapp\nمه‌راسیمی خه‌ڵاتكردنی قوتابیه یه‌كه‌مه‌كانی له‌لایه‌ن یه‌كێتی قوتابیانی كوردستان له ژێر دروشمی خۆناچه‌مێنین وێنه‌كان: رێباز سیان كوردستان24\nHome/agnews/ئەپڵ نەوەی هەشتەمی iPad ـی بە قەبارەی 10.8 ئینج و خێراییەکی زیاترەوە ڕاگەیاند\nئەپڵ نەوەی هەشتەمی iPad ـی بە قەبارەی 10.8 ئینج و خێراییەکی زیاترەوە ڕاگەیاند\nماکوان بەرزان 2 هەفتە ago\tagnews Leave a comment 6 Views\nئەمڕۆ لە بۆنەیەکی تایبەتدا، ئەپڵ نەوەی هەشتەمی iPad ـی بە قەبارەی 10.8 ئینج و خێراییەکی زیاترەوە ڕاگەیاند.\nنەوە نوێیەکەی iPad خاوەن پڕۆسێسەری نوێی A12 ـە، بە هەمان دیزاینی نەوەکانی پێش خۆیەوە (چوارچێوە زۆرە بێزارکەرەکەی…).\nئەپڵ دەڵێت پڕۆسێسەرە نوێیەکەی ئەم ئایپادە نوێیە 2 هێندە لە کۆمپیوتەرەکانی ویندۆز، 6 هێندە لە تابلێتە ئاست بەرزەکانی ئەندرۆید و 6 هێندە لە ئامێرەکانی Chromebook زیاترە.\nنرخی ئەم نەوە نوێیەی ئایپاد لە 329$ بۆ گشتی و 299$ بۆ قوتابیان بەردەست دەبێت.\nPrevious خانمە پێشکەشکار سۆلینا لەگەڵ دایکی\nNext لە وان و هەکاری ژمارەی بزنە کیوییەکان زیاد بووە وێنە: AA لە پارێزگاکانی وان و هەکاری لە باکووری کوردستان ژمارەی بزنە کێوییەکان زیادیان کردووە و لەسەر چیاکان بە زۆری دەبینرێن.


09:13 - 11/05/2022 83 جار خوێندراوەتەوە\nوه‌رگێڕانی: ئەنوەر کەریم\nسەرەتای قەیرانە داراییەکەی ساڵی 2008 ئەمریکا، دوای ئەوە (برێکست ) هاتنە دەرەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا، هەڵبژاردنی دۆناڵد ترامپ بە سەرۆکی ئەمریکا، شەڕی بازرگانی نێوان ئەمریکا و چین، پەتای کۆڤید – 19، لە کۆتاییشدا شەڕی ڕوسیا و ئۆکرانیا ئەم هەموو شەپۆلە وایانکرد بڵێن جیهانگیری مرد.\nلەو کاتەوەی شەڕی ئۆکرانیا دەستیپێکردووە، هەر لە ستوون نووسەکانی رۆژنامەکان و بەڕێوبەرەی گەورەترین وەبەر‌هینەر لە قەواڵەی وڵاتاندا، وەک؛ ( Black Rock Inc) و) Oak tree Capital Group ) ئەڵێن فراوانکردنی بازرگانیی جیهانی وابەستەیی دارایی کۆتایی پێهات، ئەم بانگەوازانە لەگەڵ رووداوەکاندا ناگونجێن، بەتایبەتی کە لە ئاسیادا ئەیانبینین. لە ڕاستیدا بە پێچەوانەوە، وا دەرئەکەوێت ئەم جیهانە زیاتر بە یەکترەوە دەبەسترێتەوە و بازرگانیی جیهانی بەرزترین ژمارەی پێوانەیی تۆمارکرد، کە ( 28.5) تریلیۆن دۆلارە و لە پارەوە 25% بەرزبۆتەوە و 13% لە ساڵی 2019 بەرزترە، پێش ئەوەی کۆڤید دەربکەوێت، بۆ ئەو هەموو قسانەی لە نیوان بازرگانی ئەمریکا و چیندا ئەکران، لە ساڵی 2021دا ئاستی بازرگانی نێوانیان بە ڕێژەی لە 20% گەورەتربووە و گەیشتە (687.2) ملیار دۆلار، هەرچەندە شەڕی ئۆکرانیا دەستیپێکردووە، بەڵام بازرگانی جیهانی بە رێژەیەکی کەمتر گەورە بووە. وەبەرهینان لە جیهاندا گەیشتۆتەوە ئاستی پێش کۆڤید، کە ( 1.65) تریلیۆن دۆلارە، چین بەتایبەتی لە ساڵی 2021 دا زیاتر لەگەڵ ئابوری جیهانیدا یەکیگرتووە، وەبەرهێنانی راستەوخۆی لە وڵاتاندا بە ریژەی 33% بەرزبۆتەوە و گەیشتۆتە 334 ملیار دۆلار، لە چارەکی یەکەمی ئەمساڵدا بە رێژەی 25% ساڵ بۆ ساڵ بەرزبۆتەوە.\n( هاتوچۆ) خاوبۆتەوە و کاتی ئەوێت تا بچێتەوە دۆخی جاران و گەشەی ئابوری بەراورد بە ساڵی 2008 خاوبۆتەوە کە لە بەرزترین ئاستدا بوو. بەڵام لە هەمانکاتەدا جیهانگیری زیاتر گەشە ئەکات.\nلەسەردەمی کۆڤیدەوە مانگانە داتاکان زیاتر ئەبن و چاوەڕێدەکرێت هەتا ساڵی 2026 بگاتە (780 Exabyte) ئەمەش مانای ئەوەیە بەراورد بە ساڵی 2020 سێ هێندە بەرزئەبیتەوە، بەهۆی ئەوەی رۆژانە (نیوملیۆن ) کەس زیات بە ئینتەرنیتەوە دەبەسترێنەوە.\nئیمە ڕۆژانە زیاتر لەم گۆی زەویەدا نقومدەبین و بە وێنەی سێڵفی و بیری سەیر و جیاوازەوە، کە بە ملیار خەڵک لە (Tick Tock)دا سەیری ئەکات، کە لە ڕێگای سێتەلایتەوە ئەگویزرێنەوە وەک ئەو ڤیدیۆ لایڤانە خەڵک و تەنانەت سەربازکان بڵاوی ئەکەنەوە. سەیری زێلێنسکی سەرۆکی ئۆکرانیا بکەین کە چۆن جڵەوی تەکنلۆجیای لە جیهانیداگیریدا لە ڕێگای ڤیدۆ و سێڵفییەوە گرتووە. کۆبوونەوەکانی لەگەڵ پەڕلەمانی وڵاتاندا بەهۆی ئەپڵیکەیشنی ( Zoom) وە، ئەمانەش پێش پەتای کۆڤید قورسبوون بیانبینین.\n( دەیڤد بڕوک ) یەکێک لە نووسەرەکانی نیۆرک تایمز، ئەڵێت؛ هەر وڵاتێک کە بەجیهانگیری ئەگات، ئیتر ئەو وڵاتە زیاتر بەرەو جیهانگیری پێشئەکەوێت، ئیتر وەک ئیمەی ڕۆژئاوایی لێدێت.\nلە راستیدا ئەمریکا ئیستا کەمتر جیهانگیرترە وڵاتانی تر زیاتر و باشتر جیهانگیرترن. لە کاتێکدا کە ئەمریکا پێش ساڵی 2000 سوکانی جیهانگیری گرتبووەدەست، بەلام ئەمڕۆ دوو سێ یەکی وڵاتان بازرگانی لەگەڵ جیهاندا ئەکەن لەو کاتەی کە ترامپ پشتی لە وڵاتانی ئقیانووسی ئاسیا و رێکخراوی بازرگانی جیهانی کرد و بازرگانی ئازاد شوێنەکەی گۆڕا بۆ ئاسیا.\nلە دارایی جیهاندا، تا ئێستا دۆلار فەرمانی سەرەکی ئەکات، هەرچەندە ڕێژەکەی لە یەدەگی جیهانیدا لە ساڵی 2000دا لە 70% بووە و ئێستا دابەزیوە بۆ 59%، لە ساڵی 2020دا سزاکانی سەر ڕوسیا و وڵاتانی تر وایکردووە، کە بەدوای جیگرەوەدا بگەڕێن بۆ دۆلار و بۆ سیستەمی مەسیجی نیوان بانکەکان ( SWIFT).\nلە ڕوووی کلتوری جیهانییەوە، ئەمریکییەکان ئیستا بەر ڕکابەری گەورە ئەکەون، بۆ نمونە گۆڕانی( پۆپی) ئەمریکی بەر ڕکابەری ( بۆڵی وودی) هیندی و پۆپی کۆریایی و ئۆپیرای تورکی بۆتەوە. زۆرترین بینەر لە ( نێتفلێکس) بەرنامەی کۆریای باشوور بووە. هەروەها زۆرترین دابەزینی ئەپڵیکەیشن (تیک تۆک) بووە، جلوبەرگی فاشنی ( Shien) بووە. لە کاتێکدا کە شتەکان گەورە ئەبن و بەردەوامن بە ناراستەوخۆ پەیوەندییان بەواشنتۆن و وۆڵ ستریت و هۆڵیودەوە هەیە.\nنیولیبڕاڵەکان، بەهۆی شەڕی ئۆکرانیاوە هاواریان بەرزبۆتەوە و پێێیانوایە بەم شەڕەوە دەهاڕێن، بەڵام بازاڕی ئازاد کۆمەڵێ ئاسۆی ڕوونی تیایە، کە سەرکەوتن و کردنەوەی زیاتر و ئاشتی زیاتر ئەهێنیت. بەرژەوەندییە ئابورییەکان زیاتر لێکدەئاڵێنیت تاوایلێدێت جارێکی تر بیر لە شەڕکردن نەکرێتەوە.\nئەم بیروڕایە بەتەواوی هەڵەنییە، بەڵام بەیەکبەستنەوەی پەیوەندییەکان وەک شیرێکی دوو دەم وایە، کە خەڵک هەیە زیاتر گرنگی بەشتەکان ئەدات نەک پارە.\nمارک لێۆنارد کە ئەنوسێت ( سەردەمی نائاشتی) زۆر بەڕوونی دیارە، کە بەستنەوە بە یەکەوە جیهانی دووریوە بەیەکەوە و هەر لە کۆچکردنەوە بۆ دارایی جیهانی و ئینتەرنێت کراون بەچەک و لەوانەشە شەڕی لێبێتەوە. لە هەموو جیهاندا حکومەتەکان زیاتر ورد ئەبنەوە لەوەی کە ئایا جیهانگیریی بووە بە هەڕەشە لەسەر ئاسایشی وڵاتەکەیان و هاوڵاتیان و دەستکەوتەکانیان و ژینگەی وڵاتەکەیان. بۆئەوەی ئەم ڕیسکانە هێواشبکەنەوە و وا لە جیهانگیری بکەن کە بۆ خۆیان بگونجێت، لەو جیهانگیرییەی ستایڵی ئەمریکا کە (laissez- faire polices) واتە واز لە بازاڕ بهێنە تاخۆی ڕێکدەخات و حکومەت نابێت دەستی تێبخات دووردەکەونەوە و خۆیان دەیانەویت دەستی تێبخەن و نزیکبن لێوەی تابتوانن لەگەڵ جیهانگیریدا بگونجێن .\nیەکێتی ئەوروپا ئەندازیارێکی باشە لەم بوارەدا و بەدرێژای سنورەکانیان وەک پاراستنی داتاکان و رێکخستنەوەی باجی هایدرۆکاربۆنەکان بڕیارەکانیان پیادەئەکەن. چین مۆدێڵی خولانەوە بە دوولادا تابتوانێت خۆی بگونجێنیت و جڵەو لەدەستنەدات و ئەو شتانەی کەمبکاتەوە کە لەدەرەوە زیانی پێدەگەیەنێت، بەڵام ئەمریکا زیاتر دەیەوێت بگوازرێتەوە بۆ دەرەوە، کە وەک سیستمی باجی جیهانی لەسەر کۆمپانیا فرە رەگەزەکان ڕێکبخرێت و بکرێت بەیەک و جیاوازی نەمێنێنت و کەمترین بێت.\nئەم بانگەوازە پێوانەی نزیکبوونەوەی زیاتری لە جیهانگیری ئەوێت و کاتی زیاتری بۆ بەرەنگاربوونەوە ئەوێت، سیاسەتێکی واقیعیانەی ئەوێت، تا بکرێت و پیادەبکرێت، ئیستا چووینەیتە ناو قۆناخێکی جیهانگیرییەوە، کە بە هیزی تازە ئەڕوات، ئەمەش هەمەچەشنتر و ئاسانتر بەڕێوەئەبرێت وەک لە سەردەمی پێشتر، ئەمەش شتێکی خراپ نابێت.


Thursday, 10.21.2021, 21:37\n(پێداچوونەوەیەکی مێژوویی ئەو سی ساڵەی ڕابردووە)\nلەساڵی ١٩٩٤ کەیەکێتی و پارتی لەخۆئامادەکردنی سەرسەرانێیەکی نوێی شەڕی نێوەخۆ بوون لەمێژووی شەڕی ناوشار.\nجاری یەکەمی شەڕی براکوژی ناو شارەکان لەساڵی ١٩٦٦ ھەتا پێش بەیانی یازدەی ئازار بە تایبەت لەساڵی ١٩٦٨ گەیشتە چڵە پۆپەی تەسفیەکردنی یەکتری بەینی جەلالی و مەلایی.\nلە چیای بێخێریش دوای تەقینەوەکەی چێشتخانەکی ھەرەگولی ناوجەرگەی شاری زاخۆ بەدەست و فیتی میت کەنزیکەی سەد کەسیلەھەموو تەمەنی ژن و پیاوو منداڵی دەستگێڕی فرۆشیاری لێ بووە قوربانی و پارتی بەبەرنامە کۆسرەت ڕەسول پیاوی بەھێزی ئەودەمیھەولێر و سەرۆکی حکوومەتە فیفتی فیفتیەکەیان تێدا بەئەنجام دەری ئەو تاوانە قێزەوەنە تاوانبار کرد کەبووە ھۆی دەرچوونی فەرمانیدادگای لەسێدارەدانی و ھەتا ھەوکەش پارتی ئەو دۆسیەی وەک خۆی ھێشتیتەوە.\nلەدوای چیای شەرانشی سەر سنووری باکوور و باشووری بەرامبەر جەزیرە چیای بێخێریش بووە جێی خۆحەشاردانی پارتیزانەکانی پەکەکەو لەوێوە شەو نەبوو لەگەڕکی عەباسیکی پردی دەلال ھێرش نەکەنە سەر پارتی لەناو شاری زاخۆو لەوێوەش نەگەنە نێزیک سنووریئەوناوچەی توورکیاو مەترسی گەیشتبووە سەر خاڵی گومرگی ئیبراھیم خەلیل و بەرژەوەندیە بازرگانی و ئابووریەکانی تورکیا و پارتیلەوپارە زۆرو زەوەندەی ئەودەمی کەلەبۆ حیساب کردن بەژمار نەبوو بەکێشان تەلیس و گوونیە بوو.\nئێزێدیەکانی شێخان و شنگال ببوونە لەھێزە زەبروەشێنەکانی پێشەوەی پارتی بوون لەلێدانی پەکەکەی لەچیای بێخێر. ئەوزاراوەی پارتیئێزیدیەکانی پێ ھاندەدا لۆ شەڕی ناوەخۆ بەتایبەت لەناوچەی ئەودەمی زاخۆی پارتی دەیان ووت ئێزیدی رەحمیان نیە کافرن لەکوشتنیگەریلاکانی پەکەکەی!\nبەگشتی عەشیرەت و گەلی ئێزیدی کەقاوغێکی بەتاڵی ھۆشیاری نەتەوەیی دابوون بەو کولتوورە بەھێزەی خۆیان ھەیان بوو کەمەسحەفیڕەشی ئایینەکەیانە بەزمانی ڕەسەنی کوردی. کەچی گەنجەکانیان لەنەزانی ملکەچی بەکارھێنان بوون وەک کەرەستەیەکی خاوی براکوژی.\nئەوەی تریشت لەباقی مەلھاو و ھۆتێل و بارەکانی ھەموو عێراق و کوردستان دەبووا دەبوایە بۆی یان سیکیوریتی بن. کەتەنانەتلەسەیرانگایەکی گچکەی وەک چنارۆکی شاری کۆیە چەند بۆیەکی ئێزیدی لێبوو. ئەگەر چی لەھەموو پارچەکانی دی و لەکوردەکانی یێریڤانو ئەو بیست ھەزار کوردە ئێزیدیەی گورجستان (جۆرجیا) و ڕوسیاش ھەرە بەھرەمەند و زیرەکەکانیان و نووسەر و ئەدیب و دەنگبێژەکانیانئێزیدی بوون.\nئەوانەی لای خۆمان لەشێخان و شنگال و موسڵیش لەبەتاڵاییەکی وون بوونی تەواوی خودی خۆیان دەژیان. کەکار گەیشتە ئەوەی کچەھەرزەکارێکی خۆیان بەناوی دوعا بەبلۆک سەری پانب کەنەوە بەتاوانی خۆشەویستی لەدەرەوەی ئایینەکەی خۆیان.\nھەتا خولقاندنی کارەساتی مەرگەساتی شەنگال. قەتل و عام کردن و بەکەنیزەک کردنی کچ و ژنیان کەخۆی لەپێنج ھەزار کەس دەداوسەرەڕای خاپووربوونی شارەکە. لەجێھێشتنی پێشوەختەی بەبەرنامەی ئەوھێزە پڕ چەک و زۆرەی پارتی و ئەوبەرگریە سەختەی ئەو ژمارەکەمەی گەریلا و ھەندێک ھێزی یەکێتی لەچیای شەنگال کەبووە ڕزگاربوونی ئەوبەشەی قورتاربوون لەفەرمانی حەفتا بەسەرەوەی کۆکوژیمێژووییان.\nلێرە ئێزیدیەکان کەوتنە نێوان بەرھەڵدایی و بێسەرو بەری کەمپەکانی بن دەسەڵاتی پارتی و ئەوانی تریش بەچاولێکەری بن پەروەردەی چڕوخەستی بەپەکەی بەرنامەی کاری گەریلایی بەوێنەی خۆڕاگریەکەی پەیەدە لەکۆبانێ.\nلەئەنجام بەھەموو دەسیسەکانی دەوڵەتی توورک و بەکار ھێنانی ھێز و ئیتیفاقیە لەگەڵ حکومەتی عێراق و بەکارھێنانی ئێزیدیەکانیکەمپەکانی بادینانیش ھەڕەشە و گورەشەکانی پارتی و جێبەجێکردنی یاسای پەرلەمانی عێراق بەنموونەی ڤیان دەخیل و مەحما خەلیلیش لەڕێکخستنەوەی سنووری ئیدارەی شەنگال. بەڵام نەیان توانی بستێک پێ بخەنەوە ناو خاکی شاری شنگال، لەبەر خۆڕێکخستنیان بەپشتبەستن بەخۆیان و متمانە نەکردن بەکەس شنگال لەکوشتنی دوعاو بەکەنیزەک کردنی ژن و کیژیان ئێستا کچ بەتەنیا لەگەڵ کوڕ سنووریشارەکەیان دەپارێزن.\nئەوانی تر ئەوانەی پەرش و بڵاوی سنووری شاری سلێمانی و بادینان بوو ھەروەک جاران بەخێروسەدەقەو دەست پانکردنەوە و بۆی وبۆیگاردو سیکیوریتی مەلھا و بەرەکانی سەرچنارو چەقچەق و ھۆتێلی شارەکانن.\nداوایەکی بەپەلە و گرنگ بۆ داواکاری گشتی کوردستان ...\nشوێنی داڵدەدانی تاوانبارانی چەکی کیماوی و ئەنفالچیەکان


بەختیار شارەزوری: بۆ شەڕی گۆڕان دەکرێت؟ – WTARIKURD\nبەختیار شارەزوری: بۆ شەڕی گۆڕان دەکرێت؟\nلە باشوری کوردستاندا بە هۆی وەستانی حکومڕانی کوردی لە وێستگەیەکدا و نەخۆشکەوتنی ئەم دەستەڵاتە بە کۆمەڵێک کێشەی بونیادیەوە هیچ پڕۆژەیەک نەبو کە بتوانێت دەستکاری ئەم نەخشەیە بکات، بۆ تێپەڕاندنی ئەم کێشەیە و خستنەوە کاری شەمەندەفەری حکومڕانی، کاک نەوشیروان لە ڕێگەی گۆڕانەوە پڕۆژەیەکی دانا کە بتوانێت دەستکاری ئەم نەخشەیە بکات و ڕەسمی قۆناغێکی تر بکات لە حکومڕانی کوردی و سیاسەتی باشور لەسەر ئاستی ئابوری وکۆمەڵایەتی و مۆدێلێکی تر لە سیاسەت و جۆرێکی تر لە ململانێ بەرهەم بهێنێ بە تایبەت ڕوبەڕوبونەوەی پلان و دوکەرت بونی هەرێم و ئاستی دەستێوەردانی دەرەکی و بونیادنانی ئیرادەی ناوخۆیی بونیاد بنێ، ئەمەش لە لایەک مەترسی گەورەی بۆ کۆی دەستەڵاتی چی ئێرانی چی تورکی دەبو، لە لایەکی ترەوە مەترسی بۆ سەر بەرژەوەندیەکانی پارتی و یەکێتی دەبو، بەڵام لەسەر ئاستی قۆناغ و بەرپرسیاریەتی هەرێم تاکە پڕۆژە بو کە هەر هێزێک بویستایە چاکسازی بکات و هەرێم بەرێتە قۆناغێکی تری سیستماتیک دەبو بچێتەوە سەر ئەم پڕۆژەی گۆڕان، هەر بۆیە بە هەمو هێزەکانەوە کەوتنە پلان دانان بۆ لێدان لە پرۆژەی کاک نەوشیروان و جۆرەها سیناریو و تاکتیکیان دانا.\nهەمومان باش دەزانین کە پڕۆژەی گۆڕان بۆ تێپەڕاندنی چەند کەیسێک بو کە کۆی حکومڕانی باشور لە وەستانێکی کوشندەدا بوە، لەوانە:\n1- کۆتای هێنان بە درێژکراوەی ستراتیژی ولآتانی ناوچە و بونیادنانی ئیرادەی ناوەکی.\n2- بونیادنانی مۆدێلێکی تر لە سیاسەتی حیزبی گۆڕینی ململانێ ی خۆێن بۆ بۆ ململانێ ی سیاسی نەرم.\n3- پڕۆژەیەک بۆ ڕوبەڕوبونەوەی گەندەڵی ئیداری و مالی لەسەر ئاستی گشتی.\n4- بونیادنانی ئاشتی کۆمەڵایەتی و وەلاوەنانی ڕقی شەخسی و دروستکردنی کۆڕایی لەسەر پرسە نیشتمانیەکان.\n5- بە نیشتمانی کردنی کەیسی پێشمەرگە و ئاسایش و دادگاکان.\n6- گۆڕینی سیستەمی سەرۆکایەتی بە پەرلەمانی.\n7- عەدالەتی کۆمەڵایەتی و کردنی تاک بە سەنتەری بڕیار.\nچەندین پرسی دیکەش کە هەمویان دەبوە ڕێگاچارەی هەرێم بۆ چونە قۆناغێکی تر، هەمو ئەمانەش وای کرد کە ئەو وڵات و هێزانەی بەرژەوەندیان لەگەڵ ئەم پاکێجانەدا نەدەهاتەوە بکەونە پلان دانان بۆ بەرگرتن لە بەهێز بونی گۆڕان، هەر لەسەردەمی کاک نەوشیرواندا کەوتنە جێبەجێکردنی ئەم تاکتیکانە بەڵام لەبەر ئەوەی کاک نەوشیروان سەرکردەیەکی مێژوی کاریگەری کاریزمی بو نەیان دەتوانی پلانەکانیان جێ بەجێ بکەن، هەر دوای کۆچی کاک نەوشیروان کەوتنە جێبەجێ کردنی پلانەکانیان، خۆیان ئەو ڕاستیەیان دەزانی کە لەدەرەوەی گۆڕان توانای ڕوبەڕو بونیان نیە و تا دژایەتی گۆڕان بکەن، گۆڕان بەهێز تر دەبێت بۆیە کاریان لەسەر ناوەوەی گۆڕان کرد. باش دەیانزانی ئەوەی بە هەڵسوڕاوێکی گۆڕان دەکرێ دژی گۆڕان بە هێزێکی گەورە و حیزبێکی گەورە ناکرێ، ئەمەش لە قۆناغی کاک نەوشیرواندا هەر هەبو بەڵام کەسایەتی و یارییەکانی و کاریگەری پۆچەڵی دەکردەوە و تەنها چەند کەسێک دەبونە جێبەجێکاری پلانەکانیان دوا جار گۆڕانیان جێدەهێشت بێ هیچ کاریگەریەک لەسەر گۆڕان، بەڵام لە دوای کاکە بۆ درێژە دان بە ڕیکەوتنە بازرگانیەکانیان و بەرژەوەندی چەند کەسێک هەڵسان بە جێبەجێکردنی پلانەکانیان، بەم شێوەیە:\n1- دروستکردنی نەوەی نوێ تا بتوانێت گوتاری گۆڕان هەڵبگرێ و بە تاکتیک و بیانوی لادانی گۆڕان لە بیری کاک نەوشیروان، لە ڕاستیدا بە هەڕەشە لە شاسوار کە ئەگەر حیزبێک دروست نەکات دژی گۆڕان ، ئەوا بزنسەکەی دادەخەن، هەر بۆیە بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان نەوەی نۆێ دروستکراو دواتر هەر خۆیان بە ڕەسمی هەمان پلان نەوەی نوێیان پارچە پارچە کرد تا کاریگەری نەمێنێت، ئەوەش دەزانین کە لایەنگرانی گۆڕان کە بێ بەرژەوەندیە لە قاعیدەی هەمو حیزبەکان باشتر کاری لەسەر دەکرێت بەتایبەت بەکارهێنانی ڕاگەیاندن بۆ چەواشەکاری و بە لاڕێدابردنی هەڵسوڕاوەکانی، هەڕەشەکردن لە بزنسی هەندێ سەرکردەی گۆڕان کە لەسەردەمی کاک نەوشیرواندا نەدەتوانرا ئەم کارە بکەن بۆیە لە گۆڕاندا مابونەوە، ئێستە هەمان پلان جێبەجێ دەکرێت بۆ داهاتو.\n2- بە بیانوی تەوریسی سیاسی و بنەماڵەییەوە هێرش کردنە سەر گۆڕان و کوڕەکانی کاک نەوشیروان، ئەمە لە کاتێکدایە کوڕەکان هەمان درێژە پێدەری ئەکتیڤی ڕێگاکەی باوکیانن و هەمو موڵەکەکانی گۆڕان لە بەرژەوەندی گۆڕاندایە و بە پۆینت دەستکاری نەکراوە و هەر وەک جارانە و تەنها لە ڕوی میدیایەوە پشتوانی گۆڕان دەکەن کە بوتە یەکێک لە باشترین هۆیەکانی ململانێ ی ڕاگەیاندن (بە نمونە زەمەن و پەیسەر) خۆ ئەگەر بەناوی کوڕەکانی کاک نەوشیروانەوە نەبوایە ئێستە ئەو سکەی ی شەمەندەفەری گۆڕانی پێدا دەڕوا دەبوە موڵکی کەسیەتیەکان و پارچە پارچە دەکرا و گۆڕان نەیدەتوانی ئەم یاریانە بکات.\n3- دژایەتی کردنی ڕیکخەری گشتی گۆڕان ، کە هەمومان ئەو ڕاستیە دەزانین کە شەخسیەتی دوەم کاک عمر بوە، هەر خۆشیان قبوڵیان بوە و بە دەنگدان بوە، ئەمەش بۆ ئەوەیە یەکێتی ناوەکی و دسپلینی حیزبی گۆڕان تێک بدەن و هەڵسوڕاوەکان لەبەرامبەر ڕێکخەردا بەکار بهێنن.\n4- هەوڵدان بۆ ناساندنی گۆڕان بە شێوەیەک کە نەتوانێت سیاسەت بکات، واتا گۆڕان بچوک بکەنەوە بۆ دژایەتی خێزانێک یان حیزبێک، ئەمە لە کاتێکدایە گۆڕان سیاسەت دەکات نە دۆستی تا سەری هەیە نە دوژمنی تا سەر، کێ لەگەڵ بەرنامەکانیدا بێتەوە هاوپەیمانی لەگەڵ دەکات و کێ دژی بەرنامەکانی بێت ململانێ ی دەکات، هەر وێستگەیەک بۆ گۆڕان بە پێ ی ئامانجەکانی سیاسەتی خۆی دەکات، لە ئێستادا پارتی بەرنامەکانی گۆڕانی پێ باشە گۆڕانیش سیاسەت دەکات و لەگەڵی دەڕوات لە کویا دژی بەرنامەکانی گۆڕان بو لەو وێستگەیەدا ململانێ ی دەکات و بۆ هەر حیزێک لە گۆڕەپانەکەدا ئەمە جێبەجێ دەکات.\n5- هەوڵیان داوە گۆڕان بکەنە چەند گروپێک و بیان خەنە دژی یەکتر و ئەمەش وا دەکات کە دسپلینی حیزبی دەستوری گۆڕان جێبەجێ نەکرێت و هەڵسوڕاوان بەلاڕێدا بەرن پابەند نەبن بە دسپلینی حیزبیەوە .\n6- لە ڕێگەی ڕاگەیاندن و سوسیال میدیاوە حەملەیەکی قورسی بۆ سەر گۆڕان بکەن بەتایبەت لە ڕیگەی ناڕازییەکانی گۆڕانەوە ، ئەمە لە کاتێکدایە کۆی هێزەکانی دەروەی گۆڕان دنیایەک مەلەفی گەندەڵی ئیداری و مالی و نیشتمانیان هەیە ، بۆ ئەمەش دەبێت هەمو هەڵسوڕاوان هوشیار بن بەرامبەر بەم حەمەلەیە.\n7- دوای لەناوبردنی نەوەی نوێ کە هەر بۆ دژایەتی گۆڕان دروستکراو و بۆ زەمەنێک بو بە تایبەت بۆ هەڵبژاردنەکانی پەرلەمان بو ، بۆ داهاتو بۆ هەڵبژاردنەکانی پارێزگاکان دەیانەوەێ هەر بە هەمان پلان و بە هەمان سیناریو حیزبێکی کاتی و کارتۆنی تر دروست بکەن کە دەکاتە مانگی نیسانی 2020 جارێکی تر بدەنەوە لە قاعیدەی بزوتنەوەی گۆڕان ، ئەمەش بە هەڕەشەکردن لە داخستنی بزنسی چەند کەسایەتیەک دێت کە ئەگەر ئەمە نەکەن بزنسەکانیان کۆتایی پێ دێنن .\nلە کۆتایدا گۆڕان توانی بە پێ ی گۆڕانکاری ناوچەیی و جیهانی یاری باش بکات و لەو بەندانە دەربچێت کە پیان وا بێت دەبێتە کارتۆنی و پاشکۆ بەڵکو بۆ یەکێتی و بۆ پارتی و وڵاتانی ناوچەیش دەرکەوت کە گۆڕان یاری سیاسی دەکات و نە هیچ حیزبێک دوژمنی تا سەرە و نە هیچ حیزبێک دۆستی تا سەرە و گۆڕانیش دەرگای بەردەوام کراوەیە بە پێ ی سیاسەتی خۆی بۆ هەر هێزێک کە بیەوێ لەگەڵ ئامانجەکانی گۆڕاندا بێتەوە و مامەڵەی لەگەڵ بکات، وە ئەوەشی سەلماند کە سەر بە هیچ زۆنێک نیە و تەواو نیشتمانیە و هەرێم وەک یەک پاکێج دەبێنێ و پڕۆژەکەشی پڕۆژەیەکە هەر چۆنێک بیانەوێ هەرێم بەرنە قۆناغێکی تر دەبێت بچنەوە سەر پڕۆژەکەی گۆڕان و هیچ یەکێک لە حیزبەکانی هەرێم نەیانتوانیوە پڕۆژەی گۆڕان تێپەڕێنن.\nئەوەی دەمێنێتەوە گۆڕانی ناوچەییە و بە هەمو پێوەرەکان ململانێ ی جیهانی و ناوچەیی لە بەرژەوەندی هەرێمدایە و دوای بچوککردنەوەی ئێران و تورکیا و دروستکردنی عێراقێک بە خواستی ئەوروپا و ئەمریکا، سەرەتاکانی لە عێراقدا حشدی شەعبی بە خستنە سەر وەزارەتی بەرگری دێت و لە هەرێمیش هێزی پێشمەرگە و ئاسایش لە حیزبەکان بسەنرێتەوە، هەر بۆیە گۆڕان لەبەردەم گۆڕانکاریەکدایە کە جێبەجێ کردنی پڕۆژەکانی هەمو هێزەکانی مەحکوم کردوە بە پارتیشەوە، سەرەتای بە پەرلەمانی کردنی سیستەم و بە نیشتمانی کردنی پێشمەرگە دەستی پێ کردوە، ئەوەی ئەولەویەتە بۆ گۆڕان پاراستنی یەکێتی ناوەکیەتی، وەک ئەو یاریچیەی کە توانیویەتی لە گێمی یەکەمی یاریەکاندا یاری باش بکات، بەڵام نەخۆشیەکی لەگەڵە دەبێت گۆران داخڵی غرفەی عەملیات بکرێت تا بتوانێت بە جەستەیەکی تەندروستەوە یارییەکانی گێمی دوەم بکات کە چونە ناو حکومەتە، ئەمەش دەکاتە پاراستنی هێزی ناوەکەی و یەکێتی ناوەکی و پابەند بون بە دسپلینی خۆیەوە.\nبه‌هرۆز جه‌عفه‌ر: سه‌رۆك كۆمارو به‌خته‌ڕه‌شه‌كه‌ى كورد له‌به‌غدا.\nعیماد عه‌لی: فه‌لسه‌فه‌ی حزبی سكیولار و كاندیدی باڵاپۆش.