زاگرۆس مانی: پژاک پێشەنگی هێڵی بەرخۆدان دژی جیهانی سەرمایەدارییە – RojNews.News\n28/02/2020 - 4:50:18 am\nسێشەممە, 11 يون 2019 – 14:11 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nمانی لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا و ناوبژیوانییەکان لە نێوانیان وتی: دەوڵەتانێک وەک فەرەنسا، ئەڵمانیا، ژاپۆن، هیندستان و هتد…، لە ناوبژیوانی نێوان ئێران و ئەمریکا لە ناڵ و لە بزماریش دەدەن، ئەمەش بۆ چارەسەری ئەم قەیرانە نییە و بۆ زەمینەسازیی دانوستانێکی دوولایەنەیە، دانوستانی نێوان ئێران و ئەمریکا بە واتای سەرکوتکردنی زیاتر لە ناوخۆ و فرۆشتنی بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانە.\nمانی لە بەردەوامی بە ئاماژەدان بە ڕۆڵی سوپای پاسداران لە خیانەتی حیزبە کوردییەکان وتوویەتی: هەندێک لە هێز و لایەنەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەلایەن سوپای پاسدارانەوە بۆ دژایەتی بزوتنەوەی ئاپۆیی ڕاسپێردراون، پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراقی-ش ڕۆڵێکی سەرەکی لەم کایەیەدا هەیە، سوپای پاسداران بە سیاسەتەکانی دەیەوێت لایەنەکان پەرتەوازە بکات و مەودایان بخاتە نێوان، بەڵام پەکەکە و پژاک دژی ‘هاوبەشی نگریسی میت، سوپا و پارتی’ وەستاونەتەوە.\nمەسرور بارزانی سەردانی لایەنەکان دەکات\nسلێمانی، دژی داگیرکاریی چالاکییەک بەڕێوەدەچێت\nسەرچاوە سەربازییەکانی لیبیا ڕایانگەیاند: فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای نیشتمانی لیبیا، کاروانێکی چەتەکانی حکومەتی هاوپەیمانی (لە تەرابلوس)ـیان کردووەتە ئامانج. بەپێی هەمان سەرچاوە،...


كۆى بەرهەمەكانى كەيهان كەلهووڕ لە پاكێجێكدا بڵاو دەكرێتەوە » DidiMn\nسەرەتا / موزیک/هەواڵ / كۆى بەرهەمەكانى كەيهان كەلهووڕ لە پاكێجێكدا بڵاو دەكرێتەوە\nديدى من – موزێكێ ما\nكۆى ئەلبومەكانى كەيهان كەلهووڕ، موزيسيان و كەمانچەژەنى ناودارى كورد لە لايەن بڵاوكراوەى سازى ئاواز لە وڵاتى ئێران بڵاو دەکرێتەوە. ئەو كۆمەڵە بەرهەمە لە هەشت ئەلبوم پێك هاتوون. لە ڕابردوودا لە لايەن كۆمپانياى ئاڤايێ دوست بە شێوەى جياجيا بڵاو كرابوونەوە، بەڵام لە ئێستادا بڕيارە لە پاكێجێكدا بڵاو بكرێتەوە.\nئەلبوومه‌كان پێك هاتوون لە: لە نێو ئاوێنەى ئاسماندا، تا دوورگەيەكى بێکەنار، بە تەنيا نامێنمەوە، يەكەمين ديدارى سپێدە، شارى خامۆش، باران، ڕێگەى ئاوريشم و هەڵبژاردەيەك لە ئەلبومى غەزەل.\nئەو بەرهەمە هاوكات لەگەڵ ڕۆژى لەدايكبوونى كەيهان كەلهووڕ كە دەكاتە 24/11/2017 بڵاو دەکرێتەوە؛ هەروەها بەپێى ئەو بەرنامەيەى كە بۆى داڕێژراوە، بڕيارە لە دواى پێشفرۆشى ئينتەرنێتیی ئەو بەرهەمە، بەشێك لەو ئەلبومانە بە واژۆى خودى كەلهووڕ بگاتە دەست هەوادار و گوێگرانی.\nبڵاوكراوەى سازى ئاواز بە بەڕێوەبەرايەتیی ئەمير مەردانـە، چەند بەرهەمێكى ديكەى كەيهان كەلهووڕى لە ئەستۆدايە كە لەگەڵ ڕامبرانت و تۆمانى دياباتێ كارى كردووە و بەم زوانە بڵاو دەكرێتەوە.\nKayhan Kalhor, Kurdish Music,


ئەم خواردنانە دژی شێرپەنجە دەجەنگن – Politic Press\nئەم خواردنانە دژی شێرپەنجە دەجەنگن\nهەڵبژاردنی سیستمی خۆراکی دەوڵەمەند بەو خواردنانەی تایبەتمەندی دژەشێرپەنجەیان هەیە ڕێگری توشبوون بە چەندی جۆری شێرپەنجە دەکەن، بۆیە سیستمی خۆراکی ڕۆڵێکی گرنگی لە ڕوبەڕوبونەووەی شێرپەنجەدا هەیە.\nئەم خواردنانە دژی شێرپەنجە دەجەنگن:\nسەوزەواتەکانی وەک شێلم، بڕۆکلی، قەرنابیت و جۆرەکانی دیکە دەوڵەمەندن بە کانزا، ڤیتامین و دژەشێرپەنجەکان، ڕێگری لە گەشەی شێرپەنجە دەکەن، هەروەها ماددەی سلفۆرافینیان تێدایە کە تایبەتمەندی دژەشێرپەنجەی هەیە.\nگێزەر دەوڵەمەندە بە کانزا، ڤیتامین و دژەئۆکسانەکان، ڕێگری لە چەندین جۆری شێرپەنجە دەکات و هەروەها چارەسەریشی دەکات، توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەو کارۆتینانەی لەناو گێزەردا هەن بەشێوەیەکی بەرچاو بەرگری لەش بەهێز دەکەن، یارمەتی نوێبونەوەی خانەکان دەدەن و مەترسی توشبوون بە شێرپەنجەی سنگ و پڕۆستات کەمدەکەنەوە.\nماددەیی ڕووەکی بۆلیفینۆلی تێدایە ڕێگری لە هەوکردنەکان، توشبوون بە نەخۆشیەکانی دڵ و دەمارەخوێنەکان دەکات، بەپێی توێژینەوەکان مادەی بۆلیفینۆلی ناو سێو تایبەتمەندی دژەشێرپەنجەی هەیە و ڕێگری لە دروستبوونی وەرەمەکان دەکات، سێو ڕۆڵێکی گرنگی لە سستکردنی گەشەی خانە شێرپەنجەیەکانی سنگدا هەیە.\n-شاتوو یان توو\nدەوڵەمەندن بە ڤیتامین، کانزا و ڕیشاڵەکان، دژەئۆکسانەکانی ناویان ڕێگری لە شێرپەنجە دەکەن بەتایبەتی شێرپەنجەی قۆڵۆن، تایبەتمەندی دژەهەوکردنەکانیان رێگری لە گەشەی وەرەمە شێرپەنجەییەکانی سنگ دەکەن.\nگوێز ڕێگری لە چەندین جۆری شێرپەنجە دەکات، بەپێی پەیمانگایەکی ئەمریکی چەرەساتەکان ڕێگری توشبوون بە شێرپەنجە دەکەن، بەڵام گوێز توانایەکی زۆری لە جەنگان لەگەڵ شێرپەنجەدا هەیە، ماددەیەکی تێدایە ڕێگری لە گەشەی خانە شێرپەنجەییەکان دەکات.\nتووشبووانی نەخۆشی ڕەبۆ چۆن خۆیان لەكۆرۆنا دەپارێزن؟\nڕوسیا ڤاکسینی کۆرۆنا بۆ منداڵان بەرهەمدەهێنێت\nسوودەکانی بیبەری شیرین\nئەم میوانە مێشک هێور دەکەنەوە\nخورما و ماستاو بۆ دابەزاندنی پێنج کیلۆ کێشی لەش


ته‌ندروستی هه‌ولێر رونكردنه‌وه له‌سه‌ر "كێكه توركییه‌كه" ده‌دات\nپشكنینی كێكه‌كه له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌ندروستی هه‌ولێره‌وه\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌ندروستی هه‌ولێر رونكردنه‌وه له‌سه‌ر "كێكه توركییه‌كه" ده‌دات‌و ڕه‌تیده‌كاته‌وه "حه‌بی" تێدا بێت.\nئاوێنه: پاش بڵاوبونه‌وه‌ی گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیی له‌تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان له‌باره‌ی جۆره كێكی توركی كه گوایه هه‌ر دانه‌یه‌ك له‌و جۆره كێكانه، ژماره‌یه‌ك حه‌بی تێدایه، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی كاروباری ته‌ندروستی له‌رونكردنه‌وه‌یه‌كدا رایگه‌یاندووه، له‌پشكنینی سه‌ره‌تایی هیچ جۆره حه‌بێك نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌و نمونه‌ی كێكه‌كه‌ش ره‌وانه‌ی تاقیگه كراوه.\nبەڕێوبەرایەتی كاروباری پاراستنی تەندروستی هه‌ولێر له‌په‌یجی فه‌رمی خۆی بڵاویكردۆته‌وه، لەسەر فەرمانی د. سامان بەرزنجی وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێم، تیمەكانی كاروباری پاراستنی تەندروستی هەولێر بەدواداچونیان بۆ ئه‌و جۆره كێكه كردووه كه له‌گرته‌یه‌كی ڤیدیۆییدا بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌كرد، "حه‌بی" تێدایه.\nله‌روونكردنه‌وه‌كه‌دا هاتووه، پاش ئەوەی چەندین نمونەی جۆراو جۆری لێوەرگیرا رونبوەوە كە ئه‌و جۆره كێكه، هیچ جۆرە حەبێكی تێدا نییە.\nد. سەرهەنگ جەلال بەڕێوبەری كاروباری پاراستنی تەندروستی هەولێر ده‌ڵێت، "نمونەی ئەو كێكەمان ناردووە بۆ تاقیگە تاكو پشكنینی تەواوی تاقیگەیی بۆ بكرێت، هاوكات ئەو جۆرە كێكە بەر لەمانگێك لەلایەن تیمەكانی بەڕێوبەرایەتیمان لەچوارچێوەی كاری ڕۆژانەی خۆماندا پشكنینمان بۆ كردبو. هاوڵاتیانیش دڵنیادەكەینەوە كە بەزوترینكات لەئەنجامی پشكنینەكە ئاگادار دەكەینەوە".\nكۆڤد ناینتین، به‌هێمنی زاناكانیش ده‌كوژێت\nتەندرووستی عێراق: ئەوانەی لە چین گەڕاونەتەوە تووشی کۆڕۆنا نەبوون \nل ئاكرێ دوو كارگەهێن بەرهەمئینانا سپیاتیێ هاتنە سزادان


شاهه‌نشاهی گێلاس و راوی ئینجانه‌كان…. خه‌لیل عه‌بدوڵا – Denegkan\nشاهه‌نشاهی گێلاس و راوی ئینجانه‌كان…. خه‌لیل عه‌بدوڵا\nbydengekan\tApril 22, 2009\tئەدەب\nشاهه‌نشاهی گێلاس و\nئه‌ی ئه‌وكه‌سه ناموراده‌ی\nچه‌پكێ روناكی به لقێكی ئه‌م دره‌خته قه‌مورانه‌دا\nهه‌ڵده‌واسی و جێی ده‌هێڵی\nماڵه چكۆله‌كانی من و تۆ چییان لێهات؟!\nئاماده‌یه وه‌ك جاران وێنه ته‌ڕوبڕه‌كانی منداڵی خۆمانی تیا هه‌ڵكۆڵین؟!\nشپرزه نابێ گه‌ر به پارچه ئاوێنه‌كانی ژێر ده‌ریا\nهه‌موو جه‌سته‌ی بشارینه‌وه و\nله‌قه‌رباڵغترین سه‌ربازگه‌دا به‌ره‌ڵای بكه‌ین؟!\nبێ ترسی دروشمی لافیته‌كان\nیه‌ك به‌یه‌كی ناڵینه‌كانی خۆی\nله‌سه‌ر پێستی شه‌ونمه‌كان ئارشیف بكات؟!\nكه خه‌نجه‌ره‌كانمان له دڵ ده‌رهێنا\nروناكی له‌و ده‌ستانه‌ی من و تۆ قه‌رز بكات\nكه تۆپه‌ڵ تۆپه‌ڵ\nشه‌ویان لێ ده‌چۆرا؟!\nگه‌ر وه‌ك جاران\nپه‌لكێشیان بكه‌ینه‌وه بۆ جه‌نگه‌ڵ و\nبه‌به‌رچاوی مێزه هه‌ڵهاتوه‌كانه‌وه………\nناخنكێن گه‌ر پریان بكه‌ین\nله هه‌ناسه بۆ یه‌كتر ؟!\nله نائومێدیه‌كانی یه‌كتر؟!\nگه‌ر دار شه‌قه‌كانی بده‌مه‌وه ده‌ست و پێی بڵێم\nكه ناتوانیت ده‌ست به‌رداری درێژبوونه‌وه‌ی ئه‌م گۆرستانانه بیت\nبه‌خه‌تایه‌ك ئاوس ئه‌بن و\nبه‌بارانێكی خوێناویش سه‌فه‌ر ده‌كه‌ن\nچ به‌و په‌یژه قۆقزانه‌ی من و تۆ ده‌ڵێت\nكه‌ویستمان ته‌یره مه‌نگۆلیه‌كانی نیشتمانی\nپێ بگوازینه‌وه بۆ ناو په‌نجه‌ره‌كان و\nگه‌ر سێبه‌ره‌كانی خۆمانی لێوه‌ربگرینه‌وه و\nله‌شه‌وێكی یه‌ڵدادا جێی بهێڵین…؟!\nله ئێستا به‌دواوه\nپێویسته كه بزانم\nباڵ ….. ناشڵه‌ژێ\nگه‌ر فرینه ساخته‌كانی هه‌موو مێژووی فرینی\nبۆ نمایش بكه‌م؟!\nبه‌ریز بیانبه‌مه‌وه بۆ روبار؟!\nله‌روو دا نامێنێ\nبۆ یه‌ك له‌حزه چاوه‌كانی هه‌ڵبهێنێ و\nسه‌یری ئه‌و دره‌ختانه بكات\nكه به‌یانیان هه‌ریه‌ك به دارشه‌قێكه‌وه\nله قوتابخانه دێنه‌ده‌رێ و\nبه‌ره‌و لای ئه‌و دار سنه‌وبه‌رانه ده‌رۆن كه‌رازی نین باڵا دابنێن…\nپه‌نجه‌ره‌یه‌كی برینداری منتان پیشان بدات\nله‌سه‌ر سنگی چه‌قاندم و\nسه‌یری ئه‌و ده‌ستانه‌م پێ ده‌كرد\nكه چاوه‌ڕێ بوون\nله بنی ئینجانه‌كان بچۆرێت و\nپه‌نجه‌كانی پێ ئالوده بكه‌ن …..\nكه‌نار هه‌ڵوێستی چییه\nگه‌ر له‌سه‌ر شه‌پۆل سفره رابخه‌م و\nقومار بۆ بردنه‌وه‌ی به‌خت بكه‌ین….\nبانیژه‌كان گێژ نابن\nنیشانه له‌و ئینجانه‌ی كۆڵان بگرمه‌وه\nكه پر كران له خه‌نجه‌ر\nپێویسته بزانم كه\nمنه‌ت به‌سه‌ر جله دووراوه‌كانی لاولاودا ناكات\nگه‌ر یه‌ك به یه‌كی\nسه‌ر ته‌نافی بۆ بژمێرم\nئه‌م حه‌وشه‌یه شوێن پیاسه‌ی من و تۆی تیا نه‌ما\nتا به‌سه‌ر پشتی ئه‌م ئاورنگه ره‌ش پێستانه‌وه مه‌حف نه‌بووین\nپاش ده‌سخه‌رۆبونێكی تر\nئاسه‌واری خۆ كوشتنه‌كان بۆ نه‌وره‌س ته‌فسیر بكه‌ین و\nئالوده‌بوونی یه‌كجاره‌كی ده‌ریاش\nبه هێڵنج دان\nبۆ بارانه خنكاوه‌كان نه‌نوسینه‌وه\nشتێ بڵێ….من نازانم\nبه‌م ده‌ستكێشه ئاسنینانه‌مه‌وه\nچی له‌م هه‌موو فرمێسكه به مرواری بووه‌ی خۆم بكه‌م\nكه وه‌ك گولله‌یه‌كی شاره‌زا دێن و\nخۆیان ده‌كێشن به دڵی كوكوختیه ره‌ش داگه‌راوه‌كانی مندا\nله پۆله‌كانی قوتابخانه‌دا بمێنمه‌وه و\nله‌سه‌ر ته‌خته ره‌شه‌كان\nناوی ئه‌و شه‌هێنه به هه‌یبه‌تانه‌ت\nبۆ ئه‌زبه‌ر بكه‌م\nكه خرانه ناو هاوكێشه‌كانی ماتماتیكه‌وه و\nوه‌ك سه‌رده‌می منداڵیم\nله‌ناو خانه‌ی گیراوی خه‌تخه‌تێنی مناڵێكی دارشه‌ق به‌ده‌ست دا\nنه‌كه‌س هاوار پرژێنم بكا و\nله‌و كونه‌په‌پوه سپیه بگات\nكه به گریانه‌وه\nله‌بازار هه‌ڵهات و خۆی فرێ دایه نێو به‌رده‌كان و\nكه ته‌مه‌نیان له زێوانه‌كان\nنم نم تێزابی دڵی خۆی له‌سه‌ر سفره‌یه‌ك بۆ رشتن…..\nبه‌ر له‌وه‌ی تیره‌كان\nبه‌سنگی ئاسمانه‌وه بچه‌قن و\nكه‌س نه‌وێرێت سه‌یریان بكات\nئه‌و پێشبینییه‌م له‌به‌رده‌م قه‌یاغه راكێشراوه‌كان بۆ قوڵایی بیابان\nكرده نه‌خشه و گه‌رده‌لولێ بۆ خۆی برد\nكه من ئه‌و پێشبینیه‌ی خۆم ئاشكرا نه‌كرد\nكه پیاو كوژان\nله‌سه‌ر ته‌رمی كوكوختی ناو سه‌به‌ته‌كانی من و تۆدا لایان داو\nله‌ناو سه‌نگه‌ره‌كان پێ گواستنه‌وه\nپێخه‌فێكی شه‌ڵاڵ له ریایی\nكه من بووم پارچه پارچه‌ی ئه‌و چرپایه‌م\nله‌جه‌سته‌ی شه‌و كرده‌وه و\nله‌ناو دڵی دیواره‌كان ده‌رهێنا و\nله‌سنگی ئه‌و كۆترانه‌م چه‌قاند\nكه‌له ساتی هه‌ڵكردنی ره‌شه‌بادا\nده‌فرینه ناو فه‌رشی سه‌ر دیواره‌كان\nبه‌قه‌راغی مه‌نجه‌نیقه‌كانه‌وه روا بوون\nگواستمنه‌وه بۆ سه‌ر میلی كاتژمێره‌كان\nپه‌رده‌ی هه‌موو ژوره‌كانم لێ كرده‌وه و\nلای بیاباوانێكی قه‌موور جێم هێشتن\nوێنه دوو رووه‌كانی بابه نوئێلم راكێشایه به‌رده‌م\nئه‌و حه‌وزانه‌ی پركرا بوون\nگوناهی من بوو\nكه ئێستا ئه‌وان\nئه‌ڵقه‌رێزێك شك نابه‌ن\nتا به‌ته‌واوی ده‌رگاكانی پێ كڵۆم بده‌ن\nچونكه ئه‌و ده‌قیقه‌یه‌ی یه‌كه‌م باران دایكرد\nهه‌موو ئه‌ڵقه‌رێزه‌كانی دونیام كۆكرده‌وه و\nله‌و قه‌ره‌جه‌ی شه‌و\nكه پۆجی دڵی لای داربیه‌ك جێ هێشت و\nله سه‌ر زه‌وی……نووسی\nچ مه‌حف بوونێكی سه‌رتاسه‌رییه په‌یوه‌ندی\nله‌و راوچیه دڵسافه‌ی به‌یانی\nكه‌بۆچی خۆی خزاندۆته به‌رزایی و\nكه‌وتۆته راوكردنی ئینسان\nله‌و سه‌ربازه رادیكاڵه‌ی نیوه‌رۆ\nكه بۆچی یه‌ك یه‌ك خودده‌ی جه‌نگاوه‌ره‌كان ده‌هێنێ و\nله‌و شاعیره ره‌شبینه‌ی ئێواره\nكه بۆچی كتێبه‌كانی له‌سه‌ر شه‌قام هه‌ڵچنیوه و\nدوو دوو كه‌نارییه به به‌ردبووه‌كانی ناویان بۆ ئاسمان ده‌ژمێرێ\nكه جه‌نگه‌ڵ پر بووبێت له بزمار\nتازه ته‌فسیری ئه‌م خۆسوتاندنی دره‌ختانه بۆچی\nئه‌وه كێ بوو\nهه‌تاو….و بارانی تل كرده‌وه\nبۆ لای ئه‌و باخه‌وانانه‌ی\nبه خوێن بێستانه‌كان ئاو ده‌ده‌ن\nله هاویندا بیابانی پر كرد\nله عه‌مود و\nچراكانی له به‌رده‌میاندا پێ كرد\nئینجانه‌كانی به‌ده‌م پیاسه‌وه\nله‌م حه‌وشه‌یه‌دا دانا و\nپری كرد له كولله\nمه‌تاره پر خوێنه‌كانی\nله‌ژێر باراندا ریز كرد\nمن یادم چوو كه بازێك هه‌یه\nده‌مباته‌وه بۆ لای یه‌كه‌مین كوشتن\nبۆ ئه‌و گوڵ فرۆشه ته‌نیایه‌ی\nدێته به‌رده‌م ترافیكلایته‌كان و\nسه‌به‌ته گوڵه‌كانی خۆی به ناچاری بۆ هه‌تاو به جێدێڵێ\nئه‌ی سوپاس گوزاریه‌كت پێیه\nبۆ ئه‌و ئه‌سپ سوارانه‌ی\nله‌و په‌ری ده‌شتا\nبه له‌فاف برینی لاسكی گوڵه نازنازه‌كان ده‌به‌ستن\nبه‌رله‌وه‌ی ئاوا بێ و مۆمه‌كان له به‌رده‌می\nخۆیدا نمایشی بكات….من بانگ ده‌كا و\nباس له سه‌ختی پیر بوونی خۆیم بۆ ده‌كات\nباس له مێژووی قه‌تڵ و عامی په‌ره‌سێلكه‌م بۆ ده‌كات\nكه به‌شداری تیا كرد بوو\nهیچ سه‌یر نه‌بوو هیچ\nكه هه‌موو كێله‌كان\nبه كۆمه‌ڵ هاتنه به‌رده‌مم و\nپێ یان ووتم…..\nپێویسته به‌خۆت و هه‌زاران رۆحه‌وه\nبچیته گۆرستان و\nله‌به‌رنامه‌ی ژیاندا بنوسیته‌وه\nبه‌ڵام ئه‌شێ ئه‌م بێ ئه‌قڵه ئاگادار نه‌بێ\nكه من بۆ سارێژكردنی برینی سێبه‌ره‌كان\nله ناو قه‌فه‌زدا\nبۆ نزیك بوونه‌وه\nله گه‌نجینه‌كانی ته‌نیایی\nبۆ تۆماركردنی نه‌شیدی سێبه‌ره‌كان\nده‌فته‌رێكم هێناوه سیخناخه\nبه ده‌نوكی كه‌ناری\nبۆ ئه‌ز به‌ركردنی شیعری سێبه‌ره‌كان\nله شه‌وی یه‌ڵدادا\nساڵنامه‌یه‌كم هێناوه ئالووده كراوه به تێكشكان\nبۆ دیاری كردنی ماڵی سێبه‌ره‌كان\nكه لێڵ بوون كرایه به‌رنامه‌یه‌ك بۆ ئه‌م پۆسته‌چیانه، ئیدی بۆره‌وا نه‌بێ\nقه‌له‌ره‌شكه به‌شه‌وی تار جانتاكانیان بدزن و نامه‌كانمان بۆ پر بكه‌ن له ژه‌هر كه غه‌یبه‌ت كرایه مه‌دالیا و خرایه ملی چیمه‌ن و له باخچه‌دا روا، ئیدی بۆ رێگا له توتیه ده‌نوك ئه‌فسانه‌ییه‌كان بگریین له چونیانا بۆ ماڵی زوڵمه‌ت\nكه دۆسته‌كانمان هه‌ریه‌ك به بوخچه‌یه‌ك زه‌رده‌خه‌نه‌و\nخوێناویه‌وه له خوانی حه‌كیمه ده‌ستكرده‌كان بگه‌رێنه‌وه، ئیدی بۆ بچینه لای\nشاهه‌نشای گێلاس و له‌وێ سه‌رزه‌نشتی ئه‌و مه‌خلوقه خومارانه بكه‌ین كه\nهه‌میشه له به‌رزیدان و به به‌رد خه‌ریكی وه‌راندنی هێشوه ترێی سه‌ر\nكه سزادان خرایه نێو فه‌رهه‌نگه‌كان و له‌نێوان هه‌موو دوو وشه‌یه‌كدا جێگیر كرا\nئیدی بۆشیاو نه‌بێ كه‌سێك له ده‌فته‌ری وێنه‌ی مناڵێكی (100) ساڵدا بێته ده‌رێ و\nتاق تاق گوڵدانه‌كان بشكێنێ\nكه به‌یانیان كه‌سێ به‌خۆی و سه‌تڵێكه‌وه له‌و دیو په‌نجه‌ره‌وه ده‌ركه‌وێ\nپه‌نجه‌ره‌كانمان به‌خوێن بۆ بسرێته‌وه ئیدی بۆ برینه‌كانی یه‌كتر بشارینه‌وه له\nكه چڵ چڵ فرینیان له‌م دار سنه‌وبه‌رانه كرده‌وه ئیدی بۆ گوناهبێ به‌دیار ئاوێنه‌كانه‌وه دانیشین و له ناویاندا تاپری راوچیه ده‌ف ژه‌نه‌كان بروێنین\nكه شه‌وان حه‌وشه‌كانمان بۆ پربكه‌ن له تۆپه‌ڵه قژ\nئیدی بۆ رێگا له‌و مناڵانه بگرین\nكه به‌یانیان دیواره‌كانی قوتابخانه ده‌روخێنن و بۆ فریودانی باخه‌وانیش ریز به‌ریز گه‌ڵاكان ئوتو ده‌كه‌ن\nكه مانگ له جه‌نگدا تریفه‌ی خۆی بفرۆشێ و بێ پرسی من رۆشنایی مۆمه‌كان\nبئاخنێته مابه‌ینی په‌ره‌ی گوڵاڵه سوره‌كان و به‌ناوی رزگار بوونه‌وه بۆ هۆڵه خوێناویه‌كانی خۆی بگوێزێته‌وه\nئیدی كامه‌یه گوناه…كه من گۆرستانی نوێ بۆ تێكرای ئینجانه و چراكان دروست بكه‌م و بیاننێژم\nكه به‌ختیاری له‌گه‌ڵ یه‌كه‌مین سێودا كه‌وته خوارێ و هاره‌ی كرد…….\nئیدی بۆ سته‌مه……\nله‌به‌رده‌م شه‌مشه‌مه كوێره‌كان دا\nبه ته‌وسه‌وه باسی ئه‌و شاعیره ژاكاوانه نه‌كه‌م\nكه‌به زنجیره‌وه وه‌دوی ئه‌و كه‌سه ته‌نیایه كه‌وتون كه هه‌میشه تریفه له‌سه‌ر شانی ده‌وه‌رێ و له گه‌رمترین نیوه‌رۆیه‌كی هاوینیشدا پارچه پارچه شه‌وی\nله گیرفانه‌كانی ده‌رهێنا\nكه ئه‌م چه‌ند دێڕه‌ی بۆ هه‌یبه‌تی جوانی\nله ناو یه‌ك به‌یه‌كی ئاوێنه‌كانا پێ نوسیوه……\nسۆراخی هه‌میشه‌یی ماسیه‌كی رۆمانسیه\nبه‌دووی ئه‌و قه‌تره بارانه یه‌خسیره‌ی كه خۆی هاویشته ده‌ریاوه و\nله‌بن به‌ردێكدا خۆی حه‌شاردا\nگواستنه‌وه‌ی خه‌ونی ره‌شه‌بایه بۆ ناو ئه‌شكه‌وته‌كان\nخلكردنه‌وه‌ی تۆپه‌ڵێ ئاگری بوركانه به‌سه‌ر ئه‌و گوڵانه‌ی كه رۆژبه‌رۆژ\nستایشی ئه‌و كتێبانه ده‌كه‌ن كه رۆژگارێ په‌نجه‌كانی ئێمه‌یان به‌سه‌ر روباره\nداگرتنی مانگه بۆ سه‌ر حه‌سیره‌كان\nئاوردانه‌وه‌ی حه‌په‌ساوی باڵنده‌یه‌كی ته‌نیایه\nله كۆتره په‌یامنێره‌كانی جه‌نگ\nجوڵاندنی هه‌وره بروسكه‌یه به هه‌ناسه‌ی شاعیر\nریزكردنی كورسیه‌كانه له‌سه‌ر به‌هێزترین شه‌پۆل\nئێشكگرتنی شه‌مشه‌مه كوێره‌یه له ته‌نیشت خۆردا\nببوره ئه‌ی ئه‌و روناكیه برینداره‌ی\nله قوڵای تاریكیه‌وه كه‌وتیته سه‌ر ده‌ستم و\nنه‌مبردیت بۆ لای خۆكوشتنی عه‌موده‌كانی شه‌قام،\nئه‌ی ئه‌و تارژه‌نه پیره‌ی\nكه به زه‌حمه‌ت هه‌موو ده‌رگاكانت هێنایه به‌رده‌م جه‌نگه‌ڵ و\nچاوه‌رێی به‌یانی باشێ بووی له ده‌رگا….\nببوره كه من به ناو\nئه‌ڵقه رێزی ده‌رگاكانی تۆ دا\nهه‌موو تاره‌كانی دوونیام\nبه دار چناره‌كانه‌وه شه‌ته‌ك دا،\nئه‌ی ئه‌و باخه‌وانه‌ی له نینۆكه‌كانته‌وه\nده‌پرژێنیته سه‌ر قه‌دی دره‌خته‌كان\nببوره كه نه‌كرا…..\nسه‌رزه‌نشتی ئه‌و پیاوه به‌سه‌ر چوانه‌ت بۆ بكه‌م\nكه ته‌خته ره‌شی قوتابخانه‌كانیان هێناوه‌ته نێو چیمه‌نه‌كان و باسی بێزاری گوڵاڵه سوره‌كان ده‌كه‌ن\nبۆ وشكی بیابان،\nئه‌ی ئه‌و ماسیگره ته‌نیایه‌ی\nهه‌میشه نێچیره‌كانت فرێ ده‌ده‌یته نێو ده‌ریا\nكه واده‌یه‌كم نه‌ماوه\nتا له‌سه‌ر سنگی ئه‌و ماسیه‌دا بمێنمه‌وه\nكه گشت ئاوه‌كانی سه‌ر زه‌مینی قووت دا،\nئه‌ی ژمێریاری دابه‌ش كردنی\nكه بریارت دا بۆ دواهه‌مین جار\nله به‌رده‌م ئه‌م په‌نجه‌ره حه‌پاساوه‌دا\nدوا سه‌به‌ته‌ی پر له‌به‌ختیاری ژیان\nبه‌سه‌ر كونه‌په‌پوه‌كاندا بته‌كێنێ\nبمبه‌خشه تا مردن\nله چه‌كمه‌جه‌كانته‌وه دۆسیه‌كانت ده‌رده‌هێَنم و\nپریان ده‌كه‌م له ژه‌هر بۆت،\nئه‌ی ئه‌و كه‌سه ناموراده‌ی\nهه‌موو رۆژێ چه‌پكێ رووناكی\nبه لقێكی ئه‌م دره‌خته قه‌مورانه‌دا\nبۆ وا غه‌مگینانه\nپه‌نجه‌ره‌كانت به سێو شارده‌وه\nئه‌ی ئه‌مرۆ بۆ وا ترسنۆكانه ده‌تبیبنم\nبه‌سه‌ر ئه‌و مێزه ریز كراوانه‌دا را ده‌كه‌یت\nكه له‌به‌رده‌م ده‌رگا باڵابه‌رزه‌كانی كۆڵاندا ڕیزكراون و\nنامه‌ی ئاشت بوونه‌وه‌یه‌كی فێڵبازانه‌ی تیا ده‌نوسن\nهه‌ر كێشانی بازنه‌یه‌كی پیره\nبه‌ده‌وری جێ پێ برینداره‌كانی من و تۆدا\nهه‌ر كێشانی لاكێشه‌یه‌كی ته‌ڕه\nبه ده‌وری ئه‌و مێرولانه‌ی له منداڵیدا قاچمان برینه‌وه\nهه‌ر گه‌ڕانه به‌دوی ئه‌و هه‌ناسه زامدارانه‌ی تۆدا\nكه‌له‌سه‌ر نوكی خه‌نجه‌ره‌كان جێتهێشت\nچ خاڵیه ئاوا بوون\nچ غه‌ڵبه غه‌ڵبێكه بیابان\nچ تاریكیه‌كه ئاگایی\nچ رۆشنه ته‌نیایی\nPrevious له باره‌ى میدیاوه…. هه‌واڵ….محه‌مه‌د حاجى كه‌ریم\nNext سڵاو بۆئه و قه‌ڵه‌مانه‌ی خوێن یان لێده‌چۆڕێت


ئێران: هیچ چەشنە دانوستانێکمان لەگەڵ ئەمریکا نییە\nکرێى خوێندن بۆ کوڕ و کچى شەهیدان خەرج دەکرێت\nسۆران.. بەهۆی پێوەدانی مار و دووپشكەوە ١٢ كەس گەیاندراونە نەخۆشخانە\nشاندێکى باڵاى وەزارەتى پێشمەرگە سەردانى بەغدا دەکات\nبه‌وێنه.. له ده‌ربه‌ندیخان په‌یكه‌رى (ئافره‌تێك له ته‌نهاییه) شكێندرا\nنەبوونی ساردخانەیەک بۆ بەروبوومە کشتوکاڵییەکان لە سنووری ڕاپەڕین جووتیاران نیگەران دەکات\nترەمپ: ئەگەر ئێران بیەوێ ئێمەش ئامادەی گفتوگۆین\nBasnews 27/05/2019 - 09:22 بڵاوکراوەتەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\nگوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران بە فەرمی لە ئارادابوونی هەرچەشنە گفتوگۆیەکی وڵاتەکەی لەگەڵ ئەمریکا ڕەت کردەوە.\nبەپێی هەواڵی ماڵپەڕی فەرمیی ئێران (ئیرنا) عەباس مووسەوی، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، دوێنێ یەکشەممە 2019.5.26 لە پرێسک کۆنفرانسێکدا گوتی: "هیچ چەشنە گفتوگۆیەک بۆ دانوستان لەگەڵ ئەمریکا بە شێوەی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ لە ئارادا نییە".\nئەم هەڵوێستە فەرمییەی ئێران لە کاتێکدایە کە محەمەدجەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە پاش سەفەری بۆ بەغدا و گفتوگۆ لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ئەو وڵاتە، هەندێ ڕاپۆرت و زانیاری لەبارەی گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکا بە نێوانگیریی عێراق بڵاو کرایەوە.\nهاوکات بەرپرسێکی باڵای وەزارەتی دەرەوەی ئێران سەردانی عومانی کرد و محەمەدعەلی حەکیم، وەزیری دەرەوەی عێراقیش لە دیدار لەگەڵ مەحەمەدجەواد زەریف جارێکی‌تر پێشنیاری نێوانگیریی عێراقی بۆ دانوستانی ئەمریکا و ئێران هێناوەتە گۆڕێ.\nعەباس مووسەوی گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران هەموو ئەو زانیارییانەی ڕەت کردووەتەوە کە "خالد ئەلجاروڵا" جێگری وەزیری دەرەوەی کوێت ڕای گەیاندبوو دانوستانی نێوان تاران و واشنتۆن دەستی پێکردووە.\nلە ماوەی چەند هەفتەی ڕابردوو و هاوکات لەگەڵ تەشەنەسەندنی گرژی و ئاڵۆزییەکانی نێوان تاران و واشنتۆن، عەلی خامنەیی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕاشکاوانە گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکای ڕەت کردەوە و هاوکات حەسەن ڕۆحانی و بەرپرسانی باڵای سیاسی و سەربازیش ئاشکرایان کردووە دانوستان لە هەملومەرجی ئێستادا ئیمکانی نییە.\nئەم هەڵوێستانەی ئێران لە کاتێکدان کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کە وڵاتەکەی لە ڕێککەوتنی ناوکی لەگەڵ ئێران کشاوەتەوە، ڕای گەیاندووە ئەگەر بێت و ئێران ئامادەی گفتوگۆ بێت، ئەوا ئەمریکاش بۆ دانوستانێکی نوێ ئامادەیە.\nقیرغیزستان داعشەکانی خۆی لە عێراق و سووریا وەردەگرێتەوە\nحوسییەکان هێرشێکی ئاسمانیی فراوان دەکەنە سەر سعودیە


ئایا دەکرێت کەڵەشاخ بۆ منداڵ بکرێت؟\nهەواڵی / 9/9/2020 177 جار بینراوە\nکەڵەشاخ چارەسەرێکی سروشتییه\nکەڵەشاخ چارەسەرێکی سروشتی بێ وێنەیە بۆ چەندین نەخۆشی سوودی لێوەردەگیرێت,بە بەڵگەی ئەوەی چەندین توێژینەوەی زانستی پزیشکی لەسەر کراوە و سەلمێندراوە کەوا سوودێکی پزیشکی یەکجار باشی هه یە بۆ تەندروستی مرۆڤ.\nچارەسەری بە کەڵەشاخ (حیجامە) کردن بۆ هه ر تەمەنێک بێ ئاساییە,بکرێ,هیچ ڕێگریەکی پزیشکی و زانستی و شەرعی ڕێگرنیە لەبەردەم ئەنجامدانی کەڵەشاخ بۆ منداڵ یا هه رتەمەنێکی تر بەتایبەت منداڵ گەر پێویستی کرد ئاساییە,کەڵەشاخی بۆ بکرێ,چونکە کەڵەشاخ چارەسەرە دەرمانێکی سروشتیە بۆ خۆپاراستن لە ئێش و ئازارو ژانی جەستە بەگشتی.\nهیچ بەڵگەیەکی زانستی و پزیشکی و شەرعیش ڕێگر نیە لەئەنجامدانی کەڵەشاخ بۆ منداڵ یا بۆ هه ر تەمەنێک بکرێ ئاساییە,کەڵەشاخ بۆ منداڵ وەک چارەسەر بۆ نەخۆشی سوودی لێوەردەگیرێ بەتایبەت بە گوێرەی نەخۆشیەکەی کەڵەشاخی بۆ ئەنجام دەدرێ.\nتێبینی/تەنها بۆ ئەو کەسانەی پیرو بەساڵداچوون بەتەمەنن زۆر بێ تاقەت و بێ هێزن, بۆ ئەوانە نابێ بکرێ!وەیان ئەو ڕێنمایی و قەدەغه کراوانەی کە زانستی پزیشکی کەڵەشاخ دیاری کردووە کەوا نابێ کەڵەشاخیان بۆ بکرێ,گەر زەرەریشی هه بێ بەدڵنیایەوە شەرعیەتی پیرۆزی ئیسلامیش قەدەغەی دەکات,چونکە ئەسڵ لە ئیسلامدا ساغی و سەلامەتی پاراستنی تەندروستی و نەفسی مرۆڤە.\nنوسینی : کرێکار ڕوستایی


سه‌ندیكای ده‌رمانسازان: بوونی ده‌رمانی قاچاغ و ساخته له ئه‌ستۆی به‌رپرسانی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستییه\nسه‌ندیكای ده‌رمانسازانی كوردستان ڕای ده‌گه‌یه‌نێ، ئه‌وان به‌هیچ جۆرێك په‌یوه‌نددار نین به‌دابین كردنی ده‌رمان بۆ هه‌رێمی كوردستان و ئۆباڵی هه‌بوونی ده‌رمانی قاچاغ و ساخته‌له‌ئه‌ستۆی به‌رپرسانی هاورده‌ی ده‌رمانه‌كه‌سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی ته‌ندروستین.\n٢٨ی تشرینی دووه‌م، سه‌ندیاكای ده‌رمانسازانی هه‌رێمی كوردستان له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا نیگه‌رانی خۆی له‌به‌رانبه‌ر\nهه‌بوونی ده‌رمانی قاچاغ و ماوه به‌سه‌رچوو له‌كوردستان ڕاده‌گه‌یه‌نێ، كه‌به‌هۆیه‌وه‌چه‌ندین ده‌رمانخانه‌و كۆگای ده‌رمان به‌بیانووی هه‌بوونی ده‌رمانی قاچاغ و ماوه‌به‌سه‌ر چوو، سزای داخستنیان له‌لایه‌ن لیژنه‌تایبه‌ته‌كانه‌وه‌بۆ ده‌رچووه.\nله‌به‌رانبه‌ر ئه‌وه‌دا سه‌ندیكای ده‌رمانسازان له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا ئاماژه‌بۆ ئه‌وه‌ده‌كات، بۆ ڕای گشتی و هه‌موو هاوڵاتیانی كوردستان ڕوون ده‌كه‌ینه‌وه، كه‌سه‌ندیكای ده‌رمانسازانی كوردستان به‌هیچ جۆرێك لایه‌ن نییه‌له‌هێنان و دابین كردنی ده‌رمان بۆ هه‌رێمی كوردستان. بۆیه‌ئۆباڵی هه‌بوونی ده‌رمانی قاچاغ و ساخته، ده‌خه‌ینه‌ئه‌ستۆی ئه‌و لایه‌نه‌ی كه‌به‌رپرسن له‌هێنانی ده‌رمان. دیاره‌ئه‌و لایه‌نه‌ش سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی ته‌ندروستین.\nله‌به‌شێكی دیكه‌ی ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه‌ی سه‌ندیكای ده‌رمانسازاندا ئه‌و ده‌نگۆیانه‌ی گوایه‌به‌پرسانی سه‌ندیكا زیاتر له‌ده‌رمانخانه‌و كۆگایان هه‌یه‌به‌تۆمه‌ت له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات و ڕایگه‌یاندووه، به‌گوێره‌ی یاسای سه‌ندیكای ده‌رمانسازان هیچ یه‌كێك له‌به‌رپرسانی سه‌ندیكا زیاتر له‌ده‌رمانخانه‌یه‌ك، یان كۆگایه‌كی ده‌رمانیان نییه و داوا له میدیاكان ده‌كات به‌رپرسانه‌مامه‌ڵه‌له‌گه‌ڵ هه‌واڵه‌كاندا بكه‌ن.\nله ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا، سه‌ندیكای ده‌رمانسازان داوا له‌لایه‌نی پێوه‌نددار ده‌كات، كه‌موكوڕییه‌كانی بواری ده‌رمان، كه‌زۆر هه‌ستیاره، نه‌كرێته بنێشته‌خۆشه‌ی ده‌می میدیاكان، چونكه‌كاریگه‌ریی خراپی ده‌بێت له‌سه‌ر لایه‌نی ده‌روونی هاووڵاتییان.\nله‌به‌شی كۆتایی راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌ی سه‌ندیكای ده‌رمانسازاندا هاتووه، "با هه‌موومان دوور له‌پڕوپاگه‌نده‌و راگه‌یاندنی ورووژێنه‌ر ده‌ست بخه‌ینه‌ده‌ستی یه‌ك و هه‌وڵی چاره‌سه‌ركردنی هه‌ر كه‌موكوڕییه‌ك بده‌ین، كه‌له‌بواری ده‌رمان دا هه‌یه".\nئەو ڕاگه‌یه‌ندراوه‌ی سەندیكای دەرمانسازانی كوردستان لە كاتێكدایە، لە ماوه‌ی ڕابردوو هەڵمەتێكی داخستنی ئەو شوێنانە بەڕێوە چوو كە دەرمانی ساختەیان هەیە و سێكته‌ری ته‌ندروستی كوردستان تا ئێستا له‌خزمه‌تی بازرگانانی ده‌رمان بووه‌و جگه‌له‌ڕێكه‌وتنی ژێربه‌ژێریان له‌گه‌ڵ زۆرێك پزیشك له‌ساغ كردنه‌وه‌ی ده‌رمانه‌كان، بازاڕه‌كانیشی پڕ ده‌رمانی ساخته‌و به‌قاچاغ هاورده‌كراوون.


عومەر وائیلی، سەرۆکی دەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراق ئەمڕۆ پێنجشەممە 4ی شوبات ڕایگەیاند داهاتی دەروازە سنورییەکان لە ساڵی 2020دا زیاتر بووە بەراورد بە ساڵی 2019، جەخت لە کۆنترۆڵکردنی دەروازە سنورییەکانی هەرێمی کوردستانیش دەکاتەوە.\nبەپێی لێدوانی سەرۆکی دەستەی دەروازە سنورییەکانی عێراق، داهاتی دەروازە سنورییەکان لە ساڵی 2020دا تریلیۆنێک و 194 ملیار دینار بووە، لەکاتێکدا لە ساڵی 2019دا داهاتەکەی تریلیۆنێک و 122 ملیار دینار بووە، جیاوازی نێوان ئەو دوو ساڵە لە داهاتدا 71 ملیار دینار بووە.\nئاماژەی بەوەشکردووە، زیادبوونی داهاتی دەروازەکان لەکاتێکدایە لە ڕێکارەکانی ڕوبەڕوبوونەوەی کۆرۆنا و قەدەغەی هاتوچۆ و داخستنی دەروازە سنورییەکان کاریگەریی نەرێنییان هەبووە.\nئەو بەرپرسە عێراقییە ڕاشیگەیاندووە، ئەو بەرزبوونەوەیە بەهۆی توندکردنی چاودێریی سەر دەروازەکان و سەرپەرشتیکردنی دەروازەکان لەلایەن دەستەی دەروازە سنورییەکانەوە.\nسەبارەت بە دەروازە نافەرمییەکان و دەروازەکانی هەرێمی کوردستان وتی، “لەگەڵ هەرێمی کوردستان گفتوگۆمان کردووە سەبارەت بە داخستنی دەروازە سنورییە نافەرمییەکان و هەروەها ڕێکارە یاساییەکانی پەیوەست بە کۆنترۆڵکردنی دەروازە سنورییەکانی هەرێمی کوردستان لە ماوەیەکی نزیکدا جێبەجێ دەکرێت”.\nدەتوانین بە یەكجاری دەستبەرداری خوێ ببین؟\nسبەینێ مووچەی وەزارەتێكی دیكە دابەشدەكرێت\nوەزارەتی دارایی و ئابوریی هەرێم بەردەوامیدەدات بە دابەشکردنی مووچەی مانگی ئەیلول و لەو چێوەیەشدا سبەینێ مووچەی وەزارەتێکی دیكە…\nیەكێك لە بریندارەكانی تەقینەوەكەی بەغداد گیانی لەدەستدا\nشانەی ڕاگەیاندنی ئەمنیی عێراق ئاشكرایكردووە، یەكێك لە بریندارەكانی تەقینەوەكەی شەوی ڕابردووی بەغداد گیانی لەدەستدا. لە ڕاگەیەندراوێكدا شانەی ڕاگەیاندنی…


لەسەر وێنەکەی ڕۆناڵدۆ و وەزیرێکی ئیسرائیلی ماڵپەڕێکی فەلەستینی ڕوونکردنەوەی دا – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/گرنگ/لەسەر وێنەکەی ڕۆناڵدۆ و وەزیرێکی ئیسرائیلی ماڵپەڕێکی فەلەستینی ڕوونکردنەوەی دا\nلەسەر وێنەکەی ڕۆناڵدۆ و وەزیرێکی ئیسرائیلی ماڵپەڕێکی فەلەستینی ڕوونکردنەوەی دا\nکارۆخ ڕواندزی 2019/12/09\nدوای ئەوەی وێنەیەکی (کریستیانۆ رۆناڵدۆ) لەگەڵ وەرزیری دەرەوەی ئیسرائیلی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوکرایەوە و هەرایەکی زۆری بەدوای خۆی داهێنا، ماڵپەڕێکی فەلەستینی ڕاستییەکانی ئەو وێنەیەی خستە ڕوو.\nماڵپەڕی (غزة الان)ی فەلەستینی سەبارەت وێنەکەی ڕۆناڵدۆ و لەگەڵ (کاتس)ی وەرزیری دەرەوەی ئیسڕائیلی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت ” لەگەل بڵاوبوونەوەی ئەو وێنەیە چەندین قسەی جۆراو جۆر و توانجی ناشرین لە کریستیانۆ رۆناڵدۆ درا، بەوەی کە لە لیدوانێکدا هیوای باشی بۆ وەرزشی و یاریزاناین ئیسڕائیلی خواستبێت و ئەو چاوپێکەوتنی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئیسرائیلی کردبێت، ڕاستییەکە ئەوەیە کە ئەو وەزیرە ئیسڕائیلیە بەسەردانێکی سیاسی بۆ ئیتالیا هاتبوو، لەوێش چاوی بە هەموو یاریزاناین یۆڤێنتۆس کەوتوە و کە لەنێو ئەوانیش ڕۆناڵدۆی تێیدایە، لەبەر ناوبانگی ڕۆناڵدۆ داوای کردوە وێنەی لەگەڵ بگرێت و سڵاوی وەرزشوانانی ئیسڕائیلی پێ بگەیەنێت، هەر خۆشی وەزیرەکە لە تویتەر وێنەکەی بڵاوکردوەتەوە و باسی ئەوەی کردوە کە ئەو خۆشحاڵە بە بینینی کریستیانۆ کە شایەنی ئەوەیە لە نازناوی دیکە لە پاڵەوانێتی ئەوروپا بەدەست بهێنێت، نەک وەک لە هەندێک پەیجی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە کە ڕۆناڵدۆ هیوای سەرکەوتنی بۆ یانەکانی ئیسرائیلی خواستبێت.\nلەکۆتاییدا مالپەڕی غەزە ئاماژەی کردوە بەوەی کە هەمیشە هەڵوستەکانی ڕۆناڵدۆ بە بەروارد بە هەڵوێستەکانی مێسی بەرانبەر ئیسرائیل زۆر باشتر بووە و ئەوەی ڕوویداوە، دیدارێکی ئاسایی بووە و رۆناڵدۆش تێیدا هیچ لێدوانێکی سەبارەت بە ئیسرائیل و ئیسڕائیلییەکان و یانەکانیان نەداوە.


کوردیپێدیا - ڕاگەیەندراوێک لە بەرێوەبەرایەتی گشتیی پەروەردەی هەولێر\n📝 ڕاگەیەندراوێک لە بەرێوەبەرایەتی گشتیی پەروەردەی هەولێر | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nڕاگەیەندراوێک لە بەرێوەبەرایەتی گشتیی پەروەردەی هەولێرهەولێر\nپاش وەرگرتنی رەزامەندی بەڕێزان جەنابی وەزیری پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان و پارێزگاری هەولێر وەک ئامادەسازیی بەمەبەستی پاراستنی سەلامەتی گیانی مامۆستایان و قوتابیان لەهەر ئەگەرێکی نەخوازراوی کەشوهەوا، سبەی سێشەممە 21-12-202121-12-2021، لەسەرجەم ناوەندەکانی خوێندن بە (حکومی و ناحکومی) لە سنوری بەرێوەبەرایەتی گشتیی پەروەردەی هەولێر کە هەریەکە لە پەروەردەکانی (ناوەندی هەولێر، دەورووبەری هەولێر، دەشتی هەولێر، کۆیە، شەقڵاوە، مەخموورمەخموور، خەبات) پشووی فەرمی دەبێت، جگە لەپەروەردەکانی سنوری ئیدارەی سەربەخۆی سۆرانسۆران کە پشووەکە نایانگرێتەوە.\n#هەولێر | #21-12-2021 | #مەخموور | #سۆران | #20-12-2021 |\n 👪 تۆڕی کۆمەڵایەتی | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | بەرێوەبەرایەتی گشتیی پەروەردەی هەولێر\n1. 👁 20-12-2021\n📅 رۆژی دەرچوون: 20-12-2021\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان عەلی)ەوە لە: Dec 20 2021 9:23PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 20 2021 9:31PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان عەلی)ەوە لە: Dec 20 2021 9:47PM باشترکراوە


15:53 - 18 پووشپەڕ 2712\nئاژانسی كوردپا: لە چەند رۆژی رابردوودا سەیرانگای \_"مەلا قوبی\_"ی هەڵكەوتوو لە نیوان گوندەكانی \_"بەیەڵە\_" و\_"بەرقەڵا\_" لە دەورووبەری شاری مەریوان ئاگری تێبەر بووە و سووتاوە.\nبەپێی هەواڵی ئاژانسی هەواڵدەریی كوردپا، لە رۆژانی رابردوودا لەلایەن كەسانێكی نەناسراوەوە سەیرانگای \_"مەلا قوبی\_"ی مەریوان، هەڵكوو لە نێوان گوندەكانی \_"بەیەڵە و بەرقەڵا\_" ئاگری گرتووە و خەسار و زەرەرێكی زۆری سروشتی و ژینگەیی بەو ناوچەیە گەیشتووە.\nهەواڵنێری كوردپا له‌زاری شایەتحاڵانەوە بڵاوی كردۆتەوە ئەندامانی\_"ئەنجومەنی سەوزی چیای مەریوان\_" هەوڵی كوژاندنەوەی ئەو ئاگرەیان داوە، بەڵام لەبەر بەرەنجامەكانی ئەو كارە و لە ترسی ئەوەی كە لەلایەن ناوەندە ئەمنیەتییەكانەوە دواتر بانگ دەكرێن، نەیانتوانیوە ئاگرەكە كۆنترۆڵ بكەن.\nهەمان سەرچاوە ئاماژەی بەوەش داوە، لە جەریانی ئاگرگتنی كوێستان و لەوەڕگەكانی گوندی \_"دەرەوەران\_"ی سەر بە شاری مەریوان، كۆمەڵێك ئاژەڵی كێوی وەك رێوی و بێچووەكانی بە بەرچاوی خەڵكەوە بەهۆی ئەو ئاگركەوتنەوە تێدا چوون.


وێنە.. لەمزگەوتی گەورەی سلێمانی خواردن بەهاووڵاتیان دەبەخشرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nهەواڵ بڵاوکراوەتەوە: 13/04/2021\nهاوشێوەی ساڵانی ڕابردوو لەنێو مزگەوتی گەورەی شاری سلێمانی خواردن لێدەنرێت و بەجێبەجێكردنی ڕێنماییە تەندروستییەكانەوە پێشكەش بە هاووڵاتییان دەكرێت.\nڕۆژانە لەنێو مزگەوتی گەورەی سلێمانی برنج و شلە و مریشك لێدەنرێت، كە بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە بەشێوەیەكی جیاواز ئێواران پێشكەش بەهاووڵاتیان و هەژاران و ڕێبواران و هەركەسێك دەكرێت، كە پێویستی بەو خواردنەیە.\nحاجی ئیقبال لەتیف، چێشتلێنەر لەمزگەوتی گەورەی سلێمانی بە(تۆڕی میدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەمڕۆ كە یەكەم ڕۆژی مانگی پیرۆزی ڕەمەزانە 150 كیلۆ برنج و 50 كیلۆ فاسۆلیا و 400 كیلۆ مریشكیان لێ ناوە.\nئاماژەی بەوەشدا، ڕۆژ بەڕۆژ خواردنی زیاتر لێدەنێن، بەجۆرێك تاكۆتایی مانگی ڕەمەزان، دەگاتە 350 كیلۆ برنج و 125 كیلۆ فاسۆلیا و تۆنێك مریشك.\nحاجی ئیقبال باسی لەوەشكرد، خەڵكی هەژار و كەمدەرامەت و ڕێبواران و كاسبكاران دێن خواردنیان پێشكەشدەكەن، ئەمە جگە لەو كەسانەی كە دێن بۆ مزگەوتەكە نوێژی ئێوارە دەكەن و هەر لێرەش ناندەخۆن.\nئەوەشی باسكرد، ئەم خواردنانە لەڕێگەی خەڵكانی خێرخوازەوە دابیندەكرێن و شێخ محەمەد سەرپەرشتی دەكات.\nحاجی ئیقبال لەتیف ئەوەشی خستەڕوو، ڕۆژانە لەپاش نوێژی عەسرەوە بەمەنجەڵ خۆراك بەهەندێك خێزان دەدەن، كە پێویستیانە.\nساڵانە لە مزگەوتی گەورەی شاری سلێمانی خواردن دروستدەكرێت و پێشكەش بەخەڵكانی جیاواز لە مزگەوتەكە دەكرێت، ئەمساڵیش لەژێر ڕێنماییە تەندروستییەكان پێشكەشدەكرێت.\nیەریڤان هه‌ڵەبجەیی بەرهەمێکی نوێ بڵاودەکاتەوە\nنوێترین ئەنجامی بەرایی هەر پێنج بازنەی سلێمانی\nخەڵك ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە هەر 5 بازنەی سلێمانی بەم شێوەیەی لای خوارەوەیە: ڕێژەی ئەنجامی بەرایی بازنەی (1)ی سلێمانى…\nپۆلیسی سلێمانی: دوو تۆمەتبار بەدراوی ساختەوە دەستگیركران\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی دەستگیركردنی دوو تۆمەتباری بەبڕێك دراوی ساختەوە ڕاگەیاند كە بەنیازبوون ساغی بكەنەوە. (زیاتر…)\nسێ هاووڵاتی بە تۆمەتی زیادەڕەوی دەستگیر كران\nخەڵك لەسنوری گوندی تووە سپی لە پارێزگای سلێمانی 3 هاوولاتی بەتۆمەتی زیادەڕەوی دەستگیركران كە خانو و بینایان بە شێوەیەكی نایاسایی دروستكردووە.…\nسلێمانی، سێ كرێكاری عەرەب خاوەن كارێكیان كوشت\nخەڵك- درەنگانی شەوی رابردوو، سێ كرێكاری عەرەب لە سلێمانی خاوەن كارەكەیان كوشت و ئۆتۆمبێلەكەیان برد و هەڵهاتن. (زیاتر…)\nپاش چوار مانگ لە نۆژەنكردنەوەی چایخانەی شەعب كرایەوە\nسلێمانی ـ نزار جەزا پاش چوار مانگ لەكاری نۆژەنكردنەوەی چایخانەی شەعب، ئەمڕۆ بەڕووی هاووڵاتییاندا كرایەوە. دەزگای مرۆیی مام لەسەرەتای مانگی…\nحكومەت پارەی بۆ سەوزاییەكانی سلێمانی خەرجنەكردووە\n29 حوزەیران 2021 11.30 am\nسلێمانی ـ نزار جەزا بۆردی ڕێكخراوە ژینگەییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە لەبارەی نەبوونی ئاوی پێویست بۆ پارك و بلوار…\n06 نیسان 2021 2.15 pm\nخەڵك بڕیارە بەبڕی زیاتر لە 80 ملیۆن دینار پڕۆژەی ئاو و ئاوەڕۆ و كاری كۆنكرێتكردن بۆچەند كۆڵان و شەقامێكی دووكان…


ئــه‌مڕۆ لـه مـێـژوودا\n1792: هه‌ڵگیرسانى شه‌رِى (جیماب) له نێوان هێزه‌كانى سوپاى فه‌ره‌نسه و نه‌مسا.\n1850: میرنشینى بابان هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه كه دوا میرى بابان (عه‌بدوڵڵا پاشا) بوو.\n1860: هه‌ڵبژاردنى (ئه‌براهام لینكۆلن) به سه‌رۆكى ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان.\n1913: ده‌ستگیركردنى (مه‌هاتما گاندى) كاتێك له كاروانى كرێكارانى كانه‌كانى هیندستان بوو له باشورى ئه‌فریقیا.\n1914: داگیركردنى به‌نده‌رى و فاو و ویلایه‌تى به‌سره له لایه‌ن به‌ریتانیاوه.\n1922: مه‌لیكى شانشینى یه‌كگرتوو (جۆرجى پێنجه‌م) رایگه‌یاند كه ئیرله‌نده وڵاتێكى سه‌ربه‌خۆیه له چوارچێوه‌ى كۆمۆنوێلسى به‌ریتانى و ده‌وڵه‌تێكى سه‌به‌خۆ نیه به بىَ به‌شه‌كه‌ى باكورى.\n1944: به‌رهه‌مهێنانى بلۆتۆنیۆم بۆ یه‌كه‌مین جار له ناوچه‌ى هانفۆردى ئه‌تۆمى.\n1946: دامه‌زراندنى رێكخراوى (یۆنسكۆ)ى سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان به به‌شدارى 26 وڵاتى جیهانى.\n1956: فه‌ره‌نسه و شانشینى یه‌كگرتوو و ئیسرائیل رازیى بوون له‌سه‌ر وه‌ستانى كرده سه‌ربازیه‌كانیان بۆ سه‌ر میسر كه ناسرابوو به هێرشى سێ قۆڵى، به‌هۆى خۆماڵیكردنى (به‌نداوى سوێس) به برِیار و هاوكارى (رێكخراوى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان).\n1957: دامه‌زراندنى زانكۆى مه‌لیك سعود له ریازى پایته‌ختى سعودیه.\n1978: شاى ئێران (محه‌مه‌د ره‌زاى په‌هله‌وى) حوكى عورفى سه‌پاند بۆ رووبه‌رِووبوونه‌وه‌ى خۆپیشاندانه میلیه‌كه‌ى ئێران كه له سه‌رتاسه‌رى ئێراندا بڵاوبووبوویه‌وه، ئه‌وه‌ش به‌هۆى گه‌نده‌ڵى ده‌سه‌ڵات و وه‌ڵامدانه‌وه‌ى بانگه‌وازه‌كه‌ى خومه‌ینى بۆ به‌رپاكردنى شۆرِش دژى حوكى شاى ئێران.\n1979: بۆ یه‌كه‌م جار رادیۆى (ده‌نگى كوردستان) په‌خشى خۆى بڵاوكرده‌وه له خۆرهه‌ڵاتى كوردستان كه زمانحاڵآ پارتى دیموكراتى كوردستانى ئێران بوو، كه به سروودى ئه‌ى ره‌قیب ده‌ستیپێكرد.\n1983: پارتى نیشتمانى توركى به سه‌رۆكایه‌تى (تۆرگۆت ئۆزال) كه به نه‌ژاد كورده، هه‌ڵبژاردنه‌كانى برده‌وه و توانى حكومه‌تى توركى پێكبهێنێت و له 10/11 پۆستى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیرانى توركیاى گرته ده‌ست.\n1986: هه‌ڵبژاردنى حه‌یده‌ر ئه‌بو به‌كر عه‌تاس به سه‌ره‌ك وه‌زیرانى كۆمارى یه‌مه‌نى دیموكراتى میللى.\n1988: ریفراندۆم سه‌باره‌ت به كالیدۆنیاى نوىَ، ته‌به‌ننى یاسا سه‌باره‌ت به بارودۆخى نوێى ئه‌و ناوچه‌یه.\n1991: كوژاندنه‌وه‌ى دوا بیره نه‌وتى سوتاو له كوێت له ئه‌نجامى داگیركردنى كوێت له لایه‌ن عێراقه‌وه له 2ى ئۆگه‌ستى 1990ز.\n1994: ئه‌و هه‌شت په‌رله‌مانتاره‌ى كه له لایه‌ن توركیاوه گیرابوون، دوانیان ئازادكران و پێنجیان به 15 ساڵ زیندانى و یه‌كێكیان به 3,5 تا 7,5 ساڵ زیندانى كران.\n2000: عێراق ده‌ستیكرده‌وه به گه‌شتى فرِۆكه‌وانی نێوده‌وڵه‌تى، پاش 10 ساڵ له راگرتنى ئه‌و گه‌شتانه.\n2001: بۆ یه‌كه‌مجار له مێژووى ئه‌ڵمانیا له دواى جه‌نگى یه‌كه‌مى جیهانى برِیاردرا به (390) سه‌رباز به‌شداربن له هه‌ڵمه‌تى دژه تیرۆر له ئه‌فغانستان شان به شانى هێزى هاوپه‌یمانان.\n2002: ئه‌مریكا دانینا به مه‌كه‌دۆنیاى دیموكراتى فره نه‌ژاد.\n2005: گه‌رده‌لولى ئیفان داى له هه‌ردوو ویلایه‌تى كنتاكى و ئیندیانا و بووه هۆى گیان له‌ده‌ستدانى 30 كه‌س و كاول بوونى هه‌زاران خانوو.\n2007: به ئاماده‌بوونى سه‌رۆكى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان (نێچیرڤان بارزانى) كونسوڵخانه‌ى كۆمارى ئیسلامى ئێران له هه‌ولێر كرایه‌وه.\n2008: نوسینگه‌ى سه‌در له پارێزگاى میسان سوتێنرا.\n2012: ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردنى سه‌رۆكایه‌تى ئه‌مریكا كه حیزبى دیموكراتى باراك ئۆباما و حیزبى كۆمارى میت رومنى ركاربوون و له ئه‌نجامدا سه‌له‌نوىَ باراك ئۆباما هه‌ڵبژێرایه‌وه به سه‌رۆكى ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان.\n1479: شاژنه خواناى یه‌كه‌م، شاژنى میرنشینه‌كانى قشتاله و لیون و ئه‌راگۆن و سه‌قه‌لیه و ناپولى.\n1494: سوڵتان سوله‌یمانى قانونى، سوڵتانى عوسمانى.\n1550: شاژن كارین مونستودور، ژنى ئیریكى چوارده‌هه‌م، مه‌لیكى سوید.\n1661: مه‌لیك كارلۆسى دووه‌م، مه‌لیكى ئیسپانیا.\n1814: ئادۆلف ساكس، مۆسیقار و دیزاینه‌رى ئامێرى مۆسیقى به‌لجیكى.\n1835: چیزرى لومبروزو، زاناى ئیتالى له زانستى تاوان.\n1860: ئیگناتسه یان بادرفسكى، مۆسیقار و سیاسه‌تمه‌داى پۆڵه‌ندى.\n1861: جیمس نایسمیس، پزیشكى كه‌نه‌دى/ ئه‌مریكى، كه وه‌رزشى تۆپى سه‌به‌ته‌ى داهێنا.\n1916: راى كونیف، مۆسیقارى ئه‌مریكى.\n1931: مایك نیكولز، ده‌رهێنه‌ر و به‌رهه‌مهێنى ئه‌مریكى.\n1939: خالید تاجا، ئه‌كته‌رى سورى.\n1944: ئینعام جریتلى، ژنه ئه‌كته‌رى میسرى.\n1946: سالى فیلد، ژنه ئه‌كته‌رى ئه‌مریكى.\n1949: براد دیفیز، ئه‌كته‌رى ئه‌مریكى.\n1955: ماریا شریفیر، ژنه رۆژنامه‌نوس و دانه‌رى ئه‌مریكى.\n1962: جالا فه‌همى، ژنه ئه‌كته‌رى میسرى.\n1964: رابیح سه‌قه‌ر، گۆرانیبێژى سعودى.\n1964: ئیبراهیم حه‌ساوى، ئه‌كته‌رى سعودى.\n1964: كیرى كونران، ده‌رهێنه‌رى ئه‌مریكى.\n1968: كیلى روسه‌رفۆرد، ژنه ئه‌كته‌رى ئه‌مریكى.\n1969: فان جیى، یاریزانى تۆپى پێى چینى.\n1970: ئیسان هوك، ئه‌كته‌رى ئه‌مریكى.\n1972: تامر هجرس، ئه‌كته‌رى میسرى.\n1975: خالید سه‌لیم، گۆرانیبێژ و ئه‌كته‌رى میسرى.\n1977: باتریشیا تافاریس، ژنه ئه‌كته‌رى پورتوگالى.\n1978: تارین مانینج، ژنه ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژى ئه‌مریكى.\n1978: دانییلا سیكاریللى، ژنه په‌خشكار و نمایشى جلوبه‌رگى به‌رازیلى.\n1981: كاسبارس گوركشس، یاریزانى تۆپى پێى لاتیفى.\n1983: مى سه‌لیم، ژنه ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژى ئه‌رده‌نى.\n1983: ئه‌میره ته‌ویل، خاتونى سه‌رمایه‌دارى سعودى.\n1985: عه‌لا فارس، ژنه راگه‌یاندكارى ئه‌رده‌نى.\n1987: ئانا ئیفانۆفیچ، یاریزانى تۆپى لێدانى سربى.\n1988: ئیما ستون، ژنه ئه‌كته‌رى ئه‌مریكى.\n1989: جوزى ئه‌لتیدور، یاریزانى تۆپى پێى ئه‌مریكى.\n1990: ئه‌ندرى شورله، یاریزانى تۆپى پێى ئه‌ڵمانى.\n1632: مه‌لیك گۆستاڤى دووه‌م، مه‌لیكى سوید.\n1656: مه‌لیك جۆنى چواره‌م، مه‌لیكى شانشینى پرتوگال.\n1771: جۆن بفیس، زاناى ئینگلیزى له زانستى فه‌له‌ك.\n1796: ژنه ئیمبراتۆر (كاترینى دووه‌م) ئیمبراتۆرى ئیمبراتۆریه‌تى روسیا.\n1836: مه‌لیك شارلى دووه‌م، مه‌لیكى فه‌ره‌نسه.\n1893: چایكۆفسكى، دانه‌رى مۆسیقاى روسى.\n1916: سوڵتان عه‌لى دینار، حاكمى دارفور.\n1929: ئه‌میر (ماكس) ئه‌میرى ئه‌ڵمانى و راوێژكارى ئه‌ڵمانى.\n1941: موریس لوبلان، ئه‌دیبى فه‌ره‌نسى.\n1953: تۆماس دیلات، شاعیرى ناودارى سه‌ده‌ى نۆزده‌هه‌م، له نیویۆرك به نه‌خۆشى.\n1960: ئیریش رایده‌ر، عه‌سكه‌رتارى ئه‌ڵمانى.\n1964: هانس فون ئه‌ویله‌ر شلبین، زاناى كیمیاى زینده‌یى سویدى و وه‌رگرى خه‌ڵاتى نۆبڵى كیمیاى ساڵى 1929ز.\n1996: شێخ عه‌بدولحه‌مید كوشك، بانگخوازى ناودارى ئیسلامى، له ساڵى 1933ز له میسر له‌دایك بووه.\n1987: زوهر ئه‌رجوف، گۆرانیبێژى ئیسرائیلى.\nرۆژى ده‌ستور له كۆمارى دۆمه‌نیكان.\nرۆژى ده‌ستور له تاجیكستان.\nرۆژى زانست له سوید و فنله‌نده.\nكاروانى سه‌وزیى له مه‌غریب.\nPUKmedia ئا / حسێن هه‌ڵه‌بجه‌یی


جەنەراڵ مۆتۆڕز هامەری کارەبایی بەرهەمدەهێنێت\n06/04/2021 153 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبەگوێرەی رۆژنامەی "واشنتۆن پۆست"ی ئه‌مریكی، کۆمپانیای جەنەراڵ مۆتۆرز پەردەی لەسەر ئۆتۆمبێلی "هامەر ئێس یو ڤی" تەواو کارەبایی لاداوە کە وابڕیارە ساڵی 2023 بەنرخی 110 هەزار دۆلار لەبازاڕەکاندا بەردەستبێت.\nڕۆژنامە ئه‌مریكییەکە باسی لەوەکردووە، ئۆتۆمبێلی بەناوبانگی هامەر ئەمجارە بەڤێرژنێکی تەواو کارەبایی گەڕاوەتەوە، بەڵام شێوە سندووقییە سەربازییەکەی بۆ پیکئەپێکی گرانبەها گۆڕیوە، بەشێوەیەک کۆمپانیا ئه‌مریكییەکە بۆ راکێشانی عاشقانی ئۆتۆمبێلە پیک ئەپەکان گرەوی لەسەردەکات.\nلەوبارەیەوە دنکان ئەلدرید جێگری سەرۆکی جێبەجێکردنی کۆمپانیای "جی ئێم سی" لەبەیاننامەیەکدا رایگەیاندووە، ئۆتۆمبێلی هامەری کارەبایی، پیک ئەپێکی کارەبایی زەبەلاح‌و بەهێزدەبێت.\nئۆتۆمبێلی "هامەر ئێس یو ڤی" بەیەکجار بارگاویکردنەوە دەتوانێت لەنێوان 250 بۆ 300 میل ببڕێت (483 کیلۆمەتر) ببڕێت، هەروەک دەتوانێت لەماوەی 3.5 چرکەدا لەسفرەوە خێراییەکەی بگەیەنێتە 100 کیلۆمەتر لەکاتژمێرێکدا، هەرچی هێزی بزوێنەرە کارەباییەکەیەتی ئەوە دەگاتە 830 ئەسپ.\nباس لەوەشکراوە، نرخی ئۆتۆمبێلەکە بەپێی مۆدێل‌و تایبەتمەندی‌و قەبارەی پاترییەکەی لەنێوان 80 بۆ 110 هەزار دۆلار دەبێت، بۆئەوەش جەنەراڵ مۆتۆڕز لەسەر پێگەی خۆى دەرگای خۆتۆمارکردن بۆ کڕینی ئۆتۆمبێلەکەی کردۆتەوە.\nئۆتۆمبێلەکە بەوە جیادەکرێتەوە کە تایبەتمەندی "دۆخی قرژاڵ"ی هەیە کەبەپێی ئەوە دەتوانێت لەیەک کاتدا هەرچوار تایەکانی بسووڕێنێتەوە، جگەلەوەی سیستەمی لێخوڕینی ئۆتۆماتیکیشی هەیە.


سەفین دزەیی: نەوەیەکی نوێ لە بەغدا دروستبون کە بەشێوازێکی جیا رەفتار لەگەڵ هەرێم دەکەن\nبه‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندیه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ئاشكرای كرد، هه‌ندێك له‌سیاسییه‌كانی به‌غدا به‌شێوازێكی جیا ره‌فتار له‌گه‌ڵ هه‌رێم ده‌كه‌ن ، ئه‌وه‌ش بۆته جێگه‌ی نیگه‌رانیمان و ده‌ڵێت: پرسی كورد له بابه‌تی موچه و بودجه گه‌وره‌تره.\nسه‌فین دزه‌یی له لێدوانێكی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند، "گرفت له نێوان هه‌رێم و به‌غدا هه‌یه، و له هه‌وڵی ئه‌وه‌دان كه له‌گه‌ڵ حكومه‌تی كازمی رێگه‌چاره‌یه‌ك بدۆزرێته‌وه به‌تایبه‌تی له یاسای بودجه‌ی 2021 كه ئێستا له په‌رله‌مان خوێندنه‌وه‌ی بۆ ده‌كرێت.\nوتیشی ، به‌داخه‌وه ئێستا له به‌غدا نه‌وه‌یه‌كی نوێی سیاسه‌تمه‌دار دروستبون كه به‌شێوازێكی جیا ره‌فتار له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ن، ئه‌وه‌ش جێگه‌ی نیگه‌رانیمانه چونكه هه‌رێمی كوردستان كێشه‌كانی له‌گه‌ڵ به‌غدا ته‌نها له‌سه‌ر موچه نه‌بوه.\nرونیشیكرده‌وه، له‌رابردو شۆڕشه‌كانی كوردستان، به‌تایبه‌تی له دوای دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی عێراقه‌وه له زه‌مه‌نی شێخ مه‌حمودی نه‌مره‌وه و بۆ شۆڕشه‌كانی بارزان و شۆڕشی ئه‌یلول و شۆڕشی گوڵان و شۆڕشی نوێ هه‌مویان به‌مه‌به‌ستی ئازادكردنی هه‌رێمی كوردستان و تێگه‌یشتن له مافه ڕه‌واكانیان بوه، به‌ڵام ئێستا گفتوگۆ له‌سه‌ر موچه و بودجه ده‌كرێت، راسته ئه‌وه گرنگه بۆ بژێوی، به‌ڵام خه‌ڵكی كوردستان دۆسیه‌یه‌كیان هه‌یه و پێویسته چاره‌نوسی گفتوگۆكان راستبكرێته‌وه، ئه‌ویش ته‌نها به یه‌كڕیزی و ته‌بایی لایه‌نه سیاسیه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ده‌بێت.


سەرۆکی سیخوڕەکان مەسرورە\nSunday, 03.07.2021, 0:13\nهەمومان دەزانین وەک سەردەشتی مەزن لە وتارێکدا دەڵێت"هەولێر تورکیایەکی بچووکە" ،ماڵی بنەماڵەی بارزانی شوێنی حەوانەوەی سیخوڕەکانی تورکیایە و چەندین کادری پارتیش سیخوڕی تورکیان ،و سیخوڕی بەسەر پەکەکەوە دەکەن.\nبە وتەی جەنگیز چانداڕ ڕاوێژکارەکانی میت لەماڵی بارزانیەکان دەژین ،لە کۆشک و تەلارەکانی نێچیرو و مەسرورو مەسعود.\nئەگەر باسی سیخوڕی دەکرێت ئەوا دەبێت هەمووکەس ئەوڕاستییە بزانێت کەخودی مەلا مستەفا سیخوڕبووە ،و سیخوڕیکردن بەسەر شۆڕشگێڕانی بەشەکانیتری کوردستان، بەمیراتی بۆ بنەماڵەی بارزانی ماوەتەوە،ئەوە شتێکە نکۆڵی لێناکرێت .\nپیشەی بنەماڵەی بارزانی کوشتن وسیخوڕیکردن و تەسلیمکردنەوەی شۆڕشگێڕانی بەشەکانی تری کوردستانی دابەشکراوو بووە.بنەماڵەی بارزانی ئەوەندە دەبەنگ و گەلحۆن کە بەبێ ڕاوێژ بە دەزگا هەواڵگریەکانی وڵاتانی داگیرکەر ناوچەی بارزانیشیان پێ بەڕێوە ناچێت.\nئەمڕۆ هەمومان دەزانین میدیای پارتی لەژێر دەسەڵاتی ڕاوێژکارە میتەکاندایە. لە کاتی کردنەوەی کوردستان تیڤی دا ،بەرپرسی میت ئامادەبووە بەوتەی جەنگیز چاندار.ئەمە بۆ؟ بەرپرسی میت چ دەکات لەوێ؟\nاخلاقی میدیایی پارتی بەهەموو جۆرەکانییەوە ،ئەوەمان پێدەڵێت کە لەئێستادا ئەو میدیایە کۆنتڕۆڵی میتە لەسەر ئاستی سیاسی کۆمەڵایەتی کلتوری بەقازانج و ویستی تورکیا کاردەکات.\nلە ئێستادا دەتوانین بڵێین خودی مەسرورو تیمەکەی سیخوڕی تورکیان. ئەگەر حیساب بۆهێز نەکەین ئەوا بێگومان ئەوەی دەبێت سزا بدرێت خودی مەسرورە کە لەڕێگەی جانابیانەوە دەیان و سەدان کادری پارتی سیخوڕی بۆ تورکیا دەکەن.\nئە گەر لە دەڤەری بادینا ن و هەرشوێنێک کەسێک سیخوڕی بکات ئەوە بەسەر سوپای تورکیاوە دەیکات ،نەک پارتی و حکومەتی هەرێم،چونکە لەئێستادا پارتی و حکومەتی هەرێم سیخوڕی تورکیان . دەڵێم حکومەتی هەرێم ،چونکە بۆهەموان ئاشکرایە کە لەهەولێرەوە هێرش دەکرێتە سەر گەریلاو ولەئەرزو ئاسمانەوە سیخوڕەکان لە هەولێرەوە ،دروستتر لەماڵی مەسرورەوە پیلان دژی پەکەکە دادەنێت. مەسرور لە ئێستادا وەک والیەکی گوێلەمستی تورکاو ئەردۆغان وایە. ئەوەی لێرە ڕودەدات و ئەوەی ئیشدەکات ئەقڵی تورکیاو میتە، نەک پارتی و بارزانی.\nئەوە بڕیارو ڕاسپاردەی تورکیایە مەسرور جێ بەجێی دەکات.ئەوەی ڕودەدات بژارکردنی ئەو دەنگانەیە دژی بنکەو بارەگاکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورکیان،ئەوەی ڕودەدات تۆڵەی ڕاپەڕینی شیلادزێیە دژی سوپای داگیرکەری تورکیا.\nئێمە هەموومان دەزانین کە تورکیا کار لەسەر مێژودەکات،بۆنمونە لە یادی پیلانگێڕی پازدەی شوباتدا،پارتی بڕیاری دادگایکردنی شێروان و هاوڕێکانی دەدات!بێگومان ئەوە ڕاسپاردەی میتە، نەک بڕیاری بنەماڵە و مەسرور. هیچ کەس گومانی لەوە نییە.\nبەبڕوای من سیخڕیکردن بەسەر پارتی و بنەماڵەی بارزانیەوە دەچێتە خانەی نیشتیمان پەروەری،چونکە ئەوان لەخانەی دوژمن دان و جاش و بەکڕرێگیراوی داگیرکەرانن.\nئەوە مێژووی بنەماڵە هەر لەدوای ئاشبەتاڵەوە،لەڕێی جاسوسی و دژایەتی شۆڕش هاتنەوە مەیدانەکە و لە ئێستاشدا لەسەر جاشایەتی و سیخوڕیکردن دەژین.\nبنەماڵەی بارزانی هێزی خۆیان لەخیانەت و جاشایەتی وەردەگرن . من هیچ گومانێکم نییە کە لەئێستادا مەسرور بێ پرسی ڕاوێژکارە میتەکان هیچ شتێک ناکات.ئەو خۆی سیخوڕە لەبەرگی سەرۆکی حکومەتدا. ئەوبنەماڵەیە لەوە تێگەیشتون کە هەرێمی کوردستان تاسەربۆ ئەوان نابێت بۆیە لەئێستاوە تەسلیمی تورکیای دەکەن وردە وردە. ئەوەی مەسرور دەیکات ڕێبازی مەلایە .\nمەسرور خۆی سەرۆکی دەزگای سیخوڕیکردن بووە،هەر لەمناڵیەوە سیخوڕبووە،ئێستا ئەو سیخوڕێکی گەورەیە.ئەو پارەدەدات بۆ سیخوڕیکردن بەسەرگەریلاوە،بگرە بەسەر هاوڵاتیانیشەوە. ئەوە مەسرورو پاراستنن لەناو هەمو ناڕەزایەتی و خوۆپیشاندان و لەناو هەمو ڕێکخراوێک سیخوڕیان هەیە. مەسرور ئەکبەڕ سیخوڕە\nئەرشیفی (مەحمود عەبدوڵڵا)ی نووسەر\nهەمومان نیولیبڕاڵیستین (بەشی یەکەم)\nمەلا بەختیار فەوزای بێ ئەقڵییە


13472 جار خوێندراوەتەوە\nسەرۆکى حکومەتى هەرێمى کوردستان لە فرمانێکدا پلەى دوو کەس بەرزدەکاتەوە، ئەمە لە کاتێکدا پلەبەرزکردنەوەى پێشمەرگە راگیراوە و زیاتر لەچوار ساڵە سەدان ئەفسەری ئەو وەزارەتە چاوەڕێی پلە بەرزکردنەوەن.\nلە فرمانێکدا کە وێنەیەکى دەست ئێن ئاڕ تى کەوتووە، مەسرور بارزانى سەرۆکى حکومەتى هەرێمى کوردستان بڕیاریداوە بە پلەبەرزکردنەوەى هەریەک لە عەمید روکن هۆشمەند حەیدەر رەشید بۆ پلەى لیوا و بەرزکردنەوەى پلەى موقەدەم فەرمان فەرهاد خدر بۆ پلەى عەقید".\nبومه‌له‌رزه‌یه‌ک بە گوڕی ٤،١ پلەی رێختەر لە ده‌ریای ئیجه روویدا\nبەگوێرەى زانیارییەکانى ئێن ئاڕ تى، عەمید هۆشمەند جێگرى سەرۆک ئەرکانە بۆ کاروبارى گشتى ئیدارە و میرە و عەمید روکن هۆشمەند حەیدەر جێگرى بەرێوبەرى گشتى ئیدارە و میرەیە و پێشتریش بە بڕیارێکى ترى سەرۆکى حکومەت پلەی ھەریەک لەعەمید روکن عیسا عەزیز محەمەد و عەمید بروسک ستار قادر بۆ پلەی لیوا، بەرزکرایەوە.\nفرمانەکان لەکاتێکدایە زیاتر لەچوار ساڵە سەدان ئەفسەری وەزارەتى پێشمەرگە چاوەڕێی پلەبەرزکردنەوەن و لەساڵی ٢٠١٨ەوە پلە بەرزکردنەوەی پێشمەرگە راگیراوە.\nپێشتر رزگار محەمەد بڕیاردەری لیژنەی پێشمەرگە لەپەرلەمانی کوردستان بەئێن ئاڕتی راگەیاند، "سەدان ئەفسەر و ٣٠٠ لیوا داوای پلە بەرزکردنەوە دەکەن و کاتیان ھاتووە".\nدەربارەی ھۆکاری راگرتنى پلە بەرزکردنەوەى هێزەکانى پێشمەرگە، رزگار محەمەد وتى :"وەزارەتی پێشمەرگە ھۆکاری راگرتنی پلە بەرزکردنەوە بۆ نەبوونی پایە گەڕاندە".\nئەمە لەکاتێکدایە چەند ساڵێکە حکومەتی ھەرێمی کوردستان بەفەرمانێک سەرجەم پلە بەرزکردنەوەکانی فەرمانبەرانی راگرتووەو سەرەڕای چاکبوونی دۆخی دارایی و ھاتنی ٢٠٠ ملیاری مانگانە لەلایەن بەغداوە تائێستا بڕیارەکە ھەموار نەکراوەتەوە.


سه‌رۆكايه‌تيى هه‌رێم: سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ى داعش له‌ناوچه‌كه، هه‌ڕه‌شه‌و مه‌ترسيى راسته‌قينه‌ن\nحکومەتی هەرێم جارێکی دیکە پرۆسەی بایۆمەتری دووبارە دەکاتەوە\nئاسایشی سلێمانی رێگەی نەدا یادی تیرۆرکردنی وەدات حسێن بکرێتەوە\nهەوڵێك هەیە بۆ جێگیرکردنی پارە و موچە و خانەنشینیى پەرلەمانتاران کە هیچ چاکسازییەک نەیانگرێتەوە\nچەمچەماڵ.. گەنجێک لە ناحیەى شۆڕش کوژرا\nسەندیکاى هونەرمەندان داوادەکەن لە رێگەى یاساوە ڕێ لە شاڵاوى ناڕەوا بۆ سەریان بگیرێت\nڕانیە..منداڵێکی تەمەن ٦ ساڵان بەهۆی تەزوی کارەباوە گیانی لەدەستداوە\nئێن ئاڕ تى خەڵاتى سێ ساڵەى شەهیدکردنى وەدات حسێنى پێدرا\nبۆچى هەندێک لە حزبەکان پارتى بە برا گەورە دەزانن؟\n5824 جار خوێندراوەتەوە\nئەگەر لە ڕابردوودا دروشمى "پێشڕەوى کورد پارتییە، سـەرۆکـمان بارزانییە" تەنها لەلایەن شوێنکەوتووانى پارتییەوە وترابێتەوە، و پارتى تەنها پێشڕەوى ئەندام و لایەنگرەکانى خۆى بووبێت، ئەوا ئێستا ئەم دروشمە گۆڕاوە و لاى بەشێک لە حزبە سیاسییەکانى دیکەى هەرێمیش بووە بە: براگەورەى کورد پارتییە، مـەرجـەعمان بارزانییە.\nبێدەنگى حزبە سیاسییەکانى هەرێم و بەتایبەت بەرپرسە باڵاکانى یەکێتى و گۆڕان وەکو دوو حزبی سەرەکى، بووە هۆى ئەوەى پارتى بتوانێت بەبێ گەڕانەوە بۆ ڕاى حزبە سەرەکییەکانى دیکە کۆى سیستمى سیاسیی لە هەرێمى کوردستان بە بنەماڵەیی و پاشان بە خێزانى بکات و بەرپرسانى ئەو حزبانەش پیرۆزبایی لە هەردوو ئامۆزا بکەن وەک سەرۆکى هەرێم و سەرۆکى حکومەت.\nحوکمى ئامۆزاکان ئەگەرچى لە چوارچێوەیەکى یاساییدایە، بەڵام بەدەرنییە لەمۆرکى خێڵەکیانەو لەئەدەبیاتى پارتیدا، مەسرور بارزانى بە "برا گەورە" وێنا دەکرێت کە زاراوەیەکى کۆمەڵایەتى نا سیاسییە.\nنووسەر و مامۆستاى زانکۆ ئاراس فەتاح لە وتارێکدا باس لە مەترسییەکانى حوکمى براگەورەیی دەکات و دەڵێت، دەوڵەتی براگەورە لە ڕێگای شکاندنی ئیرادەی مرۆڤەکانەوە ووشیارییەکی شکستگەرایی لەناو عەقڵ و رۆحی ھەموواندا بەرھەمدەھێنێت و ئەو وەھمە لای تاکەکان دەکات بە ھەقیقەتێکی گومانھەڵنەگر کە دەسەڵاتی براگەورە دۆخێکی ئەبەدییە و ھیچ ھێزێک نییە بتوانێت پەیوەندییەکانی دەسەڵات دەستکاریی بکات و گۆڕانکاریی بەسەردا بھێنێت.\nئاراس فەتاح ڕەخنە لە حزبە سیاسییەکان و کەسایەتییەکانى هەرێم دەگرێت و دەڵێت، لە ھەرێمی کوردستاندا نموونەی کاراکتەری سیاسیی و ئەدەبیی و ھونەریی و فیکریی و میدیاییمان کەم نییە کە لە دەرەوە رۆڵی شۆڕشگێڕێک لەناو ڕووبەری گشتییدا دەگێڕن، بەڵام لەناوەوە چ بۆ پارە یان بۆ پایە کار بۆ تەوریسیی سیاسیی و خێزانیی براگەورە و برابچووکەکان دەکەن و زەمینە بۆ شەرعییەتدان بە سیستەمی سیاسیی و حیزبیی سوڵتانیزم سازدەکەن. ھەر ئەم دۆخەشە وایکردووە کە مرۆڤی ئێمە گومانێکی قووڵی لە ڕاستگۆیی ھەموو ئەو کاراکتەرە دەبڵ مۆڕاڵ و دووڕوانە ھەبێت.\nبەشێک لە ڕەخنەگرانیش ئاماژە بەوەدەکەن، لە ٢٧ ساڵى ڕابردوودا حزبەکانى هەرێمى کوردستان، ڕۆڵى براگەورەیان بە پارتى و سەرۆکەکەى بەخشیوە و هەمیشە سازشیان لە بەرامبەر بڕیار و ڕاسپاردەکانى ئەو حزبەدا کردووە، ئەمەش وایکردووە پارتى خۆى بە کەسی یەکەم و خاوەنى کۆى هەرێمى کوردستان و بەخێوکەرى دانیشتووانەکەشى بزانێت.\nئەو ڕەخنەگرانە دەشڵێن، پێدانى ڕۆڵى براگەورە بە پارتى بە جۆرێکە لە ئێستادا پارتى دەست وەردەداتە ناو بڕیارە ناوخۆییەکانى حزبەکانى دیکەشەوە، نموونەش بۆ ئەوە بەوە دەهێننەوە لەکاتى دیاریکردنى سەرۆک لیستەکانى هەڵبژاردنى پەرلەمانى کوردستان لە ٣٠ ئەیلولى ئەمساڵ، پارتى هێڵى سورى لەسەر بەشێک لە کەسایەتییەکانى ناو پەکێتى و گۆڕان هەبوو بۆ لەئەستۆگرتنى ئەو رۆڵەو هەر بە بڕیارى پارتیش ئەو یۆستانە یەکلایی کرایەوە.\nهاوکات بەشێک لە وانەى کۆمێنتیان لەسەر دۆخى سیاسیی هەرێم هەیە دەڵێن، جێگەى تێڕامانە حزبەکانى دیکەى دەرەوەى پارتى هیچکات قسە لەسەر پۆستە سەرەکییەکانى هەرێم و بەتایبەت سەرۆکایەتى هەرێم و سەرۆکى حکومەت ناکەن و هەمیشە ئەو پۆستانە بە مافى ڕەواى پارتى دەزانن، ئەم بێدەنگییەش جگە لەوەى ڕۆڵ و پێگەى پارتى بەهێزتر کردووە، دۆخێکیشى لاى لایەنگرانى ئەو حزبانەش دروستکردووە کە قایل بن بە بڕیارەکانى سەرکردایەتییەکانیان.\nبەپێى ئەزموونى خولەکانى هەڵبژاردنیش لەهەرێم بەدرێژایی کابینەکانى پێشووى حکومەت هیچ کات پارتى و یەکێتى و حزبەکانى تر، کاندیدیان بۆ پۆستى سەرۆکى حکومەت دیاری نەکردووە، بەڵام نەوەى نوێ بۆ یەکەمجار ئەو نەریتەى شکاند و سەرۆکى جوڵانەوەکەى وەکو کاندید بۆ پۆستى سەرۆکى حکومەت دیاریکرد. زۆرێک لەوانەى لەحوکمى هەردوو حیزبەکەو بنەماڵەکانیان وەڕەس بوون ئەم پێشهاتە بەسەرەتایەکى گرنگ دەبینن بۆ هێنانە سەر سکەى شەمەندەفەرى حوکمڕانى کە بەزەبرى هێزو سامانى تاڵانکراو لەلایەن بنەماڵە سیاسییەکانەوە قۆرغ کراوە.\nیەکێتى زانایان کێشەى نێوان مەلا فاتیح شارستێنی و مەلا هەڵۆى چارەسەرکرد\nبەهۆى درەنگ ئامادەبوونى خواردنەکەى گارسۆنى ریستۆرانتێکى کوشت\nلە١٦ی ئابدا پارتی لەکوێوە بۆکوێ؟\nداڕووخانی بەشێ لەگوتاری ئاینی لەکوردستاندا\n١٢ی ئاب رۆژی نێونەتەوەیی لاو - گەنج\nگلەییەکان لەبورکانی دڵ و ناخدا دەکوڵێن یا دەبنە برین و وجودمان لەسوڕی کولانەوە دەھێڵنەوە\nبۆچی ئەم جەژنە سارد و سڕ بوو؟


KDPNL.com - دیمانە لەگەل بەرێز دکتۆر عەبدولرزاق عوسمان ناوەندەیی: سەرۆکی دەستەی شار و شارۆچەکانی پیشەسازی لەهەرێمی کوردستان\nدیمانە لەگەل بەرێز دکتۆر عەبدولرزاق عوسمان ناوەندەیی: سەرۆکی دەستەی شار و شارۆچەکانی پیشەسازی لەهەرێمی کوردستان\nد. عەبدولرزاق عوسمان ناوەندەیی:\n- تا كۆتایی ئەمساڵ هاوكێشە ئابووریەكان دەگۆڕێن و باری گوزەرانی خەڵكی هەرێم بەرەو باشی دەڕواتەوە\n- گەندەڵی لەو كاتەدا دەستپێدەكات كە تاكە كەسانێك بەهرەمەند دەبن بەڵام كۆمەڵگە تیایدا زەرەرمەند دەبێ\n- بڵاوبوونەوەی گەندەڵی و بەردەوامبوونی یەكێكە لە گرفتە هەرە سەرەكییەكانی كۆمەڵگە و حكوومەت\nخەبات/ عەبدولقەهار هەولێری\nد. عەبدولرزاق عوسمان سەرۆكی دەستەی شار و شارۆچكەكانی پیشەسازی لە هەرێمی كوردستان لە دیمانەیەكی خەبات دا تیشك دەخاتە سەر قەیرانی دارایی و كاریگەرییەكانی دابەزینی نرخی نەوت و باری ئابووری كوردستان و پێشی وایە تا كۆتایی ئەمساڵ هاوكێشە ئابووریەكان دەگۆڕێن و باری گوزەرانی خەڵكی هەرێم بەرەو باشی دەڕواتەوە.\n* بیرۆكەی دامەزراندنی دەستەی شار و شارۆچكەكانی پیشەسازی بۆ كەی دەگەڕێتەوە و هۆكاری دامەزراندنی چی بوو ؟\n- بە هۆی بەربڵاوی ئیدارەدانی پیشەسازی لە چەندین وەزارەت و دەستە و كەمی و لاوازی گەیاندنی خزمەتگوزاری پیشەسازی بە پیشەسازكاران، حكومەتی هەرێمی كوردستان دەستەی شار و شارۆچكەكانی پیشەسازی بە سیستەمی ژمارە 5ی ساڵی 2013 دامەزراند و بەندە لە مانگی 2/2014 وەك سەرۆكی دەستەكە دەستم بەكار كرد. لە كۆمەڵگە تازە پێگەیشتووەكان، كوردستان بەتایبەت، هەر یەك لە ئێمە لە پیشەی وانە ووتنەوە تووشی كۆمەڵێك گیروگرفت دەبین و ئەگەر زیرەكی و لێهاتوویی كەسی لە لایەك دابنێین ئەم گیروگرفتانەش وای لێهاتووە هەموو لایەنی كاركردنی وانە گوتنەوەو فێركردن بگرێتەوە و كاریگەری لەسەر چەندی و جۆری هەبێت. لێرەدا لە تێگەیشتن لە بنەماكانی ئابووری گیروگرفت و لێكۆڵینەوەو پێشكەش كردنی چارەسەری جێگرەوەو كاركردن بەرەو باشكردنیان و هەوڵدان بۆ دۆزینەوەی چارەسەری گونجاو وامان لێدەكات بگەینە هەلی تێگەیشتن لە گرنگی شیكردنەوەی ئابووری و هێزی وەكو كاركەر بۆ چارەسەری گیروگرفتە سەرەكیەكانی تر لە كۆمەڵگاكەمان. لە هەمان كاتدا وەستان لەسەر ئەم گیروگرفتانە و هی تریش وا لە زانستی ئابووری دەكات ببێتە بابەتێكی بەسوود و نەپچڕاو لە ژیانی كۆمەڵایەتیدا. منیش پەرتووكێكی مەنهەجی زانكۆییم بەچاپگەیاندووەو ئامانجیش لە چاپ كردنی ئەم پەرتووكەم بەشداریكردنێكی سادەیە بۆ زیادكردنی تێگەیشتن بۆ شیكردنەوەی بنەمایی داخراو لەو مەیدانە فراوانەی بیردۆزی ئابووری، بە تایبەت ئەم پەرتووكە بە زمانی كوردی دەرچووە كە كتێبخانەی كوردی لەو بوارەدا لاواز و هەژارە.\n* وەك شارەزایەكی بواری ئابووری ئەم رەوشە قەیرانە ئابووریەی كوردستان چۆن دەبینی و باری نالەباری خەلك و فەرمانبەران بە كوێ دەگات؟\n- ئەم رۆژانە هەموو لایەنێك سەرقاڵی قەیرانەكانن و هەرێمی كوردستانیش خاڵێكی بچووكە لە ئابووری ئەو جیهانە و بە دڵنیاییشەوە شیكردنەوەی ئەم پەیوەندیانە تێگەیشتنە لە قەیرانی دارایی هەرێمی كوردستانیش چونكە بازنەكانی ئابووری وەك جالجالۆكە پێكەوە بەندن. ساڵی 2015 پاشەكشە و دابەزینێكی باشی لە ئاستەكانی دابەزینی نرخ بەخۆیەوە بینی و پێوەری نرخی بەكارهێنەران (هەڵاوسان) لە هەندێك ئاستدا گەیشتە نزمترین ئاستی خۆی و داڕمانی ڕاستەقینەی لە ئابووری جیهانیدا بینی و بۆ ئەم مەبەستەش نرخی سوو زۆر بە خێرایی دابەزێنرا هەروەك بانكی نێودەوڵەتی لایەنگری دەستێوەردان لە نرخی خەرجی كرد هەروەك لە فرانك لە كانوونی دووەمی 2015 و بانكی چینی خەڵكی لە مانگی ئابی ساڵی ڕابردوو ڕوویدا. بەرزبوونەوەی نرخی سووی ئەمریكی، ئەمە بە شێوەیەكی تەواو نییە، بەڵكو سەرەتایەكە بۆ بەرز بوونەوەی لە داهاتوودا. زۆرینەی وڵاتە نەوتییەكانی كەنداو بە تایبەتیش سعودیا (كە بە بەهێزترین وڵاتانی نەوتی هەژمار دەكرێت) هەبووە دارایییە زێدەكیەكانیان لە ئامرازەكانی قەرز (وەك قەواڵەی حكومیی) وەبەرهێنان، چونكە باوەرپێكراوە و لەسەر ئەم بنەمایەش نرخی سووی بەرزبوونەوە بە مانای دابەزاندنی بەهای قەواڵە‌كانە و ئەمەش وادەكات یەدەكی كەنداو بەهای داببە‌زیت. لێرەدا پرسیارێك دێتە ئاراوە ئایا ئاستی مێژوویی نەوت دەرئەنجامی ئەوە بوو؟ من ساڵی پار لە نووسینێكمدا گوتم كە تا 16 دۆلار بۆ بەرمیلێك، پرسیار لێرەدا ئەوەیە، ئایا ئابووری وڵاتانی كەنداو بە گشتی و ئێمە وەك هەرێم كە پشتمان بێی بەستووە توانای بەرەنگاربوونەوەی ئەو دابەزینەمان هەیە؟ بینیمان كورتهێنانێكی گەورە ڕووی لە بوودجەی دارایی وڵاتان روویاندا وەك سعودیا و بەتایبەتیش ئەگەر دابەزینی نرخی نەوت بەردەوام بوایە ئایا گۆڕانكاریەكی دراماتیكی لە ئابووری وڵاتە نەوتییەكان ڕوودەدات؟ ئایا كاریگەری لەسەر ناوچەكە و جیهان بەگشتی دەبێت؟ وەڵامەكەی بەڵێ بە دڵنیایەوە و گۆڕانكاری سیاسیشی بە دوای خۆی هێنا. من دڵنیام تا كۆتایی ئەمساڵ هاوكێشە ئابووریەكان دەگۆڕێن و باری گوزەرانی خەڵكی هەرێم بەرەو باشی دەڕواتەوە.\n* پێشبینی چی دەكەی لەو چاكسازیانەی حكومەتی هەرێم دەستیپێكردووە وەك گۆڕانكاری لە سەرۆك شارەوانییەكان و بەڕێوەبەری شارۆچكەكان و پلە باڵاكان؟\nبە شێوەیەكی گشتی دەتوانین پێناسەی گەندەلی بە "خراپ بەكارهێنان و چەوساندنی دەسەڵاتە پێبەخشراوەكانی تاكە كەسێك بە مەبەستی بەدەستهێنانی دەستكەوتی كەسی" بكەین و لە ڕوانگەی ئابوورییەوە گەندەلی لەو كاتەدا دەستپێدەكات كە تاكە كەسانێك بەهرەمەند دەبن بەڵام كۆمەڵگە تیایدا زەرەرمەندە. بڵاوبوونەوەی گەندەلی و بەردەوام بوونی یەكێكە لە هەرە گرفتە سەرەكییەكانی كۆمەڵگاكان و حكومەتە.


منداڵە تازە لە دایک بووەکە\nمنداڵێکی هیندی کاتێک لەدایکبوو بووە جێگەی سەرنجی پزیشکەکان، چونکە خاوەنی چوار قاچ و دوو ئەندامی نێرینە بووە، و دانیشتووانی ئەو ناوچەی منداڵەکەی تێدا لەدایکبووە چەندین میل دەبڕن بۆ بینینی ئەو منداڵە کە ناویان لێناوە "موعجیزەی خوایی".\nماڵپەڕی دەیلی ستار نوسیوویەتی، ئەو منداڵە هیندییە کە تاوەکو ئێستە ناوەکەی نازانرێت لە 16ی سێپتەمبەر لە شاری گوراکبۆر لە ناوچەی ئۆتار پرادیش کە دەکەوێتە باکوری هیندستانەوە کە هەزار و 200 کیلۆمەتر لە باشوری رۆژئاوای نیودەلهییەوە دوورە.\nباوکی منداڵەکە بولهان نیشاد دەڵێت منداڵەکەی پێویستی بە نەشتەرگەرییە و لە نەخۆشخانەی شاری Lucknow بۆی ئەنجامدەرێت.\nحاڵەتی منداڵەکە دەگمەنە کە ئەگەری هەیە بەهۆی دووانەوە بوبێت کە یەکێکیان بە باشی گەشەی نەکردووە، هەر بەوجۆرە منداڵەکە ئێستا خاوەنی چوار قاچ و دوو ئەندامی نێرینەیە.\nهەروەک لە ڤیدیۆکەدا دیارە منداڵەکە لەسەر جێگەی نەخۆشخانەیە و هەوڵی چارەسەرکردنی دەدرێت.\nرامبا دایکی منداڵەکە لە نەخۆشخانەیە چونکە تا ئێستاش بەهۆی لەدایکبوونەکەوە بەدەست ئازارەوە دەناڵێنێت، بەپێی میدیا ناوخۆییەکانی هیندستان دایک و باوکی منداڵەکە، کاتێک بارودۆخی منداڵەکەیان بینیوە تووشی سەرسوڕمان بوون.\nئەگەرچی دایک و باوکی منداڵەکە لەو بارودۆخەدان بەڵام خەڵکی ناوچەکە منداڵەکە بە "موعجیزەی خوایی" وەسفدەکەن.\nپزیشکەکان حاڵەتی منداڵەکە بە دەگمەن دادەنێن، بەجۆرێک لە ملیۆنێک منداڵدا تەنها یەک منداڵ بەم جۆرە لەدایکدەبێت.\nئه‌م بابه‌ته 16234 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nقه‌ڵادزێ، منداڵێك ته‌له‌فزیۆنی به‌سه‌ردا كه‌وت و گیانی له‌ده‌ستدا\nیونیسێف: ستەم و زەبروزەنگ بەرامبەر منداڵان لە جیهاندا گەیشتۆتە ئاستێکی ترسناک\nپێشکەشکارێک لە پەخشی راستەوخۆدا منداڵی بوو\nدوا زانیاری سه‌باره‌ت به كێشه‌ی ئه‌و منداڵه‌ی هه‌ولێر كه شوێنی نیشته‌جێبوونی نه‌بوو\nئەو مێردمنداڵەی ماوەی ساڵێک بێلانە بوو ئێستا لای کەسوکارەکەیەتی


آرشيو مطالب سايت مبارزان کمونيست » سردار عبدالله – بلشویزم و کمونیزم کارگری در تقابلی مشابه\n“مێژووێ ئەو تاقم ودەستانەی سۆشیال دیموکرات کە بە دژی حیزبمان وەستاونەتەوە بە گشتی مێژووی پاسیڤیزم وتێک شکاویە ، لە مانگی تەموزی ساڵێ ١٩١٢ ئەم تاقمەو دەستانە کۆبونەوە لە دەوری یەکتر و دواتردەستەیەکیان ڕاگەیاند لە ئابی ١٩١٢بە ناوی (دەستەی ئاب) ئەم دەستەیە بۆ ئەوە پێک هات کە گورز لە حیزبمان بوەشێنێ بەڵام بە هۆی هەوڵی حیزبەوە خۆی گورزی بەر کەوت بەشێکیان لێی جیابوونەوە ونەیانتوانی حیزبیش دامەزرێنن وتەنانەت نەیانتوانی کۆمیتەیەکی ناوەندیش دروست بکەن تەنها توانیان کۆمیتەیەکی ڕێکخستن دامەزرێنن بۆ کۆکۆکردنەوەی ئەو دەستەو تاقمانە بۆ جاری دووەم” ( لینین- الاشتراکیه والحرب – موقف حزب العمال الاشتراکی الدیموقراطی الروسی من الحرب-ل۵۶- الدارالتقدم).\nبۆ ئەوەی ڕوونتر ىێت دەستەی ئاب یا گروپی ئاب لە روسیا چی بوو چاکترە بچینە پەراوێزی کتێىەکەی لینین کە چۆن باسی دەکات وە کەسی یەکەمی ئەو دەستە یەش “ترۆتسکی ” بوو کە ئەمڕۆ بەشێکی ئەو دەستە وتاقمانەش کە دژایەتی کۆمۆنیزمی کرێکاری دەکەن خۆیان بە لایەنگری ترۆتسکی دەزانن ، لە لاپەرەی ٧۴ ی هەمان سەرچاوە هاتووە ” ئەم دەستەیە کە تەنها بۆ دژایەتی کردنی حیزب پێک هات لە لایەن تەصفویەکان ن وتروتسکیەکان و ئۆپورتۆنیستەکانەوە بوو تەنها کاریان دژایەتی کردنی بەلشەفیزم بوو ، ترۆتسکی ڕێکخەری ئەم دەستەیە بوو ، لە مانگی ئابی ١٩١٢ لە ڤیەنا ئەم گروپە راگەیانرا ، ئەوانەی بەشداری ناو ئەم گروپە بوون پێک هاتبوون لە ئەنجومەنی گشتی بۆند وکۆمیتەی ناوچەی پشتەوەی قەفقاس وسۆشیال دیموکراتەکانی هەرێمی لاتفی ونوێنەرێک لە دەستە بچوکەکانی دەرەوەی ووڵات کە لە گەڵ تەصفویەکان بوون و ترۆتسکیەکان و پاسیفیستەکان وهەندێ دەستەی بچوک لە ناوەوەی روسیا کە لەگەڵ قاعیدەی حیزبدا نەمابوون ، پاش سالێک تا ساڵ نیوێک ئەم گروپە هەڵوەشاندنەوەی خۆی ڕاگەیاند بە هەوڵ توانای بەلشەفیەکان تێکشکا ونەما”\nلە هەمان سەرچاوەکەی لینین دا لە لاپەرە ۵٧دا هاتووە دەڵێت” لە سەرەتای ساڵی ١٩١۴دا سۆشیال دیموکراتەکانی لاتفی لەو گروپە بە فەرمی کشانەوە ،سۆشیال دیموکراتەکانی پۆلۆنیەکان پەشیمان بوونەوە لە بەشداری کردن لەو گروپەدا ، تروتسکی بە نافەرمی کشایەوە کە خۆی سەرکردەی سەرەکی بوو تێدا وە هەستا بە پێکهێنانی گروپێکی تر کە تایبەت بوو بەخۆی لە برۆکسل لە تەموزی ساڵی ١٩١۴ لە پاش ئەنجامدانی کۆنفرانسێک کە کاوتسکی وفاندرفلدە و کۆمیتەی تەنفیزی سوشیالیستی نێو نەتەوەیی بەشداریان تێدا کرد ئەم گروپەش هەر بۆ دژایەتی کردنی ئێمە پێک هات ناوی گروپی ( برۆکسل) بوو. “\nکۆمۆنیزمی کرێکاری کە درێژ کراوەی خەتی بەلشەفیزمە ئەمڕۆ تاکتیکی خۆی بە ڕۆشنی بەیان کردووە کە ڕیفراندۆمە بۆ چارەسەی کێشەی خەڵکی کوردستان وە کاری بەرنامەیی خۆی ئەنجام دەدات کە لە ناو بەرنامەکەی “یەک دونیای باشتردا” هاتووە ،( وەک ئە و تاقمە ودەستە و کەسانە نیە کە بێ بەرنامەن ) بەڵام بە هیچ جۆرێک خۆش باوەڕی نیە بەو دەسەڵاتەی کە ئێستا لە پشت ئەو ڕیفراندۆمەیە وە هیچ جۆرە ڕێکەوتنێکی سیاسی لەگەڵ دەسەڵاتدارانی کوردستان (هەروەک ئەوکەس ودەستە وتاقمانەی چەپ لە دژی کۆمۆنیزمی کرێکاری پروپاگەندەی بۆ دەکەن) نەکردوە بەڵام دەخالەت دەکا لەو ڕیفرندۆمەدا وەک ئەوەی کە مافی خەڵکی کوردستانە بۆ چارەنوسی خۆی وە ئەم دەخالەتەشی بەم شێوەیە و جیا لە حیزبەکانی دەسەڵات هەر لە بەر نەبوونی خۆش باوەریەتی پێ یان ونەبوونی متمانە یە پێیان ودەیەوێ ڕێگا بگرێ لەوەی ئەم دەسەڵاتە ڕیفراندۆمەکە بۆمەبەستی خۆی بە کار بێنێ بەڵکو دەبێ بۆ خواستە سەرەکیەکە بێت کە ڕزگار بونی خەڵکی کوردستانە لە کێشەیەکی سەد ساڵی خۆی .\nنويسنده: سردار عبدالله | تاریخ: ۱۰ شهریور ۹۶ | بازگشت به صفحه اول\n« رحمان حسین زاده-گفتگو در مورد مباحث و نحوه برگزاری کنگره هشتم حزب حکمتیست (کنگره اکتبر) جمعیت حقوق بشر کوردستان- گزارش و خبر »


ترەمپ: من (تویتەر) بەكار دەهێنم كەواتە من هەم !\nد.یەحیا عومەر رێشاوی – مامۆستای زانكۆ 11/01/2021 - 10:06 وتار\nئەگەرچی مێژووی سیاسیی ولایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا مێژووی ئاڵوگۆری كاریگەریی نێوان هەردوو كایەی (میدیا) و (سیاسەت)ە، و ئەگەرچی ململانێی نێوان (دەسەڵات) و (میدیا)، هەمیشە دیمەنی زەقی ژینگەی سیاسیی و حزبیی و هەڵبژاردنە یەك لە دوای یەكەكانی ئەو وڵاتەیە، بەڵام هیچ كات بەئەندازەی سەردەمی سەرۆكایەتی چوار ساڵەی (دۆناڵد ترامب)، (میدیا) و (سیاسەت) لەلایەك ئاوێتەی یەكدی و لەلایەكی دی لەشەری دەستەو یەخەدا نەبوون، پێناچێ هیچ سەركردەیەك بە ئەندازەی ئەم پیاوە سەركێشە خۆی خزاندبێتە نێو كایەی میدیاییەوە و وەك میدیاكار دەركەوتبێت، لەكۆتایشدا هیچ كام لەسەركردەكانی ولایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا بە ئەندازەی ئەم، (میدیا) زیانی بە سومعەی نەگەیاند و لەقاڵبی نەدا!\n(دۆناڵد ترەمپ) هەر لەسەرەتاوە بە بەكارهێنانی تۆری كۆمەڵایەتی (تویتەر) بە شێوەیەكی زۆر سەیر، سەغڵەتیی بۆ میدیا تەقلیدیەكانی وەك رۆژنامە بەناوبانگەكانی ئەمریكا و كەناڵە ئاسمانیە دیارەكان دروست كرد و هەموانی بە تەواوی شپرزە كرد، ئەو پێش هەموان و لە بەرەبەیاندا پەیامە كورتەكانی لە تۆرە كۆمەڵایەتیەكان بڵاو دەكردەوە و بریارەكانی لەوێوە ئاراستە دەكرد، گوێی نەدەدا بە (رەخنە و ئامۆژگاری) (نەیار و یار)ەكانی، سەرجەم ئەتەكێت و رێوەرەسم و نەریتە تەقلیدیەكانی كۆشكی سپی ئاوەژوو كردەوە، ئەو نەیدەویست لەو وتانە بگات كە پێیان دەوت ئەوە ئیشی سەرۆكی ئەمریكا نیە تەنانەت لە كۆبوونەوە فەرمیەكانیشدا خەریكی مۆبایلەكەی نێو دەستی بێت ! ئیشی ئەو نیە ریتویتی پۆست و ڤیدیۆی كەسانی تر بكاتەوە، ئیشی ئەو نیە خەریكی شەرە قسە و دەرخستنی پاڵەوانێتیەكانی خۆی بێت لە نێوە تۆرە كۆمەڵایەتیەكاندا ! (دۆناڵد ترەمپ) جیاواز لە هەموان ئەو پێگە میدیاییە كۆمەڵایەتیەی كردە فەزای بڵاوكردنەوەی (هەواڵ، چالاكی، رەخنە، سوكایەتی، وەڵامدانەوە، بریار، ئاگاداری...) و لەوێوە هەمیشە دەیوست بە نەیارەكانی بڵێت (من تویتەر بەكار دەهێنم كەواتە من هەم !).\nئەم شێوازە سەیرەی بەكارهینانی میدیا و بەتایبەت (تۆرە كۆمەڵایەتیەكان) لەلایەن سەركردەی بەهێزترین و دەوڵەمەندترین و بەهەژموونترین وڵاتی دونیا، دواجار بوویە بزنس و بە قازانج بۆ خودی ترەمپ و بۆ (تۆری كۆمەلایەتی تویتەر)یش شكایەوە، پشكەكانی تویتەر لە بازاری بۆرسەی جیهانیدا دەیان جار سەركەوتن و بەشداربوانی بە هەزاران زیادیان كرد، بەڵام ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەمرۆ تۆری كۆمەڵایەتی تویتەر هەموو ئەوانەی لەبیر كرد و لە بریاریكی یەكلاكەرەوەدا ئەكاونتەكەی داخست و بەشێك لە كۆمێنتەكانیشی سریەوە !\nئەم شێوازە بەكارهێنان و مامەڵەی دۆناڵد ترەمپ بۆ میدیا و تۆرە كۆمەڵایەتیەكان بەدڵنیاییەوە كاریگەریی گەورە هەم لەسەر تیۆرە سیاسیە تەقلیدیەكان دروست دەكات و هەم پسپۆرانی بواری میدیاش ناچار دەكات كە پێداچونەوە بە تێروانینە باوەكانیان بۆ كاری میدیایی بكەنەوە، ئەم ستایلە لە تێكەڵبونی میدیا و سیاسەت ئاتاجی لیكۆڵینەوەی زانستی و كۆنفراس و وردبونەوەی زیاترە و لە هەموان دەخوازێت كە قوڵتر لەم پەیوەندیە بكۆڵنەوە و رەنگە لەگەڵ خۆیدا ئەم پرسیارانە بهێنێت:\n- ئایا ئاساییە سەرۆكی وڵاتێك لە رێگەی تۆری كۆمەڵایەتیەوە پەیام و بریارەكانی ئاراستە بكات و لەگەڵ هاوڵاتیاندا بكەوێتە چەلەحانێ و گفتوگۆ و هاندان؟\n- ئایا كۆمپانیاكانی پەیوەندی و پێگە ئینتەرنێتیەكان و تۆرە كۆمەڵایەتیەكان مافی ئەوەیان هەیە لە چركەیەكدا و بە بیانوی جۆراوجۆر دەمكوتی بەشداربوانیان بكەن و مافی رادەربرینیان لێ زەوت بكەن؟\n- ئایا پێناسەی میدیا و میدیاكار هەر بەشێوە كلاسیكیەكی دەمێنێتەوە؟ یاخود ئاتاجی دوبارە خوێندنەوە و پێناسە كردنەوەیە؟\n- چۆن باس لە ئەرك و كاریگەریەكانی میدیا بكەین لە نێو ئەم ژینگە سیاسیەدا؟ ئایا ئیتر دەتوانین باس لە (بێلایەنیی) بكەین و وەك چەمكێكی میدیایی؟\n- چۆن بەرخورد لەگەڵ ئەم تێكەڵیەی نێوان (میدیا) و (سیاسەت)دا بكەین و چۆن پۆلێن بۆ ئەم دوو كایە هەستیارە بكەین؟\nئەمانە و دەیان پرسیاری تر دەكرێت بكرێنە تەوەری خوێندنەوەی زانستیانە بۆ ئەم دیاردەیە، كە سەركردەیەكی سەركێش لەگەڵ خۆیدا هێنای و بەجێی هێشت و هەردوو كایەی (میدیایی ) و (سیاسی) بەخۆیەوە سەرقاڵ كرد.


نرخەكەی 500 ملیۆنە.. مانچستەر و ریال ركابەری توند بۆ گرێبەستی نیمار دەكەن\nهەردوو یانەی ریال مەدریدی ئیسپانی و مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی لە هەوڵەكانیان بەردەوامن بۆ گرێبەستكردن لەگەڵ نیمار دا سیلڤای ئەستێرەی بەڕازیلی و یانەی پاریس سان جێرمانی فڕەنسی لە ماوەی گواستنەوەی هاوینەی داهاتوودا.\nنیمار هاوینی رابردوو پەیوەندی بە یانەی پاریس سان جێرمانەوە كرد، دوای ئەوەی یانەكە پارەی مەرجی هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەكەی دا بە یانەی بەرشەلۆنە كە 222 ملیۆن یۆرۆ بوو.\nماڵپەڕی (لۆ سپۆڕت)ی فڕەنسی بڵاوی كردەوە: یانەی مانچستەر یونایتد لەسەر داوای جۆزێ مۆرینۆ بۆ بەهێزكردنی هێڵی هێشبەر ئامادەیی خۆی پێشانداوە 500 ملیۆن یۆرۆ بۆ گرێبەستی نیمار خەرج بكات.\nلای خۆشییەوە رۆژنامەی (ماركا)ی نزیك لە یانەی ریال مەدرید ئاشكرای كرد كە فلۆرنتینۆ پێرێزی سەرۆكی یانەكە رازی بووە لە ماوەی گواستنەوەی هاوینەی داهاتوودا بڕی 400 ملیۆن یۆرۆ لە پێناو گرێبەستكردن لەگەڵ نیمار خەرج بكات.\nبەمەش بۆ وەرزی داهاتوو ركابەرییەكانی نێوان هەردوو یانەی مانچستەر یونایتد و ریال مەدرید لەسەر گرێبەستی نیمار توندتر دەبن بەتایبەت كە ژمارەكانی ئەو ئەستێرەیە لەم وەرزەدا لەگەڵ یانەی پاریس سان جێرمان سەرسوڕهێنەرە كە لە 22 یاریی رابردوودا 20 گۆڵی تۆمار كردووە و 14 گۆڵی تریشی دروست كردووە


تۆپی کریستاڵی - قەڵەم\nناسر لە پشت درەختی هەنجیری باخەکەیان تۆپێکی کریستاڵی دۆزییەوە. درەختەکە بە ناسری گوت ئارەزووی شتێک بکا بۆ ئەوەی بۆی دەستەبەربکا، بەڵام سەرەڕای بیرکردنەوەیەکی زۆر بە هیچ ئەنجامێک نەگەیشت. بۆیە تۆپە کریستاڵییەکەی خستە ناو جانتاکەیەوە و راوەستا تا کاتێک لەسەر ئارەزوویەک ساخ دەبێتەوە.\nرۆژەکان گوزەران بە بێ هیچ چەشنە ئارەزووکردنێک، بەڵام هاوڕێ نزیکەکەی ناسر بەم رازەی زانی و تۆپەکەی لێ دزی و پیشانی خەڵکی گوندی دا. هەموو کەسێک ئارەزووی کۆشک و ئاڵتونی دەکرد، بەڵام راستیەکەی ئەوە بوو نەیاندەتوانی زیاتر لە یەک شت ئارەزوو بکەن و ببنە خاوەنی هەموو شتێک. بۆیە بەمە زۆر قەڵس بوون. سەرئەنجام روویان کردەوە ناسر. ناسر تۆپەکەی بەدەستەوە گرت و ئارەزووی ئەوەی کرد هەموو خەڵکی گوند دیسان ببنەوە بەو کەسانەی وا لەوە پیش بوون، واتە کەسانی پێش تۆپە کریستالییەکە. ئەو حەزی کرد ببنەوە بە کەسانێکی دوور لە تەماح. ئارەزووەکەی ناسر بەدیهات، تەمەحەکان ونبوون و خەڵکی گوند دیسان بوونەوە بە کەسە خۆشحاڵەکانی جاران.\nپووڵ و دەوڵەمەندی خۆشبەختی ناهێنێ.


كورد فه‌یلى چه‌وه‌ڕى چه كه‌ن له وه‌زاره‌ت كووچكه‌ره‌یل ك بویه به‌ش هاوپه‌یمانى كوردستانى\nوه‌زاره‌ته‌یله بشمارنه‌ى ك كارا نیه له حكوومه‌ت عیراق، وه‌لى ئه‌و بارووه‌زع سه‌خت وتیه‌ڵه ك چینه‌یل فره‌یگ له كوومه‌ڵگاى عیراقى له‌تى ژیان له كووچوه‌پیكردن و هه‌وڵه‌یل ڕژیمه‌یل وه‌رین ئه‌را ناوسڕانن چه‌ن پیكهاته‌ى گرنگیگ و هه‌وڵداین ئه‌را هه‌ڵكه‌نینیان له لاشه‌ى نیشتمان جه‌خت له‌بان ئه‌وه كه‌ید ك ئه‌ركه‌یل گه‌ورا و خه‌ته‌رناكیگ ها سه‌رشان ئى وه‌زاره‌ته، ك وه‌رپرسیاره له گشت ئه‌و كاروباره ك په‌یوه‌ندى وه په‌نابه‌ره‌یل و كووچوه‌پیكریایه‌یل عیراقیه‌و دیرى.\nئمڕوو دویاى ئه‌وه‌گ سه‌رۆك وه‌زیره‌یل كابینه‌ى وه‌زارى خوه‌ى خسته وه‌رده‌س ئه‌نجوومه‌ن نوێنه‌ره‌یل ئه‌را ده‌نگداین له‌بانى ، ئه‌وه ئاشكرا بوى ك وه‌زاره‌ت كووچ وكووچوه‌پیكریایه‌یل بویه یه‌كیگ له‌و وه‌زاره‌ته‌یله ك كه‌فتنه‌سه ده‌س كورد ، له‌ى باوه‌ته وئه‌وه‌گ كورده‌یل فه‌یلى چه‌وه‌ڕیى كه‌ن له‌ى وه‌زاره‌ته و له كاروه‌ده‌سه‌یل كورد له‌چه‌ن هاووڵاتییگ پرسیمن.\nهاووڵاتى له‌یلا عبدالهادى جه‌خت له‌بان ئنتماى ڕاسكانى كورد فه‌یلى كرد ك به‌شیگه دانه‌وڕیاى له ملله‌ت كورد، خوه‌شحاڵى خوه‌ى نیشاندا له ئاینده وهاوردنه‌وه‌ى گشت ئه‌و هه‌قه‌یله ك كورده‌یل داواى كردنه و وت:" ئه‌وسا و ئیسایش نه‌خش و ده‌ور خوه‌یان داشتنه له كوومه‌ڵگاى عیراقى و وه‌یانیش به‌شیگن نه‌وڕیاى له ملله‌ت كورد، و ئه‌مید گه‌ورایگیش دیریمن وه ئاینده ك هه‌رچى هه‌قه‌یلمانه دوباره بسینیمنه‌وه ك له لایه‌ن ڕژیم وه‌رینه‌و زه‌فت كریا، و دونیا گشتى باخه‌وه‌ر بوى له ئه‌و زوڵم و زووره ك تویشى هاتیمن له شوون ئه‌وه‌گ دادگاى باڵاى تاوان عیراقى جه‌خت له‌بان ئه‌وه كرد ك ئى تاوانه‌یله تاوان قرانكردن وه‌جه‌من(جینۆساید) وه هه‌ق ئیمه".\nله‌لاى خوه‌یه‌و دكتۆر تالب یاسین باپیر داوا له سه‌ركردایه‌تى كوردستانى و كاروه‌ده‌سه‌یل كورد له به‌غدا كرد بایه‌خ بیه‌نه چین كورده‌یل فه‌یلى ك ئه‌وسا زوڵم له‌لى كریا و ئیسه‌یش له لایه‌ن كاروه‌ده‌سه‌یل حكوومه‌ته‌و پشتگووشخریانه و وت:" من ئومیده‌وارم ك سه‌ركردایه‌تى كوردستانى و كاروه‌ده‌سه‌یل كورد له به‌غدا بایه‌خ بیه‌نه چین كورد فه‌یلى و سه‌رپه‌رشتیى بكه‌ن چونكه له سه‌رده‌م ڕژیم وه‌رین زوڵم گه‌ورایگ له‌لى كریا و له‌ى سه‌رده‌میشه پشتگووشخریایه له لایه‌ن كاروه‌ده‌سه‌یل كورد و له‌لایه‌ن حكوومه‌ت عیراقیش".\nئه‌ندام ده‌سته‌ى ئیدارى كوومه‌ڵه‌ى كورده‌یل الفیلیین خالد محمد قاسم مه‌سه‌له‌ى وه‌رگردن پۆست وه‌زاره‌ت كووچ وكووچوه‌پیكریایه‌یل له‌لایه‌ن ئئتلاف فراكسیۆنه‌یل كوردستانى وه مایه‌ى شانازى ودڵخوه‌شى شماره‌ى كرد و جه‌ختیش له‌بان گرنگى ئى وه‌زاره‌ت گرنگه كرد و داواكرد نه‌خشوده‌ورى كاراوه‌بكریه‌ید له ئاینده تا ده‌س زوڵملیكریایه‌یل بگرید و هه‌ڵه‌په‌ڵه بكریه‌ید له چاره‌سه‌ركردن كێشه و گیروگرفته‌گانیان ك یه ماوه‌ى فره‌یگه گیركردیه.\nخالد محمد قاسم جه‌خت له‌بان ئنتماى كورده‌یل فه‌یلى كرد ئه‌را ملله‌ت كورد ك تویش واوه‌یلى فره‌یگ هات وه‌ده‌س ئه‌و سیاسه‌ته‌یل ڕه‌گه‌زپه‌رستانه‌ى ڕژیم وه‌رینه و وت:" وه‌شانازى فره‌یگه‌و پیشوازى له‌وه‌كردیمن ك كه‌سایه‌تى كوردیگ له ئئتلاف فراكسیۆنه‌یل كوردستانى پۆست وه‌زاره‌ت كووچ و كووچوه‌پیكریایه‌یل وه‌رگرى، و ئیمه‌یش له‌و وه‌خته ك له‌بان عیراقیه‌ت خوه‌مان جه‌خت كه‌یمن، له‌هویرمانه‌و نیه‌چوود ك كورد ئه‌سڵمه‌نیمن و ئنتمامان ئه‌را نه‌ته‌وه‌ى كورده، و له وه‌زاره‌ت نوو چه‌وه‌ڕى كه‌یمن ك وه‌ل مه‌زڵوومه‌یله‌و بووسیه‌ید و له گشتیان مه‌زڵوومتر كورده‌یل فه‌یلى، و داوا له كاروه‌ده‌سه‌یل ئى وه‌زاره‌ته كه‌یمن هه‌ڵه‌په‌ڵه بكه‌ید له چاره‌سه‌ر كردن ئه‌و كێشه‌یل گیركردیه و په‌یاكردن ڕیگه‌چاره‌یل زامنكه‌ر كووتایى هاوردن وه مه‌ینه‌تیه‌گان ئى چین زوڵملیكریایه".


بەشار کیکى: بە دورى نازانم گورزى سەربازى لە موسڵ بوەشێندرێت\nلە وتووێژێکدا لەگەڵ بەشى کوردى دەنگى ئەمه‌ریکا بەشار کیکى سەرۆکى ئەنجومەنى پارێزگاى موسڵ سەبارەت بە دوایین ڕەوشى شارەکە دەدوێت و ڕایدەگەیه‌نێت کەوا لە ئێستادا چەکدارانى داعش لە هەر گەرەکێکى موسڵ بەرپرسێکى ئیدارى و سەربازیـیان داناوە بۆ بەڕێوەبردنى شارەکە.\nسەبارەت بەو داوایەى ئەنجومەنى وەزیرانى عێراق لە بارەى مۆڵەتدانى بە زۆر بە فەرمانبەرانى فەرمانگه حکومیـیەکانى موسڵ بەشار کیکى دەڵێت. ئەوان ئەو داواکاریـیانەیان پێ نەگەیشتووە و دەڵێت ئەو داواکاریـیە نا تەندروستە بە تایبەت لەو ناوچانەى کە بارى ئاسایش تیایدا ئارامە و دەڵێت ئەوان داوایان کردووە کەوا جیاوازى بکرێت لە نێوان موسڵ و ناوچە ئارامەکان.\nلە بارەى پلانى ئەوان بۆ ئایندەى موسڵ دەڵێت داوایان کردووە وەکو ئەنجومەن و نوێنەرانى شارەکە لەگەڵ حکومەتى ناوەندى دابنیشن تاوەکو دوا بڕیار لەسەر شارەکە بدەن. دەشڵێت بە دورى نازانێت موسڵ ڕووبەڕووى گورزێکى سەربازى ببێتەوە.\nلە ئێستادا بەپـێى ئامارەکان زیاتر لە 400 هەزار کەس لە موسڵ ئاوارەى دەشتایى نەینه‌وا و هەرێمى کوردستان بوون.\nلەبارەى هاوکارى مرۆیى ئەو ئاوارانە بەشار کیکى دەڵێت پارێزگارى دهۆک ڕەزامەندى دەربڕیوە بۆ دابینکردنى گاز بۆ مۆلیدە ئەهلیەکانى دەشتایى موسڵ بە نرخى حکومەت. هەروەها ڕەزامەندى دراوە بۆ دابینکردنى ئاو بۆ ئەو ناوچانە. دەشڵێت حکومەتى هەرێمى کوردستان ڕەزامەندىشی پـیشانداوە کە بڕى 40 مێگاوات کارەبا لە هێڵى خەبات لە هەولێرەوە ڕەوانەى ناوچەکانى حەمدانیە و بەرتڵڵە لە دەشتایى موسڵ بکرێت، چونکە بە وتەى بەشار کیکى چەکدارانى داعش کارەبایان لەسەر ئەو ناوچانە بڕیوە.


په‌رله‌مانتارێك: نابێت فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هه‌رێم بێدەنگ بێت - ئاوێنه\nله‌باره‌ی “په‌لاماردانی” دو گه‌نجه‌كه‌ی به‌لجیكا\nپه‌رله‌مانتارێك: نابێت فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هه‌رێم بێدەنگ بێت\nئه‌ندامێكی په‌رله‌مانی كوردستان داوای هه‌ڵوێست ده‌كات له‌فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌باره‌ی “په‌لاماردانی” دو گه‌نجه‌كه‌ی به‌لجیكا.\nئاوێنه: ئەمڕۆ پێنجشەممە، دو گه‌نجی كورد لەبەردەم بارەگای پەرلەمانی یه‌كێتی ئەوروپا له‌برۆكسلی پایته‌ختی به‌لجیكا روبه‌روی دلاوەر ئاژگەیی، نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان بونه‌وه، له‌به‌رامبه‌ردا ناوبراو هێرشیكرده سه‌ر گه‌نجه‌كان.\nله‌كاردانه‌وه‌ی ئه‌و روداوه‌دا عه‌بدولره‌حمان عه‌لی، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان، له‌راگه‌یه‌ندراوێكدا ده‌ڵێت، “دلاوەرخالید ئاژگەیی جگە لەوتنی چەند وتەیەکی نەشیاو بەچەند گەنجێکی کورد، پەلاماری ئەو گەنجانەشیدا، بۆیە پێویستەو دەبێت فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکومەتی هەرێم ڕونکردنەوەی پێویست لەسەر هەڵسوکەوتی ئەو نوێنەرەیان لەپەرلەمانی یەکێتی ئەوروپا بدات‌و لێپێچینەوەشی لەگەڵدا بکات”.\nناوبراو پێیوایه كه ناکرێت نوێنەری حکومەتی هەرێم بیت‌و لەبەرامبەر وتنی هەندێ قسەی چەند گەنجێکی کورد بەوشێوازە کاردانەوەت هەبێت.\nعه‌بدولره‌حمان عه‌لی ده‌ڵێت، “ئەم نوێنەرەی حکومەتی هەرێم لەپەرلەمانی یەکێتی ئەوروپا لەمانگی نیسانی ساڵی ۲۰۱٦ ڕۆڵێکی خراپی گێڕا لەدروستکردنی کۆسپ‌و لەمپەر بۆ سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان (د.یوسف محمد سادق) کەبەفەرمی بانگهێشتکرابو تاکو ڕێگەنەدرێت وتارێک بەناوی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستانەوە پێشکەش بکات لەپەرلەمانی یەکێتی ئەوروپا، بەڵام شکستیهێنا لەهەوڵەکەی‌و سەرۆکی پەرلەمان وتارەکەی پێشکەشکرد.”\nئه‌و په‌رله‌مانتاره راشیگه‌یاندووه، “یەکێک لەگرفتەکانی ئەو نوێنەرایەتیانەی هەرێمی کوردستان کە هەن هێندە وەک نوێنەرێکی حیزبی مامەڵەیانکردوە نەیانتوانیوە وەک نوێنەرێکی تەواوی هەرێمی کوردستان‌و خەڵکەکەی مامەڵە بکەن لەگەڵ ڕوداوو پێشهاتەکاندا.”\nئه‌و جه‌ختده‌كاته‌وه كه “بۆیە بێدەنگبونی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکومەتی هەرێم لەئاست هەڵویستی نوێنەرەکەی لەپەرلەمانی یەکێتی ئەوروپا نیشانەی گەورەی پرسیار لەسەرخۆی دروستدەکات.”


بۆنی نه‌وت…بەشی دووەم…..زاهیر باهیر – Denegkan\nبۆنی نه‌وت…بەشی دووەم…..زاهیر باهیر\nbydengekan\tDecember 8, 2008\tگشتی\nخوێن و نه‌وت (Blood and Oil)\nنووسینی: مایکڵ کله‌یر Michael Klare\nله بڵاوه‌کراوه‌کانی : Penguin Group\nچاپی یه‌که‌م، ئه‌مریکا، 2004\nله دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌م هه‌ردوو سه‌رۆکه‌که‌ی ئه‌مه‌ریکا، هه‌ری تروومان(Harry Truman) و ئایزنهاوه‌ر(Eisenhower) گه‌یشتنه ئه‌و بڕوایه‌ی، که ده‌بێت زۆر به جیددی بیر له نه‌وت و دابینکردنی نه‌وت بکه‌نه‌وه، ئه‌ویش له که‌نداوی عه‌ره‌بی/ فارسیدا بۆیه هه‌ردووکیان سه‌باره‌ت به نه‌وت سیاسه‌تیان خۆیان داڕشت.\nئه‌گه‌رچی ئه‌م سیاسه‌ته له سه‌ره‌تادا جێگه‌ی سه‌رسووڕمان بوو، به‌ڵام له ساڵانی دواییدا ئه‌و گومانه نه‌ما، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی"به‌شداریکردنی هێنانی نه‌وت له ده‌ره‌وه له سه‌رجه‌می نه‌وتی سه‌رفکراوی ئه‌مه‌ریکا له سالی 1973 دا چووه سه‌ر‌ووی 30% و له ساڵی 1976 ئه‌م ڕ‌ێژه‌یه گه‌یشته 40% و دواتریش له ساڵی 1977 دا به‌رز بووه‌وه بۆ ڕێژه‌ی 45%. سه‌رئه‌نجام له ساڵی 1990دا به‌رز بووه‌وه بۆ 49% ". ل13\nپرس‌ی پاشکۆیی ئه‌مه‌ریکا له ڕووی نه‌وته‌وه به ده‌ره‌وه، یا به وشه‌یه‌کی تر بڕواهینان به هێنانی نه‌وت له ده‌ره‌وه له لایه‌نی "جۆرج بووش"ی کوڕیشه‌وه وه‌ک باوک هه‌ستی پێ کراوه و زانیویه‌تی که ئه‌مه هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی گه‌وره‌یه له سه‌ر ئاساییشی نه‌ته‌وه‌یی، بۆیه هه‌ر له سه‌ره‌تای هاتنه‌سه‌رکارییه‌وه وتی؛"ئه‌م کارگێڕییه زۆر گرنگی به وزه و قه‌یرانی وزه ده‌دات"، به‌ڵێنیشی دا، که کاری بۆ بکات. له مانگی ئایاری 2001 دا وتی:"ئه‌گه‌ر کاری بۆ نه‌که‌ین و ڕێگه بده‌ین وڵاته‌که‌مان پشتبه‌ستوو بێت به هێنانی نه‌وت له ده‌ره‌وه، ئاساییشی نه‌ته‌وه‌ییمان له ڕووی وزه‌وه ده‌خاته ده‌ستی نه‌ته‌وه بیانییه‌کانه‌وه، که هه‌ندێکیشیان دڵیان به به‌رژه‌وه‌نده‌کانی ئێمه ناسووتێ". زه‌نگی مه‌ترسی قسه‌که‌ی بووش له ساڵی 2004 دا لێیدا. له راپۆرتی ساڵانه‌ی وزه، که له کارگێڕی وزه‌وه ده‌رچوو هاتبوو :"له ئه‌مه‌ریکادا به‌کاربردنی نه‌وت له ڕۆژێکدا له 19.7 میلیۆن به‌رمیله‌وه له ساڵی 2001 دا، ده‌گاته 28.03 میلیۆن به‌رمیل له ساڵی 2025، که ئه‌م زیادبوونه‌یش به ڕێژه‌ی 44% ده‌کات. ئه‌مه له کاتێکدا ده‌رهێنانی نه‌وتی خاو خۆی چاوه‌ڕوان ده‌کرێت له 5.7 میلیۆن به‌رمیله‌وه ڕۆژانه دابه‌زێت بۆ 4.6 میلیۆن به‌رمیل، ئه‌گه‌رچی ئه‌م دابه‌زینه ده‌توانرێت به ڕاده‌یه‌کی که‌م به به‌رهه‌مهێنانی نه‌وتی شل له گازی سروشتی پڕبکرێته‌وه، به‌ڵام که‌لێنی نێوان به‌کاربردنی نه‌وت، ئه‌و که‌لێنه‌ی که ته‌نیا به هێنانی نه‌وت پڕ ده‌کرێته‌وه، به‌رده‌وام ده‌بێت و فراوانتر ده‌بێت به درێژایی ئه‌م ماوه‌یه" ل16، بۆ زانیاری زیاتر له‌م باره‌یه‌وه ته‌ماشای ئه‌م خشته‌یه‌ی خواره‌وه بکه:\nخشتەکی ژمارە 2 ل17\nنەوتی خۆماڵی ولاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەکاربراو و هاوردەی نەوت لەنێوانی2001- 2025 (بە ملیۆن بەرمیل لە رۆژێکدا)\nپۆل 2001 2005 2010 2015 2020 2025\nدەرهێنانی نەوتی خام لە U.S\nبەشداری بە نەوتی تری ناوخۆیی\nسەرجەمی نەوتی ئامادەکراوی ناوخۆیی US\nسەرجەمی نەوتی بەکارهێنراوی\nخەمڵێنراوی نەوتی هاوردە 10.85 11.50 13.19 15.55 17.52 19.70\nڕێژەی هاوردە بەپێی سەرجەمی بەکارهێنانی\nئه‌مه‌ریکاییه‌کان له به‌کاربردنی نه‌وتدا به‌شی گه‌وره‌ی نه‌وتیان بۆ ئامرازه‌کانی گواستنه‌وه ده‌ڕوات، که ئۆتۆمبیلی گه‌وره به‌کار ده‌هێنن و ڕێگه‌ی دوورودرێژیش ده‌بڕن. به پێی ئاماری فه‌رمی له ساڵی 2001 دا ڕۆژانه 13.5 میلیۆن به‌رمیل نه‌وت بۆ ئه‌و مه‌به‌سته به‌کار هێنراوه. به‌م پێیه‌ش له ساڵی 2025دا، ئه‌مه به‌رز ده‌بێته‌وه بۆ 20.7 میلیۆن به‌رمیل. وه‌ک له‌م خشته‌یه‌ی خواره‌وه‌دا ده‌یبینی وڵاتانی که‌نداو: سعوودییه، عیراق، میرنشینه یه‌کگرتووه‌کان، کووه‌یت، ئێران و قه‌ته‌ر به هه‌موویان 674 ملیار به‌رمیل نه‌وتی یه‌ده‌کیان هه‌یه، که ئه‌مه‌ش به ڕێژه‌ی 64% یه‌ده‌کی نه‌وتی هه‌موو جیهانه، له کاتێکدا به کۆی ڤه‌نزوێلا، نایجیریا و مه‌کسیکۆ 114 ملیار به‌رمیلیان هه‌یه، که ئه‌مه‌ش 11% یه‌ده‌کی نه‌وتی جیهانییه. ڕووسیا و وڵاتانی سه‌ر زه‌ریای قه‌زوین 77 ملیار به‌رمیل نه‌وتی یه‌ده‌کیان هه‌یه، که 7% ی یه‌ده‌کی نه‌وتی جیهانییه. به‌م پێیه‌ش ته‌نیا 18% یه‌ده‌کی نه‌وتی بۆ وڵاتانی دیکه‌ی جیهان به‌جێده‌مێنیت، که له ناو ئه‌وانه‌دا ئه‌مه‌ریکا و هاوپه‌یمانه ئه‌وروپاییه‌کانیه‌تی. ل18 و 20 ، بۆ زانیاری زیاتر بڕوانه ئه‌م خشته‌یه‌ی خواره‌وه:\nخشته‌ی ژماره 3 ل 19\nنەوتی یەدەکی وڵاتانی سەرەکی بەرهەمهێنەری نەوت لە کۆتایی ساڵی 2002 دا\nولاتانی سه‌راکی به‌رهه‌مهێن نەوتی سه‌لمێنراوی یه‌ده‌ک به ملیار به‌رمیل ڕێژەی سەدی له به‌رامبه‌ر سه‌رجه‌می نه‌وتی جیهان\nسعودیه 26.18 25.0\nعیراق 112.5 10.7\nمیرننشینه یەکگرتووەکانی ئیمارات\nکوێت 96.5 9.2\nئێران 89.7 8.6\nڤه‌نزوێلا 77.8 7.4\nڕوسیا و ولاتانی سه‌ر دەریای قه‌زوین 77.1 7.4\nئه‌مه‌ریکا 30.4 2.9\nلیبیا 29.5 2.8\nنایچیریا 24.0 2.3\nچین 18.3 1.7\nده‌ریای سه‌روو: به‌ریتانیا ، نه‌رویج ، دانیمارك\nقه‌ته‌ر 15.2 1.5\nمه‌کسیکۆ 12.6 1.2\nئەوانی تر 90.2 8.6\nسه‌رجه‌می جیهانی 1047.7 100.0\nکله‌یر کۆتایی به به‌شێکی کتێبه‌که‌ی به‌وه ده‌هێنێت و ده‌ڵێ:" سه‌رفکردنی نه‌وت له لایه‌ن نه‌ته‌وه گه‌شه‌سه‌ندووه‌کانی ئاسیاوه به پێی کارگێڕی وزه له 25 ساڵی داهاتوودا دووئه‌وه‌نده ده‌بێته‌وه، که له 15 میلیۆ ن به‌رمیله‌وه باز ده‌دات بۆ 32 میلیۆن له ڕۆژێکدا. هه‌ر چین به ته‌نیا له 5.0 میلیۆن به‌رمیله‌وه ده‌چێته 12.8 میلیۆن به‌رمیل، له کاتێکدا هیند له 2.1 میلیۆن به‌رمیله‌وه باز ده‌دات بۆ 5.3 میلیۆن" ل23. هه‌ر له‌و لاپه‌ڕه‌یه‌دا کله‌یر ده‌ڵێ:"به کورتی چوار خاڵی بایه‌خدار له چاره‌نووسی هه‌ڵسوکه‌وتی ئه‌مه‌ریکادا سه‌باره‌ت به وزه ده‌ور ده‌بینن: زیادبوونی پیداویستی نه‌وت و هێنانی نه‌وت له ده‌ره‌وه، وه‌رچه‌رخان و رووکردن به‌ره‌و وڵاتانی دیکه‌ی ده‌رهێنه‌ری نه‌وت، وڵاتانێک که دۆست نین، ناسه‌قامگیرن که له خه‌ته‌رترین به‌شی ئه‌م جیهانه‌دان، ئه‌مه‌ش ده‌کاته خۆدانه‌ده‌ست مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌ی دژه ئه‌مه‌ریکا، یا شه‌ڕوشۆڕی نێوان خه‌ڵکه‌که‌ی و به‌یه‌کدادانیان. زیادبوونی ڕکابه‌ری بۆ ماوه‌یه‌ک که سه‌لمێنراوه هه‌میشه له که‌مبوونه‌وه و نه‌ماندایه، ئه‌مه‌ش ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت، که مه‌سه‌له‌ی پاشکۆبوونی به ئاشکرا له زیادبووندایه و مه‌ترسییه‌کی جیددیشه"ل33.\nکله‌یر له به‌شێکی دیکه‌ی کتێبه‌که‌یدا زیاتر دۆستایه‌تی ئه‌مه‌ریکا له‌گه‌ڵ سعوودییه ڕوون ده‌کاته‌وه، که دۆستایه‌تییه‌که‌یان له سه‌ر بناخه‌ی نه‌وته و ئه‌ویش به نرخیکی هه‌رزان و به دابینکردنی ئه‌وه‌یش ئه‌گه‌ر ڕێکخراوی ئۆپیک نرخی نه‌وت به‌رز کاته‌وه، سعوودییه ده‌بێ دژایه‌تی بکات و ئه‌و بریاره بشکێنێت. 18% نه‌وتی هێنراوی ئه‌مه‌ریکا له ساڵی 2003 دا له سعوودییه بووه. له کاتی قه‌یرانه‌کاندا ئه‌م ڕێژه‌یه به‌رز و نزم ده‌بێته‌وه، به‌ڵام سعوودییه به ده‌وری خۆی ڕێژه‌ی ده‌رهێنانی نه‌وت زیاد ده‌کات.\nکله‌یر وای بۆ ده‌چێت له دانانی پلانی دژه‌فڕین(No fly zone) دوای ده‌رپه‌ڕاندنی عیراق له کووه‌یت، ته‌نیا بۆ پاراستنی کووه‌یت و سعوودییه بووه، واته: بۆ پاراستنی نه‌وت بووه به ده‌رهێنان و پاککردنه‌وه‌ی لووله‌کانی گواستنه‌وه‌ی.\nڕووکردنه سعوودییه له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکاوه بۆ نه‌وت ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی 1933، که ده‌ستیکرد به گه‌ڕان به دوای نه‌وتدا له‌و گوتوبێژه‌ی که له سه‌ر نه‌وت له لایه‌ن کۆمپانیای (Standard Oil Company of California)/SOCAL له‌گه‌ڵ سعوودییه‌دا کرا. سعوودییه بۆ ماوه‌ی 60 ساڵ ده‌ستبه‌رداری پشکنین و گه‌ڕان به‌دوای نه‌وت و ده‌رهێنانیدا له ناوچه‌ی ئه‌لحه‌ساو، که ده‌که‌وێته ڕۆژهه‌ڵاتی سعوودییه‌وه بوو. به‌م جۆره SOCAL بووه تاکه کۆمپانیایه‌کی ئه‌مه‌ریکی که کۆنترۆڵی زۆربه‌ی نه‌وتی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستی ده‌کرد.\nله‌م ڕێککه‌وتنه‌دا" SOCAL له پاداشتی ئه‌وه‌دا به به‌های 35 هه‌زار پاوه‌ندی ستێرلینی زێڕی دا به شای ئه‌و کاته‌ی سعوودییه، که عه‌بدولعه‌زیز کوری سعوود بوو و که له ڕۆژاوا به ئیبن سعوود ناسراوه، هه‌روه‌ها به‌ڵێنی دا که له داهاتوویشدا قه‌رز به داموده‌سگای "شا"یه‌تی بدات. دوایی ده‌رکه‌وت، که ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی سه‌ره‌وه زۆر که‌م بووه له‌چاو ئه‌وه‌ی ئه‌لحه‌ساو، که ده‌رکه‌وت ئه‌لحه‌ساو گه‌وره‌ترین کانی یه‌ده‌کی نه‌وتی جیهانییه. هه‌روه‌ها SOCAL ڕازی بوو به بیناکردنه‌وه‌ی کێڵگه و بیره‌نه‌وته‌کان تاکو پێشکه‌وتر بێت"ل 31. به‌م شێوه‌یه SOCAL له ساڵی 1938 دا ده‌ستی به ده‌رهێنانی نه‌وت کرد و ساڵی دواتریش ده‌ستی به بازرگانی پێوه‌کردنی کرد تا وای لێهات له نێوان ساڵانی 1941-1945دا ئه‌م کۆمپانیایه له‌وێ 42.5 میلیۆن به‌رمیل نه‌وتی ده‌رهێنا، که به ڕێژه‌ی سه‌دی که‌متره له 1%ی ئه‌و نه‌وته‌ی له بیره‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌رهێنراوه.\nسه‌رۆک ڕۆزفێڵت له‌و بڕوایه‌دا بووه، که پارێزگاریکردن له نه‌وتی سعوودییه بۆ نه‌ته‌وه‌ی ئه‌مه‌ریکی به هه‌ر نرخێ بێت، کارێکی پێویسته، بۆیه له 16-2-1943دا وتی:"به‌رگریکردن له سعوودییه بناخه‌ی به‌رگریکردنه له ئه‌مه‌ریکا". ئه‌گه‌ر ته‌ماشای ئه‌م دوو سێ دێڕه‌ی خواره‌وه بکه‌یت تێده‌گه‌یت، که قسه‌که‌ی ڕۆزفێڵت چه‌ند بایه‌خی هه‌بووه. سعوودییه له ساڵی 1946دا 60 میلیۆن به‌رمیلی ده‌رده‌هێنا. ئه‌مه‌ریکایش له‌و کاته‌دا 1.8 ملیار به‌رمیلی ده‌رده‌هێنا، به‌ڵام سعوودییه له ساڵی 1976دا گه‌یاندییه 3.1 ملیار به‌رمیل، واته: 52 جار پتر له ساڵی 1946. به‌م جۆره سعوودییه له ساڵی 1976دا بووه سێیه‌م وڵات له دوای ئه‌مه‌ریکا و ڕووسیا له ده‌رهێنانی نه‌وتدا.\nگه‌رچی له سه‌رده‌می جه‌نگی جیهانی دووه‌مدا ئه‌مه‌ریکا و ڕووسیا لێدوانی توندوتیژ و گرژبوونه‌وه‌یان له یه‌کدی هه‌بوو له سه‌ر ئێران و وڵاتانی که‌نداوی عه‌ره‌بی، که‌چی سعوودییه له ساڵی 1946دا ڕێگه‌ی به ئه‌مه‌ریکا دا، که زه‌هران(ڤهران) بنکه‌ی سه‌ربازیی ئه‌وانی تێدا بێت. له ساڵی 1949دا جاریکیتر وتووێژ له نێوان ئه‌مه‌ریکا و سعوودییه‌دا ده‌ستپێکرده‌وه تاکو درێژه به‌و گرێبه‌سته بدرێت. وتووێژه‌که له 18-6-1951دا کۆتایی پێ هات. مه‌رجی سعوودییه ئه‌وه بوو، که ئه‌مه‌ریکا له‌شکره‌که‌ی نوێ بکاته‌وه. ئه‌مه‌ریکاییه‌کان له هه‌موو هه‌نگاونانێکیاندا هه‌میشه پرسی نه‌وتیان له‌بیر بووه، که تا چه‌ندێک به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مه‌ریکا له بره‌و یا له که‌مییدا ده‌بێ. بۆ نموونه له هێرشه سێ قۆڵییه‌که‌ی به‌ریتانیا و فرانسه و ئیسرائیل بۆ سه‌ر مسری ناسر، سه‌رۆک ئایزن هاوه‌ر، ئه‌گه‌رچی ڕقێکی زۆری له جه‌مال عه‌بدونناسر هه‌بوو، پشتگری نه‌کردن، بگره سه‌رزه‌نشتیشی کردن. هۆی پشتیوانینه‌کردنیشیان ئه‌وه بوو، که ئایزن هاوه‌ر له‌وه ده‌ترسا ئه‌و هێرشه گڕی ئاگری بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی عه‌ره‌ب خۆشتر بکات و گڕه‌که‌یش سعوودییه بگرێته‌وه.\nله سه‌رده‌می جه‌نگی نێوخۆیی یه‌مه‌ندا له ساڵانی 1962-1970، که سنووری سعوودییه که‌وته مه‌ترسییه‌وه کارگێڕی "که‌نه‌دی"ی سه‌رۆکی ئه‌و کاته‌ی ئه‌مه‌ریکا، هێزی سه‌ربازی و فڕۆکه‌ی جه‌نگی نارده سعوودییه. ئه‌مه‌ریکا به به‌رده‌وامی درێغی نه‌کردووه له یارمه‌تیدانی سعوودییه و ئێران به دانی فڕۆکه‌ی فانتۆم و که‌ره‌سه‌کانی تری جه‌نگ و ته‌قه‌مه‌نی و نوێکردنه‌وه‌ی له‌شکره‌که‌یان له‌گه‌ڵ ناردنی ژماره‌یه‌کی زۆر له ڕاوێژکاری سه‌ربازی و ته‌کنیککار، که ئه‌م دوو وڵاته که‌میان هه‌بوو، بۆیه ئه‌مه‌ریکا هه‌زارانی بۆ هه‌ردوولایان نارد. ژماره‌ی ئه‌و ئه‌مه‌ریکاییانه‌ی، که له ساڵی 1977دا له سعوودییه کاریان ده‌کرد 6250 که‌س بوون و له ئیرانیش 4140 که‌س بوون. ئه‌مه ژماره‌ی خۆیانه نه‌ک ماڵ و منداڵیان. شای ئێرانیش له 1970کاندا 14 ملیار دۆلاری له له‌شکره‌که‌یدا، به یارمه‌تیدانی سوڵتان (قابووس)ی عه‌ده‌ن له سه‌رکوتکردنی بزووتنه‌وه مارکسی- لێنینییه‌که‌ی زه‌فاردا، سه‌رف کردووه. پێوه‌ندی ئه‌مه‌ریکا له‌گه‌ڵ سعوودییه‌دا گه‌لێک گه‌رم و به‌هێز بوو و یارمه‌تییه‌کی زۆریشی ده‌دا، که‌چی له‌م دواییه‌دا ده‌رکه‌وت، که ئه‌مه‌ریکا له ساڵی 1973دا بڕیاری دابوو، که ئه‌گه‌ر بڕینی نه‌وت درێژه بکێشێت ئه‌وا ئه‌م بیره نه‌وته‌کانی سعوودییه داگیر ده‌کات.\nلیره‌دا ده‌کرێ ئاماژه به‌وه بکه‌ین، که له سه‌ده‌ی ڕابوردوودا ئه‌مه‌ریکا دووجار که‌وتووه‌ته مه‌ترسییه‌وه، یا به لایه‌نی که‌مه‌وه دڵه‌ته‌پێی پێ که‌وتووه: یه‌که‌میان، که سه‌فاره‌ته‌که‌یان له ئێران ده‌ستی به‌سه‌ردا گیرا و دووه‌میشیان، داگیرکردنی ئه‌فغانستان بوو له لایه‌ن ڕووسیاوه.\nئه‌و کاته‌ی شا ڕووخا، سه‌رۆک ڕێگن چه‌ند جارێک ئه‌وه‌ی دووپات کرده‌وه، که به هه‌موو شێوه‌یه‌ک ئاماده‌ن به‌رگری له سعوودییه بکه‌ن نه‌وه‌کا خومه‌ینییه‌کان ئه‌وێش به ده‌ردی ئێران به‌رن. ڕێگن له رۆژی 1-10-1981دا به ڕۆژنامه‌وان و ڕاپۆرته‌کانی گوت:"ئه‌مه‌ریکا هه‌رگیز ڕێگه نادات و شتی وا ڕووبدات به‌به‌رچاوی ئێمه‌وه ده‌ست به‌سه‌ر سعوودییه‌دا بگیری و نه‌وته‌که‌ی بگیرێته‌وه". که عیراقیش کووه‌یتی داگیرکرد، دیک چێنی، که له ساڵی 1990دا وه‌زیری به‌رگری بوو، پێشبینی ئه‌وه‌ی کرد، که: "سه‌ددام حوسه‌ین له پایه‌یه‌کدا ده‌بێت، سیاسه‌تی وزه‌ی له‌سه‌ر ئاستی جیهانی به‌ده‌سته‌وه بێت و ئه‌مه‌ش ئه‌و پایه و پله‌یه‌ی پێ ده‌دات، که ئابووریمان بخنکێنێت"ل50. ئه‌مه بوو به ڕاستیییه‌ک و وه‌ک داکۆکییه‌که‌ی ئه‌مه‌ریکا له سعوودییه هه‌ر ئه‌مه‌یش وای لێ کرد به په‌رۆش و بێ چاوه‌ڕوێکردن، له ماوه‌یه‌کی کورتدا له‌شکرێکی زۆر بگه‌یه‌نێته سعوودییه و سه‌ربازگه‌ی تازه دروست بکات. دوای به‌رانبه‌رگرتنی له له‌شکری عیراق ئه‌وجا کارگێڕی ئه‌مه‌ریکا شێوه‌ی قسه‌کانی گۆڕی و بیانووی تازه‌ی وه‌ک، ڕزگارکردنی کووه‌یت و وێرانکردنی چه‌کی کۆمه‌ڵکوژ و گه‌مارۆی ئابووری له سه‌ر عیراق به‌هێزتر بکات، په‌یدا بوون.\nهه‌ر له‌و کاته‌یشدا وتووێژ له سه‌ر مامه‌ڵه‌ی کڕین و فرۆشتنی که‌ره‌سه‌ی چه‌که‌مه‌نی سه‌ربازی ده‌کرا. له نێوان ساڵانی 1991-1999دا، پێنتاگۆن بایی 40 ملیار دۆلار چه‌که‌مه‌نی جیاجیای به سعوودییه فرۆشتووه. ئه‌م ژماره‌یه چوار جار له‌وه‌ی که به مسر و تایوان به هه‌ردووکیانه‌وه و له‌یه‌ک کاتدا فرۆشراوه، زیاتره.  (درێژەی هەیە)\nPrevious دیمانەی هەفتەنامەی ڕێبازی ئازادی لەگەڵ عەبدولا مەحمود\nNext ئۆپۆزسیۆن بوون شه‌رمه یان شانازی؟


08:36 شه‌ممه 14 ئه‌یلول 2019\nئەردۆغان سورە لەسەر قسەکانى و جارێکی تر هەڕەشەى کردنەوەى دەرگای کۆچبەرانی کرد بەڕووی ئەوروپا و ڕایگەیاند، ئەوروپییەکان نایانەوێت کێشەى کۆچبەران چارەسەربکەن.\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا ڕایگەیاند، “ڕۆژئاوا وەڕس بوون لە قسەکانى بەرپرسانی تورکیا لەبارەى کۆچبەران، بەڵام ناچاردەبین دەرگا بکەینەوە ئەگەر پێویستى کرد، چونکە ئەوان (ئەوروپییەکان) هەوڵ نادەن کێشەى کۆچ چارەسەر بکەن.”\nڕاشیگەیاند، لە ئێستادا تورکیا سێ ملیۆن و 600 هەزار ئاوارەى سوری لەخۆگرتووە و چیتر توانای وەرگرتنی پەنابەر و کۆچبەری تری نییە، ئاماژەى بەوەشکرد، “هەموو هاوکارییەکمان پێشکەشی پەنابەر و ئاوارەکان کردووە.”\nلە چەند هەفتەى ڕابردوودا، ئەردۆغان و چەند بەرپرسێکى باڵای تورکیا هەڕەشەى کردنەوەى دەرگای کۆچبەرانیان کرد بەرەو ئەوروپا کە بەهۆی ڕێککەوتنى ئازاری ساڵی 2016ەوە لەگەڵ یەکێتى ئەوروپا، تورکیا ڕێگە بە دەربازبوونی کۆچبەر نادات و لە بەرانبەردا وڵاتانى ئەوروپی سێ ملیار یۆرۆ دەدەن ئەوروپا.\n18:36 چوار شه‌ممه 16 تشرینی یه‌كه‌م 2019


چاوەڕوانی گۆدۆ: لوکی | شانۆڤان\nچاوەڕوانی گۆدۆ: لوکی\nشاخەوانon 8, كانونی یه‌كه‌م 2017 10 مانگ لەمەوبەر سەرنجێک بنووسە لەسەر چاوەڕوانی گۆدۆ: لوکی\nلوکی کۆیلەی پۆزۆیە. هەم لە باری جەستەو هەم بە قسە ئازار دەبینێ، تا ئەو پەڕی تواناو شەکەت بوون ئیشی پێ دەکرێ. هەموو دەرفەتێکی لێ دەستێنرێ کە بە ئارەزوی خۆی بڕیار بدات و بجوڵێتەوە.\nلەڕاستیدا پێگەی لوکی بە شێوەیەک پیشان دراوە کە ئەوانی دی ئێرەیی پێ ببەن، بڕوانن بۆ ناوەکەی. (Lucky لە ئینگلیزیدا واتە بەختەوەر). دەتوانن بڵێن کە لوکی وشەیەکە بە جۆرێک بە توانجەوە بە کار هێنراوە بەڵام ڕەنگە ئەم کەسایەتیە بە ڕاستی بەختەوەر بێ، لانی کەم بەراورد بە ئەوانی دی. ئەوەی کە کەسێک ئێرەیی بە ژیانی کۆیلەیەک بەرێت نیشاندەر و بەڵگەیەکە کە بزانین ئەوانە چەندە ژیانێکی خراپ دەژین. بەڵام ئەمە شتێکە گرنگی هەبوونی دڵنایی و بە ئاگابوون بەرز دەکاتەوە؛ دو کێشەی هەرە گەورەی ڤلادیمیر و ئێستراگۆن لەم دو پەردە شانۆیەدا.\nئاگایی و دڵنیایی دەلیلی بەختەوەری لوکی‌ن، ئەو پێویست ناکات مەراقی ئەوەی هەبێت کە دەبێ چی بکات، کەنگێ بیکات، ئایا پێویستە بیکات، ئاکامی ئەو کردەوە چی دەبێت، ئایا ئەو شادە یان نا. لوکی کەسێکی هەیە کە پێ دەڵێت چی بکات و کەی بیکات. ئەو دڵنیاییەکی لە پێناو پۆزۆ دا هەیە کە دی‌دی و گۆگۆ لە گۆدۆی دەخوازن و لە گۆدۆدا چاوەڕوانی دەکەن. ئەو لە بەرپرسیار بوون و ئازاری هەڵبژاردنەکان ڕزگاری هەیە.\nئەمە پەیوەندیەکەیە بە بەشی دڵنیاییەوە، لە ڕاستیدا لوکی بەتەواوی ئاگای لە پێگەی خۆی وەکو کۆیلەیەک هەیە. ئێستراگۆن و ڤلادیمیر کۆیلەی ئەو بیرو ڕایەن سەبارەت بە گۆدۆ، کە هەر ئەمە وادەکا نەتوانن ئەو شوێنە بە جێ بێڵن، بەڵام هێشتا خۆیان بە ڕزگار دەزانن. ئەوان ئەو خەیاڵە بە خۆیان دەبەخشن کە ئەوان بوونیان هەیە. چۆن دەکرێ لەو کۆیلایەتیە ڕزگاریان بێت و ئەو سنورە بشکێنن کاتێک تەنانەت دان بە بوونی ئەو بەند و بەربەستە نانێن؟ لانی کەم لوکی ئەو گورێسە لە دەوری ملیدا دەبینێت، ئێستراگۆن و ڤلادیمیر ئەوەش نابینن.\nهێشتا کێشەگەلێک بەرانبەر کۆیلەکەی پۆزۆ هەیە. بەر لە گشتی، لوکی تەنانەت ناتوانێت دڵنیا و بێگومان بێت کە پێگەی ئەو وەکو خزمەتکارێک، هەمیشەییە. لانی کەم دەبێ دڵگران بێت کە ڕۆژێک ئەو دۆخەی دەترازێت و لەدەستی ئەدات. گرنگتر ئەوەیە کە ئەگەر لوکی گومانێکیشی هەبێت، ناتوانێت هیچ بکات و دەسەڵاتێکی نیە. لوکی تەنیا کاتێک بۆی هەیە قسان بکات کە ئەمری پێ بکرێ، ئەمە هەڵسەنگێنن لە گەڵ ئەو شەپۆلە ناکۆتایە لە پرسیارەکانی ڤلادیمیر و ئێستراگۆن دا. لوکی بۆی نیە پرسیار کات. دەتوانین بڵێین ئازارەکانی ئەو خراپ ترین جۆری ئازارن لە بەر ئەوەی کە ئەشێ لە بێدەنگیدا ئازارەکانی بچێژێ.\nسەبارەت بە ناوەکەی گوتمان کە دو دێوی هەیە. ئێستا دەرکەوت لوکی هەم ناوێکی ئاساییە هەم واتایەکی پێچەوانەی هەیە، واتە ناوێکی دوودێوە.\nناتوانین باس لە لوکی بکەین و باسی وتارەکەی لە پەردەی یەکەمدا نەکەین. ئەمە تەنیا جارێکە لوکی لە شانۆنامەکەدا بدوێ. لە نیگای یەکەمدا، لوکی خەریکی چنینی پوچی لە سەر پوچیە. وتارەکەی پڕە لە ڕستەگەلێکی پچڕ پچڕ و بە جۆرێک سەیر کە بێ‌ئەوەی ئامانج و شێوازێکی گشتی هەبێت هەر دوبارە دەبێتەوە . دەتوانین ئەم بەشە وەکو بەشێکی بێ‌واتا لابەین.\nبە گوێرەی ئەو شتەی لە بێکێت دەیبینین، بەشێکی زۆر کەم لە شانۆنامەکەی لە سەر ڕێکەوتە. بەر لە هەر شتێک، بڕوانن بۆ ئەو ڕستەگەلە کە دەڵێی بە ڕێکەوت لوکی هەڵیان دەبژێرێت و دوبارەیان دەکاتەوە: “بە هۆکارگەلێکی نادیار” دە جار دەردەکەوێ. “کات پێمان دەڵێ” چوار جار دوبارە دەبێتەوە، و چوار جار ڕستەی “ئەو شتەی زۆرترە” دەبیستین. ڕستەگەلی “ڕاستیەکان ئەمانەنە”، “بێ گومان” و “وا بزانم” چەندەها جار دەوترێ.\nبیرۆکەگەلی کات، هەتا هەتایی بوون، گومان و لاسای کردنەوەیەکی هەڵە لە ڕاستی، دەبینرێن. ئەمە بێجگە لە بیرۆکە هەرە گرنگی دوبارەبونەوە و پوچییە. لە تێڕوانینمان بۆ کەسایەتی گۆدۆ گوتمان کە لوکی لەم وتارەدا دەرئەنجامی هەرە گرنگی شانۆنامەکە ڕوون دەکاتەوە، بەڵام ئەوە باسێکی دیکەیە.\nئەوەی کە لوکی بە زمانێکی ناڕون و زانایانە دەدوێ بابەتێکە لە فێڵ کردن و خەڵەتاندن، ئەو وەکو دەسەڵاتدار و زانایەک دەدوێ بەڵام لە ڕاستیدا بێبەهرەیە لە هەموی ئەو سیفەتانە. ڕەنگە بێکێت ویستبێتی گاڵتە بە زاراوەو پەیڤینی ئەکادیمیانە بکات کە زۆربەی زانایان بە کاریان دەهێنا. ئەمە شرۆڤەیەکی ڕوون و بەهێزە کە چاوەڕوانی گۆدۆ بەرهەمێکی شانۆییە نەک وتارێکی فەلسەفی.\nشیعرەکانی خەلیل جوبران سەبارەت بە منداڵان


داعش لە دوو قۆڵی كەركوكەوەشەش كرێكاری خەڵوز دروستكردن و دوو پێشمەرگە دەكاتە ئامانج\nداعش لە دوو قۆڵی كەركوكەوە\nشەش كرێكاری خەڵوز دروستكردن و دوو پێشمەرگە دەكاتە ئامانج\nكەركوك/ 31ی تشرینی یەكەمی 2021/ مێردمنداڵێكی بریندار باوەش بەباوكیدا دەكات دوای رزگاربونی لە هێرشەكەی شەوی رابردوی داعش لە نزیك گوندی حەوائج كە بەهۆیەوە چوار كرێكار كوژران و دوانی تر برینداربون فۆتۆ: تایبەت بە (كەركوك ناو)\nشەش كرێكاری خەڵوز دروستكردن لە گوندێكی ناحیەی عەباسی لە كەركوك دەكەونە بۆسەی چەكدارانی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام ناسراو بە (داعش)، بەهۆیەوە چواریان "دەكوژرێن" و دووانی تریان بە برینداری رزگاردەكرێن، لە روداوێكی تردا هەر لە سنوری كەركوك دوو پێشمەرگە بە دەستی چەكدارانی هەمان رێكخراو كوژران.\nئەو دوو روداوە شەممە 30ی تشرینی یەكەم لە دوو كاتی جیاوازدا لە سنوری كەركوك رویاندا، ئەوەش هاوكاتە لەگەڵ زیادبونی جموجۆڵی چەكدارانی داعش لە كەركوك و ناوچەكانی تری جێناكۆك.\nئەو شەش كرێكارە لە گوندی عەوائیج سەر بە ناحیەی عەباسی لە سنوری هەردوو پارێزگای كەركوك و سەڵاحەدین رۆژانە سەرقاڵی خەڵوز دروستكردن دەبن، بەڵام شەممە 30ی تشرینی یەكەم لەكاتێكدا بۆ سەر كار دەچون بۆ دورگەیەك بەناوی جەزرە لەسەر روباری دیجلە، دەكەونە بۆسەی چەكدارانی داعش-ەوە، ئەوەش بەپێی وتەی سەرچاوەیەك لە كەسوكاری ئەو كرێكارانە بە (كەركوك ناو).\nوتیشی "دوو كەسیان دەستبەجێ دەكوژرێن، دووانی تر برینداردەبن (يەكێكیان مێردمنداڵە)، هەرچی دوانەكەی ترە هەوڵی راكردن و گەڕانەوە دەدەن، بەڵام بۆ ئەوە دەبوو لە ئاوەكە بدەن و بە مەلە خۆیان رزگار بكەن".\nدوو كەسیان دەستبەجێ دەكوژرێن، دووانی تر برینداردەبن، هەرچی دوانەكەی ترە هەوڵی راكردن و گەڕانەوە دەدەن، بەڵام بۆ ئەوە دەبوو لە ئاوەكە بدەن و بە مەلە خۆیان رزگار بكەن\nلەوكاتەدا خەڵكی گوندی عەوائیج و چەكدارانی حەشدی عەشایەری بە هانایەوە دەچن، هەریەكە لە حەشد، پۆلیسی فیدراڵی و پۆلیسی ناوخۆیی قەزای حەویجە هەڵمەتێكی گەڕان و پشكنین ئەنجام دەدەن، لە بەری پارێزگای سەلاحەدینیشەوە، فەرماندەیی ئۆپەراسیۆتە هاوبەشەكانی سەڵاحەدین ئۆپەراسیۆنێكیان رێكخست.\nمەلا مەجید، یەكێك لە فەرماندەكانی حەشدی عەشایەری لە ناوچەی عەباسی، بە (كەركوك ناو)ی وت "ئەو دوو كرێكارەی هەوڵی گەڕانەوەیانداوە كاتێك گوێیان لە دەنگی تەقە بووە و ویستویانە بە مەلە بپەڕنەوە، تەقەیان لێكراوە و ئەوانیش كوژراون".\nوتیشی "تەنیا توانیومانە تەرمی شەهیدێك بدۆزینەوە... لەگەڵ رزگاركردنی دوو بریندارەكە، چارەنوسی تەرمی سیانەكەی تر دیار نییە".\nكەركوك/ 31ی تشرینی یەكەمی 2021/ كەسوكاری كوژراوەكانی گوندی حەوائج فۆتۆ: تایبەت بە (كەركوك ناو)\nئەو شەش كرێكارە، زۆرینەی رۆژەكانی هەفتە دەچنە ئەو دورگەیە و داری دورگەكە دەبڕنەوە و دواتر خەڵوزی لێ دروستدەكەن و دەیفرۆشنەوە.\nسەرچاوەیەك پۆلیسی حەویجە – عەباسی سەر بە قەزای حەویجەیە بە دوری زیاتر لە 50كم لە باشوری خۆرئاوای كەركوك – بە (كەركوك ناو)ی وت "كاتێك هێزەكانی حەشدی عەشایەری چونەتە شوێنی روداوەكە روبەڕوبونەوە رویداوە... بەڵام دیار نییە زیان بە چەكدارەكانی داعش كەوتووە یان نا".\nئەو ناوچەیە لە حوزەیرانی 2014 كەوتە دەست داعش تا ساڵی 2017 ناوچەیەكی گرنگی ئەو رێكخراوە بوو و دەیان مۆڵگە و شوێنی خۆحەشاردانیان لە ناوچەكە دروستكردبوو. لەگەڵ تونێلێكی گەورە، ئەوەش بە وتەی خەڵكی ناوچەكە كە بۆ (كەركوك ناو)، قسەیان كرد.\nلە كۆتایی 2017 ناوچەكە كەوتە دەست هێزە عیراقییەكان و هێزەكانی هاوپەیمانانیش ناوچەكەیان بۆردومانكرد و مۆڵگەكان وێران كران.\n"ئێستا جموجۆڵی چەكدارانی داعش لە ناوچەكەدا دەستیپێكردۆتەوە و بون بە مەترسی بۆ سەر خەڵكی ناوچەكە"، كەسوكاری یەكێك لە كرێكارەكان وای وت.\nئێستا جموجۆڵی چەكدارانی داعش لە ناوچەكەدا دەستیپێكردۆتەوە و بون بە مەترسی بۆ سەر خەڵكی ناوچەكە\nكاتژمێر 9:30 خولەكی شەوی رابردوش، لە بەرزاییەکانی زورگەزراو لە سنوری ناحیەی پردێ، داعش لەڕێی چەكی بێكەیسییەوە تەقەی لە دوو پێشمەرگە كرد لەوكاتەی لە ئەركدابون و هەردوكیان گیانیانلەدەستدا، ئەوەش بەپێی وتەی نوری حەمە عەلی، لێپرسراوی میحوەری 5ی خۆرئاوای کەرکوک، كە بۆ دەزگاكانی راگەیاندن قسەییكردووە.\nوەزارەتی پێشمەرگەی حكومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەنراوێكدا جەختیكردەوە "لە ساتی راوەدونان و بەرپەرچدانەوەی ئەو تیرۆریستانە، دوو پێشمەرگەی نەبەرد و ئازای سەر بە لیوای 10ی پیادە وەزارەتی پێشمەرگە شەهید بون".\nلە چوار رۆژی رابردودا ئەمە چوارەمین هێرشی چەكدارانی داعشە بۆ سەر هێزە ئەمنییەكان و هاوڵاتیانی مەدەنی لە پارێزگای كەركوك.\nلە شەوی 28ی تشرینی یەكەم چەكدارانی داعش هێرشانكردە سەر خاڵێكی هێزەكانی سوپای عیراقی لە سنوری قەزای داقوق و بەهۆیەوە سەربازێك كوژرا، هەمان شەو بە چەكی قەناس هێرشێكی دیكەیان كردۆتە سەر هێزە ئەمنییەكان و بەپێی سەرچاوەیەكی ئاگادار لەو روداوە بۆ (كەركوك ناو)، "هێرشەكەی داعش بۆ سەر هێزی پۆلیسی فیدراڵی بووە لە نزیكی گوندی سوهێلە و بەهۆیەوە پۆلیسێكی لیوای 20ـی فیرقەی 5ـی فیدراڵی شەهید بووە".\n"چەكدارانی داعش لەم ماوەیەدا زیاتر چەكی قەناس لە هێرشەكانیاندا بەكاردەهێنن.. هێرشەكەی گوندی شەبیجەش كە ژمارەیەك پۆلیس شەهید بون هەر بە ناقس بوو، چونكە توانای بەرەنگاربونەوەی راستەوخۆیان نییە و لە دورەوە هێرشدەكەن و دەكشێنەوە"، بەپێی سەرچاوەكە.\nلە روداوەكەی گوندی شەبیجەی ناحیەی رەشاد، 11ی ئەیلولی 2021 ژمارەیەك چەكدار كە بەوتەی هێزە ئەمنییەكان "داعش" بون، هێرشیانكردە سەر هێزیكی پۆلیسی فیدراڵی و بەهۆیەوە چوار پۆلیسی فیدراڵی كوژران.\nماوەیەكە ناوچەكانی جێناكۆك بەتایبەت لە هەرسێ پارێزگای كەركوك، دیالە و سەڵاحەدین بە دۆخێكی سەقامگیردا تێپەڕنابێت، جموجۆڵ و هێرشی چەكداری بۆ سەر هاوڵاتیان و هێزە ئەمنییەكان بەردەوامی هەیە.\nداعش لە كەركوك شەڕی قەناس دەكات: لە سوپا و پۆلیسی فیدراڵی كوژراو هەن


لە دانیشتنی ٥٢ ـەمینی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی، گفتوگۆ لەبارەی پاشەکەوتی مووچە و ھەڵگرتنی ئەو سزایانە کرا، کە خراوەتە سەر ئەو کەسانەی قەرزی نیشتەجێبوونیان وەرگرتووە و نەیانگەڕاندووەتەوە، سەرۆکی ئەنجوومەنیش ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، سەرجەم پێشنیارەکانیان ئاراستەی حکوومەت دەكەن، تا لە بەرژه‌وەندیی ھاووڵاتیان کاری لەسەر بکات.\nبەلای زۆرێک لە ئەندامانی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانییه‌وه، کۆبوونەوەی ئه‌مجاره‌یان گرنگییه‌کی تایبەتی هه‌بوو, چونکە بەشێک لە تەوەرەکان کە گفتوگۆیان لەبارەوە کرا، ھەڵقووڵاوی کێشەی ھاووڵاتیان بوو.\nرەسوڵ عەبدوڵڵا, ئەندامی ئەنجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی ده‌ڵێت: "داوا له سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران ده‌كه‌ین، هه‌ژماری بانكیی بۆ سه‌رجه‌م فه‌رمانبه‌ران بكرێته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌ران بزانن تا ئێستا چه‌ند له مووچه‌كه‌یان پاشه‌كه‌وت كراوه".\nلای خۆیشیه‌وه دیمه‌ن ره‌زا، ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی, ئاماژه به‌وه ده‌دات، "ئه‌و پڕۆژه‌یه، پڕۆژه‌یه‌كی تێروته‌سه‌له و له به‌رژه‌وه‌ندیی سه‌رجه‌م مووچه‌خۆرانه، هه‌ر كه‌سێكیش تێبینی له‌سه‌ر ئه‌و پڕۆژه‌یه هه‌بێت، ده‌توانێت پێشنیاره‌كانی بخاته روو".\nپێشنیارەکانی ئەنجوومەن لەبارەی کردنەوەی هه‌ژماری بانکیی بۆ فەرمانبەران و چۆنێتی دانەوەی قەرزەکان، دوای ئەوەی دێت, کە پشکی کورد لە بودجەی عێراق زیاد کراوه، بۆیە ئەیانەوێت حکوومەت بە گەيشتنی بودجە کاری لەسەر بکات و ھاووڵاتییان بەرچاوڕوون بن لەبارەی ئەو پارەیەیان کە لەلای حکوومەتە.\nلای خۆشییه‌وه ئازاد حەمە ئەمین، سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی جه‌خت ده‌كاته‌وه، "ئامانجی كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆیان بۆ پێدانی دڵنیاییه به فه‌رمانبه‌ران و مووچه‌خۆران، كه پاشه‌كه‌وته‌كه‌یان نافه‌وتێت، هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر فه‌رمانبه‌رێك بزانێت بڕی ئه‌و پاره‌یه‌ی چه‌نده، كه وه‌ك پاشه‌كه‌وت لای حكوومه‌ته". هه‌روه‌ها ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، "له سه‌ر كۆمه‌ڵێك خاڵ رێككه‌وتوون، كه سه‌رجه‌میان له به‌رژه‌وه‌ندیی فه‌رمانبه‌ران و مووچه‌خۆرانه".\nجگە لە پێشنیاری پاشەکەوتی مووچە، خالێکی دیكە کە ئەندامان بە گرنگییەوە گفتوگۆیان لەبارەوە کرد، ھەڵگرتنی ئەو سزایەیە, کە حکوومەت بۆ ئەو ھاووڵاتییانە دەریکردووە, کە ساڵانێکە پارەی قەرزی نیشتەجێبوونیان نەداوەتەوە.


پسپۆڕێكی یاسا: پەرلەمان دەتوانێت کار بۆ باشترکردنی ژیانی خەڵک بکات\nسەرۆک بارزانی: گیانله‌ده‌ستدانی جه‌بار عوسمان رووداوێکی کەم وێنەیە\nئاواره‌كانی کەرکووکی جەژنانەیان پێشکەش دەکرێت\nبەهۆی کێشەی کومەلایەتییەوە سێ کەس بوونە قوربانی\nواده‌ی پێكهێنانی هاوپەیمانێتیی بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مان ده‌ست پێده‌كات\n2017-09-13 [06:18 AM]\nپسپۆڕێکی بواری یاسا ده‌ڵێت، کاراکردنەوەی پەرلەمان لەم قۆناغەدا گرینگیی خۆی ھەیە، چونکە ھیچ بیانوویەک بۆ پرسە یاسایییەکان ناھێڵێتەوە، وتیشی، دەستپێکردنەوەی کۆبوونەوەکانی پەرلەمانی کوردستان ھێزێکی زیاتر بە ڕیفڕاندۆمی سەربەخۆیی دەدات.\nشیروان حەیدەری، وەزیری پێشووی داد، رایگەیاند، بڵاوبوونەوەی ھەواڵی کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان کاریگەریی لەسەر جەماوەری کوردستان ھەیە و پێم وایە کاراکردنەوەی پەرلەمان لەم قۆناغەدا گرینگیی خۆی ھەیە، چونکە ھیچ بیانوویەک بۆ پرسە یاسایییەکان ناھێڵێتەوە.\nوتیشی، لەسەر ئاستی ناوخۆ و عێراق و جیھان دەستپێکردنەوەی کۆبوونەوەکانی پەرلەمان ڕۆڵی دەبێت، بەتایبەت کە ھەرێمی کوردستان چەند ڕۆژێکی کەمی لەبەردەمدا ماوە بۆ ئەنجامدانی ڕیفڕاندۆمی سەربەخۆیی، زۆر کەس و لایەن باسیان لەوە دەکرد، ئەگەر پەرلەمان دەستبەکارەکانی بکاتەوە، ئەوە ھێزێکی دیکە بە پڕۆسەی ڕیفڕاندۆم دەبەخشێت.\nشیروان حەیدەری ئاماژه‌ی به‌وه‌دا، پەرلەمان وەک دەزگەیەکی یاسادادان و چاودێری لەم قۆناغەدا زۆر ئەرکی گرینگی لەبەردەمدایە، لەوانەش دەرکردنی ژمارەیەک پڕۆژەیاسا، ھەروەھا باشترکردنی بژێویی ژیانی ھاووڵاتییان، چونکە ئەگەر پەرلەمان لە کۆبوونەوەکانی بەردەوام بێت، پەرلەمانتاران ھەست بەوە دەکەن، ھاووڵاتییان بە ھۆی قەیرانی ئابوورییەوە ڕەوشیان خراپە و پەرلەمان دەتوانێت بە دەرکردنی ھەندێ بڕیار و یاسا کار بۆ باشترکردنی ژیانی خەڵک بکات، جگە لەو ڕۆڵە گرینگەی چاودێری بەسەر دامودەزگەکانی حکوومەتدا دەکات.


کێشه‌ی کوشتن به پاساوی شه‌ره‌ف ئه‌توانێ بێبێته هۆی ئێزنی مانه‌وه له سوێد؟ - Radio Sweden Kurdish - ڕادیۆی سوید - Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nکێشه‌ی کوشتن به پاساوی شه‌ره‌ف ئه‌توانێ بێبێته هۆی ئێزنی مانه‌وه له سوێد؟\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 12 juni 2008 kl 17.45\nزۆر که‌س که به پاساوی شه‌ره‌ف تووشی توند و تیژی بوون ، له‌مه‌ولا ئێمکانی زیاتریان هه‌یه به‌و بۆنه‌وه ئێزنی مانه‌وه له سوێد وه‌رگرن. ئه‌مه‌ش له ڕێگای ده‌زگای کۆچه‌وه که به ته‌مایه دامه‌زراوانی خۆی له‌م بواره‌دا بنێرێت بۆ خۆل و زانیاری زیاتر وه‌رگرن له سه‌ر توند و تیژی به پاساوی شه‌ره‌ف.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ده‌زگای کۆچ دان ئه‌لیاسۆن، پێی وایه زانیاری زیاتر له‌م باره‌وه ئه‌توانێ ده‌زگای کۆچ وا لێ بکات که ئاسانتر ئێزنی مانه‌وه به‌م که‌سانه بدات.\nدان ئه‌لیاسۆن ئه‌ڵێ: به‌ڵی، ئه‌گه‌ر ئێمه بۆمان ده‌رکه‌وێ که زۆر سنوورمان داناوه بۆ مافی مانه‌وه‌ی ئه‌م که‌سانه له سوێدا، ئه‌وا ئێستا ده‌رفه‌تێکی زیاتریان پێ ئه‌ده‌ین.\nئێستا هه‌ر به‌م بۆنه‌وه ده‌زگای کۆچ داوای یارمه‌تی له ڕیکخراوه خۆبه‌خشه‌کان، وه‌ک خاچی سوور، ته‌ڕافه‌م و بنکه‌ی وتووێژی ژانان واته kvinnoforum ده‌کات. ده‌زگای کۆچ ئه‌یه‌وی زانیاری زیاتری هه‌بێت له سه‌ر موشکلاتی توند و تیژی به پاساوی شه‌ره‌ف هه‌م له سوید و هه‌م له ده‌ره‌وه‌ی وڵاتدا. به‌پێی قسه‌ی دان ئه‌لییاسۆن به‌رز کردنه‌وه‌ی ئاستی لێهاتوویی له‌م باره‌وه ئه‌بێت به زووترین کات ده‌ست پێ بکات، بۆیه ئێمکانی ئه‌وه هه‌یه که پاییز نوێنه‌ری ده‌زگای کۆچ له گه‌ڵ یه‌ک له‌م ڕێکخراوه خۆبه‌خشانه‌دا سه‌فه‌ر بکات بۆ ئه‌فریقا یان ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست.\nدان ئه‌لیاسوۆن ئه‌ڵێ: سه‌فه‌ر ئه‌که‌ین بۆ چه‌ند وڵاتی جیاواز به هیوای ئه‌وه‌ی که زانیاری زیاتر وه‌رگرین له‌م باره‌وه.\nئایا زۆر که‌س داوای ئێزنی مانه‌وه ده‌که‌ن به بۆنه‌ی گرفتی توند و تیژی به پاساوی شه‌ره‌ف؟ ده‌زگای کۆچ هیچ ئامارێکی له‌م باره‌وه نیه. به‌ڵام دان ئه‌لیاسۆن له لایه‌ن رێکخراوه خۆبه‌خشه‌کانه‌وه له‌سه‌ر پرسی ئه‌و که‌سانه که تووشی گرفت بوون به پاساوی شه‌ره‌ف ڕه‌خنه‌ی لێ گیراوه. بۆ نموونه له لایه‌ن ته‌ڕافه‌مه‌وه. ته‌رافه‌م ڕێکخراوێکه که له سه‌رانسه‌ری سوێدا کێشکی ته‌له‌فونی(jourtelefon)به 40 زمانی جیاواز به‌ڕێوه ئه‌بات.\nبه‌رنادیتا نوونه‌ز به‌ڕیوه‌به‌ری کارو باری ته‌ڕافه‌مه.\nبه‌رنادیتا نوونه‌ز ئه‌ڵێ: ئێمه پێمان وایه زانیاری پێویست له‌م باره‌وه که‌مه. پێویسته زانیاری زیاتر به ده‌ست بێت له سه‌ر ئه‌م که‌سانه که تووش دێن وبیر له‌وه بکرێته‌وه که چه مه‌ترسیه‌کیان له سه‌ره؟ چی روو ئه‌دات ئه‌گه‌ر بنێردرێنه‌وه بۆ وڵاته‌که‌یان. له بارو دۆخێکی وادا ئه‌و که‌سانه مه‌ترسی مه‌رگیان له سه‌ره.


ئیبن باجە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nسەرەگۆسا، ھۆزی سەرەگۆسا، ئەندەلووس (لەمڕۆدا Aragon, Zaragoza (province), ئیسپانیا)\nی Missing required parameter 1=month!ی 1138(1138-Missing required parameter 1=month!-00) (٥٣ ساڵ ژیاوە)\nFes, ئیمپڕاتۆرییەتی مورابیت (present-day Fes, Morocco)\nئەستێرەناس، فەیلەسووف، پزیشک، فیزیک، شاعیر، زانستخواز\nئیبن توفەیل، Al-Bitruji, ئیبن ڕوشد، Maimonides\nئیبن باجە بە عەرەبی (ابن باجة) ناوی تەواوی (ئەبوبەکر محەممەد کوڕی یەحیا ئەلساغی)ە. فەیلەسووف، ڕوەکناس، شاعیر، پزیشکی عەرەب و خەڵکی ئەندەلوسە. لە ڕۆژاوا بە (Avempace) ناسراوە.\nنووسەری کتێبی (کتاب النبات، "کتێبی ڕووەکەکان") بوو کتێبێکی ناسراوی ڕوەکەکان بوو، کە پێناسەی ڕەگەزی ڕوەکەکانی دەکرد. تیۆرییە فەیلەسووفییەکانی کاریگەری خستە سەر کارەکانی ئیبن ڕوشد زۆربەی نووسین و کتێبەکانی تەواو نەکراون بەھۆی زوو مردنی، زانیارییەکی باشی لەسەر پزیشکی و ماتماتیک و ئەستێرەناسی ھەبوو، بەشدارییە سەرەکییەکانی لە فەلسەفەی ئیسملامی بیرۆکەکەی بوو دەربارەی ڕۆح، کە تەواو ئەویش تەواو نەکرا.\nئیبن باجە لە سەرەدەمی خۆی نەک تەنھا کەسایەتییەکی ناسراو بوو لەبارەی فەلسەفە بەڵکو لەھەردوو بواری مۆسیقا و شیعریشدا ناسراو بوو. کۆکراوەی شیعرەکانی لە ١٩٥١ دۆزرایەوە ھەرچۆنێک بێت زۆربەی کارەکانی تا ئێستاش نەدۆزراونەتەوە، بەڵام تیۆرییەکانی لە بارەی ئەستێرەناسی و فیزیک لەلایەن مایمۆنیدس و ئیبن ڕوشدەوە پارێزرگاریان لێکراوە، و کاریگەری لەسەر ئەستێرەناس و فیزیکزانەکانی سەردەمی دواتر ھەبووە لە سەردەمی زێڕینی ئیسلام و سەردەمی ڕێنێسانسی ئەورووپا، لەناویاندا گالیلیۆ گالیلێی\nئیبن باجە بە تەواوی مێژووی لەدایکبوونەکەی نەزانراوە بەڵام دەزانرێت کە لە ھەرێمی (ساراگۆستە) لە ئەندەلوس لە دایکبووە. ناوی ڕاستی ئەبوبەکر محەممەد ئەلساغییە. لە ساڵی ١١٣٨ لە فاس کۆچی دوایی کردووە.\n^ Grant, Edward (1996). Planets, Stars, and Orbs: The Medieval Cosmos, 1200-1687. CUP Archive. ISBN 978-0-521-56509-7.\n^ Egerton, Frank N. (2012). "History of Ecological Sciences, Part 43: Plant Physiology, 1800s". Bulletin of the Ecological Society of America. 93 (3): 197–219. doi:10.1890/0012-9623-93.3.197. ISSN 0012-9623.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئیبن_باجە&oldid=907600»\nدەروازەی ئەندەلوس/وتارە پەیوەندیدارەکان\nماتماتیکزانانی ئەندەلووسی لە سەدەکانی ناوەڕاست