ڕاگەیاندن و سیاسەتی ڕاگەیاندن لە هەرێمی كوردستان – سه‌رده‌م\nڕاگەیاندن و سیاسەتی ڕاگەیاندن لە هەرێمی كوردستان\nنووسینی: مەجید ساڵح\nسەرەڕای تێگەیشتن و خوێندنەوەی جیاجیا بۆ چەمكی سیاسەتی ڕاگەیاندن، بەڵام كاری ڕاگەیاندن لە هیچ وڵاتێكدا پێشكەوتن بە خۆیەوە نابینێت، ئەگەر حكومەت و كەناڵەكانی ڕاگەیاندن لەو وڵاتەدا خاوەنی سیاسەتێكی ڕاگەیاندنی ئاشكرا و نووسراو نەبن، چونكە سیاسەتی ڕاگەیاندن بەشێكە لە ڕەگەزەكانی پرۆسەی ڕاگەیاندن.\nزاراوەی سیاسەتدانان دەستەواژەیەکە بە زۆری لەگەڵ چەمکی دەوڵەتدا بەکار دێت، ئەو ڕێوشوێنانەی کە حکومەت سەبارەت بە باسەکانی ئاساییش دەیگرێتە بەر، پێی دەگوترێت سیاسەت. بە هەمان شێوەش باس لە سیاسەتی دەرەکی و ناوخۆیی وڵات دەکرێت. هەر کە حکومەتێک دەستبەکار دەبێت، ڕاستەوخۆ سیاسەتی خۆی سەبارەت بەو باسانەی کە لە سەرەوە باس کران و دەیان باسی دیکە ڕادەگەیەنێت. هیچ دەوڵەتێک نییە لە دونیادا سیاسەتی تایبەتی سەبارەت بە باسەکانی بەرگری، کولتووری، کۆمەڵایەتی، تەندروستی و تا دوایی نەبێت.\nهەموو سیاسەتێکی حکومەت پێی دەگوترێت سیاسەتی گشتی، ”دانانی سیاسەت لە هەموو بوارەکاندا بە سیاسەتی کولتووری و ڕاگەیاندنیشەوە شتێکی نوێ نییە، تەنانەت پێش شۆڕشی فەڕەنسی (1789–1799) هەندێک لە دامودەزگاکانی حکومەت پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بە کاروباری کولتوورییەوە هەبووە. گرنگیدانی حکومەتی پادشایی بە هونەری شانۆ و موزیک و پەیکەرسازی بۆ خۆی جۆرێک بووە لە سیاسەتی گشتی. کەواتە دەکرێت بڵێین سیاسەتی گشتی دیاردەیەکی کۆن و مێژووییە.”\nسیاسەتی ڕاگەیاندن کۆڵەکەی کاری ڕاگەیاندنە و ئەو چوارچێوەیەیە کە تێیدا پڕۆسەی ڕاگەیاندن ئەنجام دەدرێت و ستراتیژ و پلان بۆ قۆناغەکانی داهاتوو دادەنرێت. سیاسەتی ڕاگەیاندن هەڵقوڵاوی فەلسەفەی حوکمڕانیی دەوڵەتە و دەبێتە هۆی ”دیاریکردن و ڕاگرتنی هاوسەنگیی پڕۆسەی کاری ڕاگەیاندن و دەستنیشانکردنی ئامانج و ئەولەوییەتەکان لە چوارچێوەی پێداویستی و ئامانجەکان.”\nبە هۆی باڵادەستی و هەژموونی کەناڵەکانی ڕاگەیاندن لە کۆمەڵگەکەماندا، باسی بوونی سیاسەتێکی ڕاگەیاندنی داڕێژراو و نووسراو و گشتگیر کە هەموان لەسەری کۆک بن، بووەتە یەکێک لە پرسە هەرە گرنگەکانی ئێستای کاری ڕاگەیاندن لە هەرێمی کوردستاندا. بەڵام بە هۆی بەدحاڵیبوون لەم چەمکە، تەنیا ورووژاندنی پرسی بوونی سیاسەتی ڕاگەیاندن لە هەرێمی کوردستان، ترس و دڵەڕاوکێ دەخاتە دڵی زۆربەی ڕاگەیاندنکاران و ڕۆشنبیرانی هەرێمی کوردستانەوە، چونکە زاراوەی سیاسەتی ڕاگەیاندن بۆ ئێمەی کورد جگە لەوەی زاراوەیەکی نوێیە، لە هەمان کاتدا بە لای خودی ڕاگەیاندنکارانیشەوە پرسگەلێکی زۆر ئاڵوزە و ئامانج و مەبەستەکانی تەمومژاوین. بۆیە ئاساییە لە لایەن هەندێک کەس و لایەنەوە بەوە لێک بدرێتەوە کە سیاسەتی ڕاگەیاندن جۆرێکی دیکەیە لە سانسۆری دەوڵەت لەسەر ئازادیی ڕۆژنامەوانی. ئەوە لە کاتێکدایە هێشتا ئازادیی ڕاگەیاندن لە هەرێمی کوردستان لێکدانەوەی جیاواز بۆ بوون و نەبوونی دەکرێت.\nسەرەڕای تێگەیشتن و خوێندنەوەی جیاجیا بۆ چەمکی سیاسەتی ڕاگەیاندن، بەڵام کاری ڕاگەیاندن لە هیچ وڵاتیکدا پێشکەوتن بە خۆیەوە نابینێت، ئەگەر حکومەت و کەناڵەکانی ڕاگەیاندن لەو وڵاتەدا خاوەنی سیاسەتێکی ڕاگەیاندنی ئاشکرا و نووسراو نەبن، چونکە سیاسەتی ڕاگەیاندن بەشێکە لە ڕەگەزەکانی پڕۆسەی گەیاندن.\nئەم کتێبە هەوڵێکە بۆ خستنەڕووی چەمکی سیاسەتی ڕاگەیاندن و لە سێ بەش پێک هاتووە:\nبەشی یەکەم بریتییە لە خستنەڕووی پێناسەی چەمکی ڕاگەیاندن و قۆناغەکانی پێشکەوتنی ڕاگەیاندن، هەروەها باس لە جۆرەکانی کەناڵەکانی ڕاگەیاندن و ئەو ئەرکانەی کە جێبەجێی دەکەن دەکرێت. هەر لەم بەشەدا ژینگەی ڕاگەیاندن و سیستەمەکانی ڕاگەیاندن و ئەو تیۆرانەی کە کاری ڕاگەیاندنی لەسەر بونیاد نراوە دەخرێتە ڕوو. لە کۆتایی بەشەکەشدا وەک ڕێخۆشکردن بۆ چوونە ناو باسی سەرەکیی کتێبەکە، پەیوەندیی نێوان سیاسەت و ڕاگەیاندن شرۆڤە دەکرێت.\nلە بەشی دووەمدا باسی چەمکی سیاسەتی گشتی کە دایکی سیاسەتی کەرتەکانی دیکەیە دەکەین و ئەو ڕەهەندە سیاسییانەی کە سیاسەتی گشتی پێک دەهێنن دەخەینە ڕوو و پاش ئەوەش تایبەتمەندییەکانی سیاسەتی گشتی شی دەکەینەوە. قۆناغەکانی ئامادەکردنی سیاسەتی گشتی و داڕێژەرانی سیاسەتی گشتی و ئاستەکانی سیاسەتی گشتی، سێ تەوەری دیکەی ئەم بەشە پێک دەهێنن و جیاوازیی نێوان سیاسەتی گشتی و پلاندانان هەر لەم بەشەدا شرۆڤە بۆ ڕۆڵی ڕاگەیاندنەکان لە سیاسەتی گشتیدا دەکرێت. لە کۆتایی بەشەکەشدا چەمکی سیاسەتی کولتووری وەک بەشێک لە سیاسەتی گشتی و خانەی سەرەکیی سیاسەتی ڕاگەیاندن دەخرێتە بەر باس و لێکۆڵینەوە.\nلە بەشی سێیەمدا چەمکی سیاسەتی ڕاگەیاندن و تایبەتمەندییەکانی سیاسەتی ڕاگەیاندن و گرنگیی سیاسەتی ڕاگەیاندن و قۆناغەکانی دانانی سیاسەتی ڕاگەیاندن بە وردی دەخرێنە ڕوو. هەر لەم بەشەشدا باس لە پێداویستییەکانی داڕشتنی سیاسەتی ڕاگەیاندن و ئەوانەی سیاسەتی ڕاگەیاندن دادەڕێژن و جیاوازیی نێوان سیاسەتی ڕاگەیاندن و سیاسەتی کۆمەنیکەیشن لەگەڵ گەشتێک بە ناو پلانی ڕاگەیاندندا دەکرێت. لە کۆتایی کتێبەکەشدا هەندێک قسەوباس سەبارەت بە ڕاگەیاندنی کوردی لە نەبوونی سیاسەتی ڕاگەیاندندا دەکرێت.


گیولەن هێرش دەکاتە سەر سەرۆک کۆماری تورکیا\n2019-09-29 [12:13 PM]\nسەرۆکی بزووتنەوەی خزمەتی تورکی هێرش دەکاتە سەر سەرۆک کۆماری تورکیا.\nفەتحوڵڵا گیولەن، زانای ئاینی و سەرۆکی بزووتنەوەی خزمەت (گیولەنییەکان)ی تورکیا لە یەکەم چاوپیکەوتنیدا لە 2016ـەوە، بە کەناڵی (Ten)ی میسری راگەیاندووە، رەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا گوێ لە کەس ناگرێ.\nفەتحوڵلا گیولەن هەروەها رایگەیاندووە، وڵاتانی رۆژئاوا و ئیسلامی دەتوانن هەڵوێستی یەکگرتوو لە دژی رەجەب تەییب ئەردۆغان بنوێنن، بۆ ئەوەی ”واز لە زۆرداریی خۆی بهێنێت“.\nئەو زانایە تورکە، کە ئەردۆغان بە پیلانداڕێژەری کودەتای تەمموزی 2016ـی دادەنێت، پێی وایە ئەوانەی ئێستا فەرمانڕەوایی تورکیا دەکەن، کە مەبەستی ئەردۆغان و سەرکردەکانی پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی دەسەڵاتدارە، هاووڵاتیی رەسەنی تورکیا نین، ”دەڵێن ئەوان لە باکوورەوە هاتوون“.\nفەتحوڵڵا گیولەن ناڕاستەوخۆ سەرۆک کۆماری تورکیا و ئاکەپە بە بەکارهێنانی ئیسلام بۆ بەرژەوەندیی خۆیان و بەهێزکردنی حوکمڕانیی خۆیان، تۆمەتبار دەکات.\nرۆژی 15-7-2016، بەشێک لە فەرماندەکانی سوپای تورکیا هەوڵیان دا کودەتایەک بەسەر حکوومەتی تورکیا و پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە)ی دەسەڵاتدار و رەجەب تەییب ئەردۆغانی سەرۆک کۆماردا بکەن.\nرەجەب تەییب ئەردۆغان بە هاوکاریی هێزە ئەمنییەکان و گەلی تورکیا، توانی شکست بەو کودەتایە بهێنێت و دواتریش بزووتنەوەی گیولەنی قەدەغە و خستییە لیستی رێکخراوە تیرۆریستییەکان و هەزاران لایەنگریشی دەستگیر کرد و لەکار دوورخستنەوە.\nفەتحوڵلا گیولەن، کە بە هۆی گوشارەکانی سەرۆک کۆماری تورکیا ناتوانێ بگەڕێتەوە وڵاتەکەی، لە ویلایەتی پەنسلڤانیا لە ئەمریکا نیشتەجێیە.


توێژینەوەیەك پەیوەندیی نێوان كەسایەتیی سەگ‌و خاوەنەكەی ئاشكرا دەكات - پەرەگراف\nتوێژینەوەیەك پەیوەندیی نێوان كەسایەتیی سەگ‌و خاوەنەكەی ئاشكرا دەكات\nگوتراوە كە ناتوانی سەگێكی بەتەمەن فێری ڕەفتار و شێوازی تازە بكەیت، بەڵام كە دێتەسەر باسی كەسایەتی، وا پێدەچێت كە سەگ بەردەوام پێش دەكەوێت بە درێژایی ژیانی.\nتوێژینەوەیەكی نوێ ئەوەدەردەخات كە كەسایەتی سەگ ئەگەری گۆڕانی هەیە بەپێی تێپەڕبوونی كات- تەنانەت بۆی هەیە وابكات هاوتای خاوەنەكەی بێت.\nئەو توێژینەوە نوێیە ئەو گریمانانەی پێشوو ڕەتدەكاتەوە كە دەڵێن، كەسایەتی سەگ بە گشتیی ناگۆڕێت بەهۆی ئەو ژیانە جێگیرەی كە بە گشتی بەڕێی دەكەن.\nبەگوێرەی لێكۆڵەران، ئەنجامەكان پێشنیاری ئەوەدەكەن كە سەگ ئەزموونی گۆڕانی كەسایەتی دەكات هاوشێوەی مرۆڤەكان لەماوەی ژیانیاندا.\nبەڕێوەبەری توێژینەوەكە، ویلیام چۆپیك، پڕۆفیسۆری سایكۆلۆژیا لە زانكۆی میشیگەن ستەیت، دەڵێت"كاتێك مرۆڤەكان ڕووبەڕووی گۆڕانی گەورە دەبنەوە لە ژیانیاندا، تایبەتمەندیی كەسایەتیشیان دەكرێت بگۆڕێ. ئێمە بۆمان دەركەوت كە ئەم حاڵەتە لە سەگیشدا ڕوودەدات‌و بە ڕێژەیەكی زۆر گۆڕانی بەسەردا دێت. ئێمە پێشبینی ئەوەمان دەكرد كە كەسایەتی سەگ جێگیر بێت لەبەرئەوەی ئەوان گۆڕانی شێوازی ژیانیان وەكو مرۆڤ سەخت و دژوار نییە، بەڵام لە ڕاستیدا ئەوان زۆر دەگۆڕێن. ئێمە لێكچوونمان لەگەڵ كەسایەتی خاوەنەكانیشیان بۆ ئاشكرا بوو، كاتی گونجاویان بۆ مەشق پێكردن، تەنانەت ئەو كاتانەی ژیانیان كە دڕتر و شەڕانگێزتر دەبن بەرامبەر ئاژەڵەكانی دیكە".\nلە لێكۆڵینەوەكەدا كە لەلایەن زانكۆی میشیگەن ستەیت بەڕێوەچووە، لێكۆڵەران توێژینەوەیان لەسەر زیاتر لە هەزارو 500 خاوەنی سەگ كردووە.\nئەمەش 50 جۆر سەگی جیاوازی لەخۆگرت، لە هەردوو ڕەگەزی نێر و مێ كە تەمەنیان لە نێوان چەند هەفتەیەك بۆ 15 ساڵ دەبوو.\nخاوەنی سەگەكان ڕاپرسییان پێ درا دەربارەی كەسایەتی خۆیان و سەگەكانیان، ئەمەش چەند لێكچوونێكی ئاشكرا كرد.\nلێكۆڵەرێك بەناوی چۆپیك گوتی"پەیوەندی هاوبەشمان لە سێ بواری جیاواز دۆزییەوە: تەمەن و كەسایەتی، لێكچوونی كەسایەتی مرۆڤ لە سەگ‌و ئەو كاریگەرییەی كەسایەتی سەگەكە هەیەتی لەسەر سروشتی پەیوەندییەكەی لەگەڵ خاوەنەكەی. سەگە بەتەمەنەكان مەشق پێكردنیان سەختترە؛ ئەوەمان دۆزییەوە كە لە دەوروبەری تەمەنی 6 ساڵی باشترین كاتە بۆ ئەوەی سەگ فێری گوێڕایەڵی بكەیت، لە پاش ئەوەی تەمەنە بەچكەییە جۆش و خرۆشیەكەی دەردەچێت و لە پێش ئەوەی جێگیر بێت لە شێواز و ڕەفتارەكانی."\nمرۆڤی كراوە سەگەكانیان بە چووست‌و چالاك و دڵخۆش هەڵدەسەنگێنن، لەكاتێكدا ئەو خاوەنەی هەستی نەگەتیڤیان زۆترە مەیلی ئەوەیان زیاترە كە سەگەكانیان بە ترسنۆك یان زیرەك هەڵنەسەنگێنن لەكاتی مەشق پێكردن.\nلە لێكۆڵینەوەكانی داهاتوودا، چۆپیك پلانی ئەوەی هەیە تیشك بخاتەسەر ئەو كاریگەرییانەی ژینگەی ماڵیی سەگێك دەكرێت هەیبێت لەسەر هەڵسوكەوتی، "ئێستا كە ئێمە دەزانین كەسایەتی سەگ دەتوانێت بگۆڕێت، دوای ئەوە دەمانەوێت پەیوەندیی بەهێز دروست بكەین بۆ ئەوەی تێبگەین بۆچی سەگەكان بەو شێوەیە هەڵسووكەوت دەكەن و دەگۆڕێن."


جۆکۆڤیچ و کى نیشیکۆرى یاریى کۆتایى تێنسى سەرزەوى تۆرنتۆ دەکەن\nدواى بردنەوەى لە گایل مۆنفیس، نۆڤاک جیۆکۆڤیچى سڕبى گەیشتە یاریى کۆتایى پاڵەوانێتیى تێنسى سەرزەوى تۆرنتۆ.\nلە قۆناغى پێش کۆتایى پاڵەوانێتیى تێنسى سەرزەوى تۆرنتۆ کە یارییەکانى لە وڵاتى کەنەدا بەرێوەدەچێت و کۆى گشتى خەڵاتەکانى نزیکەى 5 ملیۆن دۆلار دەبێت، نۆڤاک جیۆکۆڤیچى سڕبى رووبەروى گایل مۆنفیسى فەرەنسى بوەوە.\nلە کۆمەڵەى یەکەمدا جیۆکۆڤیچ توانى سەرکەوتن تۆماربکات و ئەو کۆمەڵەیەى 6 بە 3 بردەوە.\nلە کۆمەڵەى دووەمدا بە هەمان شێوە جیۆکۆڤیچى خاوەن پلەى یەکەمى ریزبەندى یاریزانانى تێنس لە جیهاندا ئاستێکى بەرزى پێشکەشکردو بە ئاسانى و 6 بە 2 ئەو کۆمەڵەیەشى بردەوە، یارییەکەش بە 2 کۆمەڵەى بێ بەرامبەر بە سودى جۆکۆڤیچ کۆتایى هات.\nبەو بردنەوەیەش جۆکۆڤیچ خۆى گەیاندە یاریى کۆتایى پاڵەوانێتیەکەو لە یاریى کۆتایشدا رووبەروى کى نیشیکۆرى ژاپۆنى دەبێتەوە ئەویش دواى ئەوەى سەرکەوتنى بەسەر ستانسیلاس ڤاڤرینکاى سویسریدا تۆمارکردو گەیشتە یاریى کۆتایى پاڵەوانێتیەکە.


سۆران .. چەندین پاشماوه‌ی چاخی ئاسن و سەردەمی ئیسلامی دەدۆزرێنەوە – سنور میدیا\nسۆران .. چەندین پاشماوه‌ی چاخی ئاسن و سەردەمی ئیسلامی دەدۆزرێنەوە\nوەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار ڕایدەگەیەنێت، لە پڕۆژەیەکی کنە و پشکنیندا به ناوی “لە دەشتەوە بۆ ئەشکەوت” بۆ ئەشکەوتی ڕەش پاشماوەی چەندین پارچەی چاخی ئاسن و سەردەمی ئیسلامی دۆزراونەتەوە.\nوەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار ڕایگەیاندووە، لە هەفتەی ڕابردوو زانكۆیه‌كی ئه‌ڵمانی پرۆژەیەکی كنه و پشكنینی به ناوی “لە دەشتەوە بۆ ئەشکەوت” لە سۆران بۆ شوێنەواری ئەشکەوتی ڕەش لە چیای برادۆست جێبه‌جێ كرد، لە ئەنجامدا چینەکانی خاكی “ئەشکەوتی ڕەش” پاشماوه‌ی چاخی ئاسن و سەردەمی ئیسلامی لێ دەرکەوت و له‌لایه‌ن زانكۆكه‌وه ده‌نێردرێت بۆ پشكنین.\nلە ڕاگەیاندراوەکەدا هاتووە، لە پرۆژه‌ی كاری كنه و پشكنین لە ئەشکەوتی ڕەشدا چه‌ندین پاشماوه‌ی چاخی ئاسن وه‌ك گلێنه و شوێنی بڕینی بەردی قەدپاڵی ئەشکەوت و چەند ڕیزە دیواری بەردی لێ دۆزرانه‌وه.\nعه‌بدولوه‌هاب سلێمان، به‌ڕێوه‌به‌ری شوێنه‌واری سۆران ڕایگه‌یاند: لە ساڵی 2013 گرێبه‌ستێكمان له‌گه‌ڵ زانكۆیه‌كی ئه‌مریكی هه‌بوو بۆ كاری كنه و پشكنین له گرده ده‌شت بۆ ماوەی پێنج ساڵ، به‌ڵام پاش کۆتایی ھاتنی گرێبەستەکەیان ئەم شوێنە شوێنەوارییەمان رادەستی تیمی زانكۆی كیلی ئه‌ڵمانی کرد بۆ ئەنجامدانی پرۆژەی “لە دەشتەوە بۆ ئەشکەوت” و پاش كاركردن له شوێنه‌واری ئه‌شكه‌وتی ڕه‌ش لە ساڵانی (2018-2019-2021) توانیمان پاشماوەی چاخی ئاسنی لێ بدۆزینەوە کە لەو سەردەمدا شانشینی ئۆرارتی لە ناوچەکەدا حووکمڕانی کردووە و لەوە دەچێت ئەم ئەشکەوتە لەلایەن ئۆرارتییەکانەوە وەک خاڵێکی پشکنین و چاودێری بەکارھاتبێت.\nسه‌باره‌ت به ئامانجی پرۆژه‌كه به‌ڕێوه‌به‌ری شوێنه‌واری سۆران ده‌شڵێت، به گوێره‌ی سه‌رچاوه مێژوویی و شوێنه‌واری و ئه‌نترۆپۆلۆجییه‌كان سه‌ره‌تا مرۆڤ له شاخ و ئه‌شكه‌وته‌كان به‌ره‌و ده‌شته‌كان هاتووه، به‌ڵام پاش دروستبوونی گوندە كشتوكاڵییەکان و پیشه‌سازی شار و شارستانییه‌ت، جارێكی دیكه مرۆڤ ڕووی له ئه‌شكه‌وته‌كان كردووه‌ته‌وه، بۆیه ئه‌و تیمه‌ی زانكۆی كیل كار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌ن و ده‌یانه‌وێت بزانن هۆكاره‌كانی دووباره به‌كارهێنانه‌وه‌ی ئه‌شكه‌وت له‌لایه‌ن مرۆڤه‌وه بۆچی دەگەڕێتەوە؟ ئه‌وه یه‌كێكه له پرسیاره‌كان كه شوێنه‌وارناسه‌كان به‌دوای داده‌گه‌ڕێن و ئێستاش ئه‌و تیمه‌ی زانكۆی كیلی ئه‌ڵمانی كار له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته ده‌كه‌ن و چه‌ندین چینی خاكیان له ئه‌شكه‌وتی ڕه‌ش دۆزیوه‌ته‌وه و ده‌ینێرن بۆ پشكنین و بەراوردی چینەکانی ئەشکەوتەکە دەکرێت لەگەڵ گردە شوێنەوارییە دەستنیشانکراوەکە.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری شوێنه‌واری سۆران ڕاشیگه‌یاند، له ئه‌مجامی پشكنینه‌كانمان لەگەڵ زانكۆی كیلی ئه‌ڵمانی، گومانی ئەوە دەکەین کە مرۆڤ ئەم ئەشکەوتەی لە چاخەکانی بەردینەوە بەکارھێنابێت، بەڵام له سه‌رده‌می چاخی ئاسندا ئه‌و ئه‌شكه‌وته بە تەواوەتی لەلایەن ئۆرارتییەکانه‌وه پاک کراوەتەوە و سەرجەم چینەکانی خاکیان ڕاماڵیووە و خستوویانەتە ناو دۆڵی گه‌لی عەلی بەگ و  دواتر وەکو میحوه‌رێكی ستراتیژی و چاودێری بەکارھێنراوە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی دۆڵەکە کە بۆ بازرگانی و جموجۆڵی سەربازی لە ناوچەکەدا رێگه‌یەکی سەرەکیی ھاتوچۆ بووە.\nوەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار لە بڵاوکراوەکەدا ڕایگەیاندووە، کە بڕیار وایە لەم هەفتەیەشدا كاری كنه و پشكنین له شوێنه‌واری گرده ده‌شت لە دەشتی دیانا ده‌ستپێبکات.


Diplomatic Magazine | سیناریۆکانی دوای هاوپەیمانێتییەکی نێودەوڵەتی دژی نفوزی ئێران لەسوریاوناوچەکەو چارەنوسی کورد\nد.هاوار کمال میرزا\nئیسرائیل بەتەواوی هێزی کاردەکات دەروازەی نفوزی ئێران لە سوریاو ناوچەکە گەمارۆبدات و لەهەمان کاتدا بازنەی ململانێ و لێدان لە بنکەو دەستڕۆیشتوویی ئێران لە سوریا، عێراق و لوبنان فراوانترو تووندتربکات.\nهەواڵەکان وا ڕادەگەیەنن لەگەڵ خۆڕێکخستنەوەی هێزەناوخۆییەکانی سوریا دژی هێزەکانی بەشار ئەسەدو ئێران و حزبوڵڵا، هاوپەیمانێتی یەکی نێودەوڵەتی دوای هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا لە تشرینی دووەمی 2020 ی ڕابگەیەندرێت، بەئامانجی ڕووبەڕووبوونەوەی نفوزی ئێران و هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکە بەدیاریکراوی سوریا، بەڵام لەبەر قەیرانی کۆرۆنا، کە جیهانی تەنیوە، لەگەڵ نەیاری ڕوسیا بۆ ئەم هاوپەیمانێتی یە تا کۆتایی ساڵی 2020 بەهۆی ئاڵۆزیی مەلەفەکانی ململانێی لەگەڵ ئەمریکادا. هەروەها یاریکردنی تورکیا لە نێوان بەرەی ئەمریکاو ڕوسیا و ئەو شەڕووهەڵڵایەی بەناوی زیندووکردنەوەی ئیمپڕاتۆری ئال عوسمان و دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ و جێگەپێ دانان لە لیبیاو بە ئاشکرا داواکردنی ویلایەەی موسڵ و پەلاماردانی ڕۆژئاوای کوڕدستان و بەم دواییەش هێرش بۆسەر سنورەکانی باشوری کوردستان بە بیانوی ڕاودونانی پەکەکە...هتد، دۆزەخێکی بۆ پلانداڕێژەران و ڕاوێژکارانی فەرماندەیی هێزی ناوەندی(سنتکۆم)، کە بەرپرسیاری بەرژەوەندی ئامریکایە لە ناوچەکە، درووستکردووە.\nلەسەر ئاستی ناوخۆی سوریا، هێزە لۆکاڵییەکان بە پشتیوانی ڕوسیا، لە خۆڕێکخستنەوەدان لە کوتلەیەکی سەربازیی یەکگرتوودا دژی نفوزی ئێران و حزبوڵڵاو هاوپەیمانەکانیان. لەلایەکی ترەوە لە دڵی نفوزی ئێراندا واتە ناوەڕاست و بادییەی سوریا لە ناوەڕاستی حوزەیرانی 2020، هێزێکی نوێ بەناوی پاسەوانی عەهدی نیشتیمانی دامەزرا، کە سەربە ئەنجومەنی سەربازی ناوەڕاست و بادییەی سوریایەو بەرەی ڕزگاری نیشتیمانی سوریا پشتیوانی ماددی و لۆجستی دەکات.\nئەم هێزە لە ڕاگەیاندننامەی دامەزراندنیدا بەڕوونی ئاماژەیکردووە، کە:"ئامانجی وەدەرنانی ئێران وحزبوڵڵاو باڵەکانی تری نفوزی ئێرانەو هەروەها پارێزگاری لە سنوری سوریاو عێراق بەدرێژایی (٣٠)کم بۆ ڕێگرتن لە دزەکردنی تێرۆریستان و بەقاچاخبردنی چەک و ماددەی هۆشبەر بۆ سوریا".\nلەلایەکی ترەوە، بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکی حکومەتی ئیسرائیل لە کۆتایی حوزەیرانی 2020 ڕایگەیاند، وڵاتەکەی ڕوبەڕوی سێ ئاڵنگاریی سەرەکی بۆتەوە، بێ چاوپۆشین و بەتوندیی دژی کاردەکەن، ئەوانیش:"\nیەکەم: بەبەردەوامی ڕێگە دەگرین لە هەوڵەکانی ئێران و عەمیلەکانی بۆجێگەپێ دانان لە سوریا و پێویستە سوپای ئێران وڵاتی سوریا جێبهێڵێت.\nدووەم: دژایەتی هەوڵەکانی دوژمنانی ئیسرائیل بۆ پەرەپێدانی موشەکە زیرەکەکانیان لەسوریاو لوبنان و ناوچەکانی دیکە(وەک عێراق وفەلەستین بێ ناوهێنانیان).\nسێیەم: لەهەمووی گرنگتر ڕێگە نەدەین ئێران دەستی بگات بە چەکی ئەتۆمی".\nئەمریکا یاریکەرێکی چالاکی تێکدەری زۆرێک لەو سناریۆیانەیە کەدژی بەرژەوەندیی واشنگتۆن و تەلئەبیبە. لەئێستادا لە بەردەم هەڵبژاردنێکی چارەنوسسازو ئاڵۆزدایە. ستراتیجی واشنگتۆن لە ئێستادا ئەوەیە نایەوێت دەستێوەردانی سەربازیی لەسوریا بکات،حاڵەتی زۆر ناچاریی نەبێت و پشتی بەستووە بە سیاسەتی فشاری دیپلۆماسی سەربازیی و سزای ئابووریی و لێدانی پچڕپچڕ وەک هۆشداریی بۆ ڕێگرتن لە بەکارهێنانی چەکی یاساغکراو. ئەم ستراتیجە کارپێکراوەی کۆشکی سپی و پێنتاگۆن بەس نین بۆ یەکلاییکردنەوەی ململانێی دەسەڵات و کۆتاییهێنان بە داگیرکاریی قەڵەمڕەوی ئێران لە سوریا بەبێ یارمەتی ڕوسیا. ئەمە لە کاتێکدایە کرملین یاری بە کات دەکات و نایەوێت نە واشنگتۆن بکاتە دوژمنی خۆی، نە تاران بکاتە گورگانخواردووی هاوپەیمانێتییەکی ئەمریکی- خەلیجی، بەتایبەتی لەڕووی ئابوورییەوە.\nدۆخێکی وەها سوریای خستۆتە بەردەم چەند سیناریۆی پێشبینیکراواوە. بە کورتی ئاماژەی پێدەکەین:\nسیناریۆی یەکەم / ڕێگای دانوستان و گفتوکۆ، کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و هەرێمی پشتگیری لێکراوە، سەرەڕای دابەشبونی ڕکابەرەکانی گۆڕەپانی سوریا. ئەم ڕێگایە تائێستا بێ ئاکام بووەو هەر لە دەستپێشخەری جامیعەی عەرەبی بە وەستانی جەنگ و بەردانی گیراوان و ئازادی خۆپیشاندان و کارکردن بە ئاڕاستەی قۆناغی گواستنەوەی دەسەڵات...هتد، تا بەیاننامەی جنێف و نێوەندگیری ستیڤان دیمستۆرا...هتد. لەبەرامبەر ئەم هەنگاوانەدا بەشار ئەسەدو هاوپەیمانەکانی ڕێگای سەربازییان هەڵبژارد بۆ بەلاداخستنی ململانێکانی گۆڕەپانە داگیرساوەکەی سوریا.\nسناریۆی دووەم / کەناڵی ڕوسی یە، ئەویش،دوای دەرچونی بڕیاری سەرکۆنەی ڕژێمی سوریا لەبەر بەکارهێنانی چەکی کیمیایی و جێبەجێ نەکردنی قانونی قەیسەر، سەبارەت بە پێویستی وەڵامدانەوەو هەوڵدانی جدیی بۆ گۆڕانکاریی سیاسی لە دەسەڵاتدا لەو ماوەی کە ئیسرائیل دیارییکردووەو تاکو مانگی تەممووزی 2020 ، کە لە ناوخۆی سوریادا ڕەوشێکی ناسازی بۆ ڕوسیاو ئێران وهاپەیمانەکانی هێناوەتەئاراوە. ئەگەر ڕوسیا توانی داخوازییەکانی قانونی قەیسەر پشتگوێ بخات، ئەوادۆخی سوریا تاکو ماوەیەکی درێژ بەم جۆرە دەمێنێتەوە و دابەشکردنی نفوز دەبێتە ڕاستییەکی کرداریی و لێرەوە، ئەمریکا کیانێکی کوردی لە ڕۆژهەڵاتی فورات دەسەپێنێت و تورکیاش کیانێکی ئیخوانی لە باکور( ڕۆژئاوای فورات و ئیدلب). تورکیا ئەوپەڕی هەوڵی دەدات ۆ بچوککردنەوەی سنوری ئەودەوڵەتە کوردییە، لەپاڵ ئەوەشدا کوردەکان لە ناوچەکانی تر ڕاودەنێت بەرەو سنوری کیانە کوردییەکە بۆ کێشە دروستکرن بۆی و گۆڕینی دیمۆگرافیای سنوری کورنشینی تورکیا بۆ عەرەبی سوننە مەزهەب. پاشان پێکهێنانی کیانێکی عەلەوی لە کەناراوەکانی سوریا، کە لە ئێستادا وردەوردە سەربەخۆیی لە ڕژێمی ئەسەد بەهێزتر دەکات و کێڵگەی نەوت و غازی لێ یەو ڕوسیا پشتگیری لێدەکات، ڕامی مەخلوف لەسەرئەم هێڵە کاردەکات و توانیویەتی نفوزی ئێران دووربخاتەوە بە هاریکاریی ڕوسیا. لە کاتێکدا ناوەڕاست و بادییەی سوریا دڵی گۆڕەپانی نفوزی ئێرانی یە، کە تەلئەبیبی وەزاڵەهێناوەو ئیسرائیل دەترسێت ببێتە سەکۆی موشەکی زیرەکی دوورهاوێژ لە داهاتوودا دژی ئیسرائیل.\nسیناریۆی سێیەم/ لەم سیناریۆیەدا ئیسرائیل کاراکتەری سەرەکییە، چونکە تەلئەبیب توڕەیە لە قەڵەمڕەوی ئێران لە سنوری لەگەڵ سوریادا، ئیسرائیل دوای بێلایەنکردنی ڕوسیا لە ململانێی لەگەڵ نفوزی ئێران، یەکێک لەم دوو هەنگاوە دەنێت.\n۱- تێکدانی ئارامی ڕژێمی سوریاو سەراوبنکردنی دۆخەکە بەسەر داگیرکاریی ڕوسی-ئێرانی لە سوریا، بە ئەنجامدانی کودەتایەکی عەلەوی یان ئیسرائیل هەڵدەستێت بە پڕۆسەیەکی غافڵکوژی(اغتیالات)ی فراوان، هەتا کەسە دیارەکانی ڕژێمی ئەسەد بگرێتەوە، بۆ ناچارکردنی ڕوسیا بە قبوڵکردنی ئەو بژاردەی خستویەتییەڕوو بۆ کرملین. ئەم سینارۆیە چاوەڕوان دەکرێت لە چەند مانگی داهاتودا پێش هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا ئەنجامبدرێت، تاکو ئێران ناچاربکرێت نفوزی لە سوریا کۆتایی پێبهێنێت. بێ گومان لەمەشدا ئیسرائیل بەبێ ڕەزامەندی ئیدارەی ئەمریکا ناتوانێت هەنگاوی کرداریی بەرهەمداری هەبێت.\n۲- ئیسرائیل هەڵدەستێت بە داگیرکردنی باشوری سوریا بەهێزی زەمینی، بە بیانوی پارێزگاریی لە سنورەکانی و سەپاندنی دوورخستنەوەی مەترسی نفوزی ئێران لە خۆی، بەلایەنی کەمەوە بە دووریی(١٠کم)، کە ڕووسیا بەڵێنی پشتگیری ئەوەی داوە.\nلە هەمان کاتدا گریمانەی ئەوە هەیە، لەگەڵ هێرشی سوپای ئیسرائیل بۆ سەر باشوری سوریا، ناوچەیەکی ئازاد لە باشوری سوریا بە یارمەتی وڵاتانی عەرەبی سوننە، بەتایبەتی سعودیەو ئەردەن درووستبکرێت و بکرێتە سەکۆی چاودێرییکردنی ململانێ لەگەڵ ئێران بە ئاڕاستەی ناوەڕاست و ڕۆژهەڵاتی سوریاو هەوڵدان بۆ گرتنی دیمەشق، حمص و بادییەو گەیشتن بە سنوری عێراق. ئەم سیناریۆیە ململانێیەکی ڕاستەوخۆی کراوە لەگەڵ نفوزی ئێران دەکاتەوە، بە بەکارهێنانی عەرەبی سوننەی باشورو ڕۆژهەڵاتی سوریاو ڕۆژئاوای عێراق، بەوەکالەت دژی نفوزی ئێران و هاوپەیمانەکانی، کە بەردەوامی دەبێت. ئاماژەی وردە هەن، کە هێشتا لەقۆناغی سەرەتادان، بەڵام پەرەسەندنی خێران بۆ ڕوودانی ئەم بژاردەیە پێش هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا لە تشرینی دووەم.\nلە کۆتاییدا دەتوانین بڵێین: هەریەکێک لەم دوو بژاردەیەی خوارەوە، چارەنووسی سوریاو نەخشەی ململانێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیاریی دەکات بۆ چەند ساڵی داهاتوو:\nبژاردەی یەکەم: یەکێتی خاکی سوریاو ڕاستەوخۆ دووبارە بونیاتنانەوەی و چارەسەری سیاسی لەنێوان دەسەڵاتی نوێ و گەلی ڕاپەڕیوی سوریاو هاریکاریی لەگەڵیان بۆ وەدەرنانی نفوزی ئێران لەگەڵ گەرێنتی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی ڕوسیا، ئەگەر بێلایەن بوو. ئەمە ئیسرائیل هەوڵی بۆ دەدات.\nبژاردەی دووەم: ئارەزووی نێودوڵەتی بۆ بەردەوامیی بەکارهێنانی سوریا وەک گۆڕەپانێکی ڕەتاندنەوەو ململانێ بە دەستی ئەوانیترو بەڕاستەوخۆیی. هەروەها دابەشکردنی ناوچەی نفوز، ئەمەش واتە مردنێکی لەسەرخۆی سوریا وەک دەوڵەت. لەژێر ئاگری جەنگ و سزاکانداو دەرکەوتنی نەخشەی دابەشکردنی نوێی سوریاو هەتا لوبنان و عێراقیش، لە پاڵ ئەوەدا وەڵامی هێرشی سەربازیی بۆسەر نفوزی ئێران و وەدەرنانی بە هێز....هتد.. ئەم بژاردەیە نزیکترە لە ڕوودان، ئەگەر ڕوسیا نەیەتەژێرباری داخوازی ئیسرائیل و دەست بە بەشار ئەسەدەوە بگرێت لەسەر کورسی دەسەڵات، ئەمەش هاوکێشەکان سەروبن دەکاتەوە لە مەودایەکی ستراتیجی فراوانتردا، کە ڕەنگە دابەشکاریی ئەم جارەو گۆڕانی نەخشەی ناوچەکە، سایکس- بیکۆ - سازانۆڤ، تێپەڕێنێت.


با و بۆران | ئاژانس\nحکومەت ٣٠ ملیار دۆلار قەرز بۆ کابینەی نوێ جێ دەهێڵێت\nئەمەریکا لە هەرێمەوە چاودێریی ڕۆژئاوای کوردستان دەکات\nئێران تۆمه‌تی سیاسی ده‌خاته پاڵ چالاكوانانی ژینگه‌یی\nعەبدولمهەدی لە 100 ڕۆژ ململانێدا\n٢٠١٩ ساڵی کۆنگرەیە\nئەحمەد حاجی ڕەشید: ترسمان هەیە نه‌توانین بڕگە زیادکراوەکانی بودجە تێپەڕێنین\nپڕۆژه‌ی بچووککردنه‌وه‌ی هه‌یکه‌لی حکومه‌تی هه‌رێم ڕاده‌گیرێت\nلە ٦٩ ملیۆن دۆلاری پڕۆژەی ئاو تەنیا ٧ ملیۆنی بۆ سلێمانی سەرف کراوە\nHome گشتی فەرهەنگ با و بۆران\nبا و بۆران\non: كانونی یه‌كه‌م 16, 2017 In: فەرهەنگNo Comments\nئێستا ئه‌لبوومی وێنه‌كانم كرده‌وه و پاشان بۆ بن كتێبخانه‌كه‌م هاویشت.\nئێستا له دووی سیگارێك گه‌ڕام و نه‌بوو.\nئێستا چاوم له‌سه‌ر پاكه‌ته به‌تاڵه‌كه‌ی سه‌ر نازانم چی ترازا.\nئێستا چووم بۆ حه‌مامه‌كه و چه‌قۆكه له‌رزی.\nئێستا ویستم به ڕووخساری ته‌ڕه‌وه بنووم و نازانم چۆن بوو ده‌ستم كه‌وته سه‌ر كلیله‌كان و نووسیم:\nهه‌موو كه‌سه باش و نێزیكه‌كانم مردن. ته‌نێ من لێره ده‌ستم گرتووه به ژیانه‌وه تا نه‌كه‌وم. ژیان ده‌ستی گرت به هاوڕێكانمه‌وه تا نه‌كه‌وێت و پاكیانی كه‌واند. ڕۆژێكیش دێت؛ ژیان ڕه‌تێك ده‌بات و به‌ر من ده‌كه‌وێت. من، كه ئاگام له هیچ نییه هه‌وڵ ده‌ده‌م خۆ ڕاست بكه‌مه‌وه و ناتوانم. ئالبوومه‌كه‌م ده‌هێنم و ده‌بینم من دواكه‌سم له وێنه‌كان ده‌ڕوانم. پارساڵ كه عومرم شه‌ستوچوار ساڵ بوو، دوكتۆر پێی گوتم” كه ئه‌و جگه‌ره‌یه بۆ له‌شساغیم باش نییه، باش چییه؟ ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌یه، كه دوابراده‌ری ته‌مه‌نم لێ بستێنن- كه جگه‌ره‌یه- ئه‌وا من باشیم هه‌ر ناوێت، به‌ڵام ئێستا ده‌بینم جگه‌ره‌م نه‌ماوه. پاكه‌ته‌كه‌م به‌رده‌وام له‌سه‌ر نازانم چی داده‌نا، ئه‌وه شتێكه براده‌رێك به دیاری بۆی هێنام و نه‌مزانی چی پێ ده‌ڵێن تا بینووسم. چی پێ بڵێن گرینك نییه، گرینگ ئه‌وه‌یه، تا چه‌قۆ و گولـله هه‌بن” ژیان كه‌متر ده‌ستی توند داده‌گرێت. بۆ مرۆیه‌ك، كه هه‌موو ته‌مه‌نی به‌دبه‌ختی بێت و یه‌كه‌م گولـله ژیان لێی دابێت؛ خۆكوشتن كۆمیدیایه.\nئێستا پشتم نه‌ختێك كۆم بووه.\nئیستا ته‌مه‌نی پیریم له دووی گۆچانه‌كه‌م ته‌نگه‌نه‌فه‌سه.\nئیستا ده‌ست ده‌كه‌م به گیرفانمدا.\nئێستا ده‌ستێك پڕ ده‌بێ له پاره.\nئێستا ده‌ستی من پڕ بووه له دووكه‌ڵ و په‌نجه دووكه‌ڵگرتووه‌كانم ده‌نووسن:\nله كۆڵان كه‌وتم. بریا هه‌رگیز ڕاست نه‌بوومایه‌وه. لاوێك په‌لی گرتم و كه ده‌ستی له‌رزۆكم هه‌ستی به ده‌ستی ته‌ڕوتازه‌ی كرد؛ دڵم پڕ بوو له ئیره‌یی. ئه‌وه یەك- دوو ساڵه به بینینی لاوه‌كان تووڕه ده‌بم. ئاخر ئه‌گه‌ر نه‌توانم خۆم هه‌ستمه‌وه ئیدی هه‌ستانه‌وه یانی چی؟ له‌سه‌ر گۆڕه‌كه‌ی چارلز بوكۆڤسكی نووسراوه: هەوڵ مەدەن. منیش ویستم له‌و كۆڵانه ڕاكشێم و به پاڵه‌وه سیگارێك داگیرسێنم. به‌ڵام لاوه‌كان به‌رده‌وام وه‌ڕزكارن. مه‌گه‌ر ده‌هێڵن ئه‌م پیرەكه‌ره به دڵی خۆی بمرێ. ئه‌گه‌ر پیری بریتی بێ له‌وه‌ی كه بۆم نه‌بێ سه‌رله‌دووی گۆچانه‌كه‌م نێم و چه‌ند كۆڵان له‌و لای ماڵه‌كه‌مه‌وه سیگاران بكڕم و پاشانیش هه‌ر بۆ خۆشی له كۆڵانه‌كه‌ی ماڵی خۆمدا بكه‌وم، ئه‌وا خۆزگە هه‌ر به گه‌نجی دواتڕم لێ دابا. خۆ من ده‌توانم بیست- سیی پاكه‌ت به‌سه‌ر یەكه‌وه بكڕم، به‌ڵام وا ناكه‌م؛ پاكه‌ت پاكه‌ت ده‌یانكڕم. ئاخر ژیانی پیریم به‌س ئه‌وه‌یه كه هه‌موو سبحه‌ینان هه‌ڵده‌ستم و ده‌چم پاكه‌تێك ده‌كڕم، ده‌نا هیچ كارێكم له‌م ژیانه‌دا نه‌ماوه؛ سیگاركێشان نه‌بێ.\nئێستا پاڵێكم نا به كتێبخانه‌كه‌وه.\nئێستا دەرگای حه‌وشه‌كه‌م كرده‌وه.\nئێستا ماڵه‌كه‌م پڕ بوو له منداڵ.\nئێستا كۆڵان پڕ بوو له كۆلاره و یاریی كاخه‌زین و هه‌ر ئه‌و ده‌ستانه‌ی پاڵیان به كتێبخانه‌كه‌وه نا وا ده‌نووسن:\nله كۆڵ درۆوده‌له‌سه و قسه‌ی قۆڕیش بوومه‌وه. كتێبگه‌لێك كه تازه حه‌وسه‌له‌ی خوێندنه‌وه‌یانم نه‌ماوه و گاڵته به پیرێتیم ده‌كه‌ن، هه‌ر بۆ ئه‌وه باشن منداڵان بیانكه‌ن به كۆلاره و با په‌ڕه زه‌ردەکانیان هه‌ڵداته‌وه. ڤێجا خه‌فه‌تی ئه‌وه‌شم هاته سه‌ر كه با ده‌توانێ په‌ڕه‌ی ئه‌و كتێبانه هه‌ڵداته‌وه و من ناتوانم. ده‌بینم دیسان هه‌موو شتێك له مرۆڤ چاكتر و به‌هێزتره. هێشتا چه‌ند دانه له‌و نووسه‌ره تازه هه‌ڵكه‌وتووانه ماون كه دەخوازن دڵم خۆش بكه‌ن و هه‌واڵی چاپبوونی كتێبه‌كانم بۆ دێنن. منیش كه نازانم چۆنم فشه به وان و به كتێبه‌كانیش بێ، هه‌ر باسی ده‌رمان و نه‌خۆشییه‌كانی خۆمیان بۆ ده‌كه‌م. وا ده‌زانن ئه‌وه‌نده گه‌مژه‌م به‌م عومره‌شه‌وه تاقه‌تی فڵته‌فڵتی نێو كتێبانم ماوه. ئیمڕۆ دانه‌یەكی تریان هات، ڕه‌چه‌ته‌یەكی دختۆرم دایه ده‌ستی و پێم گوت\nئه‌و ده‌رمانانه‌م بۆ وه‌رگره و كتێبه‌كانیش به‌ره‌وه بۆ خۆت.\nئیدی قه‌تم نه‌دیته‌وه. چه‌ندان ڕۆژ پاش ئه‌وه، سه‌رنووسه‌ری ڕۆژنامه‌یەك تێلی بۆ كردم و گوتی:\n– براده‌رێك گوتووبێژێكی تۆی بۆ ناردووین مامۆستا، ئایا به‌ڕاست تۆ گوتووته: كتێبه‌كان نه‌خۆشین؟!\n-ئه‌وه پێنج- شه‌ش ساڵانه ڕه‌نگی كتێبم نه‌دیتووه و جگه له ڕه‌چه‌ته‌ی دختۆریش هیچ ته‌ڕه‌ماشێكی دیكه‌م نه‌خوێندووه‌ته‌وه. ئه‌گه‌ر ژیان نه‌خۆشی نه‌بێ، نازانم چی نه‌خۆشییه.\n-مامۆستا! یانی ئێوه گوتووبێژتان نه‌كردووه؟!\nئه‌رێ مامۆستا مامۆستات له چییه! ئه‌و لاوانه دڵیان خۆشه، به‌س درۆتان بۆ هێشتوونه‌ته‌وه، لێ گه‌ڕێن با بیكه‌ن.\nمزگێن: لێکچووواندنم بە کیم کارداشیانی کورد دڵخۆشم دەکات\nگه‌عده‌ی ژنان گه‌رمه\nمافیای ئەلیکترۆنی لە هەرێم سەر هەڵدەدات\nنەخۆشەکان بە دواى پزیشکە هەڵاتووەکاندا دەگەڕێن\nحزب و پەیوەندیی دەرەكی\nكێ لە ״ڕیفۆرمی ئایینیی״ قسە بكات؟\nپرسیار لە سەروەریی یاسا؟\nفیلمەکەی شیرین دەچێتە نێجیریا\nسەنا بە نیازە ببێتە نوێنەری کچان\nنەسین هات.. ژنی هێنا و ڕۆی\nپارتیگەراکان بۆ لە هەرێمگەرایی دەکەونە تەقە؟\nهه‌ولێر به‌شێك نییه له زۆنی زه‌رد\nسه‌فین دزه‌یی: به‌پێی یاسایی بودجه‌ی عێراق ٨٠٠ هەزار كەس لە هەرێم بێمووچە دەبن\nئاهەنگەكەی ڕۆناڵدۆ بەدەست پورتوگالە!\nئاژانس | ژمارە 72


جودابیران و حکومەت هەردووکیان بەشێکن لە هاوپەیمانی بە ڕێبەرایەتی عەرەبستانی سعودیە کە شەڕی دژ بە بزوتنەوەی حوسییەکانی سەر بە ئێران دەکات، کە لە ساڵی 2014 دەستیگرت بەسەر سەنعای پایتەخت و زۆربەی شارە سەرەکییەکانی تری یەمەن.\nبەڵام لەم مانگەدا جودابیرەکان لەگەڵ حکومەتدا تێکچوون و لە 10 ی مانگی هەشتدا دەستیانگرت بەسەر بنکەی کاتییان لە عەدەن. دانیشتوانی ناوچەکە دەڵێن لە ڕۆژی سێشەممەش ئەوان دوو بنکەی لەشکری حکومەتیان لە زنجبار گرتووە کە نزیکەی 60 کیلۆمەتر دوورە لە ڕۆژهەڵاتی عەدەنی پارێزگای ئابیانەوە.\nلەلایەکی ترەوە لە باکوری وڵاتەکە، هاوپەیمانی بە ڕێبەرایەتی عەرەبستانی سعودیە ڕایگەیاند، هێرشێکی ئاسمانی لە نیوەشەودا کردۆتە سەر بنکەی لەشکری حوسییەکان لە سەنعا. بەوە دەچێت ئەو هێرشە وەڵامێک بێت بۆ هێرشەکانی حوسییەکان بۆ سەر دامودەزگای سوتەمەندی لە عەرەبستانی سعودیەی دراوسێ.\nتوندوتیژییەکان و لێکترازانی هاوپەیمانان ڕەنگە ببێتە هۆی ئاڵۆزبوونی هەوڵەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بەرەوپێشبردنی ڕێککەوتنی ئاشتی و وتووێژەکان بە مەبەستی کۆتاییهێنان بە ئەو شەڕەی کە هەتا ئێستا بۆتە مایەی کوشتنی دەیان هەزار کەس.


ماڵپەری فیردەوس | لە کاتی قورئان خوێندنەوە لەسەر موبایل مرۆڤ دەتوانێت پاڵ بداتەوە و خۆی درێژ بکاتەوە قورئان بخوێنێتەوە؟\nسەردێری پرسیار:لە کاتی قورئان خوێندنەوە لەسەر موبایل مرۆڤ دەتوانێت پاڵ بداتەوە و خۆی درێژ بکاتەوە قورئان بخوێنێتەوە؟\nبەرواری دانان :2020-05-05 کۆدی پرسیار:1991\nپرسیار: لە کاتی قورئان خوێندنەوە لەسەر موبایل مرۆڤ دەتوانێت پاڵ بداتەوە و خۆی درێژ بکاتەوە قورئان بخوێنێتەوە؟\nوەڵام: زانایان دەلێن دروستە قورئان بخوێنیتەوە بە پاڵ دانەوە و ڕاکشاوی، بەلگە:\n(١) خوای گەورە دەفەرمووێت: (الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِهِمْ) [آل عمران:191]. واتە: ئەوانەی بە پێوە و بە دانیشتن و لەسەر تەنیشت و ڕاکشان یادی خوا دەکەن.\n(٢)خوای گەورە دەفەرمووێت: (فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِكُم) [النساء:103].\nواتە: جا ھەرکات لە نوێژەکانتان دەبنەوە دەسا بەڕاوستان و دانیشتنەوە و بە ڕاکشان و لەسەر تەنیشت یادی خوا بکەن.\n(٣) عائشة رضي الله عنها قالت: (كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتكئ في حجري وأنا حائض فيقرأ القرآن). رواە البخاری (٢٩٧) ، مسلم (٣٠١).\nواتە : لە دایکمان عائیشەوە ڕەزای خوای لێ بێت دەڵێ: پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت سەری دەکردە سەر کۆشی من قورئانی دەخوێند لە کاتێکدا من لە حەیزدا بووم .\nئیمام النووی ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (ئەم فەرموودەیە بەلگەیە کە دروستە قورئان بخوێنیتەوە بە ڕاکشاوی یان پاڵ دانەوە). شرح صحيح مسلم.\nابن عثيمين ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (ھیچی تێدا نییە قورئان بخوێنیتەوە بە ڕاکشاوی، پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت لە کۆشی عائشە پالی داوەتەوە و قورئانی خوێندووە وە عائشە لە حەیزدا بووە، ھەروەھا مرۆڤ لەسەر جێگای نووستنە و خۆی ڕاکشاوە و قورئان دەخوێنێ ھیچی لەسەر نییە و دروستە).\nصالح الفوزان خوا بيپارێزیت دەفەرمووێت: (خوێندنەوەی قورئان ھیچی تێدا نییە بە ڕاکشاوی جا چ ڕاکشا بێت لەسەر تەختە یان لەسەر زەوی، ھیچی تێدا نییە مرۆڤ قورئان بخوێنێ لەھەر حالەتێک بە پێوە یان دانیشتن یان ڕاکشاو، جا چ بەدەست نوێژ بێت یان بێ دەست نوێژ بێت "حدث الأصغر" ئەگەر قورئان بە لەبەر بخوێنێتەوە، بەلام خوێندنەوەی قورئان لەسەر قورئان نابێت بێ دەست نوێژ بخوێنیتەوە ھەتا دەست نوێژ دەگریت). المنتقى من فتاوى الفوزان.


فیلمی کوردی "زاڵاوا" لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی "ڤێنیز" دوو خه‌ڵاتی به‌ده‌ستهێنا - موکریان بوکان آنلاین | موکریان بوکان آنلاین\nآرشیو : اجتماعی, اخبار کوردستان, بین الملل, خبری, سینما و تئاتر, فرهنگ و هنر, فیلم\nشناسه خبر : 2818 | تاریخ انتشار : 20 شهریور 1400 - 19:41 | ارسال توسط : خبرنگار\nبه پێی ڕاپۆڕتی موکریان بۆکان ئۆنلاین، ڕێوڕه‌سمی کۆتایی بەشی پێشبڕکێی سی و شەشەمین خولی “هەفتەی ڕخنەگران” Critics’ Week له حه‌فتا و هه‌شته‌مین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ڤێنیز” Venice به ئاماده‌بوونی هەندێک لە ستافی سەرەکی فیلمی سینەمایی “زاڵاوا” له‌وانه: “ئەرسەلان ئەمیری” ده‌رهێنه‌ر، خاتوو “سەمیرا بەرادەری” و “روحوڵڵا بەرادەری” بەرهەمهێنانی ئه‌م فیلمه، “ئایدا پەناهەندە” یه‌کێک له سیناریۆنووسان، “نەوید پوورفەرەج”، “پووریا ڕەحیمی سام” و خاتوو “هودا زەینوالعابدین” ئه‌کته‌رانی ئه‌م به‌رهه‌مه کوردییه، کاتژمێر ۶ی ئێوارێی شه‌وی هه‌ینی ڕابردوو ١٠ی سێپته‌مبه‌ری ٢٠٢١ به کاتی ئه‌ورووپا لە شاری ڤێنیز لە وڵاتی ئیتالیا به‌ڕێوه‌چوو و ئه‌م فیلمه کوردییه توانی به سه‌رکه‌وتووییه‌وه خه‌ڵاتی گه‌وره‌ی “هەفتەی ڕخنەگران” و هه‌روه‌ها خه‌ڵاتی “ڕخنەگرانی نێودەوڵەتی فیلم” (فیپێڕشی) FIPRESCI واته فیدڕاسیۆنی نێوده‌وڵه‌تی ڕخنه‌گرانی فیلم به‌ده‌ستبێنێت.\nله وتاری ئەندامانی لێژنەی دادوەرانی به‌شی پێشبڕکێی سی و شەشەمین خولی “هەفتەی ڕخنەگرانی” ئەم فێستیڤاڵه گرینگه پله یه‌که‌ی سینه‌مای جیهاندا هاتووه: “ئەندامانی لێژنەی دادوەران، که‌وتنه‌ژێر کاریگه‌ریی مامۆستایانه‌ی ده‌رهێنه‌ر له خوڵقاندنی یه‌که‌مین به‌رهه‌می سینه‌مایی خۆی. ده‌رهێنه‌ر، شاره‌زایانه به که‌ڵکوه‌رگرتن له هه‌سته جیاوازه‌کان له‌م فیلمه‌دا په‌یامێکی به‌هێز له به‌رانبه‌ر نه‌زانین و کۆنه‌په‌ره‌ستی نیشانی بینه‌ر ده‌دات که له‌م ڕۆژه تایبه‌تانه‌دا گرینگییه‌کی بێوێنه و کاریگه‌ری هه‌یه.”\nهه‌روه‌ها له ڕێوڕه‌سمی کۆتاییدا، خه‌ڵاتی “ڕخنەگرانی نێودەوڵەتی فیلم” واته “فیپێڕشی” FIPRESCI کە له لایەن یەکێتی ڕخنەگرانی سینەمای ئیتالیا SNCCI بەڕێوەدەچێت له نێوان ته‌واویی به‌رهه‌کانی هه‌ر ۴ به‌شی ۷۸مین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ڤێنیز” به فیلمی “زاڵاوا” له به‌شی “هەفتەی ڕخنەگران” و هه‌روه‌ها به فیلمی سینه‌مایی L’evenement له ده‌رهێنانی “ئادرێی دیوان” Audrey Diwan له وڵاتی فه‌ڕه‌نسا له بەشی “پێشبڕکێی سەرەکی” ئه‌م ڕووداوه سینه‌ماییه به‌خشرا.\nفیلمی سینەمایی “زاڵاوا” Zalava لە یەکەمین نمایشی جیهانی لە سێ سانسی جیاوازدا چووە سەر پەردەی سینەماکان و له لایه‌ن بینه‌رانی ئه‌م فێستیڤاڵه گرینگه و هه‌روه‌ها ڕخنه‌گرانی سینه‌ماییه‌وه پێشوازییه‌کی بێوێنه‌ی لێکرا\nفیلمی کوردی “زاڵاوا” بۆ بەدەستهێنانی خه‌ڵاتی گه‌وره‌ی “هەفتەی ڕخنەگران”ی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ڤێنیز” لەگەڵ ۶ فیلمی سینەمایی لە وڵاتانی جۆراوجۆری جیهان له ڕکابەرییدابوو.\nیەکەمین ئەزموونی سینەمایی “ئەرسەلان ئەمیری” بە پشتیوانی “فڕۆم فیلمی هۆنگ کۆنگ” HAF، “مالی فیلمی کۆریای باشوور” KOFIC، بەشداریی ڕێکخراوەی سینەمایی “فاڕابی” ئێران و هەروەها دانانی سەرمایەی کۆمپانیای سینەمایی “تووبا فیلم” Touba Film بەرهەمهاتووە و لە لایەن کۆمپانیای نێودەوڵەتی به‌لجیکیی “لێوێلک” LevelK لە ئاستی جیهاندا بڵاودەبێتەوە.\n۷۸مین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “ڤێنیز” بە ناونیشانی کۆنترین فێستیڤاڵی سینەمایی جیهان، بە سەرۆکایەتی “ئالبێرتۆ باربێرا” Alberto Barbera بە نمایشی کۆمەلێک فیلم لە دەرهێنەرانی وڵاتانی جۆراوجۆری جیهان لە چەندین بەشی پێشبڕکێی و دەرەوەی پێشبڕکێی لە ڕۆژانی ١ تا ١١ی سێپتەمبەری ۲۰۲۱ لە وڵاتی ئیتالیا به‌ڕێوه‌چوو.\nThe winners of the 36. Venice Film Critics’ Week


سه‌ره‌کی, ٠١ ی مانگی نۆ ٢٠١٢\nشه‌ممه ١ ی مانگی نۆ ٢٠١٢\nی مانگی نۆ, ٢٠١٢\nله سـاڵیادی کۆتایی‌هێنان به جه‌نگی عێراق سه‌رۆک ئۆباما سـتایشی له‌شکری ئه‌مه‌ریکا ده‌کات\nسه‌رۆک ئۆباما سوپاسی له‌شکری کرد که توانیبوویان به‌هۆی ئه‌و لێهاتوویه و قاره‌مانێتیـیه‌ی هه‌یانه له ماوه‌ی که‌متر له مانگێـکدا ڕژێمی سه‌دام حسێن دیکتاتۆری پـێشـووی عێراق بڕووخێنن\nدکتۆر یوسف گۆران: بۆچوونی ئاکه‌په له به‌رامبه‌ر کێشه‌ی کورد به ئاڕاسته‌ی ڕاستڕه‌وی و توندڕه‌ویدا ده‌ڕوات\nسه‌ره‌ک وه‌زیری تورکیا به زمانێکی توند ئامێزه‌وه ڕه‌خنه له پارتی ئاشتی و دیموکراسی کورده‌کان ده‌گرێت و ده‌ڵێت سه‌روه‌ختی دانوستاندن له‌گه‌ڵ به‌ده‌په بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێسه‌ی کورد له تورکیادا کۆتایی پێهاتووه.\nئارام موده‌ڕیسی : به‌رنامه‌ی ناوکی په‌یوه‌ندی ڕاسته‌وخۆی به مان و نه‌مانی ئێرانه‌وه هه‌یه\nوێڕای ئه‌و سزایانه‌ی له‌سه‌ر ئێرانن به‌هۆی به‌رنامه ناوکیه‌که‌یه‌وه ، به‌ڵام ده‌زگای نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆمی له نوێترین ڕاپۆرتیدا ئاماژه به‌وه ده‌کات کۆماری ئیسلامی ئێران جم و جۆڵه ناوکیه‌کانی بوونه‌ته زیاتر له دوو هێنده.\nئاڵا تاڵه‌بانی : نابێت کورد له کێشه‌ی هه‌رێمایه‌تیدا خۆی له جه‌مسه‌ره‌کانی ئێران و تورکیا بدات\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا که زۆرێک له سیاسه‌تمه‌دارانی عێراقی ئاماژه به هێوربوونه‌وه‌ی قه‌یرانی سیاسی وڵاته‌که‌یان ده‌که‌ن، به‌ڵام مه‌رجه‌عی شیعه‌کانی عێراق ئاگاهی ده‌دات سه‌باره‌ت به‌شه‌ڕێکی گه‌وره‌ی ناوخۆیی.\nسۆران که‌رباسیان: کوشتارگای قارنا، له هیچ سه‌رچاوه‌یه‌ک که‌ڵکم وه‌رنه‌گرتوه گومان بخاته سه‌ر ڕاستبوونی ئه‌و لێکۆڵینه‌وه‌یه\nبه هاتنه سه‌ر کاری کۆماری ئیسلامی ئێران و به فه‌رمانی گوایه خومه‌ێنی کۆمه‌ڵێک کوشتار له کوردستان رووی دا له نێوانیان به کۆمه‌ڵ کوژیه‌کانی قه‌ڵاتان و قارنا نزدیک به شاری نه‌غه‌ده.\nعه‌ممار حه‌کیم جه‌خت له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی دۆسـتانه‌ی نێوان کورد و شیعه ده‌کاته‌وه\nحه‌کیم: جه‌خت ده‌که‌ینه‌وه له حورمه‌ت و ڕێز و وه‌فاداری و خۆشه‌ویستی و یارمه‌تیدانی کوردسـتان و گه‌له‌که‌ی\nئۆپـۆزسیۆنی سوریا پـێشـنیاره‌که‌ی مالیکی ڕه‌تده‌کاته‌وه\nئه‌نجومه‌نی نیشـتیمانی ئۆپـۆزسیۆنی سوریا ڕه‌تکردنه‌وه‌ی خۆی ڕاگه‌یاند بۆ ئه‌و پـێشـنیاره‌ی سه‌رۆک وه‌زیری عێراق نوری ئه‌لمالیکی بۆ چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی سوریا خستیه ڕوو\nچالاکوانانی سوریا: سه‌رهه‌ڵـداوان ده‌سـتیانگرتووه به‌سه‌ر شوێنێـکی به‌رگری ئاسـمانی حکومه‌تدا\nچالاکوانانی سوریا ده‌ڵێن سه‌رهه‌ڵـداوان له ڕۆژهه‌ڵاتی وڵاته‌که ده‌سـتیانگرتووه به‌سه‌ر شوێنێـکی به‌رگری ئاسـمانی له‌شـکری حکومه‌تدا و هه‌روه‌ها هێرشیان کردووه‌ته سه‌ر بنکه‌یه‌کی ئاسـمانی له‌شـکری\nله ئاکامی دوو ته‌قینه‌وه‌ی خۆکوژی له ئه‌فغانسـتان 12 که‌س ده‌کوژرێن\nکاربه‌ده‌سـتانی ئه‌فغانسـتان ده‌ڵێن دوو که‌سی خۆکوژ له نزیک بنکه‌یه‌کی ناتۆ له هه‌رێمی وه‌رداک خۆیان ته‌قاندووه‌ته‌وه و له ئاکامدا 12 که‌س کوژراون و زیاتر له 50 که‌سی دیکه برینداربوون\nدکتۆر ته‌وه‌کولی: ڕێبه‌ری ئێران له‌سه‌ر بنه‌مای ئیدیۆلۆژی33 ساڵ له‌وه پێشی شوڕش، پێکهاته‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کانی به تایبه‌تی هی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی به نابه‌رابه‌ر، ناڕه‌وا و نادێموکراتیک ناو برد.\nدادگایه‌کی پاکسـتان ماوه‌ی زیندانیکردنی کچێـک به تاوانی سووکایه‌تیکردن به ئیسلام درێژده‌کاته‌وه\nدادوه‌رێکی پاکستانی ماوه‌ی ده‌ستبه‌سه‌رکردنی کچێکی مه‌سیحی له گرتووخانه‌دا درێژکرده‌وه که به سووکایه‌تیکردن به ئاینی ئیسلام تۆمه‌تبارکراوه. ئه‌و تۆمه‌تی له پاکستاندا سزاکه‌ی مه‌رگه\nمت ڕامنی کاندیدی پارتی کۆماری وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا بۆ سه‌رۆکایه‌تی، به‌ر‌بژارکردنی خۆی وه‌ک کاندید بۆ سه‌رۆکایه‌تی له لایه‌ن پارته‌که‌یه‌وه په‌سه‌ند کرد و په‌یمانی دا به‌ڵێن و خه‌ونی ئه‌مریکا بگێڕێته‌وه


تره‌یله‌ری كۆتا وه‌رزی گه‌یم ئۆف سرۆنز زۆرترین بینه‌ری هه‌بوو\n11/12/2018 09:30 AM\nیه‌كه‌م ڤیدیۆی تره‌یله‌ری كۆتا وه‌رزی درامای به‌ناوبانگی جیهانی گیه‌م ئۆف سرۆنز بڵاوكرایه‌وه‌و ته‌نها له ماوه‌ی رۆژێكدا 11 ملیۆن بینه‌ری هه‌بوو.\nهه‌رچه‌نده ماوه‌ی نمایشكردنی ڤیدیۆكه له خوله‌كێك زیاتر تێپه‌ڕناكات، به‌ڵام رێژه‌یه‌كی زۆری بینه‌ر ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌یان لا دروستبووه كه له رووداوه‌كانی وه‌رزی داهاتوودا جه‌نگ له‌نێوان هه‌ردوو خێزانی ئاگرو سه‌هۆڵ دروستببێت.\nوابڕیاره كۆتا وه‌رزی ئه‌م زنجیره ناوه‌زایه كه وه‌رزی هه‌شته‌مه له مانگی نیسانی ساڵی داهاتوودا نمایش بكرێت كه ته‌نها 6 زنجیره له‌خۆده‌گرێت و ئه‌گه‌ری هه‌یه رێژه‌ی بینه‌ری تۆری (HBO) بۆ زیاتر له 50 ملیۆن به‌رزبكاته‌وه.\nزنجیره درامای گه‌یم ئۆف سرۆنز یاخود جه‌نگی شانشینه‌كان، به یه‌كێك له هه‌ره سه‌رنجراكێشترین و پڕبینه‌رترین دراماكان داده‌نرێت كه له ساڵی 2011ه‌وه نمایش ده‌كرێت و چه‌ندین خه‌ڵاتی جیهانی وه‌رگرتووه.\nس: روسیا توده‌ی


پەیامی باڵندە بۆ ڕۆژی جیهانیی شیعر – ٢٠٢١ » Balinde Poetry\nپەیامی باڵندە بۆ ڕۆژی جیهانیی شیعر –٢٠٢١\nئەمساڵ سەلاح فایەق نووسیویەتی\nسەلاح فایەق لە گرنگترین شاعیرانی عێراق و جیهانی عەرەبییە. لە ساڵی ١٩٤٥ـدا لە شاری کەرکووک لە دایک بووە. شارێک کە لە شەستەکاندا یەکێک لە گرنگترین بزاوتە ئەدەبییەکانی جیهانی عەرەبی لەوێدا پێک هات؛ «گرووپی شیعری کەرکووک». لە ١٩٧٤ـەوە لە عێراق دەردەچێت و ساڵانێک لە فلیپین دەژی و ئێستایش نیشتەجێی بەریتانیایە. ماوەیەکیش لە دووکان لە ناوچەی کلکەسماق پێشمەرگە بووە. ئەو پێی وایە ڕۆشنبیریی عەرەبی هەزار ساڵە وەستاوە. «ناوەندی باڵندە» ساڵانە بۆ ڕۆژی جیهانیی شیعر شاعیرێکی جیهان دەستنیشان دەکات تا بەو بۆنەیەوە دەقی «پەیامی باڵندە» بنووسێت، ئەمساڵ سەلاح فایەقی هەڵبژاردووە.


كه‌وتنی ئاسمانه‌كان……محه‌مه‌د ته‌ها حوسێن | Denegkan\nHome ئەدەب كه‌وتنی ئاسمانه‌كان……محه‌مه‌د ته‌ها حوسێن\nPosted By: محەمەد تەها حوسێنon: May 06, 2016 In: ئەدەبNo Comments\nرۆمانی “كه‌وتنی ئاسمانه‌كان” ی جه‌بار جه‌مال غه‌ریبم خوێنده‌وه، چێژێكی زۆرم لێوه‌رگرت، چێژ به‌مانا ئێستاتیكی و سایكۆلۆژیه‌كه‌ی ده‌مانباته سه‌ر ئاستی وریایی نووسه‌ر وه‌ك نێره‌ری په‌یام ئاخۆ تا چه‌ند هوشیاره به‌وه‌ی بتوانێ ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێ بیگه‌یه‌نێ و بۆ ئه‌مه‌ش چ رێگه‌یه‌ك ده‌گرێته به‌ر و چ زمانێك به‌كار دێنێ و به چ میتۆدێكی گێڕانه‌وه و به‌یه‌كه‌وه به‌ستنه‌وه‌ی رووداوه‌كان خوێنه‌ر شل ده‌كا تاوه‌كو رایكێشێته نێو دنیا مه‌جازیه‌كه‌ی نێو خه‌یاڵی خۆی و به‌ری نه‌دا تا دواهه‌مین وشه.\nزمان له هه‌ر هۆنینه‌وه‌یه‌كدا دنیایه‌كی سیمبولیكی به‌یه‌كه‌وه نراوه تا جوانتر و وه‌ستایانه‌تر هێما ماناداره‌كانی به‌یه‌كه‌وه بلكێنرێن ئه‌وه‌نده په‌یوه‌ندیه كۆمیونیكه‌یشنه‌كان كه رۆحی هه‌ر تێكستێكن له وێنه‌ی جوان جواندا ده‌نه‌خشێن. كه‌ره‌سته‌ی خولقاندنی تێكست زمانه و هه‌ر له رێگه‌ی زمانیشه خوێنه‌ر ده‌ست به گه‌شتی پشكنین و ناسین و زانینی نه‌زانراوه‌كان ده‌كا و ئه‌وه سیمبوله‌كانی زمانن كه هه‌ر یه‌كه مانایه‌ك ده‌به‌خشن خوێنه‌ر به‌نێو پێچ و په‌ناو كون و كه‌له‌به‌ره‌كانی ده‌قدا ده‌به‌ن و سه‌ره‌نجام تێگه‌یشتنێكی له كۆی سه‌فه‌ره دوور و درێژه‌كه لا گه‌ڵاڵه ده‌كه‌ن، له‌وانه‌یه جوانترین دوو ڕا له‌سه‌ر بایه‌خی زمان ئه‌وه‌ی هایدگه‌ر بێ كه ده‌ڵێ :- زمان ماڵی بوونه، و ئه‌وه‌ی دیكه‌ش هی جاك لاكانه كه ده‌ڵێ:- ئه‌وه مرۆڤه دێته نێو زمان نه‌ك زمان بچێته نێو مرۆڤ.\nزمانی كاك جه‌بار له‌م رۆمانه‌دا ئه‌و وه‌ستایه‌تیه‌ی تێدا به‌دیده‌كرێ، ده‌ستی خوێنه‌ر ده‌گرێ و ده‌یباته سه‌ر ئه‌و راسته رێیه‌ی كه پڕیه‌تی له‌و هێما جوانانه‌ی تا دوا وێستگه هاوڕێیه‌تی ده‌كا و ناهێڵێ به‌ملا و به‌و لادا بچێ و رێی لێ تێكچێ، دوای ئه‌وه‌ی هه‌ر هێمایه ئه‌ركی زمانه‌وانی خۆی به‌جێ ده‌هێنێ، خوێنه‌ر به ده‌ستخۆشیه‌كی زۆره‌وه سوپاسی ئه‌و ئه‌ندازیاره‌ی زمان ده‌كا چۆن ئه‌م جیهانه‌ی به وشه رازاندۆته‌وه كه تیایدا وه‌ك شاره‌زایه‌ك رێ ده‌كه‌ی و سه‌رت لێ تێكناچێ.\nله لایه‌كی دیكه‌وه “كه‌وتنی ئاسمانه‌كان” ئه‌زموونێكی ناعه‌قلانیانه‌ی جه‌نگ و ره‌نگدانه‌وه كاره‌ساتباره‌كانی له‌سه‌ر سایكۆلۆژیای تاكه‌كان و دواتر سایكۆلۆژیای كۆمه‌ڵگه ده‌رده‌خا و پێمان ده‌ڵێ : ئه‌وانه‌ی نه‌یانتوانی خۆشه‌ویستی بێننه ئارا و ژیان درووست بكه‌ن، بژارده‌كه‌ی دیكه‌یان په‌سه‌ند كرد و بۆ هه‌موومانیان سه‌لماند كه له شه‌ڕدا توانا شاراوه‌كانی مرۆڤ بۆ وێرانكردن و له‌به‌ر یه‌كهه‌ڵوه‌شاندنه‌وه زۆر جوانتر ده‌رده‌كه‌ون و له راستیشدا دیمه‌نه نیكرۆڤیللیه‌كانی بوونه‌وه‌ره‌كانی نێو شه‌ڕ و ئه‌وانه‌ی شه‌ڕ هه‌ڵده‌سووڕێنن له لێكدانه‌وه سایكۆلۆژیه‌كاندا ده‌بن به‌و ئه‌نجامانه‌ی هه‌میشه له جه‌نگه‌كان ده‌كه‌ونه‌وه.\nله‌و رۆمانه‌دا ئاماژه‌ی جوان جوانی سه‌باره‌ت به ژیاندۆستی و ژیان له نێو خۆشه‌ویستی تیایه، نێوانه هه‌ره روون و شه‌فافه‌كه‌ی ژیان و مردن یا خۆشه‌ویستی و رق له‌یه‌كتر جیاده‌كاته‌وه به‌ر هه‌ست ده‌كه‌وێ، ئه‌وه هه‌ر خۆشه‌ویستیه فوئاد به تیهه‌ڵدان ده‌دا و هه‌ر خۆشه‌ویستیشه ئه‌و ئومێده‌ی به بیانوویه‌وه له دیلی ده‌ژی و هه‌ر ده‌رهاویشته‌ی خۆشه‌ویستیشه هه‌رچی بینای كردووه به‌سه‌ر یه‌كیدا ده‌ڕمێنێ.\nشه‌ڕه‌كان هه‌روه‌ك گاستۆن بوتول له كتێبی “دیارده‌ی جه‌نگ” دا به زه‌رووره‌تی درێژه‌دان به ژیان وه‌سفیان ده‌كا، مه‌نتیقی بیناكردن به‌ره‌واژوو ده‌كه‌نه‌وه و له وێرانكردنه‌وه به‌ره‌و درووستكردن ده‌یڕازێننه‌وه، له كاتێكدا هه‌میشه جه‌نگ ئه‌گه‌ر بارێكی لاریشمان بۆ راستكاته‌وه، یا ئه‌و زلله‌یه بێ مرۆڤ له هه‌ڵه‌كانی خۆی وریا كاته‌وه ئه‌وه ئه‌و كاتانه‌ی ده‌كه‌وینه نێو شه‌ڕ مرۆڤبوونی خۆمان به پێوه‌ره ئینسانیه‌كان له‌ده‌ست ده‌ده‌ین و ده‌بینه‌وه شه‌ریكه به‌شی ئاژه‌ڵه دڕنده‌كان.\nجه‌بار جه‌مال غه‌ریب له كۆی ئه‌و هه‌موو رووداوانه‌ی رۆمانه‌كه‌ی پێ هه‌ڵناوه، ئه‌وه‌مان بیرده‌خاته‌وه كه شه‌ڕه‌كان نه‌ك هه‌ر خوێنی یه‌كترمان پێده‌ڕێژن شۆڕی نێو قووڵایی كۆنه‌ستمان ده‌كه‌نه‌وه و ده‌مانكه‌نه‌وه به‌و مرۆڤه هه‌ره سه‌ره‌تاییه‌ی له به‌ره‌به‌یانه‌كانی مێژوودا خوشك و دایكی خۆشی نه‌ده‌بوێرد و له وانیش سێ و دووی نه‌ده‌كرد.\nئه‌م ئارچیتایپه مرۆییه به وریایی عه‌قڵی خۆی له رۆمانه‌كه‌ی كاك جه‌باردا ده‌رناكه‌وێ به‌ڵكو كه‌شی جه‌نگ ئه‌و زه‌مینه ده‌ڕه‌خسێنێ مرۆڤ تیایدا ببێته‌وه به‌و ئاژه‌ڵه ویژدان چه‌پاوه‌ی به‌زه‌یی به هیچدا نه‌یه‌ته‌وه و سه‌ره‌نجامیش هیچ كاتێ ویژدانی ئازاری نه‌دات.\nله كه‌وتنی ئاسمانه‌كاندا ویژدان ئازاریه‌كی زۆر هه‌یه ته‌واوی بوونه‌وه‌ره پاڵه‌وانبازه‌كان به‌و ئاقاره‌دا ده‌با كه هه‌ر یه‌كه‌یان بۆ ئه‌وه‌ی له گوناهه گه‌وره‌كانیان پاكبنه‌وه پێویسته توندترین سزا بۆ خۆیان هه‌ڵبژێرن، جه‌بار جه‌مال غه‌ریب ئه‌گه‌رچی سایكۆلۆژیستیش نیه به‌ڵام ژیرانه په‌ی به قورسایی “ویژدان ئازاری” بردووه و له ئه‌فسانه سیمبولیكیه‌كانی فڕۆید به تایبه‌ت”ئودیپ پاشا” نزیك كه‌وتۆته‌وه و وێڵبوونی جۆكاستای دایكی ئۆدیپ و چاو ده‌رهێنانی ئۆدیپ له لایه‌ن خۆیه‌وه و به‌ر له‌وه‌ش كوشتنی ئۆدیپ بۆ باوكی خۆی ئه‌و خاڵه هاوبه‌شانه‌ن له نێوان تراژیدیای دوای جه‌نگ و دیلی و تراژیدیای بردنه‌وه‌ی ئۆدیپ له ئه‌بو لهه‌ول، كه هه‌ر هه‌موویان بایی ئه‌وه‌نده نین ویژدان سه‌رله‌نوێ زیندووكه‌نه‌وه.\nله ویژدان ئازاریدا كه‌سه‌كان هه‌ستی دوژمنایه‌تی خۆیان لا درووست ده‌بێ و به‌قه‌د گوناهه گه‌وره‌كه ده‌بێ سزای خۆیان بده‌ن، مه‌گه‌ر نا خێرا خێرا ده‌یانخوا و له نێو خۆیاندا ده‌یانتوێنێته‌وه.\nرۆمانی(كه‌وتنی ئاسمانه‌كان) تا ئاستێكی زۆر ئیشی له‌سه‌ر ئه‌م چه‌مكه فڕۆیدیه‌یه( ویژدان ئازاری) و ئه‌وه هه‌ر به‌ته‌نها فوئاد و زه‌ینه‌ل و ئاسكۆڵ و زولێخا نین له‌و سزایه ده‌گه‌ڕێن كاتێ كه كه‌وتنه ژێر باری تاوێ بیانحه‌سێنێته‌وه، به‌ڵكو هه‌ر دوو لایه‌نی جه‌نگ عه‌ره‌به عێراقیه‌كان و فارسه شیعه مه‌زه‌به‌كان له ژێر باری ویژدان ئازاریه‌كی زۆر قورسدان و هه‌ر ئه‌وه‌شه وایان لێده‌كا به كوشتنی یه‌كتر خۆیان له‌و گوناهانه پاكبكه‌نه‌وه كه له مێژوودا ئه‌نجامیان داوه.\nجه‌بار جه‌مال غه‌ریب له‌م رۆمانه‌دا شوێنناسیه‌كی ژیرانه‌ی به‌كار بردووه و توانیویه‌تی رووداوه‌كان به شوێنه‌كانیانه‌وه ببه‌ستێته‌وه و ئه‌مه‌ش له راستیدا فراوانی خه‌یاڵی لێ ده‌رده‌كه‌وێ و تۆرانس و گیلفۆرد وه‌ك دوو سایكۆلۆژیستی بواری داهێنان “فراوانی خه‌یاڵ” به ره‌گه‌زێكی گرنگی داهێنان و ئۆریگیناڵیتی ده‌زانن و سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو ناونانه وردانه و ئه‌م هه‌موو ئه‌لته‌رنه‌یتیڤه ئیدیۆمیانه توانای نووسه‌ر بۆ (فلاوه‌نسی و فلاكسیبیلیتی- خێراهزرین و گونجانی هزر) ده‌رده‌خه‌ن.\nمن هه‌ر ئه‌وه‌نده ده‌توانم له‌سه‌ر رۆمانی كه‌وتنی ئاسمانه‌كان قسه بكه‌م و ده‌ستخۆشی له برای به‌ڕێزم مامۆستا جه‌بار جه‌مال غه‌ریب ده‌كه‌م كه توانی وام لێ بكا تا ته‌واوی نه‌كه‌م یه‌خه‌م به‌رنه‌دا، ئه‌م یه‌خه گرتنه یه‌كێكه له خه‌سڵه‌ته كێشكه‌ره‌كانی نووسین و له راستیشدا ئه‌مه دووه‌م رۆمانه له‌م دوو ساڵه‌دا وام لێده‌كا دڵم تا ئه‌و ئاسته خۆش بێ بڵێَم نووسه‌ره‌كانیان هیچیان له نووسه‌رانی رۆمانه جیهانیه به‌ناوبانگه‌كان كه‌متر نیه، رۆمانه‌كه‌ی تر “میرنامه” ی جان دۆست بوو.\nهه‌ر بژی كاك جه‌بار\nشێوان له (مه‌وسوعه‌ی جودی)ی مسعود عبدالخالقدا


به ده‌قبونی ڕوداوه‌کان – Denegkan\nبه ده‌قبونی ڕوداوه‌کان\nڕوداو یه‌که‌مین هێمای ئه‌ندێشه‌کانه و له چینه جیاوازه‌کانی کۆمه‌ڵدا کاریگه‌ری خۆی هه‌یه ، ڕه‌نگدانه‌وه‌شی هه‌ر له‌و توێژانه‌وه هێمایه‌کی تایبه‌تی وه‌رگرتووه و له شێوه نائاساییه‌که‌یه‌وه گۆڕاوه‌ته سه‌ر ده‌قێکی ئاسایی تا به‌تێڕوانینێکی مرۆییانه داهاتوش بخوێنرێته‌وه ، ڕوداو و گۆڕینی له هێماکانی ناوه‌وه‌ی تاکه‌وه تا وێنه‌کانی ده‌ره‌وه و به ده‌قبونیان ده‌سه‌ڵاتیکه ته‌نها له خوێندنه‌وه‌ی هۆشی کۆمه‌ڵه‌وه ده‌بێت ، هه‌میشه که‌س له به‌رده‌وامییه‌کی نائاساییدایه بۆ ده‌قگرتنه‌وه‌ی خۆی له تێکه‌وتنی ڕوداوه‌کاندا و دونیا خۆی ڕوداوێکی سه‌یره بۆ به‌کاره‌کته‌رکردنی خه‌ڵک له به‌رده‌م کاره‌ساته‌کاندا له‌وه‌ش سه‌یرتر تێڕوانینی مرۆڤ خۆیه‌تی بۆ فیگۆره ناسروشتییه‌کان له نێوان ئاسته تێکشکاوه‌کانی ڕوداو و خوێندنه‌وه‌یان یان به ده‌قکردنیان ، تاک ده‌توانێ په‌ی به ئاسته جیاوازه‌کانی ڕوداو به‌رێت و بیکاته هێمای سه‌ره‌کی ده‌ق ، له‌و ڕوانگه‌شه‌وه جوڵانه‌وه‌ی هه‌ر شتێ بۆخۆی ڕوداوێکی له سه‌ر سنوره و چه‌ند ئه‌و جوڵانه‌وه‌یه بکشێت شته‌کان له جێی خۆیان ئه‌ترازێن و ڕوداوه‌که دێته ناو تاوتوێکردنه‌وه ، به‌ڵام ئه‌م وێنانه چۆن له ئاستی خوده‌وه ده‌گیرێ و ده‌کرێته‌وه به فیلمێ بۆ کاردانه‌وه له‌سه‌ر هاوکێشه‌ی تێڕوانینی تاکی توێژه‌کان ، به تایبه‌تی له ڕووی ئه‌ده‌ب و هونه‌ره‌وه زۆر له‌مه‌ش زیاتر ده‌قییاوه‌ته‌وه و ڕاسته‌وخۆ ڕوداو بووه‌ته هێما بۆ به هاوکێشه‌بونی جوڵه وێنه‌ییه‌کانی ڕوداو و ده‌قاوی کردنی ده‌ق ، ئیتر بۆ ئه‌م به ده‌قبوونه‌ش کۆمه‌ڵ تێوه‌گلاوه و مێژووش له هه‌ر قۆناغێکدا ڕوداوی کردۆته وێنه باڵاکانی ناوه‌وه‌ی تاک بۆ خوێندنه‌وه‌ی خۆی . کۆنستانتین میشوا له ڕۆمانی ( کاتژمێری بیست و پێنجه‌م ) ڕوداوه‌کانی وا به‌رجه‌سته کرد که وێنه‌ی ڕوداوێکی کۆنی گۆڕی بۆ ده‌قێکی نوێ ، له کاتیکدا شه‌ڕی جیهانی دووه‌م بۆخۆی کاره‌ساته‌کانی دونیای ده‌قاوی کرد بوو ، له‌هه‌ر جێ و ڕێیه‌کدا وێنه‌یه‌کی تێکشکاو و شێواوی له سروشتی کۆمه‌ڵ پێکهێنا بوو ، میشوا ویستی دیله ڕۆمانییکان لای نازییه‌کان به ڕوداوێک بۆ ده‌ق به‌رجه‌سته بکات ، به‌تایبه‌تی له‌و کاته‌ی له‌لایه‌ن سوپای سوره‌وه دیله‌کان ئازاد کران و سه‌رله‌نوێ که‌وتنه سه‌خترین و نوێترین وێنه‌ی ڕوداوێکی تره‌وه که میشوای له هاوکێشه‌که شێواند و سۆراخی شێوه‌یه‌کی تری کرد بۆ به ده‌قکردنی ڕوداوه‌که ، ئه‌گه‌ر له ( کاتژمێری بیست و پێنجه‌م ) وه نه‌بوایه وێنه‌ی ڕوداوی دووه‌م له تێڕوانینی توێژاکانه‌وه وون ده‌بوو و ده‌بونه وێنه‌یه‌کی ڕووتی ئه‌شکه‌نجه‌ی ناو ڕوداوه‌که و سوپای سوریش ده‌بویه سڕینه‌وه‌ی ئه‌و وێنه‌یه ، هه‌روه‌ک میشوا خۆی ده‌رده‌سه‌رییه‌کانی ڕوداوی دووه‌می زیاتر خسته ڕوو .\nله ڕۆمانی ( دوو ئافره‌ت ) که‌ی مۆرافیادا به هه‌مان شێوه گۆشه‌یه‌کی تری شه‌ڕی جیهانی دووه‌م به ده‌ق ده‌کات و ڕوو به ڕووبونه‌وه‌ی گرفتی ئه‌و دوو ژنه له‌ناو ڕووداوه‌کانی شه‌ڕدا شێواوترین وێنه بون ، ده‌قکردنه‌که لای مۆرافیا شه‌ڕی مرۆڤ و ئه‌خلاقه شه‌ڕێکه له شێوه‌ی ڕوداودا له‌وه‌ش سه‌یرتر هه‌مان شه‌ڕ ده‌کاته‌وه به ڕوداوی شه‌ڕی مرۆڤ له‌گه‌ڵ خۆی ، ئیتر ئه‌و دوو ژنه دوو وێنه‌ی تێکشکاوی شه‌ڕو دونیا بوون که ئه‌مه‌ش بووه ده‌قێکی شه‌ڕی جیهانی .  ئه‌گه‌ر ده‌قی ڕوداوه‌کانی ناو ڕۆمانی ( یاده‌وه‌ریه‌کانی ناو ماڵه مردووه‌کان) بخوێنینه‌وه که شاکارێکی دستۆفسکییه ده‌زانین له به‌ندکراوه‌کانی سیبریاوه ده‌قی گرتووه‌و ته‌نانه‌ت خۆشی که‌سایه‌تیه‌کی ناو وێنه‌کان و ڕووداوه‌که‌یه ، دستۆفسکی به شێوه‌یه‌ک کاره‌که‌ی هاوتا ده‌کات له‌گه‌ڵ جیهانی ده‌ره‌وه‌دا تا خوێنه‌ر له به‌رده‌م وێنه‌ی ڕوداوه‌کاندا توشی جۆرێ له نامۆبوون ده‌کات و ته‌نانه‌ت به‌ڕێوه‌به‌ری ئه‌و کاته‌ی به‌ندیخانه‌که که ڕۆمانه‌که ده‌خوێنێته‌وه به کوڵ ده‌گری به مه‌رجێ پێشتر ڕوداوه‌کانی به شێوه ئاساییه‌که‌ی ده‌بینی که لای بویه وێنه‌یه‌کی نائاسایی و ده‌قی گرت ئیتر به‌یه‌کجاری هه‌ستی خرۆشا .\nبیکاسۆ جێرنیکای ده‌قاوی کردو له تابلۆیه‌کیدا له ناو جیهاندا ئه‌و شاره‌ی هه‌ڵواسی بۆ هه‌مومان که ده‌یبینین و ده‌یخوێنینه‌وه . ئه‌مه‌یه شته‌کان له تا و پۆیه‌که‌وه بۆ پۆ و تایه‌کی تر له وێنه‌یه‌کی شێواوه‌وه بۆ وێنه‌یه‌کی شێواوتر ڕووداوه‌کان هاوکێش ده‌کرێنه‌وه و له‌گه‌ڵ تێڕوانینه جیهانیه‌که‌یدا به ده‌ق ده‌کرێن ، زۆر له‌و ده‌قانه‌ی میشواو مۆرافیاو دستۆفسکی و بیکاسۆوهه‌رچی وه‌ک ئه‌وانن لای ئێمه ڕوویانداوه و به‌رده‌وام ڕووئه‌ده‌ن که له شکانێکه‌وه بۆ شکانێکی تر به ده‌قمان ده‌که‌ن ، هه‌ڵه‌بجه‌ش جێرنکایه‌کی تربوو ئه‌نفال و سه‌رکوتکردنی خه‌ڵکی کورد وێنه‌یه‌کی ده‌قاوین و له تان و پۆی ڕووداوه جیهانیه‌که‌یدا به‌رز ئاستن که‌چی ئێمه هه‌ر ده‌نوسین و ده‌یڵێین له سنوری خۆمان ناترازێین ، ئێمه‌ش وه‌ک ئه‌وان خاوه‌نی ڕووداو و وێنه تێکشکاوه‌کانین و خۆشمان له‌ت و په‌تین و خۆمان پێکۆناکرێته‌وه ، کێن ئه‌وانه‌ی ده‌ستی ساغکردنه‌وه‌ی ئه‌م به‌په‌رتبوونه‌یان هه‌یه هه‌ر ئه‌وه‌ش مه‌رج نییه ئه‌گه‌ر هه‌موو دنیا ئه‌م وێنانه نه‌خوێنێته‌وه ، به‌داخه‌وه کاری ئه‌ده‌ب و هونه‌ری کورد له ئاستی به‌ده‌قبوونی ڕووداوه‌کاندا هیچی نه‌کردووه و تا ئێستا جیهان ته‌نها له میدیاکانه‌وه ده‌مانبینن و زۆر خێراش له به‌رچاویان وون ده‌بین چیتر وه‌ک جیهانێکی نوسراو نامانخوێننه‌وه و به‌ڵکو ڕوداوه‌کان هه‌ر وه‌ک خۆیان وێنه‌یه‌کی ڕووتن . \nPrevious 12ساڵ پێش ئێستا بۆ یه‌که‌م جار بینینی ماۆستا به‌هادین نووری،له بیره‌وه‌ریه‌کانی مندا!\nNext ئه‌میری حه‌سه‌نی پوور، به‌هرۆزی شوجاعی و ( کا له پووش بژاردن )


ماڵپەڕی فەڕمی سەرۆکایەتی ئێران لە زاری سەرۆکی ئێران حەسەن ڕۆحانیەوە بڵاویکردەوە سەرچاوەی سەرەکی گرژییەکان لە کەنداو بوونی هێزە بیانییەکانە، ئەمەش لە لێدوانێکی ڕۆحانیدا لە میانەی کۆبوونەوەکەی لەگەڵ وەزیری کاروباری دەرەوەی عومان لە تاران.\nهەفتەی ڕابردوو سێ دیبلۆماتکاری ئەوروپی وتیان فەڕەنسا و ئیتاڵیا و دانیمارک پشتیوانی خۆیان دەربڕیوە بۆ پلانەکەی بەڕیتانیا بۆ پێکهێنانی ئەرکێکی دەریایی بە سەرپەرشتی ئەوروپا بۆ دەستەبەرکردنی پارێزراوی بارە دەریاییەکان لە تەنگەی هورموز.\nڕۆحانی وتی " بوونی هێزە بیانییەکان لە ناوچەکەدا یارمەتی ئاسایشی ناوچەکە نادات بەڵکو دەبێتە سەرچاوەی سەرەکی گرژییەکان." ئاماژەی بەوەشدا بەرپرسیارێتی سەرەکی لە دابینکردنی ئاسایشی تەنگەی هورموز دەکەوێتە سەر شانی ئێران و عومان.\nوتیشی " سەرچاوەی سەرەکی ئەم ڕووداو و گرژییانەی لە ناوچەکەدا دروستبوون کشانەوەی ئەمەریکا بوو لە ڕێکەوتنە ناوەکییەکە."


(یەكێتیی) لەدوای كۆنگرەی (٤)ەوە ؛ وەرچەرخاوە بۆ مۆدێلێكی تازەی پەیكەری ڕێكخراوەیی و بۆ قۆناغێكی جیاوازی پڕ لەئەرك و ناكۆكیی و ململانێ و بەرەنگاربوونەوە و بەخۆداچوونەوە و دەستپێشخەریی نوێ .\n(یەكێتیی)ی نوێ لەدوای كۆنگرەی (٤) ، چەندین پەیام و پرانسیپ و ئامانجی نوێی كردۆتە بەرنامەی كار و بە پراكتیكیی هەنگاوی بۆ ئەنێت ، ئەیەوێت (یەكێتیی)ەكی جیاوازتر ، لەڕووی كاری سیاسیی و میكانیزمەی كاركردن و ناوەندی بڕیار و داڕشتنی هەڵوێست و بەرێوەبردنی ناكۆكیی و ململانێ ، لەناو پرۆسەی سیاسیی هەرێمی كوردستان و عێراقدا پیشانبدات .\nمانیفیستۆی (یەكێتیی)ی نوێ\nلەناو (یەكێتیی)دا ؛ بەهۆی سەرهەڵدان و كەڵەكەبوون و تەشەنەسەندنی چەندین كێشە و گرفت ، ڕۆژ لەدوای ڕۆژ لەهەناویدا ئاراستەیەكی ڕادیكاڵی یاخیی خۆڕسك لەدەركەوتن و لەگەشەكردندا بوو ، ئەم ئاراستەیە لەبنەڕەتدا كاردانەوە و دەرەنجامی شێوازی كاركردن و بەڕێوەبردنی تاڕادەیەك خراپی (یەكێتیی) بوو ؛ لەقۆناغی دوای كۆنگرەی (٣) ، تاكو سازدانی كۆنگرەی (٤) .\nلەهەگبەی ئەم ئاراستەیەدا ؛ پەیامەكانی نوێبوونەوە و بووژانەوە و دادپەروەریی و گێڕانەوەی هاوسەنگیی و گرتنەبەری سیاسەتی سەربەخۆی دوور لەهەژموون و كاریگەریی و پێگەی دەرەكیی ؛ بوونە دیفاكتۆ و پێویستییەكی قۆناغی تازە ، ئەوەبوو ئەم ئاراستەیە بووە هێزی زۆرینە و كاریگەر لەسەر ڕووداوەكانی كۆنگرە .\n(یەكێتیی)ی نوێ ؛ پێویستە بۆ بەرجەستەكردنی پەیامەكانی ، هەنگاوی جدیی و كۆششی زۆر ، لەپێناوی دروستكردنی چەندین گۆڕانكاریی و ڕووداو و وەرچەرخان بنێت ، هەروەها هەڵسەنگاندن و فیدباك بۆ ڕابردووی خۆی بكات ، خەبات بكات بۆ ئەوەی خۆی بكاتەوە بە هێزە بزوێنەر و یەكلاكەرەوە و نەخشەداڕێژەكەی ڕابردوو ، كە لەسەر بنەمای پێویستییبوونی بابەتیی و مێژوویی ؛ چەندین جڵەو و جوومگەی گرنگ و بەهێزی بەدەستەوە بووە و هێزەكانی تر لەدوایەوە بوون ، یان خۆی پەلكێشی ئەكردن.\nئەگەر (یەكێتیی) پابەند بێت بە پەیامە نوێكان و پرۆگرامە تازەكەی و كاری جدییان لەپێناودا بكات ، ئەوا زەمینەی بووژانەوە و بەهێزبوونی جەماوەریی و گەشەكردنی ئاراستەی گۆرینی هاوسەنگیی هێز ؛ لەبرەودا ئەبێت ، هەروەها ئەگەر (یەكێتیی) پابەند بێت بە كاركردن بە پەیڕەوی ناوخۆی تازەوە و پشتگوێی نەخات و نەیكاتە قووربانیی ئیجتیهاد و كۆششی تاكە كەسەكان ؛ ئەوا لەلایەك لەڕووی ناوخۆیی و ڕێكخراوەییەوە ؛ تۆكمە و بە دیسپلین ئەبێت و ئەبووژێتەوە ؛ لەلایەكی تریش بە ناڕاستەخۆ ، كاریگەریی و ڕۆڵی ئەبێت ؛ لەزیاكردنی متمانەی جەماوەر بە (یەكێتیی) و پشتبەستن پێی و ئومێد هەڵچنین لەسەری.\nمۆدێلێكی نوێی پەیكەری ڕێكخراوەیی\nبەگوێرەی پەیڕەوی ناوخۆی تازەی دوای كۆنگرەی (٤) ؛ میكانیزمی كاركردن و ناوەندی بڕیار و دابەشكردنی ئەرك و دەسەڵاتەكان و شێوازی بەڕێوەبردنی ناكۆكیی و ململانێ و داڕشتنی سیاسەت و گەڵاڵەكردنی هەڵوێست ، لەناو (یەكێتیی)دا ؛ ئەبێت لەڕووی چۆنایەتییەوە زۆر جیاوازتر بێت ، لەقۆناغی پێش كۆنگرەی چوار .\nلەناو پەیڕەوی ناوخۆی تازە ؛ پەیكەرێكی مۆدێرن و جیاواز هەیە ، بۆ دیارییكردنی ئۆرگانەكان و دابەشكردنی ئەرك و بەرپرسیارێتیی و دەسەڵاتەكان ، ئەویش بۆ چەندین ئۆرگان و پۆست ، كە زۆر جیاوازترە لەپەیكەری هەموو پارتە سیاسییەكانی تری كوردستان و عێراق و وڵاتانی تری ناوچەكە بەگشتیی ، تەنانەت زۆر جیاوازتر لەڕابردووی خودی (یەكێتیی).\nئەم پەیكەرە نوێیە جیاوازتر لەپەیكەرە كلاسیكیی و تەقلیدییەكان ، (یەكێتیی) ئەپارێزێت لەهەژموونی گرووپ و دەستەگەریی و تاكڕەویی و سەپاندنی ئەجێندای تاكەكان ؛ بەسەر ئەجێندای گشتیی (یەكێتیی)دا . لەم پەیڕەوەدا دەسەڵات و ئەركەكان ؛ لەسەر بنەمای پسپۆڕیی ئۆرگان داڕێژراوە ،لەم سۆنگەیەوە ئەتوانم بڵێم پەیڕەوی نوێ ڕێگریی ئەكات لە بەپیرۆزكردنی سەركردەكان و لێپرسراوان و پاوانكردنی دەسەڵاتەكان ، لەخوارەوە بە خاڵ ، ئاماژە بە چەند بڕگەیەكی گرنگی پەیڕەوی ناوخۆ ئەكەم ، كە بریتیین لەمیكانیزمە و ڕێبازی كاركردنی تازە و جیاواز لەڕابردوو :\n١- بەگوێرەی بڕگەی (ئەلف) و (بێ) و (جیم)ی خاڵی (٧)ی مادەی (٢٥) ، كە تایبەتە بە ئەرك و دەسەڵاتەكانی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی ؛ ئەم ئەنجوومەنە ئەتوانێت بەشێوەیەكی ڕەها و بەبێ بێبەرییكردنی هیچ هەڤاڵێك ، هەموو ئەندام و هەڤاڵ و لێپرسراوێكی هەر ئۆرگانێكی ڕێكخراوەیی ناو (یەكێتیی) ، لەسەرەوە بۆ خوارەوە و هەر ئەندام و لێپرسراوێكی پەرلەمانیی و حكومەتیی لەبەركەوتەی (یەكێتیی) ، لەسەر داوای (٣١) ئەندام لەكۆی گشتیی (١٢٤) ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی ؛ بانگهێشتی ئەنجوومەن بكات بۆ ڕوونكردنەوە لەسەر پرسی گرنگ و لێپرسینەوە لێیان ، ئەگەر كەمتەرخەم بووبن و شایەنی سزادان بوون ؛ ئەوا بە دەنگی (٢/٣)ی ئەندامانی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی ، بەگوێرەی مادەی (١٢) سزا ئەدرێن ؛ كە دوایین جۆری سزا تیایدا ، بریتییە لەدەركردن لەڕیزەكانی (یەكێتیی).\n٢- بەگوێرەی خاڵی (٨) ، لەهەمان مادەی (٢٥) ؛ هەموو ڕێككەوتنە گرنگەكان و هاوپەیمانێتییەكانی پرۆسەكانی هەڵبژاردن ؛ ئەبێت پێش ڕەزامەندیی هاوسەرۆكەكان ، بە دەنگی (٢/٣)ی ئەندامانی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی پەسەند كرابێت .\n٣- بەگوێرەی خاڵی (٩) ، لەهەمان مادەی (٢٥) ؛ پێویستە لیستی پاڵێوراوان بۆ هەڵبژاردنەكان و لیستی بەشداربووان بۆ وەرگرتنی پلە و پۆستەكانی حكومەت ، لەلایەن ئەنجوومەنی سەركردایەتییەوە پەسەند بكرێت .\n٤- بەگوێرەی خاڵی (١٠) ، لەهەمان مادەی (٢٥) ؛ پەیڕەوی كاری هاوسەرۆكەكان و مەكتەبی سیاسیی و ...هتد ؛ ئەبێت لەلایەن ئەنجوومەنی سەركردایەتییەوە پەسەند بكرێت .\n٥- بەگوێرەی خاڵی (١٢) و (١٦) ، لەهەمان مادەی (٢٥) ؛ ئەنجوومەنی سەركردایەتیی ئەتوانێت متمانە لەهاوسەرۆكەكان و سكرتێری ئەنجوومەنی سەركردایەتیی و ئەندامانی مەكتەبی سیاسیی وەربگرێتەوە ؛ ئەویش بە دەنگی (٢/٣)ی ئەندامان .\n٦- بەگوێرەی خاڵی (١٥) ، لەهەمان مادەی (٢٥) ؛ (٥١) ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی ئەتوانن ، داواكاریی سەندنەوەی متمانە لەهاوسەرۆك بخەنە بەرنامەی كاری ئەنجوومەنەوە .\n٧- بەگوێرەی خاڵی (١٣) ، لەمادەی (٣٧) ؛ هاوسەرۆك ئەبێت پارێزەری سامان و موڵك و داهاتی (یەكێتیی) بێت و نابێت بۆ بەرژەوەندیی خۆیان و كەسوكاریان بەكاری بهێنن .\n٨- بەگوێرەی خاڵی (١٠) ، لەمادەی (٤٠) ؛ ئەندامانی مەكتەبی سیاسیی ناتوانن هیچ پلە و پۆستێكی تری ناو حكومەت و پەرلەمان وەربگرن و ئەبێت بە دیارییكراویی خۆیان تەرخان بكەن ، بۆ بەرێوەبردنی كاروباری ناوخۆی (یەكێتیی) .\n٩- بەگوێرەی مادەی (٦١) ؛ پێویستە لانی كەم ڕێژەی (٢٥٪)ی پلە و پۆست و ئۆرگانەكان ، بۆ ژنان تەرخان بكرێت .\n١٠- بەگوێرەی مادەی (٦٣) ؛ پێویستە ئەندامانی ئەنجوومەنی باڵای سیاسیی و ئەنجوومەنی سەركردایەتیی و پەرلەمانتاران و كادیرانی (یەكێتیی) لەناو حكومەت ، لەبەڕێوەبەری گشتییەوە بۆ سەرەوە و پارێزگار و جێگری پارێزگار و ئەندامانی ئەنجوومەنی پارێزگا و سەرۆكی شارەوانییەكان لەسەر پشكی (یەكێتیی) ؛ فۆرمی تۆماری موڵك و سەرمایە و بەرژەوەندییە داراییەكانیان ، پڕ بكەنەوە و پێشكەشی (دەزگای دەستپاكی و چاودێریی دارایی)ی (یەكێتیی) بكەن .\nپرشنگەكانی پێش خۆرهەڵاتن\nهەرچەندە بەهۆی سەرقاڵییەكانی داڕشتن و خوێندنەوە و پەسەندكردنی پەیڕەوی ناوخۆی تازە ؛ لەلایەن ئەنجوومەنی سەركردایەتیی و بەهۆی هەڵبژاردنەكانی هاوسەرۆك و دەستەی كارگێڕیی مەكتەبی سیاسیی و لێپرسراوی مەكتەب و مەڵبەند و بۆردەكان، لەلایەكی تر بەهۆی بڵاوبوونەوەی پەتای كۆرۆنا ؛ دەرفەتێكی گوونجاو و پێویستی لەبار نەڕەخساوە ، بۆ (یەكێتیی)ی نوێ ، تاكو بە پراكتیكیی بكەوێتە سەر باری سەقامگیریی و سروشتیی خۆی ؛ بۆ خستنەڕووی هەنگاو و سیاسەتە تازەكانی ، بۆ ڕیفۆرم و گۆڕانكاریی و پیاچوونەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ؛ ئەتوانم بڵێم لەدوای كۆنگرەی (٤)ەوە ؛ پرشنگەكانی سیاسەتی تازەی (یەكێتی)، بەتایبەتیی لەناو پرۆسەی سیاسیی و فەرمانڕەواییدا ؛ بەشێنەیی ڕوویان لەئاسۆ كردووە و بەشێكی بەرچاوی جەماوەر ، چاوی هیوایان لەسەر هەڵاتنەوەی خۆری هەمیشە گەشاوە و درەوشاوەی (یەكێتیی)ە ، بێجگە لەوانەی كە دژی پرشنگەكانن و كار بۆ گەڕانەوە ، بۆ ناو تونێڵە تاریكەكە ئەكەن و ئەیانەوێت (یەكێتیی) پەراوێز بخەنەوە .\nلەدەسپێكی كاری (یەكێتیی)ی نوێدا ؛ لەم ڕەهەندانەوە درك و پێشبینیی ، بە جیاوازییەكان لەسیاسەت و ڕێبازی كاركردندا ئەكرێت :\n١- خۆ بەدوورگرتنی ئۆرگانە باڵاكان لەكاركردن بە سیاسەت و جموجۆڵە نمایشكاریی و كەرنەڤاڵیی و بۆنە بەزۆر دروستكراوەكانی دەرەوەی كاری سیاسیی و ڕێكخراوەیی و سەرقاڵنەكردنی (یەكێتیی) پێیانەوە و بەهەدەرنەدانی پارەی زۆر لەو پێناوەدا.\n٢- هەنگاونان بۆ دەرخستنی دید و جیهانبینیی و تێڕوانینی جیاوازی تازەی (یەكێتیی) ، بەتایبەتیی بۆ بەڕێوەبردنی جوومگەكانی ناو پرۆسەی فەرەمانڕەوایی و دەسەڵاتی كارگێڕیی ، هەروەها دارشتنی سیاسەتی جیاواز و هەڵوێست و هەنگاوی سەربەخۆ و جیاواز لەقۆناغی ڕابردوو ؛ دوور لەڕەچاوكردنی سیاسەت و قازانج و بەرژەوەندیی لایەنی دەرەكیی ، هەروەها دوور لەسازشكردن و دیزەبەدەرخوونەكردن .\n٣- خۆبەدوورگرتن لەكاركردن بە ئیجتیهادی تاكە كەس و تاكرەویی و بەپیرۆزكردنی سەركردەكان ، لەلایەن میدیای فەرمیی (یەكێتیی)ەوە.\n٤- خوێندنەوە بۆ ناخ و سایكۆلۆژیای كۆمەڵگە و لەبەرچاوگرتنی خەم و ویست و خواستەكانیان و پشتگیرییكردن لێیان .\n٥- گرتنەبەری سیاسەتی میدیایی دەربڕینی كەمترین لێدوان و ڕێگرتن لەدروستكردنی ڕۆشنایی میدیایی ناسروشتیی ؛ لەسەر كێشە و پرس و دیاردە و ڕووداوەكان ، بە مەیل و ئارەزوو و بەرژەوەندیی تاكی باڵادەست ، لەبەرامبەردا پەیڕەوییكردنی ڕێبازێكی پەرەگماتیكیی و پراكتیكیی ڕوون و هێمن و نەرم ، دوور لەهاشوهووش و پەرچەكردار ، دوور لەخۆ سەرقاڵككردن بە بابەتی لاوەكیی و ناسەرەكیی .\nكۆسپەكانی بەردەمی نوێبوونەوە\nپرۆسەی نوێبوونەوە بۆ (یەكێتیی) ؛ لەناوەرۆكدا چەندین پەیام و پرانسیپ لەخۆ ئەگرێت ؛ ئەم پرۆسەیە ئەركێكی دژوارە و فەرشی سووری لەبەردەمدا ڕانەخراوە و هەمووان بە گووڵ پێشوازیی لێ ناكەن ، بەڵكو چ لەناوخۆی (یەكێتیی) ، چ لە دەرەوەی (یەكێتیی) ، نەیار و ناكۆك و دژ و بەرەنگاری بۆ دروست ئەبێت .\nپێویستە هەموو یەكێتییەكان بەگشتیی و هاوسەرۆك و ئەندامانی مەكتەبی سیاسیی و ئەنجوومەنی سەركردایەتیی ؛ كە ئۆرگانی پەیوەندییدارن بە بەڕێوەبردنی (یەكێتیی) ؛ بۆ ڕێكخستنەوەی (یەكێتیی)ەكی پتەو و بە دیسپلین ، كە مەرج و پێویستیی یەكەمی كاركردن و تێكۆشانە بۆ نوێبوونەوە ، ئەم خاڵانەی خوارەوە بە هەند وەربگرن و كاری لەسەر بكەن :\n١- (یەكێتیی)ی نوێ پابەند بێت بە جێبەجێكردنی دەقاودەقی پەیرەوی ناوخۆ ، بەتایبەتیی ئۆرگانە باڵاكان پەیرەوی ناوخۆ نەخەنە لاوە و كار بە ئیجتیهادی تایبەتیی خۆیان نەكەن و سازشیشی لەسەر نەكەن .\n٢- (یەكێتیی)ی نوێ ببێتە هێزی كۆكەرەوە و ڕێكخەرەوەی هەمووان ، لەسەر بنەمای ئەزموون و شارەزایی و پسپۆڕیی و كارامەیی و شایستەیی و دڵسۆزیی ؛ هەمووان ساز بدات و بیانخاتەوەگەڕ ، هەروەها كار بە ڕێبازی پاكتاوكردن و پەراوێزخستن و نادیدەكردنی ئەوانی تر نەكرێت ، لەبەرامبەردا سیاسەتی چەپكە گووڵەكەی جەنابی مامی نەمر پەیڕەو بكرێت .\n٣- ڕێگریی بكرێت لەكەڵەكەبوونی كێشە و گرفتە ناوخۆییەكان و كێشە بە كێشە نەسپێردرێت .\n٤- هەڵسەنگاندن و فیدباكی بەردەوام ؛ بۆ سیاسەت و هەنگاو و كار و ئۆرگان و چالاكییەكانی خۆی بكات .\n٥- بیروباوەر و پرۆسەی هوشیاركردنەوە و پەروەردەكردنی كادیر ببووژێنرێتەوە ؛ لەمڕووەوە هەنگاوی جدیی و پلانی ورد و پرۆگرامی پەروەردەی ڕێكخراوەیی ؛ بە سوود وەرگرتن لەئەزموونەكانی ڕابردووی پەیمانگای كادیران و خستنەوەگەڕی، ئەویش بە پێشكەشكردنی وانەی ئەكادیمیی و زانستیی پێویست و گرنگ ، بەتیۆریی و بە پراكتیكیی، نەك بە پێشكەشكردنی چەند سیمینارێكی دیارییكراو ، بە بەشداربووان و لەبەرامبەردا پێدانی بروانامەی تەواوكردنی خولی ئەكادیمیی بوونە كادیر پێیان ، كە ئەمە دەرهاویشتەی خراپ دروست ئەكات .\n٦- (یەكێتیی) نوێ ڕێگریی بكات ؛ لەدروستبوونی دەسەڵاتی سەرتاپاگیر و خۆ بەڕەهاكراو لەناو ئۆرگان و مەكتەب و بۆرد و دامودەزگاكانیدا؛ چونكە تاكرەویی و خۆسەپاندن و قۆستنەوەی توانا مەتریالییەكان و بەكارهێنانی ئامراز و گووشار و فشارە جۆراوجۆرەكان لەسەر هێزی مرۆیی ناو ئۆرگانەكان ؛ بۆ حەز و مەرام و ئەجێندا تایبەتییەكان ، (یەكێتیی) بەرەو داخووران و داكشان و پەرت پەرتبوون و پاشەكشە ئەبات .\n٧- (یەكێتیی) نوێ ئەبێت بەرەنگاری دیاردەی دەستەگەریی و هەژموونی گرووپ ببێتەوە و سازشی لەسەر نەكات.


لە ٣\_٨\_٢٠١٤دا چەتەکانی دەوڵەتی ئیسلام(داعش) بەبێ شەڕ و تەقە دەستیان بەسەر تەواوی ئەو ناوچانەی ژێر دەسەڵاتی پارتی دیموکراتی کوردستاندا گرت کە لە چوارچێوەی مادەی ١٤٠ دایە و ڕووبەرەکەی نزیک بە چارەکێکی باشووری کوردستانە کە دەیان شار و شارۆچکە و زیاتر لە هەزار گوند لە خۆ دەگرێت.\nبەشێک لەو شار و شارۆچکانەش بریتین لە شەنگال ، تەلەعفەر، کەسک، تلکێف ، قۆش، حەمدانیە ، باشیقە، بەحزانی، بەرتەڵە، خازر، قەرەقۆش، نەمرود، مەخمور، گوێر ،...هتد . کە لەم نەخشەیەدا بە ڕەنگی شین دیاری کراوە:\nدەست بەسەردا گرتنی ئەو ناوچە بەرفرەوانە بەبێ شەڕ، هیچ پاساوێک هەڵناگرێت بە غەیری ڕێک کەوتنێکی ژێر بە ژێر و تەسلیمکردنی ئەو ناوچانە بە دەوڵەتی ئیسلام(داعش) . بڕوانە ئەم لینکەی خوارەوە:\nزۆر هۆکار هەبوون بۆ ئەو تەسلیمکاریانە ، کە گرنگترینیان بریتیبوون لە:\n١- زۆرینەی پێکهاتەی ئەو ناوچانە ئێزدین و بە دوای ئەوانیشدا مەسیحی و کەمینەیەکیش لە ئیسلامی شیعە و سونەن ، کە بە شێوەیەکی گشتی سیاسەتەکانی بارزانی و پارتیان بۆ قبوڵ نەدەکرا.\n٣- وەک کۆمەک کردنێک بە چەتەکانی دەوڵەتی ئیسلام(داعش) ، تاکو بتوانن لە گشت لایەکەوە گەمارۆی کانتۆنەکانی ڕۆژاوای کوردستان بدەن و کۆتایی بە دەستکەوتەکانی ڕۆژاوای کوردستان بهێنن.\n٣- تاکو ببێتە هۆکارێک بۆ داڕمانی ورەی کوردان بە گشتی و هێزەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە تایبەتی و لەو ڕێگەیەوە بتوانن هێزەکانی یەکێتی تەسلیم بە ویستەکانی بارزانی بکەن و بۆ هەتا هەتایە کۆتاییان پێ بهێنن.\n٤- بۆ ئەوەی بە بیانووی ڕەشەکوژیەکانی داعشەوە ، پارتی بتوانێت جیهان لە خشتە ببات و زۆرترین هاوکاری مادی لە دەوڵەتانی جیهان وەربگرێت.\n٥- بۆ بێ دەنگکردنی حکومەتی عێراق بەرامبەر بە گرێبەستی پەنجا ساڵەی بارزانی و تورکیا بەرامبەر بە تاڵان بردنی نەوتی کوردستان و ڕێگەیان بدرێت بەبێ هیچ گرفتێک نەوتی هەرێم تاڵانفرۆش بکەن.\nئەی بۆچی شەنگال!!؟؟\nسەرسوڕمان ئەوەیە کە پارتی بە تەواوەتی ئەو ناوچە بەرفرەوانەی فەرامۆش کردووە و تەنها ناوچەیەک کە هێزی بۆ کۆدەکاتەوە بریتییە لە شەنگال . هیچ گومانێکی تێدا نییە کە هێز کۆکردنەوەی پارتی بۆ ڕزگارکردنی شەنگال نییە ، چونکە ئەگەر مەبەست لە ڕزگارکردن بوویایە ئەوا یەکەم جار تەسلیم بە داعشی نەدەکرد ، یان لانی کەم سەرەتا هەوڵی ڕزگارکردنی سەرجەم ناوچەکانی دیکەی دەدا کە لە هەردوو شاری دهۆک و هەولێرەوە نزیکن و بەسەر ئەو هەموو شار و شارۆچکانەدا بازی نەدەدا بۆ شەنگالێک کە سەدان کیلۆمەتر دووری هەولێر و دهۆکە.\nهۆکارەکەشی تەنها بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە تاکو ڕێگر بێت لە ڕزگارکردنی شەنگال لە لایەن گەریلاکانی هەپەگە و شەرڤانانی یەپەگە و یەپەژەوە.\nخۆ ئەگەر بێتو گەریلا و شەرڤانان لە ناوچەکەدا نەبوونایە ئەوا هیچ کاتێک پارتی و بارزانی ئامادە نەدەبوون کە جارێکی دیکە هەم ڕوو لە شەنگال بکەنەوە و هەم وەک شارێکی کوردستانیش باسیان لێوە بکردایە ، بەڵکو وەک سەرجەم شار و ناوچە تەسلیمکراوەکانی دیکە فەرامۆشیان دەکرد بۆ ژێر ڕەحمەتی چەتەکانی دەوڵەتی ئیسلام(داعش).\nلێرەدا پێویستە لە بارزانی بپرسین ، ئایا ئەگەر مەبەستتان لە ڕێگریکردن لە ڕزگارکردنی شەنگال نییە ، ئەی بۆچی بە هیچ شێوەیەک هەوڵی ڕزگارکردنی باقی ناوچەکانی دیکە نادەن ؟ یاخود بۆچی هێز بۆ ناوچەکانی مەندەلی و زەرباتیە و بەدرە نانێرن و بیانگێڕنەوە سەر هەرێمی کوردستان؟\nبریا هێندەی بارزانی هانا بۆ دوژمن و داگیرکەرانی کوردستان دەبات . لانی کەم ئەگەر هەر هاناشی بۆ لایەنە کوردیەکان نەدەبرد هێندە نەبوویایە بە دوژمنێکی سەرسەختیان!\nبریا هێندەی پارتی لە هەوڵی چاو سورکردنەوەدایە دژ بە کوردان ، لانی کەم هێندە تەسلیمکار بە دوژمن و داگیرکەرانی کوردستان نەبوویایە!\nبریا هێندەی بارزانی لە پیلانگێڕی دژ بە دەستکەوتەکانی کورداندایە ، لانی کەم هێندە لە هەوڵی کۆمەک کردن بە داگیرکەرانی کوردستاندا نەبوویایە!\nبریا هێندەی بارزانی بە گوتە باس لە کوردایەتی دەکات ، لانی کەم بە کردەوە هێندە دژ بە بوونی کوردان نەبوویایە.\nبۆ زانیاری زیاتر بڕوانە ئەم لینکەی خوارەوە:


دەزگای هەڵبژاردنی چوار لایه‌نه ناڕازییه‌كه‌ی هه‌رێم به‌یاننامه‌یه‌كیان بڵاوكرده‌وه\nدەزگای هەڵبژاردنی چوار لایه‌نه ناڕازییه‌كه‌ی هه‌رێم به‌یاننامه‌یه‌كیان بڵاوكرده‌وه و ڕایانگه‌یاندووه ماوەی دوو رۆژە نێردراوی ئۆفیسی پارێزگای سلێمانی وێنەی کارتی دەنگدانەکانی بە ئەلکترۆنی و لەسەر "هارد دیسک" وەرگرتوە بەڵام بە بیانووی جیاواز جیاواز و بە هۆکاری نادیار دەستی دەستی بە نوێنەری لایەنەکان دەکات.\nئه‌وه‌شی وتووه: لێرەوە رای دەگەینین ئەم هەوڵانە لەچوارچێوەی پلان بۆ داڕێژراوی ساختەکردنی سەرجەم بەڵگەو دیکۆمێنتەکانی کۆمسیۆنە، کە تایبەتە بە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، هەروەها کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانیش بە بەرپرسیار دەزانین لە بێدەنگ بونیان لەئاست پێشێلکارییەکان.\nبەیاننامەی دەزگای هەڵبژاردنی (٤) لیست لە سلێمانی\nهاوپەیمانی بۆ دیموکراسی‌و دادپەروەری\n1761 جار خوێندراوەتەوە


ئەمەریکا لە رۆژهەڵاتى فوراتى سوریا دەکشێتەوە، کەچى عێراق بووەتە ڕووگەى سەردان و جموجوڵە سیاسی و دیبلۆماسییە نێودەوڵەتى و ئیقلیمییەکان.\nهێزە ئەمەریکییەکان پەیتا پەیتا لەوێوە بارگەو بنە دەپیچنەوە بەرەو بنکەکانى عێراق، هەفتەى ڕابردوو پۆمپیۆ هات، یەکەم، بۆ ئەوەى جێگە بۆ ئەو هێزانە خۆش بکات، دووەمیش گوندەییەکەی تڕامپ لەسەر دەرونى هەندێ لە عێراقییە ناڕازییەکان سووک بکات کە شەوى سەرى ساڵ بەنهێنى و بەبێ پرس خۆى کرد بە ڕومادێدا، لەپەنا ئەوەشدا ڕاى ئاشکراى واشنتۆنى لەبارەى ئێرانەوە دا بەگوێى عێراقییەکاندا.\nئوردن لە سودمەندە یەکەمەکانى نەوت و بارزگانى عێراقە، هەروەها ترسی زۆریشى هەیە لە بیابانەوە داعشى سوریا بکشێن بەرەو سنورەکان، شا عەبدوڵڵا هاتووە بزانێت عێراق بۆ ئەم دوو دۆسیەیە چى بۆ دەکات؟.\nبەغدا لەسەرەتاى قەیرانى سوریاوە (2011) تا ئێستا پەیوەندییە سیاسییەکانى لەگەڵ رژێمى ئەسەد بەردەوامەو کاتى خۆى مالیکى هاوارى کرد “بۆچى رژێمى سوریا بروخێت؟ چۆن دەروخێت!”، ئێستاش دەکرێت ببێتە دەروازە بۆ فەرەنساو هەر وڵاتێکیترى عەرەبى کە بیەوێ مەرحەباى بەشار بکات، یان ئەوانەى لەشکرو راوێژکاریان هەیە لە سوریا.\nئێرانییەکان بەگومان و دردۆنگن لە گواستنەوەى هێزە ئەمەریکییەکان لە سوریاوە بۆ نزیک سنورەکانى ئەوان، جگە لەوەش لەئیستادا عێراق کەوتۆتە چەقى کێشمەکێشى توندى نێوان واشنتۆن و تاران، جەواد زەریف هاتۆتە بەغداو پێنج ڕۆژى تەواوى پێدەچێت لەعێراق. لەم سەردانەدا زەریف، ئاوێکى کرد بەئاگرى نێوان عەسایب و حیکمەدا و دێتە کوردستانیش بۆ نێوانگرى پارتى و یەکێتى، بڕیاریش وەهایە بەدوایدا ڕۆحانى سەرى عێراق بدات و لەهەنگاوى یەکەمیشدا ڤیزاى سەر بازرگانان لادرا.\nلە ئێستادا مەرجەعیەت و ئێران، لەمپەر ئەبن لەشەڕى گروپە شیعەکانى ئێران، چونکە کاتى ئەو پاڵەوان بازییە مناڵانەیە نییەو هەموو چاوەکان لەسەر ئەوەن عێراق چى دەکات لەنێوان پێداگریی ئەمەریکا بۆ گەمارۆى توندى تاران و گوشارى بەرپرسانى ئێران لەسەر عێراق تا بەگوێى ئەمەریکا نەکات.\nبەلاى ئێرانییەکانەوە عێراق دەلاقەیەکە جگە لەوەى بازارێکى گەورەى ساغکردنەوەى کاڵاى هەرزان و کواڵێتى نزمە، دەکرێت لەرێگەیەوە بەئاسانى کۆنتاکت لەگەڵ دنیاى دەرەوە بکرێت بەو پێیەى جمەى دێت لە باڵیۆزخانەو بەرپرس و لەشکرى بیانى، هەروەها خاوەن سەروەریی خۆیشى نییە هەتا تێچوونى نێوانگرییەکەى قورس بێت و کاتى زۆر ببات، ئیرانییەکان هەرکات ویستیان دەتوانن بەڤیزاو بێ فیزا


هه‌رچه‌نده ئێستا تەنها ناوەکەی ئامادەیە و بڕوا وایە له پەنهانیدا "ستوودە" بێت، به‌ڵام به كۆڕای سه‌رجه‌م شیعه‌كانی دونیا سه‌رۆك و کاریزما و ده‌مڕاستی بێ ڕکابەری شوێنکەوتوانی ئەم ئاینزایە كه ده‌وروبه‌ری 10% موسوڵمانانی جیهان پێكده‌هێنن.\n"مەهدی مونتەزر" یان " ئیمامی زه‌مان" و " الحجە" لە نازناوەكانی محه‌مه‌دی كوڕی حه‌سه‌ن عه‌سكه‌ریین كه ئیمامی دوازده‌یه‌می شیعه‌یه و له نه‌وه‌ی ئیمامی ئیمام عه‌لی ئامۆزا و زاوای پێغه‌مبه‌ری ئیسلامه.\nبه‌پێی گێڕانه‌وه‌ی شیعه‌كان كاتێك ئیمام حه‌سه‌نی عه‌سكه‌ری (ئیمامی یازده‌یه‌م) كه ئارامگاكه‌ی له شاری سامه‌ڕایه شه‌وێكی 15 شه‌عبان (شه‌وی به‌رات) له ساڵی 255 ك/ 869 زاینی كوڕێكی بووه و ناوی ناوه (محه‌مه‌د) و نه‌یوێراوه له ترسی جەورو سته‌می عه‌باسییه‌كانی ئامۆزایان کە ئەوکات حوكمڕانی عێراق و جیهانی ئیسلام بوون، زۆر ئاشكرای بكات، ته‌نها لای دۆسته‌كانی نه‌بێت.\nگێڕانەوەکانی ئەم پێكهاتەیە دەڵێن: ئیمام حه‌سه‌ن كه ده‌ستبه‌سه‌ر بووه، له كۆڕ‌و كۆبوونه‌وه نهێنییه‌كاندا كوڕە‌كه‌ی به‌لایه‌نگرانی خۆی ناساندوه، به شیعه‌كانیشی وتووه "ئه‌گه‌ر من هه‌رچیم لێهات ئه‌وه مه‌هدی جێگام ئه‌گرێته‌وه". باوترین وتە و دروشمیش كە دەربارەی مەهدی دەوترێت ئەوەیە "له‌پاش ئه‌وه‌ی زه‌وی پڕ ده‌بێت له تاوان و سته‌مكاریی، ئارامی و دادگه‌ریی بۆ دەگێڕێتەوە"، ئەمە لای نوسخە سوننییەكەی مەهدیش یەك شتە كە جیاوازی زۆری هەیە لە هاوتا شیعییەكەی و نزیكە تەنها ناوەكەیان یەك بێت.\nله‌پاش مردنی حه‌سه‌ن عه‌سكه‌رییەوە مه‌هدی ماوه‌ی 69 ساڵ خۆی شاردوەتەوە له‌خه‌ڵك و ته‌نها له رێگای نوێنه‌ر و نامه‌به‌ره‌وه له‌گه‌ڵ هه‌وادارانی ئال‌و به‌یت و شیعه‌كان په‌یوه‌ندی ده‌كرد، چوار لەو نوێنەرانەش لە هەموویان ناسراوترن و پێیان دەوترێت "السفرا‌و اڵاربعە". ئه‌م چوار نوێنه‌ره له پاش مردنی ئیمام حه‌سه‌ن عه‌سكه‌ریی باوكی له ساڵی 260 ك _ 874ز له عێراق و ئه‌سپه‌رده‌كردنی له سامه‌ڕا كە شیعەكان باوەڕیان وایە ژەهرخوارد كراوە نوێنەر و نامەبەری نێوان ئەو و شوێنەكەوتەكانی بوون و بریتین له ”عپمان سعید العمری، محمد عپمان سعید العمری، والحسین روح النوبختی، وعلی محمد السمری“.\nبه مه‌رگی كۆتا كه‌س له‌و چوار نوێنەرەش له ساڵی 329 ك_ 941 ز كه عه‌لی سه‌ممه‌رییه قۆناغی نێوانگری و نامەبەری كۆتایی دێت. هەروەها له پاش بزربوونی بچووكی مەهدیش، بزربوونی گه‌وره و یه‌كجاریی مه‌هدی ده‌ست پێ ده‌كات كه هاوكاته له‌گه‌ڵ ساڵی 329 ك_ 941 ز و تا ئه‌وكاته درێژە ده‌كێشێت كه مه‌هدی ده‌گه‌رێته‌وه سه‌ر زه‌وی بۆ به‌رپاكردنی دادگه‌ریی به‌پێی بیروباوه‌ڕی شیعه‌كان و له ئێستادا چاوه‌ڕوانی ئه‌و رۆژگاره‌دان.\nسه‌رجه‌م گروپه شیعه‌كان به جیاوازی بیركردنه‌وه و ئینتیمای نه‌ته‌وه‌ییانه‌وه له‌سه‌ر ئه‌وه كۆكن كه مه‌هدی ده‌مڕاست و رێبەری مەزنی ئەوانە و شه‌و و رۆژ باس لە رۆژگاری ده‌ركه‌وتن و سه‌رهه‌ڵدانی دەکەن و بە کوڵەوە چاوەڕوانی ئەو رۆژەن، به‌ڵام لەمە بترازێت له‌سه‌ر سه‌رۆكایه‌تی شیعه له‌غیابی ئه‌ودا و لەسەر چۆنییەتی نوێنەرایەتیکردنی ناكۆك و ناجۆرن و بەسەر چەندین گروپ و تاقمی جیاجیادا دابەش و پەرتەوازە بوون.\nخومه‌ینی كه رابه‌رایه‌تی شۆڕشی ئیسلامی كرد له ئێران (1979) و یه‌كێكه له پایە ناوداره‌كانی شیعه‌گه‌رێتی لەسەردەمی نوێدا، پێیوایه له‌غیابی "ئیمامی زەمان"دا زۆربه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی ده‌گوازرێته‌وه بۆ شه‌رعزانێكی له خواترسی شاره‌زا (مه‌به‌ستی خۆی بوو)، تا ئه‌وكاته‌ی خاوەن بڕیاری ڕاستەقینە کە "مەهدی مونتەزەرە" خۆی سه‌ر هه‌ڵده‌دات، هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ش "كۆماری ئیسلامی ئێران" ی راگه‌یاند و زۆربه‌ی ئه‌حكامه‌كانی دین و دونیای شیعه‌كانی خستە بواری پراكتیكەوە.\nبه‌ڵام ئایه‌توڵڵا ئه‌بولقاسمی خوئی كه رێبه‌ری گه‌وره‌ی پێشووتری شیعه‌كانی جیهان بوو له عێراق و لە شاری نەجەف داده‌نیشت بۆچونێكی پێچه‌وانه‌ی هه‌یه و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا نه‌بوو شه‌رعزانی شیعه خۆیان به‌حوكمڕانییه‌وه سه‌رقاڵ بكه‌ن تا ئه‌وكاته‌ی ئیمامی زەمان خۆی ده‌رده‌كه‌وێت و هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌ش دین و سیاسه‌تی لەیەکتر جیا ده‌كرده‌وه و ئێستاش سیستانی کە خوێندکار و درێژەپێدەری قوتابخانەی ئەوە هەوڵ دەدات درێژە بەم رەوتە بدات.\nلەنێوان ئەم دوو ڕەوتە ناجۆرەشدا بۆچوونێکی سێیەم هەیە کە ئایه‌توڵڵا محه‌مه‌د سادق سه‌در (باوكی موقته‌دا) نوێنەرایەتی دەکات و پێیوایە شه‌رعزان و پیاوه ئاینییه‌كانی شیعه هه‌ندێك ده‌سه‌ڵاتی مه‌رجداری ئیمامی زەمانیان به‌ده‌سته، به‌ڵام ناتوانن وه‌ك ئه‌وه‌ی كه خومه‌ینی بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌كرد ببنه جێگر و بریكاری ڕە‌های ئه‌و و بەناوی دینەوە حوکمڕانی بکەن، بەم پێیەش هەرچی دابەش بوون و لێکترازانی شیعە هەیە له‌سه‌ر جێگرتنه‌وه‌ی مه‌هدی و چۆنییه‌تی ئیدارەدانی شوێنکەوتووانی ئەم ئاینزایەیە له‌غیابی ده‌مڕاستی گه‌وره‌دا كە ئیمانی زەمانە. لەئێستاشدا ئەو دابەشبوونە خۆی لە ململانێی سیاسی ئەفەندییەکانی شیعە و ئاخوندە مێزەر بەسەرەکاندا دەبینێتەوە، بەڵام زۆرجار مەترسییەکان ناچاریان دەکات ئەم ناکۆکییانە وەلا بنێن و لە دەوری بەرپەرچدانەوەی مەترسییەکان کۆببنەوە و كەمایەتی بوونی شیعە و مێژووی پڕ لە ناسۆریان لە ژێر یەك خێوەتدا كۆیان دەكاتەوە.


خوێندكارێكى زانكۆى كۆيە خەڵاتى دەزگاى ڕوانگە لە هونەرى فۆتۆ وەردەگرێت - PRESS.ROOM\nخوێندكارێكى زانكۆى كۆيە خەڵاتى دەزگاى ڕوانگە لە هونەرى فۆتۆ وەردەگرێت\nNews #12, Issue 12, Dec 2015 | Núcey #12, Jhimarey 12, Mangí 12 Sallí 2015 | نوچەی ١٢، ژمارەى 12 مانگی 12 ساڵی 2015\nخوێندكارى زانكۆى كۆيە ڕەوێن نەجمەدين سەعيد بە فۆتۆيەك بەشدارى دەكات لە پێشبركێيەكى دەزگاى ڕوانگە بۆ كەسايەتيە بەهرەمەندەكانى ساڵى ٢٠١٥، ڕەوێن خوێندكارە لە فەكەڵتى ئەندازيارى / بەشى تەلارسازى - قۆناغى پێنجەم، ماوەى دوو ساڵە خووى داوەتەوە كارى فۆتۆگرافى و دەيەوێت لەم بوارەدا بەهرەكانى بەكاربهێنێت و گەشەيان پێ بدات، هەرچەندە ڕەوێن دەڵێت تايبەتمەندى فۆتۆكانم لەسەرەتادايە، بەڵام ئەمە نەبووە بەربەست تاوەكو نەتوانێ يەكێك لە خەڵاتەكانى دەزگاى ڕوانگە بباتەوە، بەڵكو متمانە بەخۆبوون و توانستە بەرزەكانى توانيان خەڵاتى يەكەمى بۆ مسۆگەر بكەن.\nنهێنى فۆتۆكە چى بوو؟\nڕەوێن بەهرەكانى شاراوە نەبووە و هاوڕێكانى بە توانستە بەرزەكەيان زانيوە كە لە فۆتۆگرافيدا هەيەتى ، هەر بۆيە كە ڕێكلامى پێشبركێكە دەبينن هانى دەدەن بەشدارى بكات و تواناكانى بەدەر بخات، ڕەوێن دەڵێت " سه‌ره‌تا له لایه‌ن چه‌ند هاوڕێیه‌ک پێشنیاز کرا که به‌شداری بکه‌م له هه‌ردوو به‌شی فۆتۆگرافی و میوزیک، خۆشم رێکلامه‌کانم له که‌ناڵه‌کان ده‌دیت. بۆ هه‌ردوو به‌شه‌که به‌شداریم کرد و له هه‌ردووکیان گه‌یشتم به قۆناغی کۆتايی و چاوپێکه‌وتنیان له‌گه‌ڵدا کردم، بەڵام لە كۆتاييدا لە فۆتۆگرافيدا سەركەوتنم بەدەست هێنا" جگە لە فۆتۆ، ڕەوێن لە ميوزيكيش شارەزايە و ئامێرى گيتارى كلاسيك دەژەنێت و چەند پارچەى ڤيديۆشى لە سۆڵۆى گيتارەكەى بڵاو كردۆتەوە. كليك لێرە بكە بۆ بيستنى پارچەيەك ميوزيك لە ڤيديۆيەكى تۆماركراودا.\nئەو فۆتۆيەى كە ڕەوێن بەشدارى پێكردووە لە پێشبڕكێكە پەيامێكى ڕەخنەئامێزى لەخۆگرتووە و گللەيى نامەيە دەربارەى ئەو دۆخە پشتگوێخراوەى كە دەرهەق بە كلتور و مێژووى گەلەكەمان ئەنجام دراوە ، سەبارەت بە شوێن و هۆى هەڵبژاردنى ئەو فۆتۆيە دەڵێت" شوێنی وێنه‌که له یه‌کێ له گه‌ڕه‌که کۆنه‌کانی کۆیه‌یه، مه‌به‌ستم له هه‌ڵبژاردنی ئه‌و وێنه‌یه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و په‌یامه‌ی که له خۆی هه‌ڵده‌گرێ، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که ئێمه خاوه‌ن کلتور و مێژووێکی جوان و دێرینین به‌ڵام مێژووێکی له‌بیرکراو، وه هه‌رچه‌ند کلتوورمان جوان بێت و مێژوومان سه‌ختبێت ئه‌گه‌ر له‌بیری بکه‌ین ئه‌وه وه‌ک ئه‌و خانووه‌ی که به‌شێکه له کلتورمان به‌ره‌و کاولی ده‌چین و وه‌ک ئه‌و منداڵانه له وڵاتی خۆماندا ئاواره ده‌بین. بۆیه فۆتۆكە دەڵێت مێژووێکی له‌بیرکراو داهاتووێکی به‌تاڵ دروست ده‌کات" ئەم پەيامە فۆتۆى خوێندكارێكى زانكۆى كۆيە بەرەو لوتكە دەبات و لە نێو فۆتۆگرافەرانى هەرێمى كوردستان، خەڵاتى يەكەمى بۆ مسۆگەر دەكات.\nبەهاى فۆتۆ لە كۆمەڵگەى سەردەم\nلە پێشبڕكێكەى دەزگاى ڕوانگەدا فۆتۆگرافەرانى هەر چوار پارێزگاكەى هەرێمى كوردستان بەشداريان تێدا كردبوو، و كێبڕكێ بوو لەسەر بەدەست هێنانى پلەى يەكەمى پێشبڕكێكە، بەڵام لە ناوياندا ڕەوێن نەجمەدين توانى سەركەوتن بەدەست بهێنێت، دەربارەى پێوەرەكانى هەڵبژاردنى فۆتۆكان دەڵێت "جگه له پێوه‌ره گشتیه‌کانی فۆتۆگرافی؛ گرنگیه‌کی تایبه‌تیان به په‌یامی فۆتۆیه‌که ده‌دا، چونکه وێنه‌ی دووه‌م و سێیه‌میش خاوه‌نى پەيام بوون" لە ڕاستيدا هيچ فۆتۆيەك بێ پەيام نييە، بەڵام پەيامى سەرەكى فۆتۆى خوێندكارەكەى زانكۆى كۆيە پەيامێكى مەزن بوو بۆ لەياد نەكردنى مێژوو و كلتور و ڕەسەنايەتى كۆمەڵگەى كوردى.\nڕەوێن سەرەتاكانى كارى فۆتۆگرافى خۆى باس دەكات و دەڵێت" سه‌ره‌تای کاری فۆتۆگرافیم ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ که‌متر له دوو ساڵ، کامێرا‌یه‌کم کڕی تا ڤیدیۆ بۆ کاری میوزیکیم بکه‌م، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا ده‌ستم به وێنه گرتن کرد و له‌سه‌ر هونه‌ری فۆتۆگرافیم ده‌خوێنده‌وه و ته‌ماشای ڤیدیۆی فێرکاریم ده‌کرد، تاوەكو لە كۆتاييدا توانيم شارەزايى كۆبكەمەوە و كارى فۆتۆگرافى بكەم" ؛ سەبارەت بە وێنەگرتن و كارى فۆتۆگرافى و نرخى وێنە لە ئێستادا دەڵێت " بێگومان وێنه گرتن یه‌کێکه له كاره هه‌ره بڵاوه‌کان و به‌شێکه له ژیانی ڕۆژانه‌ی زۆربه‌مان له‌به‌ر ئاسانی ته‌کنه‌لۆژیا و به‌ربڵاوبوونی سایته کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان، هه‌رچه‌نده به‌شێکی زۆر که‌می ئه‌و وێنانه دێنه ژێر ناونیشانی هونه‌ری فۆتۆگرافی"\nڕەوێن زياتر دەربارەى ئەم بابەتە دەدوێت " هونه‌ری فۆتۆگرافی وا له تاک ده‌کات به شێوه‌یه‌کی جیاواز سه‌یری ده‌ورو به‌ری بکات، چاوی هه‌ستیار تر بێت بۆ ڕه‌نگ و تێکستچه‌ر و پێرسپێکتڤ و ڕوناکی ده‌ورو به‌ر، ئێمه کامێڕا‌که ده‌چرکێنین که چی بگرێت و وێنه‌کانیش فێرمان ده‌که‌ن که چی ببینین."\nدۆزينەوەى تواناكان هانت دەدەن بۆ كاركردن بە ئاڕاستەيەكى دياريكراو و خاوەن تايبەتمەندى، ڕەوێن دەڵێت كارەكانم تايبەتمەندى منيان پێوەيە بەڵام " له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش تایبه‌تمه‌ندیه‌که له سه‌ره‌تایه و له‌گاڵ کات کاره‌کان تایبه‌ت تر ده‌بن، بێگومان هه‌موومان کاریگه‌ری کاری فۆتۆگرافه‌رانی ترمان له‌سه‌ر هه‌یه و سوود له کاره‌کانیان ده‌بینین. حه‌ز به زۆربه‌ی بابه‌ته‌کانی فۆتۆگرافی ده‌که‌م و هه‌ر شتێک له لام سه‌رنج راکێش بێت وێنه‌ی ده‌گرم، به‌ڵام زیاتر گرنگی به بواری فاین ئارت و وێنه‌ی سروشت ده‌ده‌م."\nبيرۆكەكان سەرچاوە و ئيلهام بەخشى كارەكانن، ڕەوێن باسى ئەو بيرۆكانە دەكات كە دەيەوێت لە داهاتوودا لە فۆتۆكانيدا ڕەنگ بدەنەوە و كاريان لەسەر بكات " بێگومان بیرۆکه زۆرن که ده‌مه‌وێ له ڕێگه‌ی فۆتۆگرافی کاریان له‌سه‌ر بکه‌م، بۆ نمونه زۆرجار وێنه‌کانم له زبڵ و وێنه و په‌ڕۆی حیزبی و وایه‌ر و زۆر شتی تر خاوێن ده‌که‌مه‌وه تا بتوانم جوانی شوێنه‌که له وێنه‌که نیشان بده‌م، به‌م کاره بینه‌ر زیاتر هه‌ست به‌و کاریگه‌ریه خراپه ده‌کات که ئه‌و شتانه له‌سه‌ر شوێنه‌که هه‌یه‌تی، هیوادارم له رێگه‌ی ئه‌و وێنانه بینه‌ر زیاتر به‌های خاوێنی بزانێت و بیپارێزێت."\nخه‌ڵاتەکانی روانگە بۆ ساڵی ٢٠١٥\nدەزگای روانگە بەمەبەستی برەودان به توانای لاوانی هەرێمی کوردستان و وەگەڕخستنی بەهرە شاراوەکانیان و شکۆفەکردنی هەستی متمانە بەخۆکردن و دۆزینەوەی کارامەییە هونەری و ئەدەبی و زانستییەکانیان، لە بەرواری١٠ / ٨ / ٢٠١٥ تاکو ١١ / ١١ / ٢٠١٥ بەرهەمی جۆراوجۆری هونەری و ئەدەبی و زانستیی ئەو لاوانەی کوردستانى وەرگرت کەوا تەمەنیان لەنێوان ١٥- ٢٥ ساڵانە لەم بوارانەی کە دەستنیشان کراون هەر وەک: کورتە چیڕۆک، کورتە فیلم، فۆتۆگرافی، تاکژەنی میوزیک، داهێنانی زانستی،هونەری ریسایکلین، دەستپێشخەری کار.\nرۆژى ٣ / ١٢ / ٢٠١٥ لە هۆڵى تەوار لە شارى سلێمانى خه‌ڵاتەکانی روانگە بۆ ساڵی ٢٠١٥ بەسەر حەوت گەنجدا دابەشكرا.\nبۆ خوێندنەوەى هەواڵى پتر كليك لێرە بكە.\nئەو فۆتۆيەى كە توانى پلەى يەكەم بۆ ڕەوێن مسۆگەر بكات


كه‌ره‌سته‌كانى سه‌ر مێزى نانخواردن\nبۆچوون / بیروڕا :: 28/03/2019\nسه‌رچاوه : ئه‌لحیوار ئه‌لموته‌مه‌دن\nوه‌رگێڕان : دواڕۆژ\nهه‌موو گه‌لێك شێوازى تایبه‌تى خۆى هه‌یه له نانخواردندا كه ژینگه‌یش رۆڵى تێدا هه‌یه، بۆ نموونه:\nـ گه‌لانى خۆرهه‌ڵات به تایبه‌ت گه‌لانى خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست، كه‌وچك به‌كارده‌هێنن. ده‌بینین ئه‌م گه‌لانه له‌ڕووى هزره‌وه له گه‌لانى ترى دنیا زیاتر تۆتالیتارن و له‌ڕووى سیستم و وردبوونه‌وه‌وه هه‌ژارترین گه‌لن. كه‌وچكیش هه‌ر هه‌مان شێوه كارده‌كات كه هه‌ڕه‌مه‌كى و تاكڕه‌وانه خواردنه‌كه هه‌ڵده‌گرێت. هه‌ڵنه‌بژاردن سیستمێكى خێڵه‌كیى دیكتاتۆریه له‌بنه‌ڕه‌تدا به هه‌موو خه‌وش و لایه‌نه باشه‌كانیه‌وه. هه‌مان دیارده له مۆسیقاى خۆرهه‌ڵاتییشدا ده‌بینین، میلۆدییه‌كانى خۆرهه‌ڵات هاوئاهه‌نگییان تێدانییه و ورده‌كاریى كه‌مى تێدا ده‌بینرێت و ئامێرێك تیایدا زاڵه.\nـ گه‌لانى خۆرئاوا كاتێك خواردن ده‌خۆن كه‌وچك و چه‌تاڵ به‌كارده‌هێنن. ئه‌م گه‌لانه له هه‌موو گه‌لانى دنیا زیاتر وردن و سیستمیان هه‌یه بۆ ژیان. ئه‌م شێوه نانخواردنه كه‌متر تاكڕه‌وێتى تێدایه و هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌یش بووه كه هه‌تا سه‌رده‌می رێنیسانس به‌كارهێنانى ئاو قه‌ده‌غه بووه و به هۆكارێك دانراوه بۆ گواستنه‌وه‌ى نه‌خۆشى و مه‌به‌ست لێى ئه‌وه بووه مرۆڤ ده‌ستى به خۆراك پیس نه‌كات و ناچار نه‌بێت بیشۆرێت. نیشانه‌یش ئه‌وه‌یه كاتێك له‌سه‌ر سفره ده‌بن ده‌میان به ده‌سته‌سڕ ده‌سڕن.\nبه‌ڵام ئاڵوگۆڕى نێوان هه‌ردوو ده‌ستى راست و چه‌پ، واته هاوكاریى نێوان چه‌قۆ و چه‌تاڵ، پێمان ده‌ڵێت كه سیستمه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه لایه‌نگرى كارى پێكه‌وه‌ییه نه‌ك تاكڕه‌وى دیكتاتۆرى.\nهه‌مان راستى له نۆته‌ى مۆسیقاكانیشیاندا ده‌بینین كه هارمۆنیى تێدایه و هه‌ردوو ده‌ست به‌كاردێت له كاتى ژه‌نینى ئامێره مۆسیقاكه‌دا.\nـ گه‌لانى خۆرهه‌ڵاتى ئاسیا به دوو چیلكه نان ده‌خۆن كه ئاماژه‌یه‌كه بۆ كۆنتڕۆڵكردنى له دووره‌وه. گه‌لانى ئه‌م ناوچانه هه‌م تۆتالیتارن و هه‌م حه‌زیشییان به سیستم و وردبوونه‌وه هه‌یه. پێده‌چێت هۆكارى ئه‌مه دیارده‌ی مامه‌ڵه‌كردن بێت له‌گه‌ڵ سروستى یه‌كتایى باو له ئاسیادا و هه‌وڵى راوكردنى مێرووه‌كان له كونه‌كانیاندا و هه‌ڵگرتنه‌وه‌یان و مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ به‌شه زیاده‌كانیاندا، بۆیه پێویستیان به داهێنانى ته‌كنیكێك بووه له ده‌نوكى باڵنده بچێت. ئه‌م گه‌لانه تا ئێستایش مێروو ده‌خۆن. خواردنى خۆراك به‌م ته‌كنیكه له‌هه‌مانكاتدا رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى سروشته سه‌خته‌كه‌یه و بۆ كۆنترۆڵكردنه له دووره‌وه. هه‌موو چالاكییه میلـلى و هونه‌رییه‌كانیشیان به‌ڵگه‌ى ئه‌م راستیه‌ن.\nـ هه‌ندێك میلـله‌تیش هه‌ن به ده‌ست نان ده‌خۆن. ئه‌مانه نه له تۆتالیتارى تێده‌گه‌ن نه له سیستم و ورده‌كارى. ئه‌م جۆره گه‌لانه هیچ كه‌ره‌سته‌یه‌ك به‌كارناهێنن چونكه میلـله‌تى پیشه‌ساز و داهێنه‌ر نین.\nماجد ئه‌لحه‌داد:: 28/03/2019


مۆناکۆ – تۆڕی میدیایی خەڵک\nکلیلە وشەی "مۆناکۆ"\nخەڵک سپۆرت سەرۆکی یانەی مۆناکۆی فەرەنسی نهێنی گفتوگۆی نێوانی و کیلیان مباپێی ئەستێرەی یانەی پاریس سانت جێرمان ئاشکرا دەکات و میدیاکانی ئیسپانیاش بەچەندین شێوە زانیارییەکان بڵاودەکەنەوە....\nخەڵک سپۆرت ڕۆمێلۆ لوکاکۆی بەلجیکی ئەستێرەی یانەی مانچستەر یونایتد، خەمباری خۆی دەردەبڕێت بەدوورخستنەوەی تێری هێنری لە پۆستی ڕاهێنەری یانەی موناکۆ و داوای لێدەکات بگەڕێتەوە بۆسەر کارەکەی...\nهێنری شکستی تەواوی هێناوە و مۆناکۆ بیر لە بڕیارێکی کتوپڕ دەکاتەوە !\nخەڵک سپۆرت تێری هێنری فەرەنسی لە پۆستی ڕاهێنەرایەتی یانەی مۆناکۆی فەرەنسی شکستی هێناوە و چیتر ئیدارەی یانە بیر لە دورخستنەوەی دەکەنەوە. ڕۆژنامەی “دەیلی مەیڵ”ی بەریتانی ئاشکرای...\nفابریگاس ماڵئاوایی له‌هانده‌رانی چێڵسی کرد، ساری خه‌مباره و “ئاسکه‌که” له فه‌ره‌نسا چاوه‌ڕێی ده‌کات !\nخه‌ڵک سپۆرت سیسک فابریگاسی ئیسپانی ئه‌ستێره‌ی هێڵی ناوه‌ندی یانه‌ی چێڵسی، شه‌وی ڕابردو به‌رامبه‌ر نۆتنگهام فۆریست کۆتا ڕووبه‌روبونه‌وه‌ی به‌درێسی بلوزی له‌نده‌نه‌وه ئه‌نجامدا و هه‌موو ئه‌گه‌ره‌کان به‌و ئاڕاسته‌یه‌ن...\nهێنری شکستی هێناوه و ئه‌میری مۆناکۆ داوای گۆڕانکاریه گه‌وره‌که ده‌کات !\nخه‌ڵک سپۆرت له‌م وه‌زه‌دا یانه‌ی مۆناکۆ ماڵئاوایی له‌سه‌رجه‌م خوله ئه‌وروپیه‌کان کردووه و له خولی فه‌ره‌نساشدا به بارودۆخێکی خراپدا تێپه‌ڕ ده‌کات. ڕۆژنامه‌ی “لیکیپ”ی فه‌ره‌نسی ئاشکرای کردووه، له‌م...


FRI, 1 JUL 2022 17:50 Erbil, GMT +3\nSUN, 29 MAY 2022 10:46 | KDP.info\nئێرلینگ فۆلکڤۆرد سیاسەتمەدار و نووسەری ناسراوی نەرویژی خاوەنی بیست پەرتووکی چاپکراوە کە ٢ پەرتووکی بە تایبەتی لەسەر کورد و کوردستان بە زمانی نەرویژی لەچاپ داوە سەبارەت بە ڕابردوو و ئێستا و ئایندەی دۆزی کورد لە ھەموو پارچەکانی کوردستان، لە ساڵی ٢٠٠٨ یەکەم دیمانەی چاوپێکەوتنی لەگەڵ سەرۆک مەسعود بارزانی، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان و مام جەلال تاڵەبانی، سەرۆککۆماری عێراق ئەنجامداوە، ناوبراو ناسراوە بە دۆستی گەلی کورد و دەیان بابەتی ڕۆژنامەگەریشی لەسەر کورد بڵاوکردۆتەوە و چەندین جار سەردانی ھەرێمی کوردستان و ڕۆژئاوای کوردستانیشی کردووە، ھاوکات سەرۆکی ڕێکخراوی پشتیوانی کوردستانە لە نەرویژ کە لە ساڵی ٢٠١٤ دامەزراوە لە نوێنەرانی چەندین پارتی نەرویژی و کەسانی نوخبە و چالاکوانی نەرویژی دۆستی گەلی کورد و چالاکوانانی کورد لەم وڵاتە پێکھاتووە، لە ڕێگەی چەندین ڕێکخراوی نەرویژییەوە بەتایبەتی نۆرڤاک و ( ن.پ.ا) ھەروەھا ھاوکاری مرۆیی بۆ ڕۆژئاوا و باشووری کوردستان ناردووە، بەھۆی ئەو پەیوەندییە دۆستانەیەی لەگەڵ ناوبراودا ھەیە لە ھەموو سەردانەکانیدا ھاتۆتە مەکتەبی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پارتی و ڕاو ھەڵوێست و تێروانینی پارتی بەلاوە گرنگ بووە.\nلە دیدارێکی دۆستانەدا لە مەکتەبی پەیوەندییەکانی دەرەوەی پارتی گوێبیستی ھەموو ڕاو سەرنجەکانی ناوبراومان کرد لەسەر پەیوەندی نێوان ھەرێمی کوردستان و وڵاتی شاھانەی نەرویژ و پرسەکانی ناوخۆیی و پەیوەندییەکانی نێودەوڵەتی ھەرێمی کوردستان و ئێستا و ئایندەی ھەرێمی کوردستان و لەسەر دۆخی ئێستای ھەرێمی کوردستان و ناوچەکە و دۆخی ئاوارەکانی کوردانی ئێزیدی لە شنگال و شەڕ و پەلامارەکانی نێوان پەکەکە و سوپای تورکیا لە ناو خاکی ھەرێمی کوردستان کە زیانی زۆری بە خەڵکی سڤیل و گوندەکانی سەر سنوور و ئاسایش و سەقامگیری ھەرێمی کوردستان گەیاندووە کە وەڵامی ھەموو پرسیارەکانیشی درایەوە.\nلەم سەردانەیدا ڕاپۆرتیکی ڕۆژنامەوانی لەسەر دۆخی ھەرێمی کوردستان و ناوچەکە بۆ ھەفتەنامەی (Tid &Dag / ڕۆژ و کات) ئامادە دەکات و دیدار و چاوپێکەوتنیش لەگەڵ چەندین کەسایەتی و دامەزراوەی ھەرێمی کوردستان ئەنجام دەدات.


نه‌خۆشی دڵی شكاویی چییه؟\n20/3/2018 10:40 AM\nنه‌خۆشی دڵی شكاویی، نه‌خۆشی تاكۆتسوبۆ\nBroken Heart Syndrome\nد.سه‌یوان داودی به سایتی خاك روونیده‌كاته‌وه كه ئه‌م نه‌خۆشییه حاڵه‌تێكی كاتییه، كه تیاییدا ماسولكه‌كانی دڵ له‌ناكاو لاواز ده‌بن. سكۆڵه‌ی چه‌پ ده‌كشێت و گه‌وره ده‌بێت و توانای پاڵپێوه‌نانی خوێنی نامێنێت بۆ شانه‌كانی له‌ش.\nبۆ یه‌كه‌مجار ئه‌م نه‌خۆشییه له ساڵی 1990 له یابان دۆزراوه‌ته‌وه‌و وشه‌ی -تاكۆتسۆبۆ-ش به مانای (گۆزه‌ی ئه‌خته‌بوت) دێت، گۆزه‌یه‌كه راوچییه یابانییه‌كان بۆ گرتنی ئه‌خته‌بوت به‌كاریان ده‌هێنا.\nهه‌روه‌ها روونیشیكرده‌وه، له نیشانه سه‌ره‌كییه‌كانی ئه‌م نه‌خۆشییه ئازاری سنگ، ته‌نگه‌نه‌فه‌سی، بوورانه‌وه، له هه‌ندێك حاڵه‌تدا دڵه‌خورپه‌و هێڵنج و رشانه‌وه‌شی له‌گه‌ڵ ده‌بێت.\nله‌باره‌ی هۆكاره‌كانی ئه‌م نه‌خۆشییه د.سه‌یوان وتی: تائێستا به‌ته‌واوی هۆكاره‌كه‌ی نه‌زانراوه، به‌ڵام چه‌ند بیردۆزییه‌ك هه‌یه كه 75%ی ئه‌وانه‌ی توشی ئه‌م نه‌خۆشییه ده‌بن له ماوه‌یه‌كی نزیكی پێشتردا توشی فشاری ده‌روونی و جه‌سته‌یی بوون.\nهه‌روه‌ها نموونه‌ی فشار وه‌كو به رووداوێكی مه‌ترسیداردا تێپه‌ڕیبیت بۆ نموونه بومه‌له‌رزه، مردنی كه‌سێكی نزیك، جیابوونه‌وه له په‌یوه‌ندییه سۆزدارییه‌كان، بیستنی هه‌واڵی زیانێكی گه‌وره‌ی دارایی و هتد...\nئه‌م نه‌خۆشییه له هه‌ندێك له‌و كه‌سانه‌شدا بینراوه كه خۆشییه‌كی زۆر رووی تێكردوون، وه‌كو هاوسه‌رگیری و دووباره گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی سۆزداری و ده‌ستكه‌وتنی كارێكی نوێ.\nبۆ چاره‌سه‌ری ئه‌م نه‌خۆشییه د.سه‌یوان ده‌ڵێت: تائێستا ده‌رمانێكی تایبه‌تی نیه بۆ چاره‌سه‌ر یان رێگه‌گرتن له دووباره‌بوونه‌وه‌ی ئه‌م نه‌خۆشییه.\nئه‌وكاته‌ی هه‌ركه‌سێك توشی حاڵه‌ته‌كه ببێت پێویستی به چاودێری پزیشكی ورد هه‌یه بۆ ئه‌گه‌ری بوونی هه‌ر حاڵه‌تێكی تر وه‌كو جه‌ڵته‌ی دڵ، چاره‌سه‌ری پاڵپشتی بۆ چالاككردنه‌وه‌ی ماسولكه‌كانی دڵ، پشوودانێكی زۆر، پچڕاندنی په‌یوه‌ندی به‌و فشاره‌وه كه بووه‌ته هۆی حاڵه‌ته‌كه.\nبه‌زۆری له ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك بۆ چه‌ند هه‌فته‌یه‌كدا شێوه‌ی دڵ ده‌گه‌ڕێته‌وه باری پێشووی، هه‌ندێكجار چه‌ند مانگێكیشی پێویسته.\nسه‌باره‌ت به ئه‌گه‌ری دووباره‌بوونه‌وه‌ی ئه‌م حاڵه‌ته د.سه‌یوان وتی: 15%ی ئه‌وانه‌ی تووشی نه‌خۆشی دڵی شكاو (تاكۆتسوبۆ) بوون، ئه‌گه‌ری دووباره توشبوونه‌وه‌یان هه‌یه به نه‌خۆشییه‌كه، هه‌ندێكجار له ئه‌نجامی فشارێكی ده‌روونی و جه‌سته‌یی جیاوازتر له‌وه‌ی پێشوو.


وەزارەتی کارەبا: دوای دانانی پێوەری زیرەک کارەبا دەبێتە ٢٤ کاتژمێر\nوەزارەتی کارەبای حکوومەتی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت ''دوای دانانی پێوەری زیرەک، کارەبا دەبێتە (٢٤) کاتژمێر لەهەموو کوردستاندا، چونکە کارەبای فەوتاو دەگەڕێنێتەوە''.\nئاوێنه: ئومێد ئەحمەد، وته‌بێژى وه‌زاره‌تى کاره‌با رایگه‌یاند ''په‌نامان بۆ پێوه‌رى زیره‌ک بردووه له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌ڕابردوودا به‌رهه‌ممان زیادکرد، به‌ڵام نه‌گه‌شتین به‌خواستی هاوڵاتیان، خواسته‌که‌مان نائاساییه که له‌ده‌ره‌وه‌ى ستاندارده جیهانیه‌کاندایه''.\nوتیشی: له‌دنیاى پێشکه‌وتوودا که ئابورى به‌هێزیان هه‌یه ئه‌وه‌ندى کار له‌سه‌ر کۆنتڕۆڵى خواست ده‌که‌ن، هه‌رگیز ئه‌وەنده کات به‌فیڕۆ ناده‌ن به‌رهه‌م زیادبکه‌ن بۆ حاڵه‌تى تایبه‌تى نه‌بێت.\nڕاشیگه‌یاند ''ئێمه به‌شێک له‌کاره‌باکه‌مان ونبووه یان به‌فیڕۆ ده‌ڕوات یان سه‌رپێچى کراوه‌ته‌سه‌ری، پێوه‌رى زیره‌ک ئه‌و حاڵه‌تانه هه‌بێت بنبڕى ده‌کات، هه‌ر که‌سێک بیه‌وێت ته‌جاوز بکاته‌سه‌ر وزه‌ى کاره‌باو تۆڕى کاره‌با له‌به‌رئه‌وه‌ى ئه‌م پێوه‌رانه زیره‌کن ئه‌به‌سترێنه‌وه به‌سه‌نته‌رێکى کۆنتڕۆڵه‌وه‌و چاودێرى ده‌کرێت راسته‌وخۆ، ئاشکرا ده‌بێت ئیجرائاتى له‌گه‌ڵ ده‌کرێت''.\nجه‌ختی له‌وه‌ش كرده‌وه ''له‌ماوه‌ى رابردوودا نزیک بووینه‌وه له‌خواستى هاووڵاتیان له‌سه‌ر داواکردنى کاره‌با له‌به‌رئه‌وه‌ى خواسته‌کان بۆ خۆى دابه‌زى بوو، به‌ڵام له‌ئێستادا خواسته‌که که‌مێک سه‌رکه‌وتووه نزیکبۆته‌وه له(4) هه‌زار مێگاوات''.\nوتیشی: له زستانیشدا که ئێمه گه‌وره‌ترین ژماره‌ى خواست له‌وه‌رزى زستان تۆمار ده‌که‌ین، له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌زستان وزه‌ى کاره‌با به‌کاردێت بۆ ئامێره‌کانى گه‌رمکه‌ره‌وه که له‌بنه‌ڕەتدا ئه‌رکى وزه‌ى کاره‌با نیه.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، خه‌ڵک سه‌ربارى ته‌جاوزه‌کان که کاره‌با به‌کاردێنێت ئه‌وکاته ئه‌گه‌ر خواست زۆر بوو به‌رهه‌م که‌م بوو، ئه‌وا خه‌ڵکه‌کان سنوردار ده‌کرێن بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌و به‌رهه‌مه‌ى که‌هه‌ته به‌شى هاوبه‌شانى هه‌موو کوردستان بکات.\nیەکێکی تر لەکێشەکانی کارەبا سووتانى ته‌ل و کێبڵ و ستوونی کاره‌بایە، بەپێی وتەی وتەبێژی وەزارت، پێوه‌رى زیره‌ک ئەو حاڵەتانە چارەسەردەکات، جگه له‌وه (24) کاتژمێر کاره‌با دابیندەکات.\nله‌مانگى هه‌شتى ئه‌مساڵه‌وه ده‌ستکراوه به‌پڕۆژه‌ى کاره‌باى زیره‌ک، ماوه‌ى پڕۆژه‌که ساڵ و نیوێکه (52) هه‌زار پێوه‌ر تائێستا دانراوه‌و پرۆسەکە بەردەوامە.


شیعری ژمارە ٢١٢\nچوارینەکان (کۆمەڵایەتی/ سیاسی/ شەخسی)\n(٢٢ تا ٢٦)\nبولبول! وەره با پێکەوه بگرین تک‌تک\nبا هەردوو بسووڕێینەوه بۆ گوڵ لک‌لک\nتۆ دەگری که خونچه بۆچی بۆت پێ نەکەنی،\nمن بۆ گەله فرمێسکێ دەڕێژم چک‌چک\nئەمشەو وەرەلام گوڵم، جحێڵم کەرەوە\nهەرچی خەم و تاڵییە لەبیرم بەرەوە\nزانیومە بەشم ئاخری هەر دار و پەتە\nلەم خوارەوە جێم نییە، دەڕۆم بۆ سەرەوە\nکەلاوەی مەینەت و دەردم ئەوا ڕووخا بە سەر دڵ‌دا\nدڵی مەینەتزەدەم وا کەوتووه جەرگی بە سەر چڵ‌دا\nبه تەنیا چاو بوو وا بوو چاوەڕێی پرسیاری یاری بوو\nکه برژۆڵ ڕێ بدا تا پێی نەچێ یارم به پێکوڵ‌دا\nیاخووا کوێر بم لەمەولا گەر بەخۆشی وەرکەوم!\nیا بە ڕۆژ ساتێ بە بێ یادی شەوانەت بسرەوم\nڕۆژهەڵات هەڵدێم وەکوو دێوانە چونکا ڕۆژی من\nموددەتێکە ون بووە لێم، ئێستە مەمنوونی شەوم! \nئەی چەرخی زەمانە هاتوچۆت ئەمنی کوشت\nبەردەرکی خەڵک، شەرم و شکۆ ئەمنی کوشت\nبەو مەینەتی ڕۆژگارە ماوم بە منەت\nئەی مەرگ وەرە کە دووری تۆ ئەمنی کوشت!\n(بەشێک لە لاپەڕە ٢١١ تا ٢١٧ ی چاپی ئەنیسی و ٣٤٥ و ٣٥١ ی چاپی جەعفەر)\nچوارینەی یەکەم و دووهەم باوەکوو لە شیعری غەرامی دەچن بەڵام بە هەندێک نیشانەدا، شان لە شانی شیعری سیاسی یان کۆمەڵایەتی دەدەن. بۆ نموونە لە کۆتایی شیعری ژمارە ٢٢ (بولبول وەرە...)دا کاتێ دەڵێ من بۆ گەل فرمێسک دەڕێژم، ئیتر بابەتەکە ڕەنگی سیاسی بەخۆیەوە دەگرێت و ئەوەش لەگەڵ کەسایەتی و مێژووی ژیانی شاعیردا یەک دەگرێتەوە. یان لە چوارینەی دواتردا کاتێ دەڵێ بەشم هەر دار وپەتە، بە باشی هەست دەکرێت شیعرێکی سیاسی گوتراوە. ئەوەش کە چارەنووسی شاعیر، وەک زۆر کوردی دیکە، واهەیە هەڵاوەسین و ئیعدام بێت، چوارینەکە دەخاتە خانەی شیعری سیاسییەوە.\nسێ چوارینەی دواتر لایەنی شەخسی و تاکەکەسیی شاعیریان تێدا بەهێزە و وا تێدەگەی کە شاعیر باسی خۆیمان بۆ دەکات. دیارە لە چوارینەکانی دیکەی شاعیریشدا، بە تایبەت لە بەشە ئایینی و غەرامییەکان، ئاماژە بە خۆی دەبینرێت بەڵام لەواندا کاتێکە لە خودا یان دڵدارەکەی دەپاڕێتەوە و خۆی دەخاتە بەر بەزەیی ئەوان واتە لەواندا جگە لە خوداپەرستی یان خۆشەویستییەکی ساکار، هەست و نەست و تایبەتمەندییەکی کەسایەتی شاعیرمان بۆ دەرناکەوێت، بەڵام لێرەدا کەم وزۆر سفرەی دڵی شاعیر دەکرێتەوە و ئاوات بە شێوەیەکی نەجیبانە و هێمنانە، خۆیمان پێ دەناسێنێت؛ بەو بۆنەیەوە من بە شیعرێکیان دادەنێم کە زۆر خسووسی و شەخسین.\nبۆ ئەو دەستەبەندی کردنانە، پشتم بە هەستی خۆم و تێگەیشتنم لە شیعرەکە بەستووە، باوەکوو واهەیە هەندێ جار هەڵەشم کردبێت!\nتک تک و لک لک و چک چک: جیناسی ناتەواویان پێ دروست کراوە و زۆریش جوان.\nلک: لقی دار\nجحێڵ: لاو، جەوان. لە فارسیدا "جاهیل" هەیە کە واتای گەنج ولاوی هەیە و جیاوازە لە "جاهل"ی عەرەبی بەواتای نەزان، گەرچی لە کۆتاییدا ڕەنگە ئیهامێک لە وشەکەدا هەبێت کە لاویەتی و نەزانی وەک یەک دابنێت.\nلەم خوارەوە جێم نییە...: ئەوە دەربڕینێکی گەلێک جوانە. ئەو تەعبیرە لە ئەدەبی کوردی و فارسیدا هەیە و بە هەندێک کەسایەتی مەزن کە لە سێدارە دەدرێن دەگوترێ ئەو کەسە سەر زەویی ئەم دنیایەی بۆی نزم بوو بۆیە چوو بۆ بەرزایی.\nکەلاوە: وێرانە، ماڵە ڕووخاو\nمەینەت: بەدبەختی، کوردێنراوی "محنت" ی عەرەبییە.\nمەینەت زەدە: مەینەت لێدراو، دەبێ لە "محنت زدە"ی فارسی وەرگیرابێت.\nچڵ: لقی دار. کەوتن بە سەر چڵدا بەواتای بریندار بوونە. لقی دار ئەگەر بە لەشی مرۆڤدا بچێت برینداری دەکات و وا هەیە بیکووژێت. لە بەیتی خەج و سیامەنددا سیامەند بە شاخی کەڵەکێوی فڕێدەدرێتە سەر دارەبەنان و هەر بەوەش دەمرێت.\nبرژۆڵ: برژانگی چاو\nپێکوڵ: دڕوو. شاعیر برژۆڵی چاوی خۆی کردۆتە دڕوو و خەمی ئەوە دەخوات ئەگەر یارەکەی لاق بنێتە سەر چاوی، برژۆڵی تیژ لاقی ئازار بدەن. ئەو تەعبیرە بە شێوازی جۆراوجۆر لە ئەدەبی کوردی و فارسیدا بینراوە و تازە نییە بەڵام وشەکان کوردیی ڕەسەنن" پێکوڵ، برژۆڵ.\nوەرکەوتن: ڕاکشان بە ئیستراحەت\nسرەوتن: داکەوتن، ماندوو حەسانەوە\nمەمنوون: منەتبار، بەینەتدار\nمەمنوونی شەوم: شەوم پێخۆشە؛ لەبەر هەڵات هەڵاتی ڕۆژانە، ئاواتی داهاتنی شەو دەخوازم.\nشکۆ: پایە بەرزی\nشەرم: تەریق بوونەوە لە چوونە بەردەرگای خەڵک\nبەردەرکی خەڵک: نیازی شاعیر تەنگدەستییە کە کەسانی بەرزە هیممەت مەجبوور بە چوونی بەردەرگای خەڵک دەکات.\nئەی چەرخی زەمانە...: لە پەراوێزی لاپەڕە ٣٤٨ ی چاپی جەعفەردا ئاوا هاتووە:\n"شاعیری ئەم شێعرە ناوی «عەلی اشتری» [شاعیری ئێرانی]یە و لە لاپەڕەی ٣٠ی کتێبی 'گنجوارە سهیلی' دا چاومان پێی کەوت:\nدر خدمت خلق، بندگی ما را کشت\nوندر پی نان دوندگی ما را کــشت\nای مرگ، بیا کە زندگی ما را کشت!"\nمامۆستا هەژاریش ئەم شێعرەی وەرگێڕاوەتە سەر کوردی:\nچەپگەردی گەردوون! گەڕان کوشتمی\nنـــەزان‌پەرستی بۆ نـــان کوشتمی\nهــــــەر چەوسانەوەی بێ‌حەسانـەوە\nئەی مردن لە کوێی؟ ژیان کوشتمی!"\nتا ئێرە، ڕوونکردنەوەی چاپی جەعفەر بوو، بەڵام من لە باسی ژیانی شاعیرێکی فارسی وێژی ئازەربایجانیدا چاوم بە چوارینەیەکی هاوشێوە کەوتووە کە سید ابولقاسم کوڕی میر یحیی (نباتی) شاعیری فارسی وێژی ئازەەربایجانی گوتوویەتی. نەباتی لە ساڵی ١١٩١ی کۆچی لە دەوروبەری شاری 'جوڵفا' لەدایک بووە و دوور نییە کوردیش بووبێت. ئەوەش چوارینەکەی ئەوە:\n"در درگه خلق بندگی مارا کشت\nای مرگ، بیا کە زندگی مارا کشت!"\nلە ووردبوونەوەدا دەردەکەوێت شیعرەکە لە ئەسڵدا هی نەباتی بێت نەک ئەشتەری؛ یا خود ئەشتەری "اقتدا"ی بە شیعرەکەی نەباتی کردبێت هۆکاری بۆچوونەکەش ئەوەیە ئەشتەری لە ١٣٠١ ی هەتاوی لەدایک بووە واتە ١١٠ ساڵ دوای نەباتی. بەڵام وێچوویی زۆری شیعرەکان پێمان دەڵێ کار لە اقتدا ترازاوە! من تەنانەت پێموایە مامۆستا هەژاریش شیعرەکەی نەباتی بینیبێت و هەر ئەویشی وەرگێڕابنێتە سەر کوردی نەک ئەوەی بە ناوی ئەشتەرییەوە بڵاو بۆتەوە.\nبۆ زانیاریی خوێنەر دەبێ بڵێم مهدی سهیلی کە سەرچاوەی شیعرەکەی ئەشتەری بووە، لە کتێبی "اسرار مگو"دا (دەگوتری لە نووسینی ئەو بێت)، شیعرێکی هەجوی فارسیی شێخ ڕەزای تاڵەبانیشی بە ناوی خۆیەوە چاپ کردووە: "تواضع را ز .... / کە هرجا خوبروئی دید، برخاست"\n چاپی جەعفەر: فرمێسکێ. لام وایە کاتێ چک چک بۆ فرمێسک دەگوترێ، دەبێ زیاتر لە یەک چکە بێت هەربۆیەش "فرمێسکێ"ی چاپی جەعفەرم پێ باش نەبوو و "فرمێسکی" چاپی ئەنیسیم نووسی.\n چاپی جەعفەر: ئەوشۆ وەرەلام.\n چاپی ئەنیسی: جێم نیە\n چاپی جەعفەر: وا چاوەرڕێی ... چاپی ئەنیسی: وا بو چاوەڕێی...\n چاپی ئەنیسی: یاخودا؛ چاپی جەعفەر: یا خوا\n چاپی ئەنیسی: مەمنونی\n لە هەردوو چاپەکەدا هاتووە: "هاتوچۆ ئەمنی کوشت" بەڵام من لە سەر ئەو باوەڕەم شاعیر سکاڵا لە هاتوچۆی خۆی ناکات! ئەو لە گوزەری زەمان و سووڕانی چەرخ بەلای چەپدا گلەییەتی و ئاواتی کۆتایی هاتن بەو سووڕی ئەوچەرخە دەکات و لەدرێژەدا ئاوات دەخوازێ مەرگی دوورەدەست لێی نزیک بێتەوە و لەژیان ڕزگاری بکات.


ئاستی هه‌نارده‌ی نه‌وتی ئێران بۆ پێش گه‌مارۆکان گه‌ڕاوه‌ته‌وه - جام کوردی\nئاستی هه‌نارده‌ی نه‌وتی ئێران بۆ پێش گه‌مارۆکان گه‌ڕاوه‌ته‌وه\nوته‌بێژی فه‌رمی حکومه‌تی کۆماری ئیسلامی ئێران ڕایگه‌یاندووه که هه‌نارده‌ی نه‌وتی ئه‌م وڵاته بۆ سه‌رده‌می پێش گه‌مارۆکانی ئه‌مریکا گه‌ڕاوه‌ته‌وه.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، عه‌لی ڕه‌بیعی وته‌بێژی فه‌رمی حکومه‌تی ئێران له کۆنگره‌یه‌کی ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایگه‌یاند که ئێران هیوای به‌وه هه‌یه که ئاستی به‌سراوه‌یی بودجه به داهاته نه‌وتییه‌کان دابه‌زێت و ئه‌م پرسه‌ش له کۆبوونه‌وه‌ی داهاتووی هه‌ر سێ سه‌رۆکایه‌تییه‌که تاوتوێ ده‌کرێت.\nناوبراو به ئاماژه به گه‌مارۆ نه‌وتییه‌کانی ئه‌مریکا له دژی ئێران وتی: هه‌نارده‌ی نه‌وتی ئێران له هه‌لومه‌رجی گه‌مارۆکان گه‌یشتووه‌ته یه‌ک ملیۆن و 350 هه‌زار به‌رمیل و ئه‌مه‌ش زیاتر له قۆناغی پێشووی گه‌مارۆکانی سه‌ر ئێرانه.\nڕه‌بیعی ڕایگه‌یاندووه که حکومه‌ت له ئێستادا 14 ملیار دۆلاری بۆ هاورده‌ی کاڵا و پێداویستییه سه‌ره‌کییه‌کان ته‌رخان کردووه که له‌و بودجه‌یه بڕی 3 ملیار دۆلاری بۆ وه‌زاره‌تی ته‌ندرووستی ئێران ده‌بێت.\nپه‌یامێک له سه‌دره‌وه بۆ ئه‌مریکییه‌کان


عەلی باپیرو سەڵاحەدین بەهادین تاوتوێی پێكهێنانی هاوپەیمانییەك بۆ هەڵبژاردنەكان دەكەن\nئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە، عەلی باپیر، سەرۆكی كۆمەڵی دادگەری و سەڵاحەدین بەهادین، ئەمینداری گشتی یەكگرتوی ئیسلامی كۆبونەوەو تاوتوێی پێكهێنانی هاوپەیمانییەكیان بۆ هەڵبژاردنی داهاتوی عێراق كردوە.\nئاوێنە: نوسینگەی سەرۆكی كۆمەڵی دادگەری لە راگەیەندراوێكدا وتی، ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە 7/4/2021 عەلی باپیر، سەرۆكی كۆمەڵی دادگەریی كوردستان لە مەكتەبی تایبەتی خۆی لەشاری هەولێر، پێشوازیی كرد لە سەڵاحەدین بەهادین، ئەمینداری گشتیی یەكگرتوی ئیسلامیی كوردستان.\nبەپێی میدیای رەسمی كۆمەڵی دادگەری، سەرۆكی كۆمەڵ و ئەمینداری گشتی لە كۆبونەوەكەی نێوانیاندا گفتوگۆیان ده‌رباره‌ی پێكهێنانی هاوپه‌یمانییه‌ك بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی پەرلەمانی عێراق كردوە كە بڕیارە لەمانگی ئۆكتۆبەری ئەمساڵدا بەڕێوەبچن.\nهەروەها میدیای رەسمی یەكگرتوی ئیسلامیش ئاماژەی بەوەداوە كە ئامانج له سه‌ردانه‌كه‌ی ئه‌مینداری گشتی خستنه‌ڕوی بیرۆكه‌ی دروستكردنی به‌ره‌یه‌كه بۆ هه‌ڵبژاردنی داهاتو له ده‌ره‌وه‌ی پارتی و یه‌كێتی.\nئەوەش له كاتێكدایه دوێنێ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته وەفدی باڵای یه‌كگرتوی ئیسلامی بە سەرۆكایەتی سەڵاحەدین بەهادین سه‌ردانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانی كرد لەگەڵ وەفدێكی بزوتنەوەكە بە سەرۆكایەتی عومەر سەید عەلی، رێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان كۆبوەوە.\nمیدیای یەكگرتوی ئیسلامی هێمای بۆ ئەوەش كردوە كە بڕیاره له چوارچێوه‌ی ده‌ستپێشخه‌رییه‌كه‌یدا وەفدی باڵای حیزبەكە بە سەرۆكایەتی سەڵاحەدین بەهادین سه‌ردانی دیكه‌ش ئه‌نجام بده‌ن.\nقوباد تاڵەبانی: هەواڵی خۆشم پێیە\nلە بەغدا دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان دەخرێنە خوارەوە \nناوەڕۆکی کۆبوونەوەى ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم ئاشکرا کرا


داستانی مەلا وقورئان و گۆیدریژ. - نوشتها و مقالات ساموئیل کرماشانی\nsamuel kermashani ۱:۱۱ 0 Comments\nمەلا وەتی ئەم ختە بە حوکمی قورئان درۆست بووە هەرکەسێک راست نەکات ئەوا ئەمشو ئەمرێت گیانی لە دەست ئەدات و ئەگەر بمرێت ناچوات بووبەهەشت دەچیت بوو دۆزەخ و خەلکەکە زۆر ترسان وەتیان ماموستا یانی ئەگەر ئێمە لە ئەو ختە بەچینە دەرەوە ئەمرێن مەلا وەتی نە وەها نییە ئەگەر پرسیارتان لی بکەم درۆ بکەن ئەمرن و گیانتان لە دەست ئەدن خەلکەکەیش وەتیان دەی باشە هەرچی راست بێت ئێمە بوو جانبتانی باس ئەکەێن وەڵامی پرسیارەکانتان ئەدینەوە بە پی توانامان.\nمەلایش لە وەلامدا وەتی دەی باشە با پرسیارەکانم دەست پی بکەم ، سەرەتا مەلا داوای لە پێاوەکان کرد بە تەنها بمینەوە و ژنکان بگرینەوە بوو مالەکانی خۆیان.\nژنکان گرانەوە بوو مال و پێاوەکانیش لە لای مەلا مانەوە مەلا وەتی هەرکەسێک لە گەل کەردا سیکسی کردوە برواتە ئەولای ئەو خەتی وا من کیشاومە پێاوەکان هەر هەموویان رۆیشتن بوو ئەولای ختەکە مەلا وەتی یانی هەمووتان کەرتان گاوە؟ پێاوەکان وەتیان ئەی تۆ نەتگووت ئەگەر ئێمە درۆ بکەێن ئەمرین گیانمان لە دەست ئەدێن ئێمە حەز ناکەێن لە گەل جابنتاندا درۆ بکەێن و دواجار بمرین و گیانمان لە دەست بەدەین.\nمەلا رۆیشت بوو ناو دەی داوایی لە ژنەکان کرد بگرینەوە بوو مالی باوەکێان یان براکانیان ژنەکان هەر هەموویان رۆیشتنەوە چونکە مەلا وەتی ئەو حوکمی قورئانە.\nمەلا رۆیشت کومەلێک کەری می هینا هەر پاوێک کەرێکی پی دا پێاوەکان وەتیان ماموستا ئێمە حەز ئەکەێن مندالمان بێت نەوەمان بێت کەر مندالی نابێت لە پێاو مەلا وەتی قسە مەکەن ئەمە حوکمی قورئانە.\nمەلا لە وەڵامی پرسیاری یەکیک لە پیاوەکان کە وەتی ژنکانمان بگرینەوە نەومان دەوێت وەتی بە پی حوکمی قورئان هەر شەو من لە گەل یەکیک لە ژنکانتانا دەخەوم تا سەگیان پر بێت مندالێان بێت هەر هەموو مندالەکانتان دەبن بە ئەولادی پیغەمبەرو ئەمیش هەر حوکمی قورئانە نابێت بەلێن نا.\nBy samuel kermashani kl. ۱:۱۱\nکەسایەتی نەخۆشی دیکتاتۆر لە کومەلگاێکدا پیش دەکەوی...\nئێمە سالانێکی زۆرە خەریکی خۆیندنەویی دەرۆنناسین ...


ئاماژەی بە تەشەنەكردنی دەكات ترەمپ: كۆرۆنا دیارییەكی خراپی چینە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/28 - 9:00 PM\nدۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا پێیوایە، ڤایرۆسی كۆرۆنا “دیارییەكی خراپی” چینە، ئاماژە بە بەردەوامی بڵاوبوونەوە و تەشەنەكردنی دەكات.\nترەمپ لە تویتێكیدا لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (تویتەر) نوسيویەتی”لە هەموو ناوچەكانی جیهاندا ڤایرۆسی كۆرۆنا زیاتر بڵاودەبێتەوە، ئەمەش دیارییەكی زۆر خراپە لە چینەوە كە هەرگیز باشی تێدا نییە”.\nڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لە 11ی ئاداری ڕابردوودا ڤایرۆسی كۆرۆنای وەك پەتایەكی جیهانی ناساند و داواشی لە حكومەتەكان كرد، ڕێوشوێنی توند بۆ بەرەنگاربوونەوەی بگرنەبەر.\nزۆربەی وڵاتانی جیهان ڕێوشوێنی بەگژداچوونەوەی كۆرۆنایان گرتەبەر كە خۆیان لە گۆشەگیركردنی هاووڵاتیان و سەپاندنی قەدەغەكردنی هاتووچۆ و ڕێگرتن لە گردبوونەوەكان و هەڵوەشاندنەوەی بۆنە وەرزشی و كلتوری و كۆمەڵایەتی و سیاسییەكان و ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەكاندا بینییەوە.\nزۆرێك لە وڵاتانی جیهان، هەوڵەكانیان بۆ دۆزینەوەی ڤاكسین و چارەسەر بۆ نەهێشتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا خستۆتەگەڕ، بەڵام تائێستا ئەو هەوڵانە بێ ئاكام بوون و نەگەیشتوونەتە بەرەنجامێكی وەها كە ببنە مایەی دۆزینەوەی چارەسەرێكی شیاو بۆ ئەو پەتایە كە تائێستا ژمارەی تووشبوانی 5 ملیۆن و 700 هەزارى تێپەڕاندووە و زیاتر لە 350 هەزاریش بەهۆی ڤایرۆسەكەوە گیانیانلەدەستداوە.\nئەمریكاجيهانچیندۆناڵد ترەمپڤایرۆسی كۆرۆنا


مەسرور بارزانی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم ناردنی پشکی هەرێمی لەلایەن بەغداوە پشتڕاستکردەوە و ڕایگەیاند، "گەیشتووینەتە ڕێککەوتنێک کە بەشە بودجەی هەرێم بگەڕێنرێتەوە."\nئەمڕۆ سێشەممە، 15ی حوزەیرانی 2021، مەسرور بارزانی لە تویتەری خۆی نوسیویەتی، "ئەمڕۆ لەگەڵ\nمستەفا کازمی گفتوگۆمان دەربارەی پابەندبوونی هاوبەشمان بۆ ڕاستەڕێکردنی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا کرد."\nمەسرور بارزانی باسی لەوەشکردووە کە "سوپاسی سەرۆک وەزیرانم کرد بۆ سەرکردایەتییەکەی و هەروەها سوپاسی حکومەتی فیدراڵیم کرد بۆ پشتیوانیکردنی ڕێککەوتنەکە. ئەمە وەرچەرخانێکی گرنگە و بە یەکەوە بە سەر بەربەستێکی سەختدا زاڵ بووین."\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە بەغداوە ڕایگەیاند، ئەمڕۆ لە کۆبوونەوەى ئەنجومەنی وەزیرانی عێراقدا بڕیار دراوە مانگانە بڕی 200 ملیار دینار ڕەوانەى هەرێم بکرێت و پاش کەمێکی تر ئەنجومەنی وەزیران لە ڕاگەیەنراوێکدا وردەکاریی دەخاتەڕوو.\nئەو سەرچاوەیە بە مەرجی بڵاونەکردنەوەی ناوەکەى بە "ناس کورد"ی وت، "لەمەودوا وەزارەتی دارایی عێراق مانگانە 200 ملیار دینار بۆ پێدانی شایستەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان خەرج دەکات، ئەمەش دوای تەواوبوونی وردبینیکردنی داتاکانی تایبەت بە داهاتی نانەوتی."\nپارەکە لە 1ی کانونی دووەمی ئەمساڵەوە خەرج دەکرێت، واتە بڕی ترلیۆنێک و 200 ملیاری شەش مانگی ڕابردوو ڕەوانەی هەرێم دەکات.\nسەرچاوەکە جەختی کردەوە کە پاش کەمێکی تر ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بە فەرمی ئەو بڕیارە ڕادەگەیەنێت.


گۆرانیه کانی نیشتمانی به ڕوو.....: April 2010\nئاواره کان بێ سێ شه مه ن.\nهه‌موو رۆژه کانئ ژیانی ئاواره\nیان له رۆژی پێش پشوو دان ده چێ یان\nله رۆژی پاش پشوو دان..\nئاواره‌کان بێ دووشه مه‌ن.....\nمن که هه‌موو سنووره‌کانی نیشتمانم\nله‌گه‌ڵ سنووری ده‌سته بچووکه کانی تۆ گۆریبوه‌وه...\nله کامه نیشتمان جگه له ده‌سته کانی تۆ ئاواره بووم..\nمن له مه‌نفای بێ شه‌و و رۆژی\nکه‌زیه‌کانی تۆ دا نغرۆ ده‌بووومم..\nئاواره‌کان... به شه‌و و رۆژن.\nئاواره‌کان به چوار شه مه‌ن...\nگالیله درۆ ده کات گوڵه که‌م...\nئه‌ی زه‌وی ئه‌گه‌ر گرده\nبۆ من هه‌ر ده‌رۆم و به تۆ ناگه‌م؟\nئه ی قه‌بری بێ ناو نیشانی برا شه‌هیده‌که‌م\nده‌توانم له‌و لای زه‌ویشه‌وه بدۆزمه‌وه؟\nئاوره کان له ناوه‌ره‌استی هه‌فته دان\nئاوره‌کان به ده‌س پێکردن و بێ کۆتاییه ژیانیان..\nئاوره‌کان به په‌ن... شه ممه‌ن...\nخاکه لێوه ی 1388 هه تاوی.\nنوسراوه‌ی شهاب الدین شیخی له ۲۰:۵۵ 0 بۆچوون لینکه کانی پێوه‌ندی دار به‌م باباته‌وه:\nنوسراوه‌ی شهاب الدین شیخی له ۱۷:۲۵ 1 بۆچوون لینکه کانی پێوه‌ندی دار به‌م باباته‌وه: