وتاری هاوڕێ عەبدوڵڵا ئازەربار لە ڕێ و ڕەسمی ڕیزگرتن لە ڕۆژی کۆمەڵە و خەباتی ٥٠ ساڵەی کۆمەڵە لە ستۆکهۆڵم\nخوشکان و برایانی خۆشەویست نوێنەری حیزب و ڕێکخراوە سیاسی و مەدەنییەکان نووسەران و شاعیران و هەموو هونەرمەندان هەموو بەشداربووانی ئازیز کۆمەڵەییە خۆشەویستەکان، ئێوارەیان باش و بەخێر بێن بۆ یادی ٥٠ساڵەی دامەزراندنی کۆمەڵە و بیرەوەری ٢٦ی ڕێبەندان ڕۆژی ئاشکرا بوونی خەباتی کۆمەڵە شۆڕشگێڕەکەمان\nئەمڕۆ لەم ڕۆژە پیرۆزەدا ڕێز دەگرین لە یاد و بیرەوەری هەموو شەهیدە سەربەرزەکان، سڵاو دروودیان بۆ دەنێرین. سڵاو دەنێرین بۆ گیانی پاکی کاک «حەمە حسێنی کەریمی» کە لەو ڕۆژەدا گیانی لەدەست داو پەیمان لەگەڵ هەموویان نوێ دەکەینەوە، پیرۆزبایی ئەو ڕۆژە مێژووییە دەکەم لەبنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان لە زیندانیانی قایمو ڕووسوور، لەبرینداران و کەم ئەندامان، لەخەباتکارانی دێرین لە ڕیزەکانی ڕێکخستنی نهێنی و ئاشکرای کۆمەڵە لە کرێکاران و زەحمەتکێشانی کوردستان، لە ژنانی خەباتکار، لەچالاکانی سیاسی و مەدەنی لەهەموو چین و توێژەکانی کوردستان کە کۆمەڵە خەباتکاری ئەوانە و ئەوانیش پاڵپشتی قاییمی کۆمەڵە و بزووتنەوەی کوردستان بوون و هەن لەخەڵکی خەباتکار و خۆشەویستی کوردستان کە کۆمەڵە لە داوێنی ئەوان سەری هەڵدا و هەر بەپاڵپشتی عشقی ئەوان باڵایی کردووە و بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانیان تاسەرکەوتن ناسرەوێن. خەڵکی کوردستان ئەو هێزەیان لەداوێنی خۆیان پەروەردە کردووە و پالپشتی مادی و مەعنەوی کۆمەڵە بوون برینەکانمان بەدەستی ئەوان ساڕێژ بووەتەوە و ماڵ و مەزرایان حەشارگە و بنکەی پێشمەرگە بووە لەگەڵ ئازارەکانمان گریاون و بەسەرکەوتنەکانمان خۆشی کەوتۆتە دڵیان لەسەر فرمان و بڕیاری ئێمە لەقۆناغە جۆراو جۆرەکاندا ڕوبەڕوی دوژمن بوونەوە و خوێنی ڕۆڵەکانیان لەسەر داناوە کۆمەڵە ئەو وەفایە و ئەو پەیوەندییە قووڵە، گران بەهایەی خۆشدەوێ و قەدری دەزانێ. ئێمە دوای نیو سەدە خەبات و تێکۆشان لەکاتێکدا یادی کۆمەڵە دەکەینەوە کە هیوا بەگۆڕان لە ئێران لەهەمووکات زیاتر و هەڵهاتنی خۆری ئازادی لە ڕۆژهەڵاتی نیشتمان نزیکە و ئاسۆی گۆڕان کارییەکان ڕوونن دڵخۆش و هیوادارین بەرهەمی ژان و ئازار و ماندویەتی و خوێن و فرمێسک و ئارەقەی خەڵکی کوردستان و گەلانی ئێران بەرهەمەکەی بەهاری ئازادی بێ و لانی کەم بزەی ئەو سەرکەوتنە ساڕێژی برینی گەلەکەمان بێ.\nکۆمەڵە بەنهێنی لەسەر دەستی خەباتکارانی خۆنەویست و پێشکەوتنخواز سەریهەڵداو ڕووناکای خستە ڕۆژگاری تاریکی سەردەمی خۆی، خۆڕاگری و قارەمانێتی ڕێبەران و کادرەکانی لە زیندانەکانی ڕژیمی شاو کۆماری ئیسلامی لە لاپەرە گرانەکانی مێژوەکەیەتی بەشداری و کاریگەری قوڵی کۆمەڵە لە شۆڕشی گەلانی ئێران ١٣٥٧ی هەتاوی، خەبات بۆ کرێکان و زەحمەتکێشانی ماف خوراوی کوردستان، پارێزگاری لە دەسکەوتەکانیان خەباتی چەکداری و بەرخۆدانی مێژووی هەر لەسەرەتاوە تا ئەمڕۆ پێشکەشکردنی هەزاران ژن و پیاوی شۆڕشگێڕ بە خەباتی چەوساوەکان وە کوردستان مانای تازە بەخشین بە خەباتی یەکسانی بەشداری پڕڕەنگی ژنان لەم شۆڕشەدا و پێشڕەو بوون لەجوان کردنی پێشمەرگایەتی بەبەشداری ژنانی خەباتکار لە ڕیزەکانی خۆیدا دژایەتی داب و نەریت و بیری کۆنە پەرستانە خەباتی مەدەنی و چالاکی بەرین وەڕێک خستنی کۆمەڵگا لە شکڵ و شێوازەکانی تری خەبات، وەدەستەبەرکردنی ماف و داخوازییەکانی ماف و داخوازییە ڕەواکانیان، هەر لەبنکەکانی شاری سنەی قارەمان تا کۆچی مێژووی شاری مەریوان، یەکێتی جوتیاران، یەکێتی مامۆستایان هەتا دوایی تاقی کردنەوەی هەموو ڕێگا و شانسێکی دەستەبەرکردنی مافەکانی خەڵکی کوردستان بە وتو وێژ لەگەڵ داگیرکەرانی کوردستانیشەوە خەبات بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی ڕۆشنبیری و گەشەی بیری ئازاد لە کوردستان خەبات بۆ دەستەبەرکردنی مافە نەتەوایەتییەکان خەڵکی کوردستان، خەبات بۆ ئازادی بیروڕا و فرەچەشنی لەکوردستان، ئەمانە بەشێکن لەکارنامەی ٥٠ساڵەی خەباتی کۆمەڵە.\nکۆماری ئیسلامی لەهەموو بووارەکان توشی گرفت و قەیرانی قوڵە کێشە ناوخۆییەکانی حاشا هەڵنەگر و هەموو ئاستە باڵاکانی دەسەڵاتی تەنیوەتەوە. ڕووخساری ئەو کێشانە ئاشکران و ڕۆژانە بەدەنگی بەرز لەناوندەکانی دەسەڵات قسەیان لێدەکرێت کۆماری ئیسلامی لەناوخۆ توشی هەڵوەرین بووە و هەتا بێ عەڵقەی وەفادارانی بچوکتر دەبێتەوە، نوسخە و دەرمانی هیچێک لەباڵەکانی ڕژیم چاری زامی قوڵی خەڵکی ئێران ناکات و ژان و ئازاریان کەم ناکاتەوە لە ناوخۆ تەنیا چەکی سەرکوتیان بەدەستەوە ماوە و هیچی تر. هیچ زمانێکی تر جگەل لە کوشتن بڕین تۆقاندن زیندان و شکنجە وەستانەوە و سەرکوت بەکار ناهێنن و سوورن لەسەر ئەو سیاسەتە هەمیشەییەی خۆیان. ڕێفۆرم خوازانی ناو دەسەڵات کە هەمیشە زەربەگیری ڕژیم بوون و کاریان بووە بە ئاڕایش و میکیاجی ڕژیم و پاساو بۆ هێنانەوەیان ئێستا لەهەمیشە ڕیسوا خەتی دووڕوییان کەتۆتە سەر ئاو، خەڵکی هیچ باوەڕو متمانەیەکی پێیان نەماوە و لەبەردەم دوو ڕێیانی هەڵبژاردندان، یان خەڵک یا ڕژیم و جێگایەک بۆ هێزی نەماوەتەوە و کۆمەڵگا بەتەواوی دوو جەمسەری بووتەوە. ئەگەر تا دوێنێ شاهیدی ناڕەزاتەتی هەمیشەیی خەڵک لەگۆشە و کەناری ئێران بووین وە دیفاع لەماف و داخوازییەکانیان و ڕۆژێک کورد و ڕۆژێک بەلوچ و عەرەب و نەتەوە مافخوازەکانی ئێران ڕۆژێکی تر ماڵ لەدەستچووان، ڕۆژێک کرێکاران، کۆڵبەران، کامیۆنداران، ژینگە پارێزان، مامۆستایان و هەتا دوایی، بەڵام ئێمە لە بەفرانباری ٩٦ خەزەڵوەر و بەفرانباری ئەم ساڵەوە شاهیدی قۆناغێکی تر لەخەبات کە جیاوازی بزووتنەوەی ئەم جارە لە ناڕەزایەتی بزووتنەوەکانی تر بۆ ئێمە لەوەدا نیشان دەدا کە بزووتنەوەی ئەم جارە بەر فراوانتر هەموو چین و توێژەکانی لەخۆ گرتوە دەست کەرەوەترە، بوێرترە ساغ و بێ ڕاڕاییە دروشم و داخوازییەکانی ڕۆشن و گۆڕان خوازانەیە هیچ داواکاریەکیان نییە جیا لەڕوخانی ڕژیم لە خۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی زانکۆکانی تاران بیرمان هاتەوە کە خومەینی بۆچی نەسیحەت و وەسیەتی ئەوە بوو «لە زانکۆ بترسن»، خومەینی پێی وابوو مەترسی زانکۆ لە بۆمبی خوشەیش زۆرترە. حکومەتی ئێران هیچ مەشوعییەتێکی لەو چوارچیوە ناشەرعییەش کە هەیبوو نەیماوە و جیا لە تاقم و گروپێکی خاوەن مەسڵەحەت هەموو خەڵک یەک دەنگ و یەک سەدا هاوار دەکەن ئەو حکومەتەیان ناوێ. هیچ ڕۆژێک نییە لە ئێران قەیران و ڕیسوایی ڕوونەدات دیمان لە ڕووداوی تەیارە ئۆکراینییەکە ڕژیم چۆن حەولی شاردنەوەی ڕاستییەکانی دا و دەیدا جیا لەدان پێدانانی خستنە خوارەوەی تەیارەکە کە لەژێر گوشار و هەڕەشەی باقی شتەکانی تر شاراوە ماون و یان دوورن لە ڕاستییەوە. ئابووری ئێران ساڵەهایە بەسیاسەتی غەڵەت بەبێ بەرنامە و بوودجەبەندی ئەحمەدی نژاد ناعادڵانە دابەش کردن و بەتاڵان بردنی سەوەت و سامان لەلایەک و لەلایەکی دیکەوە بەنقوم بوون لە دزی، گەندەڵی، بێ کیفایەتی لە بەڕێوەبەریدا بەتەواوی بەرەو فەوتان چوە تازە بەوەشەوە نەوەستاوە لەپاڵ هەموو ئەوانەدا دەستی داوەتە پرۆژەی دروستکردنی ئیمپراتۆری شیعە لەناوچەکە لەڕێگەی دروستکردنی هێزە نیابەتییەکانی حیزبوڵڵا لە لوبنان حوسییەکانی یەمەن، دەیان گرووپ و تاقمی کە لە سوریە و حەشدی شەعبی لە عێراق و دەست تێوەردانەکانی لەکار و باری ئەو وڵاتانەی پێشێل کردنی سەروەری، پەرەدان بە پڕۆژەی گەورەی نیزامی ناپێویست وەک پرۆژەی ئەتۆمی، دروست کردنی موشەکی بالیستیکی کە نەک هەر دارایی ئێرانی لەسەر داناوە ،بەڵکو بەهۆی گرتنە بەری ئەو سیاسەتە چەوتانە، ئێرانی توشی گەمارۆی توند و سزای ئابووری کردووە کە جیا لە ڕوژ ڕەشی هیچ دەسکەوتێکی بۆ خەڵکی ئێران نەبووە. دەرەنجامەکانی ئەو سیاسەتە لە ژیان و گوزەرانی خەڵکی ئێران بەچاو دەبینین. بەشی خزمەت گوزاری بەرهەم هێنان لەکار کەوتووە کارگە و کارخانەکان یەک لەدوای یەک دادەخرێن، هەر ڕۆژە بە لە شکری بێکاران، ماڵ لەدەستچووان ناڕازیان، بەشە جۆراو جۆرەکانیان ئەم کۆمەڵگایە زیاد دەبێت، ناڕەزایەتی پۆنگی خواردووەتەوە و کۆمەڵگای ئێران وەک بۆشکەی باڕۆت بۆ تەقینەوە لەسەر چاشنیەک ماوەتەوە، دارستان و دەریاچەکان توشی فەوتان کردووە، چۆمەکان وشک و بێ ئاون نەک ژینگەشی تووشی فەوتان و بەرەو لەناو بردن بردووە، ئێرانی لەهەموو بوارێکەوە بەرە و هەژاری و ئیرتجاع و دواکەوتوویی گێڕاوەتەوە. کۆماری ئیسلامی پشتێنەیەکی ئەمنی لە ناوچەکە لەدەوری خۆی دروستکردووە بۆ ئەوەی بیانکاتە لەمپەری هەڕەشاکانی سەر خۆی، هەموو وڵاتانی ناوچەکەی کردووەتە دوژمنی خۆی. سەڕەڕای ئەو هەموو سەرمایەگوزارییەی لەسەر لوبنان و عێراق کردبووی، خەریکە ڕیسەکەی لێدەبێتە خوری. ڕۆژ نییە وێنەی ڕێبەرەکانی نەدڕێ و دیمەشق و بێهودو ئەفسەرە ئێرانیەکانی سوپای قوتسی پاستارانە لەدەرەوەی وڵات زۆر تێکۆشا لەبەر چاوی ڕۆژ ئاوا وا نیشان دەدەن کە ئێران عێراق و ئەڤغانستان شوێنەکانی تر نیە دەست بردن بۆ ئێران ناوچەکە توشی شەڕێکی گران دەکاو تا ئاستێکی باش لە دروستکردنی ئەو ترس و تۆقاندنە سەرکەوت و بوو بەڵام ئەمریکا بەهاتنە دەر لەبر جامو گەڕانەوەو پەرەدان بەگەمارۆکان فشار بۆ ئەوەی دەست و پێی ئێران لەناوچەکە کۆ بکاتەوە و ئوروپاش بەجۆرێکی ترو هێواش تر هەر بەرەو ئەو ئاڕاستەیە دەڕۆن و تازە ئورەپا حازر نیە وەکو ڕابردو ئێران سحری بەتاڵ بوە ناتوانێ بە هەوای جاران پرۆژەو بەرنامەکانی بەرێتە پێش دونیای دەرەوە دەبێت ئرو ڕاستیە بزانێت ئەگەر ترۆریزم بەناوچەکە بەسەرەتانێک بشڵپێنین هەموو گروپو ترۆریستیەکان بەشیمی دەرمانی لەناو دەچن بەڵام حکومەتی ئێران کە ماکی ترۆریزمە هیچ چاوی جیا لە بنبڕ کردن تاماکی ترۆریزم مابێت تیرۆر لەناوچەکە بن بڕ نابێت بگرە پەرە دەستێنێ و هەر جارە پڕشکی بەر شوێنێک دەکەوێت لەوەها هەلو مەرج و دۆخێکی گرینگ دا ئەرکە لەسەر شانمان لانی کەم لام بوارەدا هێزو توانای خۆمان بخەینە گەڕ جیا لەئەرکی ڕۆژانەو خۆ ڕێک خستن و خۆ تەیار کردنمان ئەرکی یەکەم و سەرەکیمان یەک خستنی ناو ماڵی کوردو یەک گرتویو هاو پشتی و هاو دەستیمانە هەرچەند ئێمە لەساڵانی ڕابردو شاهیدی بەرەو پێش چونی ئاستێکی هاوکاری کردن نزیکی حیزبەکانی کوردستان هەین و بەتایبەتی دروسبونی چالاکی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران هەنگاوێکی پێویست و باش بوو بەڵام لەئاست چاوەڕوانیەکانی خەڵکو ئەرکە قورسەکانی بەردەم بزوتنەوەکەمان نیە پێویست بەهەنگاوی گەورەتر هەیەو قایم تر هەیە وە زامن کردنی دەسکەوتو داواکانمانە هەر وەک لەڕابردودا لەم بارەوە ئێمە پێویستمان بەهێزی یەک گرتوو دەنگو ڕەنگی هاو بەشو چالاکی زۆرتری هاوبەش بەگشتی بەرین کردنەوەی ئاستی هاو کاریەکانمان هەیە ئێمە پێویستە لەگەڵ باقی ئۆپۆزسیۆنو هێزە دژ بەرەکان دێمۆکراتو ئازادی خوازەکانی ئێران لە پەیوەندی هاوکاری نزیکو هەمیشەی دابین هرت بۆ ئەوەی لە ئێستاوە بە مافو داخوزیەکانمان ئاشنا بن و ئەوان لەداخوازیەکانی ئێمەو ئێمەش لە بۆچون و هەڵوێستی ئەوان ئافادار بین و بنا‌غەی کاری هاو بەشو فکری هاو بەشی دوو لایەنە قایم بۆ دواڕۆژ دابمەزرێنین ئەم ڕاستیە بۆ هەموان ڕوونە بەبێ هاوکاری هاوپشتی هەمە لایەنە هیچ لایەک توانای ڕوخانی ڕژیمی یەک لایەنە نیە هاوکاری هاو پشتی بۆ کوردو باقی ئۆپۆزسیۆن شەرتی پێویست نیە بەڵکو شەرتی لازمە ئێمە هەم وەک نەیارانی ڕژیم ناساندنی سیاسەتی سەرکوتو هەڵاواردنی جەنایەتی حکومەتی ئێران دژ بەگەلەکەی وەناساندنی مافو داواکاریە ڕەواکنی خۆمان پێویستە دەنگیخۆمان یەکدەنگ ترو هەڵوێست تر بگەیەنین پشتی وانی ئەوان بپ بزوتنەوەکەمان ڕابکێشتن لە کۆیایدا جارێکی تر لر یادی ٥٠ساڵەی خەباتی کۆمەڵەدا هیوای سەرکەوتن بۆ خەڵکی کوردستان حیزبر تێکۆشەرەکانیان دەخوازم و پیرۆزبایی دوبارە لەڕیزەکانی کۆمەڵە دەکەم بڕوخێ ڕژیمی کۆماری ئیسلامی سەرکەوێ بزوتنەوەی ڕزگاری خوازانەی کوردستان ئێوەش هەر شادو سەربەرز بن.


ئەیلوول | 2019 | News and Announcements | حکومەتی هەرێمی كوردستان | حکومەتی هەرێمی كوردستان\nسەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان سێزدەمین پیشانگای نێودەوڵەتی بۆ بازرگانی گشتی لە هەولێر کردەوە\nلەژێر چاودێری و بە ئامادەبوونی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ دووشەممە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩، سێزدەمین پیشانگای نێودەوڵەتی بۆ بازرگانی گشتی لە هەولێر کرایەوە.\n30 ئەیلوول 2019\nسەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی هێزەکانی هاوپەیمانان لە عێراق وسوریا دەکات\nرۆژی چوارشەممە ٢٠١٩/٩/٢٥ مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە شاندێکی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد بە سەرۆکایەتی مێجەر جەنەراڵ جیرالد ستریکلاند جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی هێزەکانی هاوپەیمانان لە عێراق وسوریا بۆ سەقامگیریی.\n25 ئەیلوول 2019\nسەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی ٤٩ یەمین ساڵڕۆژی دامەزراندنی یەکێتی زانایان ئاینی ئیسلامی کوردستان پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی یەکێتی زانایانی ئاینی ئیسلامی کوردستان کرد\n21 ئەیلوول 2019\nمەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە پەیامێکدا بە تووندی ئیدانەی ئەو تەقینەوەیەی کرد کە ئێوارەی ئەمڕۆ هەینی ٢٠ ئەیلولی ٢٠١٩ بە هۆی بۆمبێکی چێنراو بە ئوتومبێلێکی گواستنەوەی گشتی لە دەروازەی شاری کەربەلا ئەنجامدرا\n20 ئەیلوول 2019\nمه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه، 19ی ئه‌یلوولی 2019، له وتارێكدا له ئاهه‌نگی خولی یەکەمی ده‌رچووانی زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك، جه‌ختی له گرنگی كه‌رتی خوێندن و په‌روه‌رده كرده‌وه و گوتی له كارنامه‌ی كابینه‌ی نۆیه‌م، ئه‌و كه‌رته له پێشینه‌ی كاره‌كانه.\n19 ئەیلوول 2019\nلە کاتێکدا کە حکومەتی ھەرێمی کوردستان شێلگێرانە سەرقالی گرتنەبەری رێکاری زیاتری خزمەتی ھاووڵاتیانە، ھەندێ دەزگای نابەرپرسی میدیایی لە ئاراستەیەکی پێچەوانەدا سەرقالی دروستکردن و بڵاوکردنەوەی ھەواڵی چەواشاکارانەن و بە تایبەت ھەوڵ دەدەن ناوی سەرۆکی حکومەت ئاوێتەی ئەم ھەوڵە نابەجێیانەیان بکەن\n18 ئەیلوول 2019


وەزارەتی خوێندنی باڵا ئەنجامی وەرگرتنی قوتابییانی دوانزەی ئامادەیی پەسەند كرد\nئێوارەى ئەمڕۆ یەکشەممە ڕێکەوتى (٦/١٠/٢٠١٩) ئەنجومەنى وەزارەت بەسەرۆکایەتى د. ئارام محمد قادر سەرۆکى ئەنجومەن و ئامادەبونى سەرۆک زانکۆ حکومییەکان کۆبونەوەى تەواوکارى ژمارە (٥) ساڵى ٢٠١٩ى لەشارى سلێمانى ئەنجامداو چەند تەوەرو بابەتێکى پەیوەست بە پێشخستنى ڕەوشى خوێندنى باڵاى کوردستان بڕیاریان لێوەدرا. لە گرنگترین بڕیارەکانى ئەنجومەنى وەزارەت:\nلەبارەى کردنەوەى خوێندنى باڵا/ ماستەرو دکتۆرا لە زانکۆکانى هەرێمى کوردستان، دواى ڕاگۆڕینەوەى ئەندامانى ئەنجومەنى وەزارەت و گفتوگۆکردن لەسەر یەکە بە یەکەى بڕگەو مادەکانى پەیوەست بە پوختەى ڕێنماییەکانى ماستەرو دکتۆرا لەوانە (مه‌رجی تێكرای نمره (معدل)، مه‌رجی توانستی زمانی ئینگلیزی، مه‌رجی تاقیكردنه‌وه‌ی توانستی زانستی، مه‌رجی ته‌مه‌ن، مه‌رج و پێداویستی كردنه‌وه‌ی ماسته‌ر و دکتۆرا له زانكۆكان، پێشكه‌شكاری ده‌ره‌وه‌ی شاره‌كانی هه‌رێمی كوردستان و ده‌ره‌وه‌ی عێراق، پێداویستیه زانستیه‌كانی خوێندن، پلان و ژماره‌ی كورسیه‌كان ... هتد ) تاوتوێکران، دواتریش ئەنجومەنى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕێنماییەکانى ماستەرو دکتۆراى پەسەندکرد.\nبۆ پەسەندکردنى ڕێنماییەکانیش د. ئارام محمد قادر وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕایگەیاند: لەمەودوا و لەڕێگەی پلانەکانی خوێندنی ماستەر و دکتۆراوە دەتوانین دەرفەتی زیاتری خوێندنی باڵا بۆ دەرچوانی زانکۆکانمان لە ناوخۆى هەرێمى کوردستان دەڕەخسێنین بۆ ئەوەی بتوانن کاتەکانتان بەکار بهێنن بۆ گەشەپێدانی توانای زانستی و ئەکادیمییان.\nلە بەشێکى دیکەى کۆبونەوەکەدا ئەنجامى وەرگرتنى خوێندکاران/ قوتابیانى قۆناخى دوانزەى ئامادەیى لە زانکۆ و پەیمانگەکانى هەرێمى کوردستان بۆ ساڵى نوێى خوێندنى (٢٠١٩-٢٠٢٠) پەسەندکرا. واش بڕیارە لە داهاتویەکى نزیکدا ئەنجامى وەرگرتن ڕابگەیەنرێت.


لالۆ ئه‌حمه‌د : ڕوانینێکی جیاواز بۆ کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی . – WTARIKURD\nلالۆ ئه‌حمه‌د : ڕوانینێکی جیاواز بۆ کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی .\nچه‌مکی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی ، چه‌مکێکی گشتییه که‌گوزارشته له‌کۆمه‌ڵگایه‌ك ، که‌جیاوازه له‌قۆناغه‌کانی کۆمه‌ڵگای پێشخۆی ، له‌جه‌وهه‌ریشدا هه‌ر ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیه‌یه وایکردوه ئه‌مڕۆ له‌م سه‌رده‌مه‌ی ئێمه زیاتر له‌هه‌ر مه‌قوله‌یه‌کی تر به‌ر گوێمان ده‌که‌وێ . به‌جۆرێك هه‌ر که‌س و لایه‌نێك به‌پێی میزاج و له‌گۆشه‌نیگا و فه‌لسه‌فه‌ی سیاسی و ئایدۆلۆژیای جیاوازی خۆیه‌وه باسی ده‌کات ، به‌بێئه‌وه‌ی پێناسه و شێوه ژیانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نیمان بۆ ده‌ستنیشان بکات . به‌ته‌نها له‌به‌رژه‌وه‌ندییه‌کان و له‌لایه‌کیش بۆ شاردنه‌وه‌ی ڕووی ڕاسته‌قینه‌ی نامه‌ده‌نی ئه‌م بازاڕی باس و خواسانه گه‌رمکراوه، هه‌ندێ جاریش بۆ مه‌سره‌فی ناوخۆیی و سیناریۆ سازییه به‌مه‌به‌ستی به‌ده‌ستهێنانی ئامانجی شاره‌وه . له‌نموونه‌ی ئیسلامییه‌کانی هه‌رێمی کوردستان ، که‌له‌به‌رامبه‌ر ده‌ستوورێکی سکولار ده‌ستووری مه‌ده‌نی پێشنیار ده‌که‌ن ، ئه‌مه له‌کاتێكدا ته‌نانه‌ت ئه‌وان خۆشیان ده‌زانن ده‌ستووری سکولار ناکۆك نییه له‌گه‌ڵ مه‌ده‌نییه‌ت ، به‌ڵکو به‌پێچه‌وانه‌وه هه‌رکامێکیان ئه‌گه‌ر چه‌واشه نه‌کرێن و له‌ناوه‌ڕۆک و مه‌هامی خۆیان به‌تاڵ نه‌کرێنه‌وه ته‌واوکه‌ری یه‌کتریشن . واتا هه‌رکامێكیان به‌بێ ئه‌ویدی نابن ، چونکه هاوته‌ریب دوو دیارده‌ی مۆدێرنن مرۆڤ وه‌ك چوارچێوه و ئامرازێك به‌تێکۆشان بۆ ئازادییه‌کانی به‌ده‌ستی هێناوه .\nئه‌گه‌رچی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی له‌دیدی جیاوازه‌وه پێناسه و شڕۆڤه کراوه ، به‌جۆرێك هه‌ندێکیان پێیان وایه : له‌گه‌ڵ درووستبوونی خێزان ئه‌ویش درووست بووه . ڕایه‌کیتریش ده‌ڵێ : نه‌خێر ، ئه‌و یه‌که‌مین که‌سه‌ی پارچه زه‌وییه‌کی دابڕی و گوتی ، ئه‌و زه‌ویه هی منه . ئه‌مه ڕێك به‌مانای درووست بوونی سه‌ره‌تاییانه‌ی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نییه . پڕۆفیسۆر گایلدیش ، ڕایه‌کیتری هه‌یه و ئه‌و ده‌ڵێ : مه‌رج بۆ کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی بوونی چینوو و توێژی کۆمه‌ڵایه‌تی و سه‌رهه‌ڵدانی کاری تایبه‌تمه‌ند و په‌ره‌سه‌ندنی شاره‌کان له‌هه‌موو ڕووییه‌که‌وه ، به‌تایبه‌تیش له‌ڕووی خزمه‌تگوزاری و پێشکه‌وتنی ماتماتیکزانی و درووستکردنی که‌لوپه‌لی کانزایی و …. هتد . ڕایه‌کیتریش ده‌یبه‌ستێته‌وه به‌سه‌رهه‌ڵدانی مۆدێرنێته‌وه . ئیتر هه‌رکامێکیش له‌و مشته‌ومڕه ئه‌کادیمیکی و مه‌به‌ستدارانه ، بۆ سه‌لماندنی ڕاکانیان ، به‌ڵگه و ئه‌رگۆمێنتی خۆیانیان هه‌یه ، به‌ڵام له‌هه‌مانکاتیشدا هه‌رکامێکیشیان به‌پێی مه‌فهوومی گۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی ئه‌مڕۆیی بێت ، ناتوانن گوزارشت بن له‌وه‌ها کۆمه‌ڵگایه‌ك ، چونکه مه‌به‌ست له‌کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی ئه‌مڕۆیی به‌مانای کۆمه‌ڵگایه‌کی بێچه‌ك و له‌چه‌ك داماڵدراو دێت ، که‌له‌ویدا به‌رخوردی مرۆڤه‌کان له‌گه‌ڵ یه‌کتری له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌مارگیری تائیفی و ئایینی و مه‌زهه‌بی و ئایدۆلۆژیا و شتی له‌م جۆره نییه و شیرازه و نه‌زمی کۆمه‌ڵگاکه، ته‌کفیر وبێڕێزی و ته‌حقیری مڕۆڤ به‌هه‌ر بڕووبیانوو و به‌هانه‌یه‌که‌وه ، مه‌گه‌ر به‌زه‌بری هێز ده‌نا له‌کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نیدا جێگای نابێته‌وه .\nکۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی هه‌رچه‌نده ، موعجیزه و به‌هه‌شتی پێ نییه ، به‌ڵام ئاشکرایه له‌سه‌ر بنه‌مای مرۆڤ سه‌نتڕاڵی و مرۆڤ میحوه‌ری دامه‌زراوه ، واتا شکۆ و ئازادی و که‌ڕامه‌تی مڕۆڤ سه‌نتڕاڵه ، جا ئه‌م مرۆڤه، بیروباوه‌ڕ و ره‌نگ و نه‌ژاد و ره‌گه‌ز و پله و پایه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رچییه‌ک بیت ، فه‌رق ناکات هه‌رمرۆڤ بوون هه‌ویه و پێناسه‌یه‌تی . به‌بێگومانیش هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ك ئه‌م قیه‌م و به‌ها مرۆیانه‌ی تێدا نه‌بوو با ناویشی مه‌ده‌نی بێ یان ناوی لێنرابێ ، ئه‌وا کۆمه‌ڵگایه‌کی مه‌ده‌نی نییه ، چونکه وه‌ك وتم: له‌وێدا مرۆڤ به‌ئه‌ساس وه‌رگیراوه و هیچ هه‌ویه و پێناسه‌یه‌کیتر هه‌ڵناگرێ ، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌هه‌موو کۆمه‌ڵگا ڕۆژئاواییه‌کاندا ته‌واو وجوودی هه‌یه و بونی هه‌یه هه‌تا له‌ڕۆژهه‌ڵات و هه‌ندێ له‌وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستی ناوه‌ڕاستیش تووخم و ڕه‌گه‌زه‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی زۆر به‌هێزه ، به‌ڵام به‌رژه‌وه‌ندی چینی باڵاده‌ستی کۆمه‌ڵایه‌تی وتوێژی باڵاده‌ستی سیاسی و چه‌ندین فاکته‌ری تر مانیعی راسته‌وخۆن له‌پایه‌داربوونی کۆمه‌ڵگایه‌کی له‌م چه‌شنه و به‌رژه‌وه‌ندی مادی و سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تییان له‌گه‌ڵ ئارامی و ئیستقڕاریدا نییه ، چونکه کۆمه‌ڵگای مه‌دنی به‌پله‌ی یه‌که‌میش به‌مانای ئیستقڕار و ئارامی دێ .\nبە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕێکانت\nعوسمان عومەر : کۆرەو بوومەلەرزەیەک بوو بۆ دەسەلاتى بەعسیەکان .\nهونەرمەند گەزیزە : نامەیەکی کراوە بۆ سەرجەمی سەرکردایەتی حیزبە سیاسیەکانی کوردستا ن !


مرۆڤ تەنیا بە عەقڵ و دڵ ناژی بەڵکو ئە و فەزا فراوانەی خەێاڵیش تەواوکەری ڕۆژەکانی ژیانن بەکۆو پێکەوە بریتین لە ژیان.\nئایا ڕۆشنبیران توێژێکی گەورەی خەڵکی پێک ئەهێنن، یان دەستەبژێرێکین ئاستێکی بەرزیان هەیە و ژمارەشیان زۆر کەمە؟\nلێرەیا دژایەتییەک لە جەوهەری دوو وەسفا هەیە کە لە سەدەی بیستا بۆ ڕۆشنبیر کراوە. "ئەنتۆنیۆ گرامشی"ی مارکسیستی ئیتاڵی کە خەباتگێڕو ڕۆژنامەنوس و فەیلەسووفێکی سیاسی بوو، مۆسۆلینی لە نێوان ساڵانی (١٩٢٦-١٩٣٧) زیندانی کردووە، گرامشی لە "پەڕاوەکانی بەندینخانە"یا ئەنوسێ (مرۆڤ ئەتوانێ بڵێ هەموو خەڵکی ڕۆشنبیرن، بەڵام هەموو خەڵکی وەزیفەی ڕۆشنبیریان نییە).\nلە جەوهەرا ڕۆشنبیر پۆلین ئەکرێ بۆ دوو جۆر، جۆری یەکەم "ڕۆشنبیرە تەقلیدییەکان" ئەگرێتەوە وەک مامۆستایان و پیاوانی ئایین و فەرمانبەرە ئیدارییەکان کە ئەمانە ساڵ لەدوای ساڵ و وەچە لە دوای وەچە هەر هەمان کارو وەزیفە بە ئەنجام ئەگەیەنن. جۆەری دووەم "ڕۆشنبیرە ئۆرگانییەکان"ن کە ئەم جۆرە ئەکرێ هەمە چەشنبن لە چینێکی دیاری کراو ی ڕێکخراوەی، بازرگانی، سیاسی، ئابوری، پیشەسازی.......هتد پێکبێت، بۆ نمونە سەرمایەداری خاوەنکار لەگەڵ خۆیا تەکنیکاری پیشەسازی و کەسانی پسپۆر لە بورای ئابوریی ڕامیاری دروست ئەکات. بەکورتی ڕۆشنبیری ئۆرگانیی کەسێکە لە کۆمەڵگەی دیموراسیا هەوڵ ئەیا ڕەزامەندیی کەسانی دیکەی کۆمەڵگە بەلای خۆیا ڕابکێشێ.\nڕۆشنبیرە ئۆرگانییەکان بە چالاکی و ئەکتیڤیتێتی گەورەوە لە کۆمەڵگەیابەشداری ئەکەن واتە بەردەوام هەوڵ ئەیەن بیروباوەڕی نوێ بێننە ئاراوە و بۆچوونەکان بگۆڕن و بازاڕەکان فراوانتر بکەن، واتە ڕۆشنبیرە ئۆرگانییەکان بەردەام شوێن ئەگۆڕن و لە گروپێکا ڕوخسار "شکڵ" ئەگرن بە پێچەوانەی ڕۆشنبیرە تەقلیدییەکان (مامۆستایان، پیاوانی ئایین...هتد) کە هەمیشە لە شوێنی خۆیان ئەمێننەوەو ساڵ بەدوای ساڵ و سەدە بەدوای سەدەو وەچە بەدوای سەدە هەر هەمان کار ئەنجام ئەیەن.\n"جولیا بیندا" ڕۆشنبیران بە کۆمەڵەیەکی بچوک ئەناسێنێ کە بەهرەیەکی جیاواز و ڕەوشتێکی بەرزیان هەیە و ویژدانی مرۆڤایەتی پێک ئەهێنن و کۆمەڵێ بونەوەری دەگمەنن و نمونەی " سوقرات، سپینۆزا، ڤۆڵتێر و ئێرنست رینان" ئەهێنێتەوە لەبەر ئەوەی ئەو شتانەی داکۆکیان لێکردووە و لێدەکەن و پاڵپشتی ئەکەن کۆمەڵێ پێوەری ئەزەلیی ماف و راستی و داد پەروەرین.\nڕۆشنبیری ڕاستەقینە ئەوکاتەی لە کەشێکی دەروونی باشا ئەبن کە سۆزێکی میتافیزیکیانەو پرەنسیپی حەقیقەت و دادپەروەری بیانجوڵێنێ، ئەوسا فەسادو دیاردە ناشریینەکان ڕیسوائەکەن و داکۆکی لە کەسانی لاواز و بێ توانا ئەکەن و بەرەنگاریی دەسەڵاتی سەرکوتکەر ئەبنەوە، نمونەی ئەم ڕۆشنبیرە ڕاستەقینانەیە "نیتشە" کە چۆن دژی کارە ناڕەواکانی ئەڵمانیا بەرامبەر فەرەنسا ڕەفتاری ئەکرد.\nجێی داخە لە ئەمڕۆیا گرفتی کۆمەڵێ لە ڕۆشنبیران ئەوەیە کە ئەوان دەسبەرداری دەسەڵاتی ئاکاریی خۆیان بوون لە بەرژەوەندی گیانێکی تایەفەگەری، شارچێتی، دەمارگیریی نەتەوەیی، بەرژەوەندی چیناییەتی، حیزبایەتی، تاک پەرستی......هتد. بەداخەوە ئەمڕۆ حکومەت و دەسەڵاتدارەکان ئەتوانن داوا لە ڕۆشنبیرەکان بکەن کە وتاری ڕەنگاو ڕەنگ و دەستەواژەی جوان بەکار بهێنن و سیستمێکی تەواو لە زمانی ئۆروێلیانە بخوڵقێنن بەجۆرێ بەناوی بەرژەوەندی و شەرەفی نەتەوەییەوە ڕاستی ڕووداوەکان بشارنەوە نمونەی ئەمەش لە ئێستایا ئەو ڕۆشنبیرانەی کە لەژێر چەتری سەربەخۆی، دەمارگیری ناسیۆنالستی کوردی، سەربەخۆیی ئابوری......هتد پەردەپۆشی کارێکی ناشەرعی و بێ بەرنامەی وەک ڕێفراندەم ئەکەن.\nڕۆشنبیران بە شێوەیەکی ڕۆتین پەرەناسێنن ئەمانە ئەبێ کەسانی ووردبین و خاوەن کەسایەتیی بەرز و بەهێزبن و قسەی هەق بڵێن و توڕەو یاخی و ئازا پێییان وابێ هیچ هێزێکی دنیایی گەورەو ترسناک نییە نەتوانێ ڕەخنەی لێبگرێ و بێ دوو دڵی لە دژی ستەمی سەربازی و تۆتالیتاری و خێڵ و حیزب بوەستنەوە یان وەک مەڕو بزن لەگەڵ مێگەڵا بڕۆن.\nبەندە پێم وایە کە ڕۆشنبیر توانایەکی عەقڵیی پێ بەخشراوە بۆ گەیاندن و ڕوونکردنەوەی پەیامێک، بۆچوونێک، هەڵوێستێک، یان فەلسەفەیەک و ڕادەربڕینێک، یان بەرجەستەکردنی هەموو ئەو شتانە بۆ جەماوەرێکی فراوان و لە جیاتی ئەوان ئەو شتانە دەربخات. ئەم ڕۆڵە لایەنێکی گرنگی هەیە و ناشێ ئەنجام بیرێ بەبێ ئەوەی مرۆڤ هەست بەوە نەکات کە ئەرکی ئەو بریتییە لەوەی بەئاشکرا کۆمەڵێ پرسیاری چاوەڕوان نەکراو بۆ گفتوگۆ بخاتەڕو، هەروەها ڕووبەڕووی بیروباوەڕی تەقلیدی و دۆگمایی بووەستێ (نەک بەرهەمیان بێنێ)، ئەبێ کەسێک بێ حکومەت و کۆمپانیا و دامەزراوەکان نەتوانن بەئاسانی جڵەوی بگرن و کۆنترۆڵی بکەن.\n"ڕوناکبیر" فیکر بەرهەم ئەهێنێ یان ژینگەی فیکری ئەخوڵقێنێ یان دەسەڵاتی فیکرو ڕەخنە بەکاردێنێ و بانگەشەی شتێک ئەکاو خاوەنی ئایدیۆلۆژیایەکە، واتە تیۆرستی عەقائیدی یان مورشیدی ڕۆحی یان ڕابەرێکی شۆڕشگێڕ کە سەرقاڵی کێشەی ماف و ئازادییەکانە و بەفیکرو گفتوگۆ یان بە نوسین و هەڵوێستەکانی داکۆکی لە سیاسەتی ڕاستی و بەها ڕۆشنبیرییە کۆمەڵایەتیی و گەردونییەکان ئەکات.\nدەشێ ڕۆشنبیر کەسێکی یۆتۆپی یان ئۆرگانیست، شۆڕشگێڕ یان ڕێفۆرمیست، نەتەوەیی یان نێو نەتەوەیی، پسپۆڕ یان شموولی بێ، بەڵام نۆرمی ڕۆشنبیر و کایەی پسپۆڕی و بواری کارکردنەکەی هەرچییەک بێ، کەسێکە بایەخ بە ئاڕاستەکردنی کایەی گشتی ئەیا و داکۆکی لە وتنی ڕاستی و ئازادییە مەدەنییەکان و بەرژەەندی نەتەوەی و ئایندەی بەشەرییەت ئەکا. ئەمە سیفەت و ئەرکی ڕۆشنبیرە بگرە ئەمە ڕەوایی و بەرپرسیاریی ڕۆشنبیرە بەو واتایەی ڕۆشنبیر دیوێکی تری کەسی سیاسییە و پرۆژەیی ئەلتەرناتیڤی کەسی سیاسییە. ڕۆشنبیر بە سیفەتی ئەوەی دەسەڵاتی قسەکردن یان نوسین بەکارئەهێنێ لە کایەی بەرهەمهێنانی ڕەمزییا کارئەکات، ئەو کەرەستە ڕەمزییانەی بەرهەمی ئەهێنێ یان بەکاریان ئەهێنێ لە بیروباوەڕو دەق و گوتارەکان و بەرهەمە کلتورییەکانی ترا دەرئەکەون.\nڕۆشنبیر بەمانا گشت گیرییەکەی بریتییە لە دروست کردنی ژیان نەک پوکانەوەی، کارکردن لەسەر سروشت نەک تێکدانی، بەئاگاهێنانەوەی کۆمەڵگە نەک چەواشەکردنیان، ڕەخنەگرتن لە سیاسیە لەهێڵ درەچووەکان نەک ڕەدوو کەوتنیان، ڕەخنەگرتن لە دەسەڵات نەک پیاهەڵدانیان، ڕۆشنبیر شێوەیەکە لە شێوەکانی ئاڵوگۆڕ نەک چەق ق دۆڵ.\nڕۆشنبیر لە نێو قەیرانەکانا بایەخ بەمەسەلەی ڕاستی و ئازادی و دادپەروەری و بەها گشتییەکان ئەیات و کاری ڕسواکردن و ئاشکراکردنی لایەنە خراپەکانە و هەر بەوەش ئەگەشێتەوە، ڕۆشنبیر لەسەر ئەوە ئەژی کە قسە لەسەر خرا بەکارهێنانی ماف و ئازادییەکان بکات و ڕێڕەووی ڕووداوەکان بەئاڕاستەی ژیانێکی شایستە بۆ تاک بگۆڕێت.\n"ڤۆلتێر" ئەیووت (من لەگەڵ ڕاوبۆچوونی تۆیانیم بەڵام لەپێناو ئازادیی ڕادەربڕینی تۆیا ئەجەنگـم)، ماوەتەوە بڵێیین کاکی ڕۆشنبیری کورد ئەی تۆ لە پێناوی چییا ئەجەنگێی؟ چارەکێ مووچەو مشتێ ئازادییتان باش!\n(ئەگەر من وەک یەزدان دەسەڵاتم ئەبوو چەرخی گەردوونم زوو هەڵگرت بوو\nسەر لەنوێڕەنگی ڕەنگم ئەڕێژا ئازاد بەکامی دڵبگەن هەموو )


پرۆگرامی پەرەپێدانی هۆشیاری تەندروستی لەدەزگا پەروەردەییەکاندا – سەنتەری هۆشیاری تەندروستی\nلە لایەن س.هـ.تەندروستی\t لە ئازار 7, 2018\nبرییتیە لەپرۆژەیەکی تایبەت بەپەرەپێدانی هۆشیاری تەندروستی لەڕێگای دامەزراوە پەروەردەییەکانەوە، قوتابخانەی (سەرەتایی، ناوەندی، ئامادەیی) ئەم پرۆگرامە ساڵی ٢٠١٢ چووە بواری جێبەجێکردنەوە.\nبیرۆکەی ئەم پرۆژەیە لەلایەن سەنتەری هۆشیاری تەندروستییەوە دانراوە، دوای پێشکەشکردنی پرۆپۆزاڵ، وەزارەتی تەندروستی رەزامەندی دەربڕی، دواتر وەزارەتی پەروەردەش رەزامەندی دەربڕی بۆ جێبەجێکردنی.\nپرۆژەکە پێکهاتووە لە:-\n١- ئامادەکردن و کۆپیکردنی پاکێجێکی تایبەت کەپێکهاتبوو لە:-\n- مانوەڵێکی راهێنان وەک سەرچاوە بۆ مامۆستایان و توێژەران، هەریەکەیان ٣٠٠ دانەی لێ چاپکرا بەزمانی کوردی(سۆرانی، بادیینی) بەبەرگی کارتۆنی قەبارە ئەی فۆڕی رەنگاو رەنگ ئارت. کەتیایدا ١٤ بابەتی لەخۆدەگرت بۆئاستە جۆربەجۆرەکانی خوێندن.\nب- ئامادەکردن و دیزاینکردنی برۆشۆر (١٠) ناونیشان، هەرناونیشانێک کرا بەبرۆشۆرێک و ١٠٠٠٠٠ سەدهەزار نوسخەی لێ کۆپیکراو لەڕێگای راهێنەری راهێنراوی ناوقوتابخانەکانەوە دابەشکران بەسەر خوێندکارادا لەسەر ئاستی هەموو کوردستان.\nج- ئامادەکردنێکی مانوەڵێکی ١٤٠ لاپەرەی ئەی فۆڕی رەنگاوڕەنگ تایبەت بەبنەماگشتییەکانی راهێنان.\n٢- کردنەوەی خولی راهێنان کەبریتیبوون:-\nأ- خولی راهێنانی راهێنەران، زیاتر لە٣٠ بەشداربووی لەسەر ئاستی هەموو هەرێمی کوردستان، ماوەی خولەکە ٣٥ کاتژمێری خایاند. دواتر بەشداربووانی ئەم خوولە گەڕانەوە بۆ ناوچەکانی خۆیان و چەندین خولی راهێنانیان بۆ مامۆستایان و توێژەران کردەوە.\nب- خولی راهێنانی توێژەران و مامۆستایی قوتابخانەکان لەسەر ئاستی پارێزگاکان بۆ پێگەیاندنی راهێنەران لەنێو قوتابخانەکاندا کەزیاتر لە١٦٠٠ مامۆستاو توێژەری بەشداربوو لەخولەکان لەسەر ئاستی کوردستان.\n٣- کردنەوەی خولی هۆشیاری بۆ خوێندکاران و قوتابییەکان لەسەر بابەتەکانی نێوپرۆژەکە (بەپێی پێویست بابەتەکان دیاریدەکران)، بەهەزاران کەس سوودمەندبوون لەم خولانە، لەگەڵ دابەشکردنی یەک ملیۆن برۆشۆر بەسەریاندا.\nواژۆكردنی یاداشتی لێكتێگەیشتن لەنێوان سەنتەری هۆشیاری تەندروستی و سه‌نته‌ری گه‌شه‌پێدان بۆ توێژینه‌وه و ڕاهێنان لەزانكۆی گەشەپێدانی مرۆیی.


كورد و به‌ردئاشی دوژمن | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە وتار و بابه‌ت كورد و به‌ردئاشی دوژمن\nكورد و به‌ردئاشی دوژمن\nله كاتێكه‌وه هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی یان ناسیۆنالیزمی كوردی له‌دایك بووه، نه‌ته‌وه‌ی كورد بۆ گه‌یشتن به مافه‌كانی خه‌باتی بێ پسانه‌وه‌ی درێژه داوه و به‌رده‌وام له‌و پێناوه‌دا قوربانیی پێشكه‌ش كردووه. جگه له هه‌زارن پیشمه‌رگه و خه‌ڵكی سیڤیل و تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا كه شه‌هید بوون، نزیك به هه‌موو رێبه‌رانی بزووتنه‌وه نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی كورد شه‌هید كراون و گیان و ماڵ و ژیانی خۆیان له پێناو مافه نه‌ته‌وه‌ییه‌كاندا پێشكه‌شی خاك و خه‌ڵكی نێشتمانه‌كه‌یان كردووه. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌م ماڵوێرانی و ئاواره‌یی و قووربانیدانه، شۆڕشگێڕانی نه‌ته‌وه‌كه‌مان هه‌رگیز هه‌دایان نه‌داوه و هیوا بۆ ده‌سته‌به‌ر كردنی ئامانجه نه‌ته‌وه‌ییه‌كان كاڵ نه‌بووه‌ته‌وه و به سه‌ربه‌رزییه‌وه خه‌باتی كردووه و به‌رده‌وام هیوا و متمانه به خۆبوونی به‌رهه‌م هێناوه‌ته‌وه. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه، گه‌لێك هه‌ڵه و كه‌مكاری و فریوخواردنیش له مێژووی نه‌ته‌وه‌كه‌ماندا تۆمار كراوه كه پێویستی به توێژینه‌وه‌ی ورده تاكوو ئه‌زموونه تاڵه‌كان ئه‌زموون نه‌كرێته‌وه. بۆیه پێموایه ده‌بێ هه‌ر تاكێكك كورد ئاوڕی لێ بداته‌وه.\nپاش سه‌ركه‌وتنی راپه‌ڕینی له‌ناكاوی ساڵی ١٩٩١ له باشووری وڵات، به‌ده‌ستهێنانی ده‌رفه‌تێكی دیكه و هاوشێوه له‌گه‌ڵ ئه‌زموونه‌كه‌ی ١٩٧٩ی رۆژهه‌ڵات و به كۆمه‌ڵێك جیاوازیی ئه‌رێنییه‌وه، به‌داخه‌وه هیچ جۆره ستراتژییه‌ك بۆ به‌نه‌ته‌وه‌یی كردنی هزری تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا به شێوه‌ی بنه‌ڕه‌تی دیاری نه‌كرا. هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی وه‌ك خۆی و ته‌نانه‌ت به‌ره‌و لاواز بوون رۆیشت، له‌كاتێكدا كه ده‌بوایه ئه‌و هه‌سته بۆ شعووری نه‌ته‌وویی بگۆڕدرابا. ئه‌زموونی هه‌رێمی كوردستانی باشوور وه‌ك خاڵێكی وه‌رچه‌رخان بۆ هه‌موو كوردستان ده‌هاته ئه‌ژمار به‌ڵام بێ پلانی و كه‌وتنه په‌راوێزی پرسی نه‌ته‌وه‌یی و له‌بیر كردنی گرێدراویی داهاتووی هه‌موو پارچه‌كانی كوردستان پێكه‌وه، كاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر هێز و وزه‌ی به‌شكانی دیكه به‌تایبه‌ت رۆژهه‌ڵات دانا.\nئه‌و بێ پلانییه هێنده كاریگه‌ریی داناوه كه ئێستا به‌شێكی به‌رچاو له حیزب و رێكخراوه سیاسییه‌كانی گرتووه‌ته‌وه و ته‌نانه‌ت به ئاشكرا به‌رپه‌رچی داوای ره‌وای خه‌ڵك و كه‌سایه‌تییه‌كان له هه‌مبه‌ر پرسی راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی نه‌ته‌وه ده‌درێته‌وه. له راستیدا سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌و به‌ستێنه له‌بارانه‌ی بۆ كورد له ئێستادا ئاماده‌یه، جۆرێك له بیرۆكه‌ی له‌باربردنی هه‌وڵه‌كان بۆ گه‌یشتن به‌م ئاواته له‌مێژینه‌ی كورده له گۆڕێدایه، هه‌ڵبه‌ت له هه‌ركام له به‌شه‌كانی كوردستان له ئاستێك و به شێوه‌یه‌كی جیاواز له یه‌كتر.\nله رۆژاوا به‌داخه‌وه هیچ جۆره به‌رچاوڕوونییه‌ك له‌گۆڕێدا نییه و سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو قاره‌مانه‌تی و خۆڕاگرییه، مه‌ترسی بۆ پاراستنی ده‌سكه‌وته‌كان له پاش ئه‌سه‌د زۆره و ترسی جارێكی دیكه‌ی ئه‌زموون كردنه‌وه‌ی رابردوو له گۆڕێدا ده‌مێنێ، هه‌رچه‌ند له‌وانه‌یه شێوازه‌كه‌ی بگۆڕدرێ و به‌شێكی به‌رچاویشی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و هاوپه‌یمانییه‌ی یه‌كینه‌كانی پاراستنی گه‌ل كه لقی پ ك ك یه له رۆژاوا له‌گه‌ڵ ئێران و سووریا و ئه‌مه‌ش راسته‌وخۆ مه‌له كردنه به پێچه‌وانه‌ی ره‌وتی ئاوه‌كه و ده‌كه‌وێته خانه‌ی دژبه‌رانی هاوپه‌یمانیی دژبه‌رانی رێژیمی به‌شار ئه‌سه‌د و ئێران و رووسیا كه له‌ڕاستیدا له‌به‌رچاو نه‌گرتنی ده‌سه‌ڵاتی پاش ئاڵوگۆڕه‌كانی سووریایه و كورد له ئاوا دۆخێكدا دیسان ده‌بێ قوربانی بدات. هه‌موو ئه‌مانه له كاتێكدایه كه هیچكام له حیزب و رێكخراوه‌كانی دیكه‌ی ئه‌و به‌شه‌ی كوردستان مافی به‌شداری و بوون له ده‌سەڵاتیان پێ نە‌دراوه و پاوانخوازی بووه‌ته رێگر له به‌رامبه‌ر دامه‌زرانی سیستمێكی دێموكراتیكدا.\nله باشوور دابه‌شبوونێكی مانادار له حیزبه خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌كاندا ده‌بینرێ و كاریگه‌ریی دوژمنان له‌سه‌ر ئه‌و حیزبانه به ئاشكرا ره‌نگی داوه‌ته‌وه و به‌تایبه‌ت رێژیمی ئێران ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر كولتوری ئه‌م به‌شه‌ی كوردستانیش كاریگه‌ریی داناوه. به‌شێك له حیزبه‌كان راسته‌وخۆ سیاسه‌ته‌كانی ئه‌م رێژیمه پێڕه‌و ده‌كه‌ن و به ئاشكرا دژایه‌تیی چاكسازی و به‌ره‌وپێشچوونی پلانه سیاسی و ئابوورییه داڕێژراوه‌كان ده‌كه‌ن و ئه‌مه تا ئاستێك چووه‌ته پێش كه دژایه‌تیی هه‌وڵه‌كان بۆ سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ده‌كه‌ن و هه‌وڵ ده‌ده‌ن خه‌ڵك له داخرانی سنووره‌كان و قه‌یرانی ئابووری بتۆقێنن و هاوكات سیمبۆله نه‌ته‌وه‌ییه‌كان كه‌مڕه‌نگ بكه‌نه‌وه و ئه‌مه تا ئاستێك چووه‌ته پێش كه رێژیمی ئیسلامیی ئێران وه‌ك پارێزگایه‌كی خۆی مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستاندا ده‌كات نموونه‌ش بۆ ئه‌مه دانانی ناوه‌ندیی رۆشنبیری له كه‌ركووك و گرتنی ساڵانه‌ی رێوڕه‌سمی یادی مردنی خومه‌ینی و پیرۆز كردی شۆڕشی ئیسلامی له شاره‌كانی هه‌رێم و زۆر كرده‌وه‌ی سه‌پێندراوی دیكه.\nله رۆژهه‌ڵاتیش به‌شێكی به‌رچاو له حیزبه‌كان تووشی جۆرێك له سه‌رلێشێواوی بوون و هه‌ڵوێستیان روون نییه و دیسان هه‌ر چاوه‌ڕوانیی كوشه‌نده‌ی پێوه دیاره. له شانۆی هه‌ڵبژاردندا هیچ هه‌ڵوێستێك ناگرن و پێده‌چێ له ئاكامی هه‌ڵبژاردنه‌كان بترسن و پێیان وابێ له ئه‌گه‌ری به‌شداریی خه‌ڵكدا ئه‌وان به شكست خواردوو بێنه ئه‌ژمار كه ته‌نیا خودی ئه‌م ترسه ده‌توانێ نازناوی شۆڕشگێڕبوون خه‌وشدار بكات و له پێشه‌نگه‌وه بۆ پاشه‌نگ دابه‌زێ. له هه‌مانكاتدا دروشمی رووخانی رێژیم ته‌نیا له ئاستی دروشمدا بمێنێته‌وه و چاوه‌ڕێی هه‌ڵسوكه‌وت و بڕیاری خه‌ڵك بن له نێوخۆ. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه، ده‌بینین كه هه‌ر هه‌مان هزری به‌شێك له حیزبه‌كانی باشوور بۆ به كه‌م زانین و بێ متمانه‌یی به كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك له رۆژهه‌ڵاتیش ره‌نگ ده‌داته‌وه و تۆوی بێ هیوایی له نێو به‌شێك له پێشه‌نگه‌كانی كۆمه‌ڵگا و له ئاستی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م پێشه‌نگانه‌دا چه‌كه‌ره ده‌كات و ئه‌م تۆویشه له رێگای ئاخه‌وتنه‌كانه‌وه له كۆمه‌ڵگا ده‌وه‌شێنن. له‌م نێوه‌دا ده‌توانین ئاماژه به چه‌ند خاڵی دیكه‌ش بكه‌ین; له نێو زۆربه‌ی هه‌ره زۆری سه‌ركرده سیاسییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتدا جۆرێك له شه‌رمی سیاسی ده‌بینرێ كه به‌داخه‌وه ده‌ربڕینه‌كان له‌لای كه‌سانی دیكه به پێی نه‌ته‌وه‌كه‌یان و ئاستی ده‌سه‌ڵات و شێوازی بیری سیاسیی ئه‌و كه‌سانه گۆڕانی به‌سه‌ردا دێ و ئه‌م كه‌سایه‌تییه رۆژهه‌ڵاتییانه ناچار ده‌كات شێوازی ئاخه‌وتنه‌كه‌یان بگۆڕن. بۆ نموونه، له‌لای فارسێكی ئێرانیی به رواڵه‌ت ئازادیخواز جۆرێك و لای كوردی هه‌ركام له پارچه‌كان جۆرێكی دیكه‌یه.\nنزیك به هه‌موو سه‌ركرده‌كانی ئێستای حیزبه‌كان تا راده‌یه‌كی زۆر له هه‌نگاونانی نوێ به‌ره‌و گۆڕینی بارودۆخی خه‌بات له‌و به‌شه‌ی كوردستان ده‌ترسن و ترسی ئه‌وه‌ی كه هه‌ڵه بكه‌ن و تاكتیكه‌كه‌یان شكست بێنێ، بووه‌ته هۆی له په‌راوێز كه‌وتن دووركه‌وتنه‌وه له هاوكێشه ناوچه‌ییه‌كان و به ئاشكراش بینیومانه كه پێڕه‌و كردنی ئه‌م سیاسه‌ته، چ دۆخێك و چ هه‌لومه‌رجێكی خوڵقاندووه.\nبه كورتی، ئه‌وه‌ی دوژمن، واتا رێژیمی ئیسلامی چاوه‌ڕێی كردووه و هه‌وڵی بۆ داوه به هۆی كه‌سانی نێوخۆیی كورده‌وه پێڕه‌و كراوه و هێز و وزه‌ی كوردی ئه‌و به‌شه‌ی كوردستان تا راده‌یه‌كی زۆر به خه‌سار چووه و به‌داخه‌وه بێ هیوا بوون و بێ هیوا كردنی خه‌ڵكیشی به دوای خۆیدا هێناوه.\nله باكووری كوردستان كه پارتی كرێكارانی كوردستان ئاڵاهه‌ڵگریه‌تی، به هۆی كۆمه‌ڵێك هه‌ڵه‌ی ستراتیژیكی ئه‌م پارته‌وه هێشتا به‌رچاوروونییه‌كی ئه‌وتۆ به‌دی ناكرێ و ته‌نانه‌ت دروشمی ستراتژیكی ئه‌م پارته لێڵه و تا ئێستاش روونیان نه‌كردووه‌ته‌وه كه ئامانجی سه‌ره‌كی چییه و سه‌ره‌ڕای بوونی دروشمی سه‌ربه‌خۆیی له رابردوودا، هه‌نووكه‌ش بۆ به‌شێكی زۆر له كۆمه‌ڵگای كوردی ناڕوونه كه ئێستا خوازیاری چن؟. به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه روونه خه‌بات به هه‌موو كه‌م و كووڕییه‌كانیه‌وه له‌و به‌شه‌دا به‌رده‌وامه و هاوكات ده‌توانین هه‌ڵوێستی سه‌یروسه‌مه‌ری ئه‌و پارته‌ش له هه‌مبه‌ر پارچه‌كانی دیكه و حیزب و رێكخراوه‌كانیان ببینین و له هه‌مانكاتدا پێوه‌ندیی ئه‌م پارته له‌گه‌ڵ رێژیمه داگیركه‌ره‌كانی ئێران، عێراق و رێژیمی به‌شار ئه‌سه‌د كه شێوازی ئه‌م پێوه‌ندییانه پرسیارخوڵقێنه، ببینین و ئه‌و پرساره‌یان ئاراسته بكه‌ین كه گه‌لۆ، ئه‌م پێوه‌ندییانه له‌گه‌ڵ دروشمه‌كانی رابردووتان بۆ سه‌ربه‌خۆیی هه‌موو كوردستان ته‌بایه؟ ئه‌گه‌ر وایه دڵنیایی بده‌نه كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان.\nله كۆتاییدا پێمخۆشه دڵه‌ڕاوكێی خۆم له‌هه‌مبه‌ر ئه‌و هزره‌ی كه له به‌شێك له حیزب و رێكخراوه‌كانی چوارپارچه‌ی كوردستاندا ده‌بیندرێ ده‌رببڕم كه به‌داخه‌وه هه‌وڵدانه بۆ بێ هیوا كردنی كۆمه‌ڵگای كوردی و سه‌لماندنی بێ توانایی كورد و به‌هێزیی دوژمنان و وره به‌خشین به نه‌یارانی كورد.\nبابەتی پێشووبانە: کاسبکارانی کورد لە لایەن هیزەکانی ڕژیمەوە درانە بەر دەستڕێژ/ئامار\nبابەتی دواترهێزی ئەرتەشی ئێران لە سووریە جێگیر بوون/ئاماری کوژراوانی ئێران لە سووریە


دۆسێی قەشە ئەمریکییەکە ئەردۆغان دەخـاتە دۆخێکی شەرمەزارکەرەوە – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » دۆسێی قەشە ئەمریکییەکە ئەردۆغان دەخـاتە دۆخێکی شەرمەزارکەرەوە\nدۆسێی قەشە ئەمریکییەکە ئەردۆغان دەخـاتە دۆخێکی شەرمەزارکەرەوە\nراپۆرتی شرۆڤەیی: جەمال ئارێز\nئازادکردنی قەشە ئەندرۆ برانسۆن لەرۆژی هەینیی رابردوودا لەدوای سێ ساڵ لە دەستگیرکردنی و شەڕەدەنوکی نێوان واشنتۆن و ئەنقەرەو داتەپینی ئابووریی ئەو وڵاتە، ئەردۆغان و ئەکەپە لەبەردەم بەشێک لە میدیاو ئۆپۆزسیۆنی تورکیادا دەخاتە دۆخێکی شەرمەزارییەوە.\nسەربەخۆیی دادگاو دامەزراوەی دادوەریی یەکێک لەو دەستەواژانەیە کە بە درێژایی 95 ساڵی حوکمڕانیی تورکیا لەلایەن حزب و سەرکردە حوکمڕانەکانەوەو لەسەروو هەمووشیانەوە رەجەب تەیب ئەردۆغان کە لە بۆنە جیاجیاکاندا بە شانازییەوە بەنەیارە ناوخۆیی و دەرەکییەکانیانی دەفرۆشنەوە، بەڵام چەند ساڵی رابردووی شێوازی مامەڵەی دەسەڵاتی جێبەجێکردن لەو وڵاتەدا لەگەڵ دەزگای دادوەرییدا نەک ئەو دەستەواژەیەیان کردووەتە دەستەواژەیەکی کاڵ و کرچ و بێ بەها، بەڵکو پێچەوانەکەیان سەلماندووە.\nقەشەکە لەسەر چی دەستگیرکرا؟\n«کودەتا گوماناوییەکە»ی رۆژی 15ی تەممووزی 2016 لە تورکیا، بووە درفەتێکی زێڕین لەبەردەم رەجەب تەیب ئەردۆغاندا بۆ پاکتاوکردنی حساباتە سیاسییەکانی و لێدانی نەیارەکانی لەناو دامەزراوە جیاجیاکانی وڵاتەکەی و قەرەبووکردنەوەی ئەو بارگرانییە ئابوورییەی لەدوای خۆبەخاوەنکردنی «بەهاری عەرەبی»ەوە رۆژبەرۆژ بەرەو داڕمان دەچوو.\nبەگوێرەی بەشێک لە سەرچاوەکان ئەردۆغان بەنیازبوو لەدوای ئەو رووداوانەی بەهاری عەرەبییەوە زۆربەی ئەو وڵاتانە ببنە ئیخوانچی و لەو رێگەیەشەوە لەلایەک هەژموونی سیاسیی خۆی فراوان بکات و لەلایەکی دیکەشەوە ئەو هەژموونە بۆ باری ئابووریش بەکاربهێنێت، بەتایبەتی کە لەو سەروبەندەدا ئەوروپاو ئەمریکاش هێشتا گیرۆدەی قەیرانە ئابوورییەکەی ساڵی 2008 بوون.\nدوای ئەوەی دۆخی میسر بەجۆرێکی دیکە شکایەوەو عەسکەر دەسەڵاتی لە ئیخوانەکان وەرگرتەوەو ئەنجامەکە لە یەمەن بەجۆرێکیتر کەوتەوەو لیبیاو سوریاش کە هێشتا ئاگری جەنگەکەیان دانەمرکاوەتەوە، نەک نەبوونە مایەی بوژانەوەی ئابووریی تورکیاو بەدیهێنانی خەونی زیندووکردنەوەی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی، بەڵکو عوسمانچییە نوێیەکانی لە جەنگێکەوە ئاڵاند کە بەشێکی ئابوورییەکەیان بەهۆی ئاوارەی سوریا لەلایەک و هاوکاریکردنی گروپە ئیسلامییە ئۆپۆزسیۆنەکانی سوریاوە داغانکرد.\nقەرەبووکردنەوەی ئەو هەڵەیە بەداعش\nبەگوێرەی بەشێک لە میدیاکانی تورکیا، ئەردۆغان بۆ قەرەبووکردنەوەی ئەو کورتبینییە سیاسی و ئابوورییە، هەوڵیدا لەڕێگەی ئاسانکاریی و دەستگیرۆیی گروپی تیرۆریستی داعشەوە تێی هەڵبێنێتەوەو بەجۆرێک کە ئەو گروپە بتوانن رووبەرێکی فراوانی سوریاو عیراق بخەنە ژێر قەڵەمڕەویی خۆیانەوە بەتایبەتی ئەو ناوچانەی کە سەرچاوەی نەوتیان تێدایە و رێگەیان بۆ بکاتەوە تا لەو رێگەیەوە نەوت بە نرخێکی زۆر هەرزان هەناردەو رادەستی تورکیا بکەن و تورکیاش ئەو نەوتە هەرزانە بە نرخی ئۆپێک بە کۆمپانیا ئەوروپایی و خۆرئاواییەکان بفرۆشێتەوە و قازانجی باشی لێبکات و هەرواش بوو ساڵی 2014-2015 تورکیا قازانجێکی ئابووریی زۆری چنگ کەوت لەو بازرگانییە بێ دەستمایەیە.\nتەنگ هەڵچنین بە داعش و ئاشکرابوونی گەمەکە\nلەکۆتایی ساڵی 2015-ەوە کێرڤی پێشڕەویی و هەژموونی داعش نەک وەستا، بەڵکو پێچەوانە بووەوەو بەگوێرەی ئەو زانیارییە هەواڵگرییانەی ئەمریکاو سوپای عیراق و هێزی پێشمەرگەو شەڕڤانان لە رۆژئاوای کوردستانەوە دەستدەوکەتن و بەگوێرەی ئەو بەڵگەنامانەش لە لە داعش بەجێ دەمان و لە فەوتاندن رزگاردەکران و لەڕێی میدیاکانی جیهان و ئۆپۆزسیۆنی حکومەتی تورکیاوە دزەیان پێدەکرا، رۆژبەڕۆژ سەرەداوی پەیوەندییەکانی داعش و تورکیا ئاشکراتر دەبوو، جگەلەوەش تورکیا بەهۆی جەنگی سوریاوە ئێران و روسیاشی لەخۆی کردبووە دوژمن و بەهۆی جەنگی دژە تیرۆرو ئەو زانیارییە هەواڵگریی و گرتە ڤیدیۆییانەوە کە دزەیان دەکرد لەگەڵ خۆرئاواشدا دڕدۆنگ ببوو و لە گۆشەیەکدا قەتیسکرابوو، بەجۆرێک کەوتە دژایەتییەکی بێ پەرواوە لەگەڵ مۆسکۆ و تەنانەت فڕۆکەی جەنگیی ئەو وڵاتەشی خستە خوارەوە.\nکودەتاو دەربازبوون لە نەیارە ناوخۆیی و دەرەکییەکان\nشەوی هەینی 15ی تەمووزی 2016 میدیاکانی تورکیاو جیهان هەواڵی کودەتایەکی سەربازییان لە تورکیا بڵاوکردەوە کە تەنانەت دەستگیرا بەسەر یەکێک لە کەناڵە دەوڵەتییە فەرمییەکانداو لەوێوە بانگەوازی کودەتاکە کرا.\nدەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە لەپاش نزیکەی 20 سەعات کۆتایی هاتنی کودەتاکەیان راگەیاند و بەو هۆیەشەوە چەندین ئەفسەری باڵای سوپای ئەو وڵاتە دەستگیرکران ، بەجۆرێک کە ئەو سوپایەی تورکەکان وەک پیرۆزترین دامەزراوە حسابیان بۆ دەکرد، لەلایەن میلیشیاکانی سەربە ئاکەپەوە بەجۆرێک ریسواکران کە لەسەر شەقامەکان بەبەرچاوی خەڵک و میدیاکانەوە سەرباز دارکاریی دەکرا.\nبەهۆی کودەتاکەوە ئەردۆغان چەند ئامانجێکی سیاسی و ئابووری و سەربازیی پێکا وەک:\n*لەڕووی سیاسییەوە ژمارەیەکی زۆر لە نەیارە سیاسییەکانی لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەتدا لە « سوپا، پۆلیس، دادوەر، فەرمانبەر، تەنانەت مامۆستاو کۆمپانیاکانی پەیوەندیی تەلەفۆن و ئینتەرنێت لەکار دوورخستەوە.\n*بەناوی کودەتاکەوە ئەردۆغان حوکمی عورفی و باری نائاسایی بەسەر وڵاتەکەدا سەپاندو زۆربەی پۆستە باڵا سەربازیی و دادوەریی و کارگێڕییە باڵاکانی بە وەکالەت بە کەسانی متمانەپێکردوی خۆی سپارد.\n*لەڕووی ئابوورییەوە دەستیگرت بەسەر سەرمایەی گرووپی خزمەتی فەتحوڵڵا گویلەن و بەشی هەرەزۆرەی سەرمایەدارانی ئاسایی تورکیاو تۆمەتبارکردنیان بە لایەنگیریی بۆ گویلەن یان بۆ پەکەکە.\n*داخستنی بەشێکی زۆر لە میدیاکان یان دەستبەسەردا گرتنیان و دەستگیرکردنی دەیان و سەدان نووسەرو رۆژنامەنووسی چەپ و پێشکەوتنخواز بەناوی لایەنگیریی بۆ گویلەنییەکان.\n*پاکتاوکردنی بەشێک لەو کەسانەی کە ئەگەری ئەوە هەبوو زانیاریی بدرکێنن وەک ئەو فڕۆکەوانەی فڕۆکە رووسییەکەی خستە خوارەوەو بەو هۆیەشەوە ئەو دۆسێیەی بەهەڵواسراوی هێشتەوە کە گوایە ئەو فڕۆکەوانەش یەکێک بووە لە کودەتا چییەکان.\nکۆمیدیاو تراژیدیای رەشبگیریی\nوەک لە سەرچاوە میدیاییەکانی تورکیاوە ئاشکرا کراوە لە دوای کودەتاکەوە زیاتر لە 150 هەزار کەس لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی ئەو وڵاتەوە خراونەتە زیندانەکانەوەو بەشێکیان زیاتر لە سێ ساڵە هێشتا راگیراون و لێکۆڵینەوە لە دۆسێکانیان نەکراوە، بەڵام ئەوەی لەو تراژیدیایەدا بووەتە کۆمیدیا لەسەر ئاستی جیهان، دەستگیرکردنی دەیان و سەدان نووسەری چەپ و کۆمۆنیست و دژە ئایینە بە تۆمەتی پشتگیرییکردن لە گروپی فەتحوڵڵا گویلەن، لەهەموو ئەوانەش پێکەنیناوی تر، گرتنی قەشە ئەمریکییەکە بوو بە دوو تۆمەتی سەیرو داتاشراو یەکێکیان پشتگیریکردنی ئەو قەشە کریستیانە لە گروپێکی سۆفیگەریی ئیسلامی و هاوکات پشتگیریی لە پارتی کرێکارانی کوردستان کە حزبێکی چەپی مارکسیستە.\nگەیاندن بە مریشکە رەشەو خاڵیبوونەوە\nجیاواز لە دەستگیرکردنی ئەو دەیان هەزار کەسەی تر، دەستگیرکردنی قەشە ئەمریکییەکە خاوەندارێتیی لەلایەن ئەمریکاوە لێکراو چیتر بەکارهێنانی دەستەواژەی سەروەریی و دەسەڵاتی دادوەریی دادی تورکیا و ئەردۆغانی نەداو ئەمریکا پێداگریی کرد لەسەر ئازادکردنی، بەڵام ئەردۆغان بۆ قایلکردنی رای گشتیی ناوخۆیی تورکیا، سەرەتا 35 ساڵ حوکمی زیندانیکردنیان بەسەردا سەپاند، دواتر لە ساتوسەودایەکی ژێربەژێردا لەگەڵ ئەمریکییەکان و بەتایبەتی تیللەرسۆنی وەزیری پێشووی کاروباری دەرەوەی ئەمریکادا حوکمەکەیان بۆ گۆڕی بە دەستبەسەریی ناچاریی لەماڵەکەیدا بەرامبەر بە رادەستکردنەوەی فەتحوڵڵا گویلەن و کشانەوەی ئەمریکاو شەڕڤانانی هەسەدە لە مینبەج، بەڵام تیللەرسۆن وازی لەپۆستەکەی هێناو ئەمریکا وازی لە قەشەکە نەهێنا.\nهەرچەندە ئەردۆغان بە خۆنواندن لەبەردەم موختارو سەرمایەدارانی لۆکاڵی و میدیا فەرمییەکانی وڵاتەکەیدا خۆیدا وای نمایش دەکرد کە ناچێتە ژێرباری داواکانی ئەمریکاوە، بەڵام لە دیداری ناو راڕەوەکانی سیاسەتداو بەتایبەتیش لە دوا سەردانیدا بۆ نیویۆرک بۆ بەشداریی لە کۆبوونەوەی ساڵانەی نەتەوەیەکگرتووەکاندا دۆناڵد ترەمپ جگە لەوەی ئامادە نەبوو ئەردۆغان بە فەرمی ببینێت، بەڵام دوا پەیامی خۆی پێ راگەیاندو ئەو دوا پەیامەش هەموو پەیامەکانی پێشووی ئەردۆغانی لە راستگۆیی خاڵیکردەوەو خستییە دۆخێکی شەرمەزارەوە لەبەرامبەر گەلی تورکیاو میدیاکەی و ئۆپۆزسیۆنەکەیدا.\nخاوەنداریی و بێخاوەنی\nکەیسەکەی قەشە ئەندریۆ جگە لەو خاڵانەی لەسەرەتاوە باسکران، راستییەکی بۆ گەلی تورکیا دەرخست ئەویش ئەوەیە کە تورکیا لە رووی دیپلۆماسی و هەژموونی سیاسییەوە ئەوەندە بێ دەسەڵاتە کە ناتوانێت لەسەر هاووڵاتییەکانی خۆی هەڵبداتێ و بەدوایاندا بچێت کە لەوڵاتاندا دەستبەسەر دەکرێن و لەسەر ئاستی کەسایەتییە تورکیاییە نەیارەکانیشی پەنا بۆ رفاندن و شێوازی مافیایی دەبات لە هێنانەوەیان یان تیرۆرکردنیان وەک ئۆجەلان لە ساڵی 1999 و تیرۆرکرنی ساکینە چانسز و هاوڕێکانی لە ساڵی 2013دا، بەڵام وڵاتانی دیکە چۆن بەشوێن هاووڵاتیی خۆیاندا دەچن و وازناهێنن تا ئازادیان دەکەن بەبێ ئەوەی هیچ سازشێک بۆ ئەردۆغان بکەن.


داواکاری ئەمریکا بۆ گفتوگۆی نێوان تورکیا و کوردەکان لە سووریا - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Khordad ٣ ٠٩:٠١\nNews Code 32511\nبە راپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، هاوکات لەگەڵ بەرەو پێش بردنی یەکگرتنی لایەنە کوردەکان لە سووریا، ئەمریکا داوای لە کوردی سووریا و هێزەکانی پاڵپشتی تورکیا لە سووریا کردووە بۆ گەیشتن بە ئاشتی لە ئەو وڵاتە و بەپێی پڕۆژەی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان پێکەوە گفتوگۆ بکەن.\nسەرهەنگ ڕیچ ئۆتزن، ڕاوێژکاری باڵای وەزارەتی دەرەوە لە کاروباری سووریا پێشنیاری کردووە کە تورکیا و کوردەکان لە سووریا پێکەوە دانوستان بکەن، ناوبراو پیشنیاری دانوستانی نێوان کوردەکانی سووریا و دەوڵەوتی تورکیای پاش ماوەیەک شەڕ و پێکدادان، بەشێک لە ستراتیژی واشنتۆن سەبارەت بە سووریا ڕاگەیاندووە.\nئەو بەرپرسە ئەمریکییە وتوویە گفتوگۆ لە نێوان تورکیا و کوردی سووریا دەتوانیت لە چوارچێوەی ڕێگاچارەی سیاسی سووریا و بڕیارنامەی ٢٢٥٤ ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان دابنرێت کە داوای ئاشتی گشت گیر لە سووریا دەکات.\nنەشناڵ ئینترست هەروەها ڕاپۆرتی داوە کە کۆتایی هێنان بە پێکدادانەکانی نێوان کوردی سووریا و دەوڵەتی تورکیا بووەتە یەکمایەتیەک بۆ نوێنەرانی کۆنگرەی ئەمریکا.


ئایا ئیسلام لە تەنگژەدایە؟ – KurdRawm\n(لە پەراوێزی گوتارەكەی ماكرۆندا)\nنووسینی: کوردۆ شابان\nتیرۆركردنی مامۆستایەكی فڕەنسی بەدەست موسڵمانێكی ڕادیكاڵ، بەهۆی پیشاندانێكی بێلایەنانەی كاریكاتێرەكانی سەر پەیامهێنی ئیسلام لەناو كۆمەڵێ خوێندکاری موسڵمان، پاشان گوتارێكی نیمچە هەڵەشەی ئیمانوێل ماكرۆن، سەرۆكی فڕەنسا؛ دواتر ئەو هەڵوێستە سۆزدارییە فراوانەی موسڵمانان لەسەر ئاستی جیهان و قۆستنەوەی دۆخەكە لەلایەن ئەنقەرە بۆ پاكێچی ململانێ دێرینەكەی نێوان خۆیان و پاریس، هیچی لێرەدا باسی وتارەكەی من نین و لەسەر هەموو ئەمانەیش ورد نابمەوە: ئایا كاردانەوەی موسڵمانان لۆژیكی بوون؟ كاریكاتێر لەسەر هێما ئایینییەكان دەچێتە بواری ئازادیی ڕادەربڕینەوە؟ فڕەنسا پاش ئەو هەنگاوانەی ئەم دوایییە، لە كوێی دیموكراتیدایە، لەو بوارە هیچی لەدەست داوە؟ گوتەكانی ماكرۆن شیاو بوون؟ ئەو هەلقۆستنەوەیەی ئەردۆغان سەر دەگرێ؟ و چەندان پرسیاری دیكەیش هەیە كە سەدان نووسەر لەسەری گفتوگۆی ڕژد و چەلەحانێی سەرپێییان كردووە. ئەوەی بۆ من وەك ئیسلامناسێك جێی سەرنجە و لێی دەدوێم، ئەو بەشەی گوتارەكەی سەرۆكی فڕەنسایە كە گوتی: “ئیسلام ئایینێكە، لە هەموو جیهاندا لە قەیراندا دەژی، واتە تەنیا لە فڕەنسا نییە و تەنگژەكەش قووڵە!…”.\nئەگەر تاكی موسڵمان لەبیر خۆی بباتەوە، كێ ئەو دێڕەی گوتووە و ڕستەكە بكاتە پرسیار: ئایا ئیسلام لە تەنگژەدایە؟ بۆی دەردەكەوێ پرسیارێكی جددییە. ئەم تاكە موسڵمانە، دوای كۆمەڵێك تێڕامان بەسەر ئەوەی ئێستە لە جیهانی ئیسلامی و دۆخی موسڵمانان ڕوو دەدات، یەكسەر لەبەر خۆیەوە دەڵێ: “بەڕاستی ئیسلام لە تەنگژەدایە”. پێویستە ئەوەیش بزانین، دەیان كتێب، سەدان گوتار، هەزاران جار لەلایەن موسڵمانانەوە، تەنانەت بانگخوازان و زاناكانیشیانەوە بە دەربڕینی جیاوا گوتراوە و دەگوترێتەوە: ئیسلام لە تەنگژەیەكی حەقیقیدایە و ئەوەندە قووڵ بووەتەوە، هەر یەكە بە شێوەیەك دەیەوێ لەم تەنگژەیە ڕزگاری بكات.\nتا ڕادەیەك گوتارە دژەڕەفتارەكەی ماكرۆن، خراپخوێندنەوەی دۆخەكە بوو كە ڕەنگە هەندێك گەمژەییشی تێدا بێت، ئاخر ئەو ئیسلامەی ئەو لەسەری قسەی كرد، تەنیا شەش ملیۆنەكەی وڵاتی خۆی نییە، بەڵكوو جیا لە وڵاتانی زۆرینە موسڵمان و عەرەب، بەسەر هەموو زەویدا بڵاو بوونەتەوە و ئەگەرێكی بەهێزە لەهەر كاتێكدا بۆی ببنە بۆمب و باری تەناهیی وڵاتەكەی وێران بكەن. وێڕای هەموو ئەمانەیش، قسەكردن لەسەر دۆخی قەیراناویی ئیسلام كە لە گوتەكانیدا جێی كردبوونەوە، شایەنی بایەخن و لێرەوە هەوڵ دەدەم وەڵام بدەمەوە: ئایا ئایینی ئیسلام لە تەنگژەدایە؟ بە دڵنیایییەوە بەڵێ.\nموسڵمانێكی ڕادیكاڵ، بەو دۆخەی ئێستەی ئیسلامی تێدایە، غیرە و شەهامەتی پێی تووڕە دەبێت؛ ئاخر چۆن دەبێت موسڵمانان لە وڵاتی بێبڕوادا بژین؟ چۆن دەبێ ئەو هەموو وڵاتە زۆرینە موسڵمانە هەبێت، لە هیچ شوێنێك ئیسلام حوكم نەكات، لەژێر دەسەڵاتی كوفردا بن؟ چونكە بە بەڵگەی قورئان، ئەوی بەو دەستوورە حوكم نەكات كە خوا هێناوییەتە خوارەوە، كافرە. ئەدی دەبێ چی بكەین؟ كۆشش بۆ گەڕانەوەی حوكمی ئیسلام. ئەم كۆششە كە بیكەیتە عەرەبی دەبێتە “جیهاد” و مانای وشەكەش لای ڕادیكاڵەكان واتە شمشێری سەردەمی پەیامهێن و چەك و تەقەمەنی و خۆتەقاندنەوەی ئەم سەردەمە. واتە لە ڕێی قاعیدە، تا دەگاتە دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) و هەزاران وردە ڕێكخراوی دیكە، هەوڵی گەڕانەوەی سەردەمی زێڕینی ئیسلام بدرێت و لەم دۆخە تەنگژەیە ڕزگاری بكەن و عیززەتی ئیسلام بگەڕێتەوە. ئەم ئیسلامە ڕادیكاڵە، هیچ شوێنێكی دونیا لەدەست هەڕەشەكانی پارێزراو نییە، چونكە ستراتیجێكی درێژخایەنی نییە، بەڵام كاریگەریی ئەوەی دەتوانێ بەسەر بەرانبەری بهێنێ، دوورمەودایە. هەر تاكێكی كە لەپڕ دەیەوێ زوو بگات بە بەهشەت و زەبرێكی كوشندە لە كافر بدات، خۆی دەتەقێنێتەوە و تەواو دەبێت، بەڵام بۆ ماوەی چەند ساڵ ترس دروست دەكات و گرفتەكانی بەجێ دەهێڵێ.\nموسڵمانێكی پەروەردەیی، بە هەمان شێوە پێی وایە ئیسلام لە تەنگژەدایە. موسڵمانان بە تەواوی پەروەردەی خاوێنی ئیسلامیان بیر چووەتەوە و كەوتوونەتە ژێر هەژموونی پەروەردەی ڕۆژئاوا و بە ڕواڵەتێكی كەم نەبێ، هیچ بنەمایەكی ئیسلام تێیاندا ڕەنگ ناداتەوە، لە كاتێكدا (وەك بانگەشەی بۆ دەكەن)، ئەورووپا بە پەروەردە و زانستی ئیسلام گەیشت بە پێشكەوتن، هەتا شوێن ئیبن سینا، ئیبن ڕوشد، فارابی و زاناكانی دیكەی موسڵمان نەكەوتن، قۆناغەكانی ڕینێسانس و ڕۆشنگەرییان نەبڕی، تا گەیشتن بە مۆدێرینتە. تاكە چارەسەر ئەوەیە، بگەڕێنەوە بۆ دەقەكانی قورئان و خانەوادەكان فێری بەها ئیسلامییەكان بكرێنەوە و دیوارێك دروست بكرێت، تا ئەوەندە ئاوێتەی ئەو پەروەردە ڕۆژئاوایییانە نەبن كە خۆیان بۆیان دەركەوتووە شكستی هێناوە و بەردەوام خەڵكی خۆیان دەكوژن، بڵاوبوونەوەی ماددەی هۆشبەر لە زیادبووندایە، ڕێژەی هاوڕەگەزخوازانی هەردوو ڕەگەز لە بەرزبوونەوەدان، سیستەمی ئابووریی جیهانی كە پشتی بە كەپیتاڵیزم بەستووە، شكستی هێناوە و ئەوانیش دەبێ بگەڕێنەوە بۆ سیستەمی ئابووریی ئیسلامی كە قەرزار ناچار نییە سوو بدات و باج تەنیا لە بێبڕوا وەردەگیرێت.\nموسڵمانێكی سادە كە نازانێ داخۆ سەر بە كام جۆری ئیسلامە، كێشەی نییە لەگەڵ ئەورووپا تێكەڵ ببێت، ئاوێتەی پرۆسەی ژیانی ئەوان ببێت، كولتوور و فەرهەنگیان بخاتە نێو ماڵەكەیەوە، تا لەپڕ كچێكی گەورە دەبێت و وەك ئەورووپایییەك مافەكانی جێبەجێ دەكات، تا لەپڕ ژنەكەی پێی دەڵێت ئەوە ئەركی من نییە وەك كەنیزەك و ڕەبەن خزمەتكاری تۆ بم، تا لەپڕ كوڕەكەی دەبێتە شتێك كە ئەو هەرگیز خەونی پێوە نەدەبینی، ئیدی بە بیانووی گەڕانەوە بۆ بنەما سەرەكییەكانی ئیسلام، دەیەوێ غیرە و پیاوەتییەكانی بەسەر خێزانەكەیدا بسەپێنێ و پێی ناكرێ، ئیدی بەم شێوەیە یان دەبێتە موسڵمانێكی ڕادیكاڵ، یان هەوڵ دەدات ئەورووپا بەجێ بهێڵێ و شتێك بكات لەو دۆخە ڕزگاری بكات كە ناخی خواردووە، چونكە دەزانێ ئەگەرچی دڕەنگ بۆی دەركەوتووە، موسڵمان نابێ وا بژی و ئەمە تەنگژەیەكی گەورەیە بەسەر خێزانی موسڵماندا هاتووە.\nئەو تەنگژەیەی ماكرۆن لە گوتارەكەیدا باسی كرد، هەموو ئەمانەیە بەڵام بە خوێندنەوەیەكی پێچەوانە. تاكی موسڵمان لەسەر هەر مەزهەبێكی فیكری بێت، توندڕەو یان میانڕەو، بەزۆری ئەو تەنگژەیە بۆ گۆڕان دەگەڕێننەوە، لە بەرانبەردا، ڕۆژئاوایییەك كاتێك دەڵێت ئیسلام لە تەنگژەدایە، موسڵمانێكی لیبڕاڵ و نوێخواز كاتێك دەڵێت لە قەیرانداین، مەبەستیان لەوەیە كە نەیانتوانیوە لەگەڵ گۆڕانكارییەكانی سەردەم خۆی بگونجێنێ.\nئیسلام تاكە ئایینە ئێستە لەسەر زەوی، نەكەوتووەتە ژێر كارلێك لەگەڵ سیكۆلاریزمدا. هەرچی ئایینی دونیایە، بە سیكۆلاری كراون، ئیسلام نەبێت. هەموو هۆكارەكەی ئەوەیە، تاكی موسڵمان هێشتا پێی قەبووڵ ناكرێ، ئەو سیستەمە عەلمانییە ببێتە ڕێكخەری ژیانی. ئەم تاكە، بەهۆی دۆخە دژوارە ئابووری و تەناهییەكانی وڵاتی خۆی كە بەجێی هێشتووە و ناچارە لە وڵاتێكی تەواو سیكۆلاریشدا بژی، هەر بەو شێوەیەیە كە پێشتر ژیاوە و ئامادە نییە بیگۆڕێت. ئەو ناتواتێت لەژێر سێبەری سیكۆلاریزمدا، ئایین لە ڕەوشی ژیانی خێزانەكەی بهێنێتە دەر و پێوەستی بكات بە پێوەندییەكی تاكەكەسییەوە و تەنیا لە مزگەوت و كڵێساكاندا بێت و بەشێك نەبێت لە هەموو كایەیەكی ژیانی.\nكاتێك ئەورووپا بڕیاری گۆڕانی دا، گەورەترین بەربەست لە بەردەمیدا، كەنیسە و پاپا بوو كە بە تەواوی پێشكەوتنی زانست و ئازادی و ژیانیان ڕاگرتبوو، بۆیە بە شێوەیەكی پلەیی و بە چەندان ساڵ، دەسەڵاتەكانی ئایین وەرگیرانەوە و مرۆڤ خۆی بووە خاوەنی بڕیاردان لەسەر ژیانی خۆی. سەرەتا ئایین لە سیاسەت دوور خرایەوە، پاشان لە ڕەوشی ژیان و وردە وردە لە كەنیسە گرێ درا. سەركەوتنی ئەم سیستەمە نوێیە، هەموو ئایینەكانی دیكەیشی گرتەوە، ئیسلام نەبێت.\nگرفتە گەورەكەی نایەڵێ ئیسلام بهێنێتە سەردەمەوە و هەر بە نۆستالژیای ناو كتێبەكان، موسڵمانان بژین، بریتییە لەو هەموو وردەكارییەی تێیدایە، بەشێوەیەك لە هەر كایەیەكی ژیان بتەوێ هەنگاو بنێی، دەقێك لە بەردەمت دەبێتە ڕێگر و پێشتر بۆت ئامادە كراوە، هەنگاوەكە چۆن بێت، ئەمەیش پێش هەموو شتێك، ئازادیی لە مرۆڤ سەندووەتەوە و لەگەڵ هەموو ساتێكی مرۆڤدا دەژی و بینەقاقەی گرتووە. چۆن بچیت بۆ تەوالێت، چۆن بێیتە دەر، بە كام پێ، چۆن نان بخۆیت، بە كام دەست، چۆن سێكس بكەیت، بۆ كام كون؟ هەموو شتێك بە تۆكمەیی باس كراوە، چونكە وەك لە قورئاندا هاتووە: “ئەوەی مرۆڤ دەیكات، نوێژ، حەج، ژیان و مردنی، هەمووی بۆ خوایە”.


بەرهەمی پەتاتە لە هەرێمی كوردستان زیادیکردوە - هيوای کۆرد\nجوتیار عادل: مووچە لە كاتی خۆیدا دابەش دەكرێت 52 خوله‌ك ago\nهەرێمی کوردستان؛ فرۆشتنی جۆره زه‌ویه‌ك قه‌ده‌غه‌كرا 2كاتژمێر ago\nهەرێمی کوردستان؛ فرۆكەجەنگییەكانی توركیا چەند ناوچەیەكیان بۆردومانكرد 5كاتژمێر ago\nجوتیار عادل: مووچە لە كاتی خۆیدا دابەش دەكرێت\nهەرێمی کوردستان؛ فرۆشتنی جۆره زه‌ویه‌ك قه‌ده‌غه‌كرا\nپەرلەمانی عێراق، یاساى هەڵوەشاندنەوەى ئیمتیازاتە داراییەکانى بەرپرسان و یاساى خانەنشینى پەسەند کرد\nعادل عەبدولمەهدی لە پۆستەكەی دەمێنێتەوە\nهەرێمی کوردستان؛ فرۆكەجەنگییەكانی توركیا چەند ناوچەیەكیان بۆردومانكرد\nمەلا بەختیار داوای چارەسەرکردنی كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا دەکات\nخۆپیشاندانەکان لە عێراق بەردەوامە\nلاهور شێخ جەنگی : كار بۆ ناساندنی ״یەكێتیی نوێ״ دەكەین\nئەمڕۆ مووچەی وەزارەتی سامانەسروشتییەكان دابەش دەكرێت\nنوسینگەی عادل عەبدولمەهدی ڕونكردنەوەیەكی بڵاوكردەوە\nHome هەواڵ کوردستانی بەرهەمی پەتاتە لە هەرێمی كوردستان زیادیکردوە\nبەرهەمی پەتاتە لە هەرێمی كوردستان زیادیکردوە\nبەرهەمی پەتاتەی هەرێم گەیشتووەتە ئاستی زیاد لە پێویستی ناوخۆی هەرێم‌و پارێزگاكانی عێراق بۆ پڕكردنەوەی پێویستیەكانیان پشت بە بەرهەمی پەتاتەی هەرێم دەبەستن، داهاتی جوتیاران لە بەرهەمهێنانی پەتاتەدا ساڵانە نزیكەی 60 ملیار دینارە.\nپەتاتە بەرهەمێكی سەرەكی خۆراكیە‌و لە ڕووی ئابوورییەوە بەهایەكی گەورەی هەیە، جگەلەوەی نرخەكەی هەرزانە زۆربەی پێكهاتە خۆراكییەكانی تێدایە، ئەمەش وایكردووە بەردەوام خواستی لەسەر بێت‌و لەماوەی 10 ساڵدا بەرهەمهێنانی لە هەزار تەنەوە بەرزبكرێتەوە بۆ 243 هەزار تەن لە هەرێمی كوردستاندا.\nبەپێی ئامارەكانی وەزارەتی كشتوكاڵ‌و سەرچاوەكانی ئاو، لە ساڵی 2008 كەمتر لە هەزار تەن پەتاتە بەرهەمهاتووە، ساڵی 2013 ڕێژەكە بەرزبووەتەوە بۆ 87 هەزار تەن‌و ساڵی 2016 گەیشتووەتە 243 هەزار تەن‌و ساڵی ڕابردوو 230 هەزار تەن بەرهەمهاتووە.\nحسێن حەمەكەریم، وتەبێژی وەزارەتی كشتوكاڵ، بە ڕۆژنامەنوسانی ڕاگەیاند: “لەساڵی 2008 پڕۆژەی خۆبژێویی خراوەتە بەرنامەی كارەوە بۆ پەرەپێدان بە بەرهەمهێنانی تاوەكو ئاستی پڕكردنەوەی پێویستی ناوخۆ، هەر هاوڵاتیەك ساڵانە 15 كیلۆ پەتاتە دەخوات‌و بەو پێیەش بێت هەرێمی كوردستان ساڵانە پێویستی بە زیاتر لە 100 هەزار تەن هەیە بۆ پڕكردنەوەی پێویستی ناوخۆ”.\nوتیشی: “پێویستی ناوخۆمان پڕكردۆتەوە گەیشتووینەتە ئیكتفای زاتی، بەڵام 70% پێویستی پارێزگاكانی ناوەڕاست‌و خوارووی عێراق لە هەرێم بەرهەمدەهێنرێت، ساڵانە لە ناوەڕاستی مانگی نیسانەوە ڕەسمی گومرگی دەچێتەسەر پەتاتەی هاوردە بەهۆی پێگەیشتنی بەرهەمی ناوخۆوە، سەرەڕای زۆری بەرهەمهێنانی پەتاتە بەهۆی دروستبوونی بۆشایی بەرهەمهێنان‌و پێویستی هاوڵاتیانەوە ساڵانە 60 هەزار تەن پەتاتە لە دەرەوە هاوردە دەكرێت”.\nبەوتەی بەڕێوەبەری باخداری‌و پاوانی هەرێم لە وەزارەتی كشتوكاڵ، 500 كیلۆ بنەتۆوی پەتاتە دەكرێت بە دۆنمێك زەویەوە بەلایەنی كەمەوە 12تەن پەتاتە دەدات بە دەستەوە، ئەو بەرهەمەی ساڵی ڕابردوو لە هەرێم بەرهەمهاتووە نزیكەی 60 ملیار دینار داهاتی هەبووە، چەند كارگەیەكیش كراوەتەوە بۆ دروستكردنی چپس ئەمەش لە خزمەتی پەرەپێدانی بەرهەمی پەتاتەدایە بۆ كردنەوەی بازاڕ بۆ ئەو بەرهەمە.\nپەتاتە پێویستی بە زەوی لماویی بەراوە، لە هەرێمی كوردستانیشدا ناوچەی شێخان‌و بەردەڕەش‌و شارەزوورو گەرمیان‌و چەمچەماڵ‌و مەخمورو دیبەگەو قوشتەپەو خەبات‌و باشوری هەولێر شوێنێكی گونجاون بۆ پەتاتە.\nپەتاتە لە ساڵێكدا دووجار دەچێنرێت، وەرزی یەكەم چاندنی پەتاتەی بەهارە لە كۆتایی مانگی شوباتدا دەچێنرێت‌و لە كۆتایی مانگی حوزەیراندا بەرهەمەكەی هەڵدەگیرێت، بەرهەمی پایزە لە ناوەڕاستی مانگی ئابدا دەچێنرێت‌و لە كۆتایی مانگی 12 بەرهەمەكەی هەڵدەگیرێت، لە هەرێمی كوردستاندا بەزۆری جۆری بەهارە دەچێنرێت.\nTags: پەتاتەچەمچەماڵعێراق‌هەرێمی كوردستان\nسەرۆک وەزیرانى عێراق وەڵامی پەیامەکەی سیستانی دایەوە\nزیاترلە ملیۆنێك ئاوارە لە هەرێمی كوردستان نیشتەجێن\nتۆتنهام جێگرەوەى پۆچیتینۆی دیاریی کرد\nژمارەی دانیشتوانی هەرێم ڕاگەیەنرا 783 views\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی حكوومه‌تی هه‌رێم فه‌رمانێكی پارێزگای سلێمانی هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه 758 views\nچاودیرانی سیاسی هاوپه‌یمانی ئیسلامی به ده‌سپێشخه‌ری سعودیە و توركیا بۆ دژایه‌تی ده‌سكه‌وته‌كانی كورد ده‌زانن 746 views\nوەزارەتی پەروەردە ئاگادارییەك بڵاودەكاتەوە 606 views\nپەرلەمانتارێک: ڕێژەی هەژاری لەهەرێمی كوردستاندا 400% زیادیكردووە 542 views\nدەستەی مافی مرۆڤی هەرێم: مانگی ڕابردوو 33 حاڵەتی کوشتن و خۆکوشتن تۆمارکراون 528 views\nلاهور شێخ جەنگی:ئەنجامدانی ڕیفراندۆم تەنها بۆ دەرهێنانی كەركوك بوو لەدەست یەكێتی 516 views


دوو جۆر ئۆتۆمبێل بڕوانامه‌ی به‌رزترین پله‌ی سه‌لامه‌تی به‌ده‌ستده‌هێنن\nله تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی به‌یه‌كداكێشان بۆ پۆلێنكردنی سه‌لامه‌تی ئۆتۆمبیل، هه‌ردوو ئۆتۆمۆبیلی سۆڵ و سپۆرتاج له‌لایه‌ن په‌یمانگه‌ی IIHS بڕوانامه‌ی سه‌ركه‌وتنیان به‌ده‌ستهێنا، ئه‌ویش به‌هۆی لایته‌كانی پێشه‌وه‌یان كه به شێوه‌یه‌كی نوێ و به‌هێز دروستكراوه.\nپه‌یمانگه‌ی دابینكردنی سه‌لامه‌تی بۆ ساڵی 2018 بڕوانامه‌ی به‌رزترین پله‌ی سه‌لامه‌تی به‌خشییه ئۆتۆمۆبیلی سۆڵ به‌هۆی چڕیی رووناكی لایتی پێشه‌وه‌ی ئه‌و ئۆتۆمۆبیله. به‌هه‌مانشێوه‌و هه‌مان بڕوانامه‌ی به‌خشییه ئۆتۆمۆبیلی سپۆرتاج 2018.\nله‌باره‌ی ئه‌مه ئۆرت هیدیرك جێگری سه‌رۆكی جێبه‌جێكاری كۆمپانیای كیا وتی: هه‌ڵبژارده‌ی ئۆتۆمبیله‌كانی كیا به به‌رده‌وامی خه‌ڵاته‌كانی نایابی و راستگۆیی و به‌هێزی و سه‌لامه‌تی به‌ده‌ستده‌هێنێت. بڕوانامه‌ی په‌یمانگه‌ی دابینكردنی سه‌لامه‌تی بۆ سۆڵ و سپۆرتاج نیشانه‌ی متمانه‌یی به كڕیارانمان ده‌به‌خشن. ئه‌وه‌ش پلانه‌كانمان پته‌وتر ده‌كات.\nبۆ به‌ده‌ستهێنانی پێنج خاڵی به‌خشینی بڕوانامه‌ی IIHS پێویسته ئه‌م تاقیكردنه‌وانه بكرێن: به‌یه‌كدادانی قورس، به‌یه‌كدادانی ناوه‌ڕاست، كاریگه‌ری لابه‌لا، به‌هێزیی بنیمچی ئۆتۆمبیل، ستۆپی ئۆتۆمبیل، هه‌روه‌ها به‌هێزی لایتی ئۆتۆمبیل.\nبه‌مه سۆڵ و سپۆرتاج چوونه ریزی چوار ئۆتۆمبیلی تری كیا كه هه‌مان پۆلێنیان له په‌یمانگه‌ی IIHS به‌ده‌ستهێنا ئه‌وانیش: ئۆپتیما، كادێنزا، فۆرت، سۆرینتۆ.\n"ئاستی ئاو لە بەنداوی دەربەندیخان دوو مەتر بەرزبووەتەوە"\nله سلێمانی پاككردنەوەی شەقامەكان لەژێر باران باریندا به‌رده‌وامه\nپێنج برای بەهرەمەند دەیانەوێت كۆمپانیای دروستكردنی ئۆتۆمبێل لە هەرێمی كوردستان دابنێن


سیاسەتی کوردی لە نێوان شاخ و شاردا |\nHome بیروڕا سیاسەتی کوردی لە نێوان شاخ و شاردا\non: تشرینی دووه‌م 02, 2019 In: بیروڕا, ناوخۆیی\nلە سەرەتای نەوەدەکان گفتوگۆیەکی هاکەزایی هەبوو لە سەر شاخ و شار، بەڵام لە بەر لاوازیی دونیای ڕۆشنبیریی کوردی هیچی ئەوتۆی لێ بەرهەم نەهات. سیاسەتی شاخ خەسڵەت و ئاگایی و ڕەفتار و مامەڵە و ئەکتەری جیاوازی هەیە لە سیاسەتی شار. بەڵام لە هەمان کاتدا بۆ ماوەیەک، یان ڕەنگە هەتا ئێستاش، پرسی ئەوە لە ئارادا بوو کە ئایا ئێمە شارمان هەیە؟ ئەم پرسیارەش وەک زۆر پرسیاری تری جددی هێندەی لێ بەرهەم نەهات لەبەر نەبوونی هیچ ڕۆشنبیرێکی قووڵ و تایبەتمەند لە دونیای کوردیدا.\nلە ئەدەبیاتی گەشە، یان ئەدەبیاتی دونیای سێ بە تایبەتی دیاردەی گواستنەوە لە گوندەوە بۆ شار دیاردەیەکی جێگەی بایەخە، لە هەر جێگەیەک بە هۆکاری جیاواز، بەڵام ئەمەش لای ئێمە جێگەی پرس نەبووە هەتا ئیستا. ئەمە لە کاتێکدایە کە زانکۆکانی کوردستان ساڵانە بە تەن خوێندکار لە بواری زانستە مرۆییەکانی وەک جوگرافیا، مێژوو، سیاسەت، کۆمەڵناسی، ئابووری، هەڵدەڕژێنن.\nمن لێرەدا دەمەوێت ختووکەی ئەم بابەتە بدەم کە ئێجگار بەرفراوانە و پێویستی بە لێکۆڵینەوەی مەیدانی هەیە. گریمانەکەی من ئەمەیە، کۆمەڵگەی کوردی، هەروەها کۆمەڵگەی عێراقی بە گشتی، زیاتر لە ٧٠٪یان شارنشینە، ئەم وەرچەرخانە خێرایە، هەموو شتێک لە دونیای ئێمەدا دەگۆڕێت، بەڵام ئێمە هەست بە ئەم گۆڕانکارییە ناکەین. من لێرەدا تەنها ڕووناکییەکی کز دەخەمە سەر ڕەفتاری سیاسی.\nلە ڕۆژانی ڕابردوودا جەنەڕال مەزڵوم لە گۆڤاری فۆرین پۆلەسی بابەتێکی نووسی لە سەر بژاردەکانی. ئەو هەرچەند بژاردەی ئاسانی نەبوو، بەڵام ناچاربوو کە خەڵک هەڵبژێرێت. ئەم ناونیشانە دەربڕی سیاسەتی شارە، جیاواز لە سیاسەتی شاخ. سیاسەتی شار، بە مانای ناچاربوون بە بەرپرسیارێتیی دێت بەرامبەر دانیشتوان، بەرامبەر خەڵکی ناو شار. ئەمە لە سیاسەتی شاخدا بەو جۆرە نییە. سیاسەتی شاخ بەرپرسیارێتیی تیادا نییە بەرامبەر خەڵك و دانیشتوان و شار. بەڵام ئەمە تەنها لە کاتی جەنگ و مەترسیدا نییە، سیاسەتی شار، ئەگەر لە کاتی شەڕدا ئەولەویەتی پاراستن و بەرگرییە، ئەوا لە ساتەوەختی ئاشتیدا بگرە زۆر سەختترە.\nسیاسەت لە شاردا یانی حکومداری بە مانا فراوانەکەی. حکومداری یانی هێنانەئارای کۆمەڵێک میکانیزم کە ئەندامانی کۆمەڵگە بە جۆرێکی وەها هەڵبسوڕێن کە بتوانن دەستیان بگاتە داهات و سامانەکان هەتا بتوانن پێداویستییەکانی خۆیان دابین بکەن. ئەمە لە میکانیزمی سوڕانەوەدا دەیبینین. سوڕانەوەی پارە، خۆراک، شمەک، هەروەها چێژ و پێداویستییەکان. درککردن بە ئەمە و هەوڵدان بۆ دەستەبەرکردنی کرۆکی هونەری حکومدارییە. هیچ کام لەمانە لە شاخدا بوونیان نییە. لە شاخ ئەوەند بەسە قارەمان بیت، ئیتر هەموو شتەکانی تر ڕێچکەی خۆیان دەگرن. لە شار قارەمان درووست نابێت، چونکە سەردەمی قارەمانبوون تێپەڕیوە. ڕەنگە لە میانەی لاوازیی دیموکراسی و لاوازیی ئاگایی و ناپەرپرسیارێتیی خەڵکدا قارەمان درووست بێت بە تایبەتی لە کایەی شەڕ و پۆپۆلیزمدا، بەڵام هەموو پاڵەوانی کاغەزی و شاشەیین.\nئەم هەویرە ئاو زۆر زۆر دەکێشێت، بۆیە لە خوارەوە کۆمەڵێک سەرەقەڵەم ئاماژە پێ ئەدەم و هەڵی ئەگرم بۆ ئەوەی بڕێک زیاتر بترشێت.\nیەکەم، شار و شەڕ پێکەوە نایانکرێت. کورد هێشتا نەیتوانیوە شەڕەکانی شاخ تێپەڕێنێت، بۆیە شارەکانی هەڵدەئاوسێن بەڵام گەشە ناکەن. شار بە سروشت کراوەیی و پەیوەندی و پەیوەستی و جوڵە و پێداویستی بەرهەم دەهێنێت. بەڵام شاری ژێر خێوی شەڕ ئەمانەی تیایدا چرۆ ناکات.\nدووەم، شار ناوەندێکە، بۆ ئەوەی بژی، هەمیشە پێویستی بە بەهرەی نوێ و وزەی نوێ و نوێبوونەوەیە. سەیر نییە کە شاری مۆدرێن لە سایەی بۆرژوازی و سەرمایەداریدا گەشە دەکات. چۆن شار دەبێت بە ناوەند؟ شار کاتێک دەبێت بە ناوەند کە بنەما و ژێرخانەکانی تیادا بێت بۆ ئەوەی بەهرە و هونەری خەڵکانی بەهرەمەند و هونەرمەند بە مانا بەرفراوانەکەی بەرجەستە بکات.\nسێیەم، شار دژ بە قۆرغکاری یان مۆنۆپۆلە. ئەگەر لە جێگەیەکدا کە ئازادی نەبوو گەشە و داهێنان و نوێبوونەوە و بیرکردنەوە نابێت. لە جێگەیەکی وەهادا ناتوانرێت باس لە شاری سەردەمییانە بکرێت. دەکرێت ئۆردووگایەکی گەورە بێت.\nدیارە بێگومان گەشە و دیموکراسی و بوونی تەکنەلۆجیا و زانیاری، زیادبوونی دیموگرافیا، شلبوونەوەی دونیا، زۆر هۆکاری تر، وەها دەکەن کە شار وەک شاری جاران نەبێت. بە شاربوونی کوردستان لە ئاستی بەرهەمهێنانەوەی کۆمەڵگەی ئێمەدا ڕۆڵی سەرەکیی دەبێت کاتێک زۆربەی داهات لە شارە، بە تایبەتی شارە گەورەکان. ئەمە دەرئەنجامی کۆمەڵێک هۆکارە، نەوت، نیولیبرالیزم، بەرخۆری، نەخۆشیی هۆڵەندی و زۆر هۆکاری تر.\nلێکه‌وته‌کانی هێرشی سه‌ر ڕۆژئاوا


پڕۆژەی ڕێگای مێرگەسۆر - شەمزینان جێبەجێ دەکرێت\nپارێزگای هەولێر ڕاستەوخۆ بە تورکیا دەبەستێتەوە\nسەرباز قازی 26/06/2019 - 01:52 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nقایمقامى شارۆچکەی مێرگەسۆر رایدەگەیەنێت لە ڕێگەى پڕۆژەیەکى گرنگەوە کە لە مێرگەسۆرەوە بۆ شەمزینان دەچێت، دەروازەیەکى نێودەوڵەتى تازە هەولێری پایتەخت بە تورکیاوە دەبەستێتەوە کە سوودى زۆرى بۆ هەردوولا دەبێت.\nغەفور ئەحمەد قایمقامى قەزاى مێرگەسۆر بە(باسنیوز) راگەیاند: " بەڕێوەبەرایەتى رێگەوبانى هەولێر پڕۆژەى دروستکردنى رێگەى نێوان مێرگەسۆر- شەمزینان جێبەجێدەکات کە لەڕێگەیەوە هەولێرى پایتەخت راستەوخۆ بە تورکیاوە دەبەستێتەوە، بەمەش دەروازەیەکى تازەى هاتوچۆ لەنێوان هەرێمى کوردستان و تورکیاوە دەکرێتەوە، کە چەندین سوودى دوولایەنى دەبێت بەتایبەت لە بوارى بازرگانى و گەشتوگوزاردا".\nراشیگەیاند: "درێژى رێگاکە (13) کیلۆمەترە بەڵام کارکردن تێیدا ئاسان نییە بەهۆى هەڵکەوتەى جوگرافى کە ناوچەیەکى سەختى شاخاوییە لەچەندین شوێن پێویستى بە بڕینى شاخ و پڕکردنەوەى دۆڵ هەیە بۆیە پێشبینى دەکرێت لەماوەى یەک ساڵدا کارەکانى پڕۆژەکە بەکۆتا بێت و بەڕووى خەڵکدا بکرێتەوە".\nناوبراو ئاماژەى بە ئەوەش کرد" کارکردن لە پڕۆژەکە بەردەوامە و پێشبینى دەکرێت لە ماوەى مانگێکدا بگاتە سنوورى باکوورى کوردستان، کە لە شارەدێی شێروان مەزنەوە دەستپێدەکات، پاش کۆتا هاتنى پڕۆژەکەش دەستدەکرێت بە بنیادنانى دەروازەیەکى نێودەوڵەتى".


🔧 Alaya Rengin بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 22 2015 8:58PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 22-4-2015 20:58:20\n🔧 بازووبەن یان بازووبەند بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 15 2021 9:51PM\nبازووبەند جۆڕێکە لەخشڵی خانمانی کورد کە ناوەکەی بە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 0 ✔ 99% ✍ ب.ج. 15-3-2021 21:51:48\n🔧 پارئازار بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 5 2010 7:54PM\n👁 ئەم بابەتە 8,426 جار بینراوە\nیەکەم بەرهەمی کارگەی دەرمانی ئاوامێدیکای کوردییە ل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 5-1-2010 19:54:26\n🔧 پێنجوێنییەک گوندێکی کۆنی کوردستان دروست دەکات بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 2 2017 8:06PM\nلە یەکێک لە گوندەکانی سنووری قەزای پێنجوێن، دروستک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ ئـ.ئـ.ف. 2-9-2017 20:06:00\n🔧 پێڵاوی ڕەشک بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 25 2020 5:42PM\nڕەشک یەکێکە لە بەرهەمە گرنگەکانی کەلتور و نەریتی د [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 98% ✍ ج.ع.ئـ. 25-5-2020 17:42:37\n🔧 تاس کڵاو بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 22 2019 4:48PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 62% ✍ هـ.ب. 22-1-2019 16:48:12\n👁 ئەم بابەتە 15,911 جار بینراوە\n🔧 جگەرەی شاور بەرهەمە کوردستانییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 27 2015 4:25PM\nکارگەی جگەرەی زەلی شاور یەکێک لە کۆنترین جگەرە و پ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 1 ✔ 99% ✍ م.ب. 27-5-2015 16:25:00


راید بالەكی مەشاپ ب بەهدینی و سۆرانی بەلاڤكر | دەزگاى زارى کرمانجى\nراید بالەكی مەشاپ ب بەهدینی و سۆرانی بەلاڤكر\nزاری كرمانجی : دەمەك بوو من كار لسەر دروستكرنا بەرهەمەكێ تایبەت دكر كۆ ژ هەشت تراكا پێك دهێت ب شێوەیێ كوكتێل من تۆماركرو ڤیدیۆ كلیپ كر بناڤێ مەشاپ ئەو پێشوازیا ل بەرهەمی هاتیە كرن بۆمن جهێ دلخوشیەكا مەزن بوو.\nسترانبیێژی گەنجی میللی راید بالەكی ددیدارەكێ دا بۆ زاری كرمانجی گوت : دروستكرنا بەرهەم و سیدیا گەلەك ب زەحمەت كەفتیە چەند بوو من چو بەرهەمێن نو بەلاڤنەكری ژبەر نەبۆنا پشتەڤانیێ ژبەركۆ دەما كەسەك نەبیت پشتەڤانیا هونەرمەندی بكەت د ێ رەوشێ دا دروستكرنا ستران و بەرهەم و سیدیا ب زەحمەت كەفتیە .\nگوتژی : پشتی چاڤەریبوونەكا زۆر شیام نوترین كلیپ دروستكەم و بەلاڤكەم كۆ هەتا نوكە بینەرا ل كەنالێن تیڤی و یۆتیۆبێ پێشوازیەكا باش لێكریە و ئەركێ لسەر من سڤك كریە ب وێ پیشوازیێ، سترانا مەشاپ یوسف لەشكری دەرهێنان بۆ كریە وەلات خەلیل كارێ موزیكێ .\nخویاكر : نوترین سترانا من بناڤێ (مەشاب) كۆ ئەڤ سترانە ژ هەست سترانا پێكهاتیە چوار بەهدینی و چوار سۆرانی پتریا وان سترانێن فلكۆرن ئەڤ بەرهەمە ل كوردستانێ هاتیە دروستكرن و ڤیدیۆ كلیپ ژی ل كوردستانێ ل سه یرانگەهێن دەڤەرێن كوردستانێ هاتیە تۆماركرن و وێنەكرن و سترانێن بلەز من هەلبژاردن ژبەركۆ من ڤیا ب رێكا ستران و هونەرێ خۆ خوشیەكێ بدەم گوهدارو بینەرا ل نەخوشیا دووربكەم.\nئاشكراكر : من پرانیا سترانێ لسەر ئەركێ خۆ دروستكریە ئەڤە ژی بۆیە ئەگەر كۆ كێمتر بەرهەما دروستبكەم ئەگەر لایەنەك پشتەڤانیا هونەرمەندان نەكەت ل دەمێ دروستكرنا بەرهەم و ستران و كلیپا هونەرمەند نەشێت لسەر ئەركێ خۆ هەموو كاران بكەت و ئەگەر پشتەڤانی هەبیت بەرهەم و ستران هەنە كۆ كار لسەر بكەم بەلێ ژبەر نەبۆنا هاریكاریێ من راگرتینە.


- 1/22/2020 2:26:00 PM 1265 جار خوێندراوەتەوە\nباڵیۆزی بریتانیا له‌به‌غدا ئیدانه‌ی توندوتیژی و كوشتنی خۆپیشانده‌رانی ناوچه‌كانی عێراق ده‌كات و رایده‌گه‌یه‌نێت، به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌کان تا ئێستا زیاتر له 600 كه‌س له‌خۆپیشانده‌ران كوژراون.\nستیفن هیكی، باڵیۆزی بریتانیا له‌به‌غدا له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له‌تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر بڵاویكرده‌وه، "ئیدانه‌ی كوشتن و برینداركردنی خۆپیشانده‌ران ده‌كه‌ین، گومانی تێدانیه خۆپیشانده‌رانیی پارێزگاكان ئاشتیانه‌ن، بۆیه هیچ بیانویه‌ك نیه بۆ به‌كارهێنانی هێز له‌به‌رامبه‌ریان".\nتا ئێستا له‌ئه‌نجامی خۆپیشاندانه‌كانی عێراق زیاتر له 600 كه‌س له‌خۆپیشانده‌ران كوژراون\nباڵیۆزی بریتانیا ئاماژه‌ی به‌ئاماری كوژراو و بریندارانیش كردوه‌و نوسیویه‌تی، "به‌پێی سه‌رچاوه‌یه‌ی وردو متمانه‌پێكراو، تا ئێستا له‌ئه‌نجامی خۆپیشاندانه‌كانی عێراق زیاتر له 600 كه‌س له‌خۆپیشانده‌ران كوژراون".\nله‌ماوه‌ی 24 كاتژمێری رابردودا، 10 خۆپیشانده‌ر كوژراون، 135 كه‌سی دیكه‌ش برینداربون\nبه‌گوێره‌ی نوێترین ئاماری كۆمسیۆنی مافی مرۆڤی عێراقی، ده‌سته‌ی مافی مرۆڤی عێراق بڵاویكرده‌وه، له‌ماوه‌ی 24 كاتژمێری رابردودا، 10 خۆپیشانده‌ر كوژراون، 135 كه‌سی دیكه‌ش برینداربون، سه‌رجه‌م قوربانیه‌كانیش له‌پارێزگاكانی به‌غداد، دیاله به‌سڕا، زیقاڕ، كه‌ربه‌لا بون، هاوكات له‌لایه‌ن هێزه ئه‌منیه‌كانیشه‌وه 88 كه‌س ده‌ستگیركراون كه هه‌وڵی گێره‌شێوێنیان داوه.\nله‌مانگی 10ی ساڵی رابردوه‌وه خۆپیشاندانه‌كانی به‌غداو پارێزگاكانی خواروی عێراق ده‌ستیپێكردوه‌و به‌گوێره‌ی ئاماره فه‌رمیه‌كانیش، تا ئێستا زیاتر له 55 خۆپیشانده‌ر كوژراون و زیاتر له 22 هه‌زار كه‌سی دیكه‌ش برینداربون.


بێلایەنیی ئۆجالان لە هەڵبژاردنی ئیستەنبوڵ | ROJnews\nبێلایەنیی ئۆجالان لە هەڵبژاردنی ئیستەنبوڵ\nشەممە, 22 يون 2019 - 15:06\nکەمال چۆمانی، ڕۆژنامەنووس دەربارەی دوواین پەیامی عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری پەکەکە، کە تایبەتبوو بە هەڵبژاردنەکانی سبەینێی ئیستەنبوڵ، شرۆڤەیەکی بڵاوکردەووەتەوە، ئەمەی خوارەوە دەقەکەیەتی:\nبێلایەنیی ئۆجەلان لە هەڵبژاردنی ئیستانبوڵ\nبەڕێز ئۆجەلان سەرکردەیە؛ سەرکردە دەبێت عەقڵانییەت پێش سۆزەکانی بخات، هەرگیز کەسێکی تۆڵەسێن نابێت، هەمیشە بیر لە نیشتیمان و گەل دەکاتەوە بەر لەوەی بیر لە خۆی بکاتەوە. سەرکردەی راستەقینە بەدوای چارەسەرییە ریشەیییەکان دەچێت نەک چارەسەرییە کورت-مەودواکان. سەرکردە سازشکەر نییە بەڵام بۆ بەدەستهێنانی ئامانجی گەورە هەمیشە ئامادەیی دانوستانە، سازشیش ئەگەر ئامانج نەکاتە قوربانیی پێویستییەکی شۆڕش و سەرکردایەتییە. ئۆجەلان بیر لە رۆژئاڤا دەکاتەوە هێندەی بیری لای باکورە.\nئۆجەلان ناسراوە بە ستراتیجی 'رێگای سێیەم،' ئێستاش بەردەوامیی دەدات بە رێگای سێیەمی خۆیی و هیچ شتێک نەگۆڕاوە. هەر بۆیە، بەڵێ ئۆجەلان لە پەیام و نامەکانیەوە وەک مانگی چواردە دیارە داوای بێلایەنیی دەکات. ئۆجەلان ئاشتیی دەوێت، پڕۆژەیەکی دیموکراتیکی هەیە بۆ بەدەستهێنانی ئاشتیی و پڕۆژە دیموکراتیکەکە و چارەسەریی پرسی کورد و پرسیی دیموکراسیی لە تورکیا، هەموان پێویستن، ئەکەپە و جەهەپەش. راستە بێلایەنیی ئۆجەلان خزمەت بە ئەکەپە دەکات، بەڵام ئۆجەلان دەزانێت ئەردۆغان و ئەکەپە جارێ حوکمڕانی تورکیان، هێشتاش زۆر لە گەلی تورکیا ئەردۆغان و ئەکەپەیان دەوێت. ئۆجەلان لە سەردەمی حوکمڕانیی ئەکەپەدا پڕۆسەی ئاشتیی دەستپێکردوە، ئەوە خەباتی ئازادیخوازیی کوردە دەوڵەتی تورکیا و ئەکەپە و هەموانی ناچارکردوە کە راستیی خەباتی کورد و گەلی کورد ببینن و ناتوانن بەردەوامیی بە چەوساندنەوە و سڕینەوەی کورد بکەن نەک ئەکەپە و دەوڵەت گۆڕا بن.\nئۆجەلان پێویستی بەوەیە رۆژئاڤا سەرکەوێت، بۆ سەرکەوتنی رۆژئاڤا لەو دۆخەدا لایەنگریی باش نییە، بۆیە ئۆجەلان وەک قسەکەری یەکەمی پرسی کورد لە تورکیا داوای بێلایەنیی کردوە، بەڵام بە هیچ شێوەیەک داوای نەکردوە دەنگ بۆ ئەکەپە بدرێت. ئۆجەلان نایەوێت نە ئەکەپە و نە جەهەپە ئەو بە نەیار ببینن لەو دۆخەدا کە تەواوی ناوچەکە دەکوڵێت.\nنامەکانی ئۆجەلان ئازادیی بە هەموان بەخشیوە چۆن تەرجەمەی پەیامەکانی بکەن، هەموانیش ئازادن لە وەرگرتنی هەر هەڵوێستێک و ئۆجەلان داوای هەڵوێستی نەکردوە بۆ پشتیوانییکردنی هیچ لایەک، بەڵام بەدڵنیایی ئۆجەلان بێلایەنە.


سه‌رۆك كۆمار ئاشكراى سازكردن كۆنگره‌يگ نيشتمانى له‌وه‌ر ده‌ستوور و بڕگه‌يلێ - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nسه‌رۆك كۆمار ئاشكراى سازكردن كۆنگره‌يگ نيشتمانى له‌وه‌ر ده‌ستوور و بڕگه‌يلێ\nهــــه‌واڵ عــیراق سه‌رۆك كۆمار سازكردن كۆنگره‌يگ نيشتمانى ده‌ستوور\nشه‌فه‌ق نيوز/ به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆمار عراق جه‌خت له سازكردن كۆنگره‌يگ نيشتمانى كرد وه چه‌وديرى خوه‌ى له‌وه‌ر خاتر وه‌پياچگنه‌وه له ده‌ستوور و بڕگه‌يلێ و جه‌ختيش له‌وه كر كيشه‌يگ راسكانى هه‌س له ياساى هه‌ڵوژاردنه‌يل ك چاره‌سه‌ر گونجياى ئه‌خوازێد.\nساڵح له وه‌خت پيشوازيكردنى له كوشك سه‌لام له به‌غدا له شماره‌يگ له سه‌رۆك هووزه‌يل ناوڕاس و باشوور عراق وت: ده‌ستوور زه‌مانه ماف خوه‌ينيشانداين و ئاشتى كۆمه‌ڵايه‌تى و سه‌ڵامه‌تى خوه‌ينيشانده‌ره‌يل و مقه‌يه‌تيكردن ماڵ وموڵك گشتى و تايبه‌ت كردگه و بايه‌سيشه له‌بان ده‌وڵه‌ت سزاى ئه‌و كه‌سه‌يله بيه‌ێد ك ته‌قه له خوه‌ينيشانده‌ره‌يل كردنه‌و پيشكه‌شيان وه دادگا بكريه‌ن.\nجى باسه، سه‌رۆك كۆمار ئاماژه وه گرنگى وجوود خاسسازى جددى و بنه‌ڕه‌تى كرد له بنيات ده‌وڵه‌ت و ده‌زگايه‌يلێ و جه‌ختيش له‌وه كرد ئى گه‌نده‌ڵيه ك وجوود ديرێد بنه‌ڕه‌ت كيشه‌يله‌و له بۆشاييه‌و ناتگه، به‌ڵكوو له تون وتيژى و تيرۆو جه‌نگ و گه‌مارۆداينه‌و په‌يا بويه.\nكه‌سيگ له به‌غدا وه زياتر له 250 كتاوه‌و گيريا دعايه ئه‌را فكره‌ى داعشى ئه‌كه‌ن\nمانگ ئاينده عراق كاره‌با وه‌ل ئوردن په‌يوه‌س ئه‌كا\nسه‌رۆك هووز و برارزايگێ له نزيك موسڵ له په‌لاماريگ داعش كوشيان\nهاوپه‌يمان ناوده‌وڵه‌تى 8 تيرۆريست له شوون له‌داڵگبوين سه‌دام كوشت\nده‌سپاكى فه‌رمان ئاگاداركردنه‌وه ئه‌را ئه‌ندامه‌يليگ له ئه‌نجومه‌ن پاريزگاى نه‌ينه‌وا ده‌ركرد


خەونامە APK 1.8 Download for Android – Download خەونامە APK Latest Version - APKFab.com\n1.8 by HardiB.Salih\nخەونامەی کوردی بەرنامەیەکی ئاسانە بەکارهێنانی\nDownload APK - 13.95 MB\nخەونامە 1.8 Description\nخەونامە (Package Name: com.salih.hardib.dreamer) is developed by HardiB.Salih and the latest version of خەونامە 1.8 was updated on Apr 30, 2020. خەونامە is in the category of Books & Reference. You can check all apps from the developer of خەونامە and find 88 alternative apps to خەونامە on Android. Currently this app is for free. This app can be downloaded on Android 4.4+ from APKFab or Google Play. All APK / XAPK files on APKFab.com are original and 100% safe with fast download.\nئه‌م به‌رنامه‌یه تایبه‌تە به ڕونکردنه‌وه‌ی خه‌ونه‌کان به‌شێوه‌یه‌کی ساده به‌رهه‌مهێنراوه که به‌کارهێنانی ئاسان بێت وه‌رگیراوه له سه‌ر زمانی کوردی بۆ شیکردنەوەی خەونەکان "ئە گەر خەونە کەت لێرە شیکردنەوەی نە بو لە رێگای بەرنامەکەمان دەتوانیت خەونەکەت بنێریت لە بەشی زیادکردنی خەونەکەت ڕۆژانە خەونی نوێ شیدەکرێتەوە وە زیاد دەکرێت بۆ بەشی زیادکراوەکان .\nتکایە ڕەتی بەرنامەکەمان بکە لە گۆگڵ پلەی بۆ ئەوەی زۆرترین کەس ئیسفادەی لێبکات...\nخەونامە 1.8 Update\nچارەسەرکردنی چەن کێشەیەک\nAlternatives to خەونامە More\nRudaw Enjoy updates in Kurdish affairs from the comfort of your smart device. 9.1\nڕۆژژمێری كوردی Kurdish Calendar ئاگاداری ڕۆژژمێرەکە بەهۆی هەڵە ساڵی چوار ڕۆژ لەکار دەکەوێت لە سەری ساڵی کوردیدا 9.4\nتەفسیری رێبەر Islamic kurdish app3 9.9\nShwan Dictionary فەرهەنگی شوانEn - Ku or Ku - Enئینگلیزی كوردی وە بە پێچەوانەشەوە 9.7\nرعد محمد الكردي Raad Mohammed al-Kurdi 9.2\nته‌فسیری ڕێبه‌ر لە لایەن بەڕێز (مامۆستا صلاح الدین عبدالکریم)ەوە نوسراوە لە شارۆچکەی چەمچەماڵ 9.6\nوەڵامەکان خزمەتگوزاری وەڵامەکان، تایبەت بە پرسیار و وەڵامی شەرعی. 9.2\nKurdistan Dictionary The greatest Kurdish Dictionary. It has about 60,000 words. %100 FREE 9.3\nخەونامە خەونامەی کوردی بەرنامەیەکی ئاسانە بەکارهێنانی 9.2\nKurdo Cookbook زورترین خواردن و خواردنەوە ئامادەبکە لێرە زەڵاتە، شۆرباکان 9.3\nترافیک بەرنامەی هاتووچۆی سلێمانی پێکهاتووە لە ٤٠٠ پرسیاری تیۆری وە زیاتر ... 8.5


مهدويت | Mahdawiyat : جه‌وابا پرسیاران\nئاخرین ستێرا پر ب شه‌وقا ئاسمانێ ئمامه‌تێ هه‌ما ل وا سالێن ئه‌ولێ ژیانا خوه دا جه‌وابا قه‌وی و جهێ خوه پێ گرتنێ ددا پرسیارێن په‌یره‌وێن ئه‌هلێ به‌یتێ و دلگه‌رمی و دل رحه‌تی ژ وان را چێدكرا. ژ نمونه ره ئه‌مێ روایه‌ته‌كی ب كورتی نه‌قل بكین:\nسه‌عدێ كورێ عه‌بدولاهێ قومی كو ژ مرووڤێن مه‌زن بی د گه‌ل ئه‌صعه‌دێ كورێ ئسحاقێ قومی كو وه‌كیلێ ئمام عه‌سكه‌ری بی ژ پرسیار كرنا چه‌ند پرسیاران و گرتنا جه‌وابا وان را چوو جه‌م ئمامێ یازدێ. ئه‌و جه‌ره‌یانا ئه‌ڤێ دیدارێ وها نه‌قل دكێ: ده‌ما من خوه‌ست ئه‌ز بپرسم، ئمام عه‌سكه‌ری (س) ئشاره كر بال كورێ خوه‌ڤه و گووت: ژ رووناهی یا چاڤێ من بپرسه! د وی حالی دا ئه‌وی زارووكی به‌رێ خوه دا من و كه‌ره‌م كر: چ تشتا تو دخازی بپرسه!... من ئه‌ڤ پرسیار كر كو: مه‌خسه‌د ژ «كهیعص» [ژ حه‌رفێن موقه‌طه‌عه] چیه؟ كه‌ره‌م كر: ئه‌ڤ حه‌رف چ ئه‌خبارێن غه‌یبی نه. خودایێ ته‌عالا به‌نده‌یێ خوه زه‌كه‌ریا [پێغه‌مبه‌ر] ژ وێ ئاگاھ كریه و پشتی وێ ئه‌و ژ موحه‌ممه‌د را صه‌لات و سه‌لامێن خودا ل سه‌ر بن گووتیه. مه‌سه‌لا وێ ئه‌ڤه كو زه‌كه‌ریا (س) ژ خودا خوه‌ست كو ناڤێ پێنج كه‌سا [ئالێ عه‌با] ژ وی را بێژێ، خودایێ عه‌زیز و جه‌لیل جبرائیل (س) سه‌ر وی دا رێكر كو ئه‌وا ناڤا ژێ را بێژێ. زه‌كه‌ریا (س) ده‌ما [ناڤێ] موحه‌ممه‌د (ص) و عه‌لی و فاطمه و حه‌سه‌ن دئانیا سر زمان، كول و گیروگرفتا وی ژ ناڤ دچووا و ده‌ما به‌حسا حوسه‌ین (س) دكرا كه‌لاگری گه‌ریا وی دگرتا و شاش دبیا؛ رووژه‌كی گووت: ئه‌ی خودا! چره ده‌ما ئه‌ز ناڤێ وا چارا تینم كول و خه‌ما من دچێ و ئه‌ز رحه‌ت دبم و دلێ من خوه‌ش دبێ، لێ ده‌ما ئه‌ز حوسه‌ین (س) تینم بیرا خوه رووندكێن (هێسترێن) چاڤێ من درژن و نالین ژ من بلند دبێ؟ ڤێجا خودێ ته‌عالا سه‌رهاتا حوسه‌ین (س) ژێ را گووت و كه‌ره‌م كر: كهیعص [ره‌مز و رازا ڤێ مه‌سه‌لێ یه] «كاف» ره‌مزا كه‌ربه‌لایێ و «هاء» ره‌مزا ژ ناڤ چوونا بنه‌مالێ [یا وی] و «یاء» كنایه‌یه ژ ناڤێ یه‌زید كو زولم و جه‌فا ل حوسه‌ین (س) كریه و «عه‌ین» نشاره‌یه بال عه‌طه‌ش و تێهنیتی یا وی ڤه و «صاد» نشاره‌یه بال صه‌بر و خوه راگری یا ئمام حوسه‌ین ڤه (س)...\nمن گووت: ئه‌ی مه‌ولایێ من! چره خه‌لك ژ وێ چه‌ندێ هاتنه پاش ڤه دان كو ئمام ژ خوه را ببژێرن؟ كه‌ره‌م كر: - مه‌خسه‌دا ته بژارتنا– ئمامێ موصلحه ئان ئمامێ فاسد؟ من گووت: ئمامێ موصلح و دورست. ڤێجا ئه‌وی كه‌ره‌م كر: چكو كه‌س باطن و ناڤده‌یێ كه‌سی نزانێ، كانێ گه‌لو فكرا صه‌لاح و دورستیێ دكێ ئان یا فه‌ساد و خرابیێ، گه‌لو ئه‌ڤ ئحتمال تنه‌هن كو بژارتی یێ خه‌لكێ فاسد و خرابكه‌ر بێ؟ من گووت: به‌لێ، ئمكان هه‌یه. كه‌ره‌م کر: سه‌به‌ب ئه‌ڤه.\nد ده‌واما روایه‌تێ دا ئمام مه‌هدی (س) سه‌به‌به‌ك دی ژی گووتیه و جه‌وابا هنه‌ك پرسیارێن دی ژی دانه كو ژ به‌ر كورتیێ ئه‌م ئه‌وا ناینن.\nگرتنا هه‌دیێن ماددی\nیێك به‌رنامێن په‌یره‌وێن ئه‌هلێ به‌یتێ ئه‌و بیه كو ژ ئمامێن پاك را هه‌دیێن ماددی و واجباتێن مالی رێكرنه. ئه‌وا گرانبها یا ژی ئه‌و قه‌بوول كرنه و پێ وا ئحتیاجی یێن موحتاجا پێك ئانینه.\nئبن ئسحاق یێك ژ وه‌كیلێن ئمام عه‌سكه‌ری (س) دبێژێ: من هنه‌ك مالێ شیعان بر جه‌م ئمامێ یازدێ (س) دا ئه‌ز بدم وی؛ هنگێ كورێ بچووكێ وی كو رویێ وی وه‌ك هه‌یڤا ته‌مام دبرقیا ل كێله‌كا وی د‌ا رونشتبی. ئمام عه‌سكه‌ری (س) به‌رێ خوه د‌ا كورێ خوه و كه‌ره‌م كر: كورێ من! هه‌دیێن په‌یره‌و و دووستێن خوه ڤه‌كه. ئه‌وی گووت: ئه‌ی مه‌ولایێ من! گه‌لو دورسته كو ئه‌ز ده‌ستێ پاك درێژ بكم بال وایێن نه‌پاك و مالێ قرێژ ڤه كو حه‌لال و حه‌رامێ وێ ته‌ڤهه‌ڤ بویه؟!\nئمام عه‌سكه‌ری (س) كه‌ره‌م كر: ئه‌ی ئبن ئسحاق، ئه‌وا د ناڤ ڤا دا یه ده‌رینه دا كو حه‌لال و حه‌رامێ وێ ژ هه‌ڤ جدا بكێ! ڤێجا من كیسێ ئه‌ول ڤاله كر، ئه‌وی گووت: ئه‌ڤ كیسێ هه‌نێ یێ فلانكه‌سێ یه ژ فلان مه‌حه‌لا قومێ [و ناڤێ وی و مه‌حه‌لا وی گووت] كو 62 ئه‌شره‌فی د وێ دانه، 45 ئه‌شره‌فی ژ وێ بهایێ فروتنا عه‌رده‌كی خیزی یه كو خوه‌یێ وێ میرات بریه ژ بابێ خوه و 14 دینارێ وێ بهایێ نه‌ھ جلكا یه كو فرووتیه و 3 دینار ژی كرها دكانا یه.\nئمام عه‌سكه‌ری سه‌لام لێ بن، كه‌ره‌م كر: كورێ من! ته راست گووت. نها ڤێجا ئه‌ڤی زه‌لامی رێنموون بكه كو كێران حه‌رامه. ڤێجا ئه‌وی هویر هویر مالێ حه‌رام كفش كر و سه‌به‌بێ حه‌رام بوونا وان ب باشی گووت. پشتی وێ من كیسه‌ك دی ڤه‌كر، ئه‌وی كوركی پشتی گووتنا ناڤێ خوه‌یێ وێ و ئه‌دره‌س و جهێ سه‌كنا وی، كه‌ره‌م كر: د وی كیسی د‌ا 50 ئه‌شره‌فی هه‌یه كو ده‌ست لێدانا وان ژ مه را نه‌دورسته و پشتی هنگێ سه‌به‌بێ پاك نه‌بوونا وێ یێك و یێك به‌یان كر. ڤێجا ئمام عه‌سكه‌ری گووتێ: عه‌زیزێ من! ته راست گووت. پشتی وێ به‌رێ خوه د‌ا ئه‌حمه‌دێ كورێ ئسحاق و كه‌ره‌م كر: هه‌می یێ ل خوه‌یێ وا بزڤرینه و بێژه وان بلا ئه‌وا ل خوه‌یێ وان بزڤرینن و ئه‌م نه حه‌وجێ وێ نه ....\nنمێژ كرن ل سه‌ر جه‌نازێ بابێ خوه\nئاخرین پشكا ژیانا ئمام مه‌هدی (س) د ده‌ورانا خه‌فیێ د‌ا و پێشیا ده‌سپێ بوونا ده‌ورانا ڤه‌شارتنێ (غه‌یبه‌تێ) نمێژا وی حه‌زره‌تی یه ل سه‌ر جه‌نازێ پاكێ بابێ وی.\nئه‌بول ئه‌دیان، خزمه‌تكارێ ئمامێ یازدێ (س) ڤێ ده‌رحه‌قێ د‌ا دبێژێ: ئمام حه‌سه‌نێ عه‌سكه‌ری (س) د ئاخرین رووژێن عه‌مرێ خوه‌یێ شه‌ریف (1) هنه‌ك نامه و نڤیسووك دان من و كه‌ره‌م كر: ئه‌ڤا بگهینه باژارێ مه‌دائنێ، تو دێ پشتی یازده رووژا ل سامرایێ تێ ژ مالا من ناله‌نال و هه‌وار هه‌وارێ سه‌ح بكی و تو دێ من ل جیێ شووشتنێ ببینی. من گووت: سه‌روه‌رێ من! ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ بقه‌ومێ ئمام و جیگرێ ته وێ چ كه‌سی بێ؟ كه‌ره‌م كر: حه‌چی كه‌سێ جه‌وابا نامێن من ژ ته بخازێ نه‌و ئمامێ پشتی منه. من گووت: نیشانه‌ك دی ژ من را بێژه، كه‌ره‌م كر: كه‌سێ كو نمێژێ ل سه‌ر من بكێ ئه‌و پاش من ئمامه. من گووت: نیشانه‌ك دی بێژه، گووت: ئه‌وێ خه‌به‌ر بدێ ژ وێ یا د ناڤ كیس د‌ا، ئه‌و پاش من ئمامه. لێبه‌لێ هه‌یبه‌تا ئمام پێشیا من گرت كو ئه‌ز ژێ بپرسم چ تشت د ناڤ كیسێ دا یه!\nمن نامه برن مه‌دائنێ و جه‌وابا وا گرت و عه‌ینی چه‌وا كه‌ره‌م كربی ئه‌ز رووژا پازدێ گهام سامرایێ و د وی حالی د‌ا من هه‌وار و ناله‌نال ژ مالا وی گوهلێ بی و من دیت ئمام عه‌سكه‌ری (س) ل جهێ شووشتنێ یه. هنگێ من جه‌عفه‌رێ برایێ ئه‌وی حه‌زره‌تی دیت كو ل به‌ر دلارێ مالا ئمام سه‌كنیه و كوومه‌ك ژ په‌یره‌وێن ئه‌هلێ به‌یتێ سه‌رخوه‌شیێ ددنێ و ھه‌ر وھا [ژ به‌ر ره‌ھ‌به‌ری یا وی] ته‌بریكێ ژێ را دبێژن! من د دلێ خوه د‌ا گووت: ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ ئمامه، ئه‌ڤه ئمامه‌ت ژ ناڤ چوو، چكو ئه‌ز ئه‌وی ناس دكم و زانم كو ئه‌هلێ عه‌ره‌ق و قومار و تار و طه‌نبوورا یه. ئه‌ز چووم پێش و من سه‌رخوه‌شی و ته‌بریك دانێ، لێبه‌لێ ئه‌و قه‌ت ده‌رحه‌ق چ تشتی دا پرسیار ژ من نه‌كر.\nد وی حالی دا عه‌قید (یێك ژ خزمه‌تكاران) هات و گووت (جه‌عفه‌ر): سه‌روه‌رێ من! برایێ ته (ئمام عه‌سكه‌ری) ھاتیه كه‌فه‌ن كرن، رابه و نمێژا وی بكه. ئه‌ز د گه‌ل وی و كوومه‌كی ژ په‌یره‌وێن ئه‌هلێ به‌یتێ چووم مالدا و من دیت ئمامێ یازدێ كه‌فه‌ن بوویه و ل سه‌ر تابووتێ یه. جه‌عفه‌ر چوو پێش دا كو ل سه‌ر برایێ خوه نمێژ بكێ، لێ ده‌ما دخوه‌ستا كو ته‌كبیرێ بێنێ، زارووكه‌ك ئه‌سمه‌ر و خوه‌یێ پرچه‌ك خه‌له‌كی (موجه‌عه‌د) و ددانێن راست، ده‌ركه‌ت و لباسێ جه‌عفه‌ر گرت و گووت: مامو! پاشدا هه‌ره كوئه‌ز ژ نمێژ كرنا بابێ خوه را لایقترم، ڤێجا جه‌عفه‌ر ره‌نگێ خوه ئاڤێت و زه‌ر بی و پاشدا چو و ئه‌و زارووك هات پێشی و ل سه‌ر به‌ده‌نا ئمام (س) نمێژ كر.\nپشتی هنگێ گووت من: جه‌وابا نامێن د گه‌ل ته، بده من. من ژی نامه دانێ و من د دلێ خوه دا گووت، ئه‌ڤه دو نیشان. لێ مه‌سه‌لا كیسه هێژ مایه، ئه‌ز چووم جه‌م جه‌عفه‌ر و من دیت وێ دكێ ئاهێن. یێكی ژ جماعه‌تێ ژێ پرسی: ئه‌ڤ زارووك كی یه؟ جه‌عفه‌ر صووند خار كو قه‌ت ئه‌و نه‌دیتیه و ناس نه‌كریه.\nئه‌بول ئه‌دیان، ھه‌ر وھا دبێژێ: ئه‌م روونشتبین كو كوومه‌ك ژ خه‌لكێ قومێ هاتن و پرسیارا ئمام حه‌سه‌نێ عه‌سكه‌ری (س) كرن. ڤێجا ده‌ما ژ شه‌هاده‌تا وی خه‌به‌رد‌ار بین، گووتن: ئه‌م سه‌رخوه‌شیێ بدین كی؟ خه‌لكێ تلیا خوه بال جه‌عفه‌ر ڤه كرن. ئه‌وا ژی سه‌لام دانێ و ته‌بریك و سه‌رخوه‌شی ژێ را گووتن و گووتنێ كو هنه‌ك نامه و مال د گه‌ل مه هه‌نه، بێژه كانێ نامه ژ كی نه و چقاس ماله؟\nجه‌عفه‌ر تێك چوو و ژ جی رابی و گووت: گه‌لو هوون علمێ غه‌یبێ ژ مه دخازن؟ د وی حالی د‌ا خزمه‌تكار ده‌ركه‌ت و گووت: نامێن فلانكه‌س و فلانكه‌سێ د گه‌ل هه‌وه نه و ھه‌ر وھا كیسه‌ك د گه‌ل هه‌وه یه كو هه‌زار دینار تێدا یه كو نه‌خشێ ده‌ھ دیناران ژ وا مه‌حه‌لیه، ئه‌وا نامه و ئه‌موال دان وی و گووتن: ئه‌وێ تو ژ گرتنا ڤا ره رێكری، ئه‌و ئمامه...


ئەو کچە ئێزیدیەی لەڕێێ ڕزگاربوون لە داعش ڕوخساری لەدەست دا، چاوەڕێی هاوکارییە\nی مانگی پـێنج ٠٩, ٢٠١٦\nنوسینی: ڕێکار حسێن\nئامادەکردنی ڕاپـۆرتی ڤیدیۆیی: کاوە عومەر\nکاتێک لەمیا حاجی بەشار توانی خۆی لە ماڵی چەکدارێکی داعش دەرباز بکات، پێی وابوو کەوا بۆ هەمیشە لە کۆیلەیی و تیرۆری رێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) ڕزگاری بوو. بەڵام لەمیای هەژدە ساڵان لەڕێگای دەربازبوون لە سنورەکانی داعشەوە بۆ هەرێمی کوردستان مینێکی چێندراوی پێدا تەقیەوە کە بووە هۆی لەدەستدانی بینایی چاوەکانی و شێوانی ڕوخساری.\nبەوتەی پزیشکی لەمیا، حوسەین بەحراری، "چاوی ڕاستی تازە لەدەست چووە بەڵام چاوی چەپی بەرەوە باش بوونە."\nسەرەڕای لەدەست دانی بینایی، لەمیای هەژدە ساڵ مەترسی ئەوەی لێدەکرێت کە بۆ هەمیشە دەمووچاوی بشێوێت بەهۆی ئەو برینە قوڵانەی لەسەر ڕوخساری دروست بووە.\n"دەمووچاوی ئەو زۆر بە خراپی شێواوە و پێویستی بە نەشتەرگەری جوانکاری بەپەلەهەیە. کچێك لە تەمەنی ئەو ناکرێ بەو شێوە جێبهێڵدرێت،" ئەمە وتەی پزیشکەکەی لەمیایە کە پێشتر هۆشداری دابوو لەوەی پێویستە نەشتەرگەری جوانکاری کچەکە لە دەرەوەی عێراق لەماوەی کەمتر لە سێ ڕۆژ ئەنجام بدرێت پێشئەوەی بەتەواوی هیواکان بۆ گەرانەوەی ڕوخساری لەناوبچن.\nبەڵام لەمیا تا ئێستا لە ماڵەوە چەند چارەسەریێکی بنەڕەتی وەردەگرێت دوای تێپەڕینی زیاتر لە سێ هەفتە لە زامداربوونی ڕوون نیە کە ئاخۆ دەنێردرێتەدەرەوە بۆ وەرگرتنی چارەسەری تایبەت و نەشتەرگەری جوانکاری.\n"من لام وابوو ئەو ئێستا لە ئەڵمانیایە و چارەسەریشی وەرگرتووە. پێشتر هۆشداریم دا کە پێویست بوو نەشتەرگەری جوانکاری ئەو لە سێ ڕۆژ زیاتر دوانەخرێ ئەگینا زۆر زەحمەت ئەبێت جوانی دەموچاوی بگەڕێندرێتەوە،" پزیشکی تایبەتی لەمیا بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند.\nپێشتر لە ڕاگەیاندنەکوردیەکان بڵاوکرایەوە کە گوایە بەرپرسانی حکومەتی هەرێم ئەرکی ناردنەدەرەوەی لەمیا و ئەنجام دانی نەشتەرگەری بۆی لە ئەستۆ ئەگرن. بەڵام مامی لەمیا، ئیدریس کۆجۆ، ئەم هەواڵانەی ڕەتکردەوە و ڕایگەیاند تا ئێستا هیچ هاوکاریەك نەکراون و ئەوەی هەیە تەنیا پڕوپاگەندەیە لە ڕاگەیاندنەکان.\nئیدریس کۆجۆ، کە خۆی یەکێکە لە قوربانیەکانی دەستی داعش، بەدەنگی ئەمریکای گوت کە بارودۆخی خێزانەکەی زۆر نالەبارە و ڕێگەی ئەوەی پێنادات ئەرکی ناردنەدەرەوەی برازاکەی بگرێتە ئەستۆ.\nکۆجۆ بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند، "پێشتر دەیان وڵات و ڕێکخراوی مرۆیی بەڵێنی هاوکاریان پێدام بۆ ناردنەدەرەوەی لەمیا بەڵام هیچ هەنگاوێکی کرداریمان نەدیت. حکومەتی عێراق و کوردستانیش تەواو پشتیان تێکردوین."\nلە ئێستادا ڕێکخراوێکی مرۆیی ئەڵمانی بەناوی پردی ئاسمانی عێراق لەهەوڵدایە بۆ ئەوەی لەمیا بگوازێتەوە بۆ ئەڵمانیا. بەڵام ڕێکخراوەکە تا ئێستا چاوەڕوانی وەرگرتنی ڤیزایە و دڵنیا نیە کە بتوانێ تەواوی پێویستیەکانی نەشتەرگەری جوانکاری ئەو لە ئەستۆ بگرێت.\n"لە هەوڵی بەردەوامداین بۆ گواستنەوەی لەمیا بۆ ئەڵمانیا بەڵام پرۆسەکە زۆر خاو بەڕێوە دەچێت و ئێمە رێکخراوێکی ناحوکمین دڵنیا نیم بتوانین تەواوی ئەرکی نەشتەرگەری ئەو لە ئەستۆ بگرین،" میرزا دینەیی، سەرۆکی ڕێکخراوەکە بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند.\nبەوتەی میرزا دینەیی، لەمیا لەڕووی دەرونیەوە تا ئێستا لەژێر کاریگەری ڕوداوەکان دایە و پێویستی بەوە هەیە لەژێر چاودێری دەروونیدابێت لەدەرەوەی عێراق. "بەڵام لەمیا لە هەموو ئەم چارەسەریانە بێبەشەو دڵنیا نین چارەنوسی بەکوێ دەگات."\nبەگوێرەی میرزا دینەیی، ڕێکخراوەکەی ئەو لە ئێستادا بیر لە کۆکردنەوەی کۆمەك دەکاتەوە بۆ نەشتەرگەریەکانی لەمیا لە ئەڵمانیا.\nچیرۆکی لەمیای ١٨ ساڵان تەنیا بەشێکە لە نەهامەتی سەدان کچی ئێزیدی کە لەژێر دەستەڵاتی داعش بەکۆیلە کران و ڕوبەڕوی چەندین ئازاری جەستەیی و دەروونی کرانەوە. ئەوان تەنانەت دوای ڕزگاربونیان لە دەستی داعش، کۆتایی بە نەهامەتیەکانیان نایەت.\nلەمیا و ١٢ ئەندامی خێزانەکەی کەوتنە ژێر دەستی داعش کاتێك لە مانگی ٨ی ٢٠١٤ ئەو ڕێکخراوە هێرشی کردە سەر گوندی کۆجۆ و دانیشتوانەکەی ڕاپێچی قوڵای خەلافەتەکەی داعش کران.\n"داعش مانگێك لە بەندینخانە لەگەڵ خێزانەکەم منیان هێشتەوە. باشان من و خوشکەکەمیان لەگەڵ سەدان کچی تر جیاکردەوە و بەرەو ڕەققە گوازراینەوە،" لەمیا بەدەنگی ئەمریکای گوت.\nبەگوتەی لەمیا، بەماوەیەکی کەم دوای ئەوەی خرایە بەندینخانەیەکی ڕەققە لە سوریا، چەکدارانی داعش دەستیان کرد بە کڕین و فرۆشتنی خۆیی و کچانی تری یەزیدی. لەو ماوەیەی کە لەژیر داستی داعش دابوو، لەمیا پینج جار فرۆشترا وەکو کۆیلە لەلایەن چەکدارە جیهادیەکان.\nوەك خۆی دەیگێڕێتەوە، چەکدارانی داعش بەردەوام ئازاری دەروونی و جەستەیی لەمیا یان ئەدا. بەڵام ئەوەی زۆرترین کاریگەری بەسەر دەروونی ئەو هەبوو بریتی بوو لە سەرکردەیەکی داعش، ناسراو بە عیماد عەرەبی، کە لەمیای ناچارکرد پێشتێنەی بۆمبڕێژکراو بۆ چەکدارە جیهادیەکان دروست بکات.\nلەمیا بەم شێوەیە باسی عیماد عەرەبی کرد، "ئەو ئەمرەی داعش پشتێنەی بۆمبڕێژکراوی دروست دەکرد و ماشێنی بۆمبڕێژکراوی ئامادە دەکرد. چەکدارانی داعش هەمیشە دەهاتن بۆ بردنیان. ئەو داوای لێکردم کە هاوسەرگیری لەگەڵ بکەم و یارمەتی بدەم لە دروستکردنی پشتێنە بۆبڕێژکراوەکان. من پێم وت، 'نەخێر هاوسەرگیریت لەگەڵ ناکەم و یارمەتیت نادەم لەم کارە.' بەڵام ئەو بە سۆندە و داری ماسیحە لێیدەدام. هیچ شتێک نەما کە ئەو بەکاری نەهێنێ بۆ لێدانم. پێی گوتم بە دڵی خۆت نییە و دەبێ هەم هاوسەرگیریم لەگەڵ بکەیت و هەم یارمەتیم بدەیت. بۆیە من پشتێنەی بۆمبڕێژکراو و سەیارەم ئامادە دەکرد."\nعیماد عەرەبی دواتر لەمیای فرۆشت بە چەکردارێکی داعش لە شارۆچکەی حەویجە. لەو شارۆچکەیە لەمیا دوو کچی تری ئێزیدی ناسی: کاترین، تەمەن بیست ساڵ، و ئەڵماس، تەمەن هەشت ساڵ. هەرسێ کچەکە توانیان بەبێ ئاگاداری چەکدارانی داعش پەیوەدنی بە کەسوکارەکانیانەوە بکەن و پلانی ڕزگاربوون لەژێر چنگی خەلافەت دابڕێژن.\nسێ کچەکان، بە هاوکاری کەسێك کە کاری ڕزگار کردنی کچانی ئێزیدییە، بە نهێنی بە ماشێنێك گوێزرانەوە بۆ دەرەوەی شاری حەویجە. خێزانێکی عەرەبیش هاوەڵی سێ کچەکەی دەکرد.\nلەدەرەوەی شاری حەویچە، ئیتر بەکار هێنانی ماشێن مەحاڵ بوو بۆیە ئەوان ناچاربوون نزیکی ١٠ کاژێر بە پێ ڕێ بکەن بەرەو سنورەکانی پێشمەرگە.\nبە وتەی لەمیا، ئەو کەسەی کە ڕێنوێنی کچەکان و خێزانە عەرەبەکەی دەکرد هۆشداری دا کە ئەو ناوچەیەی ئەوان پیایدا تێپەڕدەبوون تەواو مینڕێژکرابوو لەلایەن داعشەوە. لەگەڵ هەموو ئەو هۆشداریانە، ڕزگاربوون لە دەشتێکی پڕ لەمینی مەترسیدار مەحاڵ بوو.\n"کاترین پێی خستە سەر مینێك و دوای ئەوە تەنیا ڕوناکیەکم بینی بەرەوە چاوەکانم هات،" لەمیا ساتەکانی تەقینەوەی مینێکی بە ڕووی خۆی و گروپەکە گێڕایەوە.\n"پاش تەقینەوەکە چاوەکانم هیچیان نەدەدیت و بانگی کاترین و ئەڵماسم کرد بەڵام تەنها وەڵامێك کە بیستم بریتیبوو لە هاواری 'ئای' ی کاترین."\nلەمیا کە توانای بینینی لەدەست دابوو دوای ڕوداوەکە نازانێت کێ و چۆن گەیەندرایە دەست هێزەکانی پێشمەرگە، بەڵام مامی ئەو، ئیدریس کۆجۆ، بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند کە خێزانە عەرەبەکە و ئەو کەسەی ڕێنوێنی ئەوانی دەکرد بەر تەقینەوەکە نەکەوتبوون و لەمیایان ڕزگارکرد. بەڵام کاترین و ئەڵماس گیانیان سپاردبوو و هەر لەو شوێنە جێهێڵدران.\nدوای گەڕانەوەی بۆ ماڵ، لەمیا هەواڵی ئەوەی بیست کە دایك و باوك و تەواوی خێزانەکەی، جگە لە برایەکی تەمەن ١٢ ساڵان، تا ئێستا لەژێر چنگی داعش بێسەرو شوێنن.\nلە ئێستا دا، لەمیا لە ماڵی ئیدریس کۆجۆی مامی چارەسەری سەرەتایی وەردەگرێت و چاوەڕێی ئەوەیە بنێردرێتە دەرەوە بۆ نەشتەرگری.\nمیرزا دینەیی، سەرۆکی ڕێکخراوە ئەڵمانیەکە کە هەوڵی ناردنە دەرەوەی لەمیا ئەدات، بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند کە بڕیاربوو لەمیا بە یەکجاری بۆ ئەڵمانیا بگوازرێتەوە بەڵام ئەم کارە لە ئێستادا مەحاڵە چونکە وەرگرتنی مۆڵەتی مانەوە لە ئەڵمانیا شەش مانگی دەوێت.\nمیرزا دینەیی گلەیی لە حکومەتی عێڕاق و هەرێمی کوردستا کرد کە هیچ هاوکاریەکی لەمیایان نەکردووە.\n"لەم وڵاتەدا هەموو لایەك سەرقاڵن بە سیاسەت و قوربانیان لە بیرکراون. حکومەتی عێڕاق هاوکاری هیچ قوربانیەك ناکات و حکومەتی هەرێم دەڵێت قەیرانی ئابووریمان هەیە،" دینەیی بەدەنگی ئەمریکای گوت.\nبەڵام سەرۆکی شارەوانی شەنگال، مەحەما خەلیل، بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند کە حکومەتی هەرێم ئەوەی لە توانایدا هەبوبێت بۆ قوربانیانی دەستی داعش کردویەتی.\n"سەرەڕای قەیرانی دارایی، حکومەتی هەرێم ڕاستەوخۆ کاری کردوە بۆ ڕزگار کردنی هاوڵاتیانی ئێزیدی لەژێر دەست داعش. دوای ڕزگار کردنیشیان ئێمە بەردەوام داوامان لە نەتەوە یەکگرتوەکان و ڕێکخراوە مرۆییەکان و وڵاتان کردووە کە هاوکاری قوربانیان بکەن،" مەحەما خەلیل بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند.\nسەرەڕای هەموو نەهامەتیەکان و داهاتویەکی ناڕوون، لەمیا بە گەشبینیەوە دەڕوانێتە ژیانی خۆی. "بە کوێری لێرە بژیم باشترە لەوەی لەێر دەستی داعش ببینم،" لەمیا بەدەنگی ئەمریکای ڕاگەیاند.\nمیرزا دینەیی، سەرۆکی ڕێکخراوە ئەڵمانیەکە، بەدەنگی ئەمریکای گوت کە بۆ یەکەم جار خەندەی لەسەر لێوەکانی لەمیا بینی کاتێك پێی ڕاگەیاند کە ڕێکخراوەکەی بۆ ئەنجام دانی نەشتەرگەری ئەو ئەگوازرێتەوە بۆ دەرەوەی عێراق.\nچیرۆکی کچێکی ئێزیدی و هاوڕێکانی


لای دوو چەكداری داعش دەستبەسەر بووە\nدەسەڵاتدارانی توركیا كچێكی ئێزدی-یان ئازادكرد كە لەلایەن ژمارەیەك چەكداری داعش دەستبەسەربوو، بەپێی پۆلیسی توركیا ئازادكردنەكەی پاش دەستگیركردنی دوو ئەندامی ڕێكخراوەكە بووە لە ئەنقەرە.\nدەسەڵاتدارانی توركیا ڕۆژی چوارشەممە 24ی شوبات دوو ئەندامی ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)ی لە ئەنقەرە لەمیانەی پڕۆسەیەكی هاوبەشی پۆلیس و دەزگای هەواڵگریدا دەستگیركرد و كچێكی ئێزدی-شی ئازادكرد كە لەلایەن ئەو كەسانەوە دەستبەسەركرابوو.\nبەپێی ئاژانسی هەواڵی دۆغان، دەستگیركراوەكان وەك “دوو بەرپرسی گەورە”ی داعش لە عێراق خۆیان ناساندووە.\nكچەكەش، كە تەمەنی حەوت ساڵانە، لەلایەن یەكێك لە گومانلێكراوەكانەوە لە عێراقەوە ڕفێندراوە و گەیەندراوەتە توركیا. بەپێی ئاژانسەكە دواتر منداڵەكە گوازراوەتەوە بۆ خزمەتگوزارییە كۆمەڵایەتییەكانی سەر بە وەزارەتی خێزانی توركیا.\nئێزدییەكان گەورەترین قوربانیانی دەستی داعش بوون كە لەماوەی نێوان ساڵانی 2014 تا 2019 دەسەڵاتی خۆیان بەسەر بەشێك لە ناوچەكانی عێراق و سوریادا سەپاند.\nزۆرێك لە پیاوانی ئێزدی لەلایەن چەكدارانی گروپەكەوە كوژران و بەكۆمەڵ ژێرخاك نران، ژنان و كچان-یشیان ڕفێندران و بە سەبایە و كەنیزە كران، تەنها تۆمەتەكەشیان هەڵگرتنی بیروباوەڕ و ئاینێكی جیاواز لە ئیسلام بوو.\nتائێستا بە هەزاران كچ و ژن و منداڵ و پیاوی ئێزدی چارەنووسیان بەنادیاری ماوەتەوە، لەكاتێكدا ناوبەناو كچ و منداڵەكانیان لە سوریا و توركیا و شوێنەكانی دیكە دەدۆزرێنەوە.\nدەزگای دژە تیرۆر، وەڵامی ئەو ڕاپۆرتە ئەمریکییە دەداتەوە کە باس لە بەشدارییکردنی دژە تیرۆر دەکات لە کوشتنی قاسم…


سودەکانی چەوەندەری سور بۆ دابەزاندنی پەستانی خوێن\n06/11/2021 339 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبەگوێرەی ئاژانسی نۆڤۆستی رووسیی، پسپۆڕێکی بواری خۆراکیی ئاشکرایکردووە کە خواردنی چەوەندەری سوور بەرزەپەستانی خوێن دادەبەزێنێت و جگەریش بەهێز دەکات.\nئانا درۆپیشیڤا پسپۆڕی بواری خۆراکی رووسیی بە ئاژانسە رووسییەکەی وتووە: چەوەندەری سوور گەلیک سوودی تەندوروستیی هەیە، بەتایبەت بۆ دابەزاندنی پەستانی خوێن و بەهێزکردنی کارکردنی جگەر، بەڵام لەهەمان کاتیشدا هۆشداریداوە لەوەی رەنگە بۆ هەندێک کەس زیانی هەبێت.\nبە وتەی درۆپیشیڤا بۆیەی بیتالین (Betalain) کە لەناو چەوەندەردا هەیە وەک دژە ئۆکسێنێکی بەهێز کاردەکات و گەشەی خانە شێرپەنجەییەکان خاو دەکاتەوە، جگە لەوەی کار لەسەر دابەزاندنی پەستانی خوێن و بەهێزکردنی دیوارەکانی لووە خوێنەکان دەکات و کارکردنی جگەر باشتر دەکات.\nئاماژەی بەوەشکردووە کە چەوەندەری سوور رۆڵی هەیە لە دەردانی شلە زیادەکانی ناو جەستە و بۆ ئافرەتانیش لەماوەی سووڕی مانگانەدا بەسوودە، لەبەرئەوەی یارمەتیی گێڕانەوەی ئەو خوێنە دەدات کە لەدەستی چووە.\nلەهەمان کاتیشدا هۆشداریداوە لەوەی چەوەندەری کوڵاو ڕێگە لە مژینی کالیسیۆم دەگرێت، بۆیە ئەو کەسانەی بەدەست فشەڵی ئێسکەوە دەناڵێنن یان مەترسیی تووشبوون بەو نەخۆشییەیان هەیە، ئەوە دەبێت خۆیان لە خواردنی چەوەندەری سوور بەدووربگرن.


شۆڤێنیبوونەوەی عیراق و خۆلاوازكردنی هەرێم – Politic Press\nئەم پەرچە كردارانەی بەغدا بەرانبەر بە هەرێمی كوردستان پێشبینیكراون و هی توندتریش لەلایەن عیراقەوە چاوەڕوانكراوە. هۆكارەكانیشی هەمە لایەنەن، نە عیراق، عیراقیكی دیموكراتییە و نە دیموكراتیش بووە، نە هەرێمی كوردستانیش پابەند بووە و بەو رێككەوتننانەی لەگەڵ بەغدا واژۆی كردوون.\nئەو سیستمی فیدراڵییەی ئێستا لە عیراق هەیە لە هەلومەرجێكی تایبەتی دوای روخانی رژێمی بەعس بنیاتنراوە لەژێر فشاری هێزەكانی هاوپەیمانان بەتایبەت ئەمەریكا و بەهۆی بوونی ئەوەش كە لەدوای ساڵی 1991ەوە كوردستان هەرێمێكی نیمچە سەربەخۆ بووە، هەروەها ترسێك بوو لەوەی نەوەك كوردستان ببێتە كیانێكی سەربەخۆ. بۆیە ئێستا جیاوازە و لە هەر بەدەستەوەدانی خاڵێكی لاواز لەلایەن هەرێمی كوردستانەوە، كە دەیان خاڵی لاوازی هەیە، دەرفەتێك دێتە پێشەوە بۆ حزب و لایەنە توندڕەو و شۆڤێنییەكان بیقۆزنەوە و دژی هەرێم بەكاریبهێنن.\nدوای روخانی رژێمی بەعس دنیا سەوز بوو، كورد بەهێز بوو، لایەنە سیاسییەكانی دیكەی عیراق لاواز بوون، سوننەكان هێشتا شۆك بەری نەدابوون و خۆیان نەگرتبووەوە، شیعەكان نەیانتوانی بوو كۆكبن، كورد بەهۆی هەژموونی پێگەی لەوانی دیكە بەهێزتر بوو، چەندین كۆنگرەی حزبەكانی ئۆپۆزیسیۆنی عیراق لە هەرێمی كوردستان سازكرابوو، هەروەها بوونی كەسایەتیی كاریزمی مام جەلال وای كردبوو زیاتر گوێ لە كورد بگیرێ، بۆیە ئەگەر بمانەوێ بە هەمان شێوازی پێشوو سیاسەت بكەین و گوێمان لێبگیرێ، ئەوا هەڵەیەكی گەورە و كورتبینی سیاسییە.\nلە گۆڕەپانی سیاسیی عیراق زۆر لەو كەسایەتییانە كە دۆستی كوردبوون یان نەماون یان لاوازن و ئەگەر پشتیوانیی كوردیش بكەن وەكو جاران گوێیان لێناگیرێ یان بەهەند وەرناگیرێ، نەوەیەكی تازەی سیاسیی هاتوونەتە پێشەوە لەو مێژووەی پێشوو دوورن، بە چاوێك و روانگەیەكی جیاواز سەیری پرۆسەی سیاسی دەكەن، بۆیە دەبێت هەموو رۆژێك چاوەڕێی بەیتوبالۆرەی تازەبین.\nلەئێستادا كێشەی بودجەیە، سبەی مادەی 140 و لابردنی لەناو دەستووری هەمیشەیی عیراق، ئەوەش رێخۆش دەكات بۆ ئەوەی هەوڵی لەناوبردنی قەوارەی سیاسی و ئیداری هەرێمی كوردستان بدرێ. هەروەها هێنانی هێزی سەربازیی بۆ ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم و وردە وردە گەمارۆدانی ناوچە سنوورییەكان بەشێكن لەو مەترسییە جدیانەی كە لەئێستا و ئاییندەدا لەسەر كوردستان هەیە.\nلەوەش مەترسیدارتر كە پێگەی كوردستان لاواز دەكات بریتییە لە نەمان یان لاوازبوونی متمانە لەنێوان هاوڵاتییانی كوردستان و حزبەكان و حكومەت، هەروەها نەبوونی شەفافیەت لە داهات و خەرجییەكانی كوردستان، بوونی رێژەیەكی زۆری گەندەڵی و نەبوونی مووچە و سفربوونەوەی خزمەتگوزارییەكان. هەروەها نەبوونی ژێرخانی ئابووری و گرنگینەدان بە داهاتە ناوخۆییەكان و بەرهەمە ناوخۆییەكان لە كەرتەكانی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری بەشێكی دیكەن لە مەترسییە كاریگەرەكان بە ئاراستەی لاوازتربوونی پێگەی كوردستان بەرانبەر بەغدا.\nبەم شێوەیە دۆخی كوردستان خراپتر دەبێت، ئەوەی پێویستە حكومەتی هەرێمی كوردستان جێبەجێی بكات بۆ رێگرتن لە رێكارە یاساییەكانی بەغدا چەند شتێكن و گرنگیشە بیكات:\nیەكەم: پێویستە هەرێمی كوردستان پابەندی ئەو رێككەوتننانە بێت لەگەڵ حكومەتی عیراق دەیكات.\nدووەم: شەفافیەت زیاتر بكات و گرنگی بە داهاتی ناوخۆ بدات.\nسێیەم: متمانە لەنێوان خۆی و هاوڵاتییان بنیات بنێتەوە.\nچوارەم: كار بۆ فرە داهاتی ئابووریی كوردستان بكات و پرۆژەی ستراتیژیی هەبێت.\nراستییەكەی لە بابەتی رێكارە یاساییەكانی بەغدا لە پرسی بودجەدا بەرانبەر بە هەرێم، نوێنەرانی كورد لە بەغدا تاوانبار نین و بەهۆی هەڵەی ئەوانەوە نییە، بەڵكو پەیوەندیی بە خاڵە لاوازەكانی هەرێمی كوردستان و بەرزبوونەوەی كێرڤی شۆڤێنیەتەوە هەیە لای زۆرینەی حزبە شیعی و سوننییەكان. ئەگەر حكومەتی هەرێمی كوردستان حوكمڕانییەكی باش و شەفاف بكات و هاوڵاتییانی پشتیوانی بن و متمانەیان پێی هەبێت، ئەوا بەغدا بەئاسانی ناتوانێت فشار لە كوردستان بكات و سزاكانی بەسەریدا بسەپێنێت.\nلەنێوان ئەحمەد قەرەموس و نەسر حەریریدا


بۆ تۆ کەسێکی hbtq یت و داوای پەنابەریی ئەکەیت - Migrationsverket\nFör dig som är hbtq-person och söker asyl – sorani\nگەرتۆ ترسێکت لەسەر بناخەی دروست هەیە کە بە هۆکاری خەسڵەتی سێکسی، ڕەگەز، دەربڕینی زایەند/جنس و ناسنامەی زایەند یاخود هەر سەربوونێک بە گروپێکی دیاریکراوی کۆمەڵگا ڕاوەدووتکەون، ئەکرێت تۆ پەنابەر بیت و مافی پاراستنت لە سوید هەبێت. ئەمە لە ڕێکەوتننامەی پەنابەران ، یاسای سویدیی و ڕێساگەلی یەکێتی ئەوروپا نووسراوە.\nداوانامەی پەنابەریی و ڕێساگەل\nڕاوەدووکەوتن لەوانەیە هەڕەشە یان توندوتیژیی بێت دژی ژیانت یان تەندروستیت. ئەمە لەوانەیە بەواتای ئەوەش بێت کە یاساکان و ڕێساکان یان تێڕوانینی کەسەکان، مانای ئەوە بێت کە تۆ لەسەر بناخەی خەسڵەتی سێکسی دووچاری سووکایەتییپێکردنی گەورە ئەکرێت. ئەوە لەوانەیە کە بۆ نموونە، سزادان بێت یان جیاکردنەوەیەکی بەرفراوان وەک ئەوەی کە تۆ نەتوانیت بۆ خوێندنگا بچیت، کار هەڵبژاردەکەیت یاخود چارەی نەخۆشی وەرگریت.\nمافی ڕادەربڕین و خولیابوونی سیاسی بەبێ ترسی ڕاوەدووکەوتن بەبێ ڕەچاوکردنی سەربوونی نەتەوەیی، ئاینیی، ڕەگەزیی یان خەسڵەتی سێکسیش نموونەن بۆ ئەوانەی کە مافت ئەدەنێ لە سوید بمێنیتەوە.\nئەوە هیچ ڕۆڵێکی نییە کە ئایا ڕاوەدوونانەکە لە وڵاتی خۆتەوە بێت یان ئەگەر خێزانەکەت یان کەسانی تر هەڕەشە لە تۆ بکەن. ئەوکاتە دەستگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران لێکۆڵینەوە لەسەر ئەوە ئەکات کە ئایا چی لەوانەیە بەسەر تۆ بێت گەر بگەڕێیتەوە بۆ زێدی خۆت لە ئاییندەدا و ئەگەر دەستەڵاتدارییەکانی ئەوێ ناتوانن یان نایانەوێت بتپارێزن دژی ڕاوەدوونان کە تۆ ئەڵێیت مەترسی دووچاربوونی بۆ تۆ هەیە.\nدەزگای دەوڵەتی کۆچ، تۆ وەک پەناخواز ناونووس ئەکات، بەو ناو و ڕێکەوتی لەدایکبوونە و ئەو ڕەگەزە دادییەی کە لە بەڵگەنامەی ناسنامەکەتدا نووسراوە. یاسای سویدیی ڕێ ئەدات کە ئێمە تۆ بە ناوێکی ترەوە تۆمارکەین، بەڵام گەر تۆ حەزئەکەیت سەرناوت یان ناوی لەبریت بنووسرێت ئەوا ئەمە بۆ ئێمە باسکە، بۆئەوەی ئێمە تێبینییەک لەم بارەیەوە بنووسین.\nكاتێک دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بڕیاربدات لەبارەی پێداویستی تۆ بۆ پاراستن و بەو هۆکارەش مۆڵەتی مانەوە لە سوید وەرگریت، ئەوا لێکۆڵینەوەیەک لەگەڵ تۆدا ئەکرێت بۆ تێگەیشتن لەوەی کە ژیانت چۆن بووە و بۆچی دروست تۆ ئەترسی لە گەرانەوە بۆ زێدی خۆت. گەر هۆکارەکە خەسڵەتی سێکسی، دەڕبڕینی ڕەگەزی یان ناسنامەی ڕەگەزیت بێت، ئەوا گرنگە کە تۆ هەتا بکرێت زوو بۆ ئێمەی باسکەیت.\nزیاتر بخوێنەرەوە لەبارەی ئەوەی چۆن داوای پەنابەریی ئەکەیت\nدەزگای دەوڵەتی کۆچ ئەزانێت کە ئەکرێت گران بێت گێڕانەوەی شتی وا بۆ کەسێک کە تۆ هەرگیز نەتدیوە. لەوانەشە کە ئەمە یەکەم جار بێت تۆ باسی ئەمە بۆ کەسێک بکەیت و سنووری ئەوەی کەچی بۆ کەسێک کەسی و پریڤاتە بۆ هەمووان جیاوازە. ئەوە گرنگە کە تۆ دەرباری ئەمەش هەتا بکرێت زۆر بۆ ئێمە باسکەیت لەبارەی هەمووهۆکارەکانی پەنابەرییەکەت. ئەوەندەی تۆ بتوانیت وردەکاریی باسکەیت، ئەوەندەش بناخەی باشتر بۆ دەزگای کۆچ ئەبێت بۆ بڕیارگرتن. لێکۆڵەرەوەکە پرسیارگەل لەبارەی خەسڵەتی سێکسیش، دەڕبڕینی ڕەگەزی یان ناسنامەی ڕەگەزیشت ئەکات، هەروەها ئەو بیرکردنەوە و هەستانەی کە تۆ لەدەوری ئەمە هەتبووە و پەیوەندییەکانت لەگەڵ خێزانەکەت، برادەرەکانت و ئەو کۆمەڵگایەی تۆ لێی ژیاویت. ئێمە ئەرکی بەنهێنیکردنمان لەسەرە وئەوەی تۆ بۆ ئێمەی ئەگێڕیتەوە بۆ ئەو کەسانەی ناگێڕینەوە کە لەگەڵ بابەتەکەی تۆ کارناکەن.\nگەر تۆ واهەست ئەکەیت، کارهەڵسووڕێنەرەکەی کە لێکۆڵینەوەکەی تۆ جێبەجێ ئەکات، تێناگات کە تۆ چی ئەڵێیت، یاخود گەر تۆ زانیارییت پێیە کە کارهەڵسووڕینەرەکە پرسیاری لەبارەوە ناکات، ئەوا ئەبێت تۆ ئەمە بە زووترین کات کە بکرێت باسکەیت. چاوەڕوانی مەکە هەتا بڕیار لە بابەتەکەتدا ئەدرێت.\nتۆ بواری ئەوەت هەیە داخوازیت لەبارەی ڕەگەزی وەرگێڕەکە، کارهەڵسووڕێنەرەکە و یاریدەدەریی یاسایی بدەیت بۆئەوەی هەست بە ئاسوودەیی و دڵنیایی بکەیت لە ماوەی پرۆسەی پەنابەرییەکەدا و دەزگای کۆچ بۆی هەیە کۆششکات بۆ یارمەتییدانت لە داخوازیەکەتدا. تۆ کە لەسەرو ١٨ ساڵانەوەیت بەتەنیا و بەبێ هاوداواکار چاوت بە یاریدەدەرە یاساییەکەت و کارهەڵسووڕێنەرەکەت ئەکەوێت. تۆ ئەتوانیت داخوازی یاریدەدەرێکی یاسایی بکەیت کە زانستی تایەبەتیی لەبارەی دۆخی کەسانی hbtq (هاوڕەگەزخواز.دووڕەگەزخواز.خۆگۆڕ بەڕەگەزی تر.کیووەر بەواتا نایەوێت هیچ ڕەگەزی بۆ دیاریکرێت) کە خۆت بیناسییت یاخود یارمەتییت بدرێت بۆ دۆزینەوەی یاریدەدەرێکی یاسایی لەم بابەتە.\nگەر تۆ لەژێر ١٨ ساڵانیت\nدەزگای کۆچ و کۆچبەران ئەبێت گوێبیستی هەموو منداڵێک بێت کە داوای پەنابەریی ئەکات و لێکۆڵێنەوە لە پێداویستیی منداڵەکە بۆ پاراستن لێرە بکات. لەبەرئەوە گرنگە کە تۆ باسی ژیانی خۆت لە زێدی خۆت بۆ دەزگای کۆچ و کۆچبەران بکەیت و ئایا لەو باوەڕەدایت چی ڕووبدات گەر بۆ ئەوێ بگەڕێیتەوە. گەر تۆ لەژێر ١٨ ساڵیت و پەروەردەکاری خۆت لەسوید لەگەڵدایە، ئەوا دەزگای کۆچ ئەبێت لێیان بپرسێت کە ئایا بۆیان هەیە قسەت لەگەڵ بکەن بەبێ ئەوەی ئەوان لە ژوورەکەدا بن. گەر تۆ دایک و باوکی خۆت لە سوید لەگەڵتا نەبێت، ئەوا سەرپەرشتیارەکەتە کە بڕیار ئەدات ئایا ئێمە بەتەنیا قسەت لەگەڵ بکەین. گەر تۆ ئەتەوێت بەبێ دایک و باوکت قسە لەگەڵ کارهەڵسووڕێنەرەکە یان سەرپەرشتیارەکەت بکەیت ئەوا گرنگە ئەمە بڵێیت.\nوشە و زاراوە بە زمانی سویدیی وزمانی خۆت ئەکرێت مانای جیاوازیان هەبێت. گرنگترین ئەوەیە کە تۆ باس لە هەستەکان و بەسەرهاتەکانی خۆت بکەیت و ڕوونی کەیتەوە کە ئەمانە بە چییەوە پێکەوەبەستنیان هەیە و بۆچی تۆ ئەترسیت.\nگەر تۆ لە وەرگێڕەکە حاڵی نابیت یاخود ئەگەر لەو باوەڕەدایت کە وەرگێڕەکە هەموو شتەکان بێلایەنانە وەرناگێڕێت، ئەبێت ئەوەمان پێ بڵێیت. ئەوەشت بیربێت کە وەرگێڕەکە هەمیشە بە وشەگەلی تایەبەتی ئاشنا نییە، کە بۆ قسەکردن لەبارەی خەسڵەتی سێکسی، دەڕبڕینی ڕەگەزی یان ناسنامەی ڕەگەزیی بەکارئەهێنرێت. لەبەرئەوە ئەکرێت باش بێت کە بۆ وەرگێڕەکەش ڕوونکرێتەوە کە ئەو وشانەی تۆ بەکاریان ئەهێنیت بۆ تۆ چ مانایەک ئەدات.\nلە زۆرینەی شوێنی ژیانکردنەکانی دەزگای کۆچ و کۆچبەران، دوو کەس یان زیاتر لە هەمان ڕەگەز لە ژوورێکا بەشداریی ئەکەن. چاوەڕوانیی لە ماوەی پرۆسەی پەنابەریی ئەکرێت وابکات کە دۆخی نیشتەجێبوون فشاری لەسەربێت و لەوانەیە ناکۆکی لە ماڵەکەدا دروست بێت.\nئەوە گرنگە کە تۆ بە زووترین کات کە بکرێت باسی لێ بکەیت کە تۆ پێداویستیت بە چییە یاخود ئایا هەست بە دڵنیایی ئەکەیت لەو جێیەی ژیانی لێ ئەکەیت. گەر لە شوێنی ژیانکردنەکە کێشە هاتەکایەوە کە تۆ پێداویستیت بە یارمەتیی بێت بۆ چارەکاریی، ئەوا دەبێت بۆ ئێمەی بگێڕیتەوە. قسە لەگەڵ ئەو کارهەڵسووڕێنەرە بکە لەو یەکەی وەرگرتنە یاخود لەگەڵ ئەو کارمەندەی لە شوێنی نیشتەجێبوونەکەیە کە تۆ لێی ناونووسکراویت.\nلە بەشێک لە شارەکان سەردانگە هەیە، بۆ نموونە بۆ تەندروستیی سێکسی و ئامۆژگاری بۆ گروپە مەبەستی تایەبەت. نموونە بۆ گروپە مەبەست ئەکرێت ژن بێت، لاو یان کەسانی - بۆ زانیاریی زیاتر پرسیار لە کارهەڵسووڕێنەرەکەت بکە.. hbtq\nتۆ هەمیشە مافی ئەوەت هەیە کە پەیوەندیی بە ڕێکخراوە دڵخوازانەکان بکەیت لە ماوەی پرۆسەی پەنابەریەکەدا بۆ ئەوەی ئامۆژگاریی و کۆمەک وەرگریت. هەتا زانیارییت زیاتر بێت لەسەر مافەکانت و بواری جێگرەوە، بەمە ئەوەندەی تر ئامادە ئەبیت لە پێش هەنگاوە جیاوازەکانی پرۆسەی پەنابەریی. یەک لەو ڕێکخراوە دڵخوازانە RFSL ە کە کار لەگەڵ کەسانی hbtq ئەکات لە مافەکانیانا و کۆمەکی تایەبەت و شوێنی چاوپێکەوتنی تایەبەتی پێشکەش پەناخوازانی hbtq ئەکات.\nRFSL تازەهاتووەکان (RFSL Newcomers External link, opens in new window.)


خوێندکاران و لاوانی نەسڕ سەبەتە خۆراکییەکە لە گەڕەکەکانی پارێزگای زیقاردا دابەش دەکەن\n2020.05.30 - 18:32 234 like 0\nبەهۆی سەپاندنی قەرەنتینە خۆپارێزییەکەوە دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و ئەو کاریگەرییەی کە بە سەر کەسانی خاوەن داهاتی رۆژانەوە بەجێیهێشت، خوێندکاران و لاوانی نەسڕ هەستان بە دابەشکردنی کۆمەکە خۆراکییەکان بەسەر خێزانە کەمدەرامەتەکاندا کە نیشتەجێی گەڕەکە هەڕەمەکیی و هەژارنشینەکانی پارێزگای زیقارن.\nهەڵمەتی "بەسۆلیدارێتی سەردەکەوین" زیاد لە دوو هەفتەیە بە فەرمان و ئاڕاستەکردنی دکتۆر حەیدەر عەبادی دەستیپێکردووە، وئەمڕۆیش گەیشتە گەڕەک و ناوچە هەڕەمەکییەکانی پارێزگای زیقار وەکو گەڕەکەکانی (المنصوریە، والثورە، والبطحە) تێیدا دابەشکردنی خۆراکەکان تا شەو بەردەوامبوو وسەبەتەکان بەشێوازی جیاواز گەیەندرانە خەڵکی بەهۆی خراپی رێگاوبانەکانەوە.\nو"ئایات ئەلموزەفەر" بەرپرسی خوێندکاران و لاوان لە ئیتیلافی نەسڕ رایگەیاند: "سەرباری ئەو دۆخە ئەمنی و تەندرووستی و لۆجستییەی کە هاتوچۆ دەرگیری بوو بەڵام بەرپرسیارێتی مرۆڤایەتی و نیشتیمانیمان ناچارمان دەکات کە بەشداربین لە پێشکەشکردنی کۆمەک بە کەسوکارەکانمان لە هەموو پارێزگاکانی عیڕاقدا"\nوشایەنی باسە تا ئێستا سەبەتە خۆراکییەکە لە هەریەک لە پارێزگاکانی بەغداد وکەربەلا وئەنبار ونەجەفی شەریف ودیالا ومەیسان وبەسڕە و واسیت ودیوانییە وسەڵاحەدین و موسەنادا دابەشکراوە، وهەڵمەتەکەیش بەردەوام دەبێت تا کۆی پارێزگاکانی عیڕاق دەگرێتەوە.