چەفیە ڕەشەکەی دایکم، لە نێوان خەون و خەمی تەمەندا\nگۆرانیی لاوان و ئاسۆیەكی نادیار!\nتەمموز 07, 2019\nشیعر خەون و خەیاڵ و ڕوانگەی ئەو مرۆڤە خۆشخوان و خودان ئەزموون و هەست ناسکانەیە کە بەهێمنی بیر دەکەنەوە، بە هێمنی دەخوێننەوەو بە هێمنی دەنووسن، ئەو کەسانە ملوانکە شیعری تەڕ و تازە دەهۆننەوەو جیهانێکی ئایدیای تر لە خەون و خولیا دەڕسکێنن و بەنێو باخی خەیاڵبزوێنی جوانیەکاندا تێدەپەڕن، تەنانەت دەزانن لەودیوی پەردەوە چ ڕەنگاڵەیەک خۆی هەڵخستوە تا جێی ڕەنگەکاڵەکان بگرێتەوە، چ خۆشیەک لە چاوەڕوانیدایە تا درک بە تاریکی شەوە ئەنگوست لەچاو و تەنگ و چەڵەمەکان بینی، ئەوەش ئەو دارعەساو ئەو شمشێرە شیعرەی شاعیرە کە لێڵایی شتە ناڕوونەکان ڕوون دەکاتەوەو هەستێکی چێژبەخشمان پێ دەبەخشن، (چەفیە ڕەشەکەی دایکم) دوایین کتێبە شیعری مەملەکەتی شیعرستانی مامۆستا (ئاری ئاغۆک)ـی قەڵەم بەبڕشتە، کە لە دووتوێی (٨٠) لاپەڕەو بەتیراژی ١٠٠٠ دانە لە چاپخانەی چوارچرا ڕۆشنایی لەدایکبوونی بەخۆیەوە بینیوەو لەلایەن مامۆستای قەدر گران (حەیدەر عەبدولرەحمان)ـەوە پێشەکیەکی تەژی بە بەهای بۆ نوسراوەو لە ئاماژە پێدانێکدا ئەو نووسەرە دەڵێت: (ئاری ئاغۆک بەر لەوەی شاعیر بێت ئینسانێکە خۆی لە شیعر دەچێت، بۆیە ئەوەی لە ناخی ئەو دا سەرهەڵدەدات هەناسەیەکە بۆ ئارامی، ئەوەی لە دیدی ئەودا چرۆ بکات ئاسۆیەکە بۆ جوانبینی).\nهەروەها دەڵێت: (ئەو عاشقە، بەڵام عەشقی بێ هودەیی حەوایەک نا، بەڵکو عەشقی خاک و عەشقی گۆڕستان و عەشقی تەنیایی و باران و ڕابردووی ڕەسەن، عەشقی هەرە گەورەشی لێچەگە ڕەشەکەی دایکیەتی، کە ناوە ناوە تۆزی غەریبی و نامۆیی لەسەر هەڵدەنیشێ، بە تامەزرۆیی بۆنی ئەو لێچەگە دەکات و ڕووەو گۆڕستان ڕێ دەکات، لەوێ بۆ جارێکی تر بەسۆتر ئاوێزانی گۆڕی دایکی دەبێتەوەو تێر تێر ئەو لێچەگە ڕەشە ماچ دەکات).\nهەڵبەتە ئاری شاعیر زۆر لەوە ناسراوترە کە ئێمە بەنێو کوچ و کۆڵان و پەیژەکانی تەمەنی شیعرناسی و ڕوانگەناسی و ڕوئیاناسی سەربکەوین و باس لە ئەزموونی ئەفرێنەری شیعری بکەین، لە کاتێکدا لەوەتەی ئاشنا بەو جیهانە بووە، وەک گەنجێکی بەسەلیقە توانیویەتی لەدەرگای زۆر بابەت بدات و ئەزموون بکاتە هەوێنی بەرهەمەکانی، کە تا ئێستا ٢٤ کتێبی بەچاپ گەیاندوەو زۆرترین پانتایی لەو سێکتەرە بۆ شیعر و ئەدەب تەرخان کردوە و بەرهەمەکانی گەواهیدەرن بۆ هەناسە درێژی بەردەوامی ئەو رێچکە و کاروانەی کە قەناعەتی پێ هەبوەو لەسەری بەردەوام بووە، (چەفیە ڕەشەکەی دایکم) وەک ناونیشانێک بۆ ئەو کتێبە تازەیەی شاعیر، ڕاستەوخۆ بیرکردنەوەی هەموومان دەخاتە جۆش و خرۆشەوە، لەکاتێکدا هەموومان خاوەن دایکێکی بە میهر و سۆزین و دەزانین پیرۆزی دایک و پیرۆزی و میهرەبانیەکانی چەندە گەورەو فراوانە،هیچ کەسێک ناتوانێ لەئاستی ئەو گەورەییە سەری دانەوێنێ و خۆشەویستی خۆی بۆ دەرنەبرێت، چەفیەی ڕەش لە کۆمەڵی کوردەواریدا نیشانەیەکە بۆ مەزنیەتیی ئەو مرۆڤەی هەموومانی بەرهەم هێناوە، کە ئەگەر ئەو نەبێت مرۆڤایەتی قڕ دەبێ و كۆتایی دێ!!، بێگومان ئەوە ش چاکەیەکە و تا مردن هەموومان خۆمان بەقەرزاری دەزانین، ئەوەتا لە لاواندنەوە و ژیربوونەوەی دوای دابڕانی دایکە کۆچکردوەکەیدا، بەنێو ماڵی تەنهاییدا دێ و دەچێ و وەک عەشقێکی ڕۆحی هەر بەدوای بۆن و بەرامەی دایک و ڕەنگ و روخسارە بزرە ئەبەدیەکەی ئەوەندە خەیاڵ دەکات، نازانێ چۆن بەدیدەنی دایکی بگات و چۆن بگەڕێتەوە بۆ ئەو باوەشەی کەتێیدا چاوی هەڵێناوەو تێیدا خۆی ناسیوەو تێیدا گەورە بووە!!، کەچی بۆی دەردەکەوێ کە ئەو مرۆڤەی دەیەوێ پێی بگات و نەهێڵێ بڕوات...گومانە!، بەڵام گومان و چاوەڕوانی و نوشتە زۆر لەوە بچووکترەو هیچ شتێک دایکی ناگەڕێنێتەوە.\nلەو دیو دەرگاوە ....\nبە بوخچەیەک نوشتەی رەنگاوڕەنگ و\nئاسمانێک دوعای پێش باران و\nرووبارێک خۆزگەی بەجێماو\nچاوەڕوانی کلیلی ئەوێ دەکەم !!\nلە بەر خۆمەوە گۆرانیی عینادی و دوودڵی دەڵێمەوە\nلەکونی دەرگاوە تەماشای ژوورە قەڵەباڵغەکە دەکەم\nحەز دەکەم بێمە ژوور و بتبینم\nکەچی بۆشی نوشتە ڕەنگاوڕەنگەکان\nخەونی چاوەڕوانیم بەتاڵ دەکەن\nدەمخەنە نێو سێگۆشەی گومان .\nشاعیر هەر بەوە ناوەستێ گومان لەخۆی و دەورووبەری بکات بەڵکو هەموو ئەوانەی بە خائین و دووڕوو دەزانێ کە ناپاکیان لێ کردوە نەیانتوانیوە ئەو زەمەنە جوانیەی بۆ بگەڕێننەوە کە زەمەن و تەمەن و خەم و خۆزگەی دایکیەتی و پەشیمانیشە لەو گۆرانیانەی بۆ دەروێشە دووڕوو و سەرخۆشە بێ وەفاکانی چریوەو لە هەموو شتەکان پەشیمانە،\nئیتر لەگەڵ گەڵای حەڕام سەمای ژیانەوە ناکەم،\nخاکی دڵە بۆگەنەکان تێر ئاو ناکەم !\nنایەمەوە ..... نا\nزۆر پەشیمانم کاتێ ...\nگۆرانیم بۆ دەروێشە دوو ڕووەکان دەگوت و\nچەپڵەم بۆ سەرخۆشە بێوەفاکانی شار لێ دەدا\nدەچمە ژوورە تاریک و پڕ لە ڕەنگ و ئایدیا جیاوازەکانی ئەوێ\nلەم وێنە شیعریەدا شاعیر بە روانینێکی دژ و پێچەوانە جوانترین نموونەو جیاوازی نێوان دوو مرۆڤ دیاری دەکات (سەرخۆش و دەروێش)\nچەفیە ڕەشەکەی دایکی ئاری لە ٢٥ شیعر پێک هاتووە، لە خەوی غەفلەت، کاتێک تۆبە دەکات و بەئا گادێتەوە، دەستنوێژێکی پاک هەڵدەگرێ و نوێژی لێخۆشبوون بۆ ڕۆحی گۆناحی خۆی دەکات، پێمان دەلێت:\nکە کوژامەوە ..\nلەو دیو سنووری ژیانەوە\nبە ڕووناکیەکی نوێوە\nبەبەرگێکی نووری ئیمانەوە\nبە گیرفانێکی پڕ لە عیبادەت\nدەفتەرە سپیەکەی ئەوێ رۆژێ تەسلیم دەکەمەوە\nتا دوایین ووشەو دێر ....\nهەمووی لەنێو تەرازووی ئەوێ دادەنێم\nئەمجارەیان بەدیقەتتر و بە دەستنوێژێکی پاکتر\nلە عەرشی سپی نوێژی لەدایکبوون دەکەم\nلە دەقە شیعری (من لەوێم) ئەو تەنیاییەو یاخیبوون و بێ ماڵیەی خۆی دوای دابرانی دایک بەئاشکرا دەردەخات و گۆشەگیرانە دەژی و لە خەڵک و دەورووبەر دوو دەکەوێتەوەوم دەڵێت:\nمنی بێ ماڵ\nبێ ماڵتر بوومە\nمنی تەنیا .. تەنیاتر بویمە\nمنی یاخی ... یاخی تر بویمە\nلەشەقامی تەنیایی و یاخیبوون و وەرسبووندا\nئیتر تاقەتی هیچ شتێکم نەماوە\nتکا دەکەم ئەی بەفر...\nبەبرادەرەکانم بڵێ ....\nمن ئێستاکە لەوێم\nلە دەقەشیعری(گوڵدانی تەمەن ) کە بەیادی ٨٩ ساڵەی مومتاز حەیدەریی نووسیوەو پێشکەشی ئەوی کردوە،دەڵێت :\nهەشتا ساڵە ...\nباران و ژین\nخاک و خەڵک\nخەم و ئەوین\nکەرستەو هاڕمۆنیای بەردەوامی تەمەنە\nهەشتا ساڵە ....\nلە یەکەمین ڕێگای لە دایکبوون و خۆناسین\nتا کۆتایی ڕێگا داخراوەکان\nشەقامەکان پڕن لە گوڵی وشەو\nعەتری نووسین و ئیستاتیکیای جوانی\nبۆیە قسەکردن لەسەر تەواوی شیعرەکانی مامۆستا ئاری ئاغۆک، زۆر لەوە زیاتر و پانتاییەکی لەوە پتر هەڵدەگرێ، کە لەم گۆشەنیگا خێراییەوە نەتوانین مافی تەواوی پێ بدەین،ئەگەر یەکەیەکە پیاسەیەکی شیعرناسی تێدا بکەین،لەم دوا پەیڤەدا وێرای دەسخۆشیم، بۆ ئەو کەڵە نووسەرە گەنجە هەناسە نەبڕاوە کە ماوە ماوە،بە وشە پرشنگدارو ملوانکە شیعریە، پڕ هەستە ناسکەکانی بەسەرمان دەکاتەوە هیوای بەرهەمی جوان و جوانتری بۆ دەخوازم


کۆبوونەوەی دەستەی دەسپاکی لەگەڵ ڕێکخراوی UNDP بەڕِێوەچوو – ده‌سته‌ى ده‌سپاكى له هه‌رێمى كوردستان\nسه‌ره‌كی ئه‌كادیمیای ده‌سپاكی\nکۆبوونەوەی دەستەی دەسپاکی لەگەڵ ڕێکخراوی UNDP بەڕِێوەچوو\nلە رێکەوتی 2021/2/1 لە هۆڵی کۆبوونەوەکانی دەستەی دەسپاکی کۆبوونەوەی نێوان فەرمانگەی خۆپاراستن و شەفافیەت و فەرمانگەی یاسایی و به‌ڕێوه‌به‌ری نووسینگه‌ی سه‌رۆکی ده‌سته و بەڕێوه‌بەری ئەکادیمیای دەسپاکی لەگەڵ رێکخراوی UNDP بەڕێوەچوو .\nلە کۆبوونەوەکە دا هەریەک لە بەڕێوەبەرە گشتییەکانی فەرمانگەی خۆپاراستن و شەفافیەت و فەرمانگەی یاسایی و به‌ڕێوه‌به‌ری نووسینگه‌ی سه‌رۆکی ده‌سته و بەڕێوبەری ئەکادیمیا و و بەڕێوەبەرانی بەشی پەیوەندیدار لە فەرمانگەی یاسایی ئامادەبوون .\nکۆبوونەوەکە بۆ خستنەرووی هەنگاوەکانی جێ بەجێکردنی ئەو ڕێکەوتننامەیە بوو کە واژۆکرابوو لە بەرواری 2019/12/5 لە نێوان دەستەی دەسپاکی و UNDP دوایی باشتربوونی بارودۆخی تەندروستی گشتی.\nلە کۆبوونەوەکەدا بەتێرو تەسەلی ڕاو بۆچوونەکان ئاڵوگۆر کران لە نێوان هەردوو لا بەمەبەستی خێراکردنی هەنگاوەکان، لەسەر ئەم بنەمایە بیرۆکەی پڕۆژەیەک خرایە باس بۆ پاڵپشتی کردنی دەستە لە لایەن UNDP لە بوارەکانی شەفافیەت و ڕێکخستنەوەی یاسایی و چوارچێوەی هەنگاوەکانی چاکسازی و دژە گەندەڵی.\nشایەنی باسە ماوەی پرۆژەکە ساڵ و نیوێک دەخایەنێت کە بڕیار وایە لە مانگی ئاداری ئەم ساڵ بچێتە بواری جێبەجێکردن.\nکۆبوونەوەی هەماهەنگی دەستەی دەسپاکی لەگەڵ رێکخراوەکانی UNDP و EU بەڕِێوەچوو\nUNDP پاڵپشتی بۆ دەستەی دەسپاكی دووپات دەكاتەوە


کێن ئەوانەی تەرمی داعشییەکان دەشێوێنن؟ ئەرسەلان یارئەحمەدی – Peshmergekan\nکێن ئەوانەی تەرمی داعشییەکان دەشێوێنن؟ ئەرسەلان یارئەحمەدی\nدوای هێرشی هێزەکانی داعش بۆ سەر عێراق و داگیریکردنی پارێزگای موسڵ و داوابەدوای ئەوە دامەزراندنی خەلافەتی ئیسلامی لەو شارە، هەڵاتنی هێزەکانی حکومەتی ناوەندی لەلایەک و خۆڕاگری پێشمەرگەکانی کوردستان لەلایەکی دیکەوە بووە هۆی ئەوەی ناوی “پێشمەرگە” ببێتە مانشێتی زۆربەی میدیا بەناوبانگە جیهانییەکان.\nبێ گومان پشتگیری وڵاتانی رۆژئاوایی لە هێزی پێشمەرگە و نەتەوەی کورد دەگەڕێتەوە بۆ خۆڕاگری و داکۆکی لە مافەکانی نەتەوەی کورد و هەروەها هەموو پێکهاتە ئایینی و تەنانەت نەتەوەکانی دیکەی وەکوو عەرەب و تورکمەن بەبێ فەرق و جیاوازی لەو ماوەیەدا لەلایەن هیزی پێشمەرگەی کوردستانەوە.\nبەداخەوە لەماوەی دوو رۆژی رابردوودا بەشێوەیەکی بەرین لەماڵپەڕە کۆمەڵایەتییەکان وێنەی ئەو داعشیانەی کە بەدەستی پێشمەرگە کوژراون و لاقی لەسەر سینگیان دانراوە و یان تەرمەکانیان بەردباران شوێندراوە و بەردباران کراوە و تەنانەت لەحاڵەتێکیشدا تەرمی یەکێکیان بەستراوەتەوە بە ئۆتۆمبیلێک و لەسەر شەقام رایدەکێشن ، بڵاو بووەتەوە!\nداوێک کە کاڵ کردنەوە و لە ئاکامدا کۆتایی هێنانی پشتگیری وڵاتانی رۆژئاوایی لە هێزی پێشمەرگە و سەر لەنوێ تەنیا مانەوەی کورد و ملکەچ و چاولەدەستبوونی لە دوژمنانی خۆی کردووەتە ئامانج .\nبە بروای من ئەو کەسانە دوو دەستەن؛ دەستەیەکیان ئەوانەن کە دەیانهەوێ شکستە حیزبییەکانی خۆیان بشارنەوە و بەشێوەیەکی نائاگاهانە و نەزانانە بەبڵاوکردنەوەی ئەو وێنانە دەیانهەوێ ورەی هاوبیر و هاو حیزبییەکانی خۆیان بەرز بکەنەوە!\nبەڵام دەستەی دووهەم کە مەترسییەکی گەورە بۆ سەر خەباتی رەوای گەلی کورد بەئەژمار دێن، ئەوانەن کە بەشێوەیەکی تەواو ئاگاهانە و پلان بۆداڕێژراو و لەژێر کاریگەری وڵاتانی دراوسێی کورد خەریکە خەباتی رزگاریخوازانەی نەتەوەی کورد بنکۆڵ و ناشیرین دەکەن.\nبەداخەوە ئەوەی کە جێگای سەرەنجە ئەوەیە کە خەڵکێکی زۆر کە بەشێکیان کەسانی ناسراون لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بەبێ بیر کردنەوە کە ئاکامەکانی بڵاو کردنەوەی ئەو جۆرە وێنانە، بەشێوەیەکی بەرین دەستیان داوە بە بڵاوکردنەوەی ئەو وێنانە کە لەراستیدا هیچیان لەهەڵس و کەوتەکانی داعش کەمتر نییە.\nراستە ئێمەی کورد زامارین، راستە کچان و ژنانمان دەستدرێژیان کرایە سەر و وەکوو کۆیلە فرۆشران، راستە دەیان پێشمەرگە و رۆڵەی بە ئەمەگی ئەم خاک و ئاوە بەدەستی ئەو هێزە سەدە نێوەڕاستییە سەر بڕدراون ، بەڵام ئاخۆ کردەوەی هاوشێوەی ئەوان برینەکانی ئێمەی کورد ساڕێژ دەکات؟ ئایا “حۆجام سورچی” یەکان دەگەڕێنەوە؟ ئازار و مەینەتی ١٠ منداڵەکەی کەم دەبنەوە؟ بە دڵنیاییەوە وڵامی ئەو پرسیارانە نەیە.\nکەوا بوو ئەرکی تاکی کورد ئەوەیە بە هەست کردن بە بەرپرسایەتی و رەچاوکردنی بەرژەوەندییە نەتەوەییەکان، نەک هەر ئەو جۆرە وێنانە کە بەداخەوە زۆر جار جلی کوردی و ئاڵای کوردستانیش وەک دوو هێمای نەتەوەی ئێمەی کورد تێیدا دەبیندرێت بڵاو نەکەینەوە ، بەڵکوو پێش ئەو جۆرە کردەوانە بگرین و داوای بەدواداچوونی یاسایی بۆ ئەو کەسانە بکەین کە ئەو جۆرە وێنانە دەکێشن و بڵاویان دەکەنەوە.\nلەکۆتاییدا دەبێ بڵێم جێگای خۆیەتی کە بەرپرسانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و لەسەرووی هەموویانەوە بەڕێز مەسعوود بارزانی سەرۆکی هەرێم پێویستە لەسەر ئەو کردەوە قیزەونانە هەڵوێستی لێبڕاوانەیان هەبێت و ئیزن نەدەن لەژێر ناوی پێشمەرگە و هێما نەتەوەییەکانی گەلی کورد کردەوەی هاوشێوەی کردەوەکانی داعشی بێزراو و تەکیک کەوتوو لە کۆمەڵگەی جیهانی ئەنجام بدرێت.


له پێناو كوردستانێكی به‌هێز ده‌بێ له ئیدریس بارزانیه‌وه فێربین - پیران ئه‌میر\n29/1/2019 - 13:31\nله پێناو كوردستانێكی به‌هێز ده‌بێ له ئیدریس بارزانیه‌وه فێربین\nوەک سەرۆک بارزانی وتی دەتوانم بڵێم کاک ئیدریس وێنەیەکی پاک و بێگەردی مستەفا بارزانی بوو\nله ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابردوو زۆر له باره‌ی ئیدریس مسته‌فا بارزانی گوترا وه‌و له لاپه‌ڕه‌كانی مێژوودا نوسرایه‌وه، ناوێك كه هێشتا توێژینه‌وه و لێكۆلینه‌وه‌ی زیاتری گه‌ره‌كه بۆ ئه‌وه‌ی له حیكمه‌ت و دانایی ئه‌و زاته مه‌زنه تێبگه‌ین كه له دوای نسكۆوه به‌فری چیاكانی گڕتێبه‌ردا و دووباره له‌گه‌ڵ سه‌رۆك بارزانیدا شۆڕشیان هه‌ڵگیرسانده‌وه و له ساته‌وه‌ختی ناته‌بایی لایه‌نه‌كاندا روی خێری به‌ڕووی ئاشتی و ته‌بایی بوو.\nبه‌لێ ئه‌و ناوه داینه‌مۆی شۆڕشی گوڵان و خه‌باتی شاخ و كۆتری ئاشتی بووه كه له ڕاپه‌ریندا گه‌یشته ترۆپك، ده‌كرێ بگوترێ هیچ کەسێک وەک ئیدریس بارزانی نەبوو، ئەو لە مەیدانی خەباتی ڕزگاری خوازی کوردستاندا بە کار و فەرمان و هەڵوێستەوە تەواو هاوشێوەی باوکی بوو قاڵبووی مەیدانی خەبات و پێشمەرگایەتی و ئاشنای تەواوی شاخەکانی کوردستان بوو، پێشمەرگە و ڕۆشنبیر و ڕۆشنفکر و ئاشتی خواز بوو بەجۆرێک گیانی تەبایی تێکەڵی خرۆکەکانی خوێنی ببوو، ئەو داینەمۆی تەبایی ناو ماڵی کورد و شۆڕشگێران بوو بە جۆرێک وەک سەرۆک بارزانی وتی ( دەتوانم بڵێم کاک ئیدریس وێنەیەکی پاک و بێگەردی مستەفا بارزانی بوو، ھەموو سیفاتی لەودا کۆ ببنەوە) بەڵێ شەهید ئیدریس بارزانی بەحەق پێشمەرگە و سەرکردەی ڕۆژانی سەختی خەبات و خاوەنی دەسکەوتەکانی بەیاننامەی ئازاری ساڵی حەفتا و ژیانەوەی خەباتی کورد بوو لە شۆڕشی گوڵاندا.\nئێستا كه به‌دروشمی (به‌ره‌و كوردستانێكی به‌هێز) پارتی دیموكراتی كوردستان توانیویه‌تی سه‌ركه‌وتنی مه‌زن به‌ده‌ست بهێنێت و شه‌ڕه‌فی سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌تی له ئیراده‌ی جه‌ماوه‌ر وه‌رگرتووه و خه‌ڵك چاوه‌ڕێن و لایه‌نه‌كان به گیانی برایانه و لێك تێگه‌یشتنه‌وه بێنه پێشه‌وه و وانه‌كانی ته‌بایی و ئاشتی له ئیدریس بارزانیه‌وه فێربن و جێبه‌جێی بكه‌ن به ئاراسته‌ی هه‌رچی زووتر گه‌شانه‌وه و پێشخستن و نه‌جاتدانی هه‌رێمی كوردستان له‌و كێشمه كێشمانه‌ی ئێستا له‌ناوچه‌كه بوونی هه‌یه به‌لێ پێویسته وه‌ك چۆن له به‌غدا و له تاوتوێ كردنی بابه‌تی به‌شه بوجه و موچه‌ی هاوڵاتیاندا ده‌سته‌كانمان له یه‌كتر گرێدا و سه‌ركه‌وتنی گه‌وره‌مان بۆ ئه‌و قۆناغه به‌ده‌ست هێنا، به‌هه‌مان شێوه پێویسته به‌هه‌مان روحیه‌ت كار بكه‌ین بۆ قۆناغی داهاتوو تاكو به‌یه‌كه‌وه له كوردستانێكی به‌هێزدا به‌ره‌و ئامانجی باڵاتر هه‌نگاو بنێین.


ئەمڕۆ شەش ساڵ بەسەر ساڵیادی كارەساتی شەنگال و جینۆسایدی ئێزدییان، تێدەپەڕێت كە داعشی خوێن مژی تیرۆریستی تەكفیری، رۆژی3/8/2014 بەشێوەیەی نامرۆڤانە رەوایەتی بەخۆیداو بێ ئەوەی گوێبداتە پێكەوە ژیانی ئایینی بەشێوەیەكی دڕەندە و نامرۆڤانە، لەبەرچاوی كۆمەڵی نێودەوڵەتی ، دەستی چووە گیان و خوێنی ئێزیدیەکان و شارستانیەت و پێكەوەژیانی ئایینی خەڵتانی خوێنكرد.\nبەداخەوە لەو كارەساتەی داعش بەسەر خوشك و برایانی ئێزیدی هێنا، سەرباری ئەوەی بەكوشتن و زیندەبەچاڵ و ئەنفال نەوەستا، بەشێوەیەكی نامرۆڤانە هاوشێوەی سەردەمی جەهالەت، بەئاشكرای مامەڵەی بازرگانی و كڕین و فرۆشیان بە كچ و ژنی ئێزیدی كرد.\nژنان لەدوای كارەساتی شەنگال، سەرباری ئەوەی كەس و كار و خێزان و نیشتمانی خۆیان لەدەستدابوو، بەهۆی كردەوە قێزەونەكانی داعشی تیرۆریستەوە، كەوتنە ژێرباری غەدرێكی گەورەوە مەگەر هەرئەوان لەم سەردەمەی دووبارە بوونەوەی غەدرەدا بینیبێتیان، بازاڕەكانی (رەققە موسڵ)بوونە ئەو شوێنەی كەتاقمە تیرۆریستییەكەی داعش "كچ و ژن و منداڵی ئێزیدیان وەك كاڵا تێدا بفرۆشن" بەداخەوە بەهۆی كردە نامرۆڤایەتیەكانی داعش هەزاران كچ و ژن لە رووی دەرونییەوە بوونە قوربانی هەزاران خێزان لەیەك دابڕان، بەشێكی زۆریشیان بێ چارەنوس لەم نێوەندەدا مانەوە.\nبەداخەوە تاكوئێستا هیچ هەنگاوێكی كردەی لەو بوارە نەنراوە بۆ ئەوەی كۆمەڵی نێودەوڵەتی كارەساتی شەنگال بەجینۆساید بناسێنرێت،بەوهیوای كۆمەڵی نێودەوڵەتی، حكومەتی عێراق و هەرێمی كوردستان، هەنگاوی فیعلی بنێن بۆ ئەوەی ئەم كارەساتە لە ئاستی دنیا وەك تاوانی جینۆسایدی نێودەوڵەتی بناسێنرێت و تاوانبارانی تاقمە سەرلێشێواوەكەی داعش بەسزاو چارەنوسی خۆیان بگەیەنێت.\nبەداخەوە تائێستا لەدوای شەش ساڵ لەو تاوانە گەورەیە، برینی بەئازاری خوشك و برا ئێزدییەكانمان ساڕێژ نەبووە.\nهەزار خێزان لەڕووی دەروونییەوە لەوپەڕی بارێكی خراپی دەرونیدان ، هەزاران كچ و مناڵ و پیاوی ئێزدی بێ سەروشوێنن و تەنانەت تا ئێستاش رووفاتەكانیان نەدۆزراوەتەوە.\nهەزار پیر و بریندار لە ئاوارەیی كەمپەكاندا و دوور لە زێدی خۆیان لەژیانێكی كولەمەرگیدان كە چاوەڕێن رۆژێك دوور لە ترس دوور لە دووبارە بوونەوەی كارەساتی خوێناوی بگەڕێنەوە زێدی ڕەسەنی خۆیان و لە سایەی ئارامیدا ژیانێكی سادە بگوزەرێنن.\nجێگەی خۆیەتی لەم رۆژە خەمگینەدا باس لەوە بكەین ئەركی هەردوو حكومەتی هەرێم و بەغدا و لایەنە سیاسییەكانی كوردستانی و عێراقە كە لەم كاتەدا هەنگاوی كرداری بنێن بۆ ئەوەی لایەنی كەم دۆخی سیاسی و سەربازی شەنگال ئاسایی بكرێتەوە، دەرفەتە بە هاوڵاتیانی رەسەنی شەنگال و دەوروبەری بدرێت لە كەمپەكاندا بگەڕێنەوە بۆ سەر زێدی ڕەسەنی باوباپیرانیان. پێویستە بەو ڕۆحیەتە مامەڵە لەگەڵ كەیسی ئێزیدییەكان بكرێت لە باتی كێشمەكێشی حزبی بەرتەسك، ئاوەدانكردنەوەی ئەو شارە بكرێتە بنەما بۆ خزمەتكردنی ئێزیدییان.\nلەكۆتایدا بەو هیوایەی خزمەتی زیاتر بە ئێزیدیەکان بكرێت و قەرەبووی ئەو نەهاتیانەیان بەخزمەت بۆ بكرێتەوە و كارجددی بكرێت بۆ ئەوەی چارەنوسی ئەو كچ و ژنانەی كە تا ئێستا بێسەرو شوێنن دیاری بكرێت.


هەسەدە: پلانی کشانەوەمان جێ بەجێ دەکەین – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on تشرینی یه‌كه‌م 20, 2019 992 جار بینراوە 0 سەرنج\nفەرماندەیەکی باڵای هێزەکانی سوریای دیموکرات ئاشکرای کرد: ئەمرۆ پلانی کشانەوەمان لەسەرێ کانی جێ بەجێ دەکەین، “رێدور خەلیل” بەرپرسی پەیوەندییە گشتییەکانی هێزەکانی سوریای دیموکرات هەسەدە رایگەیاندووە: پلانی کشانەوەمان بەدرێژایی ١٢٠ کم لەسنوری تورکیا لەسەرێ کانی و گرێ سپی بەقوڵایی ٣٠ کم، دەست پێدەکەین. رێدور خەلیل لەراگەیەندراوەکەیدا ئاماژەی بەوەشداوە: پێ ویستە تورکیا گەمارۆی سەرخەڵکی سڤیل و شەرڤانان هەڵگرێت لەسەرێ کانی و گرێ سپی، بۆ ئەوەی دەربازببن، بەرپرسەکەی هەسەدە دەشڵێت: ئەگەر تورکیا دەست هەڵنەگرێت لەگەمارۆیەکە ئەوا بەناچاری ماوەی کشانەوەمان درێژ دەکەینەوە.\nبڵاوکراوەی پێشووبرێت مەکگۆرک پلانێکی مەترسیداری ئەردوگان ئاشکرادەکات\nبڵاوکراوەی نوێترله نسكۆی ئه‌یلوله‌وه بۆ سه‌ركه‌وتنی شۆرشی ڕۆژئاوا


16:43 - 19 جۆزەردان 2717\nلەو سێمینارەدا سەرەتا لە لایەن عومەر ئەلیاسی بەخێرهاتنی بەشدار بووان کرا و پاشان سیمینارەکە بە خولەکێک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە گیانی پاکی شەهیدانی کورد و کوردستان دەستی پێ کرد.\nلە بەشی دووهەمی سێمینارەکە بورهان ئەحمەدی ئەندامی شۆرای شاری تورکۆ، باسێکی لە سەر کەیسی دوو چالاکوانی کورد کرد.\nئەو سێمینارە لە لایەن دوو گرووپی مووزیکەوە پاڵپشتی لێکرا و له لایەن شاعیر ڕەئوف گوڵبەدەن و عەبدوڵڵا حاجی بە هۆنراوە کۆماری ئیسلامییان شەرمەزار کرد.


ده‌رباره‌ی یه‌كێتیە کرێکاریەکان ، باسێک لە سیمیناری حزبی کۆمۆنیستی ئێراندا – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ده‌رباره‌ی یه‌كێتیە کرێکاریەکان ، باسێک لە سیمیناری حزبی کۆمۆنیستی ئێراندا\nده‌رباره‌ی یه‌كێتیە کرێکاریەکان ، باسێک لە سیمیناری حزبی کۆمۆنیستی ئێراندا\nدەقێکی وەرگیراو لە کاسێتەوه\nوەگێڕانی لە فارسیەوە: جەبار مسەفا\nئەم باسە لە سایتی حیزبی حکمەتیست ( هێڵی ڕەسمی) وەرگیراوە و له (کۆمۆنیست)دا بڵاوكراوه‌ته‌وه. چەند هەفتەیەک لەمەوبەر من بۆ بەرنامەی ئاسۆی کرێکاری، کە لە ڕادێۆی پێشەنگی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستانەوە پەخش دەکرێت، وەرمگێرایە سەرکوردی و ئامادەم کرد و لەچوار ئەڵقەی ئەو بەرنامەیەدا پەخش کرا. لەبەر گرنگی باسەکە و بۆ ئەوەی بەدەقی نوسراو هەبێت بۆ خۆێنەران و هەڵسوڕاوانی بزوتنەوەی کرێکاری، بە پێویستم زانی لە دیدگای سۆشیالیستدا بڵاو بکرێتەوە. (وەرگێڕی کوردی)\nڕاستیەکەی من وابۆی دەچم کە ڕوی سەرەکی باسەکەی هاورێ ئەمیر لە قسەکانیدا، رەخنە بێت لە ئیكۆنۆمیزم و تریدیونیزم سەربارەی بەدیکردنی هەوڵێک بۆ ئەوەی خودی خەباتی ئابوری و خودی یه‌كێتیە کرێکاریەکانیش جیابکرێنەوە لە سیاسەتی تریدیۆنیستی و ئیكۆنۆمیستی. بەڵام کاتێک بیرم لە سەرجەم باسەکە کردەوە دیتم بڕێک ستەم لە خەباتی ئابوری کراوە وابۆی دەچم کە دەبێ قسە لەسەر بایەخی خەباتی ئابوری و گرنگیەکەی بکەم بەتایبەتی کە لە کۆتایی قسەوباسەکەی هاوڕی ئەمیردا جێگاوڕێگای واقعی خەباتی ئابوری کەمڕەنگ کراوەتەوە. سەرباری ئەوەی کە بە ئاماژە دان بە چەند لاوازیەک کە هەن و بە کەسانێک کە لە ئێمە جیاوازن، ڕەزمەندگان و ڕاهی کارگەر ولادانەکانی ئەوان، بە بۆچونی من لادانێکی واقعیتر و ترسناکتر کە ڕوبەڕوی ئێمە دەبێتەوە، کەمڕەنگ کراوەتەوه.\nسەبارەت بەوەی کە ئایا خەباتی ئابوری دەروازەی یەکەمی هوشیاری کرێکاری یان دەروازەی یەکەمی خەباتی چینایەتیە یان نا، پێموایە دانی چەند سەرنجێک پێویستە. بە بۆچونی من خەباتی ئابوری دەروازەی هوشیاری کرێکاریە. واتە ئەو بۆچونەی کە گوایە چینی کرێکار بە بێ دركکردن بە بونی خۆی وەک فرۆشیاری هێزی کاری دەتوانێ بە ئاگایی سۆشیالیستی لە پێناوی هێنانەدی سیستەمێکی نوێ بگات، کارێکی ئەستەم و دژوارە. پێموایە کە پرۆسەی خۆڕسکی پەیوەستبونی کرێکاران بەهەر جۆرە خەباتێکەوە لەو شۆینەوە تێدەپەڕێت کە ئەوان پەیبەرن بە بارودۆخی خۆیان لە کۆمەڵگەی سەرمایەداریدا وەک فرۆشیاری هێزی کار و هەمو ئەو زوڵم و ناعەدالەتیەی سەرچاوەی لێوه‌دەگرن، کە بەرامبەریان دەکرێت.\nدووهەم بە بۆچونی من بە ڕێکەوت نیە کە یونیۆنیسم و ئیكۆنۆمیزم پەیوەستن )تداعی) بە خەباتی ئابوریەوە، دورخستنەوە لە سیاسەت پەیوەستە بە خەباتی ئابوریەوە، هەروەها ئەوەش ڕێکەوت نیە کە بە شێوەیەکی سروشتی، سەروسیمای بەشێكی زۆر له کرێکارانی پێشڕەو وهەڵسوڕاو لە مەیدانی خەباتی ئابوریدا پەیدا دەبن و دەناسرێن. هۆیەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی بەشداریکردن لە خەباتی ئابوری لە ڕوانگەی کۆمەڵگەی بۆرجوازیەوە ئاسایترە. واتە سروشتیە کە کەسێک گەرەکی بێت کاڵاکەی خۆی بە نرخێکی بەرزتر بفرۆشێت، یان کەسێک گەرەکی بێت وەک ئینسان مافی هەبێت، بیمەی هەبێت تەندروستی و کرێی بەرزتری هەبێت و لە هەمان کاتدا دژ بە رژێمی مەوجود نەبێت و خوازیاری ژێرەوژورکردنی نەبێت. کۆمەڵگە ئەم شتە دەسەلمێنێت، تەنانەت لە سایەی فاشیستترین حکومەتدا کاتێک کە ئێوە دەڵێن هەر خەباتێکی ئابوری لە لایەن بۆرجوازیەوە سەرکوتدەکرێت، من دەڵێم هەر لە سەرەتاوە خەباتی کۆمۆنیستی و سۆشیالیستی سەدان قات خراپتر سەرکوتدەکرێت. لەهەندێک شوێندا و لە فاشیستترین وڵاتدا، ناڕەزایەتی لە سەر سەعاتکار، لە پێناوی بیمەدا، ناڕەزایەتی لە پێناو بارودۆخی تەندروستی کارخانە، کۆمەڵە شتێکن کە زیاتر قبوڵدەکرێن تا خەبات لە پێناوی لەناوبردنی دیکتاتۆریەتدا یان خەبات بۆ لە ناوبردنی موڵکداری تایبەتی. گەرەکمە بڵێـم ئەوە دروستە کە ئەم خەباتی ئابوریەی چینی کرێکار بە خێرایی لە قۆناغێکی مێژویی دیاریکراودا و لە وڵاتێکدا دەکێشێتە مەیدانی خەباتی سیاسیەوە لەسەر دەسەڵات، یان بۆ جەنگێک – لە بابەتی ڕاپەڕین یان بە هوشیاریەوە بۆ گرتنی دەسەڵات. بەڵام واقعیەت ئەوەیە کە بە ڕەواڵی گشتی کۆمەڵگەی سەرمایەداری هەمیشە بوارێک بۆ خەباتی ئابوری دەکرێتەوە. خۆ ئەگەر ئەمە نەبێت بەشیوەیەکی سروشتی چینی کرێکار بەرەوە هەڵچون پەلکێشدەکرێت و هەر لەناو دەچێت . چونکە خودی بوونی چینی کرێکار و پەیوەندی بە سەرمایەوە لە گرەوەی ئەم خەباتەدایە. بۆیە ئەوەی کە من دەمەوێ بیڵیم ئەوەیە کە مەترسیەک کە هەڕەشە لە ئێمە دەکات ئەوە نیە ڕەوتێک بێت لەبەرامبەر ئێمەدا ئیكۆنۆمیزم و سەندیکالیزم نۆێنەرایەتی بکات. راستیەکەی مەترسی لەوەدایە کە ئێمە لە میانەی سنوربەندی لەگەڵ ئیكۆنۆمیزم و سه‌ندیكالیزمدا و بەناوی ئەو سنوربەندیەوە خەباتی ئابوری و جێگاورێگای مێژویی ئەو خەباتە بۆ ئەم چینە، و جێگاوڕێگای هەمیشەیی بۆ ئەم چینە وە هەروەها جێگاوڕێگای تاکتیکی بۆ حزبی کۆمۆنیستی ئێران، نادیدە بگرین. جێگایوڕێگای مێژویی خەباتی ئابوری بەو واتایەی کە وتم بەشێکی خۆدئاگایی چینی کرێکارە و ئەگەر ئەم پرۆسەیە بخەینە ژێرباری بارودۆخی دیکتاتۆری و سەرکوتی سیاسیەوە، ئەوکات بەو ئەنجامە سەیروسەمەرەیە دەگەین کە هاوڕێ ئەمیر پێگەێشتوە کە دەڵێت “بیرکردنەوەی کرێکاری ئێرانی بەراورد ناکرێت بە بیرکردنەوەی کرێکارێکی مامناوەندی ئینگلیزەوە”. من ئەمە ناسەلمێنم. ئەم خۆپەرێشانکردنە دژ بە حکومەتی ناوەندی بە بێئەوەی نیشانیبدات کە چ ئەڵتەرناتیڤێک ئەم کرێکارە بەرامبەر حکومەتی ناوەندی بەرجەستە دەکاتەوە، بە بێئەوەی مەعلوم بێت کە ئەم کرێکارە دیاریکراوە کە بەرامبەر حکومەتی ناوەندی زەلیل، بە چ شتێک فریودراوە، خۆی لە خۆیدا دەستکەوتێک نیە، خۆی لە خۆیدا نیشانەی ئاستێکی باڵاتری هوشیاری نیە، بەتایبەتی نیشانەی ئاستێکی باڵاتری خەمڵینبوون نیە لە ئەزموندا، تەنانەت نیشانەی ساویلکەیی و نەبوونی هەرجۆرە ئەزمونێكه.\nخاڵی لاوازی سەره‌کی چینی کرێکاری ئێران لە هوشیارنەبونی بەوەی دەبێ یەکگرتوبێت بەرجەستە دەبێتەوە. چینی کرێکاری ئینگلتەرا بە سونەت خاوەنی ئەم درکەیە. چینی کرێکاری ئێران بە بونی بە ئامرازی دەستی حزبە بورجوازیەکان دەناسرێتەوە. چینی کرێکاری ئینگلتەرا بە دەستی خۆی حزبێکی بۆرجوازی ڕێکخست. بەڵام ئەگەر ئێوە بڵێن دەکرێ چینی کرێکاری ئینگلتەرا هەروا بە ئاسانی بچێتە ژێرباری کارکردی فاشیست و کارکردی کۆنسرڤاتیڤ و لیبراڵ وئەۆروکۆمۆنیستەکانەوە؟ نا ، ناچێت؛ ئەو بە سونەت و ڕەوشە دیاریکراوە عەقیدەتیەکانی دەرونی چینەکەی خۆی پابەندە. چینی کرێکاری ئینگلیز هوشیارانەتر ریفۆرمیستە. چینی کرێکاری ئێران هەمیشە ئامرازی دەستی موجاهدین، خومەینی؛ بەرەی نیشتمانی و حزبی تودە بوە. دەمەوێت بڵێم چینی کرێکاری ئێران بەوەی کە پێداگری لەسەر داخوازیە ئابوریەکانی نەکردوە، بەوەی کە عەقڵێکی پەیوەست بە داخوازیە ئابوریە هاوبەشەکەی نەبووە، لە بناغەوە بوەتە زەمینەی نەشونمای پۆپۆلیزم و نەشونمای حزبە وەردەبورجوازیەکان و زەمینەی لاوازی مێژویی کۆمۆنیزم.\nئەگەر ئێوە بهێننە بەرچاوی خۆتان کە کرێکارانی پیشەسازی نەوت بەو ڕادەیەی کە وەک کرێکارانی ڕشتەیەک – وەک کرێکارانی ڕشتەی نەوت- و بە کاری ئابوری خۆیان – دەستیان بدایەتە خەبات و تەنانەت ئەگەر نەشیانوتایە بروخێ ئەزهاری – بەهەمان ڕادە یارمەتی بزوتنەوەی کۆمۆنیستیان دەدا لەبەرامبەر بزوتنەوەی ئیسلامیدا، ئەوکات ئەتانزانی کە خودی زەینی چینایەتی – ئابوری چینی کرێکار چ رۆڵیکی گرنگی هەیە لە ئاسانکردنی کاری کۆمۆنیستەکان لە بەرامبەر ئۆپۆزسیۆنێکدا کە گەرکیەتی تەنها چاکسازی لە رژێمەکاندا بکات و حکومەتێکی سەرکوتگەر بگۆڕێت بە جۆرکی تر لە سەرکوت. ئەمڕۆ دەکرێ کرێکاری ئێرانی بە سانایی دوبارە ببێتە ئامرازی دەستی ئۆپۆزیسۆنی ناکۆمۆنیست و دووبارە لە شۆڕشی ئێراندا بکەوێتە دوای مەسەلەیەک و کڵاوبنێنە سەری، بەهۆی ئەوەی کە درکێكی ڕۆشنی لە خەباتی ئابوری نیە.\nخاڵێکی ترکە لە ڕوی مێژویەوە تۆمارکراوە ئەوەیە کە خەباتی ئابوری چینی کرێکار جۆرێکە لە سەنگی مەحەکی کۆمۆنیزمیش. ئێوە سەیری پۆڵەندا بکەن؛ دوای سی ساڵ، چل ساڵ، پەنجا ساڵ بە شوێنێک گەیشتین کە ژمارەیەک کەس هاتن وتیان سۆشیالیزم ونەزمی نوێ و لەولاشەوە ژماریەکی تر وتیان نانی شەو و سەعاتکار. بە شێوەیەکی مێژویی سەنگی مەحەک ئەوە بو کە ئەو سۆشیالیزم و نەزمی نویێە سەرئەنجام دەچێتەوە سەرئەوەی کامیان نانی شەو سەعات کار بەشیوەیەکی ئاسانتر دابیندەکەن؟ ئایا ئەو بیرۆکەیەی کە ئینسان سەر لەبەیانی ماسیگرە، دوانیوه‌ڕۆ له‌حیمچی و شەوانەش بۆیەچی جێبەجێدەبێت؟ واتە بارودۆخی بابەتی و مادی چینی کرێکار لە هەموکاتدا دەبێتە مایەی سەرکەوتنی کۆمۆنیستەکان و مایەی حەقانیەتی هەر بۆچونێکی کرێکاری، ئەگەر وابێت ئەوە ئەم خەباتی ئابوریە کەمڕەنگ دەبێتەوە – ئەم داخوازیە ئابوریانە وەک تەوەرەی سەرەکی بونی چینایەتی چینی کرێکار – بە بۆچونی من دەکرێ ببێتە قاڵبی هەر شتێکی ڤۆلۆنتاریستی )كاری خۆبه‌خشانه). ” باشە ئەوە دوڵەتی تۆیە ئیتر” ” ئیتر خۆماڵیمان کرد” ویان ” ئەوە حکومەتەکە سۆشیالیستیە” یاخود ” بەره‌یەکی دژ فاشستیە ئیتر“. (٢)\nبە بۆچونی من بەو ڕادەیەی چینی کرێکار پێداگری لەسەر قازانجە ئابوری و داخوازیە تایبەتەکانی خۆی دەکات بەهەمان ڕادە یارمەتی کۆمۆنیستەکان دەکات، نەک حزبە ریفۆرمیستەکان، کە لەسەر مەسەلەی دەسەڵات لەنێو خودی بۆرجوازیدا لە کێشەدان. چونکە تەنها کۆمۆنیستەکانن کە سیستەمێک بۆ کۆمەڵگە پێشنیار ده‌کەن کە توانای جێبەجێکردنی قازانج و داخوازیەکانی ئەوانی هەبێت. یەکێک لە فاکتۆرەکانی ڕسواکردنی ڕیڤێژنیزم وریفۆریزم لە حزبەکان دوای کۆمینترن ڕێک هەمان داخوازیەکانی چینی کریکار بو . پێموایە ئەم خاڵە لەم باسەدا كەمڕەنگە.\nبەڵام سەبارەت بە خودی ئێران بە بۆچونی من ئەو شتەی هەڕەشەمان لێدەکات دووربونە لە چینی کرێکار نەک کلکایەتی کردنی چینی کرێکار. هەر لەبناغەوە من پێموانیە کە راهی کارگر و ڕەزمەندگان و ئەوانی تر کە گەره‌کیانە ڕەوتێکی سه‌ندیكالیستی پێکبهێنن، هێزلە ئێمەوە بگرن. وابۆی دەچم بە پێچەوانەوە بێت. ڕاهی کارگر و ڕه‌زمەندگان و هاوشیۆکانیان بە نیازن جارێکی تر وانیشانبدەن کە لە داهاتوی دیموکراسیدا ئەوان کرێکارین و ئێمە ڕۆشنفکرین. ئەگەر گەرەکت بێت ئێستا بزانی کە چ لادانێکی ریڤیژنیستی هەڕەشە لە حزبی کۆمۆنیست لە پەیوەند بە چینی کرێکارەوە دەکات، ئەوە من دەڵێم هەر لە بناغەوە ئیکۆنۆنیزم و سەندیکالیزم نین، بەڵکو دیسان ڤۆڵۆنتاریزم و پۆپۆلیزم و رۆشنفکرگەراییە. ئەگەر واقعبینانە بڕوانیت دەبینی کە هەستیاربونی حزبی ئێمە کەمە سەبارەت بەو لایەنانەی پەیوەستن بە داخوازی ئابوری، بونی بابەتیانەی چینی کرێکار و خەباتی رۆژانەیەوە. ئا لەوێدایە کە ئێمە هیچ نازانین، ئا لێرەدایە کە یەک کەس لە ریزەکانی ئێمەدا خاوەن بۆچون نیە. ئا لێرەدایە کە رۆژنامە و ڕادێو وشتەکانی ترمان خاڵین. وای بۆ دەچم لە سبەی رۆژدا کە قەیرانی شۆڕشگێڕانە گەشەدەکات، ئەو ڕەوتەی کە ڕاپێچی دەروەی چینی کرێکار دەکرێت و دوردەکەوێتەوە لێی ئێمەین نەوەک ڕەزمەندگان. ئەم کلکایەتیەی ڕەزمەندگان یان ڕاهی کارگەر لە خۆیانی نیشاندەدەن لە ئیكۆنۆمیست بونیانەوە سەرچاوەی نەگرتوە، من دڵنیاتان دەکەم کە لە هەوڵیانەوە بۆ ڕاکێشانی کرێکارانەوەیە. وانیە کە ڕیڤیژنیزمی ڕوسی کتوپڕ و لە ناکاو لە ئێراندا بە ئیکۆنۆمیست لە ناو ئاوەوە هەڵقوڵابێت، و بیر لەوە بکاتەوە کە داخوازیە ئابوریەکانی کرێکاران دەبێ جێبەجێبکرێن، وای بۆی دەچێت کە بەهێزی خودی خۆیان دەبێ جێبەجێبکرێن، یان وادەزانێ کە ئەمە ئامانجی سەرەکیە! نا هەرگیز وانیە. ڕاهی کارگر بەرگری لە داخوازیە ئابوریەکان و رێکخراوە کرێکاران دەکات بۆ ئەوەی خۆی خۆشەویست بکات لایان. بۆ چی؟ بۆ ئەوەی سیاسەتە فەوقی و ئێرادەگەریانە و دژە کرێکاریەکانی و تەنانەت دژ به داخوازیە ئابوریەکانی رۆژانی داهاتودا بەرێتە پێشەوە. گەره‌کیەتی کرێکاری بێتەوە. ئەمە بەشێکی پرۆسەی کرێکاری بونەوەی ڕەزمەندگانە. دەبێ لەو چوارچێوەیەدا لەم دیاردەیە وردبینەوە، ئەمە جۆری نیشاندانی هەستیاری ئەم ڕەوتانەیە بە مەسەلەکانی خودی چینی کرێکار.\nکاتێک کە ڕەخنە لەوانە دەگرین، ئەگەر ئەم لایەنە نادیدەبگرین و پێان بڵێێن ئیكۆنۆمیست، بە بۆچونی من لە گۆڕەپانی ئەواند یاریدەکەین، ئەوە ڕاستە کە ئەوان بە عەقیدە ئیكۆنۆمیستن بەڵام ئەم تەبلیغاتە ئیكۆنۆمیستانە خەسڵەتی نزیککردنەوەی ئەم ڕیکخراوانەی هەیە لە چینی کرێکار، ئەمە شتێکە کە ئێمە بێئاگاین لێی.\nمن دەڵێم کەمڕەنگکردنی خەباتی ئابوری لەم بڕگەیەدا، کەمڕەنگکردنی جێگاوڕێگای لە سەرجەم خودئاگایی چینی کرێکار، کەم ڕەنگردنی لە پەیوەندی حزبدا، بە کرێکاران و شۆڕشی سۆشیالیستیەوەیە، ئەنجامەکەشی دەبێتە ئەوەی کە ئێمە بگۆڕێین بە ڕیکخراوی پەیکار یا ڕەزمەندگانی دەورانی کۆن، واتە رێکخراوێکی بێ پەیوەندی بە چینەوە.\nسەرئەنجام با باسەکەم بەم شێوەیە فۆرمۆلە بکەم؛ من دەڵێم خەباتی ئابوری بەشێکی خەباتی چینایەتیە. ئەمە لە باسەکەی هاوڕێ ئەمیردا کەمڕەنگ کراوەتەوە. ئەوە ڕاستە کە هەوڵیداوە لە زۆر شۆێندا خەباتی ئابوری لە ئیكۆنۆمیزم و شتەکانی تر جیابکاتەوە، بەڵام کاتێک دەگەینە کۆتایی باسەکەی بەوجۆرە جەختکردنەوە و ڕاوەستانانە وابزانم کە لێرەدا خودی خەباتی ئابوری سەرکوت دەکرێت. بە بۆچونی من خەباتی ئابوری نەک چارەنوسسازە، بەڵکو هەڵە نیە گەر بڵێم هەنگاوی یەکەمی رێکخراوبونی چینی کرێکارە. هەڵە نیە گەر بڵێم هەنگاوی یەکەمی خودئاگایی چینی کرێکارە. بە بۆچونی من جەختکردنەوەی زۆر لەسەر سنوربەندی زۆر ورد بەم مەسەلەیە ئەگەری ئەوەی هەیە ئێمە بەرێتە لایەکەوە کە ئەو پرۆسە چارەنوسازە، نا دیدەبگرین.\nلە چوارچێوەی مێژویی واقعی ئێرانیشدا ئەگەر بڕوانین دوبارە ئەوە ده‌بینین کە ڕەواڵی باو ئەوەبوە حزبە چەپەکانی ئێران، لە سەرو چینی کرێکارەوە، بۆ سودورگرتن لە چینی کرێکار وەک “دیموکراتخوازی پەیگیر” بانگەوازیان کردوە، یاخود هەر نەیانکردوە، بۆ گۆڕینی رژێم بە دانەیەکی تر کە لە بناغەوە بە جیا لە سونەتی کرێکاری خەمڵیەوە، وەک هێڵی چریکی.\nلە کام لاوە ئێمە دەتوانین نزیکبینەوە لە چینی کرێکار و لە ئیکۆنۆمیزم؟ لنین کاتێک ڕوبەڕوی ئەم مەسەلەیە دەبێتەوە، بزوتنەوەی ڕۆشنبیرانی نیە، بەڵکو بزوتنەوەی کرێکارانی روسیای هەیە کە ئیکۆنۆمیستن وشەڵاڵی ئیکۆنۆمیزمن و هەرئەوانیش سۆشیال دیموکراتن. واتە ئەستەم بووهەیکەلی سۆشیال دیموکراتی لە هەیکەلی بزوتنەوەی ئیکۆنۆمیستی ساڵی ١٩٠٣ – ١٩٠٥ جیابکرێتەوە. سۆشیال دیموکراسی روس وەک بزوتنەوەی کۆمۆنیستی کرێکارانی روسیا دەستیپێکرد. کۆمۆنیزمی ئێران وەک باڵی چەپی بزوتنەوەی ڕۆشنفکری – لیبراڵی و بزوتنەوەی دینی – وردە بورجوازی دەستیپێکرد و هیچ ڕەگوڕیشەی لە خەباتی ئابوری چینی کرێکار و کەشوهەوای ئەو خەباتەدا نیە هەر بەو هۆیەشەوە بێئەندازە لەم چینە و رابەرانی عەمەلیەوە دورە.\nتوانایی مێژویی حزبی تودە، ئەکسەریەت و راهی کارگەر بۆ نزیکبونەوە لە ڕابەرانی عەمەلی لەوەدایە کە ئەوان لەم سونەتەوە، لە سونەتی پۆپۆلیزمەوە سەریان دەرنەهێناوە. بەڵکو لە سونەتی ڕوسیەوە سەریان دەرهێناوە و خەباتی ئابوری چینی کرێکار جێگا و ڕێگایەکی تایبەت و پڕ بایەخی هەیە لە سونەتی ڕوسیدا. ئەویش ئەوەیە : تا لە ئۆپۆزسیون دایت فوی پیادا بکە، کاتێکیش بە دەسەڵات گەیشتیت دەرچۆ لەژێری ئەمانیش هەر ئەم کارە دەکەن، درکیان ڕۆشنە، لە کاتێکدا ئەگەر بڕوانیتە پێشینەی حزبی کۆمۆنیستی ئێران، بە ڕەخنەگرتن لە ڕەوتگەلێکی ڕوشنفکری وناکرێکاری لەدایک بوو نەک وەک ڕەوتێکی ڕادیکاڵی ناو خودی بزوتنەوەی کرێکاری و ناو سونەتی تێکۆشانی ئابوری و سیاسی چینی کرێکاری ئێران، درێژەی سونەتی یەکەم حزبی کۆمۆنیستی ئێران نیە – هەر وەک هاوڕی تەقی دەڵێت – درێژەی سروشتی و کلاسیکی ئەو حزبە نیە، خەریکە لە قوتبێکی ترەوە لەو دیاردەیە نزیک دەبێتەوە.\nخاڵێکی گرنگتر کە پێشتر ئاماژەم پێدا و ئەنجامگیریم لێنەکرد و وازملێهێنا ئەوەیە کە خەباتی ئابوری مەیدانێکە کە چینی کرێکاری تیادا هوشیاردەبێتەوە و شێوەکانی رابەریکردنی خۆی وباسکردن لە خودی خۆی تێدەگات. سەرباری ئەوە مەیدانێکە کە دەکرێت بە یاسایی خەباتی تیادا بکات – هەرچەند سەختیش بێت- ئەگەر لە بنەڕەتەوە مەیدانێک هەبێت کە کرێکارێک لە ڕوی یاساییەوە خەباتی تیادا بکات، مەیدانی خەبات ئابوریە. ئەگەر نا دەبێ بەدور لە خەباتی یاسایی پێنوسێک بگریت بەدەستەوە و بچیت پێشمەرگە پەروەردە بکەیت و لە شاخەکانەوە بێیت و شارەکان بگریت. بەلام ئەگەر بکرێت باس لە تێکهەڵکێش کردنی کاری یاسای و کاری نایاسی بکرێت ، دەبێ ئەوە بسەلمێنیت کە ئەو مەیدانە یاسایە لە ئێراندا خەباتی ئابوریە، یان خەباتی ڕشتەیی و یان خەباتی تۆێژیکی دیاریکراوە لە چینی کرێکار، بۆ نمونە تۆێژی ژنان، بەشی شارەوانیەکان یان بەشی گەنجانی چینی کرێکار.\nئەگەر حزبی ئێمه گەرەكی بێت کرێکاری بێتەوە، دەبێ لەم قۆناغدا بتوانێت کاری یاسایی بکات و ئەگەر بتوانێت کاری یاسایی بکات دەبێ بتوانێت ببێتە رابەری خەباتی ئابوریش. من لێرەدا گەره‌کمە ئەم خاڵانە بەیەکەوە پەیوەست بکەم. واتە پەیوەستبونی ئێمە بە کرێکارانی پێشڕەو و پەیوندبون بە بەشی پێشڕەوی چینی کرێکاری ئێران، ئەمڕۆ بۆ حزبی کۆمۆنیستی ئێران، روکردنە چینی کرێکار هەستیاربونە بە خەباتی ئابوری ئەم چینە. هاوڕێ ئەمیر لە باسەکەیدا ئەم خاڵەی تێپەڕاند و پێموایە ئەنجامگیریەک کە لە کۆتایی باسەکەیدا دەکرێت ئەوەیە کە جارێکی تر جەخت لەوە بکرێتەوە کە “کرێکاران سیاسین” و ئەگەرهەرکەسێک باس لە خەباتی ئابوری بکات، یاخود گەرەکی بێت ڕێکخراوی تایبەتی بۆ خەباتی ئابوری پێشنیار بکات، یاخود لە ئەمڕۆدا رێکخستنی خەباتی ئابوری بە ئەرکی دەستەبەجێی کۆمۆنیستەکان بزانێت، ڕەنگە بدرێتە بەر تۆمەتی ئیكۆنۆمیزم، من ئەمە بە دروست نازانم.\nپێم وانیە جیاوازیەکی زۆرمان هەبێت لە بۆچونەکانمادا. پێموایە هۆیەکی ئەوەیە کە هاوڕێ ئەمیر باسەکەی خۆی لە بەرامبەر ئیكۆنۆمیستەکاندا فۆرمۆلە کردووە. لە کاتێکدا بە بۆچونی من ئەوەندەی پەیوەستە بە بزوتنەوەی کرێکاریەوە، بناغەی پلمیکی ئێمە لە بەرامبەر ڤۆڵۆنتاریستەکان و ڕۆشنفکراندایە. راستیەکەی بە بۆچونی من، ئێمە لە ئێراندا ئیكۆنۆمیستمان نیە. بەهەمو ئەو بەڵگانەی کە باستکردن ئێمە لە بنەڕەتەوە ئیکۆنۆمیستمان نیە. هەرکەسێک لەوێیە بۆ ئامانجێک لەوێیە. هەرکەسێ باس لە داخوازی ئابوری دەکات، دردیکی تری هەیە. کرێکارێك کە هاتوە بڵێت هەشت سەعات کارم دەوێ لەوە ناچێێت ببنە پێنچ نەفر. هەر کەسە و خەیاڵی لە شۆێنێکە. بەڵام بە مەسخرەکردنی ئێکۆمۆنیزمیش لەئارادایە، هەر لەو دیدگایەی کە “کرێکار بە سونەت ئابوریخوازە” ئەو لایەنە بە ناچارکۆمۆنیزم دەکاتە گاڵتەجاڕی بۆ ئەوەی هێز پەیدابکات. پێموایە ئێکۆنۆمیستەکانی ڕوسیای ساڵەکانی ١٩٠٥ – ١٩٠٦ ئەوەندە ساویلکە نەبون کە وابیربکەنەوە و بڵێن، ئیستا سیاسەت دەسپێرین بە بۆرجوا لیبراڵەکان و بەڕاستی ئێمە سەرقاڵی خەباتە ئابوریەکەمان دەبین. ئەوان بۆچونیان وابو کە ئەمە ڕیگایەکە دەبێ چاوببڕێتە کرێکارن، و لە نێویاندا گەشەبکات…. و بە ڕاستی کردیشی . لە شۆڕشی ١٩١٧ مەنشەفیەکان گەورەتر، فراوانتر وخاوەنی رابەرانی کرێکاریبون … بەلشەفیەکان کە بەجۆرێکی تر ڕوبەڕوی مەسەلەکان دەبونەوە ئەو ئؤتۆریەتەیه‌یان نەبوو. بزوتنەوەی کۆمیتەی کارخانەکانە کە بەلشەفیەکانی پەیوەست کردوە بە کرێکارانەوە وە ئەگەر ئەمە نەبوایە شێوەی روبەربونەوەیان بە بزوتنەوەی ئابوری تا ئەوکات بە هانای پەیوەستبوونی بەلشەفیزم بە چینی کرێکارە نەهاتوە.\nئەگەر ئێمە ئەمڕۆ بەڕاستی گەرەکمان بێت بەرەو ڕاکێشانی بەشی پێشڕەوی بزوتنەوەی کرێکاری ئێران بڕۆین، دەبێ هەستیاربونمان بە خەباتی ئابوری چینی کرێکار و بایەخی ئەو خەباتە بەرینە سەرەوە، نەك کەمی بکەینەوە، ئەنجامگیری من ئەوەیە کە ئەمجۆرە فۆرمۆلبەندیە ئەو هەستیاریە دێنێتە خوار.\n)٣( پێموایە سەرجەمی ئەو قسانەی لەبابەتی ئەوەی ئێوە “یه‌كێتیە کرێکاریەکان کۆنەپەرستن” و قسەکانی من کە وتم “وانیە” و ئەوانەی تر، باسە سەره‌کیەکە و گرنگی باسەکە کەمڕەنگ بکەنەوە. من لێرەدا ئەوەندە جیاوازی نابینم کە یەکێک بڵێت خەباتی ئابوری وازلێبێنن و یه‌كێتیە کرێکاریەکان کۆنەپەرستن و لایەنی بەرامبەری بڵێت نا وانیە. پێموایە باسەکە لە شۆێنیکتردایە. باسەکە لە شێوەی جەختکردنیکدایە کە دەبێ بکرێت. بە بۆچوونی من سۆڵماز لە باسەکانیدا هەندێک ڕۆشنتر باسیکرد و هەوڵیدا هەمان شت بڵێت.\nمەسەلەک لەوەدایە کاتێک پۆپۆلیستەکان سۆراغی چینی کرێکار دەکەن، ڕێک لەبەر ئەوەیە کە بەهایەک نادەن بە خەباتی ئابوری چینی کرێکار. ئەوان بەو شێوه‌یە ڕوبەروی مەسەلەکە دەبنەوە، ئەگەر بەهایەکیان پێبدایە، بە ئایدیایەکی سازمانی دیاریکراو، بە ئاستێکی دیاریکراو لە لەخۆبوردنی ڕێکخراوەیی، بە ئاستێک لە درککردنی قازانجی هاوبەشی ئابوری چینی کرێکار، دەهاتنە ئەم مەیدانەوە، دیارە کە ئەم کارەیان نەکردوە.\nهەڵسوڕانی پۆپۆلیستەکان لە ناو چینی کرێکاردا، بۆ فراوانکردنی رێکخراوی سیاسی خۆیان بو، ئەو ڕەوتەی کە بیر لە خەباتی ئابوری کرێکاران دەکاتەوە، دەبێ بیر لەو دیموکراسیە بکاتەوە کە فەراهەمە بۆ پێکهێنانی ڕێکخراوی نا حیزبی، ڕێکخراوەی کرێکاری لە پێناو بردنە سەری ئاستی ژیانی چینی کرێکار، بەرگری كردن له مافه‌كانی ئه‌و چینه له كۆمه‌ڵگادا یاخود بردنە سەری ئه‌و مافانه. هیچ کەس ئەم کارەی نەکرد. منیش پێموایە پەیکار، ڕەزمەندگان یان یه‌كێتی کۆمۆنیستەکان ئەوەندە لە خەمی خەباتی ئابوری چینی کرێکاردابوون کە یه‌كێتی کۆمۆنیستەکان بە خەمی شۆڕشی سۆشیالیستیەوە بووە. واتە هیچ. واتە تەنها قسەیان كردووه. چونکە بەڕاستی ئەگەر کەسێک لە خەمی شتێکدا بێت دەست دەبات بۆ کاری ڕێکخستن و جێبەجێکردنی. یه‌كێتی کۆمۆنیستەکان نە سۆشیالیزمەکان پراکتیک دەکەن و نە بە شێوەیەکی جیددی بەدوای رێکخستنی بزوتنەوەیەکی کرێکاری ناحزبیه‌وه‌ن لەسەر بناغەی ریزێک لە داخوازی ئابوری یاخود ئابوری – یاسایی . لە کاری سازمانیان لەناو کرێکاراند، بە شێوەیەکی سەرەکی بەدوای هێزگرتنەوەبوون. ئەمە هەر بەو جۆرەی کە سۆڵماز وتی رەنگێکی ئیكۆنۆمیستیان پێدەبخشێ چونکە ناچارن دوای سەدەقەی کرێکاران بکەون، ئەمە کلکایەتی کردنە. بەو واتایەی کە ئەم کلکایەتیە بەتەواوەتی ڕەنگدانەوەی پۆپۆلیزم و سیکتاریزمی ئەوان و هەر لەبناغەوە بێبەهاکردنی خەباتی چینی کرێکاره – چینی کرێکار وەک فرۆشیاری هێزی کار. ئەمانە هەرگیز بەهایەک بەم کارە نادەن و تەنانەت دان بە گرنگی ئەم هوشیاریەدا نانێن.\nخاڵیکی تر کە من باسیلێدەکەم – کە لەباسەکەی هاوڕی ئەمیردا کەمڕەنگ بوەتەوە – ئەوەیە کە هوشیاری چینی کرێکار وەک فرۆشیاری هێزی کار پێشترە لە هوشیاربونەوە بەخۆی وەک دەسەڵاتداری کۆمەڵگەی نوێ و….هتد. ئەم ئاگاییە پێشترە نەک تەنها لە ڕوی مێژوییەوە، بەڵکو تەنانەت لە یەک قۆناغ و ماوەیەکیشدا هەر لەپێشترە. واتە من ناتوانم کریکارێک بهێنمە بەرچاوی خۆم کە درکی نەکردبێت بە چه‌مکی “چین لە خۆیدا” ، ئەوەی کە من و فڵان کرێکار ’’یەک جۆر بەشەرین”، “من و حەسەن و تەقی یەک جۆر بەشەرین”، ئەوەی کە کرێکاران لەبەرامبەر بۆرجوازی، خاوەنکار، لەبەرامبەر دەوڵەتدا ، یەکجۆرن. یەک بابەتن ، یەک دیاردەن درک نەکردىێت ، بەڵام لە گرتنی حکومەت و لەناوبردنی مۆڵکداری تێبگات، سیاسەتی سۆشیالیستی و لەوەش زیاتر مۆدێلیکی دیاریکراو لە سۆشیالیزم، جۆرە مارکسیستە شۆڕشگێڕەکەی تێبگات.\nپێموایە ئەو سیاسەتەی کە هاوڕێ ئەمیر لێرەدا لەبەرامبەر – هوشیاری خۆیی و ئابوری چیندا- بەها یپێدەدات، سیساسەتێکی دیموکراتیکە. باسی لنین لە “دەبێ چیبکەین؟” دا هەمان شتە. لنین لە “دەبێ چیبکەین؟”دا لەبەرامبەر باسی خەباتی ئابوریدا، باسی خەباتی دیموکراتیک، خەبات لە پێناوی سیاسەتی دیموکراتتیک، لە پێناوی دیموکراسیدا دەهێنێتە گۆڕێ. ئێمە هیچکات نەماندی کەسێک لەبەرامبەر خەباتی ئابوری و داخوازیە ئابوریەکانی چینی کرێکاردا، بڵێت ئەم شتانە ئەوەند ڕەنگین مەکە بەڵکو بچەسپێ بە خەبات لە پێناوی سۆشیالیزمدا! لنین هەر لە “دەبێ چیبکەین؟” دا بەمجۆرە خەباتانە دەڵێت سۆشیالیستی، ئەو بەهەندێک چاوپۆشینەوە، واتە خەباتێک کە چینی کرێکار تەنها بۆخودی خۆی دەیکات، بە کرێکار دەڵێت، تەنها بەمجۆرە خەباتەوە مەچەسپێ، بەڵکو چاوببڕە خەباتێکیش کە بە شێوەیەکی گشتی بۆ کۆمەڵگەیە، لەپێناو رزگاربونە لە ئیستبدادی تزاری! من بەم شێویە لە باسی “دەبێ چیبکەین؟” تێدەگەم. ئەمەش ئاساییە بۆ بزوتنەوەیەک کە ئەو ڕەوتەی تیدا زاڵە. ئێمە لەلایەکی ترەوە دەبێ لەم بزوتنەوەیەدا بێینە ئاراوە. ئەم چینە هەرگیز و بەدرێژایی مێژوی بەیەکجار و لەناکاو نەیگوتوە کە خۆم چیم دەوێ، تەنانەت ئێمەش نەمانتوانیوە بۆ ماوەی سێ سال لەپشتسەریەوەبین. چینی کرێکار نە ڕێکخراوی خۆی هەیە، نە حیزبی خۆی هەیە و نە کەشوهەوایەکی سیاسی ئاوەها لە ئارادایە کە بکرێت ئازادانە بڵێت من وەک کرێکارێک له‌م قسانه‌م نایه‌مه خواره‌وه – کارم بەوە نیە چ دەوڵەتێک لەسەرکارە.\nیەکێک لە کێشەکانی هاندانی ئەمڕۆی ئێمە چیە؟ ڕۆشنکردنەوەی ئەوەی کە ئێمە ئەم مافانەمان دەوێت، هەر ئێستا، هەردەوڵەتێک لەسەرکاربێت ….کەس لەمە تێناگات هەمو دەڵێن باشە سەرئەنجام هیچ ڕیگایەک نیە جگە لەوەی ئەمانە بروخێنیت! هێنانە گۆڕی باسی چل سەعات کار لە هەفتەدا یان باسی بیمە چ مەعنایەکی هەیە! ئایا دەکرێت بە بێ سەرنگونکردنی ئەمانە ئەم شتانە بەدەستبهێنیت؟! تۆش یەکسەر دەڵێت نا ناکرێت بەدەستبێن، ئەویش یەکسەر ئەنجامگیری ئەوەدەکات کە ئیترئەو مەسەلانە وێڵ بکە و بچەسپێ بە باسی سەرنگونیەوە!\nمن دەڵێم ئەگەر لەبەرامبەر ئەم خەباتە ئابوریەی چینی کرێکاردا، خەباتی چینایەتی بە واتای خەباتی سیاسی چینی کرێکار بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵاتی پرۆلیتاری لەبەرچاوبگریت، ئەوکات ئەم دوانە لەبنەڕەتەوە هیچ ناکۆک نین، ئەم دوانە هەر لەبناغەوە ناکرێت جیابکرێنەوە. واتە چینی کرێکار کە نەتوانێت بەشێوەیەکی گشتی خۆی وەک فرۆشیاری هێزی کار پێناسەبکات و داخوازیەکانی لانیکەمی بخاتەڕو ، چۆن دەتوانێ بکێشرێتە شۆڕشی سۆشیالیستیەوە، هێنانە بەرچاوی ئەم شتە بۆمن سەختە. بە بۆچونی من ئەم هوشیاریە لە دەرونی چینی کرێکاردا بێئەندازە لاوازە. کاتێک ئەمە بەراورد دەکەین بە چینی کرێکاری بەریتانیەوە، دەڵێن “دژایەتیکردنی ئیمپریالیزم”ە کە بۆ ئێمە نەبوەتە هوشیاری چینایەتی، “دژایەتیکردنی ئێستبداد” ە کە بۆ ئێمە نەبوتە هوشیاری چینایەتی.\nئەگەر قسە لەسەر خودی هوشیاری چینایەتیە … بە بۆچونی من کرێکاری ئینگلیز دەیان قات لە کرێکاری ئێرانی لە پێشترە چونکە ئەو لانیکەم دەزانێ جۆرێکی دیاریکراوی ئینسانە لە کۆمەڵگەی بەریتانیدا، وئەوەش باش دەناسێت. بەڵام وابیردەکاتەوە کە ئەمجۆرە دیاریکراوە لە ئینسان دەبێ تەنها بەمجۆرە دیاریکراوە دەخاڵەت بکات لەم کۆمەڵگەیەدا، دەوڵەت بەڕێوەبەر یاخود هەرچیەکە. بەڵام لانیکەم دەزانێت کە کرێکار یانی چی، دەزانێت کرێکار و یەکسانبون بە کرێکار یانی چی، دەزانێت دوقڕان دابەزینی کرێ لە فڵان شۆێن یانی چی، دەزانێ بەدەسەڵات گەیشتنی ئەم یان ئەوکەس یانی چی. دەزانێ پەیوەندی خۆشگوزەرانی و تەندروستی بە کرێوە چیە. ئەم ئاگایی چینایەتیە خۆییە لای کرێکاری ئێران لاوازە. لەبەرامبەردا هوشیاری خەڵکگەرایی )عموم- خەڵکی)، سیاسی – دیموکراتیکی بەهێزە. ئەمە دەسەلمێنم. بەڵام با بچین حکومەتە سەرکوتگەرەکان بڕوخێنین. چی لە جیاتیان دادەمەزرێنێت؟ چینێکە ناتوانێ لە رۆژی روخانیاندا، چاودێری سەنگەری خۆی بکات و لەڕوی مێژوییەوە نەیتوانیوە بیپارێزێت … دوای موسەدەق دەکەوێت، پێی رازیدەبێت، دوای خومەینی دەکەوێت پێی ڕازیدەبێت، دوای موجاهید دەکەوێت… دوای هەرکەسێک دەکەوێت کە ئاڵوگۆڕێکی سیاسی – دیموکراتیک رۆشنبکاتەوە. دووچاری وەهمێکە کە گۆایە کێشەکە لە ئیستبداددایە، دەنا تەواوی خەڵکی کۆمەڵگە تێدەگەن کە کرێکار دەبێ بارودۆخی باش بکرێت! لەوە تێناگات کە مەسەلەکه وانیە. چونکە بەو ئەندازەیەی بۆچونی لەسەر چینایەتی بوونی خۆی لاوازە ، بەهەمان ئەندازە بۆچونی لەسەر بۆرجوازیش لاوازە.\nبۆچی ئێستا ئێمە بەشێک لە خەباتمان دژ بە شۆڕشگەرایی ڕوکەشی دژە ڕژێمە؟ لەبەر ئەوەیە کە کرێکاریش بە هەمان شێوە بیردەکاتەوە. ئەگەر کرێکاران شۆڕشگەرایی ڕوکەشی لە خۆیان نیشان نەدەن، بۆرجوازی باشتر دەناسن، مەسەلەکە ئەوەیە ئەگەر تەنها موجاهید شؤڕشگەرایی ڕوکەشی دژە رژێمی هەبێت، ئەوە ئێمە کێشەیەکی ئەوتۆمان نابێت، کێشەی ئێمە ئەوەیە کە کرێکار دەڵێت بژی خومەینی یان دوای ئۆپۆزیسێونی نارنجۆکهاوێژ دەکەوێت.\nبە بۆچونی من قسەکانی سۆڵماز ڕاستن، ئەو حیزبەی خەباتی ئابوری بەهەند دەگرێت، زنجیرەیەک دەستگای فکری – پراتیکی دادەڕێژێت. کە سەرئەنجام فشارمان بۆ دێنێت و ئێمەش هیچکات نەمانوتوە کە ئەمە کێشەی ئێمە نیە. سەرئەنجام فشارمان بۆ دێنێت، ئێمەش ناتوانین …ئەمە واقعیەتی حزبی ئێمەیە. سەئەنجام دەڵێت “سودی تایبەتی” ، “یاسای کار”، “جیاکردنەوەی کرێ بە گوێرەی ڕشتەی کار” و ئێمەش لاڵ دەبین. تەنها ئەوەمان بۆ دەمێنێتەوە کە بۆخۆی لەوبارەیەوە شتێک بنوسێت و ئێمەش هەندێک ڕتوشی بکەین و لە بڵاوکراوەکانماندا چاپیان بکەین.\nئەم حزبە دەبێ نیگەرانی ئەم رەوتە بێت، ئەگەرنا سەرئەنجام لە خوارەوە لە خۆی جیادەبێتەوە. با ئەم قسانە بەمجۆرە بڵێم؛ ئەگەر ئەم بارودۆخە بەمجۆرە بەردەوام بێت، بەشی کرێکاری ناو وڵاتمان بەرامبەر کۆمیتەی ڕێکخستن و رابەری دەوه‌ستێتەوە. بەشی کرێکاری دەڵێت من لەگەڵ کرێکاراندام، من لایەنگری ئەوانم، من گەره‌کمە خەباتی ئەوان بکەمە خەباتی سۆشیالیستی، ئەگەر تۆ هیچ بەرنامە ڕێگایەکت نیە، تۆ کە نازانیت من چۆن سەرقاڵی شوراکان ببم، تۆ نازانی من چۆن لە خەباتی یاساییدا دەخاڵەت بکەم، تۆ نازانی من چی بکەم لەگەڵ کەسانێکدا کە ئێستا سەرقاڵی دامەزراندنی سەندیکایەکن، تۆ هیچیەک لەم شتانەم پێناڵێیت؟ مەعلومە ئیتر من لە تۆ جیادەبمەوە و دەچمە پشتی کەسێک کە وەڵامی ئەم مەسەلانە بداتەوە.\nباسەکەی منیش هەر لێره‌دایە، داخوازی ئێمە لە هەر ڕەوتێک لەسەر جۆری وەڵامدانەوەیە کە دەتوانین بە یەک مەسەلەی دیاریکراوی بدەینەوە، نەک ئەوەی کە مەسەلەکانی نێوانمان جیاوازن. ئەگەر ئەوە بسەلمێنین کە مەسەلەکانی خەباتی ئابوری مەسەلەی ئێمەن، ئەو کات دەعوانامەی ئێمە بەرامبەربە ئێکۆنۆمیزم مەعنا پەیدا دەکات. بۆیە سنوربەندی ئێمە لەگەڵ ئیكۆنۆمیزمدا لەسەر ئەوە نیە کە ئایا سیاسەت گرنگترە یان ئابوری، بەڵکو لەسەر ئەوەیە کە چۆن ئابوری بەرینە پێشەوە. ئەوە ئیکۆنۆمیزمی ڕوسی بو کە دەیوت ئایا سیاسەت گرنگترە یان ئابوری. دەعوانامەی ئێمە لەسەر ئێکۆنۆمیستەکانی ئێران ناکرێت هەمان شت بێت. ئیکۆنۆمیزمی ئێران بە گۆیرەی پێناسە و بە وتەی خودی ئەمیر زۆر سیاسیشە، واتە ئێمە ئیكۆنۆمیزمێکی وەک ئیکۆنۆمیستەکانی روسیامان نیە. دەعوانامەی ئێمە لەسەر ئیکۆنۆمیستەکانی ئێران، لەسەر راهی کارگەر و ڕەزمەندگان و ئەوانیتر ڕێک لەسەر ئەوەیە کە بەڕاستی چ جۆرە ڕێکخراوێکی ناحزبی دەبێ بونیات بنرێت و دەبێ دەستبەکاربین بۆ پێکهێنانی. خودی ئەو بەهایەی کە ئەوان بە خەباتی ئابوری و خەباتی خۆرسکی دەدەن، ناتوانێت سنوربەندی ئێمە لەگەڵ ئەواندا بە دروستی ئەنجام بدات. مەبەستم ئەوە نیە ئێمە چاو بپۆشین لە شێوەی رووكه‌شی_ نەک تەنیا شێوە، بەڵکو ئەو ناوڕۆکە ئیكۆنۆمیستیەی کە هەڵسوڕانیان لە ناو چینی کرێکاردا هەیەتی_وە بڵێین ئەمە گرنگ نیە. من بەتەواوه‌تی ئەمە دەسەلمێنم. بەڵام دەمەوێ بڵێم هێشتا ئەم وەڵامە تەواو نیە. واتە کوتانی ئەوەی کە ئەم قسانەی ئێوە ڕێک بە گوێرەی ” دەبێ چی بکەین؟” ئیکۆنۆمیستی تەواوە، دەردێک دەرمان ناکات. لایەنەکەی تر دەڵیت زۆرباشە، تۆ بڕۆ بۆچونەکانی خۆت بخەرە ڕوو، رابەرانی عەمەلی لایەنگری وتاری منن بۆیە گرنگ نیە هەرچەند دەتوانیت جنێو بدە بە ئیکۆنۆمیزم! نە من بەمە دەڵێم ئیکۆنۆمیزم و نە ئێوەش کە سەرۆکی کرێکارانی هەڵسوڕاوی پیشەسازی چاپەمەنین! بە ئێمە دەڵێن پرولیتاریا، ئێمە پێتان دەڵێین ڕۆشنفکرانی ناو چین! و هەر ئەم ناوەش بەسەرتاندا دەچەسپێت! بە بۆچونی من ئەگەر وەڵامی ئەم مەسەلەیە نەدەینەوە ئەم ناوە دەچەسپێت بەسەرماندا.\nدەربارەی خەسڵەتی کۆنەپەرستبوون یان نەبوونی یه‌كێتیە کرێکاریکان، باسێک کرا بە بۆچونی من هەردوو لایەنی باسەکە نادروستن. لایەنێکیان دەڵێت کۆنەپەرستن و ئەویتریان دەڵێت نا بە هیچ جۆرێک کۆنەپەرست نین. بە بۆچونی من زۆرجار کۆنەپەرستیشن. تەنانەت بزوتنەوەی یه‌كێتیە کرێکاریەکان کە زەردیش نین، کۆنەپەرستن. مەسەلەکە پەیوەستە بەوەی کە لەگەڵ کام پراتیکی کۆمەڵایەتی کە بە ڕاستی لە ئارادایە، بەراوردی دەکەیت. ئەگەر کەسێک بە بزوتنەوەی یه‌كێتیە کرێکاریەکانی به‌ریتانیا بڵێت کۆنەپەرست من پێی دەڵێم، قسه‌ی بێمانا ده‌كه‌ی، چونکە کاتێک تۆ ئەم داره لە ده‌ستی چینی کرێکاری بەریتانیا وەرده‌گیێت دەبێ بڵێیت کە کام دارشەق بخاتە ژێر باڵی؟ دەبێ ببینیت کە بزوتنەوەی یەکێتیە کرێکاریەکان لەبەرامبەر کام بزوتنەوەی تری چینی کرێکاردا دێتە کایەوە؟ بزوتنەوەی یه‌كێتیە کرێکاریەکانی بەریتانیا لەبەرامبەر هیچ بزوتنەوەیەکی تردا نایەتە کایەوە. بۆیە ئەگەرکەسێک هات و ویستی ئەم ڕێکخراوە بکاتە رێکخراوێکی دیموکراتیک – ئێستا لە شاری ناتینگهامشایر، کۆمەڵێک ڕێکخراوی کرێکاریان پێكهێناوە و ناڕەزایەتیەکەیان ئەوەیه کە دەڵێن یه‌كێتی کرێکارانی کانە خەڵوزەکان دیموکراتیک نیە – پەیڕەوی لە هێلی مارگرێت تاتچەر دەکات. منیش دەڵێم یه‌كێتیە کرێکاریەکان دیموکراتیک نین. بەڵام بەڕاستی ئەگەر تۆ ئیستا بەکردەوە سەرقاڵی پێکهێنانی هیج ڕێکخراوه‌یەکی کرێکاری شۆڕشگێر نەبیت، و کاتێک بزوتنەوەی کۆمۆنیستی هیچ رابەرێکی دیموکراتیک – ئابوری بۆ چینی کرێکار فەراهەم نەکات، دژایەتی یه‌كێتیە کرێکاریەکانیش بکەیت لە سەر مەسەلەی “دیموکراسی” لە ئەمڕۆدا، ئەوە ئیتر تاتچەریزمە. دەمەوێت بڵێم ئینسان هەمیشە دەبێ بزانێت کە لە بەرامبەر کام پراتیکدا کە هەر ئێستا لە ئارادایە ، دەتوانێ دیاردەیەک بە ناوی کۆنەپەرست، دژە شۆڕش و…هتد بەراورد بکات؟ ئەگەر گەره‌کمان بێت بەوجۆرە بدوێین، واتە تیۆری بدوێن وئەوەی کە ئینسان بە پشتبەستن بە پرنیسیپەکان چ دەڵێت، ئەوکات دەگەینە ئەو ئەنجامەی کە زۆر شت کۆنەپەرستن. لەوانە تەواوی بزوتنەوەکانی ئەفریقیای باشور سەرتاسەر کۆنەپەرستن، تەواوی بزوتنەوەکانی ئێرلەندا تاسەرمۆخ کۆنەپەرستن، تەواوی بزوتنەوەی یه‌كێتیە کرێکاریەکانی بەریتانیا بە گوێرەی ئەم بۆچونە کۆنەپه‌رستن. مەگەر ناسیونالیزم کۆنەپەرست نیە، ئه‌و ناسیۆنالیزمه‌ی بەریتانیاش؟ ئاخرهەمو ئەو رێکخراوە کرێکاریانە لە ناسیونالیزمەوە تێوەگلاون. مەگەر ڕیفۆرمیزم و پەرلەمانتاریزم دیاردەگەلێکی کۆنەپەرست نین؟ ئەوانیش لەمانەوە تێوەگلاون.\nبەڵام مەسەلەکە ئەوەیە ئەگەر بەو پێیە کۆنەپەرستی و دژە کۆنەپەرستی ، شۆڕش و دژە شۆڕش لە سەر بناغەی فۆرمۆلەکردنی ئامانجەکانی چینەکانی تر لە ئاستێکی دیاریکراودا لە ناو کۆمەڵگەدا ڕه‌چاوبکەین، و خودی ئەو چینانە و ئەو ڕیزبەندیە چینایەتیەی پشت ئەو فۆرمۆلەکردنە نەبینین، ئەوسا ڕوبەڕوی کێشەی زۆر دەبینەوە. لەوانە هەژمارکردنی شۆڕشی ئێران بە بزوتنەوەیەکی کۆنەپەرست چونکە فۆرمۆلە یان دروشمی ” دەبێ حکومەتی ئیسلامی دامەزرێ” تیادا هاتە ئاراوە.\nدەڵێم لەو شوێنەی کە ئەم فۆرمۆلبەندیە کۆنەپەرستە یان لانیکەم نەک شۆڕشگێر بەڵکو ناشۆڕشگێرە، ریفۆرمیستە، پەرلەمانتاریستە، تەنها شێوازی دەرکەوتنی نارەزایەتی چینی کرێکاری ئێمەیە، لەبەرئەوە پێموایە ناکرێت پێیبڵێین کۆنەپەرست، سەرتاپای سەرنج و رەخنەیەک کە دەکرێت هەمانبێت لەسەر چەپی ئەوروپا ئەوەیە کە ڕێگا بەو سیستەمی تیڕوانینەیان دەدەن کە تەنها لە چوارچێوەی شێوازێکی ناڕەزایەتی چینی کرێکاری ئەروپادا بمێننەوە، خۆ ئەگەر وانەبوایە ئێمە دەمانتوانی بڵێین، نا بۆ یه‌كێتیە کرێکاریەکان، بەڵی بۆ کۆبونەوەی گشتی، یان بەڵی بۆ بزوتنەوەی لێپرسراوانی بەشەکان، بەڵام ناتوانین شتی لەوجۆرە بڵێین.\nلە ئێران ئەگەر ئێمە دەستمان بگات بە بزوتنەوەی کۆبونەوەی گشتی و بزوتنەوەی شورایی، بە ڕۆشنی دەتوانین بڵێین بزوتنەوەی سەندیکایی کۆنەپەرستە. ئەگەر ئەم کارەمان کردبێت، واتە ڕێک ئەو کاتەی کە بزوتنەوەی کۆبونەی گشتی هەستاوەتە سەرپێ، دیموکراسی ڕاستەوخۆی کرێکاران لە کۆبونەوە گشتیەکاندا پیادە دەکرێن، ڕێک کاتێك کە رابەرانی ئەم بزوتنەوەی کۆبونەوە گشتیانە لە ئاستێکی سەرانسەری شورایدا خۆیان ڕێکدەخەن و هەڵوێستگیری سیاسیان دەبێت و تەنها لە چوارچێوەی ئابوریدا قەتیس نامێنن بەڵکو تێکەڵاو بە کۆمەڵێک حزب دەبن و کاریان لەگەڵ دەکەن، لە بارودۆخێکی لەوجۆرەدا ئەگەر کەسێک بێت و بڵێت من دەمەوێت لە تاران سەندیکای کرێکارانی ڕستن وچنین دابمەزرێنم ، پێدەڵێم ؛ ئەوەی بەنیازی ئەنجامی بدێت کارێکی کۆنەپەرستە… کوڕی باش!\nبە بۆچونی من ناکرێت سەبارەت بە سەندیکا، تەنها لەسەر بناغەی شێوەکەی، یاخود بە گوێرەی پێناسە کلاسیکیەکەی، بڕیاری کۆنەپەرستبون یان نەبوونی بەسەردا بسەپێنین. پێموایە لە قسەکانی تری هاوڕێ ئەمیردا ئێستا ئەم لایەنی باسە کەمڕەنگ دێتە بەرچاو. لێره‌وە دەکرێت بە هەندێک سەندیکا بوترێت کۆنەپەرست، لەوانە بزوتنەوەی سەندیکایی لە ئەمریکای ئەمڕۆدا، واتە بزوتنەوەی سەندیکای کرێکاری ئەمریکا لە بەرامبەر بە بزوتنەوەی دژی جەنگی ڤیتنام هێزێکی کۆنەپەرستە. هەر ئێستا بزوتنەوەی سەندیکایی لە ئەمریکا لەبەرامبەر هەر ڕەوتێکیدا کە بەرگری لە مافی مرۆڤ دەکات بزوتنەوەیەکی کۆنەپەرست و مافیایە …. هیچ شتێک نیە. بەڵام لە بەریتانیا وانیە ، لە فەرەنسا کەمتر وایە. بە بۆچونی من بزوتنەوەی سەندیکایی لە پۆڵۆنیا هەر لە بناغەوە کۆنەپەرست نیە. هەرچەندە تەواوی فۆرمۆلەی ئامانجەکانی کۆنەپەرستن، بە بەراورد بەو شتانەی کە لە پۆڵۆنیا ڕویاندا.\nمن بۆ ئەمە دەڵێم؟ لەبەر ئەوەی ئەمە تەنها شێوەی )مومکن)تیوری سەرهەڵدانی ناڕەزایەتی چینەکەمانە، من ناتوانم هەروا بە سادەیی بەمە بڵێم کۆنەپەرست، بەڵام ئەگەر شێوازیکی تر لە ئارادابێت و بتوانیت نیشانی بدەیت کە ئەو شێوەی خۆنمایشەکردنەی لەبەرامبەر ئەمیاندا، دەبنە ئەلتەرناتیڤی یەکتر، ئەوکات ئەگەر زەردیش نەبێت، و زۆباتۆفییش نەبێت و سەر بە هێڵی پێنجیش* نەبێت، و زۆر نیەت پاکیش بێت، ڕاشکاوانە دەبێ بوترێت کە بزوتنەوەیەکی کۆنەپەرستە و لە لایەن بۆرجوازیەوە لەو بڕگە دیاریکراوەدا پشتیوانی لێدەکرێت.\nبەهەرحاڵ من جیاوازیەکی ئەوتۆ لەگەڵ باسەکەی هاۆڕێ ئەمیردا نابینم وەک هاوڕێ ڕەزا نایگەیەنمە دوجەمسەری بەرانبەر و ئەوە بڵێم گوایە لێرەدا هێرش کراوەتە سەر داخوازیە ئابوریەکانی چینی کرێکار، یان هێرش کراوەتە سەر پێویستی کار لە نێو بزوتنەوەی چینی کرێکاردا، یاخود هێرش کراوەتە سەر گرنگی داخوازیە کریکاریەکان. بەڵام هەمان فۆرمەڵەکردنی باسەکەمان لە دوەروبەری ڕێکخراوە ناحیزبیەکان و لەبەرامبەر ئیکۆنۆمیزمدا، بەشێوەیەکی سروشتی دەمانکاتە داردەستی ڕەوتگەلێکی دور و جیا لە چینی کرێکار. ئا لەم قۆناغەدا هەر باسێکی هەمەگیرسەبارەت بە ڕێکخراوە ناحزبیەکان، دەبێ بمانباتە تەنیشت ئەو هێزانەی کە دەیانەوێت چینی کرێکار بە شێوەی ناحزبی ڕێکخراوبکەن، نەک بە پێچەوانەوە.\nئەنجامگیری گشتی من لە باسەکە – باسێک کە هاوڕێ ئەمیر لێرەدا خستیە ڕوو ، نەک لە ڕۆژنامەدا – ئەوەیە کە باشە بە بێدەنگ تێپەڕین بەسەرئەوەی کە چی دەڵێن دەربارەی ئەوانیتر، وە لەهەمانکاتدا رەخنەگرتن لە خەباتی تریدیۆنی ئەم مەسەلەیە بە شۆێنێک ناگەیەنێت. قسەی من ئەوەیە کە ئەم مەترسیە بۆ خۆی لەباری واقعیەوە، زیاتر هەڕەشەمان لێدەکات.\nخاڵێکی تریش بڵێم، بە بۆچونی من نابێ جەختکردن لەسەر پێویستبونی کاری ناحزبی لە نێو کرێکاراندا لە سەری باتالیا** وە وەربگرین. مەگەر ئەوەی بمانەوێت بە دیاریکراوی چوارچێوەی ئەوروپا لەبەرچاوبگرین، بۆچی ئەمە دەڵێم؟ لەبەر ئەوەی کە باتالیا لە ڕوانگەی بزوتنەوەیەکی پۆپۆلیست – دیموکراتیکەوە بزوتنەوەی ڕشتەیی ڕەت ناکاتەوە، بەڵکو بە لەبەرچاوگرتنی لایەنی زۆری بەرنامەیە کە بزوتنەوەی کرێکاری رەتدەکاتەوە. لە ” دەبێ چیبکەین؟” دا لنین لەبەرامبەر بزوتنەوەی تایبەتی کرێکاریدا، ئامانجەکانی لانیکەمی بەرنامە وەک بزوتنەوەی سیاسی چینەکە دێنێتە ئاراوە، وە هەمان ئەو شتەیە کە لە لایەن ڕەوتی فیدایی و هێڵی سێ و ئەوانی ترەوە، گشتگیرکراوە. واتە دوری بزوتنەوەی کۆمۆنیستی ئێران لە بزوتنەوەی کرێکاری بە هۆی ئەوەوە نیە کە زۆر سۆشیالیستە، ئەوه‌ندە سۆشیالیستە کە حەز ناکات شان بداتە بەر ئەم کارانە. بە هۆێ ئەوەی لە ڕادەبەدەر دژ بە دیکتاتۆریە و بەهۆی ئەوەی لەڕابەدەر سەرقاڵی بزوتنەوە خەڵکی – دیموکراتیکەکانە ، نایپەرژێتە سەر ئەوەی بەهایەک بۆ هاوئاهەنگی نێوخۆی چینی کرێکار دابنێت، و ئەمەش جارێکیتر ئەرکی ئێمە سەنگینتردەکات.\nئەگەر گەره‌کت بێت لەگەڵ خودی باتالیا باس بکەیت، باسەکە لە سەر مەسەلەی دەخاڵەتکردن، و پراتیکبونی ڕێکخراوەکانی حزب چەق دەبەستێت. لەکاتێکدا باسکردن لەگەڵ پۆپۆلیزمی ئیراندا بەتەواوەتی دەچێتەوە سەر بزوتنەوەی گشتی، هەمو خەڵکی و پێناسەی سەربەخۆی چینی کرێکار. ئەمەش وادێتە بەرچاو کە ئاستێکی ترە لە تەجرید، بە بۆچونی من ئەمە مەترسیەکە ئێستا هەڕەشەمان لێدەکات.\nڕەنگە بوترێت حزبی کۆمۆنیست لە قۆناغێکدا بەره‌و چینی کرێکار ڕۆیشت، ئێستا کە شۆڕش لە ئارادایە، بە هێزی ڕێکخراویەوە بە سۆراخی هەمواندا دەڕوات. ڕۆشنە کە ئەوکات نابێ بچوک بینەوە بۆ ئیکۆنۆمیزمی پاشکۆی پۆپۆلیزم لەو قۆناغەدا لە هەمانکاتدا نابێ بچوک ببینەوە تا ڕادەی پێویست نەبونمان بۆ چینی کرێکار و ئامرازی ناحیزبی و جەماوەری ئەو چینە لە خەباتدا.


پزیشکانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەکان دەوامیان لە سەرجەم نەخۆشخانەکاندا ڕاگرت\nبەرپرسیارییەتی تەندروستی هاوڵاتیان دەخەینە ئەستۆی حکومەت\n2020.05.03 - 09:09\nپزیشکانی پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەکانی ڕاپەڕین و گەرمیان ڕاگرتنی دەوامیان لەسەرجەم نەخۆشخانەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی ڕاگەیاند و ئاماژە بەوەشدەکەن، و سەلامەتی گیانی هاوڵاتیان دەخەنە ئەستۆی حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا، پزیشکانی پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەکانی ڕاپەڕین و گەرمیان ڕایگەیاند: "وەک ئاگادارن بۆ ماوەی نزیک لە 60 ڕۆژە وەک پزیشکان چاوەڕێی مافی سەرەتایی خۆمانین کە موچەیە و لە ماوەی ڕابردوودا و پاش بەڕێوەبردنی نەخۆشخانە فریاگوزارییەکان لە تەواوی شار و شارۆچکەکانی پارێزگای سلێمانی لەسەر خەرجی خۆمان، بەداخەوە دۆخی ئابوریمان گەشتووەتە بنبەست و ئیدی ناتوانین لە جێی حکومەت بەرپرسیارییەتی تەندروستی هاوڵاتیان بخەینە سەرشانی خۆمان".\nئاماژەیان بەوەشکردووە: "بۆیە ڕایدەگەیەنین وەک (پزیشکانی نیشتەجێی خوولاو و پلەبەند و نیشتەجێی دێرینی تەواوی بەشەکان) بڕیارمانداوە بە ڕاگرتنی دەوام لە سەرجەم نەخۆشخانەکانی سلێمانی لە کاتژمێر 8:00ی ئەمڕۆوە (یەکشەممە، 3ی ئایاری 2020)".\nجەختیشیانکردووەتەوە: "تاکو گەیشتن بە چارەسەرێکی گونجاو و ڕیشەیی بۆ کێشەی ماف و مووچەکانمان ئامادەنابین بچینەوە سەردەوام و لەم ساتە بەدواوە بەرپرسیارییەتی تەندروستی و سەلامەتی گیانی هاوڵاتیان بەتەواوەتی ئەخەینە ئەستۆی حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە".\nڕونکردنەوەیەک لە کەشناسییەوە دەربارەی بومەلەرزەکەی سلێمانی و چەمچەماڵ\n2020.05.17 - 09:52


ئەرێ ئەم هاتنەی کازمی تەریقی نەکردنەوە، ئێوە نەمردن..!\nلە دوو رۆژی هاتنی سەرۆک وەزیرانی عێراق، ئەو ڕاستییە دەرکەوت شەقامی کوردی سیاسەت و سیاسییەکانی کوردی ناوێت، ئاخر ناهەقی ئەو خەڵکە هەژار و داماوە مەگرن کە ئێوە دروست ۳٠ ساڵە درۆیان لەگەڵ دەکەن...\nسی ساڵە نە کارەبا نا ئاو، نە موچە نە ئەمان هەیە، نە ژیانێکی نیمچە مرۆڤی هەیە،هەر لەبەر ئەوەیە خەڵک نە ئینتیمای بۆ خاک و نە بۆ ئاڵا ماوە، خەڵک برسییە، ناتوانێت قبوڵی ئەوە بکات کازمی رۆژێک لە بەسرەیە و رۆژێک لە زاخۆ و هەڵەبجە، لێرەش حوکمڕانی لەپشتی لاپتۆپەوە دەکەن. یەقینم وایە ئەم هاتنەی کابرایەکی شیعەی ئۆتۆکراتی، سیاسی کورد دەهێنێتەوە هۆش خۆی، چونکە کەس وەکو کورد ئەنتۆگرافی نیە لە ناسیندا..\nسی ساڵی رەبەقە گەنجی ئەم وڵاتە لەداخی حوکمڕانی ئێوە سەری خۆیان هەڵدەگرن و دەبنە خۆراکی قرشەکانی ئیجە و بازرگانی بە جەستەیانەوە دەکەن، سی ساڵە دەستدرێژی ئەخلاق و کەرامەت، شکۆ و ماف و ناموس دەکەن، سی ساڵە سامانی سەرزەمین و ژێر زەمینی ئەم وڵاتەتان خوارد تێر نەبوون، لە دواییدا گلەیی دەکەن خەڵک پیاوێکی شیعەی خۆش دەوێت...\nئەگەر سیاسییەکانی ئەم بەناو هەرێمە زەڕەیەک هەر تەنها زەڕەیەک کەرامەت ی سیاسی و نیشتیمان پەروەری لە گیانیان ماوە ئەم هاتنەی کازمی دەبێتە وانەیەکی ئەخلاقی و دەست لە دزین و کوشتن و بڕین دەکشێننەوە و دەبنە خزمەتکار و نۆکەری هاو زمان و هاو خاکی خۆیان ئەگەر ماویانە...\nئەرێ ئێوە کەی تەریق دەبنەوە ئەرێ ئێوە کەی لە شەرمەزاریا دەمرن\nژمارەی خوێنەر  178\n9/11/2020 8:42:17 PM


سەدان خۆپیشاندەر لە بیلاڕووس دەستگیر دەکرێن\nپۆلیس لە بیلاڕووس دەڵێت زیاتر لە 600 کەس لە دوو ڕۆژی ڕابردووی شەپۆلی ناڕەزاییەکانی وڵاتەکەدا دەستگیرکراون.\nئەم دەستگیرکردنانە هاوکاتن لەگەڵ هەوڵەکانی دەسەڵاتدارانی بیلاڕووسدا بۆ کۆتاییهێنان بە خۆپیشاندانەکانی دژی ئەلێکزاندەر لوکاشینکۆ ، سەرۆکی وڵاتەکە دەکرێن.\nترس هەیە لەوەی ماریا کۆلشینکۆڤا، کەسایەتی باڵای ئۆپزسیۆن دەستگیرکرابێت و ئۆفیسەکەیشی دەڵێت گەواهدەران باسیان لەوە کردووە، ئەمڕۆ دووشەممە لەلایەن چەند کەسێکی بەرگ ڕەشەوە لە شەقامێکی شاری مینسک، پایتەختی بیلاڕووس ڕفێندراوە.\nلوکاشینکۆ، ڕووبەڕووی سەختی و فشارێکی بێ پێشینە بۆتەوە و خۆپیشاندانی ناڕەزایی دەربڕین دەستیان پێکردووە دژی 26 ساڵی فەرمانڕەوایەتیکردنی لەو وڵاتەدا کە لە ڕابردوودا بەشێک بووە لە یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو.\nخۆپیشاندانەکانیش دوای سەرلەنوێ هەڵبژاردنەوەی لە ڕۆژی 9ی مانگی هەشتی ڕابردوودا دەستیان پێکرد.\nپەیامنێرێکی ئاژانسی دەنگ و باسی فڕانس پرێس دەڵێت، خۆپیشاندەران ڕۆژی یەکشەممە، ئاڵا سوور و سپییەکەی ئۆپزسیۆنیان بەرز کردبووەوە و دەشڵێت " بە بەراورد لەگەڵ 3 یەکشەممەی ڕابردوودا، خۆپیشاندانەکەی دوێنێ گەورەترینیان بووە و زیاتر لە 100 هەزار کەس بەشدارییان تیادا کردووە."\nپێشدەچێت هێزەکانی پۆلیس شاڵاوەکانی خۆیان زیاتر کردبێت لە ڕۆژی یەکشەممەدا بۆ سەرکوتکردنی خۆپیشاندەران هاوکاتی بڵاوەپێکردنی هێزی سەربازی ئاسایشی و ناردنی زرێپۆش و ئامادەکردنی ئاو لە مەیدانی ناوجەرگەی پایتەختدا.\nمیدیای خۆجێیی دەڵێت ئێوارەی هەمان ڕۆژ کە خۆپیشاندانەکان بڵاوەیان پێدەکرا، خەڵکانێکی دەمامک کردووی تێڵا بەدەست، جلوبەرگی ئاساییان لەبەردا بووە و دوای خۆپیشاندەران دەکەوتن و لێیان دەدان.\nئۆڵگا شیمۆدانۆڤا، وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی بیلاڕووس، ئەمڕۆ دووشەممە ڕایگەیاندووە، ڕۆژی یەکشەممە 633 کەس دەستگیرکراون بەهۆی گردبوونەوەی نایاساییەوە، ئەمەش گەورەترین ژمارەی دەستگیرکردنە لە بیلاڕووس لەوەتای خۆپیشاندانەکان دەستیان پێکردووە.


پەرلەمانتارێک: حکومەت لە تاپۆكردنی یەکەکانی نیشتەجێبون دەتوانێ مووچەی دوو مانگی فەرانبەران ده‌سته‌به‌ر ده‌كات\n22/05/2020 448 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەندامێکى پەرلەمانى کوردستان رایدەگەیەنێت،گەر حکومەت مەبەستی بێت،لە تاپۆكردنی یەکەکانی نیشتەجێبون مووچەی دوو مانگی فەرانبەران ده‌سته‌به‌ر ده‌كات.\nهاوڕێ مەلا ستار ئەندامى پەرلەمانى کوردستان رایگەیاند" گەر حکومەت مەبەستی بێت،لە تاپۆكردنی یەکەکانی نیشتەجێبون مووچەی دوو مانگی فەرانبەران ده‌سته‌به‌ر ده‌كات بەرمەبنای چەند بڕیارێک کە لە ڕۆژانی پێشوو حکوومەتی ھەرێم بریاری لەسەر داوە، دەتوانرێت بەبێ گەڕانەوە بۆ حکومەتی ناوەند و داھاتە ناوخۆییەکان و داھاتە نەوتییەکان موچەی چەن مانگێک دابین بکرێت".\nئاماژەى بەوەشکردوە، لەکابینەی هەشت حکومەتی ھەرێم قوباد تاڵەبانی پێشنیاری کردبوو بۆ تاپۆکردنی یەکەکانی نیشتە جێبوون كه لەکابینەی پێشوو ئه‌وه نەکرا، وەلێ دیسانەوە پێشنیاری کردەوە و ئێستا تاپۆکردنه‌كه بوو بە بریار بۆ (شوقە،خانو،ڤێلا).\nئەو پەرلەمانتارە باسى لەوەشکردوە، ھەموو ئەو کەسانەی کە لەیەکەی نیشتەجێبوونی دروستکراوی سێکتەری وەبەرھێناندان نزیکەی ١٦٧ ھەزار خێزانن و به‌مه‌ش ئه‌و خێزانانه ده‌بنه خاوه‌نی موڵكی خۆیان، ئەم ڕێژەیە چەند ھەزار کەسێکیان یەکەکانیان لەسەر تاپۆ کراوە و گرفتیان نیە بەڵام سەروی ١٥٠ ھەزار خێزان تاوه‌كو ئێستا یەکەی نیشتەجێبوونیان لەسەر تاپۆ نەکراوەو و لەم بڕیارە سوودمەند دەبن و لە بەرامبەر پێدانی مەبەلەغێک پارە بەحکومەت تاپۆ لەسەریان تاپۆ ده‌كرێت و لەڕوی دەرونیشەوە سوودمەند دەبن و چی دی له‌دڵه‌ڕاوكێدا نابن لەو پارەیه‌ی كه پێشوتر بۆ کرینی یەکەکان سەرفیان کردووە.\nبە وتەى پەرلەمانتارەکەى کوردستان، سوودمەندی دووەم کۆی گشتی فەرمانبەران و موچەخۆرانن کە حکومەت دەتوانێت لەو بڕە پارەی له‌تاپۆكردنی یەکەكانی نیشتەجێ بوون بۆی ده‌گه‌ڕێته‌وه، بۆ دابینکردنی مووچەی مووچەخۆران خەرجی بکات و گرفتی چەند مانگێک تێپەر دەکرێت.\nهاورێ مەلا ستار زیاتر روونیدەکاتەوە کە لە ھەر شوقە و خانوو و ڤێلایەک حکومەتی هه‌رێم لەنرخی حەقیقی لە سەدا سێی ٣٪ دەبات له‌بری تاپۆكردنی ئه‌و موڵكانه، واته بۆ نموونه ئه‌گه‌ر ھاوڵاتییه‌ك شوقەیەکی کڕیبێت لە شارێکی ئاسایی و لە ئێستادا نرخه‌كه‌ی ده‌گاته سێ دەفتەر دۆلار، یان ٣٠ ھەزار دۆلار دەگرێتەوە، ئه‌وا حكوومه‌تی هه‌رێم لەم ڕێژەیە ٩٠٠ دۆلار وه‌رده‌گرێت، ئەوەش بەھۆی رسوماتی تاپۆکردنه‌كه و ھەندێک رێوشوێنی یاسایی.\nهەروەها دەشلێت، لە کۆی گشتی تاپۆکردنی 150 ھەزار یەکەی نیشتەجێبوون، حکومەتی هه‌رێمی كوردستان نزیکەی (750,000,000) حەوت سەد و پەنجا ملیۆن دۆلار قازانج دەکات و ئەو ڕێژەیە دەگەڕێتەوە بۆ خەزێنەكه‌ی کە ده‌توانێت له‌گه‌ڵ داهاتی نێوخۆیی خۆیدا جگه له‌و بڕه پاره‌یه‌ی به‌غدا ده‌ینرێت بۆ مووچه‌ی مووچه‌خۆران، مووچه‌ی دوو مانگی مووچه‌خۆرانی هه‌رێمی پێ دابین بكرێت كه مانگانه نزیك به 898 ملیار دیناره.


کوردیپێدیا - پەیامی ئومێد خۆشناو لە یادی 52 ساڵەی رێکەوتننامەی یانزەی ئازار\n📝 پەیامی ئومێد خۆشناو لە یادی 52 ساڵەی رێکەوتننامەی یانزەی ئازار | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپەیامی ئومێد خۆشناو لە یادی 52 ساڵەی رێکەوتننامەی یانزەی ئازار\nدەقی پەیامەکەی ئومێد خۆشناو:\nجەماوەری بەشەرەفی کوردستان\nخەڵکی خۆشەویستی شاری هەولێر\nبە بۆنەی ساڵیادی رێککەوتننامەی 11ی ئاداری 1970 و ساڵیادی راپەڕین و رزگارکردنی هەولێر، پیرۆزبایی گەرم ئاراستەی سەرجەم کوردستانیان بەگشتیی و جەماوەری هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان بەتایبەتی و خانەوادە و کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و پیشمەرگە قارمانەکان دەکەین.\nسبەی 52 ساڵ بەسەر دەستکەوتێکی گرنگی شۆڕش و بەرهەمی چەندین ساڵ خەبات و خۆڕاگری و قوربانیدانی گەلەکەمان لە پێناو مافە رەواکانیدا تێدەپەڕێ، ئەویش واژووکردنی رێککەوتننامەی یازدەی ئازاری ساڵی 1970یە، وەک بەڵگەنامەیەکی مێژوویی گرنگ، سەنگ و کاریگەری خۆی بەسەر رەوتی بزاڤی رزگاریخوازی نەتەوەییمان بەگشتیی و مێژووی کورد بەتایبەتی لە نێوان سەرکردایەتیی شۆڕشی مەزنی ئەیلوول و حکوومەتی ئەوسای عێراق هەبوو.\nهەروەها یادی (31) ساڵەی راپەڕین و رزگارکردنی هەولێرە، کەبەر لە31 ساڵ و لەیادی پڕشکۆی رێککەوتننامەی یازدەی ئازار، تەواوی چین و توێژەکانی هەولێر و دەوروبەری بەپشتیوانی هێزی پێشمەرگە قارەمانەکانی کوردستان، هەولێری هەردەم سەربەرز و خۆڕاگر بەپیر و لاو و ئافرەتان بە یەک ئاراستە و یەک دەنگ، دژ بە دڕندەترین رژێم و سوپای داگیرکەری کوردستان راپەرین و بەچەند کاتژمێرێکی کەم تەواوی مۆڵگەی سەربازی و ئەمنی و دام و دەزگا داپڵۆسێنەرەکانی بەعسیان پاککردەوە و هەولێری قەڵا و منارە تاجی سەرکەوتنی راپەرینی لەسەرنا.\nلەم دوو یادە شکۆدارەدا، دووپاتی دەکەینەوە وەکو پارێزگای هەولێر و سەرجەم یەکە کارگێڕی و ئیدارییەکانی، تەواوی هەوڵەکانمان دەخەینەگەڕ و کۆششی بەردەوام دەکەین لەپێناوی خزمەتکردنی شارەکەمان و هاووڵاتییانی، دڵنیاشیان دەکەینەوە، ئامانجەکانی شۆڕش و ڕاپەرین دەکەین بە هەوێنی کارکردنمان لەپێناو بەدیهێنانی ئاواتەکانی گەلەکەمان و دابینکرنی ژیانێکی شایستە و بەختەوەر بۆیان.\nبەرز و پیرۆزبێت یادی راپەرین و رزگارکردنی هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان، شاری ئاشتی و ئارامی و خۆشەویستی و پێکەوە ژیان.\nسڵاو لە شەهیدانی راپەرین و ڕێگای سەرفرازی و خەباتی ئاشتیخوازانەی گەلی کوردستان\nبژی کورد.. بژی کوردستان\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردپرێس - 10-03-2022\n1. 👁 ئومێد خۆشناو\n📅 رۆژی دەرچوون: 10-03-2022\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژ هەژار)ەوە لە: Mar 13 2022 10:05PM تۆمارکراوە\nپەڕتووک PDF 14,320


"پێویستە ڕژاک بە میکانیزمێکی تازەتر کار لەسەر دۆخی ژنان بکات" - RojNews\n"پێویستە ڕژاک بە میکانیزمێکی تازەتر کار لەسەر دۆخی ژنان بکات"\nبەشداربووەیەکی کۆنگرەی ڕژاک بەپێویستی دەزانێت، ڕژاک بە میکانیزمێکی تازەتر کار لەسەر بارودۆخی ژنان بکات، ئەندامێکی ڕێکخراوەکەش دەڵێت:"بەردەوام لە هەوڵداین و کاردەکەین بۆ هۆشیارکردنەوەی ژنان و ناسینی خۆیان".\nڕۆژی ٥ی ئەم مانگە ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (ڕژاک)، لە شاری سلێمانی چوارەمین کۆنگرەی خۆی بەست، ژامرەیەک لە بەشداربوانی کۆنگرەکەش سەبارەت بە گرنگیی کۆنگرە و ئەرکی ڕژاک بۆ ڕۆژنیوز دەدوێن.\nشەیما جەمال، چالاکوان و میوانی بەشداربووی کۆنگرەکە، وتی:"بەستنی چوارەمین کۆنگرەی ڕژاک لەم کاتە هەستیارەی باشوردا و کۆکردنەوەی ژنان لە هەموو ناوچەکان و پێکەوەبوونیان لەم کۆنگرەیەدا گرنگیی و بایەخی خۆی هەیە".\nشەیما جەمال، وتیشی:"پێویستە ڕژاک بە میکانیزمێکی تازەتر کار لەسەر بارودۆخی ژنان بکات، چونکە پێش دوو ساڵ کێشەکان بەم شێوازە نەبوون و ئێستاش بە ئاقارێکی تردا تێپەڕ دەبێت، بۆ ئەوەی زیاتر خزمەت ژنان بکات".\nهەروەها، مهاباد فایەق، ئەندامی ئەنجومەنی ڕژاک، پیرۆزبایی بەستی چوارەمین کۆنگرەی ڕژاک-ی کرد و وتی:"وەک ڕژاک بەردەوام لە هەوڵداین و کاردەکەین بۆ هۆشیارکردنەوەی ژنان و ناسینی خۆیان، نەک لە ناو بازنەی مأڵدا و لەژێر عەقڵییەتیەکی پیاوسالاریی بژین".


پێداچوونەوی ٠٠:٥١، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ لە لایەن Sia (لێدوان | بەشدارییەکان)\nتێبینی گرنگ: وەکو پێویستیەک بۆ نوسینی کوردی لەکۆمپیوتەر بەگشتی و سەر پەڕەکانی چاوگ بەتایبەتی. ئامۆژگاری ئەوانە دەکەین، کەسیستەمی کارگێڕی ویندۆز جۆری XP,Vista,Windows7 بەکار دەبەن. تەختەکلیلی کوردی نوێ بەکاربهێنن. زانیاری زۆرتر و هۆکاری بەکاربردنەکە لەپەڕەکەدا نوسراوە..\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=دەستپێک&oldid=1308»


هاوڵاتیانی گەرمیان داوای یەكێتی نەتەوەیی لەنێوان لایەنەكان دەكەن – RojNews.News\nهاوڵاتیانی گەرمیان داوای یەكێتی نەتەوەیی لەنێوان لایەنەكان دەكەن\n28/02/2020 - 1:32:48 pm\nچوؤرشەممە, 6 فبر 2019 – 10:20 ڕۆژنیوز ـ هاوڕێ كرێكار\nسەرجەم توێژە جیاوازەكانی خەڵكی كوردستان، كۆكن لەسەر ئەوەی كە یەكێتی نەتەوەیی بۆ كورد گرنگی تایبەتی هەیە بۆ ڕووبەڕوبونەوەی دوژمنانی گەلی كورد، بە پێچەوانەشەوە پارچەبوونی خەڵك و لایەنەكان مەترسییەكان زیاتر دەكات، لەسەر ئەو باتە توێژە جیاوازەکانى بۆ ڕۆژنیوز دەدوێن.\nنەوزاد فەهاد، كە یەكێكە لەمامۆستایانی سنوری ئیدارەی گەرمیان وتی: پارچەبوونی گەلی كورد، هۆکارى سڕینەوە و لەناوچوونی هەموو دەستكەوتەكانی گەلی كوردە، بۆیە دروستبوونی یەكێتی نەتەوەیی كورد، خاڵی بنەڕەتیە بۆ پاراستنى گەلی كورد.\nوتیشی: بەستنی كۆنگرەی نەتەوەیی كورد و دروستبوونی یەكێتیەكی بەهێز، بەوازهێنان لە نۆكەرایەتی بەشێك لەحیزبە دەسەڵاتدارەكانی باشور بۆ وڵاتانی توركیا و ئێران بەدیدێت .\nهەر لە بارەی ئەو پرسەوە لەیلا ئەحمەد، ئەندامی ڕێكخراوی وادی ئەڵمانی، لەگەرمیان، دەڵێت: ئەگەر نەتوانین یەكگرتوو بین، ئەوە زمان و خاك و ئازادیی لەدەست دەدەین و بە هۆی ئەو ناتەباییەش كە ئێستا لە نێوان بەشێك لەهێزە سیاسیەكانی باشوری كوردستاندا هەیە لەبەر دڵی نەیارانی كورد سەرجەم دەستكەوتە بەدەستهاتووەكان لەژێر هەڕەشەی لەناوچووندان.\nوتیشی: یەكنەبوونمان بووەتە هۆی ئەوەی هەمیشە خاكمان، لەلایەن داگیركەرانى وەك توركیا و ئێرانەوە داگیر بكرێت و هەوڵی لێكترازانمان بدرێت .\nهاوشێوەی بۆچوونی توێژەكانی تر، گۆران جواد، كە هاوڵاتیەكی دانیشتوی شارەدێی ڕزگارییە، دەڵێت: ئەو دۆخەی ئێستا كورد تێیدایە، جۆرێكە لە لێكترازان و پارچە بوون،ئەوەتا بە بەرچاوی هەموو دونیاوە توركیا لە باشور و ڕۆژئاوا هەوڵی داگیركاریی دەدات،حیزبەكانی باشور لە بری ئەوەی هاوكاریی كوردانی ڕۆژئاوا بكەن و ڕێگیریی لەداگیركاریی باشور بكەن، بوونەتە دۆستی توركیا و بە پیلانی ئەو هەڵسو كەوت دەكەن، ئیتر لێكترازان چۆنە؟“.\nئەگەر لە ڕابردوودا كاری پێكەوەیی و یەكێتی نەتەوەیی لە نێوان لایەنە كوردستانییەكاندا زۆر جێگەی بایەخ نەبووبێت، ئەوا ئێستا بەهۆی ئەو هەڕەشانەی وڵاتانی داگیركەر لەسەر پارچەكانی كوردستان دروستیان كردووە، یەكێتی نێوان لایەنەكان و خەڵكی كوردستان بووەتە یەكێك لەو كارەنەی كەدەبێت هەرچی زووە هەنگاوی كرداری بۆ بنرێت و بكرێتە بواری جێبەجێكردنەوە.\nدوایین زانیاریی لەسەر گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ ناوچە دابڕێندراوەکان


دوو رۆژ پشوو راگه‌یاندرا\nبەهۆی خۆپیشاندان و بایكۆتی مامۆستایانەوە له‌به‌شێكی پارێزگاكانی عێراق ، دوو ڕۆژ كرایە پشووی فەرمی و پارێزگاری واست ئاشكرای ده‌كات ، بۆ ئەوەیە تا مامۆستایان بتوانن مافەكانیان بەدەستبهێنن.\n(محەمەد جەمیل میاحی) پارێزگاری واست له راگه‌یاندراوێكدا كه‌وێنه‌یه‌كی ده‌ست سۆمه‌ریه نیوز كه‌وتووه ، رایگه‌یاندوه، لەپێناو پێدانی ماوە و كات بە فەرمانبەران و مامۆستایانی پەروەردە بۆ بەدەستهێنانی مافەكانیان و لەسەر داوای سەندیكای مامۆستایان بۆ ڕاگرتنی بەكۆمەڵی دەوام لە پارێزگاكە، تاوەكو بتوانن دەنگیان بگەیەنن بە لایەنە پەیوەندیدارەكان بڕیاریاندا دوو ڕۆژ پشووی فەرمی بێت.\nئه‌وه‌شی ئاشكرا كردوه ، نووسراومان ئاڕاستەی پەروەردە كردووە تا دوو ڕۆژ مۆڵەت بدەنە سەرجەم فەرمانبەرانی میلاكی پەروەردە و دوو ڕۆژ پشووی فەرمی بێت لە سەرجەم ناوەندەكانی خوێندن، وه دەوامی فەرمی قوتابخانه‌كان لە ڕۆژی سێ شەممە دەستپێدەكاتەوە، و داواشی لە تیمەكانی شارەوانی كردووە، ئەو دوو ڕۆژە بە فرسەت بزانن و قوتابخانه‌كان پاكبكەنەوە و ئاوی ناو خوێندنگەكان دەربكەن.\nده‌رباره‌ی موچه‌ی خانه‌نشینان رونكردنه‌وه ده‌درێت\nسه‌باره‌ت به موچه‌ی خانه‌نشینی سه‌ربازی ، بەڕێوەبەری خانەنشینی پێشمەرگە لەسلێمانی ڕونكردنەوە دەدات و ئاشكرای ده‌كات، میكانیزمێكی نوێ بۆ كێشەی موچە خانەنشینان دادەنرێت بەتایبەت كە ئێستا ماوەی یەك ساڵ موچەی خانەنشینی دواكەوتوە.\nشێخ عەزیز محەمەد بەڕێوەبەری خانەنشینی پێشمەرگە ڕایگەیاند: بۆ دابەشكردنی موچەی خانەنشینی لەئێستادا موچەی مانگی دوی ساڵی ڕابردوو دابەشدەكرێت و تائێستا ئەو كێشەیەی هەبوە چارەسەرنەكراوەو بۆ ئەو مەبەستەش هەفتەی ڕابردوو لەگەڵ وەزارەتی دارایی كۆبونەوەمان ئەنجامداوە، ناكرێت خانەنشینان لەدابەشكردنی موچە، یەكساڵ لەدواوەبن، بۆیە ئەو كێشەیە لەگەڵ وەزارەتی دارایی و ئابوری باسی لێوەكراوەو ئەوانیش دیراسەی ئەو گرفتە دەكەن و لەگەڵ ئەنجومەنی وەزیران كێشەكە تاووتوێدەكرێت و دواتر بڕیاری لەبارەوە دەدرێت.\nئه‌وه‌شی ئاشكرا كردوه، بەشێكی ئەو خانەنشینانە لەكاتی كۆچی دواییاندا كێشەیان بۆ دروستدەبێت كە موچەی یەك ساڵیان پێنەدراوە, بۆیە ئەگەر سیستمی پاشەكەوتی سەر موچەی فەرمانبەران لاببرێت، ئەوا میكانیزمێك دەدۆزرێتەوە بۆ چارەسەركردنی كێشەی دواكەوتنی موچەی خانەنشینانیش.\nبه‌رێوبه‌ری خانه‌نشینی پێشمه‌رگه له سلێمانی ئه‌وه‌شی بۆتۆری هه‌واڵی سلێمانی ئاشكرا كردوه، لەم قۆناغەدا پارەی پێویست لەبەردەستدا نییە بتوانرێت ئەو موچە نەدراوانەی خانەنشینان بەیەكەوە خەرجبكرێت، جگەلەوەش هیچ بڕیارێك نییە كە چەند موچەیەكیان بەسەریەكەوە بۆ خەرجبكرێت و كۆتایی بەكێشەی دابەشكردنی موچەی خانەنشینی بهێنرێت.\nله‌شاری هه‌ولێر نه‌خۆشخانه‌یه‌ك سكاڵا له‌سه‌ر هاوه‌ڵی نه‌خۆش تۆمار ده‌كات\nله راگه‌یاندراوێكدا نەخۆشخانەی فریاكەوتنی رۆژئاوای هەولێرئاشكرای ده‌كات سكاڵای یاسایان لەسەر هاوەڵێكی نەخۆشێك تۆمار ده‌كه‌ین، دوای ئه‌وه‌ی بە چەك هەڕەشەی كوشتنی لە پزیشك و كارمەندانی نەخۆشخانەكە كردوه.\nله راگه‌یاندراوێكه‌ی كه‌له‌لاپه‌ره‌ی تایبه‌تی خۆی له‌تۆری كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یس بووك بڵاوی كردۆته‌وه ، نەخۆشخانەی فریاكەوتنی رۆژئاوای هەولێر رایگه‌یاندوه، شەوی پێنج شەممە لەسەر هەینی، هاوەڵی نەخۆشێك چەكی لە پزیشك و كارمەندانی ئێشكگری پێشوازی دەرهێناوە و هەڕەشەی كوشتنی لێكردوون، ئەمەش سەرباری ئەوەی پشكنین و چارەسەری پێویستی پزیشكی بۆ نەخۆشەكە كرابوو.\nئه‌وه‌شی ئاشكرا كردوه، ناڕەزایی توند دەردەبڕین و سكاڵای یاسایی بەرامبەر ئەم تاوانە تۆماردەكەین و بەهیچ شێوەیەك قبووڵی ئەم هێرشە ناڕەوایە ناكەین، داوای بەپەلەش لە لایەنی پەیوەندار و دەزگا ئەمنیەكان دەكەین كە ڕێكاری یاسایی بگرنەبەر، بۆ ئەو جۆرە هێرش و تاوانە.\nوه داواشی لە هاوڵاتیان كردووە، ڕێز لە نەخۆشخانە و پزیشك و كارمەندان بگرن و هاوكاری ڕێگەگرتن بن لەم جۆرە هەڵسوكەوتانە.\nئێران هەرەِشەی تۆڵە سەندنەوە لە دوو وڵاتی كەنداو دەكات\nفەرماندەی سوپای پاسدارانی ئێرانی ڕایدەگەیەنێت تۆڵەی توند لە هەریەكە لە سعودیە و ئیمارات دەكەنەوە بەشێوەیەكی جیاواز ئەمەش وەك كاردانەوەی هێرشەكەی بەلوجستان كە بووە هۆی كوژران و برینداربوونی 41 ئەفسەر و پاسداری ئێرانی .\nمحمد عەلی جەعفەری بە ئاژانسی تەسنیم ی ئێرانی ووتوە " وڵاتانی سعودیە و ئیمارات كە لە ئەمریكاو ئیسرائیلەوە فەرمان وەردەگرن و لە پشت ئەو جۆرە كارانەوەن، ئەم جارە وەڵامێكی جیاواز وەردرەگرن و هەموو ڕێووشێنێكی وەڵام دانەوە دەگرنە بەر".\nهاوكات محمد جەعفەری تۆمەتی ئاڕاستەی وڵاتی پاكستان كرد كە پارێزگاری داوەتە چەكدارەكان و پێویستە وەڵامی ڕوونی هەبێت ئەگەر ئەو وڵاتە سزای ئەو چەكدارانە نەدات ئەوا ئێران خۆی جوڵە دەكات.\nئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی هۆشداری ده‌دات به پارتی\nله كۆبونه‌وه‌ی ئه‌مرۆیدا ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی پابه‌ندی خۆی بە بنەماکانی رێکەوتنی سیاسی نێوان مەکتەبی سیاسی یەکێتی و پارتی دوپات ده‌كاته‌وه کە لە ڕۆژی (٥ی شوباتی ٢٠١٩) ئیمزاکراوه.\nله‌راگه‌یه‌نراوێكیدا كه وێنه‌یه‌كی ده‌ست "كوردیو" كه‌وتوه ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی هۆشداری ده‌دات له‌سه‌ر رێنه‌كه‌وتنی نێونیان له‌گه‌ڵ پارتی و رایده‌گه‌یه‌نێت " ھەر ھەنگاوێک بەبێ رێکەوتنی سیاسی لایەنەکان، بەتایبەتی یەکێتی و پارتی خزمەت بە بەرژەوەندییە باڵاکانی گەلەکەمان پرۆسەی سیاسی ناکات"\nئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی دوپاتیده‌كاته‌وه كه " یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان جەختدەکاتەوە، ئامادەیە بۆ رێکەوتنێکی سیاسی گشتگیر کە پرسەکانی کوردستان و کەرکوک و عێراق وەک یەک پاکێچ رێکەوتنی سیاسی لەگەڵ پارتی لەسەر بکرێ، بەھاوکاری و ھاوبەشی ھێزە سیاسیەکانی کوردستان".\nبەشێك لە چیای ھەیبەت سوڵتان ھەرەس دەهێنێت\nبەرێوەبەرایەتی هاتوچۆی كۆیە رایدەگەیەنیت بەھۆی باران بارین و لافاوەو بەشێك لە چیای ھەیبەت سوڵتان ھەرەسی ھێناوە.\nلەراگەیەنراوێكدا بەرێوەبەرایەتی هاتوچۆی كۆیە ئەوەی بڵاوكردوەتەوە بەھۆی باران بارین و لافاوەو بەشێك لە چیای ھەیبەت سوڵتان ھەرەسی ھێناوە.\nئەفسەران و كارمەندانی بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی كۆیە لە ھەوڵی لابردنی تاشە بەردەكانن بە ھاوكاری بەڕێوەبەرایەتی چاككردن و پاراستنی ڕێگەوبانی كۆیە"\nجێگەی ئاماژەیە ماوەی دوورۆژە شەپۆلیكی بارنو بەفر روویلەناوچەكانی هەرێم كردوە و بەوهۆیەشەوە لەچەند ناوچەك لافاو دروست بووە چەند رێگایەكیش داخراون.\nداعش كۆتایی هات، لە ڕێكەوتنێكی نهێنیدا چەكدارەكانی گواسترانەوە بۆ شوێنێكی نادیار\nڕوانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ ڕایدەگەیەنێت جەنگەكانی ڕۆژهەڵاتی فورات دژی كۆتا چەكداراەكانی داعش بە ڕێكەوتنێكی نهێنی كۆتایی پێ هات لە نێوان داعش و ئەمریكا كە بەهۆیەوە ئەو چەكدارانە بۆ شوێنێكی نادیار گوازرانەوە و بەمەش كۆتایی بەدەسەڵاتی خەلافەتەكی داعش هات لە شوێنێكی دیاری كراودا.\nڕوانگەی سوری بۆ مافەكانی مرۆڤ نوسیویەتی" هێزەكانی سوریای دیموكرات بە پشتیوانی ئاسمانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، ئێستا لە دەوروبەری شاری دێرزور ی سوریا سەرگەرمی گەڕان و پشكنین بەشوێن پاشماوەی چەكداراەكانی داعش كە ڕێكەوتنەكەیان ڕەتكردۆتەوە و لە هەندێك لە تونێلەكاندا خۆیان حەشار داوە".\nئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوە كردووە، بە پێی ڕێكەوتنە نهێنیەكە دوو گروپ چەكدار كە گەروپی یەكەم 240 كەس بوون و گروپی دووەمیش 200 چەكدار لە ڕۆژهەڵاتی فوراتەوە بۆ شوێنێكی نادیار گواستراونەتەوە".\nئاشكراشی كردووە" ڕۆژی هەینی ، درەنگانێكی ئێوارە، بارهەڵگری ئەمریكی كە چەند ئۆتۆمبێلێكی سەربازی و ئەمبوڵانس یاوەری كردوون، چونەتە ناوچەكانی داعش كە مەبەست لێی گواستنەوەی چەكداراەكانی داعش بووە".\nگۆڕان هیچ پۆستێكی سه‌رۆكایه‌تی وه‌رناگرێت\nهه‌ره‌یه‌كه له پارتی گۆڕان له ئێستادا له كۆبوونه‌وه‌ن به‌مه‌ستی پێكهێنانی كانینه‌ی نوێی حكومه‌ت و پكی گۆران له م كابینه‌یه.\nله كۆبوونه‌وه‌ی پێشتری نێوان پارتی و گۆڕان وه‌رقه‌یه‌كی سیاسی خراوه‌ته به‌رده‌ستی گۆڕان و بڕیاره له كۆبوونه‌كه‌ی ئه‌مڕۆدا گۆڕان به چه‌ند ده‌ستكاریی و گۆڕانكارییه‌كه‌وه بیخاته‌وه به‌رده‌ستی شانده‌كه‌ی پارتی.\nبه‌پێی زانیارییه‌كان بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ستبه‌رداری پۆستی جێگری سه‌رۆك وه‌زیران بووه، هاوكات پۆستی جێگری سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانیشی به چه‌ند ده‌سه‌ڵاتێكه‌وه ره‌تكردووه‌ته‌وه.\nپارتی: لایەنە سیاسیەكان بەپێی رێژەی كورسیەكانیان پێگەیان لە حكومەتی داهاتوودا دەبێت\nئەندامیكی مەكتەبی سیاسی پارتی رایدەگەیەنیت پارتی مەبەستیەتی لایەنەسیاسیەكان بەشداری كارای حكومەت بكەن و بەپێی رێژەی كورسیەكانیان پێگەیان لە حكومەتی داهاتوو دەبێت.\nكاكەمین نەجار ئەندامی مەكتەبی سیاسی و سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێر لەكۆبونەوەیەكیدا لە گەڵ بەرپرسی لقەكانی سنوری سەركردایەتی هەولێر و پارێزگاری هەولێر و كارگێڕانی لقەكان و بەرپرسی ناوچەكان ی پارتیدا رایگەیاندوە"لە گەڵ تەواوی حزبە سیاسیەكان گفتوگۆكانمان چڕ كردۆتەوە بە ئامانجی زوو پێكهێنانی حكومەت "\n. كاكەمین نەجار راشیگەیاند پارتی مەبەستیەتی لایەنەسیاسیەكان بەشداری كارای حكومەت بكەن و بەپێی رێژەی كورسیەكانیان پێگەیان لە حكومەتی داهاتوو هەبێت .\nده‌رباره‌ی رێكه‌وتنی نێوان یه‌كێتی و پارتی، پاڤێل تاڵه‌بانی قسه‌ی خۆی هه‌یه\nئه‌مرۆ ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی كۆبویه‌وه ، دوای كۆبونه‌وه‌كه كوڕە گەورەی سكرتێری كۆچكردوی یەكێتی نیشتمانی كوردستان رایگه‌یاند : رێككەوتن ئاسانە بەڵام ئێمە باس لە هەرێم و بەغداو كەركوك و كەركوك و كەركوك دەكەین.\n( بافڵ تاڵەبانی ) كوری گه‌وره‌ی سكرتێری كۆچكردووی یه‌كێتی به‌میدیای فه‌رمی حزبەكەی رایگەیاند: رێككەوتن زۆر ئاسانە بەڵام ئێمە باسی هەرێم و بەغداو كەركوك و كەركوك و كەركوك دەكەین.\nئەوەش وەك ئاماژەیەك بۆ گرنگی چارەسەركردنی كێشەی كەركوك لەگفتوگۆكاندا لە روانگەی حزبەكەیەوە.\nده‌رباره‌ی پاشه‌كه‌وتی موچه‌ی ئه‌م توێژه رونكردنه‌وه ده‌درێت\nده‌رباره‌ی پاشه‌كه‌وتی موچه‌ی هێزه‌كانی پۆلیسی پاسه‌وانی رونكردنه‌وه ده‌درێت و به‌ر پرسێكی ئه‌و هێزه‌ش ئاشكرای ده‌كات، چاوەڕوانی دوا بڕیاری وەزارەتی دارایی هەرێم دەكەین.\nلیوا بەختیار تاهیر بابان بەڕێوەبەری گشتیی پۆلیسی هەرێم ڕایگەیاند: تائێستا هیچ بڕیارێك نییە بۆ گۆڕانكاری لەپاشەكەوتی موچەی هێزەكانی پۆلیسی پاسەوانی، ئه‌گه‌رچی ئێمە پێشتر چەندجارێك داواكاریمان لەبارەی گرفتی پۆلیسی پاسەوانی بەرزكردۆتەوە كە موچەیان بۆ چاكبكرێت، بەڵام تائێستا وەڵامی داواكارییەكەمان بۆ موچەی پۆلیسی پاسەوانی نەدراوەتەوە.\nئەوەشی ئاشكرا كردوه، جگەلەوەش، جێبەجێكردنی ئەو داواكاریەیان بۆ گۆڕانكاری لەپاشەكەوتی موچەی ئەو هێزەی پۆلیس، پەیوەستە بەباری دارایی هەرێمی كوردستانەوە، هەركات وەزارەتی دارایی هەرێم بڕیاریداو ئێمەیان ئاگاداركردەوە، ئەوا بەدڵنیاییەوە گۆڕانكاری لەلیستی موچەی پۆلیسی پاسەوانی دەكەین و بەسیستمی نوێ لیستەكەیان بۆ ئامادە دەكەین.\nبه‌ختیار تاهیر بابان ئه‌وه‌شی بۆتۆری هه‌واڵی سلێمانی ئاشكرا كردوه، بەشێك لەپۆلیسی پاسەوانی سەر بەبەرپرسەكانن، هەركاتیش بڕیاربدەن میلاكیان بگوازرێتەوە بۆسەر بەڕێوەبەرایەتی گشتی پۆلیسی پارێزگاكانی هەرێم, ئەوا هاوشێوەی هێزەكانی دیكە لەئەركدادەبن و گۆڕانكاری لەموچەكانیاندا دەكرێت.\nبه‌هۆی دیاریكرنی جێگری پارێزگا ڕێگای كه‌ركوك گیرا\nدوای ئه‌وه‌ی هه‌فته‌ی ڕابردوو "محه‌ممه‌د قوته‌یبه" كه هاوكات به‌ڵێنده‌رێكی به‌ناوبانگی دیاله‌یه له‌سه‌ر كوتله‌ی قه‌رار به ده‌نگی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای دیاله وه‌كو جێگری پارێزگار بۆ كاروباری هونه‌ری هه‌ڵبژێردرا، دژی ئه‌و بڕیاره ماوه‌ی دوو ڕۆژ له باقووبه‌ی ناوه‌ندی پارێزگای دیاله خۆپیشاندانه.\nناڕه‌زاییه‌كان به‌رده‌وامن و هاووڵاتیانی ئه‌و پارێزگایه خۆپیشاندانیان ئه‌نجامداوه و له ئێستادا گه‌مارۆی ئه‌نجومه‌نی پارێزگیان داوه و هه‌روه‌ها هه‌ردوو رێگەی كه‌ركوك و خانه‌قینیان داخستووه.\nجه‌مال مه‌عموری یه‌كێك له نوێنه‌رانی خۆپیشانده‌ره‌كان له لێدوانێكیدا ڕۆژنامه‌وانیدا ڕایگه‌یاند: خه‌ڵكی دیاله له هه‌موو چین و توێژه‌كان به‌شداری خۆپیشاندانه‌كه‌یان كردوه و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ڕه‌زامه‌ند نابن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی "محه‌ممه‌د قوته‌یبه" كراوه‌ته جێگری پارێزگاری دیاله بۆ كاروباری هونه‌ری، چونكه ناوبراو پێشتر له‌ڕێگه‌ی به‌ڵینده‌رێكه‌وه سه‌رپه‌رشتی 360 پڕۆژه‌یان كردوه له دیاله زۆربه‌ی ئه‌و پڕۆژانه گه‌نده‌ڵی تێداكراوه و ته‌واو نه‌كراون و به‌و هۆیه‌شه‌وه دراونه‌ته ده‌سته‌ی نه‌زاهه.\nوتیشی: "له ئێستادا ده‌رگای ئه‌نجومه‌نی پارێزگایان گرتووه و هه‌روه‌ها هه‌ردوو ڕێگەی سه‌ره‌كی باقووبه بۆ به‌غدا و خانه‌قین و كه‌ركووكیان داخستووه و ئه‌گه‌ر داواكارییه‌كه‌یان بۆ لابردنی ناوبراو له‌و پۆسته جێبه‌جێنه‌كرێت ئه‌وا له ڕۆژانی داهاتوو خۆپیشاندانه‌كانیان فراونتر ده‌كه‌ن".\nسه‌باره‌ت به‌كۆبونه‌وه‌ی په‌رله‌مان " یه‌كێتی په‌یامێك ئاراسته‌ی پارتی ده‌كات\nدوای ئه‌وه‌ی ئه‌مرۆ شه‌مه ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی كۆبویه‌وه، ده‌رباره‌ی كۆبونه‌وه‌ی رۆژی دووشه‌مه‌ی داهاتووی په‌رله‌مانی كوردستان، ئه‌و حزبه په‌یامێكی ئاراسته‌ی پارتی دیموكراتی كوردستان كرد .\nسەرچاوەیەك لە سەرکردایەتی یەکێتی ئاشكرای كردوه، كۆبوونه‌وه‌كه‌ی ئه‌مڕۆی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێك بوو له‌كۆبوونه‌وه زۆرباشه‌كانی یه‌كێتی كه بۆچوونی هاوبه‌شی تێدا بووه، به‌تایبه‌ت له‌به‌رامبه‌ر پرسی پێكهێنانی كابینه‌ی داهاتووی هه‌رێم و دۆسێی كه‌ركوك، پەیامێکمان بۆ پارتی ناردوە کە دەبێت پرسی هەرێم و بەغدا و کەرکوک وەکو یەک پاکێج مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت و دەبێت کۆبوونەوەکان لە یەک کاتدا بکرێت و سەرجەم پرسەکان یەکلابکرێنەوە.\nئه‌رچاوه‌كه ئه‌وه‌شی به میدیایی حزبه‌كه‌ی راگه‌یاندوه، ئه‌گەر رێکەوتن لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان واژۆ نەکرێت بەشداری کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان ناکەن، چونكه كه‌ركوك بۆ ئێمه هێڵی سوره‌و دانانی پارێزگارێك له كورد و یه‌كێتیش بۆ شاره‌كه، له پێش هه‌موو پرسه‌كانی دیكه‌یه‌و ده‌بێت ئه‌و كێشه‌یه یه‌كلابكرێته‌وه.\nپەڕەى 1 لەکۆى 4825 پەڕەدا


خانه»به شی کوردی»بابه ته كان»لایەنە شاراوەکانی هەڵبژاردنی یەکەم شاجوانی موسڵمان\nبابه ته كانبه شی کوردیکۆ مەڵایەتی کلتووری سیاسیمطالب جدید\n۹۴/۰۵/۱۹آخرین به روز رسانی: ۹۴/۰۵/۱۹\n۰ 1,571 خواندن این مطلب 1 دقیقه زمان میبرد\nو/ جهاد خاوەری\nلەساڵی ۱۹۲۳ز، ئەوکاتەی خیلافەتی عوسمانی شکستی هێنا وەک دواین خیلافەت جیهانی جێهێڵا، ئەوروپا بەو بۆنەوە ئاهەنگی گێڕا بەوەی سەرکەوتنی بەسەر موسڵماناندا بەدەست هێناوە و تەواوی جیهانی ئیسلامی کەوتۆتە دەست، بۆیە بەشێوازێکی نوێ دەستی دایە ئاهەنگ گێڕان و هەر بۆ ئەو مەبەستەش ئیختیاری هەڵبژاردنی شاجوانی ئەوروپایان بردە ئەنقەرە و لەوێ ئاهەنگی دیاریکردنی شاجوانی ئەوروپایان ناساند و ئەوەبوو بۆ یەکەمجار و لەمێژووی ئەو وڵاتە کچە لاوێکی تورک بەناوی “کریمان خالص” کە ئەکتەرێکی عەلمانی بوو بە جلوبەرگی مەلەوە “مایۆ” هاتە سەر تەختی پێشانگاکە و سەرۆکی لیژنەی دادوەری ڤیستیڤاڵەکەش ئەم کەشە لەبارەی بەپێویست زانی و هەستایە سەر پێێ و وتی:\n“بەرێزان، داوەرانی ڤیستڤاڵەکە، ئەوروپا هەموی ئاهەنگی سەرکەوتنی ئەوروپا و شکستی ئیسلام دەگێرێ کە لەپاش ۱۴۰۰ساڵ تێک شکا، کریمان خالص شاجوانی تورکیا تەمسیلی ئافرەتێکی موسڵمانمان بۆ دەکات بەبێ سەپاندنە ئاینیەکان کە ئەوەتا بە مایۆوە وەستاوە لەبەرامبەرمان، هەربۆیە ئەم خاتونە تاجی سەری سەرکەوتنی ئێمەیە، ئەمە ئەو سەپاندنەی سوڵتان سلێمانم دێنێتەوە یاد کاتێ سوڵتان سلێمان بیستی رەقص لە فەرەنسا دەکرێ هەمو جۆرە پەیوەندیەکی لەگەڵ ئەو وڵاتە بڕی و هەرەشەی لێکرد، ئەوەتا ئێستا نەوەی ئەو سوڵتانە وەستاوە بە مایۆوە بەراستی من سەرسامم بەمە، هیوای خۆشبەختی و سەرکەوتنیش بۆ تەواوی ئەو کچانە دەخوازم کە وەکو ئەم خاتونە حەزیان بەسەربەستی ژیانە بەراستی جێگای رێز لێنانە”.\nئەوەی راستی بێت ئەوروپا تاکە هێزێک بەواتای مانا دژایەتی کردبێت و داخی نابێتە سەر دڵی عوسمانیەکانن، چونکە ئەم هێزە هەر لەسەرەتاوە پایتەختی بنەرەتی رۆژهەڵاتیانی لێسەندوو کردیە پایتەختی خۆی لە “۱۴۵۳”ز ، هەروەها دواتریش هەریەکە لە شارەکانی وەک “بولگاریا و روسیا و مەقدۆنیا و رومانیا و یۆنان و …. کردە بەشێک لە ئیمپراتۆریەتەکەی. ئەمە جگە لەو هەموو ترس و بیمەی هەیان بو لەبەرامبەر سوڵتانە بەهێزەکانی عوسمانی بەدرێژایی چەندین سەدە حقدێکی زۆر گەورە گەرویان گرتبوو بۆ تۆڵەسەندنەوە لەو شەرە شکست خواردنانەی وەک “موهاکس و حصاری ڤیەننا و گرتنی قوستەنتنیە و …” هەربۆیە یەکەم تۆڵەشی دوای روخاندنی خیلافەت داروخانی مۆرکی رەوشت و ئەخلاقیاتی موسڵمان بوو یەکەم کەسیش کرایە نیشانە خاتوو “کریمان خالص” بوو .\nشریف عبد العزیز الزهیری\nشاجوانی موسڵمان عوسمانیه کان


پەرلەمانی کوردستان تەقینەوەكانی قامیشلۆ و عەفرین ئیدانە دەكات\n12.07.2019 11:06 AM\nسەرۆكایەتیی پەرلەمانی كوردستان لەپەیامێكی هاوخەمیدا ئیدانەی تەقینەوەكانی قامیشلۆ و عەفرین دەكات و دەڵێت، ئەنجامدانی ئەو تەقینەوانە سەلمێنەری ئەوەیە كە پێویستە هەمووان بەیەكڕیزی بۆ بەرگری لە خاك و بەرپەرچدانەوەی تیرۆریستان دەستبخەینە ناو دەست.\nسەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستان لە پەیامێکیدا ئاماژە بۆ ئەوە دەکات، بەداخ و كەسەرێكی زۆرەوە هەواڵی تەقینەوەكەی قامیشلۆ و عەفرین-مان بیست كە بووە هۆی شەهیدو برینداربوونی ژمارەیەك لە خەڵكی مەدەنیی ئەو دوو شارە خۆشەویستە، وێڕای هاوخەمی و هاوبەشی لەخەمی قوربانیان بەتوندی ئیدانەی ئەو كردەوە تیرۆریستییە دەكەین.\nپەرلەمانی کوردستان داوای یەکڕیزی و یەکدەستی دەکات و دەڵێت، ئەنجامدانی ئەو تەقینەوانە سەلمێنەری ئەوەیە كە پێویستە هەمووان بەیەكڕیزی و یەكدەستی بۆ بەرگری لە خاك و بەرپەرچدانەوەی تیرۆریستان دەستبخەینە ناو دەست.\nلەبەشێكی دیكەی پەیامەكەدا داوا لەفەرمانگەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش دەكات لەهەبوونی هەر پێویستییەك بۆ هاوكاریكردنی قوربانیان و خەڵكی رۆژئاوای كوردستان درێغی نەكەن.\nئاڵوگۆڕ لەپۆستی چەند پەرلەمانتارێک دەکرێت\nئەمڕۆ پەرلەمانی کوردستان بۆ متمانەدان بە کابینەی حکومەت کۆدەبێتەوە\nچوارشەممە پەرلەمان متمانە بە کابینەی نوێ دەدات\nپەرلەمانی كوردستان دەنگ لەسەر هەمواری یاسای ئەنجومەنی پارێزگاکان دەدات\nهۆشیار عەبدوڵا بۆ پەرلەمانتارانی كوردستان: چاویلكە حزبیەكانتان لابەرن\nسبەینێ پەرلەمانی کوردستان کۆبوونەوەیەکی دیکە ئەنجام دەدات\nئەمڕۆ پەرلەمانی كوردستان كۆدەبێتەوە\nپەرلەمانی کوردستان داوایەک ئاڕاستەی حکومەتی عێراق دەکات


چۆن شێوازی نووستن كار لە تەندروستی جەستە دەكات؟\nبەشێوەیەكی گشتی 25 ساڵی تەمەنمان بە نووستن بەسەر دەبەین، چونكە حەسانەوە بەلەش دەدات و باشە نووستن بەشێوەیەكی تەندروست زۆر سوودی هەیە، نەك تەنیا هیلاكی لەش كەم دەكاتەوە بەڵكو مێشك چالاكتر دەكات.\nیەكەم: نووستن لەسەر پشت، ئەم جۆرە نووستنە دەستەكان و قاچەكان بەهەمانشێوە رابووەستن، بەشێوەی سەربازی ناسراوە زۆر سوودی تەندروستی هەیە بۆ لەش سوودەكانی ئەمانەن:\nبربرەكانی پشت دەحەسێنێتەوە لەگەڵ مل و باڵ، باری وەستان بەشێوەیەكی گشتی باشتر دەكات، هەڵگەرانەوەیی ترشی گەدە كەمتر دەكاتەوە، یارمەتی هێشتنەوەەی چالاكی سنگ دەدات، رێگە لە خەوزران دەگرێت و چرچی پێست كەم دەكاتەوە لەگەڵ ژانەسەر. لەگەڵ ئەوەشدا نووستن لەسەر پشت هۆكارێكە بۆ پرخاندن، بۆیە باشتر وایە سەرین بەكارنەهێنرێت یان ئەگەر بەكارهێنرا لەژێر ئەژنۆیپەكاندا دانرێت بۆ ئەوەی نەبێتە هۆی ئازاری پشت و پرخاندن.\nدووەم: نووستن لەسەر شێوەی ئەستێرەی دەریا، ئەم جۆرە نووستنە پێویستە لەسەر پشت رابكشێی پاشان قاچەكانت بكەیتەوە و دواتر هەردوو دەستت بچەمێنیتەوە بۆ سەرەوە بەئاراستەی گوێیەكانت، سوودەكانی ئەم جۆرە نووستنە دەبێَتە هۆی حەسانەوەی بربرەی مل و خەوزران چارەسەر دەكات و ژانەسەر كەم دەكاتەوە و هەڵگەرانەوەیی ترشی گەدە كەو دەكاتەوە بەتایبەتی ئەو كاتەی ئاستی سەر بەرزتر بێت لە لەش و هەروەها رێگە لە چرچی دەموچاو دەگرێت. بەهەمانشێوە بۆ ئەم شێوازی نووستنە باشتر وایە سەرین بەكارنەهێنرێت، چونكە دەبێـتە هۆی ئازاری شان و مل و بربرەكان و پرخاندن.\nسێیەم: نووستن لەسەر لا، ئەم شێوازی نووستنە زۆر پێویستە بۆ لەش، چونكە دەبێتە هۆی حەسانەوەی ئەندامەكانی لەش بەشێوەیەكی گشتی سوودەكانی ئەم نووستنە ئەوەیە كە باشترین شێوازە بۆ تەندروستی بڕبڕەكان بەچەمانەوەیی سروشتی دادەنرێت. رێگە لە ئازاری مل دەگرێت، رێگە لە وەستانی هەناسە و پرخەپرخ دەگرێت، باشترین شێوازی نووستنە بۆ ژنی دووگیان.\nزۆر نووستن بەم شێوازە رەنگە ببێتە هۆی دروستبوونی ئازاری ئەژنۆكان و پیربوونی پێست و چرچبوون و هەروەها نیشتنی سنگ لە هەندێك حاڵەتدا تەنانەت دەبێتە هۆی ئازاری مل، نووستن لەسەر سك یان سنگ یەكێكە لە شێوازە خراپەكان بۆ تەندروستی لەش، چونكە چەندان زیانی هەیە و تەنیا یەك سوودی هەیە كە پرخاندن كەم دەكاتەوە زیانەكانی وەك گوشار خستنە سەر بربرەكان و دروستبوونی ئازار بەتایبەتی لە مل و بربرەكانی خوارەوەیی پشت، سووری خوێن ناچالاك دەبێت و ئەمەیش هۆكارێكە بۆ چرچبوونی پێست.


وەزارەتی تەندروستیی عێراق هۆشداری لەبارەی نەوە نوێیەکەی کۆرۆنا دەدات\n2020-12-22 [07:04 AM]\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق شەوی رابردوو راگەیەندراوێکی لەبارەی دەرکەوتنی نەوەیەکی نوێی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە بەریتانیا و بڵاوبوونەوەی لە چەند وڵاتێکی دیکە بڵاوکردەوە.\nلە بەیاننامەکەی وەزارەتەکەدا باس لەوە کراوە "راپۆرتە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەدەن، ئەو نەوە نوێیەی کۆرۆنا، بەوە جیادەکرێرێتەوە لە بڵاوبوونەوە زۆر خێرایە و، پەتاکەی بە خێرایی بڵاودەبێتەوە".\nلەوەتەی لە سەرەتای ئەم هەفتەیە بەریتانیا رایگەیاندووە، نەوەیەکی نوێی کۆرۆنا لەو وڵاتە سەریهەڵداوە، کە بەڕێژەی 70٪ لە نەوەی پێشووی کۆرۆنا خێراتر بڵاودەبێتەوە و"لە کۆنترۆڵ دەرچووە"، زۆر وڵاتی جیهان رێکاریان گرتووەتەبەر و دەرگاکانیان بەڕووی بەریتانیا داخستووە.\nوەزارەتی تەندروستیی عێراق لە بەیاننامەکەدا دەڵێ "وەزارەتەکەمان هۆشداری دەدات لە ترسناکیی بڵاوبوونەوەی ئەو نەوەیەی کۆرۆنا لە وڵاتە خۆشەویستەکەمان و، کاردەکات بۆ باشکردنی رەوشی ئێستا لەدژی کۆرۆنا و بەردەوامیدان لە کۆنترۆڵکردنی پەتاکە".\nلە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەی، وەزارەتی تەندروستیی عێراق داوا لە هاووڵاتییان دەکات بەردەوام بن لە رێکارەکانی خۆپارێزی و جێبەجێکردنی رێنماییە تەندروستییەکانی دەزگا فەرمییەکان، هەروەها دەمامک ببەستن، لەیەکدی دووربکەونەوە و دەستەکانیان پاکژبکەنەوە.


رەزامەندیدان لەسەر دامەزراندنی کۆگای سەرچاوەی تیشکدەر | حکومەتی هەرێمی کوردستان / سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران\nرەزامەندیدان لەسەر دامەزراندنی کۆگای سەرچاوەی تیشکدەر\nکۆگای سەرچاوەی تیشکدەر بریتیە لەکۆکردنەوەی ئەو کەلوپەلانەی کە کەرەستەی (مواد) تیشکدەری تێدایە پاشان دەگوازرێتەوە بۆ شوێنی دیاری کراو.\n١. کەرتی گشتی.\n٢. کەرتی تایبەت.\nبۆ پشکنین و وەرگرتنی رەزامەندی بەپێی رێنمایی ژینگەیی ژمارە (8)ی ساڵی (2008) ماددەی (34,35,36) .\nماددەی سی وچوارەم :\nنابێت هیچ کەسێک هەڵسێت بە دروستکردن یان عەمبارکردن یان ژیر زەوی خستن یان سوتاندن یان نقومکردن یان بەکارهێنان یان چارەسەرکردن یان خۆلێ رزگارکردن لە ماددە تیشکاوەرەکان یان هەر ماددەیەک یان پیسییەکی مەترسیداری شل یان رەق یان گازی، تەنیا بە پێی ئەو رێنماییانە نەبێت کە وەزارەت بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە بەرپرسەکان دەریان دەکات.\nماددەی سی و پێنجەم :\nئەمانەی خوارەوە قەدەغەن:\nیەکەم : هاوردنی خاشاکە مەترسیدارەکان کە زیان بە مرۆڤ و ژینگەی هەرێم دەگەیەنن.\nدووەم : هاوردنی ماددە مەترسیدارەکان بۆ هەرێم تەنیا بە رەزامەندی وەزارەت دەبیت.\nسێیەم : تێپەڕینی خاشاک و ماددە ترسناکەکان بەناو هەریمدا تەنیا بە رەزامەندی وەزارەت دەبێت.\nماددەی سی وشەشەم :\nنابێت ماددە ترسناکەکان بەرهەم بهێنرێت یان بگوازرێتەوە یان ئاڵوگۆڕی پێ بکرێ یان بهێنرێتە ناوەوە یان عەمبار بکرێت تەنیا دوای وەرگرتنی هەموو ئامادەکارییەکانی کە لە دەقی یاساو پێڕەو و رێنماییە بەرکارەکان هاتوون، بە جۆرێک ئەوە مسۆگەر بکرێت کە هیچ زیانێکی ژینگەیی لێ ناکەوێتەوە.\nنوسراوێک دەکرێت لەلایەنی پەیوەندیدار بۆ پشکنینی ئەم کۆگایەو پاشان رەزامەندی دەدرێت بەپێی رێنمایی ژینگەیی ژمارە (8)ی ساڵی (2008) ماددەی (34,35,36) .\nنابێت هیچ کەسێک هەڵسێت بە دروستکردن یان عەمبارکردن یان ژیر زەوی خستن یان سوتاندن یان نقومکردن یان بەکارهێنان یان چارەسەرکردن یان خۆلێ رزگارکردن لە ماددە تیشکاوەرەکان یان هەر ماددەیەک یان پیسییەکی مەترسیداری شل یان رەق یان گازی، تەنیا بە پێی ئەو رێنماییانە نەبێت کە وەزارەت بە هەماهەنگی لەگەل لایەنە بەرپرسەکان دەریان دەکات.\nماددەی سی و پێنجەم:\nیەکەم: هاوردنی خاشاکە مەترسیدارەکان کە زیان بە مرۆڤ و ژینگەی هەرێم دەگەیەنن.\nدووەم: هاوردنی ماددە مەترسیدارەکان بۆ هەرێم تەنیا بە رەزامەندی وەزارەت دەبێت.\nسێیەم: تێپەڕینی خاشاک و ماددە ترسناکەکان بەناو هەرێمدا تەنیا بە رەزامەندی وەزارەت دەبێت.\nماددەی سی وشەشەم:\nنابێت ماددە ترسناکەکان بەرهەم بهێنرێت یان بگوازرێتەوە یان ئاڵوگۆڕی پێ بکرێ یان بهێنرێتە ناوەوە یان عەمبار بکرێت تەنیا دوای وەرگرتنی هەموو ئامادەکارییەکانی کە لە دەقی یاساو پێڕەو و رێنماییە بەرکارەکان هاتوون، بە جۆرێک ئەوە مسۆگەر بکرێت کە هیچ زیانیکی ژینگەیی لێ ناکەوێتەوە.\n١. رەزامەندی وەزارەتە پەیوەندیدارەکان.\n٢. سند ملکیە.\n٣. راپۆرتی پشکنینی ئەو زەوییەی کە بۆ پڕۆژەکە تەرخانکراوە.\nبەڵێ، دەکرێت لەرێگای بریکارنامەوە بەدەست بھێندرێت.\n١. سەردانی بەشی تیشک لە دەستەی پاراستن و چاککردنی ژینگە.\n٣. رەزامەندی لەسەر پڕۆژەکە بەپێی رێنماییی ژینگەیی لەیاسای پاراستن و چاککردنی ژینگە ژمارە (8) ساڵی 2008 ماددەی 36,35,34.\nماددەی سی و چوارەم:\nنابێت هیچ کەسێک هەڵسێت بە دروستکردن یان عەمبارکردن یان ژێر زەوی خستن یان سوتاندن یان نقومکردن یان بەکارهێنان یان چارەسەرکردن یان خۆلێ رزگارکردن لە ماددە تیشکاوەرەکان یان هەر ماددەیەک یان پیسییەکی مەترسیداری شل یان رەق یان گازی، تەنیا بە پێی ئەو رێنماییانە نەبێت کە وەزارەت بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە بەرپرسەکان دەریان دەکات.\nماددەی سی و شەشەم :\nنابێت ماددە ترسناکەکان بەرهەم بهێنرێت یان بگوازرێتەوە یان ئاڵوگۆڕی پێ بکرێ یان بهێنرێتە ناوەوە یان عەمبار بکرێ تەنیا دوای وەرگرتنی هەموو ئامادەکارییەکانی کە لە دەقی یاساو پێڕەوو رێنماییە بەرکارەکان هاتوون، بە جۆرێک ئەوە مسۆگەر بکرێت کە هیچ زیانێکی ژینگەیی لێ ناکەوێتەوە.\n(2) واژووی پێویستە:\n١.بەڕێوەبەری فەرمانگەی کاروباری هونەری.\nسەردانی لایەنە پەیوەندیدارەکانی خوارەوە بۆ وەرگرتنی رەزامەندی :\nوەزارەتی کارەبا و وەزارەتی کشتوکاڵ و وەزارەتی سامانە سروشتیەکان و وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی و وەزراەتی گواستنەوەو گەیاندن و شارەوانی و گەشتوگوزار.