"یاری بە تەندەرو نرخی گواستنەوەی نەوتی حەسیرە كراوە"\nدابان محەمەد، پەرلەمانتاری گۆڕان لە پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند، وەزارەتی سامانە سروشتییەكان و ئەنجومەنی وەزیران یارییان بە تەندەرو نرخی گواستنەوەی نەوتی حەسیرە لە گەرمیان كردوە.\nئاوێنە: دابان محەمەد، ئەمڕۆ شەممە، لە راگەیەندراوێكدا ئەوەی خستۆتەڕو"لە دواى ئەوەى ماوەى یاسایى ئەو کۆمپانیایە تەواوبو کە کارى گواستنەوەى نەوتى حەسیرەى دەکرد، هەوڵێک هەبو، بە نهێنى و دور لە شەفافیەت و کێبڕکێ، پرۆسەکە ڕاستەوخۆ بدرێتەوە بە کۆمپانیاى پێشتر، کە دو ساڵى ڕابردو بە ڕێککەوتن کارى کردوەو قازانجێکى زۆرى کردبو."\nئاماژەی بەوەشداوە كە "داوامانکرد لە پرۆسەیەکى ڕون و بەشێوەى تەندەر ئەم پرسە یەکلابکرێتەوە، گواستنەوەى یەک تەن نەوتى حەسیرە بۆ بۆرى کوردستان بەشێوەى تەندەر لە 27 دۆلارەوە کەمکرایەوە بۆ 16.90 دۆلار.\nبەپێی قسەی ئەو پەرلەمانتارە "لە ڕێگەى جێگرى سەرۆکى حکومەتى هەرێم قوباد تاڵەبانى، کارکردن بەم تەندەرە ڕاگیرا، بە نایاسایى و دوو لە کێبڕکێ ئەم پرۆسەیە بە نرخێکى زیاتر درایەوە بە کۆمپانیاى پێشتر کە کۆمپانیاى بلاک پوڵە، بۆ ئەمەش یارى و دەستکارى ژمارەى تەندەرەکان و نرخى گواستنەوەى کۆمپانیاکە کراوە، ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ قسە لەگەڵ کۆمپانیاكان كرا لە کێبەرکێدا بکشێنەوە."\nهەروەها هێمای بۆ ئەوە كردوە كە "ئیدارەى گشتیش لە ڕێگەى (ش. ا.)، دەستێوەردانى لە پرۆسەکەدا کردوە، ئێستا کۆمپانیاى سێیەم کە لە پرۆسەى تەندەریندا نەبوە، هاتوەتە بەرباس، لە کاتێکدا کۆمپانیاى گازپرۆم بە گوێرەى ئەو ئیمەیڵانەى بۆ حکومەت و وەزارەتى سامانە سروشتیەکان و کۆمپانیاکانى ناردوە، ڕیزبەندى سێ کۆمپانیاى کردوە (ا ، ب ، ج )، بەپێى ئەو ڕیزبەندییە، هەر کۆمپانیایەک لەوانە نەیتوانى کۆمپانیاى دواتر دەتوانێت کارەکە بکات."\nدابان محەمەد بە پێویستی زانیوە ئەم پرسە بگەڕێتەوە سەر ڕێرەوى خۆى و بەشێوەى ڕون و شەفاف بەڕێوەبچێت، ئەگەر نا با حکومەتى هەرێم خۆى کارەکە بکات.\nهەروەها وتوشیەتی"کۆى ئەم پرسە، ئەنجومەنى وەزیران بە پلەى یەکەم و سەرۆکى حکومەت بە تایبەتى دەخاتە بەردەم پرسیار و بەرپرسیارێتیەوە، کە چۆن بەناوى ئەنجومەنى باڵاى هەرێمى نەوت و گاز و وەزارەتى سامانە سروشتیەکانەوە، تەلاعوب بە تەندەرەکانى گواستنەوەوە دەکرێت."\nکێڵگەى حەسیرە بریتیە لە پێنج بیرى نەوت، ڕۆژانە 33 هەزار بەرمیل نەوت دەردەهێنرێت و لە ڕێگەى 1300 تانکەر دەگوێزرێتەوە بۆ خورمەڵە، بەقسەی دابان محەمەد "لەم چوار ڕۆژەدا، زیاتر لە 130 هەزار بەرمیل نەوت زیان بە پرۆسەى هەناردەکردن گەیشتوە."


خوینه‌رانی سه‌رهێل 35\nلە ماوەی 38 ساڵی رابردوودا پێوەندیەكانی ئەحزابی كوردستانی ئێران، بابەتێك بووە كە هەمیشە جێی باس و نیگەرانی خەڵك و بەدەنەی خودی ئەحزابیشی بە دواوە بووە، پێوەندی خراپی ئەحزاب، هەر لە شەری براكوژی بگرە هەتا لێدانی بەرچەسپ و سەمپاشی دژی یەكتر جەوێكی دروست كردوە كە متمانەی لە نێواندا لاواز كردوون، كە ئەمە هۆیەكی سەرەكیە تا ئەحزاب نەتوانن لە دوای نزیك بە 4 دەیە خاوەنی گوتار و پلاتفۆرمێكی هاوبەشی ئەوتۆ بن. لەدوای كردەوەی ترۆریستی و تەقینەوەی شەوی یەڵدا لە بەردەم بنكەی حیزبی دیموكراتی كوردستان و شەهید بوونی چەند كەس لە پێشمەرگەو ئەندامانی ئەو حیزبە، جۆرێك لە ئاڵوگۆر لە پێوەندیەكانی ئەحزاب هاتە ئاراوە كە لانی كەم شەش حیزبی كوردستانی ئێران لەسەر بابەتی ئەمنیەتی و چەند روداوی سیاسی ووتاری هاوبەشیان هەبێ. ئەو بابەتانەی شەش لایەنی سیاسی لەدەوری یەك كۆكردەوە بریتی بوون لە بەرپەرچدانەوەی هەوڵەكانی لیستی نوری مالكی لە پارلمانی عێراق دژ بە بنكە و بارەگاكانی ئەحزاب و بە پیرەوە چوونی نەورۆزی جامانەكان، و هەورەها رێكەوتنی ئەو شەش لایەنە لەبارەی تەحریم و بایكوتی شانۆی هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری و شۆرای شارو دێ كە رژێم وەرێی خستبوو .\nئەگەر چی رێكەوتنی شەش قۆڵی لە سەر بایكوتی هەڵبژاردنەكان وەك خۆی جێبە جێ نەكراو لێرەو لەوێ بە پێچەوانەی كار كرا، بەڵام هەنگاوێكی لەو چەشنە لە نێوان ئەو شەش لایەنە لە ماوەی 38 ساڵی رابردوودا بێ وێنە بووە. بۆیە هەر زوو لەلایەن كۆمەڵانی خەڵكەوە پێشوازی لێ كرا و كاریگەری زۆری هەبوو لە سەر شانۆگەریەكانی رژێم بەتایبەت لە شار و ناوچە كوردستانیەكان.\nئەوەی زۆر باس هەڵگرە هێندێ كاردانەوەی دوای ئەم رێكەوتنە بوو، دیارە پەنجە دەخەمە سەر ئەوندەی كە پێوەندی بە سازمانی خەباتەوە هەیە، ئەویش وەڵامدانەوەیە بە جۆرێك لە چەواشەكاری و بەرچەسپی هێندێ كەس كە لێرەو لەوێ لە سازمانی خەباتیان داوەو لە راستیدا جۆری قسەكانیان بۆنی ئەوەی لێ دێ كە دڵخۆش نەبوون بەبوونی سازمانی خەبات لەو رێكەوتنەدا، تەنیا بە حوكمی جێگەو پێگەی سیاسی و كۆمەڵایەتی و... ناچار بوون پێ ملی بوونی سازمانی خەبات بن. هۆی سەرەكی و بیانوی ئەوان بۆ پێ ناخۆش بوونیان لە بەشداری سازمانی خەبات ئیرتجاعی و دواكەوتوو و بە ئیسلامی پێناسە دەكەن!\nپێش هەر شتێك بە پێویستی دەزانم وشەی دواكەوتوویی (ارتجاعی) كەمێ شیی بكەمە و ئەوجار بەراوردێك بكەین لە نێوان سازمانی خەبات و رەوتێكی ئیرتجاعیی و یان ئەو جەریانەی ئەو بەرچەسپەی لە سازمانی خەبات داوە.\nئيرتجاعی یان دواكەوتوویی، بە مانا سیاسیەكەی یانی پێچەوانەی پێشكەوتن و ئاڵووگۆڕ هەنگاونان لە پێوەند بە بنەمای كۆمەڵایەتی، ئابووری، سیاسی و... هەروەها هەوڵدان بۆ گەرانەوە بۆ دواوە.\nبەم مانایە بێ سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران ناچێتە خانەی هێزێكی دواكەوتوو و ئیرتجاعی، ئەگەر چیی سازمانی خەبات بەهۆی ئەو رەوش و هەلومەرجەی تیایدا دامەزرا وشەی ئیسلامی وەك پەسوەندی نەتەوایەتی هەڵبژارد كە ئەوەش بۆخۆی مانایەكی تایبەتی هەیە و مەبەستێكی دیكە هەبوو لەوەی لەو دۆخەدا وەك هێزێكی نەتەوایەتی و ئیسلامی دەست بە چالاكی بكات، بەڵام ئەوەی جارێك بە بەڵگەنامەكانی كۆنگرە و بەرنامە و پەسەندكراوەكان و شێوەی كاركردی ئەم سازمانەدا بچێتەوە دەبینێ كە سازمانی خەبات نەك نەگەراوەتەوە بۆ دواوە، یان ئەوەی كە لە باری سیاسیەوە چەقبەستوو نەبووە، بەڵكوو كۆنگرە بە كۆنگرە خۆی ئەبدەیت كردووەتەوە و لە باری فكری، سیاسی و تەشكیلاتی ئاڵوگۆری زۆری بەسەردا هاتووە، وە ئەم سازمانە توانیویەتی وەك تەشكیلاتێكی سیاسی خۆی بەرۆژ بكات و لەگەڵ قۆناغەكاندا خۆی بگونجێنێ. سازمانی خەبات تێدەكۆشێ بۆ دامەزرانی حكومەتی دیموكراتیك و خەڵكی كە دادپەروەری كۆمەڵایەتی، مافی یەكسان و بەرابەر بۆ ژنان،رێزگرتن و دەستەبەركرانی مافی چین و تووێژەكانی دیكەی كۆمەڵگە، ریز گرتن لە ئەدیان و بیر و بۆچوونەكان و داشداری كردن لە مافی كەمینە نەتەوەیی و مەزهەبیەكانی كوردستان لە بەرنامەیدا پەیڕەو بكات.\nبەڵام ئەو جەریانەی ئەو بەرچەسپە لە سازمانی خەبات دەدا و خۆی بە پێشكەوتوو پێشرەوی كۆمەڵانی زەحمەتكێش پێناسە دەكا و بۆ حوكمی پرۆلیتاریا تێدەكۆشێ، و خۆی بە بەشیك لە بزوتنەوەی سوسیالیستی دەزانێ، و ئێستاش هەر لەو هەوایە دەخوێنێ، كە ئەم بزوتنەوەیە لە سەدەی 18هەمدا بێچمی گرتووەو خەون بەوەوە دەبینن كۆمەڵگەی كوردستان بگێرنەوە بۆ ئەو سەردەمە.\nلە راستیدا جۆری كاركردی ئەو حیزبانە و ئەو بیر كردنەوە ئیرتجاعیی و دواكەوتووە كە دروشم و شیعارەكانی سەدەی 18 و 19 دەڵێنەوە و خەون بەوەوە دەبینن كۆمەڵگە بۆ ئەو دەورانە بگێڕنەوە. ئەو بەرێزانەی ئەم بەرچەسپە نارەوا و ناراستانەیان وە پاڵ سازمانی خەبات داوە، لەو رۆژەی پێیان ناوەتە مەیدانی كاری سیاسی لەو چەند دروشمەی سەرەتا زیاتر هیچی دیكە نازانن بڵێنەوە و هیچ ئاڵووگۆڕێكیان لە خۆیاندا پێك نەهێناوە و رێگەی هیچ تێزێكی نوێیان لە نێو خۆیاندا نەداوە، هەر ئەوەش هۆیەك بووە كە لە ساڵی 2000 و دواییش جیابوونەوە تیایدا روو بدات و كە ئەو لایەنانەی لێی جیا بۆتەوە لەوان دیارترو كاریگەرترن لە گۆرەپانی جوڵانەوەی سیاسی كوردستاندا.\nلەلایەكی دیكە ئەوانە پێیان وایە كە دەبێ ئەدەبیاتی سیاسی كۆمەڵە و دیموكرات بپارێزرێ و بوونی سازمانی خەبات لەو رێكەوتن و كۆبوونەوانە زەربە لەو ئەدەبیاتە دەدات و ئەوەش بە مەترسیەك بۆ خۆیان دەبینن.\nئەو بەرێزانە چوار دەیەیە بەو شێوە بیر دەكەنوە و زۆریشیان هەوڵداوە سازمانی خەبات لە مەیداندا نەبێ، بەڵام بەخۆشیەوە بۆیان نەچووە سەر و وەك دەبینین سازمانی خەبات نەك لە مەیدان بەدەر نەكرا بەڵكوو ئەورۆكە چالاكانە لە مەیداندایە و سیاسەت و بەرنامەی خۆی دەباتە پێش.\nبێگومان بوونی سازمانی خەبات لە هەر جۆرە رێكەوتن و كارێكی هاوبەشی لایەنە سیاسیەكان قورسایی و بەكردەوەیی كردنی رێكەوتنەكان زیاد دەكات و لە هەمانكاتدا ئەو رێكەوتن و كارە هاوبەشانە مەعنا دار دەكات و رەوایەتییان پێ دەبەخشێ.\nئاشكرایە سازمانی خەبات هەمیشە كاری بۆ یەكگوتاری و هاوكاری و هەماهەنگی نێو بزوتنەوەی كوردستان كردوەو بە گرینگ و پێویستی زانیوە بۆ گەیشتن بە ئامانجی ڕەواو دەستەبەركرانی ئازادی، ئەگەر تێبینی هەبوبێ لە سەر بەشداری كردنی جەرەیانێكی سیاسی، لە بەر قازانجی گشتی خۆی لە باس كردنی پاراستوە.\nسازمانی خەبات بە رادەیەك باوەری بە ئازادی و دیموكراسی و فرەچەشنی هەیە كە تەنانەت بۆ پرسی هاوكاری و تەبایی لە گەڵ لایەنی چەپی رادیكاڵی بێ پێگە لە كوردستاندا شەرت و مەرجی دانەناوە. دروشمە نەگۆڕەكانی سازمانی خەبات كە بڕوای تەواوی پێ‌یەتی و كاری بۆ دەكات دیموكراسی وپێكەوەژیانی سالمی نێوان هەموو بیروبۆچوونەكانە كە لە رابردووشدا دژایەتی هەوڵی پاوانخوازنەو كردەوەی نادیموكراتیك و دژ بە ئازادی كە ئامانجیان شێواندنی ئاشتی كۆمەڵایەتی بووە، كردوەو لە داهاتووشدا ئەوە ئامانجی دەبێ.\nئاكامی باسەكە ئەوەیە كە سازمانی خەبات لەگەڵ هەر جۆرە دواكەوتوویی و چەقبەستوویەك دژایەتی هەیە و بەردەوامە لە خۆ نوێ كردنەوەو ئەوانەشی بەرچەسپی ناراستی دەخەنە پاڵ ئەوانەن ترسیان لە ریزشی زیاتری فكری و قەوارەیی و سیاسی خۆیانە، بۆیە بەو شێوەیە تووشی دڵەراوكێ و هەناسەساردی بوون.\nڕێکه‌و 2017-06-19 18:29:37


ئەمریكا.. ڕۆژ لە دوای ڕۆژ قوربانیانی بەكارهێنانی جگەرەی ئەلیكترۆنی زیاتر دەبێت\nپێش 3 هەفتە 105 جار خوێنراوەتەوە\nناوەندەكانی چاودێری و ڕێگری لە نەخۆشییەكان لە ئەمریكا، بڵاویان كردەوە: ژمارەی حاڵەتەكانی "نەخۆشی شاراوەی جگەر" كە وا گومان دەبرێت لە بەكارهێنانی جگەرەی ئەلیكترۆنییەوە سەرچاوەی گرتبێت، لە 48 ویلایەت و ناوچەی ئەو وڵاتە هەزار و 80 حاڵەتی تێپەڕاند.\nلەلایەكی دیكەوە، حاڵەتەكانی مردنی پەیوەست بە جگەرەی ئەلیكترۆنییەوە كە لە 15 ویلایەت تۆمار كراون بۆ 18 كەس بەرزبووەتەوە. بەپێی زانیارییەكانیش، زیاتر لە سێیەكی ئەو كەسانەی گیانیان لەدەست داوە لە خوار 21 ساڵانەوەن.\nلە ئەمریكا تەنها لە هەردوو ویلایەتی ئاڵاسكا و نیوهاپشایەر، هەواڵی پەیوەست بە تۆماركردنی ئەو نەخۆشییە تۆمار نەكراوە.\nنیشانەكانی "نەخۆشی شاراوەی جگەر" كە خۆی لە (تەنگەنەفەسی، شەكەتی، ئازاری سنگ و ڕشانەوە)دا دەبینێتەوە، بۆ یەكەمین جار لە مانگی نیسانی ئەمساڵدا لە ئەمریكا دەركەوت.\nروسیا.. پوتین و ئه‌ردۆگان كۆده‌بنه‌وه\nئه‌ڵمانیا پێشنیار ده‌كات ناوچه‌ی ئارام له باكوری سوریا پێكبهێنرێت\nئه‌مریكا: به‌شێك له هێزه‌كانمان بۆ پاراستنی كێڵگه نه‌وتییه‌كان ده‌هێڵینه‌وه\nسویسرا.. 5 ملیۆن و 400 هه‌زار ده‌نگده‌ر چوونه سه‌ر سندوقه‌كانی ده‌نگدان\nسه‌رۆكوه‌زیرانی به‌ریتانیا داوای له بڕۆكسل كرد بۆ ماوه‌ی 3 مانگ برێكسیت دوابخات\nڕووسیا.. به‌هۆی هه‌ره‌سهێنانی به‌نداوێك، 57 كه‌س بوونه قوربانی\nله‌باره‌ی هێرشه‌كانه‌وه، ماكرۆن و مێركڵ و جۆنسن له‌گه‌ڵ ئه‌ردۆغان كۆده‌بنه‌وه


فه‌رمانده‌ی هێزی قودس، قاسم سوله‌یمانی راسته‌وخۆ به‌رپرسیاربوو له بریكارانی ئێران له ناوچه‌كه و له مه‌رگی هه‌زاران مه‌ده‌نی به‌ده‌ستی ئه‌وانه. [وێنه‌كه له‌سه‌ر ئینته‌رنێت بڵاوبۆته‌وه]\nبه كوشتنی فه‌رمانده‌ی هێزی قودسی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی، قاسم سوله‌یمانی، ئه‌و پیاوه‌ی به‌رپرسیاربوو له مه‌رگی هه‌زاران مه‌ده‌نی و هه‌ڵگیرسێنه‌ری شه‌ڕ و ناكۆكی بوو، ئێستا نه‌ماوه.\nكۆتایی سوله‌یمانی ده‌ره‌نجامێكی سروشتی بوو بۆ یه‌كێك له تووندوتیژترین كه‌سایه‌تییه‌كان له مێژووی ئێستادا، كه رۆڵێكی سه‌ره‌كیی بینی له به‌رده‌وامیدان به ئه‌جه‌ندای زیانمه‌ندی ئێران، چاودێران وتیان.\nوتیان سوله‌یمانی، كه به كوشتنی له 3 كانونی دووه‌م دونیا ئه‌مینتر بووه، سه‌ركرده‌ی هێزی قودسی به‌دناو بوو، به‌ڵام له‌لایه‌نی ده‌سه‌ڵات و پله‌وپایه‌وه، "باڵی سه‌ركوتكه‌ر"ی ره‌هبه‌ری باڵا عه‌لی خامه‌نه‌یی بوو.\nتوێژه‌رێكی بواری سیاسه‌ت، عه‌لا نه‌شوع به دیارونای وت: "كاتێك فه‌رمانده‌ی هێزی قودس بوو، سوله‌یمانی توانیی تۆڕێك له گروپه تێرۆریستیه‌كان دروستبكات كه وه‌ك بریكارانی ئێران خزمه‌تیانده‌كرد به هه‌وڵه‌كانی بۆ زاڵبوون به‌سه‌ر درواسێكانیدا و خۆشی سه‌رپه‌رشتی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانیانی ده‌كرد و فه‌رمانی پێده‌دان."\nفه‌رمانده‌ی هێزی قودس، قاسم سوله‌یمانی له هێرشێكی فڕۆكه‌ی بێفڕۆكه‌وانی ئه‌مریكادا كوژرا له‌نزیك فڕۆكه‌خانه‌ی به‌غدا له 3 كانونی دووه‌م. [وێنه‌كه له‌سه‌ر ئینته‌رنێت بڵاوبۆته‌وه]\nبریكاران فه‌رمانه‌كانی ئێران جێبه‌جێده‌كه‌ن\nنه‌شوع وتی له عێراق لانیكه‌م 60 میلیشیای چه‌كدار هه‌ن، زۆربه‌یان له‌ژێر فه‌رمانده‌یی سوله‌یمانیدا كاریانده‌كرد و ئامانجه‌كانی رژێمی ئێرانیان ده‌هێنایه‌دی.\nپێشه‌نگی ئه‌م میلیشیانه كه‌تائیب حزبوڵایه، كه سه‌ركرده‌كه‌ی ئه‌بو مه‌هدی موهه‌ندیس بوو، هاوڕێیه‌كی سوله‌یمانی كه له‌گه‌ڵیدا، هاوشانی چه‌ند ئه‌ندامێكی تری میلیشیا، له هێرشێكی ئاسمانی ئه‌مریكادا بۆسه‌ر قافڵه‌كه‌یان له‌نزیك فڕۆكه‌خانه‌ی به‌غدا كوژرا.\nنه‌شوع وتی: "موهه‌ندیس به‌ئاشكرا دڵسوزیی خۆی بۆ رژێمی ئێران پیشانده‌دا و رایگه‌یاندبوو كه سه‌ربازێكی سوله‌یمانییه."\nمیلیشیا دڵسوزه‌كانی تری ئێران له عێراق بریتین له عه‌سائب ئه‌هل ئه‌لحه‌ق، رێكخراوی به‌در، حه‌ره‌كه‌ت نوجه‌با، لیوای ئیمام عه‌لی و سه‌رایا سه‌لام.\nكاتێك له‌ژێر فه‌رمانده‌یی سوله‌یمانیدا بوون، ئه‌م بریكارانه چالاكبوون له "به‌رپاكردنی پشێوی و تێكدانی ئاشتیی مه‌ده‌نی به ئه‌نجامدانی تووندوتیژیی تائیفی و تیرۆركردنی جه‌سته‌یی كه‌سانی دژ به رژێمی ئێران".\nكوشتنی خۆپیشانده‌رانی عێراق\nنه‌شوع ئاماژه‌یكرد: "له نوێترین رووداوه‌كاندا، ئه‌وانه به‌رپرسیاربوون له سه‌ركوتكردن و كوشتنی سه‌دان خۆپیشانده‌رانی عێراقی به فه‌رمانی راسته‌وخۆ و پلانی سوله‌یمانی."\nوتی: "ئه‌م گروپه تیرۆریستیانه به‌شداریشبوون له هێرشه‌كاندا بۆسه‌ر ئه‌ركه دیپلۆماسییه‌كان و به‌رژه‌وه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان به‌ڕێنمایی سوله‌یمانی و ده‌یان موشه‌كیان نا به ناوچه‌ی سه‌وزه‌وه له به‌غدا، كه چه‌ندان باڵوێزخانه‌ی لێیه."\nهه‌روه‌ها وتی موشه‌كه‌كانی میلیشیاكان داشیان له "بنكه سه‌ربازییه‌كانی عێراق له باكور و خۆرئاوای وڵاته‌كه، كه تێیاندا هێزه‌كانی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی راهێنان و كۆمه‌ك به سوپای عێراق ده‌كه‌ن".\nنه‌شوع وتی ئه‌م كرده‌وانه "هه‌ر ته‌نها هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی ئه‌منی نه‌بوون، به‌ڵكو هێرشی رێكخراویش بوون دژ به سه‌روه‌ریی عێراق و خستنه مه‌ترسیی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی و دروستكردنی هه‌ڕه‌شه بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه ناوچه‌یی و نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی".\nوتیشی: "نه‌مانی سوله‌یمانی زه‌برێكی تووند بوو له رژێمی ئێران و ئه‌و ستراتیژی فراوانخوازییه‌ی له ناوچه‌كه به‌ڕێوه‌یده‌بات."\n"ئێستا كه ئه‌و نه‌ماوه، به‌دڵنیایی دونیا ئه‌مینتر و سه‌قامگیرتره."


دواین زانیاری لەبارەی ناردنی بەشە بودجەی هەرێم لە بەغدادەوە | Esta Media Network\nفەرمانبەرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان چاوەڕێن بەغداد بەشە بودجەی هەرێم بنێرێت و حکومەت بتوانێت موچەکەیان پێبدات، بەڵام وەک ئەندامێکی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەڵێت ئێستا بژاردەکان لە دەستی مستەفا کازمیدایە.\nشیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە تۆڕی میدیایی ئێستای ڕاگەیاند، “ئێستا ناردنی بەشە بودجەی هەرێم لە دەست سەرۆکوەزیرانی عێراقدایە، ئەو دەتوانێت بە ڕێککەوتنەکەی پێشوتر یان بە یاسا نوێیەکە بەشە بودجەی هەرێم ڕەوانەبکات”.\nئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق وتیشی، “چارەسەری سێیەم بۆ ئەم پرسە ئەوەیە کە حکومەتی هەرێم لەگەڵ حکومەتی عێراق و کۆمپانیای سۆمۆ ڕێکبکەوێت بۆ ڕادەستکردنی ئەو بڕە نەوتەی عێراق داوای دەکات، تا حکومەتی عێراق بتوانێت بڕەپارەی هەرێم ڕەوانە بکات”.\nشیروان میرزا پێشیوایە یاساکە دەرفەتی هێشتوەتەوە بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتن لە نێوان حکومەتی عێراق و هەرێم، چونکە دەتوانن هەردولا لەسەر بڕ و ژمارەی ئەو نەوتە ڕێکبکەون کە هەرێم دەبێت ڕادەستی بکات.


Home›هەواڵ›جیهان›وەرگرتنی ڤاكسینی ئه‌سترازینیكا و ژه‌می دووه‌میش فایزه‌ر پێکەوە ئاستی به‌رگری جەستە به‌رزده‌كاته‌وه\nله توێژنه‌وه‌كه‌دا ئاماژه به‌وه‌كراوه، ژه‌مێكی ئه‌سترازینیكا و ژه‌مێكی فایزه‌ر شه‌ش ئه‌وه‌نده زیاتر ئاستی به‌رگری به رامبه‌ر به ڤایزه‌ر به‌رز ده‌كاته‌وه، به‌راورد به‌و كه‌سانه‌ی به دوو ژه‌می ئه‌سترازینیكا كوتراون.\n499 كارمه‌ندی ته‌ندروستی به‌شداری توێژینه‌وه‌كه‌یان كردووه، 200 كه‌سیان هه‌ردوو ژه‌می ڤاكسینی فایزه‌ریان وه‌رگرتووه، 199 كه‌سی دیكه‌ش هه‌ردوو ژه‌می ئه‌سترازینیكایان پێدراوه، به‌ڵام 100 كه‌سیش ژه‌مێك ڤاكسینی ئه‌سترازینیكا و له ژه‌می دووه‌مدا به ڤاكسینی فایزه‌ر كوتراون.\nله توێژنه‌وه‌كه‌دا هاتووه، سه‌رجه‌میان ته‌نۆچه‌كه‌ی به‌رگیان به‌رزبووه‌ته‌وه، كه رێگری له‌وه ده‌كات، خانه‌كانی ڤایرۆسی كۆرۆنا خۆی كۆپی بكاته‌وه.\nئه‌وش ئاشكرا كراوه، رێژه‌ی ته‌نۆچكه‌ی به‌رگری له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌ی دوو ژه‌می جیاوازیانی ڤاكسینی كۆرۆنایان پێدراوه، هاوشێوه‌ی ئه‌و كه‌سانه بووه، كه به هه‌ردوو ژه‌می ڤاكسینی فایزه‌ر كوتراون.\nمانگی رابردووش له توێژنه‌وه‌یه‌كی دیكه له به‌ریتانیا، كه له‌سه‌ر هه‌مان دوو ژه‌می جیاوازی كۆرۆنا كراوه، ده‌ركه‌وتووه، ئه‌نجامه‌كان هاوشێوه‌ی توێژینه‌وه‌كه‌ی كۆرۆیای باشوور بووه.\nچه‌ند وڵاتێك ڤاكسینی ئه‌سترازینیكایان وه‌ستاند، به‌هۆی ئه‌وه‌ی مه‌ترسی ئه‌وه هه‌بووه، كه ئه‌وانه‌ی به ڤاكسینی ئه‌سترازینیكا كوترابوون، هه‌ندێك حاڵه‌تی مه‌ینی خوێن تۆمار كراوه، ئه‌م توێژنه‌وه‌یه‌ش ده‌بێته پاڵپشتی ئه‌وانه‌ی یه‌ك ژه‌می ئه‌سترازینیكایان وه‌رگرتووه، ده‌كرێت ژه‌می دووه‌م به ڤاكسینی كۆرۆنا له جۆری فایزه‌ر بكوترێن.


***** ***** باکوری کوردستان: شێخ عەبدولکەریم نورشێنەیی لەناو حوجرەکەیدا شەهید دەکرێت ***** ***** روونکردنەوەیەک سەبارەت بە وتاری هەینی ***** ***** راگری کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکانی زانکۆی بینگۆل سەردانی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایان دەکات ***** ***** ئەنجومەنی باڵای فەتوا حوکمی مامەڵەی (فۆڕئێکس) روون دەکاتەوە ***** ***** حوكمی به‌شداریكردن له كۆمپانیای (یونیك فاینس) ***** ***** حوكمی فیقهی به‌ده‌ل حه‌ج بۆ كه‌سی په‌ككه‌وته یان مردوو به تایبه‌ت پاش ده‌رچوونی ناوی له تیرو پشك ***** ***** حوكمی به‌كرێگرتنی كه‌سێك له‌لایه‌ن فه‌رمانبه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی له‌جیاتی ئه‌و ده‌وام بكات به‌رامبه‌ر مه‌بله‌غێك پاره ***** ***** ئەنجومەنی باڵای فەتوا حوکمی دانانی مناڵی بلوری له‌ڕه‌حمی هه‌وێدا روون دەکاتەوە ***** ***** سعودیە: سەرۆکی یەکێتی زانایان بەشداری کۆنگرەی باڵای رابیتەی جیهانی ئیسلامی دەکات ***** ***** بەرپرسی لقی هەولێری یەكێتی زانایان سەرپەرشتی كۆبوونەوەی وەرزی لێژنەی فەتوای هەولێردەكات ***** ***** یەکێتی زانایان کتابێک بەناونیشانی (مافی په‌نادراوه‌كان له ئیسلامدا) ئامادەی چاپ دەکات ***** ***** لقی گەرمیانی یەکێتی زانایان سەردانی بزوتنەوەی گۆران دەکات\nسەرۆکی یەکێتی زانایان: مانگی مەولود بۆ گەلی کورد شکۆدارە خوازیارم زانایان جوانیەکانی پێغەمبەر زیاتر بە کۆمەڵگە ئاشنا بکەن\nسەرۆکی ئەنجومەنی باڵای فەتوا: فەتوا ئەركێكی زۆر مەترسیدارو قورسەو ناكرێت هەركەسە بۆ خۆی فەتوا بدات\nئەنجومەنی باڵای فەتوا حوکمی مامەڵەی (فۆڕئێکس) روون دەکاتەوە\nحوکمی مامەڵەی (فۆڕئێکس)\nزانایەکی ئایینی کچە کوردێكی باکوور فێری زمانی کوردی دەکات\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 15/06/2015 : 12:22:07\nمێژووی گەلی کورد لە هەموو لایەنە باشەکانی پڕە لە سەروەری زانایانی ئایینی، بەتایبەتی لە بواری ئەدەبیاتی کوردی هەمیشە خەمخۆری یەکەم بوونە، ئەمە لە میژووی کوردستانی باشوور دیارە، کە بناگەی خوێندەواری و ئەدەبیاتی کوردی لە مزگەوت و لای مەلای کورد گەشەی پێدراوە، ئەم حاڵەتە لە پارچەکانی دیکەش بە هەمان شێوەیە، نموونەیەکی زیندوو لەگەڵ هەڵبژاردنەکانی ئەم دواییەی تورکیا دەرکەوت، کە (سەحەر ئاکچنار بەیار) ئەندام پەرلەمانی هادەپ لە تورکیا، لەو کاتەی وێڵی فێربوونی زمانی کوردی بووە، زانایەکی ئایینی بە تەمەن ئامادە بووە کاتی خۆی ببەخشێت تا ئافرەتێکی کورد فێری زمانی دایك بکات، بۆیە هیوادارین رۆشنبیران و نووسەران و هاوڵاتیان و کاربەدەستانی کوردستان قەت رۆڵی زانایانی ئایینی لە بیر نەکەن.\nئەمەی خوارەوە دەقی هەواڵەکەیە:\nپەڕلەمانتاری هەدەپە لەسەر شاری ئەرزەڕۆم "سەحەر ئاکچنار بەیار" لە تەنشتی مامۆستایەکی بەڕێز هەیە ناوی مەلا زەکی ئیمام و خەتبی مزگەوتی شێخ سەعیدە لە ئەرزەڕوم سەحەر هەستێکی نەتەوەیی دەبێت زۆر مەراق دەبێت کە زمانی کوردی بە ڕەوانی فێڕببێت.\nبەڵام بە هۆی نەبوونی قوتابخانەی کوردی و خوێندن بە کوردی لە باکووری کوردستان ناچار دەبێت بە شوێن ڕێگای ترەو بگەرێت سەحەر کاتێک دەزانێت مامۆستایەک هەیە خوتبەکانی بەزمانی کوردی پێشکەش دەکات و بایەخ بە بڕێارەکانی دەوڵەت نادات روودەکاتە لای مامۆستا مەلا زەکی دەلێت مامۆستا من هاتوومە ببم بە خوێندکاری تۆ بەڵام نە بۆ فێڕبوونی قورئان بەڵكو بۆ زمانی کوردی مامۆستا مەلا زەکیش بە هۆی ئەوەی ئەویش هەستێکی نەتەوەیی دەبێت خۆشحاڵ دەبێت دەڵێت زۆرچاکە بەس ناکرێت وانەی ئایینیشی لەگەڵ بێت هەردووکیان بەیەکەوە بخوێنیت شارەزایی لە ئاینیش پەیدا بکەیت سەحەر ڕازی دەبێت.\nئێستا مامۆستا بەردەوامە لە کاری خۆی و خوێندکارەکەشی بووە بە پەڕلەمانتار بۆ داکۆکیکردن لەگەلە مەزڵۆم ژێردەستەکەی وەک سوپاسگۆزارییەک دوای بوونی بە پەڕلەمانتار سەحەر سەردانی مامۆستاکەی دەکات کە نەبووتە هۆکاری دورخستنەوەی لە هەستە نەتەوەییەکەی و فێڕی زمانی کوردیشی کردووە بە ڕەوانی...!!\nژماره‌ی سه‌ردان : 6495380


بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانیش هه‌ڵگری ڤایرۆسه كوشنده‌كه‌یه ... سووره مه‌رگه‌یی\nبزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان ئه‌گه‌رچی به دوو ناوی جیاواز و وه‌ك دوو حزبی ركابه‌ری سه‌رسه‌ختی یه‌كتری ده‌رده‌كه‌ون، به‌ڵام له هه‌ڵوێست ده‌ربڕین و ره‌وشت و ئاكاری سیاسی و سرووشت و پێكهاته‌ی رێكخراوه‌ییدا لێك جیاكردنه‌وه‌یان كارێكی زه‌حمه‌ته، وه‌ك له‌م به‌راورده‌ی خواره‌وه‌دا ده‌رده‌كه‌وێ هه‌ردووكیان له ناسنامه‌ی حزبی و كاری رێكخراوه‌یی و نه‌بوونی ستراتیج و ئامانجی شاراوه‌دا هه‌ڵگری یه‌ك ڤایرۆسی سیاسین و ڤارۆسه‌كه‌ش كوشنده‌یه.\nیه‌كێتی نیشتیماتی له سه‌ره‌تای دامه‌زراندنیه‌وه له‌به‌ر ململانێی ناوخۆ و بوونی باڵباڵێن نه‌یتوانی ببێته خاوه‌نی یه‌كێتی بیروڕا و سیاسه‌تێكی یه‌كگرتوو، بۆ شاردنه‌وه‌ی ئه‌و ململانێ و باڵباڵێنه ئه‌وه‌یان هه‌م وه‌ك فره مینبه‌ری ناو ده‌برد و هه‌میش وه‌ك پابه‌ند بوون به بنه‌ماكانی دیموكراسی به خه‌ڵكیان ده‌فرۆشته‌وه، راسته له رووی تاكتیكه‌وه بوونی فره مینبه‌ری له‌ناو هه‌ر حزبێكدا شتێكی ته‌ندرووسته، به‌ڵام له رووی ستراتیجه‌وه فره مینبه‌ری واتا فه‌وزای سیاسی و كوتله و باڵباڵێن و له ئاكامدا دابه‌ش بوون و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی حزب، چونكه مه‌رجی مانه‌وه‌ی هه‌موو حزبێك به یه‌كگرتوویی بوونی ستراتیجێكی هاوبه‌ش و ئامانجێكی دیاریكراوه، بۆ بوونی دیموكراسیش كه وه‌ك موزایه‌ده به خه‌ڵك ده‌فرۆشرایه‌وه\nفره مینبه‌ری و بیروڕای جیاواز تا ئه‌و شوێنه بوونی هه‌بوو كه له‌گه‌ڵ مینبه‌ر و بیروڕای مام جه‌لال گونجاو بێت، هه‌ر كاتێك فره مینبه‌ری و بیروڕا جیاوازه‌كه كه‌وتبانه ده‌ره‌وه‌ی خواست و بۆچوونی مام جه‌لال، ئه‌وا به یه‌ك وشه مینبه‌ره‌كان ده‌ڕووخان و رای جیاوازیش كورد گوته‌نی وه‌ك ماڵی قه‌ڵب به‌سه‌ر خاوه‌نیدا ده‌درایه‌وه، دوور كه‌وتنه‌وه‌ی مام جه‌لالیش به هۆی نه‌خۆشییه‌وه باشترین به‌ڵگه‌ی ئه‌و راستییه‌یه‌و ده‌بینین مینبه‌ره‌كان چۆن به رووی یه‌كتریدا ته‌قیونه‌وه، بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانیش له رووی فره مینبه‌ری زۆر له یه‌كێتی نیشتیمانی تێپه‌راندووه، فره مینبه‌ری ئه‌و به شێوه‌یه‌كه تا ئێستا نه‌یوێراوه ئامانج و ستراتیج نیشانی خه‌ڵك بدات، ئه‌وه‌ی له راگه‌یاندن و هه‌ڵسووراوانی ده‌بیسترێ جۆرێكه له گه‌ڕه‌لاوژه و وه‌ك چه‌ند حزبی جیاواز ده‌رده‌كه‌ون، كه‌چی به‌یه‌ك ئاماژه‌ی په‌نجه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا گه‌ڕه‌لاوژه‌كه یه‌ك ئاوازی سیاسی وه‌رده‌گرێ و هه‌موویان به ده‌وری په‌نجه‌یدا هه‌ڵده‌سووڕێن و مینبه‌ره‌كان به كۆڕس به دوایدا ده‌یڵێنه‌وه، ئه‌وه‌ش ئه‌و راستییه‌مان پێده‌ڵێ، كه مینبه‌ره جیاوازه‌كانی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان دوای نه‌وشیروان مسته‌فا له كۆت و به‌ندی سیاسی ده‌رده‌چن و هه‌وای ئازادی هه‌ڵده‌مژن و هه‌ریه‌كه‌و به‌لای ئامانجی خۆیدا ده‌ڕوات.\nپه‌روه‌رده‌ی سیاسی و رێكخراوه‌یی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان راهێنان و گۆشكردنی تاك بوو له‌سه‌ر دژایه‌تی كردنی پارتی دیموكراتی كوردستان به گشتی و خانه‌واده‌ی بارزانی نه‌مر به تایبه‌تی، ئه‌م سیسته‌می كاركردنه له‌ناو یه‌كێتیدا خودی نه‌وشیروان به‌رنامه‌ڕێژی بۆ ده‌كرد، هه‌ر بۆیه‌ش له‌م قۆناغه هه‌ستیاره‌ی كوردی پێدا تێده‌په‌ڕێ هه‌ردوو لایان كاری پێكه‌وه‌یی له‌گه‌ڵ پارتی به پاشكۆیه‌تی ناوده‌به‌ن، بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنی 21/9ی ساڵی رابردوو وه‌ك ئه‌وه‌ی یه‌كێتی خیانه‌تی كردبێ به‌وه تاوانباری ده‌كرد كه له‌گه‌ڵ پارتی هاوهه‌ڵوێسته، دوای چوونی نه‌شیروان مسته‌فاش بۆ لای سه‌رۆكی هه‌رێم یه‌كێتیش كاوێژی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌كاته‌وه‌و ئه‌ویش ئه‌و چوونه‌ی نه‌وشیروان وه‌ك تاوان ده‌رده‌خات، من له دۆست و لایه‌نگرانی هه‌ردوو لایان ده‌پرسم: له‌و بارودۆخه هه‌ستیاره‌ی ئێستادا چ جێگره‌وه‌یه‌ك له هاوهه‌ڵوێستی و هاوده‌نگی و هاوخه‌باتی نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كان بۆ كورد باشتره؟! ده‌كرێ هه‌ندێ سه‌ركرده‌و گه‌وره هه‌ڵسووڕاوی یه‌كێتی و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان جێگره‌وه‌ی ژێربه‌ژێر شك به‌رن، به‌ڵام بۆ كورد و دواڕۆژی نه‌ته‌وه‌ییمان هاوخه‌باتی و كاری پێكه‌وه‌یی نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كان تاكه بژارده و دوا جێگره‌وه‌یه.\nنه‌وشیروان مسته‌فا له‌لایه‌ك حاشا له مێژووی ناو یه‌كێتی ده‌كاو له‌لایه‌كیش هه‌وڵده‌دات یه‌كێتی قووتبدات و له‌ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا بیتفێته‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌و راستیانه‌شدا تا ئێستاش فه‌رهه‌نگی سیاسی یه‌كێتی به‌سه‌ریدا زاڵه‌و كاریگه‌ری یه‌كێتی بوون به زه‌قی به هه‌ڵوێسته سیاسییه‌كانیه‌وه دیاره، ئه‌وه‌تا ده‌بینین به فۆڕمی كۆنی یه‌كێتی نیشتیمانی پێناسه‌ی دیموكراسی ده‌كات، یه‌كێتی بۆ رازی كردنی زۆرینه‌ی خه‌ڵك هێڵه سووره‌كانی به‌رده‌م دیموكراسی هه‌ڵگرتن و ته‌شهیر و ناو زڕاندن و جنێودانی كردنه دیوه جوانه‌كه‌ی رووخساری دیموكراسی، هه‌ر له‌گه‌ڵ رۆیشتنی نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌و مۆدێله دیموكراسییه له‌ناو یه‌كێتیدا كاڵ بۆوه‌و له‌ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا ئێستا به تۆخی كاری له‌سه‌ر ده‌كرێ، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش راگه‌یاندنی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان به‌رده‌وام نوێگه‌ری له ته‌شهیر و ناوزڕاندن ده‌كاو خودی نه‌وشیروان میسته‌فا خۆی سیسته‌می جنێوه‌كان رێكده‌خات و به پێی تایبه‌تمه‌ندی به هه‌ڵسووڕاوانی ده‌رده‌بڕێ، به‌رژه‌وه‌ندی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌و مۆدێله دیموكراسییه‌دایه‌و مه‌ترسی ئه‌و مۆدێله‌ش له‌وه‌دایه، كه یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی له به‌ین ده‌با و ڤایرۆسی رق و كینه بڵاو ده‌كاته‌وه‌و كۆمه‌ڵگا به‌سه‌ر ده‌سته‌و گرووپی ئامانجداری تایبه‌تیدا دابه‌شده‌كات، بۆیه ده‌بێ خه‌ڵك له‌وه به ئاگابێ كه نه‌وشیروان مسته‌فا له پێگه‌ی سیاسی خۆیه‌وه بۆ دۆزینه‌وه‌ی دیموكراسی ده‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ش واده‌كات هه‌ر كاتێك پێگه‌ی سیاسی لاواز بێ لای ئه‌و سێكوچكه‌ی دیموكراسی ته‌شهیر و ناوزڕاندن و جنێودانه، به پێچه‌وانه‌شه‌وه پێگه‌ی سیاسی به‌هێز بێ فه‌رمان و بڕیاری تاكڕه‌وی له‌لای ده‌بنه دووانه مانای دیموكراسی، بۆیه هه‌ر كه‌سێك دڵی به‌و مۆدێله دیموكراسییه خۆشبكات كه نه‌وشیروان مسته‌فا ته‌نها خه‌ونی باڵاده‌ستی خۆی پێوه ده‌بینێ ده‌كه‌وێته هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌وه، چونكه هه‌موو دیكتاتۆره ناسراوه‌كانی دونیا به هۆی ئه‌و مۆدێله دیموكراسییه‌وه پێگه‌یشتوون.\nنه‌وشیروان مسته‌فا بێ كه‌ڵك وه‌رگرتن له هه‌ڵه‌كانی رابردووی جارێكی تر ئه‌و گه‌مه ترسناكه‌ی دیموكراسی گوازته‌وه ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، ده‌بینین به درووشمی چه‌واشه‌كاری ده‌یگۆڕین چه‌ندین باڵی دژ و ناكۆكی له‌ژێر هه‌یمه‌نه‌ی تاكڕه‌وی خۆیدا كۆكردوونه‌وه، به سیاسه‌تی گه‌وجاندن هه‌موو باڵه‌كانی له چاوه‌ڕوانی گۆدۆی سیاسیدا هێشتوونه‌وه، ئه‌وه‌تا له ترسی راگه‌یاندنی ته‌كفیری سیاسی كۆنه ئیسلامیه‌كان و هه‌ڵمه‌تی یه‌كتری سڕینه‌وه‌ی باڵی گه‌نج و پیری ناو بزووتنه‌وه‌كه، تا ئێستا نه‌یوێراوه ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه له‌سه‌ر ئامانجێكی دیاریكراو ساغ بكاته‌وه، ئه‌وه‌ش وایكردووه له‌گه‌ڵ سۆزی رۆژانه‌ی خه‌ڵك بگۆڕێن و وه‌ك ده‌سته‌یه‌كی هه‌ڵوێست ناجێگیر و به‌له‌سه بووی ناو كۆمه‌ڵگا ده‌ربكه‌ون، به هۆی ئه‌و ئامانج ناڕوونیه‌وه ته‌نانه‌ت زۆر جاران خۆیان وه‌ك نوێنه‌ری خه‌ڵكی لایه‌نه‌كانیش ده‌رده‌خه‌ن، نه‌وشیروان مسته‌فا زۆر باش ده‌زانێ رۆژێك دێ ئه‌و خۆ به نوێنه‌ر كردن و ئامانج ناڕوونیه سه‌ری بزووتنه‌وه‌كه‌ی ده‌خوات، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانی بۆ ته‌مه‌نی خۆی درووست كردووه وه‌ك هه‌ر دیكتاتۆرێكی تر باكی به‌وه نییه بزووتنه‌وه‌كه دوای خۆی چی به‌سه‌ر دێت، هه‌ر وه‌ك باكی به‌وه نه‌بوو چی به‌سه‌ر یه‌كێتی نیشتیمانی و مامۆستا ده‌یان ساڵیه‌كه‌ی هێنا، چونكه هێز و بوونی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانی تا ئه‌و شوێنه به‌لاوه گرنگه كۆنه قینی پێبڕێژێ و تۆڵه‌ی شكسته‌كانی رابردووی پێبكاته‌وه.\nنه‌وشیروان مسته‌قا به پیری وه‌ك ریفۆرمیست خۆی ده‌رخست و بۆ مه‌رامی تایبه‌تی باڵی ریفۆرمخوازی له‌ناو یه‌كێتیدا درووستكرد، ئه‌گه‌ر به راستی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان باڵی ریفۆرمی ناو یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان بوایه، پێویست بوو ئه‌و باڵه له‌كاتی شه‌ڕی ناوخۆ وه‌ك هه‌ڵوێست وه‌رگرتن دژ به‌و شه‌ڕه له یه‌كێتی هاتبایه‌ده‌ر، به‌ڵام له كاتێكدا هاته‌ده‌ر كه شه‌ڕی ناوخۆ حه‌رام كراو بڕیاری ئاشتی و هاوخه‌باتی و كاری پێكه‌وه‌یی درا، جیابوونه‌وه‌و هاتنه‌ده‌ری نه‌وشیروان مسته‌فا له یه‌كێتی نیشتیمانی له‌وكاته‌دا ئه‌و راستییه ده‌رده‌خات كه دژ به هاوخه‌باتی و كاری پێكه‌وه‌یی هه‌ڵوێستی وه‌رگرتووه، نه‌ك دژ به گه‌نده‌ڵی و بۆ مه‌به‌ستی چاكسازی، باشترین به‌ڵگه‌ش باڵه ده‌مارگیره‌كه‌ی ناو یه‌كێتی و زۆرینه‌ی هه‌ره زۆری سه‌ركرده شه‌ڕانیه‌كانی شه‌ڕی ناوخۆی له‌گه‌ڵ خۆی بردن و وه‌ك ئه‌وه‌ی به گۆڕانخوازی له دایك بووبن له چاو تروكانێكدا مه‌دالیای گۆڕانخوازی به ملدا هه‌ڵواسین، بۆیه باشترین و كاریگه‌رترین چه‌كی دژه نه‌وشیروان ئاشتی و هاوخه‌باتی و كاری پێكه‌وه‌یی نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستانه، چونكه په‌یوه‌ندی نێوان نه‌وشیروان مسته‌فا و ئاشتی وه‌ك په‌یوه‌ندی نێوان جنۆكه‌و (بیسمـ الله) وایه و له هه‌ر شوێنێك ئاشتی هه‌بێ لێی راده‌كات، بۆیه به‌رده‌وامی ئاشتی و كاری پێكه‌وه‌یی ئه‌و سیحره سیاسیه‌شی وه‌ك هه‌موو سیحره‌كانی تری به‌تاڵ ده‌كه‌نه‌وه.


پەیامی رێکخراوی خوێندکارانی پێشڕەوی کۆمەڵە بە بۆنەی 8ی مارس, رۆژی جیهانی ژن - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\n8ی مارس، سەردەمی دروست بوون‌و ڕابوونی بزوتنەوەکان‌و بزوتنەوەی ژنانە بۆ گەیشتن بە مافی ئینسانی‌و لەناو بردنی کاریگەریەکانی هەلاواردنی ڕەگەزی. هیچ کۆمەڵگایەک ناتوانێت بگاتە ئازادی ڕاستەقینەو دادپەروەری، هەتا پێوەرگەڵێکی زامنکراو بوونی نەبێت، تا بتوانێت مافی ژنان دەستەبەر بەکات. ئەم رۆژە ئەگەر چی وەبیرهێنەرەوەی خۆپیشاندانێکی لەبیر نەچووە بۆ گرتنی مافی ژنان کە 150 ساڵ لەمەو پێش ئەنجام درا، بەڵام ئەم خەباتە تا ئێستاش درێژەی هەیە، چۆنکە لە زۆربەی وڵاتانی جیهان‌و ڕژیمی ئیسلامی ئێران بە تایبەتی کوردستان، تا ئێستاش گۆشارەکان بۆ سەر ژنان بەردەوامەو ژنان لە کەمترین مافە سەرەتاییەکانیان بێبەشن،و وەکوو هەمیشە لەژێر گۆشاری پیاوسالاری‌و حکومەت ئایین سالاریدان.\nهەر لەو حاڵەشدا ژنانی یەکسانیخواز لە ڕێزی پێشەوەی خەباتی یەکسانی‌و ئازادیخوازانە ڕاوەستان‌و ڕژیمی ئیسلامی کە ڕژیمێکی دژ بە هەموو جۆرە مافێکی ئینسانی بە تایبەتی مافی ژنانە، زیاتر لە سێ دەیەیە هەموو مافە سەرەتاییەکانی ژنانی پێشێڵ کردوەو پێشی بە بەشداریکردنی ژنان لە هەموو عەرسەکانی ژیانی ڕۆژانەدا گرتووە. دوای هاتنە سەرکاری حەسەن ڕوحانیش سەرکوتکتدن‌و هەلاواردن بە دژی ژنان چەن قات زیادی کردوەو هاتنی ڕوحانی هیچ شتێکی لە مەسئلەکە نەگۆڕێوەو بەڵکوو دۆخی ژنان بەرەو خراپتربوون چوە.لە کوردستانیش وەکوو هەموو شوێنەکانی دیکەی ئێران، زۆڵم‌و زۆر بۆ سەر ژنان‌و درێژەدان بە باوەڕو سونەتە کونەکان، ژنانی خستوەتە دۆخێکی زۆر سەخت‌ترو ئەستەمترەوە. هەژاری‌و بێکاری‌و سەرکوتی دەیان ساڵەی ڕژیمی ئیسلامی نەخشێکی کاریگەری هەبووە بۆ سەر ژیانی ژنان. بەڵام بە هەموو ئەمانەوە، ژنی کورد لە کوردستانی ڕۆژهەڵات توانی قۆناغێکی نوێ بە ڕاوەستان‌و بەرخودانی خۆی لە خەباتی ڕزگاریخوازانەی گەلی کورد تۆمار بکات.\nبە هۆی بەشداری ژنان‌و هاتنیان بۆ نێو ڕیزەکانی کۆمەڵە، خەباتی ژنان پای نایە قۆناغێکی نوێ‌و پڕ لە سەروەری‌و خەباتی گەلی کوردی چەندین هەنگاو بەرەو پێش برد. هاتنی ژنان بۆ نێو ڕیزەکانی کۆمەڵە توانی هەموو تابۆو سونەتە کونەکان بروخێنێت‌و هەنگاوێک بنێت بەرەو جیهانێکی دیکەو توانی کاریگەرییەکی ئەرێنی لەسەر کۆمەڵگاو لە نێو حیزبەکانی کوردستان دابنێت، ئەمڕۆ لە نێو حیزبە سیاسیەکاندا ژنان هێزی پێشڕەوی ئەو کۆمەڵگایەن‌و نەخشی سەرەکی دەگێرن لە بەرەوپێش چوونی سیاسەت‌و بەرێوەچوونی دادپەروەری‌و یەکسانیدا.\nئێمە خوێندکارانی پێشڕەوی کۆمەڵە دیسانەوە جەخت لەسەر ئەوە دەکینەوە کە هیچ کۆمەڵگەیەک ناتوانێ ئازاد بێت مەگەر ئازادی ڕاستەقینە بە پێوەرگەڵێکی زامنکراو کە بتوانێت هەموو مافەکانی نە تەنیا ژنان بەڵکوو هەموو مرۆڤ دەستەبەر بکات. ئێمە خوێندکارانی پێشڕەوی کۆمەڵە پێرۆزبایی خۆمان سەبارەت بە رۆژی 8ی مارس، ڕۆژی جیهانی ژن، بە تایبەتی ئەو ژنانەی کە لە ڕێگەی ئازادی نەتەوەو بیروباوەرو بۆ گەیشتن بە ئازادی‌و یەکسانی ئینسان گیانی خۆیان بەخت کردوەو هەروەها رێز لە خەبات‌و بەرخودانیان دەگرین\nبژی بزوتنەوەی یەکسانی‌و ڕزگاریخوازی ژنان بژی سوسیالیزم\nڕێکخراوی خوێندکارانی پێشڕەوی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nTags: لاوانی پێشڕەو, هەواڵ\nرێورەسمی رۆژی كۆمەڵە لە دانمارك بەڕێوەچوو... ڕاگه‌یێندراوی هاوبه‌شی ٦ ڕێكخراوی ژنانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، به بۆنه‌ی ٨ی م...


بایگانی‌های ڕاپۆرت - چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران\n۱۴ ڕۆژ پێش\nئەم بابەتە کە ماڵباتی ئەندامانی هەڵخەڵەتێنراو یا ڕفێندراوی پەژاک دەیانەوێت دەنگیان ببیسترێت و دەردەکانیان ببیندرێن و دواتر کەسێک یا کەسانێک یارمەتیان بدەن و دەرد و کێشەکانیان بۆ چارەسەر بکەن، پرسێکە کە دەبێت سەرنجی تایبەتی بخرێتە سەر. باری قورسی کێشە زۆرەکان کە لەئەنجامی لەدەست دائینی منداڵەکان ڕووبەڕووی ئەم ماڵباتانە دەبێتەوە هەندێک جار دەبێتە هۆی ترازانی […]\nوادیارە بڕیار نییە سیاسەتی پەکەکە گۆڕانی بەسەردا بێت. تێرۆر، هێرش بۆ شوێنە جیاوازەکان لەوڵاتە ئەوروپییەکان، باجگرتن، سەربازی زۆرەملێی، بەکارهێنانی منداڵان وەک سەرباز، دابەشکردنی مادەی هۆشبەر، داگیرکردنی ناوچە جیاوازەکانی سوریا و ئێراق و رەخساندنی دەرفەت بۆ داگیرکاریەکانی تورکیا بەم دوایانە؛ هەواڵی کوژرانی ئەندامێکی دوای ساڵان – نەمانگان – سیاسەتی هەمیشەیی گرووپی تێرۆریستییە کە دەستکەوتەکانی بەدرێژایی 40 […]\nبەڕێوەبەری دایرەی کاروباری پووچەڵکردنەوەی مین لەهەرێمی کوردستان دەڵێت نێزیکی 776 کیلۆمەتری دوجا ناوچەی مین کێڵراو لەهەرێمی کوردستان هەیە کە زۆربەی هی سەردەمی سەدامە ماوەتەوە و تائێستا 13400 قوربانی گرتووە. لەکۆی رووبەری مین کێڵراوەکاندا هێشتا نێزیکی 33 لەسەدی خاوێن نەکراوەتەوە. جەبار مستەفا دەڵیت لەساڵی 1991 تائێستا زیاتر لە 13 هەزار قوربانی مینمان هەبووە کە نێزیکەی 3 […]\nگرووپی گورگە بۆرەکان هێرشیان کردە سەر ناوەندێکی کوردی لەشاری لیونی فرانسا و 4 کوردی بریندار کرد. پۆلیسی لیۆن رایگەیاند ئەم هێرشە دوانیوەڕۆ ئەنجام دراوە و لانی کەم 10 کەس لەبکەرانی ئەم هێرشە رۆشتوونەتە نێو ئەم ئەنجوومەنەوە و دوای ئەو زەرەر و زیانە زۆرانەی دارایی چوار کەسی بریندار بوون. شایەتحاڵان دەڵێن هێرشبەرەکان 35 بۆ 40 کەس […]\nخۆبەڕێوەبەری خۆسەر سەر بە پەکەکە لەباکووری و رۆژهەڵاتی سوریا، بۆ یەکەمین جار باسی پەسەندکردنی یاسایەک بۆ وەرگرتنی سەرانە لەدانیشتوانی ئەم ناوچەیە کرد. یاسایەک کە لەکاتی دەسەڵاتی هێزەکانی سوریای دێمۆکرات لەسەر ناوچەکانی باکوور و رۆژهەڵاتی سوریا هەنگاوێکی بێ پێشینەیە. خۆسەری رایگەیاندووە کە وەرگرتنی سەرانە لەسەرەتای مانگی ژووئیەوە دەستی پێدەکات. لەم بارەوە یونس ئەلکەریم کارناسی بواری ئابووری […]


🏰 بەرمیزە Места\n📅 Добавлен May 3 2018 11:46PM\nیەک لە گوندەکانی شارەدێی سیدەکانی شارۆچکەی سۆرانی [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 7 ✔ 74% ✍ S.E. 3-5-2018 23:46:15\n📊 بەڕێوەبەری بەنداوەکان: ئاوی زێی بچووک رۆژانە کەمدەکات Статистика и опросы\n📅 Добавлен Jun 9 2018 10:36PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,763\nبەڕێوەبەری بەنداوەکانی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ H.B. 9-6-2018 22:36:06\n👫 حەمید مەجید биография\n📅 Добавлен Jun 2 2018 6:41PM\nتەمەنی 25 ساڵ بوو، گۆرانیبێژێکی میللی شارۆچکەی سید [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 76% ✍ H.B. 2-6-2018 18:41:07\n📊 زیانەکانی گرتنەوەی ئاوی زێی بچووک بۆ کوردستان Статистика и опросы\n📅 Добавлен Jun 2 2018 11:44PM\nجارێکی دیکە حکومەتی ئێران ئاوی زێی بچووکی گرتەوە. [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ H.B. 2-6-2018 23:44:41\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 8,349\n📊 لەوەتای ئاکپارتی دەسەڵاتی وەرگرتووە، بڕی قەرزە دەرەکییەکانی تورکیا 130 ملیار دۆلار زیادی کردووە Статистика и опросы\n📅 Добавлен Jun 2 2018 9:34AM\nدابەزینی بەهای لیرەی تورکی بەشێوەیەکی خێرا بووەتە [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ H.B. 2-6-2018 9:34:11\n📝 هەپەگە: لە ئامەد 7سەرباز و لەگەڤەر، کۆنترا گەریلایەک کوژران курдские документы\n📅 Добавлен Jun 2 2018 6:35PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,554\nبە پێی بەیاننامەکەی هەپەگە لە زنجیرە چالاکیی گەریل [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 2-6-2018 18:35:27\n📝 وەزارەتی دارایی و ئابووری رونکردنەوە لەسەر دابەشکردنی مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە و ناوخۆ و هێزە ئەمنیەکان دەدات курдские документы\n📅 Добавлен Jun 2 2018 12:37PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 3,989\nدەقی روونکردنەوەکەی وەزارەتی دارایی و ئابووری هاو [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 97% ✍ H.B. 2-6-2018 12:37:03


2. Timoteus 1 LB – دووەم تیمۆساوس 1 KSS | Biblica\n2. Timoteus 1 LB – دووەم تیمۆساوس 1 KSS


حزبی کۆمۆنیستی فنلاند پشتگیری خۆیان بۆ کەمپینی ئازادکردنی گیراوەکانی کوردستان دەربڕی! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 حزبی کۆمۆنیستی فنلاند پشتگیری خۆیان بۆ کەمپینی ئازادکردنی گیراوەکانی کوردستان دەربڕی! …\nلەدرێژەی ئەو کەمپەینەی کە ڕێکخراوی دەرەوەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان بەڕێیخستوە بۆ ئازادکردنی هەڵسوڕاوانی خۆپیشاندان وناڕەزایەتیەکانی ئەم دواییانەی شارەکانی کوردستان و دژ بەگرتنی خۆپیشاندەران لەلایەن دەزگا ئەمنیەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە، رۆژی ١٠/٩/٢٠٢٠ هەریەك لە مستەفا باهر و ڕێبوار عارف کادری حزب، سەردانی حزبی کۆمۆنیستی فنلاندیان کرد لە هێلسینکی وە لەلایەن سکرتێری حزبی ناوبراوەوە بەڕێز (یوها پێککا (Juha-pekka ) وە پێشوازیان لێکرا.\nلەم کۆبوونەوەیەدا لەسەر بارودۆخی سیاسی کوردستان بەتایبەتی لەسەر خۆپیشاندانی ئەم دوایانەی خەڵکی کوردستان کە دژ بە نەبوونی موچەو کەمی خزمەتگوزاریەکان ڕژابوونە سەرشەقامەکان و خۆپیشاندانیان ئەنجام دابوو قسەباس کرا هەروەها لەسەر گرتنی ژمارەیەکی بەرچاو لەخەڵکی خۆپیشاندەر کە لەلایەن دەزگا ئەمنیەکانی حکومەتی هەرێمەوە دەستگیرکراون قسەوباسکرا هاوکات نامەیەکی ڕێکخراوی دەرەوەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان و نامەی هەڵسوڕاوانی شارۆچکەی ڕانیە وە شارۆچکەی زاخۆ خرانە ڕوو.\nدوای تاوتوێکردنی بارودۆخە کە، بەڕێز( یوها پێککا) پشتگیری خۆیان بۆ کەمپەینی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان و داخوازیەکانی خۆپیشاندەران دەربڕی و رایانگەیاند کە نامەیەك ئاراستەی حکومەتی هەرێم بکەن و بەتوندی ناڕەزایەتی خۆیان دەربڕن. هاوکات هەمان ڕۆژ لە ماڵپەڕی ئەو حزبەدا ڕاپۆرتی ئەم دیدارەیان بڵاوکردەوە و پشتگیری خۆیان بۆ ئەم کەمپینە ڕاگەیاند.\nلەبەردەوامبوونی ئەم کەمپەینە و چالاکیەکانی ئاگادارتان دەکەینەوە.\nلینکی راپۆرتی حزبی کۆمۆنیستی فنلاند:\nڕێکخراوی دەرەوە ی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان


ســــەرکۆ یونس: گەندەڵــــــی وەک کلتور. – WTARIKURD\nڕێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتی لەتازەترین ڕاپۆرتیدا عێراقی بەیەکێک لەگەندەڵترین وڵــاتانی جیهان داناوە لەکۆی (180) وڵــاتدا لەڕیزبەندی(162) دێت، لەکۆی(100)نمرەی پێوەری ڕێکخراوەکە تەنها (20)نمرەی پێدراوە.\nگەندەڵـــی بەجۆرو شێوەکانی لەعێراقی دوای ڕژێمی صەدام حوسەین و حزبی بەعس و هاتنە سەرحکومی زۆربەی سەرکردەکانی ئۆپۆزسیون بەگشتی سەری هەڵداو ڕەگی داکوتا و شۆڕبووەتەوە ناو دام و دەزگا حکومیەکانی ئەم وڵاتە شپرزەیە.\nلەسەرجەم کابینەکانی حکومەتی عێراقدا چەندین بەرپرس لەئاستی وەزیر و بریکارو وەکیل وەزیر و بەڕێوەبەری گشتی و تەنانەت فەرمانبەری ئاسایی تێوەگلاون بەگەندەڵی و بەسەدان کەیس و دۆسیە تۆمارکراون لە دادگاکانی دەوڵەتدا، بەپێ ی ئامارەکانی دەستەی دەستپاکی عێراق لەماوەی (15)ساڵی ڕابردودا زیاتر لە (320) ملیار دۆلار بەهەدەر دراو و دیار نەماوە.هەروەها لەکۆی (12) هەزار دۆسیەی گەورەی گەندەڵی لەعێراق تەنها (1200) دۆسیە ڕەوانەی دادگاکان کراون و هیچ ئەنجامێکی ئەوتۆی نەبووە کەشایانی باس کردن بێت.\nلەهەمووی مەترسیدارتر ئەوەیە ئەم دیاردەیە ببێتە کلتوری کۆمەڵــــگای عێراق و ئەو کاتە ڕزگاربون و زاڵبوون و کەمکردنەوە و بنەبڕکردنی گەندەڵی هەروا کارێکی ئاسان نابێت و پێویستی بە یاسای تایبەت و دادگای سەربەخۆ و ئیرادەیەکی سیاسی گشتگیری دەوێت کە لە ئاسۆی دوورو نزیکی حوکمڕانی سەرکردەکانی عێڕاق و هەرێمدا نابینرێت.\nهێرش عەبدولڕەحمان: ئەمریکا پەیامی کۆتایی دەگەیەنێت.


وه‌زاره‌تى دارایى و ئابورى هه‌رێمى كوردستان\n- خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ره‌وشی ئه‌م وه‌زاره‌ته و وه‌شاندنێك بۆ لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ی - UNDP –\nپه‌یكه‌ری كارگێری ئه‌م وه‌زاره‌ته به پێى یاساى ژماره (5)ى ساڵى (2010) ى په‌رله‌مانى كوردستان رێكخراوه. ئه‌م وه‌زاره‌ته له چه‌ندین پۆست و پێكهاته‌ى كارگێرى و(9) به‌رێوه‌به‌رایه‌تى گشتى پێكدێت. ژماره‌ى فه‌رمانبه‌رانى به‌پێى لیستی بودجه 2013 بریتیه له 30،591 فه‌رمانبه‌ر، رێژه‌ى 4.57% ى تێكڕاى ژماره‌ى فه‌رمانبه‌رانى كه‌رتى گشتى هه‌رێمى كوردستان پێكده‌هێنی.\nئامانجی وه‌زاره‌تى دارایى و ئابورى وه‌كو له‌مادده‌ى 2 ى یاسایه‌كه‌یدا هاتوه:\n"ئامانجى وه‌زاره‌ت دانانى بنچینه گشتیه‌كانى به‌رێوه‌بردن و رێكخستنى ده‌رامه‌تى دارایى و ئابورییه و چاودێری گونجانی هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی باشترین به‌كارهێنان ده‌كات و بنچینه و ئاراسته‌كانی پلاندانانی ئابوری و دارایی هه‌رێم داده‌نێت و چوارچیوه‌ی گشتی به‌رفراوانی ره‌گه‌زه‌كانی پلانی دارایی و ئابوری له چوار چیوه‌ی سیاسه‌تی گشتی و پلانی گه‌شه‌پێدان بۆ هه‌رێم ده‌ست نیشانده‌كات".\nئه‌گه‌ر وه‌زاره‌تێكی وا گرنگ له‌سه‌ر بنه‌مای پلان و به‌رنامه‌دا كه‌رتی دارایی هه‌رێمی به‌رێوه‌بردبێت به‌مانای ئه‌وه دێت كه ئه‌م وه‌زاره‌ته به میتۆدی ده‌وڵه‌تداری توانیویه‌تی ئه‌ركه‌كانی خۆی رابپه‌رێنێ و به مانای ئه‌وه‌ش دێت به درێژایی ته‌مه‌ن و گۆرانكاری كابینه‌كانی رابڕدوی حكومه‌تی هه‌رێم ئاسۆی رونى بۆ به‌رێوه‌بردنى ئه‌م كه‌رته هه‌بوه.\nمه‌به‌ستی ئه‌م هه‌ڵسه‌نگاندنه به‌راوردكردنی ئه‌دای ئێستای ئه‌م وه‌زاره‌ته‌یه له‌گه‌ڵ خودی ئامانجی. بۆ ئه‌وه‌ی بزانرێ تا چه‌ند له ئاست جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانیدا بوه ؟ هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كه به‌پێی په‌یوه‌ستبون به ئامانجی ئه‌م وه‌زاره‌ته وه‌كو له‌سه‌ره‌وه هاتوه بۆ چه‌ند ته‌وه‌رێكی جۆراو جۆر پۆلینكراوه:\nته‌وه‌ری یه‌كه‌م: بنچینه گشتیه‌كانى به‌ڕێوه‌بردن:\nپه‌ره‌پێدانی توانا مرۆییه‌كان به گرنگترین ره‌گه‌ز هه‌ژمار ده‌كرێت له پرۆسه‌ی به‌رێوه‌بردندا، ئه‌م وه‌زاره‌ته له بواری په‌یكه‌رى رێكخستن و وه‌سفی وه‌زیفی ((Job Description و له بواری فه‌رمانبه‌ران و بڕوانامه‌ى خوێندنى باڵادا له چ ئاستێكدایه؟\nئه‌گه‌ر وه‌زاره‌تێك بۆ ته‌واوى پێكهاته‌كه‌ى كه ده‌یان ناونیشانى وه‌زیفى له‌خۆ ده‌گرێ پێناسه‌ى كارى نه‌بێت، به‌ماناى ئه‌وه‌دێت ئه‌و وه‌زاره‌ته نه‌یتوانیوه ئه‌و كارانه‌ى له‌ئه‌ستۆیدایه له‌نێوان توانا مرۆیه‌كانى دابه‌شى بكات، ئه‌و كاته هه‌ر فه‌رمانبه‌رێك نازانێ كاره‌كه‌ى خۆى چیه، بۆیه بێكاری شاراوه و ئه‌داى خراپى زۆربه‌ى وه‌زاره‌ته‌كانى حكومه‌تى هه‌رێم له‌به‌شێكى زۆریدا ده‌گه‌رێته‌وه بۆ كارنه‌كردن به‌م بنه‌مایه.\nلێكۆڵينه‌وه‌يه‌كى رێكخراویUNDP كه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ى نوسیوه له ژێر ناوی “هه‌ڵسه‌نگاندنی تواناكانی وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان" ده‌ڵێت: “په‌یكه‌رى رێكخستنى وه‌زاره‌تى دارایى به‌پێى دوا گۆڕانكاریه‌كان، به‌رجه‌سته‌ى ئه‌ركه له‌ئه‌ستۆگیراوه‌كانى ناكات، له‌هه‌ندێ دۆخدا ناونیشانى وه‌زیفی وێناى ئه‌و كاره ناكات كه فه‌رمانبه‌ره‌كه ئه‌نجامیده‌دات”.\nبه‌ڵگه گه‌وره‌ترله‌مباره‌یه‌وه: كۆمپانیای گشتی ته‌ئمین یه‌كێكه له پیكهاته‌كانی ئه‌م وه‌زاره‌ته و لقی له پارێزگاكانی هه‌رێم هه‌یه و له‌مادده‌ی پازده‌هه‌می یاسای ئه‌م وه‌زاره‌ته باس له ئامانجه‌كانی ده‌كات "كاری ته‌ئمینكردن له‌سه‌ر موڵك و ماڵی گشتی و تایبه‌تی له‌ئه‌ستۆ ده‌گرێ، هه‌روه‌ها ته‌ئمینكردنی كه‌سه‌كانیشی له ئه‌ستۆدایه، ئه‌مه‌ش له سایه‌ی ئه‌م یاساكارییانه‌ی له‌م بوارده‌دا به‌ركارن.... هتد".\nبه‌پێی به‌دواداچونه‌كان ئاسته‌نگ له‌به‌رده‌م ئه‌م كۆمپانیاییه فه‌رمیه حكومیه دروستكراوه و به‌هۆی زاڵبونی هه‌ژمونی كاره‌كته‌ره حیزبیه‌كان له‌كاركردنیان له‌م جۆره كۆمپانیانه له كه‌رتی تایبه‌تدا، ناتوانێ موماره‌سه‌ی ئه‌ركه‌كانی خۆی بكات. به‌م هۆیه‌شه‌وه خه‌ڵك نه‌یتوانیوه سود له بونی ئه‌م كۆمپانیا حكومیه وه‌ربگرێت سه‌ره‌ڕای هه‌بونی هه‌مو ئه‌و میلاكات و بودجه‌یه‌ی كه بۆی ته‌رخان ده‌كرێت. هه‌ر بۆشه ده‌نگه‌كان له‌نێو ئه‌م وه‌زاره‌ته‌دا رۆشنایی ده‌خه‌نه سه‌ر ئه‌وه‌ی كه ئه‌و سیستمی دڵنیایی (التأمین علی الحیاه) له هه‌رێم یاسایه‌كی بۆ ئا‌ماده بكرێت و په‌رله‌مانی كوردستان راستاندنی له‌سه‌ردا بكات.\nهه‌رچه‌نده وه‌زاره‌تى دارایى ژماره‌یه‌كى به‌رچاوى له‌پله تایبه‌ته‌كان هه‌یه به‌هه‌ردو گروپى (أ) كه راوێژكاران ده‌گرێته‌وه و گروپى (ب) كه به‌رێوه‌به‌ره گشتیه‌كان ده‌گرێته‌وه، به‌ڵام به‌هۆى ئه‌وه‌ى پله تایبه‌ته‌كان له‌ده‌ره‌وه‌ى رێنماییه‌كان و ته‌نها ته‌زكیه‌ى حیزبى له‌پێدانى پله‌كانیان به بنه‌ما له‌به‌رچاو گیراوه، ده‌رفه‌تی له‌به‌رده‌م خه‌ڵكانى پیشه‌یى و هه‌ڵگرى بڕوانامه‌ى خوێندنى باڵا نه‌هێشتۆته‌وه. بۆیه‌شه ده‌بینرێ ژماره‌ى پله تایبه‌ته‌كان به‌هه‌ردو جۆریه‌وه له‌م وه‌زاره‌ته‌دا زیاتره له‌م فه‌رمانبه‌رانه‌ى كه‌هه‌ڵگرى بڕوانامه‌ى ماسته‌ر یان سه‌روترن.\nلێكۆڵینه‌وه‌كه‌ی UNDP ئامۆژگاری وه‌زاره‌تى ناوبراو ده‌كات كه كار له‌سه‌ر دامه‌زراندنى ئه‌و كه‌سانه بكات كه هه‌ڵگرى بڕوانامه‌ى ماسته‌رن له‌بوارى ئابورى و كارگێرى گشتى و پاره‌داركردندا.\nته‌وه‌ری دوه‌م: رێكخستنی دارایی:\nباشترین رێكخستنی دارایی و چاودێری كردنی شێوازی به‌كارهێنان، له ئاماده‌كردنی بودجه‌ی گشتی و ژمێره‌ی كۆتاییدا وێنا ده‌بن. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی بودجه كه یه‌كێكه له فه‌رمانگه گرنگه‌كانی ئه‌م وه‌زاره‌ته و ئه‌ركی ئاماده‌كردنی بودجه‌ی گشتی هه‌رێمی له ئه‌ستۆیه، له‌ماوه‌ی ساڵانی دارایی رابڕدودا بودجه‌ی گشتی هه‌رێمی به‌م گرفتانهوه لكاندوه وه‌كو له‌خشته‌كانی خواره‌وه‌دا هاتوه:\nخشته‌ی (1)گوژمه‌كانی كورتهێنان له ماوه‌ی چوار ساڵدا/ دینار\n835 ملیار دینار\n1 ترلیۆن و 564 ملیار و 296 ملیۆن دینار\n2 ترلیۆن و 44 ملیار 847 ملیۆن دینار\n1 ترلیۆن و 684 ملیار و 900 ملیۆن دینار\nسه‌رچاوه: یاساكانی بودجه بۆ ساڵانی 2010 تاكو 2013/ په‌رله‌مانی كوردستان\nلایه‌نی كه‌م ئه‌گه‌ر له بودجه‌ی گشتیدا كورتهێنان رویدا ده‌بێ وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌م وڵاته ئه‌وپه‌ری تواناكانی خۆی بخاته‌گه‌ڕ به ده‌ستگریكردن له خه‌رجی و په‌نا بردن بۆ سیاسه‌ته باوه‌كان كه له‌بواری پڕكردنه‌وه‌ی بودجه‌دا له‌به‌رچاو ده‌گیرێت، كه‌چی لادان له هه‌مو ساڵانی دارایی رابڕدودا له‌و گوژمانه‌ی كه په‌رله‌مانی كوردستان بۆ بودجه‌ی گشتی په‌سندی كردوه له‌پاڵ هه‌بونی كورتهێنان، وه‌زاره‌تی دارایی باكی نه‌بوه وه‌كو له‌خشته‌ی خواره‌وه‌دا هاتوه:\nخشته‌ی(2) گوژمه په‌سندكراوه‌كانی په‌رله‌مان بۆ بودجه‌ی وه‌گه‌رخستن و خه‌رجی فیعلی حكومه‌ت و بڕی لادان (زێدورۆیی)\nگوژمه‌ی په‌سندكرای په‌رله‌مان\nگوژمه‌ی خه‌رجی فیعلی حكومه‌ت\nبڕی لادان/ملیۆن دینار\nژمێره‌ی كۆتایی نه‌هاتۆته په‌رله‌مان و گفتوگۆی له‌سه‌ر نه‌كراوه\nسه‌رچاوه: ژمێره‌كانی كۆتایی ساڵانی 2009 تا 2011/وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوری/ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان.\nده‌شێ لادانی ساڵانه له گوژمه‌ی په‌سندكراوی په‌رله‌مان له‌به‌شی وه‌به‌رهێنان ئه‌نجامبدرێت به‌ڵام ده‌بێ له‌جێبه‌جێكردنى به‌رنامه و پرۆژه‌ی گرنگدا بێت، به‌مه‌رجێك پێشوه‌خته په‌رله‌مانى كوردستان ره‌زامه‌ندى له‌سه‌ر بدات، ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ینه لادانه‌كه له خشته‌ی دوی سه‌ره‌وه ته‌نها له بودجه‌ی وه‌گه‌رخستندا ره‌نگیداوه‌ته‌وه و له‌كاتێكدا هيچ وه‌زاره‌تێك له سنورى ئه‌و گوژمه‌يه‌ى ساڵانه بۆى ته‌رخانكراوه كه له لیسته‌كانی بودجه‌دا به (متفق وه‌زاره المالیه) جێگیر كراوه ناتوانێ زياتر له‌م بڕه‌يه خه‌رجبكات ! كه‌واته وه‌زاره‌تی دارایی به چ به‌ڵگه‌یه‌ك ئه‌م لادان له بودجه‌یه بۆ شاره‌زایانی بواری كارگێری و ئابوری نیشانده‌دات؟\nله‌باره‌ی سوده‌كانی خه‌رجكردنی بودجه‌ی گشتی به هه‌ردو به‌شی سه‌ره‌كیه‌وه "به‌كارخستن و وه‌به‌رهێنان" ، وه‌زاره‌تی ناوبراو و وه‌زاره‌تی پلاندانان زۆر كه‌متر له پێویست مامه‌ڵه‌یه‌كی ته‌ندورستیان له‌گه‌ڵدا كردوه. له كۆتایى هه‌ر ساڵێكى داراییدا ده‌بێ وه‌زاره‌تى دارایى به‌هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تى پلاندانان هه‌ژمارى ئه‌و سوده ئابورییانه بكه‌ن كه‌له‌ئه‌نجامى خه‌رجكردنى بودجه‌ى گشتىیدا به‌ده‌ستدێن و پێویسته له ژمێره‌ی كۆتاییدا جێی بۆ بكه‌نه‌وه. به سه‌رنجدان له ره‌وشی مامه‌ڵه‌ی وه‌زاره‌تی ناوبراو له‌گه‌ڵ ئه‌م پرۆسه داراییه‌دا، ده‌رده‌كه‌وێت ژمیڕه‌كانی كۆتایی ساڵانی رابڕدو(2009 و 2010 و 2011) له‌ژێرفشاری په‌رله‌مان و میدیاكان ئاماده‌ی كردوه، كه خۆى له‌بنه‌ڕه‌تدا به‌قه‌د په‌سندكردنى بودجه‌ى گشتى گرنگى هه‌یه. ژمێره‌ی كۆتایی ساڵی 2012 نه‌گه‌یشته په‌رله‌مانی كوردستان له خولی رابڕدودا.\nته‌وه‌ری سێهه‌م: پلاندانانی دارایی و ئابوری هه‌رێم:\nلێكۆڵینه‌وه‌كه‌ی رێكخراوی ناوبراو ده‌ڵێت: "ئه‌و وه‌زاره‌ته پلانێكى ستراتیجى نیه بۆ ئه‌وه‌ى یارمه‌تیده‌رى بێت تاكو گشت فه‌رمانبه‌رانى تواناكانیان بۆ وه‌دستهێنانى یه‌ك ئامانج چڕبكه‌نه‌وه".\nئه‌گه‌ر وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوری هه‌رێم له ئاستی دانانی پلانی ئابوری و داراییدا بێت، ده‌بێ سیستمی ئالوگۆری زانیاری له نێو خۆیدا و له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌كانی له ئاستێكی به‌رزدا بێت كه تییدا شه‌فافییه‌تیش به بنه‌مایه‌كی گرنگ و پێویست داده‌نرێ بۆ داڕشتنی سیاسه‌ت و پلانه‌كانی گه‌شه‌پێدان.\nله كاتێكدا وه‌زاره‌تى دارایى پێویستى به‌تۆرێكى په‌یوه‌ندى به‌یه‌كه‌وه گرێدراو هه‌یه له‌گه‌ڵ گشت وه‌زاره‌ته‌كاندا بۆ به‌رێوه‌بردنى چاڵاكى و پرۆسه داراییه‌كان، ئه‌م گرێدانه ده‌بێته نیشانده‌رێك بۆ ئه‌وه‌ى پرۆسه‌ى به‌رێوه‌بردنى دارایی گشتى، هه‌ر له‌ئاماده‌كردنى بودجه‌ى گشتى و جێبه‌جێكردنى... تا ده‌گاته ژمێركارى و ئاماده‌كردنى راپۆرت، به‌ئه‌لكترۆنى بكرێ. بۆیه له غیابی ئه‌م گرێدانه‌دا له هه‌مو ساڵێكدا وه‌زاره‌تی دارایی به لایه‌نی كه‌م پێویستی به سێ مانگ هه‌یه تا وه‌زاره‌ته‌كان خه‌مڵاندنی بودجه‌یان بۆ ره‌وانه ده‌كه‌ن و له‌گه‌ڵیاندا به‌نۆره داده‌نیشێ.\nلێكۆڵینه‌وه‌كه‌ى UNDPله‌مباره‌یه‌وه پشتڕاستى نه‌بونی ئه‌و سیستمه له‌م وه‌زاره‌ته‌دا ده‌كاته‌وه و ده‌لێت: " سیستمێكى هه‌مه‌لایه‌نه‌ى پێویست بۆ به‌رێوه‌بردنى زانیاریه داراییه‌كان كه هه‌مو دامه‌زراوه‌كانى حكومه‌تى هه‌رێم بگرێته‌وه، بونى نیه".\nله باره‌ی ئه‌نته‌رنێتیشه‌وه ئه‌م رێكخراوه جه‌خت له‌سه‌ر هه‌بونى خزمه‌تگوزاری ئه‌نته‌رنێت ده‌كاته‌وه و ده‌ڵێت: ئه‌نته‌رنێت به‌ئامرازێكى گرنگ داده‌نرێ بۆ تۆماركردن و ئالوگۆرى زانیاری، هه‌روه‌ها به‌مه‌رجێكى بنه‌ڕه‌تی بۆ هه‌ر سیستمێكى هاوچه‌رخى ژمێركارى داده‌نرێ، به‌ڵام ده‌بینین خزمه‌تگوزارى ئه‌نته‌رنێت له‌زۆربه‌ى ئۆفیسه‌كانى ئه‌وه وه‌زاره‌ته‌دا بونى نیه.\nرێكخراوه‌كه په‌نچه‌ى بۆ ئه‌وه درێژ نه‌كردوه كه تۆره‌كانى ئه‌نته‌رنێت و به‌كارهێنانى له‌نێو چوارچیوه‌ى كاركردنى ئه‌م وه‌زاره‌ته‌دا له گۆرینه‌وه‌ى زانیارییه‌كاندا به تایبه‌تی داراییه‌كان پێویستى به ژینگه‌یه‌كی شیاوى شه‌فافیه‌ت هه‌یه.\nهه‌ر چاودێرێكى كاروبارى كارگێرى له‌نزیكه‌وه سه‌رنجى رێچكه‌ى كارى رۆژانه‌ى ئه‌و وه‌زاره‌ته بدات بۆى رونده‌بێته‌وه كه:\n· ئه‌م وه‌زاره‌ته له بوارى حكومه‌تى ئه‌ليكترۆنيدا بنه‌ما سه‌ره‌تاييه‌كانى په‌يوه‌نديكردنى تێدا په‌يره‌ونه‌كراوه بۆیه زۆربه‌ى ئیشوكاره‌كانى رۆژانه‌ى له‌نێو سیستمێكى داتاییدا(داتابه‌یس)جێگه‌ى بۆ نه‌كراوه‌ته‌وه و زۆربه‌يان له‌پاڵ هه‌بونى ئامرازه ئه‌لیكترۆنیه‌كان له‌سه‌ر په‌ڕه‌ى كاغه‌زه‌كان گلده‌درێنه‌وه و داده‌كرێن وئاراسته‌كاری بۆ وه‌زاره‌ته‌كان پێده‌كرێن.\n· له بواری ده‌سخستنی زانیاری ته‌نانه‌ت له‌نێو خودى دیوانه‌كه‌شیدا لایه‌نى كه‌مى ئالوگۆرى زانیاری له‌ئارادا نیه به تایبه‌تى له‌بوارى ئاماردا.\nستافی رێكخراوی ناوبراو له لێكۆڵینه‌وه‌كه‌یاندا هه‌ڵوه‌سته‌ى له‌سه‌ر ئه‌وه كردوه كه‌ئه‌و وه‌زاره‌ته داتا و زانیارى پێویستیان ته‌نانه‌ت له‌باره‌ى ژماره‌ى فه‌رمانبه‌رانیه‌وه پێنه‌داوه بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كه‌یان له‌روى زانستیه‌وه تێروته‌سه‌ڵ بێت.\nبۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م وه‌زاره‌ته له داهاتودا له ئاستی جێبه‌جێكردنی ئامانج و ئه‌ركه‌كانیدا بێت، پێویسته له‌پێشدا ده‌ست به‌پرۆسه‌ى چاكسازى كارگێرى و دارایى بكات، له‌ماوه‌ی رابڕدودا نه‌یتوانیوه پلان دابڕێژى و نه‌یاساى خۆی و نه یاسای بودجه‌ى گشتیش جێبه‌جێ بكات. بۆیه له‌مباره‌یه‌وه گرنگترین راسپارده‌كان بریتین له:\n1- سه‌ره‌تا ئه‌م وه‌زاره‌ته له به‌رێوه‌بردنی بواری دارایی و ئابوری هه‌رێمدا پلانی مامناوه‌ند (3 ساڵ) په‌یره‌و بكات و له ئاماده‌كردنی پلانی ساڵانه په‌یتا په‌یتا دور بكه‌ویته‌وه.\n2- كورتهێنان و لادان له بودجه‌ی گشتی له ده‌ره‌وه‌ی پاساوه دارایی و ئابوریه‌كان ، قه‌ده‌غه بكات.\n3- ده‌ستبڵاوى و ناشه‌فافیه‌ت و به‌فیرۆدانى سامانى دارایى و خه‌رجكردن له‌ده‌ره‌وه‌ى یاسا و رێنماییه داراییه‌كان رێگه‌ی پێ بگیرێت و سه‌رپێچیكار سزا بدرێ.\n4- سه‌رچاوه‌كانی كۆكردنه‌وه‌ی داهات به‌رزه‌فت بكات و مادده‌ی 3/ برگه 3 له یاسای ئه‌م وه‌زاره‌ته‌دا وه‌كو خۆی جێبه‌جێ بكات.\n5- بودجه‌ى به‌كارخستن له‌سه‌ر بنه‌ماى پێوه‌ره جیهانی و نێو ده‌وڵه‌تیه‌كان ئاماده بكات و بودجه‌ی گشتی ته‌نها وه‌كو ژمێره‌یه‌كی روكه‌شی دارایی ئاماژه‌ی بۆ نه‌كرێت.\n6- پرۆسه‌ى به‌رێوه‌بردنى دارایی گشتى، به‌ئه‌لكترۆنى بكرێت،هه‌ر له‌ئاماده‌كردنى بودجه‌ى گشتى و تاده‌گاته ژمێره‌ى كۆتایى، بۆ ئه‌مه‌ش وه‌زاره‌تى دارایى به‌تۆرێكى په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ گشت وه‌زاره‌ته‌كاندا بۆ به‌رێوه‌بردنى چاڵاكى و پرۆسه داراییه‌كانه‌وه گرێبدرێ، له‌رێگاى ئه‌و تۆره‌وه به‌دواداچون بۆ چاڵاكیه داراییه‌كان و پوخته‌كردنى زانیاریه‌كانى ئه‌نجامبدرێ.\n7- ده‌رفه‌ت بدرێته كه‌سانى شاره‌زا و ئه‌زموندار و هه‌ڵگرانى بڕوانامه‌ى زانستى تایبه‌تمه‌ند له‌بوارى ئابورى و دارایى گشتى و ژمێركاریدا بۆ ئه‌وه‌ى به‌هره و زانسته‌كانى خۆیان له‌م كه‌رته‌دا به‌گه‌ڕ بخه‌ن.\n8- پاره‌ى ماوه (سوڕاو)ى پرۆژه‌كانى بودجه‌ى وه‌به‌رهێنانى ساڵانه و به‌كارهێنانى له‌پڕكردنه‌وه‌ى كورتهێنانى بودجه و هه‌ر ده‌روازه‌یه‌كى تر قه‌ده‌غه بكرێت، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش سه‌ندوقێك به‌حیسابێكى تایبه‌ت وه‌كو یه‌ده‌گى پرۆژه‌كان له‌یه‌كێك له‌دامه‌زراوه‌كانى ئه‌م وه‌زاره‌ته بكرێته‌وه ( له گه‌نجینه یان بانك).\n9- كاركردن بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ى رێژه‌ى به‌شدارى كه‌رته ئابورییه بنچینه‌ییه‌كان له پێكهێنانى بودجه‌ى گشتى هه‌رێم له پێناو زێده‌كردنى سه‌رجه‌م به‌رهه‌مى ناوخۆ gross domestic product– GDP- و ره‌خساندنى هه‌لى كار و دابینكردنى سه‌رچاوه‌ى بژێوى و داهات بۆ هاوڵاتیان. پێویسته ئه‌م وه‌زاره‌ته له‌نه‌خشه‌كێشانى سیاسه‌تى دارایی و ئابوریدا به‌هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تى پلاندانانى حكومه‌تى هه‌رێم به‌داوادچونی به‌رده‌وام بۆ پێكهاته‌كانی ژمێره‌ی نه‌ته‌وه‌یى - National Accounts بكات.\n10- دانانی سیاسه‌تى دارایی به‌پێى ده‌ستورى عێراقى له‌ده‌سه‌ڵاتى حكومه‌تى ناوه‌نددایه، به‌ڵام ئه‌م میكانیزمه‌ى كه وه‌زاره‌تى دارایى هه‌رێم په‌یره‌وى ده‌كات له‌م بوارانه‌ی په‌یوه‌ستن به خودی بودجه‌ی گشتی هه‌رێمه‌وه كه له چوارچیوه‌ی ده‌سه‌لاتی خۆیدایه، سه‌ركه‌وتو نه‌بوه وه‌كو: هه‌ڵكشاندنی بودجه‌ی وه‌گه‌رخستن كه بۆته هۆی هه‌ڵكشانی په‌یتا په‌یتای هه‌ڵاوسانى نه‌ختى، هه‌روه‌ها كورتهێنانى بودجه ولادان له‌گوژمه‌ی په‌سندكراوی په‌رله‌مان و .... هتد. بۆیه ده‌بێ ده‌ستبڵاوى و ناشه‌فافیه‌ت و به‌فیرۆدانى سامانى دارایى و خه‌رجكردن له‌ده‌ره‌وه‌ى یاسا و رێنماییه داراییه‌كان رێگه‌ی پێ بگیرێت و سه‌رپێچیكار سزا بدرێ.\n11- چاره‌سه‌ركردنی كێشه داراییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی ناوه‌ند به دامه‌زراوه‌یی بكرێن و شاندی حیزبی له یه‌كلاییكردنه‌وه‌ی ئه‌م كێشانه دوربخر‌ێته‌وه و ده‌سه‌ڵات بدرێته به‌ر‌پرسانی دارایی له یه‌كلاییكردنه‌وه‌یدا.\n19/02/2014 بینین: 3781


کوردیپێدیا - ئاڵای کوردستان ناسنامەی نەتەوەیەکە\n📖 ئاڵای کوردستان ناسنامەی نەتەوەیەکە | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئاڵای کوردستان ناسنامەی نەتەوەیەکە\nئاڵا نیشانە وناسنامەی نەتەوە و هەبوونی گەلانە، ئەمڕۆ هەموو گەل نەتەوەیەکی خاوەن وڵاتی سەربەخۆ و بێ وڵات خاوەن ئاڵای تایبەت بەخۆیانن، رێکخراوی نەتەوە یەککگرتووەکان و پارت و رێکخراوە سیاسیەکانی جیهان و دام و دەزگا فەرهەنگی و ئابوورییەکان و شارەوانییەکان و زانستگاکان و کۆمپانیا بازرگانییەکان و کۆمپانیا تەکنەلۆژیاکان و یانە وەرزشییەکان و فیستیڤاڵ و بۆنە و یادەکانیش خاوەن ئاڵا و نیشانەیەکی تایبەتی خۆیانن.\nئاڵای هەر نەتەوە و وڵاتێک لەگەڵ ئاڵای هەر نەتەوە و وڵاتێکیتر جیاوازە، بەهەمان شێوە ئاڵای رێکخراوە و دام و دەزگانیش لەگەڵ یەکتری جیاوازن، هەریەکەیان خاوەن رەنگ و شێوە و واتای جیاواز و تایبەت بەخۆیەتی.\nرەنگی سوور: شۆڕش، خوێن رژان لە جەنگ، ئازایی، هێز، یەکسانی.\nرەنگی نارنجی: ئازایی، خۆبەختکردن، قوربانیدان.\nتەمەنی دروستبوونی ئاڵا\nتەمەنی دروستبوون و هاتنە کایەی ئاڵا دە گەڕێتەوە بۆ 4000 (چوار هەزار) ساڵ لە مەوبەر، بۆ یەکەمجار ئاڵا لەلایەن ئمپراتۆریەتەکانی سەر خاکی ئێران و میزۆپۆتامیا (کوردستانی ئەمڕۆ) هەڵدراوە، سەرەتا سومەرییەکان و ئاسورییەکان و میدیاکان، هەروەها هاخەمەنیشیەکان و ساسانییەکان و میسرییەکۆنەکان. دواتریش شارنشینە یۆنانییەکان و قەیسەرەکانی ژاپۆن و چین ئاڵایان هەڵداوە.\nبەگوێرەی زانستی ئاڵاناسی یەکەم ئامانجی دروستکردنی ئاڵا بۆ بانگەوازی و رێنماییکردن بووە، یاخود ئاڵاکان تەنیا وەک هێمایەک بوون، زۆربەشیان پەیامێک بوون بۆ تاکە کەس یاخود بۆ دەستە و کۆمەڵە کەسێک.\nکاتێک ئیپمراتۆریەتە کۆنەکانی جیهان لە کاتی شەڕ و سەرکەوتنەکانیاندا، بەر لە هەموو شتێک ئاڵای دوژمنەکانیان داگرتووە و ئاڵاکانی خۆیانیان لە جێگەیدا بەرزکردۆتەوە، به و واتایە یەکێکیتر لە هێما سەرەتاکانی ئاڵا بۆ نیشاندانی سەرکەوتن هەڵدراوە.\nجگە لەوەش ئاڵای هەر ئیمپراتۆریەت و هۆزێک جیابووە، ئاڵای هەر یەکەیان نیشانە و واتایەکی تایبەت بەخۆی تێدابووە و رەنگێکی جیاوازبووە.\nهەر لە کۆنەوە و تا ئەمڕۆش ئاڵاکانی جیهان زۆرترینیان لە نیشانەکانی ناو سروشت و دەوروبەر پێکهاتوون وەک هەبوونی: (ئەستێرە، مانگ، خۆر، ئاو، دار، چیا، گوڵ، باڵندە، گیانەوەر....). جۆر و پێوانەی ئاڵاکانی کۆن وەک ئێستا نەبوونە، بەڵکو لە شێوەی ناڕێک، نیمچە بازنەیی، سێ گۆشەیی.... کە لە تەختە دارێکی درێژ یاخود لە مادەی کانزایی یانیش لە پێستی ئاژەل دروستکردەکران، رەنگەکانی ئاڵاش لە گەڵا و لە خوێنی ئاژەڵ و لە رەژووی ئاگر دروستدەکران.\nهەندێک ئاڵاش تەنیا لە پەڕی باڵندە دروستدەکران، یاخود تەنیا باڵندە و ئاژەلی وشککراو... لە جیاتی ئاڵا دەکران بە نیشانە و هێماکانیان و بە تەختە دارێکی درێژ و بەرز هەڵدەواسران، یاخود بە هەمان شێوە پەیکەر یانیش تەختەدارێکی هەڵکەندراو لە نەخش وەک ئاڵا بەرزدەکرانەوە. لەگەڵ بەره و پێشەوەچوونی هەنگاوەکانی ژیان شێوەکانی ئاڵاش گۆڕدران، کە ئەمڕۆ ئاڵا لەسەر پارچە قووماش و لەسەر کاغەز و کارتۆن چاپ دەکرێن.\nکۆنترین ئاڵای نیشتمانی ئاڵای دانیمارکە کە لە ساڵی 1219 دروستکراوە. ئاڵای وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ یەکەمجار لە ساڵی 1776 دروستکراوە و بەردەوام گۆڕانکاری تێداکراوە و ساڵ بە دوای ساڵ ژمارەی ئەستێرەکانی ناو ئاڵاکە زیادیکردووە تا لە ساڵی 1959 لە گۆڕان وەستاوە و لەوساوە تا ئێستا لە 50 ئەستێرە و 13 هێلی سوور و سپی پێکهاتووە.\nچیرۆکی هاتنە کایەی ئاڵای هەر نەتەوە و وڵاتێکیش خاوەن مێژوویەکی درێژ و دوورە، ئەوەی لێرەدا مەبەستمانە لەسەر هەڵوەستە بکەین ئاڵای ئەمڕۆی کوردستان و مێژووی ئاڵاکانی ناو گەلی کوردە.\nکەریم خانی زەند (1705-1779)ی دامەزرێنەری دەوڵەتی زەند کە خۆی و بنەماڵەکایەن لە ماوەی (1750-1794) فەرمانڕەوایی ئێرانیان کرد، خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆیان بوون کە لە شێوەیەکی سێگۆشەیی پێکهاتبوو لە سەر زەمینێکی سپی هەتاولە پشت شێرێکەوە دەبینرا و لەسەر هەرسێ لای ئاڵاکەشدا هێلێکی باریکی سەوز هەبووە.\nمیرنشینەکانی کوردستان هەریەکەیان لەسەرەتای دامەزراندنیانەوە خاوەنی کۆمەڵێک تایبەتمەندی سەربەخۆ یاخود نیمچە سەربەخۆبوون. کورد لە ماوەی سەدەی دەیەمی زایینی تاکو کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم خاوەنی ژمارەیەکی زۆر میرنشین بووە وەک میرنشنی (شەدادی، مەروانی، بابان، ئەردەلان، بێدلیس، سۆرانسۆران، هەکاریهەکاری، بادینان، لوڕی گەورە، لوڕی بچووک، حەسەنکێف، بۆتان....هتد، کە هەندێک لە میرنشینەکان تەمەنیان کەمتر لە سەدەیەک بووە و ئەوانیتریش تەمەنیان لە نێوان یەک سەدە تاکو حەوت سەدە بووە.\nبەشێک لە میرنشینە کوردییەکان لە سەدەی هەژدە و نۆزدە خاوەنی کۆمەڵێک تایبەتمەندی سەربەخۆ بوون وەک بەرزکردنەوەی ئاڵا، لێدانی سکەی پارە، دروستکردنی خوێندنگا و مزگەوت، دروستکردنی کەلوپەلی سەربازری وەک تۆپ و چەک، هەوڵدان بۆ فراوانکردنی سنووری میرنشینەکەیان.\nمیرنشینی بۆتان و میرنشینی سۆران دووان لە میرنشینە بەهێز و ناسراوەکانی مێژووی کوردستانن کە شوێنەگەی دیرۆکی و جوگرافیان کەوتۆتە ناو ئینسکلۆپیدیا و ئەتلەسە کۆنەکانی جیهانەوە.\nمیرنشینی سۆران بوو کە پایتەختەکەی رەواندوز بوو، لەسەردەمی پاشای گەورەخاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆی بووە کە لە دوو رەنگی رەش و سپی پێکهاتبوو، رەنگی رەش لە بەشی سەرەوەی و رەنگی سپی لە خوارەوەی ئاڵاکەی هەڵکەوتبوو.\nئاڵای راپەڕینی قۆچگیری 1921\nدوای ئەوەی کوردەکانی قۆچگیری لە هەرێمی دێرسیمی باکووری کوردستان ئامادەنەبوون بچنە ژێر رکێفی تورکەکان و داخوازییەکانی مستەفا کەمالەوە، رووبەرووی هێزەکانی تورک بوونەوه و و ئاڵای سەربەخۆیی خۆیان هەڵدا.\nئه و ئاڵایەش لە ژێر کاریگەری ئاڵاکەی ساڵی 1919ی (کۆمەڵەیا رێکخستنا جڤاکی) دروست کرابوو.\nلەپاش ئەوەی کە ئینگلیزەکان ناچابوون سەر بۆ ویستی گەلی کورد دانەوێنن، شێخ مەحمودی حەفید (1882-1956)یان لە هیندستان گەڕاندەوە بۆ کوردستان. شێخ مەحمود لە رۆژی 30-09-1922 گەیشتەوە شاری سلێمانیسلێمانی و هەر زوو تەنگی بە هێزەکانی ئینگلیز هەڵچنی و ناچاریکردن، کە شاری سلێمانی بەجێبهێلن. ئەوەبوو لە ئۆکتۆبەری ساڵی 1922 شێخ مەحمود ئاڵای کوردستانی هەڵکرد و (حکومەتی خوارووی کوردستان)ی راگەیاند و هەردوو رۆژنامەی (بانگی کوردستان) و (رۆژی کوردستان)یش لەلایەن حکومەتی خوراووی کوردستان بڵاوکرانەوە. ئه و ئاڵایەی کە لەلایەن حکومەتی خوارووی کوردستان بە رێبەرایەتی شێخ مەحموود هەڵدرا پێکهاتبوو لە زەمینێکی سەوز و مانگێکی سپی لەسەر رەنگی سوور لە ناوەڕاستی ئاڵاکەدا.\nئاڵای راپەڕینەکەی ئاگری1929-1930\nلە سەردەمی راپەڕینەکەی چیای ئاگری بەرێبەرایەتی ئیحسان نووری پاشا، رۆشنبیرە کوردەکانیش ئاڵایەکی تایبەت بە خۆیان داڕشت، کە رەنگی سەوز لەسەرەوە و و رەنگی سوور لە خواروە و رەنگی سپی لە ناوەڕاستدا و لەسەر رەنگە سپیەکەش وێنەی چیای ئاگری لەسەر خۆرێکی زەرد کێشرابوو. ئەم ئاڵایەش تایبەتبووە بە راپەڕینەکە، جگە لە ئاڵای نەتەوەیی کوردستان کە هەر لەوسەردەمەدا هەڵدرابوو.\nکۆماری کوردستان ئاڵای کۆماری کوردستان لە مەهابادمەهاباد 1946\nلە سەردەمی دووەم شەڕی جیهانی و لەگەڵ بەرەوپێشچوونی بزوتنەوەی کوردی لە ئێران و پاشانیش راگەیاندن و دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە رۆژی22-01-1946 کە شاری مەهاباد پایتەختەکەی بوو، ئاڵای سەربەخۆیی کوردستان هەڵدرا، کە هەمان ئه و ئاڵایە بوو لە ساڵی 1919 لەلایەن رێکخراوی (کۆمەڵەیا رێکخستنا جڤاکی کوردستان) دروستکرابوو هەرچەندە هەندێک کەس پێیان وایە ئه و ئاڵایەی ئێستا کوردستان هەمان کۆماری کوردستان') ئاڵای کۆماری کوردستانی 1946ە. هەرچەندە تا ئێستاش سەبارەت بە ئاڵاکەی ساڵی 1946 گفتوگۆ هەیە.\nلەڕۆژی هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە نەغەدەنەغەدەی رۆژهەڵاتی کوردستان، شەهید محەمەد قودسی ئەم وتارەی پێشکەشی ئامادەبووان کردووە لەپیرۆزی ئاڵای کوردستان دەدوێ و تیشک دەخاتە سەر رەنگە جوانەکانی ئاڵای کوردستان، داوا دەکات بەخوێنمان بیپارێزین.\nوتاری شەهید محەمەد قودسی...\nگەورەکانم ! ئەی گەلی بەشەرەف ! خۆشەویستان و ڕاوەستاوان !\nئەی کرێکارو فەلاح و سەپان و پاڵەی کوردی بەنرخ !\nرۆژەها بەسەر شۆڕشی میللی پیرۆزی کورد هەڵات و تیری دوژمن کەلله و سینگی بەچکە شێرانی کوردی پێکا و خاکی کوردستان لاشەی جەوانانی گرتە باوەش، چیاو دۆڵ و دەشتەکانی کوردستان پڕە لەگۆڕستانی دلێران و نەبەزانی کورد کەلەپێناوی ڕێگای ئازادیدا، لەپێناوی هەڵکردنی ئاڵای موقەدەسی کوردا گیانی پاکیان لەلاشەیان جیا بۆوە.\nئەی برای کورد.....شۆڕشەکانی دیاربەکر، دەرسیمدەرسیم، سلێمانی، ئامێدیئامێدی، بارزان هەموو نیشانەی ئه و جەوانمەردییەیە کەبۆ ئازادی کراوە ئەمڕۆ کورد بەچنگی ئاسنینی خۆی ئه و ئاڵا پیرۆزە هەڵدەکا، بەڵێ ئه و ئاڵایە هەڵدەکات کەلەسەرەتای مێژووە وە کورد خۆی بۆ بەخت دەکات.\nبرایان.....پیرۆزبایی خۆم پێشکەشی هەموو کوردێک و هەموو میللەتێکی ئازادیخواز دەکەم.\nئەی برای کورد..... ئەزانی ئاڵای خۆشەویست چ ئامۆژگاریەکت دەکا ؟\nئەڵێ بۆ کۆبوونەوەیەکی بێ جیاوازی گەوره و بچوک، ئاغا و کرێکار، قوتابی و شوان و فەلاح و ژن و پیاو، منداڵو کچ...هەموو پێکەوە بەیەک دڵ بۆ یەک ئامانج تێدەکۆشین هەوڵ دەدەن.....دیسان دەڵێ :\nڕەنگی سوورم......نیشانەی جەنگاوەری و نەبەزی گەلی کوردە.\nڕەنگی سپیم......دەڵێ میللەتی کوردی نەجیب گیانێکی پاک و ڕاستی هەیە.\nڕەنگی سەوزم.... هاوار دەکا خاکی کوردستان پڕە لەدەغڵ و دان و کانگای زێڕو زیوە.\nئەی کورد هەموو بەگیانێکی خاوێنەوە و بیروەرییەکی پاک ڕاستەوە هەموو پێکەوە کەڵک لەکوردستان وەرگرن.\nدیسان دەڵێ :\nئەی فەللاح...ئەی کرێکار و پاڵەی کورد دڵت لەخۆ دانەمێنێ لەسەر نیشانەی پاکی و ڕاستی نیشانەی تەقەڵا و هەوڵی دەستی تۆ ئه و دوو گۆڵە گەنم و جۆیە هەمیشە بەپێش چاوتەوە پێت ئەڵێن هەوڵ بدە ئیش بکە و وڵاتت بڵند بکەرەوە.\nئەی کورد......دیسان ئاڵاکەت ئەڵێ و ئەمرت پێدەکات سەرکەوتنت و گەورەییت لە خوێندنایە، ژن و پیاو و کوڕو کچ بەجارێ بخوێنن چونکێ خوێندن هەموو میوەیەکی خۆش و زیندەگانی پێوەیە، کردگاریش تیشکی رۆژی خۆی بەسەر هەموو سیفاتی جوانی ئینسانیدا بڵاوئەکاتەوە و جوانتری ئەکا.\nئەی کورد ئێمەش بەرامبەر بە ئامۆژگارییەکانی ئەڵێین :\nئەی ئاڵا پەیمانت دەدەینێ هەموو پێکەوە بەیەک دڵ بەتەنێکی ئاسنینەوە هەوڵ بدەین ببیینە سپەرد، ڕاست بین ئیش بکەین، بخوێنین.\nئەی کورد ئاڵا رەمزمانە لەدوای هەڵکردنی نرخی هێنانە خوارەوەی قوربانیکردنی هەموو میللەتی کوردە.\nئیتر بژی کوردو کورستان.\nئاڵای ئەمڕۆی کوردستان\nسەرەتای دروستبوونی ئاڵای کوردستان\nسەرەتای دروستبوونی ئه و ئاڵایەی کە ئەمڕۆ وەک ئاڵای کوردستان و نەتەوەی کورد دەناسرێت دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتاکانی سەدەی بیستەم، کاتێک کۆمەڵ و رێکخراوە کوردییەکان لە ئەستەنبوڵ خەریکی دامەزراندنی کۆمەڵ و دەرکردنی گۆڤار و رۆژنامەی کوردی بوون، لە هەمان کاتیشدا لە هەوڵی دروستکردنی ئاڵایەکی نەتەوەیی بوون بۆ کوردستان.\nساڵی 1919 (کۆمەڵەیا رێکخستنا جڤاکی کوردستان) کە لە ئەستەنبوڵ لەلایەن ژمارەیەک رووناکبیر و سیاسەتمەدار و کەسایەتی ناسراوی ئه و سەردەمەی کورد دامەزرا، لەگەڵ دامەزراندنی خۆی ئاڵای نەتەوەیی کوردستانی دروستکرد و داوای سەربەخۆیی کوردستانی دەکرد.\nئه و کەسانەی بەشداریان لە دامەزراندنی رێکخراوەکە و ئاڵای نەتەوەیی کوردستان کرد بریتیبوون لە: ئەمین عالی بەدرخان (جزیرە بۆتان)، دکتۆر عەبدوڵڵا جەودەت (عەرەبگیر)، ئەکرەم جەمیل پاشا (ئامەدئامەد)، مەولانا زادە رەفعەت بەگ (سلێمانی)، نەجمەدین حوسێن (کەرکوککەرکوک)، کەمال فەوزی (بێدلیس)، شوکری بابان (سلێمانی)، مەمدوح سەلیم (وان)، حیکمەت بابان (سلێما فوئاد بابان (سلێمانی)، دکتۆر شوکری محەمەد و فەرید بەگ.\nئه و ئاڵایەی کە ئەمڕۆ بۆمان ماوەتەوە هەمان ئه و ئاڵایەیە کە ئه و رێکخراوە نزیکەی 90 ساڵ لەمەوبەر بڕیاری لەسەر دابوو، بە گوێرەی ئه و ئاڵایە رەنگی سوور لەسەرەوە و رەنگی سەوز لە خوارەوە و رەنگی سپی لە ناوەڕاستدا و لەسەر زەمینە سپیەکەش خۆرێکی زەرد دەدرەوشایەوە. بەگوێرەی نووسراوێکی نوورەدین زازا، ئه و بەچاوی خۆی بینویەتی کە هەمان ئه و ئاڵایە لەسەردەمی راپەڕینەکەی ساڵی 1925ی باکووری کوردستان لە جێگای ئاڵای تورکیادا بەرزکراوەتەوە. لە یەکەم کۆبوونەوەی دامەزراندنی رێکخراوی (خۆیبوون)یش هەمان ئاڵا لە ساڵی 1927 دووبارە وەک ئاڵای کوردستان بڕیاری لەسەردراوەتەوە. بۆ یەکەمجاریش ئەم ئاڵایە لە ساڵی 1928 لە شاری فیلادەلفیا لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەسەر بەرگی کتێبێکی میر سوورەیا بەدرخان بەناوی (The Case of Kurdistan Against Turkey، By authority of Hoyboon، Philadelphila، 1928) بەزمانی ئینگلیزی چاپکراوە کە لە ژێر ئاڵاکەشدا نووسراوە (Flag of Kurdistan). ئەم ئاڵایە لەسەردەمی راپەڕینەکەی چیای ئاگریش هەڵدراوە، جگە لە هەبوونی ئاڵایەکی تایبەتی بە راپەڕینەکە.\n(کۆمەڵەی ژێکاف)یش لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە ساڵی 1942 بەدوا هەمان ئاڵای لە بۆنە و یادەکاندا لە شاری مەهاباد بەرزکردۆتەوە. ئەگەرچی ئه و ئاڵایە لەسەردەمی کۆماری کوردستان لە مەهاباد بوونی هەبووە، بەڵام کۆمارە یەک ساڵیەکە خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆی بووە کە زۆر نزیک بووە لە هەمان ئه و ئاڵایە. دکتۆر کامەران بەدرخانیش هەمان ئاڵای ساڵی 1919ی وەک ئاڵای کوردستان نیشانی وڵاتانی ئەوروپای داوە.\nلە ساڵەکانی 1960یشدا (کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوروپا) لە چەند بۆنە و یادێکدا هەمان ئاڵای کوردستانیان بەرزکردۆتەوە و رەوەندی کوردی هەموو بەشەکانی کوردستانیش لە ساڵانی 1970 بەدوا ناو بەناو لە بۆنە و یادەکاندا هەمان ئه و ئاڵایەیان وەک ئاڵای کوردستان بەرزکردۆتەوە لەساڵی 2009 دا پەرلەمانی کوردستان بڕیاریدا کە ڕۆژی 17 ی کانوونی یەکەمی هەموو ساڵێک وەکو رۆژی ئاڵا دیاری بکرێت و له و رۆژەدا سەرجەم ئاڵاکانی سەر دامودەزگاکانی هەرێمی کوردستان بگۆڕدرێن و نوێ بکرێنەوە.\nهۆکاری دانانی ئەم رۆژەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لە 17-12-1947 ئاڵای کوردستان لەسەر دامودەزگاکانی کۆماری مەهاباد هەڵکرا.\nئاڵای کوردستان لە لاکێشەی ئاسۆیی پێکهاتوە، لاکێشەی سەرەوە رەنگی سوورە کەوەک ئاماژەیەک بۆ خوێنی شەهیدان دانراوە، ئەوەی ناوەند رەنگی سپییە کە ئاماژە بەئاشتی و ئارامییە، و لاکێشەی خوارەوە رەنگی سەوزە کە هێمای سەوزی کوردستان و وەرزی بەهارە. بەرینی ئاڵا دوو لەسەر سێ درێژییەکەیەتی.\nدروشمی نەتەوەیی ئاڵای کوردستان خۆری زێڕینە، ئەم خۆرە 21 پەڕ (تیشک)ی یەکسان و هاوشێوەی هەیە، بە لەبەرچاوگرتنی دوو لەسەر سێ یەتی قەبارەی ئاڵا، خۆری زێڕین بە پەڕەکانییەوە یەک پێوەرە و بەبێ پەڕەکان نیو پێوەر، ئەم پەڕانە شێوەیان راستە و لە دەرەوە خالێکی تیژ دروست دەکەن.\nخۆرەکە دەبێ رێک لە چەق (ناوەندی) ئاڵای کورستان جێگیر بێت، خۆر بەشێوەیەک جێگیر کراوە کە ستوونی ناوەندی ئاڵا بە ناو خاڵی تیژی بەرزترین پەڕ(تیشک) تێدەپەڕێت ئەم 21پەڕەش ئاماژەیە بۆ 21 ی 3ی هەموو ساڵێک کەسەرەتای ساڵی کوردییە.\nئەمادەکردنی: کاوان ئەحمەد حمە ساڵح هەڵەبجەهەڵەبجەی\n#سۆران | #هەکاری | #سلێمانی | #مەهاباد | #نەغەدە | #دەرسیم | #ئامێدی | #ئامەد | #کەرکوک | #هەڵەبجە |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Dec 17 2019 11:18PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 18 2019 12:16AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Dec 18 2019 12:23AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 62 KB Dec 17 2019 11:29PM جوان عومەر ئەحمەد


بەشەی دوەم: ژیاننامەی زەردەشت\nوشەی زەردەشت، لە گاتەكانی ئاڤێستادا كەخۆی خۆی دەناسێنێ بە (زەرە توشترە) هاتوە، لەتەفسیری پتر لەدو هەزار ساڵی ڕابردو تا ئێستا، نوسەران بیری لێدەكەنەوە، (دینۆن)ی یۆنانی دەڵێ: مانای (ئەستێرە پەرست)ە، ناوەكە لەدو كەرت پێكهاتوە، زەرەتە، ئۆشترە، (زەرەتە) لای (موللەر)ی ئەڵمانی بەمانای (ئازا) دێت، واتە (وشتری ئازا)، بەڵام (كاسڵ) دەڵێ بەمانای (كوڕی ئەستێرە) دێت، (دوهارلە)ی بەلجیكی دەڵێ (زەرەتە) واتە (زەرد) واتە (وشترە زەرد)، بەڵام لە ڕاستییدا هەر ئەوە ڕاستە كە مانای (خاوەن وشتری زەرد) دەردەچێت.\n(زەردەشت) زۆر بون، بەڵام دوا زەردەشت كە كتێبی (ئاوێستا)ی بۆ هاتوەو زیاتر لە (10) مێژونوسی وەك: مەسعودی و ئەسفەهانی و یاقوت و قەزوینی و..تاد لەسەریان نوسیوەو ناساندویانە، ئەوەیە كە لەسەردەمی (كوشتاسب) پاشادا لە (ورمێ) لەدایك بوە، باوكی ناوی (پۆرشەسب) بوە، دایكی ناوی (دەغدۆقا)یە، (مستەر جاكسن) كە شارەزای ئاینی زەردەشتە دەڵێ: (لەنیوەی دوەمی سەدەی حەوتەمی پێش زاینیدا، هاتوەتە دنیاوەو لەنیوەی یەكەمی سەدەی شەشەمدا مردوە، خەڵكی ئەو ناوە بە ئاگرپەرستی و سیحرو جادوگەری و خۆرو مانگ پەرستنەوە خەریك بون، ئەم كوڕە هەر لەمنداڵییەوە شتی سەروسوڕهێنەری لێ ڕو دەدات، كەزۆر لەكەرامات دەچو، خەوی پاكی دەبینی و دەهاتە دی، لەسەر ئەوە جادوگەرەكان دژایەتییان دەكرد، چەند جارێ ویستیان بیكوژن، بەڵام بۆیان نەلواوە، ناچار لەتەمەنی (20) ساڵیدا ئاوەدانی بەجێ دەهێڵێ و دەكشێتەوە جێیەكی تەنیاو چۆڵ، بەخەڵوەت و دەرون پاككردنەوەوە خەریك دەبێت، لەبونەوەرو خەڵك و دەوروبەر ورد دەبێتەوەو ڕادەمێنێ، لەتەمەنی سی ساڵیدا لەشاخ دێتە خوارەوەو لەقەراخ ئاوی (ئاراس) لە ناوچەی (ورمێ) دەست بەبانگەوازو ڕێ ڕۆشنكردنەوەی خەڵك دەكات بۆ لای خوا، بەڵام ئەنجامی نابێت…!! بەرەنگاریی دەكرێت، ناچار بۆ ناوچەی (توران) و (سكستان) كۆچ دەكات، داوای لابردنی بتەكان و یەكتاپەرستی خوا دەكات، جادوگەر و زێوانی ئەشكەوتە تاریك و بتخانەكان بەربەرەكانی دەكەن و دەربەدەری دەكەن، بوختان و قسەی ناشیرینی بۆ هەڵدەبەستن، ئەمجارەش بەناچاری لەسەر داوای خوا، كۆچ دەكات بۆ ناوچەی (باختەر) لەخواروی ڕۆژئاوای شاری (مەشهەد)، دو ساڵ لەگەڵ (ویشتاسب)ی پاشای وڵاتی باختەر خەریك دەبێ، تا دەیهێنێتە سەر ئاینەكەی.\n(ویشتاسب) یان (كشتاسب) ساڵی (668 پ.ز) فەرمانڕەوای وڵاتی (بەڵخ) بوە، سی و هەشت كوڕی هەبوە، كە یەكێكیان ناوی (ئەسفەندیار)ەو باوكی (بەهمەن)ە، كە بابە گەورەی لوڕ و بەختیاری و هەورامییە.\nكشتاسپ كوڕی لوهراسپ كوڕی ئەرچان كوڕی كەیقوبادی كوردە، لەنەژادی (كیانی)یە، كە یەكەم فەرمانڕەوای زنجیرەی (كیانی)یە، زەردەشت لە (بەرجیسپ)ی كچی (جاماسپ)ی وەزیری (كشتاسپ)ی مارە كردو كچی برایەكی خۆی كەناوی (ناهو) بو دای بە (جاماسپ)، جاماسپ زاوای زەردەشت بو، وەزیری حكومەت بو، باوكی (پیرشالیاری یەكەمە، هاوناوی ئەم وەزیرەیە، ئەم وەزیرە زۆر یاریدەی ئەم ئاینە نوێیەی دا، ڕێگەی بۆ ئاسان كرد، تا ئاینەكە بناغەی داكوتا و بڵاوبوەوە، كوڕی وەزیرەكان لە دەوری ئەم ئاینەی زەردەشت كۆوبنەوەو یاریدەیەكی باشیان دا، دەوڵەتی میدیا لەسەر بناغەی ئەم ئاینە دامەزراو فراوان بو، ئاوێستا كرایە بەرنامەی ڕەسمی ئەم حكومەتە.\n(ژان وان) دەڵێت: زەردەشت هەمیشە لە نەبەردی خوێنیدا بو دژ بە بۆچونی بتپەرستی و مەجوس و ساحیرو جادوگەرەكان(3)، ئەو كاتەی كە ویشتاسب هاتە سەر ئایینی نوێ، زەردەشت بەو بۆنەیەوە داری (سەرو)ە بەناوبانگەكەی چاند، ئەم دارە تا ساڵی (861)ی پاش زایین هەر مایەوە، وەك بتێك بوبوە جێ نزرگە و جێ دەستی ئەو پیاوە مەزنەو بەپیرۆز ڕاگیرا، بەڵام لەو ساڵەدا خەلیفەی عەباسی (المتوكل) داوای كرد، بڕییانەوەو قەدەكەیان هێناو لەدروستكردنی سەری (سامەڕا)دا بەكاریانهێنا، (پلین)ی فەیلەسوف دەڵێ: (زەردەشت تاكە مرۆڤێكە كە كاتی لەدایكبونی دەم بەخەندە بوە، كەهەمو كەسی تر دەم بەگریان بون، نیشانەی ئەوەیە كەدەكەوێتە بەر میهرەبانی و پاڵپشتی خواوەند) لە (مروج)دا دەڵێ: (زەردەشت سی و پێنج ساڵ پێغەمبەرایەتی كردوە).\nزەردەشت لەتەمەنی حەفتاو حەوت ساڵیدا لەجەنگێكیدا كەبۆ بڵاوكردنەوەی ئاینەكەی خەریك بوە، لەگەڵ میللەتی (هیۆن)دا لە پێناو خوا و ئاینەكەیدا كوژرا، مێژونوسان لەسەر ئەوەن كەئەفلاتون و فیساگۆرس گەورەترین شاگردانی قوتابخانەی زەردەشت بون، (مەسعودی) دەڵێ: زەردەشت كوژرا (حانلس) بوە جێگری كەخەڵكی ئازەربایجان بو.\n(تۆمابۆ) دەڵێ: (ئامۆژگارییەكانی زەردەشت لەگانا و ئاڤێستادا نوسراوەتەوە، ئەمانە چەند نوسینێكی شیعری گۆرانین، بیروباوەڕی چاكە بڵاودەكەنەوە)، هەروەها دەڵێ: لە ئاینی زەردەشتدا هەمو كەس ئازادە كە ڕوناكی یاخود تاریكی هەڵبژێرێت.\n(ئەحمەد شناوی) دەڵێ: (جولەكەكان لەكاتی بەدیل گرتنیاندا لە بابل، ئەو كاتە سێ ساڵ مابو بۆ مردنی زەردەشت، لەو كاتی دیلییەدا جولەكەكان لە زەردەشتەوە فێری ڕاستی و حەقیقەتی بەهەشت و جەهەنەم و شەیتان و دێو و درنج بون).


فەریبۆرز مورادى چۆن پلەى یەکەمى شوراى شارى کامیارانى بەدەست هێنا؟ | AvaToday\nبەدەستهێنانى پلەى یەکەمى شوراى شارى کامیاران، چەندین وێستگەى گەندەڵى و ساختەکارییەوە تێپەڕیوە و هەر ئەمەش بووە هۆى کاردانەوەى توندى هاووڵاتیان و پاڵێوراوە شکستخواردووەکانى دیکە.\nبە پێى ڕاپۆرتى ئاڤاتودەى، فەریبۆرز مورادى فەرمانبەرى ئاگرکوژێنەوە و جێگیرى پێشووى شارەدارى کامیاران بۆ کۆکردنەوەى دەنگ بۆ خۆى، چەندین تاوانى گەورەەى وەک بڵاوکردنەوەى ماددەى هۆشبەر لە نێو ئاڵوودەبووەکان و بڵاوکردنەوەى مریشک لە نێو چینى هەژار و پێدانى پارەى ساختە بۆ بەقەرزوەرگرتنى ناسنامە بووەتەوە کە هەمووى لە پێناو کۆکردنەوەى دەنگ بووە.\nلەسەر بنەماى ڕاپۆرتى سەرچاوەکەى ئاڤاتودەى، لە کامیاران فەریبۆرز مورادى، ١٠ ڕۆژ پێش شانۆگەرى هەڵبژاردنەکەى کۆمارى ئیسلامى، ناوەند و ستادێکى پڕوپاگندەیی لە گوندى شێروانە، هەماهەنگى پێویستى بۆ دەنگکڕین و دەنگکۆکردنەوەى نامەشرووع دروست کردووە. ئەم جاشەى کۆمارى ئیسلامى و جێگرى پێشووى شارەدارى کامیاران، بە بانگهێشتکردنى ئاڵودەبوانى ماددەى هۆشبەر و خەڵکى بێ ماڵ و حاڵ و بڵاوکردنەوەى ماددەى هۆشبەر لە نێویاندا و پێدانى مریشک دەنگەکەى کڕیونەتەوە. هەروەها پارەى ساختەشى داوە بە خەڵک بۆ کڕینى دەنگەکانیان و وەرگرتنى ناسنامەکەیان بە کرێ.\nفەریبۆرز مورادى بە هەڵکردنى چرا سەوزى مەسعوود ئەڵماسى فەرماندارى کامیاران، هەموو ڕێطە و ئامرازێکى بەکار هێناوە بۆ بەرزکردنەوەى ئاستى بەشداربووانى هەڵبژاردنەکان و زۆرترکردنى دەنگى خۆى لە شارستانەکە و بەم هەمووەشەوە ٣ هەزار و ٩٣٢ دەنگى گوماناوى و ساختە و کڕدراوى بەدەست هێنا و بەمەش پلەى یەکەمى شوراى شارەکەى بردەوە.


سەرکۆنسووڵی ئێران: کێشەی تەنکەرەکانی پەروێزخان چارەسەر کرا - جام کوردی\nامروز یەک شەممە, 05 تەمموز 2020\nسەرکۆنسووڵی ئێران: کێشەی تەنکەرەکانی پەروێزخان چارەسەر کرا\n04 نیسان 2020\nسەرکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران لە سلێمانی ڕایگەیاند کە کێشەی مانەوەی تەنکەرەکانی گواستنەوەی سووتەمەنی کە لە ڕێگای پەروێزخانەوە هاتبوونە نێو خاکی هەرێمی کوردستان، چارەسەر کرا.\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، مەهدی شوشتەری وتی: لە ئەنجامی بەدواداچوونی پێویست و هەماهەنگی لە گەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان لە هەرێمی کوردستان، لە ئاکامدا کێشەی ڕاگرتن و مانەوەی تەنکەرەکانی گواستنەوەی سووتەمەنی ئێرانی لە خاکی هەرێمی کوردستانی عێراق بە ئاڵوگۆڕی سووتەمەنییەکان لە تەنکەرە عێراقییەکان چارەسەر کرا.\nناوبراو وتی: دەستبەجێ پاش ئاگاداربوون لە پرسی ڕێگری لە هاتووچۆی تەنکەرە ئێرانییەکان کە لە ڕێگای خاڵی سنوری پەروێزخانەوە هاتبوونە نێو خاکی کوردستانی عێراق و بە هۆی ڕێوشوێنەکانی بەرەنگاربوونەوەی کرۆناوە موڵەتی هاتووچۆیان پێ نەدرابوو، بەدواداچوونی پێویست لە ڕێگای پارێزگاری سلێمانی، سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان، خاڵی سنوری پەروێزخان و کۆمپانیاکانی خاوەنی سووتەمەنییەکە لە هەرێمی کوردستان کرا.\nسەرکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران وتی: نزیکەی 70 تەنکەری ئێرانی بۆ ماوەی هەفتەیەک لە بەشی عێراقی پەروێزخان ڕاگیرابوون کە لە ڕۆژی هەینی پرۆسەی ئاڵوگۆڕی سووتەمەنییەکانی ئەوان لە گەڵ تەنکەرە عێراقییەکان دەستیپێکردووە و کێشەکە بە تەواوی تا دوو ڕۆژی داهاتوو چارەسەر دەبێت.\nئیرادەی ئێران و عێراق بۆ گەشەپێدانی هاوکارییە ئابورییەکان\nباڵیۆزی پێشووی ئێران: پەیوەندییەکانی تاران - بەغدا لە لوتکەدا دەمێنێتەوە\nئێران تا مانەوەی لە ڕێکەوتنی ناوەکی لە لایەن چین و ڕووسیاوە پاڵپشتی دەکرێت / درێژکردنەوەی گەمارۆ سەر...\nپەیوەندییەکانی ئێران لە گەڵ عێراق و هەرێم بە پێی ڕێزی بەرامبەر و هەوڵدان بۆ گەشەی هەمەلایەنەیە / دوژ...\nڕووسیا: پوتین، ڕۆحانی و ئەردۆغان سبەی لە ڕێگای ڤیدیۆکۆنفرانسەوە کۆدەبنەوە\nئەکتەرێکی ناوداری ئێرانی کۆچی دوایی کرد\nئێران: گرنگ نییە کێ دەبێتە سەرۆک کۆماری ئەمریکا\nئێران و عێراق جەخت لە سەر هاوکارییەکانیان لە بواری ئاسایش و بەرگری دەکەنەوە


ئۆپۆسزیۆنی جاران – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » شێرزاد شێخانی » ئۆپۆسزیۆنی جاران\nله كتێبه‌كی تاریخیدا خێندیتمه‌وه ده‌رێ: ئه‌وكاته‌ی ئه‌سكه‌نده‌ری گه‌وره ویستی دونیا داگییر بكا، له‌شه‌ڕه‌كانیدا گه‌یشته عیراق. دیتی میلله‌ته‌كی عه‌جایبن به‌هیچ شته‌كی رازی نینه. نامه‌یه‌كی لۆ مامۆستاكه‌ی ده‌نووسی كه فه‌یله‌سوفی یۆنانی (ئه‌ڕستۆ) بوو، پێی ده‌رێ: گه‌یشتیمه وراته‌كی میلله‌ته‌كه‌ی به‌هیچ شته‌كی رازی نینه، هه‌رچییان لۆ ده‌كه‌م هه‌ر دانه‌كه‌سێن. ده‌مه‌وێ ئه‌و میلله‌ته بگوازمه‌وه وراته‌كی دی، میلله‌ته‌كی دیكه بینمه جێگایان!. ئه‌رستۆ جوابی دایه‌وه: كوڕه نه‌كه‌ی ئه‌و ئیشه بكه‌ی، چونكی خه‌تای میلله‌ته‌كه نیه كه دائیم ناڕازین، به‌ركو خه‌تای خاكه‌كه‌یانه، هه‌ر میلله‌ته‌كی تریش بینیه جێگایان ئه‌وانیش له‌وانه باشتر نابن!. كورده حه‌یاته‌كه‌ی خۆشمان به‌شه‌كن له‌و خاكه‌ی عیراق لۆیه قه‌ت به‌ئیسراحه‌ت دانانیشن، له‌وه‌تی دونیا هه‌یه هه‌ر موعاره‌زه بووه، هه‌رچی حكومه‌ته‌ك هاتبی، كورد موعارزی بووه، به‌وه‌ی ئێستاشمانه‌وه .\nوا نه‌زانن موعاره‌زه‌ی ئێستا كه پێی ده‌رێن (ئۆپۆسزیۆن) هی ئه‌وڕۆ بیتن. نه‌خێر ئه‌من به‌بیرم دێ منداری جاران هه‌رئه‌وه‌نده به‌سه‌ر پێ بكه‌تبایه، یه‌كسه‌ر دارلاستیقه‌كی به‌ده‌ست ده‌گرت و گلۆپی عاموده‌كه‌ی پێش ده‌ركه‌ی خۆیانی ده‌شكاند. ئه‌وجا ئه‌وكاتی ته‌له‌به‌كان سه‌عیان هه‌بایه ده‌بایه بچن له‌به‌ر فانۆسی بیكه‌ن!. ئه‌وه چییه به‌حساب كاكی گاگۆركێ زه‌ره‌ر له‌حكومه‌ت ده‌دا!.\nیان مندار كه سواری ئامانه‌ی ده‌بوو، ده‌چوو كوشنی كورسیه‌كانی به قه‌له‌مبڕی ده‌دڕاند، ئیدی ده‌بایه له‌سه‌ر ته‌خته ره‌قه‌ی دانیشین، ئه‌وه چییه ماری حكومه‌ته با بیدڕێنین!. ئه‌وجا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌ستی له‌گه‌ر كوشین دڕین راهاتیه، ده‌چوو له‌سینه‌ماش كوشنی كورسییه‌كانی ده‌دڕانده هه‌رچه‌نده سینه‌ماكان موڵكی حكومه‌تیش نه‌بوون!!\nله‌مه‌كته‌بێ زۆرجار وه‌ختی ده‌هاتینه ده‌رێ، هه‌نده‌ك مندار به‌ردیان له‌په‌نجه‌ره‌ی سه‌فه‌كان ده‌گرت و جامه‌كانیان ده‌شكاند، ده‌بایه به‌و زستانه ساردوسڕه له‌ژۆركانمان ره‌ق ببینه‌وه، ئه‌وه چییه، زه‌ره‌ر له‌حكومه‌تی ده‌دا!.\nله سه‌ر ره‌حله‌ی مه‌كته‌بێ داده‌نیشتن به پڕگالی هه‌نده‌سه‌ی ره‌حله‌یان كون كون ده‌كرد و ره‌سمی حه‌یوانیان له‌سه‌ر حه‌فر ده‌كرد، ده‌بایه ئه‌مه‌ش ده‌فته‌ره‌كانمان له‌سه‌ر ئه‌و حه‌موو قۆرتانه دانێین و قه‌له‌مه‌كانمان ده‌شكان، ئه‌وه چییه ره‌حله‌ی حكومه‌ته با كون كونی بی!.\nئیدی ئه‌و منداره ورتكه خه‌باتگێره ئۆپۆسزیۆنانه كه گه‌وره‌ش بوون، ئه‌گه‌ر سه‌فه‌ره‌كی به‌غداشیان بكردبایه له‌نیوه‌ی رێگا سه‌یاره‌كانیان راده‌گرت و ته‌له‌فۆنه‌كانی سه‌ر جاده‌كانیان ده‌شكاند كه حكومه‌ت لۆ كاتی حادیسه‌كان له سه‌ر رێیان داینابوو لۆ ئه‌وه‌ی ته‌له‌فۆن لۆ ئیسعافی بكه‌ین .. ئه‌وه چییه شۆڕشگێرن و زه‌ره‌ر له‌حكومه‌ت ده‌ده‌ن.\nئه‌وكاتی بانگی عه‌سكه‌ریش ده‌كران، نه‌ده‌چوونه پێش و فیراریان ده‌كرد چونكی ته‌حه‌مولی زه‌بتو ره‌بتو نیزامیان نه‌ده‌كرد، ئه‌وجا ده‌چوون خۆیان له‌ناو تانكی سه‌ربان وپشت كه‌نتۆره‌كان ده‌شارده‌وه به‌س لۆ ئه‌وه‌ی نه‌چنه عه‌سكه‌ری. ئه‌گه‌ر ته‌حه‌ڕییاتیش زۆر تووندبایه و ترسیان له‌سه‌ر بایه، جه‌مادانیه‌كیان په‌یدا ده‌كردو روویان له‌شاخ ده‌كردو ده‌بوونه پێشمه‌رگه.\nئێستاش كه زۆربه‌یان ته‌قاعوود بوونه و كه‌لكی یه‌ك فلسیان نه‌مایه، جاره‌كیدی ده‌بنه‌وه ئۆپۆسزیۆن و دێنه سه‌ر جاده‌كان موزاهه‌ڕه دژی حكومه‌ت ده‌كه‌ن!.\nئه‌وه‌یه ده‌رێ ( تیتی تیتی .. كوو رویشتی .. ئه‌وهاش هاتی) .. باقی وه‌لسه‌لام ..


له‌سه‌ر ئاستی پێشه‌وا، بانگخوازان و قوتابیانی زانست\n50. ڕونكردنه‌وه‌ی تایبه‌تمه‌نی بانگه‌وازو په‌یامه‌كه‌ی (صلى الله علیه وسلم)وه كه به حه‌نیفیه‌تێكی نه‌رم و نیان و لێبورده‌یی نێردراوه، وه كه بنه‌مای په‌یام و بانگه‌وازه‌كه‌ی بریتیه له هیدایه‌ت و ڕێنمونی خه‌ڵكی به گشتی بۆ تاك ناسین و په‌رستنی په‌روه‌ردگاری جیهانیان.\n51. كاركردن بۆ بانگه‌وازی خه‌ڵكی و هیدایه‌تیان بۆ ئه‌م ئاینه؛ به هه‌موو تیره‌و هۆزو ڕ‌ه‌گه‌زه‌كانیانه‌وه.\n52. ڕونكردنه‌وه‌ی سیفاته ڕ‌ه‌وشتی و لاشه‌یی له پێش و پاشی پێغه‌مبه‌رایه‌تی.\n53.ڕونكردنه‌وه‌ی هه‌ڵوێسته‌كانی (صلى الله علیه وسلم)له گه‌ڵ ماڵ و خێزانی و دراوسێكانی و هاوه‌ڵه‌كانی خوا لێیان ڕازیبێ.\n54. ڕونكردنه‌وه‌ی چۆنیه‌تی هه‌ڵس و كه‌وت و مامه‌ڵه‌ی (صلى الله علیه وسلم) له گه‌ڵ دورژمنه‌كانی لى خاوه‌نانی كتێب (جووله‌كه‌و گاوور) و هاوه‌ڵگیران و دوڕووه‌كان.\n55. ڕونكردنه‌وه‌ی مه‌نهه‌ج و په‌یڕه‌وی (صلى الله علیه وسلم) له ژیانی ڕۆژانه‌یدا.\n56. تایبه‌تمه‌ندكردنی وتاری دووه‌می هه‌ندێ له وتاره‌كانی جومعه بۆ یادهێنانه‌وه‌ی هه‌ندێ له ڕوداوه‌كان (مشاهد)ی ژیاننامه‌ی پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) ئه‌مه سه‌ره‌ڕای تایبه‌تمه‌ندكردنی چه‌ند وتارێك به تایبه‌ت له كاتێكی دیكه‌دا.\n57. لێدوان و ته‌علیق له سه‌ر ئه‌و ئایه‌تانه‌ی كه باس له پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) ده‌كه‌ن له كاتێكا كه له نوێژدا ده‌خوێنرێته‌وه‌ـ، ئه‌ویش پاش نوێژه‌كه به سێ تا پێنج خوله‌ك.\n58. زیاد كردنی چه‌ند ئاڵقه‌یه‌ك بۆ له به‌ركردنی فه‌رمووده‌كانی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) له گه‌ڵ ئاڵقه‌كانی له به‌ركردنی قورئانی پیرۆز.\n59. ڕاستكردنه‌وه‌ی ئه‌و چه‌مكانه‌ی به هه‌ڵه لای خه‌ڵكی گشتی دروست بوون له سه‌ر سوننه‌تی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم)، وه بانگه‌شه كردن بۆ پابه‌ند بوون به سوننه‌تی پێغه‌مبه‌ره‌وه (صلى الله علیه وسلم)به شێوه‌یه‌كی ساده‌و ڕۆشن.\n60. ڕونكردنه‌وه‌ی فه‌زڵ و گه‌وره‌یی پێغه‌مبه‌رو تایبه‌تمه‌ندی ئوممه‌ته‌كه‌ی به شێوازێكی خۆش و سه‌رنج ڕاكێش.\n61.باسكردن و وه بیرهێنانه‌وه‌ی فه‌توای زانایانی به‌ڕێز كه باس حوكمی مه‌ترسی و هه‌ر كه‌س ده‌كه‌ن كه پێغه‌مبه‌ری خوا به كه‌م و كوڕو ده‌كه‌ن و تانه‌ی لێ ده‌ده‌ن و وه به پێویست گه‌ڕانی ڕق بوونه‌وه له‌و كه‌سه‌ی هه‌ڵساوه به‌و كاره‌و به‌ری بوون لێی.\n62. كاركردن له سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ی خه‌ڵكی بۆ ئاینه‌كه‌یان له ڕوانگه‌ی پێشكه‌شكرنێكی ساده‌و ساكار بۆ هه‌ڵوێسته بانگخوازیه‌كانی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم).\n63. هۆشداری و ئاگاداری له هۆكاره‌كانی بیستن و بینین و خوێندنه‌وه له زیاده ڕه‌ویكردن و ڕۆچوون له پێغه‌مبه‌ردا (صلى الله علیه وسلم)، وه ڕوونكردنه‌وه‌ی ئه‌و ئایه‌تانه‌ی جڵه‌وگیری ئه‌كه‌ن له ڕۆچوون و زیاده ڕه‌وی وه‌ك فه‌رمووده‌ی: (لا تغلو فی دینكم)هه‌روه‌ها فه‌رمووده‌ی تایبه‌ت به‌مه‌وه كه ده‌فه‌رموێت: (لا تطرونی كما اطرت النصاری عیسی ابن مریم)، وه ڕۆنكردنه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی كه خۆشه‌ویستی ڕاستگۆیانه ئه‌وه‌یه كه شوێنی كه‌ویت و سوننه‌ته‌كانی به جێ بێنی.\n64. هه‌ڵنانی خه‌ڵكی له سه‌ر خوێندنه‌وه‌ی سیره‌و ژیاننامه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم)له سه‌رچاوه سه‌ره‌كی و باوه‌ڕ پێكراوه‌كانه‌وه‌و ڕۆشنكردنه‌وه ئه‌و كاره بۆیان.\n65. پوچه‌ڵكردنه‌وه‌و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ئه‌و گومان و درۆو بوختانانه‌ی كه ده‌درێنه پاڵ پێغه‌مبه‌ر(صلى الله علیه وسلم) هه‌روه‌ها سوننه‌ته‌كه‌ی.


یەکەم گفتوگۆی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەگەڵ ڕژێمی عێراق – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » یەکەم گفتوگۆی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەگەڵ ڕژێمی عێراق\nیەکەم گفتوگۆی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەگەڵ ڕژێمی عێراق\nشۆڕشەکانی کورد و پارتە سیاسییه‌کان لە گشت پارچەکانی کوردستان گفتوگۆیان لەگەڵ ڕژێمەکانیان ئەنجام داوە ، تائێستا هیچ كام لەو گفتوگۆیانە سەرکەوتوو نەبوون، بەتایبەتی پاش ساڵی١٩٦١ و بەدواوە لە عیراقدا چەندین دانێشتن و ڕێکەوتن و شەڕ ڕاگرتن لەگەڵ چەندین ڕژێمدا کراوە، کە گشتیان بە کۆدەتای عەسکەری دەسه‌ڵاتیان گرتۆتە دەست، بۆیە بۆ چەسپاندنی دەسەڵاتیان پێویستییان بە شەڕ ڕاگرتن هه‌بووە ، کە هه‌ركاتێ خۆیان چەسپاندووە و پێویستییان بە ڕاگرتنی شەڕ نەماوە و دەستییان بە شەڕ کردۆتەوە، یان ڕژێمەکان زیاتر لە ترسی کۆدەتای عەسکەری کەوتونەتە گفتوگۆ ، بۆ لەناوبردنی نەیەره‌کانیان و بەهێزکردنی پێگەکانیان لە ناو سوپادا، نەک بە هۆی شکستی سەربازی لەگەڵ کورد بووبێت، لە هەمان کاتدا کورد لەژێر فشاری خەڵکدا ناچار بووە، بچێتە سه‌رمێزی گفتوگۆ یا به‌مه‌به‌ستی پشودان و پێویستیی به خۆڕێكخستنه‌وه‌ی ئەندامانی حیزبەکەیان، لەگەڵ ئەوەی دەیانزانی بەرهەمەکەی بێ سودە، بۆیە هەردولا، ڕاگرتنی شەڕیان بۆ سوودی خۆیان بەکاردەهێنا ، لەهەمان کاتدا ڕژێم لەکاتی گفتوگۆدا هەوڵی دەدا تۆڕی جاسوسی لە ناو هێزی پێشمەرگەدا پەیدا بکات و بچێتە ناو ڕێکخستنەکانه‌وه، شۆرشیش هەوڵی به بەهێزکردنی پێشمەرگە و پەرەی به ڕێکخستنەکان و پەیوەندییەکانی لەگەڵ کەسایەتییه نیشتمانپەروەره‌كانی ناو شارەکان ده‌دا و پشووەکی باشیش بوو بۆ پێشمەرگە . لەسەرێكه‌وە لەناو جەماوەردا متمانەی بەهێز دەبوو، کە میری مل کەچ دەکرد بۆ گفتوگۆ، لەلایەکی تریشەوە هاوکارانی کورد لەگەڵ ڕژێم ترسیان لێ دەنیشت و ناچار دەبوون بۆ خۆ پاراستن لە داهاتودا لەژێرەوە پەیوەندی لەگەڵ شۆڕش دەست پێبکەن و ئامادەیی خۆیان بۆ هاوکاری نیشان بدەن ، بەلام هەموکاتێ لە ڕاوەستانی شەڕدا ڕژێم زیاتر سودمەند بووە ، بەپلان کارەکانی کردووە. لە خاڵە گرنگەکانی گفتوکردن: دیاری کردنی شۆین، کاتی کۆبونەوەکان، بوونی لایەنی سێیەم بۆ چاودێری گفتوگۆیەکان، بەشداربوان، شێوەی مێزەکە، چۆنیەتی دانیشتن لە دەوری مێزەکە، سەرۆکایەتی کۆبونەوەکان و شوێنی حەوانەوە، کەئەمانە خاڵی گرنگن لە گفتوگۆدا، كه هەمووکات گفتوگۆ لە بەغدای پایتەخت ئەنجام دراوەو ڕژێمی عیراق لە هەنگاوەکانی گفتوگۆدا باڵا دەست بووە و شۆرشەکانی کورد ئەو هێزەیان نەبووه، كه شوێن و کاتی گفتوگۆ دیاری بکه‌ن، کە ئەمەش باڵا دەستی داوەتە ڕژێمی بەغدا، هەروەها نەبوونی وڵاتێکی سێیەمی ناوبژیوان یا نوێنەری نەتەوە یەکگرتووەکان، کە زامنی ڕێکەوتنەکان بێت. سەرکردایەتی کردنی گفتوگۆیەکانیش بە سەرۆکایەتی لایەنی حکومەت بووە ، نەک وەک دوو لای هاوسەنگ، شوێنی حەوانەوەش ڕژێم دایدەنا، کە پڕبوو لە کامیرای نهێنی و ئامرازی گوێگرتن، بۆیه نەدەکرا بەسەربەستی لە نێو خۆیاندا ئاخافتن بکەن. لە ساڵی (١٩٦١) بە دواوە بەتایبەتی لەو گفتوگۆیانەی شۆڕشی ئەیلول، دیارترینیان ڕێکەوتننامەی ١١ ئازار بوو، کە بۆ ماوەی چوار ساڵ شەڕ ڕاوستا، گەلەکەمان بە تەواوی کەوتە خەونی بە ئامانج گەیشتنی داواکارییەکانی، بەڵام بەعسییەکان تەنها بۆ بە هێزکردنی خۆیان و لە ناو بردنی نەیارەکانیان لە ناو حیزب و دەرەوە و دەست بەسەرداگرتنی هێزی چەکداری عیراقی بەکاریان هێنا.\nلەگەل ئەوەی شۆڕش نەیتوانیوە لەڕووی عەسکەرییەوە چۆک بە دوژمن دابدا و بەهەمان شێوە ڕژێماکانیش تا ئێستا نەیانتوانیوە بە شیوەی عەسکەری شۆڕشی کورد لەناوبەرن. تا ئێستا کورد بە درێژایی میژوو لەرووی سیاسیەوە دۆراندویەتی.\nلەسەرەتای دروست بوونی یەکێتی نیشتمانی کوردستان و بە دواوە، بە بەردەوامی ڕژێم کەسایەتی بێلایەنی کوردی ناردووە بۆ لای مام جەلال و سەرکردایەتی، بۆ زیاتر زانینی دەنگ وباسمان بووە، تێروانینمان چۆنە، ئایا ئامادەیمان هەیە بۆ گفتووگۆ، داواکاریەکانمان چین، بێ بوونی پڕۆژەیەکی میری یا نیەتێکی باشی هه‌بووبێ بۆ چارەسەری داخوازییەکانی نەتەوەی کورد. بەگەرانەوەمان بۆکوردستان لە ناوچەی برادۆست میری بە هەمان شێوە حاجی محەمەدی شێخ رەشیدی لۆلان سەرۆکی عەشیرەتی برادۆستی راسپاردبوو.\nبە دەستپێکردن و هەڵگیرسانی شۆڕشی نوێ وگەڕانەوەمان بۆ کوردستان لە دۆڵی کۆستێ، کە دەکەوێتە ناوچەی سێ سنووری عیراق وتورکیاو ئێران، یەکێ لە خاڵەکانی کۆبونەوەکانی سەرکردایەتی گفتوگۆ بوو لە گەڵ ڕژێم، كه لە ناو تەیارەکانی یەکێتیدا بۆچوونی جیاواز پەیدا بوو . ئێمە وەک یەکێتی نیشتمانی کوردستان گەڕابوینەوە و لەدەرەوەش بەهەمان روحیەت کارکرابوو. لە ناوەوە یەکێتی دابەش بووبوون بۆ بزوتنەوەی سۆشیالیستی کوردستان و کۆمەڵەی مارکسی لینینی. جیاوازێکی زۆر لە بیر کردنەوە لە نێوان بیرو باوەڕەکانی یەکێتی لە دەره‌وە و ناوەوە هەبوو. زوربەی هێزەکەی ناوەوه بریتیبوون لە بزوتنەوە، کە کادیرە پێشکەوتووه‌کانی خاوەن مێژوویه‌کی دوورو درێژو لەسەر ئاستی کوردستاندا ناسراوبوون، وەک :عەلی عەسکەری، عومەر دەبابە، د.خالد ، هەروەها رەسول مامەند، تایەری عەلی والی، سەید کاکە وسەعدی گجکە، کەئەمانە هەریەکەیان لە ناوشۆڕشی پێشودا لە ناوچەکانی خۆیاندا سەنگی خۆیان هەبوو ، بۆیە ژمارەیەکی زۆری لە کادیر و پێشمەرگە کۆنەکانی شٶڕش و له ناوچەکاندا خەڵکی عەشائری دێهاتەکان لەگەڵ ئەوان بوون، زۆری و بۆری پێوە دیاربوو. کۆمەڵە لە ژمارەیەکی زۆر کەم لە گەنجی خوێن گەرم وتوندڕەو پێکهاتبوون، كه زوربەیان خەڵکی شار بوون ، لەسەر بیرو باوەری ماوی (ماوتسی تۆنغ سەرۆکی چین) ، هەندێکیشیان بەهۆی خزمایەتی ودۆستایەتییه‌وه هاتبوونە ناو کۆمەڵە، فڕیان بەسەر مارکسیەتە وە نەبوو، بەڵام بە شیوەیەکی گشتی کۆمەڵە لەڕووی چۆنیەتییەوە باشبوون. کۆبونەوەی سەرکردایەتی لە نوێنەرانی سەرکردایەتی بزوتنەوە وکۆمەڵە و یەکێتی لە دۆلی کۆستێ ئەنجام درا، بۆ یەکەمجار خەتی گشتی، لەو هەڤاڵانەی کە نە کۆمەڵە بوون ونە بزوتنەوە ، وەک خەتی سێیەم لە ناو یەکێتیدا دروست بوو. لەو کۆبونەوانە بڕیار درا هەر ڕێکخستنەی شەش ئەندام دەست نیشان بکا بۆ ئەندامی سەرکردایەتی، بەفەرمی یەکێتی بووە سێ باڵ: بزوتنەوە، کۆمەڵە وخەتی گشتی، بەڵام بەڵێندرا، هەموو وەک یەکێتی کاربکەن، لەسەر ئەو بنەمایە ستراکچەری یەکێتی داڕێژرا.\nگشت ڕێکخراوەکانی یەکێتی لەدەرەوەی وڵات وەک یەکێتی کاریان دەکرد، لەگەڵ ئەوەی لەناویاندا کۆمەڵە وبزوتنەوە و خەتی گشتی هه‌بوو، تا ماوەیەکی زۆر هەروا مایه‌وە، بۆیە پەیوندییەکانی نێوان ئەندامان لە دەرەوە زۆر باشتر بوو بە بەراورد لەگه‌ڵ پەیوەندییەکانی نێوان ئەندامانی تەیارەکانی ناوەوە. لەدەرەوە جیاوازی نەبوو لە نێو ئەنداماندا و به‌گشتی وەک یەکێتی کاریان دەکرد. منیش وەک ئەندامێکی خەتی گشتی بە لێپرسراوی لقی یەکی هەولێر داندرام ویەکەم کەس بووم، ڕێکخستن بۆ ئەو خەتە دروست بکەم، ئەمەش بووە سەرەتای دروستبوونی خەتی گشتی وەک ڕێخراوەیەک، کە لە پێشتر لەناو یەکێتیدا بزوتنەوەو کۆمەڵە کاریان بۆ رێکخراوەکەی خۆیان کردبوو. بەبوونی مام جەلال بە لیپرسراوی یەکەمی خەتی گشتی سەنگی دابووه ڕێكخراوه‌كه، لە ماوەیەکی کەمدا ڕێکخستن لە ناو شارو دەرەوە باش پەرەی ساند، چەندین ڕێکخستنی ناوەوە بەتایبەتی ئه‌وانه‌ی پەیوەندییان لەگەڵ مام جەلال هەبوو، بەرەو ڕووی منی کردەوە بۆ سەرپەرشتی کردنیان. لەگەڵ ئەوەی مام جەلال لێپسراوی یەکەمی خەتی گشتی بوو، بەڵام هەموو کاتێ دڵی لای کۆمەڵە بوو. مام جه‌لال لەو باوەڕەدا بوو، بەرەیەکی فراوانی نیشتمانی گەورە بێتە کایەوە، لە نێویاندا پارتی پێشڕەو سەرکردایەتی بکات، کە بۆئەم پارتەش بیری لە کۆمەڵە دەکردەوە، کە ببێتە دینەمۆی ئەم بەرەیە، بەڵام بە بوونی بزوتنەوە ئەم بۆچوونەی سەری نەگرت و مام سیاسەتی چەپکە گوڵی هێنا گۆڕێ. کۆمەڵە بە نەمانی زۆربەی سەرکردایەتییەکەیان و به لەسێدارەدانی شێخ شەهاب، جعفرعبدولواحید وهەڤاڵەکانیان و گرتنی زۆربه‌ی سەرکردەکانیان، رێکخستنەکانی توشی شۆک کردبوو، بۆیە مام هانی نەوشیروان مستەفای دا، کە لەگەڵیان کار بکات، کە خۆی لە خەتی گشتی یەکێتی بوو، بە هیچ شیوەیەک باوەڕی بە کۆمۆنیزم و ماویزم نەبوو. مام جەلال و نەوشیروان زۆر ناڕازی بوون لە ئەدای کۆمەڵە. نەوشیروان دەیوت کارکردنم لەگەڵیان سوودی نابێ. نەوشیروان لەسەرداوای مام، کە یەکێ بوو لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵە، ڕەزامەند بوو بچێتە ناو کۆمەڵە و مامیش بەڵێنی تەواوی پشتگیری پێدا و داواشی لە ئێمە کرد پشتگیری بکەین(٢،١).\nیەکێتی ئەندام بوو لەناو (التجمع الوگنی العراقی – توع) کە سوریای حافڤ اسدی لە پشتی بوو، دروشمی ڕوخانی ڕژێمیان هەڵگرتبوو، توع لەچەند رێکخراو و حیزب دروست بووبوو، لەوانە:\n• حزب البعث العربی الاشتراکی-قیاده قطر العراق\n• الحرکه الاشتراکیه العربیه\n• الحزب الشیوعی العراقی –القیاده المرکزیه (ابراهیم علاوی)\n• الحزب الاشتراکی (رشید محسن)\n•مٶتمر القومیین (ایاد سعید ثابت).\nزۆربەی ئەم رێکخراوانە کەسایەتی بوون نەک حیزب و رێکخراو جگە لە حیزبی بەعس، کە ڕاکردووەکانی لەدەست بەعسی بەکرو سەدام ڕایان کردبوو، ژمارەیان زۆر بوون و حکومەتی سوریاش لە پشتیان بوو، بزوتنەوەی سۆشیالیستیش هەندێ ئەندامیان هەبوو.\nلە ناوه‌وه هەردولا بە بزوتنەوە و کۆمەڵە تامەزرۆی گفتوگۆ بوون ، لە ناو بزوتنەوەش جیاوازی هەبوو لە بیرکردنەوەی سەرکردایەتی شاخ و ناوە وە لەسەر گفتوگۆ و بە عێراقیکردنی شۆرش. بزوتنەوەو کۆمەڵە باوەریان وابوو شۆڕش بەهێز بکەین بۆ ئەوەی حکومەت ناچار بکەین ڕێکەوتننامەی ئازار جێبەجێ بکات، تەنانەت شێخ شەهاب و هەڤاڵانیان هەمان بۆچوونیان هەبوو(٣). ڕوخانی ڕژێمیان لە ئەجندادا نەبوو. گفتوگۆ کردن لەگەڵ ڕژێمی عێراق هەڵتەکانی پەیوەندییەکانمانە لەگەڵ توع وسوریا و لیبیا. سوریا ولیبیا تەنیا وڵات بوون یارمەتییانداین بۆ هەڵسانەوەی شۆڕش، بە هۆی سنوریشەوە سوریا زۆر گرنگ بوو بۆمان، لەلایەکی تریشەوە کەسمان لەو باوەڕە نەبووین، کە لەگەڵ حکومەتی عیراق دەگەینە ڕێکەوتنێکی کۆتایی، جگە لەدەستدانی دۆستەکانمان، کە ئەمەش پلانی ڕژێمی عێراق بوو بۆ تێکدانی پەیوەنییه‌كانمان لەگەڵ سوریاو دابڕانمان و لاوازکردنمان. سوریای حافز ئەسەد لەگەڵ عێراق هەمان حیزبی بەعس بوون ، لەسەر سەرکردایەتی کردنی بەعس ناکۆکییەکی توندیان هەبوو، هەر لایە دەیویست ئەوی تر بڕوخینێ. لە سوریا ژمارەیەکی زۆر لە سەرکردایەتییەکانی بەعسی عێراقیان لا بوو، کە ناویان لەخۆیان نابوو بەعسی چەپ- قیادەی قوتڕی بۆ جیابونەوە لە بەعسی عێراق، کە بە کۆنەپەرست ناویان دەبرد، بە هەمان شێوە لە عێراقیش چەندین سەرکردایەتی بەعسی سوریا ولوبنانیان لابوو، لەوانە: دامەزرێنەری بەعس میشیل عەفلەق، کە بەهەمان شێوە هەوڵیان دەدا بۆ ڕوخانی ڕژێمی سوریا، کە ئەم ناکۆکییەی نێوانیان بە قازانجی کورد بوو.\nلە مانگی نۆڤەمبەر دۆڵی کۆستێ، کە کۆیستان بوو، شوێنی حەوانەوەی لێ نەما، کە نە خانوێک نە چادرێک و تەنانەت بەتانییەک نەبوو بە خۆمان دابدەین. سەرما و بە فر ناچاری کردین شۆڕ ببینەوە بۆ دێیەکانی خواکورک، کە ناوچەی برادۆستە، سەرۆک عەشیرەتەکەی شێخ محەمەدی شیخ ڕەشیدی لۆلانە. لەو کاتەدا ئەنوەر سادات ئامادەیی نیشاندا بچێتە ئیسرائیل، وتارەکەی له ٩ی نۆڤەمبەری ١٩٧٧ بۆ ئەنجومەنی گەلی میسری و ئەنجامدانی سەفەرەکەی لە ١٩ی مانگدا بۆ تەلئەبیب ، زلزالەکی لە وڵاتانی عەرەبی دروست کرد. خۆپیشاندان لە زۆربەی وڵاتانی عەرەبی دەستی پێکرد، دژی ئەم هەنگاوە. بەتایبەتی لە بیروت و دمشق و بەغداو تەرابلس. لە سوریا رۆژی ماتەمینی داندرا و ئاڵاکان بۆ نیوە هاتنە خوارەوە، لە بەغداش، کەئەم ڕۆژە جەژنی قوربان بوو، بڕیار درا بە نەکردنی ئاهەنگی ڕەسمی جەژنی رەمەزان. بە پێشنیاری قەزافی سەرۆک کۆماری لیبیا، بەرەیەکی خۆڕاگرتن و بەرەنگاربوونەوە(جبهه الصمود والتصدی) لە عێراق ، سوریا، لیبیا، جەزائیر، یەمەنی باشور و بەرەی رزگاری فەلەستینی دروست بوو ، بۆیە فەزایەکی دروست کرد، گەر مفاوەزات لەو کاتەدا بکرێت، بیانوو بەدەستەوەیە بەرامبەر هاوپەیمانەکانمان لە دیمشق، کە فشارێکی زۆر هەبوو لەسەر مام جەلال بۆ دەست پێکردنی گفتوگۆ، کە خۆی نەیدەویست. عەلی عەسکەری دۆستایەتی لەگەڵ قائد فەیلەقی که‌رکوک (لیوا ڕوکن ئیسماعیل تەها ئەلنعیمی) هەبوو ، عەلی عەسکەری دۆستایەتی لەگەڵ ژماره‌یه‌كی زۆر لەئه‌فسه‌رە گەورەکانی ئەو سەردەمە هەبوو، ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئه‌و کاته‌ی كه باڵی مەکتەبی سیاسی لەگەڵ حکومەت کاریان دەکرد. لە رێگای شێخ محەمەدی لۆلانه‌وه داوای لە ئەلنعێمی کرد، ئایا میری ئامادەیە نوێنەرێکمان بێت؟ و بەسەلامەتی بگەڕێتەوە بۆ باسکردنی چارەسەری مەسەلەی کورد، لەسەر چ ئاستێک دەبێت. وەڵام هاتەوە، کە میری ئامادەیە، گەر مام یا عەلی عەسکەری بێت، ئه‌وا سەدام دەیان بینێ و کارنامەیەکی بێ سەرناو و ئیمزا بۆ ناردبووین، لە نامەکەدا دەڵێ(٤):\nان الخط العام الذی تتبعه الثورة فی معالجه المسی له الکردیه وبنا‌و مٶسسات الحکم الذاتی خط صحیح ولا تراجع عنه. والثوره متوجه بشکل مبدئی وجدی فی تطویر مٶسسات الحکم الذاتی وممارساتها. ومن الامور الطبیعیه ان ترافق الاعمال الکبیره والمعقده کالحکم الذاتی ومعالجه القظیه الکردیه بعض الاخطا‌ء، غیر ان القسم الاکبر من هذه الاخطا‌ء سببه التصرفات المعادیه للثوره من جانب بعض الاطراف. ومنها انتم.\nنعلن استعدادنا للعفو عنکم ومن هم بمعیتکم وتاریخ التعامل یٶکد التزامنا بوعدنا وابتعادنا عن اسالیب الغدر. ان الاطلاع علی وجهه نظرکم فی المسائل السیاسیه ودرجه تفاعلنا معها ترتبط بتغیر موقفکم وموقعکم المضاد من السلطه .\nان الفرص المتاحه لکم فی المساهمه فی البنا‌ء والتفاعل مع الثوره وموقفنا نحن من التفاعل لایمکن تصورها الا عندما تکونوا مواطنین صالحین تعبرون و تشبثون بجدیه عن رغبتکم فی العمل من اجل البنا‌ء المشترك بنا‌ء العراق الواحد الاشتراکی القوی. وان ماضی العلاقه مع جلال وماضی علی العسکری یتیحان فرصا جدیه لبناء علاقات من شانها خدمه شعبنا العراقی بعربه واکراده.\nنٶکد ان الفرص المتاحه لکم الان قد لا تتوفر فی المستقبل وعلینا ان نتعظ بالماضی القریب.\nبەهاتنی وەڵامی حکومەت چەندین کۆبونەوە ئەنجام درا بە بەشداری گشت ئەوانەی لەناوچەکە ئامادەبوون؛ لە سەرکردایەتی و کادیرەکانی سیاسی وعەسکەری یەکێتی، لە ئەنجامدا بریاڕ درا گفتوگۆ لەگه‌ڵ میری بکرێت و عەلی عەسکەری بچی بۆ گفتوگۆ و کارنامەکی درایە بە هەمان شێوەی نامەکەی سەدام بێ سەرناو وئیمزا، نامەکە لە دوو پەرە گراف پێك هاتبوو؛ یەکیان لەسەر ئەساسی دوو نەتەوەی کوردو عەرەب ئەوی تر لەسەر ئەساسی کورد و حکومەت، کە دەلێ(٥):\nدور العراق القومی العربی\nان العراق یستطیع القیام بدور هام فی معرکه الامه العربیه المجیده فی نظالها ضد الامبریالیه والصهیونیه والرجعیه، فی تحریر فلسطین وصیانه الخلیج العربی.\nولکی یستطیع العراق ا‌دا‌ء دوره القومی یجب علیه:\n١- تعزیز وحده الشعب العراقی الوطنیه التی تشک الاخوه العربیه الکردیه حجر الزاویه فیها.\n٢- وحده القوی التقدمیه العراقیه واتحاد تیاراتها الاساسیه (الحقیقیه الفاعله) فی النظال الموحد.\n٣- اطلاق الحریات الدیمقراطیه بما فیها حریه العمل السیاسی للاتحاد الوطنی الکردستانی.\n٤- اخذ العراق لمبارده عربیه جدیده فی الدعوه الی جبهه عربیه تضم العراق-سوریه-منظمه التحریر-لیبیا-الجزائر للتصدی للمٶامره الاستعماریه –الصهیونیه .\n٥- تعبئه طاقات العراق المادیه والعسکریه لزجها فی معرکه الامه العربیه ضد العدوان الصهیونی الاستعماری.\n٦- التنسیق مع القوی والدول العربیه دفاعا عن الخلیج العربی.\n٧- دعم الثوره الفلسطینیه بجمیع فصائلها وحتی تحقق التحریر التام لکامل التراب الفلسطینی.\nالمعالجه الانیه للمشکله الکردیه\n١- انها‌ء سیاسه التهجیر و تغییر المعالم القومیه واعاده جمیع المهجرین الی اماکنهم.\n٢-تنفیذ جمیع بنود بیان آذار وتطبیق قانون الحکم الذاتی علی ایدی ممثلی الشعب الکردی وتطویره.\n٣-اطلاق سراح جمیع الاکراد المحکومین والموقوفین.\n٤-تخویل القوی التقدمیه الکردیه مهمه الدفاع عن الحدود العراقیه فی المنطقه الکردیه.\nعەلی عەسکەری لە لۆلان بەهەلیکۆپتەر لەگەڵ عقید هانی، کە لەگەڵ هەلیکۆپتەرەکە هاتبوو بۆ پێشوازی لە علی عەسکەری، لەوێوە بۆ معەسکەری دیانا، کە قائد فرقەی هەشت (عبدول جەبار ئەلئەنصاری) پێشوازی لە کاک عەلی کردبوو، لەویوە بۆ کەرکوک، کە هەریەکە لە قائد فەیلەقی یەک (لیوا روکن ئسماعیل تەها ئەلنعیمی و لیوا روکن داود الجنابی و لیوا روکن جسام الجبوری و عمید رکن محمد عبدول لەتیف) لە پێشوازیدا بوون و بەگەرمی بەخێر هاتنیان کرد. کاک عەلی بە فرۆکەیەکی تایبەت چوو بووە بەغدا، لە فرۆکه‌خانەی موسەننا هەریەک له سعدون شاکر(مدیری مخابرات) و عەمید خەلیل لە پێشوازیدا بوون، لەگەلیان چووبووە لای خیروالله گلفاح (وەزیری بەرگری عیراق)، كه کوڕی خاڵی سەدام بوو، پێشوازییەکی گەرمیان لێ کردبوو و کاک عەلی کارنامەی نامەکەی بۆ خۆێندبوونەوە، رەزامەندیان نیشان دابوو بۆ گشت خاڵەکان. لەرۆژی داهاتوو لەگەڵ سەدام دانیشتبوو بۆ ماوەی سێ سعات ، سەدام باسی ڕابوردوی کردبوو، دانی بە هەڵەکاندا نابوو، وتبوی: پێویستە لاپەڕه‌یه‌کی نوێ بکەینەوە بۆ بنیاتنانی پەیوەندیەک، کە لە خزمەتی گەلی عێراق بێت بە عەرەب و کوردەوە ؛ ئامادەین دامەزراوەکانی ئۆتۆنۆمی بدەینە دەستی ئێوە لەگەڵ چەندین مناصبی وەزارەت. ئەو کارنامەی بۆمان ناردوون من نوسیومە، و گلەیی لە مام جەلال کردبوو، وتبووی: داوامان لێکرد، کە هاوکاریمان بکات لە ساڵی ١٩٧٤ بەڵام لەجیاتی ئه‌وه لەگەڵ سوریا ڕێكکەوت، کە دوژمنی ئێمەیە، هاوکاریمان کلیلی چارەسەری گشت کێشەکانە. لەسەر کارنامەکە لەگەڵ ناوه‌رۆکه‌كه‌یمە جگە لەو خالانە نەبێت: ١-دەست پێکردنی ئازادی دیموکراتی ناتوانی جێبەجێ بکرێت تەنیا بۆ ئەوانەی پشتگیری لە دەسەلات دەکەن. ٢-پشتێنەی سنوری، کە گشت سنورەکانی عیراق دەگرێتەوە لە ناوچەکانی عەرەب و کورد، کە بۆ ئەمنی نیشتمانی گرنگە، بەڵام بەلێنتان دەدەینێ، ڕاگۆێزراوەکان لە ناوچە کوردییەکان جێگیر دەکەین لە گوندی نوێ وسەردەمیدا. ٣ – مانەوەی هێزی پئشمەرگەی یەکێتی مانای وایە، دەوڵەت لەناو دەوڵەت و بڕیاری دامەزراندنی فەوجی سنوری لە بەیانی ١١ ئازار ئەمانە ناگرێتەوە. عەلی عەسکەری بە هەلیکۆپتەر بەسەلامەتی گەڕایه‌وە لۆلان و سەفەرەکەی ٣ رۆژی خایاند. مفاوەزەکە شکستی هێنا، کە ڕاگۆێزرانی دێهاتەکان خاڵێکی سەرەکی بوو بۆ ڕێكکەوتنمان لەگەڵ ڕژێم. لەوکاتەدا عەونی قلمچی (ابوعمر) ئەندامی سەرکردایەتی بزوتنەوەی سۆشیالیستی عەرەبی، کە ئەندام بوو لە توع ، گەڕابۆوە لامان، بۆ ئه‌وه‌ی بەشدار بێت لە شۆرش، کە بینی وەزعی ژیان زۆر لە ناخۆشی ومەترسی دایە، مفاوەزەی کردە بیانگە و گەراوە شام. ده‌هۆڵی لە دژمان لێدا، کە ئێمە لەگەڵ سەدام مفاوەزە دەکەین و توع و سوریاو لیبیا بەتوندی کەوتنە دوژمنکاریمان و تاوانباریان دەکردین بە پەیمان شکینی. لە کاتێکدا وا بریار بوو بەدەست پێکردنی شۆڕش، توع چەکدارمان لەگەڵدا بنێرن و لە ناوەڕاست و خواروی عێراقیش خەباتی چەکداری دەست پێبکەن و پێداویستی پێشمەرگە لە چەک وپارە مسۆگەر بکەن، بەڵام یەک لەو بەڵێنانەیان نەهاتە دی. مام نامەیەکی بۆ توع نارد، کە تێیدا دەڵێ: لەکاتێکدا بەسەدان شەهید دەدەین لەپێناوی بەدیهێنانی دیموکراسی بۆ عێراق و ئۆتۆنۆمی بۆ کوردستان، جێگای سەرسوڕمانە، گومان دەهاونە سەرمان. ئێمە پابەندین بە پەیرەوی توع بەڵام ناکرێ ئەو بارە قورسە تەنیا لەسەر شانی ئێمە بێت، کە بڕیار بوو نوێنەرانتان بگەڕێنەوە و بەشدار بن لە سەرکردایەتی مەیدانی شۆرش، کە چەندین جار داوامان لێکردوون تا ببێتە شۆڕشێکی عێراقی. دیارە خەباتی شۆڕشگێڕانە، خەباتێکی دوورو درێژە بە چەندین قۆناغدا دەڕوا، لەوانەیە گفتوگۆ و شەڕراگرتن لەگەڵ ڕژێمی عێراق بکرێ ، بەڵام یەکێتی پابەندە بە هاوپەیمانیمان لەگەڵ توع بۆ ڕوخانی ڕژێم . ماوەیەکی ویست تا پەیوەندیمان ئاسایی بۆوە(٦).\nکیشەکانی نێوان بەشێکی وڵاتانی عەرەبی لەگەڵ میسر قوولتر بۆوە، بەتایبەتی پاش ئیمزا کردنی ڕێکەوتننامەی کەمپ دێڤید لە نێوان میسرو ئیسرائیل ، لە سالی ١٩٧٨وڵاتانی بەرەی خۆڕاگرتن و بەرەنگاربونەوە بڕیاری خۆئامادەکردنی شەڕیان دا دژی ئیسرائیل. عێراق بەڵێنی دا کە سوپا بنێرێ بۆ بەرەی ڕۆژهەڵات لەگەڵ ئیسرائیل. مام جەلال نامەیەکی نوسی بۆ سەرۆک کۆماری عێراق (ئەحمەد حەسەن بەکر) و جێگرەکەی (سەدام حسێن) و هەرەوه‌ها لەم ڕووەوە نامەکی نوسی بۆ حافڤ ئەسەد(٨،٧).\nسیاده المهیب احمد حسن البکر رئیس الجمهوریه العراقیه المحترم\nسیاده الاستاذ صدام حسین نائب رئیس مجلس قیاده الثوره المحترم\nبعد التحیه والاحترام\nلقد اکد الاتحاد الوطنی الکردستانی وسائر القوی التقدمیه الکردیه علی الدوام، اسناد ودعم الشعب الکردی لنضال شقیقه الشعب العربی ضد الاستعمار والصهیونیه ومن اجل تحریر فلسطین واستحصال شعبها فی تقریر المصیر. ودعونا مرارا علی مشارکه العراق الفعلیه فی معارك الامه العربیه ضد العدوان الصیهونی الامبریالی والی ارسال الجیش العراقی الی الجبهه الشمالیه والشرقیه بدلا من دفعه لعرق وتدمیر قری ومزارع وبساتین کردستان العراق فی حرب اباده ظالمه ضد الشعب الکردی المٶمن بالاخوه العربیه الکردیه وبالتلاحم الکفاحی العربی الکردی. وتاکیدا لمواقفنا النضالیه المعروفه نری من الضروری الاعلان عن:\nاولا- تاییدنا لقرار مجلس قیاده الثوره لارسال الجیش العراقی الی الخطوط الامامیه للجبهه الشمالیه ولقرار اسهام العراق فی جهد عربی مشترك چد المٶامره الاستعماریه –الصهیونیه –الساداتیه الرامیه الی ترکیع الامه العربیه وفرض الحلول الاستسلامیه علی دولها التی وصلت الی ذروتها فی اتفاقیتی کامپ دیڤید الخیانیتین.\nثانیا- اعتقادنا بان الاسهام الجدی والفعال یتطلب جبهه داخلیه متماسکه متینه، ووحده وطنیه راسخه سداها الاخوه العربیه الکردیه ولحمتها اتحاد القوی التقدمیه العراقیه مما یحتم اطلاق الحریات الدیمقراطیه للشعب العراقی وازاله آ‌ثار الارهاب والاعتقالات والاعدامات وانها‌و حرب اباده ضد الشعب الکردی وتنفیذ الحل الیمقراطی للقضیه الکردیه العادله مح ممثلی الشعب الکردی الحقیقیین.\nثالثا- موقفنا المبدئی الثابت حول استعداد الثوره الدیمقراطیه المندلعه فی کردستان العراق تسهیل مهمه الجیش العراقی القومیه فی الدفاع عن الامه العربیه والثوره الفلسطینیه، وادا‌ء دورنا الوطنی کاملا فی حمایه حدود الجمهوریه العراقیه، جمهوریه العرب والاکراد، ولصد المٶامرات الاستعماریه –الصهیونیه – السنتویه ضد استقلال وطننا ومکتسبات شعبنا العراقی. اننا سنکون دوما وابدا قوه مسانده فعاله للثوره الفلسطینیه و للجیوش العربیه المدافعه عن حقوق وشرف الامه العربیه، کعهدنا دوما ووفا‌و لتقالیدنا القومیه الموروثه من عهد القائد الکردی الشیهر صلاح الدین الایوبی حتی تقالید المناضلین التقدیین الاکراد فی عهدنا الراهن.\nوتفضلوا قبول احترامنا وتمنیاتنا الطیبه.\nالامین العام للاتحاد الوطنی الکردستانی\nنامەی مام بۆ حافظ ئەسەد، کە دەڵێ:\nتحیه نضالیه حاره\nیشرفنی عن انقل الی سیادتکم تحیات القوی التقدمیه الکردیه المٶتلفه فی الاتحاد الوطنی الکردستانی ومعه مقرونه بتمنیاتی الصادقه بنجاح نضال الامه العربیه المجیده ضد العدوان الصهیونی الامپریالی و ضد المٶمرات الخیانیه اللئیمه التی طبخت من کامب دیفید لترکیع الامه العربیه وفرض الحلول الاستسلامیه علیها و بغیه اعاده النفوذ الاستعماری الی شرقنا وتثبیت الکیان العنصری الصهیونی علی اشلا‌ء الشعب الفلسطینی المناضل تحت قیاده منظمه التحریر الفلسطینیه من اجل حقوقه الوطنیه المشروعه ، ویسعدنی ان ابلغ سیادتکم مضمون الرساله التی وجهناها الی رئیس الجمهوریه العراقیه ونائبه ملخخین فیها ارا‌ء ومواقف ثورتنا المندلعه فی کردستان العراق لتحقیق الدیمقراطیه لشعبنا العراقی والحکم الذاتی لکردستان العراق ضمن الجمهوریه العراقیه.\nوننتهز هذه الفرصه لنٶکد من جدید اسنادنا وتاییدنا لقرار الحکومه العراقیه بارسال الجیش العراقی الی الجبهه الامامیه ضد العدو لصهیونی ولقرارها الاشتراك فی جهد عربی مشترك لاحباط اتفاقیتی کامب دیفید الخیانیتین باعتبار هذین القرارین تعبیرا عن رغبتنا الاکیده من تعبث طاقات العراق وامکانیات شعبه وزجها فی معرکه الامه العربیه صد العدو الحقیقی للعرب وللانسانیه بدلا تبدیدها فی حرب اباده ضاله ضد القومیه الکردیه التی آخت القومیه العربیه قرونا عدیده وشارکتها الضرا‌ء ومعارك التاریخ الکبری ذد العدوان الاجنبی منذ عهد صلاح الدین الایوبی حتی عصرنا الراهن. ان قناعاتنا المنطقیه بان احلال السلام فی العراق و تلبیه الحقوق الدیمقراطیه والقومیه المشروعه للشعب الکردی هما القاعدتان الراسختان لاعاده الوحده الوطنیه للشعب العراقی، هی التی تدفعنا الی مطالبتکم والعمل لاقناع الحکومه العراقیه بالعدول عن حرب الاباده ضد القومیه الکردیه. لذلك فان اسهامکم فی انها‌ء حرب اقتتال الاخوه واحقاد اخوتکم الاکراد حقوقهم المشروعه هو اسهام حقیقی فی توفیر مستلزمات المشارکه فی الجهد العربی الموحد ضد العدو المشترك.\nوتفضلوا بقبول تمنیاتنا الصادقه لکم بالصحه والموفقیه\nلەگەڵ ئەوەی سوریا لە دژمان وەستا لەسەر گفتوگۆ، لە ١٩٧٨ بەهۆی ڕێکەوتنی کامپ دێڤید عیراق و سوریا لێک نزیک بونەوە و چەند دەزگایەکیان لە نێوانانیاندا کردە یەک، بۆ یەکگرتنەوه‌ی هەردو وڵات، بەڵام سەدام، کە جێگری ئەحمەد حەسەن بەکر بوو، دژی ئەو یەکگرتنە بوو، بە ناوی بوونی پلانی کۆداتا چەندین لەسەرکردەکانی حیزبی بەعس لە سیدارە دا، بە تایبەتی ئەوانەی لەگەڵ ئه‌و یەکبونە بوون و بەتەواوی کۆنترۆڵی عێراقی کرد. پەیوەندی سوریا عێراق پچڕا و ئەوەش ڕێگە خۆشکەر بوو، پەیوەندییەکانمان لەگەڵ سوریا ئاسای ببێتەوە.\n١.مام جەلال؛دیداری تەمەن ٢ ل١٠٩\n٢.نەوشیروان مستەفا: لەکەناری دانوبەوە بۆ خری ناوزەنگ\n٣.مام جەلال؛دیداری تەمەن ٢ ل٣٥\n٤. کارنامەی یەکیەتی بۆ ڕژێمو عیراق\n٥.کارنامەی رژێمی عیراق بۆ چارەسەری مەسەلەی کورد\n٦. نامەی مام بۆ توع\n٧. نامەی مام جەلال بۆ ئەحمەد حەسەن بەکرو سەدام حسێن\n٨. نامای مام جەلال بۆ حافیز ئەسەد


لە کاتێکدا وەکو سەرۆک دانۆڵد ترامپ، پارێزبەندی هەبوو لەوەی کە بەهۆی تاوان و تۆمەتی سیڤیلی نەدرێتە دادگا، بەڵام ئێستا کە ئەو هاووڵاتییەکی تایبەتە و چیتر پارێزبەندی سەرۆکایەتی نایگرێتەوە، خەریکە کێشە یاساییەکانی کەڵەکە دەبن.\nڕۆژی سێشەممە تەنها سێ ڕۆژ پاش ئەوەی سیناتی ئەمەریکا لە لێپێچینەوەکان لەسەر ئاژاوەکانی شەی مانگی 1 لە کۆنگرێسی ئەمەریکا بێتاوان دەریانکرد، ترامپ لەسەر ئەو ئاژاوەگێڕییە لە دادگای فیدراڵی لەلایەن نوێنەرێکی دیاری دیموکراتی ئەمەریکا وە سکاڵای لەسەر تۆمار کرا.\nسکاڵاکەی کە لەلایەن ئەندامی کۆنگرێس بێنی تامپسۆن نوێنەری مسیسیپی و بەرپرسی کۆمیتەی ئاسایشی نیشتمانی ئەنجومەنی نوێنەران کراوە، ترامپ، رودی جولیانی پارێزەری تایبەتی و دوو گروپی ئەوپەڕی ڕاستڕەو تۆمەتباردەکات بە پیلانگێڕان بۆ وروژاندنی ئاژاوە بۆ ئەوەی ڕێگە بگرن لە کۆنگرێس ئەنجامەکانی دەنگی نوێنەران کە بایدن تیایدا سەرکەوتبوو، پەسەند بکات.\nچاوەڕوان دەکرێت ئەم سكاڵا یاساییەی دژی تراپ یەکێک بێت لە زۆر سکاڵای تر. بەڵام کێشە یاساییەکانی ترامپ تەنها سنووردار نییە ڕۆڵی ئەو لەو ئاژاوەیەدا. سارا تەبرڤیل لە پرۆژەی چاودێری کردنی حکومەت دەڵێت لێکۆڵینەوەی بەردەوام لە نیویۆرک و سکاڵاکانی تری دژی ڕەنگە بۆ چەند ساڵێک بەردەوام بن.\nتەبرڤیل دەشڵێت " پێم وابێت یەکێک لە مەترسییە گەورەکانی لە ئێستادا ئەوەیە زۆربەی ئەو بەرگرییەی کە پێشتر هەیبووە، هەم لە ڕووی یاسایی و هەم لە ڕووی سیاسیشەوە، چیدی نایمێنێت" لە دەرەوەی کارەکەی وەکو سەرۆک.\nجەیسن میلەر گوتەبێژی سەرۆکی پێشوو، لە سەر لێکۆڵینەوەو سکاڵاکان دەڵێت " تەنها شتیحزبایەتییە کە ئێمە لە دیموکراتە حزبییەکانەوە دەیبینین."\nسەرەڕای داواکاری زۆری دیموکراتەکان لە وەزارەتی داد بۆ لێکۆڵینەوە کردن لەسەر ڕۆڵی ترامپ لە هێرشەکەی 6 ی 1، هێشتا ڕوون نییە ئایا ئەو ئاژانسەی چەسپاندنی یاسا هەنگاوێکی لەو جۆرە دەنێت یان نا.\nبایدن گوتویەتی ئەو بڕیارە بۆ وەزیری دادی داهاتوو مێرک گارلەند بەجێ دەهێڵێت تا بڕیار بدات لەسەر ئەگەر و نەگەری لێکۆڵینەوە یان دادگاییکردنی ترامپ. ڕەنگە ئەم پرسیارەش باڵ بکێشێت بەسەر دانیشتنی پشتڕاستکردنەوەی گارلەند کە بڕیارە لە هەفتەی ئایندە ئەنجام بدرێت.