٠٨/تەئریخی جاف/کەریم بەگی جاف\nبەحسی زەمانی ڕیاسەتی محەمەد پاشایە:\nلە تەئریخی ھەزار و دووسەد و چل و ھەشتی ھیجریدا محەمەد پاشا بە عومری شانزە ساڵیوە ئەبێ بە ڕەئیسی عوموومی جاف و بەگزادە. کە وەقتێ ئەبێ بە ڕەئیس ئەوقاتی خۆی بۆ زیادیی سوارەی پشتماڵە و عەمەڵە حەسر ئەکا، تایفەی ئەلک پیروەیس لە تەرخانیدا پەنجا سواریان مەخسووس ئەکا بە سوارەی خسووسیی خۆیەوە. لە تاقمی وردە بەگزادە کە پێیان ئەڵێن: بەگزادەی حەسەن بەگی ئاڵی بەگ، چل سواریان ماین و تفەنگ ئەداتێ. ئەوانیش عەلاوەی سوارەی خۆی ئەکا و بەعزێ ماڵی تر لە جاف ھەڵئەبژێرێ ئەیانھێرێتە پشتماڵە. پشتماڵەکەی ئەکا بە چوارسەد ماڵ و ھەر سوارەیێ کە لە پشتماڵەی خۆیدا ئەبێ حوکمیان لێ ئەکا نابێ لە وەقتی بەھار و ھاویندا سواری ئەسپ ببن. کوللی سوارێکی ماینێکی بەرگردیان ئەداتێ. ئەسپ بۆ سوارە مەخسووسی پایز و زستان بووە و سوارەی خسووسیی خۆی ئەگەیەنێتە شەشسەد سوار. تا دە ساڵ لە کەماڵی دەست و تەرەقیدا ئیدارەی جاف ئەکا.\nئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ کە ڕەئیسی فیرقەی وەڵەدبەگی و خاڵۆی ئەحمەد پاشای حاکمی بەبە بووە و پیاوێکی زۆر ئازا و ساحێب دەست بووە لەناو جافدا. ئەحمەد پاشا گەرەکی ئەبێ بیکا بە ڕەئیسی عوموومی جاف و ئەحمەد بەگیش زۆر فیتنەیی ئەکا لای ئەحمەد پاشا و محەمەد پاشا لەناو حاکمەکانی بەبەدا ھەواخوای عەبدوڵڵا پاشا ئەبێ و دوشمنیی عەبدوڵڵا پاشا و ئەحمەد پاشای بەبەش تەئریخەن مەعلوومە کە وەقتێ عەبدوڵڵا پاشا لە سلێمانی نامێنێ و ئەحمەد پاشا ئەبێ بە حاکمی سلێمانی نیەتی ئەمە ئەکا کە محەمەد پاشا و محەمەد بەگی قادر بەگ لەتەک کوڕەکانیدا بە ھەر فێڵێ ببێ بیانگرێ!\nلە وەقتی بەھاردا کە ئەچنە شارەزوور کاغەز ئەنووسێ بۆ شوێن محەمەد بەگی قادر بەگ و کوڕەکانی و بۆ شوێن محەمەد پاشاش. محەمەد پاشا ناچێ بۆ سلێمانی، ئەڵێ: من نەخۆشم. محەمەد بەگ خۆی و بارام بەگ و ئەمین بەگ و میران بەگ و عەزیز بەگی کوڕانی ئەچنە سلێمانی لای ئەحمەد پاشا. لەوێ ھەر پێنجیان ئەگرێ، ئەیاننێرێ بۆ کۆیە حەبسیان ئەکا. محەمەد پاشا بە قاعیدەی ھەموو ساڵە لەتەک عەشایری جافدا ئەچێتە کوێستان، لە وەقتی پایزدا کە دێنە خوارەوە بۆ تەرەفی مەریوان، شەو پیاوە گەورەکانی پشتماڵەی لەتەک پیاو موناسبانی جافدا ئەچنە لای و پێی ئەڵێن: ئەحمەد پاشا خەریکە تۆ بفەوتێنێ. ئامۆزاکانی تۆ کە وەکوو محەمەد بەگی قادر بەگ و کوڕانی بێ، گرتوونی. تۆ بە تەنھا ماوی، وە دوشمنێکی وەکوو ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ کە چاوی وا لە جێگە و ڕێگەی تۆ و باقیوە، وە خاڵۆی ئەحمەد پاشاشە وا لەناو جافدا، وە زۆر ساحێب دەستیشە وا لە بەرامبەرتەوە، بۆ تۆ مومکین نابێ ھەم شەڕی خاریج و ھەم شەڕی داخڵ بکەی، لازمە تۆ فکرێ بە حاڵی خۆت بکەی!\nمحەمەد پاشا پێیان یێژێ: ئەگەر خوا منی گەرەک بێ بەمانە نافەوتێم. لەپاش دوو ڕۆژ ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ بە خۆی و عوموومی بەگزادەی وەڵەدبەگیوە نزیکی دووسەد سوار لایێ بۆ دێ یەکی و لە لایەکی کەوە بۆ خۆنوانن و شادکامی دێنە ماڵی محەمەد پاشا. محەمەد پاشاش نایخاتە ئەڕووی شەو. لەپاش نان خواردن خەبەر ئەدا بە سوارەی پشتماڵە و زۆریش سوارەی عەمەڵە لای محەمەد پاشا حازر ئەبن، عوموومیان بە کۆمەڵێ دێنە دیواخان. ئەمر ئەکا پێیان ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ لەتەک عەزیز بەگی حەبیب بەگ و عەزیز بەگی حسەین بەگ و محەمەدئەمین بەگ و سەلیم بەگی باوکی یارئەحمەد بەگی مەشھووردا... ئەگرن و باڵیان ئەبەستن و ئەو سوارانەی ئەحمەد بەگە کە لە پشتماڵەی محەمەد پاشادا ئەبن، ئەمر ئەکا بە کوللی ماڵێ سوارەی خۆی بگرێ و ھەر ئەو شەوە بە حەوتسەد سوارەوە ئەچێتە سەر ماڵی ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ، لە بەردەمی ھۆمەرەسێنانی پێنجوێنا. ماڵی خۆی و بەگزادەکانی وەڵەدبەگی لەتەک پشتماڵەکەیا تاڵان ئەکا و ھەرچە ماڵیان ئەبێ ئەیدا بە خزمەتکار و ئەگەڕێتەوە بۆ ماڵی خۆی. ھەر ئەو ڕۆژە خەبەر ئەدا بە عوموومی عەشایری جاف، خاریجی ئێڵی ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ کە ھەزار ماڵێ ئەبێ، ئەڵێ: من ئەگەڕێمەوە بۆ خاکی ئێران، ئەبێ عوموومتان بچنە شارەزوور، عوموومتان لەتەکما بێنەوە بۆ ئێران.\nعوموومی جاف بە یەک دەفعە ڕوو بە ئێران ئەگەڕێنەوە، بە ماڵەوە ئەچێتە سێ سەعاتیی ئەجنووبی سنە. خۆی و ھەشتسەد سوار لەتەک ئەو بەگزادە حەبسەکانی وەڵەدبەگیدا کە ئەیانبا ئەچنە سنە. ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ ھەر چلۆنێ ئەحمەد پاشا و عەبدوڵڵا پاشای بەبە خوشکەزای ئەبن، والیی سنە، کە حاکمی ئەردەڵان ئەبێ، ئەویش خوشکەزای ئەبێ، چونکە کچێکی وەڵەدبەگی باوکی ئەحمەد بەگ -کە پیرۆزە خانمی ناو ئەبێ- دایکی حاکمی ئەردەڵان ئەبێ و محەمەد پاشا بە فکری خۆی وا ئەزانێ حاکمی ئەردەڵان تەماشای ئەمە ناکا کە ئەحمەد بەگ خاڵۆیەتی، چونکە محەمەد پاشا تەشەبوسی پێ کردووە و جاف ئەکا بە تەبەعەی. لەتەک ئەم فکری محەمەد پاشادا نیەتی والیی موافیق نەھات. وەقتێ لە سنە لە ماڵی میرزا محەمەد ڕەزای وەزیری ئەردەڵان دائەبەزێ و لە بەیانیدا ئەچێتە لای والی، تێ ئەفکرێ والی موعاملەی ساردە لە مەجلیسدا. والی تەزکەرەیێ ئەیا بە میرزا محەمەد ڕەزا. ئەنووسێ بۆی: محەمەد پاسا بە چە مەعنا خاڵۆکانی من حەبس ئەکا وە بە حەبسی ئەیانھێرێتە لای من و لەتەک ئەمەشدا ئومێدی موعاوەنەتی لە من ھەیە؟ میرزا محەمەد ڕەزا ئایا خۆی و ئایا باوکی لەتەک محەمەد پاشا و کەیخوسرەو بەگی باوکیدا حوقووقێکی سەداقەت لە بەینیانا ئەبێ، لەم تەزکەرەی والییە زۆر عاجز ئەبێ، ئەمما لە مەجلیسدا بۆی مومکین نابێ بە محەمەد پاشا بڵێ والی فکری خراپە. تەزکەرەکەی والی لە بەردەمی خۆیدا دائەنێ و والی لە مەجلیسەکە لەگەڵ میرزا محەمەد ڕەزا ئەچێتە دەشتەوە و میرزا محەەد ڕەزا تەزکەرەکە بەجێ یێڵێ بۆ خاتری ئەمە کە محەمەد پاشا بیخوێنێتەوە.\nمحەمەد پاشا ئەیخوێنێتەوە و کوتووپڕ لە فکری والی تێ ئەگا و دێتە دەرەوە بە سواری ئەچێتەوە بۆ ماڵی میرزا محەمەد ڕەزا و خەبەر ئەدا بە عوموومی لەشکرەکەی لە کاروانسەرا ئەبێ. سوار ئەبن لە شار ئەچنە دەرەوە. والی کە دێتەوە ئۆدەی مەجلیس خەبەری محەمەد پاشا ئەپرسێ، ئەڵێن: چووە بۆ ماڵی میرزا محەمەد ڕەزا، پیاو ئەنێرێ بۆ تەحقیقاتی، خەبەری ئەدەنێ کە محەمەد پاشا بە خۆی و لەشکریوە ڕۆیی. عیتاب لە میرزا محەمەد ڕەزا ئەکا ئەڵێ: تۆ خەبەرت داوەتێ! ئەڵێ: خەبەرم نەداوەتێ، ئەمما لەو وەقتەدا کە بانگت کردم تەزکەرەکە لە خەیاڵم چوو. ئەشێ خوێندبێتیوە و حوکم ئەکا لە عەسکەری خۆی بچن بە شوێن محەمەد پاشادا.\nمیرزا محەمەد ڕەزا یێژێ بە والی: لەم خسووسەوە حەقت نییە، ئەوەڵەن ئەم پیاوە پەنای بە خاکی تۆ ھاورد، تۆ کە موعاوەنەتت نەکرد حەقی تەعەڕوزی ئەوت نییە. گوێ لە من بکە بە دەست کەوتنەوەی خاڵۆکانت ڕازی بە، ئەم لەشکری محەمەد پاشایە کە دوێنێ من دیومە لەوانە نین بە فەوجی ئاغا مووسا و ئاغا نەسری تۆ دەردەست بکرێن و ھەم ئیتاعەیێکی واشیان ھەیە بە ئامیری خۆیان ھەر وەکوو بوت بۆ بوتپەرست واتە و لەتەک ئەمەشدا ئەم پیاوە دە ھەزار ماڵ عەشیرەتی خۆی وا لەتەکیا، زەریف فکر بکەرەوە ئەمانە بە چەندێ قووەت تەربییە ئەکرێن؟ والی بە قسەی میرزا محەمەد ڕەزا دەست لە تەعقیب ھەڵئەگرێ و بە ئەدەبی خۆیەوە دائەنیشی.\nمحەمەد پاشا کە لە ئەردەڵاندا مەئیووس بوو بە ڕێی کولیاییدا خۆی و عوموومی عەشیرەتی دێن بۆ جەبەڵی قزرابات و شارەبان و محەمەد پاشا خۆی ئەچێتە بەغدا لای وەزیر، ئەویش بۆ زوستان و مەحەللی عەشایرەکەی جەبەڵی شارەبان و بەینی خانەقی و قزرابات لەتەک جەبەڵی باخچەدا -کە ھا لە پشت خانەقیوە تا حدوودی مەندەلی- ئەیداتێ و لەتەک حاکمی کرماشانا بۆ جێی ھاوینەیان تەرەفی داڵاھۆ و ئەترافی سەرمیل و کرن و سوورەدزە، بۆیان ڕێی ئەخا و موددەتی سێ ساڵ محەمەد پاشا بە خۆی و جافەوە لەژێر ئیدارەی وەزیری بەغدادا بوون، لە بەینی ئەم موددەتەدا ئەترافی سلێمانی و شارەزوور بە واسیتەی تەعەڕوزی جافەوە، لە زەحمەتێکی زۆرا ئەبن. ئەحمەد پاشا ئەکەوێتە پەلەپەل بە خۆی و ھەیئەتی حوکوومەتەکەی لەتەک دوو ھەزار سواردا دێنە گردی شێروانە. عەزیز ئاغای مەسرەف ئەنێرێتە ماڵی محەمەد پاشا لە جەبەڵی شارەبان و محەمەد بەگی قادر بەگ لەتەک کوڕەکانیا ئەوانیش لەتەک خۆیدا ئەھێرێت بۆ شێروانە.\nعەزیز ئاغا کە ئەچێتە ماڵی محەمەد پاشا زۆر پەلەپەل ئەکا لەتەک محەمەد پاشادا ئیقناع نابێ کە بێتە لای ئەحمەد پاشا و جوابی کاغەزی ئەحمەد پاشا ئەنووسێتەوە: «من دەستم لە خاکی بابان و شارەزوور ھەڵگرتووە بۆ خۆت و خاڵۆت!»\nئەحمەد پاشا دووبارە عەزیز ئاغا لەتەک عەزیز بەگی مامی و محەمەد بەگی قادر بەگ و ھەر چوار کوڕەکەی بە کاغەزی دڵخۆشی و تەئمینەوە ئەنێرێتەوە لای محەمەد پاشا، ئەنووسێ:\n«من ئەگەر خراپەیەکم کردبێ بەم خراپەی خۆمەوە ئیقرار ئەکەم. بە ھەرچە تۆ تەئمین ئەبی ئەمین بە من لە خاکی بابان ھەرچە تۆ گەرەکت بێ من نامەوێ. ئەوا محەمەد بەگ و ئامۆزاکانتم ناردەوە، ئەگەر خۆشت نایەی با ئەوانیش لەوێ بن.»\nعەزیز ئاغا کە پیاوێکی زۆر زیرەک و عاقڵ بووە، بە ھەر نەوعێ ئەبێ محەمەد پاشا ئیقناع ئەکا دێتە لای ئەحمەد پاشا ئەمما لەشکرێکی زۆر گەورە موقابیل بە لەشکرەکەی ئەحمەد پاشا لەتەک خۆی دێنێ. وەقتێ کە لەتەک ئەحمەد پاشادا یەک ئەبینن، ئەحمەد پاشا پێی ئەڵێ: من زۆرم پەلەپەل کرد کە تۆ بفەوتێنم ئەمما جیلوەی تالیعێ لە ناوچاوی تۆدایە، نەک بە من، لە منیش گەورەتر نایکوژێنێتەوە! ئەمما شەرت بێ تا من بمێنم ھەرچە تۆ پێت خۆش بێ من ئەوە بکەم و تۆش لەمەولا بە خیلافی ڕابوردووەوە موعامەلە بکە.\nلە یەک ڕازی ئەبن، ماڵی محەمەد پاشا لەتەک عوموومی جافدا ئەپەڕنەوە بۆ جێی خۆیان و عەزیز ئاغاش ھەر لەم سەفەرەدا کچی عەبدوڕەحمان ئاغای بارچاوەش -کە برازای ئەبێ- بۆ محەمەد پاشا مارە ئەکا و لەو کچە سڵێمان بەگ و محەمەد عەلی بەگی ئەبێ. (بەحسیان لە وەقتی خۆیدا ئەکرێ و) محەمەد پاشا لەپاش ئەم سەفەرە کە ھاتەوە خراپەیێکی لەناو جاف و شارەزووردا بوو نەما و ئەچێتە ماڵی ئەحمەد بەگی وەڵەد بەگ دڵخۆشیی ئەداتەوە، ھەم خزمی ئەبێ و لە لایەکیشەوە زاوای ئەبێ وە خوشکێکی محەمەد پاشا ژنی ئەبێ. ئەو گرتنی محەمەد پاشایە لە دڵ دەر ئەکا وە ئەڵێ بە محەمەد پاشا: من بەمە ئیفتیخار ئەکەم کە لە بەگزادەی جافدا پیاوی وەکوو تۆی وا تێدا ئەگەرنە خۆت ئەزانی من بۆ ھیچ کەسێکی تر سەرم دانەنەوانووە. في الواقع ئەحمەد بەگ ئازاترینی زەمانی خۆی بووە. محەمەد پاشا تاکوو ئینقیرازی پاشاکانی بەبە -کە ساڵی ھەزار و دووسەد و حەفتا و چواری ھیجری بووە- ئیدارەی عەشیرەتی جاف و شارەزووری کرد.\nحوکوومەتی تورک کە سلێمانیی گرت، وە وڵاتی بابان کەوتە ژێر ئیستیلای تورکەوە، ئەوانیش ئیدارەی محەمەد پاشایان تێک نەدا و ھیچ تەکلیفێکیان لە جاف داوا نەکرد. تاکوو زەمانی عومەر پاشای سەردار -کە دەستووری موکەڕەم بووە لە تەرەفی خەلیفەی عوسمانیوە- بە لەشکرێکی زۆرەوە دێتە شارەزوور، محەمەد پاشا بانگ ئەکاتە مووان، ئەچێتە ئەلای، بە محەمەد پاشا ئەڵێ: من ھاتووم بۆ تەشکیلاتی شارەزوور و سلێمانی و خاکی بابان. لازمە جاف کە داخڵی ئەم خاکەیە ڕەسمێکی بۆ دابنێین.\nمحەمەد پاشا ئەڵێ: ئێمە خۆمان سی ماڵ بەگزادەین و ھەزار سوار خزمەتکار و تەبەعەمان ھەیە و ئەم عەشیرەتە کە پێی ئەڵێن جاف بۆ خۆمان لە ئێران ھاوردوومانەتە خاکی بابانەوە و ئێمە ئیدارەمان وا بەسەر ئەمانەوە کە تۆ داخڵی ڕەسمت کردن بۆ حوکوومەتی عوسمانی. ئێمە بە چی ئیدارە بکەین؟ ئاباء و و ئەجدادی ئێمە کە لە ئێران بووین چە لە زەمانی سەفەویدا و چە لە زەمانی حوکوومەتەکانی پێشووی ئێراندا تەکلیفی ھیچیان لە ئێمە نەکردووە. عومەر پاشا بە توندیوە ئەڵێ بە محەمەد پاشا: بەخوا جاف ئەخەمە ژێر تەکلیفەوە وە چاوت دەریێنم! محەمەد پاشاش بە توندیوە موقابەلەی ئەکا، ئەڵێ: بەخوا چاویشت دەریێنم و تەکلیفیشت نادەمێ!\nکوتوپڕ لە ئۆردوودا سوار ئەبێ بە ھەزار و پێنجسەد سوارەوە ئەگەڕێتەوە بۆ ماڵی خۆی.\nمەحموود پاشای کوڕی لە عەینی ئەم گفتووگۆی عومەر پاشا و محەمەد پاشادا مەوجوود ئەبێ ئەمما منداڵ ئەبێ و عەینی ئەم گفتوگۆیە خۆم لە مەحموود پاشام بیستووە. ھەر ئەو ڕۆژە کە لە ئۆردوو دێتە دەرەوە بۆ ماڵ، سوار تەعین ئەکا بۆ ناو عوموومی جاف: ئەبێ ئیمشەو تا سبحەی ئێوارە عوموومی جاف لەسەر سیروان حازر بن ئەپەڕمەوە بۆ خاکی ئێران.\nمیکایەڵی کە لە شارەزووردا کەوتوونەتە تەرەفی سلێمانیوە، ئەوانیش وەکوو جافەکانی داخڵی قەزای ئەڵەبجە لە عەینی وەقتدا ئەگەنە سەر سیروان. عومەر پاشا پیاوە گەورەکانی بەبە، کە لەپاش پاشاکانی بەبە مابوونەوە، وەکوو عەزیز ئاغای مەسرەف و حاجی بەگی مەسرەف و باقیی تر لەتەک عومەر پاشادا ئەبن لە موواندا، پێی ئەڵێن: تۆ موعامەلەیەکی زۆر خراپت کرد لەتەک محەمەد پاشادا. ئەم پیاوە زۆر بەنفووزە و خۆی و عەشایرەکەی دایمەن ھان لە حدوودی ئێراندا و ساڵی چوار مانگیش بە تەواوی لەسەر خاکی ئێران دادەنیشێ و ڕابیتەی سیاسەتی لەتەک حوکوومەتی ئەردەڵان و شاھی ئێراندا ھەیە و حوکوومەتی ئێران بە عوموومی مەوجوودییەتیوە پەلەپەل ئەکا بۆ ئەم تەبەعەی قەدیمی خۆیە کە بیکاتەوە بە تەبەعەی خۆی. موحەققەق سلێمانی دانامەزرێ محەمەد پاشا لە خاکی ئێراندا بێ و سلێمانی ئەبێتەوە بە عەلاوەجاتی ئێران.\nعومەر پاشا زۆر پەشیمان ئەبێتەوە لەو موعامەلەیە، یەکێ لە پیاوە گەورەکانی خۆی لەتەک عەزیز ئاغادا ئەنێرێ بە شوێن محەمەد پاشادا، زۆر تەئمینات ئەدەن بە محەمەد پاشا و محەمەد پاشا دووبارە ئەبەنەوە لای عومەر پاشا ئەمووان. ئەم دەفعەیە زۆر حورمەتی ئەگرێ و ڕوتبەی میری میرانی بۆ جەلب ئەکا و تەشکیلاتی قەزای ئەڵەبجەی بە قایم مەقامیی بۆ ئەکا. بە سوورەتی مەحەببەت ئەڵێ: ئێوە ئیسلامن و حوکوومەتی عوسمانیش خەلیفەی ئیسلامە. ئیمڕۆ جافیش ئەگەر بە ئیسم، بۆ چاوی خەڵق و عەشیرەتەکانی تر لە ویلایەتی موسڵدا ئەگەر جوزئی ڕەسمێکی بەسەرەوە بێ زۆر چاکە. محەمەد پاشا کە ڕازی ئەبێ لە عومەر پاشا پێی ئەڵێ: جاف لە کوردستاندا و شامار لە قیتعەی عەرەبستاندا ھاو موقابیلی یەکن. ئەوان چە تەکلیفێ ئەدەن بە حوکوومەتی عوسمانی، ئەمانیش ئەیدەن. عومەر پاشا ئەڵێ: شامار چل یەک لە مەڕ و وشتر ئەدەن. محەمەد پاشاش ئەڵێ: جافیش چل، یەکی مەڕ و بزن ئەدەن. ڕەسمی چل یەکی مەڕ و بزنیان لەسەر دائەنێن، ئەم ڕەسمە لەناو جافدا دەوامی کرد تا ئینقیلابی عوسمانی و ھاتنی نازم پاشا. مەحەمەد پاشا بە قایم مەقامیی ئەڵەبجە و ڕیاسەتی جاف ماوە تا ھەزار و دووسەد و نەوەدی ھیجری. لەو تەئریخەدا والیی بەغدا مەحموود پاشای کوڕی کە بەسەر جافەوە گەرمیان و کوێستان ئەکا وە ئەگەڕێ و ماڵی لە قەڵای شێروانەدا ئەبێ، لە وەقتی زوستاندا تەلغراف ئەنووسێتە شوێنی بۆ بەغدا.\nمەحموود پاشا ئەچێتە لای بۆ بەغدا و یەک دوو کوێخایەکی شاتری کە خزمەتکاری ئەبن لە تەکیا ئەبن و یەکێ لەو کوێخایانە تورکی زۆر چاک ئەزانێ. مەحموود پاشا کە ئەچێتە لای والی، والی پێی ئەڵێ: ئەم عەشیرەتی جافە، قیسمی گەڕیاویان، حوکوومەت دانیشتنیانی زۆر مەتڵەبە و ئەرازیشیان ئەداتێ بە تاپۆ بە شەرتی دانیشتن. مەحموود پاشا ئەڵێ پێی: من سوورەتی ڕاستی بە تۆ ئەڵێم: ئەم عەشیرەتە دانانیشن و مەحموود پاشا حەقانییەتەکەشی ئەڵێ. ئەو کوێخا شاترییە لە بەردەمی قاپیی ئۆدەی والیدا ئەبێ، لە دەرەوە لە گوفتوگۆی والی و مەحموود پاشا حاڵی ئەبێ.\nوەقتێ کە مەحموود پاشا ئەگەڕێتەوە بۆ شێروانە ئەویش ئەچێتەوە ناو تایفەی خۆی، دە دوانزە کوێخایەکی شاتری ئیقناع ئەکا و ئەچنە خانەقی لای قایم مەقامی خانەقی، کە ئەحمەد بەگی قادر پاشای بەبە ئەبێ و ئەحمەد بەگیش بە حەسەبەی بابانیوە کە حوکوومەتی عوسمانی حوکمداری بابانی تێک دابوو، محەمەد پاشاش لە خاکی باباندا لەپاش بابان مەوقیعێکی زیاتر لە پێشووی خۆی دەست کەوتبوو، لە محەمەد پاشا و کوڕی محەمەد پاشا عاجز بوون، ئەگەرچە ناحەقیشیان بوو، حوکوومەتێکی وەکوو خەلافەتی ئیسلامی بە محەمەد پاشا مەنع نەئەکرا، ھەر ئەوەی پێ ئەکرا کە مەوقیعی عەشیرەتەکەی خۆی موحافزە بکا، دەست خۆشی ڕۆزگار نەبن... ئەحمەد بەگ ئیشیان بۆ ڕێک ئەخا و تەلغرافیان بۆ ئەنووسێ بۆ والیی بەغدا، ئەمانە ئەڵێن: ئەگەر حوکوومەت ئەرازی بدا بە ئێمە دائەنیشین. حکومەت بەعزێ ئەرازیی بۆ ئەوان مەخسووس ئەکا.\nمەحموود پاشا لەم موعامەلە دڵگیر ئەبێ، کاغەز ئەنووسێ بۆ محەمەد پاشای باوکی لە ئەڵەبجە. ئەویش جوابی ئەداتەوە ئەڵێی: ھیچ موعامەلەیێ لەتەک جافاکانا مەکە، تا وەقتی بەھار ئەگەڕێتەوە بۆ ئەڵەبجە وەزعییەتی جاف کەمێ تێک ئەچێ، لە وەقتی بەھاردا کە ئەچنەوە شارەزوور لە شەک مەیدانی بەرامبەر شەمێران کە ھا بەسەر سیروانەوە، پشتماڵە لەوێ دائەبەزێ. محەمەد پاشا لە ئەڵەبجەوە دێتە ناو پشتماڵە. ماڵی مەحموود پاشا و کوڕەکانی بەگزادەی بارام بەگی وەڵەدبەگی گشتی دێنە لای، پێیان ئەڵێ: حوکوومەتی تورک فیکری تێک چووە لەتەک ئێمەدا و ئێمە لە کوردستاندا بەم نەوعە ئیدارە ناکەین وە بۆشمان مومکین نابێ بچین بە گژ حوکوومەتی عوسمانیدا وە لە خاکیدا بین، لازمە ئێمە بچینەوە خاکی ئێران، ئەم خزمەتە کە بە حوکوومەتی تورکی بکەین بە حوکوومەتی قاجاڕی بکەین چیمان لێرە ببێ لەوێ زیاترمان ئەداتێ.\nمەحموود بەگی عەبدوڵڵا ئاغا، کە لە تاقمی مەحموود بەگی ساحێب قەڕانە، دایکی ئەو و دایکی محەمەد پاشا، کە کەنیشکی محەمەد بەگی مووسا بەگی خورماڵ کە بەگزادەی تەقی بەگیین ئەبن..... خوشک ئەبن. لە پاش ئینقیرازی بەبە بە حەسەبەی خزمایەتیوە دێتە لای محەمەد پاشا و محەمەد پاشاش وەکوو کوڕەکانی خۆی لە پشتماڵەیا ماڵ و جێگە و ڕێگەی بۆ دائەنێ. ئەڵێ بە محەمەد پاشا: ڕجا ئەکەم تۆ ئەمڕۆ ئەووەڵەن قایم مەقامی لە ئەڵەبجە و دووھەم ساحێبی شەست حەفتا ھەزار تەغار گەندم و جۆ و چەڵتووکی لە شارەزوور دا، ئەم عەمارانەکە قیمەتی سی ھەزار لیرەی عوسمانییە... ئەمانە بکە بە پارە ئەو وەقتە ئەگەر حوکوومەتی عوسمانی موعامەلەیان چاک نەبوو، ئێرانمان لە دەست دەرناچێ، محەمەد پاشا پێی ئەڵێ: ئەگەر عەمارەکانم گشتی پڕ بێ لە ئاڵتوون ڕۆژێ بە ئەسارەتەوە قەبووڵ ناکەم! حوکوومەتی تورک قسەی چوار ژێر دەستەی خۆم بخاتە سەر قسەی من؟!\nھەر ئەو ڕۆژە ئەمر ئەدا بە پشتماڵەکان: ھەر کەس چەند زەخیرەی بۆ ھەڵئەگیرێ بچن بیھێنن بۆ خۆتان و سەدانی و بەداخیش کە لە خاکی ئێراندا ئەبن کاغەزیان بۆ ئەنووسێ، لە جێی خۆتان بمێننەوە تاکوو من خەبەرتان لێ ئەگێڕمەوە مەپەڕنەوە بۆ ئەمبەر.\nلەپاش حەوت ڕۆژ پشتماڵەکان ئەچنە شەمێران ئەسەر کەژی زمناکۆوە، محەمەد پاشاش لە ئەڵەبجەوە ئەچێتە ناو پشتماڵە. مەحموود پاشا ئەڵێ بە محەمەد پاشا: من ئەچمە بەغدا ئەمڕۆ حوکوومەتی تورک ئەمری تەشکیلاتی تاپۆی داوە، ھەم ئەرازی ئەسێنم و ھەم خزمەت بە حوکوومەتی عوسمانییئەکەم. مەحموود پاشا ئەگەڕێتەوە بۆ بەغدا و محەمەد پاشا ئەچێتە زمناکۆ و لەوێوە خۆی و قادر بەگی ڕۆستەم بەگ، کە لەو وەقتەدا ڕەئیسی فیرقەی وەڵەدبەگی ئەو ئەبێ، بە سەد سوارەوە ئەچێتە کرماشان لای شاھزادە عماد الدوله حاکمی کرماشان. تەلغراف ئەنووسن بۆ خزمەت شاھی ئێران ناسرەددین شا و شا جواب ئەداتەوە:\nئەووەڵەن چی لازمە بۆ محەمەد پاشا بۆ خۆی و عەشرەت و تەبەعەی لە ویلایەتی کرماشان و سنەدا بۆی جێبەجێ بکەن و محەمەد پاشا خۆشی لە پاش دامەزرانی ئەبێ بێ بۆ تاران. ھەر لە کرماشانەوە ئەمری عوموومی جوانڕۆ لەتەک عەشایری جافی جوانڕۆدا بۆ ئەنووسێ، ماڵیان ئەچێتە جوانڕۆ و ئەچنە کوێستانی شاھۆ و بەنی گەز و کڕێوە.\nلە پاش دامەزرانن ئەو قیسمە عەشایرەی کە لە تەکیا ئەبێ محەمەد پاشا بە پەنجا سوارەوە ئەچێتە خزمەت شا بۆ تاران. لە تەرەفی شاوە ئیستیقباڵی ئەکەن و لە ماڵی وەزیر یەحیا خاندا میوانی ئەکا، بە لوتف و گەورەیی خۆی مەرحەمەتێکی مولووکانە لە تەکیا ئەکا و زۆر زۆر ئیحتیرامی ئەگرێ و گەلێ شەو لەسەر سفرەی خۆی حازری ئەکا.\nفرمانی ڕیاسەتی عوموومی عەشیرەتی جافی ئێران لەتەک عوموومی جوانڕۆدا و قەسری شیرین و زەھاب و ھۆرێن و شێخان تاکوو حودوودی عوسمانی کە سیروان بووە وە لەتەک مانگێ حەوت ھەزار تمەنا بۆ خۆی و شەش کوڕی و بەگزادەی بارام بەگی و وەڵەد بەگیی... ئەنووسێ و سی و ھەشت قیتعە فرمانی پادشاھی لە لای خۆم مەوجوودە وە خەنجەرێکی مورەسسەع لەتەک عەباێیکی شاڵ توڕمە کە یەخەکەی جواھیر بەند ئەبێ و کتێبێکی خەتی سووڕەتداری عەجایبی کۆنی ئەداتێ وە ئەو کتێبە لە تەئریخی نۆسەد و بیست و حەوتی میلادیدا لە ماڵی خۆما بوو، محەمەد بەگی برام بردیە بەغدا فرۆشتی بە شەش ھەزار ڕووپیە.\nوە محەمەد پاشا زۆر بە مەسرووری ئەگەڕێتەوە ئەماڵی خۆی لە جوانڕۆ، محەمەد ئەمین بەگی یەعقووب بەگ کە ئامۆزازای ئەبێ، لە وەکالەتی خۆیەوە لە قەسری شیریندا دای ئەنێ، ڕێگەی قەسر تا حودوودی خانەقی موحافەزەی لە عۆدەی ئەودا ئەبێ.\nعەشایری جاف کە لە سلێمانی و ئەمبەرەوە بەجێ ئەمێنن کۆمەڵ کۆمەڵ ئەپەڕنەوە بۆ لای محەمەد پاشا، لە پاش دووساڵ مانەوەی محەمەد پاشا لە جوانڕۆ عەشیرەتی تەرخانی کاغەز ئەنووسن بۆ محەمەد پاشا کە: ئێمە بە عومووم لە کوێستانەوە تێین بۆ لای تۆ، دوو یێ بەگزادە و میقدارێ سوارمان زۆ بنێرە. محەمەد پاشاش عوسمان پاشا و حەسەن بەگ و سلێمان بەگ کە کوڕی ئەبن و قادر بەگی بارام بەگ کە ئامۆزای ئەبێ و ڕۆستەم بەگی سەعید بەگ کە ڕەئیسی بەگزادەی وەڵەد بەگی جوانڕۆ بووە و مامەی بەھرام بەگی فەتاح بەگ بووە کە ئەمڕۆ ڕەئیسی وەڵەد بەگی جوانڕۆیە ئەویش بە سی سوارەوە ئەخاتە تەکیان ئەیان نێرێ بە شوێن تەرخانیدا.\nمحەمەد بەگی قادر پاشا کە لە دوای محەمەد پاشا قایم مەقامی ئەڵەبجە ئەبێ، ئەم خەبەرە ئەزانێ، ئەچێتە پێنجوێن وحوکم ئەکا لەو جافانەی کە لەمبەرەوە ماونەوە: ئەبێ نەیەڵن ئێڵی تەرخانی لەتەک ئەم بەگزادانەدا بڕواو بچن بە گژیانا. بەگزادەکان بە لەشکرەوە ئەگەنە خوسرەوخان کە کەژێکە لە خوڕخوڕەی ئێران دا، لەشکرێکی زۆر گەورە کە دە ئەوەندەی ئەوان زیاتر ئەبن لە ناوەقتدا ئەچنە سەریان، بەگزادەکان کوتووپڕ لەتەک ئەو لەشکرە کەمەدا بۆیان سوار ئەبن، ئەبێ بە شەڕیان لەشکرەکەی جاف ئەشکێنن. ئەوڕەحمان خوسرەو کە ڕەئیسی فیرقەی ڕۆغزاد لە ڕۆغزادی ئەبێ ئەیکوژن و کاکە خان سمایل ڕەئیسی فیرقەی سماێڵی لە ڕۆغزادی ڕانی ئەشکێ و نزیکی چل کەس زیاتر لێیان ئەکوژن. بەڕاستی لەو شەڕەدا حەسەن بەگی محەمەد پاشا لەتەک ئەو تاقمە کەمەی پشتماڵە و عەمەڵەدا ئازادیی ئەگەیەنێتە دەرەجەی نیھایەت، عوموومی ئێڵی تەرخانی بار ئەکەن ئەیبەنە شاھۆ لای محەمەد پاشا.\nدوای ئەم شەڕە لە ساڵی ھەزار و دووسەد و نەوەد و چواری ھیجریدا جافی ئەمبەر زۆر کەمیان ماوە، ھەموو چوونە لای محەمەد پاشا و محەمەد پاشا بە یەک دەفعە سەرفی نەزەری لە ھاتنەوەی خاکی عوسمانی کرد. لە ساڵی ھەزار و دووسەد نەوەد و پێنجی ھیجریدا مەحموود پاشا کە بە ماڵەوە لە بەغدا ئەبێ و محەمەد پاشاش کۆمەڵ کۆمەڵ لەوبەرەوە پارەی بۆ ئەنێرێ وقزرابات و زەھاوییە و دەککە لە قەزای خانەقی دا، سەرقەڵا و کۆکس لە قەزای کفری دا، ئاوبارەش لە لیوای سلێمانی... ئەم موقاتەعە گەورانە ئەسێنێ. محەمەد پاشا فکری وا ئەبێ سێان لە کوڕەکانی تری بنێرێتە لای مەحموود پاشا و چەند موقاتەعەیەکی تر بسێنێ، خۆی و سێ کوڕی لە ئێراندا بن و چوار کوڕی لە خاکی عوسمانیدا بن.\nوالیی بەغدا کە تەحسین پاشا ئەبێ، کە تێئەفکرێتە وەزعییەتی لیوای سلێمانی و کەرکووک کەوا یەک دەفعە لە جاف خاڵی بووە و سیاسەتی ئێران ڕووی تێکردووە... خەبەر ئەدا بە ئەستەمووڵ لەوێوە لە تەرەفی سەدارەتی عوزماوە جوابی ئەدەنەوە کە: بە ھەر نەوعێ ئەبێ محەمەد پاشا ڕازی بکە و بیھێنەرەوە. ئەویش مەحموود پاشا لە بەغدادا ئەبێ، بانگی ئەکا پێی ئەڵێ: بەھەر نەوعێ کە بۆت ئەکرێ محەمەد پاشای باوکت ئیقناع بکە کە بێتەوە خاکی عوسمانی. مەحموود پاشا ئەڵێ: من ناتوانم قەول بدەم بە تۆ کە من بۆم ئیقناع ئەکرێ.\nوالی زۆر پەلەپەل لەتەک مەحموود پاشادا ئەکا و مەحموود پاشا مەجبوور ئەکا ئەچێتە ماڵی محەمەد پاشا لە دەشتی دووڕوو، کە ئەچێتە ئەوێ زۆر لەتەک محەمەد پاشادا تەلاش ئەکا ڕازی نابێ بەھاتنەوە و ئەڵێ بە مەحموود پاشا: من تۆم بە کوڕێکی ساحیب غیرەت ئەزانی! لە پاش چل ساڵ خزمەت بە مەئموورینی تورک جەزایان بۆ ئێمە ئەمە بوو بە قسەی چوار پیاوی درۆزنی بێ ئەھمییەت حقووقی ئێمەیان فەرامۆش کرد. ئیسە من لە خاکی ئێراندا دەھەزار ماڵی جافی ئێران بە ئەمر و فەرمانی پادشای تەسلیم کراوە و لە جافی مورادی، کە لە خاکی عوسمانیدا بوون، دەھەزار ماڵیان گەڕیاو و دانیشتوو لەتەک قەسری شیرین و زەھاو و جوانڕۆ، کە بەقەد لیوای سلێمانی بەزیادەوە ئەبێ و جێگەی ئابائو ئەجدادی خۆمانە و لەتەک مانگێ حەوت ھەزار تمەنا... ئەمیانە داومێ. پادشایەکی وەکوو «ناسرەددین شا» بەم ھەموو لوتف و مەرحەمەتەوە کە لەتەک مندا ھەسی، ھیچ وەقتێ من پشت ناکەمە ئەم وەلی نیعمەتی بێ مننەتە. تاکوو ئەمڕۆ سی ھەزار لیرەم بۆ تۆ ناردووە داوتە بە موڵک بۆ خۆت، بیست ھەزار لیرەی تریش بۆت ئەنێرم، دوان لە کوڕەکانی ترم ئەنێرمە لات تۆش کە ئەم لوتفە لە حوکوومەتی عوسمانی ئەگێڕیتەوە، ئەگەر ڕاستە ئەوە موڵکی زۆر بۆت پەیدا کراوە خزمەتیان بکە و ئەو جێگە و ڕێگە کە بەدەست منەوە بووە لەتەک ئەو باقیی عەشایرەدا ماوەتەوە لە خاکی عوسمانی بیدەن بە تۆ من نامەوێ.\nمەحموود پاشا بە مەئیووسی ئەڕواتەوە بۆ بەغدا، قسەکانی محەمەد پاشا ئەڵێ بە والی، والی دووبارە لەتەک مەحموود پاشادا دەست ئەکا بە گفتووگۆ و ئەمری سەدارەت کە دێت بۆی ئەیخوێنێتەوە، ئەڵێ: مەقسەدی گەورەی حوکوومەت ئەمەیە کە ئەم میللەتە نەبێ بە تەبەعەی ئێران. ھەرچی محەمەد پاشا لە حوکوومەتی عوسمانی تەلەب ئەکا من تەعەھود ئەکەم کە بۆی جێبەجێ بکەم.\nدووبارە مەحموود پاشا ئەنێرێتەوە بۆ لای محەمەد پاشا. مەحموود پاشا لەتەک محەمەد پاشادا ئەم دەفعەی دووەمە زۆر پەلە پەل ئەکا. دووبارە ئیقناع نابێ. دووبارە ئەگەڕێتەوە بەغدا. دەفعەی سێیەم والیی بەغدا لەتەک والیی کرکووکدا و مەزھەر پاشای موتەسەڕیفی سلێمانی دێنە کانی چەقەڵ و مەحموود پاشا ئەنێرنە گۆڕەشەلە، کە ماڵی محەمەد پاشا لەوێ ئەبێ، مەحموود پاشا بە محەمەد پاشا ئەڵێ: چیت مەتڵەبە بیخەرە سەر کاغەز ئەگەر دروستیان کرد باشە، نەیان کرد دانیشە بۆ خۆت. محەمەد پاشا ئەڵێ بە مەحموود پاشا: من ھیچ تەڵەبێکم لە حوکوومەتی عوسمانی نیە و خاکی ئێرانم پێخۆشە، نایەمەوە. مەحموود پاشا سوێن ئەخوا ئەگەر بێتوو ئەم دەفعە من بە مەئیووسی بنێرێتەوە خۆم ئەکوژم! ئەم ھەموو پیاوە گەورانەی عوسمانییە بە واسیتەی منەوە ھاتوون و من ڕووم نییە بچمەوە ئەلایان.\nبە عەبدووڵڵا پاشا و بەعزێکی تر لە بەگزادە محەمەد پاشا ئیقناع ئەکەن: قایم مەقامی ئەڵەبجە وەکوو سابیق لەتەک ڕیاسەتی جافدا و ئەو ئەڕازییانە کە بەشەرتی دانیشتن درابوون بە بەعزێ لە جاف... ئەوراقی ئەمانە تەسلیمکردنی بە محەمەد پاشا ئەخاتە سەر کاغەز ئەیدا بە مەحموود پاشا و مەحموود پاشایش ئەیبا بۆ والیی بەغدا، ئەویش اراضی سنیه و ئەمری «سەدارەت» بۆ جێبەجێ کردنی ئەم تەڵەبانە جەلب ئەکا و لە موودەتی حەوت ڕۆژدا ئەیدەن بە دەست مەحموود پاشاوە، ئەویش ئەیبا بۆ محەمەد پاشا، محەمەد پاشاش یەتەوە خاکی عوسمانی ئەگەرچی زۆریشی پێ ناخۆش ئەبێ، تاکوو تەئریخی ھەزار و دووسەد و نەوەد و نۆ، ئیدارەی جافی ئەڵەبجەی کرد.\nقیسمێ لەو جافانە کە خیانەتیان کردبوو بە ئەو گرتنی. دووسێ یەکیان لە حەبسی خۆیدا مردن، ئەوانیش لەم مەسەلە موتەئەسیر بوون، بە فیتنەی بەعزێ ئەشخاسی تریش تەحریکاتی لەناوداکردن و ئەتوانم بنووسم عوموومی جاف قیسمێکی کەمی نەبێ لە تەکیانا قسەی بوو، لە عەینی تەئریخدا، لە وەقتی بەھار محەمەد پاشا بە میقدارێکی کەم سوارەوە و فەتاح بەگی کوڕی لە تەکیا ئەبێ، ئەچێتە چیمەنی برایم سەمین. ئەو فیرقەی جافە لە شاتری، کە پیاوەکانیان لە حەبسدا ئەمرێ، ماڵیان لە چیمەن ئەبێ و نیەتیان خراب ئەبێ، بە محەمەد پاشا ئەم خەبەرە ئەدەن، محەمەد پاشا ئەھەمییەتی ناداتێ و ئەڵێ: جاف خەیانەتی وا لەتەک منا ناکەن و ناتوانن جەسارەتی وا بکەن!\nگەورەی ئەو فیرقە لەتەک سەد سوار دێت بۆ لای محەمەد پاشا بەم فکرە ئەگەر بتوانن دەست بوەشێنن. وەقتێ کە تێن ئەڕوانن فەتاح بەگی کوڕی بە ھەشتا سواری محەمەد پاشاوە وا لەلای، کە ئەمە ئەبینن قورئانێ ئەبەنە لای محەمەم پاشا دایئەنێن، عوموومیان دەسی پیا ئەدەن ئەڵێن: ئەمە فیتنەی جافە وە ئێمە لەمە بەرین و خەبەرمان نیە، ئێمە عەبدی تۆین و عەبدیش لەتەک ساحێبی خۆیدا ناتوانێ خیانەت بکا. بە عومووم دەست و پێی ماچ ئەکەن کە ئەم بوختانە بۆیان کردووین لە دڵ دەربکە. محەمەد پاشاش پێیان ئەڵێ: من ھیچ وەقت خەیاڵی وا لە ئێوە ناکەم، ئەڕۆنەوە بۆ ماڵی خۆیان.\nمحەمەد پاشا ھەر ئەو ڕۆژە فەتاح بەگ لەتەک حەفتا سوار لە سوارەکان ئەنێرێتەوە بۆ پشتماڵە، ئەڵێ: خۆیشم بەیانی ئەچمە کفری، والیی کەرکووک بۆی نووسیوم اوم پێبکەوێ. ھەرچەند فەتاح بەگ تەلاش ئەکا با ئیمشەو بمێنمەوە بەیانی لەتەکدا یێم تا کفری، من ناێیمە شار، چونکە ئەجەلی پێوە ئەبێ فەتاح بەگ بەزۆر ئەینێرێتەوە، دە سواری خدمەتچی و قۆشچی لای ئەمێنێتەوە و فیرقەکە چوارسەد ماڵ ئەبن و پێیان ئەوتن: کەرەم وەیسی. ماڵیان عومووم نیو سەعات لە خێوەتی محەمەد پاشاوە دوور ئەب، چاویان بە لەشکرەکەی فەتاح بەگ ئەکەوێ کە ئەڕواتەوە بۆ پشتماڵە و پشتماڵەیش لە ژاڵەی سەفەر کە مەوقیعێکە لە کانی چەقەڵ کە نۆ سەعات لە چیمەنەوە دوورە.. بە فرسەتی ئەزانن ئەچنە ئەسەر محەمەد پاشا ھەر ئەو شەوە ئەیکوژن، لە کوڕەکانی مەحموود پاشا و عوسمان پاشا لە سلێمانی ئەبن و حەسەن بەگی کوڕیشی لە ئەڵەبجە ئەبێ. سڵێمان بەگ و محەمەد عەلی بەگ و قادر بەگ و فەتاح بەگ، ئەم چوار کوڕەی لە پشتماڵە حازر ئەبن. بەیانی لە سەعات سێدا خەبەری کوشتنی محەمەد پاشا ئەزانن، بە لەشکری پشتماڵە و عەمەڵە و لەشکری پشتماڵە عەبدووڵڵا پاشا ڕووبە چیمەن ئەڕۆن و لێشیان مەعلووم نابێ ئەمە عوموومی جاف داخڵە یان داخڵ نیە. سەش سەد سواریان لەتەکدا ئەبێ، وەقتێ کە ئەگەنە جەبەڵی شاکەل لەکری تەرخانی و ڕۆغزادییان چاو پێ ئەکەوێ، خۆیان حازر ئەکەن بۆ شەڕ لەتەکیانا کە تێئەفکرێن ئەوان لەمان زووتر خەبەریان وەرگرتووە و چوون جەنازەی محەمەد پاشایان ھاوردوە.\nھەر لەوێدا عوموومیان دائەبەزن و تەڵاق ئەخۆن ئەڵێن: ئێوە لەم ئیقدامە دەست ھەڵگرن ئێمە ھەڵی ناگرین. جەنازەکە بە چەند سوارێکۆ ئەنێرێتەوە بۆ پشتماڵە، خۆیان ئەڕۆن بۆ سەر ئەو فیرقە. ئەوانیش کە ئەم موعامەلە ئەکەن ئەچنە ناو گەڵاڵیی، بەگزادەی گەڵاڵی ئەیاندەنە بەر تفەنگ دەریان ئەکەن. ڕوو بە ڕۆغزادی بار ئەکەن کە بچنە ناو ئەوان و ئەوانیش بە خۆیانەوە پیس بکەن. خەبەریان نابێ لە ئەمە کە ڕۆغزادی وان لەناو لەشکری بەگزادە دا، بە یەک دەفعە لەشکری پشتماڵە و تەرخانی و ڕۆغزادی ئەڕژێنە ناو کۆچ و ماڵیان، بە تەواوی تاڵان ئەکرێن. خۆیان و ژنیان خەلاس ئەبن، بەسەڵتەسوارە ئەچنە چەمچەماڵ ئەلای بەگزادەی ھەمەوەند. تاقمی فەقێ قادر جوابیان ئەدەن، لەوێ ئەچنە داری کەلی ئەماڵی جوامێر.\nجوامێر پێیان ئەڵێ: لەناو عوموومی ھەمەوەند و عەشایرەکانی خاریجی جاف خۆم بە جانفیدای محەمەد پاشا زانیوە، ئیسە کە پەناتان ھاوردووە من دەرتان ناکەم و نایشتوانم موقابەلەی کوڕی محەمەد پاشا و جاف بکەم، ھەر وەکوو ئێوە فیرار بوون منیش تەکتانا فیرار ئەبم، ئێوەش بۆیە ھاتن منیش دووچاری ناڕەحەتیی بکەن و ئەم خەبەرە سەید ئەحمەد ئاغای کفری بە تەلغراف ئەیدا بە مەحموود پاشا لە سلێمانی.\nمەحموود پاشایش لەتەک عوسمان پاشادا لە سلێمانی خەبەر ئەنێرن بۆ حەسەن بەگ لە ئەڵەبجە ئەویش لەشکری نەورۆلی و شارەزوور ھەر ئەو ڕۆژە سێیەد سواری لەتەک خۆیدا ئەبا بۆ لای مەحموود پاشا و عوسمان پاشا لە قڕگەی سلێمانی ئەگاتە مەحموود پاشا، عوسمان پاشا وەقتێ کە تەلغرافەکە ئەبینێ ئەوەندە ئەسەف ئەخوا و ئەم موعامەلەی لا ناخۆش ئەبێ، ئەکەوێ و دووچاری عیللەتی «تیفۆ» ئەبێ، کە ئێمە پێی ئەڵێین سێ تەڵان. ھەرچە سواری بنەی ڕۆغزادی و تەرخانی ئەبێ ئەوانیش عەلاوەیان ئەبن و لەوێوە بە سەنگاودا مەحموود پاشا دێت بۆ قولیجانی سەرحەد، حەوتسەد سواری ڕۆغزادی و تەرخانی عەلاوەی لەشکرەکەی ئەکات. بە ھەزار و دووسەد سوارەوە ئەچێتە کەرکووک موخابەرە لەتەک ئەستەمووڵ ئەکا، ئەمری ڕیاسەت و قایم مەقامی بۆ مەحموود پاشا ئەدەن و ھەزار نەفەر عەسکەر بۆ ناو جاف ڕەوانە ئەکەن.\nمەحموود پاشا لە کەرکووکەوە دێتە پێباز بۆ ناو پشتماڵەی مەحەمەد پاشا. مەنعی تەعزییە ئەکات، ئەڵێت: تەعزییە بۆ مردنە بۆ کوشتن نیە، تەعزییەی کوژراو ئیقدامکردن بۆ حەقیەتی و پشتماڵە بار ئەکەن ئەیبەنە عەنەبی پشتی ئەڵەبجە و لەشکرێکی زۆر گەورە لە عوموومی جاف ئەخەنە ڕێ بۆ سەر جوامێر بۆ داری کەلی و باڕۆیی، بە سێ ھەزار و پێنجسەد سوارەوە ئەچنە سەری. جوامێر کە ئەم خەبەرە وەرئەگرێ لەتەک ئەو فیرقە شاترییەدا فیرار ئەکەن ڕوو بە کرکووک، ئەمانیش تەعقیب ئەکەن لە تاووغەوە بە شوێنیانا ئەڕۆن بۆ دەشتی قورفە، تووشیان نابن!\nھەمەوەند و شاتری لای قەرەخانەوە ئەپەڕنەوە، لەشکری بەگزادەی جاف لای توویل کە نوقتەی کۆردەرەیە ئەپەڕنەوە، لەشکری بەگزادە کە دێنە قزرابات ئەمێنن، بۆ ئیسراحەتی لەشکرەکە. لەوێوە بە خانەقیدا دێنە بنکوورە و ئەچن بە شوێن ھەمەوەند و شاتریدا بۆ قەسری شیرین. لای قەسردا نزیکی پەنجا سواری لەشکری ڕۆغزادی چاویان بە قیسمێ لە سوارەیان ئەکەوێ، پەلاماریان ئەدەنێ. مەحموود پاشا دەست ئەکا بە توندی بەسەر ئەوانا، ئەڵێ: ئێوە خەیاڵتان ئەمەیە قەسر تاڵان بکەن، خەیاڵتان شەڕ نییە.\nھەر چەند ھاوار ئەکەن مەحموود پاشا بەری لەشکرەکە ئەگرێ و نایەڵێ سوارێکی زڕوات و ئەگەڕێنەوە سەوزبوڵاقی بنکوورە، کە تەحقیقات ئەکەن ئەو سوارانە لەشکری ھەمەوەند و شاتری بووە، بەگزادەکان زۆر لە مەحموود پاشا عاجز ئەبن. ھەر ئەو شەوە دوو پیاو بە قەراوڵی ئەنێرنە سەریان لە زەھاو تووشیان ئەبن و ئەگەڕێنەوە بۆ ناو لەشکر. شەو لەشکر سوار ئەبێ و ئەچنە سەریان، لەتەک بەیانیدا لە زەھاو ئەچنە جێگەی ئەوان، کە تازە باریان کردووە، بە شوێنیانا ئەڕۆن لە پاش نیو سەعات تووشیان ئەبن، شەڕیان ئەبێ و ئەیان شکێنن، ڕوو بە داڵەھۆ فیرار ئەکەن، لە داڵەھۆدا دەوریان ئەگرن. برای جوامێر، دەروێش ئاغا، ئەکوژرێ و قادر حەمەڕەشی ئامۆزاشی ئەکوژرێ. تاڵانیان ئەکەن و چل کەسیان لێ ئەکوژن و سەری ئەو چل کەسە ئەبڕن و ئەیھێرن لە ئۆردوودا تەسلیمی میر ئاڵا ئەحمەد شەمسی بەگی ئەکەن لە شێروانە.\nئەم شەڕە ناو ئەبرێ لەناو جافدا بە شەڕی داڵاھۆ، لە پاش یەک مانگ تەعقیب تووشیان ئەبن و ئەم شەڕە ئەبێ. مەحموود پاشا و بەگزادەکان لە شێروانەوە ئەگەڕێنەوە بۆ پشتماڵە لە عەنەب.\nلە لەشکری بەگزادە حاجی قادری ئەحمەد سوار، کە گەورەی فیرقەی محەمەد عەلی وەیسی میکایەڵی یە و باوکی حەسەنی حاجی قادر بووە.. زامدار ئەبێ، ئیتر کەسیان ناکوژرێ ئەمما بیست ماین و ئەسپیان لێ ئەکوژرێ و بە گەیشتنی پشتماڵە- پشتماڵە بار ئەکەن ئەیبەنە بەردەمی پێنجوێن، جێی پێشووی خۆیان.\nمحەمەد پاشا حەوت کوڕی بووە: مەحموود پاشا و عوسمان پاشا و حەسەن بەگ و سڵێمان بەگ و محەمەد عەلی بەگ و قادر بەگ و فەتاح بەگ. لە عوموومیان گەورەتر مەحموود پاشا ئەبێ و باقیی گەورەیی عومریان بە تەرتیبی ئەم نووسینەیە.\nمحەمەد پاشا لە ڕەئیسە پێشووەکانی جاف لە ھەموویان زیاتر دەستی ڕۆییوە و زۆریش دەوڵەمەند بووە و تیجارەتێکی زۆر موھیممی کردوە، ئەغڵەبی سەرفیاتی لە تیجارەتی خۆی بووە. دایمەن بیست ھەزار سەر مەڕی بووە و ھەشتسەد ماینی یەلخی لە سەحرادا بووە، ھەر وڵاخێ کە دابێتی بە سوارەی خۆی لەو یەلخیانە پەیدا بووە پارەی پێنەداوە، ھەموو ساڵێ دوانزە ھەزار تەغار گەندم لە دێھاتی ئێران بە پارەیەکی جوزئی سەندوویەتی، جاف موکەللەف بوون بە وڵاخی خۆیان بێرنیە گەرمیان و سەد و پەنجا جووت لە قەزای ئەڵەبجە و ناحیەی وارماوا و ناحیەی شێروانەدا بوویەتی، قانزاجی ئەمانەی ئەدا بە ئەسلیحەی ئەو وەقتە بۆ دەستی سواری خسووسیی خۆی و لە ئەترافی خۆیدا نە عەشیرەتی خۆی و نە غەیری تریش کەس نەبووە بەرامبەریی بکا. ئەگەر کەسێ بیکردایە قابیل نەبووە سەرفی نەزەری لێبکا و حەقی لێ نەسێنێ.\nخزر ئاغای ھەمەوەند کە باوکی مەحموود خزری سەرفوەند بووە لە ھەمەوەند لە حوکوومەتی تورک عاسی بووبوو، ئەچێتە خاکی ئێران، لە ماڵی خۆیەوە بەعزێ تەعەڕۆزی زوبانی بە محەمەد پاشا ئەکا. لە کوێستانی ئێران خەبەری ئەم قسانە ئەدەن بە محەمەد پاشا، کە ئەو خەبەرە وەرئەگرێ بە ھەزار و حەوتسەد سوارەوە لە سان ئەحمەد، کە مەوقیعێکە چواردە سەعات لە سنەوە دوورە، دێت بۆ سەر خزر ئاغا لە مەیدان ناحیەی ھۆرێن و شێخان و ئەو وەقتە ئەو مەوقیعە داخڵی خاکی ئێران بووە و دووسەد سواری ھەمەوەندی لەلا ئەبێ. خۆی و سی و پێنج کەسیان ئەکوژێ.\nلەم نەوعە موعامەلەیانەی زۆر بووە، ئەگەر ھەمووی بنووسم زۆر توولانی ئەبێ. بەم کەمە نیھایەتم ھێنا، پێنجوێن و ئەڵەبجە کە ئیسە دوو قەسەبەن، لە پێش محەمەد پاشا دوو دێی بچووک بوون، ئەو کردنی بەشار. قەیسەری و حەمام و چایخانەی تێدا کردن و بوون بە شار و لە ناحیەی قەرەداغا قیسمێکی گەورە دووکان و چایخانەی لە دێی زەردی ئاوا درووست کرد. قەڵای شێروانە و لەتەک قیسمێ لە قەڵای کانی چەقەڵا بینای ئەون و خانوویەکی زۆر گەورەشی لەسەر گردی بەکراوا بوو، بە واسیتەی ئەمە کە خاکی شارەزوور کەم دەوامە زۆر دەوامی نەکرد و دوو مزگەوتیشی ھەیە، یەکێ لە ئەڵەبجە و یەکێ لە پێنجوێن. مزگەوتی ئەڵەبجە ئیستەش دەوام ئەکا و ئەساسی تاپۆی ئەڕازی و ئاو، ئەو بۆ بەگزادەی داناوە و ھەرچە بەگزادەی کەیخوسرەو بەگی ئیستە کە مەوجوودە، ئەولادی ئەون، خاریجی یەک دوو کوڕەزای ئەوڕەحمان بەگ نەبێ کە کوڕی کەیخوسرەو بەگ بووە.\nکەریم بەگی جاف. «تەئریخی جاف/٠٨». ڤەژین بوکس. www.vejinbooks.com. سەردانی ڕێکەوتی ٢٠١٩/١١/١٤.\nوەرگیراو لە «http://www.vejinbooks.com/index.php?title=تەئریخی_جاف/٠٨&oldid=10381»


بلندكرنا ئاڵایێ ئیسرائیلێ د ڤیستەڤاڵا كوڵن دا\nل ڕۆژێن بوری ڤیستەڤاڵەك هاتەكرن ل ئەلمانیا- كوڵن، بۆ پشتەڤانیا ڕیفراندوما هەرێما كودرستانێ، تێدا هژمارەكا زوورا كوردان بەشداری كر و ژ لایێ دەزگەهێن مێدیای ب شێوەیەكێ بەرفرهـ هاتە ڕوماڵكرن.\nجارێ بەحسێ ڤیستەڤاڵی ناكم، من دڤێت ئێكسەر بچم سەر بابەتی كو ئەو ژی بلندكرنا ئاڵایێ ئیسرائیلێ بی د وێ ڤیستەڤالێ دا، گەلو بلندكرنا وی ئاڵای چ مفایەك تێدا هەیە بۆ پروسا ریفراندومێ؟\nگەلو زیانێن وێ زۆرترن یان مفایێن وێ، دێ سەرنجا هەوە بۆ بابەتەكی وەكو ڤی راكێشم د دیتنا ئیسرائیلیان بخوە دا.\nڕوژناما (یدعوت أحرنوت) ل ١٨\_٣\_١٩٧٨ گوتارەك بەڵاڤكر، كو شروڤەكرن بۆ هێرشا ئیسرائیلێ بو باشورێ لبنانێ كربی ل ١٥\_٣\_١٩٧٨، تێدا ب دژواری ڕەخنە ل تەلەڤزیونا ئیسرائیلێ گرت، كو دیدارەك دگەل مارونیەكێ مەسیحی كر ئەوژی (سعد حداد) بی ل لبنان، ئەو بخوە ژی ئاكنجیێ لبنانێ بی، وی خوشحالیا خوە نیشاندا ب هاتنا هێزێن ئیسرائیلی بۆ باشورێ لبنان ب رێكا مێدیا فەرمییا ئیسرائیلێ، ئەڤ كەیف خوەشییە ژی بۆ هندێ بی كو جوهیان ئاخا موسلمانان داگیر كر، ئەوژی وەكو مەسیحیەك ب ڤێ كەیف خوەش بی.\nڕوژناما ئیسرائیلی د ناڤەڕۆكا بابەتی دا ڕەخنەیێن دژوار گرتن ل مێدیا ئیسرائیلی و گۆت نیشاندانا وێ لێدوانا ئەوی مەسیحی و خوەشحالیاوی كو هێزێن ئیسرائیلی هاتین لبنان، دێ وەل موسلمانان كەت كو دژی ڤێ هەستێن وان یێن ئاینی بلڤن، و پاشی یێن هەمی عەرەبان، حەتا فڵستینێ، ئەڤەژی دێ بزاڤێن ئیسلامی خورتر لێ كن دژایەتیا ئیسرائیلێ بكن، دڤی دەمیدا دێ بیت شەرێ موسلمانان و جوهیان ئەڤەژی دێ پلانا ستراتیژیا ئیسرئیلێ ژناڤ بیت، ژبەركو دڤێت ڕاگەهاندنا مە یا ئیسرئیلێ ڤێ راستیێ ژبیر نەكەت، كو پلانا مە بناڤێ شەرێ عەرەبان وئسرائیلە، ئەڤە راستیەكە و ئارمانجامەیە ،كو ٣٠ سالە سەر كاردكین كو شەری بكین شەرێ عەرەبان و ئیسرائیلی دا كو توشی شەرێ جیهانا ئیسلامی نەبین، چونكی ئەگەر ئەڤە ڕوی بدت ئیسرائیل خوە ل بەر شەرێ جیهانا ئیسلامی ناگریت،و دڤێت دان پێدانێ ب وێ بكین دێ توشی شكەستنێ بیت.\nوێ ڕۆژنامەیێ رەخنە بو هندێ گرت داكو شەرێ وان بتنێ دگەل عەرەبان بیت، جیهانا ئیسلامی هەمی هشیار نەبیت و بێژیت شەڕێ عەرەبانە مە چو پەیوەندی پێڤە نینە، لێ گەر ببا شەرێ ئاینی بێگومان زێدەتر ژ ملیارەكا مروڤان دگەل چەند ملیونێن كێم جوهی ژ هژمارێ ڤە،خوسارەتیەكا مەزنە. راستە (سەعەد حەداد) ی پشتەڤانیا ئیسرائیلێ كر، لێ ئیسرائیلێ زانی ئەڤ پشتەڤانیە دێ ب خراب بۆ وان زڤریت لەوا ب وێ پشتەڤانیێ كەیف خوش نەبین.\nلەوڕا ب دیتنا من ودیر ژ بەرچاڤ وەرگرتنا ئاین پەروەریێ، بلندكرنا ئالایێ ئیسرائیلی د ڤیستەڤاڵا كوڵن ل ئەلمانیا ژبلی زیانان چو مفای ناگەهینت، ژبەركو:\nئێك: جیهانا ئیسلامێ كو زێدەتر ژ ملیارەك موسلمانان و زێدەتر ٦٠ وەڵاتێن موسلمانان تورەبونەكا زێدە دژی كوردان دێ چێبیت.\nدوو: بڤێ دێ نەتەوەیەكێ وەكو عەرەبان بیتە دوژمن، ژبلی بابەتێ ئاینی، وان دژایەتیا دیرو درێژ دگەل ئیسرائل هەیە.\nسێ: ئیسرائیل هەرچەندە خودان پێگەهەكێ بهێزە ل ناڤەندا بریارا جیهانی، لێ كورد چ مفای ستراتیژی ژێ نابینن، ژبلی هندەك پەیوەندیێن دبلوماسی.\nچوار: كارتێكرنا جوگرافی، كو هەرێما كوردستانێ د ناڤ جیهانا ئیسلامی دایە و پشتەڤانییا ئیسرئیلێ دێ هەمی جیران و نێزیكێن جوگرافی ل كوردان كت دوژمن، ئەڤە ژی دێ زیانەكا گەلەك مەزن ل پاش خوە هێلیت.\nلەوما پیدڤیە ل دەمێ گێڕانا ئاهەنگێن رێفراندومێ چاڤ ل هن پرسان بهێنەگێڕان و كونترول لسەر بهێتەكرن، و ڕێك نەهێتەدان هەر تشت ب هەرەمەكی ب ڕێڤە بچیت. هەرچەندە ئەو ئاڵا ژ لایێ هندەك وەڵاتیێن ئاسای ڤە هات بلندكرن، لێ هەر دڤیا سەرپەرشتێن ڤیستەڤاڵێ لێ هوشیارببان.


کوردیپێدیا - پەیامی ئەمین بابەشێخ لەبارەی دیداری یەکێتی\n📝 پەیامی ئەمین بابەشێخ لەبارەی دیداری یەکێتی | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپەیامی ئەمین بابەشێخ لەبارەی دیداری یەکێتی\nدەقی پەیامەی ئەمین بابەشێخ، گوتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەبارەی دیداری یەکێتی:\nئامانج لە دیداری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، گفتوگۆکردنە سەبارەت بەمێژووی کاروانی خەباتمان و درێژەدانە بە رێبازی سەرۆک مام جەلال و وێناکردنی سیاسەتگەلێکی ئایندەیی و واقیعی و نیشتمانییە.\nیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، کاروانێکی دوورودرێژی خەبات و مێژوویەکی پڕ لە دەستکەوتی نیشتمانی هەیە. یەکێتی بەسەرکردایەتی سەرۆک مام جەلال و هەڤاڵانی خاوەنی فیکر و تێڕ وانینێکی روون و رەوان بوو بۆ تەواوی قۆناغ وسەردەمەکانی ژیان و، هەڵگیرسانی شۆڕ شی نوێی گەلی کوردستان بەسەرکردایەتی سەرۆک مام جەلال، پرۆژەیەکی فیکری هەمەلایەنە بوو بۆ داکۆکیکردن لە دۆزی رەوای گەلی کوردستان.\nراگەیاندنی پرەنسیپ و ئەدەبیاتی شۆڕ شی نوێش لە بیروباوەڕ ە سیاسییە نیشتمانییەکانەوە سەرچاوەیان گرتبوو ئەویش لەسەر بنچینەی رێزگرتن لە مافی مرۆڤ و مافی هاوڵاتیبوون بنیات نرابوو.\nئه و تێڕ وانینە سیاسییە نوێیەش بوو کە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و بەرەی کوردستانی بەره و سەرخستنی راپەڕ ینی ساڵی 1991ی گەلی کوردستانی برد و دواتریش بەهۆیەوە لەساڵی 1992دا یەکێتی سەرکردایەتی پرۆژەی دامەزراندنی ئیدارەی هەرێمی کوردستانی لەڕ ێی هەڵبژاردنەوە کرد کە بەیەکێک لە گرنگترین دەستکەوتەکان هەژماردەکرێت. هەروەک بیرۆکەی سیستمی فیدراڵییش پرۆژەی سەرۆک مام جەلال و سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوو.\nیەکێتی هەمیشە تێڕ وانینێکی فیکری روون و ئاشکرای هەبووە و پێشبینی وردی بۆ رووداو و پێشهاتەکانی ئایندە لە سەرجەم بوارە سیاسییەکاندا هەبوو و بەچەشنێکی واقیعی و نیشتمانی مامەڵەی لەگەڵ دەکردن، چونکە سەرۆک مام جەلال و هەڤاڵەکانی باوەڕ یان بە دیموکراسی و ئازادی و پرسی رەوای گەلەکەیان هەبوو و لەپێناویدا تێدەکۆشان.\nئەمڕ ۆکەش دەبێت مێژوو و رابردووی پڕ لە قوربانیدان و دەستکەوتی خۆمان بپارێزین، هەروەک پێویستە درێژە بە رێبازی سەرۆک مام جەلال و هەڤاڵەکانی بدەین و لەپێناو ئازادی و دیموکراسی و عەدالەتی کۆمەڵایەتی خەبات بکەین و چاکسازی و گۆڕ انکاریی بکەینە بنەمای بیرکردنەوه و کاری رۆژانەمان لە تەواوی بوارەکانی حکومی و حزبیدا.\nدامەزراندنی حکومەتی هەرێمی کوردستان، دەستکەوتێکی گەوره و بڕ یارێکی دروست بوو، بەڵام ئەم حکومەت و ئیدارەیەی هەرێمەکەمان پێویستی بە چاکسازیی جددی هەیە، بۆ ئەوەی لەیەک کاتدا خزمەت بەم قۆناغە و هاوڵاتیانیش بکات.\nلەمڕ ۆشدا پێویستە بە رێگا و شێوازی زانستیانە و لۆژیکیانە و دیپلۆماسیانە بەرەنگاری ئاستەنگ و ئاڵینگارییە سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و ئەمنی و سەربازییەکان ببینەوە.\nپرۆژەی دیداری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بەمەبەستی پتەوکردنی پرەنسیپی بەردەوامیی، نوێبوونەوە، بەها نیشتمانییەکانمان و ئایندەمان و وێناکردنی تێڕ وانینێکی سیاسی و نیشتمانیی روون و رەوان بۆ ئایندە دەبێت.\nوتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری ئەی ئێن ئێف نیوز - 27-02-2022\n📅 رۆژی دەرچوون: 27-02-2022\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژ هەژار)ەوە لە: Feb 27 2022 11:03PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Feb 28 2022 11:59AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە


نەتەوە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nنەتەوە بە گرۆیەک لە خەڵکی دەوترێ کە پەیوەندییەکانی ژیان و چارەنووسی هاوبەش پێکێیان دەبەستێتەوە و یەک خاک و یەک مێژوویان هەیە.\n١ بنەماکانی کۆمەڵگا\n٢ ڕای فەیلەسوفەکان\n٢.١ بێرتراند ڕاسڵ\nگرینگترین بنەماکانی نەتەوە ئەمانەن:\nبوونی کۆمەڵە خەڵکێک: نیشتەجێ و مانەوەیان لە یەک شوێندا بە درێژایی مێژوو و سەردەمێکی دوور پێکەوە ژیاون.\nنیشتمانی هاوبەش: نیشتمان خاکێکی سنووردارە کۆمەڵە مرۆڤێکی لەسەر دەژیێت چارەنووس و مێژوو کۆیاندەکاتەوە.\nمێژووی هاوبەش: ئەو کۆمەڵە مرۆڤانەی کە لە نیشتمانێکدا دەژین بەهۆی ئەوژیانە دوور و درێژانەوە کەلەپوورێکی مێژوویی و شارستانی و ڕۆشنبیری هاوبەش پێک دێنن کە دەبێتە هۆی نزیکبوونەوە و بەزەیی هاتنەوە بە یەکتری بەجۆرێک کەوا لە ڕۆڵەکانی دەکات هەست بە ڕابردوو بکەن کاریان تێبکات، وە هاندەرێکە بۆ بەدی هێنانی ئامانجەکان.\nزمانی هاوبەش:زمان هۆیەکە لە هۆیەکانی لە یەک گەیشتن و گواستنەوەی بیروڕا لە نێوان تاکەکانی نەتەوە و بڕبڕەی پشتی هەموو نەتەوەیەکە.\nبەرژەوەندی هاوبەش:ژیانی ڕۆڵەکانی گەل دەبێتە هۆی پەیدابوونی چەند بەرژەوەندیەکی ماددی و مەعنەوی لە نێوانیاندا،ئامانجی هەر کەسێک لە هاوکاری و گوزەرانی لەگەڵ خاکدا قازانج و سوودێکی دەست دەکەوێ و ئەگەر لەگەڵیان نەژی هیچی دەستگیر نابێ،ئەگەر سەوداگەری و تێکەڵاوی لەگەڵ یەکدا نەکەن هیچ شتێک قازانج ناکەن لە ژیاندا.\nبێرتراند ڕاسڵ لە کتێبی "ئاشتیخوازی و شۆڕش" دا لە بەشی "ئایا نەتەوایەتی لەسەرەمەرگدایە؟" ئەڵێ: "خەڵکانێک کە خەیاڵیان زۆر کاریگەری مێژوی لەسەر نیە وا بۆی ئەچن کە، بە تایبەتی لە ئەوروپا، نەتەوایەتی ڕاستیەکی بنچینەیی و هەمیشەیی سروشتی مرۆڤە، هیچ تازەتر نیە لە خۆشەویستی یان ڕق یان ویست. کەچی کەمە خۆی وەهمێکە. لە دنیای کۆندا، پێش سەرکەوتنی ڕۆم، پیاوانی شارستانی وای بۆ ئ ەچوون کە هەست بە وەفا بکەن بۆ شارەکەی خۆیان، بەڵام ئەم هەستە وردە وردە نەما لەو سەدانەی کە ئیمپراتۆریەتی ڕۆما شتێک وا دەر ئەکەوت هاومانی دنیا بێت. تێگەشتن لە یەکێتی شارستانیەت نەمرد لەگەڵ ڕووخانی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمادا وە مایەوە و زاڵبوو بەسەر هزری مرۆڤدا لە ڕێگای کەنیسە و یاسا و زمانی لاتینەوە."\nکتێبی: بابەتە کۆمەڵایەتیەکان پۆلی ۹ - چاپی یازدەهەم (وەزارەتی پەروەردە) - (حکومەتی هەرێمی کوردستان).\n^ Pacificm and Revolution 1916. Bertrand Russell. "Is nationalism moribund?" p.317 Google Books Link\nئەم کۆمەڵناسی وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=نەتەوە&oldid=595944»\nدواجار لە ١٣:١٠ی ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:١٠ی ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


ت بۆ به‌ڕێوه‌بردنی خولێك له‌سه‌رتاسه‌ری عێراق ئه‌وه‌بوو له 8-10-1948 عوبه‌یدڵا مضایفی وه‌كو یه‌كه‌م سه‌رۆكی یه‌كێتی تۆپی پێی عێراقی هه‌ڵبژێردرا وه ساڵێك دوای ئه‌و دیسان كۆنگره‌یه‌ك كرایه‌وه ئه‌م جاره‌یان ئه‌كره‌م فه‌همیان وه‌كو سه‌رۆك هه‌ڵبژارد دوای ساڵێك واته له ساڵی 1950 چووه ناو یه‌كێتی تۆپی پێی جیهانی فیفا.\nدوای ئه‌وه‌ی چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌ك باس له‌وه ده‌كه‌ن یه‌كه‌م پاڵه‌وانیه‌تی كه‌رێكیخستبێت یه‌كێتی تۆپی پێی عێراقی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی 1956-1957 كه ئه‌ویش جامی عێراقی بووه.\nقۆناغی یه‌كه‌م جامی عێراقی 1956 تـــــــــــا 1961:\nئه‌م پاڵه‌وانیه‌تیه ته‌نها بۆ پله یه‌كه‌كان بوو له سه‌ره‌تای ده‌ستپێكیه‌وه ته‌نها 6 یانه به‌شداریان كرد كه‌وا ئه‌وانیش سه‌ر به‌چه‌ند فه‌رمانگه‌یه‌كی میری بوون كه ئه‌وانیش بریتی بوون له\n(قوه جویه-شرطه سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی ناوه‌خۆ-مصله‌حه-الاعضه‌میه-ئاشووری-نعمان).\nئه‌م پاڵه‌وانیه‌تیه به‌شێوه‌ی سقوط زوجی بوو واته دوو دۆران بۆ ده‌ره‌وه بوو وه یاری به‌رامبه‌ریش دووباره ده‌كرایه‌وه وه له‌و ساڵدا یانه‌ی مه‌صله‌حه پاڵه‌وانیه‌تیه‌كه‌ی به ده‌ستهێنا.\nله‌وه رزه‌كانی دوای ئه‌و ژماره‌ی یانه‌كان ڕووی له زیاد بوون بوو تا له كۆتا پاڵوانیه‌تیه‌كه ژماره‌یان بوو به 12 یانه كه ئه‌مانه بوون:\n(فیلیه-ئه‌مانه-سكك-غزل-نسیج-سه‌رچاوه‌كانی ئاو-له‌گه‌ڵ ئه‌و 6 یانه‌ی سه‌ره‌وه).\nله دوا وه‌رزیدا یانه‌ی ئاشووری توانی له یاری كۆتای 3-0 له یانه‌ی قوه‌جویه بباته‌وه ببێته پاڵه‌وانی جامی یه‌كێتی عێراقی له‌وه‌رزی 1960-1961.\nقۆناغی دووه‌م خولی سه‌رتاسه‌ری داموده‌زگاكان (به‌غداد) 1962-1973:\nئه‌م خوله‌ش راهێنه‌ری سه‌ربازی هه‌لبژارده‌ی عێراق عادل به‌شیر پێشنیاری كرد و كه ته‌نها بۆ یانه‌كانی به‌غداد بوو 13 ساڵی خایاند و له‌و نێوه‌نده‌دا چه‌ندین یانه دروستبوون له‌م خوله به دیاركه‌وتن له‌وانه زانكۆی به‌غداد و ئومیه و كاره‌با له‌و 13 ساڵه‌دا ته‌نها له وه‌رزی 1966-1967 خوله‌كه به‌ڕێوه نه‌چوو ئه‌ویش به‌هۆی چه‌نگی نشكۆیه‌وه .\nوه له‌ساڵی 1972 دوا خول به‌ڕێوه‌چوو له‌م شێوازه ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی یه‌كێتی تۆپی پێی عێراقی پێی باشبوو له سه‌رتاسه‌ری عێلااق به‌ڕێوه‌بچێت نه‌وه‌ك ته‌نها له‌سه‌ر ئاستی به‌غداد.\nقۆناغی سێیه‌م خولی سه‌رتاسه‌ری داموده‌زگاكان (عێراق) 1973-1974:\nله‌م خوله‌شدا یانه‌كانی به‌غداد دوورخرانه‌وه له قۆناغه‌كانی پاڵاوتن كه‌وا دابه‌شكرابوون به‌سه‌ر 3 ناوچه باكور و ناوه‌راست وباشوور له یانه‌كانی باككور یانه‌كانی پۆلیسی هه‌ولێر و پۆلیسی سلێمانی سه‌ركه‌وتن وه له ناوه‌راستیش بابل و رافیده‌ینی دیوانیه سه‌ركه‌وتن وه له باشوریش سماوه و میناء سه‌ركه‌وتن.\nدوای ئه‌وه‌ی ئه‌و 6 یانه‌یه‌ی له پاڵاوتنه‌كان سه‌ركه‌وتن له‌گه‌ڵ 8 یانه‌كه‌ی به‌غداد ئه‌وانیش قوه‌جویه -ئالیات-نصر-صلاحدین-كاره‌با-شرطه-مه‌صله‌حه-سكك له‌گه‌ڵ یانه‌ی به‌رید كه‌وا پاڵه‌وانی خولی پله دووه‌كانی پارێزگای به‌غداد بوو.\nئه‌وه بوو خوله‌كه ده‌ستی پێكرد به‌به‌شدار 15 یانه كه‌وا ئه‌مه‌ش یه‌كه‌م جاربوو ژماره‌ی یانه‌كان بگاته 15 یانه.\nشێوازی خوله‌كه به شێوه‌ی خولێكی 1 جه‌وله بوو به‌ڵام ئه‌ویاریه‌ی به‌رامبه‌ر بووایه په‌نایان ده‌برده به‌ر لێدانی سزا و تیپی براوه ده‌بووه خاوه‌نی خاڵ و یاریه‌كه‌ش 1-0 بۆی ده‌نوسرا.\nهه‌رچه‌نده یانه‌ی قوه‌جویه له یه‌كه‌م یاریدا دۆڕا به‌ڵام دواتر توانی نازناوه‌كه به‌ده‌ستبهێنێت و ببێته پاڵه‌وانی خوله‌كه به‌سه‌رپه‌رشتی ڕاهێنه‌ر عبدئیلاه محمد.\nدوای ئه‌و خوله یه‌كێتی تۆپی پێی عێراقی ره‌تیكرده‌وه چیتر ته‌نها ئه‌و یانانه به‌شداریبكه‌ن سه‌ر به فه‌رمانگه میریه‌كانن بۆیه بڕیاریدا خولی یانه‌كانی عێراق بۆ وه‌رزی دابێت پیڕه‌و بكرێت\nقۆناغی چواره‌م خولی یانه‌كانی عێراق 1974- تــاكو ئێستا.\nدوای په‌یره‌و كردنی ئه‌وه‌ی كه‌وا خولی یانه‌كانی عێراق ئه‌مه‌ش ناره‌زاییه‌كی زۆری لێكه‌وته‌وه له‌لایه‌ن هه‌ردوو وه‌زاره‌تی ناوه‌خۆ به‌رگری چونكه ئه‌وان زیاتر له یانه‌یه‌كیان به‌شداریده‌كرد بۆیه ناچاربوون به‌یه‌ك یانه به‌شداربكه‌ن ئه‌ویش یانه‌ی شرطه به یه‌كگرتنی هه‌ر سێ یانه‌ی ئالیات و فریاكه‌وتن و كۆلێژی شرطه وه یانه‌ی جه‌یشیش به‌هه‌مان شێوه ئه‌ویش یانه‌كانی صلاحه‌دین و نصر یه‌كیگرت له‌گه‌ڵ تیپی دووه‌می قوه‌جویه وه یانه‌ی مه‌صله‌حه و سه‌رچاوه‌كانی ئاو بوون به یانه‌ی بلدیات و وه یانه‌ی كاره‌باش له گه‌ڵ یانه‌ی یانه‌یه‌كی تر یه‌كی گرت بوو به‌یانه‌ی صناعه وه بۆ پارێزگاكانیش هه‌روه‌ك خۆیان مانه‌وه سماوه و میناء رافیده‌ین به‌ڵام ئه‌م بڕیاره یانه‌كانی پۆلیسی هه‌ولێر و سلێمانیشی گرته‌وه بۆیه ئه‌وانیش بێ به‌شبوون له‌م خوله.\nزۆربه‌ی مێژوونوسه‌كان وای بۆ ده‌چن كه‌وا ئه‌م پاڵه‌وانیه‌تیه به یه‌كه‌م پاڵه‌وانیه‌تی داده‌نرێت كه‌وا ته‌نها یانه‌كان به‌شداریبكه‌ن كه‌وا سه‌ر به‌هیچ دامو ده‌زگایه‌كی میری نه‌بێت.\nئه‌م خوله تاكو ئێستا به‌رده‌وامه ته‌نها له‌وه‌رزی1984-1985 -2002 -2003 و 2003-2004 به‌ڕوه نه‌چوو ئه‌ویش به‌هۆی جه‌نگی عێراق و ئه‌مه‌ریكا.\nئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ش خشته‌ی پاڵه‌وانانه له ساڵی 1974 تاوه‌كو ئێستا\nوه‌ستێنرا به‌ر له ته‌واوبوونی


سەڵاحەدین دەمیرتاش دەڵێت سەرۆکی تورکیا بە ئامانجی سیاسی دەیەوێت هەدەپە هەڵبوەشێنێتەوە\nهاوسەرۆکی پـێشووتری هەدەپە دەڵێت سەرۆکی تورکیا دەیەوێت پارتی هەدەپە هەڵبوەشێنێتەوە بە ئامانجی مسۆگەرکردنی سەرکەوتنی لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا.\nئاژانسی دەنگ‌وباسی فڕانس پـرێس ئەمڕۆ دووشەممە ڕایگەیاند ژمارەیەک پـرسیاری خۆیان بە نووسین ئاڕاستەی سەڵاحەدین دەمیرتاش کردووە و ئەویش لە زیندانەکەی لە ئەدرنە وەڵامی داوەتەوە.\nفڕانس پـرێس دەڵێت دەمیرتاش نووسیویەتی"هۆکاری سەرەکی ئەوەی وەهایان لێدەکات هەوڵی هەڵوەشاندنەوەی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) بدەن، ئەوەیە بوار بە هاوپەیمانێتی ئاکەپە و مەهەپە بدرێت سەرکەوتن بەدەستبهێنێت لە هەڵبژاردنەکانی بڕیارە لە ساڵی 2023 ئەنجام بدرێن."\nهەروەها نووسیویەتی "ئەم هۆکارە بەسە بۆ ئەوەی سکاڵاکەی دژی هەدەپە تۆمارکراوە، بە نایاسایی و نا شەرعی دابنرێت."\nئاماژەی بۆ ئەوە کردووە دیموکراسیەت هێشتا لە تورکیا تەواوی نیـیە وە عەقڵیەتێکی سەرکوتکرانە لە وڵاتەکەدا هەیە. هیوای خواست دادگای دەستوری سکاڵاکە ڕەتبکاتەوە.\nدەمیرتاش لە بەشێکی وەڵامدانەوەکەی نووسیویەتی"چەندە کۆسپ لە بەردەماندا دابنرێن، هەر پەرە بە ڕێبازی خۆمان دەدەین. لە یەک شتیش دڵنیام ئەویش هەرگیز دەستبەرداری مافەکانی خۆمان لە دیموکراسی و حوکمڕانی نابین."\nسەبارەت بە ئایندەی سیاسی خۆی، دەمیرتاش نووسیویەتی" هەرچەندە بەهۆی ئەوەی لە بەندیخانەدام ناتوانم کاری سیاسی بکەم، بەڵام تەنانەت ئەگەر لە دەرەوەی زیندانیشدا بم و ئەندامی هیچ پارتێکی سیاسی نەبم، ئەوا هەر لە پاڵ خەڵکەکەی خۆم لە خەباتکردن بەردەوام دەبم."\nسەڵاحەدین دەمیرتاش لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی 2018 ، زیاتر لە 4 ملیۆن دەنگی بەدەسـتهێنا کە دەکاتە 8.40% ی کۆی دەنگدەران.\nداواکاری گشتی تورکیا دەڵێت هەدەپە پەیوەندی بە پارتی کرێکارانی کوردستانەوە هەیە و پـرۆپاگەندەی بۆ دەکات، هەروەها هەوڵی دابەشکردنی تورکیا دەدات، بۆیە بەپـێی دەستور دەبێت ئەم پارتە هەڵبوەشێتەوە.


لەمپەرەکانی جێبەجێ کردنی ڕێککەوتنی شەنگال و زەروورەتی بەشداری پێکردنی ئێزدییەکان لەو ڕێککەوتنە\nکۆدی هەواڵ: 778\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 12:41 - 2021/01/18\nپەیمانگای لۆفیر لیکی دایەوە؛\nبەشی جیهان- پەیمانگای لۆفیر لە بابەتێکدا ئاماژەی بەوە کردووە کە کۆمەڵگەی هەرێمیی شەنگال بەشداریی نەبووە لە واژۆ کردنی ڕێککەوتنی شەنگال و جێبەجێ کردنی ئەو ڕێککەوتنە؛ هەر بۆیەش پەیمانگاکە جەخت دەکاتە سەر زەروورەتی پێداچوونە بە ڕێککەوتنەکە و بەشداری پێکردنی کۆمەڵگە هەرێمییەکانی شەنگال لەو ڕێککەوتنە کە ئەوەش دەبێت زامنی جێبەجێ کردنی ڕێککەوتنەکە.\nدەوڵەتی ناوەندیی عێراق و هحکوومەتی هەرێمی کوردستان ڕۆژی 9ی ئەکتەوبری 2020 ڕایانگەیاند لە سەر شەنگال بۆ نۆژەنکردنەوە و ئاسایی کردنەوەی ئەو ناوچە ئێزدی نشینە گەشتوونەتە ڕێککەوتن.\nسەرباری ئەوەی بەغدا و پارتی چەندین جار جەختیان کردۆتە سەر نەخشەڕێگای جۆربەجۆر بۆ جێبەجێ کردن ڕێککەوتنی شەنگال بەڵام تا ئەم کاتەش ڕێککەوتنەکە جێبەجێ نەکراوە و بە وتەی پەیمانگای لۆفیر تا ئەو کاتەی چاکسازی لە ڕێککەوتنەکە نەکرێت جێبەجێ کردنی بەتەواوەتیی ئەو ڕێککەوتنە دەست نادات.\nئەو پەیمانگایە لەبارەی گرینگیی پێگەی جوگرافیی شەنگال نووسیویەتی: ناوچەی ئێزدینشینی شەنگال لە پارێزگای نەینەوا بەشێکە لە ناوچەی جێناکۆکی نێوان کوردەکان و دەوڵەتی ناوەندیی عێراق لە باکووری خۆرئاواوە دەلکێت بە حەسەکەی سووریاوە و سنوورەکانی بەری خۆرهەڵاتی ئەو پارێزگایەی سووریا، لە باکووریشەوە سنووری هاوبەشی لەگەڵ پارێزگای شرناخی تورکیا هەیە. یەک لە تەوەرە گرینگەکان لەبارەی شەنگالەوە ئەوەیە چەندین ساڵە موناقەشە لە نێوان هەولێر و بەغدا لە سەر ئیدارەدانی ئەو ناوچەیە بەردەوامە.\nپەیمانگای لۆفیر لەبارەی شوێندانەریی ڕێککەوتنی شەنگال نووسیی: ئەو ڕێککەوتنە ڕەنگە ناکۆکیی نێوان هەولێر و بەغدا کەم بکاتەوە بەڵام داواکاریی کۆمەڵگە هەرێمییەکان بۆ چارەکردنی کێشەکە لە ڕێگای سیاسییەوە ڕەچاو نەکراوە.\nلۆفیر جەختیشی کردۆتەوە کە تا ئەو کاتەی کۆمەڵگەی کەمینە لە شەنگال لە تەنیشت دەوڵەتی عێراق و حکوومەتی هەرێمی کوردستان وەک لایەنی خاوەن بەرژەوەندی ڕەچاو نەکرێت دانوستانی تاکلایەنە لە سەرەوە پەرەی زیاتر بە ناکۆککیەکان لە سەر ناوچەیێکی ناسەقامگیری عێراق دەدات.\nئەو پەیمانگایە خاڵێک بە نموونە دەهێنێتەوە کە بۆتە هۆی سڕکردنی ڕێککەوتنی شەنگال ئەوەش بەشداری پێنەکردنی نوێنەرانی ڕاستەقینەی پێکهاتەی ئێزدی لە دانوستانەکان بۆ ئیدارەدانی ئەو ناوچەیە. هەروەها دامەزراوە خۆجێییەکانی شەنگالیش لە جێبەجێ کردنی ڕێککەوتنەکەدا بەشدارییان پێنەکراوە. هەر بۆیەش دانوستان لە سەر ئاسایی کردنەوەی ناوچەی شەنگال تەنها لە نێوان نوخبە سیاسییەکانی هەولێر و بەغدا کراوە. خاڵی دووهەم ئەوەیە کە کۆمەڵگەی خۆجێیی ئێزدییەکان لە قۆناغی جێبەجێ کردنی ڕێککەوتنەکەدا پەراوێز خراون. بۆ نموونە مافی ناساندنی پاڵێوراویان بۆ قایمقامێتیی قەزاکە نیە و هەروەها هێزی چەکداری جێگیربوو لە شەنگال کە زۆرینەیان ئێزدین مافی ئەوەیان نیە وەک هێزی ئەمنی بەشداری بکەن و لە ئەنجامدا مافی ئەوە بە کۆمەڵگەی خۆجێیی ئێزدی نەدراوە کە لە نۆژەنکردنەوەی ناوچەکە بەشداری بکات.\nکۆمپانیای لۆفیر باسی ئەوەشی کردووە کە ڕێککەوتنی هەولێر و بەغدا لە بارەی شەنگالەوە بە نێوەندگیری و واژۆکاریی نوێنەرانێک لە حکوومەتی هەرێمی کوردستان و دەوڵەتی ناوەندیی عێراق و چەند دییپڵۆماتێکی تورکیا واژۆ کراوە و نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەمریکا پشتگیریی ڕێککەوتنەکەیان کرد و گەشبینیی خۆیان بەرامبەر جێبەجێ کردنی ڕاگەیاند. ئەوەش لە کاتێکدایە کە ئێزدییە خۆجێییەکان بەشدارییان پێنەکراوە.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتەکە یەک لەو خاڵانەی ڕێککەوتنەکە سڕ دەکات ئەوەیە کە باسی یەکخستنی هێزە جۆربەجۆرەکانی نێو شەنگال نەکراوە. بەو پێیەش لە ئێستادا چوار هێزی ئێزدی لەو ناوچەیە بوونیان هەیە. هێزەکانی بەرخۆدانی شەنگال نزیکەی 2500 هێزن. هێزەکانی پێشمەرگەی ئێزدی نزیکەی 7000 هێزن، هێزەکانی ئێزدخان نزیکەی 3000 هێز و هێزە ئێزدییەکانی سەر بە حەشدی شەعبییش 1500 بۆ 2000 هێزن. بەڵام بە گوێرەی نووسراوی لۆفیر نیگەرانیی سەرەکی لەبارەی شەنگالەوە ئەوەیە کە چی بە سەر ئەو هێزانە دێت؟ دەبێت ئەو هێزانە چییان لێ بکرێت و چۆن تێکەڵ بە هێزە ئەمنییەکانی فیدراڵی عێراق دەبن کە بڕیارە ببنە جێگرەوەی ئەو هێزانە لە شەنگال؟\nهادی پیر یەکێکە لە دامەزرێنەرانی ڕێکخراوی ناسراو بە یەزدا و پەری ئیبراهیم ئەندامی ڕێکخراوی ئێزدییە ئازادەکانە و هەردووکیان جەختیان کردۆتەوە کە لە ڕێککەوتنی شەنگالدا ڕێوشوێنی پێویست بۆ بەشداری پێکردنی ئێزدییەکان نەگیراوەتە بەر بۆ نموونە ناتوانن پاڵێوراوی قایمقامێتی بناسێنن یان خود باسی چەکداماڵین و تێکەڵکردنی هێزەکانی ئەو ناوچەیە و داڕشتنی نەخشەڕێگایێکی ستراتێژییانە بۆ نۆژەنکردنەوەی ناوچەکە کۆمەڵێک تەوەری دیکەن.\nلۆفیر هەروەها باسی چەند لەمپەری دیکەی جێبەجێ کردنی ڕێککەوتنی شەنگال دەکات و دەڵێت تاکە ڕێگا بۆ بەئەنجام گەیشتنی ڕێککەوتنەکە ئەوەیە هەولێر و بەغدا بەو ڕێککەوتنەدا بچنەوە. پەیمانگاکە جەختیشی کردۆتەوە کە نوخبە سیاسییەکانی هەولێر و بەغدا پێویستە بۆچوونی کۆمەڵگە خۆجێییەکانی شەنگال لە ڕێککەوتنەکەدا ڕەچاو بکەن و ئەو کۆمەڵگەیەش لە یەکخستنی هێزە ئەمنییە خۆجێییەکان و نۆژەنکردنەوەی ناوچە وێرانەکانی دەستی داعش بەشداریی پێبکرێت.


قائیمقامیه‌تی سلێمانی به‌نزینخانه‌یه‌كی داخست – لڤین پرێس\nبه‌هۆی نەبوونی مۆڵەت و پابه‌ندنه‌بوون به مه‌رج و رێنماییه‌كانی كاركردن، قائیمقامیه‌تی سلێمانی به‌نزینخانه‌ی پاك-ی لەشاری سلێمانی دا‌خست.\nئه‌مڕۆ بابان ئه‌حمه‌د، نوێنه‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌رگریی شارستانی له لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی، ڕایگه‌یاند، به‌هۆی جێبه‌جێنه‌كردنی مه‌رجه‌كانی سه‌لامه‌تی له شوێنه‌كه‌یدا، لیژنه‌كانی قائیمقامیه‌ت به‌نزینخانه‌ی پاك له شاڕێی تاسڵوجه‌ی شاری سلێمانی داده‌خات.\nوتیشی: “نه‌بوونی مه‌رجه‌كانی سه‌لامه‌تی له به‌نزینخانه‌كاندا له‌كاتی روداوه نه‌خوازراوه‌كان مه‌ترسی بۆسه‌ر ژیانی ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌و كاته‌دا له‌شوێنه‌كه‌ن دروست ده‌كات، بۆیه هه‌ر شوێنیك سه‌رپێچی له رێنماییه‌كانی به‌رگری شارستانی بكات ڕوبه‌ڕووی داخستن ده‌كرێته‌وه”.\nراشیگه‌یاند: یه‌كێكی دیكه له سه‌رپێچییه‌كانی به‌نزینخانه‌ی پاك، نه‌بوونی مۆڵه‌تی كاركردنه، به‌پێی رێنماییه‌كانی كاركردن، مۆڵه‌ت بنه‌مای كاركردنه بۆ هه‌ركه‌سێك به‌نیازبێت له شوێنێكدا كارێك ئه‌نجام بدات، بۆیه پێویسته سه‌ره‌تا مۆڵه‌تی تایبه‌ت به كاروپیشه‌كه‌ی له‌لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان وه‌ربگرێت، پاشان ده‌توانێت كاری تێدا بكات.\nئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌كرد، به فه‌رمانی قائیمقامی سلێمانی و له‌لایه‌ن لیژنه‌ی سه‌لامه‌تی قائیمقامیه‌ته‌وه داده‌خرێت و خاوه‌نه‌كه‌شی رووبه‌ڕووی رێكاری یاسایی ده‌كرێته‌وه.\nهۆشداری دەدێت لە کەمبوونەوەی ئاستی ئاو بۆ ساڵی داهاتوو


بەشی:ھەشتاو پێنجەمی گەڕانەوە(٨۵) له نووسینی نووسینی: عەلی سوورەچۆمی. – سه‌رده‌شت\n« بەشی: ھەشتاو چوارەمی گەڕانەوە(٨۴) له نووسینی: عەلی سوورەچۆمی.\nبەشی:ھەشتاو شەشەمی گەرانەوە(٨۶) له نووسینی نووسینی:عەلی سوورەچۆمی. »\nبە پەلە پەل ھاتین تا جێگایەک بە ناوی بناوێن“ئێرە لە خاڵی سنوور“ نزیکە ،بۆ من تێکەڵاو لە ھەستێکە کە وردە وردە سەرەڕای بیرکردنەوە لە سەفەر“و رێگای دووری پڕ مەترسی بیرێکم لای قۆناخی منداڵی-یە ،ئەو کاتەی بۆ ھاوین“ێک لێرە لە کەپر“ێکی ھاوینە دا دەژیاین. چاوم لەو رێگایەیە کە بە بنار دا سەردەکەوێ بەرەو سنوور“ی کوردستانی رۆژھەڵات. تەمەنم کەم بوو ئەو کات ،ناوچەکە بە تەواوی لە ژیان و خەڵکەکەی پاک کرابۆوە خەڵکەکەی لە ئۆردووگا“زۆرە مل-یەکان دا دەژیان کە سەددام“ی دیکتاتۆر داھێنەری بوو.\nسەرەتا ، ١٣٧٠/٣/۵یە سێھەمین مانگی بەھارە ،ئێرە کوێستانە ھەوا ساردە.\nدوایی بۆ ھێندێک شت دەگەڕێمەوە جارێ بزانین چی ڕوودەدات……..\nھێشتا زەردە پەڕەی ئێوارە مابوو ،وا بڕیار بوو:بەرلەوەی ،تاریکی دابێت تیم“ێکی دوو سێ کەس“ی ،بە رێگایەک دا کە ھەر لەوێوە تا کەلێنی»قۆرغان«دەڕۆیشت دواتر دەگەیشتە خاڵی سنوور ،بڕۆن. نیاز ئەوە بوو ،رێگاکە لە مەترسیەکانی مین“پاک بکرێتەوە. بۆ ئەو کارە من ھەروەھا کاک ئەحمەد رەزگەیی وەک شارەزای(تەخریب)و نەفەرێکی دیکە کە بەداخەوە ناوەکەی بیرم نەماوە دیاری کراین. بە گەیشتن بە خاڵی سنوور“ی و کەلێنێ(قۆرغان)مەترسیەکانی رێگا لە مین“تەواو دەبوو ،چۆن ھەر بە گەیشتن بەو شوێنە دەشتی کانی خاتوون“و کوێستانی باژار“دەستی پێ دەکرد کە لەوێ ئاوەدانی ھەبوو. ئەوەش باس بکەم ھەر لەو شوێنە گوورھان“ێکی رێژیم ھەبوو کە چاوەدێری رێگاکەو ناوچەکەی دەکرد ،شوێنەکەی مەترسیدار بوو. دوا رێنوێنی“یەکانن لە فەرماندەکان وەرگرت رۆیشتین ،وا ساخ بووینەوە پێشمەرگەکان چاوەروانی بکەن تا ئێمە دوا زانیاری بە ئەوان دەدەین.\nئێمە کەوتینە رێگا…کەمێک رۆیشتین ھەموو شتێک باش بوو ،بە دیققەتەوە چاو دەبڕینە رێگا و ژێر پێ“یەکانی خۆمان ،رێگا بەرەو کوێر بوونەوە بوو ھیچ ئاسەوارێک لە شوێنی تازە بوونی نییە.\nمن وەک خۆم زۆر لە مین“دەترسێم ھەموو کات وەک دوژمن“ێک چاوم لێ کردوە کە ھیچ ناکرێ لە گەڵی بە ئاسانی وێرانت دەکات! ئەوە بە تەنیا ترس لە مەرگ نییە چۆن پێشمەرگە بەر لە ھەموو شتێک مەرگی خۆی لە بەرچاوە ،ترس“ی من بە درێژایی پێشمەرگایەتی ئەوە بوو کە بەشێک لە ھاوسەنگەرانم لە بەرچاو بوون کە بەشێکی جەستەیان لە دەست دابوو ،بەوەش دەبوا ماڵ ئاوایی بکەی لە بەشێکی زۆر لە ئەرکەکانت. دیارە ھەرگیز مەبەستم ئەوەیە نییە بۆ تەنیا جارێک ئەو ترس(ە)رێگر بووبێ.\nبا زۆر دوور نەکەومەوە….\nدە دەقیقەیەک بوو بە پارێزەوە دەڕۆیشتین ئەوە بوو لە پڕ لە رێگاکەدا بە مین“ی چێنراو گەیشتین. لێرەوە ھەوڵی ئێمە دەستی پێ کرد دوو ھاوڕێکەم بە ھەموو تواناوە سەرگەرمی مین“ھەڵگرتنەوە بوون ،بەو پێ“یە دەبێ رێگایەکی زۆر دوور پاک بکەینەوە. ئێستا باشم لە بیرە من ھەر نیشانم دەدان و ئەوان بە نێزە“و چەند جۆرێکی دیکە دەیاندانەوەو ھەڵیان دەگرتنەوە.(بەتاڵ کردنەوە)\nلە ھەمووی مەترسیدارتر ئەوە بوو: سێڵاو“و ئاوی زۆر پەرت و بڵاوی کردبوون و دای پۆشیبوون ھەر سانیە چاوەروان دەکرا پێ“مان بکەوێتە سەر یەکێک لە مین“کان و پێمان دا بتەقێتەوە.\nوای بە سەر ھات زۆر نائومێد بووم! بە بێسیم“قسەم لە گەڵ کاک حەمە نارستی“کرد کە وەزع زۆر مەترسیدارە و مین“ەکان یەکجار زۆر ،گووتی: تا ئەو جێگایەی دەکرێ بەردەوام بن ،ئەوە تەنیا رێگایە. ترس“ی ئێمە تەنیا خۆمان نەبوو ،ئێمە پێمان وابوو ئەگەر دواتر پێشمەرگەکان“لە تاریکی ھەوادا بە رێگاکەدا ھاتن ،ئەوە مەترسی تەقینەوەی مین“زۆرە.\nلێرە دەبێ وا بکەین بە فیداکاری ھەنگاو بە ھەنگاو بە سەر سەختی و مەترسیەکان دا سەربکەوین ،ئێمە ھەروامان کرد ،بەردەوام بووین لە تەواوی رێگاکە تەنیا شوێن پێیەکان(ن)لە رێگایەکی بەرتەسک دا پاک دەکردەوە بۆوەی لەوێوە دەرباز بین.\nتەواوی بنارەکەن بڕی و گەیشتینە ئەو تیژە باسکەی کە شۆڕ دەبۆوە بەرەو دۆڵەکە و دواتر گەیشتن بە خاڵی سنوور“ی ،کەمی مابوو سەربکەوین و کۆتایی بێنین بە کارێک کە ھەرچی ئازارو مەترسی بوو تێیدا بوو.\nئا لەو کاتەدا بوو لە سەر لووتکەی شاخ“ی بەرامبەر خۆمان چەند پاسدار“ێک گەیشتنە دەو سەنگەرانەی کە پێشتر لێدرا بوون. ھەر بە دیتنی ئێمە ،کەوتینە بەر رەگباری چەکی ئەوان! جێگایەک ئەوەندە ھەستیار بوو ھیچ شتێک نەدەبوو بە فریاد رەسی“ئێمە ،ئەوان لە سەنگەر دا ئێمە لە شوێنێکی ڕووتەن و ھیچ شتێک نەبوو تا خۆمان پەنا بدەین. ھەوا سارد بوو گڤەی ھەناسە بایەکان پڕ بەو دۆڵە تێکەڵاوی رەگبارەکانی دوژمن دەبوو تەنیا شتێک بۆ ئێمە مابۆوە ئەوە بوو: بە مەودایەکی زۆر ھەر بەو رێگایەی دا ھاتبووین و پاک کرابۆوە ،بگەڕێینەوە دواوە. ئەوان نزیک و زاڵ بوون لە جێگای ئاوا شانس“ێک نییە بۆ دەست کردنەوە. جا ئەو جار ،لە ژێر تیغی رەگبارە مەترسیدارەکان و ویزە ویزی گووللەکان“دا بە رێگایەک دا کە بۆت نییە پێ“یەکانت خوار دا بنێی بگەڕێینەوە دواوە.\nچۆن بتوانم ترس“ی ئێرە وێنا بکەم! لە لایەک دوژمن سەنگەری گرتبێت و لێت بدات لە لایەک دوژمن“ێک لە قووڵایی خاک دا!\nئاوڕ دانەوە نەدەکرا ،بێ ھیچ دوو دڵ“یەک دەگەڕاینەوە دواوە تەنیا کارێک دەبوو ئێمە بیکەین.\nلێرە ئەگەر رەوایەتێک بوونی نەبێ مەحاڵە ئیدامەی ژیان و ئەو رێگایە.\nبەو جۆرە کشاینەوە دواوە ھەر لەحزەیەک چاوەڕوانی بریندار بوون یا شەھید بوون بکەی.\nلە کۆتایی دا بەخت یاوەری ئێمە بوو بە سەلامەتی لە چاوی ئەوان ون بووین. کە شۆڕ بووینەوە پێویست بوو ھەرچی زووتر پێوەندی ھاورێکان“ن لە سەر بێسیم“وەڵام بدەینەوە ،کە بە پەرۆشەوە بە درێژایی تەقەکان چاوەروان بوون بزانن چی رووی داوە ،کاتێک لە سەر بێسیم“بە کاک حەمە نارستیم“،گووت: ئێمە سەلامەتین زۆر خۆشحاڵ بوون ،ئەوان چاوەڕوان بوون بە پەرۆشەوە نەکا تووشی رووداوی ناخۆش بووبین. بە شوێنی خۆمان دا گەڕاینەوە بۆ لای پێشمەرگەکان بەوە کات بەرەو درەنگی رۆیشت.\nکۆبوونەوە بۆ بڕیار دان.\nھەر کە گەیشتینەوە دووبارە سوور بووین لە سەر دەرباز بوون. ئەوە بوو ،بە دەستی چەپی“ئەو شوێنە دا جارێکی دیکە کەوتینە رێگا ئەو جار ھەموو بە سەر یەکەوە بە جێگایەک دا کە زیاتر ریسک“بوو ،بەڵێ: جێگایەک کە ھەڵدێر بوو مەترسی یەکجار زۆر بوو…بەو حاڵەش بە لێبڕاوی سوور بووین بۆ گەیشتن بە ئامانج. شەوێکی تاریک(ە) بە رەوەزە شاخەکان دا سەردەکەوتین شوێنەکە کوێستان بوو ،بۆنی گیای کوێستانی لە گەڵ تەوژمە تووندەکانی با تێکەڵاوی یەک دەبوون. ئێستا بیرو ھزرو پێنووس دەیەوێ چیرۆکی ئەو شەوە وێنا بکاتەوە ،ھەناسەکان وەگڕ کەوتبوون ھەورەکان دەسووڕانەوە جار جار لە سەختی شاخەکان دا گیرمان دەخوارد ،چەند جارێک ئەم لاو ئەو لا دەکرا بۆوەی شوێنێکی گوونجاوتر ببینینەوە…ئارەقاوی ھەوایەکی سارد سەرەڕای ئەوەی مل“ی ھەورازێکی تاقەت پڕوکێنن گرتوە ،بەڵام: کەس ئارەزووی وچانێکی نییە ئەوەش لە ترسی سەرما !. دە تۆش لێرەبە ……لە گەڵ ھیواکانی ئێرە وەرێکەوە…\nلێرە ژیان و شۆرش بخوێنەوە بە نووسین و گێڕانەوەکانی ئێرە ،کەویرەکان“دەکەین بە دەریای پڕ لە شەپۆل و بە گژ بڕیارە مەحاڵەکان دا دەچین. مەڵێن ئەوان کێن…ئەوان زۆر سادەن. جووتێک ئادیداس“لیباسێکی“خاکی ،گیرفانێکی بە تاڵ ،کۆڵەپشتیەک“و چەند نانێکی ڕەق ،بەڵام:تەژی لە باوەڕو ئەوین\nلە بەشی داھاتوو دا چیرۆکی سەرما…\nشەھید کەریم تووژەڵی.\nشەھید حەمە نارستی.\nدووھەم سەیرانگای باژاڕ.


دابینکاری ڕاژەی ئینتەرنێتی پورتوگالی بە ناوی مێۆ پێشێلکارییەکی ڕوونی بێلایەنیی ئینتەرنێتی کردووە بە سنووردارکردنی بەکارھێنانی ئینتەرنێت بۆ بەکارھێنەرانی. ئەوان بۆ ھەر پاکێجێکی مانگانە پارە دەسەنن، بۆ نموونە بۆ پاکێجی سۆسیال کە چەند ماڵپەڕێکی لەخۆ گرتووە وەک فەیسبووک، ئینستاگرام، سناپچات و ھتد... بە جیا دەفرۆشرێت و کاتێک کڕیار ئەم پاکێجە دەکڕێت تەنیا توانای بەکارھێنانی ئەو وێبگە و ئەپلیکەیشنە دیاریکراوانەی دەبێت.\nبێلایەنیی ئینتەرنێت (بە ئینگلیزی: Net neutrality) پرینسیپێکە کە دەڵێت دەبێت دابینکارانی ڕاژەی ئینتەرنێت بە یەک شێوە مامەڵە لەگەڵ ھەموو داتاکانی سەر ئینتەرنێت بکەن و جیاکاری نەکەن و بە جیاوازی نرخ دیاری نەکەن لەسەر بنەمای تاک، ناوەڕۆک، ماڵپەڕ، سەکۆ، ئەپلیکەیشن یاخود جۆری پەیوەندی بەستن. ئەم پرینسیپە ڕێگری لە دابینکارانی ڕاژەی ئینتەرنێت دەکات کە بە ئەنقەست ھەندێک وێبگە خاو بکەنەوە یان پارە بسێنن بۆ بەکارھێنانی چەند ماڵپەڕێکی دیاریکراو. ئەم پرینسیپە زۆرجار لەژێر چاودێریی حکومەتدا پارێزگاری لێ دەکرێت. لە ساڵی ٢٠٠٤دا، کۆمپانیای تێلێکۆمی مادیسن ریڤەر غەرامەی ١٥,٠٠٠ دۆلار کران بەھۆی خاوکردنەوەی بەکارھێنانی خزتمەتگوزارییەکانی ڤۆنەیج، کە کۆمپانیایەکی تێلێکۆم بوو کە لەو کاتەدا پێشبڕکێی لەگەڵ خزمەتگوزارییەکانی خۆیان دەکرد.\nپێشێلکارییەکی ڕوونی بێلایەنیی ئینتەرنێت لە کوردستان لەلایەن کۆمپانیای فاستلینکەوە کرا، کاتێک ڤایبەریان بەبێ بەرامبەر بۆ بەکارھێنەرانیان دەستەبەر کرد. ھەردوو دامەزراوەی ویکیمیدیا و فەیسبووکیش بە پێشێلکردنی پرینسیپی بێلایەنیی ئینتەرنێت تۆمەتبار کران کاتێک پرۆژەی ویکیپیدیا زیرۆ و فەیسبووک زیرۆیان ڕاگەیاند. بەھۆی ئەمەوە دامەزراوەی میدیاویکی پرۆژەکە لە کۆتایی ٢٠١٨ لەکار دەخات.\nبەشداربووانی ویکیپیدیا، « Net neutrality »، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٠ی ئایاری ٢٠١٨.\nوەرگیراو لە «https://ckb.bywiki.com/w/index.php?title=بێلایەنیی_ئینتەرنێت&oldid=573600»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٥٢ی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


YJRK: دەوڵەتی یازدەهەم لە بن سێبەری سیاسەتی دیپڵۆماتیك لەتەك رۆژئاوادا، بەردەوامە لە هێرش بۆ سەر گەلانی ئێران – پەژاک\nYJRK: دەوڵەتی یازدەهەم لە بن سێبەری سیاسەتی دیپڵۆماتیك لەتەك رۆژئاوادا، بەردەوامە لە هێرش بۆ سەر گەلانی ئێران\n218 جار بینراوە\nدەوڵەتی یازدەهەم بە شێوازێكی سیستەماتیك و لە بن سێبەری سیاسەتی دیپڵۆماتیك لەتەك رۆژئاوادا، بەردەوامە لە هێرش بۆ سەر گەلانی ئێران و هەرجۆرە یاسایەكی مافی مرۆڤ بنپێ‌دەكات. بۆ سەركوت كردنی گەلانی ئازادیخوازی ئێران و بەتایبەت گەلی كورد، رووی لە رێبازی دژەمرۆڤانە و دڕندانەی ئیعدام كردووە. بێ‌دەنگی وڵاتانی رۆژئاوا و رێكخراوەكانی ناودەوڵەتی لە هەمبەری ئەم كردەوە و هێرشانەی كۆماری ئێسلامی ئێران بۆ سەر چالاكوانانی سیاسی، پەڕاوێزێكی ئەمنی بۆ دەوڵەتی یازدەهەم پێكهێناوە. لە هەمان كاتدا دەوڵەتی نوێ چاوەڕوانی ئەوەیە كە گەلانی ئێرانیش وەك وڵاتانی رۆژئاوا و رێكخراوەكانی ناودەوڵەتی لە بەرانبەری ئیعدامی رۆڵەكانی بێ‌دەنگ بمێنێتەوە. دەوڵەتی رۆحانی دەنگی گەلانی ئێران بە گۆڕانكاری سیاسی وەك وەدەستخستنی رەوایی بۆ كردەوەكانی خۆی دەبینی و پەرە بە كردەوەكانی دژ بە گەلانی ئێران دەدات.\nبەڵام گەڵانی ئێران و بەتایبەت گەلی كورد هیچ كاتێك لە هەمبەری ئەو سیاسەتانەی رژیمی كۆماری ئێسلامی بێ‌دەنگ نەماونەتەوە و هەڵوێستی بەجێ و گونجاویان هەبووە. لەو قۆناخەی ئێستاشدا شایەدی ئامادەبوونی گەلی كورد لە گۆڕەپانەكانی خەباتداین. گەلی كورد خاوەندارێتی لە بەها و نرخەكانی دەكات و حازرە بۆ پاراستنی ئەو نرخانە هەموو جۆرە فیداكارییەك بكات. بێ‌گومان پێشەنگایەتی ژنان و جوانان لەو خاوەندارێتیەدا بەرچاوە و هەستاون بە ئەنجامدانی ئەرك و بەرپرسیارێتی ئینسانی و وڵاتپارێزانەیان. گەلەكەمان لەهەر چوارپارچەی كوردستان چالاكی شەرمەزار كردن پێكدەهێنن. بەتایبەت چالاكی جوانان رۆژهەڵاتی كوردستان و شاری مەریوان، سەقز و سەردەشت، هەروەها چالاكی مانگرتن لە بەردەم نووسینگەی پارلەمانی هەرێمی كوردستان لە شاری سلێمانی، خاوەن گرینگی تایبەتن و نیشان لە هەڵوێستی شۆڕشگێرانەی گەلەكەمان دەدەن كە سەرەڕای زەخت و گوشارێكی زۆر ئەنجام دەدرێن.\nوەك یەكێتی ژنانی رۆژهەڵاتی كوردستان (YJRK) ئەو چالاكیانە سڵاو دەكەین و پشتگیری خۆمان بۆ هەرجۆرە چالاكییەكی هاوشێوە بە مەبەستی شەرمەزاركردنی سیاسەتەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران دەردەبڕین. هەروەها داوا لە ژنانی وڵاتپارێز دەكەین كە وەك هەمیشە رۆڵی پێشەنگایەتی خۆیان پێكبهێنن و تۆكمەتر و بەهێزتر لە رێزی چالاكییەكاندا جێگا بگرن. بێ‌گومان بەشداری ژنان لەوچەشنە چالاكیانەدا دەبێتە هۆی دڵگەرمی بنەماڵەی شەهیدان و نیشان لە هەڵوێست و هەوڵدان بۆ دەستپێكردنی قۆناخێكی نوێی خەبات و تێكۆشان دەكات. لە كۆتاییدا سەری رێز و نەوازش لە هەمبەری هەموو شەهیدان رزگاری كوردستان دادەنەوێنین و پەیمانمان بۆ درێژەپێدانی رێگایان دووپات دەكەینەوە.\nیەكێتی ژنانی رۆژهەڵاتی كوردستان – YJRK


چۆن دۆزى کورد من و ڕۆجەر واتێرزی پێکەوە گرێ دا؟ – sulyon.com\n[چۆن دۆزى کورد من و ڕۆجەر واتێرزی پێکەوە گرێ دا؟]\nچۆن دۆزى کورد من و ڕۆجەر واتێرزی پێکەوە گرێ دا؟\nسه‌ره‌تاى کارکردنی من لە سینەمادا دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمێک کە تەمەنم حه‌ڤده‌ساڵان بوو. تەمەنێک کە ژیانم لە سنه (سه‌نه‌نده‌ج/سنه‌دژ؛ پایه‌تەختی ڕۆژهه‌ڵاتى کوردستانى-ئێران) دەگوزەراند. فیلمی دیوارەکەی ئالان پارکەر (the wall) لە سەرەتاییترین ئەو فیلمانە بوو کە بینەریان بووم، فیلمێک کە لە میوزیکی پینک فلۆیدەوە سەرچاوەی گرتبوو. لەو چرکەساتەوە ئیدی پینک فلۆید و شێوازەکەیانم بۆ دەربڕینی تێڕوانینەکانیان لە ڕێی میوزیکەوە خۆش ویست. سەرەڕای ئەوەی نەمدەزانی ئەو کەسە کێیە، بەڵام هەرکەسێک ئەو میوزیکەی پینک فلۆیدی خولقاندبێت، هەموو کاتێك لە بیر و هۆشمدا بووە.\nهەرگیز نەمتوانیوە خەون بەوەوە ببینم ڕۆژێک دێت گۆڕانکارییەکانی ژیان وا دەكه‌ن، منێک لە بانە و سنه‌وه ببات بۆ ئەو شوێنەی کە ڕێچکەی کارکردنم ڕۆجەر واتێرزی ئەستێرەی درووستکەری میوزیکی پینک فلۆید ببڕێت. ڕۆژێک، له كاتێكدا گوێم له کەناڵی (بی-بی-سی) ده‌بێت كه ڕۆجەر واتێرز سەبارەت بە فیلمەکانی من قسه ده‌كات و ده‌ڵێت گوايه من و ئەو خاوەنی هاڕمۆنییەکی هاوبەشین لەباره‌ى تێڕوانینەکانمانه‌وه بەرانبەر بە بارودۆخی میللەتی کورد و ئەو کێشە و نه‌هامه‌تييانه‌ى ڕوو به ڕووى ئەم نەتەوە بێلانەیە دەبنه‌وه. دوای ئەمە ڕێگه‌یەکم دۆزییەوە و نامەم بۆ ڕۆجەر واتێرز نارد و پێم گوت کە بە ڕاستی من زۆر شت لەوەوە فێر بووم و ڕێز لە بیروبۆچوونەکانی دەگرم لەباره‌ى من و ئەو هاڕمۆنییە هاوبەشەی تێڕوانینەکانمانه‌وه. بە ڕاستی ئەو ئەزموونە شەرەفێکی گەورە بوو بۆ من.\nلەو کاتەوە ئیدی هاوڕێیەتییەکی مەزنمان بونیاد نا. لەم دواییەدا پێکەوە گەشتێکمان بۆ هەرێمی کوردستان كرد. لەو گەشتەماندا بە ڕاستی من گەواهیدەری هەستی مرۆیی و ڕێزی ڕۆجەر بۆ مرۆڤایەتی و خەڵکی بەئازار و بریندار بووم و بە تایبەتی گرنگيی بە مافی هەریەک لە منداڵان و ژنان ده‌دا. خۆشویستنی مرۆڤایەتی و بەرهەڵستيی دیوارەکە، ئا ئەمەیە ڕۆجەر واتەرس.\nڕۆجەر واتێرز داوای لێ کردم گەشتێکی لەگەڵدا بکەم، لە زیوریخەوە بۆ هەولێر. مەبەستی گەشتەکەش ئەو ئەرکە بوو کە ڕۆجەر واتێرز جێبه‌جێى ده‌كرد: ڕزگارکردنی دوو منداڵی دیلی دەستی داعش. لەکاتی ئەم گەشتەدا هەموو کات لە خۆمم دەپرسی ئەگەر من لە شوێنی ڕۆجەر واتێرز بوومایە، ئایا هێندە دوور دەڕۆیشتم بۆ ئەوەی تیمەکەم یەک بخەمەوە و سەرمایەيه‌ک لە کارێکی نادڵنیادا بخەمە گەڕ؟ لە چەندان کاتژمێری تاقەتپڕووکێندا ڕۆجەر ئەوەی لە دەستی هات بۆ ڕزگارکردنی ئەو دوو منداڵە و گەڕانەوەیان بۆ ناوچەیەکی سەلامەت لە هەولێر کردی. هەرگیز پێشتر ئەو جۆرە پێداگرییەم بۆ چارەسەرکردنی بابەتێک نەبینیبوو. ئەوە یەکەمين جارم بوو کە بتوانم ڕووە مرۆڤانە و کۆڵنەدەر و هەست و سۆزە باشەکانی ڕۆجەر واتێرز ببینم. لەو گەشتەدا بۆ من ئاشکرابوو کە ڕۆجەر واتێرز لەباره‌ى کوردستانه‌وه خاوەنی تێگەیشتن و مەعریفەیەکی قووڵە، هەروەها توانیم پەی بەو هاوێنه‌يه ببەم کە ڕۆجەر واتێرز هونەر و سینەمای کورديی لێوە دەبینی. هۆکاری وتنی هەموو ئەمانە ئەوەیە دەمەوێت دەری ببڕم کە ڕۆجەر واتێرز یەکێکە لە هەرەدڵسۆزترین و بەسۆزترین ئەو مرۆڤانەی کە لە تەواوی ژیانمدا بینیومن.\nلەمڕۆدا زۆر هەست بە سەربەرزی دەکەم، كه بۆ دەرهێنان و بەرهەمهێنانی فیلمێک سه‌باره‌ت به (هونەرمەندێکی کورد لە ئیستانبووڵ) له لايه‌ن ڕۆجەر واتێرزه‌وه پشتگیریی تەواوەتيم لێ ده‌كرێت.\nڕۆجەر واتێرز! سوپاس بۆ مرۆڤدۆستییت…


فەرموودە: ئەی پێغەمبەر ﷺ، ئایا یەکێک لە ئێمە بخەوێت لە کاتێکدا لەشی گرانە؟ فەرمووی: بەڵێ، ئەگەر یەکێکتان دەستنوێژی گرت ئەوا با بخەوێت - فرەفەرهەنگی فەرموودە وەرگێڕاوەکانی پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم-\nفەرموودە: ئەی پێغەمبەر ﷺ، ئایا یەکێک لە ئێمە بخەوێت لە کاتێکدا لەشی گرانە؟ فەرمووی: بەڵێ، ئەگەر یەکێکتان دەستنوێژی گرت ئەوا با بخەوێت\nپۆلێنکردن: فەزڵەکان وئادابەکان . ئادابە شەرعییەکان . ئادابەکانی خەوتن وهەستان لە خەو .\nلە عبداللەی کوڕی عومەرەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- کە عومەری کوڕی خەتاب -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: «ئەی پێغەمبەر ﷺ، ئایا یەکێک لە ئێمە بخەوێت لە کاتێکدا لەشی گرانە؟ فەرمووی: بەڵێ، ئەگەر یەکێکتان دەستنوێژی گرت ئەوا با بخەوێت».\nعومەری کوڕی خەتاب -ڕەزای خوای لێبێت- پرسیاری لە پێغەمبەر ﷺ کرد: ئەگەر کەسێک لە سەرەتای شەوەوە تووشی لەشگرانی بوو، کە چوو بێت بۆ لای خێزانەکەی ئەگەرچیش مەنی دەرنەچووبێت یان تووشی لەشگرانی بوو بێت، ئایا دەبێت بخەوێت بە لەشگرانییەوە؟ پێغەمبەر ﷺ ڕووخسەتی پێیان دا بە خەوتن بە لەشگرانییەوە؛ بەڵام بە مەرجێک کە دەستنوێژ بگرێت بۆ ئەوەی لەم ڕوودانە گەورە(الحدث الأكبر)ە کەم بکاتەوە بە دەستنوێژگرتن ولە پاش ئەمەوە ئاساییە کە بخەوێت بە لەشگرانیەوە.


زیاتر لە بارەی بەرنامەی ڤایبەرەوە بزانە ؟؟؟ ~ asowahab\nزیاتر لە بارەی بەرنامەی ڤایبەرەوە بزانە ؟؟؟\nبەرنامەی ڤایبەر یەكێكە لەو بەرنامە بە خۆڕاییانەی كە زۆرێك لە خەڵك بەكاری دەهێنن بەتایبەت چالاكوانانی بوارە جیاجیاكان بە بیانوی ئەوەی بەرنامەكە ئەمانێكی زۆری تێدایە؟؟؟ بەڵام لەڕاستی دا ئەم بەرنامەیە وا دەرنەچوو چونكە نە ئەمانەو نە پەیوەندییەكانیش موشەفەرە\nیەكەمین جار كە ڤایبەر Viber وەكو ئامرازێك بۆ پەیوەندی دەنگی‌و گۆڕینەوەی نامە دەركەوت لە سەرەتاكانی مانگی كانوونی یەك بوو لە 2012 واتا سەرەتای جوڵانەوەی جەماوەری لە وڵاتانی عەرەبی ئەوەی پێیدەوترێت بەهاری عەرەبی، لەبەر ئەوەی لە كاتێكی گونجاودا كەوتە بازارەوە ئەوا هەوادارێكی زۆری بۆ خۆی پەیدا كرد، كاری ڤایبەر گۆڕینی پەیوەندییە تەلەفۆنی‌و كورتە نامەكانە بۆ پەیوەندییەك لە جۆری G3 یان وای فای، ئەمەش هیچی تێدا ناچێت بەلای زۆرێكەوە بەتایبەت چالاكوانان ڤایبەر ئامرازێكی بە ئاسایشە، بەڵام لە راستیدا ئەگەر چی ڤایبەر دەتوانێت تۆڕی ئاسایی لە سیستەمی جی ئیس ئێم دەست تێپەڕێنێت كە حكومەت بە ئاسانی دەتوانێ بە ئاسانی دەستی بەسەردا بگرێت، بەڵام هەر وەك خودی كۆمپانیاكە دانی پێداناوە ئەوا تەنها ئەو زانیارییانە موشوەفەرن كە پەیوەستن بە چوونەژوورەوەو گۆڕینەوەی كورتە نامە، بەڵام پەیوەندییە دەنگییەكان موشەفەر نین، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت كە هەر كەسێك هەندێك ئامێری چاودێری هەبێت دەتوانێت بە ئاسانی پەیوەندییەكان زەخیرە بكاتو وەك بەڵگە بەكاری بهێنێت چ جا حكومەت ؟؟ هەروەها لەبەر ئەوەی ڤایبەر كۆدی تۆ لە كۆمپانیا ناوخۆییەكانی پەیوەندی پێویستە تا بچیتەژوورەوە بۆیە زۆر بە ئاسانی كۆمپانیاكان دەتوانن ژمارەكەت دیاری بكەن پاشان دەتوانیت لە رێگەی ئەو كورتەنامانەی ڤایبەر دەینێرێت بۆ كاراكردنی بەرنامەكە دەست بەسەر ناوەڕۆكی پەیوەندییەكانت بگرێت .\nزۆر كەمن ئەو خەڵكەی كە دەزانن كۆمپانیای ڤایبەر كۆمپانیایەكی ئیسرائیلییەو لە وڵاتی قوبرس تۆكمار كراوە، ئۆفیسی پەرەپێدانی لە هەر یەك لە تەلئەڤیڤ‌و مینسكی پایتەختی روسیای سپی هەیە، زۆرێك لە زانیارییە تایبەتەكانتان لەرێگەی سێرڤەرەكانەوە زەخیرە دەكرێن وەك : ژمارەی تەلەفۆن-شوێنی جوگرافی- ئەو ژمارانەی پەیوەندییان پێوە دەكەیت((بۆ ئەمەیان بە بەڵگەنامەی بەكارهێناندا بچنەوە كە زۆرتان نایخوێننەوە)) ترسێكی تر ئەوەیە كە سەرچاوەی دارایی‌و دەستەی كارگێڕی ڤایبەر تا ئێستا دیار نییەو نەناسراوە .\nبۆیە باباشی دەزانین لە بری ڤایبەر سكایپ بەكار بهێنن، ئەگەر چی سكایپیش 100% بە ئەمان نییە بەڵام كاتێك لەگەڵ بەرنامەی تر كە ئارامن بەكار دەهێنرێت ئەو كات تا رادەیەك ئارامترە بەتایبەت بەكارهێنانی لەگەڵ بەرنامەكانی وەك : ssh و Tor و Vpn ..\nسەرچاوە : تیمی سایبەر ئەرەبز ...\n10:04 مaso wahabno comments


سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا داوای لێبووردن دەکات\n2019-11-03 [11:20 AM]\nئەمڕۆ یەکشەممە، بۆریس جۆنسن سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا، داوای لێبووردنی لە ئەندامانی پارتی پارێزگاران کرد کە دەنگیان بۆ داوە تاوەکو ببێتە سەرۆکی پارتەکە، بەڵام ئەو نەیتوانیوە لە 31ـی ئۆکتۆبەردا بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا بباتە دەرەوە.\nجۆنسن پێشتر بەڵێنی دابوو کە بە هەرشێوەیەک بێت لە 31ـی ئۆکتۆبەردا برێکزیت ئەنجامدەدات، بەڵام وادەی برێکزیت دواکەوت و بەو هۆیەوە نیگەرانی خۆی دەربڕی و پەرلەمانی وڵاتەکەی تۆمەتبارکرد.\nوادەی ئەنجامدانی برێکزیت دواخراوە بۆ 31ـی کانوونی دووەم و جۆنسن دەڵێت، دواخستنەکە زۆر ئازار بەخشە.\nهاوکات سەرۆکی پارتی لیبراڵ دیموکراتی بەریتانیا رایگەیاند، ئەوان دەتوانن برێگزیت بوەستێنن و رێککەوتنی برێکزیت هەر لە سەرەتادا مردوو بووە.\nلەچوارچێوەی دەستپێکردنی هەڵمەتی تایبەت بە هەڵبژاردنە پەرلەمانییە پێشوەختەکەی بەریتانیا کە بڕیارە لە رۆژی 12ـی مانگی کانوونی یەکەمی ئەمساڵ بەڕێوەبچێت، جۆ سوینسۆن، سەرۆکی پارتی لیبراڵ دیموکراتی بەریتانیا رایگەیاند "من تێناگەم چۆن سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا باس لە مەزنی رێککەوتنی برێگزیت دەکات لەکاتێكدا ئەو رێککەوتنە هەر لە بنچینەدا مردوو بوو، ئەنجامی خراپیشی لەسەر رەخساندنی هەلی کار لە بەریتانیادا دەبوو".\nپارتی لیبراڵ دیموکراتی بەریتانیا تاکە پارتێکی ئەو وڵاتەیە کە لەسەر بنەمای وەستاندنی برێگزیت و مانەوە لە یەکێتی ئەوروپا دەستی بە هەڵمەتی هەڵبژاردنە گشتییەکەی ئەو وڵاتە کردووە.\nسەرباری رەتکردنەوەی برێکزیت لە 19ـی مانگی رابردوو لەلایەن پەرلەمان، بۆریس جۆنس، سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا رایگەیاند، جارێکی دیکە داوای درێژکردنەوەی پرۆسەی برێکزیت لە یەکێتیی ئەوروپا ناکات، راشیگەیاند، لە کاتی خۆیدا واتە لە 31ـی ئۆکتۆبەر لە یەکێتیی ئەوروپا دەچنە دەرەوە.


بارودۆخی ئاوارەكان لە سیمپۆزیۆمێكی نێودەوڵەتی زانکۆی گەشەپێدانی مرۆییدا\nکۆچکردنی نائاسایی لە نێوان مەترسییەکان و بوونی جێگرەوە یاساییەکان\nكردنه‌وه‌ی خولێكی سه‌لامه‌تى و شێوازى به‌كارهێنانى ئامێره‌كانى ئاگر كوژێنه‌وه بۆ خوێندكاران\nدوو مامۆستای زانکۆی گەشه‌پیدانی مرۆیی به‌شداری کۆنگرەی دیداری نێودەڵەتی رۆژنامەنوسان دەكه‌ن\nسه‌رۆكی به‌شی یاسا به‌شداری كۆبونه‌وه‌ی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت بۆ تاوتوێكردنی ده‌ستگیركردنی رۆژنامه‌نوسان ده‌كات\nگه‌شتی زانستی خوێندكارانی په‌یمانگای ژیوا له ده‌ربه‌ندیخان بۆ زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی\nخوێندكارانی زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی رۆژی ئاڵا به‌رز راده‌گرن\nسه‌رۆكی زانكۆ له‌گه‌ڵ مامۆستایان و فه‌رمانبه‌راندا كۆده‌بێته‌وه\n2017-12-18 (دووشەم) [ زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی ]\nبە ئامادەبوونی بەڕێز پڕۆفیسۆر د. مەریوان احمد رەشید سەرۆكی زانكۆو بەشێك لە ئەندامانی ئەنجوومەنی زانكۆ، سەرلەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە 18/12/2017 کۆلێجی کارگێڕی و ئابووری بەهەماهەنگی سەنتەری گەشەپێدان بۆ توێژینەوەو ڕاهێنان ، سیمپۆزیەمێکی نێودەوڵەتی بەناونیشانی (بەڕێوەبردنی کەمپەکانی ئاوارە و پەنابەران) ئەنجامدا.\nلەو سیمپۆزیۆمەدا له هۆڵی پرۆفیسۆر د.علی قەرەداغی بە ئامادەبوونی ژمارەیەكی بەرچاو لە مامۆستایان و خوێندكاران ومیوانانی دەرەوەو دەزگاكانی راگەیاندن ڕێکخرا، لە دەستپێکدا بەڕێز ڕاگری کۆلێجی کارگێڕی و ئابووری لە وتەیەکیدا وێڕای بەخێرهاتنی ئامادەبووان ، ئاماژەی بە گرنگی سیمپۆزیۆمەکە کرد و سوپاسی پارێزگای سلێمانی و UNHCR ی کرد کە بە شداری تە وەرەکانی ئەم سیمپۆزیۆمە نێودەوڵەتییەیانکرد.\nتەوەرەکانی سیمپۆزیەمە نێودەوڵەتییەکە لەسێ تەوەرەدا خرانە ڕوو، سەرەتا لەتەوەرەی یەکەمدا (م.ی فلاح حسن احمد)مامۆستای زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی بابەتە کەی خۆی بەناوی ( بەڕێوەبردن و ڕێکخستنی کەمپەکان لەکاتی کتوپڕدا ) پێش کەشکرد، تەوەرەی دووەم بەناونیشانی (ڕووبەڕوو بوونەوەی حاڵەتە کتوپڕو لەناکاوەکان لە کەمپەکاندا) لەلایەن (باباڕەسوڵ غفور عیسا) بەڕێوبەری هاوبەشی هەماهەنگی قەیرانەکان لەپارێزگای سلێمانی، پێشکەشکرا، تەوەری سێهەم و کۆتایی کە لەلایەن بەڕێز (کامەران علی)لێپرسراوی بەشی مەیدانی کەمپەکان ڕێکخراویUNHCR پێشکەشکرا بەناونیشانی(ڕۆڵی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان لەڕووی ئاسانکاری و هاوکارییەوە).\nلە كۆتایی سیمپۆزیۆمەكەشدا ئامادەبووان بە پرسیارو تێبینی و وتەكانیان بەشداریان كرد و زیاتر بابەتەكەیان دەوڵەمەند كرد.


سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران له‌گه‌ڵ هاوتا ئه‌ردنیه‌كه‌ى هه‌ماهه‌نگى په‌رله‌مانى تاوتوێ كرد\nالثلاثاء 21 كانون ثاني 2020 - 20:35\nمحەمەد حەلبوسی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەران، ئەمرۆ سێشەممە، چاوی كەوت بە بەرێز ئەیمەن سەفەدی وەزیری دەرەوەی ئوردن بە ئامادەبوونی بەرێز حەیدەر عەزاری باڵیۆزی ئوردن لە عێراق.\nبه‌پێ نوسینگه‌ى ڕاگه‌یاندنى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران كه‌ده‌ستى (اه‌ع)كه‌وتووه بڵاویكرده‌وه"لە میانی دیدارەكەدا گفتوگۆ سەبارەت بە پەیوەندی دۆستانەی نوێوان هەردوو وڵات و ئەو دۆسێیانە كرا كە جێی بایەخی هاوبەشن لەگەڵ دوا پێشهاتەكانی بارودۆخی ناوچەكە و رێگەكانی هێوركردنەوەی".\nبەرێزیان لە میانی دیدارەكە تەئكیدی كردەوە لەسەر گرنگی هەماهەنگی و هاریكاری دۆستانەی نێوان عێراق و ئوردن لەسەرجەم بوارەكانبەپێی بەرژەوەندی هاوبەش، جەختیشی كردەوە لەسەر گرنگی رێزگرتن لە سەروەری عێراق لە هەموو لایەك و رانەكێشانی وڵات بۆ ناكۆكیە نێودەوڵەتی و ئیقلیمیەكان، هاوكات ئاماژەی بە گرنگی یەكگرتوویی عێراقدا لەگەڵ یەكریزی رۆڵەكانی.\nسەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانوڵاتانی ناوچەكەشی هاندا بۆ چڕكردنەوەی هەوڵە دیبلۆماتیەكانیان بۆ هێوردرنەوەی ناكۆكیەكان و پاراستنی ئەمن و سەقامگیری.\nلای خۆیەوە وەزیری دەرەوەی ئوردن هەڵوێستی نەگۆڕی وڵاتەكەی نیشاندا بۆ پشتیوانی لە عێراق و پاراستنی سەروەری و سەقامگیری و ئەو سەركەوتنە گەورەیەی بە دەستی هێنا بەسەر تیرۆریستانی داعش و پشتیوانی بۆ بنیاتنان و ئاوەدانكردنەوە و تەئكیدی كردەوە لەسەر بەردەوامبوونی هاریكاری سیاسی و دیبلۆماسی نێوان هەردوو وڵات و پشتیوانی لە عێراق بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەربەستەكان


به‌وێنه.. چه‌ند ڕێنماییه‌كی گرنگ له‌كاتی كڕینی سه‌وزه و میوه سوودی لێ وه‌رده‌گریت\nبه‌وێنه.. چه‌ند ڕێنماییه‌كی گرنگ له‌كاتی كڕینی سه‌وزه و میوه سوودی لێ وه‌رده‌گریت\nMaria Troitskaia كاری دروستكردنی شیرینیه، و له‌ڕێی ئه‌م بابه‌ته‌وه یارمه‌تی ئه‌و كه‌سانه بدات كه ده‌یانه‌وێت بزانن چۆن باتشترین جۆری سه‌وزه و میوه بكڕن و بابه‌ته‌كه به وێنه‌ش ڕونكراوه‌ته‌وه.\nئه‌و جۆره ته‌ماته‌یه مه‌كڕه كه په‌ڵه‌ی سه‌وزی له‌سه‌ره و ته‌ماته‌یه‌كی سوور و ئاڵ بكڕه چونكه ته‌ماته‌ی كاڵ بڕی پێویست ڤیتامینی تیادا نیه و كاتی پێویست له كێڵگه نه‌ماوه‌ته‌وه.\nئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت شوتی به‌تام و شیرین بكڕیت ئه‌وه پێویسته بزانیت ئه‌م میوه‌یه ناوه‌ڕاستی مانگی 8 و پێش كۆتای مانگی نۆ كاتی سروشتی چاندنیه‌تی و ئه‌گه‌ر زووتر ئه‌م به‌رهه‌مه له بازاڕ هه‌بێت ئه‌وه خاوه‌ن كێڵگه‌كه ده‌رمانی كیمیاوی بۆ به‌كارهێناوه و گه‌وره‌ی كردوه.\nباشترین جۆری شوتی ئه‌وه‌یه توێكڵه‌كه‌ی سه‌وز و تێر بێت و بریقه بداته‌وه و له یه‌كێك له لاكانیه‌وه ڕه‌نگی زه‌ردی تێر بێت و كاتێك پیایدا بكێشیت ده‌نگ بداته‌وه.\nئه‌و جۆره‌و سێوه مه‌كڕه كه به مادده‌ی مۆمی داپۆشراوه بۆ ئه‌وه‌ی بریقه بداته‌وه، سێوی قه‌باره‌ی گه‌وره و گه‌شاوه بكڕه.\nمانگی 6 و 7 كاتی پێگه‌یشتنی میوه‌ی گێلاسه، ئه‌و جۆره گێلاسه بكڕه كه لقه كه‌ی پێوه ماوه و لێ نه‌كراوه‌ته‌وه و باشترین جۆری گێلاس ئه‌وه‌یه كه زۆر شیرین نه‌بێت و ڕه‌نگی تێر بێت و بۆنی خۆش بێت و گێلاسی ته‌پیو مه‌كڕه.\nخه‌یار ڕه‌نگه‌كه‌ی ده‌بێت تێر و گه‌ش بێت و تامی پڕ ئاو و چێژ بێت و هیچ جۆرێك له په‌ڵه و برینداری له‌سه‌ر نه‌بێت.\nباشترین جۆری مۆز ئه‌وه‌یه كه په‌ڵه‌ی ووردی قاوه‌ی له‌سه‌ر بێت چونكه ئه‌مه مانای وایه كه پێگه‌یشتوه نه‌ك جۆرێك مۆز كه هیچی له‌سه‌ر نه‌بێت و جۆرێك مۆزیش مه‌كڕه كه په‌ڵه‌ی ڕه‌شی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر بێت چونكه ئه‌مه بۆ خواردن شیاو نییه.\nباشتر وایه میوه‌ی كیوی توێكڵه‌كه‌ی چرچ نه‌بوبێت و بۆنی خۆش بێت و برینداری له‌سه‌ر نه‌بێت.\nئه‌م بابه‌ته 1747 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nمەترسی توشبوون بە نەخۆشی شەكرە زیاد دەكات\nهۆشداری لە ئالودەبوونی باڵندەكان بە ماددەی هۆشبەر دەدرێت\nهۆکارەکانی شەرمەزارکردنی بوک لەمانگی هەنگوینیدا\nنیشانەكانی كەمی یۆد لە لەشدا و چۆنیەتی چارەسەر\nنانی بۆر بخۆین یان نانی سپی؟\nنیشانەکانی دووگیان بوون\nتوێژینه‌وه‌یه‌ك: خواردنی مێروه‌كان له توشبوون به نه‌خۆشیه‌كی مه‌ترسیدار ده‌تپارێزێت\nهاوسەرگیری بەندایەتی نیە ، بەڵکو (شکۆ)دانە بەیەکتری\nگرفتەکانی ته‌مه‌نی هەرزەکاری و چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ر كردنی\nخۆشه‌ویستی خۆت بۆ كه‌س ئاشكرا مه‌كه هه‌تا وه‌ڵامی ئه‌م چوار پرسیاره‌ت لانه‌بێت\nهه‌رزه‌كار چی ده‌وێت؟


- جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجوومەنی عێراق و ئەندامی ھاوپەیمانی سائیرون سەر بە سەرکردەی رەوتی سەدر، حەسەن کەعبی گوتی: "بەمەبەستی چوونە دەرەوەی ھێزەکانی ئەمریکا لە عێراق، لە پەرلەمان یاسایەک دەردەکەین".\nجێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجوومەنی عێراق و ئەندامی ھاوپەیمانی سائیرون سەر بە سەرکردەی رەوتی سەدر، حەسەن کەعبی گوتی: "بەمەبەستی چوونە دەرەوەی ھێزەکانی ئەمریکا لە عێراق، لە پەرلەمان یاسایەک دەردەکەین".\nکەعبی بە لە بەیاننامەیەکدا ئیدانەی گوتەکانی سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپی کرد بەوەی کە رایگەیاندبوو "یەکێک لە ھۆکارەکانی ھێشتنەوەی بنکەی سەربازیی عێراق، دەمەوێ ھەندێک چاودێری ئێران بکەم چونکە ئێران کێشەیەکی راستەقینەیە".\nکەعبی رایگەیاندووە: "ترەمپ ھەروەکو سەردانەکەی پێشووی بۆ بنکەی عەین ئەسەد، جارێکی دیکە یاسا و دەستووری دەوڵەتی عێراقی پێشێلکردووە. ئەمڕۆش بە ھەڵوێستێکی دیکەی شەڕانگێزانە بە دەرکەوتووەتەوە و رایدەگەیەنێت کە ھێزەکانی بەمەبەستی ھێرشکردن بۆ سەر ئێران لە عێراق دەھێڵێتەوە. بانگھێشتی ھەموو لایەک دەکەین بەمەبەستی کۆتایھێنان بە بوونی ئەمریکا لە عێراق".\nکەعبی ئاشکراشی کرد کە ئەوان رێگە نادەن عێراق وەک ناوچەیەک بۆ ھێرشکرددنە سەر وڵاتێکی بەکاربھێنرێ، گوتیشی: "بەمەبەستی چوونە دەرەوەی سەربازان و راوێژکارانی ئەمریکا لە عێراق و کۆتایھێنان بە رێککەوتنی ئەمنیی لەگەڵ ئەمریکا، لە پەرلەمان یاسایەک دەردەکەین".\nعێراق.. پاڵپشتی موقتەدا سەدر لە خۆپیشاندانەکان


کوردیپێدیا - ئەمەش فەرمودەی قەدیمێکانە، بەرد لە جێگار خۆی قورس و گرانە\n💬 ئەمەش فەرمودەی قەدیمێکانە، بەرد لە جێگار خۆی قورس و گرانە | پۆل: پەند و ئیدیۆم | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئەمەش فەرمودەی قەدیمێکانە، بەرد لە جێگار خۆی قورس و گرانە\nئەمەش فەرمودەی قەدیمێکانە\nبەرد لە جێگار خۆی قورس و گرانە \n1. 👁 بەرد لە جێ ی خۆی سەنگینە\n2. 👁 بەردە لە جێگەی خۆیا سەنگینە، بەرد بشکێنە بەس مەی لەقێنە\n3. 👁 نێوبانگ و شۆرەت بە جێ و مەکانە، بەردیش لە جێی خۆی قورس و گرانە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Oct 26 2018 10:37PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Oct 27 2018 12:24AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Nov 24 2019 7:25AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 614 جار بینراوە


سه‌ره‌ڕای سزاكانی ئه‌مه‌ریكا له‌سه‌ر ئێران، توركیا له‌سه‌ر مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئێران به‌رده‌وام ده‌بێت\n2018-08-08 [03:55 AM]\nدۆناڵد تره‌مپ جارێكی دیكه گه‌مارۆی ئابووری خسته ژێر گه‌مارۆی ئابوری و كۆشكی سپی داوا له هه‌موو وڵاتانی دیكه ده‌كات، له رووی ئابووریه‌وه ئێران په‌راوێزبخه‌ن، له‌به‌رامبه‌ردا وەزیری وزە و سەرچاوە سروشتییەكانی توركیا ئاشكرای كرد، پەیوەندییه‌كی لە مێژینەی بازرگانیمان لەگەڵ ئێران هەیە و لە كڕینی گازی سروشتی ئەو وڵاتە بەردەوام دەبین.\nفاتیح دونمەز، وەزیری وزە و سەرچاوە سروشتییەكانی توركیا رایگەیاند، هاوردەكردنی گازی سروشتی لە ئێرانەوە بەپێی گرێبەستێكی دوورمەودا ئەنجام دراوە و ئەو گرێبەستە تا ساڵی 2026 بەردەوام دەبێت.\nدونمه‌ز وتیشی، ساڵانە نزیكەی نۆ ملیار و 500 ملیۆن مەترسێجا گازی سروشتی لە ئێران دەكڕین و بە پشتبەستن بە حوكمەكانی گرێبەستەكە ئەو بازرگانییە بەردەوام دەبێت.\nئەوەش لەكاتێكدایە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا دوای سەپاندنەوەی سزاكان بەسەر ئێراندا رایگەیاند: هەر وڵاتێک مامەڵەی ئابووری لەگەڵ تاران بكات، دووچاری سزای توند دەبێت و مافی ئەوەشی نابێت مامەڵەی ئابووری لەگەڵ ئەمریكا بكات.\nبه فه‌رمانێكی جێبه‌جێكاری، دۆناڵد تره‌مپ جارێكی دیكه ئێرانی خسته‌وه ژێر گه‌مارۆی ئابووری. فه‌رمانه‌كه‌ی كۆشكی سپی داوا له هه‌موو وڵاتانی دیكه ده‌كات كه ئێران رووبه‌ڕووی دوو بژارده بكه‌نه‌وه: یان ده‌ست له ره‌فتاره تێكده‌رانه‌كانی هه‌ڵگرێت، یان له ئابووری جیهاندا په‌راوێزبخرێت.\nله دوای كشانه‌وه له‌ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمی ئێران، كۆشكی سپی 180 رۆژ، بواری بۆ بچڕاندنی مامه‌ڵه‌ی بازرگانی له‌گه‌ڵ ئێران دیاریكرد. له‌و ماوه‌یه‌دا، ئه‌مریكا داوا له هه‌موو كۆمپانیا بازرگانییه‌كان ده‌كات گرێبه‌سته‌كانیان كۆتایی پێ بێنن و هیچ گرێبه‌ستێكی نوێش له‌گه‌ڵ ئێران واژۆنه‌كه‌ن.\nله 5-11-2018 قۆناخی دووه‌می گه‌مارۆ ئابوورییه‌كان ده‌چێته بواری جێبه‌جێكردنه‌وه. له‌و رۆژه‌دا ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی مامه‌ڵای بازرگانییان له‌گه‌ڵ ئێران هه‌یه، رووبه‌ڕووی دوو بژارده ده‌بنه‌وه: یان مامه‌ڵه‌ی بازرگانی خۆیان له‌گه‌ڵ ئێران بپچڕێنن، یان خۆیان بەتەواوەتی بێبەش بکەن له ئابووری ئه‌مریكا، كه له سه‌دا 25ـی ئابووریی هه‌موو جیهانه.


هێزە عێراقیەکان لەڕێگه‌یاند به‌ره‌و دەرپه‌ڕاندنی چەکدارانی رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) لە بیابانی روتبە. [وێنەکە لە پەیجی فەیسبوکی لیوای 41ی پیادەی فیرقەی 10ی سوپای عێراق وەرگیراوە]\nئەو چەکدارانەی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) کە هەڵاتوون بۆ بیابانی روتبە لە پارێزگای ئەنبار خۆیان وەك شوان گۆڕیوه بۆ خۆپاراستن لە هێزە ئەمنیەکان، بەرپرسێکی عێراقی دووشەممە (6 تشرینی دووەم) بە دیارونای وت.\nپارێزگاری روتبە عیماد مەشعەل دوله‌یمی وتی: "بەدڵنیاییەوە دەزانین کە بیابانی روتبە هێشتا چەندین ئەندامی داعشی تێدایە، بەتایبەتی ئەوانەی لە شەڕەکانی خۆرئاوای ئەنبار هەڵاتوون."\nدوله‌یمی بە دیارونای وت: "سەرچاوە ناوخۆییەکانمان وایدەخەمڵێنن بە دەیان تیرۆریست لەوێ هەبن."\nوتی ئەوان خۆیان وەك شوان ده‌گۆڕن یان جلی خۆحەشاردان به‌ڕه‌نگی بیابان لەبەردەکەن تا له ئاسمانه‌وه نه‌بینرێن.\nدوله‌یمی وتی: "داعش هێشتا لە بیاباندا چالاکە." وتیشی هێرشەکانی سوپا لەوێ بەردەوامن.\nهێزەکانی عێراق شەممە و یەکشەممە کێوماڵێکی به‌رفراوانیان ئەنجامدا لە بیابانی روتبە بۆ گەڕان بەدوای حەشارگەکانی گروپەکەدا.\nوتیشی یەکەی سەربازی فراوان لە ئەنبار و فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی فوراتی ناوەند و هێزی ئاسمانی، پۆلیس و پاسەوانی سنور و هێزە خێڵەکیەکان بەشدارییانکرد لە هه‌ڵمه‌ته‌كه‌دا.\nدوله‌یمی وتی هه‌ڵمه‌تی کێوماڵکردنەکە لە دەوروبەری کیلۆ 160 له خۆرهەڵاتی ئەنبار دەستیپێکرد بەرەو نوخەیب و لەوێوە بەرەو باشوری روتبە و تەواوی رێگەکە تا سنوری سعودیە.\nوتیشی ناوچە فراوانەکانی بیابان کێوماڵکران لە هەردووبەری شاڕێگە نێودەوڵەتیەکەی ئەنبار، لەنێوان 250 بۆ 300 کیلۆمەتر به‌ناو قوڵایی بیاباندا.\nدوله‌یمی باسی لە سەرچاوە سەربازییەکان کرد کە پشتڕاستیان کردۆتەوە ئەنجامی هه‌ڵمه‌ته‌كه تێکشکاندنی 10 کەمپ و حەشارگەی داعش بوو لە بیابان، کە چەك و تەقەمەنییان تێدابوو.\nوتی: "زانیاری بەردەست ئاماژەی بە مردنی هێچ تیرۆریستێکی داعش نەکرد لەکاتی کەمپینەکەدا." بەڵام یەکەکان لێکۆڵینەوەی فراوانیان ئەنجامدا بۆ بوونی چەکدار لە فڕۆکەخانە سەربازییەکانی باکور و باشوری روتبە و ژمارەیەك گوندی دوورەدەست.\nدوله‌یمی وتی کەمپینەکە هەنگاوێکی باشە، بەڵام پێیوابوو "بەپێی پێویست نیە" بۆ بنەبڕکردنی هەموو حەشارگەكانی تیرۆریستان لە ناوچەی بیابان لە خۆرئاوای عێراق.\nوتیشی: "پێویستمان بە هه‌ڵمه‌تی هەفتانە هەیە لە تەواوی ساڵەکەدا تا بەردەوام دوای ئەندامانی تیرۆریستان بکەوین و هێرشیان بکەینه‌سه‌ر.\nهه‌روه‌ها وتی ئەوان "نابێت دەرفەتیان پێبدرێت خۆیان کۆبکەنەوە و بیابانه‌كه بەکاربهێنن وەك بنکەیەك یان رێچكه‌یه‌ك بۆ هێرشکردنەسەر شارەکان و بەئامانجگرتنی مەدەنیەکان".\nدوله‌یمی داوای کردنەوەی بنکەی هەمیشەیی سەربازیی کرد لە ناوچە دووردەستەکان و جێگیرکردنی یەکەی ئاسمانی تەواو چەکدارکراو تا بتوانن چەکداران بدۆزنەوە و دوایان بکەون و هێرشیان بکەنەسەر.\nروتبەی ئەنبار شایەتی بوژانەوەی گەشتیاری ناوخۆیە\nدوای جێگیربوونی ئاسایش، دەریاچە و بەنداوه دووره‌دەسته‌كانیە قەزاکە خێزانەکان بەلای خۆیاندا رادەکێشن.


ئامێدی.. بۆردومانەكەی فڕۆكەكانی تورکیا سێ هاوڵاتی برینداركردووە | Esta Media Network\nبۆردومانكردنی كوردستان لەلایەن توركیاوە- ئەرشیڤ\nدوانیوەڕۆی ئەمڕۆ هەینی 22ی كانونی دووەم، فڕۆكەكانی تورکیا ئۆتۆمبیلێکی پەکەکەیان لە سنووری ناحیەی چەمانکێ لە شارۆچكەی ئامێدی بۆردومان کرد و بەوهۆیەوە سێ هاوڵاتی سڤیل برینداربوون.\nئەلند ئەمیر، بەڕێوبەری ناحیەی چەمانکێ لە لێدوانێكدا بە تۆڕی میدیایی ئێستا-ی ڕاگەیاند، “کاتژمێر 2ی دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ هەینی 22ی كانونی دووەم، فڕۆکەکانی تورکیا ئۆتۆمبیلێکی پەکەکەیان بۆردومانکردووە لە نزیک گوندی گرێ لە سنووری ناحیەی چەمانکێ-ی سەر بە شارۆچكەی ئامێدی لە پارێزگای دهۆک، بەوهۆیەوە سێ هاوڵاتی سڤیلی ناوچەکە برینداربوون.\nبرینداربوونی ئەو هاوڵاتییانە لەکاتێکدا بووە لەناو ماڵەکەیاندابوون، بەڵام بەهۆی نزیکیی شوێنی بۆردومانەکەوە برینداربوون و زیان بە خانووەکەیان گەیشتووە.\nلەبارەی دۆخی تەندروستیی بریندارەکانەوە، بەڕێوبەری ناحیەی چەمانکێ وتی، “تەندروستیی دوو لە بریندارەکان باشە و لە نەخۆشخانەی چەمانکێ چارەسەرییان بۆکراوە، بەڵام یەکێکی تریان بەهۆی سەختیی برینەکەی گواستراوەتەوە بۆ نەخۆشخانەی فریاكەوتنی دهۆک.”


ئیزن نەدرا کوردەکان لە کۆبوونەوەی تایبەت لەگەڵ ڕووحانیدا بەشدار بن | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران ئیزن نەدرا کوردەکان لە کۆبوونەوەی تایبەت لەگەڵ ڕووحانیدا بەشدار بن\nئیزن نەدرا کوردەکان لە کۆبوونەوەی تایبەت لەگەڵ ڕووحانیدا بەشدار بن\nدوای ئەوەی کە چەند ڕۆژە هەندێ کوردی سەر بە حکومەت لە شاری ورمی و بە مەبەستی هاندانی خەڵک بۆ پێشوازیی ڕووحانی کەوتبوونە خۆ و تەنانەت ستادێکیان لە شەقامی دانیسکەدە لە ورمی دانا، ئەمڕۆ هەمان ئەو کەسانە لە دیتن و سەردانی تایبەت لەگەڵ ڕووحانی بێبەش کران.\nڕۆژی کورد: بەپێی هەواڵی هەواڵدەری ڕۆژی کورد لە شاری ورمێ، بڕیار بوو دوا نیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە ١٠ی جۆزەردانی ١٣٩٥ هەتاوی، بەشێک لە کەس و کەسایەتی و کەسانی سەر بە ڕژیم و هەروەها بەشێک لە کەسانی ناسراو و چالاک لە بواری جۆراوجۆری پارێزگای ورمێ بە کورد و تورکەوە لە ژێر ناوی (سەردانی ڕووحانی لەگەڵ بژاردەکان) لەگەڵ حەسەن ڕووحانی سەرۆک کۆماری ئیسلامیی ئێران کە بە سەردانێک چۆتە ورمێ و بڕیارە سبەی بچتە مهاباد، کۆ ببنەوە بەڵام لە کاتی چون بۆ سەردانەکە، ئیزنی کوردەکان نەدراوە بچنە ژووری هۆڵەکە.\nشایانی ئاماژەیە کە ئەو کەسانە کە لە ژێر ناوی بژاردەکانی پارێزگای ورمێ لە لایەن پارێزگارییەوە بە فەرمی بانگهێشت کرابوون و کارتی بانگهێشتیان پێ بوو، بە بیانووی نەبوونی جێگا و شوێن لە ناو هۆلەکە ئیزنی چوونە ژووریان پێ نەدراوە.\nهەواڵنێری ڕۆژی کورد لە شوێنی هۆڵەکە رایگەیاند کە زۆربەی ئەو کەسانە، کەسانێکن کە خزمەتکاری ڕژیم و دژ بە گەلی کوردن و ساڵەهایە لە پێناو خۆش خزمەتی بە ڕژیم کورد دەفرۆشن کەچی دیسانیش بە هۆی ئەوەی کە بەرپرسانی پارێزگای ورمی دەیانهەوێ سیمایەکی تەواو توورک لە ورمی بخەنە پێش چاوی ڕوحانی، ئیزنی چوونە ژووریان پێ نەدان، ئەوە لە حاڵێکدایە بەشی هەرە زۆری ئەو کەسانە ماوەی زیاتر لە حەوتوویەکە بە شێوازی جۆراوجۆر خەڵک هان دەدەن بچنە پێشوازیی ڕوحانی و لە سەردەمی هەڵبژاردنیشدا هەر ئەو کەسانە ئەوەی لە دەستیان هات بۆ پەلکێش کردنی خەڵک بۆ سەر سەندووقەکانی دەنگدان کردیان.\nبەشێک لەو کەسانە بریتی بوون لە: گارگاری، حاجی پیرۆحاتەمی، شۆڕای ئسلامی ناوچەیی مەرگەور و تەرگەوەر، مەلا ڕەزا عەبداللازاده، پارێزەر ، مەسعوود شەمس نژاد، پارێزەر.\nخاڵی هەرە بەرچاو ئیزن نەدان بە شۆڕش نەسیری یە کە وەک خێراترین وێنەکێشی ئاسیا دەناسێ کە لەگەڵ خۆیدا وێنەیەکی ڕووحانی هێنابوو تا پێشکەشکی سەرۆک کۆمارەکەی بکا کەچی ئیزنی چوونە ژووری پێنەدرا.\nبابەتی پێشووقوتابیانی شیناوێ: ڕێگە بدەن تەنیا ١٠ خولەک سەرۆک کۆمار ببینین\nبابەتی دواترلە ٧ ڕۆژی ڕابردوودا ١٩ کەس لەئێران لە سێدارە دراون


ڤ坐ێ���� � �ۆ���� (����ێ ���� ������ێ �� ������� ���� ���� ramadanhaji66@yahoo.com �ۆ���� (���ێ� ���� ������ێ�) � �ڤ����� ���ۆ��ڤ�� � �ۆ���ڤ�� (������ ������ ����)� � �����ێ� �ێ������ �ڤ����ێ� ���� � ��ۆ� � � ������� �����ێ�( 247 )�. � ���� 2012 ����� ����ڤ���. ��ڤ �ۆ���� � 258 �ǁ���� �ێ������.\n�ۆ���ڤ��� �ۆ ڤ坐ێڕ��� ڤێ� �ۆ���ێ� ��� �ێ� ����ڤێ�(���- ��- �坡 �� � ��- �� � ��- ���)� ����������� � ��ڤ ������� ڤ坐ێڕ��ێ� ������ ������ ���� � �ێ� ����� � ���ێ� �ۆ���ڤ���� ڤ� ��ێ�� ��������� � ������ �ۆ���� ����� �� ���� �ێ�� � ���ێ� ڤ坐ێڕ��ێ� �� �ۆ ����ڤێ� ���ێ� ��ێ� ��(�� ���� ���). ���������� ���ێ� ��ێ� �� ���� � ������ڤ� �ۆ���ѐ��� ��� � �����ۆ�� � � ����� ��ڤ� ��������� ��� � ���ێ���ێ�� �� ���� ����ێ� ��������ێ� ��� ����������ێ� ��� ��� � ����� ���� ���� ����� �� ��ڕێ����� ����� � ��� � ����������� �Ґ������ � � �������� �ێ� ����ێ� ���� �����ۆ�� �����ێ� ��ڤ�� ������ � ��ێ� ڤ坐ێ� �� �������� �ێڤ� ����.\n� �ۆ���� (���ێ� ���� ������ێ�) �� � � �ێ�� �ێ�ێ� � ��с��ێ� 8 ێ� ����ڤێ� ���ێ� ��ێ� (��) ���������� (�ۆ ���� �ێ�ێ� �� ���� � ������ێ� �ѡ �坍�� ��ڤ��� ���� � ���ێ� �� �� ���). �� ����� ��ڤ ����ڤ� �ێ� ����� �ۆ ڤ坐ێڕ��ێ� ����� ��������� � �ۆ���ڤ�� ���� ��� ����� ����ڤێ� �� �� �ۆ ���ێ� ��ێ� � ���ێ� � ��������.\n� ڤێ� �ۆ���ێ� �� ����ڤێ� ���ێ� ���ێ�(���/���) �� ����� ��������� �� � �����ێ� ���� �� �������ێ� ��ڤ ����ڤ� � ڤ坐ێڕ��� �ۆ���� ����� �� �� ��ێ�� ����. ���������� ڤ� ����ڤ� � ������ �� �� �� ��� � �ۆ � ��ڤ ����������� ���� � ����� ���������ێ� ڤ坐ێڕ� � ���ێ� �� � ��� ��ێ�� ڤ坐ێڕ��, �ۆ ������ ���� ������ �� ���ێ� ������ێ� �ۆ���ێ� �� � ���� ���� ����� ��� � ��� � ��������� ڤ� ���� � ���� �� � �ۆ ���������� �� �ۆ ����ۆ�ǡ ��� � ��ڤ��ێ� �� �ێ� ���ۆ���� � ����ۆێ� (�����)� � �����ێ� ������ � �ێ���ێ� ϐ����. ������ ����� ��ڤ��� � ����� �� ʎ��� � � ����ۆ�� ����� � ������ �� � �������ێ� �ێ�����ێ� � �����ێ� ڤ坐������ � ��� �� ������� � ����� ڤ����� � ��� ʎ� ��� � ������ ����� ����� ��ێ���ێ� �� ȍ�� ��ڤ��� ���� � ڤ� �ǎێ�ێ� ���� � �ێ� (� ������) �������. ������ ����� � ��������ێ� �������� � ���ڤ�� ���ڤ � ύ�� � � ڤ� ���� ڤ�ϐێڕ�� (������ ��� � ��� ��ѐ��ێ� ��ڤ�����ێ� ���� ����������� � ���� ����� ��΍� ���� ���ێ� ������ �ۆ� �ۆ���� ���� � ������� ���������.....�246). � ڤێ� ڤ坐ێڕ��ێ� �� �������� �� ڤ坐ێڕ ����� ����� � ��ڤ ���ۆ�ێ� ��. � ���� �� ���� ���� � ��ڤ� ���ۆ�� �� ����� 1991 ������� ��ۆ�ێ� ����� ���� � � ����� � ����� ���� ���� � ������ � ����� ����ێ� �� ���ڤێ� ��� ��� Ȑ������ �ǎێ��ێ� �ێ��� ����� �������ێ� ����� ��� � ����� �� ���ڤێ� ��� �����ێ� ��� ��� ������ ���ێ� ������ێ� ������ �� ������ ������ � ����� � ����� � ����� � ���ڤ� ������ �����ێ�� ��� � ڤ� ����ڤ� �� ڤ坐ێڕ ��ێ��� (��� ����� ���ێ� �� ��ڤ� � �������� ����� �� ���� ڤ�� �������� �����. �ێ� ��ڤ��� ��ێ� � ����� �� ϐ�� ڤ�� �� �� ����� ������ێ� �ێ� ������坡 ��� ��� ���ڤ�� �� �����.�161). ����ڤێ� ���ێ� ��ێ�(��/���/���) � ڤێ� �ۆ���ێ� � ���� �ۆ���� ����� �� �����ێ� �������� � ��ڤ ����ڤ� ���� ������ێ� � ���� ���� ��� � ������� ������ێ� � ����� ����� �ۆ���ڤ�� �������� � ����� ����� �� ���ێ� ����� � ����� ����� ڤ坐ێڕ ������ ����. ������ �ۆ ڤ� ����ڤ� ���� ������ � ��ڤ��ێ� ��� �� � ����ۆێ� �� ��� ��ڤ�� ���� ����� �������ێ� ύ� � � �������� �� ������坡 ����� ��ێ���� ��ڤ���� ��ڤ ��ڤ� �ێ� ��� ��ڤ��� ���� �ۆ����. � �� ������ � ���ڤ�� ���ڤ �ێ� � ύ�� �ۆ�ێ� �� ��ێ� ���� � �ۆ���ێ� �� (�ێ� ���ێ� ���� � ��� ��ێ� �� ���� ��� �坍�� ���� ��ڤ� �� ��� ���� �ێ� �ێϐ����.... ��ڤ � ��ڤێ� �ۆ�� ��� ���ێ� ��������� �ۆ�ێ�ێ� ��� ������ێ� ����� ��� ��� ��� ��ڤ��....�53).\n� ڤ坐ێڕ��ێ� �� ����� ����� �ۆ����ڤ�� �������� � � ڤێ�ێ� ��� �ێ� ���������ێ� ����� �� ڤ坐ێڕ�� � ����ڤێ� ���ێ� ��ێ� �� � ���ێ� �������� �ǐ������� �ێ�� ����� ��� ��������ێ� � ��ڕ � ��� �ێ�ڤ� �ۆ��(���ێ� �������� ������ێ� �����ێ� �ǐ� ����� �Ґ���� �ۆ��ێ� ��� ��� ���� �� ������ێ� �Ґ���ێ� ����ێ��ʡ �������� �ڤ�� �ێ� ������� � ��� ��� � ��� �ڤڕ��157). � ڤێ�ێ� ����� �� ������ێ� �ǐ����� ����� �ۆ�� ��ۆ�� � ��ڤ����� � ��ڤ �ۆ��� �� � ������ �ۆ���� ����� � �ۆ����ڤێ�� �� ڤ���� ������ � ��ێ� ��� ����� ��� � ���� ������� �� �ۆ ����ڤ������ێ� � �ێ��� � �������� �ێ�� ���� �ێ���� � �����ێ�� �ێ��� ��ڤ� �� ������� ���� �ۆ �ێ���� � �������ێ� ���������ێ� � �����ێ� �ۆ��ێ� �� �ۆ�� � ��� ������� ��� ����ێ���� � ��� ڕ� ȍ� ����� � �Ґ����� ڤ� ��ۆ��. ��� � ڤێ�ێ� � ���� ������ێ� �ǐ����� ���ێ��� �������� �� � �Ґ���ێ� ����ێ��ʡ �ۆ����ڤ�� �������� � ����� ������� ��ێ���: (��ێ� �� �� ��� �ۆ��: ���ێ� �� �ێ� ����ڤ���ێ� � ���� ��� ��� �ێ� �ǐ� ������ێ�!!.�157).\n���������� ��� � ����ڤ��� �ۆ ڤ坐ێڕ��� �ۆ���ێ� ��������� ����� � � �ۆ���� ����� �� ����� ��������� � � �� ����� �� �� ����� ����� ���ڤ�� ��э�ڤ � � �ۆ�����ێ� �� �� ���ǎ� � ڤێ� ������ێ� ����� �� � �ۆ���� ���ێ� �ۆ���� �� ������ ����� ����� � ����� �ۆ���ێ� �� �� �� ���坡 ���ێ� � ڤێ� �ۆ���ێ� �� ��� �ێ� ����ڤ�� �ێ�ڤ� ����� ���� ڤ坐ێ���ێ� � ������ ���� �ۆ����ڤ�� ��� � �ێ���ێ� ڤ坐ێ���� �ێ� ����ڤ� ���� �ێ��ʡ �� �� ������ڤ�� �� ��ێ� ��� ���� ��� ���� ��� �� ��� �ێ�ڤ� ������ێ� ����. ����� � ڤ� �ێ���� �� ��� ���� ����� ���� � �������ێ� Ӂ�������� � ������ �ۆ�ێ� �� �ێ� ����.\t�ێ�Ǎ����� � �����������ێ� �����ێ� �������


116 ساڵ بەسەر لە دایکبونی مەلا مستەفای بارزانی تێدەپەڕێت\n- 3/14/2019 11:20:00 AM 7069 جار خوێندراوەتەوە\nئەمڕۆ 116 ساڵ بەسەر لە دایکبونی مەلا مستەفا بارزانی، رێبەری گەورەی گەلی کورد تێدەپەڕێت، کە 1903/3/14 لە گوندی بارزان لەدایک بوە.\nمستەفا بارزانی، ناوی تەواوی مستەفا کوڕی شێخ محەمەد بارزانی-یە، لە 14ی ئاداری 1903 لە گوندی بارزان، لەدایکبوە، لە تەمەنی سێ ساڵیدا، کاتێک مەلا مستەفا بەر ھەڵمەتێکی عوسمانییەکان دەکەوێت و دوای بەدیلگرتنی شێخ عەبدولسەلام کە برای گەورەیەتی، لەگەڵ دایکیدا بۆ ماوەی ٩ مانگ، زیندانی دەکرێت.\nبارزانی ساڵی 1919 بەشداریی شۆڕشی شێخ مەحمودی حەفید دەکات و سەرکردایەتیی ھێزێکی 300 کەسی پێدەسپێردرێت، دواتر لە ساڵی 1920 لەلایەن شێخ ئەحمەد بارزانیی برایەوە دەنێردرێت بۆ لای شێخ سەعیدی پیران لە باکوری کوردستان بە مەبەستی ھەماھەنگیکردن لەگەڵ شۆڕشەکەیدا.\nلە شۆڕشەکانی ساڵی 1931- 1932 بۆ بەرگریکردن لە میحوەرەکانی (مێرگەسور و شێروان)، فەرماندەیی ھێزێکی گەورەی دەکرد کە بەرامبەر ھێزەکانی ئینگلیز دەجەنگان، لەوێشەوە ناوبانگی وەک سەرکردەیەکی سەربازیی بەتوانا و شارەزا دەرکرد.\nمستەفا بارزانی لە 15ی ئابی 1945 لە ئێرانەوە دامەزراندنی پارتی دیموکراتیی کوردستان راگەیەند، لە 22ی کانونی دوەمی 1946، لە مەراسیمی ڕاگەیاندنی کۆماری کوردستان لە مەھابات، مەلا مستەفا لە دەستە ڕاستی قازی محەمەد وەستابو، لەوێدا بە فەرماندەی سوپای کۆماری کوردستان دەستنیشان کرا و پلەی "ژەنەڕاڵ"ی پێبەخشرا.\nبارزانی، لە دوای ساڵی 1975، توشی نەخۆشی دەبێت، دواتر بە مەبەستی چارەسەرکردنی، دەچێتە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەڵام لە ساڵی 1979 کۆچی دوایی دەکات، دواتر تەرمەکەی بۆ ڕۆژھەڵاتی کوردستان دەگەڕێننەوە و لە ناوچەی شنۆ بە شێوەیەکی کاتی بەخاک دەسپێردرێت.\nدوای ڕاپەڕینی ساڵی 1991ی گەلی کورد روفاتی بارزانی گەڕێندرایەوە هەرێمی کوردستان و لە ناوچەی بارزان بەخاک سپێردرا.\nلەکاتی هێنانەوەی روفاتی مەلا مستەفای بارزانی بۆ هەرێمی کوردستان مەمجەلال بڕیاری ماتەمینی سەرتاسەریدا هاوکات خۆشی ئامادەی بەخاک سپاردنەکە بو.


ساتی دەستگیرکردنی چیچەک کۆبانێ بەدەستی چەتەکانی تورک\nمستەفا بالی، گوتەبێژی هێزەکانی سووریای دیموکرات - هەسەدە ڤیدیۆیەکی چیچەک کۆبانێ، ژنە شەڕڤانی یەکینەکانی پاراستنی ژنان - یەپەژەی بڵاوکردووەتەوە، تێیدا چەکدارانی ئۆپۆزیسیۆن هاواری بەسەردا دەکەن و قسەی پێدەڵێن.\nبەپێی راگەیێندراوی یەپەژە، رۆژی دووشەممە 21ـی تشرینی یەکەم، سوپای تورکیا هێرشیکردە سەر گوندی میشراقەی سەر بە شارۆچکەی عەین عیسا و شەڕڤانانیش بەرپەرچیانداونەتەوە، لە ئەنجامی ئەوەشدا (چیچەک) برینداربووە و کەوتووەتەدەست گرووپە چەکدارە تووندڕەوەکان.\nلە ڤیدیۆکەدا دەردەکەوێت، چیچەک کۆبانێ بریندارە و چەکدارەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا لە دەوری کۆبوونەتەوە و هاواری بەسەردا دەکەن، یەکێک لە چەکدارەکان پرسیاردەکات و دەڵێت: جەمیل پێکاویەتی ها؟\nیەکێکی دیکە لە چەکدارەکان چیچەک هەڵدەگرێت و بە باوەش دەیبات، بەڵام چیچەک بەرگرییەکی کەمدەکات.\nمستەفا بالی لەبارەی ڤیدیۆکەوە نووسیویەتی، چەکدارانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا لەدەوری چیچەک کۆبانێ کۆبوونەتەوە، "هاواری بەسەدا دەکەن و قسەی ناشرینی پێدەڵێن، لەکاتێکدا وادەردەکەوێت ئەو بریندارە و ئازاری هەیە".\nمیوانی سه‌رهێڵ: 296\nکۆی سه‌ردان: 19563091


کەلتورە سەیرەکان لە جەژندا\nئەگەرچى کەلتوری موسوڵمانان لە وڵاتە عەرەبیی و ئیسلامیەکاندا لە بەڕێکردنی جەژنی قورباندا هاوشێوەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەندێک گەل و وڵات هەن کەلتوری جەژنی تایبەت بە خۆیانیان هەیە، لێرەدا سەیرترین ئەو کەلتورانەتان بۆ دەخەینەڕوو کە سەرنج رادەکێشن.\nجۆش و خرۆشى قوربان\nخەڵک لە هەردوو وڵاتی مۆریتانیا و سەنگال، وەک دوو وڵاتی دراوسێ، شانازی دەکەن بە سەربڕین و قوربانییکردنەوە، ئەوان بایەخ بە ئاژەڵی گەورە و شاخداری شاخدرێژ دەکەن بۆ قوربانییکردن، بەجۆرێک ئاژەڵەکە رەنگی سپی بێت، بەوەش خاوەن قوربانییەکە دەبێتە خاوەن پێگە و ناوبانگ لەناو کەسوکارەکەیدا، لەکاتێکدا کەسانی تر کاوڕی بچوک دەکڕن و بەدرێژایی سال خزمەتی دەکەن و بایەخی پێدەدەن و شەونخونی دەکەن بۆ قەڵەوکردنی و لە ماڵدا دەیبەستەوە تا رۆژی جەژن، چونکە باوەڕێکیان باوە لایان، کە بەستنەوەی قوربانیی لە ماڵدا خێزان لە ئیرەیی دەپارێزێت، لەوەش سەیرتر ئەوەیە کە هەفتانە حەمامێک بەو ئاژەڵە دەکەن و بە سابون دەیشۆن، هەندێک پێش سەربڕین، بۆن لە ئاژەڵی قوربانییەکە دەدەن\nخواردن بۆ مردوو\nلە فەڵەستین، دانیشتوانى ئەم وڵاتە لە جەژنی قورباندا سەردانى گۆڕی مردووەکانیان دەکەن و خواردنیان لەسەر گۆڕەکانیان بۆ دادەنێن، پارچە گۆشت لەسەر لێواری گۆڕەکانیان بەجێدەهێڵن بۆیان، هەروەها لەگەڵ خواردندا، شیرینیشیان بۆ بەجێدەهێڵن لەسەر گۆڕەکانیان و پاشان نوێژیان لەسەر دەخوێنن.\nحەسیر لە بەحرەین\nبەحرەین وڵاتێکی عەرەبییە، هاوشێوەی وڵاتانی تر کەلتورێکی تایبەت بەخۆی هەیە، سەرەڕای کەلتوری ئیسلامیی هاوبەش لەگەڵ وڵاتانی تری عەرەبیی و ئیسلامییدا، ئەو کەلتورەش بریتیە لەو کەلتورە ناسراوەی بەحرەین کە تیایدا منداڵان ئاهەنگ دەگێڕن بۆ ئەوەی ئاژەڵی قوربانییەکە دەخرێتە دەریاوە و سرودێکی ناوچەیی دەوترێت. لە بەحرەین حەسیرێکی لە پەلکی خورما دروست دەکەن و گەنم و جۆی لەسەر دەچێنن، هەڵیدەواسن بە دیواری ماڵدا تا گەورە و بەرز دەبێت، پاشان دەیخەنە دەریاوە لە رۆژی وەستان لە کێوی عەرەفە.\nلە چین یارییەک هەیە بەناوی رفاندنی کاوڕ، گرنگترین رووخساری ئاهەنگی موسوڵمانانی چینە لە یەکەم رۆژی جەژنی قورباندا، ئامادەبووانی ئاهەنگەکە بە دواى یەکدا و بە سواری ئەسپ بەخێرایی زۆر کاوڕێک دەڕفێنن، ئەو کەسەی لە کردەکەدا کەمترین کاتی ببات، بە سەرکەوتوو دادەنرێت. پاش سەرکەوتن پیاوانی خێزانەکە لە دەوری کۆدەبنەوە و دوعا و ئایەتی قورئانی بەسەردا دەخوێنن بۆ ماوەی پێنج خولەک، پاشان گەورەی خێزانەکە سەری دەبڕێت.


نه‌وتی سعودیه ده‌بێته جێگره‌وه‌ی ئێران\nشای سعودیە بەڵێن بە سەرۆکی ئەمریکا دەدات، وەک جێگرەوەیەک بۆ نەوتی ئێران لە بازاڕەکانی جیهاندا، ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتی وڵاتەکەی زیاتر بکات.\nکۆشکی سپی لە راگەیێندراوێکیدا ئاشکرایکرد، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەڕێگەی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە شا سەلمان، شای سعودیە کردووە و باسی زیادکردنی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتی سعودیەیان کردووە.\nترەمپ داوایکردووە سعودیە دوو ملیۆن بەرمیل نەوتی زیاتر بخاتە بازاڕەوە بۆ ئەوەی نرخ دابەزێت.\nبەپێی راگەیێندراوەکەی کۆشکی سپی، شای سعودیە بەڵێنی بە دۆناڵد ترەمپ داوە، ئەگەر پێویست بکات، ریاز ئامادەیە ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتی وڵاتەکەی زیاتربکات.\nلەبارەی زیادکردنی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتی وڵاتانیش لەسەر داوای ترەمپ، ئیسحاق جەهانگیری، جێگری یەکەمی سەرۆککۆماری ئێران لە راگەیێندراوێکیدا دەڵێت "هەر وڵاتێک ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت لە دژی ئێران زیادبکات، خیانەت لە گەلی ئێران و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات کە دەبێت رۆژێک باجی ئەو خیانەتەی بدات".\nهاوکات دۆناڵد ترەمپ لە هەڤپەیڤینێکی تەلەڤیزیۆنیدا لە وەڵامی رۆژنامەنووسێک کە دەڵێت کێ نرخی نەوت دەشێوێنێت؟ لە وەڵامدا دەڵێت "ئۆپیک نرخی نەوت دەشێوێنێت".\nلە دوایین کۆبوونەوەی رێکخراوی ئۆپێک و وڵاتانی دەرەوەی ئۆپێک، لەسەر داوای سعودیە و رووسیا رازیبوون بە زیادکردنی بەرهەمهێنانی نەوت بە بڕی یەک ملیۆن بەرمیل، بەڵام ئەمریکا بەو بڕەش ناڕازییە و داوادەکات نەوتی زیاتر بەرهەمبهێنرێت بۆ دابەزینی نرخ.\nئێران، ڤەنزوێلا و عێراق دژی بەرهەمهێنانی زیاتری نەوتن، چونکە دەبێتە هۆی دابەزینی نرخ و قەیرانی ئابوورییان خراپتر دەکات.\nلەماوەی دوو ساڵی رابردوو نرخی نەوت گەیشتە 30 دۆلار، ئەوەش زیانی گەورەی بەو وڵاتانە گەیاند پشت بە نەوت دەبەستن، بەڵام لە سەرەتا ئەمساڵەوە نرخی نەوت بەرزبووەوە، ئێستا هەر بەرمێلێک نەوتی برێنت نزیکبووەتەوە لە 80 دۆلار.\nئەم هەواڵە 10279جار خوێندراوەتەوە


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئاگاداری کارە تیرۆریستیەکی شاری ئیستانبول دژ بە گەشتیارانی بیانی لە ئەو شارە کاری دەزگای سیخوری تورکیا میت بووە بوو ئەوی رژیمی کوردکۆژی تورکیا لە وەلاتانی ئەورووپا ورۆژئاوا دژ بە کوردەکان یارمەتی وەربگرێت\nئاگاداری کارە تیرۆریستیەکی شاری ئیستانبول دژ بە گەشتیارانی بیانی لە ئەو شارە کاری دەزگای سیخوری تورکیا میت بووە بوو ئەوی رژیمی کوردکۆژی تورکیا لە وەلاتانی ئەورووپا ورۆژئاوا دژ بە کوردەکان یارمەتی وەربگرێت\n. و تەقینەوەکی شاری ئەستنبول کاری دەزگای هەوالگەری تورکیاییە. ئەردۆغان ئیستراتیژیکی دژ بە کوردەکان شکەستی هیناوە ئیستا دەست بوو پیلانی چەپەلی جوراجور دەبات دژ بە کوردەکان ئیستا کوردەکان دەبێت زۆر ئاگاداری هەلسوکەوتی رژیمی داگیرکەری تورکیا بێت.\nسەرچاوەێکی ئاگادار تورکیا هیزی خۆیی لەبرانبەر کوردەکان لە دەست داوە بووی پەنا دەبات بوو کاری وەها کە دەزگای هەوالگەری تورکیا میت دەست بە تێرۆری گەشتیارانی بیانی دەکات بوو ئەویی وەڵاتانی رۆژئاوا دەلیان بەحالی تورکیا بەسوتیت هاوکاری تورکیا بکەن دژ بە کوردەکان.\nهەموو دۆنیا ئاگادارە کە کورد هەرگیز دەست بە کاری وەها دژ بە گەشتیارانی بیانی ناکات چونکە کورد کیشەی لە گەل گەشتیارانی وەلاتانی رۆژئاوادا نییە کورد داوایی ماڤی خۆی ئەکات ئەویش بەریووەبەری خۆسەرییە بە دەست هاوەردنی ماڤی کورد.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۰/۲۴/۱۳۹۴ ۱۱:۱۳:۰۰ قبل‌ازظهر