هنری لیڤی: دەكرا لە عەفرین بە توركیا بڵێین ستۆپ\nلەلایەن رووداو 15/4/2018\nبێرنار- هنری لیڤی، فەیلەسووف و سیاسەتوانی فەرەنسی لەنێوان سیروان بارزانی و شێخ جەعفەردا\nئەمەی خوارەوە دەقی هەڤپەیڤینێكە لەگەڵ بیریار و فەیلەسووف و سیاسەتوانی فەرەنسی بێرنار- هنری لیڤی كە رۆژنامەوانان ئەلێكسیس لاكروا و كریستیان ماكاریان بۆ گۆڤاری (ئێكسپرێس)ی فەرەنسی كردوویانە و بەهۆی سەرنجڕاكێشیی گفتوگۆكە، بەباشمان زانی بە كەمێك كورتكردنەوەوە (لەبەر درێژیی هەڤپەیڤینەكە) ، لێرەدا بیخەینەوە بەرچاوی خوێنەرانی (رووداو).\nئەردۆغان پڵنگێكە لە كاغەز\nئێكسپرێس: بێرنار- هنری لیڤی، ئەم ناوە وەكو براندێكی لێهاتووە! سەرۆكەكان دەڕۆن و تۆ دەمێنیتەوە، بەڵام لە چ پلە و پیشەیەكدا: فەیلەسووف، نووسەر، پیاوێكی قۆز، بزنسمان، ئیلهامبەخشی سیاسەتی دەرەوە... تۆ بووی بە وێنەیەكی كاریكاتۆری بۆ پیاوی دەسەڵاتدار بە تایپە فەرەنسیەكەی...\nهنری لیڤی: "بزنسمان"! شتێكی چەند گاڵتەجاڕانەیە. ئێوە ویكیپیدیا زۆر دەخوێننەوە كە هەمیشە خەریكە من لە لیستێكی تێكەڵ و پێكەڵدا پێناسە بكات، زۆربەی جاران حەقیقەت و ساختە ئاوێتە دەكات، یان زانیاریی پشتڕاست و ڕستێك لە شتی هەڵبەستراو و هەواڵی درۆ. نەخێر پیشە راستەقینەكەی من ئەوەیە كە هەمیشە شانازیی پێوە دەكەم: كاری فەلسەفی و هەوڵدانە لەڕێی ئەو فەلسەفەیەوە بۆ پەرەپێدانی گفتوگۆ. بۆ نموونە نیشانی بدەم كە دراما راستەقینەكەی ئەمریكا ئەوە نییە ترامپ چووبێتە جێی ئۆباما، بەڵكو ئەوەیە كە هەردووكیان ڤێرجیل-یان (1) لەبیركردووە.\nئێكسپرێس: ئەمە هەمان بیرۆكەیە كە لە دوایین كتێبەكەتدا دەتەوێ پەرەی پێبدەی..\nهنری لیڤی: پێكات.. یەكێ لە تیۆرییەكانی من ئەوەیە كە ئەمریكا لەلایەن لاتینەكانەوە ئاوا كراوە، ئەوان داستانی (ئینیادە)ی ڤێرجیل-یان دەرخ بوو.. باوكانی دامەزرێنەر و پڕ حەماسی لاتین ئەو هەستەیان هەبوو كە ئەوان میراتگری (ئینیاس)ی هەڵاتوون لە وێرانكاریی تەروادە. ئینیاس دەریای بڕی بۆ ئەوەی لە رۆما تەروادەیەكی دیكە بنیات بنێتەوە. جگە لەوەش، ئەوە بۆ ئەوان ئەوروپای دێرین بوو كە لێی هەڵاتبوون و هەموو پاشماوە پڕ بەهاكانیان هێنا و پاراستیان، پاشان هەر بە ئاراستەی رۆژئاوا دوورتر رۆیشتن بۆ ئەوەی ئاوەدانی بكەنەوە، رۆیشتن بەرەو ئینگلتەرای نوێ، خاكی بەڵێندراو. جا قەیرانە راستەقینەكەی ئەمریكا لێرەدایە: لەبیركردنی ئەم میراتە ئەوروپیە. لە بەرامبەریشیدا پێنج هێزەكە راوەستاون: رووسیا، چین، ئێران، توركیا و هەموو وڵاتانی عەرەبی كە پارێزەر و پشتیوانی رادیكاڵیزمی ئیسلامین.\nباراك ئۆباما و دۆناڵد ترامپ دوو ڕووی یەك دراون\nئێكسپرێس: تۆ ناوت لێناون "پێنج پادشاكە"..\nهنری لیڤی: بەڵێ، ئەوە ئەو ئاستەنگە راستەقینەیەیە كە ئەمڕۆ بەرەوڕووی رۆژئاوا بووەتەوە. ئەمانە دوژمنایەتیخوازن، شەڕەنگێزن، بە لووتبەرزی و ئیستیفزازەوە دژایەتی لیبراڵیزم دەكەن. كاتێكیش لە ئێمەی رۆژئاواییەوە شتێك فێردەبن، هەر بۆ ئەوەیانە كە دوایی زۆر بە خراپی قەرزەكەت بدەنەوە. تۆ دەزانی، ئێران بۆ نموونە، كە ئەم ناوەیان لێنا، بەهۆی كودێتایەكی سەربازیی پڕ دەلالەت بوو كە نازیەكان دەیانویست؟ ئەوە ئەوان بوون لە ساڵی 1935 فارسەكانیان هاندا بۆ ئەوەی دەستبەرداری ناوی فارس ببن و وڵاتەكە ناوبنێن ئیران كە رێك بەمانای "وڵاتی ئاریان" دێت. ئەوان بوون ئەم شتە ترسناكەیان لە كەللەی فارسەكاندا چاند كە رێك لەسەر تیۆرەی ئێتنیكی بیناكراوە و بیرۆكەی (هیندۆ ئەوروپی) پیرۆز دەكات و ئەمە تا ئەمڕۆش درێژەی هەیە. ئێمە ئەمڕۆ كە ئەمە بەبیر دێنینەوە، كە لەم "كەروێشك"ـە مێژووییە دەسڵەمینەوە، بە هەڵكۆڵینی ئەم بناغە نیشتیمانی- سۆشیالستی (نازی)یەی ئەمڕۆ وەكو دیكۆرێك لەلایەن رژێمی ئایەتوڵڵاكانەوە كەڵكی لێوەردەگیرێ، زۆر خەسڵەتی "فاشیۆئیسلامی" دەبینین كە لەناكاو بەدیاردەكەون. ئەمە ئەو شتەیە كە بۆ من گرنگە. ئەمە گرنگترە لە چەلەحانێ لەگەڵ میلانشۆ و مارین لوپێن (2)، یان مشتومڕ لەبارەی رەنگی كراسەكەم.\nئێكسپرێس: تۆ بۆ دەستێوەردانی سەربازی لە لیبیا پەنات بردبووە بەر هەڵخەڵەتاندن، دوایی ئیمانوێڵ ماكرۆن زۆر بە توندی رەخنەی لەو دەستێوەردانە گرت. كە ئاوڕێك لەدواوە بدەینەوە كارەساتێكی گەورە دەبینین. كەس بیر لەوە ناكاتەوە بەرگری لە رژێمی قەزافی بكات، بەڵام بە رووخاندنی، شەڕی نێوان گرووپەكان سەری گرت و شەپۆلێكی نەبڕاوەی كۆچبەرانیشی لێكەوتەوە..\nهنری لیڤی: شەپۆلی نەبڕاوەی كۆچبەران، ئەوەندەی من بزانم، لە لیبیاوە نییە بەڵكو لە سووریاوەیە، هۆیەكەشی دەستێوەردانی سەربازی نەبوو لە لیبیا ئەوەندەی كە دەستێوەرنەدان بوو لە سووریا.\nدەبێ بپرسین ئایا توركیا مافی ئەوەی ماوە لە ناتۆدا شوێنی هەبێ؟\nئێكسپرێس: رای گشتی لە رۆژئاوا بووەتە نەیار و دوژمنی پرەنسیپی دەستێوەردانی سەربازی لە ململانێكاندا، چۆن وەڵامیان دەدەیتەوە؟\nهنری لیڤی: من لەم قۆناغەی ژیانمدا تەنیا لە یەك شت پەشیمانم. تەنیا یەك شت هەیە كە بەهۆیەوە داوای لێبوردن لە نەوەكانی داهاتوو بكەم، ئەویش شكستهێنانم بوو لە قایلكردن بە زەروورەتی دەستێوەردان لە سووریا. 400 هەزار كوژراو، زیاتر لە 12 ملیۆن ئاوارە، نیوەی دانیشتووانەكەی ئاوارەن و داعشیش لە هەموو شوێنێكە، ئەمەیە شكستی ئێمە، ئەمە نەنگییەكی گەورەیە بە تەوێڵمانەوە و هەر ئەمەش خۆكوژیی راستەقینەی دیمۆكراسیە وەك هەمیشە.\nئێكسپرێس: مەبەستت چییە لە "وەك هەمیشە"؟\nهنری لیڤی: سیستمە دیموكراسیەكان هەمیشە دژی دەستێوەردان بوونە. لە سەردەمی كۆمەڵكوژیی ئەرمەنەوە لە ساڵی 1915، لەكاتی شەڕی نێوخۆی ئیسپانیادا لە 1936. ئانشلۆس (لكاندنی نەمسا بە ئەڵمانیای نازییەوە) لە 1938. شۆڕشی بۆداپست لە 1956، هەروەها كاتێك پۆڵۆنیا لە ساڵی 1981 دژی سۆڤیەت وەستایەوە. ئەمە سەرەولێژیەكی سروشتییە، وەكو یاسای لێهاتووە. ئیستیسنا ئەوەیە كە بوێریی دەستێوەردانت هەبێ، بەداخەوە.\nئێكسپرێس: ئەی مەگەر دیموكراسی بریتی نییە لە ئیعتیبار دانان بۆ رای گشتی؟\nهنری لیڤی: ئیعتیبار دانان بەڵێ بە دڵنیاییەوە، بەڵام ببینە كۆیلەی؟ بە دڵنیاییەوە نا. ئینجا شتێك هەیە من ناوی دەنێم "ئیمپراتۆری"، دیكتاتۆریەتی "ڕا" و دیسپۆتیزم، یان ئیستیبدادی گەل.\nئەوە نازییەكان بوون فارسەكانیان هاندا بۆئەوەی دەوڵەتەكەیان ناوبنێن ئێران\nئێكسپرێس: راستە، بەڵام ئەوەی ئاراستەی دنیای گۆڕی تەنیا ئیمپراتۆریەت بوو، لەم حاڵەتەشدا ولایەتە یەكگرتووەكان كە ئێستا بڕیاری داوە دەست لە سیاسەتی دەستێوەردان هەڵگرێ، هەست ناكەی بەجۆرێ لە جۆرەكان تەنیا تۆی كە لەمە پەشیمانی؟\nهنری لیڤی: لەوانەیە، بەڵام بەنیسبەت منەوە ئەمە پڕتەمومژترین و كارەساتبارترین دیاردەیە لە ئەمڕۆماندا، لەم روانگەیەوە، دووبارەی دەكەمەوە: باراك ئۆباما و دۆناڵد ترامپ دوو ڕووی یەك دراون. ئەگەر ئەمریكا بڕیاری دابێ بە یەكجاری پشت لەم بەهرەیەی بكا، تەنیا ئەوروپا هەیە كە مەشخەڵی دیموكراسی بەدەستەوە بگرێ، بەڵام ئایا دەیكات؟ ئەم گومانە، ددانی پێدادەنێم، زۆر دەمترسێنێ.\nئێكسپرێس: ئەمریكا بە لەدەستدانی سەربازەكانی لە ئەفغانستان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست زۆر زیاتر لە پشكی خۆی باجی داوە..\nهنری لیڤی: ئەمە مەسەلەی پشك نییە، ئەمە قەرزێكە كە نابێ چاوەڕێی وەرگرتنەوەی بی. شەڕ لەپێناوی شەرەف، لەپێناوی عەدالەت، لەپێناوی جیهانێكی باشتر، شتێكە لە جەوهەردا بێ كۆتاییە، دەستی لێ بەرنادەین، ئەمە ئەركێكی ناكۆتایە تەنیا مەگەر بڕیارمان دابێ كە رازی بین بە دۆڕان.\nئێكسپرێس: بەڵام تەنانەت لە فەرەنساش، پاش سەردەمی ساركۆزی و هۆلاند كە مەحكوم بوون بە ئەجێندای پارێزگارانی نوێ، هەڵبژاردنی ماكرۆن ئاراستەكەی گۆڕی، ئایا ترسێك هەیە لە گەڕانەوەی ریالپۆلیتیك؟\nكوردستانی سەربەخۆ لە پاش ئیسرائیل دەبێتە دووەم دەوڵەتی دیموكراسی لە ناوچەكەدا\nهنری لیڤی: بڕوا ناكەم ماكرۆن تا ئەو رادەیە كە تۆ باسی دەكەی، ببێتە سیاسییەكی واقیعی. تەماشای ئەو رۆژە بكە كە بەرامبەر پوتین جەسارەتی نواند و تەئكیدی لەوە كردەوە كە (رووسیا تودەی) دەزگایەكی میدیایی رێزدار نییە بەڵكو لابۆرێكی پروپاگەندەیە. یان ئەو رۆژەی كە سەرەڕای تووڕەبوونی ئەردۆغان، لە ئەلیزێ پێشوازی لە سەرۆكوەزیران نێچیرڤان بارزانی كرد. یان ئەوكاتەی لە حزووری زی جینگ پینگ-دا باسی بەها دیموكراسییەكانی كرد، شتەكە بەو دەرەجەیەش خراپ نییە.\nئێكسپرێس: دەزانین تۆ زۆرتر لە فرانسوا هۆلاند نزیك بووی؟\nهنری لیڤی: بووم، بەڵێ راستە، بە سیاسەتی نێودەوڵەتیی هۆلاند سەرسام بووم، بەڵام ماكرۆنیش لەو بوارەدا كاری باشی كردووە.\nئێكسپرێس: وەكو چی؟\nهنری لیڤی: بەو قەناعەتە گەیشتووە كە پوتین هەر بەتەنیا ركابەرێكی ستراتیژی نییە، بەڵكو دوژمنێكی ئایدیۆلۆژیشە. تێگەیشتووە كە تاكە نیەتی راستەقینەی تۆڵەكردنەوەیە لە ئەوروپا و تێكدانی سەقامگیرییەكەی.\nئێكسپرێس: دەكرا چی بۆ ئەو كوردانە بكرێ كە لە عەفرینی سووریا تووشی شكست هاتن لەسەردەستی توركەكان؟\nهنری لیڤی: ئەردۆغان ئیبتیزازیە، بەڵام پڵینگێكیشە لە كاغەز، دەكرا پێی بڵێن "ستۆپ"، بەڵام ئەوە پێویستی بە بوێرییەكی چەرچڵیانە هەبوو.\nئێكسپرێس: هیچ كەسێك، نە لەسەر ئاستی ناوچەكە و نە لەسەر ئاستی جیهان، پێناچێ لەم كاتەدا حەز بە دەركەوتنی دەوڵەتێكی كوردی بكات. پێتوایە شەڕی تۆ بۆ بەدەستهێنانی ئیعتیرافێكی لەوجۆرە هێشتا مانایەكی مابێ؟\nهنری لیڤی: ئەوە ئابڕووچوون بوو. پێشتر زۆرمان گوتووە لەبارەی ئەوەی ئاخۆ توركیا لە ئەوروپادا شوێنێكی هەیە؟ ئەمڕۆ، دەبێ و ئەركی ئێمەیە گفتوگۆیەكی نوێ بكەینەوە: ئایا بەڕاستی توركیا مافی ئەوەی ماوە لە ناتۆدا شوێنی هەبێ؟ بڕوام پێبكە ئەم ئەگەری دەركردنە لە ناتۆ زۆر لە تای تاوانكاریی ئەردۆغانی دادەبەزاند.\nئێكسپرێس: چارەنووسی رۆژهەڵاتی ناوین چۆن دەبینی؟ دابەش دەبێت بۆ دەوڵەتی ئەو گرووپانەی وەكو ئیسرائیل كاریان كردووە؟\nهنری لیڤی: بۆ یەك جاریش بێ خۆت لەم چەلەحانەیەی لایەنگرانی تیۆری پیلانگێڕی بەدوور بگرە. من هیوای چارەسەرێكی بێ پێچ و پەناتر بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەخوازم.\nهنری لیڤی: ئەوەندەی لەتوانادا بێت، پشتگیریكردنی هێزە دیموكراتەكان. لێرەدا پێویستمان بە كوردستانێكی سەربەخۆ هەیە كە پاش ئیسرائیل دەبێتە دووەم دەوڵەتی دیموكراسی لە ناوچەكەدا. دەزانن كە بەناو ریالیستەكان زۆربەی جاران لە هەمووان ناواقیعیترن. چاك دەیانناسم، دەیان ساڵە لەگەڵ بەرپرسە خنكێنراوەكان بە شانوباڵی "سەقامگیری"ی دەوڵەتە دیكتاتۆرەكاندا هەڵدەڵێن. كام سەقامگیری؟ سەركوت و داپڵۆسین هەمیشە و لە هەموو شوێنێك زوڵمە، بەڵام جەنگ و ناسەقامگیریش.\nئێكسپرێس: ئیسرائیل تاكە دەوڵەتە كە پشتیوانی لە سەربەخۆیی كوردستانی عێراق دەكات، ئەمە لەبەرئەوەی سەنگەری پێشەوەی رۆژئاوایە؟\nهنری لیڤی: بە دڵنیاییەوە لەبەرئەوەی لە ئیسرائیل هاوسۆزییەكی ئیختیاری لەلایەن گەلی جوو بۆ كورد هەیە. راستتر بڵێم: چارەنووسێكی هاوبەشیان هەیە. رزگاربووانی هۆلۆكۆست كە دەوڵەتی ئیسرائیلیان دامەزراند، نەوەی نەوەكانیشیان ئەوە لەبیر ناكەن كە چ ئازار و ئەشكەنجەیەكە "میللەتێكی زیاد" بی. گرنگیدانی ئەوان بە برا كوردەكانیان لەوجۆرەیە كە جان باتوشكای چیكی (3) ناوی لێناوە "یەكدەستیی نێوان دۆڕاوەكان".\n(1) پەپلیۆس ڤێرجیلیۆس مارۆ ناسراو بە ڤێرجیل (70- 19 پ. ز) شاعیری رۆمانی و دانەری قەسیدەی (ئینیادە) كە دوو ساڵ لە پاش مەرگی بڵاوكرایەوە و بەلای رۆمانەكانەوە وەكو سروودێكی نیشتیمانی سەیر دەكرا.\n(2) جان لۆك میلانشۆ، سیاسەتوانی چەپی فەرەنسی و، مارین لوپێن سیاسەتوانی سەر بە بەرەی راستڕەوی فەرەنسی.\n(3) جان باتوشكا، فەیلەسووف و بیریاری چیكی.\nنیشانەکردن : هنری لیڤی\n6547 ژمارەی بینین


”ئەوەی ئەمڕۆ لەدونیای ئێمەدا ئامادەیە بریتییە لەھێزگەلێکی گەورە کە تەواو بەو دۆخەی دروستکراوە ناڕازییە. ژمارەیەکی زۆر لەخەڵک کە ھەستدەکەن دزیی گەورەیان لێکراوەو دونیاکەیان وێرانکراوە. ئەم ناڕازییبونە لەجەوھەردا ھەمان ئەو روحییەتە ناڕازییەیە کە پێش دروستبونی بزوتنەوەی گۆڕان ئامادەبو، بەڵام جیاوازییەکە لەوەدایە، کە ئەزمونی گۆڕان ناڕازاییبونەکانی ئەمڕۆکەی بارگاویکردوە بەبڕێکی بەرچاو لەنائومێدیی سیاسیی."\n”تاکە چارەسەری حوکمڕانان (بۆ ئەم دۆخەی ئەمڕۆ) بریتییە لەدرێژەدان بەمەیل‌و واقیعی دەسەڵاتی خێزانیی، پەنابردنی بەردەوام، یان ھەڕەشەی بەردەوام بەپەنابردن بۆ توندوتیژیی، چەسپاندنی زیاتری پایەکانی سوڵتانیزمی سیاسیی، پەراوێزخستنی تەواوەتی فۆرمە جیاوازەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سیاسیی‌و ناسیاسیی، قوڵکردنەوەی زیاترو بەردەوامی پارچەپارچەبونە سیاسیی‌و کۆمەڵایەتییەکان، درێژەدانێکی ترسناک بەپێشێلخستنی مافە سەرەتاییەکانی مرۆڤ‌و سوکایەتیکردنێکی سیستماتیکی بەکەرامەتی مرۆڤەکان."\n”لەھەرێمی کوردستاندا نەک تەنھا پرۆسەی”گواستنەوە بۆ دیموکراسییەت” تەواو وردوخاش کراوە، سوڵتانیزم لەزۆر بواردا چەسپاوە، سیستەمی پەرلەمانتاریزم کراوە بەگاڵتەجاڕیی‌و ھەمو ناڕەزایەتییەکی کۆمەڵایەتیی‌و سیاسیی وەکو سەگوەڕییەک مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت، بەڵکو ھاوکات شتێک لەعەقڵانیەتی سیاسیی‌و خەمی نیشتیمانیی‌و پاراستنی ژیانی گشتیی، لەسیاسەتی کوردیدا نەماوە."\n”وەکچۆن لەڕۆژانی خۆپیشاندانەکانی هەڤدەی شوباتدا ئەو ئۆرگانە رەسمیی‌و حکومییانەی کە هەبون هیچ دەسەڵاتێکیان نەما و هەمو دەسەڵاتەکان کەوتنە دەستی ئۆرگانە حزبییە ئاشکراو نهێنییە ئاراستەکراوەکان‌و هیچ کاربەدەستێکی ناو حکومەت نەیدەتوانی بڕیاری تەنانەت ئۆرگانێکی حزبیی بوەستێنێت، ئاوهاش لەدۆخی دوبارەبونەوەی ناڕەزایی دەربڕینی توندوتیژانەدا کوردستان بەکردەوە دەکەوێتە بەر رەحمەتی هەمو ئەو هێزو میلیشیاو رێکخراوە ئاشکراو نهێنییانەی کە حزب بۆ گیانی خەڵک‌و کۆمەڵگا قەڵەوی کردون. ئەزمونی ئەسەدو یەمەن‌و لیبیاو تورکیای ئەمڕۆکەی ئەردۆگانیش، نمونەیەکی باشن بۆ لاسییکردنەوەیان لەکوردستاندا."\n”کۆمەڵگای ئێمە ھاوکات پڕبوە لەچەکی تۆقێنەرو ھێزگەلێکیش ئەو چەکانەی لەدەستدایە ھیچ یاسایەک‌و ھیچ بەھایەکی ئەخلاقیی جڵەویان ناکات‌و بەچەشنێکی ترسناک سەربەخۆیی خۆیان وەرگرتوە، سەنتەرێکی دەسەڵات نەماوە کە ھیچ یەکێک لەلۆردە سیاسیی‌و سەربازییەکان ملکەچی ئەمرو نەھییەکانی بێت‌و رێز لەبڕیارەکانی بگرێت، چەندین سەنتەری جیاوازی دەسەڵات لەوڵاتدا دروستبوە کە ھەریەکەیان بوە بەئەمیرێک لەئەمیرە زۆرەکانی جەنگ لەناوچەکەی خۆیدا."\n”گرفتی کوردستان ئەوەیە حوکمڕانییەکەی بەرەو ئەوە دەڕوات ببێتە حوکمڕانێتییەکی سوڵتانیی دیکتاتۆریی عەیار ٢٤و ھێزە سیاسییە ریفۆرمخوازەکانی رۆڵێکی ئەوتۆیان نەمێنێت لەناو نەخشەدانانی سیاسی لەکوردستاندا."\nکۆمەڵێک پەرەگرافی کەم لە دواھەمین نووسینی کاک ئاراس فەتاح و من لە ڕۆژنامەی ئاوێنەدا کە لەچەند ھەفتەی ڕابردوودا بڵاوکرایەوە.


له زیادكردنێكدا زیاتر له هه‌زار و 800 پارچه كه‌لوپه‌لی فیلمه ناوداره‌كان ده‌فرۆشرێت\n:: PM:02:49:12/05/2022 \nله زیادكردنێكدا كه كۆمپانیای "پرۆپستۆر" له لۆس ئه‌نجیلۆس له ئه‌مه‌ریكادا به‌ڕێوه ده‌بات كه كۆمپانیاكه تایبه‌ته به هه‌ڵگرتنی كه‌لوپه‌لی ئه‌و فیلمه ناودارانه‌ی به‌رهه‌م هێنراون، بڕیاره له‌ناو ئه‌م مانگه‌دا زیاتر هه‌زار و 800 پارچه له كه‌لوپه‌لی چه‌ندان فیلمی ناودار بۆ فرۆشتن پێشان بدات.\nپێگه‌ی "ئیلاف" ئه‌مڕۆ پێنجشه‌م 12ی ئایار بڵاوی كردووه‌ته‌وه، بڕیاره كۆمپانیای "پرۆپستۆر" له لۆس ئه‌نجیلۆس له 21 تا 24ی ئه‌م مانگه، له زیادكردنێكدا زیاتر له هه‌زار و 800 پارچه له كه‌لوپه‌لی فیلمه ناوداره‌كان پێشان بدات. له ئێسته‌یشه‌وه نرخی كه‌لوپه‌له‌كان دیاری كراون كه سه‌رجه‌میان ده‌گه‌نه ملیۆنان دۆلار.\nبه‌پێی پێگه‌كه، زۆربه‌ی پارچه كه‌لوپه‌له‌كانی فیلمی "شه‌ڕی ئه‌ستێره‌كان" له‌و زیادكردنه‌دا پێشان ده‌درێن كه له ساڵی 1977دا هاتووه‌ته به‌رهه‌م. جێگری به‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیاكه چاك كۆستاس گوتوویه‌تی، كه‌لوپه‌لی فیلمی "شه‌ڕی ئه‌ستێره‌كان" به‌لای هه‌وادارانی فیلمه‌وه گرنگن، بۆیه كه‌لوپه‌له‌كان خۆیان له ملیۆنان دۆلار ده‌ده‌ن.\nئه‌وه‌شی گوتووه كه جیا له‌و فیلمه، به‌شێك له كه‌لوپه‌له‌كانی فیلمی "ئه‌ندیانا جۆنز ئاد زی لاست كرۆزاید"یش بۆ فرۆشتن پێشان ده‌درێن، ئه‌وانیش نرخیان له سه‌رووی ملیۆن دۆلاره، ته‌نانه‌ت له‌ناو كه‌لوپه‌له‌كانیشدا جانتایه‌كی ئه‌ندیانا جۆنزیشی تێدایه كه سه‌رنجه‌كانی خۆی له‌باره‌ی فیلمه‌كه‌وه تێیدا نووسیوه.\nزیادكردنه‌كه بێبه‌ش نابی له پێشاندانی كه‌لوپه‌لی فیلمی "باك تو زی ڤیچه‌ر" كه فیلمێكی خه‌یاڵی زانستییه و یه‌ك له فیلمه ناوداره‌كانه، نرخی ئه‌وانیش ده‌گاته 150 تا 200 هه‌زار دۆلار.\nهاوكات به‌پێی گوته‌ی جێگری به‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیاكه، له‌ناو كه‌لوپه‌له‌كاندا بووكه‌شووشه‌یه‌ك هه‌یه به‌ناوی "گیزمۆ" كه له فیلمی "گریكلینز" به‌كار هاتووه، نرخی ئه‌ویش ده‌گاته 120 هه‌زار دۆلار. جیا له سه‌دان پارچه‌ی تر كه له فیلمه سه‌ركه‌وتووه‌كانی دنیادا به‌كار هاتوون.


نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌ركه‌وتوو بۆ مریشكێك\nمن طرف كجه ئازاكه في الجمعة يناير 06, 2012 11:08 pm\nتیمێكی هاوبه‌ش له‌نه‌خۆشخانه‌ی ڤیرتنه‌ریی زانكۆی (مه‌لیك فه‌یسه‌ڵ) هه‌ستان به‌ئه‌نجامدانی نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌ركه‌وتوو بۆ مریشكێك كه یه‌كه‌م نه‌شته‌رگه‌رییه له‌و جۆره له‌سعودیه‌و ناوچه‌ی كه‌نداودا ئه‌نجامده‌درێت.\nله‌وباره‌یه‌وه دكتۆر (ڕه‌مه‌زان عومه‌ر) سه‌رۆكی تیمی پزیشكی پسپۆڕی ڤێترنه‌ری ده‌ڵێت،"تیمه‌كه‌مان سه‌ركه‌وتوو بوو له‌ئه‌نجامدانی نه‌شته‌رگه‌رییه‌ك له‌كۆئه‌ندامی هه‌رسی مریشكێكدا كه مانگێك زیاتربوو به‌ده‌ست فیتقه‌وه ده‌یناڵاند له‌ناوسكیدا، وایلێكردبوو نه‌توانێت خواردن بخوات".\nبه‌پێی هه‌واڵه‌كه‌ی ئه‌لئیتحاد، نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه 30خوله‌كی خایاند‌و توانییان فیتقه‌كه‌ی بكه‌نه‌وه ناوسكی‌و نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌ركه‌وتوو بۆ مریشكه‌كه ئه‌نجامبده‌ن.\nرد: نه‌شته‌رگه‌رییه‌كی سه‌ركه‌وتوو بۆ مریشكێك\nمن طرف ئازاد خوزكه في السبت يناير 07, 2012 2:42 am\nئةك دةست خوش بي هيوا دارم بةردةوام بي


كورد فه‌یلى یه‌كم قوربانیه‌یل چه‌ك كیمیاوى بوین\n"فرانس ڤان ئانرات" بڕیار بوى له ڕووژ 31 كانون دویم گوزه‌یشته نیشتنیگ گریه‌بیاتاد ئه‌را له‌یه‌كه‌وداین مه‌سه‌له‌ى قه‌ره‌بووكردن قوربانیه‌یل چه‌ك كیمیاوى له هه‌ردوگ شار هه‌ڵه‌بجه‌ى عیراقى و سه‌ره‌ده‌شت ئیرانى.\nئه‌و سه‌رچاوه‌یله له سه‌ر زووان هه‌ردوگ شكاتكه‌ر (عه‌لى ره‌حیم) له شار سه‌ره‌ده‌شت ئیرانى و ئه‌ندام لق ڕووژهه‌ڵات(كوردستان ئیران) له ڕیكخریاى كوردۆساید، و هونه‌رمه‌ند (دانیا عه‌لى) له شار هه‌ڵه‌بجه‌ى له هه‌رێم كوردستان عیراق، دادگاگه ئى كه‌یسه ده‌یده یه‌كا ئه‌را قه‌ره‌بووكردن قوربانیه‌یل چه‌ك كیمیاوى.\nله‌ى ماوه چه‌ن كه‌سایه‌تییگ كورد فه‌یلى له‌بان ئه‌وه جه‌خت كه‌ن ك كورده‌یل فه‌یلى ڕیز یه‌كم بوین له قوربانیه‌یل ئه‌و چه‌كه‌یل كیمیاویه ك ڕژیم وه‌رین دژ وه‌كورد و نه‌یاره‌یلى وه‌كارى هاورد و هه‌ر له‌یوا له جه‌نگ عیراق – ئیرانیش وه‌كارى هاورد، ئه‌و سه‌رچاوه‌یله ئه‌وه‌یشه ئاشكراكردن ك ڕژیم وه‌رین په‌یكه‌ر یا جه‌سته‌ى جایڵ وجوانه‌یل كورده‌یل فه‌یلى ك له زندانه‌یل به‌ندى كریاوین كرده‌یانه تاقیگه(مختبر) ئه‌را تاقیه‌وكردن چه‌كه‌یل كیمیاوى و له ئاكامیشا هه‌زاران له‌ى جایڵ جوانه‌یل فه‌یلى بى تاوانه بوینه قوربانى.\nعادل موراد سه‌رۆك ده‌سه‌ى وه‌شوونكه‌فتن كێشه‌یل كورده‌یل فه‌یلى له نویسینگه‌ى سه‌رۆكایه‌تى كۆمار له په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئه‌وه ئاشكراكرد ك :" ئه‌و زانیاریه‌یله ك هانه ژیر ده‌سمان له‌باوه‌ت ماوه‌ى ده‌سگیركردن جایڵ جوانه‌یل كورد فه‌یلى، ك كه‌سوكار و خێزانه‌یلیان ته‌سفیر كریان، ئه‌وه ئاشكراكه‌ید ك له زندانه‌یل جیاجیا بریان ئه‌را زندان نوگره‌سه‌ڵمان له ساڵه‌یل 81 و 82 تا 84 سه‌ده‌ى وه‌رین و له‌و ماوه ڕژیم دیكتاتۆرى هه‌وڵ دیاد له جه‌نگ عیراق-ئیران چه‌كه‌یل كیمیاوى و چه‌كه‌یل ژه‌هراوى تاقیه‌و بكه‌ید تا له جه‌نگه‌گه دژ وه ئیران وه‌كارى بارید".\nعادل موراد ئه‌وه‌یشه ڕووشنه‌وكرد ك :"ڕژیم وه‌رین وه مه‌هانه‌ى نه‌قڵكردنیان ئه‌را زندانه‌یلیگتر، وه‌چه‌ن كاروانیگ یه‌ك له شوون یه‌ك، جایڵ وجوانه‌یل بردیاد ئه‌را ئه‌و ناوچه‌یله ك تاقیگه‌ى پیشخستن چه‌ك كیمیاوى له‌تیان بوى، له‌و سه‌رده‌میشه دكتۆریگ كورد سه‌رپه‌رشتى كردیاده بان ئاو له پارێزگاى سه‌ماوه و له‌بان ئه‌وه جه‌خت كرد ك ئه‌و كورده‌یل فه‌یلیه ك له نوگره‌سه‌لمانه‌و بریان، ئه‌را ئه‌زموون چه‌ك كیمیاوى وه‌كاریان هاوردیان ودویاخر له قه‌ورسانه‌یلیگ ده‌سه‌جه‌مى له ناوچه‌ى عه‌رعه‌ر له نزیك مه‌رز سعودیه،خاكیان كردیاد".\nصادق مه‌سعودى پارێزه‌ر له ده‌سه‌ى وه‌رگریكردن له كه‌یس كورده‌یل فه‌یلى له په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ڕ شه‌فه‌ق ئه‌وه ڕووشنه‌وكرد ك :"ئه‌و شایه‌ته‌یله ك ئه‌را دادگا باڵاى تاوان تایبه‌ت وه‌تاوانه‌یل سه‌ران ڕژیم وه‌رین دژ وه كورده‌یل فه‌یلى چڕیان، له شایه‌تیداینیان له‌بان ئه‌وه جه‌ختكردن ك ڕووڵه‌یل به‌ندكریایان له‌و سه‌رده‌مه تویش ئه‌زموونه‌یل چه‌ك كیمیاوى هاوریان له تاقیگه‌یلیگ سه‌ربازى و شه‌هید كریان و تا ئیسه‌یش ته‌رمه‌یلیان بى نوین كریانه".\nله لاى خوه‌یه‌و قازى و قائمقام هه‌ڵه‌بجه گۆران ئه‌دهه‌م له په‌یوه‌ندییگى وه‌ل ماڵپه‌ر شه‌فه‌ق ئه‌و تاوانه‌یله ك ده‌رهه‌ق كورده‌یل فه‌یلى ئه‌نجام دریان وه "سه‌ره‌تاى هه‌ڵمه‌ته‌یل جینۆساید ملله‌ت كورد" شماره كرد.\nگۆران ئه‌دهه‌م ئه‌وه‌یشه ئاشكراكرد ك :"به‌ڵگه‌نامه‌و دوكیومێنته‌یل فره‌یگ خریا وه‌رده‌س دادگاى باڵاى تاوان تایبه‌ت وه‌كورده‌یل فه‌یلى ئه‌وه چه‌سپانن ك ڕژیم وه‌رین جایڵ وجوانه‌یل كورده‌یل فه‌یلى له تاقیگه‌یل پیشخستن چه‌ك كیمیاوى وه‌كارهاورد".\nگۆران داوا له كه‌سوكار قوربانیه‌یل ئه‌زموونه‌یل كیمیاوى كرد له دادگاى (لاهاى) شكات بكه‌ن و ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌یله ك ها وه‌ده‌سیانه‌و پیشكه‌شى وه‌و دادگا بكه‌ن و داواى قه‌ره‌بوو بكه‌ن له‌و كۆمپانیایه‌یله ك ماده‌یل كیمیاوى دانه ڕژیم وه‌رین".\nهه‌ڵه‌وگردانن: ماجد سوره‌مێرى


کۆنفیدراڵیزم، کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك و ڕۆژاوای کوردستان … زاهیر باهیر – Dengekan\nbyZahir Bahir\tMarch 3, 2018\tGeneral, Opinion\nزۆرێك لە دینەکان و ئایدۆلۆجییەکان لە چەپەوە بۆ ڕاستیان لە بەرانبەر گرفت و کێشەکانی کۆمەڵ-دا وەستاونەتەوە ، بەڵام هیچ کامێان نەك هەر نەیانتوانیوە ئەو کێشانە لە بەین بەرن، بەڵکو بارودۆخەکەشیان خراپتر کردوە.\nلە کاتیێکدا کە کێشەکان بەردەوامن و وەکو خۆیان ماونەتەوە ، هەر لەو کاتەوە گروپەکان، پارتە سیاسییەکان و تاکەکانیش بە ئایدیا و بیردۆزی جیا جیاوە هاتونەتە پێشەوە . کۆنفیدراڵیزم، یاخود کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ،یەکێکە لە ئایدیای چارەسەرەکان .\nئایدیای فیدراسوێن و کۆنفیدراسوێن دەگەڕیتەوە بۆ چەند چەرخێك لەمەوبەر. یەکێك لەوانەی کە زۆری لە سەر فیدراسوێن و کۆنفیدراسوێن نوسیوە جۆزیف پرۆدۆن، (1809-1865) بووە ، بەتایبەت سەبارەت بە کەنەدا و سویسرا و ئەوروپا. . تێگەیشتنی ئەو بۆ ئەو دوو چەمکە و شیکردنەوەکانی بۆیان ، تەواو جیاواز بووە لەوەی کە ئەو سەردەمە قسەی لەسەر دەکرا.\nکاتێك کە ئەو چاودێریی و گوێڕایەڵی لێدوانەکانی سەبارەت بە ئەوروپا دەکرد، تێبینی ئەوەی دەکرد کە زۆر جیاوازن لە ئایدیا و تێگەیشتنەکانی ئەو بۆ ئەو دوو تێزە. پرۆدۆن سەبارەت بە لێداون و بۆچونە باوەکانی ئەو سەردەمە، کۆمێنتی خۆی هەبووە ” ئەمەی کە ئەوان دەیڵێن وادەردەکەوێت کە ئەوان هیچ تێناگەن جگە لە هاوپەیمانێتی هەموو دەوڵەتەکانی کە لە ئێستادا لە ئەوروپادا هەن بە سەرۆکایەتی کۆنگریسێکی دائیم ، ئیتر دەوڵەتەکان گەوەرە بن یا بچوك لای ئەوان گرنگ نییە . ئەوانیش بەو مەبەستە قسەی لەسەردەکەن کە هەر دەوڵەتێک فۆرمێك لە حکومەت کە پێی بکەوێت و بۆی باشبێت دەگرێت بە خۆیەوە . ئێستاش کە هەر دەوڵەتێك بە گوێرەی بڕی دانیشتوانەکەی و قەبارەی گەورە و بچوکی دەڤەرەکەی دەنگی لە کۆنگریس هەیە و دەنگدەدەن، دەوڵەتە بچوکەکان لێرەدا هەر بە زوویی دەخزێنە ناو دەوڵەتە گەورەکانەوە کە پێی دەوترێت کۆنفیدراسوێن …”1 تێبینی و پەیامەکەی ئەو کاتەی پرۆدۆن بۆ کاتی خۆشی و ئێستاش هەر ڕاستە . لە ڕاستیدا یەکێتی ئەوروپای کۆنفیدراسوێن دەزگەیەکی بیرۆکراتیانەیە و یەکگرنتی دەوڵەتەکانە و زۆریش کۆنفیدراسوێننیکی نادیمۆکراتیانەیە ، “مافی یەکگرتن و یەکێتی، هاوکاتیش مافی ئازادبوون لەبڕیاردانی جیابونەوە و کشانەوە لەو یەکێتییە لە پێش هەموو شتێکەوەیە بە هەموو مافە سییاسسییەکانیەوە ، بە بێ ئەم مافانە کۆنفیدراسوێن هیچ نییە جگە لە ناوەندگەراییەکی مکیاجکراو نەبێت”1\nباکۆنین و کرۆپتیکین و خەڵکانی دیکەش سەبارەت بەو تێزەی سەرەوە نوسیویانە بەڵام کەسیان ئەوەندەی مورەی بوکچین-یان( 1921-2006) لەو بارەوە نەنوسیوە و ئەوەندەی ئەو لەم پرسەدا قوڵنەبونەتەوە.\nبوکچین هەر بە نوسین لەم تێزە نەدوواوە ، لە ڕاستییدا پرسی کۆنفیدراڵیزمی بە پرسی سۆشیال ئیکۆلۆجی، ناناوەندگەراییەوە بەستۆتەوە و بڕوای وابووە کە بنیاتنانی شارەوانی ئازاد و ئازادیخوازانە بناغەکەیەتی . بوکچین هەر بە تەنها تئیورزان نەبووە ، ئەو لەپێناوی چەمکەکەیی و باوەڕیی-دا زۆر بە پەرۆش و چالاک و ماندوونەناس بووە. ئەو کاتانەی کە لە ژیاندا بووە ، بەتایبەت لە ساڵانی 1980 کانا لە هەوڵی ئەوەدا بووە کە تیئورەکەی بخاتە کارەوە/ پراکتیزەوە. بوکچین زۆر چالاك بووە لە بواری ئەوەی کە خۆی باوەڕی پێی هەبووە ، ڕێکخەر و بزوێنەری ئایدیاکە بووە و خۆیی بۆ تەرخان کردووە ، لەم بارەوە ئاوا لەسەر چالاکیەکانی ئەو نوسراوە ” بوکچین لە شارەکانی Vermont وەکو Burlington لە هەوڵی ئەوەدا بوو کە ئایدیاکانی، پڕۆژەی [ شارەوانی ئازادیخواز] بخاتە کار ەوە ، ئەویش بە کار و چالاکیکردن و هاوکاریی لەتەك کۆمەڵێ لە پارتی سەوز لە باکوری ڤێرمۆنت لەگەڵ هەندێك لە پارتی سەوزی بێرلنگتن لە شارەوانی ئەوێ بۆ سەپاندنی دیمۆکراسی. بوكچین لەم چالاکیەدا بەردەوام بووە تاکو ساڵی 1990 کە لە سیاسەت خۆی خانەنشین کردوە . ئایدیاکانی ئەو لە کتێبی بیناکردنەوەی کۆمەڵدا کە لە ساڵی 1989 دا و لە کتێبی The Murray Bookchin Reader 1997 بە کورتی چڕکراوەتەوە”2\nلای بوکچین بنیاتنانی شارەوانی ئازاد بناخەی بنیاتنانی کۆنفیدرالێزمە، ئەڵتارنەتیڤێکە/جێگرەوەیەکە بۆ دەوڵەت-نەتەوە . ئەو وای هەست دەکرد شارەوانی ئازاد بۆ گەیشتن بە کۆمەڵی ناچینایەتی و کۆمەڵێکی ئازاد، زەروورییە . کاتێك کە بوکچین ویستی پڕۆگرمەکەی شارەوانی ئازاد یاخود شارەوانی ئازادیخواز بخاتە چوارچێوەی چالاکیی ئەنارکیستەکانەوە ، ئەمە بووە هۆی ناکۆکی لەتەك ئەنارکیستەکانا، کە لای ئەو بێزارییەکی دروستکرد ” بوکچین لە کۆتایی نەوەدەکانی چەرخی ڕابوردوودا لە ئەنارکیزم دابڕا و لە دوا وتاری ، The Communalist Project (2003), بەدیاریکراوی باسی شارەوانی ئازادیخوازانی کرد کەپێکهاتەیەکیی سەرەکییە لە کۆمۆنەڵیزم، Communalism *. بوکچین بڕوای وابوو کە کۆمۆنیڵیستەکان وا بڕوایانە کە شارەوانی ئازادیخوازان دوو پەیام دەگەیەنێت هەم بۆ بەدەستهێنانی کۆمەڵێکی لۆژك/ ژییر هەروەها بناخەیەکیشە بۆ دامەزرانی ئەو کۆمەڵە “2\nجانێت بێڵ-ی برادەری دێرینی بوكچین، کە نزیکەی 8 ساڵێک پێکەوە ژیاون، لە کتێبی Ecology or Catastrophe سەبارەت بە گرنگی و بایاخی شارەوانییەکان و کۆنفیدراڵیزم بۆ بوكچین، دەڵێت ” لە دیدی بوکچین – ەوە شارەوانییەکان کە دیمۆکراتیزە کراون هەروەها کۆنفیدراسوێنی شارەوانییەکان وەك جێگرەوەیەکی دەوڵەت-نەتەوەن و کۆتایی و قەڵایەکن بۆ سۆشیالیزم. بوکچین ئایدکان و ئەرگومێنتەکانی کە بە شارەوانی ئازادیخوازان، ناودەبرد، هەمووی بە کامیلی لە فۆرمی یاخود کتێبی The Rise of Urbanisation and the Decline of Citizenship [ هەڵکشانی شارنشینێتی و داشکانی هاووڵاتییبوون] کە لە ساڵی 1986 دا بڵاوی کردۆتەوە، خستۆتە ڕوو”3\nلەم بەشەی ئەم وتارەدا هەوڵدەدەم پێناسەی چەمکی کۆنفیدراڵیزم لە دیدی بوکچین و کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ، کە تێزەکەی عەبدوڵا ئۆجەلانە، بکەم و ئاوڕێکی خێراش لەوەی کە لە ڕۆژاوادا بەدەستهێنراوە بدەمەوە.\nگەرچی بوکچین ئایدیا و پلانی بۆ جێبەجێکردنی تئیورەکەی لە واقیعدا هەبووە، هاوکاتیش ئەوەی زۆر باش دەزانی کە مەحاڵ و خەون دەبێت لە بیناکردنی شارەوانی ئازادیخواز و کۆنفیدراڵیزم لە شارە زەبەلاحەکانی کە هەن لەسەر بناغەی مێنەتەڵێتی و پەرەوەردە و ڕۆشنبیری باو و ئەو کوڵتورەی کە ئێستا لەناو خەڵکدا هەیە و هەروەها بە هۆی سروشتی ناوەندگەرایی کۆمەڵی -شەوە . بوکچین دەرکی بەوە کردبوو کە دروستکردنی شارەوانی ئازادیخواز داخوازی جۆرێکی جیاواز لە پەروەردە و خۆپێگەیاندن و ڕێکخستن، دەکات و ئەوەشی دەزانی کە ناوەندگەرایی یەکێکە لە ڕێگرە سەرەکییکەکان . بیرکردنەوەی ئەو سەبارەت بە شارەوانی ئازایخواز ئاوا نمایشکراوە ” بوکچین هەر لە ساڵی 1950 کانەوە لایەنگر و پێداگربووە لەسەر دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ یاخود ئەنجوومەنی دیمۆکراتی . ئەو سروشی لە نوسینەکانیی H.D. Kitto هەرەوەها Alfred Eckhard Zimmern وەرگرتووە. سەبارەت بە چەمکی کۆنفیدراسوێنیش، بوکچین لەژێر هەژموونی بیردۆزان و بیرکەرەوانی ئەنارکیستەکانی چەرخی نۆزدەدا بووە. ئەو شارەوانی ئازادیخوازانی بە دیدی یۆتۆبییانەوە لەبارەی ناناوەندگەرایی [ ئۆتۆنۆمی] بە گچکەکردنەوەی شارەکان، هەروەها بە قەبارەی مرۆڤەکانەوە لەشانی کۆمۆنێتییە ئیکۆلۆجییەکانەوە و دیسانەوە بە تێزی شۆڕشی شارنشینیەوە، گرێداوە “2\nجانێت بێڵ لەگەڵ ئەوەی سەرەوەدا نایەتەوە. لە نامەیەکیدا کە 09/12/2017 بۆی ناردوم ، ئەو هۆکارەکان کە هەژموونی خۆیان لەسەر بوکچین داناوە ، بەم جۆرە بۆمنی نوسیوە ” ئەوەی کە سروشی بیرکردنەوەی بوکچینی بۆ کۆنفیدراسیوێن ، هێناوە جۆزیڤ پرۆدۆن و باکۆنین و ئەوانی دیکە نەبوون ، بەڵکو چیرۆك و چالاکیی نقابەی CNT ئیسپانی ( Confederation Nacional del Trabajo ) لە ئیسپانیا بوو . کتێبەکەی The Spanish Anarchists تەرکیز لەسەر هەیکەلی سی ئێن تی وەکو کۆنفیدراسوێنێك، دەکات . ئەو لەو کتێبەیدا لە هەوڵی خستنەڕوی ئەوەدایە کە پێچەوانەی تۆمەتەکانی کە مارکسییەکان داوێناتە پاڵ ئەنارکیستەکان بیسەلمێنێت ، کە لە ڕاستیدا ئەنارکیستەکان دەتوانن خۆیان ڕێکبخەن، ئەوان بنیاتنانی کۆنفیدراسوێن و دامەزراندنی قەوارەی [ هەیکەلی] لە خوارەوە بۆ سەرەوە هەڵدەبژێرن”\nوێڕای ئەوەی کە بوکچین باوەڕی بە ناناوەندگەرایی و کۆمەڵێکی ئیکۆلۆجی هەبووە ، لەگەڵ ئەوەشدا باوەڕی وا نەبووە کە ئەوەی سەرەوە بتوانرێت بەبێ کۆنفیدراڵیزم بەدەستبهێنرێت ، کە تۆڕێکە لە ڕێگایەوە شارەانییەکان دەتوانن یەکبگرن و هاریکاریی یەکدی بکەن بە هاوبەشکردنی دەرامەت و داهاتیان لە نێوانی خۆیاندا لەسەر بناخەی بەگوێرەی پێویستییەکانی تاک و خودی کۆمۆنێێتیەکان. لەگەڵ ئەوەشدا هاوکات ئەو باوەڕی وابووە کە هەر یەکە لە شارەوانییەکانی ناو تۆڕەکە لە کێشانی سیاسەت و کاروباری نێوخۆیانا، پێویستە ئازاد بن و ئۆتۆنۆمی خۆیان هەبێت. پێناسەی بوکچین بۆ کۆنفیدراڵیزم ” کۆنفیدراڵیزم لەسەرو هەموویەوە تۆڕێکە بۆ ڕێکخستنی کاروباری ئیداریی شارەوانییەکان کە ئەندامەکانیان یاخود نێرراوەکانیان [ وەفد] لە ڕیگای دیمۆکراتی ڕاستەوخۆوە لە نێو ئەنجوومەنە دیمۆکراتییەکانا لە شار و شارۆچکە و گوندە جیاجیاکانا و گەرڕەکەکانی شارە گەورەکانا،هەڵدەبژێرن . ئەندامانی ئەم لیژانەی کۆنفیدراسوێنەکە لە شێوەیەکی زۆر توند و بێ لادان لە داخوازییەکان، دەستڕۆیشتنیان [ صەلاحییەت ] پێدەدرێت، لە نزیکەوە چاودێرییان دەکرێت. کەی پێویست بوو بانگدەکرێنەوە، بەرپرسیار دەبن لە بەرانبەر ئەنجوومەنەکانا کە دەستنیشانییان کردون یا هەڵیانبژارادوون بۆ ئامانجی هاوکاریی یەککەوتن و ئیدارەدانی سیاسەتەکان و کاروبارەکان کە لە لایەن خودی ئەنجوومەنەکانەوە فۆرمیلە کراون”4\nڕووبەڕووبوونەوەی دروستکردنی کۆنفیدرالیزم داخوازی دروستکردنی شارەوانی ئازادیخواز دەکات کە کار لەسەر پایە سەرەتاییەکانی وەکو ناناوەندگەرایی، ئیکۆلۆجی کۆمەڵایەتی [ سۆشیال ئیکۆلۆجی]، پەیوەستبوونەوە و فێمەنیزم کە ئەرکگەلێکی زۆر گرنگن . هەر یەك لەم پایانە بەستراون بە یەکدییەوە کە هیچ کامیان بێ ئەوی دیکەیان ناکرێت و کارا نابن. بوكچین ئەمەی زۆر بە باشی ڕونکردۆتەوە کە دەڵێت ” قسەکردن لەسەر دروستکردنەوەی کۆمەڵ و پەیوەدندیمان لەتەك دونیای سروشتیانەدا ، گوایە تەنها دەتوانرێت لە ڕێگەی ناناوەندگەراییەوە یاخود لۆکاڵیزمەوە یاخود خودی خۆڕاگریی خودئیکتیفاییەوە، هەر لە فەزای ناتەواوی چارەسەرەکانا دەمانهێڵێتەوە”4 وێرای ئەمەش بوکچین پێداگریی لەسەر ئەوە دکات کە ناناوەندگەرایی و خودئیکتیفایی بە تەنها مانای ئەوە ناگەیەنێت کە کارێکی دیمۆکراتیانە بێت و لە توانای چارەسەرکردنی گرفتەکانی کۆمەڵ-دا سەرکەوتوو بێت لە ئامانجەکەیدا ، هەر بەم هۆکارەش بەردەوام دەبێت و دەڵێت ” ڕاستییەکی گرفتاوییە کە دەرك بەوە نەکەین ، کە ناناوەندگەرایی، خودئیکتیفایی بە تەنها خۆیان و لە خودی خۆیانا بە زەروورە بە پرۆسەیەکی دیمۆکراتی بناسین . شارە نموونەییەکەی Plato [قوتابییەکەی سوقرات و مامۆستاکەی ئەرستۆل] لە کۆمارەکەیدا لە ڕاسستیدا وا کڵێشە کێشرابوو کە خودئیکتیفا بێت، بەڵام خودئیکتیفابوونەکەی تەنها بۆ پاراستن و بەردەوامبوونی جەنگاوەرەکانی و هەروەها نوخبە فەلسەفییەکەی، بوو. بەڕاستیش ئیمکانێتی پاراستنی خودئیکتیفابوون پابەندە بە تواناوە، هەر وەکو لە بەرگرییکردنی شاری Sparta [شارێکی گەورەی یۆنانییە کۆنەکان] لە بەرانبەر هەژموونی ” گەندەڵیدا” لە دەرەوەی کولتورەکان، دەیبینین ( کە کاراکتەرێکە و دەتوانم بڵێم هێشتا لە زۆر کۆمەڵی داخراوی ڕۆژهەڵاتا دەردەکەوێت).\nهەر بە هەمان پێوەر ناناوەندگەرایی لە خودیی خۆیدا زەمانەتی ئەوە ناکات کە کۆمەڵێکی ئیکۆلۆجیمان دەداتە دەست. کۆمەڵێکی ناناوەندگەرایی زۆر بە ئاسانی لە شانی هیراشیەتێکی ئەوپەڕی ڕەق و تەقدا. دەکرێت هەبێت. بەرچاوترین نموونە ئەوروپا و فیوداڵیزمی ڕۆژهەلاتە. ڕیزبەندی هیراشیانەی کۆەمەڵایەتی کە تیایدا ئەمیرەکان و دوقەکان و بارۆنییەکان لە پلە و پێگەی باڵادا نیشتوون و دانیشتوانی کۆمۆنێتییە ناناوەندگەرییەکان [ ئۆتۆنۆمییەکان] بەڕیوەدەبەن . لەگەڵ هەموو ڕێزێکمدا بۆ fritz Schumacher ، بچوك مەرج نییە کە جوان بێت……ئەگەر ئێمە ستایشی ئەم کۆمۆنێتییانە بکەین هەر لەبەر ئەوەی کە ناناوەندگەریین ، یا خودئیکتیفایین یاخود بچوکن یا ” تەکنەلۆجیایەکی ماقوڵ و بەجێ ” بەکاردەهێنن ئەو کاتە ئێمە ناچاردەبین کە فەرامۆشی ئەو هۆکارەش بکەین کە لە ڕوی کوڵتورەوە وەستاو و مەنگن ، ئەمە جگە لەوەی هەر بە ئاسانیش لە لایەن دەستەبژێرە دەرەکییەکانەوە پاوان بکرێن “4\nبوکچین کە باسی لە کۆنفیدراڵیزم کردووە لە ڕووی سیاسییەوە وەکو جێگرەوەیەك بۆ دەوڵەت-نەتەوە دایناوە. ئەو دەیزانی کە لە کاتێکدا کە دەوڵەت دەزگاو سیاسەتی خۆی هەیە ، هاوکاتیش ئابوریی سەرمایەداریی لە ڕێگای دەزگەکانییەوە وەکو هێزی سەربازیی و پۆلیسیی و سیخوڕیی و دەزگای دیکەی وەکو : کەنیسە و مزگەوت و بانق و دەزگە دراوییەکانی دیکە و میدیا و دادگا، ئابورییەکەی لەو ڕێگایانەوە دەسەپێنێت و کۆمەڵ کۆنترۆڵ و هەیمەنە دەکات .\nبوكچین باوەڕی وابوو کە کۆنفیدراڵیزم لە رێگای شارەوانییە ئازادیخوازەکانەوە دەبێت دەزگەکانی خۆی بخولقێنێ ، کڵێشەی سیاسەتەکانی خۆی بکێشێ، ڕؤشنبیریی و پەروەردەی خۆی بەکاربێنێ، ئابووریی خۆی دروست بکات ، تاکەکانی کۆمەڵ یاخود هاووڵاتیانی توانادار بکات . ئابەم شێوەیە بوكچین جەختی لەسەر ئەوە کردۆتەوە و وتویەتی ” کاتێك کۆنفیدراڵیزم وەکو مەبادیئەکانی یاخود بنەماکانی ڕێێکخستنی کۆمەڵ دەگاتە ئەو پەڕی پێشکەوتنی ئەو کاتەی کە خودی ئابووری کۆنفیدرەڵایز کرا [ واتە کە ئابوریی ئازاد کرا لە لایەن کۆنفیدراسوێنەکەوە و خاوەندارێتی لێکرا- زاهیر] ئەویش کێڵگەکانی ناوچەکە ، کارگە و کارخانەکان هەروەها ئەو پرۆژانەی کە پێویستن بۆ کۆمەڵ، بخرێنە ژێردەستی شارەوانییە لۆکاڵەکانەوە ، ئیدی ئەمە تەواوی کارەکەیە . کاتێك کە کۆمۆنێتیەکە بچوك یا گەورە لە تۆڕێكی گرێدراو و یەکگرتوودا لەتەك کۆمۆنێتییەکانی دیکە، دەستدەکەن بە بەڕێوەبردنی سەرچاوە ئابوورییەکانی خۆیان، ئەوە ئەنجامدانی کارەکەیە”4\nجانێت بێڵ لە کتێبەکەیدا: The Politics of Social Economy, Libertarian Municipalism لە بەندی 11 دا بە زمانێکی ئاسانتر و پاراوتر هەوڵیداوە کە باشتر ئایدیاکانی بوکچین سەبارەت بەو کۆپلەیەی سەرەوەی ئەو، ڕونبکاتەوە و شرۆڤەیان بکات. ئەو دەڵێت ” کۆنفیدراسیوێن تۆڕێکە کە تیایدا چەند لایەنێکی سیاسیانە بۆ دروستکردنی دامەزراوەیەکی گەورەتر لە هەموویان، یەکدەگرن . وێڕای ئەوەی کە لایەنێکی گەوەرەتر لە پرۆسەی هاوپەیمانێتییانا دروستدەبێت ، بەڵام لایەنە بچووکەکان لەناو ئەو هاوپەیمانێتییەدا خۆیان هەڵناوەشێننەوە و گۆڕیان گومنابێت ، بەڵکو لەبری ئەوە، ئازادیی و شوناسنامە و سەروەرێتی خۆیان، گەرچی لەو هاوپەیمانێتییەشدان، هەر دەپارێزن.”5\nشتێکی ئاشکرایە و خاڵێکی سەرەکییە گەر خەڵکی لە ڕووی ئابورییەوە بە گوێرەی پێویستییەکانیان یەکسان نەبن، ئەوە لە ڕوانگەی سیاسسیشەوە جیاوازی گەورە لە نێوانیانا دەردەکەوێت و ئەو کاتەش بەیاکادان و شەڕوشۆڕ لە نێوانیانا سەر هەڵدەدا. هاوکاتیش ئاشکرایە کە یەکسانی ئابووریی ڕوونادات ئەگەر خودی خەڵکی خۆیان کۆنترۆڵی ئابوورییان نەکەن. ئەمەش مانای ئەوەیە کە ئابووریی بەهیچ شێوەیەك نابێت لە دەستی خاوەندارێتی تایبەتییدا بێت، یاخود لە دەستی دەوڵەتا کە ناوی خاوەندارێتی خەڵکی/ کەرتی گشتی لێنراوە ، یا بەهاوبەشی لە دەستی خاوەندارێتی دەوڵەت و خاوەندارێتی تایبەتدا ، ببێت، بە واتایەکی دیکە ئابوری تێکەڵە لە کەرتی گشتی و کەرتی تایبەتی . جانێت بێڵ لە هەمان کتێبدا Libertarian Municipalism لە بەندی 12 دا ، لە بەشی بە شارەوانیکردنی ئابووریی [Municipalaised Economy ] کە تەرخانی کردووە بۆ ئەو جۆرە ئابوورییەی کە کۆمۆنێتییەکە پێویستێتی جیاوازی ئەو جۆرە ئابوورییە دەکات لە جۆرەکانی دیکەی ئابووریی، کە لە کۆمەڵانێکدان کە لە سەر بناغەی کۆمەڵی چینایەتی خۆیانیان گرتووە. ئەو دەڵێت :\n” شارەوانی ئازادیخوازان گەشە بە فۆرمێك لە خاوەندارێتی گشتی دەدات ، کە لە ڕاستیدا گشتییە. سیاسەتی ئابوریانەی شارەوانی ئازادیخوازان، پێشنیاری جۆرێك لە ئابوریی دەکات کە نە خاوەندارێتی تایبەتی لێدەکرێت ، نە پارچە پارچەش دەکرێت بۆ هەرەوەزییە گچکەکان و نە خۆماڵیکردنیش دەبێت، بەڵکو ئابورییەکە، کە شارەوانیانە [ واتە ئازادکراوە – زاهیر] کراوە و خراوەتە ژێر دەسەڵاتی کۆمێنێتییەکەوە “خاوەندارێتی گشتی” و هەر لە لایەن ئەویشەوە کۆنترۆڵدەکرێت.”\n” ئەم بەشارەوانیکردنەی ئابوریی [ئازادکردنی ئابوریی – زاهیر] یانی ” خاوەندارێتی” و بەڕێوەبردنی ئابوریییەکە لە لایەن هاووڵاتیانی کۆمۆنێتییەکەوە، موڵکەکان بە هەردك جۆرییەوە: زەوی و کارگەکانەوە، چی دی موڵکی تایبەتیی نابن و خاوەندارێتی تایبەتییان لێ ناکرێت بەڵکو دەخرێنە ژێر دەسەڵاتی تەواوی هاووڵاتییان لە ئەنجوومەنەکانیانا. لەم بارەدا هاووڵاتیان بە کۆمەڵ ، هەموان، ” خاوەندارن” بە سەرچاوەکانی سامانی ئابوریی کۆمۆنێتییەکانیان و خۆیان فۆرمیلەیان دەکەنەوە و ڕەزامەندی لەسەر سیاسەتی ئابوریی بۆ کۆمۆنێتییەکە، دەدرێت. ئەوە ئەوانن نەك بیرۆکراتەکان و سەرمایەدارەکان، کە سەبارەت بە ژیانی ئابوریی ، بڕیارەکان دەدەن……… لە کۆمەڵێکی ماقوڵی/ ژیریی ئەنارکیستیدا نایەکسانی ئابوریانە لە ڕێگای گێڕانەوەی سامان ، موڵکییەتی تایبەتی و هەروەها ئامرازەکانی بەرهەمهێنان بۆ شارەوانی، لەناودەچێت، بەهۆی بە شارەوانیکردنی ئابورییەوە، [ ئازادکردنی ئابوورییەوە زاهیر] سەرچاوەکانی سامانی چینی خاوەندار لە لایەن خەڵکانی ئاساییەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت و دەخرێتە ژێر چنگی کۆمۆنێتیەکەوە تاکو بۆ بەرژەوندی هەموان بەکاربهێنرێت. “5\nچەمکی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك:\nعەبدوڵا ئۆجەلان سەرکردەی پارتی کرێکارانی کوردستان ، پەکەکە، پێش سەردەمی بەندکرنی و لەسەردەمی بەندیی-دا بیری لە بزوتنەوەی پەکەکە و لێکدانەوەی بۆ کردووە ، هەروەها شیکردنەوەی بۆ هەرەسهێنانی شورەویی ئەو کاتەو بلۆکی وڵاتانی کۆمۆنیستی لە ڕۆژهەڵاتا، کردووە. هاوکاتیش ئەزموون و ئایدۆلۆجی هەر هەموو پارتە کۆمۆنیستەکانی لە جیهاندا لە گەڵ یەکدیدا بەتایبەت ئەوانەی خۆرهەڵاتی ناوین بەیەکەوە گرێدەداتەوە و شاهیدی دەستکەوتەکانیان بوو، کە لە زەمینەی واقیعدا ، هەموو شتێك بوو جگە لەوەی کە ئەوان بانگەشەیان بۆ دەکرد. لەگەڵ هەموو ئەمانەدا خاڵی وەرچەرخان و گۆڕانی ئۆجەلان لەبەندیخانەدا خۆئاشناکردنی بوو بە ئایدیاکانی مورەی بوکچین . ئۆجەلان لە ڕێگای پارێزەرەکەیەوە چەند جارێك نامەی بۆ بوكچین ناردوە تاکو لە ئایدیاکانی ئەو باشتر تێبگات بۆ ئەوەی لەگەڵ چەمکەکانی پەکەکەدا بیانگرێتە بەرچاو، بەڵام بوکچین لە کۆتایی ژیانی و لەسەر پێخەفی مردن، بووە، هەر لەبەر ئەوەش نەیتانیوە بچێتە گفتوگۆیەکی زۆر جددیەوە نە بە پەیام و نە بە نوسین .\nلەسەرەتای ئەم چەرخەدا ئۆجەلان بە تەواویی تێگەیشت کە پرۆژەکەی بوکچین سەبارەت بەئەنجومەنەکانی هاووڵاتییان و پرسی کۆنفیدراڵیزم، دروستترین چارەسەرن بۆ هەموو نەتەوەکان و کەمایەتییە نەتەوەییەکان کە لە وڵاتانی ناوچەکەدا دەژین. دوای ئەم تێگەیشتنە ، ئۆجەلان ئایدیای دەوڵەت-نەتەوەی ڕەتکردەوە. لە ڕاستیدا ئەو ئێستا باوەڕی وایە دەوڵەت-نەەتەوە ڕەگوڕیشەی گرفتەکانە زیاتر لەوەی کە چارەسەربێت ، ئەو وای دەبینێت کە ئەوە دەوڵەت-نەتەوەیە کە تا ئێستاش کارەسات بۆ خەڵک دەهێنێت. دەنوسێت “ئەگەر دەوڵەت-نەتەوە بڕبڕەپشتی سەرمایەداریی مۆدێرن بێت ، بە دڵنیاییەوە قەفەسێکە بۆ کۆمەڵە سروشتییەکە………دەوڵەت-نەتەوە لەژێر ناوی کاپیتاڵیزم-دا کەویکرنی/ ماڵیکردنی کۆمەڵ دەکات و کۆمۆنێتییەکە لە سروشتە بناغەییەکانی نەیار/ غەریب دەکات”6\nئۆجەلان باوەڕی وایە نەك هەر نەتەوەکان ئایندەیان لەژێر سایەی دەوڵەت-نەتەوەدا نییە ، بەڵکو تاکەکانیش – هاووڵاتیان- ئایندەیان نیییە مەگەر خۆیان لەتەك جۆرێك لە مۆدێرێنیتی کۆمەڵ-دا بگونجێنن ” هاووڵاتیبوون لەسایەیدا [ سایەی دەوڵەت-نەتەوە -زاهیر] هیچ پێناسەیەکی نییە بەڵکو ڕوودانی گۆڕانکارییەکە لە خاوەندارێتی تاییبەتی کۆیلایەتییەوە بۆ کۆیلایەتی دەوڵەت”6\nئۆجەلان دەیزانی کە ڕیشەی گرفتەکان لە گەلێك کۆمەڵدا ، وەکو کۆمەڵی کوردیی، بەتایبەتی لەو ناوچەیەی کە لێوەی هاتووە، کامانەن. لای ئۆجەلان تەنها ئەوە بەس نەبوو کە بە تەنها دەوڵەت-نەتەوە ڕەتبکاتەوە ، ئەو باوەڕی وایە لەتەك ئەوەشدا خەڵکی دەبێت تەرکیز بکاتە سەر گرفتێکی سەرەکی دیکە کە لە کۆمەڵدا بۆ ماوەیەکی دوورو درێژە هەیە، کە پرسی ژنانە. ئۆجەلان زۆری لەسەر کۆمەڵی کۆن [قەدیم] خوێندۆتەوە ، هەر لەکاتی یەکەم مەدەنییەتەوە پێش 10 هەزار ساڵ هەروەها ڕۆڵی ژنان لەو کۆمەڵانەدا هەر لەو سەردەمانەوە . بەو خوێندنەوە قوڵە، ئەو دەرکی بەوە کرد کە کەهەموو پرسەکان، کێشەکان هەر لە دەوڵەت-نەتەوەوە لە ڕێگای چەوساندنەوە و بەکارهێنان و کۆیلەکردنەوە تا دەگاتە کێشەی ژنان و یەکسانی جێندەیی زۆر بە توندی بە یەکدییەوە گرێدراونەتەوە هەر لەبەر ئەوەش ناتوانرێن بەجیا چارەسەربکرێن. لە ڕاستیدا ئۆجەلان وابیردەکاتەوە کە چەوساندنەوە و بەکارهێنان لە کۆیلەکردن و سەرکوتکردنی ژنانەوە دەستپێدەکات ” بەبێ کۆیلەکردنی ژنان هیچ کام لە جۆرەکانی دیکەی کۆیلایەتی نەیدەتوانی بوونی هەبێت ، ئیتر لە بەردەوامبوون و گەشەکردنی خودی کۆیلایەتی بگەڕێ…..بەبێ سەرکوتکردنی ژنان سەرکوتکردنی سەرجەمی کۆمەڵەکە مەحاڵ بوو یاخود پێشبینی نەدەکرا”6\nئۆجەلان زۆر بە جددی کێشەی ژنانی وەرگرتووە تا ئەو ڕادەیەی وای بیردەکردەوە کە ژنان نەتەوەیەکی کۆڵۆنایزکراون. چەمکەکانی ئەو سەبارەت بە ژنان ئەو ڕاستییە دەردەخەن کە ئەو چەند پەرۆشی پرسی ژنانە، جەختکردنەوەی لەسەر بەشداریکردنی ژنان لە یەکەم تێگەیشتن و هەنگاونانی خەباتکردنا بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکانیان و هەروەها سەراپای گرفتەکانی کۆمەڵیش، بناغەیین. ئۆجەلان بە کەتواریی کاری لەسەر ئەمە کردوە کاتێك کە لە شاخ بووە توانیوێتی زۆرێك لە ژنان تێکەڵاوی بزوتنەوەی پەکەکە بکات، نەك هەر لە کورد ، تەنانەت لە غەیرە کوردیش . بە تێپەڕبوونی زەمەن ئۆجەلان زیاتر لە ڕۆڵی ژنان ئاگابووەوە ، نەك هەر بە تەنها لە جەنگینیانا بە چەك دژی دەوڵەت ، بەڵکو جەنگینیان دژ بە دەوڵەت لە ڕێگای جیاوازەوە بۆ دروستکردنی کۆمەڵێکی نوێ لەسەر بناغەی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ” کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك بۆ کوردستان دەوڵەت-نەتەوە نییە ،…….بەڵکو سیستەمێکی دیمۆکراتیانەی خەڵکییە بە بێ دەوڵەت”6\nبۆچی ئۆجەلان ئەوەندە پێداگریی لەسەر کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك کردووە؟ پێناسەی ئۆجەلان بۆ ئەو چەمکە چییە؟\nئۆجەلان لە شوێنێکدا پێناسەی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیكی لە چەند وشەیەكدا کورتکردۆتەوە ” دیمۆکراسیی ، ئیکۆلۆجیی ، کۆمەڵی ئازادیی جێندەیی….. یاخود دیمۆکراسی بە بێ دەولەت” 7\nئەو باوەڕی وایە سەرمایەداریی لە سەر 3 پایە دروستبووە و خۆی گرتووە: سەرمایەداریی مۆدیرین، دەوڵەت-نەتەوە، پیشەسازییبوون [ پیشەسازیکردنی وڵات – زاهیر]. ئەو باوەڕی وایە کە خەڵکی خۆیان دەتوانن ئەمانە واتە ئەو 3 پایەیە بە ” دیمۆکراسی مۆدیرانانە، نەتەوەی دیمۆکراسی، ئابووریی کۆمونانە [ بە هاوبەشیکردنی ئابوریی – زاهیر] لەتەك پیشەسازی ئیکۆلۆجیانە [ وڵات ئیکۆلۆجیانە پیشەسازی بکرێت – زاهیر]” 7 جێگابگرنەوە.\nئایدیای کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لای ئۆجەلان خۆڕێکخستنی خودی خەڵکی خۆیەتی بۆ بەڕێوەبردنی خۆی. ئەو ئەم پلانە بە کاری خەڵکە ڕەشووڕووتەکەی خوارەوە دەبینێ کە لە ڕێگای دەستەجەمعییەوە، بڕیارەکان سەبارەت بە کاروبارەکانیان لە لایەن خۆیانەوە دەدرێت ، نەك لە دەرەوەی خۆیان، ئەویش لە ڕێگای دیمۆکراتی ڕاستەوخۆوە کە لەوێدا کۆنترۆڵکردنی دەوڵەت یاخود هەر ئیدارەیەکی دیکەی پاوانخواز ڕەتدەکاتەوە. ئەو نوسیوێتی ” کۆنفیدرالیزمی دیمۆکراتیك نموونەیەکی واقیعیانەیە بۆ خەڵکانی سەرکوتکراو. کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك مۆدێلێکی کۆمەڵایەتی دەوڵەت-نەتەوە نییە. لە لایەن دەوڵەتەوە کۆنترۆڵ ناکرێت. هاوکاتیش کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیک بە کوڵتورکردنی ڕێکخستنی پێشنیارکراوی نەتەوەی دیمۆکراسییە. کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لەسەر بناغەی بەشداریکردنی جەماوەرە ، پرۆسەی بڕیادانەکانە کە کۆ کۆمۆنێتیەکان دەیدەن”6 ئۆجەلان بەردەوام دەبێت لەسەر قسەکانی و دەڵێت ” [ کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ] .. دەتوانێترێت بە ئیدارەیەکی سیاسی نادەوڵەت یاخود دیمۆکراسی بە بێ دەوڵەت ناوزەد بکرێت. پرۆسەی بڕیاردانی دیمۆکراسییانە نابێت چەواشەیی دروستبکات لەتەك ئەو پرۆسانەی کە ناسراون بە دیمۆکراسی لەلایەن ئیدارە کۆمەڵایەتییەکانەوە. ئیدارەی دەوڵەتەکان تەنها ئیدارەی دەوڵەتین بەڵام دیممۆکراسییەت، فرمانڕەوایی دەکات. دەوڵەتەکان لەسەر بناخەی دەسەڵات/ هێز دامەزراون ، بەلام دیمۆکراسی لەسەر بناغەی بڕیاری هەرەوەزی / بەکۆمەڵی کە هەموویان لەسەری ڕێککەوتون و ڕیکن، بنیاتنراوە”6\nتائێستا پێناسە و دیدی کۆنفیدراڵیزم لە لایەن بوکچینەوە و هەروەها پێناسە و ڕوانگەی ئۆجەلان-یشم سەبارەت بە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك، باس کردووە. ئێستاش با بزانیین چ وێکچونێک و جیاوازییەك لە نێوانی ئەم دوو چەمکەداو هەروەها لە دیدی ئەم دوو کەسەدا هەیە؟ . بەڕای من هەردوو تێزەکە و دید و ڕوانگەی بوكچین و ئۆجەلان زۆر نزیکی و وێکجوون، هاوبەش دەکەن. ڕەنگە ئەوان هەردوکیان دوو چەمکی جیاوازیان بۆ تێزەکانیان هەڵبژاردبێت ، بەڵام مانا و ئامانج لای هەردووکیان یەکە.\nچەند جیاوازییەکی لاوەکی لە نێوانیئانا هەیە وەکو ئەوەی ئۆجەلان کۆنفیدراڵیزم-ی کردووە بە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك. هەروەها لە بری بەکارهێنانی شارەوانییە ئازادیخوازەکان ئۆجەلان ناوی جیا جیای بۆ ئەو ئیدارانە هەڵبژاردووە وەکو ئەوانەی کە لە ڕۆژاوادا پیادەکراون. ئەوەندەی من ئۆجەلانم خوێندبێتەوە ئەوە تێگەیشتوم تیئورەکەی – کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك- وەکو چارەسەرێك بۆ بەیەکادانەکان و گرفتەکانی نێوان نەتەوەکان و کەمایەتییە نەتەوەکانە تایبەتن بەو ناوچەیەی کە ئەو سەری لێوەدەرهێناوە . بەڵام بوکچین زیاتر لە ئۆجەلان ڕۆیشتووە و باوەڕی وایە کە کۆنفیدراڵیزم چارەسەرە بۆ سەرجەمی مرۆڤایەتی و ڕێگایە بۆ کۆتاییهێنان بە پاوانخوازیی سەرمایەداریی لە هەموو لایەکەوە. لەبەر ئەمەش کۆنفیدراڵیزم لای بوکچین چارەسەرە بۆ گرفت و کێشەکانی خەڵکی کە لە جیهاندا ڕووبەڕووی دەبنەوە نەك هەر بە تەنها لە ناوچەیەکدا یاخود لە چەند وڵاتێکدا.\nجیاوازییەکی دیکەش هەیە . ئۆجەلان لە شیکردنەوە و توێژینەوەکەی بۆ مێژوی مەدەنیانەی مرۆڤ، چەوساندنەوە و کۆیلایەتی، ئەو باوەڕی وایە کە کۆیلایەتی لە کۆیلەکردنی ژنانەوە دەستی پێکردووە و هیراشییەتیش لە پاوانخوازیی پیاوانەوە بۆ ژنان دستی پێکردووە ، گەر چی لە شوێنێکی دیکەدا لەگەڵ بوکچین-دا دێتەوە کە دەڵێت ” من بە بەردەوامی ئەوەم خستۆتە ڕوو کە کۆمەڵی باوکسالاریی لە ” شامان” [ شامان پیاوانی ریشچەرم و دەمڕاستی خاوەن کەسایەتی بوون – زاهیر ] شێخە بەتەمەنە خاوەن ئەزمونەکان ، سەرکردە سەربازییەکان، بووە. ڕەنگە کارێکی ژیرانە بێت ئاوڕێك لە بنەما نموونەییەکان بۆ کۆمەڵێکی نوێ لەناو ئەم جۆرە گەشەکردنەدا بدەینەوە لەشانی ” کۆمەڵێکی نوێ”وە کە مەبەستمانە تاکو بزانین کە بارودۆخێك هەبووە بۆ سەرهەڵدانی سیستەمی هیراشی/قوچکەیی لەناو خێڵەکانا. بەم شێوەیە دابەشبوونە زەروورییەکە گەیشتە دواکڵێشەی، ئەمەش لە کاتێكدا کە سیستەمی هیراشی تەشەنەی بە فۆرمیلەکردنی / پێكهێنانی چینێکی سابیت و هەروەها ڕێکخراوی شێوە دەوڵەتی ، کرد”8\nپرسی سیستەمی هیراشیی/ قوچکەیی ڕۆحی تئیورەکەی ئۆجەلانە وەکو شارەوەانی ئازادیخوازان بۆ بوکچین، گەرچی هەردووکییان هیراشییەت بە بە بناغەی کۆمەڵی چینایەتی دەزانن . ئاشکرایە کە بوکچین زۆر قوڵتر لە ئۆجەلان لە كێشەی هیراشی و کۆمەڵی هیراشیانە ڕۆچووە، زیاتر و قوڵتر لە ئۆجەلان سەبارەت بەوەی کە چۆن پاوانخوازیی لە نێو سەرانی خێڵەکان و ، سەرانی خێزان و بەتەمەنەکان و هەروەها لە پاوانکردنی ژنان لە لایەن پیاوانەوە ، پێش کۆمەڵی چیانیەتی، بوونی هەبووە. ” بە گوێرەی کارل مارکس ” یەکاسانییەکانی نێو کۆمەڵە سەرەتاییەکان ” بە گەشەکردنی چینە کۆمەڵایەتییەکانەوە هەرەسی هێنا، کە لەوێدا ئەوانەی کە خاوەنی سامان و موڵك بوون هێزی کاری ئەوانەیان بەکارهێناوە کە هیچیان نەبووە. بەڵام بە تێڕوانینی مێژوی هاوچەرخ ، بوکچین ئەوە تێگەیشت کە شیکرردنەوەی چین بە تەنها لە خۆیدا شرۆڤەی تەواوی چەوساندنەوەی کۆمەڵایەتی ناکات. کۆتاییهێنان بە کۆمەڵی چینایەتی پەیوەندی نێوانی باڵادەستان و ژێردەستان چارەسەرناکات …… بوکچین پێداگریی لەسەر زەروورەی نە‌هێڵانی نەك بە تەنها چینەکانی نێو کۆمەڵ بەڵکو هیراشییەتی نێو کۆمەڵیش ، کردووە….. هیراشیەت و پاوانخوازیی[هەیمەنە] لە دیدی بوكچینەوە لە ڕوی مێژوییەوە پایەی داپڵۆسین و سەرکوتکردن بووە و هەر لەوێوە پەیوەدنییەکانی چینایەتی بناغەیان گرتووە”9\nلەگەڵ ئەو شرۆڤەیەی کە لە وێکچوون و جیاوازیەکانی نێوان بوکچین و ئۆجەلان کردومە، جانێت بێڵ باوەڕی وایە کە تئیورەکەی ئۆجەلان زۆر یان کەم هەمان ئەوەی بوكچینە و ئۆجەلان تئیورەکەی بوکچینی خستۆتە کارەوە . لەیەکێك لە بۆنەکانا ئەو دەڵێت ” من وا بیردەکەمەوە کەبوکچین ساوایەکی بووە و ئۆجەلانیش کردویەتی بە منداڵێك”10 ئەو لەسەر قسەکانی بەردەوامدەبێت و دەڵێت ” ئۆجەلان هەندێك لە مۆدێلە ئۆریجانەڵەکەی[ ئەسڵی] بوکچینی گۆڕیوە. بوکچین ئەنارکست بووە بەو شێوەیە ئەو دژی هەموو جۆرەکانی هیراشی بووە هەر لە : هیراشی نەژادیی، جێندەیی، سێکسی پاوانخوازیی لە لایەن دەوڵەتەوە تا دەگاتە پەیوەندییە شەخسییەکان. مستەر ئۆجەلان جەخت لەسەر هیراشی جیندەیی و گرنگیی ئازادی ژنان دەکات. ئەوەش یەکێکە لە گەورەترین گۆڕانی تئیوریی کە من بزانم “10\nسەرەڕای ئەم لێکچوون و جیاوازیانە ، بەڕای من جیاوازییەکی دیکەی گەورە لە نێوانی دیدی بوکچین و ئۆجەلاندا هەیە . بوكچین باوەڕی وایە دروستکردنی شارەوانییە ئازادیخوازەکان بناغەی بنیاتنانی کۆنفیدراڵیزمە.\nدروستکردنی کۆنفیداراڵیزمیش بە تەواوی بەندە و متمانە دەکاتە سەر پەروەردە و پێگەیاندن ، ڕێکخستن و بەشداریکردنی خەڵکی. ئۆجەلانیش باوەڕی وایە ئەو بەشداریکردنە کاری خودیی خەڵکی خۆیەتی و دەبێت لە ڕێگای کۆبونەوەی جەماوەریی/ ئەنجوومەنەکانەوە بێت بۆ لێدوان و گفتوگۆکردنی پرسە هەنووکەییەکان و ئەوانەشی کە پەیوەندییان بە بارودۆخەکەوە هەیە ، بڕیارەکانیش دەبێت بە کۆمەڵ/ هەرەوەزیانە بدرێن. بۆ بەڕیکردنی ئەمەش ئەو پێشنیاری ئامرازی دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ و چالاکی ڕاستەوخۆ دەکات.\nگەرچی لای ئۆجەلان ئامانج هەر هەمان ئامانجی بوکچینە وەکو پێشتر خستمە پێشچاو، بەڵام ڕێگای گەیشتن بە قۆناغەکە لە لایەنێکەوە یاخود لانی کەم ئەوەی کە لە ڕۆژاوا و لە باکور دەتوانین بیبینین ، جیاوازە. تاکو ئەم چرکەیە ئۆجەلان سەرۆك و ڕابەری پەکەکەیە و سەرۆک و ڕابەری ڕۆحیی کوردانی باکور و ڕۆژاوایە و هەروەها زۆرێک لە کوردانی باشور و ڕۆژهەڵاتیش . ئەوە ڕاستیە کە ئۆجەلان پەیوەندی بە حیزبەکەی و خەڵکەکەیەوە کردووە کاتێ کە لە بەندیخانەوە دەیتوانی بیکا . ئەو هەوڵی زۆریدا بۆ ڕازیکردنیان بۆ گۆڕانی پەکەکە بۆ بززوتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی. بەرەنجامی ئەوەش لێدوان و گفتوگۆیەکی زۆری لە ساڵی 2012 وە خستەوە، دوای ئەوەش سەبارەت بە ئایدیای ڕەتکردنەوەی دەوڵەت-نەتەوە ، پابەندبوون بە ئاگربەستییەوە ، هەروەها گفتوگۆکردن دەربارەی ئەنارکیزم . لەگەڵ ئەوەشدا پەکەکە نەگۆڕا بەوەی کە ئێمە و ڕەنگە ئۆجەلانیش، دەیویست.\nکاتێک کە پەیوەندی نێوانی ئۆجەلان و دەرەوەی لە مانگی نیسانی 2015 دا بڕا و بارودۆخێکی نوێ لە باکوردا بە هۆی هێڕشی ناڕەواو فاشیانەی دەوڵەتی تورکیاوە نەك هەر بۆ سەر پەکەکە بەڵکو هەموو کورد لەوێ، پەکەکە زیاتر میلیتەرایز / عەسکەرتاریی بوو ، لەبەر ئەمەش بۆ پەکەکە گرنگتر بوو بایاخ بەبەرپەرچدانەوەی دەوڵەت بدات تاکو بەردەوامبوون لەسەر پرۆژەکەی پێشتری. لە ڕۆژاواش زۆر یا کەم هەمان شت ڕویدا، بەڵام لەوێ لەبری شەڕ دژ بە سوپای ئەسەد ناچارکرا بەوەی کە بەرگریی لە کۆبانی و شوێنەکانی دیکە بکات لە بەرانبەر داعش دا** جێگای گومان نییە کە لەسەردەمی شەڕ لە هەر وڵاتێکدا، بزوتنەوەی کۆمەڵایەتی/ جەماوەریی لاواز دەبێت و بزوتنەوەی سەربازیی بەهێزتر . هەر بەو شێوەیەش لە باکور و ڕۆژاواشدا پەکەکە و پەیەدە لەسەر حسابی بزوتنەوە جەماووەرییەکە زیاتر بەهێز بوون.\nئالیرەوە من دەرنجامی ئەوە دەکەم کە لە باکور و ڕۆژاوادا جوتێك حیزبی هیراشی بە زەبتوڕەبت لە پشتەوەی دروستکردنی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکن لە هەردوو کوردستانا . هەر بەو هۆیانەی سەرەوە ئەمانە ئەو پارتیانەن کە بڕیارە گرنگ و گەوەرەکان دەدەن ، پلان دەکەن، کڵێشەی سیاسەت دەکێشن و گفتوگۆ و سازش لەگەڵ دوژمنانیان و دەوڵەتەکانا دەکەن ، هەر ئەمانن کە بڕیاری شەڕ و ئاشتی دەدن. بە دڵنیاییەوە ئەمانەش کێشە و پرسی زۆر گەورەن کە داهاتوی کۆمەڵی ڕۆژاوا و باکوریی پێوە بەندە. بەداخەوە و بۆ بەدبەختیی، پارتە سیاسییەکانن کە ئەم بڕیارانە دەدەن لەبری خودی خەڵکەکە لە کۆبونەوە و ئەنجوومەنەکانی خۆیانا لە ڕێگای چالاکی ڕاستەوخۆوە.\nلای بوکچین هۆکار و ئەرکی دروستکردنی شارەوانییە ئازادایخوازەکان و کۆنفیدراڵیزم کاری خەڵکەکەیە یاخود “هاووڵاتیانە” وەکو ئەو ناوی خەڵکی بە هاووڵاتیان دەبات، بەلام لای ئۆجەلان و پەکەکە لانی کەم لە حاڵی حازردا، ئەرك و ئامانجی پارتە سیاسییەکانە.\nلە بەشی کۆتایی ئەم وتارەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە. ئایا ئەوەی کە لە ڕۆژاوادا هەیە لە ئێستادا کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکە ؟\nوەڵامی ئەم پرسیارە یەکجار قورسە بۆ من چونکە من لە وەرگرتنی زانیارییەکانما تەنها متمانەم کردۆتە سەر ئەوەی کە لەسەر ڕۆژاوا دەستم دەکەوێت، ئەویش دووکەوتنی دەنگوباس و هەواڵە لە ڕادوێ و تیڤی ، ماڵپەرەکان ، سۆشیاڵ میدیا بەتایبەتی فەیسبوك و چوونە کۆبونەوەکانە.\nبۆ وەلامدانەوەی ئەم پرسیارە و تێگەیشتن لە هەموو لایەنەکانی کە پەیوەندی بە ئایندەی رۆژاواوەیە پێویستم بە کردنی چەند توێژینەوەیەکی بنەڕەتی هەیە . ئەم کارەش چونە شار و شارۆچکە و گوندەکانی ڕۆژاوایە ، قسەکردنە و دیمانەکردنی خەڵکێکی زۆرە لە زۆربەی مەیدانەکان و لە پلە و پایە جیاوازەکانی هەموو کەرتێکی کۆمەڵی ڕۆژاوادا. بینینی کۆمونەکانە و بەشداریکردنی کۆبونەوەکانیانە و دووکەوتنی بریارەکانیانە . بینینی هەرەوەزییەکان و شیکردنەوەی هاوسەنگی هێز و دەسەڵاتەکانە لە نێوانی بزوتنەوەی تێڤدەم و پەیەدە و هەروەها لە نێوانی ئەوان و ئیدارەی خۆبەڕیوەبەریی، خۆسەرییەکەیە لەگەڵ کردنی زۆر کاری تر.\nهەموومان تێبینی ئەوەەمان کردووە کە زۆرێك نوسراو لەسەر کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لە ڕۆژاوادا ، هەیە. زۆربەی زۆری ئەم نوسینانە پۆزەتیڤانە و هاوپشتیانەیە بۆ ڕۆژاوا، هەموویان یەکدەگرنەوە کە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك لەوێ دروست بووە یاخود لە دروستبووندایە.\nبە بروای من گرفتی سەرەکی زۆربەی ئەو نوسینانە پەراوێزخستنی شتە سەرەکییەکانیانە ، ڕووداوەکانە لە بەرانبەر ڕۆڵ و هەژموونی پەیەدەدا کە تا ڕادەیەك لەیاد کراون. هاوڕێیانێك کە ئەم نوسینانەیان نوسیوە یاخود لەبیریان کردووە یا نەیان ویستووە ئەوە بڵێن کە دروستکردنی کۆنفیدراڵیزم و کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ئەرکی ئەنارکیستەکانە. ئەنارکیستەکانن نەك پارتە سیساسییەکان کە دەبێت بەشداری بکەن و لە ڕێگای بزوتنەوە جەماوەرییەکەوە لە پرۆسەی دروستکردنی کۆنفیداراڵزم، کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکەوە بگلێن چونکە هەندێك کێشەو پرس دێنە پێشەوە کە دەببێت لە ڕێگای شارەوانی ئازادیخوازەوە کە بناغەی کۆمەڵی ئازادە، لابەلابکرێتەوە. بوکچین دەنوسێت ” پێش سەردەمی کۆمەڵی چینایەتی ” گەرچی ناکرێت ئیمە کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك ( یاخود کۆمۆنیلیزم ) ببینین کە پەیوەست بە ئەنارکیزمەوە نەبێت چونکە ئەوان [ئەنارکیستەکان – زاهیر] زۆر بە دووی ترادیسۆنی ئەنارکیزمی کلاسیکییەوەن “4 .\nلە پرسی ڕۆژاوادا زۆر پرسیار هەیە کە بکرێت زۆرێکیش لە کێشە یەکلایینەکراوەکان هەن، کە دەبێت قسەیان لەسەر بکرێت. وەکو : ئایا هەموو کەسێك ئازادە لە بەشداریکردن لە سیاسەتا و بەشداریکردن لە کۆبونەوەکانا کە بڕیارەکانی تیادا دەدرێت ؟ ئایا ئەو کێشانە کە لە سەرەوە دەستنیشانم کردن و ئەو بڕیارانەی کە دەدرێن ئایا بە دەستەجەمعی لە کۆبونەوە جەماوەرییەکانا لە ڕێگای چالاکی ڕاستەوخۆوە دەدرێن؟ ئایا هەرەوەزەییەکانی هەنوکە بەڕاستی لە لایەن کۆمیۆنەکانەوە خاوەنداری لێدەکرێت یاخود ئیدارە خۆسەرییەکە یان جۆرێك لە تێکەڵەیە لە خاوەندارێتی تایبەتی و گشتی ، هەروەها ئایا هەموو کەس دەتوانێت کە ببێتە ئەندام لەم هەرەوەزەزییانەدا بە پشتگوێخستنی ئەوەی کە ئەوانە کێن و جیاوازییان چییە ، هەروەها چۆن بەرهەمی ئەم هەرەوەزیانە دابەشدەکرێت؟ ئایا کۆمونەکان و ‘ماڵەکانی گەل’ لە ڕاسیتیدا گروپ یا ڕێکخراوێکی هیراشی نین؟ بۆچی سەرۆك و هاوسەرۆکیی لە پلەکانی خۆیانا بۆ ماوەیەکی دوورو درێژ دەمێننەوە؟ ئایا سەرۆکی ئیدارە خۆسەرییەکە و ئەوانەی کە لە پلەیەکی بەرزی تێڤدەم و کۆمونەکاندان لە ڕێگای دیمۆکراسی ڕاستەوخۆوە هەڵدەبژێرێن یاخود هەر دادەنرێن؟ چەندێك بە جددی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك کار بەرەو بەدیهێنانی کۆمەڵێکی ئیکۆلۆجیانە دەکات و تا ئێستا چی لەو بارەوە بە دەستهێنراوە؟ لە ڕاستیدا پرسیارگەلێکی زۆری تر سەبارەت بە لایەنەکانی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك هەیە و دەبێت قسەیان لەسەر بکرێت و وەڵامەکانیان تاووتوێی بکرێن.\nبە بۆچونی من ئەوانەمان کە تا ئیستا دەربارەی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك نوسیومانە وەڵامی زۆرێک لە پرسیارکانمان نەداوەتەوە یاخود کاری تەواومان لەسەر ئەم پرۆژەیە نەکردووە.\nمن هەندێك لەو هاوڕێیانە دەناسم کە لە سەر ئەم پرسە وتاریان نوسیوە زۆر لە ڕۆژاوا نەماونەتەوە تاکو سەبارەت بە هەموو لایەنەکانی کۆمەڵەکەی بزانن و توێژینەوەی تەواو لەسەر ئەم پرسە بکەن. ئەو کەسانەشی کە بۆ ماوەیەی زۆر لە ڕۆژاوا ماونەتەوە ئەو هاوڕێیانە بوون کە پەیوەندییان بە یەپەگە و یەپەژەوە کردووە .\nلەگەڵ هەموو ئەوانەی سەرەوەشدا ، ئەبێت لەسەر ئەوە پێکبێین کاتێك کە دەنوسین و توێژینەوەی ڕۆژاوا دەکەین نابێت ڕۆژاوا پەراوێز بخەین لەو بارودۆخەی کە دەورەی داوە . دەبێت بە باشی دوژمنەکانی ڕۆژاوا لە ناوەوەی سوریا و دەرەوەی ببینین، هەروەها بەردەوامبوونی لە شەڕییدا دژ بە داعش و بە ڕژێمی ئەسەد ، تورکیا و ئەگەری شەڕی داهاتوش کە ڕەنگە عێراق و ئێران و تورکیا یەکبگرن دژ بە پەکەکە ، نەدەینە لاوە.\nسەرەڕای هەموو ئەوەی کە باسمکردن دەبێت دان بەو ڕاستییەشدا بنێین کۆمەك و هاوپشتیی نێونەتەوەیی کارا و بەهێز لە لایەن چەپ و کۆمۆنیست و سوشیالیست و نقابی و ئەنارکیستەکانەوە نەبوو هەروەها هەمان یاخود لەو چەشنە بزوتنەوەیە لە هێج وڵاتێکی دراوسێ یا لە ناوچەکەدا ڕووی نەدا . ئەگەر بارودۆخی ڕۆژاوە جیاواز بوایە لەوەی کە هەر لە 2015 وە پێیدا دەڕوات و ئەو هەلو مەرجانەی کە باسم کردن بهاتنایەتە کایە ، ڕەنگبوایە ڕۆژاوا وەڵامی هەموو پرسیارەکانی منی بە بارێکی پۆزەتیڤانە بدایەتەوە و نموونەیەکی باشتری بدایەتە دەستمان.\n*Communalism ئەم چەمکە هی بوکچینە ، وەکو چەمکێکی سیاسی فەلسەفی بەکاری هێناوەو گەشەی پێکردووە و وەکو خۆبەڕیوەبەرییەك یاخود سیستەمێکی خۆبەڕێوەبەریی کە کۆمونەکان بە ئازادیی و سەربەخۆیی خۆیانەوە لە فیدراسوێنێکدا یەکبگرنەوە پەیڕەوی مەبادیئەکانی خاوەندارێتیی بکەن و بیخەنە پراکتیکەوە .\n**ئەم وتارە پێش هێڕشی دەوڵەتی فاشی تورکیا بۆ سەر عەفرین ، ڕەشنوسەکەی نوسراوە .\n4 The Meaning of Confederalism | The Anarchist Library https://theanarchistlibrary.org/library/murray-bookchin-the-meaning-of-confederalism.pdf\n5 The politics of Social Economy, Libertarian Municipalism. Biehl, J. P 110 and 118 https://drive.google.com/file/d/0B6YOyGNakE86b3RLY2RZN0dySUE/view?usp=sharing\n7 Democratic Confederalism – ROAR Magazine\n8 Abdullah Ocalan, Capitalism and unmasked gods and naked kings: Manifesto for a Democratic Civilization, Volume ll (page 110). Published New Compass Press, Porsgrun, Norway and International Initiatives edition, Cologne, Germany 2017\n10 Golphy O. Rojava’s democratic confederalism: the experiment of an American theory. 2016. https://www.reddit.com/r/syriancivilwar/comments/4fxpd5/rojavas_democratic_confederalism_the_experiment/\nPrevious مەکسیم گۆرگی و ئەدەبی منداڵان … رەزا شوان\nNext پەرلەگیرفانانتاران دەنگدەرانیان شەرمەزار كرد … عەلی مەحمود محەمەد


کرێکاران و خەڵکی ئازادی خواز لە دنیادا خەریکی خۆ ئامادە کردنن بۆ ڕێوڕەسمەکانی ئەوەڵی مەی – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nکرێکاران و خەڵکی ئازادی خواز لە دنیادا خەریکی خۆ ئامادە کردنن بۆ ڕێوڕەسمەکانی ئەوەڵی مەی\nبۆ کرێکاران لە دنیادا هیچ رۆژێکی گرنگتر لە رۆژی جیهانی کرێکار بوونی نییە. ئەم یەک رۆژە جێی رێز و مەیدانێکیشە بۆ کێشمەکێشی چینایەتی بۆ هەموو ژنان و پیاوانی کار لەدنیادا. بەم هۆیەوە ئامادەکاری بۆ بەڕێوە بردنی ڕێوڕەسمە شکۆدارەکانی ئەم رۆژە دەمێکەیە لە سەرتاسەری دنیادا دەستی پێکردوە. لەوێوە کە ئەم ئامادە کارییە گەلێک بەرینە لێرەدا ئاماژە بە هێندێکیان دەکەین:”ئاناڕشیست- سۆسیالیستەکان لە شارەکانی ئامریکا وەک شیکاگۆ و شارەکانی کانادا وەک وانکوێر ئامادەکاری سەرەتایی بۆ بەڕێوەچونی خۆ پیشاندان، کۆبونەوە و جەلەسات کراوە. دروشمە سەرەکیەکان سەبارەت بە دەورو نەخشی دەوڵەتەکان لە وێران کردنی ژینگە و لەدژی ڕیازەتی ئابووری و نابود کردنی ڕیفاهی کرێکاران دەخولێنەوە. ئەوان لە جەلەسەکانیشدا کە بەڕیوەی دەبەن خەباتی کرێکاران لە ڕابردو ئێستادا لەدژی پێکهاتەی دەوڵەت وەبیر دێننەوە. لە ویلایەتە یەکگرتوەکان “بزوتنەوەی ئیشغاڵ” بانگەوازی لە کرێکاران و توێژە جۆراو جۆرەکانی خەڵک کردوە تا بە دروشمی ” دەست لەکار بکێشنەوە! کڕین ڕابگرن! مەچنەسەر کلاسەکانی دەرس! کاری بانکی بخەنە سبەینێ! دەست بۆ هیچ سەودا و مامەڵەیەک مەبەن! ئامادەکاری بۆ ڕێوڕەسمەکانی ئەوەڵی مانگی مەی بکەن.\nهەڵسوڕاوانی “وەگرتنەوەی ئەوەڵی مەی” لەبەر رێزگرتن لە رۆژی جیهانی کرێکار بانگەوازیان بۆ جەلەسات، خۆپیشاندان و کۆبونەوەیەکی دوو رۆژە کردوە. کۆبونەوەکە لەبەردەم دەفتەری ناوەندی ” ئەنجومەنی نەخۆشیە عوفونیەکانی ئامریکا”، هەڵکەوتو لە شاری ئارلینگتنی ویلایەتی ویرجینیا، و بە دروشمی ” بیمەی دەرمانی بۆ هەموان” بەڕێوە دەچێت.\nهەڵسوڕاوانی “نا بۆ شەڕ، بەڵێ بۆ ئاشتی” تێکۆشەرانی بردنەسەری لانیکەمی عەقدەست و باقی هەڵسوڕاوانی بزوتنەوە کۆمەڵایەتیەکان لە نیویورک و باقی شارەکانی ئامریکا وەک فرگوسن لە ویلایەتی میسوری بە دروشمی ١٥ دۆلار لانیکەمی حەقدەست لە کاتژمێرێکدا! کۆتایی هێنان بە بڵاو کردنەوەی ترس لە لایەن پۆلیسەوە! کۆتایی هێنان بە پۆلیسی کردنی شارەکان! ” بە قانونی کردنی کۆچبەران بەڵێ- دیپۆرت نا!” خۆ پیشاندان دەکەن. خۆ پیشاندەران خوازیاری ڕاگرتنی پیلانەکانی دەوڵەتی ئامریکا لە فیلیپین و وینزوئیلا، کۆتایی هێنان بەشەڕ لە سوریە و داگیر کردنی فەلەستین دەبن. کومیتەی بەڕێوەبەری ئەوەڵی مانگی مەی لە بریتانیا خەبات لەدژی ڕیازەتی ئابووری و ڕەگەز پەرستی کردۆتە دروشمی سەرەکی خۆپیشاندان، جەلەسات و کۆبونەوەکان. کابینەی محافزەکارەکان و هێزەکانی پۆلیس چاوەڕێ دەکەن لە مەڕاسمەکانی ئەوەڵی مانگی مەی ئەمساڵدا بەرەو رووی ناڕەزایەتی توند ببنەوە.\nلە مەنچیستر دوو ڕێپێوان و کۆبونەوەیەک لە ” پیکادلی گاردنز” لەنەزەر گیراوە. بابەتی سەرەکی سوخەنرانیەکان بە سەردێڕی ” بۆ وەرگرتنی داواکاریەکانمان شەڕ دەکەین” لە بنەرەتدا لەدژی سیاسەتی ڕیازەتی ئابووری و قەیرانی سەرمایەداریە. لە هەمانحاڵدا لە باس و ڕاگۆڕینەوەی ئازاد دا بەشداران سەبارەت بە دەوری دەوڵەتانی سەرمایەداری لە هەڵگیرساندنی شەڕ، وێران کردنی ژینگە و ئیجادی ئەم نایەکسانیەی ئێستا لە دنیادا لەئارادایە قسە و باس دەکەن. پیشاندانی فیلم و بەڕیوەبردنی پیشانگای وەک پیشانگای مانگرتنی ساڵی ١٩٨٤-٨٥ ی مەعدەنکارانیش بەشێکە لە بەرنامەکان. “ئیئتیلافی ئەوەڵی مەی” لە نیویورک ئاکسیۆنەکانی رۆژی جیهانی کرێکاری بە بڵاو کردنەوەی بەیانیەیەک دەست پێکردوە. لە بەشێک لە بەیانیەکەدا هاتوە:\n“ئەوەڵی مانگی مەی لە دە ساڵی ڕابردودا گرنگی ئەمساڵی نەبووە. ئێمە ئاکسیۆنەکانی یەکی مەی لە بارودۆخێکدا بەڕێوە دەبەین کە تێکۆشانێکی نوێی جیهانی لە حاڵی شکڵ گرتن دایە و ژنان و پیاوانی لاو لە ڕیزی پێشەوەی ئەو بزوتنەوانەدان کە لە گۆشەیەکیدا خەبات بۆ لانیکەمی حەقدەستی ١٥ دۆلار لە کاتژمێرێکدا و لە گۆشەیەکی تریدا خەبات لەدژی کوشتنی ڕەش پێشتەکان و کۆچبەرانی ئامریکای لاتین لە ئارادایە. لەبەشی نەبەرد بۆ قانونی کردنی کۆچبەران و بەرگرتن لە دیپۆرت کردنەوەی بە کۆمەڵیان درێژەی هەیە و لە بەشەکانی دیکەدا خەبات لەدژی لەنێو بردنی ئاموزشی گشتی، خەبات بۆ دابین کردنی ماڵی هەرزان و خەبات لەدژی بێکاری چەند لایەنە لە دەستور دایە.” ئەم ئیئتیلافە لە بەشێکی تر لە بەیانیەکەیدا نوسیویەتی:\n“لە کاتێکەوە کە ئۆباما بۆتە سەرۆک کۆمار ٢ ملیۆن کۆچبەر، کە منداڵێشیان تێدا بووە، دیپۆرت کراونەتەوە و ژمارەی زیندانە خوسوسیەکان تایبەت بە لاوان و تازەلاوان زیاتر بووە کە دەبێ دابخرێن.”\nئەو داوەریە کە ” تێکۆشەری نوێ لە دنیادا لە حاڵی زیاد بوون دایە” لەسەر کام بنەمای مادی و کۆمەڵایەتی شکڵی گرتوە؟ ئەم داوەریە زادەی ڕەوتێکی نوێیە لە خەباتی کرێکاران و جوڵەی باقی بزوتنەوە کۆمەڵایەتیەکان لە ویلایەتە یەکگرتوەکاندا. بەپێی هەواڵێکی ئاسوستێدپرێش هەڵسوڕاوان بزوتنەوەیەکی بەرینیان بۆ دەستەبەر کردنی لانیکەمی ١٥ دۆلار لە کاتژمێرێکدا لە رۆژی ١٥ ی ئاوریل، بەرابەر لەگەڵ ٢٦ ی خاکەلێوە، کۆمەڵێک ئاکسیۆنیان ڕێکخست کە بە سەدان هەزار کرێکاری کەم داهات بە دروشمی ” بۆ دەستەبەر کردنی ١٥ دۆلار لە کاتژمێرێکدا سەڕ بکەن!” لە ٢٣٠ شار و ناوەندی دانشگاهی بەشداریان تێدا کرد. ئەوان لە شارە جۆراو جۆرەکاندا دەوری فرۆشگاکانی شیرکەتی زەبەلاحی خۆراکی وەک وال مارت و مەک دوناڵدیان گرت. بزوتنەوەی لانیکەمی ١٥ دۆلار تا ئێستا هێندێک دەستکەوتی لە بواری بردنەسەری حەقدەستی کرێکارانی ڕێستوڕانەکان و خۆراکی ئامادەدا بەدەست هێناوە کە زۆربەیان ژنن. ئەم بزوتنەوەیە کە لە لایەن کرێکارانی خۆ سازماندەر لە بواری ” فست فود” دا شکڵی گرت تا ئێستا تەنیویەتەوە بۆ بەشەکانی دیکە و پشتیوانیەکی بەرینی دەستەبەر کردوە.ئاکسیۆنە بەرینەکانی دوێنێ لە درێژەی خەباتی زیاتر لە ٥٠ هەزار کرێکاری کشتوکاڵی شیرکەتە گەورەکانی میوە و تەرەباری ئامریکا لە سنوری ویلایەتە یەکگرتوەکان و میکزیک و خەباتی نەفتگەرانی پاڵاوگەکانی ئامریکا دا بەڕێوە چووە.\nرۆژی جیهانی کرێکار کە لە ماوەی ساڵانی ڕابردودا تەنیا ببونە رێپێوان و مەڕاسمگەلی ئاوێتە بە شایی و هەڵپەڕین لەسەر ناوەرۆکی ئەم قەیرانەی ئێستای سیستمی سەرمایەداری، سیاسەتی ڕیازەتە ئابووریەکەی، شەڕ و بەهێز بوونی ڕەگەز پەرستیەکان و ئیسلامی سیاسی و خەباتی کرێکاری بەرەو ئەوە دەچێت کە ڕواڵەتێکی تێکۆشەرانە و شێلگیر تر بەخۆیەوە بگرێت. پەرەسەندن و قوڵ بوونەوەی خەبات و داواکاریە سیاسیەکان و خەباتی کرێکاری زەمینە عەینیەکانی ئەم ڕەزمەندەگیەیە.\nPrevious Article به رنامه كاني پاش نیوه رؤی ئه مرؤ 2015/04/16\nNext Article گواستنه‌وه‌ی رێبوار عه‌بدوڵڵاهی بۆ زیندانی ناوه‌ندی سنه


مایكڵ مۆر – Knwe.org\nسەرەکی » زانست » مایكڵ مۆر\nئەزموون و ناوبانگ\nمایكڵ مۆر دەرهێنەرە و خاوەنی خەڵاتی ئەكادیمییە و بەرهەمهێنەرێكی لیبراڵیی چالاكە. بەفیلمە دۆكیومێنتارییە پڕ لە مشتومڕەكانی ناسراوە كە باسی زۆر بابەتی گرنگ دەكات، وەك سیستمی تەندروستی ئەمریكی و توندوتیژی و چەك. ئەو پەیامی خۆی لە رێگەی فیلمەكانییەوە ئاراستە دەكات و هەندێك جاریش دەبێتە جێگەی رەخنە و گلەیی حكومەتی ئەمریكا.\n(ئێمە باسی ئاهەنگێك یان بۆنەیەك ناكەین، بەڵكو باسی مایكڵ مۆر دەكەین… بە بڕێك پارە سزا دەدرێت یان دەست بەسەر فیلمەكەیدا دەگیرێت).\nسێ فیلمی مایكڵ مۆر لە ناو پێنج فیلمی دۆكیومێنتاری خاوەنی زۆرتری داهاتدان و یەكێكە لە كەسە كاریگەرەكان، قسەی زۆر لەسەر دەكرێت و لە رووی سیاسییەوە مشتومڕ دەنێتەوە، ئەو بابەتێكی جددی بەشێوەیەكی پێكەنیناوی دەخاتەڕوو.\nفیلمی فەهرەنهایت 11/9 باسی كاردانەوەكانی 11ی سێپتێمبەر دەكات لە ناو ئیدارەی سەرۆك جۆرج بوش و باسی پەیوەندی خێزانی نێوان بوش و بن لادن دەكات لە رێگەی بەڵگە و چاوپێكەوتنەوە. پێیوایە بوش و هاوڕێكانی ئەمریكایان لەو كاتەدا بەجێهێشت كەڕووە و گیروگرفتی زیاتر ملدەنێت.\nلە فێستیڤاڵی كاندا مایكڵ مۆر خەڵاتی پالما دۆری درایە كە یەكەم فیلمی دۆكیۆمێنتارییە لە ساڵی 1956ەوە ئەو خەڵاتەی پێبدرێت. (فێستیڤاڵی كان دڵخۆشە كە خەڵاتی پالما دۆر بداتە فیلمی فەهرەنهایت 11/9). وادیارە بەسووربوون و بەردەوام بوونی بەرهەمێكی دەسكەوت.\n(زۆر كەس دەیانەوێت هەقیقەت بشارنەوە و لە دۆڵابدا هەڵیبگرن، بەڵام ئەمە دریدەهێنێت سەرۆكێكی كۆماریی مەزن وتی: هەقیقەت بدە خەڵك و وڵاتەكەت تەئمین بكە.. بەڵام ئەبراهام لینكۆڵن سەرۆكێكی كۆماری بوو لەجۆرێكی تر).\nتەنها ئەو فیلمە خەڵاتی نەبردەوە، بەڵكو فیلمێكی تریشی كە لەسەر چەك و توندوتیژییە بە هەمان شێوەیە. ئەو فیلمە باسی چەك و توندوتیژی دەكات لە ئەمریكا لە دوای كارەساتی قوتابخانەی كۆڵۆمباین لە ساڵی 1999 دا. مایكڵ مۆر خەڵاتی ئەكادیمیشی وەرگرتووە.\nفیلمی سیكۆ باسی سیستمی تەندروستی ئەمریكا دەكات. رەخنە لە ئیدارەی ئەمریكا و پیشەسازیی دەرمان دەگرێت، بەو هۆیەشەوە چوار كۆمپانیای گەورەی دەرمان فەرمانیان بە فەرمانبەرەكانیان كرد قسە لەگەڵا ئەو دەرهێنەرە نەكەن.\nفیلمەكە ئەو كاتە هەڵای زیاتری نایەوە كە ئاشكرا بوو مۆر و هەندێك كارمەندی فریاگوزاری 11/9 چوونەتە كوبا بەهۆی تووشبوونیان بە نەخۆشیی درێژخایەن. ئیدارەی ئەمریكا باسی پێشێلكردنی رێكەوتنی نێوان كوبا و ئەمریكا دەكات بەهۆی ئەو سەردانەوە.\n(هەموومان ئەوە دەبینین كە جۆرج بوش بۆ تەنگ پێهەڵچنینمان پێمان دەكات! یاسا روونەو ئێمە پێشێلمان نەكردووە، هەموو ئەمریكییەك ئازادە بچێتە كوبا بۆ هەر ئەرك و كارێكی رۆژنامەوانی).\nوا دیارە مۆر پەیامەكەی گەیاندۆتە گوێی ئەو كەسی دەبێت گوێی لێبێت یان گوێی ئەوەی كە دەبێت مەسەلەكە چارەسەر بكات.


شاری سلێمانی – KURDISH GUIDE\nشاری سلێمانی شارێكی شاخاوییه له كۆتایی ساڵی (١٧٨٤) دا كۆتایی هات به دروستكردنی له‌لایه‌ن ئیبراهیم پاشای میری بابانییه‌كان له نزیك ناوچه‌ی سه‌را, كه مامی [ مه‌حمود پاشـــا] ساڵی (١١٩٦كۆچی) دروستی كردووه. له‌سه‌ر سنووری گه‌ڕه‌كی مه‌ڵكه‌ندی ئه‌م شاره دروستكراوه ئیبراهیم پاشا چه‌ند خانوویه‌ك له‌گه‌ڵ حه‌مامێك و مزگه‌وتێك و بازارێكی تیا دروستكردووه و له قه‌ڵاچوالانه‌وه كه پایته‌ختی بابانیه‌كان بوو گوێزایه‌وه بۆ سلێمانی و وه داوای له خه‌ڵكی لادێكان كرد ئه‌وانیش بگوێزنه‌وه بۆ شاری سلێمانی وه له‌و مێژوه‌وه شاری سلێمانی ویستویه‌تی جێگای شاره‌زووری مێژووی بگرێته‌وه كه له زۆر كۆنه‌وه ئاوه‌دانی تیا هه‌بووه.\nسنووری شاری سلێمانی بریتیه له شاخی گۆیژه و قه‌یوان له باكور, و تاسڵوجه له ڕۆژئاوا, گڵه‌زه‌رده له باشور به‌ڵام له ڕۆژهه‌ڵاته‌وه ناوچه‌یه‌كی ده‌شتاییه و ئه‌ڕوانێ به‌سه‌ر ده‌شتی شاره‌زووردا. شاری سلێمانی مه‌ڵبه‌ندی قه‌زای مه‌ركه‌زه بریتیه له چوار قه‌زا: هه‌ڵه‌بجه, شارباژێر, ڕانیه, و قه‌ڵادزه.\nمیسته‌ر هارت له په‌راوه‌كه‌ی خۆیدا له ساڵی ( ١٨٢٠)دا یانی دوای ته‌واو بوونی به ٣٦ساڵ ژماره‌ی دانیشتوانی ١٠ هه‌زار كه‌سێك بووه و ژماره‌ی ماڵیشی (٢١٤٤) ماڵ بووه كه‌له‌مه (١٣٠) ماڵی جوله‌كه وه (٩) ماڵی كلدانی و (٥) ماڵیشی ئه‌رمه‌نی بووه.\nئـــاو و هه‌وای شاری سلێمانی\nئاو و هه‌وای سلێمانی ئاو و هه‌وایه‌كی كیشوه‌ری به پله‌ی گه‌رما نزم ده‌بێته‌وه بۆ ژێر سفری سه‌دی له زستاندا و ئه‌گاته (٤٠) پله‌ی سه‌دی له هاویندا به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌وتۆته ناوچه‌یه‌كه‌وه كه به شاخ ده‌وره‌دراوه وه هه‌ردوو وه‌رزی (به‌هار و پاییز)ی كورتن و باران به‌زۆری له زستان و به‌هاردا ده‌بارێت و ئه‌گاته نزیكه‌ی (٩٠٠-١٠٠٠ ملم) هه‌روه‌ها سلێمانی ناسراوه به هه‌ڵكردنی بــــایه‌كی توند كه پێی ده‌وترێ ره‌شه‌بــا ئه‌ویش له ئه‌نجامی جیاوازی پله‌ی گه‌رما له نێوان شاخه‌كان و ناو شاری سلێمانی دا.\nنووسین و كۆكردنه‌وه‌ی\nئه‌كــــره‌می ساڵحی ره‌شه\nگـــه‌ڕه‌كه‌كان و لقه‌كانی شارى سليمانى\nگه‌ره‌كه كۆنه‌كانی سلێمانی\nكۆنترین گه‌ره‌كی شاری سلێمانییه, له پێش دروستكردنی سلێمانیدا دێیه‌كی خنجیلانه بووه, هه‌ندێك ئه‌ڵێن گوایا دێی [ مه‌لیكی هندی ] بووه, به‌ڵام هه‌رگیز ڕێی تێناچێت…! هه‌روه‌ك لای هه‌ندێك به مه‌لیك كه‌ندی واتا هه‌ڵكه‌ندراوی مه‌لیك ده‌زانرێت. ئه‌مین زه‌كی ده‌ڵێ : ره‌نگه ” ملك گوندی”بێ (محمد ئه‌مین زه‌كی به‌گ: تاریخی سلێمانی و وڵاتی به‌غدا ١٩٣٩ز, لاپه‌ره ٨٩) .\nدوور نیه (مه‌ل)(كه‌ندی)بووبێت واته كه‌ندی مه‌ل و باڵنده بووه كه هێلانه‌یان تێدا كردووه.\nئه‌وسا بریتی بوو له چوار باخی سه‌وز و ئاودار پڕ بووه له میوه‌هاتی هه‌مه جۆره, وه‌ك : قه‌یسی ، قۆخ , هه‌نار…. كه ئه‌حمه‌د پاشای بابان دروستی كردوون.\nبه‌ناوی دێی ( ده‌رگه‌زێنی ) هه‌مه‌دانه‌وه ناو نراوه, چونكه هه‌ندێ له دانیشتوانی له‌كاتی خۆیدا له‌وێوه هاتوون.\nئه‌وسا ڕێگای كاروانی به‌ینی قه‌ڵاچوالان (كه مه‌ركه‌زی فه‌رمانڕه‌وایه‌تی) و به‌غدا بوو, به كه‌لی (سه‌رگرمه)دا كه به‌م شوێنه‌دا تێپه‌ریوه, بۆیه كه ئـــاوا كرایه‌وه ناونرا گه‌ره‌كی “سه‌رشه‌قامه‌كه”.\nله داری گۆیژه‌وه هاتووه كه ئه‌وسا له‌و شوێنه‌دا و به شاخه‌كه‌شه‌وه زۆر بووه یان به ناوی چیـــای گۆیژه‌وه ناونراوه كه به پشت سلێمانیه‌وه‌یه.\nوشه‌یه‌كی لێكدراوه له (كانی)(ئاسكان) له‌كاتی خۆیدا پێش بنیادنانی سلێمانی كانیاو و بێشه‌ڵان بووه ئاسك رووی تێكردووه بۆ ئاو خواردنه‌وه, هه‌روه‌ها كاروانیش لایانداوه بۆ پشوودان و حه‌وانه‌وه.\nبه‌ناوی ئه‌و جووله‌كانه‌وه ناونراوه كه له‌كاتی خۆیدا تێیدا دانیشتوون.\nحه‌وشی په‌سته‌ك سوور\nله هه‌ندێ گه‌ره‌ك خانوویه‌كی گه‌وره چه‌ند ژوورێكی تێدا بوو ، هه‌ر ژووره‌ی خێزانێكی تێدابووه پێیان ووتوه (حه‌وشی گه‌وره) یان بۆ نیشانه وتوویانه كۆڵانه‌كه‌ی لای حه‌وشی گه‌وره.\nThe Anfal Museum\nگرده‌كانی ده‌ور و پشتی شـــارى سليمانى


کوردیپێدیا - دانیار رەشید\n✌ دانیار رەشید | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکارمەندی ئاساییشی یەکێتی بوو، رۆژی 12-11-2015 لە ئاڵۆزییەکانی خورماتوو لەلایەن حەشدی شەعبی شەهیدکرا.\n1. 👁 12-11-2015\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 24 2015 9:33AM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 32 KB Nov 24 2015 9:33AM هاوڕێ باخەوان


ووركشوپه‌ك بۆ به‌رپرسێت IT هاته ڤه‌كرن :: Duhok Polytechnic University\nووركشوپه‌ك بۆ به‌رپرسێت IT هاته ڤه‌كرن\nئه‌ڤرو ل رێكه‌فتی 15/5/208 ل ده‌مژمێر 10 سپێدێ ووركشوپه‌ك ژلایێ رێڤه‌به‌ریا ته‌كنولوجیا زانیاری یا سه‌روكاتیا زانكویا پولیته‌كنیكی یا دهوك هاته ڤه‌كرن بو هه‌می به‌رپرسێت هوبا (IT) یێن زانكو په‌یمانگه‌هێن سه‌ر ب زانكویا پولیته‌كنیكی یا دهوك، لژێر چاڤدێریا سه‌روكێ زانكویێ (پ.د. عدنان محسن عبداعزیز) ب ئاماده‌بونا رێڤه‌به‌رێ گشتی یێ سه‌نته‌رێ تویژینێت زانستی پروفیسورێ هاریكار (د. شڤان كمال عسكر).\nئه‌ڤ ووركشوپه ل دور دو ته‌وه‌را بو:\nته‌وه‌رێ ئێكێ: پشتی مالپه‌رێن ئه‌لكترونی یێت هه‌می كولیژ و په‌یمانگه‌هێن سه‌ر ب زانكویا پولیته‌كنیكی یا دهوك، ته‌مام بوین ئه‌ڤ مالپه‌ره هاتنه ته‌سلیم كرن بو وان، هه‌روه‌سا چاوانیا بكار ئینانا مالپه‌ری نیشا دا.\nته‌وه‌رێ دویێ: سیته‌مێ نوی یێ ئه‌لكترونی یێ ئه‌نجامێت ئه‌زمونا هاته دامه‌زراندن و ئه‌ڤ ساله كار دێ پێ هێته كرن و قوتابی دێ ب شێوه‌یه‌كێ ئه‌لكترونی ئه‌نجامێ خو یێ دوماهیك سال وه‌رگریت. هه‌روه‌سا چاوانیا بكار ئینانا ڤی سیسته‌می نیشا دا.


Kurdipedia - تەندروستی تورکیا ئاماری کوژراو و بریندارانی وڵاتەکەی لە شەڕی عەفرین بڵاو دەکاتەوە\n📊 تەندروستی تورکیا ئاماری کوژراو و بریندارانی وڵاتەکەی لە شەڕی عەفرین بڵاو دەکاتەوە | 🏷 Group: Statistics and Surveys | Articles language: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nتەندروستی تورکیا ئاماری کوژراو و بریندارانی وڵاتەکەی لە شەڕی عەفرین بڵاو دەکاتەوە\nوەزارەتی تەندروستی حکومەتی تورکیا رایگەیاند لەمیانی ئۆپەراسیۆنی چڵە زەیتونچڵە زەیتون بۆ سەر عەفرینعەفرین 14 سەرباز کوژراون و 130 سەربازی دیکەش بریندار بون، ئاماژە بەوەشدەکات هیچ بریندارێک ژیانی لەمەترسیدا نیە، بەرپرسانی پەیەدەش دەڵێن “تورکیا راستیەکان لە رای گشتی دەشارێتەوە و بەپێچەوانەوە ژمارەی کوژراو و بریندارەکانی سوپای تورکیا و چەکدارانی سورای ئازاد زۆر زیاترە”.\nئاوێنە: ئەمرۆ “هەینی” وەزیری تەندروستی حکومەتی تورکیا، ئەحمەد دەمیرجانی لە میانی لێدوانێکی بۆ دەزگاکانی راگەیاندنی وڵاتەکەی ئاماری زیانەکانی سەربازەکانی سوپای تورکیا و چەکدارەکانی سوپای سوریای ئازاد راگەیاند، بەپێی ئامارەکە 14 سەرباز و چەکداری ئۆپەراسیۆنی چڵە زەیتون لەکاتی هێرشکردن بۆ داگیرکردنی عەفرین کوژراون و 130 برینداریشیان هەیە، بەم جۆرە 3 سەربازی تورکیا و 11 چەکداری سوپای سوریای ئازاد کوژراون، لەبارەی ژمارەی بریندارەکانیش ئەو وتی “130 سەرباز و چەکداری سوپای تورکیا و سوریای ئازاد رەوانەی نەخۆشخانەکانی تورکیا کراون و هیچ بریندارێک ژیانی لەمەترسیدا نیە”.\nلەلایەکی دیکەوە لەراگەیەنراوێکیدا سوپای تورکیا ئاماژە بە شەهیدبونی 343 شەرڤانی هێزەکانی سوریای دیموکرات “هەسەدە” و یەکینەکانی پاراستنی گەل “یەپەگە” دەکات. لەبەرامبەریشدا هێزەکانی سوریای دیموکرات، ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی تورکیا و سوپای ئەو وڵاتە رەتدەکاتەوە و پێیان وایە زیانەکانی سوپای تورکیا و چەکدارانی سوپای سوریای ئازاد زۆر زیاترە لەو ژمارەیەی راگەیەنراوە، هەروەها میدیایەکی نزیک لە هەسەدە و یەپەکە ئاماژە بەوە دەکات بەهۆی بۆردومان و پەلاماردانەکانەوە ژمارەیەکی زۆری هاوڵاتی مەدەنی کە ژمارەیەکی زۆریان منداڵ و ژنن بونەتە قوربانی و پێدەچێت تورکیا ئەو قوربانیە مەدەنیانەی وەک شەهیدبونی گەریلاکان بۆ رای گشتی بڵاوکردبێتەوە.\n 📡 Website | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری ئاوێنە - 26-01-2018\n➕ Added by (Hawrê Baxewan) on Jan 26 2018 9:58PM\n👌 This article has been reviewed and released by (Benaz Jola) on Jan 29 2018 9:47AM\n✍ This item recently updated by (Benaz Jola) on: Jan 29 2018 9:47AM\n👁 This item has been viewed 2,047 times\n📷 Photo file 1.0.1 50 KB Jan 26 2018 10:01PM Hawrê Baxewan


ئابووری مارەیی بردنەوەی كۆشكی سپی ئەمریكایە\n2020-10-26 15:51 47 جار بینراوە کۆمێنت\nبەر لەهەر پڕۆسەیەكی هەڵبژاردنی سەرۆكی ئەمریكا، چەندین راپرسی دەكرێت لەسەر كام كاندید هەڵبژاردنەكە دەباتەوەو دەبێتە سەرۆكی داهاتووی ئەمریكا، بێگومان ئەو راپرسییانە گوزارشت لەو ساتە وەختە دەكات كە وەڵام دەدرێتەوە و ناتوانێ ئاوێنەی وێنە گەورەكەی ئەگەری بەختی هیچكام لەكاندیدانی سەرۆكایەتی ئەو وڵاتە بن، بۆ نموونە لەساڵی 2016، ئەنجامی راپرسییەكان ئاماژەیان بۆ بردنەوەی هیلاری كلینتۆن دەكرد بەڕێژەی (75 %)، كەچی دەرئەنجام دۆناڵد ترامپ كە ئێستاو سەرۆك و كاندیدە بردییەوەو بووە سەرۆك.\nمێژووی سەركەوتنی كاندیدەكان\nلەمیانی خوێندنەوەو بەدواداچوون بۆ پڕۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆكی ئەمریكا، لەماوەی چەند دەیەیەكی رابردوودا، دەكرێت سەركەوتن یان شكستی كاندیدەكانی سەرۆكی ئەمریكا بۆ دوو هۆكاری سەرەكی بگێڕینەوە، ئەوانیش ئابووری و بازاڕی پشكە.\nمێژووی نوێی هەڵبژاردنی سەرۆكی ئەمریكا، كاتێك ئابووری لەداچوون و پوكانەوەدایە، ئەو ساڵە هەڵبژاردنی تێدا ئەنجامدەدرێت، ئەوا ئەگەری سەركەوتنی كاندیدی ئەو حزبەی حكومڕانی دەكات زۆر كەمە. بۆ ئەمەش چەندین نموونە هەیە كە لەهەڵبژاردنەكانی ئەو ساڵانەی پوكانەوەی ئابووریی تێدا بووە ئەنجامەكەی چی بووە. لەپوكانەوەی ساڵی 2000، حزبی دیموكراتی ئەمریكا كە حوكمڕان بوون نەیانتوانی هەڵبژاردن ببنەوە، هەروەها لە ساڵی 2008 حزبی كۆماری شكشتیان هێنا لە دووبارە هەڵبژاردنەوەیان. لە ساڵی 1996، بوشی باوك ولایەتی دووەمی لە بەرامبەر بە بیل كلینتۆن دۆڕاند، لە پوكانەوەی ساڵی 1980، جیمی كارتەر ولایەتی دووەمی لە بەرژەوەندیی رۆناڵد ریگن دۆڕاند. لە ساڵی 1976 سەرۆك جیرالد فۆرد ولایەتی دووەمی لە بەرژەوەندیی جیمی كارتەر لە دەستدا. مێژوو پێمان دەڵێت، كاتێك بازاڕی پشكی ئەمریكا لە مانگی ئۆكتۆبەر و سێپتێمبەری بەر لە هەڵبژاردن كە لە نۆڤێمبەر ئەنجام دەدرێت، بە رێژەی (5 %) داشكێت، ئەوا دەرفەتی سەركەوتنی سەرۆكی ئەمریكای كاندید بۆ ولایەتێكی تری حوكمڕانی یان دووبارە هەڵبژاردنەوەی وەك سەرۆك زۆر كەم دەبێت. ئەمەش لە ساڵانی (2016، 2008، 2000، 1992) روویدا. لە بەرامبەردا، بۆ دووپاتكردنەوەی دروستی ئەم ئەگەرە، دووبارە هەڵبژاردنەوەی بوشی كوڕ لە ساڵی 2004، دەرچوونەوەی سەرۆك بیل كلینتۆن لە ساڵی 1996، كاتێك بوو كە بازاڕی پشك لە روشێكی زۆرباشدا بوو.\nبە لەبەرچاوگرتنی ئەو دوو هۆكارەی سەرەوە كە باسكرا، بە رەوشی ئێستای ئابووری و بازاڕی پشك بەراوردی بكەین، بەپێی مەزندەی سندوقی نێودەوڵەتیی نەخت تێبینی دەكرێت، ئابووریی ئێستای ئەمریكا لە حاڵەتی داچوون و پوكانەوەدایە. هەروەها داشكانی بازاڕی پشك لە ماوەی سیپتێبمبەری رابردوو، لە (5 %) زیاتر بوو. لەبەر ئەوە بە پێوانەی هەردوو ئەو هۆكارەی لە سەرەوە ئاماژەیان پێكرا، بەختی دۆناڵد ترامپ بۆ دەرچوون كەمە.\nبەڵام ئەم شرۆڤەكردنەش ئەگەر راست و هەڵەی هەیە، سوپرایزی ئەم ماوەیەی ماوە تا سەرەتای نۆڤێمبەر، دەشێ هەموو ئەمەی سەرەوە هەڵبوەشێنێتەوە.\nكەلتووری كوالێتی لەنێوان دامەزراوەو كارمەندانیدا فەیسەڵ عەلی\n2020-11-30 14:57 31 جار بینراوە\nئەو زەمەنەی بەڕێوەیە فەیسەڵ عەلی\n2020-11-23 13:04 31 جار بینراوە\nداهێنانی سەربازی بۆ ئاشتی فەیسەڵ عەلی\n2020-11-16 23:07 43 جار بینراوە\nتێڕوانینێکی ئابووری، یاسای تەمویلکردنی کورتهێنانی دارایی فەیسەڵ عەلی\n2020-11-16 15:16 30 جار بینراوە\nشاری پزیشکی فەیسەڵ عەلی\n2020-11-09 13:37 42 جار بینراوە\nحزبی بێدەنگی ئەمریکا فەیسەڵ عەلی\n2020-11-02 13:21 56 جار بینراوە\nشوانیش بەکالۆریۆسی گەرەکە  فەیسەڵ عەلی\n2020-11-01 15:52 43 جار بینراوە\nچیرۆکی یەکەمین پرۆسەی گواستنەوەی خوێن فەیسەڵ عەلی\n2020-10-30 11:38 47 جار بینراوە\n2020-10-24 18:50 48 جار بینراوە\n2020-10-19 15:57 64 جار بینراوە\nپاشەڕۆی مێشک فەیسەڵ عەلی\n2020-10-10 22:58 71 جار بینراوە\n2020-09-29 00:11 85 جار بینراوە\nنهێنی خەو فەیسەڵ عەلی\n2020-09-28 15:29 76 جار بینراوە\nفیل و زوهرە فەیسەڵ عەلی\n2020-09-26 21:40 76 جار بینراوە\n2020-09-14 18:44 54 جار بینراوە\nقەیرانی ئاوو لێكەوتە مەترسیدارەكانی فەیسەڵ عەلی\n2020-09-06 20:49 74 جار بینراوە\nهاوژینی زانایەک فەیسەڵ عەلی\n2020-09-02 13:44 69 جار بینراوە\nئاسۆی ململانێی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست فەیسەڵ عەلی\n2020-08-31 17:36 68 جار بینراوە\nچیرۆکی ژنە پزیشکێک فەیسەڵ عەلی\n2020-08-29 23:28 70 جار بینراوە\nوەستانی گەشەی دانیشتووانی جیهان فەیسەڵ عەلی\n2020-08-23 20:43 67 جار بینراوە\nتۆگۆ چەند راستییەکان بشاردرێنەوە،رۆژێک… فەیسەڵ عەلی\n2020-07-20 15:37 67 جار بینراوە\n2020-07-13 14:50 80 جار بینراوە\nبه‌رپرسیارێتیی كۆمه‌ڵایه‌تیی كۆمپانیا لەزه‌مه‌نی كۆرۆنادا فەیسەڵ عەلی\n2020-07-06 19:47 78 جار بینراوە\nتەحەداکانی بەردەم ئابووریی هەرێمی کوردستان فەیسەڵ عەلی\n2020-07-05 15:21 89 جار بینراوە\nچاڵی هێلانەی هەڵۆ فەیسەڵ عەلی\n2020-06-23 00:27 118 جار بینراوە\nرۆیشتن بەپێ چارەسەرە فەیسەڵ عەلی\n2020-06-15 19:53 112 جار بینراوە\nکەرەنتینە فەیسەڵ عەلی\n2020-06-08 15:33 129 جار بینراوە\nتاعون رووی ئەرزی گۆڕی فەیسەڵ عەلی\n2020-05-17 00:19 146 جار بینراوە\nناسەنتراڵی و حوكمڕانیی چاك فەیسەڵ عەلی\n2020-05-09 20:58 153 جار بینراوە\nلەهەناوی قەیرانەوە گۆڕانکاریی دەکرێت فەیسەڵ عەلی\n2020-04-18 19:09 129 جار بینراوە\nقەرزی 50 ملیۆنی بە فەرمانبەران و 30 ملیۆنیش بە هاو...\nنوێترین نرخی زێڕو دراوە جهانییەكان لە puknow ببینە\nسبەی دەست بە دابەشكردنی مووچە دەكرێت\nنرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهاندا\nلە سلێمانی خۆپیشاندان دەستیپێكرد\nحكومەتی هەرێم لەبارەی مووچە كۆدەبێتەوە\nپۆلیسی ئه‌ڵمانیا زانیاری نوێی له‌سه‌ر رووداوه‌ك...\nسه‌رۆكایه‌تی یه‌كێتی سه‌ره‌خۆشی له بێستون سابو...\nچوار حەكایەت لەسەدان حەكایەتی سەردەمی نەبوونی!  شوان كەریم كابان\nسوریا لەڕووی سیاسی و جوگرافییەوە پارچە پارچە بووە فەتحوڵڵا حسێنی\nپرۆفایلی وەزیری دەرەوەی نوێی ئەمریکا، ئەنتۆنی بلین... د.سەردار عەزیز\n2 نوێترین نرخی نه‌وتی خاو\n3 لەهەرێم ئاسانكاری بۆ گەشتیاران دەكرێت\n4 سەرۆكایەتیی یەكێتی: بەھادین نوری خاوەن ھەڵوێستی نی...\n5 سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێتی سه‌ره‌خۆشی له بێستون سابو...\n6 قوباد تاڵەبانی: بەم نزیکانە شاندی هەرێم سەردانی بە...\n7 تەندروستی عیراق دوایین ئاماری كۆرۆنا بڵاودەكاتەوە


چەند شەویٛو چەنیو مارسیٛل پروستی – هەورامان\nیانە ئەدەب و هونەر چەند شەویٛو چەنیو مارسیٛل پروستی\nچەند شەویٛو چەنیو مارسیٛل پروستی\nهوٙرگیٛڵنایوە سەرو زوانی گوٙرانی”هەورامی”: مەحمود قادری\nپروست ئی داستانیٛشە ژوئیەو ساڵەو ۱٨۹۳ بیس و دوە ساڵەیینە نویستیٛنە، ساڵیٛو وردیکڵانەتەر جە من. وە من وەختیٛو ئی مەتڵەبی مەنویسونەوە حیٛس مەکەرونە وەشبەختەنا. مەتنەو پروستی جە هەر مەتنیٛوی دەرون شکاوتەرە مەزانو و نزیکتەرە بە ژیوایم سا بە تەرجومەیش مەستەنا و دڵ بەستە.\nنامیٛو داستانیٛ: ” ئیٛڵاخی ماتەمین، خاتون دوبریوه”\nگیریا جە کتیٛبو: وەشیەکیٛ و ڕوەکیٛ، پروست، مهدی سحابی، نەشرو مەرکەزی، چاپو حەوتی، ۱۳۹۷ “ئاریان، واڵەکیٛم، بە چە زامین ئەشقیٛو تلیاینی ڕوەو قەراخەکان پەی مەرگی! “\nفڕانسواز دوبریوە ئا شەوە ماویٛو دوە دڵە بیٛ پەی شەو نشینیو پرنسیٛس ئلیزابیٛت ئای بلوٙ، یا ئوپرای، یا پەی کومیٛدیو لیورەی.\nیانەو ڕەفیٛقانشەنە بیٛ و سەرەو سەعاتیٛو مەبیٛ چاشتەو ویٛرەگایشان تەمامنای بیٛ. مەشیەم تەگبیرش گیٛرتەینە.\nڕەفیٛقەکیٛش ژنە ویوە، کە مەشیەم چەنیو ئادیٛ لوایەینە، بە شەونشینیو پرنسیٛس ئای حەزش مەکەرد، جە حاڵیٛوەنە خاتون دوبریوە بیٛ ئانەیە دەلیلیٛش بزانوٙ تەرجیحش مەدانە یوٙ جە دوە کارەکانتەری بکەروٙ، یا حەتا کاری یەروٙمی، یانی بلوٙوە پەی یانەی و بوسوٙ. خەبەر ئاما کالیٛسکەکیٛش ئامادیٛنە. هیٛمای تەگبیرش نەگیٛرتە بیٛ.\nژنە ویوە واتش:” جدەن ڕەفیٛقیٛوەی عالە نیەنی، واتم کە، ویر مەکەرونە ڕیٛزکە گوٙرانییٛ بواچوٙ و وەشم مەینە بژنەووش. جوٙریٛو قسیٛ مەکەری مەئەجیو لوای پەی یانەو ئلیزابیٛتیٛ مومکیٛنەن فرە کار بدوٙ دەستوە. وەر جە گردچیٛوی ئینەیە بواچو ئیٛساڵ حەتا نەلواینی پەی یوٙ جە شەونشینیە گەورەکانش و بە پیٛوەنیٛوی نزیکوە کە چنیش هەنت ئی کارتە هیچ دوٙسانە نیەن.\nفڕانسوازە ئەچا زەمانەو لای شوەکەش مەردە بیٛ و ئادەش بیس ساڵەیینە بیویٛ ئاستیٛ بیٛ ـ یانی چوار ساڵیٛ چیەوەڵ ـ بیٛ ژنە ویویٛ هیچ کاریٛوش نمەکەرد و دایمە دڵش مەوازیٛ ئادیٛ شادە بکەروٙ. فرەتەر ئەچینەیە جە بەرانبەرو تەمەناکیٛش مدرامانش نەکەرد و دماو خواحافیٛزی چەنیو خاتونیٛ بنەوانیٛ و میٛمانەکان، کە موتەئەسفیٛ بیٛنیٛ جە ئینەی حزورو یوٙ جە پوٙڕ تەرەفدارتەرین ژەنەکانو پاریسینە ئەپاسە مەشوٙم تام و لەزەتشان نەچەشتەن و نەبەردەن، بە خزمەتچیەکیٛ واتش:\n” یانەو پرنسیٛس ئای… ” شەونشینیو پرنسیٛس ئای فرە خەمبار بیٛ.\nمادام دوبریوە جە ژنە ویویٛ پەرساش: ” ئا جوانە کە ئەتوٙش تا سەرو میٛزیٛ هامڕایی کەرد کیٛ بیٛ؟”\n” ئاغای دو لالئاندەن وەشیچ نمەژناسوش. گەرەکتەن پیٛوەرە ئاشناتان بکەرو؟ ئینەشە جە ئەمن گەرەک بیٛ، وەلیٛ جوابیٛوی دروٙسم نەداوە پەنەش، چونکای فرە ئاسایەن و تاقەتو بەشەری سەرمەبەروٙ، وە چونکای بە نەزەرەش فرە زەریفەنی ئیتر دەس جە سەرەیت هوٙرنمەگیٛروٙ.”\nفڕانسوازیٛ واتش: ” سا نا، ویٛڵش بکەرە. شکڵیٛش وەشیٛ نیەنیٛ و بیٛ ئەدەبیچ هەن، هەر چەند کە چەمیٛ وەش پەنە کەوتیٛش هەنیٛ.”\nژنەویویٛ واتش:” هەق بە توٙن. دماییچ، ئەکسەرەن توشش مەینە و ئەر چەنیش ئاشنا بیەی مومکیٛنەن ببوٙ مایەو گیروٙدەییت.” ئەجا بە شوٙخیوە واتش:\n” وەلحاسڵ ئینە کە، ئەر دڵت مەوازوٙ چەنیش نزیکە ببینە نمەبوٙ ئی فورسەتە وەشەیە جە دەس بدەینە.”\nفڕانسوازیٛ واتش: ” بەڵیٛ فورسەتیٛوی وەشەن.” بەڵام ویرش شوٙنەو چیٛویٛوتەریوە بیٛ.\nژنەویوە، کە بیٛ شک پەشیمانە بیٛ جە ئینەی کە دلیٛو میانجیگەرینە ئەمانەتش نەدابیٛ خەرجەره و هەر ئەپا سادەیی وەشییٛوش جە جوانیٛوی مەگیٛرتوە، واتش:\n” بەڵام جە لاییٛوە، ئینە یوٙ جە دمایین شەونشینیەکانو وەرزیەن، ئاشناییتان هیچ مەسەلیٛوە وەشە نمەکەروٙ و گاهەز وەشتەر ببوٙ کە ئی هەرمانیٛ بکەری.”\n“خاسەن، ئەر ئاما ئەپی لاییٛنە.” جوانەکە ناما. چەو سەرو تالاریٛوە، ڕو بە ڕو ئا دوەیە بیٛ. چیٛویٛو نەویەرد ژنەویوە واتش:” ئیتر مەشوٙم بلو.” فڕانسوازە واتش: کوچیٛوتەر بخواینەوە ڕەدیٛ.”\nوە جە سەرو هەوەسبازی و بە تایبەت خەمزە ڕیٛزنایرەیرە پەی ئا جوانی کە بە ڕاسی بە نەزەر مەئاما ئادی فرە زەریف مەزانوٙ، کەمیٛو فرەتەر وڕش بی پوٙرە و ئەجا دیایش هوٙرش گیٛڵناوە و واوەی چەمیٛش بڕیناوە. ئەچی حاڵەنە مەکوٙشیٛ دیایش قاتی چەنیو لاویای ببوٙ و نمەزانیٛ چی، ڕەنگا بوٙنەو هیچیوە، یا تەنیا پەی ئانەیە وەشش مەئاما، وەشش مەئاما خاسی بکەروٙ، یا ڕەنگا کەمیٛو پەی ئانەیە غرورش وەشش بەینە، یا وەشییٛوی هیچ و پوچ، وەشییٛوو بەشەرانیٛوی کە تەموەو درەختیٛویوە نامیٛوە مەکەنان پەی ڕاویاریٛوی کە هەرگیز نمەوینوٙش، یا کەسانیٛو کە قتویٛوی بە پەیامیٛوەوە مەوزانە دەریا. زەمان مەویەرد؛ کەم کەم دیٛر مەبیٛ؛ دو لالئاند لوا ڕو بە بەرەکەی و بەرەکە پەشتەو سەرەیشوە واز مانا، وە خاتون دوبریوە ئادش مەوینا پاینو ڕەختکەنەکەینە شمارەکەش مەدانەش بە وەرپرسەو ئاگەیە.\nبە ژنەویویٛ واتش:” هەق بە توٙن، ئیتر مەشوٙم بلی. ” هوٙرئیٛستیٛوە. بەڵام چونکای کتوپڕ ڕەفیٛقیٛوە مەشیەم چیٛویٛوش مەواتەی بە ژنەویویٛ، فڕانسوازە ڕەختکەنەکەنە تەنیا ماناوە. ئەچاگەنە تەنیا دو لالئاند بیٛ کە گوٙچانەکیٛش نمەیوٙزییٛوە. فڕانسوازە جە سەرو سەرەخەریشوە پەی ئاخرین جاری نگاییٛوەش وستە پەریٛش.وە ئاد نزیکشەنە ویەرد، یەرەژنیٛش سەرو ویٛ داشوە یەرەژنیٛو ئادیٛ، وە ساتیٛوەنە ڕو بە ڕو ئادیٛ بیٛ و بە نەزەر مەئاما کە هەڵای گوٙچانەکیٛش مەوازوٙ بە چەمیٛ چراخانیٛوە پەنەش واتش:\n” بەیدیٛ پەی یانەو ئەمن، شمارە۵، خیابانو ڕوئایاڵی.” پەی فڕانسوازیٛ ئی هەرەکەتە ئەپاسە خافڵکەر بیٛ، وە ئاغای دو لالئاند ئەپاسە بە سەرەنجیٛوە دریٛژەش مەدا بە گیٛڵایو گوٙچانەکیٛش، کە دماتەر فڕانسوازە هەرگیز بە دروٙسی نەزاناش ئایا ئا سەحنە تەنیا تەوەهوٙم بیٛ یا نا. فرەتەر جە هەر چیٛوی توشو تەرسیٛ بییٛ بیٛ، وە چونکای پرنسیٛس ئا ئەچا ساتەنە پاڵشەنە مەویەردە ئادەش چڕیە، گەرەکشبیٛ چەنیش پەی هەنگام نیای جە سەوایو هەر ئا شەویٛ قەرار بنیوٙ، فرە دوا چەنیش. تا ئی وات و واچە بتەمامیوٙ دو لالئاند لوا بیٛ. ژنە ویوە بە زویی ئاما و دوە ژەنەکە لوای.خاتون دو بریوە چیٛویٛوش جە ماجەراکەی نەگیٛڵناوە و ئیٛحساسیٛو کە چەنەش ماناوە پەیش سەرسامی و غرور، وە جە نەهایەتو بیٛ سەرەنجی فرەینە بیٛ. دویٛ ڕویٛ دماتەر، واوەی کەوتەوە ویرو ئانەیە و جە واقیٛعیەتو واتەو دو لالئاندینە شکەش کەردە. کوٙشاش ئا واتەیە باوەروٙنیٛوە ویرش بەڵام تەمامەن سەرنەکەوتە، یاوا خیاڵش کە ئانەش وەرمیٛوەنە ئەژنیەن و چەنیو ویٛش واتش ئا زەربەو یەرەژنیٛچە کتوپڕی و ناحەزانە بی. ئەجا ئیتر ویرش نەکەردوە بە دو لالئاندی و ئەر ئتیٛفاقەن نامیٛش مەژنەویەش، گورج ڕویٛش مەئاوەریٛوە یادش و سەحنەو کەم تا فرە وەهمیەکەو ڕەختکەنیش یەکسەرە ویرش شیەبیٛوە.\nجە ئاخرین شەونشینییٛوەنە کە ئا ساڵە تەدارک دریا ( مانگەو ژوئیٛنی مەتەمامیای مەتەمامییٛ) ئادش واوەی ویناوە، نەیاراش جە کەسیٛوی بوازوٙ چەنیو هەنگەری ئاشناییٛشان بکەروٙ، بەڵام بە ئانەیوە کە کەم تا فرە ئادش گول مەویناوە و مەزانیٛ پیاییٛوی ئاوەزمەند نیەن، دڵش مەواستش چەنیش ئاشنا ببوٙ. لوا نزیکیو ژنەویویٛوە و پەنەش واتش:\n” خاستەرەن ئەمن بژناسنی بە ئاغای دو لالئاندی. وەشم نمەینە بیٛ ئەدەبی بکەرونە. بەڵام نەواچی ئەمن جە ئەتوٙم واستەن. بیٛ ئەندازە موتەعەهیٛدەم مەکەروٙ.”\n” بازە وەختیٛو وینامان. ئیسە نیەن ئەچیگە.”\n“خاس، بلوە شوٙنیشەرە.”\n“گاهەز لوا بوٙ.” فڕانسوازە فرز واتش:” نا، غەیرەزمومکیٛنەن لوا بوٙ، هەڵای فرە زوەن!وەی،ئەپی زویی نیمەشەو بیرە. بدیە، ژنەویوەی ئازیزەم، هەرمانیٛوەی قوٙزمیٛخینە کە نیەنە. ئا شەوە ویٛت ئینەتە مەواست. تەمەنا مەکەرو، پەریٛم موهیٛمەن.\nژنەویوە بە کەمیٛو سەرساموە دیاش پوٙرە و گیٛڵا شوٙنەو دو لالئاندیرە؛ بەڵام ئاد لوا بیٛ.\nگیٛڵاوە لاو فڕانسوازیٛ و واتش:” دیت هەق بە من بیٛ.” فڕانسوازیٛ واتش:”ئەچیگە چەندە تاقەتم سەرمەشوٙ. سەرەیچم مەئیٛشوٙ، بوٙ هەر ئیسە بلمیٛ، تەمەنا مەکەرو.”\nفڕانسوازە ئیتر هیچکام جە بەرنامەکانو ئوپرایش نەوینا ناستوە، بە ئومیدیٛوی وەهمیوە گردو ئا خوڵکانە پەی شامی جە ئادیٛ مەکرییٛنیٛ قەبوڵیٛش کەردیٛ. پانزە ڕویٛ ویەرد، هیٛمای دو لالئاندش نەدیە بیٛ و شەویٛنە بە ویرو ئینەیوە جە چە ڕایانیٛوە ئادی بوینوٙ جە وەرمی هوٙرمەئیٛستەوە.ئەر چیٛش دایمە و دەرە وەرو ویٛشەرە مەواتش ئاد پیاییٛوی وەش پەنە کەوتە نیەن و تاقەتو بەشەری سەرمەبەروٙ، فرەتەر جە ڕوٙشن ویران و جەزابتەرین پیایان ویرش شوٙنیشوە بیٛ. بە تەمامیایو وەرزیٛ، ئیتر فورسەتیٛو پەی وینای دوبارەیش نمەئاما وەروە، وە فڕانسوازە لیٛرە سەختە بیٛ ئەچینە فورسەتیٛوی باوەروٙ وەروە و کوٙشش مەکەرد.\nشەویٛوە بە ژنەویویٛ واتش: ” نەواتت ئاغاییٛوی بە نامیٛو دو لالئاندی مەژناسی؟”\n” ژاک دو لالئاند؟ مەژناسوش بەڵام نە ئاندە. بە هەنگەری ئەژناسیایمیٛ، وەلیٛ هیچ وەخت کارتیٛوش نەنیارە پەریٛم، هیچ پیٛوەندیٛوم نیەن چەنیش.” ” هەقیٛقەت ئینەن بوٙنەو کاریٛوی وردیوە ، یا ڕەنگا گەورەیچوە، مەشوٙم چەنیش ئاشنا ببونە و بوینوش. کاریٛوەن بە ویٛم ڕەبتیٛوش نیەن و دەسەکەم تا مانگیٛو ئیجازەم نیەن چەنیو توٙ بوزونەش وەرو باسی( تا مانگیٛو چەنیو دو لالئاندی درویٛوەش مەپیٛچنا یوٙرە تا ڕازەکیٛش نەگنوٙوە سارا، وە ئی ویرو بیەیو ڕازیٛوی کە تەنیا ئا دوە ئاگاهیٛ ببان چەنەش پەریٛش شیرین بیٛ). تەمەنا مەکەرو ڕاییٛوە پەی وینایش بیوٙزەوە چونکای وەرزە تەمامیاینە، ئیتر هیچ میٛمانییٛو و جەژنیٛوە نیەنە و ئیتر نمەتاوو چەنیش ئاشنا ببو.” ڕا و ڕەسمو زەریفو دوٙسی، کە ئەر ڕاسانە ببوٙ دڵی سەفا مەدوٙ، هەم ژنەویویٛ و هەمیچ فڕانسوازیٛ جە سەرەکیٛشانیٛوی بەری مەکەریٛ کە فرەو ئەشرافەکان چەنەشان لەزەتیٛوی شەرم ئاوەر مەبەریٛنیٛ.ئەچی ڕوەوە ژنەویوە، بیٛ ئانەیە حەتا یەک سات نیەت و خیٛزیای و حەتا ویرو ئینەیشە ببوٙ جە ڕەفیٛقەکیٛش سوالیٛوە بپەرسوٙ، بە گیان و دڵ کەوتە وشکنای و تەنیا دڵوەرە بیٛ جە ئینەی ئەپاسە کە مەگیٛڵیٛ نمەیوٙستشوە. ” حەیف مادام ئا لوای بیٛ. ئاغای دو گروملویچ هەن، بەڵام نمەتاووٙ کاریٛو بکەروٙ، ئاخور بەشەر چیٛش بواچوٙ پەنەش؟ ئەها، ویریٛو یاوا نەزەرەم! دولالئاند ویوٙلوٙنسیٛلە مەدوٙ وەنە، خرابیچ مەدوٙ وەنە، وەلیٛ موهیٛم نیەن. دو گروملو فرە وەشش مەینە چەنەش، شوٙنیچشەرە بەشەریٛوی خنگەن و فرە وەشحاڵ مەبوٙ جە ئینەی کە خزمەتیٛو بکەروٙ بە ئەتوٙ. بەڵام توٙ تا ئیسە چەنەش بەینت گیٛرتە بیٛ و جە لاییٛوتەروە وەشت نمەینە بەشەرانیٛو کە خزمەتشان کەردەن پەنەت بنیەی قەراخوە، سا ڕەنگا دڵت نەوازوٙ ساڵیٛوتەر مەجبورە ببی ئادیچی خوڵکە بکەری پەی یانەیت.” بەڵام فڕانسوازە، هوٙرئاما جە وەشحاڵی، بە هەیەجانوە واتش: ” چە هەمیەتیٛوش هەن. ئەر پەنەواز ببوٙ گردو نەو کیسەکانو پاریسیچ خوڵکە مەکەرو. بجمەوە ژنەویوە وەشڵەکیٛم، چەندە عالەنی!” وە ژنەویوە نویستش: ” دماو سڵامی، هاگاتان هەنە من جە هەر فورسەتیٛوی ئیستیفادە مەکەرو هەتا ڕەفیٛقەکیٛم خاتو دوبریویٛ وەشحاڵە بکەرو کە بیٛ شک چەنیش ئاشناییتان هەن. ئی ڕەفیٛقیٛو ئەمنە چەندین کەڕەتیٛ جە ئا باسانە جەبارەو ویوٙلوٙنسیٛڵیٛوە بییٛنیٛمان دڵوەریش نمانان کە هیچ وەخت نەوازەندەییو دوٙسی نزیکو جەنابیتان، ئاغای دولالئاندیش نەژنەفتەن. ئایا مومکیٛنەن جە شمە داوا بکەرو تەرتیبو جەلەسیٛوی چەنیشان پەی من و ڕەفیٛقەکیٛم بدەیدیٛ؟ ئەچی ڕواننە کە ئازادیٛنمیٛ، ڕەنگا ئاندە زەحمەتیٛوش نەبوٙ پەریٛتان و لوتفیٛوی گەورەن دەرهەقو ئیٛمەنە. وەر وەرتەر جە مەرحەمەتو شمە سپاس گوزاریٛنمیٛ ئالریوور بوییور” فڕانسوازە بە نوٙکەریٛوی واتش:” ئی نامیٛ گورج بیاونە یانەو ئاغای دو گروملوی، ماتڵو جوابی نەمانی، بەڵام بواچە نامەکیٛ حزورو ویٛتاننە بیاونان دەسشان.” سەوایو ئا ڕوٙیە ژنەویوە ئی جوابو ئاغای دو گروملویشە یاونا بە خاتو دوبریویٛ: ” دماو سڵامی، فرەتەر جە حەدو تەسەووٙڕو شمە وەشحاڵ مەبیانی ئەر مەتاواینەم بە دڵوازو شمە و خاتو دوبریویٛ جلیٛو عەمەڵی بپوٙشو، ئیٛدیٛ کەمیٛو مەژناسو و دوراودور پەنەشان فرە ئیرادەتم هەن. هەر ئەپی بوٙنەوە بە کەماڵو دڵوەریوە بە ئەرزتان مەیاونو جە بەختەی خرابەنە ئاغای دولالئاند هەر ئی دوە ڕوە وەرینە سەفەرش کەرد پەی بیاریتزی و ناوەشانە چەندین مانگیٛ ئەچاگەنە مەمانوٙوە. بە ئەوپەڕو ئیحترامی…گروملو”فڕانسوازە ڕەنگ پڕا ڕەما ڕو بە بەرەکەی تا بژەنوٙش، وەلیٛ قولینەو گرەوای ناستەوە ڕەدیٛ و هەرسی جە چەمەکانشەرە مجیایرە. تا ئا زەمانە گردو ویریش شوٙنەوە تەجەسوٙمو داستانانیٛوی پەریٛ وینایو ئا پیایە و ئاشنایی چەنیو ئادی بیٛ،دڵنیا بیٛ هەر عان گەرەکش بوٙ مەتاووٙ بە ئا ڕازانە واقعیەت بدوٙ، وە ڕەنگا بیٛ ئانەیە ویٛش بزانوٙ بە ئی ئومیٛد و ئارەزووە ژیوای بیٛ. بەڵام ئی ئاواتیٛ پاییٛش گیٛرتیٛ بیٛنیٛ چەنەش،بە هەزار ڕیٛخیٛ نادیاریٛوە تا قوڵاییەکانو ناویٛئاگاتەرین ساتەکانو سەرمەسی و خەمباریش نفوزش کەردە بیٛ و شیریٛوی تازە مەڕامیٛنە توٙشان، بیٛ ئانەیە ئادە بزانوٙ ئینە جە کوٙوە مەینە. وە ئیسە ئی ئاواتیٛ چنگیٛشەنە مەڕنیای مەڕنییٛرە و مەکەوتە دەسو مەحاڵی. ویٛش ورد و هان بیە حیٛس مەکەرد، گیروٙدیٛو دەردیٛوەو سامدارەو سەرانسەرو وجودی کە یەک تەکان جە ڕیٛخەوە هوٙرکنیای بوٙ، وە جە ئەودیمو دروە کتوپڕ دیاری دایەکانو ئومیٛدیش، قوڵاییو ماتەمیشنە، ڕاسیو ئەشقیش بە چەم ویناش. فڕانسوازە ڕوٙ بە ڕوٙ فرەتەر جە هەر وەشییٛوی و شادییٛوی دوریش کەرد. بە وەشیە جە گرد قوڵەکانتەر، حەتا بە ئانیشان کە جە خەڵوەتەنە، جە سەعاتەکانو موسیقینە، کتیٛب وانی یا سەیرانی، چەنیو ئەدایش و ژنەویویٛ مەچەشتش، دڵیٛوش مەدا توشیارو خەمیٛوی بەخیٛڵی کە یەک ساتیچ تەنیاش نمەئازیٛ. ڕەنجیٛوی بیٛ ئەوپەڕینش مەکیٛشت هەم جە ئینەی کە نمەتاواش بلوٙنە پەی بیاریتزی و هەم جە ئینەی کە، ئەر مەتاوایچش، هەرگیز نمەشیەم لوایەینە تا نەکای ئەچینە کاریٛوی دور جە ئاوەز ئاوڕویش لاو دولالئاندیوە ببەروٙ. قوربانییٛوەو دەربڕیایەو ئەشکەنجیٛوی بیٛ دەلیلیٛش نمەزانیٛ، وە جە تەرسی ئەچی ویرینە کە نەکەروٙ دەردەش مانگانیٛو بیٛ دەرمان دریٛژەش بوٙنە، وە نازوٙ ئادە ئەهوەن بوسوٙنە و ئازادانە بگنوٙنە خیاڵیٛ. جە ئینەیچە پڕابیٛشوە سەرە گاهەز ئاد بە زویی ڕاش بگنوٙ پاریس و خەبەرش نەیاووٙ بە ئادیٛ. وە تەرسەو جە دەس دایو ئی دووٙمین فورسەتو سەروەشی، ئەپی نزیکی،وستەش وادی، خزمەتچییٛوش کیاست تا جە بەرەوانو لالئاندی جوابەجوٙییٛ بکەروٙ. بەرەوانەکە چیٛویٛوش نمەزانا. ئا وەختە فڕانسوازە، کە مەویناش ئیتر حەتا بادبانیٛوەو ئومیٛدی سەرو ئی ئوقیانوسو خەمیوە دیم ئاشکرایە نمەبوٙ، کە جە ئی سەر تا ئەو سەر کیٛشیا بیٛ و جە دماو ئفوٙقیشوە ئیتر هیچ نەبیٛ و مەئەجییٛ دنیا مەتەمامیا، حیٛسش کەرد کارانیٛوی دیٛوانەئاساییٛ سەر مەدان چەنەش، چە کاریٛو، نمەزانیٛ، گاهەز نامیٛوەش مەنویستە پەریٛش؛ وە بیە پزشکەو ویٛش و بە شەوقو سوکناییو دەردیٛش ئیجازەش دا بە ویٛش بیاونوٙ گوٙشو ئادی کە حەزدارەو دیداریش بییٛنە و پەی ئاغای گروملوی وەی تەورە نویستش: ” ئحترامەن، جە لاو خاتو دو بوئیریٛوە جە درکنایو لوتفو سەرکاری باخەبەرە بیانی. فراوان کەوتانی چیرو شوٙنەماییش و جە شمە سپاس گوزارەنا. بەڵام بابەتیٛو بیٛقەرارەم مەکەروٙ: نەکای ئاغای دو لالئاند ئەمن ژەنیٛوەی فزولە بزانوٙ. ئەر ئەچی بارەوە ئیٛتڵاعیٛوی سەرڕاستان نیەن خاهیٛشەن چەنەشان بپەرسدیٛ و بواچدیٛ بە من. فرە چزوکڵیٛنا ئینەیە بزانو و جە جوابیتان فرە وەشحاڵە مەبونە. جاریٛوەتەر چەنەتان دەس وەشی مەکەرو. بە ئەوپەڕو ئیحترامی ووراژین بریو” سەعاتیٛوتەر خزمەتچییٛو ئی نامیٛشە ئاوەردە: ” خاتونە ئازیزەکیٛ، یاگیٛو دڵ تەپای نیەنە. ئاغای دو لالئاند جە حەزو سەرکاریٛ پەی ئەژنیەیو ژەنایش خەبەردار نەبی. چەنەشان پەرسابیٛم چە ڕوانیٛو مەتاووٙ پەی ژەنای و دای وەنە بەینە پەی یانەو ئەمن وەلیٛ نەواتەبیٛم پەی چە کەسیٛویەن. بیارتیٛزوە جوابش دابیٛوە بە من وەر جە مانگەو ژانەویەی نمەیوە. ئەوەجیٛوش نیەن جە بەندەی دەس وەشی بکەردیٛ.ئەوپەڕو وەش وەختیو ئی جەنابینە ئەر بتاوو هەنگامیٛوە ڕاو وەشحاڵیو سەرکاریٛنە هوٙربگیٛرو… گروملو” ئیتر نمەکرییٛ هیچ کاریٛو کەری. فڕانسوازەیچ ئیتر کاریٛوش نەکەرد، هەر چەند خەمینتەرە بیە،وە شەرمینە جە ئینەی کە ئەپیٛسە مەبی و ئەدایچش مەتەمناشەرە. چەند ڕویٛو پەی دەگای و ئەجا لوا پەی تروویلی. ئەچاگەنە یاوانە حیٛرس و حەولو ئەشرافیو دو لالئاندی و وەختیٛو شازادیٛو بە چەنەویەردەیوە چەنەش مەپەرساش:” وەشتان چە کاریٛوی مەینە بکەرونەش پەیتان؟” کەم تا فریٛو سەرمەسە مەبیە جە تەجەسوٙمو ئینەی کە ئاد چەندە سەرەش سڕ مەمانا ئەر هەقیٛقەتی جە زوانیشوە بژنەووٙ، وە ویٛنەو شیریٛوی گردو تاڵی مەسکەرو ئی تەزادیشە مەچەشت کە پەڕەن شوٙخی: چەند ڕویٛو پەی دەگای و ئەجا لوا پەی تروویلی. ئەچاگەنە یاوانە حیٛرس و حەولو ئەشرافیو دو لالئاندی و وەختیٛو شازادیٛو بە چەنەویەردەیوە چەنەش مەپەرساش:” وەشتان چە کاریٛوی مەینە بکەرونەش پەیتان؟” کەم تا فریٛو سەرمەسە مەبیە جە تەجەسوٙمو ئینەی کە ئاد چەندە سەرەش سڕ مەمانا ئەر هەقیٛقەتی جە زوانیشوە بژنەووٙ، وە ویٛنەو شیریٛوی گردو تاڵی مەسکەرو ئی تەزادیشە مەچەشت کە پەڕەن شوٙخی: تەزاد بەینو ئا چیٛوە دژوارانە کە دایمە پەی وەشحاڵیو ئادی ئەنجام دریا بیٛ و چیٛویٛوی وردیکڵەی فرە سادە و فرە مەحاڵیٛو کە مەتاواش ئاشایسە و سڵامەتی و سەروەشی هوٙربگیٛڵنوٙوە پەی ئادیٛ و قەومەکانیچش شادیٛ بکەروٙوە. تامو کوچیٛو وەشیش تەنیا زەمانیٛو مەچەشت دلیٛو ڕەنجبەرەکانشەنە بیٛ، ئادەشان بیٛ ئەندازە وەش مەسییٛ و بیٛ هیچ پەرسیٛو خزمەتشان مەکەرد پەنەش، چونکای حیٛسشان مەکەرد خەمینەنە. بیٛدەنگی قاتی چەنیو ئیحترام و ماتەمینیشان چەنیش جە لالئاندی قسیٛش مەواتیٛ. ئی بیٛدەنگیشە بە لەزەتوە مەچەشت و ئادیٛش هوٙرمەنیاینە چاشتەو نیمەڕوٙیشان فرەتەر تول بدانە تا سەعاتەو یاوای وەروەو ڕەفیٛقەکانش، کە پەریٛ ئادیٛ بە ماناو زوٙرە زمیٛ بیٛ، بگنوٙوە دما. گەرەکش بیٛ تامو تەڵخی و شیرینی ماتەمینیو دەور و بەریش، کە لالئاند هوٙرخڕنەرش بیٛ، هەر فرەتەر دەمشەنە بازوٙنەشوە. دڵش مەواستش کەسانیٛوی فرەتەر گیروٙدیٛش ببان، سوکناییش مەئاما جی ئی حسی کە ئا چیٛوە ئا گردو یاگیٛشە دڵو ئادیٛنە گیٛرتە بیٛ کەمیٛو جە دەور و بەریچش بکەروٙنە هنو ویٛش، دڵش مەواستش ئاژەڵانیٛوی زرکیٛ و زیندیٛش مەبییٛنە و دڵوەریو ئادیٛ مەئاوەردیٛنە پاییٛوە. جاراوەن جاریٛو، سەرشیٛویا، دڵش مەواستش نامیٛش بنویسوٙ پەی، یا پەی نویستەی هوٙرش بنیوٙ، ئاوڕو ویٛش ببەروٙ، ئیتر هیچ پەیش موهیٛم نەبیٛ. بەڵام، بە بوٙنەو ئەشقیٛویچوە کە بیٛنەش، خاستەر بیٛ مەوقعیەتی ئجتماعیش بپاریٛزنوٙ تا بتاووٙ ڕویٛو زاڵ بیەیو ویٛش بسپنوٙ ملشەرە، ئەر ئەچینە ڕویٛو مەیاوانە وەروە. وە تەسەووٙڕش مەکەرد ئەر ڕەفیٛقییٛوی کوڵ چەنیو ئادی دماینەش مەدا بە سەرشیٛویاییٛوی کە بییٛبیٛ توششوە، شوٙنەو ئانەیرە ئیتر جە دنیانە هیچ پشت و پەناییٛوش نیەن( نمەواستش و نمەتاواش دماینەو ئی ئەفسونیە باوڕ یا حەتا ساتیٛو باوەروٙنەش وەرو دیمەکانش؛ بەڵام زەینی ژیرتەرش ئی حەتمیەتە دەردینەشە ئەودیمو باوڕی هەڵیت و پەڵیتو دڵیشوە بە ڕوٙشنی مەوینا). وە ئەر دڵش مەبینا بە کەسیٛوتەری، ئیتر ئا گورجییٛ و ئامادەیییٛشە نەبیٛنیٛ کە هەڵای مانای بیٛنیٛوە پەیش، ئا هیٛزیٛ کە جە هوٙرگیٛڵایوەیشان ڕوەو پاریسی ڕەفیٛقی چەنیو لالئاندیش فرە ڕەحەت مەکەردوە پەریٛش. مەکوٙشیٛ جە ئیٛحساسەکانش فاسڵە بگیٛروٙ و ئادیشان ویٛنەو چیٛویٛوی جبەرینی بەڕەسی و تەماشە بکەروٙ، وە چەنیو ویٛش مەواتش:” مەزانو بەشەریٛوی دماکەوتەن و دایمە وەی تەورە ویرم کەردەنوە. نەزەرەم جەبارەشوە ئینیٛ بییٛنە و نەفاڕیاینەیچ. بە گردو بوٙحرانیٛویوە کەوتەنەنە گیانیم ئی نەزەریٛمە نەفاڕیاینە. فرە کەم هەمیەتەن بەڵام گردو ژیوایو من پەی ئینەیەن. ژیوایو من پەی ژاک دو لالئاندیەن!” بەڵام گورج هەر ئی نامیٛ مەئاما زوانشەرە بە ئەسەرو یاد ئاوەرییٛوی ناواستەی و ویر نەکریایوە ئادش مەئاوەردوە نەزەرگاش و توشو ئەچانە وەشی و ئەچانە ئیٛشیٛوی مەبیە حسش مەکەرد بیٛ ئەرزشیو ئادی هیچ هەمیەتیٛوش نیەن، چیٛش هەرچیٛو بیٛ ئادەش توشیارەو ڕەنجان و سەروەشیانیٛوی مەکەردە کە جە وەرانوەرشانوە ماباقی هیچ بیٛ. وە بە ئانەیوە کە مەزانیٛ ئەر چەنیش فرەتەر ئاشنا ببوٙ ئینە گرد جەبەین مەشوٙ، سەر جە نوٙ گردو ڕاسیو دەرد و لەزەتیش ئەچی سەراوەنە مەویناوە. جمڵیٛوەو” ئوستادە گوٙرانی واچەکان” کە جە شەونشینیو پرنسیٛس ئاینە ئەژنییٛش بیٛ لالئاندش هەر فرە وەشتەر مەئاوەردوە زەینش: “ئافەرین پەی حەنجەرەو پەلەوەریٛوی کە ئاروٙ وانوٙ.” بیٛ ئانەیە ویٛش بزانوٙ ئی جمڵیٛشە کەردیٛ بیٛ نیشانیٛو لالئاندی و ڕویٛو کونسرتیٛوەنە جە تروویلنە بە ئەژنیەیش دەسش کەرد گرەوای. جار جار، بەڵام نە دایمە هەتا نەکای دڵیش خاو بکەروٙوە، دلیٛو هوٙدەکیٛشنە بەرەکەی مەبینیٛ سەرو ویٛش، مەگنیٛ دای وەنەو پیانوٙییٛوی کە واتەبیٛش ببەرانەش ئاگە، چەمانش مەبینیٛ تا ئادی وەشتەر بوینوٙ، وە ئینە تەنیا سەروەشیش بیٛ، ( سەروەشییٛوی مەسکەر کە مەبڕییٛ بە دڵ سەردیوە)، تریاکیٛو بیٛ نمەتاواش لاش بدوٙ چەنە. جاراوەن جاریٛو مەمدرا تا توٙفو ڕەنجیش بژنەووٙ، ئەپاسە کە مەکوٙمیەیمیٛرە هەتا بە ناڵەو ئەهوەن و دایمیو چەمیٛوی گوٙش بگیٛرمیٛ، بە دوڕیانی دەردینیو خەجاڵەت باریو دماڕوٙیش کە سەرشیٛویاییو قەومەکانش شوٙنیشوە بیٛ، وە ماتەمیو دایمیو ویٛش (ئەگەر چوٙکیٛش نمەدایرە) ویرش مەکەردوە و ویٛش لەعنەت مەکەرد جە ئینەی کە جە ئەشقشنە ئەپا سەرەنج و مەهارەتوە میزانەکیٛو وەشی و ڕەنجیش قاتڵاو کەردیٛ بیٛنیٛ کە نەتاواش ئەوەڵوە ئادی ویٛنەو ژەحریٛوی تاقەت هوٙرنەگیری بڕەموٙنە، وە نە دماتەر چەنەش وەشە ببوٙنیٛوە. ……..ئی داستانیٛ دریٛژەش هەن\nنویسیای وەڵین مەلایر”ملەئایر”\nنویسیای دمایین بە بوٙنەو ساڵڕوٙ مەرگو کاکە محەمەدی مسەفازادەیۆ


3 رۆژ پێش ئێستا 169 جار خوێنراوەتەوە\nیانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی گرێبەستی ئالفێنسێ ئاریۆلای فەرەنسی و گۆڵچی دووەمی یانەکەی ناکاتە هەمیشەیی و ناچار دەبێت گۆڵچییەکە بۆ یانەی پاریس سانجێرمان بگەڕێتەوە.\nڕۆژنامەی موندۆ دیپۆرتیڤۆی ئیسپانی هەواڵێکی لە بارەی چارەنووسی ئەو گۆڵچییە فەرەنسییەوە بڵاوکردۆتەوە و ئاشکرای دەکات، کارگێڕی ڕیاڵ مەدرید بە ڕاوێژکردن لەگەڵ زەینەدین زیدانی ڕاهێنەر بڕیاریانداوە گرێبەستی ئاریۆلا نەکەنە هەمیشەیی و لە کۆتایی ئەم وەرزەدا ئەو گۆڵچییە بۆ یانەی پاریس سانجێرمان بگەڕێتەوە.\nسەرچاوەکە ئەوەشی خستۆتەڕوو، زیدان ئاگاداری ئیدارەی یانەی شاهانەی کردۆتەوە بۆ وەرزی داهاتوو بە شێوەیەکی سەرەکی پشت بە تیبۆ کۆرتوا دەبەستێت، هەریەکە لە ئاندریە لونین و لوکا زیدانیش ماوەی خواستنەکانیان تەواو دەبێت و دەتوانن وەک گۆڵچی دووەم و سێیەم سوودیان لێ وەربگرن و بەو شێوەیەش جێگایەک بۆ ئاریۆلا لە یانە ئیسپانییەکەدا نامێنیتەوە.\nئاریۆلا هاوین ڕابردوو لە یانەی پاریس سانجێرمانەوە بە خواستن و تا کۆتایی ئەم وەرزە پەیوەندی بە یانەی ڕیاڵ مەدریدەوە کرد و لەم وەرزەشدا نزیکەی حەوت یاری ئەو گۆڵچییە بە درێسی قەڵای سپییەوە بەرگری لە تۆڕی گۆڵەکەی کردووە.


زەماونڎە – هەورامان\nیانە ئەدەب و هونەر زەماونڎە\nخاس خاس هۆشما مامای مەرحوومەم واچێ ئانە مزاندێ چێ خەڵک زەماوندٚەکا لاو “پیرمحەمەد”یەنە جە مێدٚانەنە کەرۆ؟ چوون ئاشەخسە گەورە، بەجوانی عەمرەو خوایش کەردٚێنە و وێش فەرماوانش وەشم مێ جە وەشیاو زەماوندٚا. هەر وەرو ئانەیە ئی گردٚووخەڵکیە زەماوندٚیٛ جە پاڵوو مەرقەدٚی مۆبارەکیشەنە گێرۆ وبە عەمرەو خوای تا ئیسە هیچ بەندٚی بەشەرێوی زەرەرش ناوردٚەن.\nئاخوٙر شوشمەیێ مەشهوورێنێ بە گۆرانی واتەی و هۆرپڕایی و زەماوندٚ گێڵنای و پیرمحمد ئا ئیمام زادٚەشانە کە بارەگاکەش ئینا جە دلێڕاسەو مێدٚانوو دەگاکێنە و شادٚیەکێ شوشمەیا چە پاڵوو ئاسانەی مۆبارەکیشەنە ملاڕاوە. دەفعێوشا لالو نالە حەوت شەوان و ڕوێ زەماوندٚەش گێرتێ بێ پەی تەنیا کوٙڕەکەیش کە تاقانلە بێ . واتەبێش بنیادٚم یەک جار ژەنی مارۆ و منیچ تەنیا ئی کۆڕمە هەن هەرکەس هەرچی ماچۆ با واچۆ ڕوٙم و عەجەمی چڕوو. دنیا خرۆشیێبێ. گۆرانی واچێ جە عێراقوو ئێران تەشریفشا ئاوردٚەبێ. دهۆڵ ژەنێ و لوولەژەنێ دەنگوو ئامێرەکاشا دەیەقێو نەمدٚرێ. ڕەشبەڵەک جەمێدٚانەنەو جەکەناروو شەخسوو پیرمحمدیەنە ئەوەسەیایش نەبێ. دەسێو لوێنێ نان وەرێنێ و دەسێو هەر هۆرپڕێنێ…\nمەگەر پێسە ئارۆی بێ؟ کەس بە بێ ڕەعایەتوو یاساو زەماوندٚێ حەقش نەبێ سەرچۆپی بسانۆ دەسو ئانەیو کە سەرچۆپیش گێرتەبێ. بەڵام جە ئارۆنە نەتەنیا جە زەماوندٚەنە بەڵکووم جە فرەو یاگا و چێوای تەریەنە نۆبە ڕەعایەت نمەکریۆ تەنانەت جە لاو … و ناوەشتەر ئانەنە کە گردٚکەس گەرەکشا هەر سەرچۆپی بۆ!\nنویسیای وەڵین نونگەو سیاو چەرمەیی بەد٘ەنو پاندای چیٛشەن؟\nنویسیای دمایین واتارەو کاکە محمەد فەهیمی جە ڕاورەسمو گەورەگیرتەی و یادەوەری شیٛخ مسەفاو تەختەینە


خۆت قوتار بكە ! چۆن خۆت دەشاریتەوە ؟\nخۆت قوتار بكە ! چۆن خۆت دەشاریتەوە ؟ كۆمپیوتەرەكەت‌و مۆبایلەكەت‌و براوسەرەكەت شوێنت دیاری دەكەن !\nپەرەسەندنی تەكنەلۆژیا‌و كێبڕكێی كۆمپانیا جیهانییەكانی لەپێناو دیاریكردنی شوێنی بەكارهێنەر‌و زانینی ئەو شتانەی بایەخی پێدەدات‌و ئەو شوێنانەی سەردانی دەكات، وایكردووە تەكنەلۆژیای دیاریكردنی شوێن لە هەموو ئامێرێكدا بە بیانووی جۆراوجۆر دابنرێت، جارێك بە بیانووی باشتركردنی خزمەتگوزاری‌و جارێك بە بیانووی پاراستنی ئامێرەكەت لە ون بوون‌و جارێك بۆ زانینی ئەو شتانەی بایەخی پێدەدەیت‌و لەگەڵ كەشوهەوا، نكۆڵی لەوە ناكرێت ئەمانە گرنگ بۆ بەكارهێنەر بەڵام بە خۆڕایی نییە وەك وێنای دەكەین، ئەمە ئەو شمەكەیە كە لە رێگەیەوە هەموو زانیارییەك لەسەر تۆ كۆ دەكەنەوە . تۆ بۆ ساڵانێكی زۆرە لە ژێر چاودێری دای زۆر روداو هەیە لەبیرت كردووە بەڵام ئەوان لە بیریان نەكردووە، ئەو رووداوانە بەلای تۆوە یادگارین بەڵام لای ئەوان زانیارین، هیچ بەهاەكی لای تۆ نییە بەڵام بەهاكەی زۆر مەزنە لای ئەوان چونكە بازرگانی پێوە دەكەن لەگەڵ ئەو كەسانەی تۆیان خۆشدەوێت یان رقیان لێتە، ساف سایەقی‌و نییەت پاكی ئێوە بەكاردەهێنن بۆ كۆكردنەوەی زۆرتری…


په‌رلەمانی ئەورووپا نیگه‌رانه له‌سزادانی ئه‌ندام په‌رله‌مانێكی كوردى توركیا | Lawan Deutschland\nپه‌رلەمانی ئەورووپا نیگه‌رانه له‌سزادانی ئه‌ندام په‌رله‌مانێكی كوردى توركیا\nدوابەدوای ئەوە کە دادگای سزای تاوانه قورسه‌كانی شاری ئامەدی باکووری کوردستان سزای ١٤ ساڵ و نیوی بەسەر ئایسەل تۆغڵوک نوێنەری شاری وان لە په‌رلەمانی تورکیا سەپاند، پەرلەمانی ئەورووپا کاردانەوەی توندی نیشاندا بەرانبەر بەم سزا قورسە.\nوتەبێژی سەرۆکی کۆمیسیۆنی یەکیەتی ئەورووپا پیتێر ئێستانۆ رایگەیاند کە سزایه‌کی وەها قورس کە دراوە بە په‌رلەمانتارێکی کورد وای لە ئێمە کردووە کە بیری لێ بکەینەوە. لە بەردەوامی راگەیه‌ندراوەکەیدا دەڵێت “ئێمە پشتگیری دەکەین لە بەرەنگار بوونەوەی تیرۆر، بەڵام ئەم بڕیارانە بەرەنگار بوونەوەی تیرۆر نین و بەرتەسک کردنەوەی ئازادی رادەڕبڕینن، بۆیە داوا دەکەین لە تورکیا، بە یاسای بەرەنگار بوونەوەی تیرۆردا بچێتەوە، لەبەر ئەوەیه‌کە دادوەرەکان زەمینەیکی بەرفراوان لەبەر دەستیاندایە بۆ ئەوەی هەر کەس تۆمەتبار بکەن کە پشتگیری دەکات لە تیرۆر.”\nئایسەل تۆغڵوک دوای تەواو بوونی ئەم خولەی په‌رلەمانی تورکیا دەبێت بۆ تێپەڕاندنی سزاکەی بچێتە زیندانەوە.\n← لەیلا زانا: ئەردۆغان دەیەوێ پرسی کورد چارەسەر بکات و دەبێ پشتیوانی لێبکەین\nكاروانچییه‌ك به مین قاچێكى په‌ڕى →


هەڤاڵنامە: هەولێر داوای هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری لەسێدارەدانی حەبیبوڵا و سەرجەم گیراوانی سیاسی کورد دەکات\nهەولێر داوای هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری لەسێدارەدانی حەبیبوڵا و سەرجەم گیراوانی سیاسی کورد دەکات\nدوانیوەڕۆی ئەمڕۆ یەکشەممە ٢٦-١٢-٢٠١٠ بۆ رۆژی دووەم کۆبوونەوەیەکی نارەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بریاری لەسێدارەدانی لاوانی رۆژهەڵات سازکرا.\nکۆبوونەوەکە کاتژمێر ٢:٣٠ خولەک لەبەردەم پارکی شانەدەر لە شاری هەولێر بەرێوەچوو، سەرەتا لەلایەن هەڤاڵ نەژاد، وتاری ئامادەکارانی کۆبوونەوەکە خوێنرایەوە. تێیدا وێڕای ڕیسواکردنی بڕیاری لە سێدارەدانی لاوانی کورد، ئاماژەی بە راگرتنی بڕیاری لەسێدارەدانی حەبیبوڵای لەتیفی کرد، کە بڕیاربوو ئەمڕۆ لەشاری سنە لەسێدارەبدرێت. ئەمەش لەئەنجامی فشارێکی نەتەوەییانەی کوردانەوە لەسەرانسەری جیهان کە نزیک بەدوو رۆژە چالاکی بۆ ئەو پرسە بەردەوامە.\nهەروەها ئاماژە بەوەکرا ئەم بریاڕەی کۆماری ئیسلامی ئێران، تەنها راگرتنە بۆ کاتێکی دیکە و پێویستە لەسەر هەمووان کاربکەین بۆ ئەوەی بریاری لە سێدارەدانی حەبیب و سەرجەم گیراوانی سیاسی کورد، کە بەسێدارە حوکم دراون هەڵبوەشێتەوە.\nهەروەها داواکرا لە سەرۆکایەتی پەرلەمان و حکومەتی هەرێمی کوردستان و سەرۆکایەتی هەرێم و سەرۆکایەتی کۆماری عێراق، پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی خۆیان بۆ ئەو کارە بەکاربێنن و هەوڵ بدەن بۆ هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری لەسێدارەدانی سەرجەم گیراوانی سیاسی پارچەکانی دیکەی کوردستان و رۆژهەڵات بەتایبەت.\nلەو چالاکییەدا وتاری حیزبی شیوعی کوردستان، پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان، رێکخراوی خەباتی کوردستان، کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کورد لە ئەوروپا، فیدراسیۆنی زیندانیانی سیاسی کوردستان/ کۆمیسیۆنی رۆژهەڵات، خوێندرایەوە.\nلە کۆتاییشدا لە لایەن عەلی مەحمود دوا وتەی ئامادەکارانی چالاکییەکەی پێشکەش کراو جارێکی دیکە داوای ئەوە لەهەموو لایەک کرا پێکەوە کاربکەین بۆ هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری لەسێدارەدانی لاوانی کورد لە پارچەکانی دیکەی کوردستان.\nشیاوی گوتنە دوێنێش بەهەمان شێوە کۆبوونەوەی نارەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بڕیاری لەسێدارەدانی لاوانی رۆژهەڵات بەرێوەچوو،کە لەلایەن ناوەندی ئایندە بۆ پرسەکانی گەنج و رێکخراوی کوردۆساید و کۆمەڵەی لاوانی و ئەی رەقیب، ئامادەکرابوو.\nنێردراوە لە لایەن Heval Nezhad at 10:03 AM


لیژنەی باڵای کۆرۆنا چەند بڕیارێکی دەرکرد\nHome›هەواڵ›کوردستان›لیژنەی باڵای کۆرۆنا چەند بڕیارێکی دەرکرد\nلیژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی-کۆرۆنا\nلیژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان، چوارشەممە 10ی حوزەیران، مەسرور بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە، سەرپەرشتی کۆبوونەوەیەکی لیژنەی باڵای وەزاری بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا کرد.\nلە کۆبوونەوەکەدا وەزیرە پەیوەندیدارەکان بەشداربوون، گفتوگۆ دەربارەی دوایین دۆخی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە هەرێمـی کوردستان کرا.\nدوای گفتوگۆ و ڕاگۆڕینەوە و هەڵسەنگاندنی دۆخی تەندروستی، لیـژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەم بڕیارانەی دا:\nیەکەم: بەردەوامبوون لە ڕێکارەکانی خۆپارێزی و کەرەنتینەکردن و چارەسەرکردن و پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی بۆ تووشبووان و بەرکەوتووان و گەشتیاران و چڕکردنەوەی هەڵمەتی هۆشیاریی تەندروستی خۆپارێزی لە ڤایرۆسی کۆرۆنا و بەدواداچوونی جێبەجێکردنی رێنماییە تەندروستییەکان لەلایەن هاووڵاتییانەوە.\nسێیەم: خەرجکردنی قۆناغێکی دیکەی بودجەی تایبەت بە خەرجییەکانی رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بە بڕی پێنج ملیار دینار بۆ وەزارەتی تەندروستی بە مەبەستی دابەشکردنی بەسەر دامەزراوە تەندروستییەکانی پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکانی هەرێم.\nشەشەم: راسپاردنی هەردوو وەزارەتی تەندروستی و ناوخۆ و فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوە بۆ پەیوەندیکردن و سەردانیکردنی لایەنە پەیوەندیدارەکان لە حکومەتی عێـراق و نووسینگەکانی رێکخراوی تەندروستی جیهانی WHO لە عێـراق و هەرێمـی کوردستان و کونسڵخانە و نوێنەرایەتی وڵاتان و رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان کە هاوکاری و پشتیوانیی هەوڵەکانی حکومەتی هەرێمـی کوردستان بکەن بۆ رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا.\nحەوتەم: بەردەوامبوونی قەدەغەی هاتووچۆ لە نێوان پارێزگاکان و ئیدارە سەربەخۆکانی هەرێمـی کوردستان و توندترکردنی رێکارەکانی خۆپارێزی ئەم قەدەغەیە لە نێوان هەرێمـی کوردستان و پارێزگاکانی عێـراق و راسپاردنی هەردوو وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و ناوخۆ بۆ رێکخستنەوەی دەوامی هێزەکانی پێشمەرگە و هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەتایبەتی ئەوانەی دانیشتووی دەرەوەی شوێنی وەزیفەکانیانن بە جۆرێک بتوانرێ کەمتـرین هاتووچۆ و بەریەککەوتن هەبێت، و هەمان شت ڕەچاو بکرێت لەلایەن وەزارەت و لایەنەکانی دیکە بۆ فەرمانبەران و کارمەندانی وەزارەتەکانیان کە نیشتەجێی دەرەوەی شوێنی وەزیفەکانیانن.\nپێشبينييەکانی کەشوهەوا بخوێنەرەوە\nرۆژنامەی ئاس پێکهاتەی ئیبار و ریاڵ مەدرید بڵاودەکاتەوە