له‌لایه‌ن: - ئیسڕا بورهان - به‌روار: 2021-07-24-18:01:00 - کۆدی بابەت: 6028\nبەشی پزیشکی گشتی (بە ئینگلیزی: collegue Medicine) ئەو بەشەیە کە پەیوەستە بە دیاریکردنی نەخۆشی و دەستەبەرکردنی چارەسەر، هەروەها خستنەڕووی ڕێگای هەمەجۆر و گونجاو بۆ خۆپارێزی لە نەخۆشیەکان.\nخوێندنی پزیشکی دڵخوازاترین کۆلێژە لە لای بەشێکی زۆر لە خوێندکاران، لە ڕیزبەندی یەکەمی سەر ئاستی هەموو کۆلێژەکانی ترە.\nتایبەتمەندی و مەرجی بوون بە خوێندکاری بەشی پزیشکی\n- بەدەستهێنانی کۆنمرەیەکی بەرز لە قۆناغی خوێندنی ئامادەیی.\n- بە توانا بێت لە زمانی ئینگلیزی.\n- توانای لە لەبەرکردن و تێگەیشتنی بۆ بابەتەکان هەبێت.\n- هەستکردن بە بەرپرسیارێتی و بوونی هەستی هاوسۆزی و یارمەتیدان.\n- وردکار و بە ئاگا و زیرەك.\n- لێهاتوویی لە زانستی کیمیا و زیندەزانی و فیزیا.\n- خوێندن و فێربوونی بەردەوام و گرنگیدان بە بابەت و توێژینەوە زانستییەکان.\n- توانای چارەسەر کردنی کێشەکان و مامەڵەکردن و چارەسەرکردنی خێرا لە کاتی تەنگەشە و حاڵەتی لە ناکاودا.\n- هەستکردن بە بەرپرسیارێتی بەرامبەر بە نەخۆش چونکە بواری پزیشکی بوارێکەوە پەیوەستە بە ڕوحی مرۆڤەوە بچوکترین هەڵە دەرئەنجامی سەختی هەیە.\n- پشوو درێژی و ئارامیی چونکە خوێندنی ئەم بەشە قورسە و بۆ ماوەیەکی درێژە.\nقۆناغەکانی خوێندنی پزیشکی\nدەتوانین بڵێین ساڵی یەکەم وەکوو دەستپێك و ئامادەکارییەك وایە بۆ خوێندکار ئاشنا دەکرێت بە ئامێرە پزیشکییەکان، بەشەکانی نەخۆشخانە، بابەتە سەرەکییەکانی وەکوو زیندەزانی و کیمیا و ئامار و بیرکاری و فیزیا دەخوێنین.\nقۆناغی دووەم و سێیەم\nلەم دوو ساڵەدا وانە سەرەکییەکانی پزیشکی دەخوێنرێت لەوانە:\nزانستی ئەندامەکانی لەش (Physiology).\nزانستی نەخۆشییەکان (Pathology).\nکیمیای زیندەزانی (Biochemistry).\nئەم بابەتانە بناغەی پزیشکیین بۆیە بە وردی دەخوێنرێت، خوێندكار ڕاده‌هێنرێ له‌سه‌ر وه‌رگرتنی مێژووی نه‌خۆشییه‌كه، هۆكاره‌كانی تووشبوون، باری له‌ناكاوی تووشبوون، نیشانه‌كانی تووشبوون، بابەتەکان بە تیۆری و کردارەکی دەخوێنرێت.\nله‌م سێ قۆناغه‌ی سەرەتادا ئه‌و وانانەی کە دەخوێنرێت پێی دەوترێت (Basic Sciences) واتا زانستە سەرەکی و بنچینەییەکان.\nقۆناغی چوارەم و پێنجەم و شەشەم\nقۆناغی کلینیکیشیان پێدەوترێت لەم سێ قۆناغەدا پسپۆڕیییەکانی پزیشکی دەخوێنرێت وەکوو هەناویی و نەشتەرگەری گشتی و پزیشکی منداڵان و ژنان و منداڵبوون و نەشتەرگەریی ئێسك و شکاوی و پسپۆڕییە سەرەکییەکانی تر سەرجەم بابەتەکان زیاتر بە کردارەکی دەخوێنرێت.\nلەم سێ قۆناغەی کۆتاییدا ئەو وانانەی کە دەخوێنرێت پێی دەوترێت (Clinical Sciences).\nلە دوای ئەم شەش ساڵە خوێندکار دەبێتە خاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆس، پاشان دوو ساڵ لە نەخۆشخانەکاندا وەکوو پزیشکی یاریدەدەر/ نیشتەجێ (مقيم) و ساڵێك وەکوو پزیشکی پایە پلەبەند (متدرج) کاردەکات.\nخوێندنی پسپۆڕی (الإخصائیة) و خوێندنی بۆرد (دكتۆرا) دەخوێنرێت، بۆ ئه‌وه‌ی شاره‌زاییه‌كان له یه‌ك بواردا كۆ بكاتەوه به‌شێوه‌یه‌كی چڕ و پڕتر، ماوەی ساڵەکانی خوێندن بە پێی پسپۆڕیەكانە.\nپسپۆڕیی و بەشەکانی پزیشکی\nپزیشکی نەشتەرگەریی گشتی General Surgery\nپزیشکی هەناوی و کۆئەندامی هەرس Internal Medicine\nپزیشکی منداڵان Pediatric\nپزیشکی دڵ Cardiology\nپزیشکی دەروونی Psychology\nپزیشکی گورچیلە و میزەڕۆ Urology\nپزیشکی چاو Ophthalmologist\nپزیشکی پێست و نەخۆشییەکانی پێست Dermatologist\nپزیشکی دەمار و مێشك Neurology\nپزیشکی ژنان و منداڵبوون Gynecology\nپزیشکی ئێسك و شکاوی Orthopedic\nلایەنە ئەرێنییەکانی خوێندنی پزیشکی\n- پزیشك پێگەیەکی تایبەت و دیاری هەیە لە نێو کۆمەڵگەدا.\n- بواری ماددی و موچەیەکی بەرز بەدەستدەهێنێت.\n- بەدەستهێنانی پیشەیەکی جێگیر.\n- توانای کارکردنی سەربەخۆ لە ڕێگای دانانی کلینیکی تایبەت و کارکردن سنوردا ناکرێت لە نەخۆشخانەکاندا.\n- بڕوانامەی پزیشکی جیهانییە، بەو واتایەی لە هەموو جیهان باوەڕپێکراوە و کاری پێدەکرێت.\n- یارمەتیدانی نەخۆش و چارەسەرکردنیان.\nلایەنە نەرێنییەکانی خوێندنی پزیشکی\n- کارکردن بۆ چەندان کاژێری بەردەوام.\n- نەبوونی کاتی دیاریکراو لە کاتی کارکردندا.\n- مامەڵەکردن لەگەڵ کەسانی نەخۆش لە هەموو کات و ساتێکدا و لە هەموو حاڵەتێکدا.\n- ماوەی خوێندن زۆر درێژ و قورسە.\nتێبینی: خوێندنی پزیشکی بۆ تۆ گونجاو نییە ئەگەر خاوەن کەسایەتییەکی توڕە و هەڵەشە بیت، هەروەها فۆبیا و ترسێکی زۆرت هەبێت لە خوێن، کەسێکی زۆر هەستیار بیت، لە وانە زانستییەکان باش نەبیت ئەوا باشترە پسپۆڕییەکی تر بخوێنیت.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : بەشی پزیشکی گشتی


2. ڕووسیا: گه‌مارۆکانی ئه‌مریکا له هاوکاریکردنی ئێران، سوریا و ڤه‌نزولیا پاشگه‌زمان ناکاته‌وه\n3. له شاری سلێمانی نووسینگه‌ی ئێرانیی وه‌رگرتنی نه‌خۆش ده‌کرێته‌وه\n... وڵاتانی ده‌ره‌وه ده‌که‌ن. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، سیروس فاتحی به‌ڕێوه‌به‌ری نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلی سه‌ید شوهه‌دایی له شاری سنه له وتووێژێکدا تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی ئه‌و نه‌خۆشخانه‌یه‌ی خستووه‌ته‌ڕوو. ...\n4. هێڵی ئاسن ئێران و هه‌رێمی کوردستان پێکه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه\n... پرۆژه‌ی وێستگه‌ی هێڵی ئاسنی سنه وتی: پارێزگای کوردستان به‌رده‌وام له مێژووی شۆڕشی ئیسلامیدا پێگه‌ی تایبه‌تی هه‌بووه و گه‌شه‌پێدانی ژێرخانه‌کانی ئه‌م پارێزگایه له ڕیزی یه‌که‌مایه‌تییه‌کانی وه‌زاره‌تی ...\n5. شه‌هید سولێمانی کوردانی له به‌رامبه‌ر داعش پاراست\nجام کوردی: به‌رپرسی ناوه‌ندی گه‌وره‌ی ئیسلامی شاری سنه ڕایگه‌یاند که شه‌هید قاسم سولێمانی له پاش سه‌رکه‌وتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران به‌رده‌وام له به‌ره‌ی پاراستنی خه‌ڵک له به‌رامبه‌ر ڕه‌وتی سته‌مکاری ...\n6. خوێنی پاکی شه‌هید سولێمانی به‌ره‌ی خۆڕاگری به‌هێزتر ده‌کات\n... هه‌ینی شاری سنه وتی: جارێکی دیکه ده‌ستی تاوانی ئه‌مریکای خوێنمژ له به‌رده‌وامی دوژمنایه‌تی گه‌لی ئێران له کرده‌وه‌یه‌کی تیرۆریستیدا فه‌رمانده قاسم سولێمانیی شه‌هید کرد به‌ڵام ده‌بێت ئه‌و ڕاستییه ...\n7. حه‌شدی شه‌عبی به‌یاننامه‌یه‌ک ڕه‌تده‌کاته‌وه و ده‌ڵێت ماڵپه‌ڕه‌که‌مان هاککراوه\n... که ماڵپه‌ڕه فه‌رمییه‌که‌یان هاککراوه و ئه‌و به‌یاننامه‌ی به ناوی ئه‌وانه‌وه سه‌باره‌ت به ڕووداوه‌کانی پردی سنه‌کی به‌غدا بڵاو بووه‌ته‌وه، دووره له ڕاستی. حه‌شدی شه‌عبی ڕایگه‌یاندووه که هاککه‌ره‌کان ...\n8. به‌ڵگه‌ی نوێ له سه‌ر پاڵپشتی سه‌عوودیا بۆ تیرۆریستانی سوریا بڵاو بووه‌ته‌وه\n... له عه‌مباره ژێر زه‌وینییه‌کانی به‌ره‌ی نوسره له شاری حه‌له‌ب به سه‌دان گوله هاوه‌ن که له یه‌کێک له گونده‌کانی وڵاتی بۆسنه درووست کراوه، دۆزراوه‌ته‌وه. فیسک له درێژه‌دا ڕایگه‌یاندووه که له ...\n9. خاڵی سنوری باشماخ ده‌فرایه‌تی به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاڵوگۆڕه بازرگانییه‌کانی هه‌یه\n... سنه ڕایگه‌یاند که ڕێژه‌ی ئاڵوگۆڕه بازرگانییه‌کان له خاڵی سنوری باشماخه‌وه به‌رچاوه و ده‌توانین بۆ چه‌ندین هێنده به‌رزی بکه‌ینه‌وه و پارێزگاری کوردستانیش ئه‌م پرسه وه‌ک یه‌که‌مایه‌تییه‌ک داده‌نێت. ...\n10. سنه و سلێمانی ئاهەنگی هاوبەش دەگێڕن\n... سلێمانی ڕێككه‌وتوون له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی ئاهه‌نگی هاوبه‌شی هه‌ڵبژاردنی شاره‌كانی سنه و سلێمانی وه‌ك شاری داهێنەر لە بوارەکانی مۆسیقا و ئه‌ده‌بی له لایه‌ن ڕێكخراوی یۆنسكۆوه. جەختی لە سەر ئەوەش کردۆتەوە، ...\n11. سەرۆکى پەرلەمان و وەزیرى رۆشنبیرى هەرێمی کوردستان پیرۆزبایی لە سلێمانى و سنه دەکەن\n12. نێچیرڤان بارزانی پیرۆزبایی لە سلێمانی و سنە کرد\n13. لە تاران ڕێز لە گەورە هونەرمەندی پەیکەرتاشی کورد دەگیردرێت\n14. نمایش کردنی فیلمه دیاره‌کانی ساڵی 2019ی جیهان له چواره‌مین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سلێمانی\nجام کوردی: فیلمه به‌رچاو و دیاره‌کانی ساڵی 2019ی جیهان له به‌شی رکابه‌ریی سه‌ره‌کیی "سینه‌مای جیهان" له چوارەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی "سلێمانی" چوونه سه‌ر په‌رده و خه‌ڵاتی سنه‌وبه‌ری زێڕین ...\n15. ڕوسنه‌فت سه‌عوودیا به هه‌نارده‌کارێکی لاواز ناو ده‌بات\nجام کوردی: به‌ڕێوه‌به‌ری کۆمپانیای ڕوسنه‌فتی ڕووسیا ڕه‌خنه له‌وانه ده‌گرێت که له پاش هێرشه‌کانی سه‌ر ئارامکۆ، سه‌عوودیا به هه‌نارده‌کارێکی دڵنیاکه‌ره‌وه ناو ده‌به‌ن. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، هێرشه ...\n16. "پارازیت" براوه‌ی خه‌ڵاتی چڵه خورمای زێڕینی "کان" له فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سلێمانی نمایش کرا\n... نێودەوڵەتی "سلێمانی" چووه سه‌ر په‌رده و خه‌ڵاتی سنه‌وبه‌ری باشترین ده‌قی سیناریۆی فیلمی به‌ده‌ستهێنا. بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی لە لێژنەی ڕاگەیاندنی گشتیی چوارەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سلێمانی، ...\n17. خانمە ئەکتەری کوردی ئێرانی لە فێستیڤاڵی دهۆک\n... نێونەتەوەیی دەکرێت. بڕیارە فیلمی دایان لە بەشی ڕکابەریی فیلمە کوردیە سینەماییەکان لە حەوتەمین خولی فێستیڤاڵی دهۆک نمایش بکرێت. "دایان" لە ده‌رهێنانی "بێهرووز نوورانی پوور" ده‌رهێنه‌ری سنه‌یی، له شاری ...\n18. براوه‌کانی فێستیڤاڵی شانۆی سەرشەقامی مەریوان\n... به‌خشرایە شانۆی "بریدگی" لە دەرهێنانی "نیما ئیمان‌زاده" له سنه. براوه‌کانی به‌شی شانۆی ئێران خه‌ڵاتی یه‌که‌می به‌شی منداڵان و مێرمنداڵان به‌خشرایە شانۆی "شکستی دێوزمه‌ی بێکاری" لە دەرهێنانی "نه‌سرین ...\n19. " فه‌خره‌دین تاھیر" كۆچی دوایی كرد\n... و شێوه‌كار و شانۆكار، خزمه‌تی به بواری میدیا و ھونه‌ری كوردی كردووه. ته‌رمی فه‌خره‌دین تاھیر شه‌ممه 17ی مانگ له گۆڕستانی كه‌سنه‌زان به خاك سپێردرا. کۆتایی/. ...\n20. سه‌رۆکی ده‌زگای دادی ئێران گه‌یشته شاری سنه\nجام کوردی: سه‌رۆکی ده‌زگای دادی کۆماری ئیسلامی ئێران سه‌ردانی پارێزگای کوردستانی کرد. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، سه‌ید ئیبراهیم ڕه‌ئیسی سه‌رۆکی ده‌زگای دادی ئێران له فڕۆکه‌خانه‌ی شاری سنه له لایه‌ن ...


لەناكاودا ترەمپ بڕیاری دا – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » بورهان شێخ ڕەئوف » لەناكاودا ترەمپ بڕیاری دا\nلەناكاودا ترەمپ بڕیاری دا\nرۆژی 19/12/2018 لە كۆتا ڕۆژەكانی ئەمساڵەدا دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمریكا لە بڕیارێكی كتوپڕو لە ناكاودا فەرمانی دا كە هێزەكانی ئەمریكا كە زیاتر لە 2000 (دووهەزار) كەسن لە ماوەی شەست تا سەد ڕۆژ بنكە و بارەگاكانیان چۆڵ بكەن و بكشێنەوە وەكو باس دەكرێت بۆ هەولێری پایتەختی هەرێمی كوردستان .\nئەگەرچی ئەم بڕیارە زۆر بە كتوپڕی و چاوەڕوان نەكراوو بە لێدانی خەنجەری ژەهراوی لە پشتەوە لە لایەن دۆستەكانی ئەمریكا لە سوریا كە بەشی زۆریان كوردن وەرگیرا هەروەها لەلایەن هاوپەیمانەكانی ئەمریكا لە ناوچەكە و ڕۆژهەڵاتی ناوین و جیهان و تەنانەت بەشێك لە برپرسانی ئیدارەی ئەمریكا و لە لایەكی تریشەوە بۆ نەیارانی سیاسەتەكانی ئەمریكاش هەر بە كتوپڕ ناوزەدكرا.\nبۆ ئەم بڕیارە بە كتوپڕ ناوبرا؟\nئەم بڕیارە بەبێ هیچ هەماهەنگی و ڕاوێژێك لەگەڵ هاوپەیمانەكانی ئەمریكا لە هاوپەیمانی نێو دەوڵەتی دژی تیرۆری دەوڵەتی ئیسلامی (داعش ) و هەروەها بە بێ ئاگاداری دامەزراوە سەربازییەكانی خودی ئەمریكاش دراوە هەروەها بەبێ ڕاوێژ لە گەڵ كاراترین و بە هەڵمەتترین هێزی جەنگاوەر كە خۆیان لە هێزەكانی سوریای دیموكراتدا دەبیننەوە (هەسەدە) كە بە هەزاران لە ئەندامەكانیان خوێنی خۆیان بەخشی و بوونە قوربانی .\nكاریگەری ئەم بڕیارە بۆ ئایندەی پەیوەندی لەگەڵ ئەمریكا\nئەگەرچی ترەمپ لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردووی فەرمانڕەوایی لە كۆشكی سپی زۆر بڕیاری سەرپێی و كتوپڕی وای داوە و بووەتە جێگەی نیگەرانی زۆرێك لە ئەندامانی كۆنگریس و بەتایبەتی پارتی دیموكراتی ئەمریكا و تەنانەت تاكە سەرۆكێكە لە مێژووی ئەمریكادا لە ماوەیەكی كورتی فەرمانڕەواییدا هێندە وەزیر و ڕاوێژكار و بەرپرسانی ئیدارەكەی دەستیان لەكاركێشابێتەوە و یان لەكاری خستوون، بۆیە ئەم جۆرە بڕیار و هەڵوێستانە زیانی گەورە بە هەیبەت و شكۆی ئەمریكا وەكو هێزێكی گەورە لە سەرئاستی جیهاندا دەدات و متمانەی لەلای وڵاتان و گەلان و ڕێكخراوە نێودەوڵەتیەكانیش وەكو پێویست نامێنێت .\nئەگەرچی ترەمپ ڕایگەیاندووە كە كۆتایی بە شەڕی داعش و تیرۆر لە سوریا هاتووە و هێزەكانی ئەوان بۆ ئەو ئامانجە چوونەتە سوریا، ڕاستە ڕەقەی پایتەختی دەوڵەتی ئیسلامی ئازادكرا بەڵام هەموو پاساوەكانی سەرهەڵدانی ڕەوتە توندئاژۆ تیرۆریستەكان هەرماوون لە سوریا و عیراق و تەنانەت ناوچەكەش هەر چەند خولەكێك پێش توێتەكەی ترەمپ لە مەڕ كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا لە شاری ڕەقە داعش تەقینەوەیەكی ئەنجامدا و قوربانی لێكەوتەوە هەر لەم شەڕانەی دوایی دا بۆ ئازاد كردنی چەند شارۆچكەیەك لە ڕۆژهەڵاتی سوریا 700 كەس لە هاوپەیمانەكانی ئەمریكا كە ئێستا بە جێیان دێڵێت بە بێ هیچ ڕاوێژێك بوونە قوربانی ئیتر داعش چۆن تەواو بووە ترەمپ ئەم زانیارییانەی لە كێ وەرگرتووە ؟\nوا دیارە لە ئەردۆغان چونكە هەردوای پەیوەندی تەلەفۆنیەكەی لەگەڵ ئەودا ئەم تویتەی كردووەو بووە بە بڕیار ئێستا باسی بۆندێكی گەورەی ڕۆكێت و سیستمی پاتروێتی ئەمریكی دەكرێت لە نێوان ئەمریكا و توركیادا بە بەهای سێ ملیار دۆلارونیو دۆلار تەنانەت باسی ڕادەستكردنەوەی فەتحوڵا گویلەنیش كراوە بە توركیا كە ئێستا لە ئەمریكایە .\nلە لایەكی ترەوە سەرۆكی ئەمریكا لە مانگی نیسانی ڕابردووش نیازی هەبوو بڕیارێكی وا بدات بەڵام ئەوكات بەشێك لە ڕاوێژكار و ئەندامانی تیمەكەی لە كۆشكی سپی قایلیان كرد بۆ ئەوەی جارێك پەلە لەو بڕیارەدا نەكات تاوەكو كۆتایی بە شەڕی داعش دێت و زەمینەسازی ئەكرێت بۆ لەناوبردنی ئەو ڕێكخراوە تیرۆریستیانە هەربۆیە ئەمریكا ئەوكات هاوكاری و هەماهەنگییەكانی زیاتركرد بۆ هەسەدەو بنكە سەربازییەكانی فراوانكرد و هانی وڵاتانی تری وەكو فەرەنسا و ئیتالیای دا تاوەكو ئەوانیش هێزو شارەزای تر ڕەوانەی باكوری سوریا بكەن تا قەبارەی ئەو هێزە گەیشتە زیاتر لە دوو هەزار كەس .\nئەگەرچی ئامانجی مانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا بۆ سێ مەبەست بوو ئەوانیش ئەمانەن :\nكۆتاییهێنان بەداعش و بەرگرتن لە هەژموونی ئێران و یارمەتیدانی سیاسەتی وەزیری دەرەوەی ئەمریكا ماتیس بۆ ئەوەی ڕێگاچارەیەكی سیاسی بۆ قەیرانی سوریا بدۆزنەوە بە گوێرەی بڕیاری (2254 ) ئەنجومەنی ئاسایش .\nبەڵام ئەوانە هیچی وەكو پێویست ئەنجام نەدران و ئەم بڕیارە نیگەرانی زۆری لێكەوتووەتەوە هەوڵێكی زۆر دەدرێت لە لایەن هاوپەیمانانەوە بۆ ئەوەی هەرچۆنێك بێت بۆ ماوەیەك ئەم بڕیارە دوابخرێت تاوەكو چارەیەكی سیاسی بۆ پڕكردنەوەی ئەو بۆشاییەی كە دێتە ئاراوە و ئەو مەترسیەی كە بۆ كوردەكانی سوریا دروست دەبێت ئیتر ناوچەیەكی دژە فڕین بێت یان هەر میكانیزمێكی تر یان بۆ فەراهەم بكەن .\nگەشتە ئەوروپییەكەی كازمی\nهێزی كرێگرتە كێن؟\nوڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوین گەورەترین كڕیاری چەكن


نیشانیٛو کەمی ڤتامین”د” – هەورامان\nیانە زانای نیشانیٛو کەمی ڤتامین”د”\nنیشانیٛو کەمی ڤتامین”د”\nنیٛشانیٛو کەمی ڤتامین دی سەرو لاشەیوە، وریتییٛنیٛ جە هەستەکەردەی بە لاوازی و مانیای سەرمڕەی، ئیٛش و پیٛشەکانو لاشەی و مازی(کەمەر) زەنگوٙڵیٛ، خەمۆکی”افسردگی” یوٙتەرەن جە نیشانیٛو کەمی ڤتامین دی، دێر وەشبیەیوەو زەخمو لاشەی، کەمبیەی هازەو ماساوڵەکانو لاشەی چون ڤتامین دی یاردیدەرن پەی ڕادەو کالسیومی لاشەنە، کەمی ڤتامین دی نونگەو قژڕیٛزاین ،فرە توش بیەی بەنەوەشی پیٛسەو هەڵامەتی و هەوکەردەی شوٙشیٛ و سینەی…هتد. دیارتەرین نیشانیٛ کەمی ڤتامین دی کە بەرمەگنونە جە ئانزانەنە، ئیٛشو جومگەی و زەنگوٙڵان، ئیسەتیٛ جە سنعەو پیرینە فرەپۆماوەدیارەن، گوچانە مەگیٛرمیٛ دەسماوە .\nتەرسەو کەمی ڤتامین”د” فرەتەرەنە جە کەسانی بەتەمەنینە، چون ویٛشان کەم مەڎانە وەرو وەرەتاوی و لیشکەو ڕوٙجیاری( بە هاماکاری لیشکەو ڕوٙجیاری لاشە؛ ویٛش مەتاووٙنە ڤیتامین دی دروسبکەروٙنە، بە نونگەو فاڕای چەربی چیٛرو پوٙسی، کە سەرینی تەرین ڕاگاو دەسکەوتەی ڤتامین”D” ین لاشەو ئانزانینە. چەنی ئانەیچ ئا کەسە نەوەشیٛ کە بە ڕیٛکو پیٛکی دەرمانو کۆرتیزۆنی مەوەرانە، تەرسەو کەمی ڤیتامین دی بەر مەگنوٙنە سەرشانوە. پەی ویٛپاریزنای و توشنەبیەی بە کەمی ڤتامین”D” مەشوٙنە وێمان دەیمیٛ وەرو لیشکەو ڕوٙجیاری بەپاو ڕانمایەکانو دکتوٙری، هەرپاسە مەشوٙ کەلک بگیٛرمیٛ جە ئا واردان کە ڤیتامین دی شان چەنەن پیٛسەو زەردەنیەو هیٛڵەی، یەهەرو گاوی، ماساوی سەلەمون، شوٙڤان و سیٛفیٛ شیرینیٛ(مەشوٙ بزانمیٛ کە واردەنە نمەتاومیٛ ڤتامین دی تەمامان دەس بگنوٙنە)، شوٙنیەرە کەلک بگیٛرمیٛ ئەچا دەرمان و چارەسەریە کە بەشیٛوەو( ئەمپول ڤتامین دی، حب ڤتامین دی) ئامادیٛ کریێنیٛ پەی واردەی.\nڕوانە لاشە ئەوەجەش بە( iu400-800)یوەی دلیٛدەوڵەتی.ئەگەر چامنەی زیاتەریچمان دسبگنوٙ قەیدش نیەن.فرەو مەردمو سەرزەمینی ڕادەو ڤتامین دی ونیٛشان کەمە، نزیکەو بلیوٙنێوە سەرو زەمینیوە کەمی ڤیتامین دیشان هەن، شونیەرە هیچ بەویٛش نمەزانوٙنە کە کەمی ڤتامین دی شان هەن.\nڤتامین دی گرنگی فرەش هەن پەی تەندروسی لاشەی، وەرگیری لاشەی قەوەت مەکەروٙنە، هەرمانەو ماساوڵەکانو لاشەی و مەژگی میقاتە مەکەروٙنە، هەرپاسە هەرمانەو کارکەردەی و شوٙنەمای بڕێ دەرمانان خاسە کەرانە دلیٛو لاشەینە پیٛسەو دەرمانو کەم کەردەی کوٙلیستروٙڵو ونیٛ.\nدکتوٙر ناجح گوڵپی 2/11/2019\nنویسیای وەڵین هەنار\nنویسیای دمایین میٛللەتو گۆرانی ئەوەجەش بە زوانێوی تان و پۆ داریەن\nئەشناسنایو(رویکرد فرازبان معنایی طبيعى) زوانو هەورامینە\nئەشناسنایو(رویکرد فرازبان معنایی طبيعى) وشکنایو جویای چنڎە واتیٛ زوانو هەورامینە، کە ئەچی …


لەکۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی پرۆژەی مەرج و ڕێنماییەکانی T.O.Rی بۆ پاراستنی کلتور و کەلەپور پەسەندکرد و سەرۆکی ئەنجومەنەکەش دەڵێت، هەنگاوێکی گرنگە بۆ پاراستنی خانوو و گەڕەکە کۆنەکانی سلێمانی.\nلە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لەبارەی تەوەرەکانی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئازاد حەمە ئەمین سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ڕایگەیاند، یەکێک لە تەوەرەکانی کۆبوونەوەکە دەنگدانبوو لەسەر پرۆژەی T. O. R تایبەت بە پاراستنی شوێن و سیما کلتوری و کەلەپورییەکان لە پارێزگای سلێمانی.\nوتیشی، پرۆژەکە لەلایەن قائیمقامییەتی سلێمانییەوە ئامادەکراوە و ئاڕاستەی پارێزگای سلێمانییان کردووە، نوسراوی پارێزگای سلێمانی بۆ ئەنجومەنی پارێزگا هەڵەی تێدابوو و ئاڕاستەی وەزارەتی کشتوکاڵ کرابوو بەداڕشتنێک کە ئەنجومەنی پارێزگا پەسەندیکردووە.\nڕایگەیاند، بێگومان ئەو پرۆژەیە بەبێ پەسەندکردنی ئەنجومەنی پارێزگا نابێت، بۆیە پرۆژەکە لەلایەن لیژنەی شارەوانی و گەشتوگوزاری پارێزگا و لیژنەی هونەریی ئەنجومەن هەڵسەنگاندنی پێویستی بۆکرا، دواتر لەلایەن ئەنجومەنی پارێزگاوە پەسەندکرا.\nئازاد حەمە ئەمین، پرۆژەکەی بە هەنگاوێکی گرنگ بۆ پاراستنی خانوو و گەڕەکە کۆنەکانی سلێمانی ناوبرد، کە بەپێی مەرج و ڕێنمایی دەستکاریکردنی ئەو شوێنە کۆنانەی دیاریکردووە.\nداواشی لە هەریەکە لە ئیدارە سەربەخۆکان و پارێزگای هەڵەبجە کرد کە پرۆژەی هاوشێوە بۆ پاراستنی سیما کلتورییەکانی ئەو ناوچانە ئامادەبکەن، تاوەکو ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی پەسەندی بکات و سەرجەم شوێن و بابەتە کەلەپورییەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی پارێزراوبن.\nبەیل بەڵێنی بە ئەنچلۆتی و خێزانەکەی داوە\nكەسێك بە تۆمەتی ڕفاندنی دوو كچ لە سلێمانی دەستگیركرا\nپۆلیسی سلێمانی دەستگیركردنی تۆمەتبارێكی ڕاگەیاند كە بە زەبری چەك دوو كچی لە ماڵی خۆیاندا ڕفاندبوو. بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای…\nبەپرسی خاڵی سنووری پێشخابوور لەبەری هەرێمەوە، ئاشکرایکردووە، دوای زیاتر لە مانگێک داخستنی ئەمڕۆ دەروازە سنوورییەکە کراوەتەوە. شەوکەت بەربەھاری،…\nپڵنگێك دوو هاوڵاتیی زاخۆ برینداردەكات\nلە گوندێكی سەر بە ئیدارەی زاخۆ پڵنگێك دوو هاوڵاتی برینداردەكات و هەڵدێت، سەرۆكی ڕێكخراوێكی بواری پاراستنی ئاژەڵانیش دەڵێت،…


ئەنجامنەدانى هەڵبژاردن تەسليمبوونە بەڕەهايەتى دەسەڵاتى پارتى\nبەداخەوە لەوڵاتێكدا ڕێز لەهيچ ياسايەك نەگيرێت و هەمووشتێك پەيوەست كرابێت بەبەرژەوەندى حزبەوە بەم شێوەيەى لێ دەردەچێت كەدەيبينين، حزبێك يان چەند حزبێك دەزانن كە هەڵبژاردن لەسەر گۆڕەپانى سياسى پاشەكشەيان پێ دەكات و نابنە ئەو نەهەنگە گەورەيەى خۆيان وێنايان كردبوو كە يەكێتى و پارتى قوت بدات، ئێستا هەموو شتێك لە پارتى و يەكێتى قبووڵ دەكەن و بەهەموو مەرجێك رازى دەبن تەنها لەپێناوى ئەنجامنەدانى هەڵبژاردندا بۆ ئەوەى بەم پلەو پۆست و كورسييە بێ كەڵكانەى ئێستايانەوە بمێننەوە.\nئەوەى باس دەكرێت كە هەڵبژاردن بۆ ماوەيەكى زۆر دوا بخرێت كە زياتر خواستى چەند حزبێكى دەرەوەى دەسەڵاتە بە ئاشكراو بەنهێنى رەهاكردنى دەسەڵاتى پارتى ديموكراتى كوردستانە كە ئێستا واى دەبينێت هەڵبژاردن لەسەر ئاستى سياسى و جەماوەرى دەيباتە پێشەوەو بەهێزتر دەبێت، خۆدزينەوە لە هەڵبژاردن شكستێكى ئابڕووبەرانەى ئەو حزبەنەيە كە چەند ساڵێكە جگە لەكۆبوونەوەى بێ سوودو بەياننامەدەركردن هەڵوێستێكى كردەييان نەبووە بۆ گۆڕينى شتێك لەم واقيعە خراپە، حزب لەكوردستاندا بەدەسەڵاتدارو بێ دەسەڵاتەوە تەنها بەرژەوەندى خۆى و نوخبەيەكى سياسى دەخوێنێتەوەو ئەوەى ئيديعاى دەكەن ياسا سەروەر بێت و بۆ بەرژەوەندى هيچ لايەك يارى پێ نەكرێت درۆيەكى شاخدارەو هيچى تر، بزووتنەوەى ئيسلامى بە بەراورد بەحزبەكانيتر كەمترين ئامادەكارى بۆ هەڵبژاردن كردووەو دەيان كێشەى ناوخۆى ئابوورى و ڕێكخراوەيى خۆى هەيە، بەڵام هەرگيز لەگەڵ ياريكردن بەياساو بە ئيرادەى خەڵك نييەو نايەوێت تەنها لەبەر ترسێكى خۆى كە سەركەوتوو نابێت لەم هەڵبژاردنەدا دەيان سازش بكات لەپێناوى ئەنجامنەدانى هەڵبژاردنەكاندا.\nگرنگ نييە ئێمەى حزبەكانى دەرەوەى دەسەڵات كورسى و دەنگەكانمان كەم دەكات كە باوەڕم وايە ئەم كەمكردنە ئەگەر روو بدات بەهۆى ئەم سياسەتە چەوتانەى ئەم حزبانەوەيە كە ئێستا دەيبينين، زۆرى كەمى كورسى گرنگ نييە بەئەندازەى ئەوەى بۆ لەمەودواو لەدواى هەڵبژاردن نەبينە بەشێك لەهيچ پرۆژەو پلان و بەرنامەيەكى پارتى و يەكێتى و رۆژێك لەحكومەتەكەياندابين و دوو ڕۆژ لەدەرەوەو رۆژێك شەراكەت و رۆژێكيتر ئۆپۆزسيۆن، ئەگەر زۆرينەى ئەو جەماوەرە دەنگى بەو دوو حزبە دا ئەوە با خۆيان باجەكەى بدەن و ئەمان تەنها رێنموونيكارو هۆشياركەرەوەى ئەوان بن، بەڵام ئەمەى ئێستا لەبەر ترسى كەمكردنى كورسى و دەنگ هەوڵ بۆ ئەنجامنەدانى هەڵبژاردن دەدەن بەئاشكرا تەسليمبوونە بەئيرادەى پارتى دەيموكراتى كوردستان بەتايبەتى و پاشان شەريكەكەى ترى، شكستى سياسى گەورەى ئەوان و دروستكردنى حزبى سەركردەو تەنانەت دكتاتۆريشە، بۆيە هەر لەسەرەتاوە ئێمە وتومانە بەڵێ بۆ ئەنجامدانى هەڵبژاردن لەكاتى خۆيدا، دواى هەڵبژاردنيش: يان دەسەڵاتێكى دادپەروەر، يان ئۆپۆزسيۆنێكى دابڕاو لە دەسەڵاتێكى گەندەڵ و ستەمكار.\nچۆن دەسەڵات لە پارتی و یەکێتی وەردەگیرێتەوە؟...


فه‌یسبووك دۆزینه‌وه‌ى ژوان بۆ به‌ركاهێنه‌رانى كارا ده‌كات\nفه‌یسبووك دوای چوار مانگ له تێپه‌ڕبوونی كۆنفرانسی "F8" ئه‌مڕۆ له 20ی ئه‌یلوول تایبه‌تمه‌ندییه‌كی نوێ زیاد ده‌كات كه تایبه‌ته به دۆزینه‌وه‌ی خۆشه‌ویست بۆ به‌كارهێنه‌ره‌كه و رێكخستنی ژوانێك بۆیان.\nبه‌گوێره‌ی هه‌واڵێك كه له ماڵپه‌ڕی "theverge" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه و باس له نوێترین كاری كۆمپانیای فه‌یسبووك ده‌كات و ئاماژه‌ی پێ داوه، مارك زوكه‌ربێرگی دامه‌زرێنه‌ری فه‌یسبووك بڕیاری دا تایبه‌تمه‌ندییه‌كی نوێ زیاد بكات بۆ ئاپی فه‌یسبووك كه تایبه‌ت بێت به فه‌یسبووك و پێوه‌ندیدار بێت به ئاپی سه‌ره‌كی فه‌یسبووكه‌وه كه ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه بریتییه له دۆزینه‌وه‌ی ژوان بۆ به‌كارهێنه‌رانی ئاپه‌كه.\nئه‌وه‌یش گوتراوه كه ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه سه‌ره‌تا له كۆڵۆمبیا بڵاو ده‌بێته‌وه و یه‌كه‌م تاقیكردنه‌وه‌یش هه‌ر له‌وێ ئه‌نجام ده‌درێت و دواتر به وڵاته‌كانی تر بڵاو ده‌بێته‌وه.\nفه‌یسبووك بریتییه له تۆڕێكی كۆمه‌ڵاییه‌تی به‌ناوبانگ كه نزیكه‌ی 2.23 ملیار به‌كارهێنه‌ری هه‌یه، هه‌روه‌ها ئه‌م تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه له چواری شوباتی 2004 دا له كالیفۆرنیا له لایه‌ن مارك زوكه‌ربێرگ دامه‌زرا، ئه‌م تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه سه‌ره‌تا بۆ پێوه‌ندیی قوتابییانی زانكۆ بوو، به‌ڵام مارك زوكه‌ربێرگ تۆڕه‌كه‌ی فراوان كرد كه ئێسته خه‌ڵكانێكی زۆر به‌كاری ده‌هێنن.


فه‌ره‌نسا و توركیا سه‌باره‌ت به لیبیا یه‌كتری تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەكردنی: دیاری سابیر » فه‌ره‌نسا و توركیا سه‌باره‌ت به لیبیا یه‌كتری تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ردووكیان ئه‌ندامی په‌یمانی باكووری ئه‌تله‌سی (ناتۆ)ن، به‌ڵام هه‌ریه‌ك له فه‌ره‌نسا و توركیا یه‌كتری به ده‌ستوه‌ردان لە كاروباری لیبیا تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن و ئاڵۆزی و پشێوییه‌كانی ئه‌و وڵاته ده‌خه‌نه ئه‌ستۆی یه‌كتر.\nتوركیا گه‌مه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ده‌كات\nئیمانوێل ماكرۆن سه‌رۆكی فه‌ره‌نسا رایگه‌یاند: توركیا گه‌مه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ده‌كات له لیبیا و مایه‌ی لێخۆشبوون نییه.\nدوای كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ قه‌یس سه‌عید سه‌رۆكی تونس له پاریس، له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیی هاوبه‌شدا ماكرۆن وتی: پێموایه توركیا گه‌مه‌یه‌كی مه‌ترسیدار له لیبیا ده‌كات و هه‌موو پابه‌ندبوونه‌كانی كه له‌مساڵدا له كۆنگره‌ی به‌رلین كه‌وته سه‌رشانی، پێشێلیان ده‌كات.\nسه‌رۆكی فه‌ره‌نسا ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، كه رۆڵی توركیا له‌و ململانێیه‌دا هه‌ڕه‌شه له به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی لیبیا و وڵاتانی دراوسێی و هه‌موو ناوچه‌كه و ئه‌وروپاش ده‌كات.\nفه‌ره‌نسا گه‌مه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ده‌كات\nلای خۆشیه‌وه، توركیا لێدوانه‌كانی ماكرۆنی ره‌تكرده‌وه و حامی ئاقسۆی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و وڵاته رایگه‌یاند: فه‌ره‌نسا به‌رپرسیارێتییه‌كی گه‌وره‌ی له ئه‌ستۆیه، به په‌لكێشكردنی لیبیا بۆ ئه‌و پشێوییه‌ی ئێستا تێیكه‌وتووه، ئه‌ویش به پشتیوانیكردنی لایه‌نه ناشه‌رعییه‌كانی ئه‌و وڵاته، به‌وه‌ش فه‌ره‌نسا گه‌مه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ده‌كات له لیبیا.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد: گه‌لی لیبیا هه‌رگیز ئه‌و زیانانه له یاد ناكه‌ن كه به‌هۆی فه‌ره‌نساوه له وڵاته‌كه‌یان كه‌وتووە.\nلە هۆشدارییەكانی سه‌رۆكی میسر تێده‌گات\nهه‌ر له كۆنگره رۆژنه‌وانییه‌كه‌دا و وه‌ك ئاماژه‌یه‌كیش بۆ نزیكبووونه‌وه‌ی هه‌ڵوێستی نێوان پاریس و قاهیره ده‌رباره‌ی رووداوه‌كانی لیبیا، ماكرۆن باسی له‌وه‌كرد، لە هۆشدارییەكانی عه‌بدولفه‌تاح سیسی سه‌رۆكی میسر تێده‌گات، كاتێك هۆشداریی دا له‌وه‌ی كه پێشڕه‌ویكردنی هێزه‌كانی ویفاقی نیشتمانی سه‌ر به توركیا بۆ نزیك سنووره‌كانی میسر، پێده‌چێت ببێته هۆی ده‌ستوه‌ردانی قاهیره له لیبیا.\nلای خۆشیه‌وه، یاسین ئاقتای راوێژكاری ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان سه‌رۆكی توركیا له‌و چوارچێوه‌یه‌دا رایگه‌یاند: سیسی ئه‌و هێز و ئازایه‌تییه‌ی نییه بۆ سه‌ركێشیكردن به ده‌ستوه‌ردانی راسته‌وخۆ له كاروباری لیبیا، به‌ڵكو وه‌ك سه‌یركه‌رێك له به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه راسته‌قینه‌كان بۆ سه‌ر وڵاته‌كه‌ی وه‌ستاوه، وه‌كو بوونی تیرۆریستان له سینا و به‌نداوی نه‌هزه‌ی ئه‌سیوپیا.\nدۆخی لیبیا و سوریا\nسه‌رۆكی فه‌ره‌نسا هه‌ر له كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كه‌دا وتی: نامه‌وێت 6 مانگ یان ساڵێك یان دوو ساڵ چاوه‌ڕێ بكه‌م، تاكو ببینم دۆخی لیبیا له هه‌مان حاڵی سوریای ئه‌مڕۆدایه.\nئه‌وه‌ش به‌بۆچوونی چاودێرانی سیاسی، پێده‌چێت فه‌ره‌نسا رۆڵی خۆی له لیبیا كاراتر بكات له به‌رژه‌وه‌ندیی خه‌لیفه حه‌فته‌ر و له دژی فایز سه‌ڕاج سه‌رۆكی حكومه‌تی ویفاق له ته‌رابلوسی پایته‌خت، كه توركیا پشتیوانیی سیاسی و لۆجستی ده‌كات و له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه دانی پێدا نراوه.\nچاره‌سه‌ری ته‌نگژه‌ی لیبیا هه‌ر له لیبیییه‌كان خۆیانه‌وه بێت\nهه‌ر له كۆنگره رۆژنامه‌وانییه هاوبه‌شه‌كه‌دا، سه‌رۆكی تونس رایگه‌یاند: پێویسته چاره‌سه‌ری ته‌نگژه‌ی لیبیا هه‌ر له لیبیییه‌كان خۆیانه‌وه بێت و هه‌ر ده‌ستوه‌ردانتێكی ده‌ره‌كیشی له هه‌ر وڵاتێكه‌وه بۆ لیبیا ره‌تكرده‌وه، وتیشی: راسته ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی ته‌رابلوس شه‌رعییه‌تێكی نێوده‌وڵه‌تی پێدراوه، به‌ڵام ناكرێت ئه‌م شه‌رعییه‌ته نێو ده‌وڵه‌تییه به‌رده‌وام بێت و پێویسته شه‌رعییه‌تێكی نوێ جێگه‌ی بگرێته‌وه، كه له ئیراده‌ی هه‌موو گه‌لی لیبیاوه هه‌ڵقوڵابێت.\nشاره‌زایان ده‌ڵێن: هه‌رچه‌نده فه‌ره‌نسا بێلایه‌نی خۆی له ململانێكانی لیبیادا راده‌گه‌یه‌نێت، به‌ڵام له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌ك له میسر و روسیا و ئیمارات پشتیوانی له خه‌لیفه حه‌فته‌ر ده‌كات.


SAT, 6 JUN 2020 07:35 Erbil, GMT +3\nFRI, 20 MAR 2020 19:00 | KDP.info\nسەفین موحسین دزەیى\nلەساڵانى نۆهەتەکان بەهۆى بارودۆخى تورکیا ئاهەنگى نەورۆز بەشێوەیەکى سنووردار و زۆر بچوک بە ئامادەبوونى چەند دیپلۆمات و کەسایەتیەکى سیاسی کورد و میدیا لە ماڵى ئێمە ساز دەکرا.\nبیست ساڵ لەمەبەر واتە ساڵى ٢٠٠٠ هەستمان کرد کە دەکرێت ئەو تەوقە بشکێنین و ئاهەنگى نەورۆز بە فەرمى ئەنجام بدەین. وەک رێگا خۆشکردنێت بۆ تورکیا کە بە ئاسایی و یاسایی رێگە بدات سازبدرێت. چونکە لەناوەندەکان و لەزۆر شوێنى باکوور بە نایاسایی لە روانگەى تورکیاوە ئاهەنگى نەورۆز دەگێڕدرا. ئەمەش دەبووە مایەى ئاڵۆزى و خوێنڕشتن و گرتن و راوەدوونان.\nنوێنەرایەتى پارتى لە ئەنقەرە کارتى فەرمى بانگهێشتى ئاهەنگى نەورۆزى بۆ باڵیۆزخانە و سیاسەتمەدار و پەرلەمانتارو میدیاکارن رەوانە کردو بە فەرمى بانگهێشتى کردن بۆ بەشداربوون لە ئاهەنگى نەورۆز، کە ئەمە دەسپێکى قۆناغێکى سەخت بوو.\nلە ئێوارەى ٢٠/٣/٢٠٠٠ لە هوتێل شیراتۆن بە ئامادەبوونى چەند وەزیرێکى حکومەتى هەرێم و باڵیۆز و دیپۆماتکارانى چەندین وڵات و پەرلەمانتار و سیاسەتمەداران و میدیاکاران و کەسایەتى کۆمەڵایەتى کورد لە باکوور و ئاهەنگى نەورۆز سازکرا.\nئاهەنگەکە بە پێشوازى فەرمى لەلایەن نوێنەر و خێزانى و وەزیرانى هەرێم بە موزیکى کوردى دەستیپێکرد و پاشان ئێوارە خوانێک ئامادەکرا.\nبەرپرسى نوێنەرایەتى پارتى ووتارێکى پێشکەشکردو گوتى نەورۆز سیمبولى ئازادى و سەفرازى گەلى کوردستان و گەلانى دیکەشە. پێویستە هەمووگەلان بە ئازادى و تەبایى و برایەتى بەیەکەوە بژین. فرە رەنگ و فرە ئایین و فرە زمان و فرە کەلتوور جوانى زیاتر بە کۆمەڵگا دەبەخشێت. رێزگرتن لەم چەمکانە کۆمەڵگا بەهێزتر دەکات. بەمەش نزیکبوونەوەى زیاتر لەنێوان گەلان دروست دەبێت.\nئاهەنگەکە سێ کاتژمێرى خایاند و دواتر دیاریەک کە بریتى بوو لە کاسێتێکى موزیکى کوردى و نوسراوێک لەسەر دیرۆکى نەورۆز کە بە گوڵى نێرگز پێچرابوو پێشکەش بە تەواوى ئامادەبووان کرا.\nئەو ئاهەنگە لەلایەن زۆربەى میدیاکارانى تورکیا رووماڵکراو بۆ رۆژى دوایی بوو بە مانشێتى سەرەکى هەواڵەکان، هاوکات بووە مایەى بێزارى و توڕەیى و هەڵوێستى توندى نەژادپەرستەکان. وایلێهات ئەنجامدانى ئاهەنگى نەورۆز لە نوێنەرایەتى پارتى بۆ چەند رۆژێک بووە بابەتى سەرەکى گۆڕەپانى سیاسى تورکیا.\nمەهەپە داوایکرد دەسبەجێ نوێنەرایەتى پارتى لە ئەنقەرە دابخرێت و نوێنەرایەتیش لە تورکیا نەمێنێت. گوتیان ئەو ئاهەنگە مایەى شەرمەزایە بۆ حکومەت و دەوڵەت و میلەتى تورکیا. چۆن دەبێت لە جەرگەى پایتەختى تورکیا ئاهەنگى نەورۆز سازبکرێت.\nنوێنەرایەتى پارتى وەک دەوڵەتێکى خاوەن کیان و سەروەرى و وەک باڵیۆزخانە رەفتار دەکات و ئاهەنگى میللى دەگێڕێت. دەبێ وەزارەتى دەرەوەى تورکیا ناڕەزایەتى خۆى دەبڕێت بەرامبەر دیپلۆماتکارى هەموو ئەو وڵاتانەى بەشداریان لەم ئاهەنگە کردووە. پەرلەمانتارانیش لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ بکرێت.\nگوتیان بۆچى کە باڵێۆزخانەى قوبرسى تورکیا ئاهەنگى نەتەوەیى سازدەکات دیپلۆماتى بیانى پلە نزمیش بەشدارى ناکەن، کەچى بۆ ئاهەنگى نەورۆز کە پارتى سازى کردووە ژمارەیەکى زۆر باڵیۆزى وڵاتانى زلهێز بەشدارى دەکەن.\nوەک گوتم ئەو بابەتە چەند رۆژێکى خایاند، هەردوو وەزارەتى ناوخۆو دەرەوەى تورکیا بێ ئاگایی خۆیان لە سازکردنى ئەو ئاهەنگە نیشاندا، لە کاتێکدا پێشتر نوێنەرایەتى بە فەرمى ئاگادارى وەزارەتى دەرەوەى کردبووەوە، هەر ئەوانیش ئاگادارى وەزارەتى ناوخۆیان کردبووەوە بۆ دابینکردنى پۆلیس و پاراستنى ئاسایشى ئەو شوێنەى ئاهەنگەکەى لێدەکرا وەک هەر ئاهەنگێکى فەرمى باڵیۆزخانەى وڵاتان.\nنوێنەرایەتى پارتى بانگهێشتى وەزارەتى دەرەوە کرا بۆ روونکردنەوە، داواى لێکرا لە کاتى دەرچوون لە وەزارەت لەبەردەم میدیاکان روونکردنەوە بدات کە ئەم ئاهەنگە تایبەتى بووەو فەرمى نەبووە. بە واتایەکى تر داواى لێبوردن بکرێت کە بوونەتە مایەى دروستکردنى ئاڵۆزى لەو وڵاتە.\nئێمە پێمان گوتن پێویست بەهیچ داواى لێبوردنێک ناکات. ئەگەر دەخوازن نوێنەرایەتى دابخەن هەر ئەمڕۆ جێبەجێى دەکەین. ئاهەنگێک بوو کە بۆ سوودى تەبایى و یەکڕیزى بووە نە لەیەک ترازان.\nلە کاتى دەرچوون لەبەردەم وەزارەتى دەرەوە بە دەیان میدیاکارو کەناڵى تەلەفزیۆنى ئامادەبوون، لەوێ هەڵوێستى خۆمان دەربڕى و گوتم رێز لە یاساکانى تورکیا دەگرین، بۆیە ئاهەنگەکە بە ئاگادارى لایەنە فەرمیەکان کراوەو نەورۆز ئاهەنگى تەبایى و برایەتى و ئاشتیە.\nدواى چەند رۆژێک شاندێکى هەرێمى کوردستان بە سەرۆکایەتى نێچیرڤان بارزانى بەرەو ئەوروپا دەچوون و لە ئەنقەرە چەند دیدارێکیان هەبوو. لە هەر هەموو دیدارەکان بەڕێزیان پاڵپشتی تەواوى خۆى بۆ نوێنەر و نوێنەرایەتى دەربڕى و لایەنى تورکیاى ئاگادار کردەوە کە ئاساییە نوێنەرایەتى لە ئەنقەرەو دیاربەکر دابخەن. بەلام تورکیاش لە هەر شوێنێکى هەرێم نوێنەرایەتى هەیە دەبێ دایبخات و هەرێم بەجێ بێڵێ.\nجێگرى وەزیرى دەرەوەى تورکیا پیاوێکى ژیر و بەدەسەڵات بوو. هەر زوو ئەو بابەتەى کۆنترۆڵ کرد و بارودۆخەکەى ئاسایى کردەوە.\nبۆ ساڵى دواتر واتە ٢٠٠١ لەمەیدانى کزلاى لە ناوەڕاستى ئەنقەرە ئاگرى نەورۆز کرایەوەو تانسۆ چیلەر سەرۆک وەزیرانى ئەوکاتى تورکیا بەسەر ئاگرەکەدا بازى داو لەو ساوە نەورۆز بوو بە ئاهەنگێکى ئاسایى و ساڵانە یاد دەکرێتەوە. لە باکووریش بە سەدان هەزار کۆدەبنەوەو یادى نەورۆز پیرۆز دەکەن.\nئەمڕۆش دواى بیست ساڵ لەقۆناغ و بارودۆخێکى جیاوازتر دووبارە جەژنى نەورۆز لە گەلى کوردستان و تەواوى ئەو نەتەوانە پیرۆز دەکەم کە بەم بۆنەیەوە ئاهەنگ دەگێڕن.\n*بەرپرسى فەرمانگەى پەیوەندییەکانى دەرەوەى حکومەت


ئەمریكا بەیاننامەیەكی تری توند لەسەر ریفراندۆمی هەرێم دەردەكات\n21/09/2017 2530 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا بەیاننامەیەكی تری لەسەر ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان دەركردو بەتوندی دژایەتی خۆی بۆ پرۆسەی ریفراندۆمی هەرێم دووپاتكردەوە.\nبەیاننامەكە بەناوی هیزر نۆیرتی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا ئەمڕۆ پێنج شەممە دەركراوەو تێدا هاتووە، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بە "توندی" دژی ریفراندۆمی هەرێمی كوردستانە، كە بڕیارە 25 ئەم مانگە بەرێوەبچێت.\nبەیاننامەكە راشیگەیاند، ئەمریكاو وڵاتانی دراوسێی عێراق‌و زۆربەی لایەنە نێودەوڵەتییەكان دژی ئەنجامدانی ریفراندۆمی هەرێمی كوردستانن.\nبەیاننامەكە داوای لەسەركردایەتی سیاسی كوردستانی ئاگاداركردووەتەوە، كە ئەو جێگرەوەی بۆ ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان خراوەتەڕوو، قبووڵ بكەن‌و لەگەڵ لایەنی بەغدا دەست بەگفتوگۆی جدی بكەن بۆ چارەسەری كێشەكان.\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا جەختیشیكردووەتەوە، كە ئەگەر بەرپرسانی كورد جێگرەوەی ریفراندۆم قبووڵ نەكەن‌و سووربن لەسەر ئەنجامدانی ریفراندۆم، ئەوان بەرپرسیارییەتی هیچ كاردانەوەیەك لەو بارەوە لەئەستۆ ناگرن‌و تەنانەت دوای ئەوەش هیچ رۆڵێكیان لەگفتوگۆكانی نێوان هەولێرو بەغدا نابێت.\nئەمە لەكاتێكدایە بڕیارە رۆژی 25 ئەم مانگە ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان بەرێوەبچێت، كە ئەمریكاو چەند وڵاتێكی تر دژی ئەنجامدانی ریفراندۆمن‌و ئەو وڵاتە چەند جارێكی تر لەرێگەی بەیاننامەی فەرمییەوە دژایەتی خۆی بۆ پرۆسەكە راگەیاندووە.\nهەروەها بەیاننامەكە جەختی لەوە كردووەتەوە، كە ریفراندۆمی هەرێم هەموو سەرنجەكان لەسەر شەڕی داعش جووردەخاتەوەو پێویستە پەرلەمانی كوردستان بڕیار لەبارەی دواخستنی بدات.


کچانی سەیدسادق دەیانەوێت وەرزش لە قەزاکەیاندا بکەنە کولتوور – chawyxelk.org\nکچانی سەیدسادق دەیانەوێت وەرزش لە قەزاکەیاندا بکەنە کولتوور\nتیپی کاراتی کچانی یانەی وەرزشی سە یدسادق لەساڵی ٢٠١٦ دروست بووە. لە سەرەتای دروست بونیشیەوە بەشداری لە پاڵەوانێتییەکاندا کردووە و توانویانە پلەی نایاب بەدەست بهێنن. تیپەکە بە ٢ یاریزان دروست بوو، لە ئێستاشدا لە ٢٠ یاریزان پێکهاتووە.\nڕاز علی عەبدوڵڵا، تەمەنی ١٥ ساڵە و ماوەی پێنج ساڵ دەبێت سەرقاڵی یاریکردنە، ئەو ئێستا لەقۆناغی دەی ئامادەییە. ئەو خاوەنی شەش پشتێنە و لەگەڵ ئەوەشدا بەردەوام لە هەفتەیەکدا سێ ڕۆژ ڕاهێنان دەکات.خێزانکەشی بۆ ئەو مەبەستە پاڵپشتیان کردووە، بەتایبەت برایەکی زۆر هاوکاری بووە بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە ڕاهێنان و یاری کردن.\n” لەڕێگەی هاوڕێیکمەوە هاتم بۆ ئەو یانە، چونکە یاری کردن خولیای مناڵیمە، پڕبەدڵ حەزم لەم یارییە یە و تامەزرۆییەکی زۆرم بۆی هەیە، توانای یاریی کردنم زۆر باشە، دەمەوێت پلەیەکی زۆر باش بەدەست بهێنم،تاکو بتوام کچانێکی زۆر لە ڕێگەی منەوە بەشداری ئەم یاری و ڕاهێنانانە بکەن وخزمە تێک بە شار و وڵاتەکەمان بکەین.”ڕاز عەلی وای وت\nئاستی یاریکردنی ڕاز لەئاستێکی زۆر باشدایە، هەندێک کات وەک ڕاهێنەری یاریدەدەر ڕاهێنان بە یاریزانانی تیپەکەی دەکات.\nڕاز وتی” بەشداری پاڵەوانێتی نێودەوڵەتیم کردووە کە ٥ وڵاتی دەرەوە بەشداربوون، هەروەها لە پاڵەوانێتی عێراق و کوردستانیش بەشداریم کردووە، لەسەر ئاستی عێراق پلەی یەکەمم بەدەست هێناوە و لە کوردستانیش پلەی دووەم، بەردەوام یاری دۆستانەش دەکەین بۆ زیاتر بەهێزبوونی تواناکانمان.”\nدەریا عومەر ئەمین ١٧ساڵەو ماوەی ٥ساڵە لەتیپی کاراتی وەرزشی سەیدسادقە، ئەو لەڕوی تەمەنەوە لە هەمو بەشداربووەکان گەورەترە، چونکە کاتێک کچان گەورە دەبن واز لەیاریکردن دەهێنن.\nدەریا بە(چاوی خەڵک)ی وت” خێزانەکان ڕێگرن لەبەردەوامی کچان لە یاری کردن، چونکە ڕاهێنەرەکان پیاون، بەمەش لە ئاستێکی کەم واز دەهێنن و ناگەنە ئاستی ڕاهێنەری، بۆیە ڕاهێنەری ژن لەمشارەدا نیی، .ئەگەر ڕاهێنەرەکان ژن بێت ئاسودەتری بۆ کاتی ڕاهێنان.”\n” لەلایەن دەوروبەرەوە زۆر جار توشی ڕەخنەو توانج بوینەتەوە، پێم دەڵێن بۆچی واز ناهێنیت؟ تۆ سەرقاڵی چیت؟ منیش دەڵێم حەزو خولیا و ئامانجی تایبەتیم هەیە، بۆیە هەرگیز وازناهێنم وخاوەنی پشتێنی قاوەیشم.”دەریا وای وت\nکچانی تیپەکە لە تەمەنێکی منداڵییەوە دێنە ناوبواری وەرزش و یاری کردن و بەو ئامانجەی ببن بە ڕاهێنەر.\nسیما ئومێد یاریزانی تیپی کاراتی سەیدسادق بە(چاوی خەڵک)ی وت:ماوەی پێنج ساڵە سەرقاڵی یاری کردنم. لە قۆناغی پێنجی بنەڕەتییەوە ە دەستم پێکردووە. لە منداڵییەوە حەزم لە یاری کردن بووە، ئێستاش دەمەوێت ڕاهێنەری بکەم بۆ ئەو کچانەی کە ناتوانن لەگەڵ ڕاهێنەری کوڕ یاری بکەن. ئێمە دەمانەوێت وەرزش بکەینە کولتور بەتایبەت کاراتی.\nزۆر جار ژنان هۆکاری سەرکەوتنی ژنان و کچانی ترن\nسۆما ئازادی ١٧ساڵیش دەڵێت” دایکم هەمیشە هاندەرمە بۆ بەدەست هێنانی پلەی بەرزتر لە پاڵەوانێتییەکاندا، ئەگەر ڕۆژێک لەبەر خوێندن نەتوانم بێم، ئەوا دایکم پێم دەڵێت دەبێت کاتەکانت دابەش بکەیت و نابێت داببڕێت.\nسەربەست عەبدولقادر محەمەد ڕاهێنەر لە کاراتی سەیدسادق لەوبارەیەوە وتی” کچان سەرکەوتوتر و جدیترن لە کوڕان، ئەوان بە حەزو خولیا دێن بۆ ڕاهینان، هەمیشە لە پێش ڕاهێنەرەوە ئامادە دەبن.وەک یانەکەش ئامانجمان دروست کردنی ڕاهێنەری کچانە، بەڵام لە ڕووی پێداویستییەوە لاوازین نە ناوەندی حکومی نە مەدەنیش هاوکارمانین.


👁 ئەم بابەتە 7,589 جار بینراوە\nباکووری کوردستان - بەهۆی ئۆپەراسیۆنێکی سوپای تورک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 19 18 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 19-10-2017 0:00:00\n📝 حكومة اقليم كوردستان ترحب بمبادرة العبادي للحوار بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 20 2017 10:36PM\nعقد مجلس وزراء اقليم كوردستان اليوم الخميس 19/10/2 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 20-10-2017 22:36:09\n👁 ئەم بابەتە 30,604 جار بینراوە\n👁 ئەم بابەتە 39,677 جار بینراوە


“قەرەبووی ئەو کۆچبەرانە ناکرێتەوە، کە لەبیلاڕوسیاوە دەگەڕێندرێنەوە” – تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرۆكی لیژنەی پەیوەندییەكان و ڕەوەندی كوردستان لەپەرلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئەو كۆچبەرانەی لەبیلاڕوسیاوە دەگەڕێندرێنەوە خاكی هەرێمی كوردستان و عێراق هیچ قەرەبویەك ناكرێنەوە و بڕیارە لەم چەند ڕۆژەشدا لیژنەیەك بنێرن بۆ ئەو وڵاتانەی كۆچبەری كوردی لێیە.\nڕێبوار بابكەیی، سەرۆكی لیژنەی پەیوەندییەكان و ڕەوەندی كوردستان لەپەرلەمانی كوردستان بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا توانیویەتی ناوی سەدان خێزان و گەنج تۆماربكات، كە دەیانەوێت بۆ هەرێمی كوردستان بگەڕێنەوە، كە لەڕێگەی باڵیۆزی عێراق و نوێنەرایەتی هەرێم لە ڕوسیا ئەم هەوڵانەدراون و بەشێك لەو كۆچبەرانەش ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بەخۆیەوە كردووە.\nئاماژەی بەئەوەشدا، گەشتی یەكەم بۆ ئەو كۆچبەرانەی دەیانەوێت لەبیلاڕوسیاوە بگەڕێنەوە، ڕۆژی پێنج شەممە ئەنجامدەدرێت، كە سەرەتا فڕۆكەكە دەچێتە بەغداد لەوێشەوە دێت بۆ هەولێر.\nباسی لەئەوەشكرد، تاكو ئەم چركەیە كۆچبەران خۆیان یان كەسوكاریان لەكوردستان لەڕێگەی ژمارە مۆبایلەكەیەوە كە واتسئەپی لەسەرە ناو و پاسپۆرتی كۆچبەرەكانی بۆ دەنێرن، بۆئەوەی بیانگەڕێننەوە.\nوتیشی: ئەگەر كەسێكیش پاسپۆڕتەكەی ونكردبێت، ئەوا پاسپۆڕتی كاتی بۆ دروستدەكەن، بۆئەوەی بیانهێنینەوە.\nلەبارەی تێچووی گێڕانەوەی كۆچبەرەكان ناوبراو ئاشكرایكرد، تێچووی گێڕانەوەی ئەو كۆچبەرانە بەشێكی لەئەستۆی حكومەتی عێراقە، بەشێكی دیكەشی لەسەر ئەستۆی حكومەتی هەرێمە.\nناوبراو لەبارەی قەرەبووكردنەوەی ئەو كۆچبەرانەی دەگەڕێندرنەوە دەڵێت: تاكو ئێستا هیچ بڕیارێك نییە بۆ قەرەبووكردنەوەی ئەو كۆچبەرانەی دەگەڕێندرێنەوە، چونكە لەسەر خواستی خۆیان ڕۆشتوون و لەسەر داخوازی خۆشیان دەگەڕێنەوە و خۆشیان پێیان خۆشە بگەڕێنەوە، چونكە بارودۆخی ئەوێ زۆر خراپە.\nئەوەشی باسكرد، بەشێك لەكۆچبەران پەیوەندییان كردووە و پرسیاردەكەن لەوەی بچنە كەمپەكان یان نا؟ وەك سەرۆكی لیژنەی پەیوەندییەكان و ڕەوەندی كوردی ڕێنماییكردوون، كە بچنە نێو كەمپەكان بۆئەوەی سەلامەتبن تائەوكاتەی چارەنووسیان دیاریدەكرێت و ئەگەر بشیانەوێ بگەڕێنەوە ئاسانتر دەستیان پێیاندەگات.\nناوبراو لەبارەی هۆكارەكانی كۆچی بەلێشاوی هاوڵاتییان ئاماژەی بەئەوەدا، هۆكارەكان زۆرن، بەڵام خەڵك هەیە كاری هەبووە و ویستوییەتی كاری باشتر بكات، بۆنموونە هەیە بازرگانی زێڕە، هەندێكی دیكە حەزی كردووە ببێتە خاوەن ڕەگەزنامەی وڵاتێكی دیكە و حەزی لێبووە، بەشێكیشی بێكاربووە و بەدوای هەلیكاردا چووە، بەڵام خەڵكی دیكە هەبووە فەرمانبەرە و دەوامەكەی كردووە بەمۆڵەت و كۆچی كردووە، تەنانەت هەیە پارەی باشی هەبووە زیاتر لە 20 هەزار دۆلاری خەرجكردووە، لەبەرامبەردا خەڵك هەیە قەرزیكردووە بۆ كۆچكردنەكەی.\nهەر لەبارەی هۆكارەكانی كۆچەوە زیاتر ڕوونیكردەوە، بیمەی ژیان و بیمەی تەندروستی وەك پێویست لەهەرێمی كوردستان نییە یان هەرنییە، كە ئەمەش ئەركی وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی و وەزارەتی تەندروستی و وەزارەتە پەیوەندیدارەكانە ئەم گرەنتییانە بەژیانی هاوڵاتییان بدەن، دواتریش لەڕێگەی پەڕلەمانی كوردستانەوە بە پڕۆژەیاساكان دڵنیایی جۆریی بۆ ژیان و بیمەی تەندروستی بۆ هاوڵاتییان دەستەبەربكەن.\nلەبارەی هەوڵەكانی حكومەت و پەرلەمانی كوردستان بۆ ئەنجامدانی كۆبوونەوەی تایبەت بەكۆچی گەنجان ناوبراو ئاماژەی بەئەوەشدا، پێشتر لەمانگی 10دا یاداشتێكیان پێشكەشكرد بۆئەوەی لەپەرلەمانی كوردستان بەئامادەبوونی پێنج وەزیر كۆبوونەوەیەك بۆ ئەو مەبەستە ئەنجامبدەن، بەڵام بەهۆی هەندێك پشێوییەوە كۆبوونەوەكە ئەنجامنەدرا، ئێستاش لەم چەند ڕۆژەدا بەنیازن سەردانی ئەو وڵاتانە بكەن كە كۆچبەری كوردی لێیە و لەگەڵیان دادەنیشن و دواتریش لەگەڵ بەرپرسانی ئەو وڵاتانە كۆدەبنەوە.\nناوبراو زیاتر ڕوونیكردەوە، لەئەنجامی ئەو سەردانەدا ڕاپۆرتێك ئامادەدەكەن و پاش گەڕانەوەیان بۆ كوردستان داوای كۆبوونەوەیەكی پەرلەمانی كوردستان دەكەن، بۆئەوەی ئەنجامی سەردانەكەیان بخەنەڕوو.\nسەرۆكی لیژنەی پەیوەندییەكان و ڕەوەندی كوردستان لەپەرلەمانی كوردستان وتیشی: (07504463717) ئەوە ژمارە مۆبایلەكەمە، هەر كەسێك بیهەوێت لەبیلاڕوسیاوە بگەڕێتەوە دەتوانێت پەیوەندیم پێوەبكات لەڕێگەی واتسئەپەوە.\n06 تشرینی دووهەم 2021 2.40 pm\nخەڵك-تەنیا هەورامی جگە لە پەتای كۆرۆنا، پەتایەكی وەرزی توند بەرۆكی هەرێمی كوردستانی گرتووە و بەپێی بەدواداچوونێكی…


7/25/2020 10:23:00 AM 353 جار خوێندراوەتەوە\nنزیکەی ساڵیک پێش دامەزراندنی بزوتنەوەی گۆڕان نەوشیروان مستەفا لە ١٢/١٠/٢٠٠٨ لە رۆژنامەی "رۆژنامە" وتارێکی بڵاوکردەوە لە ژێر ناوی "دوای ئەو هەموو رەخنەیە ئینجا چی؟".لەو وتارەدا لە رێگەی وروژاندنی کۆمەڵیک پرسیارەوە مانیفێستی کاری داهاتووی خۆی کە دامەزراندنی بزوتنەوەی گۆڕان بوو خستوەتەڕوو.\nئەو پێی وابووئەو میکانیزمە کۆنەی کە تا ئەو کاتە کۆمەڵگای کوردی پێ بەڕێوەبراوە ناتوانێ بەردەوام بێت و ئەوانەی لەو دۆخە ناڕازینلەبەردەم چوارڕیانێکی چارەنووس سازدانیان وازهێنان و بێدەنگ بوون، یاخود هەوڵدان بۆ چاکسازی، ئەنجامدانی شۆڕش.ئیترکاتی ئەوە هاتووە دەبێ یەکێک لەو رێگایانە هەڵبژێرێ. هەر لەوتارەکەدا بەکورتی رای خۆی لەسەر هەر یەک لەو رێگایانە دەربڕیوە و نووسیویەتی:\nرێگای یەکەم: وازهێنان؛ بەومانایەتەسلیمی ئەمری واقع بین وپێمان وابێ ئەم گەندەڵیانە بە خەڵک چارەسەر ناکرێ و بابدرێتە دەست رۆژگار و باشتر وایە خەڵک سەری خۆی کز بکات و چاوەڕێ بێت رووداوەکانی عێراق و کوردستان بەرەو کوێ ئەڕۆات.\nتێچێنی کاک نەوشیروان بۆ ئەم بژاردەیە وابوو: "ئەمە جۆرێکە لە بەردانی ورە و بێئومێدی و بێهیوایی، رەشبینی.. نیشانەی تێکشکاندی کەسایەتی کوردە، داڕوخانی هەندێ توێژی کۆمەڵایەتییە، کە بێ گومان حوکمڕانی و دەسەڵات بەرپرسە لەبەرهەهەم هێنانی، بەڵام دیاردەیەکی کاتییە و درەنگ یان زوو ئەڕەوێتەوە".ئەم جۆرە بیرکردنەوەیە بەڕوونی لەلای کاک نەوشیروان رەفز بوو.\nدووەم: بێدەنگ بوون؛ بەواتای بێدەنگ بوون و خۆ کەڕکردن لە ئاستی هەموو ئەو ناحەقیانەی کە بەرامبەر کۆمەڵگا دەکرێ بەبیانووی بوونی هەڕەشە لەسەر ئەزمونەکەمان دەبێ لە کەموکوڕییەکان بێ دەنگ بین و لە ناشیرینیەکان چاو بپۆشین تا لەو پیلانە دەرئەچین؛ تێچێنی کاک نەوشیروان بۆ ئەم بژاردەیەش ئەوەیە: "ئەمە بیانویەکی کۆنە، ئەگەر جاران هەندێ راستی تێدا بوبێ، ئێستا هیچ بنەمایەکی نەماوە، .. ئەم قسانە هەندێ لە سودمەندانی گەندەڵی ئەیکەن بۆ پشتیوانی لە دەسەڵات و هێشتنەوەی هەلومەرجی ئێستا بە راوەستاوی".\nسێیەم: هەوڵی چاکسازی، بەواتای هەوڵدان بۆ چاکسازی لە ناو خودی ئەوانەی دەسەڵاتیان لەدەستدایەبگەنە ئەو باوەڕەی کە ئیتر ناتوانن بەم شێوەیە بەردەوام بن و دەست بکەن بە چاکسازی و ئەنجامدانی ریفۆرمی هەمەلایەنە.\nبەڕای کاک نەوشیروانئەمە ئاسانترین و باشترین رێگایە، تێچێنەکەی وایە: "ئەم رێگەیە لە هەموو رێگەکانی تر سەلامەتتر و ئاسانترە، چونکە پشێوی سیاسی و ئاژاوەی کۆمەڵایەتی و رووبەڕووبونەوەی چەکداری لێناکەوێتەوە. ئاسانترە چونکە رێگەیەکی قانونییە، دامودەزگا دەستورییەکان ئەتوانن لە پرۆسەیەکی قانونیدا بەهێمنی و شێنەیی جێبەجێی بکەن، بەڵام ئەمە پێویستی بەوە هەیە سەرکردایەتی هەردوو حزب لە ناو ئەواندا مام جەلال و کاک مەسعود، ئیرادەی چاکسازییان لە ئیرادەی قسەوە لەلا بووبێتە ئیرادەی جێبەجێ کردن" بەڵام گومانی هەیە لەوەی ئەم کارە بکەن و نووسیویەتی: "پێدەچێ ئەم دوو سەرکردەیە باوەڕیان بەم رێگەچاکسازییە نەبێ لەبەر ئەوە چاوەڕێ کردنی ئەوان کارێکی بێهودەیە، ئەبێ بەدوای رێگەی تردا بگەڕێین.\nچوارەم: هەوڵی گۆڕیین: کاک نەوشیروان وەک کەسێک کە بە ئەکادیمی زانستی سیاسی خوێندوە و پەنجا ساڵ ئەزموونی پراکتیکی لەو کایەیەدا هەبوو، پێی وابوو لە ئایندەیەکی نزیکدا ئەم ئەزموونە توشی داڕمان دەبەبێت بۆیە رای وابوو کە کاتی (گۆڕان) هاتووە، بەڵام میکانیزمی ئەو گۆڕانە چۆن و چییە؟لە وتاەکەدا کۆمەڵێک شێواز و سیناریۆی جیاوازی بۆ گۆڕانکاری خستوەتەڕوو:\nیەکەم: هەوڵی گۆڕین لە ناو دەسەڵاتەوە: تێچێنی ئەو لەسەر ئەمە جۆرە گۆڕانە ئەوەیە "بەهۆی ئەو سیستمەی لە وڵاتدا پەیڕەو دەکرێ ئەمە کارێکی کردەنی نییە، چونکە لە پشتی دامودەزگاکانەوە دەسەڵاتێکی تارمایی دیکە هەیە کە حیزب و دەستوبەندیەکانی ناو سەرکردایەتیەکانێتی بۆیە ئەبێ بە تەمای ئەمە نەبین".\nدووەم: هەوڵی گۆڕین لە ناو حزبەوە: بەدەرگایەکی داخراوی دەزانێ، چونکە "حیزب چوتەناو هەموو جومگە و دەمارەکانی دەسەڵاتی دەوڵەتەوە، بەهۆی پاوان کردنی دەسەڵات و دارایی و دەسکەوت و ئیمتیازەکانیەوە لە لایەن توێژێکی دەسەڵاتەوە قابیلی تازەبوونەوەیەکی راستەقینە نییە".\nسێیەم: هەوڵی گۆڕین بە زەبروزەنگی شۆڕشگێڕانە و شەڕی چەکداری: (لە چەندین بۆنەدا ئەم شێوازەی رەت کردوەتەوە).\nچوارەم: هەوڵی گۆڕین لەرێگەی مەعارەزەی شارستانی، مانگرتن، خۆپیشاندان، راپەڕینی جەماوەری، بایکۆتی هەڵبژاردنەوکان و بەگژاچوونەوەی کاربەدەستەکان.. (هەمیشە پشتیوانی ئەم جۆرە خەباتە بووە)\nپێنجەم: هەوڵی گۆڕین لە رێگەی ململانێی دیموکراتی و هەڵبژاردن لە هەموو ئاستەکاندا. (بزوتنەوەی گۆڕانی لەم پێناوەدا دامەزراند)\nبەڵام ئەو ئەیویست (گۆڕان) لە چیدا بکریت؟\nلەوتارێکی دیکەدا بەناوی "کوردستان لەناو بازنەی قەیرانەکاندا سەبارەت بەو پرۆسەی (گۆڕان)ەی کە ئەو دەیەوێ نووسیویەتی: "زۆرجار دەسەڵات و لایەنگرەکانیان لە رۆژنامەوان و و مامۆستای زانکۆ و"چاودێری سیاسی" ئەڵێن: ئەمانە نازانن چیان ئەوێ!بەڵێ ئاغایان ئێمە ئەزانین چیمان ئەوێ و ئێوەش ئەزانن چیمان ئەوێ... ئێمە چاکسازی ریشەییمان ئەوی! چاکسازی ریشەیی بریتیە لە پرۆسەی گۆڕینی حکومەتی تاک حیزبیشمولیی یەکێتی لە سلێمانی و حکومەتی تاک حیزبی شمولی پارتی لە دهۆک و هەولێر بۆ حکومەتی دامەزراوەیی نیشتمانی کوردستانی.. ئەمە دەردەکەیە و ئەوەش دەرمانەکەیە!".\nدوای تێپەڕبوونی یازدە ساڵ بەسەر دامەزراندنی "بزوتنەوەی گۆڕان"دا، هەموو پێشبینییەکانی ئەو بۆ سەرهەڵدانی قەیرانی گەورە و چارەنوس ساز لەهەرێمی کوردستان راست دەرچوون، دەسەڵاتی یەکێتی و پارتی متمانەی خەڵک بە حکومەتیان گەیاندوەتە دۆخێک دوژمانیانیش چاوەڕوانیان نەدەکرد بگاتە ئەو ئاستە.\nئێستا کە هەژموونی جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانی باوک بەسەر کوڕەکانیاندا نەماوە یان کەم بووەتەوە، کاتی ئەوە هاتووە سەرکردایەتی هەردوو حیزب بەلای کەمەوە رێگەی سێیەمی نەوشیروان مستەفا بۆ چاکسازی،کە (چاکسازی لە ناو دەسەڵات) پەیڕەو بکەن،لە خۆیان بپرسن چیان لەو دژایەتی کردنی فکری نەوشیروان مستەفادا چنییەوە، ئایا ئەو ئەو مەترسیانەی کە ئەو وەک بیرمەندێک دەیخستەڕوو لە سەر تێکچوونی ئاشتی کۆمەڵایەتی و نەمانی متمانە لە نێوان خەڵک و حکومەت هەر وەک خۆی ماوە یان نا؟ چیتان لەوە چنیەوە و بەتەمان بیگەیەنن بەکوێ؟!


Monday, 06.11.2012, 12:00\nنیکۆس کازانتزاکیس، لە ڕۆمانی (مەسیح لە خاچ دەدەنەوە) بەناوی باوە فۆتیسەوە دەڵێ :مردنی خۆم لە دەستپانکردنەوە بە باشتر دەزانم.\nکاتێک نووسەری گەورەی تورکیش (عەزیز نەسین) لە یەکێک لە چیرۆکەکانیدا باس لە گفتوگۆی دوو کەس دەکات لەناو بەلەمێکدا کە کەسی یەکەم دەست دەکاتە گازندەکردن لە ژیان و حوکمەت، کەسی دووهەم تەنها گوێ دەگرێت، بەڵام کاتێک دادەبەزن، هەردووکیان لای نزیک فەرمانبەری پۆلیس چاویان بەیەک دەکەوێته‌وه، کابرای یه‌که‌م بە گوێگرەکە دەڵێ چی دەکەیت، گوێگرەکە دەڵێ بەهەڵە نەچوم زانیم سکاڵام لە سەر تۆمار دەکەیت، وامن دەستپێشخەری دەکەم.\nهەندێ کەس هەیە وەک (زۆبیی) کۆیلە تەنها لەخەودا خەو بەئازادییه‌وە دەبینن . دەسەڵاتی کوردی دەسەڵاتێکە بەردەوام لەسەر تێکشکاندنی مرۆڤی کورد کاردەکات، دەسەڵاتێکە کە ئیتر تاکی کوردی کردۆتە کۆیلە و وای کردوە ئاسان مرۆڤێک نابینیتەوە هیوای بە بەها جوانەکای ژیان مابێت . بێمەڵامەت نییە، نووسەرێکی ناسراوی کورد دەڵێ ئەوانەی ڕەخنە دەگرن، گەر ووشەی پارتی و یەکێتی یان لێوەرگریتەوە ناتوانن ڕەخنەبگرن، ئەو نوسەرە زەبەلاحە دەیەوێت ئێمە ڕەخنە لە دەسەڵاتدارانی ئەفریقا بگرین و واز لە موچە و بەراتوه‌رگرتنه‌که‌ی ئەو بهێنین، بەڵام ئەو خۆی بیری چۆتەوە، که ڕەخنەکانی ئەو ڕوویان لە کێ بووه؟\nئەمڕۆ هەرێمێک و ووڵاتێک لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا بۆتە جێگەیەک کە هەرچی دیکتاتۆرو جەلاد و پیاوکوژی دنیا هەیە داڵدە دەدات، ئەو دوو جێگەیەش ووڵاتی سعودی و سەری ڕەشەکەی مەسعود بارزانییە .\nسەیرکەن هەرچی دیکتاتۆرێک ڕاو دەنێن، ووڵاتی سعودیەی عەرەبی دەبێتە جێگەی و هەرچی پیاو کوژ و تیرۆریستی ترسنۆک هەیە هەرچی دز و قاچاخچی هەیە، پۆلیسی ئەنتەرپول بەدواوەیەتی، که‌چی سەری سور دەبێتە مۆڵگای .\nنیتشه ده‌ڵێت (شتێک کە لەناوم نه‌بات، بەهێزترم دەکات) کەچی ئێمەی کورد ئەوەی هەڕەشەی لەناو بردنمان لێ دەکات لاواز و خۆپەرست و ترسنۆکمان دەکات .\nلە ڕۆژگارێکی سەیردا دەژین، هەموو هەڕەشه‌کان وەک ڕۆژی ڕوون لێمانەوە دیارەو کەچی خۆمان له‌و هه‌موو مه‌ترسییه بە دووردەگرین .\nگەر سەروەتی نیشتمانی ئاوا چەند ساڵێکی تر هەراج بکرێت، پاشەڕۆژێکی هێندە ڕەش چاوەڕێمان دەکات ئیتر لەسەر نەخشەی جیهان بیابانێک پڕ لە نەخۆشی و گەرما و میکرۆب چاوەڕێمان دەکات، گەر ژێرخانی نیشتمانەکەمان ئاوا بەبێ بەرنامە و لەڕێگەی ئەو مافیا ترسنۆکانەوە بەهەدەر بدرێت، ئەوە لە داهاتوەیەکی نزیکدا نیشتمان دەبێتە جێگەیەک، ده‌توانین بەراووردی بکەیت لەگەڵ ووڵاتیکی ئەفریقادا.\nکێ تاوانبارە ؟ هەر دەسەڵات یان ئەوانەی نەرم نەرم دەچنەوە بۆ موچە و بەرات ؟ ئەوانەی لە قسە و ووتارە ئاگراویه‌کانیان ژوان بونەتەوە؟ ئەوانەی ئینتمایان بۆ خاک نەماوە و گوندەکانیان جێ دەهێڵن و دەبنە پۆلیس و حیمایەی شەرواڵ چڵکنە ترسنۆک، دز، ئیتڵاعات و میت و بەعسیه‌کان .\nلەنیشتمانی ئێمەدا وونبوونێکی سەیر هەیە، خۆپەرستیەکی بێشومار، ترسنۆکیەکی لە ڕادەبەدەر، تاکەکانی کورد، بەتامەزرۆوە لە چیرۆکی ئەفسانەی جمونگ دەڕوان و هەمووشیان ئارەزوو دەکەن بچنە ناو کەسایەتی جمونگەوە، بگرە زۆریان خۆیان بە جمونگ دەزانن، کەچی کە سبەینێ ڕۆژ دەبێتەوە، هەموویان دەچنەوە ناو کەسایەتییە تێکشکاوەکانی خۆیان و هاوڕێکانیشیان تاوانباردەکەن بەوەی دڵیان شکاندوون .\nکەچی دەسەڵات نابینێ هەموو ڕۆژێک نەک دڵی دەشکێنێ، بەڵکو کەسایەتی تێک دەهاڕێت و بەناوی ئەوەوە سوکایەتی بەخۆی بەماڵ و منداڵ و به ژیان و داهاتووشی دەکات .\nدراوسێکەم ووتی ئەمڕۆ کوڕمان بوو بڕیارم داوە ناوی بنێم جمونگ، من پێکەنیم ووتم: دراوسێ نازدارەکەم ئەی کە کچت بوو ناوی چیت لێ دەنا؟ ووتی دڵنیابە ناوم ده‌نا سیسۆنۆ .\nووتم دەسەڵات نەی توانیوە کارێک بکات تا خەڵکی منداڵەکانیان بەناوی کوڕ و ژن و کچەکانیانەوە ناو لێ بنێت، بیستوتانە کەسێک منداڵەکەی ناو نابێ (پاڤێڵ، مەسرور، قوباد، مەنسور، یان کچەکانیان ناو نابێت هێرۆ، سۆزان، خونچە و ژنە بێناوەکەی سەرۆک؟)\nمن بە دراوسێکەم ووتم دراوسێ نازدارەکەم دەزانی جمونگ بەکەسێک ئەوترێت تیر هاوێژێکی باش بێت، تۆ غەدر لەو منداڵەت دەکەیت.\nزۆر خەمە دوای ئەم ووتارە مەسرور و پاڤێڵ و قوباد و مەنسور ئەو درامایە ڕاگرن و نەیەڵن خەڵکی لەگەڵ ئەو خەوە وەنەوشيیەدا بژین.\nباس لە وونبوون دەکەن، ئەوانەی وون بوون لەو هاوکێشەیە نەگەیشتوون کە بزانن خەون بەردەستی هەموو کەس ناکەوێت .\nیان لەوە نەگەیشتوون کە ئازار نیشتمانێکی دیاری کراوی نییە، دێن لە دوای دوای هەموو کەسەکانەوە خەونی خۆیان دەکوژن و ژوان دەبنەوە و پێمان دەڵێن ئێمە لەهەموو باروودۆخێکدا لەشتێک پەشیمان دەبینەوە، ئیتر وامان لێدێت بەکارەساتەکان دەکەوینە سەما، سەمایەک زۆربایانە نا، سەمایەک بۆ خۆ قەپاندن، ئاڵایەک بەرز دەکەینەوە کە بەر لە ماوەویەک تفمان لێدەکرد، تفمان هەڵدەدا و خۆمان بەخۆمانمان دەوت نەفرەت لەو ئاڵایانە، کە لەخوێن و ئارەقدا غەرق بووە، کەچی ئیستا وەک لەخەو ڕابین خەوێکی کابوسی دەوەستین و باسی چارەنوس دەکەین، ژوان دەبینەوە و بەخەڵکیش دەڵێین ئێوە ڕاست بوون، ڕاست بوون بمانبەخشن، ئێمە بێبەش مەکەن لەو غەنیمەیەی کە بەڕەنجی خۆیان و حەکیمی بەدەستان هێناوە .


شوان كەمال ئازارەكانی ژنانی گەرمیان دەكات بە پەیكەر\nسەرەتا دەربارە هەواڵ گەلەری ڤیدیۆ چالاکیەکان خولەکان پرۆژه‌ی هاوكاری پەیوەندی\nخانزاد پرۆژەكانی تیم موبایلی سەربەربەڕێوەبەرایەتیەكانی توندوتیژی بەردەوامە\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان پشتیوانی لە پرۆژەكانی خانزاد دەكات\nرێزلێنان بۆ رێكخراوی خانزاد كرا\nخەڵاتی زێڕین بەخشرایە پێنج ژنی كەسوكار ئەنفالكراو\nخانزاد و چاودێريی كۆمەڵایەتی چەند پرۆژەیەك تاوتوێ دەكەن\nڕێكخراوی هاوكاری ئەڵمانی لە ئێستادا سەرقاڵی پەیكەرێكن بۆ ئەنفالەكانی گەرمیان و لە نێو ئەو مۆنومێنتە دائەنرێَت كە لە گەرمیان دروست دەكرێت ، ڕێكخراوەكە 25 / 11/2014 دا چەندین ژنانی ئەنفالكراوانی گەرمیانی هێنا بۆ سلێمانی بۆ سەیر كردنی ئەو پەیكەرەی بۆیان دروست دەكرێت و دواتر سەردانی ئەمنە سورەكە یان كرد بۆ سەیری پاشماوەی جل و بەرگ و پێداویستی ئەنفال كراوان كە بەڵگەیەكی ڕاستە قینەی ئەو كارە ساتەن كە ڕژیمی بەعسی ڕووخاو دژی خەڵكی سڤیلی كورد ئەنجامی داوە، میوانەكان سەیری ئەو پێشانگایەیان كرد كە پاشماوەی تەقەمەنیە جەنگیەكان لە سنوری پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجەو ئیدارەی گەرمیان كوردیان لە ناو برد .\nپەیكەر ساز: شوان كەمال ،لە بارەی كارەساتی ئەنفالەوە : گووتی کارەساتی ئەنفال لای من ماڵوێرانییە ، دابرانی کەسە خۆشەویستەکانە لە یەکتر، ڕێگایەکی تاریك و بێ هیواییە ، کارەساتێکی دڵ تەزێنە و لە مێژوی کوردا زۆر دوبارە ئەبێتەوە، دیارە بونی ئێمەی کورد لەم شوێنە جوگرافیەدا بەردەوام توشی نەهامەتی و ماڵوێرانی کردویین،چواردەورمان بەردەوام کێشەی گەورەی تێدا بوە ، هەر لە بونی شارستانیەتی فارسیەوە تا هاتنی ئیسلام و روداوە مێژویەکان هەموی ماڵ وێرانی و نەهامەتی بوە بۆ کورد.بەداخەوە لێوەی فێر نەبوین و بەردەوام دوبارە ئەبێتەوە،\nلە ئەوروپا نزیکی ٧٠ ساڵ لەمەوبەر لەسەر دەستی حیزبی نازیەکان،بە هەمان شیوە جولەکەیان توشی ماڵوێرانی و نەهەماتی و جینۆساید کرد(هۆلۆکۆس)بەڵام جولەکە ئەمەی کردە بەهانەیەك بۆ بەدستهێنای وڵات و دەستەڵات و دروستکردنەوە و کۆکردنەوەی گەلی جولەکە،بەداخەوە دەستەڵاتی کوردی لەماوەی ئەم چەند ساڵەی دەستەڵاتی بە شێوەیەکی زانستیانە و ئەکتیڤیانە مامەلەی لەگەڵ ئەم کارەساتە مەزنە نەکردوە،کە ئەکرا بێتە خاڵێکی گرنگی کۆکردنەوە و چاکردن و بەهیزکردنی ماڵی کوردی،گرنگی دان بە بارو دۆخی ژیانی خەڵکان و قوربانیانی ئەم کارەساتە و دروستکردنی مۆزەخانە و مۆنۆمینتی گونجاو لەگەڵ گەوەرەیی کارەساتەکە بگونجێ .\n_ ئەو كارە نوێ یەی كە لە ئیستادا دروستی دەكەیت بۆ ئازارەكانی ژنانی گەرمیان بیرۆكەی ئەم كارەت لە چیەوەهات؟شوان كمال ، گووتی : لەراستیا چەند ساڵێك لەمەوبەر لە کوردوستان چەند پێشانگەیەکەی پەیکەرسازیم لە ئەلەمانیاوە هێنابوە کوردوستان،ئەو کاتە هاورێیانی ئەم رێکخراوە بەرێزە قسەیان لەگەڵ کردم بۆ دروستکردنی ئەم پەیکەرە،بەڵام لەگەڵ گەرانەوەم بۆ ئەلەمانیا و سەرقاڵبونم بەو پرۆژە هونەریانەی کە ماوەیەکی زۆرە پلانی دروستکردنیان کراوە،کەمێك بێدەنگی پێوە دیاربو پرۆژەکە،ئەم ماوەیە لە کوردوستانم،بۆ ئەجام دانی هەندێ پرۆژەی هونەری،جارێکی تر لە لایەن کارین ملودخ سەرپەرشتی ڕێكخراوی هاوكاری ئەڵمانی پەیوەندیم پێوەكرا بۆ ئەنجامدانی پەیکەرەکە،دیارە لە پێشا تەنیا پەیکەرەکە بە شێووەی ماكێت ئەبێت،کەی بودجیەی بۆ دابین کرا،ئەو کاتە گەورەی ئەکەین .\n_ دروست كردنی ئەم كارەت بۆ مۆنومێنتی گەرمیانە ، تا چەند كەس و كاری ئەنفال كراوانی گەرمیان هاوكارتن؟ شوان كەمال ، گووتی : بۆ ئەوەی پەیکەرەکە بە دڵی خەلکانی و ژنانی ئەنفالکراوان بێت،وا باشتر بو لە پێشەوە قسەیان لەگەڵ بکەم،تا بتوانم زیاتر لە بۆچون و دیدی ئەوان شارەزا بم و بزانم بە چ شیوەیەك حەزئەکەن پەیکەرەکەیان بۆ دروست بکەین،بۆ ئەم مەبەستە لەم ماوەیەدا سەردانی ناحیەی سمودمان کرد و لە پێشەوە قسەمان لەگەڵ کردن،دوای تۆمارکردنی بۆچون و تەسەوری ئەوان بۆ پەیکەرەکە،لەم ماوەیەدا ماکێتێکم لە مادەی قور دروستکرد،پێش کۆتایی ژنانی گەرمیان سەردانی شوێنی کارەکەیان کردم و پەیکەرکەیان بینی و زۆریان بەدڵ بوو،دوای سەرنج و قسەی ئەوان ئێستا پەیکەرەکەم بە بچوکی تەوا کردوە و قاڵب و دارشتنی بۆ ئەکەم،دوایی ئەیدەمە رێکخراوەکە و لای ئەوان ئەپارێزریت ،تا ئەو کاتەی بودجیەی ئامادە ئەبێت ،بریارگەورەکردنی ئەدرێت ".\nسه‌ره‌تا ده‌رباره گه‌له‌رى كاروچالاكى خوله‌كانمان وۆرك شۆپ سيمينار په‌يوه‌ندى\nCretaed by AVESTA group. All rights received


خوشکان و برایانی بەڕێز\nبه‌خێرهاتنتان ده‌كه‌م بۆ ماڵپەڕی زانستی تەجوید ... پێش هەموو شتێک ده‌ڵێم\nالسلام علیكم ورحمه الله و بركاته.\nئەم ماڵپەڕە ماڵپەڕێکی تاکە کەسی یە و بە فەزلی خوای گەورە هەوڵی ئەوەم داوە بەجوانترین شێوە و بەئاسانی یاساکانی جوان خویندنەوەی قورئان لە گێڕانەوەی ( حفص ) لە ( عاصم ) ی کوڕی ( أبي النّجود )ەوە لە ڕێگەی ئیمامی ( شاطبي ) بخەمە بەردەستی بەریزتان و، نموونەی زۆری دەنگی و وێنەو فلاشم هێناوەتوە بۆ ئاسانکاری، هەروەها هەندێک هەڵە لە ماڵپەڕە کۆنەکەدا هەبوو لەم ماڵپەڕە نوێیەدا بەفەزڵی خوا چاککراون.\nخوشکان و برایان\nهەرچەندە ئەم ماڵپەڕە بۆ یەکەم جارە بوونی هەیە لەسەر تۆڕی ئینتەرنێت و باس لەهەموو یاساکان و ڕێساکانی تەجوید دەکات و ئاسانکاری یە بۆ قوتابیانی قورئانی پیرۆز بەڵام دەبێ وەرگرتنی خوێندن لەسەر زمانی مامۆستایەکی پسپۆڕ و ڕاستکردنەوەی هەڵەکان بەکرداری بێت و ببیستری و ببینرێ، و ئیمەش لە کوردستان دا مامۆستای پسپۆرو لێزانی زۆرمان هەیە لەم بوارەدا خوای گەورە بیان پارێزێ و نموونەیان زیاد بکات.\nمن لەڕاستیدا هەستاوم بە کۆکردنەوەی بابەتەکە و ڕەنجی زۆرم داوە بۆ ئەوەی بەڕێک و پێکی بیخەمە بەردەستی ئێوەی خۆشەویست، و هیچ شتێکم لە خۆمەوە نەنووسیوە، ئەگەر پێکابێتم ئەوا فەزڵ و بەخششی پەروەردگارە، ئەگەر نەشم پێکابێت ئەوە هەڵەیەو لە منەوەیە.\nداواکارم کە خودای مەزن بە لوتف وکەرەم و سۆزی خۆی یارمەتیمان بدات بۆ زیاتر خزمەت کردنی بەرنامەکەی، خودای گەورە ئەم کارە و هەموو کارەکانی دیکەمان لێ قەبوڵ بکات و هەرکەسیش سەردانی ئەم ماڵپەڕە بکات سوودی لێوەرگرێت ... آمين.


ڕۆڵی میدیا له‌سه‌ر زمان و كولتوور! به‌شی 2 ... ئاریتما موحه‌ممه‌دی\nمیدیا بۆچوونه جیاوازه‌كانی نێو كۆمه‌ڵ به چه‌شن و شێوه‌ی جیاواز ئاڵوگۆڕ پێ ده‌كات و سرنجی كۆمه‌ڵ په‌لكێشی گۆڕه‌پانی یاریی بۆچوونگه‌لی خاوه‌ن هێز و جێكه‌وتوو ده‌كات. هاوكات میدیا ڕۆڵی پردی پێكه‌وه گرێدانی هه‌موو بیرۆبۆچوونێك ده‌گێڕێت كه بیهه‌وێت له‌نێو كۆمه‌ڵگادا كاریگه‌ر و شوێندانه‌ر بێت. سیاسیی و خاوه‌ن سه‌رمایه‌كان میدیا وه‌ك پردی سه‌ركه‌وتنی خۆیان پێناسه ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر هه‌ر پارت و ڕێكخراوێكی سیاسیی ئامانجی ئه‌وه بێ كه به چه‌شنێكی ناسرووشتیی گه‌شه بكات و ده‌نگ كۆ بكاته‌وه، په‌نا بۆ میدیا ده‌بات.\nبۆیه میدیا ده‌سته‌مۆ ده‌كه‌ن و له ڕێگایه‌وه خۆیان به‌سه‌ر بیروهزری چینه‌كانی كۆمه‌ڵدا ده‌سه‌پێنن. ئه‌م شێوازه‌ی كه‌ڵكوه‌رگرتن له میدیا گه‌لێك به‌رفه‌راوانه و له وڵات بۆ وڵات جیاوازه. له وڵاتانی پێشكه‌وتوو سیاسه‌تمه‌داران و سه‌رمایه‌داران شێوازی كه‌ڵكوه‌رگرتنیان له میدیا ناڕاسته‌وخۆیه. به‌ڵام له وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاست و به‌شێك له وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا ڕاسته‌وخۆیه و زۆرجاریش میدیای حیزبیی و تاییبه‌ت به‌خۆ داده‌مه‌زرێنن. ئاریتما موحه‌ممه‌دی\nبه‌شی یه‌كه‌می میدیا له‌وه پێك دێت كه یه‌كێ له‌و لایه‌نانه‌ی كه په‌یام ده‌نێرێت یانخود ئه‌و كه‌سانه‌ی كه په‌یامه‌كه وه‌رده‌گرن، پێویستیان به كه‌ره‌سته‌ی ده‌نگ و زمان هه‌بێ، وه‌ك ئاماژه، وته‌بێژی پارت یانخود ڕێكخراوێك ده‌توانێ له ڕێگای كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌ندامانی حیزبه‌كه‌یه‌وه په‌یامی خۆی و ڕێكخراوه‌كه‌ی به گوێی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی خۆی بگه‌یه‌نێت و به‌شداربووانی كۆبوونه‌وه‌كه‌ش په‌یامی حیزبه‌كه‌یان له زمانی وته‌بێژی ڕێكخراوی ئاماژه‌پێكرا وه‌رده‌گرن و به تاكه‌كانی كۆمه‌ڵ ده‌گه‌یه‌نن، پارت و ڕێكخراوه‌كانی سیاسیی كوردستان له هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان كه‌ڵكی زۆریان له‌م چه‌شنه‌ی میدیا وه‌رگرتووه و به یه‌كێ له شێوازه‌كانی خه‌بات پێناسه كراوه، به‌تاییبه‌ت ئه‌و پارته سیاسییانه‌ی كه له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان و باكووری كوردستان مافی چالاكیی ڕاسته‌خۆیان نییه، یان پارته‌كانی باشووری كوردستان پێش ساڵی ١٩٩٠.\nبێگومان تێكڕای كۆمه‌ڵگاكانی سه‌ر گۆی زه‌وی كه‌ڵك له‌م شێوازه‌ی میدیا وه‌رده‌گرن. به‌شی دووه‌می میدیا له‌وه پێك دێ، ئه‌و كه‌سه‌ی كه په‌یامه‌كه ده‌نێرێت پێویستی به كه‌ره‌سته هه‌بێ، وه‌ك ئاماژه، نووسه‌ر پێویستی به كتێت یانخود ڕۆژنامه یان گۆڤار هه‌یه كه په‌یامه‌كه‌ی تێدا بڵاو بكاته‌وه. به‌شی سێی میدیاش له‌وه پێك دێت كه هه‌ر دوولا واته هه‌م ئه‌و كه‌سه‌ی كه په‌یام ده‌نێرێت و هه‌م ئه‌و كه‌سانه‌ش كه په‌یامه‌كه وه‌رده‌گرن پێویستیان به كه‌ره‌سته‌ی ده‌نگ و ڕه‌نگ، وه‌ك تێڤێ و ڕادیۆ هه‌بێت.\nزۆرجار زمانناسان له ناساندنی پێناسه‌ی دوو پێواژۆی سه‌ره‌كیی بوواری میدیا كه له كاناڵ و میدیا پێك دێ، تووشی هه‌ڵه ده‌بن، به‌ڵام له ڕاستیدا كاناڵ به ئه‌و به‌شه له میدیا ده‌وترێت كه به هۆی كه‌ڵكوه‌رگرتن له ته‌له‌فۆن و تۆڕه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تیی تاییبه‌ته‌وه هه‌وڵ ده‌دات كه په‌یام به گوێی به‌شێكی زۆر له كۆمه‌ڵگا بگه‌یه‌نێت. هه‌روه‌ها میدیای ڕێكخراویش ئه‌و به‌شه له كاناڵه‌كانی ڕاگه‌یاندن له‌خۆ ده‌گرێت كه خاوه‌ن چه‌ندین له‌قوپۆی میدیایین و له یه‌ككاتدا هه‌وڵ ده‌ده‌ن به چه‌ند شێوه‌ی جیاواز په‌یامێكی هاوبه‌ش به گوێی زۆرترین تاكی كۆمه‌ڵ بگه‌یه‌نێن.\nئه‌م به‌شه له میدیا سه‌رچاوه‌ی ئابووریی تاییبه‌ت به‌خۆی هه‌یه و خاوه‌ن پێگه‌یه‌كی میدیایی به‌هێزیشه كه ده‌توانێت به كه‌ڵكوه‌رگرتن له شێوه‌كانی جیاوازی میدیا په‌یامه‌كان له كاتێكی دیاریكراودا بگه‌یه‌نێته هه‌موو چینوتوێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا و به میدیایه‌كی له‌قوپۆدار هه‌ژمار ده‌كرێت كه له‌نێو كۆمه‌ڵدا جێ پێی تاییبه‌ت به خۆی هه‌یه. به‌ڵام كاناڵ له كه‌ره‌سته‌كانی پێوه‌ندیگرتن پێك دێت كه له خزمه‌ت كۆمه‌ڵ و میدیا دایه و هه‌مووان به كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌و كه‌رستانه په‌یامی خۆیان به شوێنی مه‌به‌ستیان ده‌گه‌یه‌نن.\nجیاوازیی میدیای ڕێكخراو له‌گه‌ڵ به‌شه‌كانی دیكه‌ی میدیا ئه‌وه‌یه كه ئه‌م به‌شه له میدیا به كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌هه‌موو له‌قوپۆكانی میدیا كه پشتئه‌ستووره به هێزی تیكنۆلۆژیی ڕۆژ زانیارییه‌كانی خۆی له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگایه‌كی پان و به‌رینتر دابه‌ش ده‌كات. له سه‌رده‌می ئه‌مڕۆدا كه به سه‌رده‌مێكی پێشكه‌وتوو پێناسه ده‌كرێت و زانست و تیكنۆلۆژیی به‌رده‌وام له گه‌شه‌سه‌ندن دان، ده‌كرێ میدیا به چه‌شن و شێوه‌ی جیاواز له توێی چه‌ند به‌شدا ڕێكبخرێن. ده‌كرێ به‌شه‌كانی میدیا له توێی تێ ڤێ، ڕادیۆ، كتێب، ڕۆژنامه، حه‌وتوونامه، گۆڤار، مانگنامه، ڕێكلام، میدیای ئه‌لكترۆنی، ئێمایل، ماڵپه‌ڕ، تۆڕه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی، نامه‌ناردن، دی ڤی دی، سی دی و پلاكارت و هتد… جێ بكه‌ینه‌وه.\nمیدیا كۆمه‌ڵێك په‌لوپۆی جیاواز له خۆی ده‌گرێ كه بریتین له تێڤێ، ڕۆژنامه‌كان و ئینترنێت. باییخی میدیا له‌وه دایه كه سه‌ركه‌وتووترین ڕێگای پێوه‌ندیگرتن به كۆمه‌ڵگایه و ده‌توانێ له كورتترین ماوه‌دا په‌یام بگه‌یه‌نێته نێو چینوتوێژه‌كانی جیاوازی كۆمه‌ڵ و بۆ هه‌ر بیروبۆچوونێكیش لایه‌نگر كۆ بكاته‌وه. میدیا ته‌نیا له تێڤێ، ئینترنێت، ڕۆژنامه و گۆڤاره‌كان كورت نابێته‌وه، به‌ڵكوو گه‌لێك به‌رفه‌راوانتره و سی دی، فیلم و كتێبیش له‌خۆ ده‌گرێت. به‌ڵام كاریگه‌ریی میدیا له وڵات بۆ وڵات جیاوازه.\nله وڵاتانی پێشكه‌وتوو پتر فیلم، كتێب و ئینترنێت له‌سه‌ر بیزوهزری مرۆڤ شوێندانه‌رن. له وڵاتانی گه‌شه‌نه‌كردووش پتر میدیای حیزبیی و حوكوومیی ڕۆڵ ده‌گێڕێت و زۆرجار ئیزن به ئازادیی فره‌میدیایی نادرێت تاكوو میدیای سه‌ربه‌خۆ بێته كایه‌وه. باشترین میدیا ئه‌و میدیایه‌یه كه بتوانێ ڕوانگه‌كانی نێو كۆمه‌ڵگا بگه‌یه‌نێته ده‌سه‌ڵات و یه‌كێتییه‌كی پته‌و له‌نێوان ڕوانگه‌كانی جیاوازی كۆمه‌ڵگا ساز بكات. واتا میدیا ده‌توانێت ڕوانگه‌كان و بیروڕای جیاواز بخاته به‌رامبه‌ر یه‌كه‌وه و گه‌شه به جیاوازییه‌كانی هزریی بدات و هه‌موو بۆچوونه دوور لێكه‌كان له‌یه‌ك شوێندا پێكه‌وه كۆ بكاته‌وه و لێكیان گرێ بدات. ئه‌م گرێدانه ده‌توانێ، هزریی، سیاسیی، كۆمه‌ڵایه‌تیی و جڤاكیی یانخود چینایه‌تیی بێ.


ئه‌ردۆگان: هێرشی رووسیا بۆ سه‌ر خاكی ئۆكرانیا مایه‌ی قبوڵكردن نییه – لڤین پرێس\nبەگوێرەی هەواڵێکی ” ئاژانسی ئەنادۆڵ “ی تورکی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان له دوای كۆتاییهاتنی كۆبوونه‌وه‌ی كابینه‌ی حكوومه‌ته‌كه‌ی، وتارێكی پێشكه‌ش كرد و وتی “له‌م قۆناغه‌دا هه‌وڵه دیپلۆماتییه فره‌لایه‌نه‌كانمان له‌پێناو به‌دیهێنانی ئاشتی و سه‌قامگیریی بێ پچڕان درێژه پێدا و درێژه‌یان پێده‌ده‌ین”.\nهه‌روه‌ها گوتی: “پێمان وایه هێرشی رووسیا بۆ سه‌ر خاكی ئۆكرانیا مایه‌ی قبوڵكردن نییه و ده‌ستخۆشی له خه‌باتی حكوومه‌ت و گه‌لی ئۆکرانیا ده‌كه‌ین”.\nسه‌ركۆماری توركیا جه‌ختی له‌وه‌ش كرده‌وه كه وڵاته‌كه‌ی تاکو ئەمڕۆ لە چوارچێوەی ئەو هاوپه‌یمانێتییانه‌ی کە تێیدا بووە بە تایبەتی نەتەوەیەکگرتووەکان، ناتۆ و یەکێتی ئەورووپا سەرجەم بەرپرسیارێتییەکانی بە تەواوی جێبەجێکردووە.\nراشیگه‌یاند: “با هیچ كه‌س گومانی له‌وه نه‌بێت كه هاوشێوه‌ی سه‌رجه‌م تاقیكردنه‌وه‌كانی ماوه‌ی رابردوو، قه‌یرانه‌كه‌ی باكووری ده‌ریای ره‌شیش به سه‌لامه‌تی تێده‌په‌ڕێنین”.\nره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان له‌باره‌ی جێبه‌جێكردنی به‌ڵێننامه‌ی مۆنترۆش رایگه‌یاند: “ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی به‌ڵێننامه‌ی مۆنترۆ له‌باره‌ی هاتوچۆی كه‌شتی له گه‌رووه‌كان داویه‌تی به وڵاته‌كه‌مان، به‌شێوه‌یه‌ك به‌كارده‌هێنین كه رێگریی له هه‌ڵكشانی قه‌یرانه‌كه بكا”.\nوتیشی: “به دڵنیاییه‌وه سازش له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه نیشتمانییه‌كانمان ناكه‌ین به‌ڵام هاوسه‌نگییه ناوچه‌یی و جیهانییه‌كانیش پشتگوێ ناخه‌ین”.\nسه‌باره‌ت به ده‌ربازكردنی هاووڵاتییانی وڵاته‌كه‌ی له ئۆكرانیاش، سه‌ركۆماری توركیا وتویەتی : “تا ئه‌مڕۆ پێنج هه‌زار هاووڵاتییمان خاكی ئۆكرانیایان جێهێشتووه و گه‌ڕاونه‌ته‌وه وڵات یان چوونه‌ته وڵاتانی تر.\nناحیەی بنگرد: فەرمانبەرانی فەرمانگەیەک مەترسی لەسەر ژیانیان دروستبووە\nیەدەگی نەوتی ئەمریکا کەمی کردووە


بەڤیدیۆ و وێنە:خاوەن پێداویستییەكی تایبەت ماوەی پێنج ساڵە مەشق و راهێنان بە مناڵان دەکات\nناوخۆیی :: پێش 3 هەفتە  :: 163 جار بینراوە\nمانشێتی ڕۆژنامە جیهانیەکان :: 24 خولەک پێش ئێستا\nسەرەرای لەدەستدانی یەكێك لەقاچەكانی، بەڵام نەبووەتە رێگر لەبەردەم حەزو ئارەزوو خولیاكەی كە وەرزشەو ماوەی پێنج ساڵیشە كاری مەشق‌و راهێنان دەكات لەگەڵ بەتیپەكەی لاوانی نامی.\nلوقمان ئیسماعیل بەهۆی جەنگی عێراق و ئێرانەوە یەكێك لەقاچەكانی لەدەست دەدات، بەڵام نەبووە رێگر لەبەردەم ئاواتەكەی كە وەرزشە پێنج ساڵیشە لەناحیەی بازیان مەشقە بەتیپەكەی دەدات‌و تائێستاش چەندین یاریزانی بەهرەمەندی دروستكردووە.\nدواڕۆژ سپۆرت لەنزیكەی ئەم راهێنەرە بەسەر دەكاتەوە‌و ژیانی بۆ بینەرانی دەخاتەڕوو.\nدواڕۆژ: ئەتوانین بزانین لەساڵی چەند لەدایك بوویت‌و لەكەیەوە دەستت كردووە بەوەرزش؟\nلوقمان ئیسماعیل: لەساڵی 1969 لەدایك بووم‌و خێزاندارم‌و خاوەنی شەش سەر خێزانم لەتەمەنی 10ساڵی‌و لەساڵی 1979 دەستم كردووە بەوەرزشكردن كە یەكەمجار لەپشت گۆڵەكانەوە خەریكی تۆپ هێنانەوە بووم دواتر بۆ یانەكان یاریم كردووە.\nدواڕۆژ: بۆ چەند یانە یارییت كردووە‌و تا ساڵی چەند بەردەوام بوویت؟\nلوقمان ئیسماعیل: سەرەتا لەتیپی ئاشتی دەستم بەیاری كردووە لەكارێزە وشك، بەڵام بەهۆی خراپی بارودۆخی ژیانم روومكردە شاری بەغدا‌و لەساڵی 1984 تا 1986 بۆ لاوانی یانەی زەورای عێراقی یاریم كردووە كە لەو كاتەدا هیچ یاریزانێكی كورد نەیتوانیوە بۆ یانەیەكی ئەو كاتەی عێراق یاری بكات، دواتر بۆ ناوەندی لاوانی سلێمانیش یاریم كردووە.\nدواڕۆژ: دەتوانیت هۆكاری لەدەستدانی قاچت بزانین؟\nلوقمان ئیسماعیل: دوای ساڵی 1986 بانگكرام بۆ عەسكەری‌و بەهۆی جەنگی (عێراق- ئێرانە)ەوە لە20-10-1987 قاچێكم لەدەستدا، بەڵام نەبووە رێگر لەبەردەم وەرزشەكەم‌و لەساڵی 1988 بەیەك قاچەوە دەستم كردەوە بەگۆڵچیایەتی‌و لەتیپی خانەنیشانی ئاشتی ماوەی شەش ساڵ تاساڵی 1994 بەردەوام بووم، بەڵام لەو كاتەوە تا ساڵی 2014 بەتەواوی لەوەرزشكردن دابڕام‌و وازم هێنا.\nدواڕۆژ: لە كەیەوە دەستت كردووە بەكاری راهێنانی لەكوێ مەشق دەدەیتەوە؟\nلوقمان ئیسماعیل:" سوپاس بۆ خوا لەساڵی 2014 لەناحیەی بازی لەتیپی لاوانی "نامی "كاری راهێنان دەكەم‌و تائێستا چەندین یاریزانی بەهرەمەندیش لەسەر دەستی من دروست بووە، راستە بەهۆی خراپی بارودۆخی ژیان‌و لەدەستدانی قاچێكم كەلێنێكی گەورە كەوتە ژیانمەوە، بەڵام تێكەڵاو بوونم لەگەڵ وەرزش هەموو ئەو ناخۆشیانەی لەبیر بردومەتەوە، بۆیە جێی خۆیەتی سوپاسی دایك‌و باوكی یاریزانەكان بكەم كە لەڕووی مەعنەوییەوە زۆر هاوكارم بوون.\nدواڕۆژ: دوای ئەو خزمەتەی كردووتە لەكاتی یاریكردن‌و راهێنەرایەتیدا كێ هاوكاری كردوویت؟\nوەك پێشتر باسمكرد لەڕووی مەعنەوییەوە دایك‌و باوكی یاریزانەكان زۆر هاوكارم بوون، بەڵام بەداخەوە تائێستا هیچ بەرپرسێك‌و دەزگایەكی وەرزشی كوردستان بەتایبەت شاری سلێمانی هیچ ئاوڕێكیان لێنەداومەتەوە تەنانەت سوپاسنامەیەكیان بۆ نەكردووم، تەنها چەند وەرزشكارێكی دێرینی ساڵی هەشتاكانی هاوڕێم نەبێت كە هاوكاری داراییان كردووم ئەوەش زیاتر منی بەهێزتر كرد كە بەردەوام بم.\nدواڕۆژ: چیت هەیە بەتایبەتی بۆ كەسێك كە خاوەنی پێداویستی تایبەت بێت وەرزش بكات؟\nلوقمان ئیسماعیل: داواكاریم ئەوەیە كە بەرپرسانی وەرزش یان دەزگا وەرزشیەكان ئاوڕێكم لێبەنەوە، ئەگەر یارمەتیشم نەدەن من لەسەر كارەكەی خۆم بەردەوامم، ئەگەر یارمەتیشم بدەن سوپاسیان دەكەم.


ئایا پارتی ده‌ستبه‌رداری بندیواره‌كانی خۆی ده‌بێ؟؟ – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 24, 2020 690 جار بینراوە 0 سەرنج\n1- به‌پێی زانیاری په‌رله‌مانتاره كورده‌كانی به‌غدا ” حكومه‌تی فیدرالێ ته‌نها ئیعتراف به 750 هه‌زار فه‌رمانبه‌ری هه‌رێم ده‌كات و باقییه‌كه‌ی كه نیو ملیۆنه به بندیوار حسێب كردووه . كه‌واته پێنج سه‌د هه‌زار كه‌س مووچه‌ی ناشه‌رعی وه‌رده‌گرن . به‌و حیسابه‌ش كه پارتی هه‌میشه حزبی یه‌كه‌می ده‌سه‌ڵات بووه كه‌واته به‌شی شێری به‌ر ئه‌كه‌وێ كه ئه‌مانه‌ش هه‌موویان ده‌نگده‌ری هه‌ڵبژاردنه‌كانین . بۆیه پارتی له‌ژێر هیچ فشارێكدا ناتوانێ ده‌ستبه‌رداری ئه‌و سه‌دان هه‌زار ده‌نگده‌ره‌ی خۆی بێت كه له‌هه‌موو هه‌ڵبژاردنێكدا پله‌ی یه‌كه‌می بۆ مسۆگه‌ر ئه‌كه‌ن .\n3- به‌شێك له‌و بندیوارانه ئه‌و به‌ڵته‌چی و شه‌قوه‌شێنانه‌ی پارتین كه له ئه‌گه‌ری هه‌ر خۆپیشاندانێكدا به‌سه‌ر شه‌قام و كووچه‌و كۆڵانه‌كانی شاره‌كاندا بڵاویان ئه‌كاته‌وه‌و له‌كاتی خۆپیشاندانه‌كاندا رووبه‌رووی جه‌ماوه‌ریان ئه‌كاته‌وه .\n6- به‌شێك له‌م بندیوارانه ئه‌و كادیرو ئه‌ندامانی پارتین كه مووچه‌یان گو‌استراوه‌ته سه‌ر حكومه‌ت و به‌شێكیان خانه‌نشینكراون ، به‌شه‌كه‌ی تریشیان له‌سه‌ر هێزه‌كانی سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ن ، ئه‌مانه‌ش خه‌ڵكانی دڵسۆزی پارتین وئاسان نیه ده‌ستبه‌رداریان بێت .\nكه‌واته ئه‌م له‌شكره‌ی بندیواری پارتی چه‌كێكی كاریگه‌ری ده‌ستیه‌تی هه‌م بۆ به‌كارهێنانیان له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ، هه‌میش بۆ به‌هاناوه چوونی له‌كاتی ته‌نگانه‌دا ، بۆیه پارتی ئه‌وه‌نده گێل نیه له‌به‌ر خاتری چاوی میلله‌ت و به درۆی چاكسازی ده‌ستبه‌رداری ئه‌مانه بێت . بۆیه پێموایه پارتی ئه‌گه‌ر هه‌موو مووچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی حكومه‌ت ببڕێ ده‌ست بۆ ئه‌م بندیوارانه نابات .\nمه‌سه‌له هه‌ولێریه‌كه ده‌ڵێ : گه‌وره ئاو ده‌ڕێژێ ، گچكه‌ش پێی لێده‌نێ …\nبڵاوکراوەی پێشووهەڵوێستی سەرۆك كۆمار بۆ چارەسەری كێشەی هەولێر و بەغدا\nبڵاوکراوەی نوێترسەرچاوەیەك: لە هێرشەكەی كۆبانێ ژنە سەركردەیەك شەهید بووە


زایینی: ٠٣-٠٣-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٢/١٢ - ١٠:٣٥ تاران\nکوردستان میدیا: ماڵپەڕی كوردستان میدیا لە سەر پرسی تێرۆری ناجوامێرانەی هاوڕێ سەباح ڕەحمانی لە هەولێری پێتەختی هەرێمی کوردستان وتووێژیکی کورتی لەگەڵ "ئارش ساڵح" نوێنەری حیزبی دێموکرات لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئامریکا پێک هێناوە.\n١- پێتان وایە ئەمە دەورێکی نوێ لە ڕەشەکوژییەکانی کۆماری ئیسلامییە بەرامبەر بە چالاکانی سیاسی؟\nکۆماری ئیسلامی توانای ئەوەی هەیە کە بە یەک شەو دەزگای تیرۆری خۆی لە هەرشوێنێک وەگەڕ بخاتەوە. بۆ ماوەیەک کە خەباتی حیزبیان بە گوشار بۆ سەر هەندێک لایەنی باشوور و لەبەر سادەیی هەندێک لایەنی رۆژهەڵاتی راوەستاندبوو ئەوەیان بە پێویست نەدەزانی کە تێچووی تیرۆر بدەن، بەڵام ئێستا کە ئەو خەباتە دەستی پێکردۆتەوە بەباشی دەزانن کە گەورەترین مەترسی بۆ ئەوان حوزووری پێشمەرگەیە لە ناوخۆ؛ ئەوان دەزانن تەنیا شتێک کە رۆژهەڵات زیندوو دەکاتەوە راسانە و تەنیا دەنگێک کە دەتوانێ گۆمی مەندی ئیستێبداد بشڵەقێنی دەنگی چەکی کاک سەلاح و کاک سەلاحەکانە. ئەوان دەزانن کە سەدان تەلەڤزیۆن و تێلێگرام ناتوانن کاریگەری دەرکەوتنی یەکجاری کاک سەلاح و هاوڕێکانی لە شار و دێیەکانی کوردستان و لە ناو خەڵکەکەی خۆیانی هەبێت بۆیە لە راستیدا بە زووترین کات دەستیان کردەوە بە تیرۆر. بە دڵنیاییەوە ئەوە دەسپێکی مەوجێکی نوێی تیرۆرە. بۆیە بە باوەڕی من ئەوە ئەرکی نیشتمانی و حیزبییە کە ئەندامان و پێشمەرگەکانی حیزب لە هەرشوێنێک بن خۆیان بە باشترین شێوە بپارێزن لەبەر ئەوەی ئەندامی حیزبی دیموکرات و پێشمەرگەی حیزبی دیموکرات گەورەترین سەرمایەی حیزبی دیموکراتن بۆیە ئەرکی سەرشانی هەرکام لە ئەندامان و پێشمەرگەکانە کە لەو سەرمایەی کە خۆیان بن، بە باشترین شێوە پارێزگاری بکەن. چ لە ناوچە بن، چ لە هەولێر و چ لە ئوروپا پێویستە و یەکەمین ئەرکی حیزبییانە کە خۆیان بپارێزن و دەبێ بزانن کە خۆپاراستنیان بە چالش کێشانی شەهامەتی ئەوان نییە بەڵکوو بەڕێوەبردنی گرینگترین و یەکەمین ئەرکی حیزبییانە.\nکۆماری ئیسلامی بۆ وەڵامی کێشەکانی زووتر لە هەمووشتێک پەنا بۆ تیرۆریزم دەبات. تیرۆریست بوون و تیرۆر بەشێکە لە کارەکتەری ئەم رێژیمە؛ لە مێژووی دونیادا بێ وێنەیە کە دیپلۆماتی وڵاتێک هاوکات تیرۆریست بێت.\nتیرۆریست بوون تایبەتمەندیێکی حکوومەتەکانی ئێرانە، یەکێک لە گرینگترین ئێلێمانەکانی کاراکتێری کۆماری ئیسلامی و تەنانەت حکوومەتەکانی پێش ئەویش لە ئێراندا تیروریزمە. تیرۆری سمکۆ نموونەیێکی بەرچاوی ئەو تیرۆرانەیە کە پێش ئەم رێژیمەش رووی داوە و دەرخەری ئەوەیە کە شارستەنیەتی داگیرکەر شارستانیەتێک کە لەسەر تیرۆر، درۆ و تاوان بنیات نراوە. ئەوەی کە هەموو ئەو رێژیمە سیاسییانەی کە لە ئێران سەرهەڵدەدەن دەتوانن رێبەرانی کورد بانگهێشت بکەن بۆ سەرمێزی وتووێژ و تیرۆریان بکەن دەرخەری ئەوەیە کە تا چ رادەیەک بنەما ئەخلاقییەکانی ئەو کەلتوورە دارووخاون.\n٢- پێتان وایە هێزە سیاسییەکانی کوردستان چۆن دەتوانن بەرەوڕووی ئەم دۆخە ببنەوە؟\nهێزە سیاسییەکانی کوردستان پێویستە لە بەرامبەر تیرۆردا بە یەک دەنگ و بە هێزێکی زۆرەوە بەرگری و خەبات بکەن. ئەمە ئیتر تەنیا بابەتی ئازادی نەتەوایەتی نییە بەڵکوو وەک چۆن بەرگری و خەباتی کورد لە باشوور و رۆژاوا ئەرکێکی ئەخلاقی و مرۆیی بوو بە هەمان شێوە رووبەڕووبوونەوە لەگەڵ داعشی ناو ئێران واتە کۆماری ئیسلامیش ئەرکێکی ئەخلاقی و مێژووییە. بەهیچ شێوە نابێت رێگە بدەین دوژمن وا بزانێت تیرۆر دەتوانێت کاریگەر بێت. بەداخەوە لە حەفتاکاندا لەبەر ئەوەی لە خەوێکی زستانیدا بووین ئەو رێگەیانە پێ درا، بۆیە ئەوان وایان بیر کردەوە کە تیرۆر لەسەر ئێمە کارسازە و زیاتر بۆ بەکار هێنانی هان دران. بۆیە یەکەمین ئەرکی ئێمە بەهێز کردنی راسان بە لەبەرچاو گرتنی ئەو مەتەڵە جیهانییەیە کە دەڵێت کوردەکان هیچ دۆستێکیان نییە بێجگە شاخەکانیان، تەنانەت خۆشیان دۆستی خۆیان نین. لە نێوان خۆمان و شاخەکانمان، شاخەکانمان دۆستێکی باشترن بۆمان.راسان پێویستی بەوە هەیە کە بچێتە ئاستێکی دامەزراوەییەوە و دامەزراوە و ئورگانەکانی حیزب بگرێتەوە. گرینگی ئەم باسە ئەوەیە کە کاتێک ئێمە لە راگەیانداندا راسانمان دەست پێ کردووە ئەگەر دامەزراوەکانمان و ئۆرگانەکانمان بە شێوازێکی شایستە و فەراخۆری راسان رێک نەخرێن ئەوا ئاسیبپەزیری ئێمە لە بەرامبەر دوژمنەوە زۆر دەبێت. بۆیە ناچارین بۆ پاراستنی خۆشمان بێت دەزگاکانمان و دامەزراوەکان و ئۆرگانەکانمان و رێکخراوەکانمان بە راسانی بکرێن و بچنە ئارایشی راسانەوە.\n٣- ئەرکی دەزگاکانی پاراستن و ئاسایش لە باشوری کوردستان لەهەمبەر ئەم چەشنە ڕووداوانە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nدەزگاکانی پاراستن لە باشوور لە بەردەم مێژوودان؛ ئێمە لەم سەردەمە تێدەپەڕین، بەڵام ئەم رووداوانە و شێوازی هەڵسووکەتی ئەو دەزگایانە بۆ داهاتوو دەمێنێتەوە. بۆ ئەوەی جیلەکانی داهاتوو بیانبینێت. ئەوە بڕیاری ئەوانە کە مێژوو قەزاوەتی مەلای خەتێیان لەسەر بکات یان قەزاوەتی یەزدان شێر؛ بەڵام بێجگە لەم بابەتە کوردی باشوور دەبێت تا ئێستە لەوە تێگەیشتبێت کە گەورەترین مەترسی بۆ سەر ئاسایشی ئەوان هەبوونی دەستئاوەڵای کۆماری ئیسلامییە لە نێو باشووری کوردستاندا. ئەوان دەبێت تا ئێستە بەوە گەیشتبێتن کە نفووز و دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی لە ناو نوخبەی باشوور بووەتە هۆی گەورەترین شکستێکی مۆراڵی کورد لە مێژووی خۆیدا. بۆیە رووبەڕووبوونەوە لەگەڵ کۆماری ئیسلامی پێویستە یەکێک لە گرینگترین ئەرکەکانی ئەو دەزگایانە بێت. دیارە ئەم رووبەڕووبوونەوە دەبێت زۆر روون و قاتێع بێت. هەتا ئێستا باشووری کوردستان نەتەنیا هیچ قازانجێکی لە موماشات کردن لەگەڵ دەسەڵاتی لە رادەبەدەری ئێران و سپای پاسداران لە باشوور نەبینیوە بەڵکوو بە پێچەوانە ئەوەیکە لەم هەبوونەی سپا و ئێران دەستی باشوور کەوتووە دووبەرەکی و بەهێزبوونی خەیانەت و لەکیس چوونی نیوەی خاکیان و هەمووی شەئنیەت و رێز لە خۆگرتنیان بووە. بۆیە ئەوان دەبێت خاڵێک دابنێن بۆ ئەوەی بڵێن ئیتر بەسە کە ئێران بتوانێت ئاوا بە ئاسانی رێز و باوەڕ بە خۆبوونمان بنێتە ژێر پێیەوە و هەوڵ بدەن ئەو متمانە بە خۆ بوونە و ئەو رێز لەخۆگرتنە کە ئێران راستەوخۆ و ناراستەوخۆ لە کیسیانی بردووە بە بەرگری لە بەرامبەر ئێرانەوە بەدەستی بخەنەوە.


بەرپرسێکی پارتی: پێشبینی دەکەین لەم ھەفتەیە ڕێککەوتنی کۆتایی بکرێت\n"پارتی بە گۆڕانی گوتووە بۆ پۆستەکەی ئێوە پرسمان بە یەکێتی نەکرد"\nزریان حاجی 14/04/2019 - 16:31 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nئەندامێکی سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستان، پێشبینی ئەوە دەکات کە لەم هەفتەیەدا، ڕێککەوتنی کۆتایی لەبارەی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بکرێت.\nبڵند ئیسماعیل، بەرپرسی لقی ١٦ی دەوروبەری هەولێری پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ (باسنیوز) ئاشکرای کرد: ”لەگەڵ یەکێتی گرفتێکی ئەوتۆمان نەماوە، تەنیا ئەگەر گۆڕان باوەڕی بێت کە پۆستی جێگری دووەمی سەرۆکی هەرێمی کوردستان زیاد بکرێت و بدرێت بە یەکێتی“.\nئەو بەرپرسەی پارتی ئەوەشی ئاشکرا کرد کرد کە هێشتا گفتوگۆ لەگەڵ یەکێتی ھەیە، بەڵام زیاتر کارەکان لەگەڵ بزووتنەوەی گۆڕانە. گوتیشی: ”دانوستانەکانی ئێستا ھەر لەبارەی ئەو بابەتەیە و پێشبینی دەکەین کە لەم ھەفتەیەدا ڕێککەوتن بکرێت".\nبڵند ئیسماعیل نەیشاردەوە کە حزبەکەی بە بزووتنەوەی گۆڕانی گوتووە، لە کاتی ڕێککەوتنی نێوانیاندا و ڕازیبوونی پارتی لەسەر پێدانی پۆستی جێگری سەرۆکی هەرێمی کوردستان بە گۆڕان، ”پرسمان بە یەکێتی نەکردووە“، بۆیە پێویستیشە گۆڕان بە پێدانی پۆستی جێگری دووەمی سەرۆکی هەرێم بە یەکێتی رازی ببێت، ”ئەوەش لە پێناو پێکهێنانی حکوومەت و زیاتر دوانەکەوتنی پرۆسەکە“.\nئەمە لە کاتێکدایە کە بەهۆی پێداگریی یەکێتی لەسەر داواکردنی پۆستی جێگری دووەمی سەرۆکی هەرێم و ڕەتکردنەوەی بەردەوامی داواکارییەکە لەلایەن گۆڕانەوە، پرۆسەی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکوومەت و بابەتی هەموارکردنەوەی یاسای سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان کە کلیلی پێکهێنانی حکوومەتە، دواکەوتووە.وو


بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ڕاپەڕینی فێرکاری بۆ منداڵان لە هەولێر دڵنیایی دەدات لەوەی هیچ توشبوویەکی کۆرۆنا لە نەخۆشخانەکەیان تۆمار نەکراوە.\nدکتۆر مەحمود محەمەد لە لێدوانێکدا بۆ "ناس کورد"، (22ی شوباتی 2021) ڕایگەیاند، لەئێستادا ڕۆژانە پشکنین بۆ منداڵان دەکرێت تایبەت بە دیاریکردنی کۆرۆنای گۆڕاو بەڵام تاوەکو ئێستا هیچ توشبوویەکی کۆرۆنای گۆڕاو لە ناو نەخۆشخانەکە تۆمار نەکراوە.\nباسی لەوەشکرد، سەرەتای سەرهەڵدانی کۆرۆنا لە نەخۆشخانەکەیان ئامێرو پێدوایستی تایبەت بە کۆرۆنا دانراوەو لە ئێستاشدا سەرجەم ئەو ئامێرانە لەبەردەستن، چونکە چارەسەری ئەم جۆرەی کۆرۆناش بەهەمان شێوەی کۆرۆنای پێشووەو جیاوازییەکی ئەوتۆی نییە.\nدکتۆر مەحمود محەمەد جەختی لەوەشکردەوە، ئەوەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان باس دەکریت مەترسی گەورە لەسەر منداڵان هەیە بەوجۆرە نییە تەنها ئەوەیە ئەم جۆرەی کۆرۆنا خێراترە لە بڵاوبوونەوە نەوەک مەترسییەکە تەنها بەس لەسەر منداڵ بێت.\nئەوەش لەکاتێکدا ئەمڕۆ دلۆڤان محەمەد، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی ھەولێر لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕاگەیاند، 14 تووشبووی دیكەی كۆرۆنای گۆڕاو لە ھەولێر تۆمار كران كە حەوت کەسیان لە دەرەوە گەڕاونەتەوە ھەولێر و حەوتی دیكەشیان لەناو كۆمەڵگە بوون.\nوتیشی، 12 تووشبوویان تەمەنیان لەنێوان 20 بۆ 45 ساڵە و یەكێكیشان تەمەنی 15 ساڵە و ئەوەی دیكەشیان منداڵە و تەمەنی 6 ساڵە.\nڕۆژی یەکشەممە 21ی شوباتی 2021، بۆ یەكەمجار پێنج حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنای گۆڕاو لە ھەولێر تۆماركران.\nهاوکات وەزارەتی تەندروستیی عێراق هۆشداری دا لە بەرزبوونەوەى توشبووانی کۆرۆنا و دەڵێت، "توشبوون بە کۆرۆنا لە ناو منداڵان و گەنجاندا بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە، ئەوەش یەکەمجار ڕوودەدات."\nوەزارەتەکە لە ڕاگەیەنراوێکی بەپەلەدا کە کۆپییەکی دەستی "ناس کورد" کەوتووە (20ی شوباتی 2021) دەڵێت، "لەم ڕۆژانەى دواییدا هەڵکشانى توشبووان بە شێوەیەکی بەردەوام تێبینی دەکرێت، ئەوەش سەربارى تۆمارکردنى چەند حاڵەتێکى توندى مناڵان و گەنجان بە ڤایرۆسەکە."\n2021.03.04 - 23:36


رێکخراوی ئاشتی، بۆ مافەکانی مرۆڤ کۆمەڵگای مەدەنی - رێکخراوی ئاشتی، بۆ مافەکانی مرۆڤ\nکۆمەڵگەی مەدەنی مەبەست لەو کۆمەڵگایەیە کە ھەریەک لە کۆمەڵ و رێکخراوە خۆبەخشە ئازادەکان واتا ئەوانەی لە لایەن سیستەمی سیاسی ھەر دەسەڵاتێکەوە ھان نادرێن تا دەست بخەنە ناو کارو باری ھاوڵاتیانەوە و ھەوڵ پێش خستنی سەرجەم بوارەکانی ژیانی خەڵک و کۆمەڵگەکەیان دەدەن. بەمەبەستی کۆمەڵگایەکی پێش کەوتووی ھاوچەرخ، کە ڕێز لە سەرجەم تاکەکان و توێژەکانی کۆمەڵ بگرێت، ئەرکە کانیان بۆ دیاری بکات و مافەکانیان بپارێزێت. بە واتایەکی تر سەرجەم ئەو کۆمەڵ ھەرەوەزی و پیشەیی سیاسی و ڕێکخراوەیی و زانستی و وێژەیی و یانە وەرزشی و کۆمەڵایەتی ڕۆشنبیریانەی لە ھەر یەکێک لە کۆمەڵگەکان دا بوونی ھەیە و ئاگادارو شارەزای ئەرک و ماف و توانا و کارو ئامانجەکانیانن. ھەروەھا لە شوێن خۆیانەوە ھەوڵی چەسپاندنی یاساو بەدی ھێنانی ئامانجەکانیان دەدەن. ئەو بۆشاییەش پڕ دەکەنەوە کە لە نێوان خێزان و دەوڵەت دا دروست بووە، بەڵام ئەمانە جیاواز تر لە ئەندامەکانی ھەر خێزانێک، کەوابەستەی داب و نەریت و کلتورو ڕێسای خۆیانن و ڕابردویانن، یان سیستەمی سیاسی دەوڵەت یان وابەستەی کۆمەڵێک بەرنامەو یاسای تایبەت بە خۆیەتی و خۆی لێ لانادات، کار و ھەوڵەکانیان دەخەنە گەڕ بەڕادەیەک لە پێناو بەختیاری ھەموو توێژەکانی کۆمەڵ دا، ئامادەن زۆر سنور ببەزێنن و تازەگەری بھیننە ئاراوە. بەمەش کۆمەڵگایەک دادەمەزرێت کە ئازادی و بەختەوەری و ڕێزگرتن لە یەکتری و دابین کردنی ماف بۆ ھەمووانی تێدا بەرجەستە دەبێت.\nزاراوەی کۆمەڵی مەدەنی\nئەم زاراوەیە لە ھەردوو بڕگەی (کۆمەڵ + مەدەنی) پێکھاتووە کە مەبەست لەو کۆمەڵەیە لە شارەکانەوە سەر ھەڵدەدەن و درێژە بە ژیانی ئاسایی خۆیان ئەدەن. زاراوەکەش لە زمانی عەرەبی دا (المجتمع المدنی) و لە زمانی ئینگلیزی دا (Civil Society) و لە (جامعە تمدن) ی بۆ دانراوە کە دەقاو دەق ماناو بەھاکانی واتە کوردییکە دەگەیەنن و بەرجەستە دەکەن.\nبنەماکانی کۆمەڵی مەدەنی\n١- ئیرادەی تاکەکانی کۆمەڵ: مەبەست لەو ئیرادەیە کە ھەر یەک لە لە تاکەکانی کۆمەڵ بەرەو پێش چوونی ڕەوتی کۆمەڵگاکە بڕیاری لەسەر ئەدەن و کاری بۆ ئەکەن. ئەم ئیرادەیە لای ھەر تاکێکی کۆمەڵ جیاوازە لە خزمەتی و کەسایەتی و ھۆزایەتی لە لایەک و ڕەگەزنامەی خۆیی لە لایەکی تر، چونکە ھەر تاکێک لە کۆمەڵ بە ھۆی لە دایک بوونی لە خێزانێک دا بۆتە ئەندامی ئەو خێزانە و بنەماڵە و ھۆزەکەی. لە کاتێکیش دا بووەتە ئەو ئەندامە نە پرسی پێکراوە و نە توانای بووە خۆی لێ لابدات. ھەروەھا وەک خەڵکی ناوچە یان وڵاتێک ئەندامیەتی بەسەردا بڕاوە بە ویستی خۆی نەبووە، بەڵکو بە پێی لە دایک بوون و پەروەردە بوون و گەورەبونی لەو وڵاتەدا ئەو ڕەگەزنامەیە ی پێدراوە و وەک خەڵکی ئەو ناوچەیە یان ئەو ھەرێمە ناسراوە یان ئەو وڵاتە ناسراوە. بۆ نمونە لەوانەیە زۆربەمان بە ویستی خۆمان نەبووبین بە عێراقی و حەزمان پێ نەکردبێ، بەڵام بارودوخی پەروەردە بوون و ژیانی ئێمە لە عێراق ئەو بڕیارەی بەسەر دابین. لە کاتێک دا خۆمان کورد بوین بەڵام وەک عێراقی ناسراوین.\n٢- ڕێکخستن و کاری ھاوبەش: مەبەست لە کاری ڕێکخستنی ڕێک و پێک و شیاوی ھەر کۆمەڵەو یانەو ڕێکخراوو پارتێکە، کە لە لایەن ئەندامەکانییەوە بە گیانی لێپرسنەوە و دڵسۆزی بۆ بەھێز بوون و گەشە کردنی ڕێکخراوەکەیان ھاوکاری یارمەتی یەکتر بدەن. دوای ئەوەش گیانی ھاوکاری لەگەڵ ڕێکخراو و کۆمەڵ و یانە و پارتەکانی تردا دەگۆڕنەوە و بە ھەمووبان بە گیانێکی ھاوبەش خەبات دەکەن، کە بنیات نانی کۆمەڵگەی مەدەنییە، چونکە ھەر یەکێک لە ئەندامانی ھەر ڕێکخراوێک بە ویستی خۆیان بوونە ئەندام و بڕیاری ئەوەیان داوە ھەموو تواناکانیان بۆ گەشە کردن و خزمەتی ڕێکخراوەکەیان بخەنە کار. بۆیە چاوەڕوانی گەشەو پێشکەوتنی لەو جۆرەیان لێدەکرێت. ھەروەھا لە ھەر کۆمەڵگایەکدا چەندە ڕێکخراو و یانەو پارت و کۆمەڵەکان زیاتر و چوست و چالاک بن ئەوەندە کۆمەڵ مەدەنی بەھێزو کاریگەرە.\n٣- قبوڵ کردنی یەکتری ھەموو ئەندامانی کومەڵ: مەبەست لەوەیە کە ھیچ کۆمەڵگایەک نابیتە مەدەنی تا ھە ڕێکخراوە ئەوەی بەرانبەری قبوڵ نەکات و ھاوکاری نەکات و ڕێزی لێ نەگرێ. دیارە ئەگەر ھەموو ئەندامانی ھەر ڕێکخراوە و کۆمەڵێک یەکتریان قبوڵ کرد و ھاوکاری یەکتریان کرد. پاشان کاری ئەندامانی ئەم ڕێکخراوە بۆ یارمەتی دان و ھاوکاریکردن و پێشکەوتنی ڕێکخراوەکانی تر بوو، ئەوا بناغەی بەدی ھاتنی کۆمەڵی مەدەنی بەھێزو پتەو و ئایندەیەکی گەش و درێژ خایەنی دەبیت. بە کورتی کۆمەڵی مەدەنی لە ئەنجامی چەندین کادری کارای جۆراو جۆر لە توانا و بەرنامە و بیرکردنەوەی ھاوچەرخ و ڕەگەز جیاواز دادەمەزریت. ئەوەش دوای ئەوەی ھەستی خێزان و تایەفە گەری و ھۆزایەتی و ناوچەیی و ئاینی بۆ ھەستی خزمەتکردن و بنیات نانی کۆمەڵگەیەکی فرەیی ئەگۆڕێت. باشتریشە ھەوڵەکانی ئەندامانی ئەو کۆمەڵە ڕێکخراوانە بە قەناعتە و باوەڕی خۆیان بێت. نەوەک لە بەرانبەر ماددە و خزمایەتی و تێر کردنی ئارەزووەکانی خودی و ئەندامەکان بێت یان لاسایی و چاولیکەری کۆمەڵ گاکانی دەوروبەرو جیھان بێت.\nمێژووی دەرکەوتنی کۆمەڵی مەدەنی\nئەگەر بە وردی بە ڕوداوەکانی مێژوودا ڕۆبچین و ئاوڕێک لە مێژوی سۆمەری و ئەکەدی و ئاشوری و میسرییە کۆنەکان و گریک و ڕۆمانەکان بدەینەوە بۆمان دەردەکەوێت کە ھەر لە سەرەتاکانی دەرکەوتنی شار و سیستەمی سیاسی دەوڵەتە شاردا سەرەتاکانی گۆمەڵگای شارنشینی و مەدەنیەت دەرکەوتووە. لەم ڕووە وە پێدەچیت شارە کۆنەکانی وەک (ئور و لەگش و ئەربائیلۆ و ئاشور و نەینەوا و دلھی و ڕۆما و…. ھتد) چەندین نمونەی جیھانی کۆن بن. بەڕادەیەک ئەو یاسایانەی لە ھەزارەکانی سێیەم تا یەکەمی زایین بەسەر ئەو شارانە و دانیشتوانەکەی دا چەسپان، سەرەتایەک بوون بۆ ئەو دەستەواژەیەی دواتر زاراوەی کۆمەڵگای مەدەنی بەسەردا سەپێنرا. دەرکەوتنی شێوازی (کۆمەڵگای مەدەنی نوێ)ش لە کۆمەڵگادا کە زۆربەی ھەرە زۆری بنماکانی کۆمەڵی مەدەنی لە خۆ گرتبیت بۆ نێوان سەدەکانی شانزەیەم و حەڤدھەمی زایینی لە ئەوروپا دەگەڕێتەوە لەم ڕووەشەوە دەکریت دەرکەوتنی کۆمەڵگای مەدەنی بۆ سێ قۆناغ دابەش بکەین:\n١- شۆڕشی دەستووری لە بریتانیا: دورگەی بریتانیا لەوپەڕی باکوری خۆرئاوای کیشوەری ئەوروپا لە ھەزارەی یەکەمی پێش زاین وەک دەوڵەتێکی پاشانشینی ڕەھا دەرکەوتبوو. بە واتای ئەوەی پاشاو بنەماڵەکەی دەسەڵاتێکی بێ سنوریان ھەبوو لە بە ڕێوەبردنی وڵات تا دەرکەوتنی شۆڕشی پیشەسازی کە کۆمەڵێ گۆڕانکاری بە دوای خۆی دا ھێنا لەوانە لە ساڵی ١٦٨٨ شۆڕشگێڕان توانیان بنەماڵەی ستیوارت لە تەختی پاشایەتی بھێننە خوارەوە و ولییەمی سێ یەم بکەن بە پاشا لەم ڕوداوەش چەندین لێکەوتی ھەبوو لەوانە: ١-دەسەڵاتی پاشا سنوردار کرا. واتە سیستەمی وڵات لە سیستەمی پاشایەتی ڕھا گۆڕا بۆ سیستەمی پاشایەتی سنوردار. ٢- ئازادی بە سەرجەم پارت و ڕێکخراو و یانە (کۆمەڵایەتی و ئابوری و سیاسی… تاد) درا. ٣-کارو دەسەڵاتی ئەنجومەنی لۆرد دیاری کرا. ٤-لێھاتویی گرنگی زیاتری پێ درا لە جیاتی خزمایەتی و ناوچەگەری. ٥-سیستەمی سیاسی وڵات لە ئاینی ڕەھا گۆڕا بۆ سیستەمە عیلمانی.\n٢- شۆڕشی ئازادی خوازی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا: دەرکەوتنی ولایەتە یەکگرتووەکانی دوای دەرکەوتنی شۆڕشی ئازادیخوازی ئەمریکییەکان بەسەر بەسەر دەوڵەتی بەریتانیای داگیرکەر لە ساڵی ١٧٧٦ سەرەتایەکی نوێ بوو بۆ دەرکەوتنی کۆمەڵگایەکی نوێ بە ناوی کۆمەڵگای ئەمەریکی. سەرکەوتنی ئەو شۆڕشە ئەو بەیاننامەیەی بە دوادا ھات کە (تۆماس جیفریۆن) لە ٤ تەموزی ساڵی ١٧٧٦ ز لە (کۆنگرەی کیشوەری ئەمریکا) خستیە ڕوو کە گرنگترین بەندەکانی بوون: ١-ھەموو مرۆڤێک مافی ژیانی ئازادو بەختەوەری ھەیە لە ئەمریکادا. ٢-گەل دەسەڵاتی ئەوەی ھەیە کە داوای گۆڕینی ئەنجومەن و حکومەت و سەرۆکی وڵات بکات. ٣-ھەموو توێژو ڕەگەزەکانی کۆمەڵگای ئەمریکا مافی دامەزراندن و خستنە گەڕی پارت و ڕێکخراوو کۆمەڵە یانە ی تایبەت بە خۆیان ھەیە.\n٣- شۆڕشی فەرەنسی: بەپا بوونی شۆڕشی فەرەنسی لە (١ ی تەمووزی ساڵی ١٧٨٩) و بڵاو کردنەوەی بەیاننامەی ڕاگەیاندنی (مافی مرۆڤ و ئازادی ھاوڵاتی بوون) لە ١٦ ی ئابی ١٧٨٩ز داتر بە سەرکەوتن گەیشتنی لە ساڵی ١٧٩٤ سەرەتاکانی کۆمەڵی مەدەنی فەڕنسی ڕەگی داکوتا و ئەم ئەنجامانەی ھەبوو شۆرش: ١-ڕوخاندنی سیستەمی پاشایەتی لە وڵات دا و دانانی دەستوری فەرەنسا لە ساڵی ١٧٩١ ٢-چەسپاندنی یاسای مەدەنی لە فەرەنسادا ٣-چەسپاندنی سیستەمی خوێندنی بەزۆر بۆ ھەموو چینەکان. ٤-ئازادی دامەزراندن و بەگەڕ خستنی پارت و ڕێکخراوەکان لە وڵات دا ٥-چەسپاندنی مافەکانی مرۆڤ و مافی چارەی خۆنوسین بۆ گەلی فەرەنسا بیرمەندو فەیلەسوفەکانی بواری کۆمەڵی مەدەنی: سەبارەت بەو ھۆکارانەی کە ڕۆڵیان ھەبووە لە دەرکەوتنی کۆمەڵگای مەدەنی دا بیرو ڕای جیاواز ھەیە. ھەر زاناو بیرمەندو فەیلەسوفێک بۆ ھۆکارێکی دەگێڕێتەوە کە بە ھۆیانەوە زەمینەی کۆمەڵی مەدەنی ڕەخساندووە.\nبۆچونی ھەندێک بیرمەند سەبارەت بە کۆمەڵی مەدەنی\nتۆماس ھۆبز (١٥٨٨-١٦٧٩): ئەم فەیلەسوفە بەریتانیە پێی وابوو کە سەرەتا مرۆڤ گیانی شەڕانگێزی تیادا بووە تاک لە دژی تاک و کۆمەڵ لە دژی کۆمەڵ شەڕی کردووە دواجار گەیشتۆتە ئەوەی پەنا ببات بۆ پەیمانی کۆمەڵایەتی بۆ تیکەڵ بوون و ڕا گۆڕینەوە پاشان بیرۆکەی کۆمەڵی مەدەنی سەری ھەڵداوە. وە پێ ی وایە بۆ گەیشتن بەم قۆناغە کۆمەڵگا ھەنگاو بە ھەنگاو دەبێ پێش بکەوێت. وە ئەم بیرو بۆچونانەی لە کتێبی (لیڤیاتان) بە درێژی باس کردووە لە ساڵی ١٦٥٠ز.\nجۆن لۆک (١٦٣٢-١٧٠٤ز): فەیلەسوفێکی تری بەریتانی بوو. کە لای وابوو (ھەموو تاکەکانی کۆمەڵ پاش ئەوەی سامان و باری داراییان بەرز دەبێتەوە بەرەو سیستەمی بازاڕی ئازاد دەڕۆن، تا بە ھۆی ململانێ ی ئابورییەوە بە دەستکەوتی زیاتر بدەن دواجار دەست بەسەر بازاڕەکان دا بگرن و دەسەڵاتی ئابوری لە دەوڵەت وەربگرنەوە و بناغەی کۆمەڵی مەدەنی دابڕیژن). جۆن لۆک ئەم بابەتانەی لە کتێی (لێبوردەیی) دا بەدرێژی باس کردووە و بنەمای ئابوری ئازادی بە بنەمای کۆمەڵی مەدەنی داناوە و بەو پێ یەی کە کار لە سیستەمی سیاسی دەکات. شارل مۆنتسیکیۆ (١٦٨٩-١٧٥٥): زاناو بیرمەندێکی فەرەنسی بوو. تیۆری کۆمەڵگای مەدەنی لە کتێبی (ڕۆحی یاساکان) داڕشت. بە بڕوای ئەم (لە ھەر کۆمەڵگایەک دا ھەر کاتێک دەسەڵاتی چەسپاو بوو وە کۆمەڵگا لە دەوڵەت جیا بوو وە تەرازوی ھێزی لە نێوان ھەردوکیان ڕاگرت بەو کۆمەڵگایانە دەوترێ کۆمەڵی مەدەنی). وە کەش و ھەوای بە ھۆکارێکی گرنگ داناوە بۆ وەرگرتن یان ڕەت کردنەوەی بنەماکانی کۆمەڵی مەدەنی لە لایەن کۆمەڵگاکانەوە. وە پێ ی وایە دانیشتوانی کۆمەڵگا فێنکەکان زیاتر ئارەزوی چەسپاندی یاساو کۆمەڵی مەدەنی دەکەن. جان جاک ڕۆسۆ(١٧١٢-١٧٧٨): زاناو فەیلەسوفێکی سویسری بوو. لە کتێبەکەیدا بە ناوی پەیمانی کۆمەڵایەتی دەڵی (تا ئەندامەکانی کۆمەڵ پەیمان لەگەڵ خۆیان دا نەبەستن بۆ بنیات نانی ئەو کۆمەڵگایەو ڕچەی داب و نەریت و کلتور و بنەما کۆمەڵایەتی یە کان نەشکێنن، کۆمەڵی مەدەنی بوونی نابیت و دەرکوتنیشی مەحاڵە).\nئادەم سمیس (١٧٢٣-١٧٩٢): ئابوری ناسێکی بەریتانی بوو. لە کتێبی سامانی نەتەوەکان دا باسی کۆمەڵی مەدەنی کردووە. دەڵێ (بنەمای کۆمەڵی مەدەنی بریتیە لە دابەش کردنی کاتەکانی کار دوای ئەوە بازاڕی ئازاد دروست دەبێت و دەرکەتنی بازاڕی ئازادیش بنەماکانی کۆمەڵی مەدەنی دادەمەزرێنێت.\nکارل مارکس: فەیلەسوفێکی ئەڵمانییە. لە کتێبەکەیدا سەرمایە باس لە دابەش بوونی کۆمەڵگا دەکات بۆ دوو چینی جیاواز (پرۆلیتار و سەرمایەدار). بە بڕوای مارکس تا توێژی پرۆلیتار دەسەڵات لە دەست سەرمایەدارەکان وەرنەگرن کۆمەڵی مەدەنی بوونی نابێت. چونکە ئەو کۆمەڵگا یەی لەژێر دەستی سیستەمی سەرمایەداری دا بێت ناتوانێ بگاتە کۆمەڵی مەدەنی. چەند بنەمایەک بۆ دروست کردنی کۆمەڵی مەدەنی: ١-لە ڕوی سیاسی یەوە:\nبنیات نانی ئەو کۆمەڵگایە شێوازیکی نوێ لە دەوڵەت دێنێتە بوون، جۆرێک لە سیستەمی سیاسی دادەمەزرێنێ کە دورە لە سیستەمی پادشایی رەھاو بنەماڵەیی و پشتاو پشت و دیکتاتۆرییەتی بی َ سنور و سوڵتان نشینی و خەلافەت. لە بەرانبەردا دەسەڵاتێکی عیلمانی پایە بەند بە دیموکراسیەت و بەھا مەدەنیەکان دەردەکەوێت. لەم بوارەدا ئایدۆلۆجیای دەوڵەت سەربەستە لە کارەکانی و دورە لە دەست تێوەردانی ئاینی و پیاوانی ئاینی دروستکردنی کێشەی ئایدۆلۆجی بۆی. ھەروەھا لە بەرانبەردا دەوڵەت بۆ دەستەبەر کردنی ماف و ئازادییەکانی ئەندامان و ھاوڵاتییانی خۆی ھەموو ھەولێکی دەخاتە گەڕ.\nلە پێناو دابین کردنی ئاسایشی ژیان و بەرەو پێش بردنی ئاستی بوارەکانی خوێندن و پەروەردەی دروست و زانست و زانیاری و ھونەرو وەرزش دا. وە کارێک ناکات کە ئەندامانی بۆ بەرژەوەندییەکی تایبەت و کاتی توشی پاشا گەردانی و سەر لێشێوان ببن.\nلە ڕووی ئابورییەوە\nلەبەر ئەوەی دامەزراندنی کۆمەڵگاکە لەسەر زەمینەی بازاڕی ئازاد دادەمەزرێ بۆیە بەردەوام ململانێ ی ئابوری لە جۆرو ژمارەی بەرھەمەکان دا بوونی ھەیە. ھەر کۆمپانیاو کارگەو بازاڕێک لە پێناو زوتر دابین کردنی خواستی ئەندامانی کۆمەڵگا ململانێ لەگەڵ بەرانبەری دەکات ھەولیش لە بەرھەم ھێنان و دابینکردنی ئەو خواستانەدا لە نزیکترین کات و بە جوانترین شێواز و ھەرزان ترین نرخ ئەو پێویستییانە دابین بکات. بەمەش خەونە ئابوری یە کان دەبنە ڕاستی بەوەی ھەوڵی بۆ بەدەیھێنانی ئەو حەزانەی مرۆڤ دەدرێت، کە خەونی پێوە دەبینێت. چونکە سیستەمی بازاڕی ئازاد لە پێناو مانەوەو سەرکەوتن و ململانێکان دا ھەوڵ دەدات ھەموو خەون و حەزەکانی مرۆڤ بکاتە واقیع و بەرجەستەیان بکات. بە پێچەوانەی سیستەمی سۆشیالیستی کە دەوڵەت دەست دەگرێت بەسەر بازاڕ و کۆمپانیاکان و کارگەکان دا و بەرھەمەکان لەگەڵ سیستەمی ئایدۆلۆجیای سیاسی خۆی دا دەیگونجێنێت.\nلە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە\nلەم بوارەش دا ھەریەک لە ئەندامەکانی کۆمەڵی مەدەنی بەپێی بواری پسپۆڕی و شارەزایی و لێھاتوییان خزمەتی کۆمەڵ و یانە و ڕێکخراو و پارتەکەیان دەکەن. ھەریەکەشیان ھەوڵ دەدەن بە باشترین شێوە گەشەی پێبکەن و کار بۆ سەرخستنی بەرنامەو ھەوڵەکانی بکەن. سەرباری ئەوەش لەم ھەستە ئاینی و ھۆزایەتی و ناوچەییەکان بۆ ھەستی کۆمەڵ و ڕێکخراوەکان بە بێ جیاوازی ڕەگەز و تەمەن. ھەموو کەسێک لە پێناو ئایندەی خۆی تواناکانی دەخاتە کارو ھەوڵی جێبەجێکردنی خواستەکانی دەدات. تەنانەت پێشبڕکێ ی ئەندامانی بۆ باشتر بە ڕێوەچون و پێشکەوتن سەرکەوتنی کۆمەڵەکەیان دەبێت. بەمەش خزمەتێکی گەورە بە بەردەوامی و گەشە کردنی کۆمەڵگا دەگات. لێرەوەش فرەیی لەکۆمەڵ سەرھەڵدەدات و بواری پسپۆڕی و شارەزایی پەرەدەسێنێت. ھەرکەسەش بۆ خۆجێکردنەوە لە کۆمەڵگادا خۆی پڕ زانیاری دەکات. بەمەش کۆمەڵگا لە کەسانی لاوازو مشەخۆر کەم دەبێتەوە و تاکەکان لە ھەوڵی بەردەوامی خۆفێرکردن دان بە زانیاری سەردەم.\nلە ڕووی ڕۆشنبیرییەوە\nکۆمەڵی مەدەنی بەھۆی ئەو سەندیکاو ڕێکخراوانەوە ھەوڵی ڕۆشنبیر کردن و پەروەردەیەکی ھاوچەرخ بۆ سەرجەم ئەندامانی دەدات. دیارە بوونی دەیان ڕێکخراو و کۆمەڵی جیاوازی ھەمە چەشن وادەکات کە ئەندامانی ئەو ڕێکخراو و سەندیکایانە لە ھەوڵی بەردوام دا بن بۆ فیربوونی بوارە نوێکانی زانست و پەروەردەو بوارەکانی تر… کە ئەمەش دەبیتە ھۆی ئەوەی کۆمەڵگا پڕ بێت لەو کەسانەی کە رارەزایی و پسپۆڕییان ھەیە لە بوارەکانی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی و تەندروستی و…….. ھتد کە ئەمەش وڵات بەرو گەشە کردن دوور کەوتنەوە لە توندرەِوی سیاسی و شەڕو شۆڕ و ئاژەوەکان دەبات.\nھەڕەشەو مەترسییەکانی سەر کۆمەڵی مەدەنی\nھەر وەک چۆن ژیانی ھەر تاک و خێزانێک بێ ھەڕشە نی یە ئاواش بنیات نان و باری ژیانی ھەر کۆمەڵگایەک بێ ھەڕشەو مەترسی و بێ کێشە نی یە. چونکە بەو پێیەی مرۆڤ لە بیر کردنەوەو تێڕوانینەکان دا جیاوازە بە ھەمان شێوە لە سەیر کردن و تێڕوانینیان بۆ کۆمەڵگاکان جیاوازییان ھەیە. بۆیە کومەڵی مەدەنی و لە چەندین لاوە توشی ھەڕەشە بۆتەوە کە بریتین لەمانەی خوارەوە بە کورتی:\n١- توندڕەوی ئاینی: بەو پێیەی لە کۆمەڵگا ئاینییکان دا ھەستە نەتەوەیی و ناوچەیی و ھۆزایەتییەکان دەگۆڕێت بۆ ھەستی ئاینیبون، بوونی چەندین چینی جیاواز لەناو زۆربەی ئاینەکان دا ئاساییە کە لەگەڵ کۆمەڵی مەدەنی یەک ناگرێتەوە. وە کەسایەتی یە ئاینییەکانیش زۆربەی جار کێشە بۆ ڕەوتەکانی دروست بوونی کۆمەڵی مەدەنی دروست دەکەن چونکە لەبەرژەوەندی یە کەسیەکانی خۆیان دەدات بڵاو بونەوەی ئەم جۆرە ئایدۆلۆجیایانە و وادەکات پیرۆزییان لێ دابماڵرێت و ببنەوە کەسێکی ئاسایی و سادە و یەکسان لە ئەرک و ماف دا لە کۆمەڵێکی مەدەنی دا. بۆیە بە ھەموو شێوەیەک ھەڵی دژایەتی کردنی دەدەن.\n٢- کۆمەڵگای نەتەوایەتی: لە کۆمەڵگای نەتەوایەتی دا ھەموو ھەستەکان دەگۆڕێت بۆ ھەستی ھاونتەوەیی بوون و پیرۆز کردنی نەتەوەیەکی دیاری کراو بەسەر نەتەوەکانی تردا و گرتنەدەستی دەسەڵات لە لایەن نەتەوەیەکی دیاری کراو لە ھەموو بوارەکانی ژیان دا لە کۆمەڵگا. بەڕادەیەک پلەو پۆست بە نەتەوە ژێردەستەکان ڕەوا نابینرێت. بە پێچەوانەی کۆمەڵی مەدەنی کە بە یەک چاو سەیری ھەموو نەتەوە و ئاینێک دەکات و ھەمووی بە ئەندامی خۆی دەزانێت.\n٣- ھۆزایەتی: واتە پابەند بوونی زۆربەی ئەندامەکانی ھەر ھۆزو تیرەو بنەماڵەیەک بە خۆیانەوە. یان بە واتایەکی تر سەپاندنی ھەر ئەندامێکی ئەو ھۆزە بەسەر ھۆزو تیرەو تایەفەکانی تردا بە بێ جیاوازی ژیری و لێھاتوویی و تواناکانی. ئەمەش پێچەوانەی تەواوی بنەمایەکی گرنگی کۆمەڵی مەدەنی یە ئەویش یەکسانی. بۆیە پابەند بوون بەو سیستەمە و داکۆکی کردن لێ ی ھەڕشەو مەترسی گەورە بۆ دامەزراندن دەرکەوتنی کۆمەڵی مەدەنی دروست دەکات.\n٤- ناوچەگەرێتی: ئەمەش بەھەمان شێوەی خاڵەکانی تر یەکێکی ترە لە مەترسسیەکان. دیارە دروست کردنی ھەستی ناوچەگەری و جیاکردنەوەی ئەندامەکانی کۆمەڵگا لەسەر بنەمای ناوچەیی بە بیً ڕەچاوکردنی باری توانایی و ژیری و بارو دۆخی ھەر یەکێک لەو ناوچانە مەترسی سەرھەڵدانی دیاردەی خراپ و ناجۆری بۆ دروست دەکات. چونکە لە کۆمەڵی مەدەنی دا ھەموو ئەندامان ھەوڵی خزمەت کردنی ھەموو ناوچەکان دەدەن بە بێ جیاوازی.\n٥- چینایەتی: جیاکردنەوەی کۆمەڵگا لەسەر بنەمای ئابوری و کۆمەڵایەتی ولە لایەک و فەرز کردنی توێژی خاوەن موڵک یان گەورە پیاوانی سەربازی و ئاینی بەسەر توێژو ئەندامەکانی تردا بە پێچەوانەی خواست و بنەماکانی ئەم کۆمەڵگایەن. بۆیە نابێت باری دارایی و کۆمەڵایەتی ببێتە پێوەری ئەو پۆلین کردنەی کۆمەڵگا. چونکە لەوانەیە کەسێکی ھەژار باشتر لە کەسێکی خاوەن موڵک و سامان خزمەتی کۆمەڵگاکەی بکات.\nمیکانزمەکانی گۆڕان لە کۆمەڵگای داخراو بۆ کۆمەڵگای مەدەنی\nپرۆسەی گۆڕان لە کۆمەڵگایەکی داخراو بۆ کۆمەڵگایەکی مەدەنی کراوەی پێشکەوتوو خواز پێویستی بەگۆڕانکاری و ھەوڵی جددی ھەیە لە چەندین بواردا وە ئەمانەی خوارەوە:\n١-بونی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی: بۆ ئەم مەبەستە دەبێ چەندین رێکخراوی جۆراو جۆر لە کاری بەردەوام و جددی دا بن بۆ دەست کردن بە پرۆسەی گۆڕانی گۆمەڵگا. وە کاری ئەم ڕێکخراوانەش بریتی دەبێت لە ھۆشیار کردنەوەی ھاوڵاتیان لەسەر ئەو بابەتانەی کە پێویستی بە گۆڕان ھەیە وەک گۆڕان لە بەشە کۆن و چەق بەستووەکانی داب و نەریتی کۆمەڵگا. وە دەبێ ئەم ڕێکخراوانە کارێک بکەن کە لە ڕوی ھزری یەوە تا ڕادەیەک نەوەکانی پێشو ئامادە بکەن بۆ گۆڕینێکی مەبەست دار بۆ ئەوەی کاتی دەست کردن دەست کردن بە پرۆسەی گۆڕان گرفتی چاوەڕوان نەکراو نەیەتە پێش پرۆسەکە.\n٢-بواری سیستەمی سیاسی: لە بواری سیستەمی سیاسی دا دەبێ وڵات لە سیستەمێکی دیکتاتۆری بەرژەوەندی خوازەوە بگۆڕێت بۆ دەسەڵاتێکی دیموکراتی ھەڵبژێردراو کە بەرژەوەندی وڵات لەسەروی ھەموو جۆرە بەرژەوەندییەک دابنێت. وە گۆڕان لە ڕادەست کردنی دەسەڵاتەکان بەشێوەیەکی دیموکراتی بێت و دور لە ھەر کارێکی توندو تیژی.\n٣-بەرقەرار کردنی ئاشتی و ئاسایش و دادپەروەری کۆمەڵایەتی: بۆ بەدی ھێنانی داد پەروەری و ئاشتی و ئازادی کۆمەڵایەتی کاری سیستەمی سیاسی و سەربازی لە سەرکوت کردن و پەراوێزخستنی دەنگە ئازادی خوازەکان دەگۆڕێت بۆ دابین کردنی ئازادی و داد پەروەری و سەربەخۆیی دادگاکان و پاراستنی وڵات لە دەستدرێژی دەرەکی، واتە ھیزی سەربازی تەنھا بۆ بەرپەرچ دانەوەی دەستدرێژی دەرەکی بەکار دێت نەک لە دژی ھاوڵاتیانی ناوخۆَ، وە ھێز لە ژێدەستی یاسادایە و ملکەچی بۆ ھیچ لایەنێکی سیاسی نی یە.\n٤-بواری ئابوری و پیشەسازی: دەبێ سیستەمی سیاسی گەشە بە ئابوری وڵات بدات و گرنگی بە بازرگانی بدات و ھەوڵی دروست کردنی بازرگانی دەرەکی بدات و تەنھا بازرگانی ناوخۆیی بوونی نەبێت. وە ھەروەھا دەبێ لایەنی پیشەسازی بەرەو پێشەوە بەرێت و گرنگی تەواوی پێ بدات. وە ھەرەھا دابین کردنی بازاڕی ئازاد بەشێوەیەک کە چاودێری تەواو بکرێت لەسەر ئەم بازاڕە.\n٥-گۆڕان لە ڕۆڵی ئاین دا: ئاین وەک ئەوەی سەرچاوەی سەرەکی دانانی یاساو ڕێساکان و نەخشەی سیاسی وڵات بێت و ئەو بەرژەوەندییەکانی وڵات دیاری بکات دەگۆڕێ بۆ سیستەمێکی خوا پەرستی و دوور دەکەوێتەوە لە گەمەی سیاسەت و سیاسەت مەداران. کەواتە لە کۆمەڵگای مەدەنی دا ئاین ڕۆڵێکی ئەوتۆی نی یە ئەگەر بەراورد بکرێ بە کۆمەڵگایەکی داخراو.\n٦-گۆڕان لە بیر کردنەوەو ئەرکی تاکەکانی کۆمەڵگە: تاک لە تاکێکی کۆنە پەرستی کلتوری باوەڕدار بە ئەفسانەو بیرە کۆنەکانەوە دەگۆڕێت بۆ کەسێی نوێخوازی لێھاتووی ئەوتۆ کە بتوانێت لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی سەردەمەکەی خۆی بگونجی بۆ ئەوەی تۆشی دابڕان نەبێت لە ڕەورەوەی سەردەمەکەی. وە تاک لە کەسێکی پشت بەستوو بە قەزاو قەدەرەوە دەگۆڕێت بۆ کەسێک کە پلانی ھەبێت بۆ داھاتووی خۆی و ئارک و مافە کانی خۆشی دەزانێت.\n٧-گۆڕان لە سیستەمی کۆمەڵایەتی دا: لە کۆمەڵگای داخراو دا ھەستی ناوچەگەرێتی و خزمایەتی زۆر بەھێز ترە لە ھەستی نەتەوەیی و نیشتمانی. بۆیە دەبێ ئەم ھەستە بگۆڕێت بۆ دلسۆزی و خۆشەویستی بۆ نیشتمان و مرۆڤایەتی. وە دەبێ کار بکرێ بۆ کەم کردنەوە یان نەھێشتنی دەمارگیری ئاینی و چینایەتی و کۆمەڵایەتی و سیاسی.\nتاگەکان : ئازادی


کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد داوا له کوردانی ئه‌مه‌ریکا ده‌کات فۆرمی سه‌رژمێری 2010 پـڕبکه‌نه‌وه | Azad Moradian\n← اعلامیه جهانی حقوق بشر، آزادی وکرامت انسان ازدید گاه روانشناسی\nبڕیاره پـێشه‌نگایه‌ک بۆ یاده‌وه‌ری هه‌ڵه‌بجه له شـاری لۆس ئه‌نجلس بکرێته‌وه →\nکۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد داوا له کوردانی ئه‌مه‌ریکا ده‌کات فۆرمی سه‌رژمێری 2010 پـڕبکه‌نه‌وه\n12/02/2010 Jani Diylan\nکۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد له باکوری ئه‌مه‌ریکا داوا له هه‌موو کوردانی دانیشـتووی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌کات به ئه‌وپه‌ڕی په‌رۆشیـیه‌وه فۆرمی سه‌رژمێری سـاڵی 2010 ی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا پـڕبکه‌نه‌وه، ئه‌ویش به مه‌به‌سـتی زانینی ژماره‌ی کورد له‌م وڵاته .\nکۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد ده‌ڵێت گرنگترین پـرسیاری فۆرمه‌که به لای ئێمه‌وه پـرسیاری ژماره 9 یه که له‌ویادا کوردانی دانیشتووی ئه‌مه‌ریکا پـێویسته بنووسن KURDISH-AMERICAN\nبۆ زانیاری زیاتر له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته هاوکارمان جانی دیلان گفتوگۆی له‌گه‌ڵ دکتۆر ئازاد مورادیان ئه‌ندامی ده‌سـته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌ی کورد له باکوری ئه‌مه‌ریکا کردووه، ده‌توانن گوێبیسـتی بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 18 خوله‌كه\nچۆن فۆرمه‌که پـڕده‌کرێته‌وه\nPosted on November 12, 2010, in كوردي, وه تو ويژي. Bookmark the permalink.\tLeave a comment.


جنێزە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nJanizeh - جنیزە - Cenîze\nپۆتانەکان: 37°39′58.5″N 44°57′42.5″E / 37.666250°N 44.961806°E / 37.666250; 44.961806پۆتانەکان: 37°39′58.5″N 44°57′42.5″E / 37.666250°N 44.961806°E / 37.666250; 44.961806\nجنێزە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ نازی، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nجنێزە ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قەلعا سەردار.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی شینەوێ.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ئارموداغاج.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قەڵا سمائیل ئاغا.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٠) کەس و (١٠) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=جنێزە&oldid=909989»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:١٣ی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


هه‌مووان گره‌و له‌سه‌ر ده‌نگه خۆڵه‌مێشییه‌كان ده‌كه‌ن | نیقاش\nگه‌ر پێوه‌ری ئێستا وه‌ربگیرێت، خه‌ڵكێكی زۆر له‌پرۆسه‌ی سیاسی كوردستان توڕه‌ن‌و بڕیاریان داوه ده‌نگ نه‌ده‌ن، هێزه‌كان گره‌و ده‌كه‌ن‌و نازانرێت چه‌ند رۆژی داهاتوو چاره‌نووسی ده‌نگه خۆڵه‌مێشییه‌كان چی ده‌بێ.\nمحه‌مه‌د ئه‌حمه‌د ( 32 ساڵ) به‌چه‌ترێكه‌وه له‌به‌ر باران به‌ته‌نیشت ته‌كسیه‌كه‌وه وه‌ستاوه‌و چاوه‌ڕێی نه‌فه‌ر ده‌كات، ئومێدی به هه‌ڵبژاردن نه‌ماوه، چوار ساڵی پڕ له‌قه‌یرانی هه‌رێمی كوردستان ئه‌و بڕوایه‌ی له‌لا دروستكردوه كه چیتر وه‌ك جاره‌كانی پێشوو په‌نجه‌ی بۆ هیچ كاندید‌و لیستێك مۆر نه‌كات.\n"یه‌ك شتێكی خۆشم نه له ده‌سه‌ڵات‌و نه له ئۆپۆزسیۆن نه‌بینیوه، عه‌لمانی بێت یان ئیسلامی چه‌پ بێت یان راست متمانه‌م به هیچیان نییه". محه‌مه‌د ئه‌حمه‌د كه شه‌ش ساڵه له سلێمانی شۆفێری ته‌كسیه وای وت.\nمحه‌مه‌د، یه‌كێكه له‌و سه‌دانه كه‌سه‌ی بریاریانداوه به‌شداری هه‌ڵبژاردنی خولی چواره‌می په‌رله‌مانی عێراق نه‌كه‌ن، له به‌رامبه‌ریشدا زۆرێك هه‌ن، پێشوه‌خت بڕیاریانداوه به‌شداری پرۆسه‌كه بكه‌ن‌و هه‌رچییه‌ك بێت له هه‌موو هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌نگ به‌و لایه‌نه ده‌ده‌ن كه به‌جێی هیوای خۆیانی ده‌زانن.\nمه‌هدی محه‌مه‌د، (39 ساڵ) فیته‌ر، دان به‌وه‌دا ده‌نێت كه قه‌یرانه‌كان كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ژیانی دروستكردوه، به‌ڵام ده‌ڵێت ده‌چێت ده‌نگ ده‌ده‌ت "هه‌رچه‌نده ده‌زانم هیچ كاریگه‌رییه‌كی له‌سه‌ر بژێوی ژیانی من نییه، به‌ڵام له‌به‌ر هاوسه‌نگی سیاسی پێمباشه بڕۆم ده‌نگ بده‌م".\nله‌و كاته‌ی مه‌هدی بۆنیتی ئۆتۆمبێلێكی به‌رزكردبۆوه‌و خه‌ریكی چاككردنه‌وه‌ی بوو، وتیشی "ده‌زانم ئه‌گه‌ر هه‌ر لایه‌نێك سه‌ركه‌وتوو بێت هیچ له ژیانی من‌و پیشه‌وه‌ره‌كانی هاوڕێم ناگۆڕێت، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ر پێمباشه ده‌نگ بده‌م".\nبڕیاره 12ی ئایار، عێراقیه‌كان بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌ندامانی خولی چواره‌می په‌رله‌مان بچنه سه‌ر سندوقه‌كانی ده‌نگدان، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی ساڵی پڕ له قه‌یرانیان به‌ڕێكردوه ئێستا خه‌ڵكی كوردستان دابه‌شبون به‌سه‌ر دوو به‌ره‌دا، به‌ره‌یه‌كیان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ن له‌رێگه‌ی بایكۆتی پرۆسه‌كه‌وه تۆڵه له‌سه‌رجه‌م هێزه‌كان بكه‌نه‌وه‌و لایه‌نێكی دیكه‌ش هێشتا هیوایان به ماوه به‌ده‌نگه‌كانیان گۆڕانكاری دروستبكه‌ن.\nله‌دوا هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق 60% خه‌ڵكی به‌شداری هه‌ڵبژاردنیان كرد، به‌ڵام به‌پێی لێكدانه‌وه‌ی "تۆڕی شه‌مس" مه‌زه‌نده ده‌كرێت بۆ ئه‌مساڵ له‌كوردستان رێژه‌ی به‌شداریكردنی خه‌ڵك 50% بێت.\nتۆڕی شه‌مس له‌ساڵی 2004 پێكهاتووه‌و 113 رێكخراوی عێراقی تیایدا به‌شدارن‌و له‌هه‌موو هه‌ڵبژاردنێكدا به‌هه‌زاران چاودێری له‌ناوه‌نده‌كانی ده‌نگدان هه‌ن.\nهۆگر چه‌تۆ، رێكخه‌ری تۆڕی شه‌مس، به "نیقاش"ی وت "كۆی ئاماژه‌كان ئیجابی نین بۆ به‌شداری هاوڵاتیان له‌هه‌ڵبژاردندا". هۆكاره‌كه‌شی بۆ 3 خاڵ گه‌ڕانده‌وه؛ یه‌كه‌میان هیچ پێشهاتێكی گه‌وره له هێز‌و لایه‌نه به‌شداره‌كاندا رووینه‌داوه واته هێزێك نییه بتوانێت كۆی ده‌نگده‌ران له‌م دۆخه رزگاربكات‌و مۆدێلێكی نوێی حكومڕانی بهێنێته كایه‌وه.\nهۆكاری دووه‌میش به‌بڕوای هۆگر په‌یوه‌ندی به به‌ڵێنه‌كانی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌وه هه‌یه "زۆربه‌یان جێبه‌جێنه‌كراون‌و له‌عێراق‌و هه‌رێم، گۆڕانكاری له ژیان‌و گوزه‌رانی خه‌ڵك رووینه‌داوه".\n"هێز‌و لایه‌نه سیاسیه‌كان به‌هێزترن له ده‌وڵه‌ت پڕوپاگه‌نده‌ی ئه‌وه ده‌كه‌ن كه بایۆمه‌تری‌و رێوشوێنه‌كانی كۆمسیۆن سودی نیه بۆ رێگری له ساخته‌كاری ئه‌مه‌ش واده‌كات جارێكی دیكه خه‌ڵك بێ ئومێد بێت له هه‌ڵبژاردن". رێكخه‌ری تۆڕی شه‌مس له‌باره‌ی هۆكاری سێیه‌مه‌وه وای وت.\nله هه‌رێمی كوردستان، 503 كاندید هه‌ن، له ناو 25 قه‌واره‌ی سیاسی كێبڕكێ ده‌كه‌ن له‌سه‌ر 46 كورسی په‌رله‌مان، سێ ملیۆن 144 هه‌زار‌و 730 كه‌س مافی ده‌نگدانیان هه‌یه\nبه‌شێكی دیكه له‌هاوڵاتیان ده‌چنه ئه‌و ریزه‌وه كه ده‌نگی خۆڵه‌مێشی ناوده‌برێن، بڕیاری بایكۆتیان نه‌داوه به‌ڵام یه‌كلانه‌بونه‌ته‌وه ده‌نگ به چ لایه‌نێك بده‌ن.\nسه‌روه‌ر عومه‌ر، مامۆستا، ده‌ڵێت "من خۆم له‌گه‌ڵ بایكۆت نیم‌و پێموایه بایكۆت خزمه‌ت به یه‌كێتی‌و پارتی ده‌كات، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا تا ئێستا هیچ لایه‌نێك به شایانی ئه‌وه نازانم ده‌نگ‌و متمانه‌ی خۆمی پێببه‌خشم".\nسه‌روه‌ر به"نیقاش"ی وت "هێزه ئۆپۆزسیۆنه‌كانی جارانمان له حكومه‌تدا بینیی‌و خراپترین ئه‌دایان پێشكه‌ش كردو ته‌نانه‌ت هه‌ندێكیان وه‌زیره‌كه‌یان خۆی به‌ده‌سه‌ڵات فرۆشت، ئه‌و هێزانه‌ی تازه‌ش هاتوونه‌ته مه‌یدانه‌كه یان پێشتر له لوتكه‌ی ده‌سه‌ڵات بوون، یان گومان له سه‌روه‌ت‌و سامان‌و په‌یوه‌ندییه ژێربه‌ژێره‌كانیان ده‌كرێت".\nیه‌كه‌مجاره له‌پاڵ یه‌كێتی‌و پارتی‌و گۆڕان‌و كۆمه‌ڵ‌و یه‌كگرتوو و سۆسیالیست حزبه دیاره‌كانی كوردستان، دوو حزبی دیكه‌ش به‌شداری هه‌ڵبژاردن ده‌كه‌ن ئه‌وانیش هاوپه‌یمانی بۆ دیموكراسی‌و دادپه‌روه‌ری به‌سه‌رۆكایه‌تی به‌رهه‌م ساڵح جێگری پێشووتری سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق‌و سه‌رۆكی پێشووی حكومه‌تی هه‌رێم، له‌گه‌ڵ جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ به‌سه‌رۆكایه‌تی شاسوار عه‌بدولواحیدی بزنسمان.\nسه‌روه‌ر به‌جۆرێك له‌نیگه‌رانییه‌وه باسی هه‌ڵوێستی خه‌ڵك ده‌كات "خه‌ڵكی ئێمه تا ئێستایش حیزب به فریادڕه‌س‌و فریشته‌ی ڕزگاركردن ده‌زانن، ئه‌وان گرنگیی به‌وه ناده‌ن ئه‌م حیزبه چه‌ندێك به‌ڵێنه‌كانی خۆی بردووه‌ته سه‌ر، ئه‌وان ته‌نها گوێ بۆ هاتوهاوار و بانگه‌شه ده‌گرن،هیچ كه‌سێك له‌سه‌ر به‌ڵێنه‌كان لێپرسینه‌وه له‌گه‌ڵ حزبه‌كان ناكات".\nرێكخه‌ری تۆڕی شه‌مس، پێیوایه ده‌نگه خۆڵه‌مێشییه‌كان زۆر له ده‌نگی مسۆگه‌ر جێگه‌ی بایه‌خی كاندید‌و قه‌واره‌كانن "چونكه ئه‌مان ده‌نگێكی زۆرن‌و شه‌ڕ له‌سه‌ر ئه‌م توێژه‌یه كه زۆر یاری‌و هاوكێشه یه‌كلایی ده‌كه‌نه‌وه". هۆگر چه‌تۆ وتیشی "چوار ته‌مه‌نی تازه ده‌چنه هه‌ڵبژاردن زۆر ئومێدییان به ژیانی سیاسیی نییه‌و ئه‌مانه ده‌توانرێت كارییان له‌سه‌ر بكرێت".\nله 15ی مانگی نیسانه‌وه بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن له كوردستان ده‌ستیپێكردوه به‌شێك له‌شه‌قامه‌كان به‌وێنه‌و لافیته‌ی كاندید‌و قه‌واره‌كان داپۆشراون، رۆژانه محه‌مه‌د ئه‌حمه‌د، كاتێك به ته‌كسیه‌كه‌وه به‌ناو شاردا ده‌گه‌ڕێت چاوی به‌ده‌یان وێنه‌و كاندید‌و دروشمی حزبه‌كان ده‌كه‌وێت، له هه‌مان كاتیشدا قسه‌ی گه‌رمی ناو ته‌كسیه‌كه‌ی باسی هه‌ڵبژاردنه، "به‌شێكی نه‌فه‌ره‌كان ده‌ڵێن ده‌نگده‌ده‌ن‌و به‌شێكی دیكه‌یان ده‌ڵێن ده‌نگناده‌ین، من خۆم سه‌دا سه‌د بایكۆتی پرۆسه‌كه ده‌كه‌م".\nئه‌گه‌رچی محه‌مه‌د له‌ڕوانگه‌ی ژیانی ئێستایه‌وه سه‌یری پرۆسه‌ی ده‌نگدان ده‌كات، به‌ڵام بۆ هه‌ندێك كه‌س دیوێكی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه.\nكه‌نعان سابیر (39ساڵ) له شه‌قامی مه‌وله‌وی سلێمانی له‌ساڵانی نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابردوه‌وه كۆنترۆڵی ته‌له‌فزیۆن‌و سه‌ته‌لایت ده‌فرۆشێت، له‌ئه‌سڵدا خه‌ڵكی كه‌ركوكن هه‌موو هه‌ڵبژاردنێك ده‌چێته كه‌ركوك ده‌نگده‌دات، "به‌ته‌مای ئه‌وه نیم یه‌ك حزب پاره‌م پێبدات، به‌ڵام هه‌ر ده‌چم ده‌نگ ده‌نگده‌ده‌م بۆچی عه‌ره‌بێك ده‌چێت ده‌نگ به‌قه‌واره‌كه‌ی خۆی ده‌دات بۆ من نه‌چم".\nكه‌نعان بۆ "نیقاش" وتیشی "ئه‌م چوار ساڵه‌ش كه قه‌یران بووه كاریگه‌ریشی له‌سه‌ر ژیانی من هه‌بووه، به‌ڵام هه‌ر ده‌چم ده‌نگده‌ده‌م له‌به‌ر خاتری كورد".\nمالیكی پاشه‌كشه ده‌كات‌و هێزه بچوكه‌كان سودمه‌ند بوون