ئاخاوتنه‌كانی حكومه‌تی عیڕاقی …..مه‌هدی كاوانی – Denegkan\nئاخاوتنه‌كانی حكومه‌تی عیڕاقی …..مه‌هدی كاوانی\nئاخاوتنه‌كانی حكومه‌تی عیڕاقی ، بێ ده‌نگی ده‌سه‌ڵاتی كوردی ، بانێكه‌و دووهه‌وای ئه‌وروپی ، قسه‌و باسێكی زۆر هه‌ڵده‌گرێ\nمۆفه‌ق ڕوبه‌یعی مو‌سته‌شاری ئه‌منی قه‌ومی عیڕاقی، ده‌ڵێ ڕێیكخراوی موجاهدین ڕێكخراوێكی تیڕۆڕیستیه‌و بریاری ئه‌وه‌مان داوه كه هه‌رچی زووه خاكی عیڕاق به‌جی بهێڵن جا بۆ ئێران بیانگێڕینه‌وه یان بۆ وڵاتی سێیه‌م، زیاتر به ڕای خۆم مه‌به‌ستی ئه‌وروپایه . له سیاقی ئاخاوتنه‌كانی ئه‌وه‌شی ڕاگه‌یاند ئه‌و كاتانه به‌سه‌ر چووه ڕێكخراوه تیڕۆڕیستیه‌كانی له بابه‌ت موجاهیدین و په‌كه‌كه و په‌ژاك بتوانن سنووره‌كانی عیڕاق له دژی ئێران و دراوسێكانمان به‌كار بهێنن.\nقسه‌م له سه‌ر ئه‌وه‌وه نیه كه مۆفه‌ق روبه‌یعی به ئاره‌زووی خۆی و به‌رژه‌وه‌ندی ئێران به پله‌ی یه‌كه‌م و توركیا به دواوه‌ی ئاخاوتن ده‌داو پله‌و پایه بۆ پارته سیاسیه‌كانی كوردو ناوچه‌كه داده‌نێو ، له ڕێگه‌یه‌وه چه‌ندی بۆ ده‌چێته سه‌ر یان نا.\nبه‌ڵام ده‌سه‌ڵاتی كوردی بۆ وا خۆی ده‌كاته كه‌چه‌جل و وه‌ڵامی لێدوانه به‌ڕه‌لایانه‌ی له بابه‌ت مۆفه‌ق روبه‌یعی و ئیدی و ئیدی ناداته‌وه كه نه‌توانن به‌و ڕاده‌یه له سه‌ر دۆزی كورد زمان درێژی بكه‌ن.\nده‌سه‌ڵاتی كوردی له‌چێ كه‌مه، بۆ وا خۆیان له به‌رامبه‌ر دۆزی كوردی به تایبه‌تی سه‌رتاسه‌ری وا به لاوازی نیشان ده‌ده‌ن. بۆخۆیان ئێستاكه له‌ناو ژیانی به‌ڕێوه‌بردنی حكومه‌ت، كارو كاردانه‌وه ده‌كه‌ن و ئه‌مه‌ریكیه‌كانیش بۆ هێزه‌كانی عیڕاقی و كوردی ئه‌گه‌ر به‌لای كوردیشه‌وه وه‌ك ده‌نگی ده‌وروبه‌ری نه‌یاری كوردی هۆنینه‌وه‌ی له سه‌ر ده‌كه‌ن دانه‌كه‌وتبن ، ئه‌وا با بڵێین وه‌ك یه‌كن. له ڕووی تفاقی جه‌نگی و هێزیشه‌وه ،وابزانم له گه‌ل ئه‌وه‌وه‌ش كه چڕی دانیشتوانی عه‌ره‌به‌كان سێ به‌رامبه‌ری كوردیه به‌ڵام دیسانیش له به‌ر ناڕێكی و دژایه‌تی عه‌ره‌به‌كان و….هه‌مدیسان به‌ڵای كوردی داكه‌وتووه. شاخه‌كانی كوردستانیش ، وه‌ها هه‌ڵكه‌وتووه كه یه‌ك نه‌فه‌ر به ئارپێچیه‌وه به‌رامبه‌ر ده‌بابه‌یه‌ك ، ده‌توانێ به‌رگری بكات.\nپه‌كه‌كه حه‌ره‌كه‌یه‌كی چه‌كداری به‌هێزه‌و شایه‌تیشمان ساڵی پار له‌به‌رده‌م هه‌موو ڕاگه‌یاندنی جیهانی باس و خواسه‌كان بۆ ئه‌و شوێنه ده‌گوازرانه‌وه كه سوپای توركی كه به‌هێزترین سوپای ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسته پاش ئیسڕایل و ئه‌مه‌ریكاش بۆ زانیاری و هه‌وڵگری و دانی زانیاری موخابه‌ڕاتی له ڕێگای قه‌مه‌ره‌سناعیه‌كان باشترین زانیاری له سه‌ر شوێنه‌كانی گه‌ریلا له قه‌ندیل و ده‌ورو به‌ری پێ ده‌دان،كه‌چی خۆیان پێ ڕانه‌گیراو له به‌رامبه‌ر گه‌ریلا شكان و به ناچاری هێزه‌كانی خۆیان كشانده‌وه. له ڕووی سیاسیش له توركیا جگه‌له‌وه‌ی كه په‌كه‌كه هیزێكی سیاسی و ڕێكخراوه‌یی و جه‌ماوه‌ری له كوردستانی باكورو ته‌واوی توركیا به‌هێزه، له ڕووی چالاكی سیاسی و ڕێكخراوه‌یی و جوله‌ی دبلۆماسی له ئه‌وروپا زۆر به‌هێزن و له به‌شه‌كانی تری كوردستانیش به‌ش به‌حالی خۆیان هه‌نه، ده‌ته‌په‌ش به‌و ٢٥ ئه‌ندام په‌ڕله‌مانانه‌یان وێڕای زو‌ڵمی فرت وفێڵی هه‌لبژاردنیان لێ كراوه، به‌ڵام گه‌ڵێ له چاو قه‌واره‌ی خۆیان له توركیاو به‌شی كوردستان چاڵاكن. له دیوی كوردستانی ڕۆژهه‌ڵاتیش په‌ژاك و بزاڤی چه‌كداری تریش لێره‌وله‌وی به‌ده‌ركه‌وتوون و بزاڤی سیاسیشیان ئه‌گه‌ر وه‌ك پێویستیش نه‌بێ به‌ڵام ئه‌گه‌ر كۆمه‌كی باش بكرێن به‌خێراتر به‌گه‌ڕ ده‌كه‌ون . له‌و به‌شه‌كوردستانه‌ی به‌به‌ر سوریاش كه‌وتووه خراپ نینه.\nحكومه‌تی كوردیه كه ئه‌و په‌ڕه‌گرتنه كوردیانه به خراپ وه‌رده‌چه‌رخێنێ ، ئه‌گینا جولانه‌وه‌یه‌كی سیاسی و چه‌كداری و جه‌ماوه‌ری ژیكه‌له‌ییان هه‌یه. ده‌شبینین لێره‌و له‌وێ له لایه‌ن هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكاو قوه‌ی سیاسی ئه‌وروپا هه‌ولی ئه‌وه ده‌ده‌ن كه تالیبان له بن ده‌ستی قاعیده ده‌ربێنن و بیانخه‌نه ناو پڕۆسیسی سیاسی، ئه‌و شه‌ڕه‌ی هه‌رێمی غه‌زه‌ش حه‌ماس بۆ خۆیان زیاد له پێویست توندن ئه‌گه‌ر نا ئه‌وانیش ده‌خرێنه ناو پڕۆسیسی سیاسی. وابزانم توانای په‌كه‌كه ئه‌گه‌ر له تالیبان و حه‌ماس زیاتریش نه‌بێ، ئه‌وا هیچی كه‌متر نیه له‌وان . خۆ ئیسرایل هه‌رێمی غه‌زه‌ی تا ڕاده‌یه‌ك به ته‌واوه‌تی كاول كردو قسه‌و باسیش له سه‌ركه‌وتنی حه‌ماس ده‌كرێ . خۆ شه‌ڕی قه‌ندیل وه‌هاش نه‌بوو ، شه‌ڕه‌كه‌ش له ناو ئه‌و شوێنانه نه‌بوو كه چڕی دانیشتوانی زۆره كه‌چێ له به‌ره‌كانی شه‌ڕ گه‌ریلا سه‌ركه‌وت و وای له سوپای توركی كرد كه به ناچاری هێزه‌كانی خۆی بكێشیته‌وه. له ڕووی كوشت و كوشتاریش ئیسڕایل نزیكه‌ی ٧ هه‌زار بریندارو كوشتنی له فه‌له‌ستینیه‌كان كرد با خه‌لكێكی مه‌ده‌نی زۆریشی له‌گه‌ڵدابووبێ، كه‌چی كوژراوی خۆیان له ١٠ كه‌س كه‌متر بوو له گه‌ڵ هه‌ندێ له ١٠٠ بریندار زیاتر ، كه‌چی له شه‌ڕی قه‌ندیل كوژراو و برینداره‌كانی سوپای توركی چه‌ند به‌رامبه‌ری گه‌ریلا بوو. ئه‌وه كورد و حه‌ره‌كه‌ی سیاسی و حكومه‌تی كوردی خه‌مساردبوو كه نه‌یتوانی وه‌ك عه‌ره‌ب و ئیسلامه‌كان ئاسا شه‌ڕه‌كه بگه‌یننه ناو هه‌موو ماڵی خیزانی جیهانی، ئه‌گینا ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ی گه‌ریلا ئه‌گه‌ر توێژینه‌وه‌ی باشی له سه‌ر بكرابایه دوو ئه‌وه‌نده‌ی تر كیشه‌ی كوردی ده‌برده پێشه‌وه . عه‌ره‌به‌كان له سه‌ر ملیۆن و نیوێكی هه‌رێمـی غه‌زه دونیایان هێنایه وه‌ڵام كه‌چی خواستی نه‌ته‌وایه‌تی زیاتر له ٢٥ ملیۆن كوردی له توركیاو ١٢-١٥ ملیۆنی كوردستانی ئێران و ٢ملیۆن كه‌سی كوردستانی به‌به‌رسوریا كه‌وتووه ده‌مریندرێ و له هه‌ندی ده‌نگ به‌ولاوه ئه‌وانی تر نه‌ك قسه‌ی پێوه ناكه‌ن به‌لكو له ڕێگاشیه‌وه ده‌نگی جیهانیشیان ڵال كردووه كه نه‌زانن جۆری كێشه‌كه‌ش چیه.\nمۆفه‌ق روبێعی و ئیدی و ئیدی كه لێدوان و زماندریژی له دژی دۆزی كورد ده‌ده‌ن ، ته‌نیا ئه‌وه‌یان له سه‌دام كه‌متره كه ده‌سه‌ڵاتیان نیه ، ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌شیان هه‌بوایه ئه‌گه‌ر له ویان خراپتر به سه‌ر كوردان نه‌هێنابایه ، ئه‌وا ڕێكاو ڕێك وه‌ك ئه‌ویان ده‌كرد . ئه‌مه له لایه‌كه‌وه ، له لایه‌كی تریشه‌وه ئه‌وان كه ده‌بینن هیج ده‌نگێكی حكومه‌تی كوردی نیه كه داكۆكی له ڕه‌وای كێشه‌ی كورد له هه‌موو پارچه‌كان بكاو زیاد له‌وه‌ش كه ده‌بینن لوجنه‌ی ته‌نسیقی حكومه‌تی عیڕاق و حكومه‌تی كوردی و ئه‌مه‌ریكاو توركیا كاره‌كانیان له هه‌ولێر به‌ڕێوه ده‌به‌ن له پێناو ئه‌وه‌ی چۆنچۆنی ڕێوشوێنی گونجاو له بواری سه‌ربازی و موخابه‌راتی بۆ له‌ناو بردنی په‌كه‌كه داڕێژن ، له ڕێگایه‌وه خه‌لكانی وه‌ك مۆفه‌ق روبه‌یعی به زیاتر به‌ده‌ر ده‌كه‌ون.\nئاشكه‌رایه كه ڕێكخراوی موجاهیدینی خه‌لك له ڕێگای سه‌رۆكه چالاكه‌كه‌یان خاتوون مریه‌می ڕه‌جه‌وی بۆ ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه له هه‌وڵی كاری دبلۆماسی له‌و بابه‌تانه‌یه كه ڕێكخروه‌كه‌ی له خانه‌ی تیڕۆڕستی ده‌ربهێنێ و له شوێنیه‌وه مامه‌له‌ی سیاسی له گه‌ڵدا بكرێت و هه‌وڵدانه‌كانیشی په‌ره‌سه‌ندنی ته‌واوی به خۆوه گرتووه كه ئه‌وروپا به ئه‌ری ده‌نگی بۆ بدات و هه‌میشه ئه‌وه‌شی دووپات كردۆته‌وه كه ناولێنانی ڕێكخراوه‌كه‌یان له لیستی ئیرهاب ته‌نیا بۆ ڕازی كردنی ئێرانه تاوه‌كو گفتوگۆكانی ئه‌وروپاو ئه‌مه‌ریكا له مه‌ڕ لابردنی چه‌كی نه‌وه‌وی ئێران به ئامانج بگات.\nله سه‌ر لێدوانه‌كه‌ی مۆفه‌ق روبیعیش ئێستاكه به‌شی زۆری بڕیاربه‌ده‌ستانی ئه‌وروپا ده‌ڵێن، ئه‌وروپا وه‌ختی خۆی به هه‌له ئه‌و ڕێكخراوه‌ی خستۆته خانه‌ی ئیرهابه‌وه‌و ده‌بێ بۆ له‌مه‌و دوا ئه‌و ناوه‌ی له سه‌ر هه‌ڵبگیرێ و سیاسیانه مامه‌له‌ی له گه‌ڵدا بكرێ.\nئا لێره‌یه‌وه له به‌ر ئاخاوتنه نابه‌جێیه‌كانی زۆر له سه‌رانی حكومه‌تی عیڕاقی و بێ ده‌نگی ده‌سه‌ڵاتی كوردی و بانێكه‌و دووهه‌وای ئه‌وروپی ، قسه‌و باسیكی زۆر هه‌ڵده‌گرێ.\nله كاتێكدا كه‌حكومه‌تی عیڕاق به ئاره‌زووی خۆی له دژی موجاهیدین و ناولێنانه‌كانی له به‌ر خاتری ئێران لێره‌و له‌وی له سه‌ریان ئاخاوتن ده‌دا قسه‌گه‌لێك نینه و ده‌چێته خانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی سیاسی ناوچه‌كه وه‌ك بگوترێ هه‌ربابایه‌و ڕێزبه‌ندی سیاسی وه‌ها ده‌كا كه ئه‌گه‌ر دۆستمان بیت باشی ئه‌گه‌ر نا تیڕۆڕستی. پێشم وانیه ئه‌و جۆره لێدوانانه له قسه‌كردن به‌و لاوه هیچی تر بگه‌یه‌نێ چونكه ئاخاوتن لێده‌ره‌كان له ناو مه‌ركه‌زی بڕیار نینه. موجاهیدینی خه‌لقیش مادامه‌كینێ ئه‌وروپاو ئه‌مه‌ریكا له پشتیانه‌و دژی ئێرانن قسه‌گه‌لی مۆفه‌ق روبیعی و ئیدی و ئیدیش چ جۆره مانایه‌كی ئه‌وتۆ ناگه‌یه‌نن. كه ئه‌وروپاش ئه‌وانی تاوه‌كو ئێستا له ناو لیستی تیڕۆڕ هێشتۆته‌وه‌و سه‌ركۆزیش له دوا قسه‌كانی ده‌ڵێ با جارێ وه‌ك خۆیان بمێننه‌وه، تاكتیكه‌و به‌س و هیچی تر و ره‌نگه هه‌ندێ ماوه‌ی میژوویی بخایه‌نێ. به‌ڵام ئه‌و بانه‌و دووهه‌وایه‌ی ئه‌وروپی و وڵاته بریار به‌ده‌سته‌كانی جیهانی تا كه‌ی. ده‌بێ بۆ په‌كه‌كه تیڕۆرست بێ و موجاهیدینیش له ناو ئه‌و لیسته ده‌ربهێنرێ.ده‌بێ بۆ و هه‌تا كه‌ی بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی خۆیان ناو و ناولێنان له ئه‌م و ئه‌و بنێنه‌وه.\nئه‌وروپا مادام ده‌ڵێ په‌كه‌كه تیڕۆڕیسته ، ده‌با به‌دوای ئه‌و قسه‌یه‌ش چوار لێدوانی له سه‌ر دۆزی كورد له توركیا بكردبایه‌كه مافی ٢٥ ملیۆن كوردی لای خۆیان له بچووكترین مافیان كه ئاخاوتنیانه به‌زمانی نه‌ته‌وایه‌تی و لێیان قه‌ده‌غه كراوه. ده‌با كه به په‌كه‌كه ده‌ڵی تیڕۆڕیستن دوو به‌لگه‌ی ئه‌وانی له تیڕۆڕستی بهێنابایه‌وه كه خه‌لكی بی دیفاع ده‌كوژن یان له شوێنه قه‌ڵه‌باڵغه‌كان به كاری خۆته‌قینه‌وه‌و دانانه‌وه‌ی میل خه‌لكی سڤیل ده‌كوژن وه‌ك كه هێزه‌كانی قاعیده‌وه توندڕه‌وی ئاینی له عیڕاق كه مۆفه‌ق روبه‌یعی به موجاهید ناویان ده‌با ده‌یكه‌ن ، كردبایانه ، ئینجا با ئه‌وروپا بهاتبایه لێدوانی له سه‌ر كردبانه ، یان وه‌كو ئه‌وه‌ی حه‌ماس ده‌یكا له خۆته‌قینه‌وه‌كان و هاویشتنی موشه‌كی دوور بۆ ناو خه‌لكی سڤیلی ئیسڕایلی. ئه‌خر به من ناڵێن كوێی كارو كرده‌وه‌كانی په‌كه‌كه به تیڕۆڕیست ده‌شوبهێنرێ ، ئه‌وان تیڕۆڕیستن به‌س له به‌ر ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر خاكی خۆیان داكۆكی ده‌كه‌ن. كوا په‌كه‌كه وه‌ك قاعیده‌و حه‌ماس و حیزبولله‌و ڕێكخراوه تیڕۆڕیه ئاینه‌كانی براده‌ری مۆفه‌ق روبه‌یعی وه‌ك بڵێ له سه‌ر كه‌دی دارێ نایه‌مه خواره‌وه‌و به‌شی من هه‌ر كوشتن و كوشتاریه . ئه‌وان واته په‌كه‌كه له سه‌ر ئه‌رزی واقیع نزیكه‌ی ١٠ جار ده‌بێ یه‌كلایه‌نانه له دژی سوپای توركی شه‌ڕیان ڕاگرتووه به‌س بۆ ئه‌وه‌ی كێشه‌كه‌یان له ڕێگای ئاشتی چاره‌سه‌ر بكرێ. له به‌ر خاتری ئه‌مه‌ریكاو مه‌سعود بارزانی ١٢ سه‌ربازی توركیان كه له به‌ره‌كانی ڕوبه‌ڕوبوونه‌وه به‌دیل گرتبوو و به‌بێ موقابیل ئازادیان كردن كه‌چی ئیسرایل ئه‌وه چه‌ند ساڵه پێوه‌یه جوندیه‌كی خۆی كه له لایه‌ن حه‌ماسه‌وه به‌دیل گیراوه، به‌رامبه‌ر موقابیلێكی زۆره‌وه به‌ربدات ، تا ئێستا بۆی نه‌كراوه . ئه‌خر نێوانی ڕێكخراوه تیڕۆڕیه‌كانی ئاینی و قاعیده كه جه‌نابی موفه‌ق روبه‌یعی داكۆكیان لێ ده‌كات و به موجاهید ناویان ده‌با و به په‌كه‌كه‌و په‌ژاكیش ده‌ڵێ تیڕۆریست، به‌من ناڵێی چه‌ندی ده‌چێته خانه‌ی ڕاستی. خۆ ئه‌گه‌ر په‌كه‌كه‌ش هه‌ندێ كاری خۆته‌قینه‌وه‌ی دژی مه‌سئوله‌كانی له بابه‌ت مۆفه‌ق روبه‌یعی بكردبایه، پێم وانه‌بوو بیانتوانیبایه وا به‌بێ په‌رده زماندرێژی له سه‌ر تێكۆشه‌ران و كوڕانی چیا بكه‌ن.\nئومێد هه‌یه له خولی ده‌سه‌ڵاتی ئێستای ئۆباماو ئه‌و قه‌یڕانه ئابووریه سه‌خته جیهانیه‌و كێشه‌و ته‌نگوچه‌له جیهانیه به‌ره‌و زیاد بووه‌كانی ، گۆڕانكاریش له سه‌ر هه‌لوێستی وڵاته بڕیار به‌ده‌سته‌كانی جیهانی له سه‌ر ئه‌و به‌ئاره‌زووبوونه‌ی خۆیان له مه‌ڕناوڵینانه‌كانیانه‌وه ، گۆڕانی به سه‌ر دابێت.\nئۆبامه له كاتێكاو به پێچه‌وانه‌ی بۆش ده‌ڵێ ئێمه هه‌قمان له خه‌یاری وڵاتان نیه‌و ده‌مانه‌وێ له به‌رژوه‌ندی هه‌ردوو لامان ڕه‌نگدانه‌وه بكه‌ین. هه‌ق وایه ئه‌و به‌ڕێزه‌ش ئیزافه‌یه‌كی تر بخاته سه‌ر ئاخاوتنه‌كانی و بڵێ . ئۆپۆزسیۆنی سیاسی و لایه‌نه یاخی بووه‌كان كیشه‌ی خودی وڵاتانه‌و ئه‌وان بۆ خۆیان ئازادن كه چۆنچۆنی له گه‌ڵیان ده‌جولینه‌وه‌و كاری ئێمه‌ش بۆیان بۆ هه‌ردوولایان خێرخوازانه ده‌بێت نه‌ك له دژی لایه‌كیان كۆمه‌كی ئه‌وی تر بكه‌ین ، كاری وه‌ها وێڕای كه‌م و كورتیه‌كانیشی به‌ڵام هه‌مدیسان مادامه‌كینێ دوژمنمان نی دۆستیشمان مه‌به . به‌ڵام ئه‌گه‌ر له ڕووی به‌ها مرۆڤایه‌تیه‌كان له ئاخاوتنه‌كانی ئۆبامه ڕامینێین ، هه‌ق وایه ئه‌و به‌ڕیزه پشتی چه‌وساوه‌كان و زولم لێكراوه‌كان و ئه‌و نه‌ته‌وانه بێت كه تاوه‌كو ئێستا مه‌سه‌له‌ی ئازادی خاك و سه‌ربه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تیان هه‌لپه‌ساردراوه‌و ده‌سه‌ڵاتی باڵاده‌ستی جیهانیش به مه‌زاجی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانیان ناویان لی ده‌نێن و دوێنی به موجاهیدینیان ده‌گۆت تیڕۆڕیست و ئێستاش ده‌ڵێن ده‌بێ ئه‌و ناوه‌ی له سه‌ر هه‌ڵگیرێ وه‌ختی خۆی به ڕێكخراوی فه‌تحی فه‌له‌ستینی و ئیتریشیان ده‌گوت تیڕۆڕیست و ناوه‌كه‌ش له سه‌ریان هه‌لگیرواوه له‌وانه‌ی بۆ دوا ڕۆژ له سه‌ر په‌كه‌كه‌و حه‌ماس و حیزبولله و ئی تریش به قاعیده‌شه‌وه گۆڕان له هه‌ندێكیان ، له ناوڵینانه‌كانیان ڕوو بدات.\nPrevious کێ بێ ئه‌ده‌ب و به‌ره‌ڵایه؟….ئاسۆ جه‌بار\nNext بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن یان ته‌بلیغاتی جه‌نگی!…حه‌مه غفور


ئه‌رێ ته‌ماشه‌كرنا یاریێن ته‌پاپێ دێ كارتێكرنێ ل ساخله‌مییا ددلی كت؟ – مالپه‌رێ خابير\nسەرەتا / به‌شێن مالپه‌ری / ساخلەمی / ئه‌رێ ته‌ماشه‌كرنا یاریێن ته‌پاپێ دێ كارتێكرنێ ل ساخله‌مییا ددلی كت؟\nئه‌رێ ته‌ماشه‌كرنا یاریێن ته‌پاپێ دێ كارتێكرنێ ل ساخله‌مییا ددلی كت؟\nأ.ن 2018-06-10\tساخلەمی لابردنی بۆچوون 100 بینین\nد ده‌مێ ژمارتنا دژه‌كی بۆ ده‌سپێكرنا كومپییا 21 ژ كاسا جیهانی ل رۆسیا ده‌سپێكری، شه‌هره‌زایێن ساخله‌میێ هشیارییان ددن ژ ته‌ماشه‌كرنا یارییان بۆ تووشبوویێن نه‌خوه‌شیێن دلی، كو دبت ده‌ره‌نجامێن خراب لسه‌ر ساخله‌میێ هه‌بن.\nئه‌ڤ ئاهه‌نگا ته‌پاپێ ئاسێتن بلند یێن ته‌ماشه‌كرنێ ب خوه‌ڤه دگرت و جه‌ماوه‌رێ هه‌ر هه‌لبژارتییه‌كێ هاندانا هه‌لبژارتیێ خوه دكت و ده‌مێ دشێكت ژی هه‌مان تاما سه‌ركه‌فتنێ ب شێوه‌یێ نه‌رێنی وه‌ردگرت.\nد ڤی ده‌رباره‌ی دا مالپه‌رێ “n-tv” یێ نووچه‌یی یێ ئه‌لمانی دیاركر كو یاریێن ته‌پاپێ دبت كارتێكرنێ ل دلی بكن و ببنه ئه‌گه‌رێ مرنێ، و ئه‌ڤ چه‌نده چه‌ندین ڤه‌كولینان دیاركریه، كو فشاراهه‌ست و سوزان د پتریا جاران دا ئاستێ لێدانێن دلی زێده دكت و فشارا خوینێ بلند دكت، و هوسا زیانێن ساخله‌می یێن مه‌زن دێ ژێ په‌یدابن.\nتوماس ماینرتز ژ ده‌زگه‌هێ دلی یێ ئه‌لمانی گوت “كه‌سێ خودان دلێ ساخله‌م د ته‌ماشه‌كرنا یارییان دی ژبه‌ر لێدانێن دلی نانالت، به‌لێ كار ل ده‌ڤ نه‌خوه‌شێن دلی جودایه، كو دبت تێكچوونا هه‌ست و سوزان ببته مه‌ترسی لسه‌ر ژیانا وان”.\nو ڤه‌كولینه‌كا ژ لایێ زانینگه‌ها میونشن یا ئه‌لمانی ڤه هاتیه ئه‌نجامدان دیاركر كو ل ده‌مێ یاریێن هه‌لبژارتیێ ئه‌لمانیا ل كاسا جیهانییا 2006، سێ جاران پتر ژ ژمارا ستاندارد یا تووشبوویێن نه‌خوه‌شێن دلی سه‌ره‌دانا نه‌خوه‌شخانه‌یان كرینه ب ئه‌گه‌رێ ئاریشه‌یێن دلی یێن دژوار.\nدواتر ل هندێ قوتابی ژ نمرێن تاقیكرنێ پتر بده‌ستڤه‌دئینن.\nدواتر رویدانێن خوه‌كوشتنێ ل ئه‌مریكا به‌ره‌ڤ زێده‌بینێ چووینه .


رێگاي ئێوه خۆڕھه ڵاتي ناوين » شێخمۆس: پ‌ك‌ك به‌رگری له یه‌کپارچه‌ییی خاکی سووریا ده‌کات\nئاریه‌ن شێخمۆس شاره‌زای کاروباری سیاسیی سووریا ده‌ڵێت: ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندیی سووریا ده‌یه‌وێت ناوچه‌ی ژێر کۆنتڕۆڵی کورد هاوشێوه‌ی ئه‌و ناوچانه کۆنتڕۆڵ بکاته‌وه که له ڕێگای شه‌ڕ یان له ڕێگای ئاشتییانه‌وه کۆنتڕۆڵی کردوووه و خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی باکوور و خۆڕهه‌ڵاتی سووریاش نه ئاشته‌وایی قبووڵ ده‌کات و نه پێشوازی له شه‌ڕ ده‌کات.\nناوبراو گوتیشی: له‌لایێکه‌وه به‌رپرسانی کوردی سووریا هه‌میشه پێشوازییان له ئه‌نجامدانی دانووستان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی کردوووه و چه‌ندین کۆبوونه‌وه‌شیان له‌گه‌ڵ دیمه‌شق ئه‌نجام داوه به‌ڵام ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی دانووستانه‌کان به‌هه‌ند وه‌رناگرێت. پێویسته ڕووسیا و ئێران وه‌ک هاوپه‌یمانیی ده‌وڵه‌تی سووریا گوشار بخه‌نه سه‌ر دیمه‌شق که دانووستان ئه‌نجام بدات و دانووستانه‌کان به‌هه‌ند وه‌ربگرێت.\nشێخمۆس له درێژه دا وتي: باڵي سوري په که که واته يه په گه و په يه ده ئیدعای جیابوونه‌وه ناکات و به‌رگری له یه‌کپارچه‌ییی خاکی سووریا ده‌کات و له‌م ڕێبازه‌شدا زۆرێک له ئه ندامان و کاديراني کوژراون. دانووستانی نێوان ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی و کورده‌کان درێژه‌ی ده‌بێت ئه‌وه‌ش ئه‌گه‌ر گوشاری هه‌ندێک لایه‌نی‌تر وه‌ک ئێران و ڕووسیا و ئه‌مریکا کارتێکه‌ریی تێدا بێت. بابه‌تی دیکه پاککردنه‌وه‌ی باکووری ڕۆژئاوای سووریا له تیرۆریستان و سوپای تورکیایه. بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی عه‌فرین و جرابلۆس و ناوچه‌کانی‌تر هاوکارییه‌کانی نێوان خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ڕووسیا، ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندیی سووریا و ئێران گرینگایه‌تییێکی زۆری هه‌یه. ئێران وڵاتێکی به‌هێز و کارتێکه‌ر له خاکی سووریایه و پێویسته له‌مباره‌وه هاوکارمان بێت.\nبرچسب ها : pkk , pyd , ypg , ئاریه‌ن شێخمۆس , ئێران , پ‌ك‌ك , په‌كه‌كه , په‌يه‌ده , روسيا , يه‌په‌گه


بە بۆنەو ڕۆ ئۆروپایی فرەزوانی، ٢٦ مانگەو سێپتامبری.\n٢٦و مانگەو سێپتامبروو گرد ساڵێو جە ئۆروپانە ڕۆ ئوروپایی فرەزوانین. ئی ڕۆوە بە وەرنیاروو شۆراو ئۆروپای جە ساڵەو ٢٠٠١ی، کە ساڵەو فرەزوانی بێ جە سەرانسەرو ئۆروپاینە، پێسەو رۆ ئۆروپایی فرەزوانی دەسنیشان کریا. چا ساڵەولای گرد ساڵێو چی ڕۆنە بە مەراسمێ وچالاکیێ جۆراوجۆرێ جە وەڵاتە ئۆروپایەکانە جەژنەو ئی رۆیە گیریۆ و چی جەژنانە ڕێز جە فرەزوانی گێریۆ و بانگەشە کریۆ پەی پارێزنای فرە زوانی و فێربەی چنزوانی. ھەر پی بۆنەوە پەیوازەن کە ئێمەیچ بەشدارێ ئی جەژنا بیمێ و چالاکیەکاو وێما وزمێ پاڵوو ئوروپایەکا و پەی ئەشناسای و ھەرپاسە پەی پارێزنای زوانەکەیما ھەوڵ وتەقلاو وێما وزمێ ھەرمانە. پەڕ بەدل ئی ڕۆوە جە گردلایەتا پیرۆز بۆ.\nنزیکەو ٨٠٪ حەشێمەتوو دنیاێ دوەزوانی یان چنزوانین. ئینە پا مانانە کە چنزوانی دیاردێو گردی و سروشتی و وەروەڵاوەن بەڵام تەکزوانی دیاردێو دەگمەن و وەرتەسکەن. ئا کەس و لایەنا کە ھیشتا چی واقێعیەتەیە نیاواێنێنە و یان گەرەکشا نیەن بیاوانە و وەرموو تەکزوانی وینا، یەکجار بە ھەڵەرە لوانێ و جە دماڕۆنە سەرەشا تەقۆ تەوەنە سەختەکاو کۆساڵانی و شاھۆیرە. بە تایبەت چی سەردەمەنە کە بە سەردەموو گلۆبالیزاسیۆنی نامێ نریۆ و یۆ جە تایبەتمەندیەکاش ئێژایی داین بە فرەزوانی، وەرم وینای بە تەکزوانیەو شەوێ(کابوس)ش ئینا شۆنیوە و هیچیەتەر!! یۆ جە تایبەتمەندیەکاتەری ئی سەردەمیە دیاردەو کۆچکەردەی و یاگەفاڕێ حەشیمەتوو گلێرگاکان کە بۆ بە هۆکاروو بەوجووڎڎڎئامای گلێرگەی فرەزوانی. ئی دیاردە، دیادێو گلێرگەیی تازەن و سەرنجوو کۆمەڵشناسەکاش پەی لاو وێش ھۆرکشتەن و پەیچۆریێ فرێش سەرەو کریا. چی پەیچۆریانە فرەزوانی ئێژایی تایبەتوو وێش ھەن و زانایاو ویەروو کۆمەڵشناسی ئی ئێژایچشە پەنە مەڎا.\nفرەزوانی چێشەن و تایبەتمەندیەکاش کامێنێ:\nا. تاکی فرەزوان:\nفرەزوان یان چنزوان بە تاکێو یان ئانزانێو وچیۆ، کە توانایی ئەنەیاوای و قسەکەردەی بە لای کەمەوە دوێ یان چن زوانێش ھەن و متاوۆ جە ویەرێ جۆراوجۆرێ ژیوای ڕوانەیشەنە بەکارشا بارۆ . ئینە لای کەموو ئی بەھرەمەڎڎڎینە و پەی ئا تاکانە کە جە وانای و نویستەی بێ بەشێنێ. ئا تاکا کە جە وانای و نویستەیچ بەهرەمەنڎێنێ، جیا جە ئەنەیاوای و قسەکەردەی، تاوا پا زوانا بواناوە و بنویسایچ.\nهۆکارێ فێربیەی تاکێ فرەزوانێ فرێنێ، پەی نموونەی:\nفێرگە: زاڕۆڵێو هەورامی زوان کە جە مەریوانەنە ملۆ فێرگە، مجبورەن زوانی فارسی، کە زوانوو دەسەڵاتین فێر بۆ. هامکات چەنی ئانەیە پێوەڎڎێ ڕوانەش ھەن چەنی زاڕۆڵێ سۆرانی زوانێ و چاڎڎشایؤەو سۆرانی فێر بۆ.\nگلێرگەی تێکەڵاو: جە گلێرگێوەنە کە فرەزوانی دیاردێو ئاساین و تەنانەت ھامسای دیوا بە دیوار زوانێتەرش ھەن و ڕوانە پێوەڎڎڎی کۆمەڵایەتیش چەنی ھامساکەیش ھەن، ھۆکارێوەن پەی فێربیەی زوانوو ھامساکەیش.\nکۆچبەری: ئا کۆچبەرا کە بە هەر هۆکارێو وەڵاتوو وێشا مازا جیای و جە وەڵاتێو غەریبەبنە گرساوە، مەجبوورێنێ زوانوو ئا وەڵاتیە فێرێ با، بەڵام یانەنە و دلێ وێشانە هەر بە زوانی ئەڎڎایی وێشا بەینوو وێشانە و چەنی زاڕۆڵەکاشا قسێ کەرا.\nھاندەری(انگیزە): تاکێو کە وێش پەنەش وەشەن یان بەرنامێو تایبەتش پەی ئایەندەیش ھەن و ملۆ زوانێو دیایکریا فێر بۆ.\nب. مەحاڵ یان شاری فرەزوان:\nبیەی وەروەڵاوو دوێ یان چن زوانێ جە مەحاڵێوەنە کە ڕوانە ئی زوانا بەکار میا، چ دلێ خانەوادەکانە چ دلێ گلێرگەینە. مەریوان و هەڵەبجە دوێ نموونێنێ کە هەم هەورامی و هەم سۆرانی پاڵوو یۆینە بیەیشا هەن و هەم یانەنە و هەم گلێرگەنە شان بەشانەوو یۆی هەرمانەشا پەە کریۆ.\nپ. وەڵات یان قەوارەی سیاسی فرەزوان\nڕەسمیەتی ئیداری و کۆمەڵایەتی و مێدیایی(دەنگوڕەنگیاونەری) دوێ یان چن زوانێ جە مەحاڵێوەنە یان شارێو تێکەڵەنە یان جە چوارچێوەو قەوارێو سیاسینە. چی یاگانە پەی نموونەی تابلوێ جاڎەکا، دووکان و بازارەکا، ئیدارە و ھەرمانگاکا، نامێ ئیداریێ، نویسیای ڕائەرمانیێ (دستور العمل) پەی بەکارئاردەی دەواودەرمانی و کەلوپەیلی و... بە چننە زوانێ منویسیا و وچیا. سویس و بلژیک و... نمونێ ئی وەڵاتانێ.\nجە کۆتایینە واتەو زانایاو ویەروو پەروەردەی جە ویر نەکەرمێ کە ماچا: زانای هەر زوانیو، کرێڵێوەن پەی کەردەیەو دنیایە تازێ و فەرهەنگێوە تازەی. هەر ئانزانێو کە چن زوانێ بزانۆ، پیسەن بیەی چن ئانزانا جە جەسێوەنە.\n٢٦\_٩\_٢٠٢٠ - ئاڵمان


کۆچی‌دوایی باوکی یەکێک لە شەهیدانی حیزبی دێموکرات لە ناوچەی پیرانشار\nباوکی یەکێک لە شەهیدانی حیزبی دێموکرات لە شارەدێ پەسوێی پیرانشار دوای تەمەنێک ژیان بە ڕووسووری ماڵاوایی لە ژیان کرد.\nبە پێی هەواڵێک کە بەدەستمان گەیشتووە، ئەحمەد پوورمحەممەد باوکی شەهید محەممەد پوور محەممەد خەڵکی پەسوێ لە ناوچەی پیرانشار رۆژی یەکشەممە ڕێکەوتی ١٥ی ڕەزبەر بە هۆی نەخۆشییەوە ماڵاوایی لە ژیان کرد.\nکاک ئەحمەد پوورمحەممەد وەکوو زۆربەی کەسوکاری سەرفەرازی شەهیدانی حیزب و گەل ، لەماوەی ژیانی‌دا بە هەڵسوکەوتی کوردانەو بوێرانە نموویەکی بەرچاو لە خۆڕاگری و نیشتمانپەروەری بوو.\nبە گوتەی ناسیاوانی یەکێک لە ئاواتە هەرگرینگەکانی کاک ئەحمەد پوورمحەممەد سەرکەوتنی نەتەوەکەی و بەدیهاتنی خەون و خۆزگای شەهیدانی حیزبی دێموکرات و بزووتنەوەی گەلی کورد بوو و ، هەر بەوئاواتەش سەری نایەوە.\nناوبراو باوکی شەهید محەممەد پوورمحەممەد ناسراو بە دوکتور، کادری بەوەجی تەشکیلاتی کۆمیتەی شارستانی نەغەدە بوو ، کە لە نێوان ساڵەکانی ٦٠ و ٦١ی هەتاوی لە ناوچەی شاروێرانی مەهاباد، لەگەڵ پۆلێک لە تێکۆشەرانی دێموکرات دەکەوێتە بۆسەی بەکرێگیراوانی ڕێژیم و پەیوەست دەبێ بە کاروانی شەهیدانەوە.\nڕاگەیاندنی حیزبی دێموکراتی کوردستان وێڕای بەرزڕاگرتنی یادی شەهید محەممەد پوور محەممەد، پرسەو سەرەخۆشی خۆی پێشکەش دەکا بە سەرجەم کەسوکار و بنەماڵەی خوالێخۆشبوو کاک ئەحمەد و، خۆی لە خەم و پەژارەیان بە بەشدار دەزانێ.\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 9403 جار بینراوە| بینێره| چاپ


فەرەیدون کونجرینی: پەنابەر و ڕیـفراندۆم !؟\nبەنابەرو خوێنەری ئازیز ، بیروڕام لەم نوسراوەدا ئەوەنیە کە لەگەڵ سەربەخۆۆیی نەتەوەکەماندا نەبین بەڵکو بەپێجەوانەوە چونکە هەر نەتەوەیەک خاوەن کلتورو ئاڵاو ئاین و زوبانێکی تایبەتبێت واتا خاکیشی هەیە، ئێمەی نەتەوەی کورد بێبەشــ نین لەو خاکە بەپیتە سروشتیە کانزایە بەرفراوانەو حەقی خۆشمانە ببینە دەوڵەت، بەلام...\nفەرەیدون کونجرینی: گۆڕان و پارتی " ڕیفراندۆم و کورسی\nتا ئەم ساتەوەختە بزوتنەوەی گۆڕان هیچ هەڵەیەکی سیاسی ناوخۆیی و دەرەکی ئەنجام نەداوە، هەمیشە راستگۆیانە لەبەرەی گەلدا هەنگاوی ناوەو هاوڕاو هاودەنگی خەڵکی مەدەنی بووە، تاكلایەنە پشتیوانی لەتەواوی فەرمانبەران و مامۆستایان و خەڵکی هەژار کردوە، ئاشکرایە گۆڕان جێگەی متمانەیە، لە سەرەتای کاری سیاسی و بەشداریکردنی...\nفەرەیدون کونجرینی: گ. 20\nلە وڵاتی ئەڵمانیا شاری هامبورگ کۆنفرانی گ٢٠ سازدەکرێ کە ڕۆژانی ٦ تا ٨ی ٧ی ٢٠١٧ بەردەوام دەبێت و ڕۆژانی دوایی کۆی پێشنیاری ڕێکخراوە بیانیەکان وەردەگیرێ سەرۆکی ئەمریکاو ڕوسیا بەدیداری یەك دەگەن لەم ڕۆژەدافەرەیدون کونجرینیلە وڵاتی ئەڵمانیا ساڵانە پتر لە ٢٠ وڵاتی جیهان...\nفەرەیدون کونجرینی: بەداخەوە لە ناکاودا دیارنەماو تەرمەکەی سەر ئاوکەوت\nکاکە یـــاد تەمەن شەش ســـاڵـــ لەمەلەوانگەیەکی ناوچەی باکوری ئەڵمانیا خنکاو خێزانەکەی ماوەی ساڵێکە لە غەم و پەژارەو ناخۆشیدان هێشتا نەتواندراوە لە ئێشو ئازاریان کەمکرێتەوە. ! ؟کاکە یاد لەگەڵ خانەوادەکەی لە کۆتاهی ساڵی ٢٠١٥ هاتونەتە ئەڵمانیا .دوای ئەوەی جێنشینی هەتایی بون لە شارۆچکەی برێم شتادت لە باکوری...\nفەرەیدون کونجرینی: دیموکراسی یان دیموکورسی!؟\nبە دەیان پارتی نیشتمانیمان هەیە لەرێگەی میدیاکانیانەوە رایدەگەیەنن کە چەند دڵسۆزن بۆ خەڵکەکەی بەناوی دیموکراسیەوە بەوەی حیزبەکەی وشەی دیموکراسی هەڵگرتوە گرەوی سیاسیان بردۆتەوە و خەڵکیان گەوچکردوە، لەهەمانکاتدا نایاسایی بازرگانی دەکەن بە خاک و ئاوی وڵاتەوە، بەشێک لە پارتەکان دەیان بازرگانی تێدایە گەندەڵی...\nفەرەیدون کونجرینی: ڕیـفـرانـدۆم مـانـەوەی بـارزانـی مسۆگـەر دەکــا\nبارزانی لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ڕۆژنامەی (لومۆند) ی فەرەنسی، کە ڕۆژی ٢٣ ی شوبات ئەنجامیداوە، لە سەرەتای مانگی سێی ئەم ساڵ تەواوی چاوپێکەوتنەکە لە سایتی (ئێن ئاڕ تی) بە نوسینی سۆرانی نوسرابوو کە بارزانی لەبارەی ئەنجامدانی هەڵبژاردنەوە ڕایگەیاندوە "لە مانگی ٩ دا دوو هەڵبژاردن دەبێت؛ سەرۆکایەتی و پەرلەمانی،...\nفەرەیدون کونجرینی: ڕەوەندی کوردی نوێنەری نییە!\nپەیامێك بۆ پەنابەران و ڕەوەندی کوردی لە وڵاتی ئەڵمانیا..ئێوە لە وڵاتی ئەڵمانیا خاوەنی سەروەرین لەژێر چنگ و چەپۆکی ژێردەستەیی و چەوسانەوە هەڵهاتون و وڵاتی خۆتان جێهێشتوە تا لە چنگی دڕندەی هاوشێوەکانی بەعس ڕزگارتانبێت کە ساڵەهای ساڵە هەرێمی کوردستانیان کۆنترۆڵی حیزب و بەرپرس کردوە ، لەبێدەسەلاتی هاولاتی...\nفەرەیدون کونجرینی: سەعدون شەریف خاوەنی 5 منداڵە، لە پایتەختی هەرێمی کوردستان کوژرا\nماوەی پتر لە مانگێکە تیرۆر کراوەو ئاسایش و پۆلیسی هەولــێر هیچ بەڵگەیەکیان لەبەردەست نیەو بێدەنگیان لێ کردوە " ئەوەی ئەنجام دەدرێ لە شاری هەولێر کاری یەکەم جار نیەو دوپات کردنەوەی بەردەوام دەبێت " هەتا شاری هەولێر لەژێر ڕکێفی مافیاو دەسەلاتی حیزبدابێت بەردەوام خەڵك دەکوژێ و ناشبێت باسی لێوەبکرێ " ئایا...\nفەرەیدون کونجرینی: یادی ئەنفال و مێدیایی ئەمڕۆ!\nتاوانبارانی ئەنفال و سیخوڕە خۆفرۆشەکان که له‌نێو شاردا هاوڵاتی هه‌ژاریان ده‌ست به‌ست ده‌کرد به‌به‌رچاوی که‌سوکاری ئەنفال کراوەکان پۆزلێده‌ده‌ن و ژیانیان زۆر ئاسای یه، پشت گیری کردن له‌م تاوان بارانه پشتگیری کردنه له سه‌رکردایه‌تیه‌که‌ی سه‌دام و به‌عسی فاشی . با گڵکۆی ئەنفال کراوەکان گوڵباران...\nفەرەیدون کونجرینی: داعــــش بۆ کـوێ و کـام ئەبوبەکر بەغدادی!؟\nتێگەیشتن لە شکستەکان و توندوتۆڵکردن و بەردەوامی داعش لە داگیرکردنی وڵاتانی ناوچەکەو هێزی ئەمریکاو ڕوسیاو ئەوروپا، لەم گەمە جەنگیەدا " براوە خۆی ئاشکرا ناکات و بێ ئەنجام دەبن و دوپاتکردنەوەی دەبێت بەوەی بەرلە داعش چەندین گروپ هاوشێوە ئەم ڕێکخراوە بونیان هەبوە وەپاش بەرەنگاربونەوەو دوورخسنەوەیان...\nفەرەیدون کونجرینی: دادگای گشتی" تێهەڵچونەوەی هەولێر"\nئــێــرە " دادگای گشتی هەولێرە" دادوەر لێرەوە لێپرسینەوە دەکات تەنها لە خەڵکی هەژار " لێرەوە چەندین جار بەنایاسایی فەرمانکراوە هاوڵاتی بێتاوان سزادراوە بەتۆمەتی جیاجیا بڕیاری زیندانی کردنی دراوە بەفیتی کۆیلەکانی حیزب " ئەم وێنەیە دیوەخانی دزو جەردەکانی حیزبە لە پایتەختی باشوری کوردستان هەولێر نەك دادگای...\nفەرەیدون کونجرینی: هاوشێوەکان\nلە ساڵی 1933 بۆ یەکەمینجار ئادۆلف هیتلەر بانگێشتکرا بۆ ناو پەرلەمانی ئەڵمانیا ماوەی 45خولەك لەنێو ڕاجیاوازەکاندا بوو " لەکۆتایدا سەرۆکی پەرلەمانی وڵات پرسی لە هیتلەر ڕاوبۆچون بیروڕاتان چیە لەوەی ئامادەبون لە ناو تەلاری پەرلەمان " ئادۆلف هەڵستایە سەر پاو ڕۆیشت بەرەو ڕوی سەرۆکی پەرلەمان و داوای لێکرد کەلەسەر...\nفەرەیدون کونجرینی: 31ی ئاب بۆنەیەکی نیشتمانیە\nباپێکەوە لەم یادە نیشتمانی و نەتەوایەتیە بەشداربین چونکە 31 ئاب یادێکی کارەسات بارە. دەبا هاوشێوە هەڵەبجەو ئەنفال و خاپورکردنی 5000 گوند یادبکرێتەوە. پێشنیار بکرێت هەفتەی کۆتایی مانگی ئاب ی هەموساڵیک بکرێتە پشوی فەرمی لە هەرێمی کوردستان.ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێمی کوردستان له‌ساڵێکدا ده‌یان بۆنه‌ی نیشتمانی...\nفەرەیدون کونجرینی: خنکاوی بەرمۆدای حیزبە" دیموکراسی\nبەرپرس و پارت و ریکخراوە حزبیەکانــی هەرێمی باشوری کوردستان" لەبەرگی گەندەڵی بچنە دەرێ و مەبنە هەڕەشە بۆ دادوەرو چیدی یاسا نیشمانیەکان قۆرخ مەکەن و چەمکە دیموکراسیەکان تێکــمەشکێنن.لە هەرێمی باشوری کوردستان دیموکراسی تەنها بەدیوێکدا نیشان ئەدرێت کاردانەوەی ئەوتۆی نەبوە بەوەی گرێدراوی یاسای نیشتمانی...\nلاپەڕە 3/6: « 1 2 3 4 5 6 »


كاتێک خوێنەر دەبێتە نووسەر و لەسەر نووسەران دەدوێ\n:: PM:09:22:13/11/2019 \nپێش ئەوەی بچینە ناوەڕۆکەوە، با پرسین، خوێندنەوە چییە؟ خێراترین وەڵام ڕەنگە بریتی بێت: لەو کردارە سەرسووڕهێنەرەی لەگەڵ خۆیدا دەمانباتە ژوورە کە شێوەیەکین و کاتێک لێی دێینە دەر، شوێوەیەکی ترین. باشترین و خراپترین بابەتەکانی دەیانخوێنینەوە، هەمان ئەو کاریگەرییەمان لەسەر دروست دەکەن و هەرگیز دوای خوێندنەوە، لەسەر هەمان شت، وەک پێش خوێندنەوە نین. هیچ نەبێ ئەگەر بابەتەکە زۆر خراپیش بێت، پێش خوێندنەوە نەماندەزانی نووسەرەکەی باشە یان خراپ، ئێستە دوای خوێندنەوە دەزانین کە خراپە، کەواتە لێرەشدا، هەر توانی شتێک لە بیرکردنەوەمان بگۆڕێ. لێرەدا گونجاوە بپرسین، خوێنەر کێیە و نووسەر کێیە؟ کەی دەبیتە خوێنەر و کەی دەبیتە نووسەر؟ خاڵی هاوبەش و جیاوازی نێوانیان چییە؟ خۆ هەموومان ئەوە دەزانین، هەموو نووسەرێک خوێنەریشە، بەڵام هەموو خوێنەرێک نووسەریش نییە.\nڕۆجەر گرینیێ (1919-2017) نووسەر و میدیاکاری فڕەنسیی ناسراو، زیاتر وەک خوێنەرێکی پلەیەک دەناسرا نەوەک نووسەر، بەهۆی بەرنامەکەیەوە لە ڕادیۆ، هەمیشە وەک خوێنەرێکی ڕژد خۆی نیشان دەدا. خوێندنەوەی لای ئەو، چالاکییەکی درێژخایەن بوو بە بارتەقای تەمەنی، بۆیە بە سەرەکیترین کارەکانیشی داینابوو کە هیچ شتێکی دیکە گرنگییەکەی لای وی هێندەی خوێندنەوە نەبوو. هەڵبەت ئەوەیشمان بیر نەچێ، خۆی بەرنامەکەی لەسەر باسکردنی کتێب بوو، هەر بۆیە بژێوییەکەشی بەهۆی خوێندنەوەوە دەستەبەر دەکرد.\nپەنجا ساڵ یەک کاری کرد، ئەویش بریتی بوو لە خوێندنەوە\nگرینیێ، ماوەی نیو سەدە، خوێنەری دەزگەی چاپ و پەخشی گالیمار بوو، هەڵسەنگاندنی کتێبی بۆ دەکردن، بۆیە یەکەم خوێنەری هەموو ئەو کتێبانە بوو کە لەماوەی ئەو دەیان ساڵەدا لە دەزگەکەی چاپ دەکران و هەرگیز جیاوازی لە نێوان کتێبی نووسەرێکی ناودار و نووسەرێکی سەرەتا نەدەکرد و بە یەک چاو هەڵسەنگاندنی بۆ دەکردن و بە هەمان حەز و خوولیاشەوە دەیخوێندنەوە و پێوەندییەکی هاوڕێیەتیی بەهێزی لەگەڵ ئەو کتێبانە هەبوو کە خەڵکی دەیاننووسی بەبێ ئەوەی هیچ پێوەندییەکی لەگەڵ خودی نووسەرەکاندا هەبێ. خۆی لە کتێبی "کۆشکی کتێب"ـدا نهێنیی پێوەندیی خۆی لەگەڵ کتێبدا پێش ئەوەی ببێ بە نووسەر ئاشکرا دەکات و لەبەردەستی خوێنەرەکانیدا، ئەزموونی خوێندنەوە پێش نووسین دەخاتە ڕوو، هەروەها بۆچوونەکانی خۆی لەسەر نووسینی خەڵکی دەخاتە ڕوو، بۆیە لەم کتێبەدا تۆ نهێنییەکانی خوێندنەوەت بۆ ئاشکرا دەبێ نەوەک نهێنییەکانی نووسین، بۆیە بە کتێبێکی جیاواز و ناوازە هەژمار دەکرێ.\nئەگەر بۆچوونی گرینیێ لەسەر خوێندنەوە کورت بکەینەوە، دەکرێ بڵێین ئەزموونی خوێندنەوە کاتێک دەگاتە ئەو ئاستە قووڵە، وەک پیشەی لێ دێ، ئەم پیشەیەش بە هەموو کەس ناکرێ، تەنیا ئەوانە دەتوانن پێیوەی پابەندن کە ئالوودەی خوێندنەوە بوون. ئەگەر شیاو بێت وشەی ئالوودەبوونی بۆ بەکار بهێنین، ئەوا بە دڵنیایییەوە جوانترین جۆری ئالودەیییە.\nکۆشکی کتێب کە بەداخەوە نەکراوەتە کوردی، بە عەرەبی لە بازاڕەکانی کوردستاندا هەیە و خوێنەر دەتوانن ساڵانە لە پێشانگەی نێودەوڵەتیی کتێب لە هەولێر دەستیان بکەوێ، چونکە دەزگەی مەدا چاپی کردووە کە سپۆنسەری پێشانگەکەن.\nنووسەری ئەم کتێبە کە وەک خوێنەر قسە لەسەر کتێبی خەڵکی دەکات، تێیدا ناوی بۆدلێر و بافیزی و زۆر کەسی دیکە دەبینین و زۆر بە زمان و هەڵسەنگاندنێکی جیاوازتر لێیان دەڕوانێ کە پێشتر بیستووتن. بۆ نموونە بە ئۆنرێ دی بلبزاک دەڵێ مرۆڤی بازاڕی، وێڕای ئەوەی سەرسامیی خۆیشی لەسەری ناشارێتەوە. مارسیل پرۆست بە مێروو وەسف دەکات کە پێوەت دەدات و ئیدی خوران وازت لێ ناهێنێ.\nبا بێینەوە سەر دەستپێک و کەمێک لە نووسەرەکەمان دوور بکەوینەوە. پرسیارێک لێرە با بکەین و خۆت وەڵام بدەرەوە. پێش ئەوەی پرسیارەکە دەرخەم، دەبێ ئەوە بڵێم، ئایا تۆ خوێنەری؟ ناڵێم لە ئاستی ڕۆجەر گرینیێ کە ڕەنگە ئەمە نموونەیەکی کەموێنە بێت، بەڵکوو لە ئاستێک کە هەمیشە خوێندنەوە یەکێک بێت لە خوولیا سەرەکییەکانی ژیانت! تۆ وایت؟ کەواتە با بڕۆینە سەر پرسیارەکە، ئایا کاتێک دەقێک دەخوێنیتەوە، لەگەڵیدا ژیاویت؟ بەو شێوەیە نا کە هەموومان لە خوێندنەوەی ڕۆماندا تێی دەکەوین، بەو شێوەیەی وەک بڵێی خۆت نووسیوتە، یان وەک بڵێی یەکێک نووسیویەتی و تۆ دەتەوێ هەڵسەنگاندنی بۆ بکەیت، ئەمەت بەسەردا هاتووە؟ ئەگەر وەڵامەکە بەڵێ بێت، لێرەدا تۆ هەنگاوت بەرەو خوێنەری ڕژد بڕیوە. دوور نییە و درۆش نییە ئەگەر بگوترێ، هەنگاوێکیش لە شتێک نزیک بوویتەتەوە کە ڕەنگە بڕوات نەکردبێ ئەویش ئەوەیە، بوویت بە ڕەخنەگر. هەر ئەمەیشە وا دەکات، تۆی خوێنەر و ڕەخنەگر، لە هەناوتدا توانایەک دەیەوێ سەر دەربێنێ، ئەویش نووسینە. هەمیشە خوێنەری ڕژد، دەبێتە نووسەری ڕەخنەگر کە باڵاترین پلەی نووسینە.


پەرلەمانتارانی سوید: دەبێت پەکەکە لە لیستی تیرۆر دەربهێندرێت – کوردی – RojNews.News\nنوسەران داوا لە وەزیری ڕۆشنبیری دەکەن کوردستان نەکاتە گۆڕستانی کتێب\nپەرلەمانتارانی سوید: دەبێت پەکەکە لە لیستی تیرۆر دەربهێندرێت\n22/06/2020 - 9:37:45 am\nهەینی, 12 يون 2020 – 11:41 ڕۆژنیوز-ناوەندی هەواڵەکان\nدۆسییەی کوشتنی ئۆلوف پاڵمە، دوای ٣٤ ساڵ لە شاری ستۆکهۆڵم پایتەختی سوید، داخرا. لەبارەی گرنگیی ئەو بابەتەوە بۆ کورد و پەکەکە، ئاژانسی فورات لەگەڵ نووسەران و سیاسەتمەدارانی سویدی و کوردستانی چاوپێکەوتنی ئەنجامدا.\nهاکان سڤەنەلیگ، پەرلەمانتاری پارتی چەپ و وتەبێژی سیاسەتی دەرەوە رایگەیاندووە، پۆلیسی سوید سەرباری ئەوەی هیچ بەڵگەیەکیان لە بەردەستدا نەبوو زۆر هەوڵیاندا پەکەکە وەک بەرپرسی کوشتنی پاڵمێ بە گەل بناسێنن.\nهاکان سڤەنەلیگ وتی:”دەبێت سوید و یەکێتیی ئەوروپا پەکەکە لە لیستی گروپە تیرۆریستییەکان دەربهێنن. ئەو تاوانەی کە ئەردۆغان بە بەکارهێنانی تیرۆر بەرامبەر بە پەکەکە دەیکات، بۆ سەرکوتکردنی کورد و ئۆپۆزسیۆن بەکاردەهێنرێت. دەبێت ئەوە کۆتایی پێ بهێنرێت. دەبێت سوید داوای لێبوردن لە گەلی کورد بکات”.\n‘دۆخێکی ئابڕوبەرانە بوو، کە رووداوەکەیان خستە ئەستۆی کورد’\nهەروەها، دانیەل ریازەت پەرلەمانتاری پارتی چەپ رایگەیاند، دۆخێکی ئابڕوبەرانە بوو، کە کورد کرا بە بەرپرسی کوشتنی پاڵمێ و راشیگەیاند:”ئەوە کاریگەرییەکی زۆر خراپی لەسەر بزووتنەوەی ئازادیی کورد و گەلی کورد دروستکرد. دەبێت ئەوە راستبکرێتەوە و مافی کورد رادەستی کورد بکرێتەوە”.\nریازەت باسی ئەوەیکرد، هەندێک لە دادگاکانی وڵاتانی ئەوروپا بەهۆی بوونی ناوی پەکەکە لە لیستی گروپە تیرۆریستییەکاندا ناڕەزایەتییان نیشانداوە و لەوبارەیەوە وتی “دەبێت سوید و یەکێتیی ئەوروپا ئیدی پەکەکە بە تیرۆر تاوانبار نەکەن، کوردان لە ئەوروپاش دەبێت ئەو داوایەیان لە وڵاتانی ئەوروپی هەبێت”.\nئامینە کاکەباوە، پەرلەمانتاری پارتی سۆسیالیست رایگەیاند، دەبێت مۆری “تیرۆریست” لەسەر پەکەکە لە هەموو وڵاتانی ئەوروپادا لاببرێت.\nئامینە، وتی:”ئەو کێشەیە تەنها بە لێدوانی رۆژنامەوانی چارەسەر نابێت، دەبێت کورد بتوانێت لە گەورەترین رێکخراوە میدیاییەکانی وڵاتانی ئەوروپاوە راستییەکان بنووسن و بڵاویبکەنەوە. دەبێت هەموو کەس ببینێت و ببیستێت، کە کورد و پەکەکە ٣٤ ساڵە بە ناهەقی تاوانبار دەکرێن. دەبێت ئەوە بوترێت، کە ئیدی کاتی ئەوە هاتووە مۆری ‘گروپی تیرۆر’ بەکار نەهێنرێت. دەبێت دەوڵەتی تورک و ئەردۆغان ئیدی نەتوانن تاوانی ‘رێکخستنی تیرۆر’ لە دژی کوردان بەکار بهێنن”.\nنووسەری کورد شۆڕش ڕەشی، کە چەندین ساڵە لێکۆڵینەوە لەو ڕووداوە دەکات و لەسەر ئەو ڕووداوەش کتێبێکی بە ناوی “پاڵمە، پەکەکە و گلادیۆ” نووسیوە رایگەیاندووە”بیرگسترۆم ساڵی ٢٠٠٠ گیانی لە دەستداوە، بۆیە ناتوانرێت سکاڵا لەدژی تۆمار بکرێت و بەوشێوەیە ڕووداوی کوشتنی پاڵمێ لە تاریکییدا دادەخرێت. ئەوە ئاسانترین هەوڵە بۆ سوید، کە خۆی لەو ڕووداوە ڕزگار بکات”.\nڕەشی راشیگەیاند”ئەو کەسەی کە وەک بکوژ دەناسرێت، رەنگە تەنها ناوێک بێت، من دادوەر یان پۆلیس نیم. دەبێت ئەوە کەسێکی ئەندامی دەزگای هەواڵگریی بێت. ئەو شەوەی پاڵمێ کوژرا، بە پۆلیسی وت، دەیەوێت ببێتە یارمەتیدەری پۆلیس، بەڵام پۆلیس ئەوەی ڕەتکردەوە”.\n‘دەرکەوت پەکەکە هیچ پەیوەندییەکی بەو ڕووداوەوە نییە’\nڕەشی، وتی:”پەکەکە حزبێکە، کە بۆ ئازادیی لەدژی تورکیا شەڕ دەکات و بۆ ئەوە دامەزراوە. بەهۆی ئەوەی تاوانباریان کرد، ٢٠ کەسیان لێ دەستگیرکران، بەڵام هیچ بەڵگەیەکیان لەسەر نەبوو، ئەوە دەرکەوت کە پەکەکە هیچ پەیوەندییەکەی بەو ڕووداوەوە نییە”.\nئەو نووسەرە کوردە، وتیشی:”هێزە گەورەکان لە پشت کوشتنەکەی پاڵمەوەن. دەزگا سیخوڕییەکان هەن. بکوژانی نێونەتەوەیی سەر بە گلادیۆ هەن، لایەنێکی ئەوە لە تورکیا و لە وڵاتە ئەوروپییەکاندایە. ئەو ڕووداوی کوشتنە پلاندانانێکی گەورە بوو، سوید هەموو ئەوانە دەزانێت، تەنانەت دەزانێت ئەو کەسەش کێیە کە تەقەکەی کردووە و پلاپیتکەکێش بووە”.\nهەروەها، ڕۆژنامەنووس لارس بۆرگناس لە ساڵی ١٩٨٦ەوە چاودێریی دۆسیەی کوشتنی ئۆلوف پاڵمە دەکات و رایگەیاند، پۆلیسی ئاسایشی سوید (ساپۆ) یان با بڵێین، گروپێک لە ناو ساپۆدا پاڵمێ-یان کوشت، چونکە پاڵمێ-یان بە هەڕەشەیەک بۆ سەر دەوڵەت دەزانی.\nبۆرگناس ڕاشیگەیاند، تاوانی کوشتنی پاڵمە سەرەتا خرایە ئەستۆی پەکەکە و دواتر هەوڵدرا بیخەنە ئەستۆی کریستێر پیترسۆن و لەو رێگەیەوە هەوڵیاندا راستیی رووداوەکە بشارنەوە، دوای ئەوەی دادگای باڵای سوید رایگەیاند، هیچ بەڵگەیەک نییە کە بیسەلمێنێت پیترسۆن ئەو کارەی ئەنجامدابێت، بۆیە بڕیاری ئازادکردنی بۆ دەرکرد و قەرەبووش کرایەوە.\nجێگای ئاماژەیە، داواکار کریستێر پیترۆسۆن رۆژی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەنووسییدا رایگەیاند، پاڵمە لەلایەن سیاسەتمەدارێکی حیزبی راستڕەو بە ناوی ستیگ بیرگسترۆم-ەوە کوژراوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی بیرگسترۆم گیانی لە دەستداوە و لە ژیاندا نەماوە ناتوانن سکاڵای لە دژی تۆمار بکەن، بۆیە دۆسیەکە دادەخەن.


کۆدی هەواڵ: 1824\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 01:46 - 2021/04/30\n«قەدری جان» ئەندامی لیژنەی ناوچەیی پارتی دیموکراتی کوردستانی سووریا و هەروەها ئەندامی شاندی نوێنەرایەتیی ئەنجومەنی نیشتمانیی کورد (ENKS) لە قامیشلۆ ئاماژەی دا بە هێرشەکانی ئەم دواییەی تورکیا بۆسەر ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان بە بیانووی شەڕی پەکەکە و ڕایگەیاند: تورکیا دەیهەوێت کێشەکانی هەرێمی کوردستان زیاتر بکات و هەر بەو شێوەیە کە لە کوردستانی سووریا دەستی کرد بە گێچەڵ نیانەوە لە هەرێمی کوردستانیش لەژێر ناوی شەڕی پەکەکە پەرە بە گرفتەکانی ئەو ناوچەیە دەدات.\nناوبراو ئاماژەی دا بە بڕیاری ئەمریکا بۆ بە ژینۆساید ناساندنی کۆمەڵکوژیی ئەرمەنییەکان بە دەستی دەسەڵاتی تورکیا و وتی: ئەم هەنگاوە لە بەرژەوەندیی کوردەکاندایە چوونکە کوردیش هاوشێوەی ئەرمەنییەکان لەسەر دەستی تورکیا خەساری زۆریان بەرکەوتووە. هەرچی ئەمریکا گوشاری زیاتر بخاتە سەر تورکیا لە بەرژەوەندیی کوردەکانە.\nقەدری جان ڕاشیگەیاند: پاش سەدانی دەیڤید برونشتان جێگری نوێنەریی ئەمریکا لە کاروباری سووریا بۆ کوردستانی سووریا و هەرێمی کوردستانی عێراق و چاوپێکەوتنی لایەنە کوردییەکان ئەم هیوایە هەیە کە بەم زووانە دانووستانی کوردی-کوردی دەست پێبکاتەوە.\nئەمریکاتورکیاسوورایئەنەکەسەقەدری جانهەرێمی کوردستانENKSپەکەکە


چاپێکی دیكه‌ی ڕۆمانی" بەبێ خوێن " بڵاو دەکرێتەوە\n29/1/2019 - 20:13\nڕووداوەکان لە کات و شوێنێکی دیارینەکراودا ڕوودەدەن\nبریارە لە هەفتەی ئاییندەدا چاپێکی نوێی ڕۆمانی"بەبێ خوێن"ی ئەلێساندرۆ باریکۆ بڵاو بکرێتەوە. ئەم ڕۆمانە " ئازاد بەرزنجی " کردوویەتی بە کوردی و بڕیارە ناوەندی رۆشنبیریی ڕەهەند لە شاری سلێمانی چاپ و بڵاوی بکاتەوە.\nبه‌رزنجی سەبارەت بە ناوەرۆکی ئەم بەرهەمە ئاشكرایده‌كات ، ڕووداوەکانی ئەم ڕۆمانە لە کات و شوێنێکی دیارینەکراودا ڕوودەدەن، واتە دەشێ لە هەموو وڵاتێکدا و لە هەر کاتێکدا ڕووبدەن، بەتایبەتیش ئەو وڵاتانەی بەدەست جەنگەوە دەناڵێنن .\nبەڵام ئەلێساندرۆ باریکۆی ڕۆماننووس لێرەدا دیدێکی تر بۆ شتەکان دەخاتە ڕوو. ئەو دەیەوێ بڵێت کە چیتر خوێن بەرامبەر بە خوێن نامانگەیەنێت بە ئامانج و توندوتیژی هەر توندوتیژیی لێ دەکەوێتەوە .\nوەرگێڕی ئه‌م رۆمانه زیاتر وتی ، نینا دوای ئەوەی تۆڵەی خۆی، لە چەند پیاوێک دەسەنێتەوە کە دڵڕەقانە باوک و براکەیان کوشت، بەڵام دواجار کە ڕووبەڕووی پیاوی چوارەم دەبێتەوە کە کاتی خۆی دەستی نەچووە کوشتنی نینای مناڵ، چۆن ڕەفتاری لەگەڵ دەکات؟ ئەم ڕۆمانە وەڵامی ئەم ڕەفتارەی پیاوی چوارەمی تێدایە.\nئەلێساندرۆ باریکۆ ، نووسەری ئەم ڕۆمانەیه کە دوای ئەوەی خوێندنی فەلسەفە تەواو دەکات، ڕوو لە دونیای مۆسیقا و ئەدەب دەکات و چەند ڕۆمانێکی جوان دەنووسێت، لەوانە: "ئاوریشم" و " ئەفسانەی ١٩٠٠" کە هەردووکیان لەلایەن هەمان وەرگێڕەوەکراون بە کوردی. هەروەها " شار" و " قەڵاکانی تووڕەیی " و " دەریا ئۆقیانووسەکە " و ژماره‌یه‌ك كاری دیكه .\nدوایه‌مین په‌یڤی مانگی تاڵه‌بانی بڵاوكرایه‌وه


ئه‌نجومه‌نى کەمپی مه‌خمور لەبارەی هێرشی شەوی رابردوو راگەیەندراوێک بڵاو دەکاتەوە\nYou are at:Home»بابەتی گشتی»کوردستان»ئه‌نجومه‌نى کەمپی مه‌خمور لەبارەی هێرشی شەوی رابردوو راگەیەندراوێک بڵاو دەکاتەوە\nBy nuche.net on\t 2017/12/07 کوردستان, گرنگ\nئه‌نجومه‌نى کەمپی مه‌خمور راگەیێندراوێکی لەبارەی هێرشەکەی شەوی رابردوو بڵاوکردەوە و، بەغدا و ئه‌و هێزانه‌ى ئاسمانى عێراق به‌کاردەهێنن بە به‌رپرسیار دەزانێت لە هێرشەکە.\nئێوارەی رۆژى چوارشەممە 6-12-2017 کاتژمێر 6:45 له کەمپى په‌نابه‌رانى “شه‌هید رۆسته‌م جودى”، که له‌ژێر کۆنترۆڵى نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کاندایه، هێرشێکى ئاسمانی ئه‌نجامدرا. “له ئه‌نجامى ئه‌و هێرشه‌دا له هێزه‌کانى پاراستنى مه‌خمور شه‌هید و بریندار هه‌ن”. بەپێی زانیارییەکان سێ کەس گیانیان لەدەستداوە و حەوت کەسیش بریندار بوون.\nئه‌نجومه‌نى کەمپی مه‌خمور دەڵێت، نازانرێت کێ ئه‌و هێرشەی ئه‌نجامداوه، بەڵام حکومه‌تى ناوه‌ندى عێراق و ئه‌و هێزانه‌ى ئاسمانى عێراق به‌کاردەهێنن، به‌رپرسیارن. “ئاسمانى ئه‌م شوێنه‌ى که هێرشه‌که‌ى لێ ئه‌نجامدراوه له‌لایه‌ن حکومه‌تى ناوه‌ندى عێراقه‌وه ده‌پارێزرێت، هه‌ربۆیه له‌سه‌ر ئەو هێرشه ئێمه چاوه‌ڕێین حکومه‌تى عێراق لێدوانێکى به‌په‌له بدات”.\nراگەیەندراوەکەی ئه‌نجومه‌نى کەمپی مه‌خمور ئاماژەی بەوەشکردووە، هێزه‌کانى پاراستنى مه‌خمور له مانگى ئابى ساڵى 2014ـدا به ئامانجى ئه‌وه‌ى هاوڵاتییانى مه‌ده‌نى کەمپه‌که له به‌رامبه‌ر هێرشى داعش بپارێزن، دامه‌زراوه. “ئه‌و یه‌کینانه له‌لایه‌ن خەڵکی کەمپه‌که‌وه دروستکراون، له به‌رامبه‌ر هێرشه‌کانى داعش هاوڵاتیانى مه‌ده‌نیان به‌شێوه‌یه‌کى چالاک پاراستووه”.


داهاتووی مووچە نادیارە – کوردی – RojNews.News\n24/02/2020 - 3:57:30 pm\nپێنجشەممە, 19 سبت 2019 – 11:09 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nهەرچەندە ئەمڕۆ سەرۆکی پەرلەمانی عێراق گەیشتە هەولێر و دوێنێش سەرۆک کۆماری عێراق لە هەولێر بوو، بەڵام هێشتا داهاتووی نێوان بەغدا و هەولێر نادیارە، هەوڵەکانیش لە نیوان بەرەی سووننەو کورد دایە، ئەگەرچی دەسەڵاتی زۆرینە و باڵادەست لای شیعەی عێراق-ە، بۆیە بە باوەڕی چاودێران باشترین کار بۆ کورد گەڕانەوەیە بۆ ڕێککەوتن لەگەڵ حکومەتی ناوەندیدا.\nوەک ڕاوێژکارانی سەرۆکایەتی کۆمار و پەرلەمانتاران باسی دەکەن، سەردانەکەی دوێنێ-ی د.بەرهەم ساڵح بۆ هەولێر و بینینی هەر سێ سەرۆکایەتییەکەی هەرێم، پەیامێکی پێبووە لەسەر ئەوەی کە بودجە و مووچەی هەرێمی کوردستان لە مەترسیدایە و پێویستە هەرچی زوو لەگەڵ ناوەند-دا دانیشتن و ڕێککەوتن بکرێت، بەڵام جگە لە پێکهێنانی لیژنەیەک بۆ دانووستان بە سەرۆکایەتی خالید شوانی، تا ئێستا هەڵوێستی هەرێم ڕوون نییە.\nبەپێی زانیارییەکانی ڕۆژنیوز، لەسەر ناردنی بودجەی هەرێم لەم ماوانەی دووایدا، لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق سێ جار فواد حسێن وەزیری دارایی بانگهێشت کردووە، کە لە پشکی ‘پارتی دیموکراتی کوردستان- عێراق’ وەزیرە، پێی وتووە نابێت بەو شێوازە بودجەی هەرێم بنێردرێت، لە وەڵامدا وەزیر وتویەتی، “من بەپێی دەستووری عێراق و یاسای بودجەی ٢٠١٩ بودجەم ناردووە، ئێوە یاسایەکە هەموار بکەنەوە لە پەرلەمان با ئێمەش بەو یاسایە کاربکەین”.\nهەروەها لیژنەی دارایی بەرپرسانی کۆمپانیای سۆمۆیان بانگهێشت کردووە کە نەوتی عێراق هەناردە دەکەن، ئەوانیش لە بەردەم لیژنەکەدا ئەوەیان دووپاتکردووەتەوە، کە هەرێمی کوردستان یەک بەرمیل نەوتی لەڕێگەی ئەوانەوە هەناردە نەکردووە.\nبەپێی یاسای بودجەی ساڵی ٢٠١٩، لەبەرامبەر ناردنی بودجەدا لە بەغداوە، دەبێت ڕۆژانە هەرێم لەڕێگەی سۆمۆوە ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوت هەناردە بکات، لە ئەگەری هەناردە نەکردنیدا، ئەوکاتە مووچە و بودجە نابڕدرێت، بەڵام پارەی ئەو ٢٥٠ هەزار بەرمیلە لە بودجەکە دەبڕدرێت، ئەمەش تا ڕادەیەک باشبووە بۆ هەرێم، بەڵام پێناچێت لە بودجەی ساڵی دهاتوودا ‘٢٠٢٠’ پەرلەمانی عێراق بەم شێوەیە دەنگ لەسەر بودجە بدات.\nدەبوو لەم ڕۆژانەدا شاندی هەرێم سەردانی بەغدا بکات بۆ گفتوگۆ، چونکە تەنها نزیکەی مانگێک کات ماوە بۆ ڕێککەوتن پێش دەنگدان لەسەر بودجەی ٢٠٢٠، بەڵام بەهۆی سەفەری بەرپرسانی باڵای عێراقەوە بۆ چین، شاندەکە نەچووە و دیاریش نییە کەی دەچێت.\nئەوەی ڕێککەوتنی قورس کردووە، مەرجەکانی حکومەتی هەرێم و داواکانی ناوەندە، چونکە هەرێم داوا دەکات عێراق ملیاران دۆلاری چەند ساڵی ڕابردووی هەرێم بنێرێت کە بڕیبووی، هەروەها داوا دەکەن کە حکومەتی عێراق قەرزی کۆمپانیا نەوتییەکانی هەرێم بداتەوە، بەغداش بە ئاماژە کردن بۆ ئەوەی نەوت لە ڕێگەی بەغداوە نەنێردراوە داهاتەکەشی نەنێردراوە بۆ بەغدا، ئەوە ئامادەنین پارەی ڕابردوو بۆ هەرێم بنێرن.\nیەکێکیتر لە ئاستەنگییەکانی نێوان هەرێم و ناوەند، داهاتی ناوخۆ و خاڵە سنوورییەکان و فڕۆکەخانەکانە، کە عێراق دەڵێت دەبێت بگەڕێتەوە ناوەند و تا ئێستا وەک ئەوەی ئەوان ویستوویانە نەگەڕاوەتەوە ناوەند، هەرێم پێناچێت بۆ ئەمە ناکۆکیی هەبێت، بەڵام بەگشتی ڕوون نەبووەتەوە.\nشێروان میرزا ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراکسیۆنی یەکێتی، پێیوایە هێشتا کات ماوە و هەرێم و ناوەند دەتوانن ڕێکبکەون لەسەر بودجەی داهاتووی هەرێم و هەناردەکردنی نەوت.\nشێروان میرزا بە ڕۆژنیوزی وت: دەبوو شاندی هەرێم بێنە بەغدا، بەڵام سەفەری سەرۆک وەزیران و بەشێکی وەزیرەکان بۆ چین ئەم سەردانەی دواخستوو، وتیشی: ئومێد هەیە ڕێکبکەون و کێشەکان چارەسەرببن، چونکە هەردوولا خواستی ڕێککەوتنیان هەیە.\nدەربارەی بڕینی مووچەی فەرمانبەران، ئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی، وتی: ئێمە هەوڵ دەدەین مەسەلەی مووچە و هەناردەی نەوت لەیەک جیابکەینەوە بۆ ئەوەی هاوڵاتیان باجەکەی نەدەن.\nلەوەڵامی پرسیاری، ئایا ئەگەر هەرێم و ناوەند نەگەنە ڕێککەوتن بۆ هەناردەی نەوتی هەرێم، بەغدا مووچە دەنێرێت؟ شێروان میرزا وتی:”بێگومان ئەرکی ئێمە قورستر دەبێت، وە ناشتوانین پێش ڕووداوەکان بکەوین، جارێ با بزانین گفتوگۆکان بەکوێ دەگەن”.\nئەمانە لە کاتێکدایە، بەرپرسانی باڵای عێراق و لایەنە سیاسییەکان، بەتایبەت لایەنی شیعە دژایەتی خۆیان دەربڕیوە لەسەر ئەو بودجەیەی ئێستا ڕەوانەی هەرێم دەکرێت و هەرێمی-ش نەوتی نەناردووە، بۆئەمەش لە هەوڵی کۆکردنەوەی واژۆدان دژی وەزیری دارایی بۆ بانگکردنی بۆ پەرلەمانئ عێراق.\nسۆران، گەڕان بەدوای ٤ تەرمدا بەردەوامە


160 فڕۆکە و 450 موشەک..وردەکاریی موشەکبارانکردنى غەزە لە 40 خولەکدا\n2021.05.14 - 12:34\n160 فڕۆکەى ئیسرائیلى کە 450 موشەکیان هەڵگرتبوو درەنگانى شەوى رابردوو لە نزیکەى 40 خولەکدا 150 پێگەیان لەغەزە بۆردومانکرد، لەبەرانبەریشدا لەغەزەوە دەیان موشەک ئاڕاستەى ئیسرائیل کران.\nسوپاى ئیسرائیل ئەمڕۆ هەینى لەبەیاننامەیەکدا رایگەیاند، لە نیوە شەوى رابردووەوە نزیکەى 160 فڕۆکە لەشەش بنکەى ئاسمانیەوە هێرشیان کردووەتەسەر 150 ئامانج لەژێر زەویدا لەغەزە لەماوەى نزیکەى 40 خولەکدا و نزیکەى 450 موشەکیان بەکارهێناوە.\nلەبەرانبەردا کەتائیبى قەسام و سەرا قودس رایانگەیاند، شەوى رابردوو دەیان موشەکیان ئاڕاستەى چەندین شارى ئیسرائیل کردووە، کە دیارترینیان تەلئەبیب و عەسقەلان و سدیروت بوون.\nبەپێی بەیاننامەیەکى کەتائیبى قەسام سەر بەبزوتنەوەى حەماس، بۆ یەکەمجار موشەکەکانیان گەیشتووەتە باشورى ئیسرائیل و مەوداى 250 کیلۆمەتریان بڕیوە، بە درۆنى بۆمبڕێژکراویش سەربازانى ئیسرائیلیان لەسەر سنورى غەزە بەئامانج گرتووە.\nبەپێی دانپێدانانى سوپاى ئیسرائیل، تا ئێستا نزیکەى دوو هەزار موشەک لەغەزەوە ئاڕاستەى ئیسرائیل کراوە، کە 190 موشەکیان شەوى رابردوو ئاڕاستەکراون و بوونەتە هۆى کوژرانى 9 کەس و برینداربوونى 130 دیکە.\nلاى خۆیەوە، لەڕاگەیەنراوێکدا کە ئەمڕۆ هەینى ( 14ى ئایارى 2021) بڵاوى کردووەتەوە وەزارەتى تەندروستى فەڵەستین دەڵێت، لە سەرەتاى هێرش و بۆردومانەکانى ئیسرائیل تائێستا بۆ سەر کەرتى غەزە و چەند ناوچەیەکى تر 119 کوژراوى لێکەوتووەتەوە.\nئاماژەى بۆ ئەوەشکردووە، لەنێو کوژراوەکانیشدا 31 کەسیان منداڵن و 19 ژنن و 820 کەسیى دیکەش برینداربوون.\nئەو کورە کێیە کە بیلاڕوسیا فڕۆکەیەکی لە ئاسمانەوە هێنایە خوارەوە بۆ دەستگیرکردنی\n2021.05.25 - 23:02\nفڕۆکەکانى ئیسرائیل بۆردومانى چڕى ماڵى سەرکردەکانى حەماس دەکەن\n2021.05.14 - 20:47\nهەواڵگریی عێراق بەرپرسێکی تەندروستی لە فڕۆکەخانەى نێودەوڵەتى بەغدا دەستگیرکرد\n2021.05.12 - 18:44\nوێنە؛ ئیسرائیل لەژێر زەوییەوە شەڕى غەزەى بەڕێوەبردووە\n2021.05.23 - 23:19\nبە ژمارە و داتا؛ ئەمانە ئەنجام و جەردی زیانەكانی شەڕی ئیسرائیل و غەزەن\n2021.05.22 - 12:18\nئیسرائیل هێرشەکانى بۆ سەر غەزە رادەگرێت\n2021.05.20 - 22:19\nهائارێتسی ئیسرائیلی شكستهێنانی شەڕی غەزە ڕادەگەیەنێت\n2021.05.20 - 08:42


ناسا پڕۆژەیەك لەبارەی خۆڵبارین لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست ئامادە دەکات | KURDPLAT\nناسا پڕۆژەیەك لەبارەی خۆڵبارین لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست ئامادە دەکات\nکوردپلات 5/23/2022 06:31:00 م ليست هناك تعليقات\nئاژانسی ئاسمانیی ناسا پڕۆژەیەكی نوێ لەنێو وێستگەی ئاسمانیی نێودەوڵەتی – ئەلفا ئەنجامدەدات كە بەشێكە لە پڕۆژەی بەرنامەی شەفەقی چالاكی خاوەن لەرەی بەرز و تایبەت دەبێت بە یارمەتیدانی وڵاتانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بۆ گەیشتن بە وردترین رێگە بۆ پێشبینیكردنی گێژەڵووكە و شەپۆلەكانی خۆڵبارین.\nپڕۆژەکە لە 17ی حوزەیرانی داهاتوو دەستپێدەکات، پسپۆڕان هیوایان وایە بگەنە ئەو دەرەنجامەی كەوا چۆن ئەو خۆڵبارینانە دەبنە هۆكاری گەرم یان فێنككردنەوە و كاریگەرییەكانی دیكە لەسەر هەسارەی زەوی، هاوکات ئەم پڕۆژەیە یارمەتیی پسپۆڕان دەدات بۆ لێكۆڵینەوە لەبارەی سەرچاوەی پێكهاتەی ناسراو بە (تۆزوخۆڵی كانزایی) لەسەر رووی زەوی.\nپسپۆڕانی ئەو پڕۆژەیە سەختی و دژواریی پڕۆژەکە ناشارنەوە و دەڵێن: بۆ گەیشتن بە دەرەنجامێكی بەرچاو و باوەڕپێكراو، لەهەمان كاتدا پشت پێبەستراو، پێویستیان بە 1 ملیار پێوانەكارییە تاوەكو بتوانن لە جووڵە جیاجیاكانی شەپۆلەكانی خۆڵبارین لە سەرانسەری جیهاندا حاڵی ببن.\nپێوانە و دەرەنجامەكانی ئەو پڕۆژەیە یارمەتیی سەرپەرشتیارانی دەدات بۆ پڕكردنەوەی بۆشایی نەبوونی داتای ناوچە وشك و بەبیابانبووەكانی جیهان، هەروەها، یارمەتی پسپۆڕانی كەشناسی دەدات بۆ گەیشتن بە باشترین رێگە بۆ پێشبینیكردنی هاتنی ئەمجۆرە شەپۆلانە و چۆنێتیی پاراستنی مرۆڤ لە كاریگەرییە مەترسیدارەكانی.\nلەلایەكی دیكەوە، پسپۆڕانی كەشناسی و بەرگەهەوای زەوی دەیانەوێ بگەنە وەڵامی كۆتایی لەسەر پرسی ئاخۆ ئەو تۆزوخۆڵەی لەنێو بەرگەهەوای زەویدا هەیە یارمەتیدەر و هۆكارێكە بۆ گەرمكردن یان فێنككردنەوەی بەرگەهەوای زەوی یان نا.


حكومه‌تى هه‌رێم: لێدوانه‌كانى عه‌بادى ده‌بنه هۆى ناسه‌قامگيرى و ته‌نيا پڕوپاگه‌نده‌ن\nسه‌باره‌ت به لێدوانه‌كانى دوێنێ سێشه‌ممه 5/12/2017ى حه‌یده‌ر عه‌بادى، سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق كه له كۆنگره ڕۆژنامه‌وانییه هه‌فتانه‌ییه‌كه‌یدا باسى له هه‌رێمى كوردستان كردبوو، سه‌فین دزه‌یى گوته‌بێژى حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له لێدوانێكدا روونكردنه‌وه‌یه‌كی له ماڵپه‌ڕى حكوومه‌تى بڵاوكرده‌وه و ئه‌مه‌ش ده‌قی روونكردنه‌وه‌كه‌یه:\nعه‌بادى چه‌ندین جاره باسى ئه‌وه ده‌كات گوایه مووچه‌ى مووچه‌خۆرانى هه‌رێمى كوردستان ده‌نێرێت و بۆ ئه‌مه‌ش خه‌ریكى وردبوونه‌وه‌ن له لیسته‌كانى مووچه‌خۆرانى هه‌رێمى، به‌ڵام وه‌ك پێشتریش گوتوومانه حكوومه‌تى فیدراڵ تا ئێستا هیچ لیستێكى له حكوومه‌تى هه‌رێمى داوا نه‌كردووه، بۆیه ئاگادار نین و نازانین ئه‌وانه كام لیستانه‌ن كه حكوومه‌ته‌كه‌ى به‌ڕێز عه‌بادى خه‌ریكى لێوردبوونه‌وه‌یانه؟! خه‌ڵكى كوردستان ئیتر باش له‌وه تێگه‌یشتووه كه ئه‌وه له لێدوانى میدیایى بترازێ، هیچى تر نییه، بۆیه هیچ متمانه‌یه‌كى به‌و قسانه نه‌ماوه.\nده‌رباره‌ى بابه‌تى ده‌روازه سنوورییه‌كان و به‌رده‌وامیى داخستنى فڕۆكه‌خانه‌كانى هه‌رێمى كوردستانیش، دزه‌یى دووپاتى كرده‌وه كه به‌پێى مادده‌ى (114)ى ده‌ستوورى عێراق، به‌ڕێوه‌بردنى ده‌روازه سنوورییه‌كان به ته‌نیا ده‌سه‌ڵاتى حكوومه‌تى فیدراڵ نییه، به‌ڵكوو به هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ هه‌رێم به‌ڕێوه ده‌برێت، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش هه‌میشه ڕامانگه‌یاندووه كه حكوومه‌تى هه‌رێم ئاماده‌ى هاوكارى و هه‌ماهه‌نگییه.\nهه‌رچى داخستنى فڕۆكه‌خانه‌كانیشه، ئه‌وه سزادانى هاووڵاتیانى هه‌رێمى كوردستانه، سزادانى ئه‌و نه‌خۆش و پێشمه‌رگانه‌یه كه له كاتى به‌رگرى له هه‌رێمى كوردستان و له عێراق له شه‌ڕى دژى داعشدا بریندار بوون و پێویستییان به چاره‌سه‌ره له ده‌ره‌وه‌ى وڵات. سه‌فه‌ركردن له ڕێگه‌ى فڕۆكه‌خانه‌كانى به‌غدا، یان شاره‌كانى دیكه‌ى عیراقه‌وه هێنده ئاسان نییه وه‌ك عه‌بادى باسى ده‌كات، هه‌م تێچووى سه‌فه‌ر له‌سه‌ر هاووڵاتیان زیاد ده‌كات، هه‌م كاتێكى زۆریان ده‌گرێت. پرسیاره‌كه ئه‌وه‌یه بۆچى هاووڵاتییه‌كى به‌غدا، یان نه‌جه‌ف، یان به‌سرا مافى ئه‌وه‌ى هه‌یه له شاره‌كه‌ى خۆیه‌وه ڕاسته‌وخۆ سه‌فه‌رى ده‌ره‌وه‌ى وڵات بكات، به‌ڵام هاووڵاتییه‌كى هه‌رێم ئه‌و مافه‌ى نییه؟! ئه‌مه كوێى هاووڵاتیبوونه؟!!\nده‌رباره‌ى حكوومه‌تى هه‌رێم و كێشه سیاسییه‌كانى هه‌رێمى كوردستانیش كه عه‌بادى باسى كردووه، دزه‌یى گوتى: كاتى ئه‌وه‌مان نییه باسى ئه‌و هه‌موو كێشه و كه‌موكوڕیانه بكه‌ین كه هه‌ر له سه‌ره‌تاى ده‌ستبه‌كاربوونى كابینه‌كه‌ى به‌ڕێز عه‌بادییه‌وه به‌رۆكى حكوومه‌ته‌كه‌ى گرتوون، ئه‌مه بابه‌تى ئێمه نییه و هیچ سوودێكیشى بۆ ئه‌م دۆخه نییه. ده‌رباره‌ى حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستانیش، ئه‌وه شه‌رعییه‌تى له په‌رله‌مان و گه‌لى كوردستان وه‌رگرتووه و هیچ پێویستییه‌كى به شه‌رعیه‌تپێدانى خه‌ڵكى دیكه نییه، به شێوه‌یه‌كى یاساییش به دوو خولى ته‌شریعى له‌گه‌ڵ په‌رله‌مانى كوردستان به‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌سه‌ڵاتى ته‌واوى به‌سه‌ر هه‌موو كایه‌یه‌كى هه‌رێمى كوردستاندا هه‌یه.\nدزه‌یى دووپاتيكرده‌وه، هه‌رێمى كوردستان وه‌ك هه‌میشه رایگه‌یاندووه، راستگۆیانه و به نیازپاكییه‌وه داواى گفتوگۆ بۆ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌كان ده‌كات، به‌ڵام ئه‌وه‌ى كه وه‌ڵام ناداته‌وه و ته‌نیا له رێگه‌ى میدیا و كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌وه ـ بۆ پڕۆپاگه‌نده، نه‌ك بۆ چاره‌سه‌ر ـ به‌رده‌وام باسى چاره‌سه‌ر و لێكگه‌یشتن و ده‌ستوور و هاووڵاتیبوون و ئه‌و ده‌سته‌واژانه ده‌كات، عه‌بادییه، ئه‌مه‌ش به‌دڵنیاییه‌وه هیچ خزمه‌تێك به دۆخه‌كه ناكات و نابێته هۆى چاره‌سه‌رێكى جددى بۆ كێشه‌كان، به پێچه‌وانه‌وه ده‌بێته هۆى به‌رده‌وامیى ناسه‌قامگیرى.\n01 باس له هه‌ڵگرتنی پاشه‌كه‌وتی مووچه ده‌كرێت\n02 بارانبارین دەست پێدەكاتەوە\n03 كەشناسی پێشبینی بەفربارین دەكات\n04 موقته‌دا سه‌در: فریای مووسڵ بكه‌ون\n05 باڵیۆزی عێراق له رۆمانیا گێچه‌ڵی سێكسی به دوو كارمه‌ندی باڵیۆزخانه ده‌كات\n06 وردەكاری كوژرانی ژنێكی بیانی لە ھەولێر ئاشكرا دەكرێت\n01 وردەكاری كوژرانی ژنێكی بیانی لە ھەولێر ئاشكرا دەكرێت\n02 به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی كه‌شناسی كوردستان پێشبینی بۆ یه‌كه‌م به‌فربارین ئاشكرا ده‌كات\n03 داعش لە کەرکووك هێرشی كردە سەر هێزەکانی عێراق\n04 باس له هه‌ڵگرتنی پاشه‌كه‌وتی مووچه ده‌كرێت\n05 هاوسه‌رێكی نهێنی جه‌مال خاشوقچی له كه‌نداوه‌وه ده‌ركه‌وت\n06 هەولێر.. باوکێك كوڕه‌كه‌ی خۆی كوشت\n02 وردەكاری كوژرانی ژنێكی بیانی لە ھەولێر ئاشكرا دەكرێت\n03 شایی بوو بە شیوه‌ن\n04 وه‌زاره‌تی دارایی بڕیارێك له‌باره‌ی مووچه‌وه ده‌دات\n05 به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی كه‌شناسی كوردستان پێشبینی بۆ یه‌كه‌م به‌فربارین ئاشكرا ده‌كات\n06 موچەی چەند شوێنێکی دیکە دابەش دەکرێت\nڕه‌خنه له خراپی ڕێگاوبانیش بگره، پێت ده‌ڵێن سووكایه‌تی به سلێمانی كردووه!\nحكومه‌ت و په‌رله‌مان چی ده‌كه‌ن بۆ خانه‌نشینی كه‌رتی تایبه‌ت\nبەهات حەسیب قەرەداخی:\nئەگەر ململانێی حیزبی لێگەڕێ!\nگه‌مارۆکانی دژ به ئێران و گه‌مارۆی ئێران دژ به کوردستان


بەرنامەیەكی كۆمپیوتەری كێشە دروست دەكات\nئەڵوەند كوێستانی 02/08/2021 - 07:56 هەواڵ/هەمەڕەنگ\nبەرپرسانی بۆشایی ئاسمانی رووسیا ڕایانگەیاند، هۆكاری كەوتنە كاری لەناكاوی چەند پاڵنەرێكی گاز لە یەكەیەكێ نوێ بەمداویانە گەشتبووە بنكەكە كێشەیەكی پرۆگرامی كۆمپیوتەر بووە كە لە دەرئەنجامی ئەمە بنكەكەی بۆشایی ئاسمان لەو پێگەیەی بۆی دەستنیشانكرابوو جوڵاوە.\nڕووداوەكە كۆتایی هەفتەی رابردوو بووە، دوای چەند كاتژمێرێك لە لكاندنی یەكەی تاقیگەی ڕووسیا ناسراو بە (ناوكا) ئەوەی بۆ ماوەیەك ناردنی بۆ بنكەی بۆشایی دواكەوت، نزیكەی كاتژمێرێكی خایاند بۆ گەڕانەوەی بۆ جێگای خۆی لەخولگەداو كۆنترۆڵی زەوی لە ڕێگەی بەكارهێنانی پاڵنەری گازی یەكەكانی دیكەی ڕووسیا گەڕاندیانەوە بۆ پێگەی پێشتری.\nلەبڵاوكراوەیەكدا ڕۆژی هەینی (ڤلادیمێر سۆلۆڤێۆڤ) بەڕێوەبەری جوڵەكان لە بنكەی نێودەوڵەتی ڕووسیا ووتی: كێشە لە پرۆگرامی كۆمپیوتەردا هۆكاری كەوتنەكاری پاڵنەرەكان بووە.\nبۆ دوو جار پەیوەندی نێوان بنكەی زەوی و تیمی بۆشایی بۆ چەند دەقیقەیەك پچراوە، بەڵام ئاژانسی بۆشایی ئەمریكا ناسراو بە (ناسا) ووتی: تیمی بنكەی ئاسمانی هیچ مەترسیان لەسەر نەبووە.\nئاسمانگەڕی روسیا (ئۆلیگ نۆڤیسكی) بڵاویكردەوە: كە هیچ شتێك جێگەی نیگەرانی نیەو كاركردن بۆ لكاندنی یەكە نوێكە بە بنكەی بۆشایی نێودەوڵەتییەوە وەك بۆی دانراوە بەردەوامەوە.\nیەكەی (ناوكا) بێسەرنشین گەشتە بنكەی بۆشایی و كێشی (20) تۆن و درێژی (13) مەترە، بە یەكەی تاقیگەی هەمەجۆر ناسراوە، بەشێك دەبێت لە بەشەكانی ڕووسیا لە بنكەی بۆشایی كە لەساڵی (2010) ەوە گەشتوونەتە خوڵگە.\nبۆچەندین ساڵ یەكەی (ناوكا) كێشەی هەبوو، ئامادە نەدەبوو بۆ ناردنی بۆ بۆشایی، بەشێوەیەك دروستكراوە پانتایی زیاتری هەیە بۆ تاقیكردنەوەو سەرنشین، دەبوو لەساڵی (2007) دا بۆ بۆشایی بنێردرێت، بەڵام بەهۆی كێشەی تەكنیكیەوە بۆ چەندین كەڕەت دواخرا.


ڕێـکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتی ئاستی گەندەڵی لە وڵاتانی جیهان ئاشکرا دەکات\nی مانگی یه‌ک ٢٥, ٢٠١٧\nڕێکخراوی شەفافیەتی نێودەوڵەتی دەڵێت ئامارەکانی ساڵی 2016 نیشانی دەدەن گەندەڵی بە بەرنامە و نەبوونی یەکسانی کۆمەڵایەتی کە هەردووکیان لە سەرانسەری جیهاندا یەکتر بەهێز دەکەن، بوونەتە مایەی نائومێدبوونی گەلان بە دامودەزگا سیاسیـیەکانی وڵاتەکانیان و هەروەها زەمینەیەکی باش ڕەخساوە بۆ ئەو ڕێبەرانەی سیاسەتی میلـلەتگەرایی پەیڕەو دەکەن.\nڕێکخراوەکە کە ئاستی گەندەڵی لە وڵاتانی جیهان ئاشکرادەکات، ئەمڕۆ چوارشەممە لە ڕاپـۆرتی ساڵانەی خۆی لە بارەی ساڵی ڕابردوو، دەڵێت لەو 176 وڵاتەی لە لیستەکەیدا نووسراون 69%یان لە ئاستی دەستپاکیدا لە 50 خاڵ کەمتریان هەیە، ئەمەش نیشانەی تەشەنەکردنی گەندەڵیـیە لە سەرانسەری جیهاندا.\nهەردوو وڵاتی دانمارک و نیوزیلاند لە هەرە باشترین وڵاتەکانی جیهاندان و ئاستی دەستپاکی تیایاندا 90 خاڵە. بەڵام زۆرترین گەندەڵی لە وڵاتی سۆماڵە و ئاستی دەستپاکی تیایدا 10 خاڵە، بە دوایدا سودانی باشور 11 ، کۆریای باکور 12، سوریا 13 ، یەمەن و سودان و لیبیا 14، ئەفغانستان 15 ، گینێ بیساو 16 ، ڤەنزوێلا و عێراق 17 ، ئەریتریا و ئەنگۆلا 18، کۆماری کۆنگۆ و هایتی و چاد و کۆماری ئەفریکای ناوەندی و بوروندی 20 ، ڕووسیا و ئێران 29 ، تورکیا و تونس و کوەیت 41 ، ئەمەریکا 74 ، بەریتانیا و ئەڵمانیا 81 ، نەرویژ 85 ، سوید 88 .\nخوزێ ئوگاز سەرۆکی ڕێکخراوەکە دەڵێت" لە زۆر وڵات، بەهۆی گەندەڵی خەڵکی بە دەست نەبوونی پـێداویستیـیە سەرەکیـیەکان دەناڵێنن و هەموو شەوێـک بە برسێتی سەردەنێنەوە، بەڵام لە هەمان کاتدا دەستڕۆشتووەکان و گەندەڵکاران ژیانێـکی ئەوپەڕی خۆشگوزەرانیان هەیە و لە لێپـرسینەوەش بۆی دەرباز دەبن."\nڕاپـۆرتەکە نیشانی دەدات زۆربەی وڵاتە عەرەبیـیەکان گەندەڵی تیایاندا بەردەوامە، جگە لە ئیماراتی عەرەبی 66 و قەتەر 61 نەبێت کە لە نێو ئەو وڵاتانەن گەندەڵی تیایاندا کەمترە.


خواردنگه ى سه رده م له ژاراوه , باشترين گص و گونجاوترين نرخ و كواليَتى به رز (سواره ) !!!\nعمر خالید عسمان في الخميس ديسمبر 30, 2010 1:36 am\nگه سى سه رده م له سالَى 2007 دا دروستكراوه و تاوه كو ئيَستا پيَشه نگى خواردنى گه صه له ناوچه كه , به ر پرسى ئه م خواردنگه يه ( سواره محمد مولود ) و شاگرده كانى ( محمد مولود , خدر محمد مولود , ئاكؤ محمد مولود , ئاوات محمد مولود ) ئه م خواردنگه يه به ريَوه ده به ن , ئه م خواردنگه يه به رده وام له گؤرِانكاريدا بووه ... له جؤره كانى خواردن و پيَكهاته كانى و هه ولَيانداوه خاويَنترين و جوانترين گه ص كه هه ردوو جؤرى ( گه صى جگه ر و گه صى مريشك ) پيَكهاتووه له گه لَ داناني گونجاوترين نرخ كه ته نها بؤ هه ريه ك له گه صيَك ته نها (500) دينار و سه ربارى ئه مه ش له سليَمانى دانه ى به (1250) ديناره , ئه م خواردنگه يه ئه مه يه كيَك له سيفه ته جوانه كانى بووه و ئيشكردن رِاستاه وخؤ به ئه خلاق و ئاكارى جوانى كؤمه لَگاكه يان هه لبسه نگيَنن و توانيويانه خه لَكى ده وروبه رى خؤيان بؤ لاى خؤيان رِابكيَشن و خؤيان ئامانج و ئه نجاميان به زاراوه ى (به جوانى و به پاكى ) دا رِاگرتووه .\nئه مانه زؤر به دلَيَكى گه وره و سنگيَكى فراوان به ته حه موليَكى زؤره وه و ئه وپه رِى خزمه تكردن بؤ گه ل و نيشتيمان كارده كه ن و هه رچه نده ده ستكه وتيشيان وه ك پيَويشت نييه و داهاته كه ى رِاسته وخؤ دابه ش ده كرىَ له نيَوان سيَ شه ريكدا , وه ئه وان به لَيَنيانداوه كه هه رده م گه صى جوان و پاك و خاويَن و سه رده مانه بهيَننه كاوه و ناوه كه شيان په يوه سته به خودى خؤيان و ئيشه كانيان وه هه يه و ناوبانگى پاكى و ( سه رده م ) يان وه رگرتووه .\nبه ريَزان هه ركه سيَك كه له سه فه ردابوو و به ناوچه كه دا تيَده په رِى , ياخود خه لَكى ئه م ناوچه يه ى ....هتد.د و ده تهه وىَ ته ندروستى خؤت خيَزانه كه ت باش و باشتر بكه يت ئه وا سه ريَك له خواردنگه ى( سه رده م ) بد ه و جؤريَك له خواردن له نيَوان خواردنه كاندا هه لَبژيَره و ئه وانيش ئه وپه رِى خزمه تى ميوانان و گه شت كاران ده كه ن و جىَ و رِيَى ته واويان ئاماده كردووه .\nئه م خواردنگه يه هه رچه نده پيَى هه لَبلَيَن كه مه بؤيه با وازى ليَبيَنين و گه صيَك له وىَ بخؤين باشتره !!!!\nناونيشان :: ژاراوه شه قامى گشتى .. گه رِه كى شيَنىَ\nژماره مؤبايل ::07702132037


نیشتمانپەروەری كورد عەلی مەحموودی كاكەخان دزەیی 1898-1970 – History Of Kurd\nHome / ناوداران / نیشتمانپەروەری كورد عەلی مەحموودی كاكەخان دزەیی 1898-1970\ndidar othman 2017-07-01\tناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە نیشتمانپەروەری كورد عەلی مەحموودی كاكەخان دزەیی 1898-1970 2,461 Views\nعەلی مەحموودی كاكەخان یەكێك بوو لەو نیشتمانپەروەرانەی بەدڵا و بەگیان پشتگیریی شۆڕشەكانی شێخ مەحموودی حەفیدیان كردو بەشدارییان تێداكردو سوێندخۆری مەلا مستەفای بارزانیی نەمربوو. ئەم زاتە كوری مەحموود ئاغای كوری كاكە خانی كوری سمایل ئاغای كوری كاكە خانی گەورەی دزەییە . لەسالی 1898 دا لەگوندی (گرد مەلا) ی سەر بەناحیەی قوشتەپەی پارێزگای هەولێر لەدایكبووە.\nدۆستی پیاو چاك و خزمەتگوزارانی كورد بووە. دۆستێكی خۆشەویستی شیخ مەحموودی مەلیكی كوردستان بووە.لەگەڵ هەڵگیرسانی شۆڕشی یەكەمی لەئایاری 1919دا خۆی گەیاندۆتە سلێمانی و بەشداریی تێداكردووەوكۆمەڵێك سواری شەڕكەری لەگەڵا خۆیدا بردووە، لەوانە : عەزیزی وسوائاغای دزەیی و سابیر ئاغای برای هادی حوسین ئاغا و سمایلی عەلی جەمرەوكوێخا مەجیدی شانشینی…\nكە شۆڕشەكە شكست دێنێ عەلی ئاغا دەگەرێتەوە ناوچەی هەولێرو لەناوچەی دێدەوان خۆی قایم دەكات دوور لەدەسەلاتی حوكمەتی عیراق لەو دیهاتانەدا دەژی تاكو بڕیاری لیبوردنی بۆ دەردەچێ ، ئینجا لەقوشتەپە دادەنیشێ و خەریكی كشت وكاڵا وفەلاحەتی دەبێ و ، بەردەوامیش پەیوەندیی بەشیخ مەحموودەوە دەبێ و نامەونوێنەریان لەنێواندا هاتووچۆ دەكات و مەلا خالیدی مورتكە ئەو دەورەی بۆ دەبینێ و كاتێك كەجارێكی دیكەش شیخ مەحموودی مەلیكی كوردستان ئاگری شۆڕشی هەڵگیرساندۆتەوە عەلی ئاغا پەیمانی كوردایەتی لەگەڵدا نوێ كردۆتەوەو بەكۆمەلیك چەكدار چوونەتە پاڵ شۆڕشەكەی و بەرەو سوورداش چووەو كاتیكیش كەحوكمەتی عێڕاق بەناوی گفتوگۆ و چارەسەریی كێشەی كورد شێخ بانگ دەكات بۆ بەغداو لەوێ دەست بەسەری دەكات، ئەم دەچێتە ناو عەشیرەتی جاف لەناوچەی دوكان لای كوێخا حەسەن وكوێخا حەمەدەمین دەمیننەوە و رێزیكی زۆریان لێدەنرێ ؛ بەڵام كە حوكمەت پێدەزانی تەنگە تاویان دەكات و ئەوانیش بەرەو دەشتی كۆیە دەچن و لەدواییدا ڕوودەكەنەوە ناوچەی دێدەوان و لەوێشەوە سەر لەكەندیناوە دەدەن.\nلەوكاتەدا حووكمەت چەند مەفرەزەیەك لەپۆلیسی سوارە پێكدێنێ بۆ گرتنی عەلی ئاغا تاقمەكەی گەلێك جار لێیان دەبێ بەشەڕو لەیەكتری دەكوژن و زیانێكی زۆر بەو مەفرەزانە دەگەیەنێ ودوای ئەو شەڕانە عەلی ئاغا ڕوودەكاتە دەشتی كۆیە و رۆژێك لەگوندی شاخە پیسكە لەگەل مەفرەزەیەك تووشی شەڕ دەبن و موفەرەزیك و پۆلیسێك دەكوژرێن . دوای ئەو شەڕە مەفرەزەكان زیاتر دەكەونە گەڕان بەدوای عەلی ئاغا و ئەمیش بۆ ماندووكردنیان زوو زوو ناوچەكەی دەگۆڕێ، سەردەمێك بەرەو دەشتی مەرگە دەروات و حوكمەت داوا لەئاغەكانی مەرگە وپشدەر دەكات بۆ بەدەستەوەدانیان، ئەوانیش دەیان نێرن بۆ (دێی سوونێ) لای حاجی حوسێنی مامەش وماوەی ساڵێك خۆی و چەكدارانی لەوێ دەمێنتەوە لەو كاتەدا شیخ مەحموود لەبەغدا دەستبەسەر دەبێ، كە دەزانێ باری ژیانی عەلی ئاغاو هاوەڵانی وا ناخۆشە، داوا لەحوكمەت دەكات كە فەرمانی لێبوردنیان بۆ دەربكات ، جگە لەشێخی نەمریش ئاغاكانی دزەییانیش هەوڵێكی زۆریان بۆ دەدان لەوانە (عەلی خورشید ئاغای قەپڵان) و (حوسێنی مەلای قازیخانە) كە ئەوسا نوێنەری پارێزگای هەولێر بوو لەپەرلەمانی عیراق . ئینجا حوكمەت لێیان دەبوورێ ودەگەڕێتەوە گوندی مورتكە لەناحیەی قوشتەپە .\nعەلی ئاغا واز لە كوردایەتی ناهێنێ و بەنهێنی پەیوەندیی بەشۆڕشی بارزانی ساڵانی 1943-1945 كردوكاتێك كە بارزانی مصگفی لەسالی1945دا سەردانی ناوچەی هەولێری كرد بەنیازی بەشداریكردنی سەرۆك هۆزەكانی كوردوئاغاكانی دزەییان لەشۆڕشەكە كە ئەوساكە بارزانی لەگەڵ حكومەت لەئاگر بەستێك دابوو. شەوێك لای عەلی ئاغا لەگوندی مورتكە مایەوەولەگەڵ هەموو ئاغاكانی ناوچەكە كۆبووەوەوداوای پشتگیریی كردنیانی لێكردن لەو شۆڕشەی كوردوئاغاكانیش وادەو بەڵێنیان پێداو عەلی ئاغا لەهەموویان زیاتر سووربوو لەسەر ئەو یارمەتیدان و بەشداریی كردنە، كەشۆڕشەكە هەڵگیرسایەوە عەلی ئاغا لەسەر بەڵێنی خۆی مایەوە ودێی مورتكەی جێهێشت چوو بۆ دێی سەرمەزرا بۆ خۆئامادەكردن بۆچوونە بارزان .\nلەو دەمەدا لەسەر داوای پارێزگاری هەولێر سەعید قەزاز و عەلی ئاغای خورشید ئاغا و حوسین ئاغای حاجی مەلا و خدری پاشا دەیبەن بۆ هەولێر و لەوێ سەعید قەزاز شەوێك لای خۆی دەیهێڵێتەوەو بۆ سبەینێ ڕەوانەی مورتكەی دەكاتەوە. كەچی عەلی ئاغا لەگەڵ ئەو هەموو ڕێكارانە هەر لەسەر هەڵوێستی كوردانەی خۆی دەمێنێنەوە ، بۆیە پاش چەند ڕۆژێك سەعید قەزاز دەچێتە سەردانی لەگوندی مورتكەو،كاك لەتیف شێخ صادق بەرزنجی لەوتارێكیدا لەكوردستانی نوێدا بەم جۆرە باسی ئەو سەردانەی سەعید قەزاز دەكات بۆلای عەلی ئاغا و پێی دەڵێ: ((عەلی ئاغا! من ئەمڕۆ بۆ موناقەشە هاتووم دەبێ بەسەربەستی هەموو قسەیەك بكەین!)) .\nلەو كەسانەی كە لەو دانیشتنەدا بەشداربوون خوالێخۆش بوو (مەلا خالیدی مورتكە) و (حاجی حوسێن) بوون،حاجی حوسێن بۆ نووسەری ئەم بابەتەی گێڕایەوە وگوتی:((سەعید قەزاز بە عەلی ئاغای گوت :((من وەك كوردێك حەز بەپێشكەوتنی میللەتی كورد دەكەم . ئەوەی من تێیدەگەم میللەتی كورد لەرێگای دەوڵەتانی رۆژئاواوە پێدەگات ، بەلام ئێوە بەداخەوە بەتەمای رووسن كەئەویش ئەم وڵاتە مەیدانی سیاسەتی ئەو نییە و كارەكەمان زەحمەتتر دەبێ و بێ سوودە !)) .\nعەلی ئاغای مەحموود ئاغای كاكەخان لەساڵی 1970دا لەتەمەنی 72ساڵیدا كۆچی دوایی كرد، ئاخی ناگزووریی كوردی بردە ژێر گڵ .\n1- كوردستانی نوێ- ژمارە 1072ی رۆژی 28/8/1995 – وتاریكی لەتیف بەرزنجی – بەناونیشانی (عەلی مەحموودی كاكەخان).\n2- دانیشتنێك لەگەڵا خوا لێخۆشبوو حاجی حوسێن مەیاس لەسالی 1993دا.\nPrevious ئەمرۆ لە مێژوو\nNext تێكۆشەری ماركسی و ڕۆژنامەنووس و ئەدیب مەلا شەریفی رەنگەڕێژانی 1925-1976\nڕكەبەری ئەوروپی لەڕۆژهەڵاتدا، بەتایبەت باشووری رۆژهەڵاتی ئاسیا( چین و یابان)\nکورد لە تەرازووی مێژووی دوێنێیی عەرەب دا\nڕەشەکوژییەکەی ناوچەی دەرسیم ، کە کەمالییەکان ناوەکەیان گۆڕی بۆ تونجەلی\nئاکامه کومه لایه تییه کانی سیاسه تی راگواستنی کورد له عیراق


دەربارەی دۆخی کارەبا رونکردنەوەیەک لە وەزارەته‌وه\n09:51 - 22/11/2020 164 جار خوێندراوەتەوە\nوه‌زاره‌تی کارەبای حكومه‌تی هه‌رێم رایگه‌یاند: رۆژانە 3200 مێگاوات كارەبا بەرهەم دەهێنرێت و خواستی بەكارهێنانی كارەبا بۆ 4200 مێگاوات بەرز بووەتەوە.\nوه‌زاره‌تی كاره‌با له رونكردنه‌وه‌یه‌كدا ئه‌مرۆ یه‌كشه‌ممه، رایگه‌یاند: لەگەڵ ئەوەی وەزارەتی كارەبا توانی ئاستی بەرهەمهێنانی كارەبا رۆژانە بۆ 3200-3300 مێگاوات بەرز بكاتەوە، بەڵام بەهۆی نزمی پلەكانی گەرما و زیادبوونی خواست لەسەر بەكارهێنانی كارەبا بۆ 4200 مێگاوات، كە لەماوەی یەك هەفتەدا بەكارهێنانی كارەبا 1100 مێگاوات زیادیكردووە، بەمەش ماوەكانی پێدانی كارەبا رۆژانە 15 بۆ 16 كاتژمێر دەدرێت.\nئاماژه‌به‌وه‌شكراوه، وەزارەتی كارەبا لەهەوڵی بەردەوامدایە بۆ زیادكردنی بەرهەمهێنانی كارەبا و تەواوبوونی پرۆژەكانی گواستنەوەو دابەشكردنی كارەبا كە دەبێتە هۆی كەمبوونەوەی بەفیڕۆدانی كارەبا و باشتر كۆنترۆڵكردنی.\nله به‌شێكی دیكه‌ی رونكردنه‌وه‌كه‌دا باسله‌وه‌كراوه، لیژنەكانی نەهێشتنی سەرپێچیەكان لەم وەرزەدا بەشێوەیەكی فراوانتر و زیاتر دەست بە جێبەجێكردنی ئەركەكانیان دەكەن، داوا لەهاوبەشانی كارەباش دەكات لەم وەرزەدا زیاد لەپێویستی خۆیان كارەبا بەكار نەهێنن .


20/01/2021 451 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nباشاک دەمیرتاشی هاوسەری سەڵاحەددین دەمیرتاشی هاسەرۆکی پێشوی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) دەڵێت:"لەتورکیا هیچ کەسێک پارێزراو نییە، بەشێوەیەک ئەوەی لایەنگری پارتی دادو گەشەپێدان یان پارتی نەتەوەپەرستی تورکیا نەبێت وەک تیرۆریست هەژمار دەکرێت".\nباشاک لەچاوپێکەوتنێکی ڕۆژنامەوانیدا وتویەتی:"سیستەمی یاسایی لەتورکیا ڕوخاوە، بەتایبەتی لەشەش ساڵی ڕابردودا، بڕیاری دادگاکانی تورکیا لەسەر ڕێنمای پارتی دەسەڵاتداری ئەو وڵاتە دەدرێن، بۆیە هیچ سیستەمێکی دادوەری دادپەروەر لەوڵاتدا نەماوە".\nجەختیشیکردۆتەوە، "ئەوە هەر بۆچونی من نییە، بەڵکو بەپێی دوایین ڕاپرسیی لەسەدا ٦٠ تورکییەکان دەڵێن یاسا لەتورکیا سەروەر نییە".\nهاوسەری سەڵاحەدین دەمیرتاش دەڵێت:"ئێمە لەکۆمەڵگایەکدا دەژین کە یاساو دەستور پێشێلدەکرێت‌و هیچ سیستەمێکی یاسایی نییە، ئەمە بارودۆخێکی زۆر نالەبارە، تەنانەت ئەوانەی دەنگ بەئاکەپەو بزوتنەوەی نەتەوەپەرست نادەن وەک تیرۆریست هەژماردەکرێن".\nباشاک دەمیرتاش دەڵێت:"بەوپێیەی یاسا سەروەرنییە، بۆیە هیچ کەسێک هەست بەئاسایش‌و پارێزراوی ناکات، ئەوە هەر پەیوەست نییە بەوەی تۆ ڕکابەرێکی سیاسی بێت، بەڵکو ئەوەندە بەسە بڵێی ئابوری داڕماوە یان شتێکی لەوجۆرە، بۆئەوەی بتکەن بەکەسێکی تیرۆیست‌و دادگاییت بکەن، بەو جۆرە کوتەکی دادگا لەسەر سەری هەموانە".\nسەبارەت بەبڕیاری داداگای مافی مرۆڤی ئەوروپا بۆ ئازادکردنی سەڵاحەدین دەمیرتاش‌و جێبەجێنەکردنی لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکیا، باشاک دەڵێت:"پێشتر بیرم لەوەکردۆتەوە کە هاوسەرەکەم بەپێی بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا ئازادناکرێت، لەبەرئەوەی ئەو بارمتەیەکی سیاسییە، ئەوەش بەبڕیاری دادگا ئەوروپییەکە سەلمێنراوە".


چەند هەڵەی باو سەبارەت بە تەندروستیی جەستە\n21/12/2020 06:11 PM\nهەموومان سەبارەت بە بابەتی تەندروستیی بەگشتی و تەندروستیی جەستەمان بەتایبەتی تووشی هەڵە دەبین. بەڵام ئەم هەڵە و بیرۆکە نەشیاوانە دەبێ کۆتاییان بێت و لەم بابەتەدا ئاماژە بە چەند دانەیان دەکەین.\nئاو نەخواردنەوە بە رادەی پێویست\nدوو بەش لە سێ بەشی جەستەی مرۆڤ لە ئاو پێکهاتووە؛ کەوابوو هیچ سەیر نییە کە ئەم مادەیە تا ئەو رادەیە بۆ تەندروستی پێویست بێت. کەوابوو هەوڵ بدەن کەمتر هەست بە تینوویەتی بکەن و زوو زوو ئاو بخۆنەوە.\nدانیشتنی نەگونجاو لە ماوەی رۆژدا\nفەرمانبەران باش گوێ راگرن. دۆخی جەستە لە ئاکامی دانیشتنی نەگونجاو لەسەر کورسی لە ماوەی رۆژدا دەبێتە هۆی کێشەکانی پشت و بڕبڕەی پشت، ئێشی سەر، هەروەها تێکچوونی سووڕی خوێن و کەمبوونەوەی کارکردی سییەکان. هەوڵ بدەن رێکوپێک لەسەر کورسی دانیشن؛ قاچتان رێک لەسەر زەوی دانێن، پشتتان بە کورسییەکەوە بنێن و ملتان دامەخەن.\nگوێگرتن لە مۆزیک و گۆرانی بە دەنگی بەرز\nئەم کارە لەدرێژماوەدا تەندروستیی گشتیی جەستە و گوێچکە دەخاتە مەترسییەوە. دەگوترێ مۆزیک خۆراکی رۆحە، بەڵام کاتێک بە دەنگی بەرز و بە بەردەوامی گوێ لە مۆزیک بگرن دەتوانی زیانی گەورە بە سیستمی بیستن بگەیەنێت.\nپاش خواردن خێرا فڵچەی ددان بەکار بێنیت\nئەم کارە رووکاری دەرەوەی ددان لاواز دەکات بە تایبەت پاش خواردنی ئەو خۆراکانەی تایبەتمەندیی ئاسیدی هەیە. کاتێک خۆراکێکی لەم چەشنە دەخۆن ئاستی PHـی دەمتان کەمترە لە ئاستی سروشتی و لە ئاکامدا، رووکاری ددان نەرم دەبێت و زیانی بەر دەکەوێت.


ماڵپەڕی بۆنەکان - ئه‌و زانیارییه‌ی هه‌ژێنه‌ی له‌باره‌ی لاقه‌كردنه‌وه نه‌تزانیوه\nت دووەم 26\tبڵاوکراوەتەوە لەلایەن ئەحمەد محمد خوێندراوەتەوە 2009 جار\nله‌ته‌مه‌نی 18 تا 24 ساڵیدا لاقه‌كراون.\nرزگاربوانی لاقه‌كردن روبه‌ڕووی دوو خه‌رجی ده‌بنه‌وه. یه‌كێكیان مه‌عنه‌وییه وه‌ك ئازارو نه‌هامه‌تی. ئه‌وی تریشیان ماددیه وه‌ك دوركه‌وتنه‌وه له‌كار بۆ ماوه‌یه‌ك یان تێچووی پزیشیكی دوای لاقه‌كردنه‌كه.\nساڵی رابردوو راپۆرتێكی كۆشكی سپی رایگه‌یاند، تێچووی هه‌ر قوربانییه‌كی لاقه‌كردن ره‌نگه له‌نێوان 87 هه‌زار بۆ 241 هه‌زار دۆلار، بێت.\nتێچووه‌كان جیاوازن له‌به‌رئه‌وه‌ی قوربانییه‌كان روبه‌ڕوی زیانی جیاوازی ده‌رونی و جه‌سته‌یی ده‌بنه‌وه‌و به‌شێوازی جیاواز خۆیان له‌گه‌ڵ ئه‌و زیانانه‌دا ده‌گونجێنن. ره‌نگه خه‌رجییه‌كانیش به‌درێژایی ژیان به‌رده‌وام بن.\nلێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك ده‌ریخستووه كه 50 بۆ 80 له‌سه‌دی رزگاربوانی حاڵه‌ته‌كانی لاقه‌كردنی نێوان 2005و 2010، به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ر رویان كردووه‌ته نه‌خۆشخانه‌كان و تێكڕای ناوه‌ندیی تێچووی هه‌ر یه‌كێكیان دوو هه‌زار دۆلاری تێپه‌ڕاندووه. چواریه‌كی رزگاربووه‌كانیش، تێچووه‌كانیان له‌پاره‌ی خودی خۆیان، داوه.\nچاره‌سه‌ر له‌نه‌خۆشخانه‌كان و خۆگونجاندن له‌گه‌ڵ ئه‌و شۆك و زیانه جه‌سته‌ییه‌ی لاقه‌كراوان توشی بوون، ره‌نگه دوركه‌وتنه‌وه له‌كاری، لێبكه‌وێته‌وه. ئه‌مه‌ش نه‌مانی كرێی كار، به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت.\nلێكۆڵه‌ران به‌مه‌به‌دستی ئاماری تێچووی قوربانیانی لاقه‌كردن له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه چه‌ند ساڵێك سه‌رقاڵ بون و ئه‌نجامه‌كه‌ش ژماره‌ی هه‌ژێن بووه.\nلێكۆڵه‌ران له‌ساڵی 2009، بۆیان ده‌ركه‌وت كه ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی قوربانیی هه‌ر لاقه‌كردنێك كه له‌ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا روده‌دات ده‌یدات و ئه‌و بڕه‌ش كه كۆمه‌ڵگه ده‌یدات حسێب بكه‌ین، هه‌ر حاڵه‌تێك، 450 هه‌زار دۆلار تێچویه‌تی.\nMore in this category: « پێش هاوسەرگیری بیر لە مانەمەكەوە ... بزانە چیە؟؟\nHomeکۆمەڵایەتیئه‌و زانیارییه‌ی هه‌ژێنه‌ی له‌باره‌ی لاقه‌كردنه‌وه نه‌تزانیوه


زمانى دایک و کاریگەرییەکانی | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە وتار و بابه‌ت زمانى دایک و کاریگەرییەکانی\nزمانى دایک و کاریگەرییەکانی\nدوکتور عەبدولواحید دزەیی\n21 ى شوباتى هەموو ساڵێک مرۆڤایەتى ئاهەنگ دەگێڕێت بە بۆنەى رۆژى جیهانى زمانى دایک، ئەم بۆنەیە بۆ داکۆکیکردن و رێزگرتنە لەم رۆژە، زمانى دایک Mother Language زمانى بیرکردنەوە و هەست و نەستە و بەشێکە لە پێکهاتەى کەسایەتى و ناسنامەى تاک. زاڵبوونى تەواو بەسەر زمانى دایک یارمەتیدەر و پشتیوانییە بۆ بەشداریکردنى تاک لە ژیانى کۆمەڵگا و کاروبارى فەرمى و بەشداریکردن لە خزمەت گوزارى فەرهەنگى و گەشەکردنى تواناى بیرکردنەوە و پێگەیشتنى دید و بۆچوون .\nلێکۆڵینەوەکان دەریانخستووە هەر لە کۆتایى سێیەکى تەمەنى کۆرپەڵە لەناو منداڵدانى دایکیدا پێش ئەوەى ببێت و گڕوگاڵ بکات ئەوا ئاشنایەتییەکى تەواوى لەگەڵ زمانى دایک هەیە، ( کاپلین ڤێرمیکا kathleen wermke ) لە زانکۆى( ورزبورگ Wurzburg ) لە لێکۆڵینەوەیەکدا پێچەوانەى لێکدانەوەکانى پێشتر دەریخست کە کۆرپەڵە دەتوانێت گوێى لە دەنگى دایکى بێت و جیاى بکاتەوە، لێکۆڵینەوەکە لەسەر (60) منداڵدا کرا کە (30) یان فەڕنسی بوو و (30) ئەڵمانى بوون تەمەنى منداڵەکان لە نێوان (3-5) رۆژبوو دواى لێکۆڵینەوە و شیکردنەوەى دەنگەکان دەرکەوت منداڵە (فەڕەنسی) یەکان ئاوازەى گریانیان بەرزترە لە منداڵە (ئەڵمانى) یەکان ئەمەش رەنگدانەوەیەکى تەواوى ئەو دوو زمانەیە، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت، کە زمانى دایک کاریگەرى لەسەر کۆرپەلەکەى هەیە و ئەم کاریگەرییەش لەناو سکى دایکییەوە دەستپێدەکات .\nدەتوانین رۆڵى دایک لە وەرگرتنى زمان لەم خاڵانە خەست بکەینەوە :\nأ- دەربڕینى وشەکان بە روونى و هێواشى لە رێگاى بڕگەى درێژ و رستەى ئاسان.\nب- جەختکردن لەسەر ئەو کەلەوپەلانەى کە منداڵ ئارەزووى لێیەتى.\nج- یارمەتیدانى منداڵ تا بتوانێت وشەى گونجاو لە رێگاى ئەو واتایانەى دەیزانێت دەرببڕێت .\nد- دووبارەکردنەوەى ئەو وشە و رستانەى کە منداڵ دەریدەبڕێت، لەگەڵ هەڵسەنگاندیان .\nه- بەدواداچوونى کردن بۆ ئەو ئارەوزووانەى کە منداڵ هەیەتى لەگەڵ پێشکەشکردنى زانیارى زیاتر دەربارەى .\nو- پارێزگاریکردن و رەچاوکردنى دەوروبەرى منداڵ و پێشکەشکردنى زانیارى دەربارەى رووداوە هەنووکەییەکان .\nز- رێکخستنى قسە لە رووى دەربڕین و رێزمانەوە .\nح- دانانى پرسیارى سادە و راستەوخۆ .\nگ- راستکردنەوەى هەڵە دەربڕینییەکان .\nى- پێگەیاندنى گفتوگۆ لاى منداڵ وەک نموونەیەکى قسەکردنى گەورەکان .\nبابەتی پێشووپارتی لیبراڵ دیمۆکراتی کوردستان، هەڵبژاردنەکانی بایکۆت کرد\nبابەتی دواترکۆماری ئیسلامی بۆ دەنگدان هەڕەشە لە سەربازەکان دەکات


ئەمریكا لەبەرژەوەندی پەیەدە داوایەك دەخاتەڕوو\nنەتەوە | 20:34:26 2017-01-11 | (1,235) جار خوێندراوەتەوە\nبۆیەكەم جار وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا داوای بەشداریكردنی پەیەدە لە گفتوگۆكانی ئاشتی تایبەت بە سوریا دەكات و ئەمەش بەپێچەوانەی سوربوونی توركیا لە سەر دورخستنەوەی ئەو حزبە لەو گفتوگۆیانەیە.\nمارك تۆنەر، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا، لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند: پارتی یەكێتـی دیموكرات (پەیەدە) كە نوێنەرایەتی هێزە كوردییەكان دەكات لە سوریا، بەهێزترین گروپە كە لە دژی داعش شەڕ دەكات ، بۆیە دەبێت شوێنی لە مێزی گفتوگۆكان لەبارەی ئاشتی چارەسەری سوریا هەبێت.\nجەختیشی كردەوە، بە توركیا و وڵاتانی تریان ڕاگەیاندوە كە دەبێت پەیەدەش، بەشداریی گفتوگۆكان بێت و تاكە ڕێگای چارەسەری ئاشتیانەش ئەوەیە كە نەتەوە یەكگرتوەكان سەرپەرشتی بكات.\nجێی باسە بە درێژایی چەند ساڵی رابردوو لە ئەنجامی گوشارەكانی توركیا پەیەدە لە گفتوگۆكانی تایبەت بە قەیرانی سوریا دورخراوەتەوە و ئەمەش یەكەم جارە ئەمریكا بەشێوەیەكی راستەوخۆ داوای بەشداریی پەیەدە لەو گفتوگۆیانە بكات.\nبڕیارە 23 ی ئەم مانگە، روسیاو توركیا سەرپەرشتی گفتوگۆكانی كازاخستانی تایبەت بە سوریا بكەن و توركیاش بە ڕوسیای راگەیاندوە كە نابێت كورد بەشداریی گفتوگۆكان بكات و لە چەند رۆژی رابردووشدا لە میانی سەردانەکەی بۆ هەولێر، بینالی یەڵدرم، سەرۆک وەزیرانی تورکیا پەکەکە و پەیەدە و یەپەگەی بە تیرپریست ناوبرد و دژایەتی خۆی بۆ ئەزمونی نوێی کورد لە رۆژئاوای کوردستان دوبارە کردەوە.\nئە‌مريكا نوێترین هە‌ڵوێستى لە‌سە‌ر سە‌در ئاشکرا دەکات\nكه‌نه‌دا.. ته‌قینه‌وه‌یه‌ك 15 كه‌سی كرده قوربانی\nکەرکوک.. چەند خۆکوژێکی داعش خۆیان تەقاندەوە


هیچ کارێک ئەنجام نادات و پارەش وەردەگرێت!\n1/2/2021 04:48 PM\n"شۆجۆ مۆریمۆتۆ" خاوەنی پیشەیەکە کە لە سەرەتادا ئەستەمە بڕوای پێ بکەیت. لە ساڵی 2017ـدا ئەم پیاوە تەمەن 37 ساڵە ژاپۆنییە ئامادەبوونی خۆی دەستپێکردنی کارێکە سەیروسەمەرە راگەیاند. خزمەتگوزارییەکانی مۆریمۆتۆ بریتی بوون لە خواردن و خواردنەوە لەگەڵ کەسێک و گوێدان بە قسەی خەڵک. لەو رۆژەوە 3 هەزار جار دامەزراوە!\nپێشنیاری مۆریمۆتۆ بۆ "ئەنجامنەدانی هیچ کارێک" چاوەڕوان ناکرێ هیچ داهاتێکی هەبێت. لەڕاستیدا ئەو کاری رۆژانەی مرۆڤەکان ئەنجام دەدا. ئەو کارانەی کە زۆر ئەستەم نین. هەر لە وەستان لە جیاتی کەسێک لە ریزدا هەتان خواردن لەگەڵ مشتەرییەکان؛ مۆریمۆتۆ لە بری پارەیەکی کەم بێ‌بایەخترین کارەکان ئەنجام دەدا. ئەگەرچی مۆریمۆتۆ لەسەرەتادا خزمەتگوزارییەکانی خۆی بێ‌بەرامبەر ئەنجام دەدا و تەنها خەرجیی هاتوچۆ و خۆراکی وەردەگرت، بەڵام دواتر بۆ ئەوەی کاتەکانی بە فیڕۆ نەچن پارەی وەردەگرت. نرخی خزمەتگوزارییەکانی مۆریمۆتۆ لە ئێستادا 96 دۆلارە.\nمۆریمۆتۆ بۆ هاوڕێیەتی لەگەڵ کەسێک لە داوای تەڵاقی کردووە و گوێدان بە دانپێدانانی بکوژەکان دامەزراوە، بەڵام پێشینەی کاری ئاسانتریشی بووە بۆ نموونە پیاسەکردن و پڕ کردنەوەی کادری کامێرای وێنەگران. مۆریمۆتۆ تەنها گوێ لە مشتەرییەکانی دەگرێت و هیچ خزمەتگوزارییەکی دیکە ئاراستە ناکات.\nمۆریمۆتۆ سەردەمێک عاشقی فەلسفەی نیتشە بوو و خوێندنەوە بەرهەمەکانی نیتشە بووە هۆی ئەوەی بەراوردێکی نوێی لە ژیانی خۆی هەبێت و سوودە درێژەدانی بۆ هەوڵە بێ‌کۆتاییەکانی بۆ پیشەکەی ئێستای بخاتە ژێر پرسیارەوە. زۆرینەی داخوازییەکان بۆ دامەزراندنی مۆریمۆتۆ لە لایەن ئەو ژنە گەنجانەوەیە کە دەترسن شەوانە بە تەنها بڕۆنە دەرەوە. هەڵبەت پیاوانیش ئەو کاتانەی شەرم دەکەن بڕۆنە شوێنێک، داوای هاوکاری لێدەکەن.\nمۆریمۆتۆ دەرچووی کۆلێژی "ئوزاکا"ـیە لە بەشی فیزیادا و پاش کۆتایی هاتن بە خوێندن دەست دەکات بە کاری چاپەمەنی بەڵام دواجار تێدەگا رەزامەندیی لە پیشەکەی و نییە بە تایبەت کاتێک سەرۆکەکەی پێی دەڵێ: "بوون و نەبوونی تۆ لێرە بەرابەرە."\nمۆریمۆتۆ 27 هەزار فالۆوەری لە ئینستاگرام هەیە و تا ئێستا 3 کتێبیشی نووسیوە!


پارچە شیعری ژماره ٤٣\nبۆ هاواڵی ڕۆیشتوو\nله‌و وه‌خته‌وه ڕۆیشتووه لام هێزی دوو ئه‌ژنۆم\nهاوڕه‌نگی گوڵی زه‌ردم و هاوده‌نگی کزه‌ی خۆم\nپه‌روانه‌م و ئه‌مما نییه شه‌معێ که بسووتێم\nخه‌م بوو که وه‌راندوویه له‌من هه‌رچی په‌ڕ وپۆم\nیا بولبولم و نیمه گوڵی باخ و له داخان\nله‌م قۆنجڕه هێلانه‌یه، وێرانه‌یه، ناڕۆم!\nهه‌سته وه‌ره‌وه ڕۆحی ڕه‌وان، مایه‌یی ژینم\nهه‌رچێکی خه‌تای تۆیه، ئه‌من ده‌یخه‌مه ئه‌ستۆم\n'کامیل' به ته‌نێ مایه‌وه، ئه‌ژنۆیه‌تی هاواڵ\nبۆیه به خه‌م و ده‌رده‌وه ئێستێ ده‌سه‌وئه‌ژنۆم!\n(قاقڵاوا، 1341 ی هه‌تاوی)\nلاپەڕە 133 ی چاپی جه‌عفه‌ر و 92 ی چاپی ئەنیسی.\nعینوانی شیعره‌که له چاپی ئه‌نیسیدا 'بولبولی بێ گوڵ' ه.\nگومانم له‌وه‌دا نییه ئه‌م شیعره‌ش له سه‌رده‌مێکدا گوترابێت وا سه‌ید تاهیر ی کوڕی شاعیر و چه‌نده‌ها که‌سی دیکه له لاوانی کوردی ڕۆژهه‌ڵات چووبوونه یاریده‌ی شۆڕشی ئه‌یلوول له باشوور و له‌وێ کۆنگره‌ی دووهه‌می حزبی دیموکڕات له سه‌رده‌می ئه‌حمه‌د ته‌وفیق (عه‌بدوڵڵای ئیسحاقی) دا، به‌سترا. سه‌ید تاهیری کوڕی شاعیر یه‌ک له‌و که‌سانه بوو و خه‌ڵکانی ناسراوی دیکه‌ی ئاوات وه‌ک کاک سه‌لاحی موهته‌دی و نه‌مر محه‌ممه‌دی ئێلخانی زاده‌شی له‌گه‌ڵ بوون که دۆست و هاوبیری ئاوات و کوڕه‌که‌ی بوون.\nبه بۆچوونی من 'عینوان' ی شیعره‌که به هه‌ڵه دانراوه و ئه‌و شیعره بۆ هاواڵ [هه‌ڤاڵ] ی شاعیر نه‌گوتراوه که بۆ نموونه، ده‌یتوانی یه‌ک له‌و دوو که‌سه بێت وا له سه‌ره‌وه ناوبرده‌م کردن. به‌ڵکوو ڕووی قسه‌ی ئاوات ڕاسته‌وخۆ له سه‌ید تاهیری کوڕیه‌تی، ئه‌وه‌ش به چه‌ند نیشانه‌ی ناو شیعره‌که‌دا ده‌رده‌که‌وێت:\n1. ته‌عبیری وه‌ک 'هێزی دوو ئه‌ژنۆم' و 'ڕۆحی ڕه‌وان' و 'مایه‌ی ژین' ده‌بێ بۆ که‌سێکی گه‌لێک نزیکی شاعیر بێت نه‌ک ناسیاو و دۆست؛\n2. خاڵی له‌وه‌ش به‌هێزتر ئه‌و شوێنه‌ی شیعره‌که‌یه وا ده‌ڵێ: "هه‌سته وه‌ره‌وه ... هه‌رچێکی خه‌تای تۆیه، ئه‌من ده‌یخه‌مه ئه‌ستۆم". بۆچوونی من ئه‌وه‌یه تا ڕاده‌یه‌کی زۆر ئاشکرایه که به‌رگۆی شیعره‌که، سه‌ید تاهیری کوڕی شاعیره که باوکی ده‌یه‌وێت بگه‌ڕێته‌وه و خۆیشی ببێته زامن و که‌فیلی بۆ ئه‌وه‌ی ساواک ده‌ستی له‌کۆڵ بکاته‌وه.\nله‌بیرمان نه‌چێت که له ماوه‌ی هه‌ر ئه‌و ساڵانه‌دا به هۆی ناکۆکییه‌کانی ناو حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران له لایه‌که‌وه و هه‌وڵی ساواک و سه‌رکردایه‌تی شۆڕشی ئه‌یلوول بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئێران و دوورکه‌وتنه‌وه‌یان له ناوچه‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی شۆڕش له لایه‌کیتر، هه‌روه‌ها به هۆی ناکۆکی نێوان بارزانی و ده‌فته‌ری سیاسی (برایم ئه‌حمه‌د و جه‌لال تاڵه‌بانی)یه‌وه، زۆرێک له‌و لاوانه‌ی وا چووبوونه گه‌رمێن، گه‌ڕانه‌وه ئێران و ئه‌مان نامه‌یان وه‌رگرت، یان له‌گه‌ڵ باڵی "شۆڕشگێڕ" ی حزب که‌وتن و شه‌هید بوون.\nله به‌شه‌کانی پێشووی ئه‌م زنجیره‌یه‌دا باسی دوو پارچه شیعری دیکه‌ی ئاواتیشم کردووه که له هه‌مان ئه‌و ساڵانه و ئه‌و هه‌ل و مه‌رجه‌دا گوتراون و ڕوویان له سه‌ید تاهیره.\nبه‌ڵام هۆکار بۆ ئه‌وه‌ی له چاپی جه‌عفه‌ردا عینوانی هه‌ڵه بۆ شیعره‌که دانراوه ده‌بێ مه‌سڵه‌حه‌تی سیاسی بێت و ئه‌و ڕاستییه‌ی که کۆماری ئیسلامی و دام و ده‌زگای سانسۆڕ له وه‌زاڕه‌تی ئیڕشاد له به‌رانبه‌ر ڕاستییه‌کانی خه‌باتی کورد له‌و ساڵانه‌دا حه‌ساسن و به دڵنیایی عینوانه‌که، یان جه‌عفه‌ر خۆی بۆی داناوه یان له قۆناغی ئیجازه وه‌رگرتنی چاپ لای وه‌زاڕه‌تی ئیڕشادی مه‌لاکان، مه‌جبوور کراوه بیگۆڕێت و ئه‌ویش به‌و شێوه‌یه‌ی ده‌رهێناوه.\nدیاره من له دووره وڵاتی ئه‌و بۆچوونانه ده‌رده‌بڕم و که‌ره‌سه‌ی پێویستم بۆ پرس وجۆ و لێکۆڵینه‌وه‌ی مه‌یدانی نییه و هه‌ربۆیه‌ش گه‌لێک گونجاوه هه‌ڵه بکه. که‌وابوو، ئه‌گه‌رێکیش ئه‌وه ده‌بێت شاعیر شیعره‌که‌ی بۆ هاوڕی و دۆست و هه‌ڤاڵێکی نزیکی خۆی گوتبێت که زۆری خۆش ویستووه و به نووری چاوی خۆی زانیوه. به‌و بۆچوونه‌وه‌وه ده‌توانم بڵێم عینوانی دانراوی جه‌عفه‌ر بۆ شیعره‌که له شوێنی خۆیدایه به‌ڵام بۆ کێ گوتراوه، نازانرێت.\nوشه و ته‌عبیری ناو شیعره‌که:\nپه‌ڕ وپۆ، باڵ وپه‌ڕ\nقۆنجڕ، نه هه‌نبانه بۆرینه‌ی هه‌ژار و نه فه‌رهه‌نگی خاڵ ئه‌م وشه‌یه‌یان نه‌گرتووه. من وا هه‌ست ده‌که‌م واتای شوێنێکی ته‌نگه‌به‌ر بداته‌وه. گومان له‌وه‌دا نییه که نیازی له شوێنه‌که، هێلانه واته ماڵی خۆیه‌تی که به وێرانه‌ی داده‌نێت ئه‌ویش دوای 'ڕۆیشتنی هێزی دوو ئه‌ژنۆی' واته ئه‌و که‌سه‌ی وا شیعره‌که بۆ ئه‌و گوتراوه.\nته‌نێ، ته‌نیا و بێ هاوده‌م\n'هاوده‌نگی کزه‌ی خۆ بوون' و 'به خه‌م و ده‌رده‌وه ده‌سه‌وئه‌ژنۆ بوون' دوو ته‌عبیری جوانن.\n . نیه، چاپی ئه‌نیسی.\n . بو، چاپی ئه‌نیسی\n . هه‌ردوو فه‌رهه‌نگه‌که 'قوونجڕکه' یان به واتای [گیای] په‌یکوڵ هێناوه.


Diplomatic Magazine | ڕەفتار لەتەك توندوتیژیدا\nلەم یەكدوو ڕۆژەدا دوو تاوان ناخیان هەژاندم. تاوانێكیان دەرحەق بە لاوێكی کورد، ئەدیب محەمەد، کرابوو، کە پێدەچوو پۆلیسی هاتوچۆ بێ لە گەرمیان - کوردستان. بەرگە یەکپۆشە سپیەکەی هەم لە بەریدا دڕێنرا بوو، هەم بە خوێنی خۆی سوور کرابوو. تاوانەکە لەلایەن خەڵکی ئاساییەوە کرا بوو.\nتاوانەکەی دیکەیان دەرحەق بە لاوێکی دیکەی کوردە. ئەمیان کوردی ڕۆژهەڵاتە. هیدایەت عەبدوڵڵاپوور بە تاوانی هاوکاریکردنی حزبێکی چەکداری ڕۆژهەڵات، ڕژێمی ئیسلامی ئێرانی لە سێدارەی دا.\nهەردووکیان تاوانن. دیارە لە تای تەرازوی تاواندا یەکسان نین\nگەر جۆری تاوانەکە بخەینە لاوە و تەنیا بە دابڕاوی لێیان بڕوانین، هەردووکیان هاوتان لە تەرزاوی دادی کۆمەڵایەتی و لە تەرازوی ئەقڵدا. کوشتن و لێدان هەردووکیان توندوتیژن و ناڕەوایی دەچەسپێنن. بە پێوانەی هەردوو وڵات - ئێران و عێراق، یەکیەکیان بە قانون کراوە؛ ئەوەی دیان بێ قانون. لای من، توندوتیژی نابێ بچێتە هیچ خانەیەکی قانون و مۆڕاڵەوە. هەم 'دە ڕێساکەی حەزرەتی موسا'، کە زیاد لە ٢٥٠٠ ساڵ کۆنە، یاساغی کردووە؛ هەم قانونی مافی مرۆڤی ئەمڕۆی وڵاتانی شارستان.\nتوندوتیژی تەنیا ئازاری قوربانیان نادات، بەڵکو هەموومان دەکاتە قوربانی. ڕوانین لە سێدارەدان یان خوێندنەوەی هەواڵەکەی، ئێمەش دەکات بە قوربانی. هەندێك لەم ئازارانە هەمیشە لەگەڵماندا دەمێننەوە؛ ژیانمان نائارام دەکەن. دەکرێ ئەم تێزەی من تاقی بکەنەوە. کەمێك بە تەنیا ڕابمێنە لە ژیان و بگەڕێوە دواوە؛ ئەو ڕووداوانەی لە یادگەتدا تۆمارکراون، زۆربەیان دەربارەی ئازاری کەسانێكن کە ڕەنگە تۆ هەر نەشت ناسیبن.\nتەندوتیژی نواندن لایەکی دیکەشی هەیە لە شپرزەکردنی ژیانی کۆمەڵدا. زۆربەی ئەوانەی توندوتیژن، کەسانێكن منداڵیان نائارام بووە. دەستدرێژیان لێ کراوە. ڕەنگە بیانەوەێ هەقی خۆیان لە کۆمەڵ بکەنەوە یان تەنیا بە ژیانێکی توندوتیژ ڕاهاتوون؛ ناتوانن لە دەری توندوتیژی بیر بکەنەوە یان ڕەفتار و گوفتار بکەن. ئەو زاراوە و کۆنسێپتانەی پەیوەندن بە توندوتیژیەوە، وەك 'هەقکردنەوە'، 'تۆڵەسەندن'، تد، زۆربەیان دەرهاویشتەی تافێکن، کە ئێمەی مرۆڤ لە کۆمەڵێکی سەرەتایدا ژیاوین؛ نەمان توانیووە کۆمەڵێك دابمەزرێنین، کە دادی کۆمەڵایەتی تێیدا بەرکەماڵ بێ. ئەمڕۆ ئەقڵ - یان ڕیزن، ئەقڵبەند، ڕۆڵێکی گەورەی هەیە لە کۆنترۆڵی بیرکردنەوە و ڕەفتار و گوفتارماندا.\nکوشتنی جۆرج فلۆید-ی پێستڕەش چەند هەفتەیەك لەمەوبەر لە ئەمەریکا، هەموومانی نائارام کرد. پۆلیس نەیتوانی کاری پیشەمەندی خۆی پیادەبکات، پێدەچێ دەسەڵات بە ڕق ڕەفتاری کردبێ. کەسێك کە هیچ مەترسیەكی بۆسەر پۆلیس نەبێ لە دەستگیر کردنیدا، پێویست ناکات توندوتیژی دژ بەکار بهێنرێ. بە کوشتنی فلۆید، تەنیا تاقە پۆلیسێك شکستی نەخوارد، بەڵکو هێزی پۆلیس و دەوڵەت شکستیان خوارد. کوشتنی فلۆید، بە ئەقڵی من، پەیوەندی ڕاستەوخۆی هەیە بە سەرکردایەتی ترەمپ-ەوە، کە کەسێکی ساویلەکەی نەزانی ڕقئەستووری، بێ مۆڕاڵە. ناکرێ ئەم ڕقەی لە ئەمەریکادا ئەمڕۆ بەربڵاوە، لە ڕەفتار و گوفتاری جوداخوازی ترەمپ داببڕێ. ئەم سەرچاوەیەکی گرنگێتی؛ نەیتوانی تەبایی کۆمەڵ ڕابگرێ؛ نەیتوانی ببێ بە نمونەی ئاشتی کۆمەڵایەتی.\nتوندوتیژی نواندن کۆتای بە توندوتیژی ناهێنێ. ئەوەی توندوتیژی بنوێنێ، توندوتیژیشی قبوڵە. گەر ئەم دژواریە بەردەوام بێ، هەموومان دەبینە قوربانی؛ ئازاردان و ئازارچەشتن بە بێ کۆتایی و بە نەمری دەمێنێتەوە، نەك خۆشەویستی و تەبایی.\nزۆرجار توندوتیژی نواندن پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە بەشدارانەوە نیە. بەڵکو ئەنجامی گرێی دەروونی پێشتری کەسی توندوتیژە، نەخۆشە. دەنا پاسەوانی زیندانێكیش دەتوانێ کەمێك میهرەبانتر بێ، پێویست ناکات بە هەموو هێز و توانای لە نێچیرەکەی بدات، بە مەرجێ کە دەزانێ زیندانیەکەی دەربازبوونی نیە.\nتوندوتیژی چارەسەری هیچ ناکات و هیچ ناگۆڕێ. ئەو ناوانەی ئەم دنیایەیان باشتر کردووە، کەسانێکی ئاشتیخوازی دژ بە توندوتیژی بوون. لە گاندی، مەندێلا، ماتن لۆثەر بڕوانن! هەموو بە هێمنی دنیایان گۆڕیووە. گاندی لەو هەموو زوڵم و زۆرداریەی بەریتانیای مەزن بەرامبەر بە گەلەکەی، کاردانەوەی توندوتیژی نەبوو. ئەوانەی دنیایان بەرەو کوشتن و بڕین بردووە و ئاسایشی کۆمەڵایەتیان تێكداوە، کەسانی توندوتیژ بوون، وەك جەنگیزخان، هۆلاکۆ، ستالین، هێتلەر، مۆسۆلۆنی و سەدام.\nناکرێ داوا لە دەسەڵاتێك بکەین توندوتیژی بە هەموو جۆرەکانیەوە بنەبڕ بکات، گەر خۆمان بمانەوێ بە توندوتیژی بیگۆڕین؛ ناگۆڕدرێ. بگرە جێی دەگیرێتەوە بە ڕژێمێکی دیکەی توندوتیژ، کە قوربانی زیاتر دەبێ.\nئەو لایەنانەی توندوتیژی دەنوێنن، جا دەسەڵات بن یان کەسانی ئاسایی، پێویستیان بە هاوکاری دەروونی هەیە؛ نەخۆشن. جێی بەزەین. پێویستە لە دەستگای گونجاودا هێوەربکرێنەوە. زۆرجار هەموو کۆمەڵ پێویستی بە چارەسەری دەروونی هەیە. بۆ نمونە 'کۆمیوسیۆنی ڕاستگوتن و یەکبوونەوە'ی باشوری ئەفەریقا، ئامانجی هێوەرکردنەوەی دەروونی کۆمەڵێکی توندوتیژ بوو، کە لەسەر بنەمانی ڕەنگی پێست و ڕەگەز دامەزرابوو.\nڕەنگە کۆمەڵی هەرێمی کوردستانیش پێویستی بە چارەسەری دەروونی هەبێ. دەنا بۆچی، کە کوردی هەرێمی کوردستان لە ڕژێمی سەرکوتکەری سەدام، ڕزگاری دەبێ، حزبە دەسەڵاتدارەکان دەکەونە گیانی یەکتر و جگە لە داڕمانێکی سەرخان و ژێرخانی هەرێم، ٥٠٠٠ کوردیش بە کوشت دەدەن بە ئامانجی دامەزراندنی سنوری دێگەڵە. سەرکردەکانی ئەم جەنگە کوردیە خوێناویە، دەبووایە هەموو بخرانابا نەخۆشخانەی دەروونیەوە. کەچی تا ئەمڕۆ حوکمڕانن. ڕەنگە ئەو دیاردەیە گوزارشێکی دەروونی گرنگ بێ لە دۆخی ئەقڵی سەرکردەکانی خەباتی شاخ، هەڵبەت گوزارشێکی قوڵترە لە سایکۆلۆجی کۆمەڵی کوردستان، کە بە مێژوویەکی دوورودرێژدا ڕاهێنراون توندوتیژیان قبوڵ بێ و توندوتیژ بن.\nئازارگەیاندن بە لاوێك، پۆلیسێکی هاتوچۆ، دەبێ ئەم دنیایە بۆکوێ بەرێ! دڵنیام بەرەو ڕووناکی نابات.\nلە سێدارەدانی لاوێك، دڵنیام ئەم دنیایە بەرەو ئاشتی و ئارامی نابات. بگرە بەرەو تاریك و نوتەکی دەبات.\nعەبدوڵڵاپوور تاوانەکەی هاوکاری حزبێکی کوردی بوو، لە تێکهەڵچوونی چەکداری گوندی قەرەسەقەل-ی شنۆ لەگەڵ هێزی سوپای پاسداراندا. هەر ئەم دەستگیر نەکرا، بەڵکو حاسڵ عەزیزی، محەممەد زاهیر فەرامەرزی، یەعقووب بائیکەرام، جەلال مەسرووری، کەماڵ مەسرووری و سدیق بائیکەرام، هەموو کەوتنە دەست هێزەکانی دەسەڵات. چارەنووسی ئەمانیش ڕەنگە وەك ئەوەی عەبدوڵڵاپوور بێ. کێ بەرپرسە لەم کارەساتە؟\nکاری حزبە کوردیەکەش هەر توندوتیژ نواندنە؛ ناتوانن و نازانن کاردانەوەی توندوتیژی نەبێ لە بەرامبەر توندوتیژی ڕژێمدا. دەنا دەبێ کوشتنی پاسدارێك یان دوو، ئەم دنیایە بەرەو کوێ بەرێ. دڵنیام بەرەو ڕووناکی نابات؛ هەروەك دڵنیام کوردستان ناکات بە بەهەشت و ئێران بە دیموکرات. سەرباری ئەوەش، ئێمە دەرئەنجامی خەباتی چەکمان دیووە؛ ئەو کارەساتەیە کە ئەمڕۆ ناسراوە بە 'هەرێمی کوردستانی عێراق'. ئەمیش لەسەر بناغەی حزبایەتی دامەزراوە، کە هیچ جیاوازیەکی نیە لەگەڵ سیستمێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕەگەزپرستدا. هەرچی توانا هەبوو وەلاخرا بۆ بێتوانایی حزبی.\nدەکرا توانای عەبدوڵڵاپووری قارەمان، یادی هەر بەخێر بێ، لە کارێکی گەشدا بەکاربهێنرابا. دەکرا هاوکاری بکرابا لە پەروەردە کردنی کوڕ و کچە چاوگەشەکەیدا، کە ئێستا بێ باوکن. نە سەرکردایەتی خەباتی چەکدار و نە هەموو گەلی کوردستان، جێی باوکی ئەم دوو منداڵە ناگرنەوە.\nئێستا ئەم شەهیدە بوێرە، ژمارەیەکی شانازیە بۆ کۆمەڵێك سەرکردە، دەڵێن شەهیدمان زۆر داوە. لە ژیانی سیاسی کوردەواریدا، تا لاو زۆرتر بە کوشت بدەیت، حزبەکەت کوردیترە. دەبووایە لە بەرامبە هەموو شەهیدێکدا، سەرتاسەری مێژووی کورد، سەرتاسەری خەباتی چەك و سەرتاسەری سەرکردەکانی حزبە چەکدارەکان بخرانابا دادگای ئەقڵەوە. مەخابن، ئەقڵ لەکوێ بێنم.\nگیانێکی دیکەش کرایە قوربانی؛ قارەمانێکی دیکەش خۆی بەخت کرد. چرایەکی ژیان کوژایەوە.


خانه/تاریخ/گوڵ وه‌ری و تۆوی به وڵات دا بڵاو بۆوه\nمام‌وه‌ستا ئه‌حمه‌دیانم چۆن ناسی؟ به‌یانییه‌کان به ده‌نگی وتاری ئایینی ویی له سه‌ر رادیۆ مه‌ها‌باد خه‌به‌رم بۆوه: “… خودای ته‌باڕه‌ک و ته‌عالا له قورئانی مه‌جید دا ده‌فه‌رموێ….\nیه‌که‌م جار که به خزمه‌تی گه‌یشتم ته‌مه‌نم ۱۷ سا‌ڵ بوو ده‌گه‌ڵ دۆستێکی هاوکلاسی مه‌ها‌بادیم به ناوی فه‌تاح شه‌ڵماشی چوینه ماڵه‌که‌ی له سابڵاغ. من مه‌قاله‌یه‌کم نووسیبوو له سه‌ر ئه‌و خاڵانه‌ی که له قورئان‌دا به ڕواڵه‌ت دژ به یه‌کن و له‌گه‌ڵ یه‌کدیی ناحه‌وێنه‌وه؛ من له‌و ته‌مه‌نه‌ی‌دا وای بۆ ده‌چووم کاکه. مه‌قاله‌که له‌وه‌پێش مام‌وه‌ستا به وردیی خوێندبوویه‌وه. ئه‌و کابرا مه‌زنه له جیاتی ده‌ست بداته تێڵای ته‌کفیر ، دوو چیلکه‌ی زه‌ریفی “مه‌نتق” و “شیی کردنه‌وه” له چه‌شنی میزرابی سه‌نتووری ده‌ست دایه و به ڕووگه‌شی و به دڵێکی ئاواڵه و بێ‌گه‌رد هه‌تا به‌ری به‌یان قسه‌ی بۆ کردم و به‌ڵگه و ده‌لیلی هێناوه. مام‌وه‌ستا حوسێنی ئه‌و کاره‌ی نه‌کرد و هه‌ڵوێستی ویی جیاواز بوو. ئه‌ویش مه‌قاله‌که‌ی خوێندبۆوه به‌ڵام گوتی موحه‌مه‌د من هیچ ناڵێم بۆ وه‌ی هه‌ست نه‌که‌ی ده‌مه‌وێ به زۆره ملی شتت به سه‌ردا بسه‌پێنم و لێ‌گه‌ڕێ با ته‌مه‌نت بچێته سه‌ر و به ئه‌زموون و لێکدانه‌وه‌ی خۆت به زۆربه‌ی ئه‌و وڵامانه ده‌گه‌ی.\nمام‌وه‌ستا ئه‌حمه‌دیان ته‌نیا مام‌وه‌ستایه‌کی ئایینی فازیل و باش خوێنده‌واری بواری ئایینی نه‌بوو؛ ئه‌و ڕوناکبیرێکی دینی بوو ، نه‌ترس و ڕچه‌شکێن؛ عیسانێکی یه‌گجار به‌هره‌وه‌ر و بلیمه‌تیش بوو و هه‌ر ئه‌وه‌نده به‌سه بزانین که ئه‌و کابرایه ده‌رسی مه‌لا‌یه‌تی له کاتێکی که‌مدا ته‌واو کرد و به‌قه‌را نیوه‌ی مه‌لای دیکه‌ی پێ‌نه‌چوو. مام‌وه‌ستا وه‌ک باغێکی گه‌وره‌ی بێ سه‌ر و بنی ده‌و‌ڵه‌مه‌ند بوو که له دار و دره‌ختی ئایین تێ‌ده‌په‌ڕی ده‌گه‌یشته باغ و بێستانی هونه‌ر و ئه‌ده‌ب….. تۆ باوه‌ڕ ده‌که‌ی وشکه مه‌لایه‌کی وشکه سۆفی بتوانێ به‌رهه‌مێکی ته‌نزی وه‌ک “گه‌لحۆ” بخوڵقێنێ؟ لێره‌دا ئێمه وه‌بیر مام‌وه‌ستا عه‌لائه‌دین سه‌جادیی ده‌که‌وینه‌وه ، ئه‌و ئه‌دیبه گه‌وره و ئه‌و مێژوو نووسه بیرتیژه که بێ‌ترس ، ئه‌ویش له ساڵه‌کانی ده‌یه‌ی ۱۹۵۰ی زاینی‌دا ئه‌سپێی گولی و نه‌خوێنده‌واری خوێنی گه‌مژانه‌ی نه‌ته‌وه‌ی کوردی ده‌مژیی ، کتێبی ” رشته‌ی مرواری”دا ده‌رێ که پڕه له گاڵته‌جاڕیی و پێکه‌نین و قسه‌ی خۆش و نه‌سته‌قی هه‌موو به‌شه‌کانی کورده‌واریی و ته‌نانه‌ت گاڵته له‌گه‌ڵ پیاوانی ئایینی.\nبه‌لا‌ی منه‌وه زانا‌یه‌ک به‌هره‌ی پێکه‌نینی هه‌بێ ، به‌هره‌ی هونه‌ریشی هه‌یه. مام‌وه‌ستا ئه‌حمه‌دیانی زار به پێکه‌نین و ڕوو خۆش و قسه خۆش و مه‌جلیس خۆش قیاس بکه له‌گه‌ڵ هێندێ له ما‌وه‌ستا ئایینیه‌کانی خۆمان – ڕێزم هه‌یه – به درێژایی مانگ و ساڵ بزه‌یه‌کی خۆش له‌ده‌م چاویان میوان نابێ. ده‌ڵێی خودا فه‌رموویه‌تی ئه‌و خه‌ڵکه هه‌موو ده‌بێ مۆن و مرچ بن! خودا تۆبه ، بڵێی ئه‌مانه خوداشیان هه‌ر ئاوا به مۆن و مرچی بێته به‌رچاو؟ به‌خته‌وه‌رانه ژوماره‌ی ئه‌مانه زۆر نین ، خودایه زۆر شوکر…\nدیاره هه‌موو‌که‌س حه‌ددیی ئه‌وه‌ی نیه – منیش حه‌ددی ئه‌وه‌م نیه له بواری ئاینی و مه‌سائیلی ئاوا دا هیچ بڵێم – که له به‌ستێنێکی ئاوا پڕ شه‌پۆل و سامناک و پڕ مه‌ترسی نزیک بێته‌وه مه‌گه‌ر مه‌له‌وا‌نێکی وه‌ک مام‌وه‌ستا ئه‌حمه‌دیان. ئه‌م کابرایه له باری مێژووییه‌وه به‌خته‌که‌ی باشی هێنا و توانی له لای مه‌لای باش خوێنده‌واری کورده‌واری ، بۆ وێنه مه‌لا عه‌لی حه‌مامیان له بۆکان یان مه‌لا باقری بالک له مه‌ریوان۱ یان عه‌للامه مه‌لا محه‌مدی قزلجی له به‌غدا پێ بگا و تێر ته‌سه‌ل بێ و به گورچووی پڕه‌وه له وه‌ختی وادا هه‌ڵوێست بگرێ.\nیه‌ک ، ده‌وری مزگه‌وت و مه‌لا و فه‌قێ له به‌ره‌و پێش بردنی ئه‌ده‌بی کوردیی دا و قه‌ناعه‌ت و دڵپاکی و بێ ده‌ربه‌ستی ئاخره‌کانی سه‌ده‌ی نۆزده و سه‌ره‌تاکانی سه‌ده‌ی بیسته‌م که مرۆی کورد چاوتێر بوون و به ته‌عبیری مام‌وه‌ستا “چاویان وه‌ک تای ته‌رازووی لێ نه‌هاتبوو که به پێی هه‌ڵکشان و داکشانی نرخی دۆ‌ڵار هه‌ڵکشێن و داکشێن.”و هونه‌رمه‌ند و ئه‌دیبی کورد ڕووحی ئازاد بوو و جه‌ساره‌تی خه‌ڵوه‌تی هونه‌رمه‌ندانه‌ی هه‌بوو. دووهه‌م، ده‌وری وه‌فایی پێشان‌دا له شۆڕشه‌کانی کوردانی باکوور دژ به ده‌وڵه‌تی عوسمانی و مام‌وه‌ستا به ده‌نگێکی دلێری بوێری مه‌ردانه فه‌رمووی وه‌فایی له شۆڕشێکی ئاوه‌ها دا به‌شدار بوو که ترکه‌کانی هه‌تا عه‌نه‌دۆڵ (آناتولی) ڕاوه‌نا.\nحه‌یفه نه‌گه‌ڕێمه‌وه سه‌ر لایه‌نی پڕ له بزه و پێکه‌نینی مام‌وه‌ستا: له سه‌ره‌تاکانی ده‌یه‌ی ۱۳۷۰ی کۆچی‌دا له شاری سه‌قز سێمیناری لێکدانه‌وه و چاو پێ‌داخشانی گۆڤاری سروه به‌ڕێوه چوو. من له وتاره‌که‌مدا قامکم له سه‌ر خاڵیکی هه‌ستیار دانا و گوتم له گۆڤاری سروه‌دا جۆرێک سانسۆڕی سێکسی هه‌یه. وه‌ک به‌ڵگه ئاماژه‌م کرد بۆ چیرۆکی” دوو شوو” نووسراوی گی دۆمۆپاسان. له وێدا نووسه‌ر باسی ژنی یه‌کێ له خانه‌دانه‌کانی فه‌ڕانسه ده‌کا و ده‌ڵێ مێرده‌که‌ی له ماڵ نه‌بوو زگی پڕ بوو و کوڕێکی بوو. ئه‌و ڕسته‌یه‌ی که ده‌ڵێ “مێرده‌که‌ی له ماڵ نه‌بوو زگی پڕ بوو”یان سانسۆڕ کردبوو. گوتم ئه‌مانه زێده‌ڕه‌ویین و فێربوون وشه‌ی وه‌ک ماچ و چووزانم سینگ و به‌رۆکی ژنان و ئا له‌و نه‌وعانه سانسۆر ده‌که‌ن و به‌شێک خه‌ریک بوو گورانییه‌کانی حه‌سه‌ن زیره‌ک کۆ که‌نه‌وه له سه‌ر ئه‌و شتانه. گوتم به قووربان خۆ ئه‌مه له قورئانی پیرۆز باشتر نازانین که ده‌فه‌رموێ حۆری به‌هه‌شتی ژنانی له‌بار و چاو گه‌وره و چاو ڕه‌شن. که هاتمه خوارێ له سه‌ر سه‌کۆکه و چوومه‌وه سه‌ر کورسێیه‌که‌م (که نزیک کورسی ما‌م‌وه‌ستا بوو) مام‌وه‌ستا ئه‌حمه‌دیان به پێکه‌نینه‌وه گوتی ڕه‌مه‌زانی خودا بتگرێ تۆ چت له‌و قسانه‌ی داوه ده‌ته‌وێ سه‌ری خۆت….؟ دوایه‌ش فه‌رمووی هه‌ر چه‌ند وه‌ڵڵاهی ئه‌گه‌ر هه‌ق هات ئاو ڕاده‌وه‌ستێ.\nعلامه ملا عبدالله احمدیان ماموستا احمدیان


شۆڕشی گوڵان !\nYou are at:Home»گرنگ»شۆڕشی گوڵان !\nBy nuche.net on\t 2018/06/25 گرنگ, وتار\nبڵێم شۆڕس یاخود گڕکانی کوردستان، بڵێم شۆڕش یان یاخی بوونی شاخ و کێو، راپەڕینی دەشت و زۆزان و چیاکان، بڵێم شۆڕش یان لافاوی رق و تۆڵەی بەچکە شێران، بڵێم شۆڕش یان نەبەرد و داستانی مەردی مەیدان. بڵێم گوڵان یان گوڵاڵەی خوێنی ئاڵی شەهیدەکان، بڵێم گوڵان یان هەڵمەتی پڕ نەعرەتەی بڕنەو لە شانی نیشتیمان، بڵێم گوڵان یان تان و پۆی نەخشەی وڵاتی کوردستان، بڵێم گوڵان یان عاشقانی چیاکان.\nلە پاش هەرەس، لە پاش گلانی ئەسپە شێی ئەیلولەکەم، بە پیلانی داگیرکەران، لە پاش ئەمە، لەپاش کەمێک پشووی سەنگەر، لە دوای دەمێک، هەڵوێستەیەک بۆ جەنگاوەر، بۆ دڵێر و بۆ قارەمان، لە دوای ووچان، تفەنگەکان جارێکی تر ئەوا لە فیشەک پڕ کران.\nکوڕانی پشکۆی ئاگردان، کوڕانی کوانوی گڕستان، مەشخەڵی گڕی ئەیلولیان دایە دەستی نەوەی نوێ، سپاردیان بە قارەمانانی گوڵان؛ جارێکی تر پڵنگی وڵات راپەڕی، جارێکی تر جەرگی شەوەزەنگیان دڕی، جارێکی تر خەنجەر لە کالان هاتنەدەر، جەرگی دوژمنیان هەڵدڕی، جارێکی تر شۆڕەسواران ئەسپی خەباتیان وا تاودا، وەک کازیوەی بەربەیانم فرمێسکی دایکی شەهیدیان، وەک شەونمی سەرگوڵ سڕی.\nئەمجارەیان لە دوای ئەیلول، نیشتیمانە ئازیزەکەم تاجی گوڵانی لەسەرنا و لەسەر تەختی شاهانەی شانازی شۆڕش، هەرزاڵی کردە ماڵی خۆی، وڵات کەوتە ژێر سێبەری باڵی تیژی هەڵۆکانی، شاخ و کێو و هەرد و دۆڵیش، بــزەی هاتــێ و کــەوتــەوە خەندەی جــارانی، سەرقافـڵەشـــی جارێــکی تر ســــپاردەوە بە بـــــارزانی.\nشۆڕشی گوڵان، هاتەوە بە هانای دڵان، دڵانی پڕ لە شانازی، دڵانی پڕ لە حەسرەتی سەرفرازی بۆ کوردستان. شۆڕشی گوڵان، بووە چەتری کۆلکەزێڕینەی ڕەنگاوڕەنگ، تیشکی هاویشت بۆ گشت کونجێکی نیشتیمان. لە چوار لاوە هەزاران ئاستەنگ و بەربەست، سەدان لەمپەریان نایە بەر، بەڵام دیسان نەیانتوانی گوڵی پشکوتوی شۆڕشی گوڵانەکەم بژاکێنن، بەڵام هەرگیز پێیان نەکرا مەشخەڵی لوتکەی چیاکان خامۆش بکەن، بەڵام ئاواش داگیرکەران هێزی ئەوەیان قەت نەبوو هیواو ئومێد لە نەتەوە و لە شۆڕشەکەی بستێنن.\nشٶڕشی گوڵان، وەکو ئەلەندی بەربەیان، تیشکی هاویشت مژدەی هێنا بۆ هەژار و بێنەوایان، بوو بە مەتەرێزوقەڵا بۆ گەلەکەم، بوو بەڵا بۆ دوژمن و داگیرکەران.\nنیشتیمانە ئازیزەکەم! بنازە بە دڵسۆزانت، بنازە بە لوتکە و بەفر، بنازە بە قارەمان و گیانفیدا و سەرفرازانت، بنازە بە هەڵۆ و بازی شاخەکانت، تێر بنازە بە بـــارزانت، تا خاوەنی ئەمانە بی، دڵنیابە تۆ هەرگیز ژێردەستە نابی.\nنیشتیمانە سەربەرزەکەم! چاوبگێڕە و سەرنج بدە، شۆڕشی گوڵان لە دوای ئەیلول فەرشی گوڵی بۆ ڕاخستی، گوڵاوپڕژێنیشی کردی، ئاڵای کوردستانی چەقاند لە لوتکەکان، کوردی بردە ڕیزی میللەتانی جیهان. شۆڕشی گوڵان، کاروانی بە مەنزڵ گەیان، ئێستاش کاتی دروێنەی بەروبومی کورد، هەندێک خائین وا خەریکن بۆ دوژمنان دەبن بە پرد، بەڵام مێژوو پێمان دەڵێت، زۆری تریش لە رابردوو، هەوڵیاندا خاک بفرۆشن، بەڵام دواجار بێجگە سەرشۆڕی و زەلیلی، هیچی تریان حاسڵ نەکرد.\nلە یادی شۆڕشی گوڵان؛ تاجە گوڵینە بخەنە سەر گۆڕی شەهیدەکانمان. لە یادی شۆڕشی گوڵان، ماچی بکەن دەستی دایکی شەهیدەکان؛ لە یادی شۆڕشی گوڵان پێشمەرگان جارێکی تر هاواریان کرد “یان کوردستان یاخود نەمان”.


حكومه‌ت عراقى: هه‌ڵويست عه‌بادى وه‌رانوه‌ر سزايه‌يل ئيران وه‌ل به‌رژه‌وه‌ندى ملله‌ت گونجيه‌ێد - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » حكومه‌ت عراقى: هه‌ڵويست عه‌بادى وه‌رانوه‌ر سزايه‌يل ئيران وه‌ل به‌رژه‌وه‌ندى ملله‌ت گونجيه‌ێد\nحكومه‌ت عراقى: هه‌ڵويست عه‌بادى وه‌رانوه‌ر سزايه‌يل ئيران وه‌ل به‌رژه‌وه‌ندى ملله‌ت گونجيه‌ێد\nشه‌فه‌ق نيوز/ نويسينگه‌ى حه‌يده‌ر عه‌بادى سه‌رۆك حكومه‌ت عراقى، جه‌خت له‌وه كرد ك هه‌ڵويست عراق وه‌رانوه‌ر سزايه‌يل ئه‌مريكى ك چه‌سپياگه له‌بان ئيران، له به‌رژه‌وه‌ندى گشتى عراقيه‌و سه‌رچه‌وه گرتگه.\nله‌ى باوه‌ته‌و، سعه‌د حه‌ديسى قسه‌كه‌ر وه‌ناو نويسينگه‌گه ئه‌را ته‌له‌فزيۆن ئاڕ تى رووسى وت: هه‌ڵويست عراق وه‌رانوه‌ر ئى سزايه‌يله سه‌رپايى يا هه‌ڵه‌په‌ڵه نه‌ويه، به‌ڵكوو دوياى شيه‌وكردن و هساوه‌يليگ بويه ك تايبه‌ته وه به‌رژه‌وه‌ندى عراق و عراقيه‌يل و هويچ كاريگه‌رييگ وه هه‌ڵويست ده‌وڵه‌ته‌يل تر نه‌يرێد.\nحه‌جيسى هه‌ميش وت: حكومه‌ت عراقى ناتويه‌نێد هويچ هه‌ڵويستيگ وه‌ربگرێد ك نه‌گونجيه‌يد وه‌ل به‌رژه‌وه‌نديه‌يل ملله‌ت عراق و دوياخريش پابه‌ندبوين وه سزايه‌يل ئه‌مريكى له‌بان ئيران له‌ى به‌رژه‌وه‌نديه‌و هاتگه.


لە راپۆرتەکەدا ئاماژە بەوەکراوە “لەپاش کودەتا سەربازییەکەی ساڵی (١٩٨٠)ی تورکیا، خەباتی سیاسی کورد لە باکوری کوردستان و تورکیا بەرەوپێشچونی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، لێرەو لەوێ چەندین پارت و بزوتنەوەو کۆمەڵەو سەندیکاو رێکخراوی کوردی بە ئەنجامدانی کارو چالاکی سیاسی و مەدەنی بونی خۆیان سەلماند. ھەندێکیان بروایان بە میکانیزمی شۆرش و خەباتی چەکداری ھەبو لە نمونەی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)، ھەندێکی دیکەشیان رێکاری خەباتی مەدەنیان ھەڵبژاردو دەستیاندایە ئەنجامدانی کارو چالاکی سیاسی، لەنمونەی پارتەکانی وەک (ھەپ، دەپ، ھادەپ … ھتد)”.\nھەروەھا ھاتوە “ھەمیشە خاڵی ھاوبەشی سەرجەم پارتە سیاسییە کوردییەکانی تورکیابوە، بریتی بوە لە تێکۆشان و خەبات لە پێناو دۆزی نەتەوەیی کورد، بە ئامانجی بەروپێشوەچونی پرسی کورد لە تورکیا و روبەروبونەوەی سەرجەم پارتە سیاسییە کوردییەکان لە لایەن دەسەڵاتدارانی تورکیا، ئەوەش لە رێگای دەستور و یاسا کارپێکراوەکانی ئەو وڵاتەو پەنابردن بۆ یاساغکردنی کاری سیاسی لە چالاکەوانان و سیاسەتمەدارانی کورد، تا داخستن و قەدەغەکردنی پارتە سیاسییەکان و کۆڵنەدان لە خەباتی سیاسی و شۆرگێری و بەردەوامیدان بە خەبات و ھێنانە ئارای ئەلتەرناتیڤی جیاواز، بە پێی جیاوازی قۆناغەکان، بە نمونە لە ساڵی (١٩٩٠ تا ٢٠١٢) نزیکەی (١٠) پارتی سیاسی کوردی لە تورکیادا داخراون وپەرلەمانتاران و ئەندام و لا‌یەنگرانیان زیندانیکراون. بەڵام لەگەل ئەوەشدا بەردەوام دەبن و سەرەڕای توندکردنەوەی فشارەکانی دەسەڵاتدارانی تورکیا لەسەریان”.\nلەو راپۆرتە شیکارییەدا ژوری توێژینەوەی سیاسی تیشکی خستوەتە سەر خەباتی سیاسی کورد لە تورکیا، بە دیاد‌یکراویش خەباتی پەرلەمانی لەدوای ساڵی (١٩٩٠)، لەو نێوانەدا باس لە ئەزمونی پارتە سیاسییە کوردییەکان دەکات بۆ گەیشتن بە پەرلەمانی تورکیا لە ھەپەوە بۆ ھەدەپە.\nوەک لە راپۆرتەکەدا ھاتوە “کوردانی تورکیا پاش تاقیکردنەوەی ئەزمونی ھەشت پارتی سیاسی و دوای (٢٥) ساڵ، سەرئەنجام توانیان بۆ یەکەمجار لەمێژوی تورکیادا لەرێگەی پارتێکی سیاسییەوە بگەنە پەرلەمانی تورکیاو بەربەستی (١٠%) پەرلەمانی لە دو ھەڵبژاردنی ساڵی (٢٠١٥) تورکیادا لەرێگەی پارتی دیموکراتی گەلانەوە تێپەربکەن وئەوەش ھۆشداری دایە دەسەلاتدارانی تورکیا، ھەروەھا ئاماژەیەکیش بو لەبەردەم بەھێزبونی کورد لە تورکیاو ئاراستەکردنی دۆزی کورد لە تورکیا بۆ دۆزێکی فەرمی و کارکردن لە پێناو سەربەخۆکردنی کوردەکان لە تورکیا لەروی ئەرک و ماف و دەسەڵاتی سیاسییەوە”.\nلە ئێستاشدا، پاش چڕکردنەوەی فشارەکانی حکومەتی تورکیا بۆ سەر ھەردو پارتی (دەبەپە و ھەدەپە)و دەستگیرکردنی لەشکرێک لە سیاسەتمەدارو چالاکوانی سیاسی و رۆژنامەنوسانی کورد لە تورکیا، بەتایبەت دوای ھەوڵی کودەتاکەی (١٥ تەموزی ٢٠١٥)، ئەگەر ھەیە ئەم پارتە کوردیانەش ھاوشێوەی پارتە کوردییەکانی رابردو، ھەمان چارەنوس چاوەروانیان بکات و یاساغکردن و داخستنی پارتەکەیان ببێتە کارتی ئایندەی حکومڕانانی تورک لەبەرامبەر چالاکانی کورد. لەبەرامبەردا کوردانی تورکیا دەکەونە بەردەم دۆخێکی نوێ و دەستبردن بۆ تاقیکردنەوەی ئەڵتەرناتیڤێکی نوێ، لە پێناو بەردەوامیدان بە تێکۆشان و خەباتی پەرلەمانی بۆ زیاتر داکۆکیکردن لە دۆزی رەوای نیشتیمان و نەتەوەکەیان لە تورکیادا.\n12/22/2017 10:06:50 PM


میت ڕۆمنی هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌كانی كۆماریـیه‌كان له میشیگن ده‌باته‌وه\nفه‌رمانڕه‌وای پـێشـووی ماسه‌چوستس میت ڕۆمنی هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌كانی پارتی كۆماری له سـتانی میشـیگندا برده‌وه، به‌وه‌ش ده‌بێته سێهه‌م كاندیدی پارته‌كه‌ی كه له ماوه‌ی ئه‌م چه‌ند هه‌فته‌یه‌ی ڕابردوودا سه‌ركه‌وتنێـكی گه‌وره به‌ده‌ستبهێنێت. په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مریكا گرێـك فڵاكه‌س له دیترۆیته‌وه ڕاپـۆرتێـكی ناردووه و تیایدا ده‌ڵێت سه‌ركه‌وتنی ڕۆمنی پـێشـبڕكێـی كۆماریـیه‌كان به فراوانی ده‌هێـڵێته‌وه.\nهاوكارمان به‌ڵێن سـاڵح درێژه‌ی ڕاپـۆرته‌كه‌ی گرێـك فلاكه‌سی وه‌رگێڕاوه‌ته سه‌ر زمانی كوردی.\nمیت ڕۆمنی كاندیدی كۆماریـیه‌كان بۆ پـۆستی سه‌رۆكایه‌تی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌كانی سـتانی میشیگندا سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌سـتهێنا.\nبه‌م سه‌ركه‌وتنه‌ش گرنگی زیاتر ده‌درێت به هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌كان له چه‌ند هه‌فته‌ی داهاتوودا.\nپاش ئه‌وه‌ی ڕاگه‌یه‌ندار میت ڕۆمنی سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ستهێناوه له میشیگن له به‌رده‌م لایه‌نگرانیدا له ساوثفێـڵد گوتی ئه‌م سه‌ركه‌وتنه‌ی ده‌سـپـێـیه‌كی وه‌ڵام و گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌مریكایه.\nهه‌ر له‌و لێـدوانه‌یدا ئاماژه‌ی به‌وه كرد به‌رده‌وامده‌بێت له بوژاندنه‌وه و گه‌شه‌سه‌ندنی ئابوری كه پـێشـتر له سـتانی میشیگن پـیاده‌ی كردبوو، وه ده‌شڵێت هه‌وڵ ده‌دات بۆ دابینكردنی كاری زیاتر و په‌ره‌سه‌ندنی ئابوری. ئه‌وه‌شی گوت كه ده‌سته‌كه‌ی خۆی ده‌باته واشـنتن بۆ چاكردنه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی میت ڕۆمنی پـێی ده‌ڵێت سـیسـتمه تێـكشـكاوه‌كه‌ی حكومه‌ت له واشـنتن.\nئه‌مه یه‌كه‌م سه‌ركه‌وتنی ڕۆمنیـیه له هه‌ڵـبژاردنه به‌ریـیه‌كاندا و داوای له لایه‌نگرانیشی كرد له‌گه‌ڵیدا بن بۆ سه‌ركه‌وتنی زیاتر له هه‌فته‌كان و مانگه‌كانی داهاتوودا.\nمیت ڕۆمنی ده‌ڵێت " با ئه‌م هه‌ڵمه‌تانه به‌رینه سـتانه‌كانی سـاوث كارۆلاینا و نیڤادا و فلۆریدا و سه‌رانسه‌ری ئه‌مریكا" و ده‌شڵێت " با ئه‌م هه‌ڵمه‌تانه ڕێـك به‌رینه ناو كۆشـكی سـپـیـیه‌وه."\nسـتانی میشـیگن بۆ میت ڕۆمنی باش بووه كه ده‌شێت ئه‌و باشـیـیه یارمه‌تیده‌ر نه‌بێت بۆی له هه‌ڵـبژاردنه به‌ریـیه‌كانی تردا چونكه بۆخۆی له دایـكبووی میشیگانه و له سـاڵانی شه‌سـته‌كانیشدا باوكی میت ڕۆمنی فه‌رمنڕه‌وای سـتانه‌كه بووه. له هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ی هه‌ڵـبژاردنیشـیدا جه‌خت له هه‌وڵـدان ده‌كاته‌وه بۆ ڕه‌خسـاندنی كاری زیاتر بۆ ئه‌مریكایـیه‌كان، ئه‌مه‌ش له میشیگن ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی تایبه‌تی هه‌بووه به‌هۆی ئه‌وه‌ی میشـیگن له 10 سـاڵی ڕابردوودا نزیكه‌ی 150 هه‌زار بواری كاركردنی له‌ده‌سـتداوه كه زۆربه‌یان له بواری پـیشه‌سـازیدابوون و ڕێژه‌ی بێـكاری له میشـیگن له سه‌روو له سه‌دا حه‌وته‌وه‌یه.\nسـیناتۆر جۆن مه‌كـكه‌ین دانی به سه‌رنه‌كه‌وتنه‌كه‌ی خۆی دانا له به‌رامبه‌ر ڕۆمنیدا و سـوپاسی ده‌نگده‌رانی میشیگنی كرد بۆ به‌شـداریكردنیان له‌م هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌دا.\nسیناتۆر مه‌كـكه‌ین ده‌ڵێت " دانیشـتووانی میشیگن قسه‌ی خۆیان كرد و ڕێزم هه‌یه بۆ بڕیاره‌كه‌یان و خوازیارم لێـیان به‌رپـرسـێتیـیه‌كانیان هه‌ڵـگرن وه‌ك دانیشتووانی مه‌زنترین وڵاتی ئه‌م سه‌ر گۆی زه‌ویـیه و خۆشـحاڵم به‌و كار ئاسانی و پـشـوو درێژی و پـێشـوازیكردنه‌تان له هه‌ڵمه‌ته‌كان."\nمایـك هه‌كه‌بی فه‌رمانڕه‌وای سـتانی ئه‌ركه‌نسـاس به چه‌ند خاڵ له پاش میت ڕۆمنی و جۆن مه‌كـكه‌ینه‌وه بوو. هه‌كه‌بی له هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌كانی سـتانی ئایاوا سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌سـتهێنا و له هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌كانی نیو هامشه‌ریشـدا كه له هه‌فته‌ی ڕابردوودا كرا به پله‌ی سێهه‌م هات له پاش جۆن مه‌كـكه‌ین و میت ڕۆمنیـیه‌وه. وه‌ك خۆشی ده‌ڵێت ده‌رفه‌ته گه‌وره‌كه‌ی له سـتانی سـاوث كارۆلاینایه كه ڕۆژی 19 ی ئه‌م مانگه جارێـكی تریش كۆماریـیه‌كان پـێشـه‌بڕكێـی هه‌ڵبژاردنی خۆیان ده‌كه‌ن.\nمایـك هه‌كه‌بی ده‌ڵێت " له ئایاوا سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ستهێنا و جۆن مه‌كـكه‌ین له نیو هامشه‌ر و میت ڕۆمنی له میشـیگن. له‌به‌ر ئه‌وه خوشـك و برایان له سـاوث كارۆلاینا سه‌رده‌كه‌وین."\nله‌م هه‌ڵـبژاردنه به‌رایـیه‌ی میشیگندا ڕوودی جولیانی فه‌رمانڕه‌وای شـاری نیویۆرك ده‌رفه‌تی خۆی له سـتانی فلۆریدا ده‌بینێت كه بڕیاره ڕۆژی 29 ی یه‌ك هه‌ڵبژاردنه به‌رایـیه‌كانی لێـبكرێت.


ئه‌نفال؛ 32 ساڵ له فرمێسك و به‌ڵێنی جێبه‌جێنه‌كراو\nچه‌مچه‌ماڵ، نیسانی 2020، گۆڕی ژماره‌یه‌ك له هاوڵاتیانی ئه‌نفالكراو له مۆنۆمێنتی ئه‌نفال فۆتۆ: هه‌ڤاڵ غالب\nكه‌سوكاریی قوربانییانی ئه‌نفال، ساڵانه و له یادی له‌ده‌ستدانی رۆڵه‌كانیاندا گوێبیستنی ده‌یان به‌ڵێنی جۆراوجۆر ده‌بن له لێپرسراوانه‌وه، بێ ئه‌وه‌ی جێبه‌جێكردنه‌كه‌ی ببینن و هیچ گۆڕانكارییه‌كیش له ژیان و دۆسیه‌كه‌یاندا روبدات.\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 14ی نیسان، 32 ساڵ تێده‌په‌ڕێت به‌سه‌ر تاوانی ئه‌نفالدا، به‌ڵام كه‌سوكاری ئه‌نفالكراوان ناڕازین، هێشتا ناوچه‌كانیان وێرانه‌یه، به‌شێكیان له كوله‌مه‌رگیدا ده‌ژین و زۆرینه‌ی به‌ڵێنی لێپرسراوانی حكومی و حزبیش جێبه‌جێنه‌كراون.\nوریا عه‌بدولخالق، باوكی ئه‌نفالكراوه، ئه‌و ده‌ڵێت مێژویه‌كه ته‌نیا گوێبیستنی به‌ڵێن ده‌بن بێ ئه‌وانه‌ی ببنه كردار، نمونه‌ی ژماره‌یه‌ك له به‌ڵێنه‌كانی بۆ (كه‌ركوك ناو) هێنایه‌وه، له‌وانه به‌جیۆناسایدناساندنی ئه‌نفال له‌سه‌ر ئاستی جیهان، ئه‌رشیفنه‌كردنی كه‌لوپه‌لی ئه‌نفالكراوان له مۆزه‌خانه‌یه‌كی تایبه‌ت، نه‌بونی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی وردی مه‌یدانی بۆ دۆسیه‌كه به زمانه زیندوه‌كانی دنیا.\nوریا نمونه‌ی تری زۆر لایه له‌و به‌ڵێنانه‌ی جێبه‌جێنه‌كراون، وه‌ك دروستنه‌كردنی پێناسێك بۆ كه‌سوكاری قوربانییان بۆ كارئاسانی له فه‌رمانگه حكومییه‌كاندا، زیادنه‌كردنی موچه، هاوتانه‌كردنی موچه له‌گه‌ڵ به‌غدا.\nسه‌ماوه، 2019، هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕێكی به كۆمه‌ڵی ئه‌نفالكراوان و ده‌رهێنانه‌وه‌ی روفاتی قوربانییان فۆتۆ: وه‌زاره‌تی كاروباری ئه‌نفالكراوانی حكومه‌تی هه‌رێم\nئه‌مساڵ هیچ بۆنه‌یه‌كی فه‌رمی بۆ كه‌سوكاری قوربیانی ئه‌نفال نه‌كرا به‌هۆی مه‌ترسی كۆرۆنا و قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆوه.\nگوڵەباخ محه‌مه‌د، هاوسه‌ری ئه‌نفالكراو، بێ ئومێد بووه لە جێبەجێكردنی داواكارییەكانیان، به (كه‌ركوك ناو)ی وت "به‌ڵێندرا موچه‌كانمان بكرێت به كارت و به‌وشێوازه دابه‌شبكرێت، به‌ڵام نه‌كرا، داوامانكردووه خوشك و برای ئه‌نفالكراو بكرێنه كه‌سی پله‌یه‌ك و له ئیمتیازات سودمه‌ندبن، داوای دامه‌زراندن بۆ گه‌نجه‌كانمان و ئاوه‌دانی گونده‌كانمان كردووه، به‌ڵام هه‌ر به‌ڵێنه و هیچ ناكرێت".\nحكومەتی هەرێمی كوردستان 14-4ی وەكو رۆژی یادكردنەوەی ئه‌نفال دیاریكردووه و تاوانەكەش بەجینۆساید لەلایەن حكومەت و پەرلەمانی كوردستانەوە ناسێنراوە، ئەمە جگەلەوەی حكومەتی عیراقیش هەمان دانپێدانانی بۆی هەیە.\nعادل مه‌جید، تاقانه‌ی ئه‌نفاله، ساڵانێكه هه‌مان داواكاریی هه‌یه و دوباره‌ی ده‌كاته‌وه، بێ ئه‌وه‌ی له باری كرداریدا هیچی لێ سه‌وزبێت.\n"له‌و داواكارییانه هێنانه‌وه‌ی روفاتی ئازیزانمانه، ئه‌نجامدانی پشكنینی دی ئێن ئه‌ی، كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌یه‌كی تایبه‌ت به كه‌سوكاری قوربانییانی ئه‌نفال، كردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی وه‌رزشی، پرۆژه‌یه‌ك بۆ دڵنه‌وایی و ئاساییكردنه‌وه‌ی باری ده‌رونی" عادل وای وت.\nلە هەرێمی كوردستان لە كۆی 182 هەزار ئەنفالكراو و ئەنفالی بارزانییەكان، تەنیا روفاتی دوو هه‌زار و 500 ئەنفالكراو لە بیابانەكانی ناوه‌ڕاست و خواروی عیراق هێنراونەتەوە، ئه‌وه‌ش لە مۆنۆمێنتەكانی تایبەت بە ئەنفال به‌خاكسپێردراون.\nكەركوك، نیسانی 2015، رێوره‌سمی یادكردنه‌وه‌ی ئه‌نفال له گوندی تۆپزاوا فۆتۆ: ئه‌رشیفی كه‌ركوك ناو\nناسك عەزیز، هاوسەره‌كه‌ی له‌نێو ئه‌نفالكراواندایه و وه‌ك هه‌موو ساڵێكی تر، كۆمه‌ڵێك داواكاری نه‌گۆڕی هه‌یه و ده‌یڵێته‌وه، "ده‌مانه‌وێت جاش و موسته‌شاره‌كانی به‌شداربوی ئه‌نفال دادگایی بكرێن، موچه‌ی موسته‌شاره‌كان ببڕدرێن كه له موچه‌ی قوربانییان زیاتره، قه‌ره‌بوی ماڵی كه‌سوكاری قوربانییان بكرێته‌وه".\nتاوانی ئەنفال لەلایەن رژێمی بەعس بە سەرۆكایەتی سەدام حسێن، دژ بە دانیشتوانی ناوچە جیاوازەكانی هەرێمی كوردستان و پارێزگای كەركوك ئەنجامدرا، بەپێی ئامارەكانی حكومەتی هەرێم 182 هەزار كورد لەلایەن ئەو رژێمەوە لە شوێنی خۆیان گوازرانەوە و بە كۆمەڵ لەبیابانەكانی رۆژئاوای عیراق زیندەبەچاڵكران.\nئیسماعیل هەنارەیی، یه‌كێكه له كه‌سوكاری قوربانییانی ئه‌نفال و باسی له خراپی رێگه‌وبان و پرۆسه‌ی ئاوه‌دانی كرد له گونده‌كاندا، به تایبه‌ت ئه‌و ناوچانه‌ی به‌هۆی ئه‌نفاله‌وه زیانی زۆریان به‌ركه‌وت، وتی "كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌یه‌كی تایبه‌تی به چاره‌سه‌ری ده‌رونی و جێبه‌جێكردنی بڕیاره‌كانی دادگای باڵای تاوانه‌كان بۆ ده‌ستگیركردنی تۆمه‌تباران و قه‌ره‌بوی زیانلێكه‌وتوان له‌و به‌ڵێنانه‌یه چاوه‌ڕێی جێبه‌جێكردنیانین".\nشاڵاوه‌كانی ئه‌نفال، له ساڵی 1988 و بۆ ماوه‌ی حه‌وت مانگ به‌رده‌وام بوو (شوبات بۆ ئه‌یلول)، له‌و ماوه‌یه‌دا به شه‌ش قۆناغ و له هه‌شت ناوچه‌ی جیاوازی هه‌رێمی كوردستان و كه‌ركوك رژێمی به‌عس زیاتر له 182 هه‌زار كه‌سی بێسه‌روشوێن كرد و دواتر كۆمه‌ڵكوژكران، جگه له وێرانكاری هه‌زاران گوند.