گاڵتە هەمیشە ئازادی بەخشبووە، تەنانەت لە سەردەمی ستالینشدا – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » گاڵتە هەمیشە ئازادی بەخشبووە، تەنانەت لە سەردەمی ستالینشدا\nگاڵتە هەمیشە ئازادی بەخشبووە، تەنانەت لە سەردەمی ستالینشدا\nستالینیزم. ئەم دەستەواژەیە زۆر شتمان بیردەهێنێتەوە، بەڵام ئاسایی «گاڵتە»مان بیرناهێنێتەوە. ئەم زاراوەیە ئەمڕۆ هاوتایە لەگەڵ كۆنترۆڵی دڕندانە و رەهای حكومەتێك كە بوارێك بۆ ژیانی شاد و بیركردنەوە بە شێوەیەكی دیكە ناهێڵێتەوە. لەگەڵ ئەمەشدا، بەپێی دەفتەری بیرەوەرییەكان و یاداشتە بێشومارەكان و تەنانەت ئەرشیفەكانی خودی حكومەت، تەنانەت لە زەمانی حكومەتی خوێنڕێژی ستالین و ژیانی تۆقێنەر لە ئۆردۆگای بێگار یان كاری زۆرەملێ كە بە (گولاگ) ناودەبران، خەڵكی سۆڤیەت سەبارەت بە ژیانی خۆیان سەرقاڵی گاڵتە و نوكتە بوون.\nدیسان پێشكەشە بە دكتۆر شێركۆ عەبدوڵڵا\nهەتا هەشتاكانی سەدەی بیست، نوكتەی سیاسی دەربارەی یەكێتیی سۆڤیەت ئەوەندە سەرتاپاگیربوو كە تەنانەت رۆناڵد ریگانی سەرۆكی ئەمریكاش حەزی لە گێڕانەوەی نوكتەكان بوو. بەڵام پەنجا ساڵ پێش ئەوە، لە ژێر سایەی حكومەتی دڕندانەی ستالیندا، گاڵتەپێكردن و نوكتەگێڕانەوە لەسەر سەرانی یەكێتیی سۆڤیەت، بۆ خەڵكی ئاسایی مەترسی دەسگیركردنی لەدوابوو لەلایەن دەزگای ئاسایشی ناوخۆی سۆڤیەتەوە كە ناوی (NKVD) بوو.\nئەمڕۆ ئیتر دەزانین خەڵكی سۆڤیەت هەرچەندە لە ماڵەوە، لە شەمەندەفەردا و لەبەردەمی غەریبەكاندا، لە كارگەكاندا، بەردەوام ناچاربوون دڵسۆزیی رەهای خۆیان بۆ ئایدیاكانی سۆڤیەت نیشان بدەن، تەنانەت لەو شوێنانەشدا نوكتەی وایان دەگێڕایەوە كە متمانەی سیستمەكە و خودی ستالینیشی لەكەدار دەكرد.\nنوكتە لەسەر ستالین\n(بۆریس ئۆرمەن)، كرێكاری كارگەیەكی شیرینی، نموونەی یەكێك لەو هەڵوێستانە باس دەكات. ساڵی (1937) وێڕای ئەوەی كە لافاوی پاكسازیی گەورەی ستالین هەموو وڵاتەكەی گرتبۆوە، (ئۆرمەن) لە كاتی دانانی چادا لە كافتریا ئەم نوكتەیەی بۆ هاوكارەكەی گێڕایەوە:\nرۆژێكیان ستالین چوو مەلە بكات هێندەی نەمابوو بخنكێت. لادێیەك لەوێوە تێدەپەڕی، خۆی فڕێدایە ئاوەكەوە و ستالینی رزگار كرد. ستالین لە كابرای پرسی چ پاداشتێكی دەوێت. كابرای لادێی تێگەیشت چ كەسێكی رزگار كردووە، دەستی كرد بە گریان و وتی: «هیچم ناوێت! تەنیا بە كەس مەڵێ من تۆم رزگار كردووە!»\nگێڕانەوەی نوكتەیەكی ئاوا زۆر بە ئاسانی لەوانەبوو دە ساڵ ژیان لە ئۆردوگاكانی بێگاردا بۆ گێڕەرەوەكەی مسۆگەر بكات-ئەو شوێنەی كە تیایدا ئەوەندە ئیشی قورسیان بە زیندانییەكان دەكرد تا دەمرد- دیارە ئۆرمەن-یش هەمان شتی بەسەرهات! ناكۆكی سەیر لەوەدابوو كە سەركوتكردنی رژێمەكەی ستالین نەبووە هۆی لەناوبردنی نوكتەكان، بەڵكو تەنیا روخساری نوكتەكانی گۆڕی و ئیتر نوكتەگێڕانەوە بۆ دامركاندنەوەی فشار و تەحەمولكردنی واقیعی پڕ ئازار و لە گۆڕان نەهاتوو بەكاردەهێنرا. بەجۆرێك كە میخائیل گۆرباچۆڤی سەرۆكی سۆڤیەت پاشان باسی دەكات، تەنانەت لە ناخۆشترین كات و ساتیشدا «گاڵتە هەمیشە ئازادی بەخشبووە.»\nلەگەڵ ئەوەشدا، بە پێچەوانەی ئەو هەموو كاردانەوە زاڵمانەیەوە، پەیوەندی رژێمی سۆڤیەت لەگەڵ گەمە و گاڵتە لەوە ئاڵۆزترە كە ئێمە ئاسایی لە شاكارەكانی وەكو (1984)ی جۆرج ئۆریل و (ئەرخەبیلی گولاگ-The Gulag Archipelago)ی ئەلكساندەر سولجنیتسیندا-فێری بووین.\nبەلشەفیكەكان سەبارەت بە نوكتە سیاسییەكان زۆر بەدگومان بوون، پێش دەسەڵاتگرتنە دەست لە ساڵی 1917دا، وەكو چەكێكی كاریگەر لە خەباتی خۆیاندا دژی رژێمی قەیسەری بەكاریان دەهێنا. سەرانی سۆڤیەت دوای پێگە قایمكردنی خۆیان، بە وریاییەوە بڕیاریاندا سوود لە گاڵتە وەربگرن بۆ رەواییدان بە رژێمە تازەكەیان. هەربۆیە گۆڤاری تەنزی وەكو (كرۆكۆدایل) بڵاوبۆوە بۆ ئەوەی دوژمنانی سیستمەكە لە ناوەوە و دەرەوە، بدرێنە بەر نەشتەری تەنز. تەنز تەنیا ئەگەر لە خزمەتی ئامانجەكانی شۆڕشدا بووایە، سوودبەخش و قابیلی قبووڵ بوو: هەروەكو یەكێك لە ئەندامانی ئەنجومەنی نووسەرانی سۆڤیەت لە ساڵی 1934دا گوتویەتی: «ئەركی كۆمیدیای سۆڤیەت ئەوەیە دوژمنانی رژێم بە پێكەنین بكوژێت و دڵسۆزانی رژێم بە پێكەنین چاك بكات.»\nنوكتە و مۆدێرنیزەكردن\nلەگەڵ ئەوەشدا، هەرچەندە زۆر لە خەڵكی یەكێتی سۆڤیەت بەو تەنزە حكومیانە كەمێك ئارام دەبوونەوە، بەڵام هیچ كاتێ دەسەڵاتداران نەیاندەتوانی لە سەرەوە گەمە و گاڵتە كۆنترۆڵ بكەن. دواجار لە كۆڕی یاراندا- كە لەوانەشە بە ڤۆدكا كەمێك سەریان گەرم بووبێت- مەحاڵ بوو گوێ بە خەتە سوورەكانی رژێم بدەن، هەربۆیە كۆمەڵێ شتی وەكو ژمارەی پڕ زیادەڕەویی بەرهەمهێنان، بڵاوبوونەوەی گەندەڵیی، ناكۆكی توندی نێوان بەڵێنە درەوشاوەكانی رژێم و واقیعی خۆڵەمێشی و پڕئازار كە هەموو رۆژێك رووبەڕووی خەڵكی ئاسایی دەبوونەوە، هەمیشە مایەی گاڵتەپێكردن بوون.\nبۆ نموونە ئەم نوكتە رەشەی میخائیل فیداتۆڤ لەبەرچاو بگرن سەبارەت بە ئەنجامەكانی بە پیشەسازیكردنی شێتانەی ستالین:\nلادێییەك دەچێتە مۆسكۆ لە سەركردەی بەلشەفیك میخائیل كالینین دەپرسێت بۆچی ئەوەندە بە خێرایی خەریكن هەمووشتێك مۆدێرنیزە دەكەن؟ كالینین دەیباتە بەردەم پەنجەرەیەك و شەمەندەفەرێكی نیشاندەدات كە خەریكە تێپەڕدەبێت، دەڵێت: «سەیركە ئەگەر ئێستا یەك دەرزەن شەمەندەفەرمان هەبێت، دوای پێنج ساڵ سەدان شەمەندەفەرمان دەبێت.» كابرای لادێی گەڕایەوە بۆ كێڵگە سوسیالیستییەكەی و هاوڕێكانی لێی كۆبوونەوە و لێیان پرسی لە سەردانەكەیدا فێری چی بووە؟ ئەویش سەیری چواردەوری خۆی دەكات و ئاماژە بۆ گۆڕستانی ناوچەكە دەكات و دەڵێت: «سەیركەن، ئەگەر ئێستا یەك دەرزەن گۆڕمان لەوێدا هەیە دوای پێنج ساڵ، هەزاران گۆڕمان لەوێدا دەبێت.!»\nئەم نوكتانە بۆ ساتێ خەڵكیان دەهێنایە پێكەنین و ترسە وێرانكەرەكەیانی دادەمركاندەوە و یارمەتی دەدان بۆ ئەوەی باری قورسی ژیان لە نێوان خۆیاندا دابەش بكەن. بەڵام لە سییەكانی سەدەی بیستدا پارانۆیا-(شێتیی مەزنیی)ی رژێم زیاتر بوو و نوكتە گێڕانەوە بوو بە مەسەلەیەكی ترسناكتر لە رابردوو. لەگەڵ هەڕەشەی روودانی شەڕدا لە ئەوروپا، ترس و تۆقین لە پیلان و وێرانكاریی پیشەسازیی سۆڤیەتی تەنییەوە.\nنوكتەش بوو بە خیانەت!\nلە ئەنجامدا هەر نوكتەیەك كە گاڵتەی بە سیستمی سیاسی سۆڤیەت بكردایە، یەكسەر بە خیانەت لە قەڵەم دەدرا. لە ناوەڕاستی سییەكان بەدواوە، رژێم گاڵتە یان كۆمیدیای سیاسی وەكو ڤایرۆسێكی ترسناك لە قەڵەم دەدا كە دەكرا لە هەموو شادەمارەكانی وڵاتدا بڵاوبێتەوە. بەپێی فەرمانێك كە مارتی (1935) دەرچووە، گێڕانەوەی نوكتەی سیاسی وەكو دزەپێكردنی نهێنییەكانی حكومەت بە هەنگاوێكی ترسناك لە قەڵەم دەدرا- لە راستیدا ئەوەندە ترسناك و ساری بوو كە تەنانەت لە بەڵگەنامەی دادگاكانیشدا تۆمار نەدەكرا و تەنیا ئەندامە دڵسۆز و پایەبەرزەكانی حكومەت كە بە (ئەپاراتچیكەكان) ناودەبران دەیانتوانی بزانن ئەو نوكتانە چین. تەنانەت هەندێ جار نوكتە گێڕەرەوەكان بەبێ ئەوەی نوكتەكانیان لە دادگا تۆمار بكرێت، دادگایی دەكران.\nخەڵكی ئاسایی نەیاندەتوانی لەگەڵ پارانۆیای رژێمدا هەنگاو هەڵگرن. لە ساڵی (1932)دا نوكتەی سیاسی زیاتر مەسەلەیەكی بڵح و ناشیرین بوو تا ترسناك، كرێكارێكی رێگای ئاسن بە ناوی (پاڤێڵ گادلۆڤ) نوكتەیەكی ئاسایی سەبارەت بە فاشیزم و كۆمۆنیزم گێڕایەوە و هیچ كێشەیەكی بۆ دروست نەبوو، بەڵام پێنج ساڵ دوای ئەوە هەمان نوكتە وەكو ئاماژەیەكی دوژمنایەتی بەرامبەر بە رژێم لێكدرایەوە و بە حەوت ساڵ ژیان لە ئۆردوگای كاری زۆرەملێ حوكم درا.\nنوكتە دەگێڕمەوە كەواتە من هەم\nئەگەر بگەڕێینەوە بۆ پێشینەی (دادپەروەریی) و بمانەوێ ئەو مەسەلەیە بە شتێكی ئەمڕۆ بچوێنین، وەكو ئەوە وایە كەسێك دە ساڵ پێش ئێستا لە رووی خێرخوازییەوە قسەیەكی هەلەق و مەلەقی لە تویتەردا نووسیبێت و ئێستا دوای دە ساڵ ئەو قسەیە ببێتە هۆی ئەوەی پیشەكەی لە دەست بدات و لە رووی كۆمەڵایەتییەوە تێكبشكێت. هەڵبەتە ئەمە زۆر لە ژیان لە گولاگدا جیاوازە، بەڵام هەردووكیان یەك بنەمایان هەیە.\nبەڵام سەرانی سۆڤیەت- وەكو زۆر لە ئێمە- سەبارەت بە ماهیەتی گاڵتە یان كۆمیدیا و رۆڵی لە ژیانی مرۆڤدا، تووشی بەدحاڵیبوون ببوون. نوكتە گێڕانەوە بە مانای ئیدانەكردن یان پشتیوانیكردنی شتێك نییە. ئاسایی گاڵتە یارمەتی خەڵك دەدات بۆ ئەوەی بە ئاماژەكردن بۆ وەزعی سەخت یان پڕئازاری ژیانیان، باشتر تەحەمولی بكەن و هەست بە گەمژەیی یان لاوازیی یان گۆشەگیریی نەكەن. لە راستیدا، ئەو شتەی كە رژێمی ستالین لێی تێنەگەیشت ئەوە بوو كە گاڵتە و نوكتە دەیتوانی فشاری سەر ژیانی خەڵك دابمركێنێتەوە و لە كۆتاییدا ببێتە هۆی ئەوەی هەمان ئەو ئیشەی لە خەڵكی دەویست بیكەن، یانی ئارامبە و بەردەوامبە.\nكاتێ نوكتە دەگێڕینەوە، ئاسایی ئەو بیر و بۆچوونانە تێست دەكەین، كە لێیان دڵنیا نین. نوكتە، دەشێ لای هەمووان پەسەند بێت یان پەسەند نەبێت، بە هەرحاڵ شتێكی زۆڵانەیە و دەبێتە مایەی گەڕان و پشكنین. زۆربەی ئەو نوكتەبازانەی لە سییەكانی سەدەی نۆزدەدا، دەسگیركران، هەر بەڕاستی لەبەرئەوەی بە (تاوانی) گاڵتە، بە دوژمنی حكومەت دادگایی دەكران، سەریان سوڕمابوو. لە زۆر حاڵەتدا، خەڵكی تەنیا بۆ ئەوەی ئەودیوی پڕوپاگەندە ببینین و واقیعی تاڵ كەشف بكەن و رەخنە لە واقیعی پڕ دڵەڕاوكێ و قابیلی تێنەگەیشتنیان بگرن، نوكتەیان دەگێڕایەوە. لە دنیایەكدا كە یەكڕەنگی لەگەڵ مێگەلدا بە زۆرە و درۆ نابڕێتەوە، تەنانەت یەك چڕنوقی ئاسایی تەنزئامێزیش دەتوانێت ئەوە بە یادی خەڵك بهێنێتەوە كە «نوكتە دەگێڕمەوە كەواتە من هەم.»\nئێمە لە تاریكترین بارودۆخیشدا پێدەكەنین، نەك لەبەرئەوەی كە پێكەنین بارودۆخمان دەگۆڕێت، بەڵكو لەبەرئەوەی هەستمان سەبارەت بە بارودۆخ دەگۆڕێت. نوكتە هەرگیز یەك مانای نییە، چیرۆكی شاراوەی گاڵتەی سیاسیش لە حكومەتی ستالیندا، زۆر ئاڵۆزتربوو لە ململانێی سادەی نێوان سەركوتكردن و بەرگرییكردن.


ڕۆڵی تیۆری شۆڕشگیری لە چەسپاندنی توانستی حزبی شیوعی بۆ بنیاتنانی سۆشیالستی\nهەڵسەنگاندنی ئەزموونی گەلان بۆ بنیاتنانی سۆشیالستی لە سەرجەم ئەو پرۆسانەی سەرکەوتوون و بەردەوامن، و تەنانەت ئەوانەی کە هەرەسیان هێناوە ئاماژە بۆ گرنگی ڕۆڵی حزبی شیوعی لە سەرکردایەتی کاروانی بنیاتنانی سۆشیالستی دەکەن. حزب بۆ ئەوەی بتوانێ ڕۆڵی پێشڕەویی خۆی لە سەرکردایەتیکردنی گۆڕانکارییەکان ببینێت، دەبێ پشت بە تیۆری شۆرشگیری لەسەر بنەمای گەڕان بە دوای ڕاستییەکان لە واقیعدا، ببەستێت. یەکەمین بناغە بۆ حزبی شۆڕشگێر، تیۆری شۆڕشگێرە. لە کاتی نەبوونی ئەم تیۆرە حزب شێوازی گردبوونەوەیەکی خۆڕسکی و چوارچێوەیەکی ئەزموونگەری لەسایەی بەرژەوەندی چینە چەوسێنەرەکان وەردەگرێت، و خولیای بۆرژوای بچووک و شێوازی کارکردنی وەردەگرێت. لە کۆتایشدا ئەم شێوازە لە کاری حزبی لەگەڵ کاروانی تێکۆشان لە پێناوی گۆڕانکاری و پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و بنیاتنانی سۆشیالستی ناکۆکە.\nلینین ئاماژە بۆ پەیوەندی ئۆرگانیکی نێوان بزووتنەوەی شۆڕشگێڕی و تیۆری شۆڕشگیری دەکات و دەڵێت: "ناکرێ هیچ بزووتنەوەیکی شۆڕشگێری بێ تیۆریەکی شۆڕشگێری بێت". تیۆری شۆڕشگێڕی لەمەڕ شیوعییەکانەوە بەشێکی ئۆرگانیکی کاری تێکۆشەرانەیە، و ناکرێ بە خورتی بەسەر کاری شۆڕشگێڕی بسەپێنرێت، بەڵام لە هەمان کاتدا جیاکردنەوەی کاری حزبی لە تیۆری شۆڕشگێڕی کارێکی بێ بەرهەم و بێ ئەنجامە.\nکار و تێکۆشان لە پێناوی شۆڕش و گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی و بنیاتنانی سۆشیالستی چالاکییەکی هۆشمەندانەیە، و تێکۆشانی چینایەتی دوور لە هۆشمەندی چینایەتی بەفیڕۆدانی ئەرک و چالاکییەکانە، و نابێتە ئامرازێکی ڕێکخستنی چینی کرێکار. تیۆر مانای چەقەچەقی بەتاڵ و بێ بەرهەم نییە. بێگومان ئەرک و کاری تیۆری تەنیا کاری ئەکادیمی و وانەکانی فەلسەفە نییە، بەڵکو لەوە فراوانترە. ئەزموونی تێکۆشانی گەلانی تێکۆشەر لە پێناوی عەدالەتی کۆمەڵایەتی و لە پێناوی بنیاتنانی سۆشیالستی، بەشێکی سەرەکی هەوڵ و کاری تیۆرییە. کاتێک لە ڕوانگەیەکی مارکسیستەوە باس لە تیۆر دەکەین، ئەوا مەبەستمان توێژینەوەی قوڵی ناکۆکی و ململانێ و پەرەسەندنەکانی واقیعە بەو مەبەستەی کە ئەڵتەرناتیڤێکی مرۆیی تر بخەینە ڕوو. ئەو ئەڵتەرناتیڤە سۆشیالستییە!\nلەم ڕوانگەیەوە گرنگە جەخت لەسەر سەرجەم بەرهەمی تیۆری و پەرەسەندنی کاروانی تێکۆشانی حزبی شیوعی چین بکەینەوە، کە مارکسیزمی وەک ئامرازێکی مەعریفی بەو بەرهەمە تیۆرییانەی ڕەچاوی بنەمای کۆمەڵگای چین و پەرەسەندنەکانی کردووە، بەستۆتەوە.\nحزبی شیوعی چین لە میانەی کاروانی دوور و درێژی تێکۆشانیدا، و هەر لەو کاتەوەی دروست بووە و تا ئێستا، بە نەرێنی وەڵامی ئەو پرسیارەی داوەتەوە کە گومانی لە بەردەوامی و زیندووبوونی مارکسیزم بووە.\nلە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا، پڕوپاگەندەی هزری بۆرژوا دژ بە سۆشیالستی لەو بازنەیەدا بوو کە مارکسیزم ئێکسپایەر بووە، و بەشێکە لە قسەی پووچ و بەتاڵ و دوورە لە میتۆد و عەقلانیەت. بەڵام حزبی شیوعی چین لە هەلومەرجی جیاوازدا جەختی لەسەر هەڵەبوونی ئەم ئاراستەیە کردەوە. ئەم ئاراستەیەی هزری بۆرژوا بەشیک بووە لە شاڵاوی تێکدەرانە دژ بە تێکۆشانی شیوعییەکان و ئامرازە مەعریفییەکانی تێکۆشانیان.\nماو تسی تونگ ئاماژە بۆ سروشتی زانستی مارکسیزم دەکات و دەڵێت: "لە هەموو کاتێکدا بابەتی زانستی ترسی لە ڕەخنە نییە، و زانست ئەو ڕاستییەیە کە بەرپەرچ نادرێتەوە".1\nسەبارەت بە گرنگی مارکسیزم وەک زانست، دنک شیاو بنگ ئەمینداری حزبی شیوعی چین لە ساڵانی دوای 1978وە ئاماژە بۆ ئەوە دەکات؛ "ژمارەی ئەو کەسانەی کە بە مارکسیزم قایل دەبن لە زیادبووندایە، چونکە مارکسیزم زانستە". 2\nوەڵامی حزبی شیوعی چین سەبارەت بە زیندوویی و شوناسی زانستی مارکسیزم، و گرێدانی پراکتیک بە تیۆر، و کار و کردەوە بە وتار و ئاخافتن، لە کاتێکدایە کە هزری لیبراڵی نوێ باڵی بەسەر شێوازی ژیانی حزبایەتی لە زۆر وڵاتدا کێشاوە، و یاساکانی ئەم بوارە فرەحزبی لە چوارچێوەی هزری سەرمایەداری و ناکۆکییە لاوەکییەکانی چین و توێژەکانی بۆرژوا، و سەرلەنوێ بەرهەمهێنانەوەی بیری کۆنەپەرستی بە شێوازی نوێ قەتیس کردووە، و هەڵبژاردەی سەرمایەداری کە پشت بە چەوساندنەوە دەبەستێت، ڕاگەیاندووە، و جیهانگیری بۆ بەرژەوەندی ئیمپریالیزم تەرخان کردووە. ئەو سیاسەتانەی سەرمایەداری بۆتە هۆی زیادبوونی چاوگەکانی بارگرژی و زیادبوونی خەرجی سەربازی لەسەر حسابی گەشەسەندن و پێشکەوتنی گەلان.\nحزبی شیوعی چین لە پەیڕەوی ناوخۆییدا ئاماژەی بە مارکسیزم لینینیزم وەک ڕێپیشاندەری کار و چالاکی تێکۆشانی، دەکاتەوە. لەم بارەیەوە ماو تسی تونگ باس لەوە دەکات؛ "چەکی کاریگەر بە دەست پرۆلیتاریاوە هەڵوێستی زانستی و تێکۆشانی بێوچانە، و حزبی شیوعی لە سەر بنەمای ترساندنی خەڵکی ناژێت، بەڵکو لە سەر بنەمای ڕاستیبوونی مارکسیزم لینینزم، و گەڕان بە دوای ڕاستییەکان لە ڕێگای واقیعی بەرجەستەکراوەوە".3\nلە پەیڕەوی ناوخۆی حزبدا کە لە نۆزدەیەمین کۆنگرەی حزب ساڵی 2017 بریاردراوە، جەخت لەسەر پەیڕەوکردنی مارکسیزم لینینزم و بەرهەمە تیۆرییەکانی دیکە کە سەرچاوە هزرییەکانی حزبی دەوڵەمەند کردووە، کراوەتەوە، و هەر هەمووی لە سەر بنەمای میتۆدی مارکسیستە وەک ئامرازی ڕێپیشاندەر بۆ خوێندنەوەی واقیع.\nلەم پەیڕەوەدا هاتووە؛ "حزبی شیوعی چین پشت بە مارکسیزم لینینزم و هزری ماو تسی تۆنگ و تیۆری دنک شیاو بنگ، و هزری "سێ نوێنەرایەتی"، و چەمکی گەشەپێدانی زانستی، و هزری شی جین بینگ سەبارەت بە سۆشیالستی بە تایبەتمەندی چینی، وەک رێنمایی و ڕێپیشاندەری کار، دەبەستێت".4\nلە ئەزموونی بنیاتنانی سۆشیالستی و تێکۆشان لە پێناویدا دەردەکەوێت کە ئەو تیۆرە شۆرشگێڕییەی دەکرێ ڕێپیشاندەری تێکۆشان بۆ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی بێت، مارکسیزمە کە دەبێ وەک ئامرازێکی مەعریفی بۆ توێژینەوەی واقیع و دەستنیشانکردنی قۆناغی مێژوویی کۆمەڵگا پشتی پێ ببەستێت، و ئەمەش بە ڕەچاوکردنی ئەوەی کە مێژووی مرۆڤایەتی لە گۆڕانکاری و پەرەسەندنی بەردەوامدایە، و سەرمایەداری سەردەمی مارکس هەمان سەرمایەداری هاوچەرخ نییە، و پێکهاتە و ڕیزبەندی چینایەتییش لە کۆمەڵگادا بەردەوام لە گۆڕانکارییدایە.\nلەم ڕوانگەیەوە ڕاپۆرتی سیاسی نۆزدەیەمین کۆنگرە جەخت لەوە دەکاتەوە؛ "پراکتیک و کار سنووری نییە و داهێنانی تیۆری کۆتایی نایەت، و جیهان لە هەر چرکەیەکدا لە گۆڕانکارییدایە".5\nبەردەوامبوونی حزبی سیاسی مارکسی وابەستە بە پابەندبوونی بە مارکسیزمەوە. وازهێنان لە مارکسیزم و فەرامۆشکردنی باوەڕبوون بە سۆشیالستی و کۆمۆنیستی ئاکامەکەی داڕمانی حزبە.\nمارکسیزم سێ بواری سەرەکی بۆ تێکۆشەران لە پێناوی سۆشیالستیدا ئامادە دەکات. یەکەم: هۆشمەندی تیۆری، دووەم: باوەڕبوونی سیاسی. و سێیەم: شێوازی بیرکردنەوەی زانستی. ئەم سێ بوارە بنەمای سیاسی و بناغە و پشتگیری بەردەوامبوونی تێکۆشانی شیوعییەکانە.\nشی جین بینغ ئەمینداری گشتی حزبی شیوعی چین سەبارەت بەم ئاراستەیە دەڵێت؛ "مارکسیزم هزری ڕێپیشاندەری حزبمانە و کۆمۆنیستی نەریت و بەهای بڵندی حزبمانە... دوور لە باوەڕبوون بە مارکسیزم و نەریت و بەهای کۆمۆنیستی و سۆشیالیستی بە تایبەتمەندی چینییەوە، ناکرێ باس لە بوونی حزبی شیوعی چین بکەین... دوور لە باوەڕبوون بە مارکسیزم و سۆشیالستی و کۆمۆنیزم حزبی سیاسی مارکسیست کۆتایی پێ دێت...مارکسیزم هۆشمەندییەکی پوختی تیۆرییە و باوەڕبوونی سیاسی و شێوازی زانستی بیرکردنەوەیە".6\nهەر لەم ڕوانگەیەوە کاری ئایدیۆلوجی لە ناو حزب و کۆمەڵگادا ئاراستە دەکرێت، و بە شێوەیەکی ڕەخنەگرانە لەگەڵ تیۆرەکانی سەرمایەداری کە ئاو بۆ ئاشی ئایدیۆلۆجی سەرمایەداری دەبات، و پڕوپاگەندەی ئەوە دەکات کە ئەوەی لە چیندا دەگوزەرێت مارکسیست نییە، مامەڵە دەکرێت.\nلە میانەی ساڵانی ڕابردوودا جیهان گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە و شۆرشی زانستی تەکنەلۆژی بە خێرایی هەنگاو دەنێت، و جیهانگیری گەشەی کردووە، بەڵام جیهان تا ئێستا بە گرفتی هەژاری و لەمپەر و کێشەکانی گەشەپێدان دەناڵێنێت، و چاوگەکانی بارگرژی لە زیادبووندایە و دەستێوەردانی ئیمپریالستی بەمەبەستی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی سەرمایەداری جیهانی بەردەوامە. مرۆڤایەتی بە شێوەیەکی بەردەوام کۆمەڵێک پرسیاری ئاڵۆزی ژیانی مرۆڤایەتی دەخاتە ڕوو، و تائێستاش ژیان ئەڵتەرناتیڤێکی گونجاو بۆ سەرمایەداری و کۆمەڵگای ناکۆکی چینایەتی جگە لە سۆشیالستی نەخستۆتە ڕوو. کۆمەڵگای مرۆڤایەتی تا ئێستا قەرزاری مارکسە، و تا ئێستا هزرمەندان کاتێک باس لە دواڕۆژی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی مرۆڤایەتی دەکەنەوە، ڕاستەخۆ بۆ مارکس کە بە یەکەمین هزرمەندی هەزارەی سێیەم دەژمێردرێت، دەگەڕێنەوە.\nمارکس قەیرانی ئێستای سەرمایەداری لەو کاتەوە دەستنیشان کرد کە ئاماژەی کرد کە گرنگترین خەونی بۆرژوا وەدیهێنانی داراییە لە داراییەوە دوور لە خۆخەریککردن و کارکردن بە زنجیرە دژوارەکانی بەرهەمهێنان. لە ئەنجامی ئەم خولیا و ئاراستەیە سەرمایەی وەهمی و بێ ئەرزش لە بازنەی بەرهەمهێنانی وڵاتە سەرمایەدارە مەزنەکان دروست بوو، لە کاتێکدا چین توانی لەو کاتەوەی کە ئەو هێزە ڕادەستی کۆمەڵگا کرا، پەرەپێدانێکی بەرچاو لە هێزی بەرهەمهێنان بکات. هەر بۆیە توانرا لە چیندا پلانی سۆشیالستی عەقلانی بۆ بەرهەمهێنان دابڕێژرێت، بە جۆرێک بڕیارەکان لە بەرژەوەندی کۆمەڵگادا نەک بۆ خزمەتی دەستەیەک لە سەرمایەداری مشەخۆر بێت. نهێنی سەرکەوتن لەم ئاراستەیە بۆ مارکسیزم و پەرەپێدانی لەسەر بنەمای واقیع و دەوڵەمەندکردنی سەرچاوە هزرییەکانی حزبی شیوعی چین دەگەڕێتەوە.\n1 ماو تسي تونط تةواوي بةرهةمةكان بةشي ضوارةم ل 74\n2 دنك شياو بينغ تةواوي بةرهةمةكان 1993 دار الشعب للنشر.\n3 ماو تسي تونط تةواوي بةرهةمةكان بةشي ضوارةم ل 71\n4 دستوري حزبي شيوعي ضين برياردراو لة كؤنطرةي 19 24 أكتوبر 2017\n5 رِاثؤرتي سياسي حزبي شيوعي ضين كؤنطرةي 19\n6 شي جي بينغ حول الحكم والادارة بةشي دووةم ل 362، ل 365.


شەڕێکی دیکەی تورکیا دژ بە رۆژئاڤای کوردستان | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nشەڕێکی دیکەی تورکیا دژ بە رۆژئاڤای کوردستان\nتورکیا, رۆژئاڤا, سوریا, سیاسەت, شرۆڤە, فیچەرد, کوردستان\nجەنگێكی نوێ خەریکە بەرۆکی رۆژئاڤای کوردستان دەگرێت لەلایەن تورکیاوە و چەکی ئەو جەنگە نوێیەش وزەیە، کە ئەو هەرێمە کوردییە لە سوریا بە هەندێك جۆری دەوڵەمەندە و هەندێكی دیکەی لە چەند شوێنێکدا لە چنگ دەرهێنراوە، وەك ئاو، کە نەبوونی لە سەردەمی کۆرۆنادا لە چەندین چەكی سەربازیی کوشندەترە.\nسەرەتای دەستپێکردنی ئەم شەڕە لە کۆتایی شوباتی ٢٠٢٠دا دەرکەوت، ئەو کاتەی تورکیا ئاوی لە پارێزگای حەسەکە بڕی بە وەستاندنی کار لە وێستگەی ئاوی عەلوك، کە لەژێر دەستی سوپاکەی و هێزە چەکدارە ئیسلامیستە توندڕەوەکانی هەواداریدایە. لەو کاتەوە تا ئێستا شەش جاری دیکە ئاوی بڕیوە و چەندین رۆژی خایاندووە.\nوێستگەی عەلوك بە نزیکەی 10 کیلۆمەتر دەکەوێتە رۆژهەڵاتی شارۆچکەی سەری کانیێ و لە تشرینی یەکەمی ساڵی پاردا تورکیا لە دووەمین هێرشی مەزنی سەربازی بۆ سەر رۆژئاڤای کوردستان دەستیبەسەرداگرت.\nوێستگەی عەلوك بە بۆردوومانی سوپای تورکیا لە کاتی هێرشەکەدا پێکرا بەڵام بەتەواوەتی لەکارنەکەوت، هیچ لایەنێکی نێودەوڵەتیش لە ئەنقەرەی نەپرسییەوە، هەرچەندە لێدان لە سەرچاوەی ژیانی دانیشتووانی مەدەنی لە کاتی شەڕدا تاوانی جەنگە بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان.\nدوای ئەوەی هێرشەکەی تورکیا بە کەوتنی سەری کانیێ کۆتایی هات و ئەنقەرە دواتر قایلبوو بە داوای روسیا بۆ ناردنی شارەزایانی روسیی بۆ چاککردنەوەی ئەوەی تێکچوو بوو لە وێستگەی عەلوك، ئیدی بە بیری کەسدا نەدەهات بەرپرسە سەربازییەکانی حکومەتەکەی رەجەب تەیب ئەردۆگان دواتر جگە لە فڕۆکە و تانك و لەشکرە جیهادییەکانیان ئاویش وەك چەکێكی گرنگ دژ بە رۆژئاڤا بەکاربهێنێنن، بەتایبەتی لە سەردەمی بڵاوبوونەوەی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنادا.\nبەرپرسانی پارتەکانی رۆژئاڤا دەنگیان بڵند کردۆتەوە و دەڵێن یەکێك لە هەوڵەکانی تورکیا بۆ بڵاوکردنەوەی ڤایرۆسەکە لە هەرێمەکەدا بڕیبنی ئاوە، جگە لە ناردنی نەخۆشانی هەڵگری ڤایرۆسەکە لە تورکیاوە بۆ ناوچەکانی ژێر دەستی هێزەکانی لە سەری کانیێ (راس ئەلعەین) و گرێ سپی (تل ئەبیەز) و عەفرین.\nسەربازانی تورك و چەکدارە ئیسلامیستە هەوادارەکانیان لە 24 ی شوباتدا کارمەندانی وێستگەی عەلوکیان دەرکرد و فەرمانگەکەیان داخست، ئەوەش ئاوی لە سەرانسەری حەسەکەدا بڕی، ئەو پارێزگایەی بەر لە جەنگی سوریا دانیشتووانی 1.5 ملیۆن کەس بوو، زۆرینەیان کورد.\nلە کاتی جەنگی ناوخۆشدا حەسەکە بووەتە پەناگەی سەدان هەزار ئاوارەی ناوخۆیی و هەندێك بەرپرسی دەزگای هاوکارییە مرۆیییە نێودوڵەتییەکان مەزەندە دەکەن ئێستا حەسەکە شوێنی نزیکەی 1.8 ملیۆن کەس بێت، هەرچەندە رژێمی سوریا ئەو ژمارەیە رەتدەکاتەوە بۆ ئەوەی لە ئاستی بەرپرسیارێتیی ئیدارەی رۆژئاڤا کەمبکاتەوە.\nئەو کارمەندانەی تورکیا لە وێستگەی عەلوك دەریکردن فەرمانبەری وەزارەتی ئاودێریی حکومەتی دیمەشق بوون و بە پێی رێککەوتنێکی نێوان تورکیا و روسیا رێگەیان پێدرابوو کاری تێدا بکەن لە تشرینی دووەمی ساڵی پار دوای کەوتنی سەری کانیێ بۆ چنگی تورکیا و میلیشیا سورییەکانی. تیمێکی روسی شارەزای ئاودێری و بەنداویش بۆ چاککردنەوەی ئەو بەشانەی لەکاتی هێرشە سەربازییەکی تورکیادا لە کار کەوتبوون، لە وێستگەکەدا ناو بە ناو کاریان دەکرد.\nبڕینی ئاوەکە تەواوی باکوری رۆژهەڵاتی سوریای بە هەموو هێزەکانەوە شڵەژان جگە لە تورکیا و هەوادارەکانی، بۆیە کورد بەپەلە کەوتە بانگەوازکردن و داواکردن لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی تا دەستوەردان بکرێت و فشاربخرێتە سەر تورکیا ئاوەکە بەرداتەوە بۆ دانیشتووانی حەسەکە.\nهێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتییش خێرا چەندین تانکەریان بۆ هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) دابینکرد بۆ دابەشکردنی ئاو بەسەر بەشێك لە دانیشتووانە ناوخۆیییەکە، کە گەڕەك بە گەڕەك و ماڵ بە ماڵ و جلیکانە بە جلیکانە دابەشدەکرا.\nحکومەتی سوریا بە هەمانشێوە هەستی بە بەرکەوتنەکانی ئەو ئاو بڕینە کرد لەو ناوچانەی لەژێر دەستیدایە لە دەوروبەری حەسەکە، بەڵام سەرەتا بێدەنگیی هەڵبژارد و لەژێرەوە نزا و نیگەرانییەکانی خێرا گەیاندە فەرماندارە رووسەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە.\nمۆسکۆ راستەوخۆ کەوتە گفتوگۆ لەگەڵ ئەنقەرە و رێککەوتنێك -دەگوترێت کراوە- لە سەرەتای مانگی ئادار بۆ ئەو فەرمانبەرە سورییانە و شارەزا رووسەکان تا بگەڕێنەوە سەر کارەکانیان و ئاو بدرێتەوە بە حەسەکە، بەڵام کاتی ویست پەیمانەکە بچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و ئێستاشی لەگەڵدا بێت روون نییە ئەو رێککەوتنە تا چەند چەسپاوە.\nئەو رۆژەی شاندێكی حکومەتی سوری و روسی بەرەو وێستگەی عەلوك رۆیشتن لەسەر بنەمای رێککەوتنەکە لەگەڵ ئەنقەرە بۆمبێکی دەستکردی نوێ چێندراو پیایاندا تەقییەوە و قوربانی لەناو هێزە روسی و سورییەکەدا لێکەوتەوە، کە ئاماژەیەکی توند بوو بۆ ئەوەی رێککەوتنەکەی ئەنقەرە و مۆسکۆ لەسەر زەمین لەلایەن گروپە چەکدارە ئۆپۆزسیۆنەکانی سەر بە تورکیاوە لە سەر رێگای ویستگەی عەلوك تەگەری تێدەخرا و لەگەڵیدا نەبوون، بێگومان ئەگەر بە فەرمانی ئەنقەرە ئەوەیان نەکردبێت بۆ ئەوەی کێشە بۆ ئەو هێزانە بنێنەوە و هێرشەکە دەستەڵاتی پتەوی ئەنقەرە بەسەر ناوچەکەوە دووپاتبکاتەوە.\nچەکدارەکانی سەر بە تورکیا پەیامیان نارد و داوایان لە بەڕێوبەرێتیی رۆژئاڤا کرد کارەبایان بۆ دابینبکات و ئەوانیش لە بەرامبەردا ئاوی حەسەکە بەردەنەوە، کە دەریخست فۆرمێکی نوێ لە شەڕ و ئاشتی لە شکڵگرتندایە لەو هەرێمەی سوریا.\nهاوسەرۆکی دەستەی ئاوی حەسەکە سۆزدار ئەحمەد گوتی کە ئەوان داواکەیان جێبەجێکردووە، بەڵام چەکدارەکانی سەر بە تورکیا لە بەڵێنەکەیان پاشگەز بوونەتەوە و بەردەوام بوون لە بڕینی ئاو لە دانیشتووانەکە سەرباری چەندین هەوڵ بۆ دانوستان و گەیشتنە رێککەوتنێك.\nبەرپرسێكی کورد لە حەسەکە کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت، بە کوردستان تایمزی گوت “کێشەی دواکەوتنی ئەو رێککەوتنەی کارەبا بەرامبەر بە ئاو دەستی بەرپرسانی رژێمی سوریاشی تێدا بووە، چونکە لەلایەکەوە بە چەکدارەکانی سەر بە تورکیایان راگەیاندبوو ئەوان دەتوانن کارەبایان بۆ دابینبکەن و لەلایەکی دیکەشەوە بە ئیدارەی رۆژئاڤایان گوتووە دەبێت دان بەخۆدا بگرن و چاوەڕوانی بڕیاری دیمەشق و مۆسکۆ بن بەر لە ئەنجامدانی هەر رێککەوتنێك.”\nئەو هەوڵەی بەرپرسانی حکومەتی سوری دەکرێت بۆ ئەوە بووبێت رۆڵی دانوستکار بگێڕن و رێککەوتنێك گەر بکرێت بە فیلتەری دیمەشقدا بڕوات، تا پێگەی خۆیان لە تەك کورد و ئەو گروپانە تۆکمە نیشانبدەن، وەك هەنگاوێكیش بۆ ئەوەی تورکیا بە شایستەی ئەوەیان بزانێت لە داهاتوودا، گەر پێویست بکات، دەستەڵاتی حکومەتی سوری لەو ناوچانە بەکاربهێنێت بۆ دژایەتی یان دانوستان لەگەڵ ئیدارەی رۆژئاڤادا.\nرژێمی سوریا سەرەتا کیشەی بڕینی ئاوی ئەرێنی دەبینی لە روانگەی ئەوەی شەهامەتی دەوەڵەتداریی بۆ بەرپرسانی دیمەشق لەو هەرێمەی دەگەڕێتەوە ئەگەر نێوەندگیری بکەن، چونکە کورد و تورکیا و هێزە نێودەوڵەتییەکان رۆڵێکی کەمیان بۆ هێشتوونەتەوە لەو ناوچەیەدا و وەك هێزێکی جدی تەماشایان ناکەن.\nچەند رۆژ دواتر کە دەرکەوت شانسی ئەو جۆرە نێوەندگیرییە و خەیاڵ پڵاوییە نییە بۆ دیمەشق و تەنیا روسیایە کە تورکیا گوێی بۆ دەگرێت، حکومەتی سوریا ئەو بابەتەی بردە نەتەوە یەکگرتووەکانەوە و و وەزارەتی دەرەوە وەك تاوانی جەنگ دژی مەدەنییەکانی حەسەکە ناساندی.\nبەکارهێنانی سەرچاوە سروشتییەکان وەك چەکی فشار تاوانی جەنگە بەڵام تورکیا بەئاسانی لەم تۆمەتە خۆی قوتار کردووە، چونکە ئەنقەرە پەنجەی تۆمەت بۆ گروپەکە چەکدارەکانی خۆی درێژ دەکات، بە بەهانەی ئەوەی توانای تەواو کۆنتڕۆڵکردنی هەموویانی نییە، هەر وەك چۆن لە عەفرین نەتەوە یەکگرتووەکان گروپە چەکدارەکان بەفەرمی بە تاوانی جەنگ تۆمەتبار دەکات بەڵام تا ئێستا تەنانەت پەنجە توتەی تۆمەتی بۆ یەك سەربازی تورکی رانەکێشاوە.\nروسیا کە لایەنی سەرەکییە لە سەوداکردنی سەر ئەم بابەتە مەترسیدارەی شەڕی ئاوی تورکیا لە دژی رۆژئاڤا کەچی لە لێدوانی فەرمی خۆی دورگرتووە، لەوانەیە هۆکارەکەی ئەوە بێت بەرپابوونی هەر کێشەیەك لەو ناوچانەدا کە رۆڵ دەداتە روسیا لەبەرامبەر هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژی داعش بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا بۆ کۆشکی کرێملین گرنگی جیۆسیاسی هەبێت، چونکە دۆزینەوەی چارەسەری ئەگەر کاتیش بێت لە رێگای گفتوگۆوە لەگەڵ ئەنقەرە پێگەی مۆسکۆ بەهێزتر دەکات وەك نێوەندگرێکی قورس و گرانی نێوان هەرسێ گۆشەی ئەنقەرە و دیمەشق و قامیشلۆ.\nمەزنتربوونی هەژمونی کرێملین لە رۆژئاڤا تا چەند مەترسییە دیار نییە، چونکە روسیا بۆ ئەوەی رۆڵی سەرەکی بگێڕێت لە یەکلاییکردنەوەی کێشەکاندا دەکرێت سەرەتا رێگر نەبێت لە ئەگەری بەرپابوونی جەنگێکی وزە لەلایەن تورکیاوە لە ئاستێكی باڵاتر و بەرفراوانتر لەوەی لە حەسەکە بینرا، هەر وەك چۆن روسیا سەرەتا بێدەنگ بوو هەرچەندە پارێزگاکە بۆ یەك هەفتە بەبێ ئاوییەوە دەیناڵاند.\nئەوەی بینرا لە کاتی لەکارخستنی وێستگەی عەلوكدا شەڵەژانێکی بێپێشینە بوو لە حەسەکە، کە پشتڕاستی کردەوە ئاو، وەك وزەیەکی سەرچاوەی سروشتی، چەکێکی گرنگە و کاریگەرییەکانی بەکارهێنانی دەستبەجێییە بەبێ ئەوەی تورکیا یەك فیشەك بتەقێنێت.\nئەگەر ئەم بابەتەی وێستگەی عەلوك بۆ تورکیا بچێتە سەر و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی خۆی کەڕ بکات لە ئاست ئەم پێشێلکارییەی کە دەچێتە خانەی تاوانی جەنگەوە دژ بە خەڵكی رۆژئاڤا، دوور نییە ئەردۆگان شەڕی وزە بکاتە ستراتیژ لە رێگای ئیسلامیستە هەوادارەکانییەوە.\nناکرێت ئەم ئەگەرە مەترسیدارە بیری لێنەکرێتەوە لەکاتێکدا تورکیا لە رێگای گروپە جیهادییەکانی وەك نورەدین زەنکی بە چەکی کیمیاوی لە کوردانی شێخ مەقسودی دەوەشاند لە حەلەب و دەگوترێت لە دوا هێرشیشدا چەکی قەدەغەکراوی لە سەری کانیێ بەکارهێناوە.\nبەکارهێنانی ئاو وەك فشار بە درووستکردنی بەنداو لە لایەن تورکیاوە بەکارهێنراوە لە باکوری کوردستانیشدا، نەك تەنیا بۆ نەهێشتنی پەناگەی هەر هێزێك کە پابەند بێت بە خەباتی چەکدارییەوە لەناو سەوزەڵانی سروشتدا، بەڵكو بۆ سڕینەوەی ناسنامە و مێژووی ئەو شوێنانەی کوردی تێدا دەژین و نەهێشتنی دەرفەتی لێکۆڵینەوەی شوێنەوارناسیش بەکاریهێناوە، وەك درووستکردنی بەنداو لەسەر شاری دێرینی حەسەن کەیف لە پارێزگای باتمان، کە سەرباری هەموو ناڕەزایەتییەکان ژێر ئاو خرا و بەرد و پایە و نەقش و دیرۆکی دێرینی ئەو شارەی پێ فڕێدرایە قوڵایی رووباری دیجلەوە.\nشەڕی وزە لەلایەن تورکیاوە لە رۆژئاڤا ئەنجامی سامناکی دەبێت، چونکە ئەو شەڕە وەك شمشێری دوو سەرە وایە و جگە لەوەی فشارێکە بە بەرگریی سەربازیی ناتوانرێت وەڵامی بدرێتەوە، لە هەمانکاتدا گورزێكە ئەنقەرە بۆ لێدان لە،پرۆژەی خۆسەریی دیموکراتیک لە رۆژهەڵات و باکوری سوریا دەکرێت بەکاریبهێنێت، چونکە بێ ئاوی تەنیا کینەی رای گشتی لە بەرامبەر ئیدارەکەدا زیاد دەکات سەرباری چەندین جار دووپاتکردنەوەی ئەو راستییەی کە تورکیا ئەنجامیداوە، چونکە دانیشتووانەکە هەمیشە چاویان لە دەستەڵاتە ئەڵتەرناتیڤ بدۆزێتەوە و ئەوەش مافی خۆیانە.\nراستە تورکیا رۆژئاڤای کردۆتە تاقیگەی وەڵامدانەوەی فشارە ناوخۆییەکانی بە ئەنجامدانی هێرشی سەربازی بۆ تێرکردنی دەماری توندڕەویی ناسیۆنالیستی زۆرینەری دەنگدەری تورك، بەڵام بەکارهێنانی ئاو لەم ساتە هەستیارەدا لە وێستگەی عەلوك نیشانیدا دوور نییە لە ئۆپەراسیۆنێكی سەربازیدا بنکە سەرەکییەکانی وزە بکاتە ئامانج ئەگەر تەواو شەڕی ئاوی بۆ نەکرێت لەژێر فشاری جیهانیدا.\nئەگەر لە دەوری ئاویش بخوازێت گورزی توندی شەڕی وزە بوەشێنێت ئەوە بەنداوی تشرین لە پارێزگای حەلەب و بەنداوی تەبقە لە پارێزگای رەققە لە پاڵ دەستیدان و دوور نییە ببنە ئامانج، بۆیە بیرکردنەوە لە پاراستنیان و ناساندنی ئەگەری ئەو جۆرە هێرشانە لە ئێستاوە وەك تاوانی جەنگ لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییدا کارێكی بێئەنجام نابێت.


بە ڤیدیۆ؛ گەنجێكی كورد لە سوید ژنێك لە سووتان ڕزگار دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدەزگای لوتكە بۆ كاروباری ئاوارە و پەنابەران ڕایدەگەیەنێت، سێ گەنج، كە یەكێكیان پەنابەرێكی كوردە لە وڵاتی سوید، ژنێك لە باڵەخانەیەكی گڕگرتوو ڕزگار دەكەن.\nئاری جەلال، سەرۆكی دەزگای لوتكە بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، لە سوید پاش ئەوەی دووكەڵ لە باڵەخانەكە بەرزدەبێتەوە و گوێبیستی دەنگی گریانی منداڵ دەبن، سێ گەنج بەناوەكانی (عەبدوڵڵا و ئادەم و یاسمین) بەبێ بیركردنەوە بەرەو باڵەخانەكە دەڕۆن بۆ هاوكاریكردنی نیشتەجێبووەكان.\nئادەم یوسف، گەنجە كوردەكە ڕایگەیاندووە، كە هیچ كاتێكی لەبەردەستدا نەبووە بۆ بیركردنەوە، ڕاستەوخۆ بڕیاریداوە بەسەر باڵەخانەكەدا سەربكەوێت بۆ ڕزگاركردنی یەكێك لەو كەسانەی لەنێو باڵەخانەكەدا بووە.\nئادەم وتیشی، “گوێم لێبوو، كە هاواری دەكرد بۆ یارمەتی، منیش بە خێرایی ئەوەم كرد، كە پێویستبوو بكرێت. ئەم بەیانییە ئەو ئافرەتەم بینییەوە و زۆر سوپاسگوزار بوو. هەستێكی خۆشی پێبەخشیم.”\nوەك ئاری جەلال دەڵێت: “لە ئێستاشدا ڤیدیۆكەی ئادەم دەنگدانەوەی گەورەی لێكەوتۆتەوە و لە مانشێتەكانی وڵاتی سویددا سێ گەنجەكە وەك قارەمان باسدەكرێن”.\nخەڵك 37 كۆچبەری كورد لە دوورگەی لێرۆسی یۆنان لە خنكان ڕزگاركران كە لەلایەن قاچاخچییەوە فێڵیان لێكراوەو ئێستا لە دوورگەی كۆسن و تەندروستییان باشە.…


ناوبژیوانێكی كەركوك بەشداری لە بەڕێوەبردنی جامی كەنداو دەكات\nیەكێتی تۆپی پێی عێراق ستافێكی ناوبژیوانی دیاریكرد بۆ بەشداریكردن لە بەڕێوەبردنی 23 هەمین پاڵەوانێتی تۆپی پێی كەنداو كە پێكهاتوون لە (عەلی سەباح) وەكو ناوبژیوانی ناوەڕاست و هەر یەك لە (ئەمیر داودو واسق مودەلەل)ـیش وەكو یاریدەدەری ناوبژیوان.\nلەو بارەیەوە ئەمیر داود، ناوبژیوانی نێودەوڵەتی تۆپی پێ و دانیشتوی شاری كەركوك بۆ لاپەڕەی وەرزشی (هەواڵ) وتی:” سەرپەرشتیارانی پاڵەوانێتییەكە داوایان لە وڵاتە بەشداربوونی پاڵەوانێتییەكە كردووە ستافێكی ناوبژیوانی دیار بكەن بۆ بەرێوەبردنی یارییەكان “.\nوتیشی:” “ سەرپەرشیاران مەرجیان ئەوە بوو كە ستافەكە دەبێت لە بژاردەی ناویژوانانی ئاسیا بن “، ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد:” لە مانگی رابردوودا بەسەركەوتووی بەشداریكرد لە تاقیكردنەوەكانی ناوبژیوانی بژاردەی ئاسیا كە لە وڵاتی ئیمارات بەڕێوەچوو “.\n 1109 جار بینراوه\n12/23/2017 10:12:33 AM


Tuesday, 11.24.2020, 1:02\nله‌دوای ڕیفراندۆمه شـومه‌كه‌ی سه‌رانی كوردایه‌تی، سوپای عیراق و میلیشیاكانی حه‌شدی شه‌عبی به‌سه‌رپه‌رشتی و به‌شداری سـوپای پاسدرانی ئێران له 16 كتۆبه‌ری 2017 هێرشیان كرده‌سه‌ر ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كان، هه‌ر له جه‌له‌ولا و خانه‌قینه‌وه تاكو دووز و داقوق و كه‌ركوك، له‌وێشه‌وه به‌ره‌و مه‌خمور و گوێر و زمـار و شه‌نگال تاكو سنووری سوریا و داگیریان كرد.\nحه‌شدی شه‌عبی به نه‌فه‌سێكی قه‌ومی و تایفییه‌وه، بۆ تۆڵه‌كردنه‌وه و كوشتن و به زۆر ڕاگواستنی كورد هاتن، كرده‌وه دڕاندانه‌كانیان بووه‌هۆی ئه‌وه‌ی زیاتر له (250) هه‌زار هاوڵاتی كورد ئاواره‌بن، به ته‌نهـا له ڕۆژی 16 ئوكتۆبه‌ر له دوزخورماتوو (54) هه‌زار هاوڵاتی كورد ناچار به‌ڕاگواستن كران، وه (9) هاوڵاتی كورد به‌ده‌ستی جه‌لاده‌كانی حه‌شد كوژران و (15) كه‌س بریندار كران، وه‌حشییه‌كانی حه‌شد ده‌ستیان له هیچ شتێك نه‌پاراست، زۆر دڕاندانه ده‌ستدڕێژییان كرده‌سه‌ر ئافره‌تان و (4) كچی كوردیان ئیختساب كرد، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی حه‌شد بازاڕی كورده‌كانیان تاڵان كرد و پاشان سوتاندیان، ته‌نهـا له‌و شارۆچكه‌یه زیاتر له (50) دوكان و (150) خانووی كورد سوتێنراون و ته‌قێندراونه‌ته‌وه، هه‌واڵی هێرشی حه‌شد و كرده‌وه وه‌حشی گه‌رانه‌كانیان به‌زووی گه‌یشـته كه‌ركوك، كاردانه‌وه‌ی دانیشتوانی شاره‌كه له شـێوه‌ی تۆقینێكی ده‌روونی گه‌وره‌دا خۆی نمایش كرد، هه‌موو گه‌ڕه‌كه كوردییه‌كانی شار له‌ترسی حه‌شدی شه‌عبی و كاره خراپه‌كانیان چۆڵكران، خه‌ڵكه‌كه ڕووی له ناوچه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێمی كوردستان كرد.\nپاش ئه‌وه‌ی حه‌شدی شه‌عبی گه‌یشتنه كه‌ركوك ده‌ستیان كرد به جێبه‌جێ كردنی مه‌رامه‌كانیان، له‌ناوه‌ندی شاردا هه‌رچی تابلۆ و لافیته و ئاڵا و نوسینی كوردی هه‌یه لابران و له‌جێگه‌یدا لافیته و ئاڵای حه‌شد و دروشمه تایفیه‌كان له‌شوێنیان دانران، پاشان ده‌ستیان كرد به‌گۆڕینی دیمۆگرافی گه‌ڕه‌كه تێكه‌ڵه‌كان له نه‌ته‌وه و تایفه‌ی ئاینی، مزگه‌وته‌كانیان گۆڕی بۆ حوسـه‌ینیه، ناوی قوتابخانه و زمانی خوێندنی قوتابخانه‌كانیان له كوردییه‌وه گۆڕی بۆ عه‌ره‌بی، جگه له‌وه نزیكه‌ی (500) خانووی ماڵه كورده‌كان ده‌ستی به‌سه‌ردا گیرا، یان كراون به‌باره‌گای حه‌شدی شه‌عبی یاخوود دابه‌ش كراون به‌سه‌ر خێزانی كوژراوانی حه‌شدی شه‌عبیدا، به ته‌نهـا له‌گه‌ڕه‌گی مه‌كته‌ب خالید (160) خانوو له‌خاوه‌نه كورده‌كانیان زه‌وتكران و دابه‌ش كران به‌سه‌ر خێزانی كوژراوانی حه‌شددا.\nقۆناغه‌كانی گۆڕینی دیمۆگرافیای شاره‌كه زۆر خێرا به‌ڕێوه‌چوون، له‌م ماوه كه‌مه‌دا ده‌سه‌ڵاتدارانی حه‌شدی تایفی توانیویانه زیاتر (70) هه‌زار له عه‌ره‌ب و توركمانی شـیعه بهێننه شاره‌كه‌وه و به‌ڵگه‌نامه‌ی نیشته‌جێ بوونیان له‌پارێزگاكانی خۆیانه‌وه له ناوه‌ڕاست و باشوری عیراق بۆ بگوازنه‌وه بۆ كه‌ركوك، هه‌روه‌ها ڕووبه‌ره گه‌وره‌كان له‌زه‌وی و زاری شاره‌وانی كه به‌ته‌نیشت گه‌ڕه‌كه عه‌ره‌بی و توركمانیه‌كانه‌وه‌ن بوون، كراون به دوكان و بازاڕی گه‌وره و سوپه‌رماركێتی گه‌وره‌یان لێ دروستكراوه و فرۆشراون به‌عه‌ره‌ب و توركمانه شیعه‌كان، هه‌روه‌ها هه‌زاران پارچه زه‌وی له شارۆچكه‌ی تــازه دابه‌شكراون به‌سه‌ر كه‌سوكاری شه‌هیدانی حه‌شدی شه‌عبیدا له شه‌ڕی داعش، له‌كاتێكدا كورد (2000) شه‌هیدیداوه له‌و شه‌ڕه‌دا یه‌ك پارچه زه‌وی پێ ڕه‌وا نه‌بینراوه له پارێزگاكه‌دا، جگه له‌وانه گونده كوردیه‌كانی ده‌ووروبه‌ری داقوق به‌هۆی ئیهمالكردنی له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ئه‌منی شاره‌كه‌وه، دانیشتوانیان ڕووبه‌ڕووی چه‌ندین كرده‌ی كوشتن و رفاندن بوونه‌ته‌وه له‌لایه‌ن داعشه‌وه، ئه‌مه‌ش بووه‌ته‌هۆی چۆڵبوونی نزیكه‌ی (20) گوندی كوردی له‌و ناوچانه، له‌وانه‌ش خراپتر ئه‌وه‌یه به‌رپرسه سه‌ربازیه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی كه خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتێكی زۆرن له‌ناو ئه‌و سـوپا میلیشاییه به‌ربه‌رییه‌دا كه‌وتوونه‌ته پاره وه‌رگرتن (به ئاشكرا و به‌خـاوه) له‌و دوكان و سـوپه‌رماركێتانه‌ی كه خاوه‌نه‌كانیان كـورد و عه‌ره‌بی سـونه‌ن، ئه‌مه‌ش به‌مه‌به‌ستی شكاندن و ئیهانه‌كردنی كه‌رامه‌تی تاكی كورد و عه‌ره‌بی سونه له‌و شاره‌دا، هه‌ربۆیه ده‌بینین ئێسـتا زۆربه‌ی كورده‌كان و عه‌ره‌بی سونه خانووه‌كانیان ده‌فرۆشن و ماڵیان ده‌یگوێزنه‌وه بۆ شار و شارۆچكه‌كانی سه‌ربه هه‌رێمی كوردستان.\nهـه‌مـوو ئه‌مانه ده‌مانگه‌یه‌ننه ئه‌و ئه‌نجامه‌ی كه ئه‌م هـێزه میلیشـیایه به‌ربه‌رییـه سـه‌ره‌ڕۆیه ، كار و پلانه‌كانی له‌داهاتوودا كاره‌ساتێكی گه‌وره ده‌خولقێنن به‌حوكمی ئه‌وه‌ی چ به نهـێنی و چ به ئاشكرا كارده‌كه‌ن بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچه‌ی (140)، بۆیه ئه‌وه‌ی حكومه‌تی به‌عس له‌ماوه‌ی سی ساڵی حوكمڕانی خۆیدا نه‌یتوانی ئه‌نجامی بدات به‌رامبه‌ر به كورد، ئه‌مان له‌ڕێگه‌ی پلاندانه‌رانی ئێران و كه‌مته‌رخه‌میه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی كوردی (كه ده‌سه‌ڵاتی دز و گه‌نده‌ڵ و قاچاخچیانی نه‌وته) توانیان ئه‌نجامی بده‌ن، ئه‌مه‌ش له‌داهاتوودا كاریگه‌ری گه‌وره‌ی ده‌بێت له‌سه‌ر زیادبوونی جێ نفوزیان له‌و ناوچانه‌دا.\nحكومه‌ت و گه‌وجاندنی میلله‌ت


“ئەو ئاردەی بۆ ڕەمەزان درا بە هاووڵاتیان سفر نەبوو” – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەری دروستكراوی دانەوێڵەی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بەو تایبەتمەندیانەی عیراق داوای لێمان كردووە بەشە گەنممان بۆ ئاردی سفر لە ئاشەكان دەستەبەر كردووە، بەڵام كێشەی بێ پێزی ئەوەیە، كە ئاردی خۆماڵی بەكارهاتووە و هەموومان ئەوە دەزانین گەنمی خۆماڵی بۆ ئاردی سفر نابێت.\nلە بەدواداچوونێكی (خەڵك)دا بۆ ئەو بەشە ئاردەی بەناوی “ئاردی سفر” بە بڕی 5 كیلۆ درا بە هەر خێزانێك بۆ مانگی ڕەمەزانی پیرۆز، ژمارەیەك لە هاووڵاتیان وتیان، “ئەو ئاردە سفر نییە و وەك ساڵانی ڕابردوو نەبوو، چونكە هیچ پێزی نەبوو و هەروەكو بەشە ئاردی ئاسایی وابوو”.\nلای خۆشیەوە، نەسرین محەمەد عەلی، بەڕێوەبەری دروستكراوی دانەوێڵەی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەمساڵ عیراق گەنمێكی زۆری خۆماڵی وەرگرتووە و بۆ پێدانی بەشە ئاردی سفری ماڵان بۆ مانگی ڕەمەزان سوودی لەو گەنمە خۆماڵیە بینیوە.\nوتیشی، “ئەوەی لە سەر ئێمەیە وەك ئاشەكان بەپێی ئەو ستاندارەی عیراق داوای لێمان كردووە گەنمەكەمان لە ئاشەكان كردووە و ئاردی سفری ماڵانمان دەستەبەر كردووە بۆ هاووڵاتیان و دابەشكراوە”.\nڕاشیگەیاند، وەك لای هەموو لایەك ڕوونە ساڵانی پێشتر بۆ دەستەبەركردنی ئاردی سفر 100% سوودمان لە گەنمی هاوردەی وڵاتانی دەرەوە بینیوە لەوانە كەنەدا و ئوسترالیا و ئەمریكا، بەڵام بۆ ئەمساڵ ئەوە نەكراوە و لە گەنمی ناوخۆ دابین كراوە.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، گەنمی خۆماڵی تەنانەت بۆ ئاردی ئاسایی پێویستی بە تێكەڵكردنی گەنمی وڵاتان هەیە بە ڕێژەی جیاواز، چونكە گەنمی خۆماڵی وەك پێویست پێزی نیە.


All Departments in DTI\nپەیمانگای تەكنیكی دوکان\nناوەندێکى زانستى و ئەکادیمیە لە قەزاى دوکان، سەر بەزانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانیە، پەیمانگاى تەکنیکى دوکان بەفەرمانى سەرۆکایەتى ئەنجومەنى وەزیران و وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لەساڵى (٢٠٠٤) دروستکرا، کە سەربە دەستەى خوێندنى تەکنیکى سلێمانى بووە، لەسەرەتادا بریاردرا بەشى (سینەما) بکرێتەوە بەڵام لەبەر نەبوونى کادرى پێویست ئەو بەشە داخرا و بەشى (گەشت و گوزار) لە پەیمانگاى تەکنیکى سلێمانى گوازرایەوە بۆ پەیمانگاکەمان، دواتر لەساڵى (٢٠٠٦) بەشى (کارگێرى بانکەکان) کرایەوە لەساڵى (٢٠٠٧) بەشى (کارگێری کار) کرایەوە، دواى ئەوە ساڵى (٢٠٠٩) بەشى ( ژمێریارى) کرایەوە بۆ ساڵى خوێندنى (٢٠٠٩-٢٠١٠)، بۆ زیاتر گرنگى دان بە پرۆسەى خوێندن هەر لەهەمان ساڵدا بە فەرمانى دەستەى خوێندنى تەکنیکى سلێمانى لەهەر سێ بەشى (کارگێری بانک، کارگێرى کار، ژمێریارى) خوێندنى ئێواران کرایەوە، هەروەها لەساڵى (٢٠١١) بەشى (ئەلکترۆنیک) کرایەوە، دوابەدواى کردنەوەى ئەم بەشانە بۆ زیاتر بەرەو پێش بردنى رەوتى خوێندن لەکوردستان و سەرجەم زانکۆ و پەیمانگاکان بە فەرمانى وەزارەتى خوێندنى باڵاو توێژینەوەى زانستى ساڵى (٢٠١١) بریاردرا بەکردنەوەى خوێندن واتە پەیرەوکردنى سیستمى (پاراڵێل) لە قۆناغەکانى خوێندنى (دبلۆم، بەکالۆریۆس، ماستەر).\nئامانجى پەیمانگا پێگەیاندنى کادرى مامناوەندە، وە پێدانى بروانامەى دبلۆمى تەکنیکى لە بوارەکانى (کارگێری، بانک، ژمێریارى، ئەلکترۆنیک، پەیوەندیە گشتیەکان و بەبازاڕکردن و سیستمەکانى کارپێکردن و کۆنترۆڵکردنى نەوت) تا بتوانێت خزمەتێکى زیاتر بە ووڵات بکرێت و برەوى زیاتر بدرێت بە دام ودەزگاکانى هەرێم و کەرتى تایبەت بۆ راپەراندنى ئیش و کارەکان.\nبەشە زانستیەكانی پەیمانگای تەكنیكی دوكان بریتین لە\n١- بەشى کارگێرى بانکەکان.\n٢- بەشى کارگێرى کار.\n٣- بەشى ژمێریارى.\n٤- بەشى پەیوەندییە گشتییەکان و بەبازاڕکردن.\n٥- بەشی سیستمەکانى کارپێکردن و کۆنترۆڵکردنى نەوت.\n٤- بەشى پەیوەندیە گشتییەکان و بەبازاڕکردن.\n٥- بەشى سیستمەکانى کارپێکردن و کۆنترۆڵکردنى نەوت.\nNews,Events,Announcements ::هەواڵ و چالاکى و ئاگاداریەکان\nڕاگرایەتى پەیمانگا گەشتێکى بۆ مامۆستایان و فەرمانبەران ڕێکخست دواى تەواوبوونى ساڵى خوێندنى (٢٠١٧-٢٠١٨) بەسەرکەوتوویی، لەسەر ئەرکى سەرۆکى زانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانى، بەڕێز(پ.ی.د.ئالان فەرەیدون) و بەهاوکارى راگرى پەیمانگاى تەکنیکى دوکان بەرێز (د.یاسین عبدالرحمن)، ڕاگرایەتى ...\nPosted Jul 19, 2018, 5:34 AM by media dti\nئێوارە خوانێک بۆ خوێندکاران ڕێکخرا ئێوارەى ئەمڕۆ دووشەممە ٢٠١٨/٦/١١ لەسەر ئەرکى سەرۆکایەتى زانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانى، بەڕێز(پ.ی.د.ئالان فەرەیدون) سەرۆکى زانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانى و بە ئامادەبوونى بەرێز (د.یاسین عبدالرحمن) راگرى ...\nPosted Jun 11, 2018, 1:44 PM by media dti\nخولی ساڵانەی تۆپی پێی پەیمانگای تەکنیکی دوکان کۆتایی هات ئەمڕۆ چوار شەممە۲۰۱٨/٥/١٦ بەئامادەبوونی بەڕێز (پ.ی.د.کاوە ڕەزا) راگری پەیمانگا و بەڕێز(نزار قادر) یاریدەدەرى ڕاگر و مامۆستایان و خوێندکاران ئامادەی کۆتایی خولەکە بوون، کە هۆبەی ...\nPosted May 16, 2018, 4:54 AM by media dti\nبەبۆنەى رۆژى تەندروستییەوە چالاکییەک ڕێکخرا بەبۆنەى ڕۆژی تەندروستى و سەلامەتى، ئەمڕۆ سێ شەممە ٢٠١٨/٥/١٥ هۆبەى تەندروستى و سەلامەتى پەیمانگاى تەکنیکى دوکان هەڵسا بەئەنجامدانى چالاکییەکى تەندروستى (کیشان و پێوانەى باڵا) و پشکنینى خوێن بۆ ...\nPosted May 15, 2018, 11:56 AM by media dti\nسیمپۆزیۆمێک دەربارەى کلتورى دیبەیت و زانکۆکانى کوردستان بەڕێوەچوو لەدرێژەى کاروچالاکییەکانى پەیمانگاى تەکنیکى دوکان، ئەمڕۆ چوارشەممە (٢٠١٨/٤/٢٥) ڕێکخراوى گەنجانى بوێر بەهاوکارى زانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانى، پەیمانگاى تەکنیکى دوکان، بەشى سیستمەکانى نەوت و بەشى کارگێڕی بانکەکان، بەئامادەبوونى مامۆستایان و ...\nPosted Apr 25, 2018, 8:29 AM by media dti\nسیمپۆزیۆمێک سەبارەت بە کلتوورى دیبەیت و زانکۆکانى کوردستان بەڕێوە دەچێت ڕێکخراوى گەنجانى بوێر بەهاوکارى زانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانى / پەیمانگاى تەکنیکى دوکان / بەشە زانستیەکانى سیستمەکانى نەوت و کارگێڕی بانکەکان، هەڵدەستێت بەسازکردنى سیمپۆزیۆمێکى تایبەت لەژێر ناونیشانى (کلتوورى دیبەیت و زانکۆکانى کوردستان).شوێن: هۆڵى ...\nPosted Apr 23, 2018, 11:23 AM by media dti\nبەشى پەیوەندییەگشتییەکان و بەبازاڕکردن لەیادی ڕۆژنامەگەرى کوردیدا بڵاوکراوەیەک دەردەکات لەیادى ١٢٠ ساڵەى رۆژنامەگەرى کوردیدا، بۆ یەکەم جار لە پەیمانگاى تەکنیکى دوکان، خوێندکارانى بەشى پەیوەندییەگشتییەکان و بەبازاڕکردن بڵاوکراوەیەک بەناوى (دوکان پرێس) دەردەکات، کە تیایدا مامۆستایان و خوێندکارانى ئەو بەشە هەستاون ...\nPosted Apr 22, 2018, 2:09 PM by media dti\nلەیادى رۆژنامەگەری کوردیدا چەند چالاکییەک بەڕێوەچوو ئەمڕۆ ٢٠١٨/٤/٢٢ لەئەمنە سوورەکە لەیادى ١٢٠ ساڵەى ڕۆژنامەگەرى کوردیدا و بەرەو بەدیهێنانى مافەکانى ڕۆژنامەنووسان لەهەرێمى کوردستاندا، ئەنجومەنى سەندیکاى ڕۆژنامەنووسانى کوردستان، بەهاوکارى زانکۆى پۆلیتەکنیکى سلێمانى، پەیمانگاى تەکنیکى دوکان، دەزگاى ...\nPosted Apr 22, 2018, 1:33 PM by media dti\nبەشى پەیوەندییەگشتیەکان و بەبازاڕکردن بەگەشتێکى زانستى سەردانى دەزگاى میدیایی کوردساتیان کرد ئەمڕۆ یەکشەممە ٢٠١٨/٤/٢٢ کە هاوکاتە لەگەڵ ساڵیادى ڕۆژنامەگەرى کوردى، خوێندکارانى بەشى پەیوەندییە گشتیەکان و بەبازاڕکردنی پەیمانگاى تەکنیکى دوکان، بەگەشتێکى زانستى سەردانى دەزگاى میدیایی کوردساتیان کرد.لەمیانەى سەردانەکەیاندا لەلایەن ...\nPosted Apr 22, 2018, 11:28 AM by media dti\nمیدیاى کوردى لە ناساندنى ئەنفال بە نەوەى نوێ کەمتەرخەمە پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ (٢٠١٨/٤/١١) بەڕێز (پ.ی.د.کاوە ڕەزا) ڕاگری پەیمانگاى تەکنیکى دوکان، بە تەوەرى (کەمتەرخەمى میدیا لەناساندنى جینۆسایدى ئەنفالدا) بەشداری لەکۆڕبەندێکى ڕەخنەیی کرد کە ڕێکخراوى چاودێریی ...\nPosted Apr 11, 2018, 1:30 PM by media dti\nShowing posts 1 - 10 of 143. View more »\nEvents at Dukan Technical Institute


ئیرادە و زانین - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در جمعه, 11 تیر 1400 23:37\nبەم شێوەیە هەمیشە گۆڕان لە ئارادایە.\nگۆڕانێک کە مەعریفە تیایا رۆڵی زیاتر دەگێڕێ، بێگومان گۆڕانێکی قووڵترە. لەو کۆمەڵگایانەی ئەم بەشە بەرچاوترە، ئەوا گۆمەکە زیاتر دەشڵەقێ! لێرەوە دەور و رۆڵی ئاگایی و وشیاری زیاتر بەرجەستە دەبێتەوە و، چاوەڕوانی ئەوە دەکرێ گۆڕان رەوتێکی خێراتر و قووڵتر پەیدا بکا.\nبەڵام دیاردەیەک بەناوی ئیرادە دەبێ بێتە ئاراوە و، مەعریفە زتارە بە کردەوەوە گرێ بدات. ئیرادەیەک کە ویستە، بەڵام ویستێکی چالاک.\nتەنیا زانین پێویست نیە، بەڵکو بەکردەکردنیشی پیویستە.\n٢ی مانی حەوتی ٢٠٢١


کانگای هێز و توانا لە کۆنەوە تا هەنووکە، لەسەر پانتای کۆمەڵگادا، گۆڕانکارییەکی زۆری بەسەرا هاتووە. سوپای چەکدار کە یەکەم سەرچاوەی هێز و توانا بوو، جێگەی خۆی دا بە پوول و سەرمایە کە بە هاتنە ئارای "زانیاریی" وەکوو کەرەستەی هێز و توانا، ئیتر بڕەوی نەما! لەم کورتە بابەتەدا نووسەر هەوڵ ئەدات ڕوانگەیەک لە سەر ڕۆڵی زانیاریی لە تەیارکردنی کۆمەڵگا و ئاڵوگۆڕەکانی ناو کۆمەڵگا بخاتە بەر چاوی خۆێنەر.\nبڵا باسەکە بە پرسیارێک بورووژێنین: زانیاریی چ ڕۆلێکی لە ئاراستە کردنی کۆمەڵگادا هەیە؟ یاخود ئایا زانیاریی لە پڕۆسەی ئاراستەکردنی کۆمەڵگا بەرەو هەر ئاقارێک بووبێ، چ ڕۆڵێکی هەیە؟ بۆ وڵامی پرسیاری لەو چەشنە، دەمەزەرد کردنەوەی زانستی مێژوویی، یارمەتیدەرە.\nلە کۆنەوە زانیاریی گرینگێکی تایبەتی هەبووە، توانیوێتی مەودای بڕینی مێشک و بیری مرۆڤ دوورتر بکات، بۆتە کەرەستەیەک کە مرۆڤ توانیویەتی بە یارمەتی ئەو، داهاتوو پێشبینی بکات بێ ئەوەی لە سیحر و جادوو کەلک وەرگرێ هەر چەند نازانایان ئەوەیان بە سیحر و جادوو لە هەژمار داوە. بە پێی دەوڵەمەندی کولتووری کۆمەڵگاکان، پلە و گرینگی زانیاریی زیاتر بووە. هەر بەو هۆکارەیە کە پلەی زانیاریی لە کۆمەڵگای زەردەشت جیاوازی هەبووە دەگەڵ پلەی زانیاریی لە کۆمەڵگای چەنگیزی مەغوول. بە تۆسقاڵێک وردبوونەوە، سەیر ئەکەین کە ئەو جیاوازییە لە ناوبەین کۆمەڵگای کۆمۆنی پاریس و جیهانی ئەو سەردەمە، زۆر زیاترە. هۆکاری ئەو جیاوازییە لە پێشکەوتوویی کۆمەڵگا دایە، هەرچی بەرەو سەردەمی هەنووکەیی نزیکتر دەبینەوە، جیاوازییەکان زیاتر دەبن، واتە مابەینی جووتە ئاقارەکان زیاتر دەبێ. ئەگەر جیاوازی لە سەر گرینگی زانیاریی لە ناوبەین دوو کۆمەڵگای یەکەم وەکوو دیوارێک ناوزەت بکەین، ئەوا جیاوازی لە سەر گرینگی زانیاریی لە ناوبەین دوو کۆمەڵگای دووهەم وەکوو دۆڵێکی ناوبەین دوو چیای مەزنە! مرۆڤ دەتوانێ تەنیا شک بۆ یەک هۆکار بەرێت، ئەویش پلەی پێشکەوتوویی زانستە لە کۆمەڵگا جیاوازەکان.\nبەڵام زانیاریی و چۆنییەتی کەلک وەرگرتن لەو کەرەستەیە، وەکوو ئامرازی هێز و توانا، بە درێژایی تەمەنی خۆی تووشی گۆڕانکارییەکی زۆر هاتووە. بە کوورتی مرۆڤ دەتوانێ بوێژێ کە لە یەکەم قۆناخ دا، زانیاریی وەکوو "زانیاریی ڕووت و قووت" گرینگ بووە. لە قۆناخی دووهەمدا، "کاتی" کەلک وەرگرتن لە زانیاریی گرینگێکی تایبەتی پەیدا کردووە. وا پێ دەچێ کە ئێستێکی، "چۆنیەتی" کەلک وەرگرتن لە زانیاریی گرنیگی تایبەتی هەیە نەک تەنیا زانست لە سەر زانیاریی و کاتی بەکار هێنانی. ئەوە رەنگە ببێتە بە قۆناخی سێیهەمی ئەو ئاڵوگۆڕانەی بە سەر پڕۆسەی گرینگی زانیارییدا هاتووە.\nمینایەکی جیاواز دەتوانێ پڕۆپاگاندەی حەشدی شەعبی بێت. حەشدی شەعبی لە پڕۆپاگاندەی خۆیدا کلیپی شەڕی داعەش لە لایەن پێشمەرگە و گریلا هەڵدەگرێ و بە دەستکارییەوە، دەیکاتە هی خۆی و ئازایەتی چەکدارەکانی دەنوێنێ! لێرەدا بەر لەوەی کە ڕوانگەی نائەخلاقییانەی ئەو ئاکارە بخرێتە بەر باس، پێویستە ئەو هەڵوێستە لە چوارچێوەی پڕۆسەی هەڵسەنگاندن و گرینگی زانیاریی ببینین. ئەو هەڵوێستە، هاوکات دەگەڵ هەڵوێستەکانی داگیرکەران، تۆزێک شێوازی دەزگای هیتلەر دەخاتەوە بیر کە بۆ ڕاهێنانی مێشک و هزری مرۆڤەکان بەرەو ئاقارێکی هەڵە، دوو هەواڵی ڕاستیان تێکەڵاوی کۆمەڵێک هەواڵی ناراست دەکرد و دەرخواردی خەڵکیان دەدا.\nبە ڕای نووسەر لە سەردەمی زۆر ئاستەمی هەنووکەییدا، پێویستە تاک و سازەی کوردی زۆر بە وشیاری لە سەر زانیارییەکان و بڵاو بوونەوەیان وەستە بکات، لێی ورد بێتەوە، هەڵیسەنگێنێ و جا ئینجا هەڵوێستی لە سەر بگرێت ئەگینا تووشی نەخۆشی مێشک دەبێت بێ ئەوەی کە خۆی هەستی پێبکات، زیانی نەخۆشی لەو چەشنە ئەوەندە زۆرە کە دەتوانێ فەشەلی و داکەوتن بۆ نەتەوەی کورد و کوردستانیان بێنێت. لە سەر هەواڵەکان وستە بکەن بەر لەوەی هەڵوێستی لەسەر بگرن!


یەک شەممە, 26. 4. 2015\tقه‌ره‌نی قادری\nبه‌پێی ئه‌وه‌ی كه كۆمه‌ڵگه‌ی هه‌رێمی كوردستان، له بواری پێكهاته‌ی نه‌ته‌وه‌یی، ئایینی‌و مه‌زهه‌بیدا كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی ڕه‌نگاوڕه‌نگه، پێویستی به حوکمڕانییەکی گشتگیر‌و هه‌مه‌لایه‌نه هه‌یه، كه له‌سه‌ر بنه‌مایه‌كی مه‌ده‌نی بینا بكرێت.\nبۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م حکوومەتە ببێتە سه‌یوانه‌یه‌ك بۆ هاووڵاتییە ڕەنگاوڕەنگەکانی، وا باشه سنوورێك له نێوان خۆی‌و ئایین دابنێت، چونكه ئه‌م دوو دیارده‌یه دوو كاركرد‌و تێڕوانینی به‌ته‌واوه‌تی لێك جیاوازیان هه‌یه.\nحکوومەت، دامه‌زراوه‌یه‌كی سیاسی، ئابووری، نیزامی‌و كۆمه‌ڵایه‌تییه و، بەپێی یاسا، ماف‌و ئه‌ركی هاووڵاتیان (تاک) ده‌ستنیشان ده‌كات. "ده‌ستوور‌و یاساكانیشی، داهێنانی كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تین، كه له ژیانی سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابووریی ئینسانه‌كانه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرن"و کۆمەڵگەش بەردەوام لە جووڵە‌و گەشەدایە.\nئەوە ئەرکی حکوومەت‌و پەرلەمانە، کە خۆشبژی لە کۆمەڵگەدا دابین بکات‌و بەر بە هەر چەشنە توندوتیژییەک بگرێت‌و بەردەوام بواری لێ بەرتەسکتر بکاتەوە. لەبەر ئەوە، خۆگونجاندن دەگەڵ ژیان‌و ڕەوتەکەی، یەکێکە لە بنەماکانی بەدیموکراتیبوونی هزر‌و بۆچوونەکان.\nئەوە ئەرکی یاساییی حکوومەتێکی دیموکراتیکە، کە ئازادی‌و بەرامبەریی دین‌و مەزهەبەکان لە کۆمەڵگەدا دابین بکات. بەرامبەریی دینەکان ئەو دەرفەتە دەڕەخسێنێت، کە دین یان مەزهەبێکی تر بەناوی "مەزهەبی کەمینە"وە نەکەوێتە بە هەڕەشەی دینێکی دیکەوە.\nئازادی‌و بەرامبەریی یاساییی دینەکان، ئەو دەرفەتەش بۆ ئەوان دەڕەخسێنیت تا بتوانن بە هێمنی، پێکەوە‌و لە پاڵ یەکتردا، هەروەها بەبێ بوونی هیچ مەترسییەک، پێڕەوی لە باوەڕی خۆیان بکەن. بۆ ئەوەی حکوومەتێکی دیموکراتیک بتوانێت کەشوهەوایەکی عەقڵانی لە کۆمەڵگەدا چێ بکات، پێویست بەوە ناکات لایەنگری لە دینێکی تایبەتی بکات.\nبۆ دابینکردنی ئازادییەکان، بەرامبەریی ژن‌و پیاو، پێکەوەهەڵکردن‌و گەشەکردن، هەروەها بەرامبەریی دین‌و مەزهەبەکان، هیچ پێویستی بەوە نییە، کە دینێک ببێتە یەکێک لە سەرچاوە سەرەکییەکانی یاسادانان لە وڵاتدا.\nبۆ ئەوەی کۆمەڵگەیەک لە بواری ئابووری، سیاسی، کۆمەڵایەتی‌و بەگشتی ئازادییەکان پێش بکەوێت، پێویستە حوکمڕانی لەسەر بنەمای یاسا مەدەنییەکان ڕۆ بنرێت.\nتەنیا لە ژێر سێبەری ئازادی، پێکەوەهەڵکردن، مافی مرۆڤ‌و بەرامبەریی مرۆڤەکاندایە کە کۆمەڵگە گەشە دەکات. بۆ گەشەی کۆمەڵگەش، پێویستە بەپێی یاسا بەرژەوەندیی تاک‌و بەرامبەریی ئەوان لە کۆمەڵگەدا ڕەچاو بکرێت.\nجاری خوێندراوه: 1089


دەوڵەتداری و بەرپرسیارییەتی\nڕێبوار بابکەیی 23/05/2020 - 22:44 وتار\nوتاری بەڕێز مەسرور بارزانی کۆمەلێک خەسلەت و تایبەتمەندی لە خۆ گرتبوو لە وانە:\n٥. ڕاستبینی (واقعیەت).\n٦. ڕوونی (شەفافیەت).\nسەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، لە وتارەکەیدا زۆر ڕاستگۆ بوو، لەگەڵ هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان، هەمدیس لە گەڵ هێزو لایەنەکان.\nکاتێک وێڕای ئاماژەدان بە هۆکارەکانی بابەتی وەک دابەزینی نرخی نەوت، کەمبوونەوەی داهاتی ناوخۆ بە هۆی پەتای کۆرۆنا، بڕینی ئەو بڕە پارەیەی کە لە بەغداوە دەهات، هاوکات ئاماژەی بە هۆکارەکانی خودی سەرهەڵدانی ئەم دۆخەش کرد، وەک قەرزی کۆنی سەر حکومەت، لاوازی سیستەمی کارگێڕی، بەهەدەردانی بەشێک لە سامانی گشتی.\nکاک مەسرور، لە قسە کردن لەسەر ڕەوشی دارایی و، بە تایبەتی جێبەجێکردنی " یاسای چاکسازی " ئەو پەڕی بوێری نواند، کاتێک ڕایگەیاند بۆ جێبەجێکردنی یاسایەکە لە "بەرەی هاوڵاتیان دەبێت" واتە مادەم ئەم یاسایە خواستی خەڵکە، ئەوا سەر باری هەمو ئاستەنگە سیاسیەکان بزاڤ دەکات بۆ جێبەجێکردنی یاساکە، بێی ئەوەی ڕەچاوی بەرژەوەندی حزبی هیچ لایەنێک بکات!.\nبەڕێز مەسرور بارزانی، جەنتلمانانە، وەک پیاوی دەوڵەت لە وتارەکەیدا دەردەکەوێت، بەرپرسیاریەتی دۆخەکە وەک ئەوەی کە هەیە هەڵدەگرێت، نەک وەک چۆن خۆی بیەوێت، واتە بێی ئەوەی دەسکاری قەبارەی قەیرانەکە بکرێت. قەیرانەکەش بە دوو ئاراستە هەڵسەنگاندنی بۆ کراوە، کە بریتیە لە دەستنیشانکردنی هۆکارەکان و خستنە ڕووی چارەسەریەکان.\nڕێزدار مەسرور بارزانی، وەک فریاد ڕەسی دۆخەکە و دڵسۆزێک وەدەرکەوت، کاتێک پێداگری دەکات لە چارەسەر کردنی ڕەوشەکە، وە هەوڵی دیپلۆماسی بەردەوامی خستە ڕوو بۆ گەیشتن بە رێکەوتن لەگەڵ بەغدا. بەدیوێکی دی، ئەو باوەڕی بەو ڕێسایە هەبووە کە دەڵێت " هەر چونێک بێت دەبێت بەدی بێت" واتە بەهەر شێوەیەک بێت، دەبێت دۆخی بژێوی خەلک چارەسەر بێت.\nکاک مەسرور بارزانی، زۆر ڕاست و ڕەوان (واقعی) دەردەکەوێت، کاتێک بێ مجامەلە کردن بۆ لایەنێک، یان کەسێک، ڕۆناهی دەخاتە سەر بەرنامەو پلانی حکومەت بۆ ڕووبەڕوو بونەوەی ئەو تەنگەژە دارایە، وا وێنای کرد کە پێویستە چارەسەریەکان لەگەڵ توانا داراییەکان گونجاو بێت، نەک بەشێویەکی ئایدیاڵی بیر لە چارەسەریەکان بکرێتەوە.\nسەرۆکی حکومەت، زۆر ڕوون و شەفاف بوو لە خستنە ڕووی داتاکان و تێچوو داهاتەکان، بێی پەردە قسەی لەسەر ئەو داهات و خەرجیانە کرد، کە ئەمە بۆ خۆی پرەنسیپێکی گرنگە لە حوکمی ڕەشید.\nدوا خەسڵەتەکانی وتاری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران بریتیبووە لە ئیڕادە، بەڕێزیان بە ئیڕادەیەکی پۆڵاینەوە دەرکەوت. بەهەردوو زمانی جەستەو فیزیک، وا هاتە بەرچاو کە وێڕای ئالنگاری و ئاستەنگی هەمەچەشن کە لە سەر ڕێیی دانراون، وەلێ تاوەکو ئێستە تۆزقالێک کاریگەری نەکردۆتە سەر ئیڕادەیان لە نەخشاندنی ڕێگەی چارەسەر کردن و ڕەنگڕێژکردنی سەرچاوەکانی داهات.


عوسمان غانمی: قەدەغەی هاتووچۆ ڕاناگەیەنین – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/10/23 - 9:23 PM\nوەزارەتی ناوخۆی عیراق ڕەتیدەكاتەوە بە نیاز بێت لە یادی خۆپیشاندانەكانی ٢٥ی تشریندا قەدەغەی هاتووچۆ ڕابگەیەنێت.\nعوسمان غانمی وەزیری ناوخۆی عیراق لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند، هەندێك لە میدیاكان بە تایبەت لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان زانیارییەك بڵاوكراوەتەوە كە وەزارەتی ناوخۆ بە نیازە بۆ ڕێگرتن لەسەرهەڵدانەوەی خۆپیشاندان، لە یادی خۆپیشاندانەكانی ٢٥ی تشرین قەدەغەی هاتووچۆ ڕابگەیەنێت.\nوەزیری ناوخۆی عیراق ئاماژەی بەوەشدا، سەرجەم ئەو زانیارییانە دوورن لە ڕاستییەوە و بە هیچ شێوەیەك بە نیازی ڕاگەیاندنی قەدەغەی هاتووچۆ نین، بە تایبەتیش بۆ ڕێگرتن لە یادكردنەوەی خۆپیشاندانەكانی ٢٥ی تشرین.\nخۆپیشاندانعوسمان غانمیعيراققەدەغەی هاتووچۆوەزیری ناوخۆی عیراق\nهاووڵاتیانی توركیا ناتوانن ڤیزای ئەمریكا وەربگرن


لەكەركوك 35 تووشبووی نوێی كۆرۆنا تۆماركران، هۆكارەكەی پرسەیەك بووە | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›هەواڵ›کوردستان›لەكەركوك 35 تووشبووی نوێی كۆرۆنا تۆماركران، هۆكارەكەی پرسەیەك بووە\nلەشاری كەركوك 35 تووشبووی دیكە بەڤایرۆسی كۆرۆنا (كۆڤید-19) تۆماركران، بەوەش كۆی گشتی تووشبووان لەسەرەتای سەرهەڵدانی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا لە كەركوك گەیشتە 121 حاڵەت.\nسەرچاوەیەك لە وەزارەتی تەندروستی عیراق بە snnی راگەیاند: دوای دەرچوونی ئەنجامی پشكنینی ئەو نموونانەی لە سێ رۆژی رابردوودا رەوانەی تاقیگەی ناوەندی كراوە، دەركەوتوە 35 كەس تووشی كۆرۆنا بوون و بڕیارە ئەمڕۆ بەفەرمی رابگەیەنرێت.\nوتیشی “ئەو 35 تووشبووە سەرجەمیان بەهۆی پرسەی تووشبووەكەی هەفتەی رابردوەوە تووشی كۆرۆنا بون، 7 لەتووشبووەكان بەركەوتنی راستەوخۆیان لەگەڵ مردوەكە هەبووە و ئەوانەی دیكەش بەشداری پرسەكەیان كردووە یاخود بەركەوتنیان لەگەڵ ئەو 7 كەسەدا هەبووە.\nبەوتەی ئەو سەرچاوەیە، خاوەن پرسەكە توركمانی سونەن بەڵام تێكەڵاویان لەگەڵ كوردیشدا هەبووە بۆیە تووشبووەكان لەهەردوو پێكهاتەكەی تێدایە، و تەنها 6 حاڵەتیان دۆخی تەندروستیان ناسەقامگیرە.\nلەئێستادا 48 تووشبوو لەنێو سەنتەری تایبەت بەتووشبووانی كۆرۆنا لەناوچەی پیشەسازی چارەسەر وەردەگرن، سێ تووشبووش گیانیانلەدەستداوە و لەسەرەتای سەرهەڵدانی ڤایرۆسەكەشەوە تاوەكو ئێستا 121 كەس تووشی كۆرۆنا بون لەكەركوك.


لاوێن ڕه‌حیمی: وێنه‌ی كۆڵبه‌رێك دڵی ته‌زاندم\n:: AM:11:47:14/02/2020 \nلاوێن ڕه‌حیمی فۆتۆگرافه‌ر /32 ساڵ/ خه‌ڵكی بۆكانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان. له‌م دیمانه‌یه‌ی "وشه"دا ئاماژه به‌وه ده‌دات كه وه‌ك ئاره‌زوو و خولیایه‌ك، ده‌یه‌وێ وێنه‌ی عه‌بدوڵا په‌شێوی شاعیر بگرێ.\nلاوێن نزیكه‌ی دوو ساڵ ده‌بێت كاری فۆتۆگرافی ده‌كات و تا ئێسته به‌گوته‌ی خۆی چه‌ندان وێنه‌ی سروشتی جوانی كوردستانم گرتووه. ئه‌وه‌ش ده‌خاته ڕوو كه "هه‌موو كارێكی هونه‌ریم پێ پیرۆزه به‌تایبه‌ت فۆتۆگرافی، چونكه له دنیای فۆتۆدا چاو زیاتر جوانییه‌كان ده‌بینێ، هه‌روه‌ها كاری فۆتۆ ئارامییه‌كی ته‌واوت پێ ده‌به‌خشێت و هه‌ست به ته‌نیایی ناكه‌یت، له ڕێی فۆتۆوه له زمانی مرۆڤ و ئاژه‌ڵ و سروشت ده‌گه‌یت".\nئه‌م كچه رۆژهه‌ڵاتییه یاده‌وه‌ری ئه‌وه‌ی ماوه كه یه‌كه‌م فۆتۆ كه چركاندویه‌تی گه‌ڵای زه‌ردی پایز بووه\nئه‌م كچه رۆژهه‌ڵاتییه یاده‌وه‌ری ئه‌وه‌ی ماوه كه یه‌كه‌م فۆتۆ كه چركاندویه‌تی گه‌ڵای زه‌ردی پایز بووه، به‌ڵام نایشارێته‌وه كه هه‌موو فۆتۆكانی جوانن به‌لایه‌وه. بۆیه ده‌ڵێ "سه‌خته یه‌كێكیان هه‌ڵبژێرم، چونكه هه‌ر وێنه‌یه‌ك كه گرتبێتم، هیوا و ئومێدم پێ ده‌به‌خشێت".\n"فۆتۆكانم په‌یامی خۆشه‌ویستی و عه‌شق و جوانی و ژیان ده‌به‌خشن به هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی به عه‌شق و جوانییه‌وه ناژین و هه‌میشه له نائومێدیدان" ره‌حیمی وای گوت.\nئه‌وه‌یشی خسته ڕوو كه زۆر حه‌زم ده‌كرد له سه‌رده‌می چارلی چاپڵن بژیامایه و وێنه‌یه‌كیم بگرتایه، به‌ڵام ئێسته پێم خۆشه وێنه‌ی عه‌بدوڵا په‌شێوی شاعیر بگرم كه وه‌ك وێنه‌ی سروشت بێ له جوانییه‌كانی پاریس.\nئه‌م فۆتۆگرافه‌ره تا ئێسته پێشانگه‌ی تایبه‌ت به خۆی نه‌كردووه‌ته‌وه، به‌ڵام له تاران وێنه‌یه‌كی له باغی فیرده‌وس هاته هه‌ڵبژاردن و بۆ ماوه‌یه‌ك له‌وێ مایه‌وه.\nلاوێن ره‌حیمی له‌باره‌ی هه‌سته تایبه‌ته‌كانیشی له‌گه‌ڵ وێنه‌دا ده‌ڵێ "زۆر وێنه هه‌یه به‌رگه‌ی بینینی ناگرم و ده‌گریم، به‌ڵام وێنه‌ی كۆڵبه‌رێك له هه‌ورامان و ژنێكی كوردی به‌ساڵاچووی خه‌ڵكی پاڵنگان كه منداڵێكی له پشتی هه‌ڵگرتبوو، دڵی منی ته‌زاند".


دمیرتاش ئامادەیی خۆی بۆ سەرۆک کۆماریی تورکیا ڕاگەیاند - Mehr News Agency\n19 avrêlê 2018 - 08:07\nNews Code 18182\nلە میانەی نامەیەک لە زیندانەوە؛\nدمیرتاش ئامادەیی خۆی بۆ سەرۆک کۆماریی تورکیا ڕاگەیاند\nسەلاحەدین دمیرتاش لە میانەی نامەیەک لە زیندانەوە ڕایگەیاند کە ئەمادەیی تەواوی هەیە تاکوو لە کێبەرکێی هەڵبژادنی سەرۆک کۆماری تورکیا بەشداری بکات.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر لە جمهوریەت، سەلاحەدین دمیرتاش، سەرۆکی هاوبەشی پێشووی هەدەپە لە میانەی نامەیەک لە زیندانەوە ڕایگەیاند کە ئەمادەیی تەواوی هەیە تاکوو لە کێبەرکێی هەڵبژادنی سەرۆک کۆماری تورکیا بەشداری بکات.\nبە پێی ئەم ڕاپۆرتە، ئەم نامەیە لە زیندانی تیپی Fی ئەدیرنە و ڕێگای پارێزەرەکانییەوە بڵاوی کراوەتەوە و باسی پرسی کاندید بوونی دمیرتاش لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماریی تورکیا دەکات.\nلە نامەیەدا هاتووە: لەبارەی بەربژاری سەرۆک کۆماریی پارتی دیموکراتیکی گەلان، بەرپرسانی حیزبەکە هەوڵی پێویستیان ئەنجام داوە و پاش ئەوە کە بڕیاری کۆتایی درا لە لایەن ئەنجومەنی ناوەندییەوە بەیاننامەیەک لەو بارەوە بڵاو دەکرێتەوە.\nدەمیرتاش لەبارەی ئەگەری بەربژار بوونی خۆی بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماریی تورکیا ئاشکرای کرد: قەدەغەی سیاسی ببێت یا نەبێت، بەربژاری سەرۆک کۆماری ببم یا نەبم، من و پارتی دیموکراتیکی گەلان وتەی زۆرمان بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماری پێیە و دەرەنجامی هەڵبژاردنەکانیش پێوەندیی بە هەڵویستی ئێمەوە هەیە. سەرەتا دۆخەکە لە نزیکەوە تاوتوێ دەکەین و پاشان لەبارەی بەربژار بوونەوە بڕیار دەدەین.


#sulemani 36884 Posts on Instagram tagged with #sulemani\n#sulemani 36.884K Posts\nEsta la arsh moda dast dakawet datwann sardanman bkan 🚚🚚gyandnman haea bo hamu kurdistan:vibar07503580606 #sulemani #kurdistan #2017 #karkuikui #karkuikui #model #sulemani #hawler❤ #dahok #fashion #2017\nHey peeps! Click the link in my bio and check out the new @helpingkurdistan website! Been wanting this for so long, and thanks to @verum_digital for helping me achieve this goal, I appreciate all your hard work, and for dealing with fussy me! Thanks to you guys, now people can see our previous projects and fundraising events, and stay up to date with future activities. -------♥☀💚------- #kurdistan #kurd #erbil #duhok #sulemani #kirkuk #humanity #war #crisis #kurdishgirl #kurdishboy #kurdishculture #kurdishblockade #feelinghelpless #theyneedus #refugees #internallydisplacedpersons #humanitycrisis #love #homeland ✌🏼\nهەر هەلێکت بۆ هاتە پێش لە ژیانت وەریبگرە.! چونکە هەندێ شت تەنها یەکجار ڕوودەدەن .... Take every chance you get in life .! Because something only happen once .. .......................... ............................. ئەگەر کەسێک نرخی بوونی تۆی نەزانی وای لێبکە نرخی نەبوونت بزانێت .. If Someone doesn’t appreciate your presence make appreciate your absence .. ........................................................ هەرگیز ناتوانیتە تەنها هاوڕێی ئەو کەسە بیت کە شێتانە خۆشت دەوێت ..... You can never be just friends with someone , You’re madly in love with ....... @rko_goran #London #Hawler #Kurdistan #Sulemani #Duhok #english_words\nThe sweetest thing Is drinking coffee with you..!😋 شــیرینترین شـــت خــواردنەوەی قـــاوەیە لـــەگەڵ تـــۆ..!😋 @rko_goran #London #Hawler #Sulemani #Duhok #Kurdistan\n#gloria #sulemani XD\nKurdistan 💐🙏 #kurdistan #kurd #kurdish #kurdishmusic #karkuk #kirkuk #erbil #hawler #halabja #arbil #dohuk #zaxo #sulemani #suleymaniye #ranya #koya #shno #oshnaviyeh #mahabad #sardasht #piranshahr #bokan #bane #kermanshah #ilam #mariwan #peshmerga #peshmarga #instagood #instagramhub\n7 #SULEMANI #AKEEK\nItalian Friends every where ❤ #Madrid #party #nights #delirio #unacervezayacasa #italiani #sulemani #guys #love #friends #instaphoto #andiamoacomandare #picoftheday\nEy felek bo te dinalim ❤❤ tev mamoste Eli Shengali ❤. #dilyan_cafo #dilyancafo #amude #amade #dohuk #diyarbakir #efrin #hawler #hasake #instakurd #kurd #kurdish #kurdishboy #kurdishsong #kurdishgirl #kurdishgram #vintv #vintvofficial @vintvofficial #lebanon #peshmerga #pdk #barazani #qameshlo #zaxo #sulemani #دليان_جافو\nSu le mani🙌🙌 #me #amici #weekend #rossanocalabro #divertimento #amicizia #sulemani #MicaelaCaiati💎 #\nنابێت ۲۷ سال پاڵپشتی ئەمریکا بۆ کورد بەراورد بکرێ بە بێ دەنگی ئەمریکا بۆ چەند مانگێک. باشترین دوستی کورد ئەمریکایە باشترین دوستی ئەمریکا کوردە بلند بریفکانی سەروکی رێکخراوی هاوکاری کوردی ئەمریکی We should not compare the twenty seven years of America’s support for Kurds to the several silence month of America. The best companion of Kurds is America The best companion of America is Kurds Blend Brifkani CEO Kurdish American cooperation Org. 22/10/2017 #kurdistan #usa #erbil #duhok #kirkuk #sulemani #america\nSerie C Maschile: stagione 2017-18 #volleyball #volley #volleyballseason #volleyballmatch #pallavolo #pallavolomaschile #pallavolomaschilegonzagamilano #noicisiamo #sulemani #sulemanigonzagavolley\nSerie D Femminile: stagione 2017-18 #stagione20172018 #volleyball #volley #volleyballgirls #volleyballseason #gonzagamilano #gonzagagiovani #pallavologonzagagiovani #noicisiamo #sulemani #sulemanigonzagavolley\nنوێترین بەرهەمی کۆمپانیای ڕیڤا . دەست شۆری تورکی بە قیاسی جیاوازونرخی گونجاو بە تاکو بە کۆ . ئێستا لە کۆمپانیای ڕیڤا بەردەستە .. کۆمپانیای ڕیڤا وەکیلی سەرەکی باراندە جیهانییەکان 🌍 🛁🚿🚽🛋🚪... ئەڵمانی 🇩🇪 ئیتاڵی 🇮🇹 فەرەنسی 🇨🇵 تورکی 🇹🇷 📌سلێمانی شەقامی بازنەی مەلیک محمود نزیک پردی کۆبانی تەلاری بێستون . ژمارەی مۆبایل 07704635022 #riva #kurdistan #sulemani #slemani #erbil #kurd\n@just_stran_hamarang ___:::::::____:::::::___:::::::___ 🔘Tak🔘comment🔘like🔘 Ad🔘 @ali.m.kocher ___:::::::____:::::::___:::::::___ #dhok #zaxo #hawler #sulemani #kurdish #kurdistan #kurdi #video #top #music #musica #song #songs #songsongcouple #iraqi\nڕۆژی کورد بە یەکجاری یا هەلدێت یا ئاوا دەبێ من تێناگەم دکتور و پێشەوا کوردیان بۆ کێ جێهێشت کە وای بسەرهات iman: #mahabad #kurd #kurdistan #kurdish #kurdistanreferendum #kurdinswed #bashor #rozhava #rojhalat #bakor #arbil #sulemani #karkuk #hawler #bukan #bane #saqez #sanandaj #marivan @aryasjavan @kurdistanpagee @kurdish_world_singers @kurdidol @kurdani.swed @kurdistan_news1 @avin.aso.fan @rudaw


هيوا محمود عوسمان » ڕاو بۆچوون\nهيوا محمود عوسمان\nName: هيوا محمود عوسمان\nهیوا مەحمود عوسمان\nهەرێمی كوردستانی سووریا؟ بەڵێ، دەكرێ هەبێت. ئێستاش باشترین كاتە رابگەیێندرێت. ئەمڕۆ كورد لەدۆخێكدایە بووەتە یاریزانێكی بەهێز لە “سووریای نوێ”دا و هەروەها لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستیش. بەڵام بەشێكی زۆری ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ رەوشی كوردانی پارچەكانی دیكەی كوردستان و هاوخەباتیان لەگەڵیان، بەتایبەتی پارتی دیموكراتی كوردستان و پارتی كرێكارانی كوردستان.\nرووداوەكانی هەفتەی رابردووی كوردستانی سووریا، ئاسۆیەكی نوێی بۆ كورد لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بەگشتی و كوردانی سووریا بەتایبەتی، هێناوەتە ئاراوە. ئازادبوونی شارە كوردییەكانی سووریا، كوردانی سووریا دووچاری تاقیكردنەوەیەكی نوێ دەكات.\nلەكاتی بەوشێوەیەدا، بیركردنەوەی داهێنەرانە، رەنگە مێژوو بگۆڕێت و داهاتوویەكی باشت بۆ دابین بكات. بەهۆی گۆڕانكاری ناوچەكانی دیكەی سووریا و بەردەوامبوونی شەڕەكانی نێوان رژێمی ئەسەد و ئۆپۆزیسیۆن، سەركردایەتی كوردیی سووریا دەتوانن ئەمڕۆ بەشێوەیەكی جیاواز رێگەكەیان هەڵبژێرن.\nلەگەڵ ئەوەی شەڕەكە لەنێوان سوپای سووریای سەر بە ئەسەدو سوپای سووریای ئازادە، لەكۆتاییدا دەبێتە شەڕی نێوان سوننە و عەلەوی، كە پیشبینی دەكرێت هەمان چارەنووسی شەڕی نێوان شیعە و سوننەی عێراقی هەبێت. لەوجۆرە سیناریۆیەشدا، كورد لە پلەی دووەم دێت بۆ هەردوولا، سوننە و عەلەوییەكانی سووریا، كوردیش دەتوانێ ئەم پێگەیەی بقۆزێتەوە و خۆیان پێ بەهێزتر بكەن.\nئەو ئەنجوومەنەی كە بڕیارە سەرپەرشتی كاروباری كورد بكات و چاوەڕێدەكرێت لەم چەند رۆژەدا لە هەولێر رابگەیێنرێت، دەبێ لە یەكەم بڕیاریدا و بەبێ هیچ دوودڵییەك هەرێمی كوردستانی سووریا رابگەیێنن و هەروەك هەرێمێكی سەربەخۆ هەڵسوكەوت بكەن و بۆخۆیان كاروبارەكان بەڕێوەببەن.\nئەمەش دوو ئامانجی دەبێت، یەكەمیان پێگەی خۆیان رووندەكەنەوە لەسووریای دوای ئەسەد و بەشداریكردنیشیان لە پڕۆسەی سیاسی دیمەشق هۆكاری ئاشكرای دەبێ و ئەوكاتیش باشتر دەزانن كە بەپێی چ مەرجێك ئەوان بەشداری لە دەسەڵاتی دیمەشقدا دەكەن.\nبەهۆی ترسی عەلەوییەكان لەوەی سوننەكان دەسەڵاتی وڵاتەكە بگرنە دەست، رەنگە ئەسەد وەك قازانجی خۆی ئەو هەنگاوە ببینێت كە دان بە هەرێمی كوردستانی سووریادا بنێت و وەك هەنگاوێك تەماشای بكات بۆ بەدیهێنانی سووریایەكی فیدڕاڵ، كە دەكرێ ئەمەش ببێتە دواچارەسەر بۆ وەزعی عەلەوییەكان. كە ئەوانیش كەمینەن لەو وڵاتە و نەوە كۆنەكانیان چەندەها چیرۆكی “سەركوتكاری سوننەیان” لەلایە. فیدرالی لە سووریا رەنگە وەك رێگەیەك بەكاربێت بۆ رێگەگرتن لە چەوساندنەوەی عەلەوییەكان، ئەمەش بەڕێگەی دامەزراندنی سێ هەرێمی جیاوازی وەك هەرێمی عەلەوی، سوننی و كوردی.\nقازانجێكی دیكەی ئەوەی كە ئێستا هەرێمی كوردستان دابمەزرێت، ئەوەیە پێگەیەكی بەهێز دەداتە كورد كاتێك باسەكان دێنە سەر دەستووری سووریای نوێ. (تائێستا لەعێراق هیچ غەیرە كوردێك بە زەحمەتە لەو رستەیە دەگات: عێراق وڵاتێكی یەكگرتووی ئارەزوومەندانەی خەڵكەكەیەتی). بەبێ هەرێمی كوردی، زۆر زەحمەتە بڵێی كە كورد هاوپەیمانێكی هاوسەنگە و شتیش زۆر لەدەستدەدەن بە مانەوەیان لە سووریادا.\nبەڵام كلیلی ئەوجۆرە سیناریۆیە، یەكڕیزی ناوخۆیی كوردە. بەواتایەكی دیكە، دوو گرووپە سەرەكییەكەی كە نزیكن لە پارتی و PKK. رێككەوتنەكەی هەولێر كە ماوەیەك پێش ئێستا واژۆی لەسەركرا پێویستە رێزی لێبگیرێت و پێویستیشە رێككەوتنێك لەنێوان پارتی و PKK دا هەبێ لەسەر داهاتووی هەرێمی كوردستانی سووریا. یاریزانێكی گرنگی ئەم بارودۆخە، توركیایە، كە وادیارە بێدەنگە لەمەڕ گۆڕانكارییەكانی ئەم چەند رۆژەی دوایی.\nلەكاتێكی وەكو ئێستادا كە داهاتوو نادیارە، ئەوانەی واقیعی تازە لەسەر ئەرز دروستدەكەن، قازانجكاری یەكەمن و ئێستاش كاتی ئەوە هاتووە كە كوردانی سووریا هەرێمە فیدرالییەكەیان بكەنە واقیع.\nئەو مشتومڕەی لەسەر دانانی مەسرور بارزانی وەك راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی و د. خەسرەو گوڵ محەممەد وەك جێگری دروستبووە، ئاماژەیەكی روونی ئەو پەیوەندییە ناتەندروستەیە كە لەنێوان پارتە دەسەڵاتدارەكان و ئۆپۆزیسیۆنی ئەم هەرێمەدا هەیە.\nهەروەها ئاماژەیەكیشە لە نەبوونی بیركردنەوەیەكی سیستەماتیكی دامەزراوەیی دەسەڵاتدارانی هەرێمەكە. فایلی ئاسایش هەر لە سەرەتاوە كێشە بووە و لەسەر ئاگرێكی كزبووە. یەكەمیان، ناسنامەی هەردوو هێزی ئاسایشی یەكێتی و پارتی بوو كە سەر بە حكومەت نەبوون، پاشان مەسەلەی یەكگرتنەوەیان، پاشانیش پەسەندكردنی یاسایەكی تایبەت بەو مەلەفە و دامەزراندنی ئەنجوومەنی ئاسایش، دوا زنجیرەی ئەم مەسەلەیەش دەستنیشانكردنی راوێژكار و جێگری راوێژكاری ئەو ئەنجوومەنە بوو.\nلە هەموو قوناخێكی پرۆسەكەدا دەسەڵات لەلایەك و ئۆپۆزیسیۆنیش لەلایەك ناكۆكیان لەسەر ئەو پرۆسەیە هەبووە و بۆچوونی جیاوازیان هەبووە لەسەر تەواوی مەلەفی ئاسایش.\nهەر لە یاساكەوە بگرە كە بووە هۆی دامەزراندنی ئەو ئەنجوومەنە بۆ دەستنیشانكردنی راوێژكار و جێگرەكەی، دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆن بۆچوونی جیاوازیان هەبووە.\nئۆپۆزیسیۆن داوایكرد كە یاساكە بگەڕێنرێتەوە بۆ پەرلەمان و هەموار بكرێت، بەڵام پارتەكانی دەسەڵات بەردەوامبوون لەسەر پرۆسەكە و یاساكە جێبەجێكرا.\nقۆناخی نوێی ئەم مشتومڕەی نێوان دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆن زیانی زیاتر بە پەیوەندییەكانی هەردوولا دەگەیێنێ و هەرێمەكە هەنگاوێك دوورتر دەكەوێتەوە لەوەی كە دەسەڵاتێكی سیستەماتیك و دامەزراوەیی هەبێت بە كۆدەنگی نیشتمانییەوە هەبێت.\nلەكاتێكدا دەسەڵاتداران بەرگری لە بڕیارەكەیان دەكەن و دەڵێن هیچ رێگرییەكی یاسایی نییە لەوەی كە سەرۆك، كوڕەكەی خۆی لەو پۆستە دابنێ، ئۆپۆزیسیۆن سوورن لەسەرئەوەی كە دەكرا پرۆسەكە گشتگیر بووایە و بۆچوونی دیكەش بەجیدی وەبگیرایە.\nلەكاتێكدا میدیا حیزبییەكان نموونەی ئەو خانەوادانە پیشاندەدەن كە وڵاتەكەیان بەڕێوەبردووە وەك بنەماڵەكانی گاندی، كێنەدی و بوش، كەچی ناوەندەكانی ئۆپۆزیسیۆن باس لەو بنەماڵانە دەكەن كە وڵاتانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستیان بەڕێوەبردووە.\nتۆن و ئاستی مشتومڕەكە ئاماژەیەكە بۆ ئەو جیاوازییە گەورەیەی لەنێوان هەردوولادا هەیە و مەترسییەكەی ئەمەش ئەوەیە كە دەزگاكانی ئاسایش زیانیان پێدەگات و لەوانەیە متمانەی خەڵك بەو دەزگایانە لاوازبێت.\nئاسایش لە كوردستان تاكە خاڵی باشی ئەو هەرێمەیە لەچاو ناوچەكانی دیكەی عێراق، فاكتەری سەرەكی ئەمەش هەستی خاوەندارێتی خەڵكەكەیە بەرامبەر بە شوێنەكە و ئاسایش و سەقامگیرییەكەی.\nئەو گۆڕانكارییە نوێیەش رەنگە زیان بەوە بگەیێنێت، ئەگەر پەیوەندی نێوان حكومەت و پارتەكانی ئۆپۆزیسیۆن وەك ئەمڕۆ بمێنێتەوە.\nگۆڕینی ئەمەش بەتەواوی ئەركی سەرۆكی هەرێمی كوردستانە. كە هەروەك ئاسایش، سەرۆك، سەرۆكی هەموو لایەكە و دەبێ كاربكات بۆ نزیككردنەوەی لایەنەكان.\nبۆ ئۆپۆزیسیۆنیش، پەسەندكردنی یاساكە و دەستنیشانكردنی كوڕی سەرۆك وەك راوێژكاری ئەنجوومەنەكە، دەبێ وەك واقیعی ژیان تەماشا بكرێت و لە قورسبوونی گۆڕینی ئەو بڕیارە تێبگەن و ئاگاداری ئەوەبن كە ئاسایشی هەرێمەكە نەخەنە مەترسییەوە.\nبەڵام بەرپرسیارێتی گەورە دەكەوێتە سەر شانی راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان مەسرور بارزانی، كە ئەركی ئەوەیە بە یەك چاو تەماشای هەموو لایەك بكات و ئەوە بسەلمێنێ كە ئەو تەنها بەهۆی ئەوە نییە كە كوڕی سەرۆكە، گەیشتووەتە ئەو پۆستە. یەكێك لە رێگەكانیش كە دەكرێ بیگرێتە بەر، ئەوەیە كە لە ماوەی بوونی لەو پۆستەدا لە كاری حیزبی دووربكەوێتەوە.\nپێویستە سەرۆك بارزانی لیژنەیەكی دیكەی لێكۆڵینەوە پێكبێنێت، بێجگە لەو لیژنەیەی كە پێكیهێناوە بۆ لێكۆڵینەوە لەو تاوانانەی لە زاخۆ و بادینان ئەنجامدران. ئەو لیژنەیە دەبێ پێداچوونەوە لە كاری پارتی لەو ناوچانە بكات لەوكاتەی كۆنتڕۆڵی ئەو ناوچانەی كەوتۆتە بەردەست لە ساڵی 1991.\nبێجگە لەوەی كە وردە وردە دەردەكەوێت كە دەستێكی دەرەكی هەیە بۆ تێكدان و زیانگەیاندن بە هەموو لایەك، ئەو رووداوانە زیانێكی زۆر گەورەشیان لە هەرێمی كوردستان و نێوبانگەكەیدا. دەبێ دامەزراوەی سیاسی كوردستان بەجیدی بڕوانێتە ئەوە رووداوانە و لە هۆكارەكانی بكۆڵێتەوە و بەرپرسیارێتی ئەوەش بگرنە ئەستۆ بەوەی كە كولتووری نەزانی و تووندوتیژیان دروستكردووە.\nهەفتەی رابردوو دەربارەی بەرزبوونەوەی رۆڵ و بەهێزبوونی پێگەی هەرێمی كوردستانم نووسی، بەتایبەتی لە سیاسەتەكانی ئەم ناوچەیەدا، دوای كۆبوونەوەی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەگەڵ پارتە سیاسییە كوردییەكانی سووریا. كەچی ئەم هەفتەیە ئێمە باس لە بارودۆخی ئاڵۆزی هەرێمی كوردستان دەكەین كە چۆن نەزانی و (جەهل) و نالێبووردەیی دەتوانێ هەموو شتێك تێكبدات.\nبە كورتی، ئەمە روویدا: لە وڵاتێكدا كە دەڵێ ئەو بەشێكە لە جیهانی مۆدێرن و ئازاد، گرووپێكی گەنج كە زۆربەیان تەمەنیان لە خوار بیست ساڵانەوەیە، لەلایەن مەلایەكەوە هاندران و پاشان رۆیشتن بۆ دەربڕینی تووڕەیی خۆیان و بەدەستهێنانی سەركەوتن لەدژی لاوازترین و دەستكورترین چینی كۆمەڵگەكەمان كە ئەوانیش مەسیحی و ئیزدیەكانن.\nئەمەش لە باشترین نموونەی “عێراقەكەی دیكە”دا روویدا.\nپارتە سیاسییەكان كە ئێستا سەرقاڵی تۆمەتباركردنی یەكترین لەوەی چی روویدا، دەبێ ئەوە لەبیر نەكەن كە بێگوێدانە ئەوەی ئەو تاڵانكار و تاوانبارانە سەر بە چ لایەنێكن یان لە سایەی كام لایەن گەورەبوون، هەموویان بەرهەمی دەسەڵاتی كوردین و زۆربەیان لەدوای 1991ەوە لەدایكبوون.\nرووداوەكانی زاخۆ و سێمێل وەبیرهێنانەوەیەكی تاڵانكاری و تووندوتیژییەكانی شاری لەندەن بوون. یەكێك لەو هەڵوێستە سەرەكیانەی لەدوای دامەزراندنی سەروەری یاسا، ئەوەبوو كە پێویستە ریفۆرم لە سیستەمی پەروەردەدا بكرێت، تاوەكو نەوەیەكی نوێ دروستببێ كە بتوانێ باش و خراپ لەیەكتری جیا بكاتەوە.\nیەكێك لە چەمكە مۆدێرنەكانی حكومڕانی، وەبەرهێنانە لە خەڵكدا نەك لە كەلوپەلدا. هۆكاری سەرەكیش ئەوەیە كە رێگری بكرێت لەدروستبوونی ئەو جۆرە رووداوانە. كە ئەو رووداوانە ئاشكرای دەكەن كوردستان هیچ كارێكی لەوجۆرەی نەكردووە.\nوشە و چەمكەكانی لێبووردەیی، جیاكردنەوەی ئایین و سیاسەت لەیەكرت و جیاوازییەكانی نێوان جیهاد و تاوانكاری، بە نادیاری ماونەتەوە، هەروەك لەو رووداوانەدا بینران.\nدەبێ دەسەڵاتدارانی كوردستان ئەم رووداوانە وەك زەنگێك تەماشا بكەن. ئەوان سەركەوتوونەبوون لە دروستكردنی نەوەیەك كە بتوانێ جیاوازی لەنێوان باش و خراپدا بكات. ئەوان سەركەوتوو نەبوون لە دروستكردنی نەوەیەكی نوێ كە لێبووردەیی هەبێ و بتوانێ جیاوازییەكانی نێوان ئایین و تاوان بزانێت.\nلەمڕووەشەوە و بەتایبەتی لەم رووداوەدا، پارتی بەرپرسیارە. ئەوان هەمیشە شانازییان بەوەوە كردووە كە پارێزگای دهۆك پێگەی ئەوانە، ئەگەر هیچیش نەبێ ئەنجامی هەڵبژاردنەكان وایان پیشانداوە. ئەگەریش ئەمە راستبوو، دەبێ سەرۆك بارزانی لیژنەیەكی دیكە پێكبێنێ تاوەكو لێكۆڵینەوە لەوە بكات كە چۆن پارتی كارەكانی خۆی جێبەجێدەكات لەو ناوچەیە و چیش دەكەن تاوەكو رەوشتی لێبووردەیی و رێزگرتن لە بەرامبەر بەرز رابگرن و چۆنیش نەوەیەكی نوێ كە لەبەر چاویاندا گەورە بوون و هیچ خراپەیەك نابینێ لەوەی بچنە سەر موڵكی كەسێكی دیكە و بیسوتێنن.\nیەكێك لە وەزارەتە سەرنجڕاكێشەكانی حكومەتەكەی ئێمە، وەزارەتی سامانە سروشتییەكانە. ئەو وەزارەتە یەكێكە لەو وزارەتانەی كە لە میدیاكانی رۆژئاوادا قسەی زۆری لەسەر دەكرێت، هەروەهاش لەلایەن بەغدا و ئەو كۆمپانیا نێودەوڵەتیانەی كە لە هەرێمی كوردستان كاردەكەن یانیش بەنیازن كاربكەن.\nئەو وەزارەتە ئەركی پەرەپێدانی پیشەسازییەكی نوێی لە كوردستان پێدراوە كە وەبەرهێنانی بیانی رابكێشێ و بەم هۆیەشەوە كوردستان بخاتە سەر نەخشەی جیهان. ئەركێكی وا گەورە بێگومان ئەوەندە خۆشەویست نابێ لای بەغدا یانیش لەلایەن زۆربەی دراوسێیەكانەوە كە هەمیشە ویستویانە كوردستان لە پشتەوەی عێراق بێت.\nهەر هەنگاوێك ئەو وەزارەتە دەیهاوێژێت، وادیارە كە دووچاری رەخنەی دەكاتەوە لەجیاتی ستایش، سەرەڕای ئەوەی ئەوان دەڵێن كە نیازیان پاكە.\nمانگی رابردوو وەزارەت گرێبەستێكی گەورەی لەگەڵ گەورەترین كۆمپانیای كەرتی نەوت مۆركرد كە ئەویش كۆمپانیای ئیكسۆن مۆبیل بوو. هەروەها كۆنفڕانسێكی گەورەشی لە شاری هەولێر بەڕێوەبرد، كە زۆرترین یاریزانە گرنگە نێودەوڵەتیەكانی ئەو بوارە تێیدا ئامادەبوون.\nئەو وەزارەتە لەهەموو لایەكەوە هێرشیدەكرێتە سەر. ئەوەی بەردەوام هێرشیدەكاتە سەر بەغدایە پاشانیش گرووپە ئۆپۆزیسۆنەكان دوای ئەوانیش میدیای كوردستان.\nیەكێك لەو رەخنانەی كە وەزارەتەكە دووچاری دەبێتەوە سروشتی نهێنی گرێبەستییەكانییەتی. بۆنموونە گرێبەستەكەی ئیكۆسن مۆبیل لەلایەن راوێژكارێكی وەزارەتەوە لە رۆژنامەی (فاینانشاڵ تایمز) ئاشكراكرا كە وەڵامی لێدوانێكی بەرپرسێكی وەزارەتی نەوتی عێراقی دەدایەوە. كاتێك لە كەسانی وەزارەتیش دەپرسی، ئەوان وەڵامت دەدەنەوە بەوەی پێویستە ئەو گرێبەستانە بەنهێنی بمێننەوە لەبەرئەوەی “ئەگەر بەغدا پێی بزانێت، ئەوا رێگریان لەبەردەم دروستدەكات”. ئەمەش خاڵێكە رەنگە لەجێی خۆی بێت، ئەگەر رێككەوتن لەسەر یاسای نەوت و غازی عێراق ئەوەندە نزیك نەبێت.\nلەكاتێكدا كە رەنگە ئەمە مایەی تێگەیشتن بێت، بەڵام وەزارەت هیچ كات بەفەرمی ئەم نهێنیبوونەی كاركردنی بۆ خەڵك باسنەكردووە تاوەكو پشتگیریان بۆ خۆی بەدەستبێنێ.\nجگە لەچەند خاوەن بەرژەوەندییەكی تایبەت، زۆر لە ئەندام پەرلەمان و سیاسەتمەدارانی كوردستان دەڵێن كە هیچ زانیارییەكیان سەبارەت بە پەرەپێدانی كەرتی نەوت نییە. رۆژنامەنووسانی كوردستانیش بەهەمان شێوە. لەڕاستیدا وادیارە كە هیچ كەناڵێكی پەیوەندی لەنێوان وەزارەت و خەڵكدا نییە.\nئەو وەزارەتەی كە دەبێ مۆدێرنی و پێشكەوتن بێنێتە هەرێمەكەوە، تائێستا ماڵپەڕی تایبەتی خۆی نییە! جگە لەوەی كە هیچ بوونێكی لە جیهانی میدیای دیجیتالدا نییە. لەكاتێكدا كە ئەمڕۆ بچووكترین رێكخراو ماڵپەڕی خۆی و لاپەڕەی فەیسبووك و تویتەری هەیە، وەزارەت هەموو لێدوانەكانی دەخاتە سەر ماڵپەڕی حكومەتی هەرێمی كوردستان وەك بەشێك لە هەواڵەكانی دیكەی حكومەت.\nلە ئەنجامیشدا، زانیاری و هەواڵی ئەو وەزارەتە لەلایەن كەسانی دیكەوە دەدرێتە خەڵك. لە رۆژنامەنووسێكی بەتوانای كوردم پرسی دەربارەی سەرچاوەكانی بەدەستهێنانی زانیاری و هەواڵی سەبارەت بە نەوتی كوردستان، لەوەڵامدا گوتی: (رۆیتەرز) و (فاینانشاڵ تایمز) سەرچاوەكانمن.\nلێرەدا دەبێ بپرسین ئەی ئەو رۆژنامەنووسانەی كە تەنیا كوردی دەزانن یان هاووڵاتیانی كوردستان چ سەرچاوەیەكیان هەیە بۆ بەدەستهێنانی زانیاری لەسەر نەوتی كوردستان! زۆربەی بڵاوكراوەو دۆكیۆمێنتەكانی ئەو وەزارەتە بە زمانی ئینگلیزین.\nبەهۆی ئەو بێ ئاگاییەش هەندێجار چەند راپۆرت دەربارەی بازاڕی رەش، قاچاخچێتی و دزینی نەوت لەنێو راگەیاندنی كوردیدا بڵاودەكرێنەوە، بەبێ بوونی بنەمای زانستی بۆ زانینی راستی ئەو چیرۆكانە. لێرەدا وەزارەت مافی رەخنەی نییە چونكە جگە لە چەند جارێك كە وەزیر چاوپێكەوتنی داوەتە رۆژنامە نێوخۆییەكان، زۆر كەم كەس لە وەزارەت قسەی بۆ راگەیاندنی كوردی كردووە.\nئێستاكە، وەزارەت كاری خۆی دەكات، هاووڵاتیانیش هیچ ئاگادارنین لەوەی چی بەسەر نەوتەكەیان دێت.\nچاودێرێك كە دەیەوێ لە پیشەسازی نەوت لە كوردستان زیاتر تێبگات، گوتی ” پێدەچێ وەزارەتەكە بەوەفا بێت بەرامبەر بە كۆمپانیا نێودەوڵەتییەكان و لەدەرئەنجامیشدا هەموو ئەو زانیاریانەیان بۆ دابیندەكات كە پێویستیانە، كەچی خاوەنی نەوتەكە كە خەڵكی كوردستانە، هیچ زانیارییەكیان نییە”.\nلە كارەكانی وەزارەتدا، دوو شت دیار نییە و زۆریش پێویستە هەبن: تێكەڵاوكردن وپەیوەندیكردن بە خەڵك و زیاتر شەفافبوون. ئەمەش تەنها بە بەخشینی زانیاری و ئاگاداركردنەوەی میدیا دەبێت لە كاری وەزارەت.\nبەم شێوەیەی ئێستا و بەهۆی ئەو دوورییەی نێوان وەزارەت و هاووڵاتی: سێ روانگەی جیاواز دروستبووە: یەكەم: وەزارەت كارێكی نایاسایی دەكات بۆیە دەیەوێ بیشارێتەوە. دووەم: ناتوانێت ئەو كارە بەڕێوەببات. سێیەم: هیچ گرنگی بە هاووڵاتیان نادەات و هیچ باكی پێیان نییە.\nئەركی وەزارەتە كە ئەو روانگانە بگۆڕێت! لەبەرئەوەی هەركام لەو سێ روانگەیە راست بێت دەبێتە هۆی گۆڕینی بنەڕەتی وەزارەتەكە!\nئەوانەی بیر لە گۆڕینی رژێم دەكەنەوە لە عێراق دەتوانن زۆر پەلە نەكەن. رژێمەكە بەدەستی خۆی خەریكە گۆڕ بۆ خۆی هەڵدەكەنێت. بەو هەڵسوكەوتەی ئێستا دەیكات ، تەنیا بەرەو دووركەوتنەوەی زیاتر لەخەڵك ملدەنێ و دەسەڵاتێكی مۆدە بەسەرچوو دروستدەكات.\nئەوەی جێگەی نیگەرانییە، ئەوەیە كە هەر هەوڵێك كە حكومەتی عێراق دەیدات بۆ ئەوەی ببێتە بەشێك لە جیهانی مۆدێرن، بەوەی یاساییەك دابنێن و سنوورێك دیاری بكەن، ئەوان هەنگاوێك بەرەو پاشەوە دەنێن و خۆیان لە سەردەمی نوێ دوورتر دەخەنەوە.\nهۆكاری سەرەكی ئەوەش، شێوازی بیركردنەوەی ئەو كەسانەیە كە لەسەر دسەڵاتن و هەروەها ئەو هەوڵانەی دەیدەن بۆ دانانی یاساكان بۆ ئەوانەی كە تەنانەت گاڵتەیان پێدەكەن كاتێك باس لە شێوازی حوكمڕانی و بیركردنەوەیان دەكەن.\nنموونەیەكی زیندوو، ئەو یاسایە بوو كە بە ناوی یاسای پاراستنی رۆژنامەنووسان دانرا، كە چەند مانگێك لەمەوبەر لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەندكرا، كە لەلایەن كەسانێكەوە داڕێژرا و پەسەندكرا كە هیچ زانیارییەكیان لەبارەی رۆژنامەنووسییەوە نییە. پاش ماوەیەكی كەمیش كاریگەرییەكانی ئەم یاساییە دەبینین لەسەر میدیای ئازاد لە عێراق، لەباربردنی هەموو هەلێك بۆ دروستبوونی میدیایەكی چالاك و زیندوو بەهۆی ئەو یاسایەوە.\nكارەساتێكی دیكە بە رێگەوەیە كە عێراق، یان هیچ نەبێت حكومەتەكەی، دەكاتە كۆریای باكوور. “یاسای تاوانەكانی زانیاری”. كە پڕۆژە یاساكەی لەلایەن ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراقەوە پەسەندكراوە.\nرێكخراوی Article19، كە داكۆكیكی لە ئازادی رادەربڕین دەكات ، لە رەشنووسی یاساكە وردبووەتەوەو لێیكۆڵیوەتەوە، دەڵێ چەندین كەموكورتی لەو یاسایەدا هەیە بە بەراوردكردن لەگەڵ یاسا و بنەماكانی مافی مرۆڤ.\nرێكخراوی Article19 دەڵێ رەشنووسەكە لە بنەڕەتەوە كەموكورتی تێدایە لەبارەی ئازادی رادەربڕین: ئەگەر پەسەند بكرێت بەشێوەیەكی فراوان زیان لە ئازادی رادەربڕین دەدات، هەروەها زیان بە مافی بەدەستهێنانی زانیارییەكانیش دەگەیێنێت. هەروەها پێشنیازیكردووە پەرلەمانی عێراق رەتیبكاتەوە.\nپڕۆژە یاسا پێشنیازكراوەكە، ترسی سەركردایەتی عێراق و ئەوانەی كە یاساكەیان نووسیووەتەوە لە “شۆڕشی زانیاری” دەردەخات. لەوێدا تەنها باس لە چەندین دەرئەنجامی نێگەتیڤی تەكنەلۆژیای زانیارییەكان كراوە، بەبێ ئەوەی بەهیچ شێوەیەك باس لە رۆڵە پۆزەتیڤەكانی لە كۆمەڵگەی ئەمڕۆدا بكەن. ئاماژە بەوەش ناكات كە چۆن شۆڕشی زانیاری بنەماكانی مافی مرۆڤ پێشدەخات.\nئەو پڕۆژەیە نەك تەنیا زیان لە مافی ئازادی رادەربڕین دەدات و دەستگەیشتن بە زانیارییەكان سنووردار دەكات، هەروەها زیان بە چەندەها هەلی كاركردن و وەبەرهێنانیش دەگەیێنێ. دەبێ كۆمپانیاكانی مۆبایل، كڕیارەكانیان ئاگاداربكەنەوە كە ئەگەر ئەو یاسایە پەسەندكرا و ئەگەر هەر كارێك دژی مادەكانی ئەو یاسایە بكەن، ئەوا دووچاری سزای زیندانیكردن دەبنەوە. هەموو مادەیەك چەندین بابەتی تێكەڵ و هەڵەی تێدایە، كە هەندێكی لەسەر بنەمای دادپەروەری نییە بۆ سنوورداركردنی ئازادی رادەربڕین یانیش زۆر گشتگیرە.\nهەندێك لە ماددە و بڕگەكانی گاڵتەئامێزن. یەكێك لە ماددەكانی پڕۆژە یاساكە، بەكارهێنانی كۆمپیوتەر قەدەخە دەكات “ئەگەر ببێتە هۆی زیانگەیاندن بە سەربەخۆیی و یەكگرتوویی وڵات یانیش زیان بە بەرژەوەندی ئابووری، سیاسی، كۆمەڵایەتی، سەربازی و ئاسایشی وڵات بگەیێنێت”! ئەمەش ئەو هێزە دەبەخشێتە دەسەڵاتداران كە سانسۆر بخەنە سەر هەر بڵاوكردنەوەیەكی ئەلیكترۆنی كە پێیوابێ، دەبێ سانسۆر بكرێت. حكومەتی ئەوكاتەش دەتوانێ بەپێی یاسا دەسەڵاتی ئەوەی هەبێت كە یاسای ئەخلاقی خۆی بەسەر هەموو خەڵكی عێراقیدا بسەپێنێت.\nماددەیەكی دیكە، سزای تووندی دارایی بەسەر ئەوانەدا دەسەپێنێ كە ” پێشێلكاری دەكەن لەبەرامبەر بەها و پرەنسیپە ئایینی و ئەخلاقی و خێزانی و كۆمەڵایەتییەكان، لەرێگەی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و كۆمپیوتەرەوە”.\nكە یاساكە پەسەند دەكرێت، هەر كاتێك تۆمەتباركرای بە پێشێلكردنی ماددەیەكی یاساكە، ئەوا رەنگە حوكمی زیندانی هەتا هەتایت بەسەردا بسەپێنرێت.\nبەمانایەكی دیكە، ئەگەر یاساكە پەسەندكرا، بەعسییەكان و ئەوانەی دەیانەوێت رژێمەكە بگۆڕن، دەبێ تۆزێك دان بەخۆیاندا بگرن تاوەكو كۆمەڵگەی ئینتەرنێتی ژێرزەمینی بەشێوەیەكی ئۆتۆماتیكی دوور لە كۆنتڕۆڵكردنی دەسەڵاتداران دروستدەكرێت، ئەوكات دەتوانرێ دەستبكرێت بە رێكخستنی راستەقینە بۆ گۆڕینی رژێمی مەلا و ژەنەڕاڵەكانی شەڕ.


ئاکۆ برایم : پەرلەمانتاران نیوە مووچە بەشیان ناکات . – WTARIKURD\nئاکۆ برایم : پەرلەمانتاران نیوە مووچە بەشیان ناکات .\nئەندامانى پەرلەمان سڵاو\nسەرەتا ئەوەتان بیر دێنمەوە تا بزانن ، ماوەى چەندین مانگ نە پەرلەمانمان هەبوو ، نەکۆبونەوەشتان کرد ، کەچى هیچ بۆشاییەک لەژیانماندا دروست نەبوو ، ئیشو کارى حکومەت و دەزگاکانى زۆر ئاسایى و بێ کێشە بەڕیوە دەچوون ، بەڵام سێ رۆژ برادەرانى ژینگە پارێز نەهاتن بۆ کۆڵانەکەمان ، هەستمان بەزەرورى و گرنگى و بایەخیان کرد ، کە غیابى ئەوان چەندە کاریگەرە ، گەر رۆژێک لەکار و ئەرکیان دواکەون یان ئامادە نەبن چیمان بەسەر دێت ؟!\nشتێکى بەڵگە نەویستە ، هەمو کەسێک لەبرى ئەو کارو بەرهەم و پرۆژەیەى کە پێشکەشى دەکات و دەیبەخشێت ، بڕێک پارە یان مووچەیەک وەردەگرێت ، بەڵام دەکرێت بپرسم و بڵێم ئایا ئێوە ئەو موچەیە لەبرى چى وەردەگرن ؟ چ کارو پرۆژە و ئینجازێکتان بۆ کورد میللەتەکەى هەبووە ؟ جگەلە دەست بەرزرکردنەوە ، کەمن لاى خۆم حسابمکردوە ، کوللى دەست هەڵبڕینیێکتان ئەویش بۆ یاساى قەدەغەکردنى جگێرە یان خەتەنەکردنى مێینە یان شتەگەلى لەو چەشنە ، نزیکەى چەند ملیۆن دۆلار لەسەر ئێمە دەکەوێت و ، ،رۆژانەى هەر کەسێکتان لانى کەم لە 200 هەزار بەرەو ژوورترە ، ! ئەوەتانێ بۆخۆتان باش دەبینن و هەستى پێدەکەن ، لەقەیرانەوە باز دەدەینە سەر قەیرانێکى دیکە ، ئێوەش ئاگااتان لەمەحموى بێ زەوا نى یە ، ئادەى بەڕێزان کوا پرۆژە ورێگا چارە و چارەسەرى بەپەلە ؟ کوا چیتان بۆکردین ؟؟ جگەلەگرانکردنى بەنزین وسنوردارکردنى خۆپشاندان و زیادکردنى کۆت و بەند و قەیران بەرهەمتان چى بووە ؟ گەر پەرلەمانتارى وابێت و تەنها هەرلەبیر و خەمى گیرفان و موچەدا بن ، ئەوا هەموو پێمان خۆشە ئەو شەرەفەش بەئێمە بدرێت و ، ئێمەش چەند ساڵێک لەناز ونیعمەتدا بین و پاشەرۆژیش بە موچەیەکى باش خانە نشین بکرێین .\nبەڕێزان .. زۆرى بەسەردا نەرۆیشتوە هەمووى چەند مانگێکە بانگەشەى هەڵبژاردن کۆتایى هاتووە ، بیرتان ماوە چیتان دەوت ؟ چۆن لەبیرى کەسانى هەژار و کەمدەست و مەزڵومدا بوون ؟ چەن بەڵێن و قسەى باق و بریق و خەیاڵیتان پێدەوتین ؟ کە گوایە بچنە ئەو شوێنە ، کوردستان دەکەنە شامى شەریف وعەدالەتى عەیارە بیست و چوارمان بۆ دەکەنە دیارى تەواو کەیف خۆش و خەنیمان دەکەن ؟!\nباشە بەڕیزان من دەزانم بەشى زۆرتان پێشتر فەرمانبەر بوون ، مەعلومیشە کە فەرمانبەران موچەکەیان چەندە ؟ ئەى بۆ ئەو سا بەشى دەکردن ، بۆ ئێستا پێى ناقایلن و بەشتان ناکات ؟ یان مەسەلەکە زۆرى یە و رۆن رژاوە ونازانن چى لێبکەن ؟ ئەى باشە نەنکى من چى بڵێت ؟ دادوسکاڵا لاى کێ بکات کە بە 3 مانگ جارێک موچەیەکى بێوەژنانە وەردەگرێت و ، رەشە خێزانێکى پێ رایى دەکات و، شوکر و حەمدو سەناش دەکات؟ بەخوا خێر و خێرات و سەرفترە وشتیشى لێدەدات .\nببرتان نەچێت و بزانن … جەنابتان کەچوونەتە ئەو شوێنە بە دەنگى ئێمەى هەژاران و برسیەکانى وڵات ئەو پۆستەتان وەرگرتوە ، خۆلەیادتانە لەشاشەى تیڤیەکانەوە بۆ ئەوەى سۆزو رەحمان بجوڵێت و دەنگتان پێبدەین ، خۆتان بەکوڕى هەژار و نەدار رۆڵەى گەڕەگە میللیەکان ئەناساند ، پێتان ئەوتین بۆیە ئەچینە پەرلەمان تا لەپێناوى سەندنەوەى ماف و داواکاریەکانتان پەنجە بەچاوى زالًماندا بکەن و ، شەڕى گفتوگۆو دیالۆکتان بۆ ئەکەین لە میحنەت و نەدارى و بەشمەینەتى قوتارتان ئەکەین ، یان بەشێکتان ئەتان وت : ئەگەر دەربچین نیوەى موچەکەمان بۆ خزمەتى هەژارو نەخۆشان تەرخان دەکەین . شوکر ئەوە خواکردى ئەمجارەش بەهۆى ساویلکەیى و نەفامى و خۆشباوەڕى ئێمەوە چوونە ئەو شوێنە ، لەبرى ئەوەى ئاگاتان لە گیرفانى خاڵى وسکى برسى و نەخۆشیەکانمان بێت ، سنوقى کۆمەک و هاوکارى و پرۆژەى خێرخوازى بکەنەوە، ئەو جوملەیە فڕێ دەدەن ، ( پەرلەمانتاران دەڵێن نیوە مووچە بەشمان ناکات ) کەمن بەخویندنەوەى تەواو تەواو پەست و نیگەران بووم . بەتایبەت بۆ ئەم کات و قەیران و بارگرژى یە ، من وەهام دانابوو کە سەرجەمتان هەڵوێستێکى نەمر وبەرز و مێژوویى تۆماردەکەن ، بەتێکراى دەنگ بڕیار دەدەن تەواوى مووچە و نەسریەى ئەم مانگەتان بکەنە دیارى بۆ پێشمەرگە و خانەوادەى ، کەچى نەک هەر ئەوەتان نەکرد ، بگرە ئێمەشتان نیگەران کرد ، ئێمەیەک بەسێ مانگ جارێک چاوەڕوانى موچەیەکى چەند سەد هەزارین ، کەنازانین بیدەین بە کرێ ، بە مەسرەفى جەژن ، بەئاو و کارەبا ، بەبەنزین ، بە گرانى ناوبازاڕ بەچى ؟\nخەجاڵەتین وئێمەتان نیگەران کرد ، بەراستى مەحجوبتان کردین ، ئێستا هەست دەکەم کە ئەو دەنگەى بەئێوەمان داوە ، بەزایە رۆیشتۆوە ، ئێستا دەزانم کە سیاسەت و ئۆپۆزسیۆن و کوردایەتى هەمووى بۆ بەرژەوەندى تایبەت ولەخشتە بردنى هەژاران وچەوساوەکانە .. بەهەرحاڵ تازە ئەمجارەش وەکو جارەکانى دیکە گورگان خواردو بوین ، ئەمجارەش بوینە پەیژەو بەردەباز بەسەرماندا سەرکەوتن وگەیشتنە فیردەوسى پەرلەمان و ، دەستێکى تەڕتان بەهینماندا هێنا ، پیرۆزتان بێ بەهۆى نەفامى وهەرزەى و گەمژەیى ئێمەوە بیخۆن و نۆشى گیانتان بێت ، ئێمەلەسەر ترسنۆکى وبێ هەڵوێستى و ورتە نەکردن راهاتوین ، ئێمە بوینەتە کۆیلەى حزب و ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات ، وەک هین لێمان دەخوڕن و ناوێرین زار هەڵبێنین ، هیچم نى یەو ناوێرم هیچ بڵێم ئەوەندە نەبێت ، ئەگەر جارێکى دیکە خۆم و یان بنەماڵەم بەشدارى هەر هەڵبژاردێنک بکەم ، ئەوا زۆر زۆر زۆر…… م . ئەوپەنجەیەشى کە مۆریدەکەم دەیبڕمەو ، ئەو زمانەشى کە بەچاک و باش ناوى هەریەکەتان بێنێت دەیقرتێنم ، گەر مناڵەکەشم کە هیچ نازانێت جگە لەراوەشاندنى پەڕوۆى ئاڵو والا ،ئەویش بەلائیرادى و رەفتار و ئاکارى مناڵانە بانگەشە بۆ هەر قەوارە ولایەنێک بکات ،سەرى لەبنا ئەبڕم . کام رێکخراوى پارێزەرى مناڵانیشە بوێرە با ورتە بکات و ئەوەم لێ مەنع بکات .. وەلڵاهى بە بیلاهى ، ئەگەر وام نەکرد من زادەى بەریەک کەوتنێکى ناشەرعى و زۆڵم .\nشکۆ عومەر کاکەڕەش : دەوڵەتى سەربەخۆى کوردى لە نیوان پرۆژە و موهاتەراتدا .\nدکتۆر کەمال میراودەلی : کێشەکە مالکی نییەو شەخسیی نییە .


بازاڕی جلی کوردی لە سلێمانی گەرم دەبێت | ROJnews\nپێنجشەممە, 20 فبر 2020 - 07:54\nئەگەر بۆ جارێکیش ڕێت بکەوێتە بازاڕی جلی کوردی لە شاری سلێمانی، بۆ هەمیشە لە یادەوەریتدا دەمێنێتەوە، بەجۆرێک ڕازێنراوەتەوە کە یەکسەر شەیدای جلوبەرگی کوردی دەبیت، بۆ ئەمساڵیش جلە نەخشدارەکان خواستی زۆریان لەسەرە.\nخۆشبوونی کەشوهەواو شکانی شەپۆلی سەرماو بەفری چەند ڕۆژی ڕابردوو، تاڕادەیەک جموجۆڵ و قەرەباڵخی زیاتری بە بازاڕ بەخشیوە، بەتایبەت بازاڕی جلوبەرگی کوردی کە ئێستا جمەی دێت لە کڕیارانی ژن و پیاو، کە خۆیان بۆ وەرزی بەهارو نەورۆز ئامادە دەکەن.\nهەمووان دەیانەوێت جلە کوردییەکانیان هەرچی زووترە لەلای بەرگ دوورەکان تەواوبێت، بەخت یاوەری ئەو کەسانەیە کە پێش هاتنی نەورۆز دوورینی جلە کوردییەکەیان تەواو دەبێت، لەگەڵ ئەوەشدا کاری بەرگدوورەکان تا دێت لەم وەرزەدا قورستر دەبێت.\nفشاری کڕیارەکان و زیادبوونی خواستی جۆراوجۆر لە دوورینی جلوبەرگەکان، کێشەیەکی بەردەوامی جل دوورەکانە، بۆ ئەمساڵیش مۆدێلی جلی دێرین و سادە خواستی زۆری لەسەرەو ئەو قوماشانە زیاتر برەویان هەیە کە چنین و نەخشی دەستکردیان لەسەرە.\nساڵ بەساڵ دوورینی جلی کوردی گۆڕانکاری بەسەردا دێت، بە تایبەت جلوبەرگی ژنان و تاڕادەیەک قورستر دەبێت، لە سلێمانیش بۆ ئەمساڵ بە تەنها جل دوورەکان جلەکان نادوورن، بەڵکو کاری ئەو خانمە دەستڕەنگینانەش تێکەڵ بە ئیشەکە دەبێت کە لە ماڵەوە کاری چنین دەکەن و نەخشەکان لەسەر قوماشەکان دەنەخشێنن.\nجیاواز لە ساڵانی ڕابردوو، فرۆشیارانی قوماشی کوردی و جل دوورەکانیش باس لەوە دەکەن، ئەمساڵ خواست لەسەر دوورینی کوردی پەتی و ستایلی کۆن خواستی زیاتری لەسەرە، بەشێکیان هۆکارەکەی بۆ ئەوە دەگەڕێننەوە کە خەڵکی نایانەوێت چیتر ئەو ڕەسەنایەتییەی کە بە شتە کلتوریەکانی ترەوە نەماوە، بە جلوبەرگی کوردیشەوە نەمێنێت و لەدەستی بدات.\nئومێد حەسەن، فرۆشیارێکی جلی کوردی ژنانە، باس لەوە دەکات زیاتر لە ساڵێک دەبێت ژنان حەزیان لە قوماشی پولەکەو چەند مۆدێلێکی دیکەیە کە لە ساڵانی هەشتاکاندا برەوی هەبووە، وتیشی سەدان ژنی دەستڕەنگین بەهۆی زۆربوونی خواست لەسەر چنین و نەخش لەسەر قوماشی جلی کوردی لە ماڵەکانیان ئیشیان دەستکەوتووە و داهاتێکی باشیان بەوبۆنەیەوە دەستدەکەوێت.\nکەریم حەسەن، فرۆشیاری خشڵ و مورو پێداویستی جلی کوردییە لە ناو بازاڕی شاری سلێمانی و دەڵێت، زۆربەی ژنان حەزیان بە جلوبەرگی ئاڵوواڵاو ڕازاوەیە، پێشیوایە خشڵ و مورو بە جلە کوردییەکانی جارانەوە هەبووە و بووەتە مۆرکی جلی کوردی.\nهێرش حەمید بەرگدرووری جلی ژنانەیەو ئاماژە بۆ ئەوە دەکات، ئەمساڵ زیاتر مۆدێلی سەڵتە و کراسی سەتەنە و ژنان زیاتر داوای دەکەن.\nدالیا جەمال، دانیشتووی سلێمانییە و بۆ کڕینی جلوبەرگی کوردی هاتبوویە بازاڕ، ئەو زیاتر ڕەخنەی لە دوورینی جلوبەرگی کوردی کورد گرت، کە چەند ساڵێکە هەرکەسە و بە جۆرێک دەدیدورێت، بەڵام خۆشحاڵە کە ئەمساڵ دەبیستێ مۆدێلی جلی کوردی سادە خواستی لەسەرە.\nبەکر محەمەد فرۆشیاری جلوبەرگی کوردی پیاوانە و دەڵێت، ئەو قوماشانەی کە هاوەردە دەکرێن، لە چین و هندستان و ئێرانەوە دێن، وتیشی، زیاتر پیاوان حەزیان لە ڕەنگە تۆخەکان هەیە، بەڵام بۆ ئەمساڵ ڕەنگی مارۆنی خواستێکی زۆری لەسەرە.\nحەمە ڕەئوف هەورامی جل دووری پیاوانە، ئاماژە بۆ ئەوە دەکات جلی کوردی پیاوان چەند جۆرێکی هەیە و شێوازەکانی دیاریکراون، بەڵام ئێستا خواست لەسەر شێوازی ستارخانی کەمبووەتەوە، چونکە دوورینی قورسە و تێچووی زۆرە.\nبەهۆی قەیرانی دارایی و شەڕی داعشەوە، لە چەند ساڵی ڕابردوودا، بازاڕی جلوبەرگی کوردی تاڕادەیەک کزبوو، ئەمساڵ دۆخی دارایی خەڵک کەمێک باشترە لە ڕابردوو، هەروەها مەترسی شەڕو دۆخی ئەمنیش کەمبووەتەوە، ئەوەش بە ئاشکرا بە بازاڕ و ڕووی خەڵکییەوە هەست پێدەکرێت.\nلە چۆمان فیلمی سینەمایی زەر نمایش کرا\nلە ناوەندی کلتوریی چۆمان فیلمی زەر نمایش کرا و چیرۆکی فیلمەکە سەرنجی ئامادەبووانی ڕاکێشا.\n15 ماي - 09:07


ئیبراهیم عەباس: دوا 24 کاتژمێری ژیانی عەبدولکەریم قاسم. – WTARIKURD\nدەوروبەری کاتژمێر 8 ی بەیانی رۆژی هەینی 8 ى شوباتی 1963، بەرامبەر 14ی رەمەزان، بە لەبەرچاو گرتنی ئەو رۆژە دەوامی فەرمی نەبوو، عەبدولکەریم قاسم ( 1914/09/21 – 1963/02/09) لە پشوودا بوو، رێگاکان چۆڵبوون و هاتووچۆیان کەم لەسەر بوو، عەبدوسەلام عارف و بەعسییەکان دەستیان دایە کودەتا دژ بە رژێمی قاسم.\nکاتژمێر هەشتی تەواو، عەبدول سەلام عارف گەیشتە کەتیبەی دەبابات لە ئەبو غرێب و پەیوەندی بە عەقید ئەحمەد حەسەن بەکر کرد، بەهەردووکیان سەرپەرشتی خالید مەکی هاشمیان کردو داوایان لێکرد بەرەو بەغدا برۆن.\nکاتێک گەیشتنە بارەگای رادیۆ، ئەفسەرەکانی بارەگاکەش هاوکاریان بوون بۆ کودەتاکە و دەستیان بەسەر کەلوپەلی ئیزگەی رادیۆکەدا گرت. هەرچەندە لە ئیزگەوە یەکەم بەیانی کودەتاچییەکان خوێندرایەوە و رایانگەیاند کە کۆتایی بە رژێمی قاسم هاتووە و ناوبراو لە بارەگای وەزارەتی بەرگری دەستگیرکراوە، بەڵام لەم کاتەدا زەعیم قاسم لە پشوودا بوو، کاتێکیش لەماڵ هاتەدەرەوە بۆ ئەوەی بەرەو وەزارەتی بەرگری بروا، بەهەزاران خەڵک رژانە شەقامەکان و بەهوتاف کێشان قاسمیان گەیاندە بارەگای وەزارەتی بەرگری، خەڵکەکە هاوریان دەکرد هیچ کەس سەرۆکیان نییە، زەعیم نەبێت.\nدوا نیوەرۆی رۆژی 9 ی شوبات، دوای شەرێکی یەک رۆژە لە نێوان عەبدولکەریم قاسم و بەعسییەکان، قاسم کە لە بارەگای وەزارەتی بەرگری بوو، لەرێگەی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە عەبدول سەلام عارف دەکات و ئەم گفتوگۆیەی لێدەکەوێتەوە.\nقاسم: عەبدول سەلام ئێوە سەرکەوتن، دەوری من کۆتایی هات، سوێند بەشەرفم، دەمەوێت لەبەرخاتری نەرژانی خوێنی زیاتر بچمە دەرەوەی عێراق.\nعەبدوسەلام وەڵامی دایەوە: بەخودا ئەی کەریم ئەمە لە دەسەڵاتی مندا نییە، بەڵکو لەدەستی برایانی سەرکردایەتی شۆرشە، ئەوان بریار دەدەن، نەک تاکە کەسێک.\nعەبدولکەریم وتی: بیرت دەخەمەوە ژیانت دەپارێزین، وە من هەرچی لەدەستم بێت دەیکەم بۆ بەرزبوونەوەی تۆ بە ئاراستەی خزمەتی وڵات\nعەبدول سەلام: ئەمە لەدەرەوەی ئەم پرس و بابەتەیە، خۆمان رادەست بکەم و دادگایت دەکەین.\nقاسم : مەرجەکانتان چین؟\nعەبدول سەلام: لە هۆڵی گەل وەرە دەرەوە و چەکەکەت رادەست بکە، هێماکانی سەرکردایەتی سەر کڵاو و جلوبەرگەکانت دابگرە.\nکاتژمێر 12:30 دوا نیوەرۆ قاسم و ئەو ئەفسەرانەی لەگەڵیدا بوون خۆیان رادەستکرد، عەبدوکەریم و تەها شێخ یان سواری دەبابەیەک کردن، قاسم جانبی و فازڵ مەهداویی و کەنعان خەلیل حەداد بە مدەرەعەیەک لەدوایانەوە رۆیشتن بەروە بینایەی رادیۆ.\nدوای گەیشتنی قاسم و ئەفسەرەکانی هاورێی بۆ بارەگای رادیۆ، لەنێوان قاسم و عەبدوسەلام عارف و ئەحمەد حەسەن بەکرو عەبدول غەنی راویی و عەلی ساڵح سەعدی ئەم گفتوگۆیە روویدا:\nعەبدول سەلام عارف، داوای لە قاسم کرد کە دەبێت بە قورئان سوێند بخوات، کە عەبدوسەلام عارف سەرکردەی راستەقینەی شۆرشی 14ی تەموزی 1958 بووە، بەڵام قاسم رەتی کردەوە. وەتومەتی خیانەتی گەورەی نیشتمانیان دایە پاڵ و تومەتباریان کرد کە حوکمی تاکە کەسی پیادە کردووە . قاسم داوای دادگایەکی دادپەروەرانەی کرد، بەڵام دادگایەکە 10 تا 15 دەقیقەی زیاتری نەکێشا، دادگای ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆرش بە سەرۆکایەتی عەبدول غەنی راوی بریاری گولە بارانکردنی قاسم و ئەفسەرە هاورێکانیان دا.\nپێش ئەوەی قاسم گولە باران بکرێت، ئامادەبوان داوایان لێکرد دوا داوای ژیانی بکات، قاسم تەنها داوای یەک پەرداخ ئاوی کرد، بەڵام گوێیان بە داواکەی نەداو رەتیان کردەوە پەرداخە ئاوەکەی پێ بدەن.\nلەم ساتەدا ئاگری فیشەکی رەشاشی عەبدول غەنیم راوی و مونعم حەمید عەلی، لە جەستەی قاسم و ئەفسەرەکانی هاورێ درا کە لەسەر کورسی دایانیشاندبوون. هەریەک لە فازڵ عەباس مەهداویی و ملازم کەنعان حەداد عەلی، بەربوونەوە سەر زەوی، بەڵام عەبدولکەریم قاسم و تەها شێخ ئەحمەد بە کورسییەکانیانەوە نووسان. دواتر بە کامیرەی سینەمایی وێنەیان گیراو لەسەر تەلەفزیۆن نیشانی خەڵک دران.\nبەم شێوەی حوکمی عەبدولکەریم قاسم دوای چوار ساڵ و شەش مانگ و پازدە رۆژ کۆتایی هات.\nراستە هەریەکە لە عەبدول سەلام عارف و ئەحمەد حەسەن بەکر لە قونانەغەکانی ژیانی سیاسیان، لە دەیەی شەستەکان و حەفتاکانی سەدەی رابردوو بوونە سەرۆک کۆماری عێراق، بەڵام نەک نەیانتوانی وەکو زەعیم عەبدولکریم قاسم خزمەت بە عێراق بکەن، بەڵکو لە سایەی ئەوان دکتاتۆریەتی سەدام حوسێن خوڵقا. کە نەک لە حوکمرانی 35 ساڵەی سەدام و بەعسییەکان هیچ نەما بەسەر عێراق و کوردستان نەهێندرێت، بەڵکو دوایی ئەو زەمەنە درێژە لە فەرمانرەوایان، ئەم وڵاتەیان تووشی ئەم گێژاوە کرد، هیچ گرەنتی نییە بە چەندان دەیەی تریش وڵاتی عێراق کە سەردەمێک بەغدا پێشەنگی داهێنانە گەوەرکانی مێژووی مرۆڤایەتی بوو، ببێتەوە وڵاتێک کە خەڵک بە ئارامی تێدا بژیت.


له‌شکری لوبنانی به‌ره‌و ناوچه‌کانی باشوری لوبنان به‌ڕێده‌که‌ون\nپانزده هه‌زار سه‌ربازی له‌شکری لوبنانی به درێژایی سنوری ئیسرائیل ڕه‌وانه‌ی ناوچه‌کانی باشوری لوبنان کراون. ئه‌مه‌ش بۆ یه‌که‌م جاره له ماوه‌ی 30 ساڵدا، له‌شکری لوبنانی بتوانێت کۆنترۆڵی سنوری خۆی بکات.\nله به‌ره‌به‌یانی ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌دا، نزیکه‌ی 100 که‌میونی له‌شکری لوبنانی به سه‌ر پردێکی سه‌ر ڕووباری لیتانی په‌ڕینه‌وه و به‌ره‌و باشور و سه‌ر سنوری ووڵات به‌ڕێکه‌وتن و ئاڵای لوبنان به سه‌ر که‌میونه‌کانیانه‌وه ده‌شه‌کایه‌وه.\nئه‌و پرده‌ی که له‌شکری لوبنانی به سه‌ردا تێپه‌ڕیوه به شێوه‌یه‌کی کاتی له ناوچه‌ی قاسمیه دانراوه تاوه‌کو جێگه‌ی ئه‌و پرده بگرێته‌وه که به هۆی هێرشه ئاسمانیه‌کانی له‌شکری ئیسرائیلیه‌وه وێران بوو‌ه.\nباوه‌ڕده‌کرێت، ئه‌م پرۆسه‌ی دابه‌شکردنی له‌شکری لوبنانی به ناوچه‌که‌دا 24 کاتژمێر بخایه‌نێت. وورده وورده‌ش، ژماره‌ی سه‌ربازه‌کان ده‌گه‌نه 15 هه‌زار، هه‌روه‌هاش 15 هه‌زار سه‌ربازی هێزی ئاشتیخوازی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانیش ڕه‌وانه‌ی ناوچه‌که ده‌کرێن و کاتێکی زۆر زیاترییان ده‌یه‌وێت تاوه‌کو بگه‌نه ناوچه‌که.\nبۆ ماوه‌ی 34 ڕۆژ، له‌شکری لوبنانی به دیار ئه‌و بۆمب و موشه‌کانه‌ی له‌شکری ئیسرائیلیه‌وه ڕاوه‌ستابوون که ناوچه‌کانی باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی ووڵاته‌که‌یان وێران کرد، هه‌روه‌هاش ناوچه‌کانی باشوری پایته‌ختی لوبنانی. به‌ڵام ئێستا له‌شکری لوبنانی ڕۆڵی خۆیان له ناوچه‌که ده‌بینن تاوه‌کو خاڵه‌کانی ئه‌و ڕێکه‌وتنامه ئاشتیه بپارێزن و نه‌ک له شه‌ڕدا بجه‌نگێن.\nتاوه‌کو ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش سه‌ربکه‌وێت، حكومه‌تی لوبنانی ده‌بێت ڕازی بێت به‌وه‌ی به چ شێوه‌یه‌ک مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ چه‌که‌کانی حیزب الله دا ده‌کات. وه‌زیری ڕاگه‌یاندنی لوبنانی گوتویه‌تی له‌شکری ته‌نها هێزی چه‌کداری ده‌بێت که له ناوچه‌ی باشوری لوبنان‌دا هه‌بێت، به‌ڵام ڕووبه‌ڕووی حیزب الله‌ش نابێته‌وه و هه‌وڵی بێ چه‌ک کردنیان نادات.\nووڵاتیه‌کی ناوچه‌که‌ش به ناوی حاتم باسم گوتویه‌تی " ئه‌مه له‌شکری خۆمانه، خه‌ڵکی خۆمانه، برا و دۆستی خۆمانه." هه‌روه‌ها گوتی خه‌ڵکی باشور پشتیوانیان لێ ده‌که‌ن، ئه‌گه‌ر هاتوو له‌شکر بێت و بنکه‌کانی خۆیان دابمه‌زرێنن ئه‌وا پێویستی به چه‌که‌کانی ئێمه نامێنێت.


ئۆن سان سوچی، ڕێبەری سیڤیلی لەکارلادراوی میانمار ڕووبەڕووی گوناهبارکردنی نوێ کراوەتەوە هاوکاتی درێژەپێدانی هەوڵی سەرکوتکارانەی توندی ئەنجومەنی لەشکریی وڵاتەکە.\nخانم سان سوچی، تەمەن 75 ساڵ و خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ، لەوەتای لە بەرەبەیانی ڕۆژی 1ی مانگی 2ی ڕابردووەوە کە دەستگیرکراوە پاش ئەوەی لەشکری میانمار حکومەتەکەی ڕوخاند و دەستی بەسەر دەسەڵاتدا گرت،تا ئێستا نەبینراوە.\nژەنەراڵەکان هەروادێ و میکانیزمی زیاتری دڕندانەی سەرکوتکردن بەکاردەهێنن وەک هەوڵێک بۆ هێورکردنەوەی ئەو شەپۆلی ناڕەزایەتییەی دژ بە فەرمانڕەوایەتی لەشکریی دروست بووە لە میانمار، هاوکاتی ئەوەی ئۆن سان سوچی، ڕووبەڕووی ژمارەیەک گوناهبارکردن کراوەتەوە کە دەشێت ببنە مایەی ئەوەی بۆ هەتاهەتایە نەتوانێت کاری ئۆفیس بکات.\nمین مین سۆی، پارێزەری خانم سان سوچی پاش دانیشتنەکەی ئەمڕۆ دووشەممەی دادگا لە پایتەختی وڵاتەکە بە پەیامنێرانی وتووە "ئۆن سان سوچی لەڕێی ڤیدیۆوە بەشداری دانیشتنەکەی دادگای کردووە و بەپێی بەندی 25ی یاسای کارەساتە سروشتییەکان جارێکی تریش گوناهبارکراوە."\nمەترسیدارترین گوناهبارکردنی ئۆن سان سوچی، ئەو گوناهبارکردنانەن کە دەچنە خانەی یاساکانی نهێنیە فەرمییەکانی میانمارەوە.\nپارێزەرەکەی دەڵێت سان سوچی لە ماڵەکەی خۆیدا دەستبەسەرە و پێدەچێت لە تەندروستییەکی باشدا بێت بەڵام نازانرێت ئەگەر ئاگاداری ئاڵۆزی و پشێویەکانی ئەم دوو مانگەی ڕابردووی میانماربێت.\nدەکرێت بگوترێت ڕۆژانە خۆپیشاندان دەکرێت وەک هەوڵێک بۆ ئازادکردنی سان سوچی و هەروەهاش بۆ گێڕانەوەی دیموکراسی بۆ وڵاتەکە، بەڵام هێزە ئاسایشییەکانی وڵاتەکە بە گوللەی پلاستیکی ، گوللەی ڕاستی و تەنانەت هەندێک جاریش بە هەنارۆک ڕووبەڕووی ئەم داوایانە بوونەتەوە.\nتا ئێستا زیاتر لە 700 خەڵکی سیڤیل کوژراون لە ماوەی ئەم 70 ڕۆژەی پاش کودەتا لەشکرییەکە، بەپێی ئەو ئامارانەی ڕێکخراوی چاودێری کۆمەک و یارمەتیدانی زیندانییە سیاسییەکان و دەشڵێت زیاتر لە 3000 کەسیش دەستگیرکراون.\nیەکێک لە خوێناویترین ڕۆژەکان، ڕۆژی هەینی ڕابردوو بوو کە زیاتر لە 80 خۆپیشاندەر کوژران بە دەستی هێزە ئاسایشییەکان لە شاری باگۆ لە باشوری میانمار.


شێوەی بزوێنەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nشێوەی بزوێنەر (بە ئینگلیزی: Engine configuration) شێوەی بزوێنەر باس لە بنچینەی ئیش کردنی بزوێنەرە سوتانە ناوەکیەکان دەکات کە دابەش کراون بۆ چەند پۆلێک.\n١ بزوێنەرەکانی پستن\n١.١ نەخشەی سلندەر\n١.١.١ بزوێنەری ھێڵی (راست)\n١.١.٢ بزوێنەری شێوە V\n١.١.٣ بزوێنەری شێوە تەخت\n١.١.٤ بزوێنەری شێوە U\n١.١.٥ بزوێنەری شێوە H\n١.١.٦ بزوێنەری شێوە W\n١.١.٧ بزوێنەری شێوە X\n١.١.٨ بزوێنەری شێوە بازنەیی\n٤ بزوێنەرە وانکلیەکان\n٥ بزوێنەرە گاز تۆرباینەکان\nبزوێنەری ھێڵی (راست)[دەستکاری]\nوە پێشی دەگوترێت بزوێنەری بە دوای یەک داھاتوو، ھەموو سلندەرەکان بە دوای یەک ریز کراون لەسەر یەک ھێڵی ئاسۆیی بەدرێژایی کرانکشەفت (crankshaft) بەبێ ھیچ چەمانەوەیەک، وەکاتێک ھەر لقێکی تر بۆ بزوێنەرەکە زیاد بێت کە وا بکات گۆشە دروست بێت ئەوا بزوێنەرەکە پێی دەگوترێت بزوێنەری لار\nشێوە ھێڵی-٢، دەناسرێ بە جووتە پارالێل\nشێوە ھێڵی -٣، دەناسرێ بە سیانە ھێڵی\nشێوە ھێڵی -٤، کە زۆربەی بزوێنەرە باوەکان ھەیانە\nشێوە ھێڵی -٥\nشێوە ھێڵی -٦\nشێوە ھێڵی -٨\nشێوە ھێڵی -١٠\nشێوە ھێڵی -١٢\nشێوە ھێڵی -١٤\nبزوێنەری شێوە V[دەستکاری]\nپێکھاتووە لە سلندەر لەسەر دوو ھێڵی جیاکراوە بە شێوەی (V) بە گۆشەیەک کە پلەیەکی دیاری کراو لە نێوانیان دا ھەیە بە درێژایی ھێڵی کرانکشەفت دانراون. جۆرەکانی بزوێنەری شێوە (V) پێکدێت لە:\nV2 ,زۆر جار پێی دەگوترێت جووتە (V)\nبزوێنەری شێوە تەخت[دەستکاری]\nوە دەناسرێت بە بزوێنەری ئاسۆیی پێچەوانە، کە ژمارەیەک سلندەری ھەیە کە ڕیزکراون بۆ دوو کۆمەڵە لە سلندەر کە لە ھەردوو کۆمەڵەکە بەستراون لەگەڵ یەک کرانکشەفت. جۆرەکانی بزوێنەری تەخت پێکدێت لە:\nدوو-تەختی، بەگشتی پێی دەڵێن جوتنە تەخت\nبزوێنەری شێوە U[دەستکاری]\nپێک دێت لە دوو بزوێنەری شێوە ھێڵی جیاکراو کە تەواو جیا کراونەتەوە لەگەڵ کرانکشەفت کە بەیەکەوە بەستراون بەھۆی گێر یان زنجیر، زۆربەی بزوێنەری شێوە (U) چوار دانە سلندەریان ھەیە (دوو بزوێنەری شێوە ھێڵی و دوو بزوێنەری کۆکراوە).\nبزوێنەری شێوە H[دەستکاری]\nلێکچووی بزوێنەری شێوە (U)ە، وە پێکھاتووە لە دوو جیاکەرەوەی بزوێنەری شێوە تەخت بەیەکەوە بەستراون بەھۆی گێر یان زنجیر. دەتوانرێ بەرھەم بھێنرێ لە ٤ تا ٢٤ سلندەر.\nبزوێنەری شێوە W[دەستکاری]\nئەم بزوێنەرە سلندەرەکانی بە شێوەی پیتی ئنگلیزی (W) ڕیزکراون. جۆرەکانی بزوێنەری شێوە (W): W3 , W8 , W12 , W16 , W18.\nبزوێنەری شێوە X[دەستکاری]\nبە شێوەیەکی بنچینەیی لە بەیەکەوە بەستنی دوو بزوێنەری شێوە (V) پێکدێت کە لەسەر کرانکشەفت بەستراون. ئەم بزوێنەرانە زیاتر لە فرۆکەکان بەکاردەھاتن لە جەنگی جیھانیی دووەم.\nبزوێنەری شێوە بازنەیی[دەستکاری]\nئەو بزوێنەرەیە کە خاوەنی یەک کرانکشەفتە کە لەگەڵ سلندەرەکان بە شێوەیەکی بازنەیی دەبەسترێت کە گۆشەیەکی دیاری کراو لە نێوانیاندا ھەیە، وە پێویستە ژمارەی سلندەرەکان تاک بێت لە ژمارە ٥ دەست پێ دەکات تا ژمارە ١٣ وە زۆریش بەکار دەھاتن لە فرۆکەکان.\nدەمەوانە ئەو بزوێنەرانەی کە چوار ھەنگاون دەرچەی پۆپێتیان ھەیە (دەرچەی پۆپێت(poppet valve) بەکاردێت بۆ کۆنترۆڵ کردنی گازەکان کە دەچنە ناو بزوێنەر) وە لە بزوێنەری فرۆکەکان دەرچەی سلیڤ (sleeve valve) ھەیە، دەرچەکان دەکەونە بلۆکی سلندەرەوە کە بە چەند شێوەیەکی جیاواز دەبەسترێ، ئەو دەرچانەی دەکەونە بلۆکی سلندەر لە تەنیشت سلندەرەوە دەبەسترێ وە ئەوانەی دەکەونە سەری سلندەر لە سەرەوە دەبەسترێ بەڵام لە بزوێنەرە پێشکەوتووەکان دیزاینی جیاوازی بۆ کراوە کە لەوانەیە ژمارەی دەرچەکان دوو، چوار یاخود پێنج دەرچە بێت بۆ ھەر سلندەر کە ژمارەی دەمەوانەکانی چوونە ناو زیاترن و جوتن بەڵام ژمارەی دەمەوانەکانی چوونەدەر تاکن.\nکامشەفت دەرچەکانی پۆپێت کۆنترۆڵ دەکرێت بەھۆی کامشافتەوە، وە کامشەفت دەخولێنێتەوە بەھۆی بەستنی بە کرانکشەفت بە نیوەی خێرایی کرانکشەفت. بەستنی کامشەفت بە کرانکشەفت دەکرێت بە ھۆی زنجیر، گێر یان قایشی دداندار بێت، وە شوێنی کامشەفت دەکەوێتە کرانک کەیسەوە یان دەکەوێتە سەری سلندەر، بەڵام ئەگەر بخرێتە کرانککەیسەوە ئەوا دەرچەکان دادەخرێن و دەکرێنەوە بەھۆی پوش رۆد و رۆک ئارمەکانەوە کە پێویستن بۆ ئیش پێکردنی دەرچەکان. بەشێوەیەکی سەرەکی بزوێنەری ئۆتۆمبێلە مۆدێرنەکان شوێنی کامشەفت دەکەوێتە سەری سلندەر کە لە سەرەوەی کامشەفت بەستراوە، لەوانەیە یەک کامشەفت لەسەری سلندەر ببەسترێ پێی دەگوترێت تاکە کامشەفتی بەستراو لەسەر سلندەر، وە دیزاینی دوو کامشەفتی بەستراو لەسەری سلندەر پێی دەگوترێت دوانە کامشەفتی بەستراو لەسەر سلندەر، تێبینی ئەوە بکە لە بزوێنەری شێوە (V) یەک کامشەفت لەسەر یەک لە دوو سەری سلندەرەکان بەستراوە پێی دەگوترێت تاکە کامشەفتی بەستراوە لەسەر سلندەر. وە بزوێنەری شێوە (V) دوو کامشەفت لەسەری سلندەر بەستراوە پێی دەگوترێت دوانە کامشەفتی بەستراوە لەسەر سلندەر. دیزاینی چوار دەمەوانە بۆ ھەر سلندەرێک بەگشتی دوو دەمەوانە بۆ ھاتنە ژوورەوەی ھەوایە و دوانی تری بۆ چوونە دەرەوەی ھەوایە، کە دوو کامشەفتی پێویست دەبێت بۆ ھەر سلندەرێک. زۆر لە بزوێنەرە گەورەکان (وەکو بزوێنەری دەریاریی) دەتوانن ھەر یەک لە کامشەفت و پەرەی زیاتریان ھەبێت تا توانا بدات بە بزوێنەرەکە بۆ رۆیشتن لەسەر یەک ئاراستە. سەرەرای ئەوەش، دەستکاریکردنی دیکەی دەمەوانەکان دەتوانرێت بە کار بھێنرێ بۆ وەستاندنی بزوێنەر.\nبزوێنەرە وانکلیەکان (کە پێشیان دەگوترێ 'بزوێنەری خولاوە') ئەم بزوێنەرانە پۆلێن دەکرێن لەسەر ھەبوونی ژمارەی پەروانەی خولاوە زۆربەی بزوێنەرە وانکلیەکان لە دوو پەروانەی خولاوە پێکدێن، ئەگەرچی لە یەک یان لە سێ یاخود تەنانەت لە چوار پەروانەی خولاوە ھاتونە بەرھەم. وە یەکێکی تر لە پۆڵێنکردنی بزوێنەرە وانکلیەکان بە ھەبوونی سیستەمی چوونە ژووری ھەوا بۆ ناو بزوێنەرەکە نموونە: (naturally aspirated، تۆربۆچارج)زۆربەی بزوێنەرە وانکلیەکان ئیش بە بەنزین دەکەن. ئەگەرچی سەرەتا دیزڵ تێیدا بەکار دەھات.\nبزوێنەرە گاز تۆرباینەکان[دەستکاری]\nبزوێنەرە گاز تۆرباینەکان بەزۆری بەکاردێت لە فرۆکەکان، بەگشتی جیادەکرێنەوە بۆ چەند بەشێک لەوانە:\nتۆربۆجێت، گازەکان دەگوازرێنەوە بەناو نۆزڵ.\nتۆربۆفان، گازەکان دەگوازرێنەوە بە ھۆی پانکەی جۆگەدار.\nتۆربۆپرۆپ، گازەکان دەگوازرێنەوە بەھۆی پانکەی بێ جۆگەوە، بەگشتی بە پلەیەکی جیاواز.\nتۆربۆشەفت، گاز تۆرباینەکان کاردەکەنە بۆ بەرھەمھێنانی تۆرکی میکانیکی لەجیاتی پاڵھێز.\n^ "Camshaft Basics". www.oregoncamshaft.com. لە ڕێکەوتی 2016-02-05 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "OHV, OHC, SOHC and DOHC (twin cam) engine - Automotive illustrated glossary". Samarins.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی 2016-02-05 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "How Car Engines Work". HowStuffWorks. لە ڕێکەوتی 2016-02-05 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Cam Follower Bearings On Emerson Bearing". products.emersonbearing.com. لە ڕێکەوتی 2016-02-05 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Technically Interesting: Dr. Wankel's Quad-Rotor Mercedes SL". www.bringatrailer.com. 21 March 2018. لە ڕێکەوتی ٣١ی ئابی ٢٠١٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "How a Four-Rotor Wankel Engine Works". www.roadandtrack.com. 23 November 2016. لە ڕێکەوتی ٣١ی ئابی ٢٠١٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=شێوەی_بزوێنەر&oldid=703374»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٥٢ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.