ئەیاد عەلاوی هۆشداری لە سەرهەڵدانەوەی تیرۆر دەدات\nئەیاد عەللاوی سەرۆكی ئیئتیلافی نیشتمانیی عێراقی\nسەرۆكی ئیئتیلافی نیشتمانیی عیراقی داوای لێكۆڵینەوە لە هەرەسهێنانی سوپای عێراق و داگیركردنی شاری مووسڵ لەلایەن چەكدارانی رێكخراوی تیرۆریستی داعش لە ساڵی 2014 دەكات و، هۆشدارییش دەدات لە دووبارە سەرهەڵدانەوەی تیرۆر لە عیراقدا.\nلەوبارەیەوە رۆژی سێشەممە 11-6-2019، ئەیاد عەللاوی، سەرۆكی ئیئتیلافی نیشتمانیی عێراقی لە هەژماری تایبەتیی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی تویتەر هۆشداریی داوەو رایگەیاندووە، بەداخەوە تائێستا هۆكارەكانی سەرهەڵدانەوەی تیرۆر وەكو خۆیان ماون.\nئەیاد عەللاوی لەو تویتەیدا داوا دەكات لێكۆڵینەوە لە هۆكارەكانی كەوتنی مووسڵ لە ساڵی 2014 بكرێت و نەخشەرێگایەكی ”عێراقیی تەواو“ بەبێ پشتگوێخستنی هیچ پێكهاتەیەك، بۆ قۆناغی داهاتوو و رێگریكردن لەسەرهەڵدانەوەی تیرۆر، ئامادە بكرێت.\nلەمانگی 6ی 2014، نزیكەی دوو هەزار چەكداری رێكخراوی تیرۆریستی داعش هێرشیان كردەسەر شاری مووسڵ و لەماوەی چەند رۆژێكدا، هەرەسیان بەسوپای عێراق هێنا و زۆربەی ناوچەكانی پارێزگاكانی نەینەوا، دیالە، سەڵاحەدین و ئەنباریان داگیركرد.\n35 ئه‌ندامى داعش له پارێزگایه‌كى باكورى عیراق ده‌ستگیركران\nعیراق رەتیدەكاتەوە پەیوەندی بە هاوپەیمانی نێودەوڵەتییەوە بكات


لە رۆژی جیهانیی زمانی دایکدا کوردانی باكووری کوردستان داوا دەكەن بە زمانی خۆیان بخوێنن\n"لە دەستووری توركیادا لە توركی زیاتر هیچ زمانێكی تر فەرمی نییە"\nکارزان گلی 21/02/2021 - 11:14 ڕاپۆرت\nبەپێی دەستووری توركیا، لە زمانی توركی زیاتر هیچ زمانێكی تر لە توركیا فەرمی نییە، لەناو پەرلەمانیش لە زمانی توركی زیاتر هیچ زمانێكی تر قسەی پێ ناكرێت.\nکوردانی باكووری کوردستان داوا دەكەن زمانی كوردیش لە پاڵ زمانی توركی بە فەرمی بناسرێت. تەواوی ئەندام پەرلەمانەكانی هەدەپەش داوا دەكەن کە زمانی كوردی بەفەرمی بناسرێت.\nلە ڕۆژی جیهانیی زمانی دایکدا، كە هەموو ساڵێك لە ٢١ی٢. ئەو یادە دەكرێتەوە، كوردانی باكووری کوردستان نیگەرانن لەوەی تاكوو ئێستا زمانی كوردی بەفەرمی نەناسراوە.\nپێشتر چەندین هەوڵ دراوە تا زمانی كوردی بەفەرمی بناسرێت، ئەوانەی هەوڵیان بۆی داوە کەسانێکی وەک (ئیسماعیل بێشكچی، زیا تاریق ئاكنجی، مووسا عەنتەر و كەمال بوركای)، بەڵام حكوومەتی توركیا وەڵامی نەداونەتەوە.\nزۆر جار بەرپرسانی توركیا دووپاتیان كردووەتەوە، ئەگەر زمانی كوردی لە پاڵ توركی بەفەرمی بناسرێت، ئەوكات كوردەكان جیا دەبنەوە و كێشەی گەورە لە توركیا دێتە ئاراوە، بەڵام ئاڵتان تان، پەرلەمانتاری پێشووی هەدەپە لە دیمانەیەكدا لەگەڵ تەلەفزیۆنی (خەبەر تورك)، دەڵێت، تاكەی زمانی كوردی بەفەرمی ناناسێنن، تەنانەت لە ئەفغانستان سێ زمان زمانی فەرمیی دەوڵەتن، لە عێراق دوو زمان و دەیان نموونەی تر هەن.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان، سەركۆماری توركیا، لە ٢٠٠٨دا لە هەنگاوێكی گەورەدا، تەلەفزیۆنی TRTی بە زمانی كوردی كردەوە،كە تەلەفزیۆنێكی فەرمی دەوڵەتە، ئاماژەی بەوە دا وەكوو رێزگرتنێك لە زمانی كوردی ئەو هەنگاوەی ناوە.\nبەڵام كەسایەتییە سیاسییەكان و چەند رۆژنامووسێك لە توركیا، داوا دەكەن زمانی كوردی هاوشانی تورکی ببێتە زمانی فەرمیی دەوڵەت، تا كوردیش بتوانن بە زمانی دایك بخوێنن.\nبێشكچی لە نووسینێكدا داوا لە حكوومەتی توركیا دەكات، رێگە بدەن كوردەكان بە زمانی خۆیان بخوێنن، چونكە گوناحە میللەتێك ٢٠ ملیۆن بن لە توركیا، ناچاریان بكەین بە توركی مارشی نەتەوەیی توركیا بڵێنەوە و بە توركیش بخوێنن.\nمووسا عەنتەر، نووسەری گەورەی كورد، لە ساڵانی حەفتایەكاندا، شیعرێكی بە زمانی كوردی بڵاو كردەوە، لەسەر ئەو شیعرە راپێچی دادگا كرا و گوتیان، چۆن دەبێت شیعر بە كوردی بنووسیت، ئەی نازانیت زمانی كوردی قەدەغەیە؟\nكاتێك عەنتەر لەگەڵ دادوەردا رووبەڕووی یەكتری بوونەوە، دادوەرەکە پێی دەڵێت، تۆ بۆچی شیعر بە كوردی دەنووسیت؟ كورد كەی زمانی هەیە، بە هەموو زمانەكەیەوە ٣٠ وشەی هەیە.\nعەنتەر لە وەڵامدا پێی دەڵێت: "تۆ چۆن دەتوانێت بە میللەتێكی گەورەی وەكو كورد بڵێیت زمانەكەتان تەنیا ٣٠ وشەیە، لە كاتێكدا تەنیا جۆرەكانی خواردنی مریشك ٣٠ جۆرە".\nئەم گوتەیەی عەنتەر بە یەكێك لە وتە هەرە بەناوبانگەكانی دادەنرێت لە توركیا، كوردەكان بەردەوام بە بیر توركی دەهێننەوە، كە زمانی كوردی هیچی لە توركی كەمتر نییە گەر زیاتر نەبێت.\nلە لایەكی ترەوە، تەواوی پەرلەمانتارانی HDP، بڕیاریان دا خۆیان فێری زمانی كوردی بكەن، لەو ڕووەشەوە كۆرسی زمانی وەردەگرن.\nئەگەرچی بەشێك لە پەرلەمانتارەكان كوردن و پێویستیان بە فێربوونی زمانی كوردی نییە، بەڵام بەشێكی زۆریان نازانن بە كوردی بنووسن و بخوێننەوە، بۆیە بڕیاریان دا بەتەواوی خۆیان فێری زمانی كوردی بكەن


دروستکردنی حیزبێکیتر چارەسەرە؟!\nحیزب لە دنیادا چۆنە و میکانیزمێکی چەند ئەرێنییە و پێداویستی بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا و گەیەنەری خەمەکانیانە، چەندە ئەگەری گۆڕانکاریی لەناو کۆمەڵگادا بەبێ حیزب ئاستەمە، ئەوە نابێتە شەفاعەتکاری ئەم دۆخەی ئێستامان کە حیزب گەڕ و گول بووە و دروست کردنی هەر شتێکیتر لەژێر ئەم تایتڵەدا نەك خزمەت بەفەزا گشتییەکە ناکات، بگرە ئیزافەیەکیشە بۆ سەر ئەو ناشیرینییەی کە لە ئێستاماندا بەرکەوتنمان لەگەڵیدا هەیە!\nپارتی کاتێك کە لەناو ماڵی کورددا نابود ئەبێت و لەناوەڕاستی حەفتاکاندا ئەبێت بە تەنێکی نامۆ، پێداویستی قۆناغەکە وابوو شتێکیتر دروست بکرێت جیاواز و دووربێت لەو تایپەی پارتی، کە ئەمە ماوەیەکی باش لە یەکێتیدا دەستەبەر ئەبێت، لەو گۆشەنیگایەوە یەکێتی ئەبێتە دڵخوازی کۆمەڵگا و ڕووبارێك خوێنی پێشکەش ئەکرێت، بۆ عەیامێك چەندین دەستپێشخەریی بۆ دروست بوونی حیزب فەشەل ئەهێنێت\nپارتی کاتێك کە لەناو ماڵی کورددا نابود ئەبێت و لەناوەڕاستی حەفتاکاندا ئەبێت بە تەنێکی نامۆ، پێداویستی قۆناغەکە وابوو شتێکیتر دروست بکرێت جیاواز و دووربێت لەو تایپەی پارتی، کە ئەمە ماوەیەکی باش لە یەکێتیدا دەستەبەر ئەبێت، لەو گۆشەنیگایەوە یەکێتی ئەبێتە دڵخوازی کۆمەڵگا و ڕووبارێك خوێنی پێشکەش ئەکرێت، بۆ عەیامێك چەندین دەستپێشخەریی بۆ دروست بوونی حیزب فەشەل ئەهێنێت، نەك ناتوانن یەکێتی تێپەڕێنن بگرە ئەچن ئەبنەوە بە گاچۆن بۆ دەستی پارتی و جارێکیتر بەناوی قیادە مۆقەتەوە دارە دارەی سەرپێکەوتنەوەیان پێئەکەن، سۆشیالیست و زەحمەتکێشان و پاسۆك و ئاڵای شۆڕش بە نموونە!\nکە یەکێتی پاش ڕاپەڕین و هەنگاو بە هەنگاو خۆی لەسەر تەرزی پارتی کۆپی ئەکاتەوە، چەندە خۆی لە پەیام و هێڵە گشتییەکانی دوور ئەخستەوە و لاواز ئەبوو، واوەتر پارتی لەسەر بنەما دزێوەکانی تۆختر ئەکردەوە و بەهێزی ئەکرد، لەبەرامبەردا کۆمەڵگا هەستی ئەکرد ئیتر یەکێتی زیادەیە، یەك پارتی پێویستە، لەنێوان پارتییە ئۆرجیناڵەکە و ئەم یەکێتییە بە پارتی بووەدا، یەکێتی ئەرکی نەماوە!\nئەم چیرۆکە بەردەوام بوو، گۆڕان کە دێت کۆمەڵگا بە توندیی باوەشی بۆ ئەکاتەوە، خزمەتی ئەکات و بەرگریی بە دەنگ و بە عارەقە و بگرە خوێن ڕشتنیش لێئەکات، بەڵام کە مەیلی کۆپیکردنەوەی تایپی پارتی(لەسەرو هەموویەوە تەوریسی سیاسی) ئەبێت بە بژاردەی یەکەمی بازنەی دەسەڵاتی گۆڕان، دیسان کۆمەڵگا هەست ئەکات لەنێوان پارتی و یەکێتی و گۆڕاندا تەنیا نوسخە ئۆرجیناڵەکە پێویستە و بوونی ئەمان تەنیا دەست و دەمی ئازادیخوازانی بەستووە، ناو لە دۆڵێکە و ناوەڕۆك لە دۆڵێکیتر!\nبەڵام لەم نێوەندا لە ماوەی تەنیا دە ساڵدا، جگە لە گۆڕان وەك یەکەم هەوڵی جدیی(کە بەداخەوە بە هاودەستیی کۆمەڵێك بەرژەوەندیخواز، پرۆسەی بەپارتیکردن سەرپێخرا و زۆریش خێرا کرا) و بەدوایدا نەوەی نوێ و هاوپەیمانییەکەی بەرهەم ساڵەح وەك دوو هەوڵی گوماناوی، گەڕانەوەی کۆمەڵگا بۆ چوار گۆشەی یەکەم، کەشەکەیان هێندە تەمومژاویی کردووە، خۆکوژییە هەر سیاسەتمەدار و گروپێك بیر لە دروستکردنی حیزب بکەنەوە!\nزیاتر بچمە ناو وردینەی پڕۆسەکەوە، ئەو فۆکەسەی کە ئێستا لەسەر کۆمەڵێك برادەر هەیە گوایە مەیلی پێکهێنان و دروستکردنی حیزبیان هەیە، سەرلەبەری هەڵەیە و دوور و نزیك وانیە، پێداویستییەکانی حیزب و ڕۆڵی وڵاتانی هەرێمایەتی بۆ وەها کارێك و ئاستی پەیوەندییەکانی پارتی و یەکێتی لەگەڵیان(وا ئێستا گۆڕانیش وەك هێزێکی نزیك لە پارتی لەگەڵدایە) لایەنی دارایی و پاڵپشتی میدیایی کە سێ بنەماڵە بە قورساییەوە ململانێی خەڵکانی ئازادیخوازی تێدا ئەکەن، لەسەرو هەموویەوە زەمینە کۆمەڵایەتییەکە کە حیزب تیادا گەڕ و پیس بووە، بەهیچ جۆرێك ئەو برادەرانە ڕیسکی لەو جۆرە ناکەن.\nئەو بەڕێزانەی کە ناویان خراوەتە ئەو چوارچێوەیەوە و زۆرترین ڕووناکیی میدیاییان لەسەرە، بێگومان ناڕازین لەم دۆخە و زۆرێك لەخەڵکە ناڕازییەکانیش بەجۆری جیاواز پەیوەندییان پێوە کردوون(لە بنەڕەتدا گروپی جیاوزی ناڕازیی لەناو گۆڕان و دەرەوەی گۆڕانیش هەیە) ئەوانە بەر لە دروستبوونی گۆڕانیش، تەنانەت بەر لە باڵی ڕیفۆڕمیش، لەسەرەتای دەیەی یەکەمی دووهەزارەوە لە پلەی گرنگ و پێگەی هەستیاری یەکێتیدا بوون و لەسۆنگەی ڕەخنەی جدیی و ڕەدکردنەوەی سیستمی سیاسیی و بەخێزانییکردنی حیزب و حکومەتەوە وازیان هێنا و پایەی سەرەکیی و بەتەنیشتی کاك نەوشیروانەوە پڕۆژەی گۆڕانیان چێکرد، بە فاکوفیکی دەروون پڕ لەدەستەگەراکان و مۆنۆپۆڵکردن و وێرانکردنی گۆڕانیش وەك یەکێتی و چەندە هەوڵیاندا بۆ ڕێگریی لێیان و گەیشتن بە بنبەست، حیزبێکیتر ناکەن بەسەر باری نەهامەتییەکانی کۆمەڵگا، بەڵام ئەمێننەوە لە گۆڕەپانەدا و درێژە بە خەباتی تەندروستی خۆیان ئەدەن.\nشێوازی کار و میتۆدی خەباتی ئەم قۆناغە، ئەکرێت لە دەرفەتێکیتردا قسەی لەسەر بکەین، بەڵام دڵنیابن ئەو دەنگۆیانە ناڕاست و دوورن لە واقیعەوە.


بافڵ جەلال تاڵەبانی:دەمانەوێت وەک نوێنە‌رانی کوردستان بە یەک تیم بچینە بەغداد – لڤین پرێس\nبافڵ جەلال تاڵەبانی لە ھەولێر پێشوازیکرد لە برێت مەکگۆرک، رێکخەری ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقیا و وەفدێکی یاوەری.\nلە کۆبوونەوەکەدا قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێم و ماتیو تۆلەر، باڵیۆزی ئەمریکا لە عێراق و رۆبەرت پاڵەدینۆ، کۆنسوڵی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان ئامادەیبوون، گفتوگۆی ھەمەلایەنە لەبارەی پرسە چارەنووسازەکان، پێشھاتە سیاسی و ئەمنی و ئابوورییەکان، عێراقی دوای ھەڵبژاردن کرا، جەختکرایەوە لە پێویستی چارەسەرکردنی سیاسییانەی کێشەکان و پەنابردن بۆ دیالۆک و زمانی گفتوگۆ کرایەوە.\nبافڵ جەلال تاڵەبانی پێویستی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا دووپاتکردەوە بەتایبەت لە پرسی بەردەوامیدان بە راوێژ و ھاوکاریکردنی ھێزی پێشمەرگە لە رووی مەشق و پێشخستنی توانا لۆجستی و سەربازییەکان لەپێناو ریشەکێشکردنی تیرۆر و ئارامی و ئاسایشی زیاتر لە ناوچەکە.\nسەبارەت بە قۆناغی دوای ھەڵبژاردن و حکومەتی داھاتووی عێراق لە دیدارەکەدا بیروبۆچوون ئاڵوگۆڕکرا و جەخت لە دەستپێکردنی ھەنگاوەکانی پێکھێنانی حکومەتێکی خزمەتگوزار و کارا و چالاک کرایەوە کە لەئاست ھەستیاری ھەلومەرجەکە و خواست و پێویستی ھەموو نەتەوە و پێکھاتەکانی عێراق بێت و ھاوسەنگی سیاسی تێدا بپارێزرێت.\nبافڵ جەلال تاڵەبانی بەگرنگییەوە ئاماژەی بە ھەوڵەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد بۆ ئە‌وە‌ی نوێنە‌رانی كوردستان بە‌یە‌ك تیم بچنە بە‌غداد و دیدگای روونی یەکێتی ئاشکراکرد کە پەرۆشی رەخساندنی زەمینەی پێکەوەیی و چارەسەرکردنی گرفتەکانە لەسەر بنەمای بەرژەوەندی گشتی و وتی: دەمانەوێت وەک نوێنە‌رانی کوردستان بە یەک تیم بچینە بەغداد و لەگەڵ دۆستەکانمان لەسەر بنەمای دەستوور گفتوگۆ بکەین و پارێزگاری لە مافە نەتەوەیی و یاساییەکانمان بکەین کە سەرخستنی ئەم نیەتە زامنی عێراقێکی بەھێز و ھەرێمێکی پارێزراو دەبێت.\nھەر لەدیدارەکەدا چەندین پرسی تری جێی بایەخی ھەردوولا راشکاوانە بیروبۆچوونیان لەبارەوە خرایە روو.\nناوەڕۆکی کۆبوونەوەی سەرۆکی هەرێم و برێت مەکگۆرک ڕاگەیەندرا


ساڵڕۆژی لەدایک بوونی حەزرەتی فاتمەی زەهرا (س) - SAHAR KURDISH (Sorani)\nساڵڕۆژی لەدایک بوونی حەزرەتی فاتمەی زەهرا (س)\nحەزرەتی فاتمەی زەهرا(س) لەگشت بوارەکاندا، سەرچەشنی ژنانی جیهانه.\nحەزرەتی فاتمەی زەهرا (س) کچی خۆشەویستی پێغەمبەری ئیسلام (د.خ)، بیستەمی جەمادیوسانی ساڵی هەشتەمی بەرلە کۆچی لەدایک بوو .\nئەم خاتوونە مەزنە هەر لە منداڵییەوە لە نێو ماڵی وەحی بە ڕێنوێنییەکانی باوکی پێغەمبەری خۆشەویستی ئیسلام (د.ح) گەیشتە بەرزترین ئاستی کەمال و بەختەوەری و فەزیلەت.\nکچی خۆشەویستی حەزرەتی محەممەد (د.خ) هەروەها لە ماڵی گەرم و گوڕو بەسەفای ئیمام عەلی (ع) ئیمامی یەکەمی شیعەکانی جیهان بە باشترین شێوە ئەرکی هاوسەرداری و دایکی خۆی ئەنجام دا و مرۆڤگەلێکی گەورە و بلیمەتی وەک ئیمام حەسەن (ع) و ئیمام حسێن (ع) و حەزرەتی زەینەب (س)ی لە داوێنی خۆی دا پەروەراند.\nحەزرەتی فاتمەی زەهرا(س) لەگشت بوارەکاندا، سەرچەشنی ژنانی جیهان دێتەئەژمار و رۆژی لەدایکبوونی بەڕێزی لە ئێران کە ڕێکەوتە لەگەڵ ساڵڕۆژی لەدایکبوونی حەزرەتی ئیمام خومەینی(ڕە)-بناغەدانەری کۆماری ئیسلامیی ئێران- وەک ڕۆژی دایک و ژن ناودێر کراوەو لەو ڕۆژەدا ڕێز دەگیردرێ لە پلەوپێگەی ژنان، بەتایبەت دایکان.\nناوچە جیاجیاکانی ئێران بەتایبەت شارەکانی پیرۆزی قوم و مەشهەد ، حاڵ وهەوایەکی تایبەت بەسەریاندا زاڵەو ئەوینداران وهۆگرانی ماڵباتی عیسمەت و تەهارەت بە ڕازاندنەوەی شەقام و کۆڵانەکان و بەڕێوەبردنی ئاهەنگی جێژن و خۆشی، ئەو بۆنە پیرۆزە دەکەنە جێژن.\nساڵڕۆژی لەدایکبوونی پڕخێرو بێری حەزرەتی فاتمەی زەهرا(س) لەگشت موسڵمانان و ڕزگاریخوازانی جیهان پیرۆز بێت.\nMar 08, 2018 21:45 Asia/Tehran


لە شاری کەرکوک نوسەرانی جینۆساید و ئەنفال یەکەمین کۆنفرانسی دامەزراندنیان بەڕێوەبرد - Aryen News\nلە شاری کەرکوک نوسەرانی جینۆساید و ئەنفال یەکەمین کۆنفرانسی دامەزراندنیان بەڕێوەبرد\nتشرینی دووه‌م 19, 2021 تشرینی دووه‌م 19, 2021\nلە شاری کەرکوک، نوسەران و لێکۆڵەرانی بواری جینۆساید و ئەنفال کۆنفرانسی دامەزراندنی یەکێتییەکی تایبەت بەخۆیان بەڕێوە برد.\nلە شاری کەرکوک، لەکۆنفرانسێک دا یەکێتی نوسەرانی جینۆساید و ئەنفال، ڕاگەیەندرا.\nلە کۆنفرانسەکەدا١٦٠ نوسەر و توێژەری بواری جینۆساید و ئەنفال بەشداریان کرد و گفتوگۆیان لەبارەی پڕۆژە و دیاریکردنی ناوی ڕێکخراوەکەو لۆگۆی ڕێکخراوەکەیان کرد و لە پڕۆسەیەکی دانگ داندا، ناوی ڕێکخراوەکە بە یەکێتی نوسەرانی جینۆساید و ئەنفال پەسەندکراو دەنگیش لەسەر پەیڕەوپڕۆگرامی ڕێکخراوە درا.هەروەها دەستەی بەڕێوەبەری یەکێتییەکەیان هەڵبژارد کە پێکهاتوون لە ١١ئەندام.\nلە کۆنفرانسەلەدا، ئەوەئاشکرا کرا، کەماوەی شەش مانگە لەهەوڵی ئەنجام دانی ئەوکۆنفرانسەدان و چەندین کۆبونەوەیان لە مۆنۆمێنتی چەمچەماڵ و هەڵەبجە ئەنجام داوە و تا گەیشتونەتە ئەو ئەنجامەی کە لەکۆنفرانسێک دا خۆیان ڕابگەیەنن.\nنوسەری بواری جینۆساید و ئەنفال، شێخ سدیق ئەحمەد، لە دیمانەیەکی دا لەگەڵ ئاژانسی فورات، دەڵێت، یەکێتی نوسەرانی جینۆساید و ئەنفال،وەک ڕێکخراوێکی پیشەیی هەوڵدەدەن کە لەهەموبوارەکان و ئاستەکان لە زانکۆ و میدیاکان دا هاندان هەبێت بۆ لێکۆڵینەوە لە بواری جینۆسیاد و ئەنفال دا بەئامانجی ناساندنی ئەوکارەساتەی بەسەر نەتەوەکەمان دا هاتوە.\nبەشداربوانی کۆنفرانسەکە دەشلێن بۆیە شاری کەرکوکیان هەڵبژارد بۆ بەڕێوەچونی کۆنفرانسی دامەزراندنیان چونکە کەرکوکچەقی ڕووداوەکانی ئەنفال بوە و ماوەی چەندین ساڵیشە ڕووبەڕووی شاڵاوی تەعریب کردن بۆتەوە و تائێستاش ئەو هەڵمەتانەی تەعریبن بەردەوامن.\nهەزاران منداڵ لە ناو مێترۆەکانی تاران کار دەکەن


ڕاپۆرت 1 رۆژ پێش ئێستا\nهەڵبژاردنەكەی هەفتەی رابردووی مەغریب مەرگی ئیخوانی لە جیهانی عەرەبیدا راگەیاند، دواین پێگەی ئەم رەوتە لە وڵاتانی عەرەبیدا كۆتاییهات، ئەم شكستە مێژووییەی ئیخوان رەنگە لە جیهانی عەرەبیشەوە بپەڕێتەوە توركیا، كە ئێستا نزیكە پێگەی ئیخوان لەم وڵاتەش كۆتایی پێبێت كە بە گوتەی شارەزایانی سیاسی لەرزۆك بووە.\nلە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی مەغریبدا پارتی دادوگەشەی مەغریب تووشی شكستێكی گەورە بوو، ژمارەی كورسییەكانی لە 125 كورسییەوە بۆ 12 كورسی دابەزین، بەوەش پۆستی سەرۆك وەزیرانی لە دەست دا دوای دوو هەڵبژاردن.\nشكستی رەوتی ئیخوان لە مەغریب دوای دوورخستنەوەیان دێت لە دەسەڵات لە تونس لە رێگای كودێتایەكی قەیس سەعید سەرۆكی ئەم وڵاتەوە دوای 10 ساڵ حكومڕانی.\nئیخوانەكانی مەغریب و تونس ددانیان بە شكستەكانی خۆیان و كەموكوڕییەكانیاندا ناوە لەم دوو وڵاتەی خۆرئاوای عەرەبی و دووچاری كێشەی نێوخۆیی بوون و لە چەندین دۆسێی گەندەڵیشەوە گلاون.\nلە ساڵانی رابردوودا گرووپ و حیزب و لایەنە ئیسلامییەكان لە وڵاتانی ناوچەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست لە گەشەی جۆراوجۆردا بوون، لە زۆر وڵات گەیشتن بە دەسەڵات بەتایبەت لە دوای شۆڕشەكانی بەهاری عەرەبییەوە لە 2011.\nبەپێچەوانەوە ئێستا بەرە بەرە كۆتایی بە فەرمانڕەوایەتییەكانی ئیخوان دێت، دواین گورز كە لێیاندرا لە مەغریب بوو، بۆیە ئەمە بە كۆتاییهاتنی سەردەمی ئیخوان موسلیمین دادەندرێت بە گوتەی چاودێرانی سیاسی.\nدوای ئەزموونەكانی میسر و سوودان و تونس، پارتی دادو گەشەی مەغریبی دواین هەرەسهێنانی ئیخوان بوو لە ناوچەكەدا.\nتوێژەری كاروباری جووڵانەوە ئیسلامییەكان ئەحمەد خێری دەروێش بۆ كەناڵی سكاینیوز گوتی: لە دوای ئەو شكستە مەترسیدارەی جووڵانەوەی ئیخوان لە مەغریب روونە كە تەمەنی سیاسیی ئەم جووڵانەوانە دەیەیەك تێپەڕناكات، ئەزموونی ئیخوانیش لە میسرەوە بۆ لیبیا و تونس لەوێشەوە بۆ مەغریب ئەزموون كراوە، ئەمەش كاریگەریی لەسەر جووڵەی ئیخوان هەیە لە خۆرهەڵات بەتایبەت لە سووریا و عێراق و لوبنان و ئوردن.\nهاوكات توێژەر و نووسەر هەمبر سەلیم بۆ سكاینیوز گوتی: شكستی ئیخوان لە مەغریب كاریگەریی لەسەر جووڵەی ئیخوان لە رۆژهەڵاتی عەرەبی دەبێت.\nبە گوتەی چاودێرانی سیاسیی كۆتاییهاتنی دەسەڵاتی ئیخوان لە وڵاتانی عەرەبی هاتووە، لە عێراقیش حیزبە ئیسلامییەكان بە شیعە و سوونەوە شكستیان هێناوە، نەیانتوانیوە ببنە پرۆژەیەك بۆ خزمەتكردنی هاووڵاتیان، هێندەی بوونە سەرچاوەیەك بۆ خۆدەوڵەمەندكردن هاوشانی حیزبە عەلمانی و نەتەوەییەكان.\nلە سووریاش پرۆژەی ئیخوان شكستی هێنا دوای شكستی شۆڕش و گۆڕینی راپەڕینەكانی سووریا بۆ جوڵانەوەی تێرۆرستی داعش و بەرەی نووسرە و گرووپە چەكدارە توندڕۆكانی دیكە كە بوونە داردەستی وڵاتان و پرۆژەی ناڕەزایی گەلی سووریایان تێكدا، دواتر بەهاتنەناوەوەی رووسیا و ئەمریكا و توركیا و ئێران پرۆژەی ناڕەزایی زۆر كۆتایهات.\nلە دەوڵەتانی عەرەبییەوە بۆ توركیا، لەوێش پێگەی ئیخوانەكانی میسر لە رەوشێكی زۆر خراپدایە، دووچاری دووبەرەكی بوون، خەریكی پاكتاوكردنی یەكدین.\nئیخوانەكانی توركیا خۆشی كە فەرمانڕەوان پێگەیان لەباشیدا نییە، بەپێی دواین راپرسییەكان رەوشی ئاكپارتی بۆ هەڵبژاردنەكانی 2023 لەباشیدا نییە و دەنگەكانیان لە پاشەكشێدان.\nجیهان لە مەترسیدایە


زبڵ سۆران، چۆمان و ڕواندزی داپۆشیوە – کوردی – RojNews.News\n14/09/2021 - 8:01:55 am\nبەهۆی کەڵەکەبوونی ڕێژەیەكی زۆر زبڵ و خاشاك لە سەنتەری شارۆچكەكانی چۆمان، سۆران و ڕواندزی سەربە پارێزگای هەولێر، سیمای ئەو شارۆچكانەی بە تەواوەتی ناشیرین ناشرین بووە.\nماوەی چوار ڕۆژە کارمەندانی پاککەرەوە، لە سنووری شارۆچکەکانی؛ سۆران، رواندز و چۆمان، بایكۆتی كاركردنیان كردووە بەهۆی وەرنەگرتنی مووچەكانیان لەلایەن كۆمپانیایی پاپا گروپ و بەو هۆیەشەوە زبڵ و خاشاكێكی زۆر لە سەنتەری ئەو شارۆچكەكانەدا كۆبووەتەوە و سیمای بازاڕ و كۆڵانەكانی بەتەواوەتی شێواندووە.\nئەمە بۆ سێیەمجارە لە ماوەی ئەمساڵدا، کارمەندانی پاککەرەوە بایكۆتی كارەكانیان دەكەن و لەگەڵ ئەو بایكۆتەشدا، سەرجەم كۆڵان و گەڕەك و شەقام و بازاڕی ئەو ناوچانە، بووەتە ژێر زبڵ و خاشاکەوە، ئەوەش بووەتە هۆی بێزاریی هاوڵاتییان و گلەیی لە بڵاوبونەوەی بۆنی ناخۆش و مێش لە دەوری خاشاکە کەڵەکەبووەکان دەکەن.\nبەپێی وتەی كارمەندانی پاپاگروپ كە نەیانویست ناویان ئاشكرا ببێت، لەترسی لەدەستدانی كارەكەیان، سەرەرای كەمیی موچەكانیان، تا ئێستا چەندینجار موچەیان وەستاوەو یان دواکەوتووە، ئەوەش كاریگەریی لەسەر بژێویی و ژیانیان داناوە.\nئاماژەیان بەوەشدا، لە ماوەی ڕابردوو، كە كاریان لە كۆمپانیاكە كردووە و زبڵ و پاشماوەكانیان كۆكردووەتەوە مووچەی پێنج مانگیان خوراوە و پێیان وتراوە، كە بەهۆی قەیرانی دارایی نەتوانراوە مووچەیان پێبدرێت.\nكۆمپانیایی پاپا گروپ كۆمپانیایەكی ئەهلییە و بەشێوەی گرێبەست كاری پاككردنەوەی سنووری شارۆچكەكانی سەربە پارێزگای هەولێری لە ئەستۆ گرتووە.\nڕۆژنیوز پێشتر هەوڵیدابوو، قسەی بەرپرسانی کۆمپانیاکە، لەسەر ئەو بابەتە وەرگرێت، بەڵام ئامادە نەبوون قسە بکەن، ئەمجارەش بەردەست نەبوون.\nزه‌نگی ساڵێكی نوێی خوێندن لێدرا


ناڕەزایەتی بەرفرانتر و رادیكاڵتر دەكەن؟! … سەلام عەبدوڵڵا – Dengekan\nbySalam Abdullah\tOctober 10, 2016\tGeneral\nئەمڕۆ حكومەت لە غیابی خیتاب، رۆشنبیری و ناڕەزایەتی و درووشمی رۆشن دژ بە وەحشیگەری ئابووری لیبرالیزمی نوێ، هەستا بەشێوەیەكی صدامیانە بەسەر خەڵكی كوردستان سەپاند. ئەم مڵهوڕیە بە ئامادەیی بانقی جیهانی، سەرمایەداران، سەفیر و قونسوڵی ئەمریكی و صندوقی دراو و هەڵویستی سەرۆكی نایاسایی ماوە بەسەرچووی هەرێم بە كردەوە سەلماند كە وتی: ئێمە پابەندنی بە بەڵێنەكانمان بۆ بانقی نیودەوڵەتی. حكومەتی بۆرژوا مشەخۆر و كویلەی بانقی جیهانی بە شێوەیەكی رادیكاڵتر لەجاران بەرنامە ئابوورییەكەی راگەیاند: (كەرتی خزمەتگوزاری گشتی هەنگاو بە هەنگاو دەدەین بە كەرتی تایبەت) و لەمەودوا بەرنامەی جیهانی سەرمایەداری جیهانی بە بڕیار و یاسای حكومەت، ژیانی ئابووری دیاری دەكات. ئەم بەرنامەیە دەمێكە جێبەجێكرداوەو ئیتر لەمەودوا دوا كەرتی خزمەتگوزاری گشتی دەخاتە خزمەت كەرتی تایبەت و نیشتمانیش بە كردەوە دەبێت بە نیشتمانی خاوەن كۆمپانیا و بانقە بیانیەكان و بەشی هێزی بیرو بازووی كاریش هەر خزمەتچێتی بە كرێی هەرزان و بێ ماف . وەك دەڵێن(مردوو لەمە باشتر ناشۆردرێت): ئایا ئێستا ئیتر تێدەكەن لەوەی كە كێشەكە تەنها موچەی مامۆستا و كارمەندانی كەرتە گشتیەكان نیە؟ ئایا ئیتر پشت لەو حزبانە دەكەن كە بازرگانی بە ناڕەزایەتییەكانمان دەكەن؟ ئەوە هاتووە هێزی لەبننەهاتووی خەڵك بەگشتی بۆ بەرگری لە مافی خۆی، دەرژێتە سەر شەقامەكان؟ بەرەی دژ بە لیبرالیزمی نوێ دادەمەزرێنن؟ تۆ بۆ بژێوی خۆت و منداڵ و مافی خانەنشینیت ناڕەزایەتی دژ بە فرۆشتنی كەرتە خزمەتگوزارییە گشتیەكان دەدەبڕیت!\nناڕەزایەتی بەرفرانتر و رادیكاڵتر دەكەن؟! ئەمڕۆ حكومەت لە غیابی خیتاب، رۆشنبیری و ناڕەزایەتی و درووشمی رۆشن دژ بە وەحشیگەری ئابووری لیبرالیزمی نوێ، هێرشی بەرفراوانی خۆی كرد و هەستا بەشێوەیەكی صدامیانە بەسەر خەڵكی كوردستان سەپاند. ئەم مڵهوڕیە بە ئامادەیی بانقی جیهانی، سەرمایەداران، سەفیر و قونسوڵی ئەمریكی و صندوقی دراو و هەڵویستی سەرۆكی نایاسایی ماوە بەسەرچووی هەرێم بە كردەوە سەلماند كە وتی: ئێمە پابەندنی بە بەڵێنەكانمان بۆ بانقی نیودەوڵەتی. حكومەتی بۆرژوا مشەخۆر و كویلەی بانقی جیهانی بە شێوەیەكی رادیكاڵتر لەجاران بەرنامە ئابوورییەكەی راگەیاند: (كەرتی خزمەتگوزاری گشتی هەنگاو بە هەنگاو دەدەین بە كەرتی تایبەت) و لەمەودوا بەرنامەی جیهانی سەرمایەداری جیهانی بە بڕیار و یاسای حكومەت، ژیانی ئابووری دیاری دەكات. ئەم بەرنامەیە دەمێكە جێبەجێكرداوەو ئیتر لەمەودوا دوا كەرتی خزمەتگوزاری گشتی دەخاتە خزمەت كەرتی تایبەت و نیشتمانیش بە كردەوە دەبێت بە نیشتمانی خاوەن كۆمپانیا و بانقە بیانیەكان و بەشی هێزی بیرو بازووی كاریش هەر خزمەتچێتی بە كرێی هەرزان و بێ ماف . وەك دەڵێن(مردوو لەمە باشتر ناشۆردرێت): ئایا ئێستا ئیتر تێدەكەن لەوەی كە كێشەكە تەنها موچەی مامۆستا و كارمەندانی كەرتە گشتیەكان نیە؟ ئایا ئیتر پشت لەو حزبانە دەكەن كە بازرگانی بە ناڕەزایەتییەكانمان دەكەن؟ ئەوە هاتووە هێزی لەبننەهاتووی خەڵك بەگشتی بۆ بەرگری لە مافی خۆی، دەرژێتە سەر شەقامەكان؟ بەرەی دژ بە لیبرالیزمی نوێ دادەمەزرێنن؟ تۆ بۆ بژێوی خۆت و منداڵ و مافی خانەنشینیت ناڕەزایەتی دژ بە فرۆشتنی كەرتە خزمەتگوزارییە گشتیەكان دەدەبڕیت!\nPrevious لە نێوان هابیتوس و ئیرۆسدا، مانایەک… ئەحمەد ڕەزا:\nNext بۆنی سێو لە قەڵا سێوکە …. بەیان عەسکەری


09:27 - 2022-05-14\n132 جار خوێندراوەتەوە\nسازدانی – جەمال ئارێز\nلە ماوەی رابردوودا بابەتی هەڵبژاردن بۆ خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان سەبارەت بە وادەکەی و یاسای هەڵبژاردن و کۆمسیۆنی هەڵبژاردن و راپرسیی هەرێم و تۆماری دەنگدەران و یاسای هەڵبژاردن و نوێنەرایەتی پێکهاتەکان قسەوباسی زۆر و ناکۆکیی قووڵی خستۆتە نێوان حزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان لەلایەک و پارتی دیموکراتی کوردستان بەتەنها لەلایەکی دیکەوە، لە دوای دیاریکردنی وادەی هەڵبژاردنەکەش لەلایەن سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە ناکۆکییەکان توندتر دەردەکەون لەوبارەیەوە. بەمەبەستی زانینی ئەوخاڵانەی ناکۆکییان لەسەرە و ئاخۆ تاچەند لایەنەکان دەتوانن ئەو ناکۆکی و جیاوازییانە تێپەڕێنن، پێمان باش بوو ئەم دیدارە لەگەڵ هەڤاڵ نەوزاد ساڵح سازبدەین کە راوێژکارە لە ئەنجومەنی سەرکردایەتی ی.ن.ک بۆ کاروباری هەڵبژاردن.\n*تێڕوانینی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان بۆ هەڵبژاردن چییە و تاچەند بڕوای بەو پڕۆسە دیموکراتییە هەیە؟\n-یەکێتیی هەر لەسەرەتای دروستبوونییەوە بڕوای تەواوی بە پڕۆسەی هەڵبژاردن بووە و بە پراکتیکی کاری لەسەر کردووە و لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی رابردوودا یەکێتی کارئاسانیی بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی گوندەکان کردووە وەک یەکەم ئەزموونی هەڵبژاردن بۆ نوێنەرایەتی خەڵکی گوندەکان لە ناوچە ئازادکراوەکانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕشدا کە ئەوە بۆخۆی یەکەم هەنگاوی دیموکراسییانە بوو کە لە سۆنگەی بڕوابوونی یەکێتییەوە بووە بە چەمکی دیموکراسی، هەروەک هەڵبژاردنی یەکەمین پەرلەمانی کوردستانیش بە پێداگریی یەکێتییەکەی مام جەلال لە دروشمەوە بووە واقیع چونکە یەکێتی بڕوای تەواوی پێی هەبووە، کەواتە یەکێتی لە رابردو و ئێستاشدا دوای بەستنی چوارهەمین کۆنگرە، لە پەیڕەوی پەسەندکراوی خۆیدا و لە مادەی 29 بڕگەی (ب) بڕیاری دروستکردنی (کۆمسیونی هەڵبژاردنەکان)ی جێگیر کردووە بۆناو حزبیش کە ئەو ئۆرگانە سەربە ئەنجومەنی سەرکردایەتییە و ئێستاش کاری تێدا دەکەین بۆ زیاتر پەیوەستبوون بەم پڕەنسیپە گرنگە. چونکە یەکێتی پێیوایە هەڵبژاردن پێویستییەکی سەردەمیانەیە بۆ گۆڕانکاری، بەجۆرێک کە لەگەڵ خواست و پێشهاتەکانی سەردەمدا بگونجێت،\nهەروەها وەک بیروڕای شەخسیی خۆم پێموایە «کارێکی زۆر نالۆژیکییە ئێمە و پارتی لەسەر گرفتی بازنەکانی هەڵبژاردن خەریکە ئەوەی بە 30 ساڵ دروستمان کردووە لەناوی دەبەین»، چونکە لەڕووی یاساییەوە رۆژی 30/9/2022 خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان کۆتایی پێدێت، تائێستا ناکۆکی هەیە لەسەر بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن بە سیستمی پێشوو کە یەک بازنەیی نیمچەکراوە بوو، وێڕای بوونی هەر بەربەست و رێگرییەکی یاسایی و هونەریی لەڕێی پرۆسەی هەڵبژاردندا، بەڵام یەکێتی بڕوای تەواوی بە چارەسەری ئەو گرفتانە هەیە لە رێگەی وتووێژ و لێکتێگەیشتنەوە، چونکە پێموایە هێندەی هێڵ و خاڵی هاوبەشمان لەگەڵ یەکتریدا هەیە کە پەیوەستمان دەکات بە بەردەوامی کاری هاوبەشەوە بۆ چارەنووسی گەلەکەمان، رەنگە نیو هێندە بەریەککەوتن و ناکۆکیمان نەبێت، کەواتە هەڵبژاردنی زمانی گفتوگۆ چارەسەرە دروستەکەیە نەک بیرکردنەوەی تر کە بمانگەیەنێتە دووڕیانی لێکترازان و پەرتبوون و بەبنبەست گەیشتن.\n*یەکێتی دەیەوێت هەڵبژاردن بکرێت، بەڵام وەک دەبینین یەکێتی و زۆرێک لەلایەنەکانی دیکە کۆمەڵێک سەرنج و تێبینییان هەیە و ئەوەش بووە بە خاڵی ناکۆکی لەنێوان یەکێتی و ئەو حزبانەی تر لەلایەک و پارتی لەلایەکی دیکەوە، رای ئێوە لەوبارەیەوە چییە؟\nیەکێتی سوورە لەسەر بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد لە کات و وادەی خۆیدا کە بەتەواوی گوزارشت لە بیروڕای نوێنەرایەتی سەرجەم شار و شارۆچکە و گوندەکانی کوردستان بکات، یەکێتی پڕۆسەی هەڵبژاردن بە بەشێک و بەردی بناغەی پڕۆسەی دیموکراسی دەزانێت کە کورد نزیکەی سێ چارەکە سەدە بۆ نیو سەدەیە قوربانیی بۆ دەدات، وێڕای ئەوەی کە هێشتا بەشێک لە هاووڵاتیانی کوردستان لە ناوچە دابڕاوەکاندا تینوێتییان لە ئازادی نەشکاوە. پێ بەپێ و هەنگاو بە هەنگاو یەکێتی بە خوێندنەوە و خۆئامادەکردن بۆ قۆناغەکە کار لەسەر پیادەکردنی ئەم چەمکە دەکات و پێیوایە ئەوە هەڵبژاردنە کە دەتوانێت وەک ئامرازێکی گٶڕانکاریی و میتۆدێک بۆ دەستاودەستکردنی ئاشتیانەی دەسەڵات، رۆڵی یەکلاکەرەوە بگێڕێت لە ژیانی سیاسی و کٶمەڵایەتی و ئابووریی کۆمەڵگەدا.\nبۆیە پێموایە دوو گرفتی سەرەکی هەیە لەبەردەم پڕۆسەی هەڵبژاردندا:\nیەکەمیان ئەوەیە کە کۆمسیونی هەڵبژاردن و راپرسی هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2019ەوە ماوەی یاسایی بەسەرچووە و کاربەڕێکەرە، دەبێت یان ماوەی کارکردنی لە پەرلەمانەوە بە یاسا بۆ درێژبکرێتەوە، یاخود دەبێت هەڵبوەشێتەوە و کۆمسیۆنێکی نوێ بە سازانی لایەنەکان دابمەزرێنرێت بۆ بەڕێوەبردنی پرۆسەی هەڵبژاردنەکە.\nدووەمیشیان یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانە، کە ئەو یاسایە واتە یاسای ژمارە(1)ی ساڵی 1992 ەو لە8/4/1992ەوە دەرچووە و لە 19/5/1992دا یەکەم هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردستان- عیراق-ی پێ بەڕێوەبراوە و پێنج خول هەڵبژاردن هەر بەو یاسایە کراوە، ئەم یاسایە لە61 مادە و 7 دەروازە پێکهاتووە و 7 جار تائێستا هەموارکراوەتەوە و بەبەریەوە نەماوە، پێویستە هەمواری هەشتەم بکرێتەوە یان هەر لە بنەڕەتەوە یاسایەکی نوێ لە پەرلەمان دەربکرێت.\nهەنووکە هەریەک لە فراکسیونەکانی یەکێتی و بزووتنەوەی گۆڕان و یەکگرتوی ئیسلامی و کۆمەڵی دادگەری و نەوەی نوێ و هەندێک لە سەربەخۆکانیش رەشنووسی هەمواری هەشتەمی ئەم یاسایەیان داوە بە لیژنەی یاسایی پەرلەمان بۆ هەموارکردنەوە، بەڵام پارتی دیموکراتی کوردستان لەسەر ئەم بابەتە هاوڕا نییە.\n*ئەوە تەنها ئاستەنگە یاخود ئاستەنگی دیکەش لەئارادایە کە رێگرە لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن؟\n-لە ئەزموون و پیادەکردنی پرۆسەی هەڵبژاردندا بازنەکانی هەڵبژاردن بەشێکی دانەبڕاو و بنچینەیین لەو پڕۆسەیەدا، مەبەست لە بازنەکانی هەڵبژاردن ئەوەیە کە رووبەری جوگرافی وڵات یان هەرێم کە پڕۆسەی هەڵبژاردنی تێدا بەڕێوەدەچێت بەسەر یەک یان چەند بازنەیەکی هەڵبژاردندا دابەش دەکرێت، ئەوەش بەپێی رێژەی دانیشتوان کە پێی دەوترێت فرەبازنەیی و هەتا ژمارەی بازنەکانی هەڵبژاردن زۆرتربێت، ئەوا قەبارەی بازنەکان بچووکتر دەبێتەوە، بۆ نموونە لە هەڵبژاردنی 10/10/2021ی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا جوگرافیای وڵات دابەشکرا بەسەر 83 بازنەی هەڵبژاردندا، بۆیە هەر پارێزگایەک 3 بۆ 5 بازنەی هەڵبژاردنی بەرکەوت. ئەگەر بە دیدێکی زانستییانە و دیموکراتییانە بڕوانینە ئەم بابەتە، ئەوا هەست دەکەین کە پێویستە هەموو رووبەرێکی جوگرافی مافی پرۆسەی هەڵبژاردنی خۆی هەبێت، واتە هەر سنوورێک بەپێی رێژەی دانیشتووانی خۆی نوێنەری هەبێت بۆ ئەم پڕۆسەیە، کە ئەوەش دەکاتە ئەوەی دابەشکردنی کورسییەکان بەسەر بازنەکاندا بەپێی ژمارەی دانیشتوان دادپەروەرانە ترە هەتا دەستنیشانکردنی نوێنەران لەسەر ئاستێکی تر.\nکەواتە هەر ئەم کارە دەمانگەیەنێتە ئەو راستییەی کە فرەبازنەیی لە بەرژەوەندیی هاووڵاتیان و دەنگدەرانە و هەموو سنوورێک نوێنەری هەڵبژێردراوی خۆی دەبێت لە رێگەی هەڵبژاردنەوە. بە پێچەوانەی یەک بازنەییەوە کە زیاتر نوێنەری سەنتەری شارە گەورەکان براوە دەبن و نادادی تێدا بەدی دەکرێت، کە ئەمەش کاریگەریی لەسەر دەرنەچوونی نوێنەری قەزا و ناحییەکان دروست دەکات.\nهەروەک خاڵە بەهێزەکانی فرەبازنەیی لە پرۆسەی هەڵبژاردندا بریتین لەوەی کە دادپەروەریی جوگرافی دەستەبەر دەکات، چونکە کار بە سیستمی نوێنەرایەتی رێژەیی دەکرێت و قەزا و ناحیەکان دەخوێنرێنەوە و نوێنەرەکانیان بەشدار دەبن. جگەلەوەش قۆرغکاری دروست ناکات و دیموکراسییانە ترە. هەروەها دەنگدەریش باشتر نوێنەری خۆی دەناسێت و زووتر دەستی پێی دەگات.\n*دەوترێت گرفتێکی دیکە تۆماری دەنگدەرانە، مەبەستی ئەو لایەنە سیاسییانە لەوە چییە و تۆماری دەنگدەران بۆچی گرفت دروست دەکات؟\n-تۆماری دەنگدەران یەکێکە لە رەگەزە بنچینەییەکانی هەر هەڵبژاردنێک، هەر دەنگدەرێک ناوی لە تۆماری دەنگدەراندا نەبێت ناتوانێت بەشداربێت لە پڕۆسەی هەڵبژاردندا، وەک لە مادەی (21) ی جاڕنامەی گەردوونی مافی مرۆڤدا هاتووە، هەروەها لە مادەی (25) ی پەیماننامەی نێودەوڵەتی بۆ مافە مەدەنی و سیاسییەکان و لە بڕگەی یەکەم و دووەمی جاڕنامەی نێودەوڵەتی بە پێوەرەکانی هەڵبژاردنی ئازاد و پاک دوور لە هەرجۆرە دەستێوەردانێک، لە زنجیرەی پێنجەمی مادەی چوارەمی یاسای ژمارە (4) ی ساڵی 2014 دا هاتووە (بەڕێوەبردنی پڕۆسەی تۆمارکردنی دەنگدەران و رێکخستن و نوێکردنەوەی تۆمارەکانیان بۆ مسۆگەرکردنی مافی هەڵبژاردنیان)ە.\nجگە لەوەش کۆمسیۆنی هەرێم کە بە کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و راپرسی ناسراوە، ناتوانێت تۆماری بایۆمەتری ئامادە بکات بۆ ئەم پڕۆسەیە، بەڵکو چارەسەر ئەوەیە داوای هاوکاری لە کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق بکات، لەبەرئەوەی ئەم تۆمارە لە هەڵبژاردنی 10/10/2021دا کاری پێ کراوە، هەرچەندە ئەویش بەدەر نییە لە کەموکورتی، بەڵام کەمتر خەوشی تێدایە و کەمتر جێگەی گومانە.\n*باس لە کێشەی کورسی کۆتای پێکهاتەکان دەکرێت کە گوایە دەنگی پێکهاتەکان بۆ نوێنەرانی راستەقینەی خۆیان ناچێت، بەڵکو لایەنێکی سیاسی وەک کارتی گوشار بۆ باڵانسی هێزی پەرلەمانیی خۆی بەکاریان دەهێنێت، لەوبارەیەوە ئێوە چ روونکردنەوەیەکتان هەیە؟\n-بۆ چارەسەری کورسیی کۆتاکان کە ژمارەیان (11) کورسیە باشتر وایە تۆمارێکی دەنگدەرانی تایبەت بە پێکهاتەکان هەبێت بۆ جیاکردنەوەیان، بۆئەوەی دەنگدەرانی پێکهاتەکان دەنگ بە نوێنەری راستەقینەی خۆیان بدەن و مافیان پارێزراو بێت، یان دەکرێت کۆتاکان دابەشی سەر سنووری جوگرافیی پارێزگاکان بکرێن.\nهێنری كیسنجەر: كاتێك دوو دوژمنت هەبوو بەیەكسانی مامەڵەیان لەگەڵدا مەكە\nعینادی پڕۆسەی سیاسیی عیراقی بەبنبەست گەیاندووە\nئارێز عەبدوڵڵا: نابێت بیر لە دوو ئیدارەیی بکرێتەوە، دەبێت سیستمی حوکمڕانی لە هەرێم بگۆڕدرێت


ئاشکراکردنی عیسای مەسیح 2\n<< < ئاشکراکردنی عیسای مەسیح 2 > >>\n١ بۆ فریشتەی کڵێساکەی ئەفەسۆس بنووسە:\nئەوەی حەوت ئەستێرەکەی بە دەستی ڕاستی گرتووە و بە ناو حەوت چرادانە زێڕینەکەدا هاتوچۆ دەکات، دەفەرموێ: ٢ «ئاگام لە کردار و ماندووبوون و دانبەخۆداگرتنتە، هەروەها کە چۆن لە تواناتدایە خراپەکاران ڕەتبکەیتەوە، ئەوانەشت تاقی کردەوە کە خۆیان بە نێردراو دەزانن بەڵام نێردراو نین، بە درۆزن دەرچوون، ٣ دانت بەخۆتداگرت و لەبەر ناوی من بەرگەت گرت، کۆڵت نەدا.\n٤ «بەڵام ئەوەم لەسەرت هەیە: تۆ خۆشەویستییەکەی یەکەمینت بەلاوە ناوە. ٥ بەبیرت بێتەوە لە چ پایەیەکی بەرز کەوتیت! تۆبە بکە و کارەکانی پێشترت دووبارە بکەرەوە. ئەگەر تۆبە نەکەیت، دێمە لات و چرادانەکەت لە شوێنی خۆی لادەدەم. ٦ بەڵام شتێکی باشت هەیە: ڕقت لە دابونەریتی نیکۆلاوییەکان* دەبێتەوە، کە منیش ڕقم لێیان دەبێتەوە.\n٧ «ئەوەی گوێی هەیە، با ببیستێت ڕۆحی پیرۆز چی بە کڵێساکان دەفەرموێ. ئەوەی سەربکەوێت دەیدەمێ لە درەختی ژیان* بخوات، ئەوەی لە بەهەشتی خودایە.»\n٨ بۆ فریشتەی کڵێساکەی سمیرنا بنووسە:\nئەوەی یەکەمین و دواهەمینە، ئەوەی مردوو بوو و زیندووبووەوە، دەفەرموێ: ٩ «ئاگام لە تەنگانە و هەژاریتە، هەرچەندە تۆ دەوڵەمەندیت. هەروەها ئاگام لە قسە هەڵبەستنی ئەوانەیە کە دەڵێن جولەکەین و واش نین، بەڵام کەنیشتی شەیتانن. ١٠ هەرگیز مەترسە لەو ئازارانەی وا بۆت دێت. وا ئیبلیس خەریکە هەندێکتان بخاتە زیندانەوە، تاکو تاقی بکرێنەوە و دە ڕۆژ تەنگانەتان دەبێت. هەتا مردن دڵسۆزبە، منیش تاجی ژیانت پێ دەبەخشم.\n١١ «ئەوەی گوێی هەیە، با ببیستێت ڕۆحی پیرۆز چی بە کڵێساکان دەفەرموێ. ئەوەی سەربکەوێت مردنی دووەم ئازاری نادات.»\n١٢ بۆ فریشتەی کڵێساکەی پرگامۆس بنووسە:\nئەوەی شمشێرە تیژە دوو دەمەکەی هەیە دەفەرموێ: ١٣ «ئاگام لێیە لەکوێ دەژیت، ئەو شوێنەی تەختی شەیتانی لێیە. لەگەڵ ئەوەشدا دەست بە ناوی منەوە دەگریت. تەنانەت لەو ڕۆژانەش کە ئەنتیپاسی شایەتیدەری دڵسۆزم لەلاتان شەهید کرا، لەو شوێنەی شەیتان نیشتەجێیە، نکۆڵیت لە باوەڕی من نەکرد.\n١٤ «بەڵام هەندێک شتم لەسەرت هەیە: ئەویش هەندێک کەس لەلاتن پابەندن بە فێرکردنی بەلعامەوە* ، ئەوەی بالاقی فێردەکرد کۆسپ لەبەردەم نەوەی ئیسرائیل دابنێت تاکو لەو قوربانییانە بخۆن* کە بۆ بت کراون و داوێنپیسی بکەن. ١٥ بە هەمان شێوە لەلای تۆش هەندێک هەن پابەندن بە فێرکردنی نیکۆلاوییەکان. ١٦ بۆیە تۆبە بکە! ئەگینا، بەم زووانە دێمە لات و بە شمشێرەکەی دەمم لەگەڵیان دەجەنگم.\n١٧ «ئەوەی گوێی هەیە، با ببیستێت ڕۆحی پیرۆز چی بە کڵێساکان دەفەرموێ. ئەوەی سەربکەوێت لە مەنی* شاراوەی دەدەمێ، هەروەها بەردێکی سپی دەدەمێ کە ناوێکی نوێی لەسەر نووسراوە، جگە لەوەی وەریدەگرێت کەس نایزانێت.»\n١٨ بۆ فریشتەی کڵێساکەی سیاتیرا بنووسە:\nکوڕی خودا، ئەوەی چاوەکانی وەک گڕی ئاگرە و پێیەکانی وەک بڕۆنزی بریقەدارە، دەفەرموێ: ١٩ «ئاگام لە کردار و خۆشەویستی و خزمەت و باوەڕ و دانبەخۆداگرتنتە. کارەکانی ئەم دواییەت لەوانەی یەکەمت زیاترن.\n٢٠ «بەڵام ئەمەم لەسەرت هەیە: تۆ ڕێت بەو ژنە داوە کە ناوی ئیزابێلە* ، خۆی بە پێغەمبەر ناوببات، بەندەکانم فێردەکات و چەواشەیان دەکات تاکو داوێنپیسی بکەن و لەو خواردنە بخۆن کە بۆ بت کراوەتە قوربانی. ٢١ کاتم پێیدابوو تاکو تۆبە بکات، بەڵام نەیویست تۆبە لە داوێنپیسی بکات. ٢٢ لەبەر ئەوە فڕێیدەدەمە سەر جێگا و نەخۆش دەکەوێ، هەروەها ئەگەر ئەوانەی داوێنپیسییان لەگەڵی کردووە لە کردارەکانیان تۆبە نەکەن، دەیانخەمە ناو تەنگانەیەکی گەورەوە. ٢٣ هەروەها منداڵەکانی بە مردن لەناودەبەم، هەموو کڵێساکانیش دەزانن من پشکێنەری مێشک و دڵەکانم، هەر یەکێکیشتان بەگوێرەی کارەکانی دەیدەمێ.\n٢٤ «بەڵام بە ئێوە دەڵێم، ئەوانەی لە سیاتیرا ماونەتەوە، ئەوانەی ئەم فێرکردنەیان نییە و بە قووڵایی شەیتانیان نەزانیوە، وەک دەڵێن، من بارێکی دیکەتان ناخەمە سەر، ٢٥ تەنها ئەوەی هەتانە دەستی پێوە بگرن، هەتا دێم.\n٢٦ «ئەوەی سەربکەوێت و کارەکانی من تاکو کۆتایی بپارێزێت، دەسەڵاتی بەسەر نەتەوەکاندا دەدەمێ،\n٢٧ «[بە گۆچانێکی ئاسنین بەڕێوەیان دەبات،\nوەک گۆزەیەکی گڵین وردوخاشیان دەکات.]*\nهەروەک منیش لە باوکمەوە دەسەڵاتم وەرگرتووە. ٢٨ هەروەها ئەستێرەی بەرەبەیانی دەدەمێ. ٢٩ ئەوەی گوێی هەیە، با ببیستێت ڕۆحی پیرۆز چی بە کڵێساکان دەفەرموێ.»


لە ماوەى 10 ڕۆژدا تورکیا 545 کۆچبەری دەستگیرکردووە - The Migrant Project\nلە ماوەى 10 ڕۆژدا تورکیا 545 کۆچبەری دەستگیرکردووە\nلە 10 ڕۆژی یەکەمی مانگی تەموز، هێزی پاسەوانی دەریایی تورکیا 545 کۆچبەر و پەناخوازیان لەناو بەلەمی چوپی و کەشتیدا لە ئاوەکانی دەریای ئیجە دەستگیرکرد، ئەوەش بەپێی داتاکانی ئاژانسی ئانادۆڵوی فەرمی حکومەتى تورکیا.\nگەورەترین ئۆپراسیۆن ڕۆژی 7ی تەموز بوو کاتێک 276 کۆچبەری نائاسایی لەناو بەشی خوارەوە و داخراوی کەشتیەکدا لە کەنار ئاوەکانی پارێزگای ئیزمیر دەستگیرکران، پێنج ئۆپراسیۆنی تریش بەڕێوەچوون.\nئەو کۆچبەر و پەناخوازە ڕزگارکراوانە کە ژن و منداڵیشیان تێدایە خەڵکی چەند وڵاتێکی جیاوازن و سەرجەمیان نێردراون بۆ ناوەندەکانی پێشوازی لە کۆچبەران.\nپڕۆژەى کۆچبەر_ 18/7/2020\nخاوەنی وێنە: Photo Port\nناونیشانی وێنە: دەریای ئیجە، تورکیا، – 18ی تشرینی یەکەمی 2019: پاسەوانی دەریایی تورکیا کۆچبەران دەستگیردەکات. کۆچبەران و پەنابەران دەیانەوێت بە بەلەمی بچوک خۆیان بگەیەننە دورگەی لیسبۆس لە یۆنان دوای ئەوەى ئاوی تورکیایان لە دەریای ئیجە بڕیوە.


Home›هەواڵ›کوردستان›پارەی گەنمی جوتیاران گەیشتە هەرێم\nوەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایگه‌یاند: سەرجەم شایستە داراییەکانی جوتیاران بۆ ساڵی 2020 به‌سه‌ر جوتیاران دابەش ده‌كرێت، كه بڕی پاره‌كه بۆ سه‌رجه‌م پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان هاتووه.\nنەوزاد شێخ کامیل، بەڕێوبەری گشتی بازرگانی رایگەیاند: ئەو شایاستە داراییانەی کە لەلایەن وەزارەتی بازرگانی عێراقەوە بەشێوەی چەکی بانکی بۆ ھەرێمی كوردستان هاتووه، بەپێی شارەکان شایستە داراییەکان دیاری کراون و سەرەتای هەفتەی داهاتوو دەست بە دابەشکردنی دەکرێت، کە بەم شێوەیه ده‌بێت:\nسلێمانی: 23 ملیار و 700 و 50 ملیۆن دینارە.\nهەولێر: 11 ملیار و 900 و 7 ملیۆن دینارە.\nدهۆک: 10 ملیار و765 ملیۆن دینارە.\n“ڤایرۆسى (COVID_19) تاوەکو ئێستا 7 جار خۆى گۆڕیووه و ڤایرۆسه نوێیه‌كه مه‌ترسیدار نییه”\nپارتی پەنا بۆ ئاوارە سورییەكان دەبات دەنگ بە كاندیدەكانی بدەن


https://1baiser.com قادر عەزیز: یەکێتیی ڕۆڵی گرنگی لە ڕێککەوتنی هەسەدە و ڕژێمی سوریا هەبوو |\nHome چاوپێکەوتن قادر عەزیز: یەکێتیی ڕۆڵی گرنگی لە ڕێککەوتنی هەسەدە و ڕژێمی سوریا هەبوو\nنەوتی ڕۆژئاوای کوردستان کارتێکی بەهێزە بە دەست کوردەوە\nقادر عەزیز، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان باس لە گرنگیی ڕێککەوتنی نێوان هەسەدە و ڕژێمی سوریا دەکات و دەشڵێت: ״یەکێتیی ڕۆڵی گرنگی لە ڕێککەوتنی هەسەدە و ڕژێمی سوریا هەبوو.״\nقادر عەزیز لە چاوپێکەوتنێکی ״ئاژانس״دا باس لە پیلانگێڕییەکانی تورکیا و ڕوسیا و ئەمەریکا دەکات لەسەر ڕۆژئاوای کوردستان و دەڵێت: ״ئەو نەوتەی لە ڕۆژئاوای کوردستان هەیە کارتێکی بەهێزە بە دەست کوردەوە.״\nئاژانس: با لەو پرسیارەوە دەست پێ بکەین، بۆچی ئەم دۆخە لە ڕۆژئاوای کوردستان ڕووی دا؟\nقادر عەزیز: هەموو ئەوانەی کە ڕوویان دا بە زیانی گەلی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان بوو. کۆمەڵێک پیلانگێڕی هۆکاری ئەم ڕووداوانە بوون، تەنانەت لە ڕێککەوتنی ترەمپ و ئەردۆغان کە ئەمەریکییەکانیش بە تووندی لێی ناڕازین. من بە خیانەتی ئەمەریکا ناوی نابەم، چونکە هیچ کەس لەم هەڵوێستەی ترەمپ ڕازی نییە، ئیلهام ئەحمەد دەڵێت: ئێمە ناتوانین ناوی خیانەتی لێ بنێین. بەڵام ئەمەریکا لەوێ کوردی جێهێشت و سازشی لەسەر کرد. کوردەکان ناچار بوون بۆ ڕاگرتنی هێرشی تورکیا بە شێوەیەک لەگەڵ حکومەتی سوریا سازش بکەن، کە بە لێکتێگەیشتن یان ڕێککەوتنی سەربازی ناوی دەبەن. گوتیان ئێمە لە پێناو پاراستنی نەتەوەکەمان لە بەرانبەر هێرشەکانی تورکیا، سازشێکی بە ئازار لەگەڵ بەشار ئەسەد دەکەین. تا ڕادەیەک گەڕانەوەی هێزەکانی سوریا بۆ سەر سنوورەکان ڕێگری لە هێرش و پەلامارەکانی تورکیا دەکات، ئەمە سەروەریی سنووری سوریایە کە مافی خۆیانە داوا لە دیمەشق بکەن بۆ پاراستنی ئەم سنوورە، چونکە دوای هێرش و پەلامارەکانی تورکیاش بۆ سەر ڕۆژئاوا هەموومان هیوامان بە هەڕەشەکانی ترەمپ بوو کە بەر بە هێرشەکانی تورکیا بگرێت، پەلاماری خەڵکی سڤیل نەدرێت، چونکە ترەمپ دەیتوانی بە ڕێککەوتنێک هێرشی توریکا ڕابگرێت. فشارێکی زۆریش لە لایەن میدیاکان، کۆنگرێسی ئەمەریکا، زۆربەی وڵاتانی عەرەبی و هەندێک لە وڵاتانی ئەورووپا بە تایبەت فەڕەنسا و ئەڵمانیا هەبوو دژی هێرشی تورکیا بۆ ڕۆژئاوای کوردستان، بەڵام بە داخەوە ئەو ڕێککەوتنەی ترەمپ بۆ ڕاگرتنی شەڕەکە، زۆر لە شەڕەکە زیانبەخشتر بوو، چونکە ئەوەی تورکیا بە شەڕ نەیتوانی ئەو ڕێککەوتنە پێی بەخشی. ڕێککەوتنی تورکیا و ڕوسیایش هەر بە هەمان شێوە بە زیانی گەلی کورد تەواو بوو، ڕوسیا شەرعییەتی زیاتری دا بەو خواستانەی تورکیا کە ئەمەریکا پێی بەخشیبوو، هەموو ئەم هەنگاوانە بە دژ و لە زیانی کوردانی ڕۆژئاوا تەواو بوون.\nئاژانس: بۆچی ئەو گەلەکۆمە گەورەیە لەسەر ڕۆژئاوای کوردستان هەبوو، ئایا ئەزموونێک بوو کە دەیانویست لە ناوی بەرن، ئایا ئەمەریکا ئامانجێکی تری هەبوو بۆ نموونە ڕۆژئاوا بە کارتێک بگۆڕێتەوە بە تورکیا؟\nقادر عەزیز: ئەو هێزانە ئەم سەودایانەی نێوان ترەمپ و ئەردۆغان و لە نێوان ترەمپ و پۆتین لە مێژە هەوڵ دەدەن کە دەستکەوتەکانی کورد لە ڕۆژئاوا بچووک بکەنەوە و بیبەنە ناوخۆی سوریا، لە ئێستادا بەم شێوەیەیە. واتا ڕوسەکان بەرگری لە بەشار ئەسەد دەکەن و دەیانەوێت سوریا سەرکردایەتیی هەمووی بکات، ئەمە لە قازانجی ئەردۆغانیشە کە کورد هیچ ئاسۆیەکی بۆ سەربەخۆیی و کیانێکی کوردی نەمێنێت. تورکەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ڕێگەمان لە درووستبوونی کیانێکی کوردی گرت، پلانی ترەمپیش ئەوە نەبوو کە کیانێک بۆ کورد درووست بکات، بەڵکوو ئەمەیان وەکو کارتێک دوای تەواوبوونی داعش بە کار هێنا و لەگەڵ تورکیا و ڕوسیا سەودایان پێ کرد. لەوانەیە زۆربەی ئەم ڕێککەوتنانە سەر نەگرن، بە تایبەتی ڕێککەوتنی تورکیا و ڕوسیا کێشەی تێ کەوتووە. ڕێککەوتنی تورکیا و ئەمەریکاش تا ئێستا تەواو نەبووە، چونکە هەم کۆنگرێس و هەم پنتاگۆن ناڕازین لە سەر ئەم ڕێککەوتنە. بابەتەکە تەنها ڕۆژئاوا نییە، کێشەی تریان لەگەڵ تورکیا هەیە، بە داخەوە هەمووی بۆ لەناوچوونی دەستکەوتی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان کرا. (پەیەدە) ڕۆڵێکی سەرسوڕهێنەری هەبوو، توانیی داعش لە ڕۆژئاوا لە ناو بەرێت، توانی ڕەققە کۆنتڕۆڵ بکات کە ناوەندی خەلافەتی داعش بوو. ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی بە تەنها نەیاندەتوانی ئەم کارە بکەن. بە داخەوە بەم هەڵوێستەی ترەمپ جارێکی تر بێمتمانەیییەکی زۆر لە نێوان کورد و ئەمەریکا درووست بوو، لە ئێستادا بە هۆی ئەو نەوتە کە لە ڕۆژئاوا هەیە، ترەمپ تا ڕادەیەک پاشەکشێی کردووە، نەوت لە بەرانبەر هەموو سازشێکی تر، کارتێکی گرینگە بۆ (پەیەدە)، بە تایبەتی لەگەڵ بەشار ئەسەد. ئەمەریکا نەوتەکەیان بۆ دەپارێزێت کە چەندین قازانجی هەیە، یەکەم: لە ڕووی ماددییەوە، دووەم: لە ڕووی دەستکەوتەوە، سێیەم: وەکو کارتێکی سازش لەگەڵ بەشار ئەسەد بۆ داهاتوو سوودی لێ ببینن. نازانم بەم ئەنجامانە دەگەن یان نا؟ تا ئێستا هیچ لایەنێک وەکوو (هەسەدە) و (پەیەدە) لە لایەن ئەم وڵاتە زلهێزانەوە گەمارۆ نەدراوە، لە ماوەی (10) ڕۆژ سێ ڕێککەوتن، دوو ڕێککەوتنی نێودەوڵەتی و ڕێککەوتنی (هەسەدە) لەگەڵ سوریایش، ئەوەی کە لەم دۆخەدا گرینگە خۆڕاگرییەکە کە لە ڕۆژئاوای کوردستانە و بە ڕای من تا ئێستا لە مێژووی کورد نەکراوە.\nئاژانس: ئەوەی لە ڕۆژئاوا کرا بەشێک لە هێزەکانی هەرێم و ڕۆژئاوا وتیان ئەوە پەکەکە بەسەر ڕۆژئاوایدا هێنا، ئایا ئەمە هەڵوێستێکی نانیشتیمانی نییە لە بەرانبەر ئەو ستاییشانە کە لە (پەیەدە) کرا؟\nقادر عەزیز: ئەوانە دژی (پەیەدە)ن، بەو هۆیە کە (پەیەدە) هێزێکی سەربەخۆیە، لە ژێر کۆنتڕۆڵی پارتی و هێزەکانی تردا نییە. (ئەنەکەسە) سەر بە تورکیایە، تەنانەت هێزی تریش لە کوردستان هەیە کە هەڵوێستی سلبییان لە بەرامبەر (پەیەدە) و (هەسەدە) هەیە، بەردەوام دەیانەوێت ڕەخنەیان لێ بگرن. بۆ نموونە لە سەرەتای شۆڕشی گەلانی سوریا هیچ کەس وەکوو کورد چەوساوە نەبوو، جگە لەو هەڵوێستە شۆڤێنییە کە دیمەشق بەرانبەر بە کوردەکان هەیبوو، کوردەکان تەنانەت ناسنامەیان نەبوو، کورد بەشێک بوو لە شۆڕشەکە بەڵام نەچوونە شەڕێکی ڕاستەوخۆ لەگەڵ بەشار ئەسەد، چونکە ناوچەی ئەوان هەموو پێکهاتەیەکی تێدایە، تاکتیکێکی دروستیان بە کار هێنا، نەیاندەویست شەڕەکە بۆ شەڕی کورد و عەرەب بگۆڕێت و لەمەیشدا سەرکەوتوو بوون. ئەو هێزانەی کە ئێستا باسی (پەیەدە) دەکەن و دەڵێن: دەبوایە زووتر لەگەڵ بەشار ئەسەد ڕێک بکەوتایە، هەمان ئەوانەن کە دەیانوت (پەیەدە) بەشێکە لە بەشار ئەسەد. ئەمە قسەی هێزە بەناو ئۆپۆزسیۆنەکانی سوریاش بوو، دەیانگوت (پەیەدە) و (هەسەدە) لەگەڵ بەشار ئەسەدن و ئۆپۆزسیۆن نین، جاری پێشوو بەشار ئەسەد بە کەمترین داخوازییەکانی کورد ڕازی نەدەبوو، ئەمجارەیش ئەگەر ڕوسیا بە جددی نەهاتایەتە پێشەوە، بە ڕێککەوتنە سەربازییەکە ڕازی نەدەبوو. یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان لەم ڕێککەوتنەدا ڕۆڵێکی گرینگی گێڕا، بەشێک لە دیدار و دانوستانەکان یەکێتیی ڕێکی خستن، (ئەنەکەسە) و هێزگەلی تر بۆ بیانوویەک دەگەڕێن بۆ ئەوەی دژایەتیی (پەیەدە) بکەن و ڕەخنەی لێ بگرن. (ئەنەکسە) بەشێک لە ئەجێندای تورکیا بووە، یەکێک لەو هێزانە بووە کە چاوەڕێی ئەوە بوو ئەگەر عەفرین داگیر کرا، تورکیا ئیدارەکەی ڕادەستی (ئەنەکەسە) بکات، کەواتە بەشێکە لە حکومەتی تورکیا. من ناڵێم (پەیەدە) کەموکوڕیی نییە و ڕەخنەی لەسەر نییە، هەر هێزێک کە حکومڕان بێت بێ ڕەخنە نییە، بەڵام (پەیەدە) لەبەر ئەوەی دەستتێوەردانی قبووڵ نەکرد، ناکرێت بە تاوانی یەکڕیزی تاوانبار بکرێت، ئەمە پەیوەندیی بە یەکڕیزیی کورد و هێزە نیشتمانییەکانەوە نییە، بەڵکوو پەیوەندیی بە پاراستنی دەستکەوتەکانی کوردە لە ڕۆژئاوای کوردستان، پارتی دەیویست بە هەر شێوەیەک بێت دەستتێوەردان بکات و (ئەنەکەسە) و هێزی ڕۆژ بنێرێتەوە بۆ ئەوێ، سەرەتا وایان دانابوو کە ڕۆژئاوا دابەش بکەن لە نێوان (ئەنەکسە) و (پەیەدە)دا. لەگەڵ ئەوەشدا (پەیەدە) دەبێت مامەڵەیەکی دیموکراسییانە لەگەڵ هێزە سیاسی و نیشتمانییەکانی تردا بکەن، چونکە (پەیەدە) و (هەسەدە) نموونەیەکی گەورە لە ئیدارەی دیموکراسین لە ڕۆژئاوای کوردستان. یەکێک لە نیشانەکانی دیموکراسییەت، قبووڵکردنی فرە حزبی و بوونی ئۆپۆزسیۆنێکی ڕاستەقینەیە.\n*بۆچی دەیانەوێت بڵێن هۆکاری شکستی ڕۆژئاوا پەکەکە بوو؟ لە کاتێکدا ئێوە تیشک دەخەنە سەر ئەوەی کە گەلەکۆمەیەکی ناوچەیی و نێودەوڵەتییە دژی کورد و ئەزموونەکەی هەبووە، بۆچی ئەو میدیایانە دەیبەستنەوە بە دەستتێوەردانی پەکەکە لە ڕۆژئاوا؟\nقادر عەزیز: ئامانجی ئەم میدیایانە چەواشەکارییە. ڕووداوی جۆراوجۆر درووست دەکەن، ئایا (16)ی ئۆکتۆبەر خیانەت بوو؟ ئەوان بۆ ئەوەی کارەساتی ڕیفراندۆم کە بە هۆیەوە نیوەی کوردستانیان پێی لە دەست دا، بیشارنەوە و خەڵکانی تر بە خیانەت تۆمەتبار دەکەن، بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتی لەسەر خۆیان لابەن. دەیانەوێت بەم شێوەیە داکۆکی لە خۆیان بکەن، ڕاستە (پەکەکە) لە زۆر ڕووەوە کاریگەریی هەیە، بەڵام ئیدارەی ڕۆژئاوای نەکردووە. کارەکتەرەکانی ڕۆژئاوا ڕۆڵی گرینگیان لە دنیا هەیە، بۆ نموونە مەزڵوم کۆبانێ، ئیلهام ئەحمەد، ساڵح موسلیم و دەیان کەسی تر، چ کاریزمایەک هاوشێوەی ئەم کەسانە لەم پارچەی کوردستان درووست بووە؟ ئەوان (پەکەکە) نین، بەڵام نزیکایەتییەک هەیە لە نێوانیاندا، (پەکەکە) هێزێکی کوردستانییە، ڕۆڵیشی لە شەڕی داعشدا هەبووە، ئەو قسەی ترەمپیش کە زیاتر بۆ ڕازیکردنی تورکیایە هیچ بایەخێکی نییە، چونکە (پەکەکە) شەڕی تیرۆر و داعشی کردووە، تەنانەت لەسەر داوای پارتی لە مەخموور شەڕی داعشی کرد، کێ سوپاسی کرد؟ لە هەموو ناوچەکان شەڕی داعشی کرد. جارێکیان لەگەڵ سەرکردەی حزبێکی ڕۆژئاوا گفتوگۆمان دەکرد گوتی: (پەیەدە) دیکتاتۆرە، بەڵام لە هەمان کاتدا وتی: ئەگەر (پەیەدە) نەبوایە داعش هەموو کوردی ڕۆژئاوایان سەردەبڕی. مانای ئەوەیە هەندێکیان ناڕەزایییان لە (پەیەدە) هەیە کە دەگەڕێتەوە بۆ بەرژەوەندیی تەسکی حزبایەتی، بەڵام ڕۆڵی گرینگی (پەیەدە)یان لە شەڕی داعش قبووڵە.\nئاژانس: مەزڵوم کۆبانێ لە دوایین وتاریدا دەڵیت، کورد دەبێت چی بکات و ڕوو لە کوێ بکات؟ کوردی ڕۆژئاوا لە دۆخی ئێستا و بە بوونی ئەم دوژمنانە لە ناوچەکەدا دەبێت چی بکات؟\nقادر عەزیز: کورد دەبێت یەکگرتوو بێت، کە بە داخەوە ئەمە هێشتا نییە، هەڵوێستی دنیای دەرەوە بە ڕادەیەکی زۆر پشتیوانیی دۆزی گەلی کوردە لە ڕۆژئاوای کوردستان، لە کاتێکدا ئەم پشتیوانییە لە لایەن هێزە سیاسییە کوردەکان نابینرێت، ئەوە ڕاستە خۆپیشاندان بۆ پشتیوانیی ڕۆژئاوا کرا، یارمەتیی کۆکرایەوە و پاڵپشتییان کرد لە خۆڕاگریی کوردەکان، بەڵام ئەوان پشتیان بە ئیرادە، مەعنەویات و خۆڕاگریی خۆیان بەست، کە بووە هۆی پشتیوانییەکی گەورەی نێودەوڵەتی. دەتوانن لەم دەرفەتە سوود ببینن بۆ ئەوەی لە داهاتوودا گۆڕانکاریی زۆر بکەن. لە نێوان ڕوسیا و تورکیا، لە نێوان ئەمەریکا و تورکیا کێشە هەیە، بە ڕای من ئەم ڕێککەوتنانە سەر ناگرێت، کوردەکان دەتوانن لە ماوەیەکی نزیکدا دۆخەکە لە بەرژەوەندیی خۆیاندا بگۆڕن.\nئاژانس: باشووری کوردستان لە بەردەم مەترسییەکی هاوشێوەی گەلەکۆمەی ناوچەیی و نێودەوڵەتیدایە؟\nقادر عەزیز: باشووری کوردستان بەشێکە لە ناوچەکە و بەشێکە لە گۆڕانکاریی ناوچەکە. دۆخێکی ئاڵۆز و نائارام ناوچەکەی گرتووەتەوە، لە سودان، توونس، لوبنان، عێراق، شەڕی ڕۆژئاوا، تەنانەت ئێران و تورکیایش. یەکێک لەو هەڕەشانەی کە لەسەر باشووری کوردستان هەیە، ناڕەزایی خەڵکە. خۆپیشاندانەکانی لوبنان و بەغدا لەسەر گەندەڵی و ناعەدالەتییە، کە لە کوردستانیش هەیە. کوردستان لە بەغدا جیا نییە، لە کوردستانیش دەبێت هەوڵ بدرێت بۆ چاکسازیی ڕاستەقینە، بۆ جێبەجێکردنی داخوازییەکانی خەڵک نەک بۆ جوانکردنی دەموچاوی حکومەت. دەبێت یاساکان لە خزمەتی خەڵکدا بگۆڕدرێن، کۆتایی بە گەندەڵی بهێنرێت کە هەڕەشەیەکی گەورەترە لە تیرۆر بۆ سەر ئەزموونی باشووری کوردستان. باشووری کوردستان دەبێت لە ڕووی دیبلۆماسی و سیاسی پێداچوونەوە بە خۆی بکات و مامەڵەی ترەمپ لەگەڵ ڕۆژئاوا لەبەرچاو بگرێت. جێهێشتنی ڕۆژئاوا لە لایەن ئەمەریکاوە، لەوانەیە بۆ ئێمەیش ڕوو بدات. بەو بێمتمانەییە کە لە نێوان خەڵک و دەسەڵات هەیە، ئەگەر ئەوە ڕوو بدات، ئێمە ناتوانین وەکوو ڕۆژئاوا خۆڕاگری بکەین و دەستکەوتەکانمان بپارێزین. چاکسازی دەبێت پێش دروستبوونی قەیران بکرێت، ئەگەر نەکرا، کارەسات ڕوو دەدات، پێویستە هەنگاوەکان ئەرێنی بن، داهاتی کوردستان و نەوت شەفاف بێت، خەڵک دەبێت لەم داهاتە سوودمەند بێت، مەرکەزییەت لە حکومڕانیی باشووری کوردستان نەمێنێت، واتا بە شێوەی حکومڕانییەکی مەدەنی و دیموکراسی بێت، کە هەموو لایەنەکان شەریکی ڕاستەقینەی دەسەڵات بن.\nله‌مساڵدا زیاتر له 12 هه‌زار هاوڵاتی عێراقی كوژراون


ئەمڕۆ 27-10-2020، د. ئارام محەمەد قادر وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی و وەفدی یاوەری سەردانی زانكۆی سلێمانیان كردو لەگەڵ سەرۆكی زانكۆی سلێمانی و ئەندامانی ئەنجوومەنی زانكۆی سلێمانی كۆبوونەوە.\nلەو كۆبوونەوەیەدا گفتوگۆیان سەبارەت بە دەستپێكردنەوەی خوێندنی زانكۆكان كرد.\nسەرەتای كۆبوونەوەكە وەزیری خوێندنی باڵا خۆشحاڵی خۆی دەربڕی كە دوای ئەو هەموو بارە ناهەموارەی كە دروست بووە بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە ئەم دەرفەتەی بۆ هەڵكەوتووە، تاكو لە نزیكەوە كۆببێتەوە لەگەڵیانداو تاوتوێی چەند كارێك بكەن.\nهەروەها بەرێز وەزیری خوێندنی باڵا باسی لەوەكرد لەناو ئەم بارودۆخەی ئێستادا كە رۆژ بەرۆژ كۆرۆنا روو لە زیادبوونە ناچارین كە خوێندنی ئاوێتە پەیڕەو بكەین، وتیشی: ئێمە موجازەفە بە گیانی مامۆستاو فەرمانبەرو خوێندكارەوە ناكەین، بەڵكو سەیری دۆخەكەو بڕیارەكانی لیژنەی بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆناو ئەنجوومەنی وەزیران دەكەین، كە بەرپرسیارێتییەكی هەمەلایەنەیە.\nلەبەشێكی تری كۆبوونەوەكەشدا وەزیری خوێندنی باڵا باسی لەوەكرد كە كەمپی ناوشاری زانكۆی سلێمانی بكرێتە زانكۆیەكی پزیشكی بۆ زیاتر خزمەتكردنی شاری سلێمانی بۆ ئەو مەبەستەش داوایكرد كە هەموو هاوكاری بن تا ئەم پڕۆژەیە سەربكەوێت، كە بە زەرورەتێكی گرنگی وەسفكردن بۆ مێژووی شاری سلێمانی.\nوەزیری خوێندنی باڵا هەموو ئەو دەنگۆیانەی رەتی كردەوە كەباس لە فرۆشتنی كەمپی ناوشاری زانكۆ دەكەن، هەروەها وتی: ئەوكارە لەسەر دەستی من قەت روونادات، چونكە ئەو زانكۆیە دیاری هەڤاڵ مام جەلال بوو بۆ شاری سلێمانی و وەكو رەمزێكی ئەو شارەی لێهاتووە.\nهەر لەو سەردانەیدا وەزیری خوێندنی باڵا لە نزیكەوە كەمپی ناوشاری زانكۆی سلێمانی و كۆلێژی پزیشكی ددانی لە زانكۆی سلێمانی بەسەركردەوە، لەگەڵ مامۆستاو خوێندكارای ئەو كۆلێژانە كۆبووەوە، وتیشی: هەر شتێك بەئێمە بكرێت بۆ خزمەتكردنی زانكۆی دایك درێغی ناكەین.


هه‌ژاریی، راستییه‌کان و ئاماره‌کان.*\nئاماده‌کردن و وه‌رگێرانی: هه‌ورامان عه‌لی\nنزیکه‌ی 160 سال له مه‌وبه‌ر مارکس گه‌وره بیریار و فه‌یله‌سوف له‌سه‌ر بناغه‌ی ئه‌و لێکۆلینه‌وه‌و تێز زانستیانه‌ی له‌سه‌ر رژێمی سه‌رمایه‌داری گه‌شه‌کردووی سه‌رده‌می خۆی دایرشتبوو، رایگه‌یاند که ئه‌و رژێمه تازه‌یه‌ش له سه‌ر بناغه‌ی کۆیله‌تی ئینسان دامه‌زراوه و درێژکراوه‌ی رژێمه چه‌وسێنه‌ره‌کانی پێش خۆیه‌تی و نه‌ک هه‌ر ناتوانێت وه‌لامی نیاز و خولیا هه‌میشه‌یه‌کانی مرۆڤایه‌تی بۆ ئازادی و یه‌کسانی و داد په‌روه‌ی کۆمه‌لایه‌تی بداته‌وه به‌لکه خودی ئه‌م په‌یوه‌ندیه سیاسی و کۆمه‌لایه‌تی و ئابوریانه سه‌رچاوه‌ی به‌د به‌ختی مرۆڤ و قولکردنه‌وه‌ی هه‌رچی زیاتری قلشت و جیاوازیه چینایه‌ته‌کانی کۆمه‌لگای مرۆڤایه‌تی یه . ئه‌و به‌شێوه‌یه‌کی زانستی سه‌لماندی مادام ئامانجی به‌رهه‌م هێنان له رژێمی سه‌رمایه‌داریدا ،نه‌ک وه‌لام دانه‌وه به پێداویستیه‌کانی ژیانی رۆژانه‌ی مرۆڤایه‌تی ، به‌لکه قازانج و سود و که‌له‌که‌ی سه‌رمایه‌یه،. کۆمه‌لگای مرۆڤایه‌تی رووه‌و هه‌لومه‌رجێک مل ده‌نێ که‌تێیدا تادێت هه‌ژاره‌کان هه‌ژارتر ده‌بن و ده‌وله‌مه‌نده‌کانیش ده‌وله‌مه‌نتر ده‌بن. میکانیزمه‌کانی به‌رهه‌م هێنان و یاساکانی بازار به جۆرێکه ئۆردوی سه‌مایه له جه‌مسه‌رێکی گۆی زه‌وه‌ی چه‌ق ده‌به‌ستێ و هه‌ژاریی و کوێره‌وه‌ریش له جه‌مسه‌رێکی تر. ئه‌مرۆ دوای نزیکه‌ی 160 سال به‌سه‌ر ئه‌و تیۆریه‌که‌ی مارکسدا خودی دامو ده‌زگا و دامه‌زراوه‌کانی بورژوازی له رێگه‌ی ئاماره‌کانه‌وه تێگه‌یشتن و لێکدانه‌وه‌که مارکس ده‌سه‌لمێنن.\nنیوه‌ی دانیشتوانی جیهان که نزیکه‌ی 3 ملیار مرۆڤ ده‌کات، داهاتیان له رۆژێکدا که‌متره له 2 دۆلار1.\nله80% دانیشتوانی جیهان له ولاتانێکدا ده‌ژین، که تادێت جیاوازیه‌کان تیایاندا زۆرتر و زۆرتر ده‌بنه‌وه و رێژه‌ی داهاته‌کان که‌متر ده‌بێته‌وه2.\nله 40% دانیشتوانی گۆی زه‌وی ئه‌وانه‌ن که به هه‌ژاره‌کان ده‌ژمێردرێن، ته‌نیا 5% کۆی سه‌روه‌تی مرۆڤایه‌تیان به‌ر ده‌که‌وێت، له کاتێکدا 20% دانیشتوانی ده‌وله‌مه‌ندی جیهان له 75% داهاته‌کانی گۆی زه‌وی به‌هره‌مه‌ندن 3.\nبه‌پێی ئاماره‌کانی یونیسێف له‌نێوان بیستو شه‌ش هه‌زار و پێنج سه‌د تا سی هه‌زار مندال رۆژانه به‌هۆی هه‌ژارییه‌وه ده‌مرن، ئه‌وانه له دێهاته دوره‌ده‌ست و هه‌ژار نشینه‌کانی دنیادا ده‌مرن بێ ئه‌وه‌ی مه‌رگی ئه‌مانه سه‌رنجی که‌سێك له‌م جیهانه‌دا ڕاکێشێت، هه‌رله‌به‌ر ئه‌وه‌ی که داماو و هه‌ژارن ، هه‌روه‌ك چۆن به داماوی و دوور له هه‌ر جۆره سه‌رپه‌رشتاریه‌کی ته‌ندروستی له دایك ده‌بن، به‌هه‌مان بێده‌نگی و دوور له چاوی کامێرا و هه‌رای رۆژنامه‌کان به‌بێده‌نگیش ده‌مرن! 4.\nله‌نێوان 27% تا 28%ی کۆی ئه‌و مندالانه‌ی که له ولاتانی تازه‌پێگه‌شتودا له دایك ده‌بن، له کێش و قه‌باره‌دا ئاسایی نین. ئه‌م رێژه‌یه زیاتر له باشووری ئاسیا و ناوچه‌ی باشووری بیابانی ئه‌فریقا به‌رچاوه. ئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌لومه‌رجه هه‌ر به‌م شێوه‌یه درێژه بکێشێت رێکخراوه‌کانی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان پێشبینی ئه‌وه ده‌که‌ن، که زیاتر له نیوه‌ی ئه‌و مندالانه، واته نزیکه‌ی 30 ملیۆن مندال به‌هۆی که‌می کێشیانه‌وه گیانیان له ده‌ست بده‌ن5 .\nته‌نیا له سالی 2005 دا له ولاتانی تازه‌گه‌شه‌کردودا ژماره‌ی ئه‌و مندالانه‌ی که له ته‌مه‌نی چونه قوتابخانه دان و ناچنه قوتابخانه ژماره‌یان زیاتر له 72 ملیۆن مندال ده‌بێت، له‌م ژماره‌یه رێژه‌ی 57%ی کچان پێکی ده‌هێنن، لێپرسراوانی یونیسێف هێشتا گه‌شبینانه ئه‌نوارننه ئه‌م ژماره‌یه!6.\nنزیکه‌ی ملیارێك مرۆڤ به ئاستێکه‌وه پێی نایه سه‌ده‌ی بیستویه‌که‌مه‌وه، که نه‌ك هه‌ر نه‌یانده‌توانی ده‌ستیان به هیچ جۆره پێشکه‌وتنه ته‌کنیکی و ته‌کنۆ‌لۆ‌ژیه‌کانی شۆرشی زانیارییه‌کان ڕا بگات، به‌لکو نه‌یانده‌توانی ناوی خۆیان بنوسن7.\nجێگه‌ی ئاماژه‌یه تا سالی 2000 ئه‌و سامانه‌ی که سالانه له جیهاندا به قورگی پیشه‌سازی مه‌رگدا ده‌کرێت، واته بازاری گه‌رمی به‌رهه‌مهێنانی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی 1% به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی نه‌خوێده‌واری بنه بر بکرێت8.\nسه‌ره‌رای پێشکه‌وتنه گه‌وره‌کان له بواری نه‌خۆشی و ده‌رماندا، نه‌خۆشیه ترسناکه‌کان بێبه‌زه‌ییانه گیانی هه‌ژاران له دونیادا دروێنه ده‌کات، ته‌نیا ژماره‌ی توشبووانی نه‌خۆشی ئایدز به چل ملیۆن نه‌خۆش ده‌خه‌ملێنرێت و له سالی 2004 دا سێ ملیۆن که‌س قوربانی ئه‌م به‌لایه بوون. هه‌موو سالێك له نێوان 350 تا 500 ملیۆن که‌س توشی مه‌لاریا ده‌بن، که زیاتر له یه‌ك ملیۆنیان ده‌مرن. کیشوه‌ری ئه‌فریکا 90% توشبووانی مه‌لاریا له خۆده‌گرێت و له‌م نێوه‌دا مندالان 80% توشبوه‌کان پێکدێنن9.\nگرفته‌کانی ئاو کارایی له‌سه‌ر نیوه‌ی مرۆڤایه‌تی داده‌نێن:\nله ولاتانی تازه‌پێگه‌ی‌شتوودا 1.1 ملیار که‌س توانای ده‌ستراگه‌یشتن به ئاویان نییه، نزیکه‌ی 2.6 ملیار که‌سیش ئه‌و ئاوه‌ی له ژیانی رۆژانه‌یاندا به‌کاری ده‌هێنن، مه‌رجه‌کانی ته‌ندروستی تێدا نییه.\nدوو له سێی ئه‌وانه‌ی که له ئاوی پاك بێبه‌شن، رۆژانه به دوو دۆلار ده‌توانن درێژه به زیندومانه‌وه‌ی خۆیان بده‌ن، له راستیدا سێیه‌کی ئه‌م که‌سانه داهاتی رۆژانه‌یان که‌متره له یه‌ك دۆلار.\n660 ملیۆن که‌س له هه‌لومه‌رجێکی ناته‌ندروست و به داهاتێکی که‌متر له دوو دۆلار له رۆژێکدا ده‌ژین و زیاتر له 385 ملیۆن مرۆڤ به که‌متر له یه‌ك دۆلار له رۆژێکدا ژیان ده‌گوزه‌رێنن.\nده‌ستڕاگه‌یشتنی له 85%ی دانیشتوانی ده‌وله‌مه‌ند و له 20% کۆی دانیشتووانی به‌گشتی له رێگه‌ی تۆڕی بۆرییه‌وه به به‌راورد به رێژه‌یه ته‌نیا له25%ی له 20%ی هه‌ژارترینی دانیشتوان داده‌نرێت.\n1.8 ملیار مرۆڤ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستیان به سه‌رچاوه‌کانی ئاو ڕا بگات ناچارن کیلۆمه‌ترێك ڕێ ببرن، واته دوور له مال و شوێنی نیشته‌جێ بونیان، ئه‌م مرۆڤانه له رۆژێکدا بۆ وه‌لامدانه‌وه به پێداویستیه‌کانی ژیانیان ته‌نیا 20 لیتر ئاو به‌کار ده‌هێنن، (له کاتێکدا هاولاتیه‌کی ئاسایی له به‌ریتانیادا رۆژانه زیاتر له 50 لیتر ئاو له ته‌والێتدا به‌کار ده‌هێنێت و زیاتر له 150 لیتر بۆ پێداویستیه‌کانی تری رۆژانه‌ی ده‌وێت. هاولاتیه‌کی ئه‌مه‌ریکی رۆژانه نزیکه‌ی 600 لیتر ئاو به‌کار ده‌هێنێت).\n 1.8 ملیار مندال سالانه به‌هۆی سکچوونه‌وه ده‌مرن.\n443 ملیۆن مندال له خوێندن و قوتابخانه داده‌برێن به هۆی ئه‌و نه‌خۆشیانه‌ی په‌یوه‌نیان به ئاوه‌وه هه‌یه.\nنزیکه‌ی نیوه‌ی دانیشتوانی ولاتانی تازه‌پێگه‌یشتوو به‌ده‌ست گرفتی ته‌ندروستییه‌وه ده‌ناڵێنن، که هۆکه‌ی بۆ که‌می ئاو و تۆڕه ته‌ندروسییه‌کان ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nملیۆنه‌ها ژن رۆژانه چه‌ندین کاتژمێری ته‌مه‌نیان له ڕاکێشانی ئاودا به‌سه‌ر ده‌به‌ن.\nژماره‌ی مندالان له جیهاندا 2.2 ملیارده.\nئه‌و مناڵانه‌ی که له هه‌ژاری‌دا ده‌ژین، ژماره‌یان یه‌ك ملیارده (له هه‌ر دوو مناڵێك یه‌ك مناڵ).\nسه‌رپه‌نای پارێزرا و ئاوی ته‌ندروست، بۆ 1.9 ملیارد مناڵ له جیهانی تازه‌پێگه‌یشتوودا:\n1- 640 ملیۆن مناڵی بێبه‌ش له سه‌رپه‌نای گونجاو ( سێیه‌كیان).\n2- 400 ملیۆنیان ده‌ستیان به ئاوی پاك راناگات (پێنیه‌کیان).\n3- 270 ملیۆنیان له خزمه‌تگوزاری ته‌ندروستی بێبه‌شن (حه‌ویه‌کیان).\nژماره‌ی ئه‌و مندالانه‌ش که ئه‌ورۆکه له جیهاندا ناچنه قوتابخانه 121 ملیۆن مندال ده‌بێت.\nژیانی منداڵان له جیهاندا:\n10.6 ملیۆن مناڵ له سالی 2003 دا پێش ئه‌و‌ه‌ی بگه‌نه ته‌مه‌نی 5 ساڵی مردوون (ئه‌م ژماره مناڵانی وڵاتانی فه‌ره‌نسه، ئاڵمانیا، یونان، ئیتالیا ده‌گرێته‌وه).\n1.4 ملیۆن مناڵ ساڵانه له‌به‌ر نه‌بوونی ئاوی پاکژ و شیاو بۆ خواردنه‌وه و به‌کارهێنانی ته‌ندروستی ده‌مرن.\nته‌ندروستی مناڵان له جیهاندا:\nسالانه 2.2 ملیۆن مناڵ به هۆی نه کوتانه‌وه ( تلقیح) ده‌مرن.\n 15 ملیۆن مندال سالانه به‌هۆ نه‌خۆشی (ئایدز)ه‌وه ده‌مرن (ئه‌م ژماره‌یه مناڵانی ئاڵمانیا و وڵاته یه‌کگرتووه‌کان ده‌گرێته‌وه) سه‌رچاوه 11.\nله‌و وێرانه‌یه‌ی که پێی ده‌وترێت جیهانی سێ 2ملیار و 500 ملیۆن مرۆڤ بۆ ئاماده‌کردنی خواردن و خۆراکی رۆژانه‌یان، ناچارن که پشت به سوته‌مه‌نی ئۆرگانی – واته دار، خه‌لوزو پاشه‌رۆی ئاژه‌ل- ببه‌ستن. له ئه‌فه‌ریقیا له بیابانی خوارو 80% دانیشتوانه‌که‌ی پشت به پاشه‌رۆکی ئاژه‌ل ده‌به‌ستن وه‌ک سه‌رچاوه‌ی وزه له چێشتخانه‌کانیاندا. له هندستان و چین نیوه‌ی دانشتوانه‌کانیان بۆ ئاماده‌کردنی خۆراکی رۆژانه‌یان پشت به سوته‌مه‌نی ئۆرگانیک به هه‌رسێ شێوه‌که‌یه‌وه ده‌به‌ستن 14 .\nبه‌رزی رێژه‌ی پیسبوونی ژینگه‌ی ئه‌و مالانه‌ی سوته‌مه‌نی ره‌ق به‌کار ده‌هێنن، هۆکاری سه‌ره‌کی مردنیانه. سودوه‌رگرتن له‌و جۆره سوته‌مه‌نییه سالانه ملیۆن و نیوێك مرۆڤ ده‌کوژێت، واته رۆژانه چوار هه‌زار که‌س، زیاتر له نیوه‌ی ئه‌م قوربانیانه مندالان پێکی ده‌هێنن، ئه‌م رێژه‌یه زیاتره له‌و رێژه‌یه‌ی که نه‌خۆشی مه‌لاریا ده‌یان کوژێت و نزیکه‌ی ژماره‌ی قوربانیه‌کانی نه‌خۆشی سیله 15 .\nسالی 2004 له ولاتانی تازه پێگه‌یشتودا نێوه‌ندی به‌کاربراوی نه‌ته‌وه‌یی بۆ پێنجیه‌کی دانیشتوانه هه‌ژاره‌که‌ی ته‌نیا 3.9% به‌رهه‌میان به‌رکه‌وتووه 16 .\nملیارێک و 600 ملیۆن که‌س ( چاره‌کێکی مرۆڤایه‌تی) به‌بێ کاره‌با ده‌ژین.\nبۆ فره‌تر روونکردنه‌وه‌ی ئه‌وه:\nژماره‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی که به‌بێ کاره‌با ده‌ژین، به‌پێی ناوچه‌کان:\nباشووری ئاسیا 706 ملیۆن که‌س.\nباشووری بیابانی ئه‌فریکا 547 ملیۆن.\nخۆرهه‌لاتی ئاسیا 224 ملیۆن.\nشوێنه‌کانی ترا 101 ملیۆن که‌س، سه‌رچاوه‌ی 17 .\nکۆی سه‌روه‌تی به‌رهه‌مهاتوی ولاته قه‌رزاره‌کان که بریتین له 41 ولات (567 ملیۆن که‌س) که‌متره له سامانی حه‌وت گه‌وره سه‌رمایه‌داری دوو کۆمه‌ڵگه! 18 .\nکۆی سه‌روه‌ت و به‌رهه‌مهێنانی ناوخۆیی جیهان ) دانشتوانی جیهان نزیکه‌ی 6.5 ملیارد که‌سه) له سالی 2006 دا 48.2 ترلیۆن بوو.\nده‌وله‌تانی فره‌تر ده‌وله‌مه‌ندی (دانیشتوانیان نزیکه‌ی ملیاردێك مرۆڤ ده‌بێت) له ساڵی 2006دا، 36.6 ترلیۆن دۆلار واته 76% پێکهێناوه.\nبلیۆنێره‌کان (که‌سانی خاوه‌ن ملیارده‌کان) ته‌نیا 497 که‌س ( واته 0.000008% له دانیشتوانی جیهان) بڕی نرخی سامانه‌کانیان ده‌گاته 3.5 ترلیۆن (زیاتر له 7% تێکرای به‌رهه‌می جیهانی).\nسالی2004 نزیکه‌ی 0.13% دانیشتوانی جیهان ده‌ستیان به‌سه‌ر چاره‌کێکی سه‌روه‌تی مالی دنیادا گرتووه 21 .\nله ولاتانی هه‌ژارنشین و قه‌رزاردا تا رێژه‌ی هه‌ژاریی به‌رز تربێت، راسته‌وخۆ باجی قه‌رزه‌کان له قوتی هاوولاتیان ده‌بڕدرێت ، ئه‌و مرۆڤانه نه‌ك هه‌ر رۆلیان له وه‌ر‌گرتی قه‌رزه‌کاندا نه‌بووه به‌لکو زۆربه‌ی هه‌ره زۆریان یه‌ك فلس له‌و قه‌رزانه سودمه‌ند نه‌بوون 25 .\n20% دانیشتوانی ولاتانی پێشکه‌وتوو 86% سه‌رجه‌م به‌رهه‌می جیهان به‌کار ده‌به‌ن 26 .\nله ساڵی 1960دا 20% دانیشتووانی ولاتانی ده‌و‌له‌مه‌ند رێژه‌ی داهاتی سالانه‌یان 30 جار له بڕی داهاتی 20% دانیشتووانی وڵاتانی فره‌تر هه‌ژار، زیاتره. ئه‌م رێژه‌یه له سالی 1997 دا، جیاوازی له داهاتدا 74 جار بوو 27 .\nله شیکردنه‌وه‌ی درێژماوه‌ی گه‌شه‌سه‌ندنه‌کاندا، قلشت و جیاوازی نێوان ولاتانی فره‌تر هه‌ژار و فره‌تر ده‌وله‌مه‌ند، به‌م جۆره ده‌رکه‌وت:\n3 بۆ 1 له‌ساڵی 1920دا\n11 بۆ 1 له ساڵی 1913دا\n35 بۆ 1 له‌ساڵی 1950دا\n44 بۆ 1 له‌ساڵی 1973دا\n72 بۆ 1 له ساڵی 1992دا. 28\nنزیکه‌ی 790 ملیۆن مرۆڤ له ولاتانی تازه پێگه‌ی‌شتوودا به‌ده‌ست که‌مخۆراکی و هه‌ژاریی له ڕاده‌به‌ده‌ره‌وه ده‌نالێنن، سێیه‌کی ئه‌مانه له ئاسیا و باسیفیك دا ده‌ژین 29 .\n1. ئه‌م ژماره‌یه له سه‌ر بناغه‌ی رێژه و توانای کرین دیاری کراوه.\n2. پێویسته ئه‌وه له به‌رچاو بگیرێت که به‌کارهێنانی یه‌ك دۆلار وه‌ک پێوه‌رێک بۆ هه‌ژاریی له لایه‌ن بانکی نێو ده‌وله‌تیه‌وه له‌ژێر پرسیارو ره‌خنه‌دایه و زۆرێک له ره‌خنه‌گران پێیان وایه ئه‌م پێوه‌ره دروست و واقعی نیه. پێوه‌ری هه‌ژاریی له دنیادا زۆر له‌وه له سه‌رتره ، بۆ نمونه که‌مترین داهاتی که‌سێکی بێکار له رۆژێکدا له وولاتانی ئه‌وروپا که به هه‌ژار ده‌ژمێردرێت له نێوان 10 تا 15 یۆردایه ، واته 15 تا 22 دۆلار.\n3. تقرير النمو البشري HDR برنامج الامم المتحدة للانماء، تشرين الثاني 27 2007 صفحة 25.\n4. سه‌رچاوه‌ی پێشو.\n5. انظر اليوم هناك 26500 طفل يموتون حول العالمhttp://www.globalissues.org/TradeRelated/Poverty/death\n6. انظر التالي: تقرير النمو البشري HDR برنامج الامم المتحدة الانمائي ، تشرين الثاني 2007 صفحة 25تقرير تطوير الاهداف للالفيةhttp://www.un.org/millenniumgoals/pdf/mdg2007.pdf\n7. حالة اطفال العالم ، منظمة اليونيسيف 1999\n8. حالة العالم، العدد 287 شباط 1997 من جريدة الاممي الجديد http://www.un.org/millenniumgoals/pdf/mdg2007.pdf\n9. تقرير النمو البشري HDR برنامج الامم المتحدة للانماء، تشرين الثاني 27 2007 صفحة 25.\n10. تقرير النمو البشري لبرنامج الامم المتحدة للانماء 2006 صفحة 6،7، 35\n11. حالة اطفال العالم، منظمة اليونسيف 2005\n12. تقرير النمو البشري HDR برنامج الامم المتحدة للانماء، تشرين الثاني 27 2007 صفحة 25.\n13. تقرير تطوير الاهداف للالفية الثالثة http://www.un.org/millenniumgoals/pdf/mdg2007.pdf\n14. سه‌رچاوه‌ی پێشو ل45\n15. سه‌رچاوه‌ی پێشول45\n16. تقرير تطوير الاهداف للالفية الثالثةhttp://www.un.org/millenniumgoals/pdf/mdg2007.pdf\n17. سه‌رچاوه‌ی پێشو.\n18. سه‌یرێکی رابۆرتی بانکی نێو ده‌وله‌تی بکه به‌شی به‌رهه‌م هێناو گه‌شه‌کردن http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/DATASTATISTICS/0,,contentMDK:\n19. معلومات التجارة، معلومات واحصاءات البنك الدولي، حصل عليها في اذار 3 ، 2008\n20. أيلين الت باول، 600000 ينظمون الى صفوف المليونيرات 2004، اسسوشيتد برس حزيران 9 ، 2005\n21. مبنية على معلومات واحصاءات البنك الدولي – انظر المصدر 18\n22. سه‌رچاوه‌ی پێشو.\n23. انظر القمة 200: نهوض القدرة العالمية للشركات، ساره اندرسن وجون كافانا، معهد دراسات السياسة، تشرين الثاني 2000\n24. كوكب ارض الشركات، مراقبة الشركات، 1997\n25. الديون، الحقائق، العدد من جريدة الاممي الجديد ، ايار 1999\n26. برنامج الانماء البشري 1998، برنامج الامم المتحدة الانمائي\n27. برنامج الانماء البشري 1999، برنامج الامم المتحدة الانمائي\n28. سه‌رچاوه‌ی پێشو.\n29. معهد المصادر العالمية، تحليل للانظمة البيئية العالمية شباط 2001\n* ده‌توانی سه‌یری زۆرێک له‌و راپۆرتانه بکه‌ی به زمانی ئینگلیزی له‌سه‌ر تۆری ئه‌نته‌رنێت له‌م مالپه‌ره، به‌شی مه‌سه‌له‌کانی جیهان:\n+ تێبینیی: ئه‌و بابه‌ته پێشتر له ٢\_٦\_٢٠٠٨ له ماڵپه‌ڕی ئه‌مڕۆ بڵاوکرایه‌وه، به‌ڵام له‌به‌ر گرنگیی بابه‌ته‌که بۆ ئێستا به باشمان زانی به بۆنه‌ی (١٥ی ئۆکتۆبه‌ر - رۆژی جیهانیی راپه‌ڕینی چه‌وساوان دژ به سیسته‌می سه‌رمایه‌داریی) دووباره بڵاویبکه‌ینه‌وه. ئه‌مڕۆ


94 جار بینراوە 7/12/2019 08:27 PM\nئەمینداری گشتی یەکگرتوو دەڵێت "یەکگرتوو بەشێوەیەکی حەکیمانە هەرێمی لەچەندین شەڕی ناوخۆ پاراستووە".\nئەم وتانه‌ی سەلآحەدین بەهادین ئەمینداری یەكگرتوو لە كۆبوونەوەیەكی ناوخۆی حزبەكەیدا هات سەبارەت بە ئەنجامدانی كۆنفرانسی یەكگرتو، كە تێدا ئاماژەی كرد "یەکگرتووی ئیسلامی ماوەی ۲٥ ساڵە خزمەت بەکۆمەڵگەی کوردی دەکات و لەسەرەتای دامەزراندنیەوە توانی بەشێوەیەکی حەكیمانە کاری سیاسی بکات".\nوتیشی: یەكگرتو هەرێمی كوردستانی لەچەندین شەڕی ناوخۆی و كاولكاری پاراست، وە لەڕابرووداو تاوەکو ئێستاش یەکگرتوو ڕۆڵ و کاریگەری بەرچاوی هەبوەو توانیویەتی بەشێوەیەکی میانڕەوانە لەکاروچالاکیەکانی بەردەوام بێت.\nهەروەها سەلاحەدین بەهائەدین، بڕوای وابوو كە "ئەندامان و بەرپرسانی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان هیچ کاتێک لەهیچ بارودۆخێکدا سەنگەریان لەیەک نەگرتووەو یەکگرتووەکان بەرژەوەندی کۆی نەکرونەتەوە، بەڵکو پێکەوە ژیان و برایانە مامەڵەیان لەگەڵ گۆڕانکاریەکان کردووە".\nئەمینداری یەكگرتوو باسی لەوەشكرد كە "یەکگرتووی ئیسلامی بەو شێوەیەی کە لەماوەی ۲٥ ساڵی ڕابردودا خزمەتی کۆمەڵگەی کردوەو توانیویەتی بیکات، لەداهاتوشدا بەو شێوەیە بەردەوام بێت، بەڵام دەمانەوێت لە داهاتودا زیاتر گرنگی بە پەروەردەی تاک بدرێت و کاری ئاینی بەشێوەیەکی میانڕەوایانە بەردوامی پێدەدەین".


میلان و دورتموند ھەڤرکیا ڤی یاریزانێ فرەنسی دکەن | Evro News\nب ڤيديۆ.. دخوازيت ببیتە پایسکلسوارەکێ ژێهاتی ل کوردستانێ و جیهانێ\nپروژەیەک ل دۆر ب كزگرتيا كه‌ره‌ستێن بێ هوشکەر هاتە راگەهاندن\n١٥ بیرێن ئاڤێ ژ لایێ کەسێن نەنیاسڤە ل شنگالێ دھێنە تێکدان\nگوندی ژ بەر تۆپبارانا ئیرانێ ئاوارە دبن\nجادەیێن شەش تاخێن ناحیا شێلادزێ دێ هێنە قێركرن و كونكرێتكرن\nب ڤیدیۆ: نیان عەبدوللا نووترین كلیپا خوە بەلاڤكر\nشاندەکێ هەرێما کوردستانێ دێ سەرەدانا بەغدا کەت\nسه‌ره‌كى Facebook میلان و دورتموند ھەڤرکیا ڤی یاریزانێ فرەنسی دکەن\nیانا بروسیا دورتموند یا ئەلمانی ب فەرمی ھەڤبەستەک پێشکێشی یانا نیس یا فرەنسی کر بوو دەستڤە ئینانا یاریزانەکێ وێ یێ گەنچ .\nزيانێن ڤه‌خوارنا قه‌هوێ ب مه‌عدێ ڤالا\nپارچێن كەلوپەلێن فلكلورى یێن ئێزدیان د پیشانگەهەكێ دا هاتن نمایشكرن\n82 queries in 0.795 seconds.\nئەڤرۆ نیوز: یانا یوڤانتوس یا ئیتالی پشتی ھەڤرکیەکا دژوار ل گەل یانێن بەرنیاس ل سەر ئاستێ ئورۆپا ل دووماھیێ شیا ب گەھیتە رێککەفتنێ ل گەل...


تەئكید لەسەر گرنگی پێدانی كارەبا و كۆنتڕۆڵكردنی دەكرێتەوە\nبەمەبەستی هەڵسەنگاندنی بارودۆخی دابەشكردنی كارەبا لەسەر پارێزگاكان بە پێی ئەو بڕە كارەبایەی كە بەرهەم دەهێنرێت پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ لەدیوانی وەزارەتی كارەبا هۆگر شاڵی بریكاری وەزارەتی كارەبا لەگەڵ راوێژكاران و بەڕێوەبەرانی گشتی كارەبای پارێزگاكان كۆبووەوە.\nلەو كۆبوونەوەیەدا كە بەڕێوەبەری گشتی بەرهەمهێنانی كارەبا و لێپرسراوانی كۆنترۆڵی كارەبا ئامادەیبوون، بریكاری وەزیری كارەبا گوێبستی ئەو ئاستەنگانە بوو كە دێتە بەردەم گواستنەوەی كارەبا بۆ پارێزگاكان بەتایبەتی بۆ پارێزگای دهۆك و دۆزینەوەی رێگە چارەسەری زانستی و گونجاو.\nتەوەرێكی تری كۆبوونەوەكە تایبەت بوو بەهەڵسەنگاندنی دۆخی كارەبا لەساڵی رابردوو، كە وێڕای قەیرانی دارایی و نەبوونی بودجە و هەڵكشانی خواستی بەكارهێنانی كارەبا توانرا بەدادپەروەرانە كارەبا بگەیەنرێتە پارێزگاكانی كوردستان، لەدرێژەی قسەكانیدا هۆگر شاڵی تەئكیدی لەسەر گرنگی عەدالەتی پێدانی كارەبا و كۆنترۆڵكردنی كردەوە.\nكە پێویستە بە دادپەروەرانە وزەی كارەبا بەسەر هاوڵاتیانی پارێزگاكاندا دابەش بكرێت، سوپاسی و ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتی سامانە سروشتیەكانیشی كرد كە بۆ وەرزی زستانی ئەمساڵ سوتەمەنی پێویست بۆ بەگەڕخستنی دوو یەكەی كارەبا لە دهۆك دابین بكات ، چەند ئۆپشنێكیش خرایەڕوو بۆ ئەوەی بتوانرێت بەهەماهەنگی لەگەڵ ئەنجومەنی وەزیران و پارێزگاری دهۆكدا ئەو ئاستەنگ و گرفتانە چارەسەر بكرێت كە دێتە بەردەم گواستنەوەی كارەبا بۆ پارێزگای دهۆك .\nPUKmedia راگەیاندنی وەزارەتی كارەبا


بە یاسایی هاتن بۆ ئەورووپا لێیدەکۆڵرێتەوە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nبە یاسایی هاتن بۆ ئەورووپا لێیدەکۆڵرێتەوە\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 27 januari 2016 kl 13.40\nمارییا فێرم لە پارتی ژینگە بۆ لێکۆڵینەوە لە پرسی مافی پەنابەری بە ڕێی یاسایی، ڕادەسپێردرێت.\nسبەینێ حوکوومەت بڕیار دەدات کە مارییا فێرم لە پارتی ژینگە ئەرکی ئەوەی پێ بسپێردرێت لەوە بکۆڵێتەوە ئاخۆ دەکرێت بەڕێگەی یاسایی داوای مافی پەنابەری لە سوید و وڵاتانی دیکەی ئەورووپا بکرێت یان نا؟\nئەم پرسە بەرەی حوکوومەت و بەرەی ئۆپۆزسیۆن لە پارتە ڕاستڕەوەکان لەسەری کۆکن و داوا دەکرێت کە ئەو لێکۆڵینەوەیە پێشنیازی نوێ بێنێتە ئارا سەبارەت بەوەی کە پەنابەران چۆن بتوانن بەڕێگەی یاسایی کۆچ بکەن بۆ وڵاتانی یەکییەتیی ئەورووپا.\nلە ڕێگەی وەرگرتنی ڤیزا یاخود مۆڵەتی سەفەرکردن ئاسانکاری بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە بە نیازی پەنابەرین لە وڵاتانی یەکییەتیی ئەورووپا. ئەویش بۆ ئەوەی بەر بەو کارەساتانە بگیرێت کە لە ڕێی هاتنیان بۆ ئەورووپا تووشی پەنابەران دێت. بەتایبەت ڕووداوی خنکان لە دەریاکاندا کە ساڵانە چەندەها کۆچبەر بەو هۆیەوە لەناو دەچن.\nمارییا فێرم دەڵێت ئەوەی من لێی دەکۆڵمەوە ئەوەیە کە ڕێگەی یاسایی بدۆزمەوە بۆ ئەو کەسانەی بەنیازن بێنە ئەورووپا، تا بتوانن بەڕێگەی یاسایی داوای پەنابەری لە وڵاتانی یەکییەتیی ئەورووپا بکەن. فێرم دەڵێت ساڵی ڕابردوو ٣٧٠٠ کەس کە بە ڕێگەی نایاسایی، ڕێی ئەورووپایان گرتبووە بەر، گیانیان لەدەستدا و یەک لەسەر سێی ئەو قوربانییانە منداڵ بوون، ئەم بارودۆخە مەترسیدارە نابێت درێژە بکێشێت.\nهەر لەو لێکۆڵێنەوەیەدا لەو هەلومەرجانە دەکۆڵرێتەوە کە هاودەنگیی وڵاتانی یەکییەتی ئەورووپا بەدەست بهێنرێت تا ئەوانیش ڕێگە بۆ هاتنی پەنابەران بە ڕێگەی یاسایی خۆش بکەن.\nئەم لێکۆڵینەوەیە لە پرسی پەنابەری بە ڕێی یاسایی، دوای ئەو ڕێککەوتنەی نێوان حوکوومەت و پارتەکانی بەرەی ڕاستدا کە پاییزی ڕابوردوو کرا، هاتۆتە گۆڕێ.\nجێی باسە مارییا فێرم لە پارتی ژینگە کە لەم پرسە دەکۆڵێتەوە سەرۆکی گرووپی پارتی ژینگەیە لە پەرلەمان.\nلێکۆڵینەوە لەم پرسەش واتا پرسی بە یاسایی کۆچکردن بۆ وڵاتانی یەکییەتییی ئەورووپا ماوەی دوو ساڵ دەخایەنێت.


2019-03-24 [09:40 AM]\nئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه، شاندی پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له پیرمام كۆبوونه‌وه و پێكهێنانی كابینه‌ی نۆیه‌می حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانییان تاووتوێ كرد.\nدوای كۆبوونه‌وه‌كه‌ش، راگه‌یه‌ندراوێكی هاوبه‌شیان بڵاوكرده‌وه و تێیدا دووپاتیان كردووه‌ته‌وه، هه‌ردوولا كاربكه‌ن بۆ سه‌رخستنی دانوستاندن و گفتوگۆكانی پێكهێنانی حكوومه‌ت و له‌م هه‌فته‌یه‌شدا، كۆبوونه‌وه‌ی دیكه‌یان ده‌بێت.\nجه‌خت له‌وه‌ش كراوه‌ته‌وه، له چوارچێوه‌ی رێككه‌وتنه سیاسییه‌كه‌ی نێوانییان، كه له 4ی ئادار/ مارسی 2019 ئیمزاكراوه، ده‌ست به گفتوگۆی جدی و به‌رهه‌مدار كراوه، له كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆشدا، ورده‌كاری كاركردنی هاوبه‌ش و هه‌نگاوی باش نراون.\nشاندی پارتی پێكھاتووە لە كەمال كەركووكی، كاكەمین نەجاڕ، عەلی حوسێن، ھێمن ھەورامی، عەلی عەونی، فرسەت سۆفی، دڵشاد شەھاب. شاندی یەكێتی بریتین لە عیماد ئەحمەد، رەفعەت عەبدوڵڵا، شاڵاو كۆسرەت، لاھور شێخ جەنگی، عەدنان حەمە مینە و لەتیف شێخ عومەر.


عیراق له‌سه‌ر دووڕیانه – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » عیراق له‌سه‌ر دووڕیانه\nدوای تێپه‌ڕبوونی دوو مانگ به‌سه‌ر خۆپیشاندان‌و ناڕه‌زاییه‌كانی خه‌ڵكی عیراقدا، حزب‌و لایه‌نه سیاسییه‌كانی په‌رله‌مان رێكه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی 45 رۆژ مۆڵه‌ت بده‌ن به حكومه‌ت، تا ئه‌و چاكسازییانه‌ی به‌ڵێنی دابوو بیانكات، جێبه‌جێی بكات، به‌ڵام به شێوه‌یه‌كی كوتوپڕ عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیری عیراق ده‌ستی له كار كێشایه‌وه‌و به په‌رله‌مانیشی راگه‌یاند، ده‌ستی له كار كێشاوه‌ته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی عیراق نه‌كه‌وێته گێژاوی توندوتیژی‌و ئاژاوه‌وه.\nله باره‌ی ئه‌و دۆخه‌ی ئه‌مڕۆی عیراقه‌وه سایتی (الوقت)ی تایبه‌ت به هه‌واڵ دیدارێكی له‌گه‌ڵ د. سه‌عوڵڵا زارعی پسپۆڕی كاروباری نێوده‌وڵه‌تی ساز كرد. د. زارعی له باره‌ی ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی وتی: ده‌ست له كار كێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به به‌یاننامه‌كه‌ی ئایه‌توڵڵا سیستانییه‌وه هه‌بوو، كه تیایدا ئاماژه به‌وه كرابوو پێویسته حكومه‌تێكی نوێ پێك بهێنرێت، عادل عه‌بدولمه‌هدیش ئه‌و داواكارییه‌ی جێبه‌جێ كرد‌و ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی خۆی پیشكه‌شی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران كرد، ئه‌مه‌ش واته حكومه‌تی پێشوو كاری ته‌واو بوو.\nله وه‌ڵامی پرسیارێكی سایته‌كه‌دا له باره‌ی كاریگه‌ریی ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی سه‌رۆك وه‌زیر له‌سه‌ر بارودۆخی ئه‌مڕۆی سیاسی له عیراق زارعی وتی: ئێستا عیراق له دۆخێكی ناهه‌مواردایه، ره‌نگه ئه‌و ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌یه ده‌رفه‌تێك بێت بۆ هه‌نگاونان به‌ره‌و چاكسازی ئابووری، له هه‌مان كاتدا ره‌نگه ببێته مایه‌ی هه‌ڕه‌شه‌و هه‌ندێك هێزی خۆرئاوا‌و ئیقلیمیش ده‌ستی تێوه‌ربده‌ن‌و دووبه‌ره‌كی له ناو عیراقدا هێنده‌ی تر زیاد بكه‌ن. له روویه‌كی دیكه‌شه‌وه ده‌رفه‌تێكه بۆ حزب‌و لایه‌نه شیعه‌كان، كه زۆرینه‌ی هه‌یكه‌لی سیاسی عیراق پێكده‌هێنن، تا هه‌لی به‌ده‌ستهێنانی پۆستی سه‌رۆك وه‌زیریان ده‌ست بكه‌وێ. به‌ڵام ئه‌گه‌ر ناكۆكی بكه‌وێته نێوان ئه‌و حزب‌و لایه‌نانه، ئه‌وا پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك وه‌زیر دواده‌كه‌وێت‌و ئه‌وه‌ش ده‌بێته هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر بونیادی سیاسی عیراق، له‌به‌ر ئه‌وه عیراق ئه‌مڕۆ له بارودۆخێكی هه‌ستیار‌و دووڕیانێكی مه‌ترسیداردایه، یه‌ك له‌و دووڕیانه كێشه‌ی پاراستنی سه‌روه‌ری‌و رێگرتنیه‌تی له ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌كی، به تایبه‌تیش ده‌ستێوه‌ردانی ئه‌مریكا‌و هه‌ندێك له وڵاتانی عه‌ره‌بی، ئاسته‌نگ‌و دووڕیانی دووه‌میش پاراستنی هه‌یكه‌له سیاسییه‌كه‌یه‌تی‌و رێگرتنی له هه‌ره‌سهێنان.\nله سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌دا په‌رله‌مانی عیراق ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی ده‌ربڕی‌و ئه‌و ئه‌گه‌ره له ئارادا نه‌ما كه ره‌ت بكرێته‌وه، ئێستا ماوه‌ته‌وه قسه له‌سه‌ر ئه‌گه‌ر‌و رووداوه‌كانی دوای ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی بكرێت. به‌ڵام د. زارعی له باره‌ی رۆڵی لایه‌نی ده‌ره‌كی له‌و ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌یه ده‌ڵێ: به‌ر له‌وه ده‌بێ له رۆڵی ده‌ستی ده‌ره‌كی‌و ئیقلیمی ورد بینه‌وه له پشێوی‌و ناڕه‌زاییه‌كانی ئه‌م دواییه‌دا كه زۆر له شاره‌كانی عیراقی گرته‌وه، به‌ڵام ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی بڕیاری خۆی بوو، ئه‌ویش دوای به‌یاننامه‌كه‌ی مه‌رجه‌عی شیعه، گومان له‌وه‌دا نییه ئه‌گه‌ر مه‌رجه‌عی شیعه ئه‌و به‌یاننامه‌یه‌ی ده‌رنه‌كردایه عادل عه‌بدولمه‌هدی درێژه‌ی به كاری خۆی ده‌دا وه‌ك سه‌رۆك وه‌زیر، ئه‌گه‌ر ئه‌و به‌یاننامه‌یه نه‌بوایه بێگومان عادل عه‌بدولمه‌هدی پێشنیازی تازه‌ی ده‌بوو بۆ چۆنێتی مامه‌ڵه كردن له‌گه‌ڵ بارودۆخه‌كه‌دا، جگه له‌وه‌ش عیراق له دۆخێكدایه كه‌س خۆزگه‌ی پێ ناخوازێ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌مریكا‌و سعودیه‌و ئیمارات هه‌وڵی وروژاندنی شه‌قامی عیراقییان دا، ئه‌ویش له رێگه‌ی ناردنی كه‌سانێكه‌وه كه دۆخه‌كه بشێوێنن‌و هێرش بكه‌نه سه‌ر شوێنه ئایینییه‌كان، ئه‌وه‌بوو بینیمان هه‌ندێك له خۆپیشانده‌ران هێرشیان كرده سه‌ر زانكۆیه‌كی ئایینی‌و مه‌رقه‌دی كه‌سێتییه ئایینییه‌كان، ئه‌و هێزه ده‌ره‌كیانه دۆخێكی وایان له عیراقدا خوڵقاند كه ئایه‌توڵڵا سیستانی به پێویستی زانی حكومه‌ت بگۆڕدرێت، هه‌ر ئه‌وه‌ش بوو وای كرد عادل عه‌بدولمه‌هدی له به‌یاننامه‌كه‌ی مه‌رجه‌عی ئایینییه‌وه ده‌ستی له كار كێشایه‌وه. ئێستاش ده‌بێ هیوا بخوازین كه په‌رله‌مانی عیراق‌و سه‌ركرده شیعه‌كان زوو راوێژ بكه‌ن‌و بگه‌نه رێكه‌وتن له‌سه‌ر ده‌ستنیشان كردنی كه‌سێكی شیاو بۆ پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییه‌ی له پۆستی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراقدا دروست بووه.\nله باره‌ی كاریگه‌ری ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی عادل عه‌بدولمهدی به‌سه‌ر خۆپیشانده‌رانه‌وه زارعی رایگه‌یاند، ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی گونجاوی نه‌بێت بۆ جێبه‌جێ كردنی داواكارییه‌كانی خۆپیشانده‌ران‌و به زووترین كات ده‌ست نه‌كات به جێبه‌جێ كردنی چاكسازییه‌كان، كه له‌م دواییانه‌دا باس كران، ئه‌وا ئه‌گه‌ری هه‌یه ئه‌م ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌یه دۆخی عیراق هێنده‌ی دی خراپتر بكات، به‌ڵام ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان زوو بكه‌وێته‌خۆ ده‌توانێ هه‌نگاو بنێت به ئاراسته‌ی جێبه‌جێ كردنی زۆرێك له چاكسازییه ئابووری‌و سیاسییه‌كان، به‌و جۆره‌ش له توانادا ده‌بێت ناڕه‌زایی‌و خۆپیشاندانه‌كان هێور بێته‌وه، به‌ڵام لێره‌دا شتێك هه‌یه كه ده‌بێ ره‌چاو بكرێت‌و به هه‌ند وه‌ربگیرێت، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه ئه‌گه‌ر سه‌رۆك وه‌زیرێكی نوێ ده‌ستنیشان بكرێت له‌سه‌ر بنه‌مای داواكاریی خۆپیشانده‌ران ده‌بێت‌و داواكارییه‌كانی ئه‌وان جێبه‌جێ ده‌كات، له‌به‌ر ئه‌وه ده‌بێ ئه‌و كه‌سه‌ی هه‌ڵی ده‌بژێرن ده‌بێ سه‌رۆك وه‌زیرێكی به‌هێز بێت‌و دوودڵ‌و راڕا نه‌بێت له جێبه‌جێ كردنی سیاسه‌ته‌كانی حكومه‌تدا.\nعادل عه‌بدولمه‌هدی له دوا دانیشتنی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا‌و دوای ئه‌وه‌ی ده‌ستی له كاركێشایه‌وه، هیوای خواست په‌رله‌مان به زووترین كات سه‌رۆك وه‌زیر هه‌ڵبژێرێت، چونكه دۆخی عیراق به كه‌ڵكی ئه‌وه نایه‌ت بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر له‌لایه‌ن حكومه‌تی كاربه‌ڕێخه‌ره‌وه به‌ڕێوه ببرێت. جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش كرده‌وه كه دوای تێپه‌ڕبوونی ساڵێك به‌سه‌ر پێكهێنانی حكومه‌تدا گه‌یشتینه خاڵی كۆتایی، به‌ڵام سه‌رجه‌م دۆسێكانی هه‌موو وڵاتانی ئیقلیمیدا یه‌كلایی كردۆته‌وه.\nده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیری عیراق دوای نزیكه‌ی دوو مانگ له خۆپیشاندان‌و ناڕه‌زایی خه‌ڵك دێت، ناڕه‌زایی له بارودۆخی خراپی ئابووری‌و سیاسی‌و ئه‌منی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌نجامی خۆپیشانده‌كانیش به پێی ئاماری ئاژانسه‌كانی راگه‌یاندن ژماره‌ی كوژراوه‌كان له 420 كه‌س تێپه‌ڕی كردووه كه زۆربه‌یان له خۆپیشانده‌ر‌و خه‌ڵكی بێ چه‌كن.\nچاودێران پێیان وایه ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیر‌و هه‌وڵه‌كانی په‌رله‌مانی عیراق بۆ پێكهێنانی حكومه‌تێكی نوێ‌و له‌م حزب‌و لایه‌نانه‌ی كه ئێستا له عیراقدا هه‌ن، به دڵی خۆپیشانده‌رانی عیراق نابێت، چونكه خۆپیشانده‌ران ئه‌م په‌رله‌مانه‌ی ئێستاشیان قبوڵ نییه‌و داوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌و هه‌ڵبژاردنێكی گشتی پێشوه‌ختیان كردووه.\nرای گشتی خۆپیشانده‌ران هه‌ر به گوێره‌ی چاودێرانی سیاسی زیاتر به ئاراسته‌ی گۆڕینی سه‌رله‌به‌ری سیستمی سیاسییه له عیراقدا‌و به‌وه رازی نابن حكومه‌تێكی نوێ له هه‌مان ئه‌و ده‌موچاوه كۆنانه دروست بكرێت كه له 2003وه له رێگه‌ی ئه‌م حزبه ته‌قلیدیانه‌وه وڵات به‌ڕێوه ده‌به‌ن.\nدوابه‌دوای ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی خۆپیشانده‌ران له گۆڕه‌پانی ته‌حریر ئاهه‌نگیان گێڕا، دڵیان خۆش بوو گۆرانییان ده‌وت‌و ناوبه‌ناویش سروود‌و دروشمیان دژی حكومه‌ت ده‌وت، ماتۆڕه‌كان، ئه‌وانه‌ی پێی ده‌ڵێن (توك توك)و له رۆژانی پێشوودا رۆڵی به‌رچاویان هه‌بوو له گواستنه‌وه‌ی خۆپیشانده‌ران‌و گه‌یاندنی برینداره‌كان بۆ نه‌خۆشخانه ئه‌م جاره‌ش ده‌ركه‌وتنه‌وه، به‌ڵام دڵخۆشتر له جاران، تروسكه‌ی هیوایه‌ك له چاویاندا به‌دی ده‌كرا، هیوا به گۆڕانكاریی‌و داهاتوویه‌كی باشتر. هه‌رچه‌نده خۆپیشانده‌ران له هه‌مان كاتدا دڵخۆشبوون به سه‌ركه‌وتنه‌كه‌ی تیپی هه‌ڵبژارده‌ی تۆپی پێی عیراق‌و بردنه‌وه‌ی یارییه‌ك له ئیمارات، به‌ڵام سه‌رچاوه‌ی تروسكه‌ی هیوا له‌وێوه نه‌بوو، به‌ڵكو ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی سه‌رۆك وه‌زیر بوو، چونكه وا لێی ده‌ڕوانن كه هه‌نگاوی یه‌كه‌مه به‌ره‌و گۆڕانكاریی.\nعه‌لی ته‌مه‌نی 16 ساڵه‌و شۆفێری (توك توك)ه، له‌و باره‌یه‌وه رایگه‌یاند، عه‌بدولمه‌هدی به ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌كه‌ی سه‌لماندی كه كه‌سێكی باشه، به‌ڵام ئه‌مه كۆتایی خۆپیشاندانه‌كان نییه، خۆپیشاندان‌و ناڕه‌زایی راناوه‌ستێ تا ئه‌و كاته‌ی حكومه‌ت به ته‌واوی ده‌ڕووخێ.\nریال خوێندكارێكی ته‌مه‌ن 23 ساڵه ده‌ستی هه‌ردوو خوشكه‌كه‌ی گرتووه، دڵیان خۆشه‌و پێده‌كه‌نن، ریال له باره‌ی هۆكاری پێكه‌نینه‌كه‌یانه‌وه وتی: دڵمان خۆشه وا ده‌زانین له ئاهه‌نگداین، دوێنێ ده‌گریاین، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی حكومه‌ت له ناسریه 40 خۆپیشانده‌ری كوشت، به‌ڵام ئه‌مڕۆ دڵمان خۆشه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی ده‌ستی له كاركێشایه‌وه.\nئه‌ندازیارێكی نه‌وت به ناوی حسێن عه‌بدولڕه‌حمان به‌شداری خۆپیشاندانه‌كه ده‌كات‌و ده‌ڵێ: ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی به‌س نییه، ده‌بێ حكومه‌تیش ده‌ست له كار بكێشێته‌وه‌و په‌رله‌مانێكی نوێ‌و ده‌ستوورێكی نوێ بێته ئاراوه، ئێمه بێده‌نگ نابین، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له وڵاتێكی 39 ملیۆن كه‌سیدا ده‌بوو وڵاتێكی ده‌وڵه‌مه‌ند بێت، به‌ڵام ده‌بنین له‌و 39 ملیۆن دانیشتوانه ته‌نیا یه‌ك ملیۆنی ده‌وڵه‌مه‌نده‌و هه‌موو شتێكی هه‌یه، ئه‌وه‌ی تری هیچی نییه.


مەریوان عەلی 20/10/2019\nئەو ئافاتەی سیاسییەكان دروستیان نەكردووە، رۆژنامەنوسان پێشبڕكێی بۆ دەكەن!\nهەر چەشنە تێڕامانێك لەئێستای دنیای رۆژنامەنوسی كوردستان، بەسە بۆ ئەوەی زۆر بەسانایی تێبگەین چ بەڵایەكی گەورە بەرۆكی گرتوین! چونكە یەكەمین دەزگا كە یاسا پێشێل دەكات‌و رای گشتیش بەلارێدا دەبات مێدیایە..\nبۆیە ئەگەر رۆژنامەنوسی بەم ریتمە بەردەوامبێ، ئەوا وەك ئافاتێك تەواوی پەیوەندییە ئۆرگانییەكانی كۆمەڵی كوردستان لەبەین دەبات‌و ئەو ئومێدەی، سیاسییە نەخوێندەوارو كۆڵەوارەكانی ئەم وڵاتە نەیانتوانی‌و هێزی لەناوبردنیان نەبوو، ئەوا مێدیا‌و كەناڵەكانی راگەیاندن‌و ئەوانەی بەناوی رۆژنامەنوسەوە تەنها تەپ‌وتۆز دەكەن، بوونەتە سەرچاوەی خۆرە، بۆ لەناوبردنی ئەو ئومێدی بەردەوامی‌و ژیاندۆستییەی هێشتا سەرچاوەی ژیانبەخشینە لەكۆمەڵی كوردستاندا.\nكارەساتی لەناوبەری كاكە ئامانج‌و لانەخان‌و هامۆی پەپولە، شۆكهێنەرو تازیەبارییە‌و هاوڕێیانیشیان بەشێكی گەورەیان لەو كۆستە بەردەكەوێ، بەڵام بەسوێترو بەئازارتر، بێدەربەستی هەموو ئەوانەبوو، كە بێ هیچ ئیتیك و عورفێكی دینی‌و دنیایش، حەكایەت‌و قسەی زلیان لەسەر رووداوەكە دەهۆنییەوە..\nئەم بێ مۆراڵی‌و بێ ئیتیكەی كە زۆرێك لەپشت شاشەی كۆمپیوتەرو مۆبایل‌و بەردەم مایكی كەناڵەكان خویان پێوەگرتووە، لەگەڵ ئەوەی بەڕادەیەك ئاشتی كۆمەڵایەتیان شێواندووە، بونەتە هێزێكیش بۆ ناشرینكردنی سەرلەبەری كایەكانی ژیان‌و تاك‌و كۆی ئەم كۆمەڵەشیان لەچوارچێوەی وەهمێكی گەورەی نەفریندا لەقاڵبداوە!\nبەشێكی بەرچاو لەمێدیای بینراو و بیستراو و خوێنراوی ئەم كوردستانە، كە وەك شەوكوێرێك كەوتونەتە دوای سۆشیالمێدیا، نەك هەر لەئاقاردا نەماون، بەڵكو بەم حاڵەوە بێ دەربەستانە كەوتونەتە ناو مەیدانی تەواوی كایە جیاوازەكانی ژیان‌و هەر رۆژەی وەك بەڵایەك، جومگەیەكی ژیان گیرۆدە دەكەن.\nئافاتەكە لەوەدا نییە، تاكی ئەم سەردەمە بەهۆكاری تەكنیك‌و تەكنەلۆژیا، بۆتە تاكێكی گەردوونی، بەڵكو ئافاتەكە ئەو حەمكە نەخوێندەوارەیە، كە هەریەكەیان بە پلەو پێگەیەكی جیاوازەوە، وەك فریادڕەس، شرۆڤەی حاڵی دەردەداران دەكەن.\nكۆتایی ژیانی هاوڕێیانمان ئامانج لانەو منداڵەكەیان، ئەگەرچی بەوێنەی كارەساتەكە، هەر بەزوویی وەك كۆستێكی گەورە وێنای بۆ كرا. بەڵام كارەساتبارتر، قسە زلی‌و بێ مۆراڵی هەموو ئەوانەبوو، كە خەریكبوو كارێك بكەن، كۆستی لەدەستدانی ئەو ئازیزانە، بەحەكایەتەكانیان لەبیربەرنەوە‌و هاوغەمی بگۆڕن بەڕق‌و توڕەیی‌و رووەو دەزگا پارێزەرەكانی ئاسایش‌و پۆلیسی سلێمانی ئاراستەی بكەن..!\nنیگەرانییەكەش لەوكاتەدا تۆختر بۆوە، كە بەڕێز وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان، راگەیاند :\n"بەداخێكی زۆرەوە ئەمڕۆ ئێوارە، رۆژنامەنوسێكی كەناڵی nrt بەناوی ئامانج محەمەد نوری ناسراو بەئامانج بابان لەگەڵ لانە محەمەدی هاوسەری و منداڵێكیان بەناوی هانۆ، لەسلێمانی درانە بەر دەستڕێژی گوللەو گیانیان لەدەستدا"..!!\nوەقعی هەموو ئەو چیرۆك‌و واتەواتانەی مێدیا‌و ئەو تەرزەش لەخەڵكی، سەرەڕای پلەو پێگەو پۆستەكانیشیان لەناوەندە ئەكادیمی‌و جیاوازەكانی تر، بەهێندەی وەقعی راگەیەندراوەكەی حكومەت، نابێتە تیغی دووسەرە بۆ شێواندنی راستییەكان‌و هەم بۆ لێدان لەشكۆی حكومەت‌و دامودەزگاكانیشی!\nئەگەر بەشێكیش لەرای گشتی لەژێر كاریگەری مێدیای بێ دەربەست هەڵوێست وەربگرێ، بەڵام هێشتا ناگاتە ئەو ماڵوێرانییەی بەشێك لەرۆژنامەنوسان‌و خاوەن پێگەو پلەو پۆست، كە پێش رووداوەكە كەوتن‌و هەشبوون بەحقد‌و كینەی سیاسییەوە، بۆ ئامانجێكی دیاریكراو، دەیانویست نەفرەت بخوڵقێن..\nهەروەك چۆن زۆر كەمبوون ئەو چەند كەناڵەی كۆستەكەیان رایگەیاند، بەڵام نەكەوتنە ناو تەپ‌و تۆزەكەوە، هەر بەوشێوەیەش دەكرا بەڕێز وتەبێژی حكومەت، دوور لەمێدیا‌و سۆشیالمێدیا، بەتەلەفۆنێك لەگەڵ تەواوی دامودەزگاكانی حكومەت لەسلێمانی، بكەوێتە سەر هێڵ‌و هاوكات هۆكارێكیش بێ بۆ نەشێواندنی راستییەكان‌و بەهەڵە ئاراستەنەكردنی رای گشتی.


كەلتووری كوردی زۆر نه‌ریتی هه‌یه كه بووەته بنه‌ما بۆ هونه‌ری هاوچه‌رخ\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: كانونی یه‌كه‌م 14, 2013 بۆچوون نەنووسراوە\nله كەلتووری كوردیدا زۆر نه‌ریت هه‌یه كه بووەته بنه‌ما بۆ هونه‌ری هاوچه‌رخ، شارەزایانی بواری هونه‌ر ده‌ڵین، لە رێگایانەوە ئه‌گه‌ری هێنانه‌كایه‌ی فۆرمێكی زۆر پێشكه‌وتووی هه‌یه. یه‌كێك له‌وانەش لایلایه‌ی دایكانی كورده.\nلایلایه‌ی دایكانی كورد بۆ منداڵه‌كانیان نه‌ریتێكی دیاری كۆمه‌ڵگه‌ی كوردییه و له رووی ئاواز و خه‌سڵه‌تی ئه‌داكردنەوە تایبه‌تمه‌ندێتییه‌كی وه‌رگرتووه کە كوردی پێ ده‌ناسرێته‌وه، بەجۆرێک هه‌ڵگری مانایه‌كی دیاری مه‌ینه‌تی و خه‌می رۆژانه‌ی ژیانه، هاوكات ده‌رخسته‌ی ترسه له دوارۆژ و ئه‌و كێشانه‌ی هه‌میشه له‌به‌رده‌م تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردیدا هه‌بووه، به‌هۆی سته‌م و داگیركاری و چه‌وساندنه‌وه‌ی ده‌سەڵاتەکان.\nنووسه‌رێكی بواری كەلتوور زیاتر هێما بۆ ئه‌وه ده‌كات كه لایلایه ره‌نگدانه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و زوڵم و زۆردارییانه نیشانده‌دات، به‌رامبه‌ر كۆمه‌ڵ هه‌یه.\nبه‌زانستیكردنی لایلایه له هونه‌ری مۆزیك و شانۆی گۆرانیئامێز, ده‌بێته ده‌وڵه‌مه‌ندترین فۆرم له هونه‌ری ئۆپێرادا. چونكه یه‌كێكه له‌و فۆرمه میللییانه‌ی كه تائیستا بە زیندوویی ماوه‌ته‌وه و هه‌ڵگری مێژوویه‌كی زیندوویشه.\nهونەرمەند “حەسەن سیساوەیی” کۆچی دوایکرد\nحەیرانبێژی ناسراوی باشووری کوردستان، لە تەمەنی سەروو 100 ساڵی\nهونەرمەندی مەزنی کورد (ناسر ڕەزازی) لە لەمەڕ ئەو کارەساتەی\nساڵیادی دامەزراندنی ماڵپەڕی سەرقڵا\nماڵپەڕی سەرقڵا.ئۆرگ لە ڕێکەوتی 2006/02/06 دامەزرا.ئەمڕۆ 11 سال بەسەر


دادگای باڵای فیدراڵی لەتازەترین تەفسیریدا، بڵاویکردەوە کە مادەی ۱٤۰ ی دەستوور ، هیچ کێشەیەکی یاسایی نیەو بەجێبەجێنەکردنی لەکاتی خۆیدا بەها دەستووریەکەی لەدەستنادات و کاریگەریە یاسایی و دەستووریەکانی بە بەهێزی ماوەتەوە. هەموانیش دەزانین کە بڕیاری دادگادی فیدراڵی لەئاستە باڵاکەدا بڕیاری کۆتایی، بڕاوەیە بەشێوەیەک کەقابیلی تانەدان و پێداچونەوەی یاسایی نیەو هەروەها شوێنی مشتومڕو گفتوگۆی سیاسیانە نیە لەسەر جێەجێکردن و پەڕاوێزخستنی و کورد هەمیشە وادەڕوانێتە ئەوانی دیکەی دەسەڵاتدار کە مادام ئامادەنین دەستوور جێبەجێبکەن و بڕیاری دادگای باڵا فەرامۆش دەکەن، ئیتر چۆن ڕێکەوتنە سیاسیەکان جێبەجێدەکەن؟ کەئەمەش بێمتمانەی لێدەکەوێتەوە و دواتر پەلدەکێشێ بۆ سەرهەڵدانی کێشەی گەورە و لە ساڵانی ڕابردودا هەروا دەرچوو. کاتێک لە ۳۱-۱۲-۲۰۰۷کە دوا وادەی جێبەجێکردنی مادەی ۱٤۰ بوو و بەڵام نەکرا، حکومەتی هەرێم ئیتر بەهانەی دەرکردن و فرۆشتنی نەوتی کەوتە سەرو دواتر بەتەقینەوەی کێشەکان ، مەسەلەکە پەلیکێشا بۆ ئابووری سەربەخۆ و جیابونەوە و ڕیفراندۆم.\nئەمە لەڕووی ناوەڕۆکی بڕیارەکەی دادگای باڵاوە، بەڵام ئەگەر لەڕووی ڕەگەزی کاتەوە بڕیارەکە بخوێنینەوە، ئەوا پێدەچێ مەغزای دیکە خۆیان حەشار دابێت، چونکە کاتی دەرچونی ئەم بڕیارە کەوتە دوای پەسەندکردنی یاسای ئەنجومەنی پارێزگاکانی عیراق بەکەرکوکیشەوە کەماوەی ۱۳ ساڵە بەهۆی ململانێی سیاسیەوە ڕێگەنەدرا لەپارێزگای کەرکوک هەڵبژاردن ئەنجامبدرێ، هەروەک کەوتوەتە پاش کۆتایهاتنی شەڕی داعش و لێکەوتەکانی دوای ڕێفراندۆم لەوشارە. بەمانایەکی دیکە دادگا لەڕێگەی کات و ساتی دەرچواندنی بڕیارەکەیەوە دەیەوێت پێمان بڵێت، چارەسەری بنەڕەتی و کۆتایی لەپرسی گڕێژنەکراوی کەرکوک و ناوچەکانی هاوشێوەی وەک خانەقین و دووز و شەنگار و مەخموور تەنها و تەنها دەستوورە و مادەی ۱٤۰ە\nبڕیارەکەی دادگا لەقوڵایەکەیدا پێماندەڵێ: سەدام و بەعسیەکان پێش ئەوانیش عبدالکریم قاسم و مەلیکە گەورەو بچوکەکان، نەیانتوانی عیراق سەقامگیربکەن و لەپشێویدا دەوڵەتەکە مایەوەو کودەتا لەدوای کودەتا و شەڕی ماڵوێرانکەر لەدوای پەلاماردانی ئەم وڵات و ئەو وڵات، کە بەشێکی زۆر لەهەموو ئەمانە بۆ چارەسەرنەکردنی کێشەی کورد و بەتایبەتی بۆ کەرکوک دەگەڕێتەوە. بڕیاری دادگای فیدراڵی لەسەر مادەی ۱٤۰ جارێکی دیکە پێماندەڵێ و بەتایبەت نەتەوە ڕەسەنەکانی شاری کەرکوک بیردەخاتەوە کە مەنتیقی هێز بۆ کەرکوک نایخوات، بەڵکو هێزی مەنتیق دەبێت بکرێتە پێوەری کارکردن، ئەگەرنا بۆ سەد ساڵی دیکە نەوەکانتان لە ململانێ توند و ترس و تۆقاندن دەمێننەوە و کەرکوکیش لەئێستای وێرانتر دەبێت. پێمان دەڵێ هێز و دەسەڵاتی عەرەب و کورد و غروری ئێستای تورکمان تاقیکرانەوە لە ساڵانی بەر لە ۲۰۰۳ و دوای ۲۰۰۳ و لەدوای ڕوداوەکانی ڕێفراندۆم و ۱٦ی ئۆکتۆبەر، بەڵام ئەوەی مایەوە شارێکی وێرانە و بێخزمەت و بێ ئاو و بێ کارەبا و خەڵکێکی ماندوو بەجەستەو قەلەق لەدەروون بۆ ئایندەکەی ، بەشێوەیەک کە لەڕۆژانی جەژندا دەبێت سەد کیلۆمەتر دورکەوێتەوە بۆ ئەوەی لەسێبەری پارکێکدا منداڵەکانی کەمێک ژیانی منداڵی خۆیان بژین.\nسیاسیەکانی عیراق بەگشتی و کەرکوک بەتایبەتی دەبێت ئەم بڕیارەی دادگا بەهەند وەرگرن و کاری لەسەربکەن، لەبری ئەوەی هەرلەئێستاوە دڵی خۆیان بۆ بردنەوەی کورسیەکی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پاریزگاکە خۆش بکەن ، چونکە ژمارەی کورسی هیچ لەمەینەتیەکانی کەرکوک و کەرکوکیەکان کەمناکاتەوە بەڵکو چۆنیەتی دروستکردنی کورسیەکە گرنگە کەڕێگە دەستوریەکەیەو مادەی ۱٤۰ە، خۆ ئەگەرنا کشمیر و سیناریۆ تاڵەکانی لەبەردەرگاکەدایە


ئەرکی کارمەندانى کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان لە ڕۆژى دەنگداندا چییە؟ – کوردی – RojNews.News\nئەرکی کارمەندانى کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان لە ڕۆژى دەنگداندا چییە؟\n06/10/2021 - 7:50:17 am\nبڕیارە ڕۆژى ١٠ ى ئەم مانگە هەڵبژاردنى پەرلەمانى عێراق بەڕێوەبچێت کە تێیدا ٣٤٣ هەزار كارمەند سەرپەرشتی پرۆسەکە دەکەن و بۆ ئەو مەبەستەش ئەو کارمەندانە چەند ئەرکێکیان بۆ دیاریکراوە، کە لەو ڕۆژەدا پێیان سپێردراوە و هەروەها، لە بەرامبەر ئەنجامدانى کارەکانیان چەند مافێکیان بۆ دابینکراوە.\nلە ڕۆژى دەنگداندا کارمەندانى کۆمیسۆن چەند ئەرک و مافێکیان بۆ دیارییکراوە کە بەمشێوەیەن:-\nیەکەم – پێویستە بریکاران دان بنێن بە سەرجەم یاسا بەرکارەکان لە عێراق و ڕێزى بگرن لە هەموو بارودۆخێکدا و دەبێت بۆ هەر دەرئەنجامێک پشت ببەستن بە بنەمایی بەدواداچوونى تەواو و ورد بۆ هەر بارودۆخ و ڕاستییەک کە پەیوەستە پێوەى.\nدووەم – پێویستە بریکارانى متمانە پێدراو ڕاستگۆبن و جێگەى متمانەبن و دەبێت ئازادبن لە بڕیاردان بە بێ دەستوەردان یان کاریگەریى دانان لەسەر دەنگدەر و لە چوارچێوەى سەروەرى یاسادا کاربکەن.\nسێەم – پێویستە بە بێ لایەنگیرىی دان بنێن بە بەرژەوەندى پڕۆسەى هەڵبژاردن و بەها بنەڕەتیەکانى دیموکراسى و بیانپارێزێت و لە سەروو هەموو بەرژەوەندیی کەسى یان هەڵبژاردەى سیاسى بێت و تێیدا ڕۆڵى ئاشتیانە ببینێت و ڕێزبگرێت لە ڕۆڵ و پێگەى خۆى و بەرپرسانى هەڵبژاردن و دەنگدەران و هێزە ئەمنیەکان و هەموو ئەو کەسانەى دیکە کە بەشدارن لە پڕۆسەکەدا.\nچوارەم – ڕێگریى دەکات لە هەر ناوبژیوانێک لە ململانێکاندا و دەبێت دڵنیابێتەوە لە لەسەرجەم زانیارییەکان کە لەسەرچاوەی بنچینەیی و ڕاستەوخۆ دەیگوازنەوە و دەتوانرێت پشتڕاستى بکاتەوە و بە شێوەى ڕوون لە ڕاپۆرتێکدا ئامادەى بکات و نابێت ڕێگە بدات بە لێدوان یان لەسەر ئەنجامى هەڵبژاردنەکان پێش ڕاگەیاندنى فەرمى ئەنجامەکان لەلایەن کۆمیسۆنەوە.\nپێنجەم – ڕێگریى دەکات لە هەڵگرتنى چەک و هەڵسوکەوتى نەشیاو دووژمنکارنە لە هەر ناوچەیەکى هەڵبژاردن و لە هەر هاندانێک کە ببێتە هۆى لایەنگیریى و پیاهەڵدان بۆ پارت و هاوپەیمانیەکى سیاسیى و کاندید و ئەوەش لە ڕێگەى پۆشین یان نمایشکردنى هەر کەرەستەیەکى هەڵبژاردن یان بەشداریکردن لە چالاکیە حزبییەکاندا یان هەر کارێکى دیکە.\nشەشەم – ڕێگریى دەکات لە پێدانى هەر دیارییەک یان خزمەتێک لە هەرپارتێک یان هاوپەیمانیەکى سیاسیى یان هەر کاندێکى بەشداربوو لە پڕۆسەى هەڵبژاردن و ڕێگرى دەکەن لە هەر دەستوەردانێک بە مەبەستى دروستکردنى گرفت بۆ بەڕێوەچونى پڕۆسەکە.\nحەوتەم – دەبێت کارتى کۆمیسۆن واتە ناسنامەى کۆمیسۆن هەڵبواسێت بە پۆشاکەکەیدا بە مەبەستى ناساندنى یان وەک ڕێنیشاندەرێکى کۆمیسۆن بە شێوەیەکى ئاشکرا و پێویستە ڕێزبگرێت لە نهێنى دەنگدان وەک نەچونە ناو کابینەى دەنگدان.\nهەشتەم – ڕێگرىی دەکات لە لە پەیوەندییکردن یان ئاڕاستەکردنى دەنگدەران بە مەبەستى دروستکردنى کاریگەرى لەسەر دەنگدەران یان دەستوەردان بە هەرشێوەیەک کە کاریگەى هەبێت لەسەر نهێنى دەنگدان لە ڕۆژى دەنگدان یان لە کاتى بەڕێوەچونى.\nڕۆژى ٣ ى ئەم مانگەدا جینین پلاسخارت، نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا کە لە شاری بەسرە ئەنجامیدا ڕایگەیاند، ٨٠٠ کەسی بیانی چاودێری هەڵبژاردنی پەرلەمانى عێراق دەکەن .\nجێنین پلاسخارت باسی لەوەشکرد، ئەم هەڵبژاردنەی عێراق گرنگە و سەرەتای رێگەیەکی دوور و درێژ بۆ عێراقییەکان و هیواشی خواست پرۆسەی دەنگدان بە پاکی و بێ کێشە بەڕێوەبچێت.\nهەروەها، بە پێى یاساکانى هەڵبژاردنى عێراق ئەو کەسانەی کە دەیانەوێت بۆ هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ناوی خۆیان بۆ کارمەندی کۆمیسیۆن تۆماربکەن، دەبێت فەرمانبەری حکومەت بن، یان لانیکەم بروانامەی ئامادەییان هەبێت، یاخود خوێندکاری زانکۆ و پەیمانگەکان بن و تەمەنیان لە ١٩ساڵ کەمتر نەبێت.\nجومانە غەلای، وتەبێژی كۆمسیۆنى باڵاى سەربەخۆى هەڵبژاردنەکانى عێراق پێشتر ڕایگەیاندبوو، کە ٣٤٣ هەزار كارمەند سەرپەرشتی پرۆسەی دەنگدان لە هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەكەن.\nجێگەى ئاماژەیە، لە پاش ساڵى ٢٠٠٥ ەوە هەتا ئێستا ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق چوار هەڵبژاردنى پەرلەمانى ئەنجامداوە کە بەمشێوەیەن لە ساڵەکانى ٢٠٠٥ و ٢٠١٠ و ٢٠١٤ و ٢٠١٨ دا بەڕێوەچوون.\nئەم هەڵبژاردنەى لە ڕۆژى ١٠ ى ئەم مانگەدا ئەنجام دەدرێت دەبێتە پێنجەم هەڵبژاردن و ٢٤ ملیۆن و ٢٩٩ هەزار و ٢١ دەنگدەر مافی دەنگدانیان هەیە، کە خاوەنى کارتى بایۆمەترى و کورتمەودان.\nژمارەى ئەو بنکانەى دەنگدان کە پەسەندکراوە بریتین لە هەشت هەزار و ٧٢٣ بنکە و ٥٥ هەزار وێستگە و بە پێى سیستەمى نوێى هەڵبژاردنەکان عێراق دابەشکراوە بەسەر ٨٣ بازنەى هەڵبژاردندا.\nھاوڵاتیانی قەڵادزێ داوادەکەن بەشداریی بەرفراوان لە ھەڵبژاردندا بکرێت\nخەڵکی شەنگال بە بەرخۆدان ڕێککەوتنی ٩ی تشرینی یەکەمیان هەڵوەشاندەوە\n9 تشرینی یه‌كه‌م 2021\n٩ی تشرین، ئەو پیلانگێڕییەى هەموو ساڵێک بە بەرگێکی نوێوە دەگەڕێتەوە\nشەهید سیروان…هەقی قەراری باشووری کوردستان\nئەو پرۆژەیەی مام جەلال لەگەڵ خۆیدا بردیە ژێرگڵ\nشەهید ڕێناس.. گەڕیدەی ئازادیی کوردستان\nڕیفراندۆم پیلانگێڕییەک بوو دژی کورد و پەدەکە پێشەنگایەتیی کرد


كچێن دهۆك به‌رێ خوه داینه كرێكاریێ\nهەواڵ / ئابوری :: 12/08/2019 :: 295 جار بینراوە\nكچێن باژارێ دهۆك، رۆژ لدووڤ رۆژێ زێده‌تر به‌رێ خوه ده‌نه كرێكارییا كۆمپانییان و بازاران و نوكه، نێزیكى 400 ئه‌ندامێن سه‌ندیكا كرێكارێن كوردستانێ ل دهۆك كچن.\nبه‌فرین مه‌هدى، كاسبكار ل مۆله‌كا دهۆك بۆ دواڕۆژ گۆت: "ئه‌ڤ ساله، من ده‌ست بكارى كریه چنكو دوو ساله، من خواندنا زانكۆیێ ب دوماهك هینایه و ل چو ده‌زگه‌هێن حكومه‌تێ نه‌هاتم دامه‌زراندن".\nلدۆر هه‌مان مژارێ رێناس مسته‌فا، ئابوریناس، بۆ دواڕۆژ گۆت:"كاركرنا كچان دناڤ بازاران دا دێ بیته ئه‌گه‌ر كو ده‌ستێ كار یێ كچان ل هه‌موو جهان زێده‌تر لێبهێت ئه‌ڤه‌ژى دێ بیته ئه‌گه‌ر ئابورێ خێزانێ بهێز ببیت".\nناڤبۆرى دازانين:"كرێكاریا كچان بۆ جڤاكێ دهۆك و ئابورێ خێزانێ گه‌له‌ك باشه، چنكو خێزانێن دهۆك ژ گه‌له‌ك ئه‌ندامان پێكدهێن، له‌ورا كاركرنا ره‌گه‌زێ نێر بتنێ بۆشاییا ئابۆرى دخێزاندا تژى ناكه‌ن، له‌ورا گرنگه كچ كرێكاریێ د هه‌موو بواراندا بكه‌ن".\nلدووڤ ئامارێن سه‌ندیكا كرێكارێن كوردستان-دهۆك، رۆژ لدووڤ رۆژێ ژماره‌یا كچێن كرێكار ل دهۆك زێده‌تره دبیت.\nكیڤى بامه‌رنى، سه‌رۆكێ پشكا سه‌ندیكا ئاڤاكرنێ ل دهۆك بۆ دواڕۆژ گۆت: "نوكه، ژمارا ئه‌ندامێن وان یێن كرێكارێن ره‌گه‌زێ مێ ل دهۆك، گه‌هشتییه نێزیكى 400 كرێكاران كو پتریا وان ل بازاران و جهێن بازرگانى و گه‌شتییارى كاردكه‌ن".\nبامه‌رنى خوه‌یاكر: "چێبوونا قه‌یرانا ئابورى و لاوازبوونا نه‌ریتێن جڤاكى كو كار بتنێ بۆ ره‌گه‌زێ نێر دزانى، ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كینه كو كچان ب ره‌نگه‌كێ به‌رچاڤ به‌رێ خوه داینه كرێكاریێ".\nژبلى كچێن دهۆك، گه‌له‌ك ژ كرێكارێن ل سه‌نته‌رێن بازرگانى و جهێن جۆدا كار دكه‌ن كچێن په‌نابه‌ر و ئاواره‌یێن رۆژئاڤایێ كورستانێ و شنگال ژى هه‌نه.


سه‌روه‌ر پێنجوێنی - : عەلمانیەت و زڕە عەلمانیەت\nعەلمانیەت و زڕە عەلمانیەت\nعه‌لمانیه‌ت و زڕه عه‌لمانیه‌ت!\nچه‌مکی "عه‌لمانیه‌ت" یه‌كێکه له چه‌مکه گرفتاویه‌کان، هه‌ر له پێناسه‌کردنه‌وه گرفت هه‌ڵ‌ده‌گرێت هه‌تا باسی ڕه‌وایه‌تیی پرۆسێسی به‌عه‌لمانیکردن و باس‌وخواسی پێویستی و گونجاویی عه‌لمانیه‌ت له‌نێوان ئورۆپا و جیهانی ئیسلامیدا. پێشتر ئه‌م دو بابه‌ته‌م له‌سه‌ر هه‌مان چه‌مك و گرفته‌کانی نوسیوه: (عه‌لمانیه‌ت گرفتی زاراوه و پێناسه‌كردن)، (عه‌لمانیه‌ت له‌نێوان ئیسلام و مه‌سیحیه‌تدا). له‌م وتاره‌شدا هه‌وڵ ده‌ده‌م هه‌ندێك تێکه‌ڵکردن و چه‌مكی هه‌ڵه ده‌رباره‌ی (عه‌لمانیه‌ت) و ڕژێمی (عه‌لمانی) ڕاست بكه‌مه‌وه که ئێسته زۆر باویان سه‌ندوه.\nعه‌لمانیه‌ت و ڕژێمی سیاسی\nڕۆشنبیر و نوسه‌ره ئیسلامیه‌كان، كاتێك باس له ڕژێمه نائیسلامیه‌كانی وڵاتانی موسوڵماننشین و وڵاتانی تری دنیا ده‌كه‌ن، به شێوه‌یه‌ك باسیان لێ ده‌كه‌ن كه ئه‌وانه به‌رجه‌سته‌كه‌ری نمونه‌یی عه‌لمانیه‌تن.. لێره‌وه كاتێك ئه‌و ڕژێمانه گه‌نده‌ڵ و سته‌مكار و دیكتاتۆری ده‌بن؛ لای ئه‌و ڕۆشنبیره ئیسلامیانه ئه‌و گه‌نده‌ڵی و سته‌مكاری و دیكتاتۆریه له‌سه‌ر بنه‌مای (عه‌لمانیه‌ت) حسێب ده‌كرێت و ده‌ڵێن ئه‌و ڕژێمه عه‌لمانی بو بۆیه وا بو! هه‌ر له‌م بابه‌ته وتیان (تونس عه‌لمانی بو)! ئه‌مه‌ش یانی دیكتاتۆریی (بن عه‌لی) خه‌تای ئه‌وه بو كه عه‌لمانی بو! به‌ڵكو ده‌رباره‌ی میسریش كه‌سی وامان بینی بڵێت میسری عه‌لمانی وا ده‌ڕوخێت، ئه‌مه‌ش به‌و مه‌به‌سته ده‌وترێت كه دیكتاتۆریی (حوسنی موباره‌ك) ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ عه‌لمانیه‌ت.. به‌ڵكو گوێم له ڕۆشنبیری ئیسلامیی وا بوه كه وتویه‌تی (خۆ صه‌ددامیش عه‌لمانی بو)!\nئه‌وه‌ش شتێكی ئاشكرا و مه‌ئلوفه كه ڕۆشنبیره ئیسلامیه‌كانی ئه‌م هه‌رێمه هه‌میشه (یه‌كێتی و پارتی) یان به به‌رجه‌سته‌كه‌ری عه‌لمانیه‌ت داناوه و هه‌ر گه‌نده‌ڵی و زۆرداری و كه‌م‌وكوڕییه‌ك له ده‌سه‌ڵاتی كوردیدا هه‌یه له‌سه‌ر بنه‌مای (عه‌لمانیه‌ت) به خاڵ حسێب ده‌كه‌ن! ئه‌مه‌ش چه‌نده تێنه‌گه‌شتنه له چه‌مكی عه‌لمانیه‌ت، دو ئه‌وه‌نده لاف‌وگه‌زافی ئه‌وه‌یه كه گوایه حیزب و قه‌واره و حكومه‌تی ئیسلامی گه‌نده‌ڵی و زۆرداری و كه‌م‌وكوڕیی تێ ناكه‌وێت، كه ئه‌مه‌ش مێژوی ئیسلامیی كۆن و نوێ به‌درۆی ده‌خاته‌وه.\nبۆ ڕاستكردنه‌وه‌ی ئه‌م چه‌مكه هه‌ڵه‌یه، ده‌بێت ئه‌وه بیر بخه‌ینه‌وه كه چه‌مكی عه‌لمانیه‌ت له بنه‌ڕه‌تدا ته‌نها چه‌مكێكی نه‌رێنی (سلبي) ـه كه ته‌نها له نه‌رێکردن (سلب) یاخود (نفي) ی (ئایین) ه‌وه دێته كایه، واته بریتیه له (نائایینیبون).. جا نائایینیبونی گشتی بێت، كه له چه‌مكی (عه‌لمانیه‌ت) ی گشتیدا به‌رجه‌سته ده‌بێت، یان ته‌نها (نائایینیبونی ده‌وڵه‌ت) بێت كه ئه‌مه‌یان مه‌به‌سته له باس‌وخواسه سیاسیه‌كاندا. ئیتر هه‌ر ئه‌وه‌نده ئه‌و سیسته‌مه (ئایینی نه‌بێت)؛ ده‌بێته (عه‌لمانی). ئیتر ئه‌و سیسته‌مه دیمۆكرات بێت یان دیكتاتۆری، گه‌نده‌ڵ بێت یان شه‌ففاف بێت، ئه‌مه په‌یوه‌ندیی به چه‌مكی عه‌لمانیه‌ته‌وه نیه.. چونكه عه‌لمانیه‌ت ته‌نها ڕه‌خساندنی بواره بۆ مرۆڤ بۆ ئه‌وه‌ی له‌لایه‌نی ئایینه‌وه ئازاد بێت و ده‌سه‌ڵاتی ئایینێك و ئایینزایه‌كی به‌سه‌ره‌وه نه‌بێت كه كۆت‌وبه‌ند له‌سه‌ر بیركردنه‌وه‌ی دابنێت.. ئیتر ئه‌گه‌ر دوایی سیسته‌مه‌كه دیكتاتۆری بێت یاخود گه‌نده‌ڵ بێت یان دیمۆكرات بێت یاخود شه‌ففاف بێت؛ ئه‌مه ته‌نها ته‌جه‌للی و ده‌ركه‌وتنی جیهانی فره‌ڕه‌نگی مرۆڤه.. كه له سیسته‌مێكی ئایینی (ناعه‌لمانی) یشدا هه‌مان جیهانی فره‌ڕه‌نگی مرۆڤ ڕه‌نگ ده‌داته‌وه، له ڕژێمه ئایینیه‌كانیشدا دیكتاتۆری و گه‌نده‌ڵی و سته‌مكاری هه‌یه، ڕژێمی ئایینییش هه‌یه ئازادی و یه‌كسانی و دادپه‌روه‌ریی تێدا به‌رجه‌سته ده‌بێت (هیچ نه‌بێت بۆ كۆمه‌ڵگاكه‌ی خۆی). كه‌واته مه‌رج نیه ڕژێمی ئایینی (ناعه‌لمانی) و عه‌لمانی (نائایینی) هه‌میشه دیكتاتۆری و گه‌نده‌ڵ و سته‌مكار بێت یان هه‌میشه دیمۆكرات و شه‌ففاف و دادپه‌روه‌ر بێت.. به‌ڵكو ئه‌وه ده‌كه‌وێته‌وه سه‌ر پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگا و هه‌ڵس‌وكه‌وتی ده‌سه‌ڵاتدار و تا چ ڕاده‌یه‌ك دڵسۆزه بۆ بنه‌ماكان یان كار به به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی ده‌كات. ده‌توانین باسی ئه‌وه بكه‌ین ڕژێمی عه‌لمانی سته‌م له گروپه ئایینیه‌كان ناكات و ئازادی بۆ هه‌مو ئایینه‌كان دابین ده‌كات، له‌به‌رامبه‌ریشه‌وه ڕژێمی ئایینی له زۆربه‌ی حاڵه‌ته‌كاندا سته‌م له هه‌ندێك گروپی ئایینی ده‌كات و ئازادی بۆ ئایینه جیاوازه‌كان دابین ناكات.. به‌ڵام ده‌بێت ئه‌وه‌ش بڵێین كه مه‌رج نیه هه‌ر ڕژێمێكی عه‌لمانی هه‌مو مافێك بۆ هاوڵاتیان دابین بكات و ئازادیه‌كانیان بپارێزێت، ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ بنه‌مای عه‌لمانیه‌تدا بنه‌ماكانی تری وه‌كو (دیمۆكراسی) و (مافی مرۆڤ) و (دادپه‌روه‌ری) به‌رقه‌رار نه‌بن.\nهه‌موشمان ئه‌وه ده‌زانین كه هه‌میشه "بنه‌ما" (مبدأ) جیاوازه له‌گه‌ڵ "جێبه‌جێكردن" (تطبیق). كاتێك له جێبه‌جێكردندا ناپاكی ده‌كرێت یان مه‌به‌ستی تایبه‌تی ڕۆڵ ده‌بینێت ئه‌مه نابێت له‌سه‌ر بنه‌ما حسێب بكرێت.\nئیسلامیه‌كان بۆ خۆیان هه‌ر به‌م شێوه‌یه پاساو ده‌هێننه‌وه كاتێك باسی سته‌مكاری و دیكتاتۆری و گه‌نده‌ڵیی ڕژێمێكی ئیسلامی بدرێته‌وه به ڕویاندا، و ده‌ڵێن ئه‌وه كاری مرۆڤه نه‌ك ئیسلام، و ده‌ڵێن هه‌ڵه‌ی فه‌رمانڕه‌وایه نه‌ك بنه‌ما (مبدأ) ه‌كانی شه‌ریعه‌تی ئیسلام.. به‌ڵام كاتێك باسی ڕژێمێكی نائیسلامی یاخود نائایینی ده‌كه‌ن به هه‌لی ده‌زانن هه‌مو كه‌م‌وكوڕی و عه‌یب‌وعارێكی ئه‌و ڕژێمه له‌سه‌ر بنه‌مای عه‌لمانیه‌ت حسێب بكه‌ن! زۆر سه‌یره!\nعه‌لمانیه‌ت و به‌عه‌لمانیكردن\nبۆ زیاتر ڕاستكردنه‌وه‌ی تێگه‌شتن له چه‌مكی عه‌لمانیه‌ت، ده‌بێت جیاوازیی نێوان (عه‌لمانیه‌ت) و (به‌عه‌لمانیكردن) ڕون بكه‌ینه‌وه.. (عه‌لمانیه‌ت) (العلمانیة) Secularism به‌گشتی بریتیه له حاڵه‌تی (دنیاییبون) یاخود (نائایینیبون)، ئینجا ئه‌وه حاڵه‌تی ده‌وڵه‌ت یاخود كۆمه‌ڵگا بێت، یان حاڵه‌تی حیزبێك یاخود گروپێك بێت، یان حاڵه‌تی تاكه‌كه‌سێك بێت.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی گرنگه بریتیه له (به‌عه‌لمانیكردن) (العَـلْمَنة) Secularization وه‌كو كردار، نه‌ك ته‌نها (عه‌لمانیبون) یاخود (دنیاییبون). كه لێره‌دا مه‌به‌ست (به‌عه‌لمانیكردنی ده‌وڵه‌ت) یان (به‌عه‌لمانیكردنی كه‌شی گشتیی كۆمه‌ڵگا) یه.\nلێره‌وه (یه‌كێتی) و (پارتی) دو حیزبی عه‌لمانین، به‌و مانایه‌ی حیزبی ئایینی نین، به‌ڵكو حیزبی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانین، و ئامانجیان ئایینی نیه و، سه‌ركرده‌كانیان پیاوی ئایینی نین.\nبه‌ڵام ئه‌مه ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت كه ئایدیۆلۆجیای (عه‌لمانیه‌ت) لای ئه‌و دو حیزبه ستراتیج و ئامانجی گرنگ بێت، و مه‌رج نیه (به‌عه‌لمانیكردن) وه‌كو كردار جێبه‌جێ بكه‌ن و وه‌كو ئامانجێكی گرنگ و مه‌بده‌ئیانه كاری بۆ بكه‌ن.\nیه‌كێتی و پارتی، وه‌كو هه‌ر هێزێكی تر كه مامه‌ڵه‌ی سیاسی له‌گه‌ڵ ته‌وژمه‌كانی كۆمه‌ڵگا ده‌كات، به شێوه‌یه‌ك مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئایین و ئایینداری ده‌كه‌ن كه له لایه‌نی سیاسیه‌وه زیانی نه‌بێت و سودیشی هه‌بێت.. له‌م سۆنگه‌یه‌وه و بۆ ئه‌وه‌ی ئایینداری له لایه‌نی سیاسیه‌وه زیانی نه‌بێت؛ ئه‌و دو حیزبه ده‌سه‌ڵاتداره به‌م شێوه‌یه هه‌ڵس‌وكه‌وت ده‌كه‌ن:\nا. هه‌وڵیان داوه چالاكیی حیزبه ئیسلامیه‌كانی كوردستان سنوردار بكه‌ن (كه پاڵنه‌ری ڕاسته‌قینه‌ی ئه‌مه‌ش پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیی سیاسیه، و زۆر جاریش پاراستنی ئه‌زمونی عه‌لمانی وه‌كو دروشم به‌كار دێت.. به‌ڵگه‌ی ئه‌م حاڵه‌ته‌ش ئه‌وه‌یه نه‌ك ته‌نها حیزبه ئیسلامیه‌كان، به‌ڵكو هه‌وڵ دراوه چالاكی و بونی حیزبه بچوكه‌كانی تریش سنوردار بكرێت، جگه‌له‌مه‌ش له‌لایه‌كی تریشه‌وه هه‌وڵ ده‌ده‌ن سود له جۆرێكی تری ئایینداری ببینن بۆ هه‌مان مه‌به‌ستی ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی حیزبه ئیسلامیه‌كان، كه ئه‌مه "ئامانجی عه‌لمانیه‌ت" ده‌خاته ژێر پرسیاره‌وه).\nب. یان هه‌وڵیان داوه ئه‌و حیزبه ئیسلامیانه له‌خۆ بگرن و ئیحتیوایان بكه‌ن (كه ئه‌م له‌خۆگرتن و ئیحتیواكردنه‌ش سودی بۆ حیزبی ده‌سه‌ڵاتدار هه‌یه به‌ڵام زۆر جار زیانی بۆ ڕه‌وتی به‌عه‌لمانیكردنی ده‌وڵه‌ت هه‌یه).\nجـ. له‌لایه‌كی تریشه‌وه بره‌و ده‌ده‌ن به (ئیسلامی شه‌عبی) وه‌كو به‌دیلێك بۆ ئیسلامی سیاسی، و بۆ ده‌ستخستنی ڕه‌وایه‌تی و پشتگیریی جه‌ماوه‌ری ئاییندار، لێره‌وه پشتگیریی ته‌ریقه‌ت و شێخ و مه‌لا خاوه‌ن جه‌ماوه‌ره‌كان ده‌كه‌ن.. ئه‌مه‌ش هه‌موی زیان ده‌دات له ڕه‌وتی پرۆسه‌ی (به‌عه‌لمانیكردن)، و نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه ئه‌و دو حیزبه ده‌سه‌ڵاتداره هه‌ڵگری ڕاسته‌قینه‌ی په‌یامی عه‌لمانیه‌ت نین و (به‌عه‌لمانیكردن) پڕۆژه‌یان نیه.\nئینجا ئه‌و دو حیزبه وه‌كو دو حیزبی نه‌ته‌وه‌یی، ئایین ئاماده‌یی هه‌یه له باكگراوندی كار و سیاسه‌تیاندا، بۆیه له‌گه‌ڵ (ئیسلامی شه‌عبی) دا هه‌ماهه‌نگن و گه‌ڕانه‌وه‌یان هه‌یه بۆ كولتوری باو، به داب‌ونه‌ریتی ئایینییشه‌وه. ئه‌مه‌ش كارێك ده‌كات خودی (عه‌لمانیبون) ی خۆیشیان له لایه‌نی جه‌وهه‌ریه‌وه بكه‌وێته بازنه‌ی گومانه‌وه.\nعه‌لمانیه‌ت و ده‌سه‌ڵات\nله زۆر وڵات ده‌بینین، ڕژێمێكی نائایینی یان نائیسلامی، به هه‌مو شێوه‌یه‌ك گروپ و حیزبه ئیسلامیه‌كان ڕاو ده‌نێت و ڕێگه به بون و چالاكبونیان نادات و قه‌ده‌غه‌یان ده‌كات. من ناڵێم هه‌مو ڕژێمێك بێخه‌م بێت له كار و چالاكیی ڕێكخستنه ئیسلامیه‌كان و ڕێگه‌یان پێ بدات به هه‌مو لایه‌كدا بێن و بچن و ببنه گه‌مه‌ی هێزه‌كانی ده‌وروبه‌ر.. به‌ڵام كاتێك ده‌بینین ڕژێمێك به هه‌مو شێوه‌یه‌ك ڕێكخستنه ئیسلامیه‌كان سه‌ركوت ده‌كات و له بنه‌ڕه‌تیشدا ئازادیی سیاسی له وڵاتدا بونی نیه و ڕژێمه‌كه‌ش به هه‌مو شێوه‌یه‌ك پشتگیری له ئایینداریی میللی و ده‌سه‌ڵاتی پیاوانی ئایینی ده‌كات ئه‌گه‌ر سه‌ر به ڕژێم بن و، ڕێگه‌ش ده‌دات به گه‌شه‌كردنی بێسنوری هه‌ر گروپێكی ئیسلامی كه سه‌روسه‌ودای سیاسیی نه‌بێت، و به‌ڵكو ڕێگه‌ش ده‌دات به ته‌شه‌نه‌كردنی عه‌قڵی ئایینی به‌ناو دام‌وده‌زگاكانی ده‌وڵه‌تدا به‌و مه‌رجه‌ی بیر له دژایه‌تیی ڕژێمه‌كه نه‌كرێته‌وه؛ ئیتر تێ ده‌گه‌ین كه ئامانجی له ڕاوه‌دونانی ڕێكخستنه ئیسلامیه‌كان ته‌نها پاراستنی كورسی و به‌رژه‌وه‌ندیی سیاسیه، و (پاراستنی ئه‌زمونی عه‌لمانی) ته‌نها دیكۆر و دروشمه و هیچی تر. نابێت ئه‌م زڕه عه‌لمانیه‌تانه به عه‌لمانیه‌تی نمونه‌یی حسێب بكه‌ین.\nعه‌لمانیه‌ت و ناسیۆنالیزم\nله هه‌ندێك وڵاتی تر، وه‌كو توركیا، عه‌لمانیه‌ت په‌یوه‌سته به ناسیۆنالیزم و بیری نه‌ته‌وه‌یی ده‌مارگیره‌وه، و ده‌بێته به‌شێك له ئایدیۆلۆجیای نه‌ته‌وه‌یی كه دژایه‌تیی ئایین به ئامانجێكی نه‌ته‌وه‌یی ده‌زانێت و له هه‌مان كاتیشدا ڕژێمه‌كه سته‌م له كه‌مایه‌تیه نه‌ته‌وه‌ییه‌كانیش ده‌كات.. بۆیه زاراوه‌یه‌ك هه‌یه بۆ ناونانی ئه‌م جۆره عه‌لمانیه‌ته، ئه‌ویش (عه‌لمانیه‌تی فاشیست) ـه. بۆیه ئاساییه كه ئه‌م جۆره عه‌لمانیه‌ته ته‌نها جیاكردنه‌وه‌ی ئایین و ده‌وڵه‌ت و (ئازادكردنی ئایینداری) نه‌بێت و سه‌ربكێشێت بۆ سه‌ركوتكردنی ئایین و ئایینداره‌كان. ئه‌مه‌ش ئیتر پێناسه‌ی ڕه‌سه‌نی عه‌لمانیه‌ت له‌ده‌ست ده‌دات. بۆیه ناكرێت بۆ سیسته‌مێكی له‌م جۆره بڕوانین ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت سیسته‌مێكی عه‌لمانیی نمونه‌یی ڕاسته‌قینه ببینینه‌وه.


مێزگرد: پێداچوونه‌وه به ڕێکه‌وتنه ستراتیژیه‌که‌ی پارتی و یه‌کێتیدا\nله‌م هه‌ل و مه‌رجه هه‌ستیاره‌دا که هه‌رێمی کوردستانی عێراقی پیادا ڕه‌ت ده‌بێت، له ڕووی ئاسایشیه‌وه که شه‌ڕی تێرۆریستانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی به‌رده‌وامه و له ڕووی به‌ڕێوه‌بردنیشه‌وه که کێشه‌ی ئابوری به شێوه‌یه‌کی به‌رچاو به‌رۆکی هه‌رێمی گرتووه، جارێکی تریش پارتی دیموکراتی کوردستان و یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان دێنه‌وه باس له ڕێکه‌وتنه ستراتیژیه‌که‌ی نێوانیان ده‌که‌نه‌وه.\nدکتۆر جه‌بار قادر، پسپۆڕی کاروباری سیاسی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست\nڕێبه‌رانی ئه‌م دوو زلهێزه‌ی هه‌رێمی کوردستان ده‌ڵێن پێویست به پێداچوونه‌وه هه‌یه به‌م ڕێکه‌وتنه‌دا.\nپێشتر هه‌ندێک له ڕێبه‌رانی هه‌ردوو لایه‌ن ئاماژه‌یان به‌وه ده‌کرد که ڕێکه‌وتنه‌که‌یان کۆتایی پێهاتووه.\nئه‌م پێداچوونه‌وه‌یه‌ی ئێستا باسی لێوه ده‌که‌ن بۆ بوژاندنه‌وه‌ی ڕێکه‌وتنه‌که‌یه یان بۆ گونجاندنیه‌تی له‌گه‌ڵ هه‌ل و مه‌رجی نوێدا؟\nبه‌پێی ئه‌نجامه‌کانی دواترین هه‌ڵبژاردنی هه‌رێمی کوردستان ڕێزبه‌ندی هێزه سیاسیه‌کان گۆڕانکاری به‌سه‌ردا هات، پارتی دیموکراتی کوردستان به پله‌ی یه‌ک هات و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان به پله‌ی دووه‌م و یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان بووه پله سێ.\nئێستا پێده‌چێت په‌یوه‌ندیه‌کانی پارتی و یه‌کێتی له‌وپه‌ڕی خراپیدا بێت. گه‌ر ته‌نها سه‌رنجێک له ڕاگه‌یاندنه‌کانی هه‌ردوو لا بدرێت جا له میدیا فه‌رمیه‌کانیانه‌وه بێت یان له میدیا سێبه‌ریه‌کانیاندا ئه‌م ڕاستیه به ئاشکرایی ده‌رده‌که‌وێت .\nڕێکه‌وتنی ستراتیژی نێوان پارتی و یه‌کێتی نه‌یتوانی کۆتایی بێنێت به دیارده‌ی هه‌بوونی ده‌ڤه‌ری زه‌رد و ده‌ڤه‌ری سه‌وز و هه‌روه‌هاش ئه‌م ڕێکه‌وتنه نه‌یتوانی ڕۆبچێته ناو لایه‌نگرانی پارتی و یه‌کێتیشه‌وه.\nیه‌کێک له پرسیاره‌کانی تر ئه‌وه‌یه ئایا ئه‌گه‌ر ئه‌م پێداچوونه‌وه‌یه به‌م ڕێکه‌وتنه ستراتیژیه‌دا کرایه‌وه چ جۆره خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ ئاماده‌یی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌کرێت له مه‌یدانی سیاسی هه‌رێمه‌که‌دا؟\nوه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره و ژماره‌یه‌ک پرسی تریش له ده‌قی مێزگرده‌که‌دایه:


شاندێكی لیژنەی ئەوقاف و كاروباری ئاینی سەردانی دامەزراوە ئاینییەكانی ئیدارەی راپەرین ده‌كات\nلەدرێژەی سەردانە مەیدانییەكانی لیژنەی ئەوقاف وكاروباری ئایینی لەپەرلەمانی كوردستان بۆدامەرزاوە ئایینیەكان و لەنزیكەوە ئاگاداربوون لەكێشەو گرفتەكانیان، ئەمرۆ یەكشەمە ٢٠٢١/٢/٢١، شاندێكی لیژنەی ئەوقاف و كاروباری ئاینی كەپێكھاتبوو له مەلائیحسان محەمەد سه‌لیم جێگری سه‌رۆكی لیژنە و وەیسی سەعید وەیسی بریاردەری لیژنە و فەیسەڵ عه‌باس عولا وھێرش فقی حسن ئەندامانی لیژنەكه، سەردانی ئیدارەی راپەرینیان كرد.\nسەرەتا سەردانی نووسینگەی پەرلەمانی كوردستانیان كرد پاشان بەجیا لقی رانیەی یەكێتیی زانایانی ئاینیی ئیسلامی كوردستان و بەریوەبەرایەتی ئەوقافی راپەرنیان بەسەركردەوە، لە میانەی سەردانەكاندا باس لەبارودۆخی ئەمڕۆی هه‌رێمی كوردستان و رۆل و كاریگەری مامۆستایانی ئاینی لەهۆشیاركردنەوەی كۆمەڵگە لەھەموو بابەتە گرنگ و ھەستیارەكاندا كرا، و لەنزیكەوە گوێبستی داواكاری وپێشنیارەكانیان بوون لەبواری كەمی میلاكی مزگەوتەكان و رەخساندنی زەمینەی زیاتر بۆ مامۆستایانی ئایینی بەمەبەستی درێژەدان بە خوێندن وھاوكاری كردنی مامۆستایانی خۆبەخش وكردنەوەی زیاتری حوجرەكان.\nشاندی لیژنەی ئەوقاف وێرای دەستخۆشی وپێزانیان بۆ كاروچالاكیەكانیان پالشتی وپشتیوانی خۆیان بۆداواكاریەكانیان دەربری كە بەمەبەستی دیراسەتكردنیان ئاراستەی لایەنە پەیوەندیدارەكان دەكات، ھاوکات جەختیان لە سەر پابەندبوون بەڕێنماییەكانی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینیی كرایەوە لەبواری رێكخستنی گووتاری ئایینی بەو پێیەی وتاری ھەیینی كاریگەری لەسەرئاراستەكردنی كۆمەلگە ھەیە گرنگە وتارەكان بەشێوازێك بێت لەخزمەت ھوشیاركردنەوەی كۆمەلگە دابێت ودووربێت لە تەشھیر وناو زراندن وململانێی سیاسی ودژایەتیكردنی ئاسایشی نەتەوەیی هه‌روەها شاندەكە ھیوای خواست دەزگا ئایینیەكانی سنورەكە زیاتر ھەماھەنگ و ھاوكار بن بۆ زیاتر بەرەوپێشبردنی رەوشی ئایینی وخزمەتكردنی مامۆستایانی ئایینی، لە لاێەكی ترەوە شاندی لیژنەی ئەوقاف لەگەل نوێنەری مامۆستایانی ئایینی خۆبەخش كۆبوونەوە كەماوەی چەند سالێكە وەك خۆبەخش لەمزگەوتەكانی قەزاكە كاری مەلایەتی دەكەن كەداوایان دەكرد لە لایەن وەزارەتی ئەوقافەوە چارەسەرێكیان بۆبدۆزرێتەوە بەمەبەستی دامەزراندنیان.\nیەکشەممە, 21 شوبات 2021 06:41\nshandy awqaf serdany ranya dekat