داعش به‌كارهێنانی منداڵانی فراوانتر كردوه | هاوڵاتی سەرچاوە ی باوەرپێکراو\nداعش به‌كارهێنانی منداڵانی فراوانتر كردوه\n2016-02-212016-02-22 هەواڵ دانەر هاوڵاتیLeave a commentجیهانی\tبه‌پێی راپۆرتێك سه‌دا 39ی ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژكراو له‌ڕێی منداڵی خۆكوژه‌وه بوه.\nراپۆرتێكی ئه‌مریكی باس له‌وه‌ده‌كات كه‌ژماره‌ی ئه‌و منداڵانه‌ی له‌ساڵی رابردودا له‌ڕیزه‌كانی داعشدا كوژراون به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵی پێشوتردا سێ هێنده زیادی كردوه. یه‌كێك له‌ئاماده‌كه‌رانی راپۆرته‌كه‌ش نیگه‌رانی خۆی به‌رانبه‌ر به‌و بابه‌ته ده‌رده‌بڕێت‌و باوه‌ڕیوایه كه له‌گه‌ڵ زیادبونی گوشاره‌كانی سه‌ر داعشدا، ئه‌و رێكخراوه له‌مه‌ودوا به‌شێوه‌یه‌كی به‌رفراوانتر منداڵان به‌سه‌رباز ده‌كات.\n39%یان له‌ته‌قاندنه‌وه‌ی ئۆتۆمبێلدا به‌كارهێنراون\nلێكۆڵه‌رانی زانكۆی ولایه‌تی جۆرجیای ئه‌مه‌ریكا بۆ ماوه‌ی 13 مانگ توێژینه‌وه‌یان له‌سه‌ر راگه‌یاندن‌و پڕوپاگه‌نده‌كانی داعش كردوه‌و به‌گوێره‌ی ئه‌و پڕوپاگه‌ندانه 89 منداڵ كه ته‌مه‌نیان له‌نێوان 8و 18 ساڵدا بووه له‌ناوچه‌كانی جه‌نگدا كوژراون.\nهه‌روه‌ك لێكۆڵه‌ران گه‌یشتونه‌ته ئه‌وه‌ی كه ژماره‌ی ئه‌و منداڵانه‌ی ساڵی پار له‌ڕیزه‌كانی داعشدا به‌شداری جه‌نگه‌كانیان كردووه به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵی 2014دا سێ هێنده زیادی كردوه، به‌گوێره‌ی سایتی بی بی سی عه‌ره‌بییه.\nبه‌پێی ئه‌و داتایانه‌ی كه سه‌نته‌ری بنبڕكردنی تیرۆری سه‌ر به‌سوپای ئه‌مه‌ریكا له‌ویست بۆینت، له‌نێوان كانونی دوه‌می 2015و كانونی دوه‌می 2016دا، 3%ی منداڵانی نێو ریزه‌كانی داعش له‌ته‌قاندنه‌وه‌ی ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژكراودا كوژراون‌و 33%شیان له‌جه‌نگه‌كاندا كوژراون.\nچارلی وینته‌ر، یه‌كێك له‌ئاماده‌كه‌رانی راپۆرته‌كه ده‌ڵێت “به‌دڵنییاییه‌وه ژماره‌ی ئه‌و منداڵانه‌ی كوژراون زۆر زیادی كردوه، به‌ڵام ئه‌وانه ته‌نها ئه‌وانه‌ن كه داعش كوژرانیانی له‌ساڵی رابردودا راگه‌یاندوه”.\nهه‌رچه‌نده داعش ناو و ورده‌كاریی له‌سه‌ر پێشینه‌ی ئه‌و منداڵانه رانه‌گه‌یاندوه، به‌ڵام لێكۆڵه‌ران توانیویانه ته‌مه‌ن‌و ناسنامه‌كانیان مه‌زه‌نده بكه‌ن.\nئه‌و لێكۆڵه‌رانه، باوه‌ڕیانوایه كه 60%ی منداڵه‌كان ته‌مه‌نیان له‌نێوان 12 بۆ 16 ساڵدا بوه، 6%یشیان ته‌مه‌نیان له‌نێوان 8 بۆ 12 ساڵدابووه.\nنزیكه‌ی 18%شیان له‌و هێرشانه‌دا كوژراون كه‌هیچ هیوایه‌كیان تێدا نه‌بووه بۆ رزگاربون، كه‌پیی ده‌وترێت هێرشی نقوم بون، تێیدا ئه‌و منداڵانه ده‌چنه پشته‌وه‌ی هێڵه‌كانی به‌رگری دوژمنه‌كانیان‌و ده‌ستده‌كه‌ن به‌ته‌قه‌كردن تا ده‌كوژرێن.\nیه‌كێك له‌بچوكترین خۆكوژ وا پۆلێنكراوه كه ته‌مه‌نه‌كه‌ی له‌نێوان 8 بۆ 12 ساڵدا بوه‌و مانگی رابردوو له‌پارێزگای حه‌له‌ب له‌هێرشێكی خۆكوژیدا كوژرا‌وه، داعش گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیی له‌سه‌ر بڵاوكردوه‌ته‌وه كه‌تێیدا به‌ر له‌وه‌ی بچێت كرده‌وه تیرۆریستییه‌كه‌ی ئه‌نجام بدات، ده‌ستی باوكی ماچ ده‌كات‌و ماڵئاوایی لێده‌كات.\nراپۆرته ئه‌مه‌ریكیه‌كه، تیشك ده‌خاته‌سه‌ر قه‌باره‌ی جموجۆڵ‌و هاتوچۆكردنی منداڵان له‌نێوان عێراق‌و سوریادا، كه‌ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش روبه‌رێكی فراوانی ئه‌و سنورانه‌ی به‌ده‌سته‌وه‌یه.\nزیاتر له‌نیوه‌ی منداڵه كوژراوه‌كان له‌عیراقدا كوژران‌و زۆربه‌ی سوری بون، ئه‌وه‌ش ئه‌وه ده‌رده‌خات كه‌ڕێكخراوی داعش ده‌توانێت منداڵان له‌سوریا مه‌شق پێبكات‌و پاشان له‌عێراقدا بڵاویان بكاته‌وه.\nكوژراوه‌كانی تر سه‌ر به‌وڵاتانی یه‌مه‌ن‌و سعودیه‌و تونس‌و لیبیا‌و ژماره‌یه‌كی كه‌میشیان خه‌ڵكی وڵاتانی تری وه‌كو به‌ریتانیا‌و فه‌ره‌نسا‌و ئوسترالیا‌و نایجیریان.\nشان به‌شانی گه‌وره‌كان به‌كاریانده‌هێنێت\nراپۆرته‌كه ئاماژه به‌وه‌شده‌كات كه‌ڕێكخراوی داعش منداڵان شان به‌شانی گه‌وره‌كان به‌كارده‌هێنێت، له‌بری ئه‌وه‌ی له‌كرده‌وه‌ی تایبه‌تمه‌نددا به‌كاریان بهێنێت.\nچارلی وینته‌ر، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت كه ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسوڕمانه ئه‌وه‌یه منداڵان‌و مێردمنداڵانی داعش، به‌هه‌مان شێوازی گه‌وره‌كان له‌گۆڕه‌پانه‌كانی جه‌نگدا كارده‌كه‌ن.\nراشیگه‌یاند “له‌جه‌نگه‌كانی تردا، په‌نابردن بۆ به‌كارهێنانی سه‌ربازانی منداڵ وه‌كو دواكارتی ستراتیژی به‌كارده‌هێندرێت یاخود وه‌كو ئامرازێك بۆ قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌ی زیانه مرۆییه‌كان له‌جه‌نگه‌كاندا یان بۆ ئه‌و كرده‌وانه به‌كارده‌هێندرێن كه گه‌وره‌كان تێیدا توانای گونجاویان نییه، به‌ڵام له‌ڕێكخراوی داعشدا، ئه‌وا به‌كارهێنانی منداڵ به‌هه‌مان ئه‌و شێوازانه‌یه كه گه‌وره‌كانی تێدا به‌كارده‌هێنرێت”.\nئاماژه به‌وه‌شده‌كات كه‌ژماره‌ی ئه‌و منداڵانه‌ی داعش له‌جه‌نگه‌دا به‌كاریان ده‌هێنێت مایه‌ی نیگه‌رانییه.\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو “ناتوانین جیهانی دوای داعش بهێنینه به‌رچاوی خۆمان، ئه‌گه‌ر بێت‌و به‌وردی بیر له‌چۆنیه‌تی له‌به‌ریه‌ك هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گردبونه‌وه‌ی ئه‌و منداڵانه‌و تێكه‌ڵكردنیان به‌ژیانی ئاسایی خه‌ڵك نه‌كه‌ینه‌وه”.\nباس له‌وه‌شده‌كات كه ” هیچ نمونه‌یه‌كی پێشووی رێكخراوێكی تووندڕه‌وی تووندوتیژی وه‌كو داعش به‌دیناكرێت له ئیستغلالكردنی منداڵان به‌و شێوه فراوانه”.\nله‌كۆتایشدا، وینته‌ر ده‌ڵێت : ” له‌كاتێكدا گووشاره‌كانی سه‌ر رێكخراوی داعش له‌زیادبووندایه، پێشبینی ده‌كه‌م ئه‌و رێكخراوه به‌شێوه‌یه‌كی به‌رفراوانتر ده‌ست بكات به به‌سه‌ربازكردنی منداڵان”.\nنه‌وت و نێرگزخێزانێكی ئێزیدی قه‌رزاری كڕینه‌وه‌ی كچه‌كه‌یانن


ئێران: خۆرئاواییه‌كان هانی به‌رپابوونی قه‌یرانێك له دژی ئێران ده‌ده‌ن\nنوێنه‌ری ئێران له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ده‌ڵێت ئه‌و بڕیاره‌ی كه ڕۆژئاوایـیه‌كان له پـشـتیـیه‌وه‌ن و داوا له تاران ده‌كات پـیتاندنی یۆرانیۆم ڕابگرێت ئامانج لێی به‌رپاكردنی قه‌یرانێـكه.\nڕۆژی پـێنج شه‌ممه، باڵیۆز جواد زه‌ریفی به په‌یامنێرانی گوت ئێران ده‌یه‌وێت به دانوستـاندن چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشه‌یه بكات كه له‌سه‌ر به‌رنامه ناوه‌كیـیه گومان لێـكراوه‌كه‌ی دروست بووه.\nزه‌ریفی ئه‌مه‌ی گوت به هه‌ر پـێنج ئه‌ندامه هه‌میشـه‌ییه‌كه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش ( وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكاو بریتانیاو فه‌ره‌نسا و ڕوسیا و چین) یه‌كه‌م كه‌سیش بوو كه له‌سه‌ر ڕه‌شـنووسی بڕیاره‌كه قسه‌ی كردووه كه بریتانیا و فه‌ره‌نسا ڕۆژی چوارشه‌ممه پـێشـنیاریان كردووه.\nڕه‌شـنووسی بڕیاره‌كه، كه ئه‌مریكاش پـشـتیوانی لێ ده‌كات، هه‌ڕه‌شه به سه‌پاندنی ئابڵۆقه‌ی ئابوری ناكات. به‌ڵام ده‌خوازرێت كه بخرێته ژێر به‌ندی حه‌وتی په‌یمانـنامه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، كه ده‌كرێت ڕێـگه به به‌كارهێنانی سزا یان هێزی له‌شـكری بدات وه‌كو دوا هه‌وڵـێـك.\nهه‌ردوو ئه‌ندامه هه‌میشه‌یـیه‌كه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش، چین و ڕوسیا، هه‌ڕه‌شه‌یان كردووه به‌وه‌ی ڤیتۆ به‌كارده‌هێنن له دژی هه‌رچ بڕیارێـك باس له سزا یان هه‌ڕه‌شه‌ی له‌شكری له دژی ئێران بكات.\nبه‌ڵام ڕۆژی چوارشه‌ممه نوێنه‌ری ڕوسیا له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ڤیتالی چـوركین ئاماژه‌ی به‌وه‌دا كه له‌وانه‌یه مۆسكۆ پـشـتیوانی له پـێشـنیاره‌كه بكات، گوتی ڕه‌نگه بڕیاره‌كه سوودی هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی ئێران قایل بێت به‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نه‌كه به ڕاستی بووه كه له كۆتایـی مانگی سێدا داوای لێ كردبوو پـیـتاندنی یۆرانیۆم ڕابگرێت وه هه‌روه‌ها وای لێـبكات باشتر هاوكاری ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆم بكات.\nدیبلۆماته‌كان ده‌ڵێن له‌وانه‌یه ماوه‌ی 30 ڕۆژ یان تا سه‌ره‌تای مانگی شه‌ش مۆڵه‌ت بدرێت به ئێران تا پابه‌ند بێت به بڕیاره نێوده‌وڵه‌تیـیه‌كان. نوێنه‌رانی هه‌ر پـێنج ئه‌ندامه هه‌میشـه‌یـیه‌كه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش پـێـشـبینی ده‌كه‌ن به‌یانی ڕۆژی هه‌ینی ده‌ست به وتووێژه‌كانیان له‌سه‌ر ڕه‌شـنووسی بڕیاره‌كه ده‌ست پـێبكه‌نه‌وه.


لەسەر بڕیاری حکومەتی هەرێمی کوردستان، بۆ مانگی ئایاری ئەمساڵیش وەک مانگەکانی دیکە، حکومەت بە زەقەی چاوی مووچەخۆرانی هەرێم بڕی ٢١٪ لە مووچەی فەرمانبەران دەبڕێت.\nبڕینی مووچە کە زۆرێک لە خەڵکی بە (لێدزین) ناوی دەبەن، لە ئێستادا بە هۆی چەندین هۆکار کە ئاماژەیان پێدەکەین هیچ بیانویەکی بۆ نەماوە.\nوەک دەزانرێت لە ئێستادا باری قورسی سەر شانی خەڵک تەنیا لێبڕینەکە نیە، بگرە لێکەوتەی ئەو بارودۆخەیە کە بە هۆی لێبڕینی مووچە، گرانبوونی بەهای دۆلار و کەم بوونەوەی داهاتی تاک درووست بووە.\nئەو کاتەی کە کابینەی نۆیەم دەستپێشخەری کرد بەوەی پاشەکەوتی مووچەی گۆڕی بە لێبڕین، بیانووی بۆ لێبڕینەکە ئەوە بوو کە نرخی نەوت دابەزیوە، حکومەت داهاتی بەهۆی پەتای کۆرۆنا نزیک بۆتەوە لە کەمترین رێژە.\nبۆیە ئەگەر ئەو بیانووەی حکومەتی هەرێم بۆ ئەو ساکە کە بڕی داهاتی فرۆشی بەرمیلێک نەوت لە نزیکی ٢٥ دۆلار بووبێت رێگای تیدەچوو، وا لە ئێستادا نەوت گەیشتۆتەوە سەرووی ٦٥ دۆلار. واتا بۆ هەر بەرمیلێک ٤٠ دۆلار لە نرخەکەی بەرزبۆتەوە، ئەی چ ڕەوایە کە لێبڕینەکەتان هەر بەرێژەی ٢١٪ بەردەوام بێت؟\nئەوەیان بە تەنیا نموونەیەکی زەقە سەبارەت بە نەمانی بیانووی لێبڕین، باس لە داهاتی ناوخۆ و زیادبوونی باج و سەرانە ناکەین، کە وەک بارێکی قورس خراوەتە سەر شانی هاولاتیان.\nهەموو لایەک دەزانین حکومەتی هەرێم داهاتەکەی بە دۆلارە، چەند مانگێکە لە لایەن بانکی ناوەندی عێراقی بەهای دۆلار بەرێژەیەکی بەرچاو لەبەرامبەر دیناری عێراقی بەرزکراوەتەوە، کە ئەوەشیان لە بەرژەوەندی حکومەتی هەرێمە، لە بەرامبەردا حکومەتی هەرێم سەرجەم سەرفیاتەکانی بە دینارە، تەنیا لە گۆڕینەوەی دۆلار بە دینار چەند مانگێکە حکومەت قازانجێکی زۆر دەکات.\nلە بەرامبەر هەموو ئەو داهاتەی کە لەو چەند مانگە هاتۆتە ناو خەزێنەی حکومەتی هەرێم کەچی دەبیرێت تا ئێستا حکومەت نایانەوێت ئەو لێبڕینە زاڵمانەی لەسەر فەرمانبەران هەڵگرێت.\nبۆیە دەڵێین زاڵمانە چونکە لێبڕینەکە و ئەو گۆڕانکاریانەی کە لە بەهای دۆلار و دینار کراوە چەند قات باری سەرشانی هاولاتیانی قورسترکردووە، کە حکومەت تەنیا لێبڕینەکە دەبینێت ئەگینا باجی خەڵکەکە زۆر زیاترە لە لێبڕینی ٢١٪.\nوەک دیارە مووچەخۆران لە لایەک داهاتیان بە رێژەی ٢١٪ کەمکراوەتەوە، زۆربەیان داهاتەکەیان بە دینارە، دیناریش لە بازاڕ بەهۆی بەرزبوونەوەی بەهای دۆلار هێزی کڕینی (قوەی شرائی) زۆر دابەزیوە، زۆربەی کالاکان کە لە بازاڕن بە دۆلار دەفرۆشێتە کریار، هەریەک لەو کاڵایانە بە رێژەیەک نرخیان چۆتە سەرەوە.\nواتا ئەگەر داهات و سەرفیاتی خەلکی کوردستان بە (نسبە و تناسب) وەرگرین ئەوسا تێدەگەین کە لێبڕین چ ئاریشەیەکی ئابووری بۆ خێزانی کوردی درووست کردووە.\nچەند مانگێکە یاسای بودجە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەنگی لەسەر دراوە، خەڵکی چاوەڕوان بوون بە جێبەجێکردنی ئەو یاسایە ئیدی ئەو ستەمەی کە حکومەت بەلێبڕینی بەشێک لە مووچەکەیان لێیان دەکات لەسەریان هەلگرێت.\nبەڵام ئاماژەکان ئەومان پێدەڵێن کە هیچ یەک لە هەرێم و ناوەند جدی نین لە جێبەجێکردنی یاسای بوودجەی ساڵی ٢٠٢١، هەر بۆیەشە لە کاتی خۆی نووسیمان کە هەرێم و ناوەند ریکەوتوون تا رێکنەکەون!!\nفەرمانبەرانی هەرێم دەبێت چاوڕوانی ئەوە بن کە یاسای بودجە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە ئەویش ئەگەر جێبەجێ بکرێت، ئەگینا وا بڕوات حکومەتی هەرێم زۆر بێ باکانە بە بەردەوامی ٢١٪ مووچەی فەرمانبەران بەدەر لە یاسا گلدەداتەوە.\nئەوەشی کە وا دەکات حکومەت لەو سیاسەتەی بەردەوام بێت، بێدەنگی خەڵکەکەیە بەگشتی و مووچەخۆران بە تایبەتی.\nچونکە دەرکەوت ناڕەزایی ژمارەیەکی کەم لە چین و توێژەکانی کۆمەڵگا لە بەرامبەر لێبڕینی مووچەکەیان نابێتە کارتی فشار لەسەر بەرپرسانی هەرێم، و نە ئەو دەنگە بە رێژە کەمانەی ناو پەرلەمانی کوردستان گوێیان بۆ دەگیرێت، بۆیە چارەسەر لە هاتنە دەنگی هەمووانە لەبەرامبەر ئەو بارە قورسەی کە کەوتۆتە سەر شانی خەڵک.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | ئەنجومەنی باڵای ڕیفراندۆم ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە\nئەنجومەنی باڵای ڕیفراندۆم ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند هێڵەگشتییەکانی دانسوتان دیاریکراوە. ڕۆژی شەممە 12ی 8ی 2017 لە #سەلاحەدین# بەسەرپەرشتی #مەسعود بارزانی# ئەنجوومەنی باڵای ڕیفراندۆم کۆبۆوە. لەو کۆبوونەوەیەدا سەردانی چاوەڕوانکراوی شاندە باڵاکەی هەرێم بۆ #بەغداد# بەمەبەستی دانوساندن لەمەڕ پرسە سیاسییەکان و ئاییندەی پەیوەندیی نێوان هەرێم و بەغدا تاوتوێ کرا و هێڵە گشتییەکان و ناوەڕۆکی دانوساندنەکانیش دیاری کرا. ئەنجوومەنی باڵای ڕیفراندۆم 12-08-2017


زه‌ماله‌ی خوێندن له شارستانیه‌تی ئیسلامی – زەهاوی – Zahawi\nسەرەتا/وتار/زه‌ماله‌ی خوێندن له شارستانیه‌تی ئیسلامی\nزه‌ماله‌ی خوێندن له شارستانیه‌تی ئیسلامی\nئیسماعیل تەها Send an email November 4, 2019\nساڵی 620 له مانگی جه‌مادی ئاخیر، به ماوه‌یه‌كی كه‌م له كه‌وتنی له سه‌ر ده‌ستی مه‌غوله‌كان له ساڵی 656 زانكۆی موسته‌نسڕیه دروستكرا، له‌و كاته‌دا وه‌قفێكی زۆری بۆ تایبه‌ت كرا بۆ دابینكردنی ئه‌ركی فێركردن و موچه‌ی مامۆستایان و ده‌سته‌به‌ری پێداویستی قوتابیان، ئيمامى زه‌هه‌بی (748ك) ئه‌و بڕه پاره‌ی ئه‌وكات به 900 دیناری زێر خه‌مڵاندوه، كه ده‌كاته (یه‌ك ملیۆن و نیو دۆلاری ئه‌مریكی ئێستا) دواتر ده‌ڵێت: تا ئێستا نه‌مزانیه‌وه هیچ وه‌قفێك ئه‌وه‌نده بووبێت، جگه له وه‌قفه‌كانی مزگه‌وتی دیمه‌شق كه هه‌ندێك جار فراوانتر بووه.\nله سه‌رده‌می ئێستا زانكۆی ئۆكسفۆرد زه‌ماله‌ی خوێندن ده‌داته قوتابیان، له رێگای بڕیك پاره‌ی دیاریكراو بۆ فێركردن، له رێگای شایسته‌یی یان هه‌بوونی به‌رهه‌م، وڵاتانی دونیا پێشبڕێكیانه له سه‌ر به ده‌ستهێنانی زه‌ماله‌ی خوێندن، به‌تایبه‌ت قوتابیانی قۆناغی ئه‌كادیمی، ئه‌و زه‌مالانه بڕێكی زۆره كه له لایه‌نه ره‌سمیه‌كان و ده‌زگا ئه‌هلیه‌كان ئاماده كردێت، بۆ نمونه ئه‌و بڕه‌ی كه كۆلیژو زانكۆكان و وه‌زارتی خوێندنی باڵا له ویلایه‌ته یه‌كگرتوه‌كان پێشكه‌شی ده‌كات ده‌كه‌ن ساڵانه 46 ملیار دۆلاره.\nله راستیدا مسوڵمانان له سه‌ره‌تاوه بیریان له هاوكاری و زه‌ماله‌ی خوێندن كردۆته‌وه، له پێناو پڕكردنه‌وه‌ی بۆشایی مه‌عریفی و وانه گوتنه‌وه بۆ ئه‌مه‌ش پاره‌یه‌كی زۆریان خه‌رج كردوه، ئامانج له‌و بابه‌ته خستنه‌ڕووی ئه‌و گرنگیدانه‌ی شارستانیه‌تی ئیسلامیه به زانست، به‌خشین له پێناو بڵاوكردنه‌وه‌ی زانست بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانه‌وێت فێری زانست بن، به تێگه‌یشتنه باوه شارستانیه‌كه‌ی ئه‌وه‌ش به‌ڵگه‌یه‌له سه‌ر گرنگی زانست له شارستانیه‌تی ئیسلامی.\nله سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ر\nپێغه‌مبه‌ر له ناو گه‌لێكی نه‌خوێنده‌وار ره‌وانه كرا، ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانتوانی بنوسن له سه‌رده‌می ره‌وانه‌كردنی پێغه‌مبه‌ر نه‌ده‌گه‌یشته بیست پیاو، مێژوونوسان ڕاجیاییان هه‌یه له‌یه‌كه‌م فێركردن، گوتراوه: ئومه‌یه‌ی كوڕی حه‌رب بووه، پاشان ئه‌بوو سوفیانی كوڕی له‌وی وه‌رگرتووه، كۆتا كه‌سیش عومه‌ری كوڕی خه‌تاب پۆلێك خه‌ڵكی قوڕه‌یش بوون فێری خوێندن و نووسین بوون له‌سه‌ر ده‌ستی ئه‌و.\nنوسه‌ر شتێكی دیاریكراوی ده‌ستنه‌كه‌وت له سه‌ر پێدانی كرێی خوێندن له‌و سه‌رده‌مه، جگه له فه‌رمووده‌یه‌ك كه باس له دیله‌كانی غه‌زای به‌در ده‌كات، ده‌توانین لێره‌وه یه‌كه‌م تێچووی فێركردن دیاری بكه‌ین كه بڕه‌كه‌ی نزیكه‌ی 400 دره‌هم بووه بۆ هه‌ر قوتابیه‌ك، ئه‌و بڕه‌ش به گوێره‌ی ئه‌و كات چوار هه‌زار درهه‌م بوو، پێغه‌مبه‌ر هه‌ندێك له دیله‌كانی به فێركردنی ده منداڵی ئه‌نساڕ ئازاد كرد.\nكاتێك خوای گه‌وره قورئانی نارد بۆ پێغه‌مبه‌ر كه‌سانی زنای گه‌وره‌تر دانا له‌سه‌ر كه‌سانێك كه خوێنده‌واریان نیه، خوای گه‌وره ده‌فه‌رموێت: “قل هل يستوي الذين يعلمون والذين لا يعلمون” هه‌روه‌ها چه‌ندین فه‌رمووده‌ی پێغه‌مبه‌ر هاتووه باس له گه‌وره‌یی فێركردندن و قوتابی ده‌كات، هاوه‌ڵانی هانده‌دا خۆیان فێری خوێندن بكه‌ن به تایبه‌ت هه‌ژارانی ــ أهل الصفه ـــ خۆیان یه‌كلا كردبۆوه خۆی قورئانی بۆ ده‌خوێندنه‌وه أبو نعيم الأصفهاني (430 ك) له ‘حلية الأولياء ده‌ڵێت: ئه‌هلی سوفه سه‌رقاڵ بوون به فێربوون و تێگه‌یشتنی قورئان.\nپێغه‌مبه‌ر زه‌كات و خێر و دیاری پێ ده‌به‌خشین به‌و پێیه‌ی ئه‌وان میوانی ئیسلامن، پێغه‌مبه‌ر خواردنی رۆژانه‌ی بۆ دیاری كردبوون، ئه‌ندازه‌كه‌ی مستێك خورما بوو بۆ دوو كه‌س، كه مستی پێغه‌مبه‌ر ده‌یكرده ــ نیوكیلۆ ــ هه‌روه‌ك له فه‌رمووده‌ی ته‌به‌ڕانی هاتوو (360ك) له طلحة بن عمرو النضري ده‌ڵێت: ژماره‌ی ئه‌هلی سوفه حه‌فتا پیاو بوون، ئه‌بوو نه‌عیم ناوی 52 كه‌سی باسكردووه، كه خاوه‌ن پایه‌ی زانستی دیار بوون، له‌وانه هريرة وسلمان الفارسي وأبي سعيد الخدري وأبي ذر الغفاري، ئه‌وانه له گه‌وره زانایانی هاوه‌ڵان شه‌رعزانه‌كانیان كه خه‌ڵك بۆلایان ده‌چوو بۆ فێربوون و فه‌توا له رۆژگاری هاوه‌ڵان و دوای ئه‌وانیش.\nسه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ر كۆتایی هات ده‌ستكرا به چاولێكردنیپێدانی هاوكاری بۆ خوێندن له پێناو بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆشنبیری ئیسلامی و پێشكه‌شكردنی كه‌سایه‌تی زانستی بۆ چاودێری تایبه‌ت كه وه‌رگر و به‌خشه‌ر گرنگیان پێده‌دا وه‌ك فێربوونی زمانه‌كان.\nئیمامی زه‌هه‌بی له باره‌ی ژیانی ئه‌بوو جه‌مره‌ی زوبعی ده‌ڵێت: من له‌گه‌ڵ ئیبن عه‌باس داده‌نیشتم ئه‌و منی له‌لای قه‌ڕه‌وێڵه‌كه‌ی داده‌نا، پێی گوتم هه‌سته لای من تا به‌شێكت بۆ دانێم له ماڵه‌كه‌م، من دوو مانگ له گه‌ڵی دانیشتم، ئه‌بو جه‌مره ئه‌ركی وه‌رگێڕانی راسته‌وخۆ بوو بۆ فارسی بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه فارس بوون زمانی فارسیان نه‌ده‌زانی له مه‌جلیسی ئیبن عه‌باس داده‌نیشتن، ئیبن حه‌جه‌ر به پێی ئه‌و كرداره‌ی ئیبن عه‌باس به دروستی زانیوه كه پاداش وه‌ربگیرێت له‌سه‌ر فێركردن.\nله سه‌رده‌مانی دواتر تێبینی ئه‌وه ده‌كرێت، زه‌ماله‌ی خوێندوه‌ك وه‌ك پێویست نه‌بوو له ناوه‌نده‌كانی خوێندنی فه‌زهه‌به فقهیه‌كان، به‌هۆی ئه‌وه‌ی هێشتا سه‌ره‌تا بووینه، زاناكانی ئه‌و بواره ناچاربووینه خۆیان كاربكه‌ن، دواتریش ئه‌وان بوون كه سانی خاوه‌ن مێژوو، ئیمام ئه‌بوو حه‌نیفه كه‌سێكی بازرگان بوو، مامۆستا ئه‌بوو یوسف بوو، ئاماده‌یی ئه‌وه‌ی هه‌بوو ده‌ستبه‌ری ژیانی بكات به ده‌رماڵه‌یه‌ك بۆ ئه‌وه‌ی خۆی یه‌كلا بكاته‌وه بۆ خوێندن.\nكاتێك دۆخی هه‌ژاری پێداویستی گه‌نجی وا له ئه‌بوو یوسف ده‌كات له خوێندن بوه‌ستێت له سه‌رده‌ستی ئیمام ئه‌بوو حه‌نیفه، به‌هۆی ئاماده نه‌بوونی ئه‌بوو حه‌نیفه بۆی ده‌كه‌وێت هۆكاره‌كه‌ی چیه، كیسێكی به دیاری پێ ده‌دات، سه‌د درهه‌می زێڕی تێدا ده‌بێت، پاشان پێی ده‌ڵێت: ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕه ته‌واو بوو ئاگادارم بكه‌وه، ئه‌بوو یوسف به‌رده‌وام بوو له ده‌رسه‌كانی، پاش ماوه‌یه‌ك سه‌د درهه‌می تری پێدا، پاشان به‌رده‌وام بوو، گوتی: پێویستم پێی نیه ده‌وڵه‌مه‌ند بوومه، ئه‌و چاودێریه‌ی ئه‌بوو حه‌نیفه بوو ئێستا ئه‌بوو یوسف بووه به یه‌كێك له كۆڵه‌گه به‌هێزه‌كانی مه‌زهه‌بی حه‌نه‌فی\nئیمام شافیعی كاتێك له سه‌ره‌تای فێربوونی هیچ شتێكی نیه بیدات به كرێی خوێندنی كه منداڵانی ئه‌و سه‌رده‌م ده‌یاندا به مامۆستاكانیان، كار بۆ مامۆستاكه‌ی ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی به‌ركرێی خوێندنه‌كه‌ی بكه‌وێت، ده‌رباره‌ی كاره‌كه‌ش ئه‌بوو به‌كری حومه‌یدی قوتابی شافیعی و مامۆستای بوخاری ده‌ڵێت: ئیمام شافیعی گوتی: من یه‌تیم بووم له ماڵه‌وه هیچمان نه‌بوو بیده‌م بۆ كرێی خوێندن، مامۆستاكه‌م له‌بری كرێی خوێندن كردبوومی به سه‌رپرشی منداڵان و له كاتی ئاده‌نه‌بوونی، ئه‌وه‌ش بار سوكی بوو بۆ مامۆستاكه‌م.\nله سه‌ده‌می گه‌نجێتی ئیمام شافیعی ده‌چێته ده‌رسی محه‌مه‌دی كوڕی حه‌سه‌نی شه‌یبانی (189 ك) له به‌غدا، محه‌مه‌دی كوڕی حه‌سه‌نی شه‌یبانی زیره‌كی له شافیعی ده‌بینێت حه‌ز ده‌كات لای بنێته‌وه، به‌رده‌وامیش هاوكاری مادی بۆ زیاد ده‌كات تا زانستێكی زۆری لێوه‌رده‌گرێت، باری وشترێك شتی لا نووسیوه، ئیمامی زه‌هه‌بی له له عبیدی هه‌ڕه‌وی نه‌قڵی كردووه (224ك) ده‌ڵێت: ئیمام شافعیم له لای محه‌مه‌دی كوڕی حه‌سه‌ن بینی په‌نجا دیناری پێدا، پێش ئه‌و ماوه‌یه بینم په‌نجا درهه‌می پێ نه‌بوو، پێی گوتم: ئه‌گه‌ر حه‌زت له زانسته فه‌رموو به‌رده‌وام به.\nدروستكردنی بنه‌مای فیقهی بۆ ئه‌و هاوكاریانه.\nئه‌و سێ سه‌ده‌ی به باشترین سه‌ده وه‌سف كراون گرنگی زۆر دراوه به به‌خشین به فێرخوازانی زاست و ده‌ستبه‌ركردنی ژیانیان، ئه‌وه‌ش لای زانایانی شه‌رع تا ئه‌ندازه‌ی فه‌رزی كیفایه‌یه، كه ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆی ئومه‌تی ئیسلامی كه ئه‌و واجبه ده‌بێ جێبه‌جێ بكه‌ن، ئه‌گه‌ر به‌زۆرلێكردنیش بێت، ئه‌بوو حه‌نیفه له‌سه‌ر زمانی ئه‌بوو مه‌نسوڕی ماتوریدی (333ك) ده‌گێڕێته‌وه، كه پێویسته له‌سه‌ر موسڵمانان ژیانی فێرخوازان ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن كاتێك بۆ وه‌رگرتنی زانست ده‌رۆن” ئه‌گه‌ر ئاماده نه‌بوون، و زۆریان لێ ده‌كرێت، هه‌روه‌ك زۆریان لێ ده‌كرێت له دانی زه‌كات ئه‌گه‌ر ئاماده نه‌بوون زه‌كات بده‌ن، به ڕاشكاوانه گوتیانه: دروسته زه‌كات له شارێك بۆ شارێكی تر بگوازرێته‌وه بۆ فێرخواز، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌سڵ ئه‌وه‌یه دروست نیه، به‌ڵام مادام قوتابی پێویستی پێیه‌تی رێگری نیه.\nئیمام نه‌وه‌وی (676 ك) ده‌ڵێت: ئه‌گه‌ر قوتابیه‌ك توانای كاركردنی هه‌بوو، به‌ڵام به‌هۆی خوێندنه‌وه بۆی نه‌ده‌كرا دروسته زه‌كاتی پێبدرێت، چونكه وه‌رگرتنی زانست فه‌ڕزی كیفایه‌یه، هه‌روه‌ك زایان به دروستیان داناوه كه زه‌كات بۆ هه‌ندێك پێداویستی قوتابی دابین بكرێت وه‌ك كتێب و پێداویستیه زانستیه‌كانی تری وه‌ك مه‌ره‌كه‌ب و لاپه‌ڕه، چونكه ئه‌وشتانه له‌وانه‌ن قوتابی پێویستی پێیه‌تی، ئیبن ته‌یمیه (728ك).ئه‌و فه‌توایه‌ی گشتگیر تر كردووه بۆ هه‌موو ئه‌و كارانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی ئاینیی و دونیایی تێدایه.\nئه‌وه جگه له‌وه‌ی زانایان سه‌رپه‌رشتی كردنی زانست و زانایانیان كردۆته ئه‌ركی ده‌وڵه‌ت، له به‌ندی بودجه ئه‌و مافه‌یان جێگیر كردووه، ئیمام ئیبن عابدینی حه‌نه‌فی(1252ك) له كتێبی “ردالمختار علی الدر المختار” ده‌ڵێت: ده‌ڵێت له خه‌رجیه‌كانی بیت المال ده‌سته‌به‌ری قوتابیان ده‌كرێت ئه‌گه‌ر ئه‌و قوتابیانه خۆیان یه‌كلاكردبۆوه بۆ زانستی شه‌رعی، هه‌روه‌ها هه‌ندێك له زانایان به دروستیان داناوه كه زه‌كات له ده‌وڵه‌مه‌ندان وه‌ربگیرێت بدرێت به هه‌ژاران بۆ سودگه‌یاندن به زانسته شه‌رعیه‌كان هه‌وه‌ك له مه‌وسوعه‌ی فیقهی باسكراوه.\nبه‌هۆی ئه‌و دامه‌زراندنه فیقهیه فێربوونی زانست چه‌ند رێڕه‌وێكی جۆراوجۆری وه‌رگرتووه، ئامانج و مه‌به‌سته‌كانی فره بووینه، زانایانی جۆراوجۆر له هه‌موو هونه‌ر و پسپۆڕیه‌كان سودیان لێ وه‌رگرتووه، خالیدی كوڕی یه‌زیدی ئه‌مه‌وی (84ك) گرنگی به‌و زانایانه ده‌دات كه پسپۆڕن له توراسی نه‌ته‌وه‌كانی تر، یه‌كلایان ده‌كاته‌وه بۆ وه‌رگێرانی كتێبه‌كانیان، ئه‌و پرۆژه‌یه یه‌كه‌م پرۆژه‌ی زانستی وه‌رگێڕانی زمانه‌كانی تره بۆ زمانی عه‌ره‌بی.\nله‌و باره‌یه ئیبن نه‌دیم له كتێبی “الفهرست” ده‌ڵێ: كاتێك ئه‌و كاره به بیری خالید داهات، ئه‌و كه‌سانه‌ی شاره‌زاییان له فه‌لسفه‌ی یۆنانی بوو له‌وانه بوون هاتبوون بۆ میصر و عه‌ره‌بی ده‌زانن، فه‌رمانیان پێ بكات كتێبه‌كانی زمانی یۆنانی و قیبتی وه‌ربگێڕن بۆ زمانی عه‌ره‌بی، ئه‌وه‌ش یه‌كه‌م وه‌رگێران بوو له وڵاتی ئیسلامی له زمانێكه‌وه بۆ زمانێكی تر.\nبه‌هه‌مان شێوه ئیسحاقی موسڵی(235ك) هۆشیاری ئه‌وه‌ی هه‌بووه، ئیمامی زه‌هه‌بی به‌وجۆره وه‌سفی ده‌كا: موسیقازان بوو بیریكردۆته‌وه ئه‌و ئه‌زموونه زانستیه په‌یڕه‌و بكات چووه بۆ لای محه‌مه‌دی كوڕی زیادی كوفی كه ناسراوه به ئین ئه‌عرابی (213ك ) له وادی عه‌ره‌ب سه‌ردانی كردووه لێی فێری زمان بووه، چه‌ندین پێوه‌ندی هه‌بوو بۆ ئه‌وه‌ی خۆی بۆ فێربوونی عه‌ره‌بی یه‌كلا بكاته‌وه ئه‌و شتانه كۆبكاته‌وه له زمانی عه‌ره‌به‌كان وه‌ری بگرێت شێوازی دروستیان فێربێت.\nهاوكاری و جۆره‌كانی و پێشبڕكێ\nرۆشنبیری پێدانی هاوكاری به‌ربڵاو و جۆراوجۆر بوو رێگاكانی پێشكه‌شكردن و هه‌ڵبژاردنی گه‌وره‌ترین ده‌رگای چاكه بوو به‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ی شایسته‌ن كرابۆوه، ئه‌وه‌ش له شارێك بۆ شارێكی تر ده‌كرا، هه‌ندێك جار به نهێنی ده‌كرا، له باره‌ی ژیانی ئیبراهیمی كوڕی سه‌عیدی ریفاعی نه‌حوی زه‌ڕیڕ (411ك) جۆرێكی جیاوازی له پێدانی هاوكاری په‌یڕه‌و ده‌كرد له نێوان خودی قوتابیه‌كان، منداڵێكی نابینا رووی كرده شاری واسیت له عێراق چووه مزگه‌وت و پێوه‌ندی كرد به زنجیره ده‌رسه‌كانی عه‌بدولغه‌فاری حوزینی كه (366ك)…موچه‌كه‌ی به‌شدارانی ئه‌و زنجیره ده‌رسه بۆیان ئاماده ده‌كرد.\nزانای فه‌رمووده‌ناس ئیبراهیمی حه‌ڕبی(285ك) كه یاقوتی حه‌مه‌وی(626ك) له كتێبی “مجعم الأباء” لێی گێراوه‌ته‌وه ده‌ڵێت: جارێك له به‌رده‌گای ماڵه‌وه‌مان دانیشتبووم، له‌كاتی هاتنی حاجیانی خوراسان بوو، وشتره‌وانێك دوو حوشتری راده‌كێشا دووباری خواردن له‌سه‌ر پشت بوو، گوتی: بگره ئه‌و بۆ ئیبراهیمی حه‌ڕه‌بیه، خاوه‌نه‌كه‌ی سوێندی داوام نابێت ناوه‌كه‌ی بڵێم، هه‌ندێك جار هاوكاریه‌كه له شێوه‌ی پۆشته‌كردنه‌وه‌ی قوتابیانی ئه‌و سه‌رده‌م بوو، له ساڵی 831 شێخ عه‌لائه‌دین ئین بوخاری له‌گه‌ڵ گه‌وره پیاوانی شار بوو گه‌یشته”كلبرجا له وڵاتی هیند سێ هه‌زار پارچه قوماشی پێ بوو، هه‌زاری به‌سه‌ر قوتابیان دا دابه‌شكرد.\nهه‌ندێك جار پێدانی هاوكاری به‌شێوه‌ی دراوی نه‌قدی بوو بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه كتێبێك ده‌خوێنن و به باشی له‌به‌ری ده‌كه‌ن، زۆربه‌ی جاریش ئه‌ندازه‌ی هاوكاریه‌كان جیاواز بوو، به گوێره‌ی ئه‌و كتێبه و پایه‌كه‌ی له‌و مه‌زهه‌به بووه، هه‌ندێك جارێك ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتداره‌كه ته‌عه‌سوبی بۆ مه‌زهه‌به‌كه هه‌بووبێت پاره‌ی زیاتر داوه، سوڵتان ئیبن عادلی ئه‌یوبی (624ك) ته‌عه‌سوبی بۆ مه‌زهه‌بی حه‌نه‌فی هه‌بوو سه‌د دیناری ده‌دا بۆ كتێبی (المفصل) دوو سه‌د دیناری ده‌دا بۆ كتێبی (الجامع الكبیر)\nده‌سته‌به‌ری قوتابیانی زانست گه‌وره‌یی بوو له لای فه‌ڕمانڕه‌وایان و پیاو ماقوڵان زانایان خه‌ڵكی تری تری ئایین و مه‌زهه‌به‌كان پێش بڕكێیان بۆ ده‌كرد، ئه‌و خه‌لیفانه‌ی به ناوبانگ بوون هاوكاری قوتابیان ده‌كرد هارون الرشيد (193ك) وابنه المأمون (218ك)، والسلطان نور الدين محمود زنكي (569ك) كه كۆمه‌ڵێك مامۆستای دیاریكردبوو بۆ فێركردنی منداڵانی بێ باوك پێداویستیه‌كانی دابین ده‌كردن، له‌وانه سه‌لاحه‌دینی ئه‌یوبی(589ك) له باره‌ی دروستكردنی قوتابخانه لایه‌ن سه‌لاحه‌دینه‌وه شت زۆره.\nله‌و وه‌زیرانه‌ی به‌وه ناسراون فه‌تح بن خاقانی عه‌باسی(247ك) به‌ڵێنی به ئه‌بوو عوسمانی جاحز و (255ك)و گه‌وره ئه‌دیبانی تر دابوو ده‌ستكراوه بێت بۆیان، ته‌نانه‌ت پاره‌ی ساڵێكی دا به حاجز بۆ ئه‌وه‌ی كتێبێبه‌كه‌ی ته‌واو بكات، كاتێك ئه‌بوو حه‌سه‌نی ئیبن فورات (312ك) زانای قوتابیان پێویستیان به هاوكاریی بوو، ماڵی خۆی به‌سه‌ردا به‌خشینه‌وه به‌شێكییشی بۆ دیاریكردن.\nوه‌زیری ئیخشیدی له میسڕ ئه‌بوو فه‌زڵ ئیبن حنزابه (391ك)زانایه‌ك بوو، گرنگی به زانست و كتێب و هاوكاری زانایان ده‌دا، ئیمامی زه‌هه‌بی به‌و جۆره وه‌سفی ده‌كات، پیاوێكی جێی متمانه بوو، به‌هۆی ئه‌وه داره قوتنی چووه بۆ میسر له لای ماوه‌ته‌وه بۆ ماوه‌یه‌ك ماڵێكی زۆری ده‌ستكه‌وت.\nزانایانێك هاوكاری هاوپیشه‌كانیان ده‌كه‌ن.\nهه‌ندێك زانا هه‌بوون خواپێداو و به‌ناوبانگ بوون به هاوكاری قوتابیان، له‌وانه ئیمام ئه‌بو حه‌نیفه وه‌ك له پێشه‌وه چیرۆكیمان له‌گه‌ڵ ئه‌بوو یوسف باسكرد، به هه‌مان شێوه له‌یسی كوڕی سه‌عد بازرگان بوو موچه‌یه‌كی بڕیبۆوه بۆ مالیكی كوڕی ئه‌نه‌س خۆی یه‌كلاكردبۆوه بۆ گوتنه‌وی فه‌رمووده و فیقه له مه‌دینه، هه‌روه‌ك زانكۆكانی ئه‌مرۆ بژێوی ژیانی ته‌واوی كه‌سانێك دابین ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی یه‌كلا ببنه‌وه بۆ گوتنه‌وه‌ی وانه.\nحه‌رمه‌له‌ی كوڕی یه‌حیای توجیبی میسری (243ك) ده‌ڵێت: له‌یسی كوڕی سه‌عد سه‌د دیناری ئه‌و كات ده‌دات به مالیكی كوری ئه‌نه‌س كه ده‌كاته ــ پازده هه‌زاردۆلاری ــ ئێستا له ساڵێك دا” ئیمام مالیك نامه‌یه‌كی بۆ ده‌نێرێت كه قه‌رزێكی له‌سه‌ره پێنج سه‌د دیناری تری بۆ ده‌نێرێت.\nئه‌بوو زه‌یدی قه‌یڕه‌وانی پێشه‌وای مالیكیه‌كان له توونس، ئه‌ویش یه‌كێك بووه له ناوانه‌ی هاوكاری قوتابیانی كردووه، ئه بوو زه‌یدی ده‌باغی ئه‌نساڕی(696ك) له كتێبی “ معالم الإيمان في معرفة أهل القيروان” ده‌ڵێت: ئه‌بوو زه‌ید خۆی به‌رگی بۆ قوتابیان ده‌كڕی و سه‌ردانی ده‌كردن، كاتێك یه‌حیای كوڕی عه‌بدوڵای مه‌غریبی گه‌یشته قه‌یڕه‌وان سه‌د و په‌نجا دیناری پێ دا” هه‌روه‌ها زانایانی دیاری ده‌كرد پاشان هاوكاری ده‌كردن، گوتراوه، سه‌د و په‌نجا دیناری ناردووه بۆ قاضي عبد الوهابی به‌غدادی مالیكی (422ك) له‌و كاته‌ی گرانی بووه له به‌غدا.\nله‌وانه ئه‌بوو حه‌سه‌نی نه‌یسابووری كه ئیمامی مالیك له كتێبی “ تذكرة الحفاظ” به “التاجر أحد الأئمة” وه‌سفی ده‌كات هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: به‌خشینی زۆر بوو به‌سه‌ر قوتابیان.\nئیمامی زه‌هه‌بی له باسی عز الدين ابن الأثير (630ك) ده‌ڵێ: ماڵه‌كه‌ی بووه په‌ناگه‌ی قوتابیان، هه‌روه‌ها له‌و زانایانه‌ی هاوكاری قوتابیان كردوه‌ه عضد الدين الإيجي (756ك) كه ئه‌ویش هاوكاری زۆری قوتابیانی كردووه، تاجه‌دینی سوبكی له كتێبی “طبقات الشافعية” باسی ده‌كات.\nیه‌كێك له كاره جوانه‌كانی هاوكاری زانستی سودمه‌ندانی ته‌نیا مسوڵمانان نه‌بوو له شارستانیه‌تی ئیسلامی، به‌ڵكو پێكهاته ئایینه‌كانی تریش بووینه، ئه‌وه ئه‌مین ده‌وله قوتابی نه‌صرانی به‌غدادی (560ك) بوو كه له سه‌رده‌می خۆی سه‌رقافڵه‌ی پزیشكان بووه، ئیمامی زه‌هه‌بی ده‌ڵێ: ” پێشه‌وای پزیشكی و بوقرات و گالینۆسی زه‌مه‌نی خۆی بووه” ئه‌ویش هاوكاری قوتابیان رێبوارانی ده‌كرد كه به نزیكه‌ی بیست هه‌زار دینار، خانوه‌كه‌ی له ته‌نیشت قوتابخانه‌ینیزامیه‌وه بوو له به‌غدا، كاتێك یه‌كێك له زانایان نه‌خۆش بوایه له‌ماڵی خۆی چاره‌سه‌ری ده‌كرد، رێزی ده‌گرت” پاشان دوو دیناری پێ ده‌دا پێش ماڵ ئاوایی كردنی.\nهه‌روه‌ك ئێستا له سیسته‌می پێدانی زه‌ماله‌ی هاوچه‌رخ مه‌رج هه‌یه، ئه‌وكاتیش زۆرجار مه‌رجی دیاریكراو هه‌بوو، كه‌سێك شایسته نه‌بوایه قوتابی بوایه، یان زانا، ئه‌و مه‌رجانه‌ی تێدا نه‌بوایه، هاوكاریان نه‌كرد.\nهونه‌ركاری و هاوكاری به مه‌رج\nهونه‌ر كاری مسوڵمانان گه‌یشته ئه‌ندازه‌یه‌ك وه‌قفی ماڵ بكه‌ن بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی پێداویستی قوتابیان وزانایان، به‌تایبه‌ت وه‌قفی كتێب له شارستانیه‌تی ئیسلامی به‌ربڵاوبوو بۆ قوتابیان ئه‌وه‌ش بۆ به‌ده‌ست هێنانی زانست بوو.\nیاقوتی حه‌مه‌وی له باسی نه‌یسابووری(470ك) ده‌ڵێت: به‌رپرسی كتێبی فه‌رمووده بوو كه به میرات له زاناكان به‌جێ مابوو خاوه‌نه‌كانیان كردبوویانه وه‌فق له لای ئه‌و داندرابوو، ئه‌ویش به‌ڵێنی پاراستنی دابوو، هه‌روه‌ها مه‌ره‌كه‌ب و كاغه‌زی وه‌قفی لابوو، دابه‌شی ده‌كرد و ده‌یگه‌یانده ده‌ستی ئه‌وانه‌ی پێویستیان پێیه.\nهه‌روه‌ها به‌شی رۆژئاوای مزگه‌وتی ئه‌مه‌وی له ده‌وروبه‌ری ساڵی 160 كۆچی كتێبی وه‌فقی قوتابیان ده‌كرد، ئیبن كه‌سیر(774ك) له زه‌هه‌بی ریوایه‌تی كردووه كه ئه‌بو قاسمی موسڵی (323ك) كتێبخانه‌یه‌كی دروست كرد ناوی نا “دارالعلم” جۆره كتێبی تێدا بوو، وه‌فقی سه‌ر قوتابیان بوو، سوڵتانی سه‌لجوقی جلال الدوله مه‌له‌كشا (485ك)“داركتب”ی دروستكرد وه‌قفی سه‌ر قوتابیانی كرد، ده هه‌زار به‌رگ كتێبی تێدابوو، چوار هه‌زار كتێب به خه‌تی “ئیبن موقله” نووسرابوو هه‌روه‌ك نه‌وه‌ی ئیبن جه‌وزی(654ك) له “مرآة الزمان“باسی كردوه.\nهه‌ر له‌و بواره كتێبی پزیشكی وه‌قفی نه‌خۆشخانه‌كان كراوه، وه‌ك كتێبی سابوری بن سه‌هل (255ك) پێی ده‌گوترا “الأقراباذين“ واته (زانستی دروستكردنی ده‌رمان) هه‌رچی كتێبخانه‌ی وه‌رگێڕ علي بن يحيى ناسراو“ابن المنجم” (300ك) خزمه‌تگوزاری زیاتری هه‌بوو له‌گه‌ڵ كتێب به‌شی دروستكردنی خواردنی هه‌بوو بۆ قوتابیان.\nمادام ئێمه له باسكردنی كتێبین، چیرۆكێكی خۆش هه‌یه له پێدانی كۆكردنه‌وه‌ی پاره بۆ خوێندن، باسكردنه له ته‌گبیركردنی مامۆستایه‌ك به هاوكاری قوتابیه‌كی، كه ئه‌مرۆ پێی دگوترێت سندوق، یان پرۆژه “به‌رهه‌مهێنان بۆ قوتابیان” ئه‌بوو ئیسحاقی زه‌جاج (311ك) به‌و جۆره چیرۆ‌كه‌كه‌مان بۆ باس ده‌كات، كه له‌گه‌ڵ موبه‌ریدی مامۆستای روویداوه(286ك)، كاتێك ده‌یه‌وێت كتێبی سیبه‌وه‌یهی بخوێنێت،زه‌جاج ده‌ڵێت: هاتم بۆلای یه‌زیدی كوڕی موبه‌ڕید بۆ ئه‌وه‌ی “الكتاب”ی سیبه‌وه‌یهی له لا بخوێنم، پێی گوتم: چ كاره‌ی گوتم: كاری جاچیه‌تی ده‌كه‌م ده‌كه‌م، گوتی رۆژانه چه‌ندت ده‌ست ده‌كه‌وێت؟ گوتم: رۆژی ده ده‌رهه‌م، سندوقێكی لابوو پێی گوتم: رۆژانه كه هاتی نیوه‌ی پاره‌كه‌ت ده‌كه‌یته ئه‌و سندوقه، ده‌ستم كرد به خوێندنی “الكتاب” هه‌موو رۆژێك ده‌چووم نیوه‌ی پاره‌كه‌م ده‌خسته ئه‌و سندوقه، ئه‌و كاته‌ی كه كتێبه‌كه‌م ته‌واو كرد، كلیكی سندوقه‌كه‌ی پێدام گوتی: بڕۆ بیكه‌وه، چه‌ندت تێدا داناوه بیبه‌وه، ئه‌وه‌نده‌ی تێدا بووهه‌موویم برده‌وه، ماڵێكی زۆری لا كۆببوه، ئه‌و پیاوه منی فێركرد و ده‌وڵه‌مه‌ندیشی كردم.\nقوتابخانه‌كان و ده‌زگای به‌خشین\nیه‌كێك له‌و شێوازانه‌ی پێدانی هاوكاری له شارستانیه‌تی ئیسلامی دروستكردنی قوتابخانه‌ی سه‌ربه‌خۆ بوو، پێدانی هاوكاری به قوتابیان و مامۆستایان له بودجه‌ی وه‌قفی ئه‌هلی بوو، خێرخوازان ئه‌و پاره‌یان تێدا داده‌نا، جگه له‌و شاره‌ی ئه‌و قوتابخانه‌ی تێدا دروستكرابوو، له هه‌موو وڵاتانی ئیسلامی هاوكاری بۆ ده‌هات، ئه‌و قوتابخانانه له‌سه‌ر بنه‌مایه‌كی زانستی دامه‌زرابوون، زانسته‌كانی (فیقه و فه‌رمووده و فه‌له‌ك و هه‌نده‌سه)ی تێدا ده‌خوێندرا، له‌وێ خوێندن بێ به‌رامبه‌ر بوو” هاوكاریی مادی جێگیریش هه‌بوو ده‌د‌را به‌و قوتابیانه.\nئیبن خه‌له‌كان (681ك) و ئیمامی الذهبي پێیان وایه ئه‌و قوتابخانه سه‌ربه‌خۆیانه نیزام الملوكی سه‌لجوقی(485ك) دروستی كردووه، زه‌هه‌بی پێی وایه یه‌كه‌م كه‌سه قوتابخانه‌ی دروستكردووه، به‌ڵام وانیه، یه‌كه‌م قوتابخانه‌ی به‌یهه‌قی له نه‌یسابوور دروستكراوه، پێش ئه‌وه‌ی نیزام الملوك له دایك ببێت، هه‌روه‌ها قوتابخانه‌ی سه‌عدیه له نه‌یسابوور نه‌سر بن سه‌بكه‌تكین (412ك) دروستی كردووه.\nده‌گوترێ قوتابخانه‌ی نیزام الملوك به‌ناوبانگ بووه، چونكه یه‌كه‌م جار بوو مووچه‌ی مامۆستایانی تێدا دراوه”هه‌موو خه‌ڵك حه‌زی كردووه وه‌قفی هه‌بێت بۆ قوتابی و مامۆستایان” ئیبن سه‌ڵاح له “طبقات الفقهاء الشافعية” جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه، به هه‌مان شێوه‌ش زه‌هه‌بی جه‌ختی له‌سه‌ر ده‌كاته‌وه و ده‌ڵێت: ویستی زانستی زۆربوو چاكه‌خوازیش به‌رامبه‌ر قوتابیان زۆربوو“ ئه‌وه‌ش ناكاته یه‌كه‌م بوون، یاقوتی حه‌مه‌وی ده‌ڵێت: قوتابخانه‌ی حه‌بانی بوستی (354ك) بووه، خوێندنه‌كانیش به پله بوو.\nله راستی دا قوتابخانه‌ی سه‌ربه‌خر بیرۆكه‌ی خه‌لیفه‌كانی به‌نی عه‌باس بوو، موقریزی (845ك) له كتێبی “خطط“ه‌كه‌ی ده‌ڵێت: خه‌لیفه المعتضد بالله (289ك) كه خیلافه‌تی وه‌رگرت له ساڵی 279 ویستی كۆشكێك له شه‌ماسیه دروست بكات له به‌غدا رووبه‌ڕه‌كه‌ی زیاد كرد بۆ ئه‌وه‌ی خانوو بۆ پیشه‌گه‌ران و شاره‌زایانی زانست و مه‌زهه‌به‌كانیش بكات، بڕیاری دا بژێوی ژیانیان بۆ دابین بكات.\nهه‌روه‌ها موقریزی له”المواعظ والاعتبار” ده‌ڵێت: خه‌لیفه‌ی فاتمی العزيز بالله (386ك) له ساڵی 386 مزگه‌وتی ئه‌زهه‌ری كرده قوتابخانه به ئاماژه‌یه‌ك له‌لایه‌ن یه‌عقوب بن كله‌س داوای لێكرد كه بژێوی ژیانی به‌شێك له زانایان دابین بكات، موچه‌یه‌كیان بۆ دابین بكا، هه‌روه‌ها ساڵانه پشكیان له ماڵی وه‌زیریش هه‌بوو، كه ژماره‌یان سی و پێنج پیاو ده‌بوو.\nسوڵتان نوره‌دین مه‌حمود یه‌كه‌م كه‌س بوو قوتابخانه‌ی فه‌رمووده‌ی دروستكرد له دیمه‌شق وه‌قفێكی زۆری بۆ تایبه‌ت كرد، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانه‌ی له‌وێن لێی سودمه‌ند بن، سه‌لاحه‌دین چه‌ندین قوتابخانه‌ی له قاهیره دروستكرد وه‌قفی تایبه‌ت كرد بۆ شاره‌زایانی هه‌ر چوار مه‌زه‌هه‌به‌كه، هه‌روه‌ك ساڵی 588 قوتابخانه‌ی سه‌ڵاحیه‌ی له قودس دروست كرد زانسته شه‌رعیه‌كان و فه‌له‌ك و هه‌نده‌سه‌ی تێدا ده‌خوێندرا.\nئیبن جه‌ریر(614ك) گه‌ڕیده‌ی ئه‌نده‌لوسی كاتێك سه‌ردانی میسڕ ده‌كات سه‌ری سوڕده‌مێنێت له‌و هه‌موو قوتابخانه‌یه‌ی كه سه‌ڵاحه‌دینی ئه‌یبوی دروستی كردووه، ئه‌و هه‌موو پاره‌ی ته‌رخان كردووه بۆ قوتابیان و مامۆستاكانی كه گه‌وره و بچووك تێیدا ده‌خوێنێت، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: بۆ بێ باوكانیش شوێنێكی تایبه‌ت هه‌بوو له‌و شاره، وه‌قفی گه‌وره‌ی هه‌بوو، مامۆستاكانی موچه‌یان هه‌بوو له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و كاره‌ی پێی هه‌ڵده‌ستان، هه‌روه‌ها ئه‌و منداڵانه جل و به‌رگیان بۆ ده‌كڕا، یه‌كێك بوو له شته ناوازه‌كانی جێی شانازی ئه‌و وڵاته بوو، كاتێكیش ئه‌و زانا گه‌وره‌یه ساڵی 580 سه‌ردانی به‌غدا ده‌كات 30 قوتابخانه‌ی تێدا بووه، هه‌موویان له رۆژهه‌ڵات بوون.\nله باره‌ی میسڕی مه‌ملوكی موقریزی له كتێبی “السلوك” ده‌ڵێت: سولتان به‌رقوق(801ك) قاهیره له ته‌مه‌نی خۆی باڵه‌خانه‌ی وای به‌خۆیه‌وه نه‌بینی بوو، هه‌موو رۆژێك نانی گه‌رم و گوشتی برژاو هه‌بوو، هه‌موو مانگێك حه‌ڵوا و زه‌یت و سابوون هه‌بوو، مانگانه‌ش چه‌ند درهه‌مێك ده‌درا به قوتابیه‌كان، ئه‌وه‌ش له سه‌ر حیسابی ئه‌و وه‌قفانه بوو، هه‌روه‌ها قوتابخانه‌یه‌كی تێدا هه‌بوو منداڵانی بێ باوك تێیدا فێری قورئان ده‌كرا ده‌كر له قه‌ڵای چه‌ند وه‌قفێكی بۆ ته‌رخان كرا بوو.\nموسته‌نسڕیه جوانی دونیا.\nخه‌لیفه‌ی عه‌باسی موسته‌نسڕ بالله ساڵی 630 قوتابخانه‌ی موسته‌نسڕیه‌ی دروستكرد، كه له سه‌ره‌تای ئه‌و نووسینه باسم كرد، ئه‌و قوتابخانه‌یه له سه‌ر رووباری دیجله بوو، له لایه‌كی كۆشكی خیلافه‌ت، قوتابخانه‌یه‌كی گه‌وره بوو، وێنه‌ی نه‌بوو له جوانی و فراوانی و زۆری وه‌قفه‌كانی.\nئیبن كه‌سیر به‌وجۆره وه‌سفی ده‌كات: خانه‌ی فه‌رمووده و حه‌مام و به‌شی چاسه‌ری تێدا بوو، ئه‌و كه‌سانه‌ی شایسته بوون موچه‌یان هه‌بوو، هه‌موو كاتێك خواردن و شیرنه‌مه‌نی و میوه تێدا بوو، وه‌قفی زۆر هه‌بوو، كتێبی ناوازه‌ی وه‌قف كرا بوو له دونیا وێنه‌ی نه‌بوو، ئه‌و قوتابخانه‌یه جوانی بۆ به‌غدا و هه‌موو وڵات بوو، مێژوونووسی عێراق ناجی مه‌عروف عوبێدی (1977م) له نووسینێكی ئاماژه به ژماره‌ی مامۆستایان پسپۆڕان ده‌كات له فیقه، ده‌ڵێ: بۆ هه‌ر مامۆستایه‌ك 12 قوتابی هه‌بوو، ئه‌وه‌ش به‌ڵگه‌یه له‌سه‌ر باشی خوێندن و فێركردن له‌و قوتابخانه‌یه.\nیه‌كێك له باشترین كاره‌كانی قوتابخانه‌ی نیزامیه بۆ مسوڵمانان له خۆگرتنی ئه‌و منداڵانه‌ی باوكیان نه‌بوو.\nباڵه‌خانه‌ی ئه‌و قوتابخانانه به‌ته‌نیا تایبه‌ت نه‌بوو به پیاوان، به‌ڵكو ئافره‌تیش به‌شداریان هه‌بوو، له یه‌مه‌ن به‌هائه‌دینی جوندی (732ك) له كتێبی “ السلوك في طبقات العلماء والملوك” خانه‌ی كچی مزه‌فه‌ر ره‌سولی (694ك) كچه‌كه‌ی مامۆستا بوو له یه‌كیان خوشكه‌كه‌شی له دار ئه‌سه‌دیه هه‌ردووكیان له دوو شاری جیاواز بوو.\nئه‌و قوتابخانانه سودی گه‌وره‌یان هه‌بوو بۆ زانست، فێركردنی كرده كارێكی به‌ربڵاو له شارستانیه‌تی ئیسلامی بۆ هه‌موو قوتابخانه‌كان، تایبه‌تمه‌ندی بژارده‌ی نه‌هێشت له كۆمه‌ڵگه، قۆرغكردن نه‌بوو له لایه‌ن خه‌ڵكێكه‌وه، ئه‌و جیاوازیه نه‌بوو ئه‌مرۆ له زانكۆكان هه‌یه، كوالێتی خوێندن به‌رز بوو، وه‌رگرتن به بێ پێدانی هیچ پاره‌یه‌ك بوو.\nله‌گه‌ڵ به‌ر بڵاوی خوێندنی بێ به‌رامبه‌ر لای موسڵمانان كه زۆرترین ده‌زگای فێركردنی هه‌بوو، ئه‌وه‌ی مایه‌ی سه‌ر سوڕمانه، ئه‌نده‌لوس له‌گه‌ڵ گه‌وره‌یی شارستانی قوتابخانه‌ی وه‌قفی نه‌بووه، وه‌ك ئه‌وه‌ی له شاره‌كانی رۆژهه‌ڵات هه‌بوو.\nژیانی زانایانی ئه‌نده‌لوس شایه‌تی ئه‌وه ده‌ده‌ن كه خوێندن به بێ به‌رامبه‌ر نه‌بووه، ته‌نانه‌ت شهابه‌دینی موقری (1041ك) هیچ قوتابخانه‌یه‌ك له ئه‌نده‌لوس نه‌بوو هاوكاری قوتابیان بكات، به‌ڵكو هه‌موو زانسته‌كانیان له مزگه‌وته‌كان ده‌خوێند به پاره، ئه‌وان ده‌یانخوێند بۆ ئه‌وه‌ی فێربن، نه‌ك بۆ ئه‌وه‌ی موچه وه‌ربگرن، له‌وانه‌ش ئه‌وان به‌خشینیان به كه‌سه‌كان بووبێت بۆ فێربوون، ئه‌وه یه‌كێك بوو له سیما دیاره‌كانی بواری فێربوون له ئه‌نده‌لوس تا نه‌مانی.\nتێبینی: ساڵه‌كانی ناو كه‌وانه، ساڵی كۆچیدوایی ئه‌و زانایانه‌یه.\nإسماعیل طه إبراهیم، له دایكبووی ساڵی 1979، ده‌رچووی كۆلێژی زانیسته ئیسلامیه‌كان زانكۆی سلێمانی\nرەهەندە مەعريفيەكانى گفتوگۆى شارستانيەتەكان\nمرۆڤ و كاڵا\nسەنتەری زەھاوی1 day لەمەوبەر\n1 day لەمەوبەر


هانی بەبۆنەی رۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە ژنان پەیامێکی بڵاوکردەوە\nخانمە هونەرمەند هانی بەبۆنەی رۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە ژنان پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، من ده‌مه‌وێ ئه‌گه‌ر ده‌مناسنه‌وه، به هونه‌ركه‌مدا و به پێی پێوه‌ری هونه‌ر بمناسنه‌وه، نه‌ك وه‌ك قوربانییه‌ك كه له شه‌رقه‌وه هاتووه.\nهانی لە پەیامێکیدا دەربارەی رۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە ژنان ئاماژە بەوەدەکات،" ئه‌و روانگه‌ی كه ئێمه‌ی ته‌نیا وه‌ك قوربانی ده‌وێ ناتوانێ هونه‌ره‌كه‌مان ببینێ، ئه‌گه‌ر هانی هونه‌رێكی هه‌بێت دیسان لای ئه‌و روانگه هانی ته‌نیا قوربانییه‌كه له شه‌رقه‌وه هاتووه".\nخانمە گۆرانیبێژ ئەوەشی خستەڕوو،" من هیچ كات خۆم له ناو ئه‌م دیسكوورسه‌دا دانه‌ناوه، من ده‌مه‌وێ ئه‌گه‌ر ده‌مناسنه‌وه، به هونه‌ركه‌مدا و به پێی پێوه‌ری هونه‌ر بمناسنه‌وه، نه‌ك وه‌ك قوربانییه‌ك كه له شه‌رقه‌وه هاتووه".\nهانی باس لەوەشدەکات،" كاری هونه‌ریی من زاده‌ی كۆمه‌ڵگا و ژیانی مێژووی خه‌ڵكێكه، ژیاندۆستی و به‌رخۆخدانی خه‌ڵكێكی تیایه تاسه‌ر ئاشقی ئازادی و ژیانه، هێنده ئاشقی ژیانه كه سه‌د ساڵه شه‌ڕ بۆ ئازادیی و ژیانی ئازاد ده‌كات".\nلەکۆتایشدا رایگەیاندووە،" پێویسته عه‌ینه‌كه‌كانتان لا ببه‌ن و ئه‌م راستییانه ببینن، ئێمه ئاماده نین ده‌وری قوربانی بگێڕین و هه‌ر بۆیه‌شه هه‌ین، ئه‌گه‌ر رۆژێك بایبڵ به كوردی بنووسرایه‌ت له سه‌ره‌تاكه‌یدا ده‌یاننووسی له‌سه‌ره‌تادا به‌رخۆدان هه‌بوو".\nسێ رێنمایی زۆر گرنگ لەکاتی شۆفێری کردن لە کەشی تەمدا


نەزهەت حالی، سندوقە رەشەکەی دەزگای پاراستن، کوردستانی جێهێشت | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nنەزهەت حالی، سندوقە رەشەکەی دەزگای پاراستن، کوردستانی جێهێشت\nئابوری, بەدواداچون, فیچەرد\nتایبەت، کوردستان تایمز\nهەفتەى رابردو لەناکاو روداوێکى سیاسى و ئەمنى گەورەی چاوەڕواننەکراو لەنێو گەورەترین دەزگاى ئەمنیى لە هەرێمى کوردستان رویدا، بەڵام نە لای حکومەت نە لای دامەزراوە چاودێریییەکانى وەکو پارلەمان، تەنانەت لای میدیای کوردییش، نەبوە روداوێکی گرنگ. لەپڕێکەوە نەزهەت حالى، بەرپرسى ئاژانسى پاراستنى هەرێمى کوردستان، سەرەڕای ئەوەی بەڕەسمیی بەرپرسێکی حکومەتییە، بەڵام لەلایەن مەسعود بارزانى، سەرۆکى پارتىی دیموکراتیی کوردستان، دورخرایەوە.\nنەزهەت حالى، راوێژکارى ئەنجومەن\nئاژانسى پاراستن، بەناڕەسمیی دەزگاى پاراستنى پارتیی دیموکراتیی کوردستان دەکات، بەشێکە لە ئەنجومەنى ئاسایشى هەرێمى کوردستان کە راوێژکارەکەى مەسرور بارزانیییە کە دواى وەرگرتنى پۆستى سەرۆکى حکومەت ئەو پۆستەى رادەستنەکردوە. ئەو پۆستە یەکێکە لەو پۆستانە ناکۆکى و بۆچونى جیاوازى لەنێوان ئاراستەى مەسرور بارزانى و سەرۆکی هەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانیی لەسەر هەیە.\nئەگەرچى ئەو دامەزراوەیە بەستراوەتەوە بە سەرۆکى هەرێمى کوردستان، بەڵام واقیعى سیاسیى ئەوە دەسەلمێنێت کە ئەو دامەزراوە ئەمنییە تەواو حیزبى و کەسییە، بۆیە نێچیرڤان بارزانى تاوەکو ئێستا هیچ رۆڵێکى لەو دەزگایە نییە. زۆر کەس لەناو بنەماڵەی بارزانیی چاوی خستۆتە سەر وەرگرتنی پۆستى راوێژکارى ئەنجومەنى ئاسایش، دیاترین ئەو ناوانە مەنسور بارزانى و وەیسى بارزانى براکانى سەرۆکى حکومەتە لەگەڵ هەر یەک لە یوسف بارزانى و رەوان بارزانى، براکانى سەرۆکى هەرێم. هەر بۆیە کەسە بەهێزەکانى ئەو ئاژانسە بە پێدانى پۆست و یاخود بە تەنگ هەڵچین پێیانەوە کێشەو گرفتیان لەلایەن نەوەى تازەى ماڵى بارزانى بۆ دروستدەکرێت.\nنەزهەت حالى و رێبەر ئەحمەد کە دو کەسایەتیى بەهێزى ئەو دەزگایە و نزیک لە مەسرور بارزانى بون، یەکێکیان بە وەرگرتنى وەزیرى ناوخۆ ئەوەى دیکە بە دورخستنەوەى لەو دەزگایە کۆتایى بەو شانۆیە هات.\nکێشەکە چۆن دروستبو؟\nوەیسى بارزانى کوڕى سێییەمى مەسعود بارزانیى سەرۆکى پارتیی لەدواى دامەزراندنى یەکەى دژە تیرۆر لە ئەنجومەنى ئاسایش، بەرپرساییەتى ئەو یەکەیەی وەرگرت. کە رۆڵى زیاتر لە شەڕى داعش و هاوئاهەنگى لەگەڵ هێزەکانى هاوپەیمانان دەرکەوت، بەڵام دواى وەرگرتنى پۆستى سەرۆکى حکومەت لەلایەن برا گەورەکەى ئێستا لە هەمو کەس زیاتر چاوى لە پۆستى راوێژکارى ئەنجومەنى ئاساییشە. هەر بۆیە لەڕێی سۆشیاڵ میدیاوە هەڵمەتێکى گەورە بۆ ئەو مەبەستە کراوە لە دیاترین هەنگاویش ناونیشانى راوێژکارى دژە-تیرۆر بۆ ناوى وەیسى بارزانى لە سۆشیاڵ میدیاى پارتى بەکارهێندرا، ئەمەش بەوە لێکدرایەوە کە ناوبراو پەلەپەلیەتى بۆ وەرگرتنى ئەو پۆستە، بەڵام گرفتى گەورەى بەردەمی نێچیرڤان بارزانى ئامۆزایەتى کە راستەوخۆ ئەو دەزگایە بە سەرۆکایەتیی هەرێمى کوردستانەوە بەستراوەتەوە. هەروەها نێچیرڤان بارزانیی هەردو براکەی وەک کاندیدەکانى پۆستەکە، یوسف بارزانى و رەوان بارزانى، ئامادەکردوە. بۆیە پێشبینیدەکرا مەسعود بارزانى بۆ دورخستنەوەى ناکۆکیى لەنێو کوڕو برازاکانى و یەکلاییکردنەوەى ئەو پۆستە، نەزهەت حالى بکاتە راوێژکارى ئەنجومەنى ئاسایشى هەرێمى کوردستان کە ئێستا ئەو بەفیعلى کارەکانى مەسرور بارزانى راییدەکات لەو دەزگایە بەو پێییەى خۆى بەڕێوەبەرى ئاژانسى پاراستنە. بەڵام پێدەچێت کوڕەکانی مەسعود بارزانی پێش باوکیان مشوری خۆیان خواردبێت.\nناکۆکیی نەزهەت حالى و وەیسى بارزانى\nهەر دواى وەرگرتنى پۆستى سەرۆکى حکومەت لەلایەن مەسرور بارزانییەوە، وەیسى بارزانى براى لەو ئەنجومەنە دەستى ئاوەڵا بوە، ئەمەش ناکۆکى و ململانێى لەگەڵ نەزهەت حاڵى دروستکردوە و چەند جارێک روبەڕوبونەوە لە سەر هەندێک ئیشوکار و بڕیار لەنێوان نەزهەت حالى و وەیسى بارزانى دروستبوە.\nچانسى نەزهەت حالى بۆ پۆستى راوێژکارى ئەنجومەنى ئاسایشى بەهێز بو یاخود مانەوەى لە پۆستى بەرێوەبەرى ئاژانسى پاراستن، چونکە ناوبراو جگە لەوەى کوڕى شەهیدێكی پارتییەوە، هاوکات ئەندامى سەرکردایەتیى پارتییشە و لە 10 دەنگە یەکەمەکانى کۆنگرەى 13ى پارتییە، هەروەها لە عەشیرەتێکى گەورەى وەکو دۆڵەمەرییە کە یەکێک لەو حەوت عەشیرەتەیە کە دەڤەری بارزان پێکدەهێنن و خاوەن پێگەیەکى بەهێزى کۆمەڵایەتیى و سیاسییە. لەپاڵ هەمو ئەوانەشدا، جێگاى متمانەى بارزانیى باوک و کوڕ بو و لە ساڵى 2003ەوە یاریدەدەرى مەسرور و بارزانى بو. لەڕوى ئەکادیمیشەوە ماستەرى لە ئاساییشى نیشتمانىی لە بەغداد وەرگرتوە.\nرۆژى 31ى 1 کە هاوکات بو لەگەڵ ساڵیادى کۆچى دواى ئیدریس بارزانى، نەزهەت حالى وتارێک لە پەیجى تایبەتى خۆى لە تۆڕى کۆمەڵایەتیى فەیسبوک بڵاودەکاتەوە. سەرەڕای ئەوەی لە وتارەکەى ناوى مەسعود بارزانى ناهێنێ، هاوکات ستاییشى زۆرى رۆڵى ئیدریس بارزانى لە دڵنەواییکردنى کادیرانى پارتیى دەکات. هەورەها لە بەشێکى دیکەى نوسینەکەى دەڵێ: “گەر ئەو سەرکردە مەزن و دانا و بەئەزمونە لە ئێستادا لە ژیاندا بوایە حوکمڕانییەکی باشتر و نێوماڵی کوردیشمان یەکگرتوتر و باشتر دەبو”.\nبە هاندان راستەوخۆى وەیسى بارزانى لە غیابى مەسرور بارزانیی، مەسعود بارزانى بڕیارى گۆڕینى نەزهەت حالى دەدات، ئەوەى واشى کردوە زۆربەى عەشیرەتى دۆلەمەرى و کەسوکارى نەزهەت نیگەران بن شێوازى ئاگادارکردنەوە و دەرکردنى بڕیارەکە بو کاتێک نەزهەت حالى لە دەوامى فەرمى خۆى بوە، موحسین گەردیى کە پێشتر لەژێر دەستى ناوبراو کاریکردوە، بە خۆیى فەرمانەکەى بارزانى دێتە دەوام پێى دەڵێن: “بە فەرمانى جەنابى سەرۆک جەنابت بڕۆ ماڵەوە.”\nنەزهەت حالى چوتە دەرەوەى وڵات\nهەر دواى ئەو روداوە نەزهەت حالى دەستلەکارکێشانەوەى خۆى رادەستى نێچیرڤان بارزانى دەکات چەند رۆژێک لە کوردستان دەمێنیتەوە و پاشان دەچێتە دەرەوەى وڵات ئەمەش دڵەراوکێ و نیگەرانیى زۆر لەنێو بنکەى جەماوەریى پارتى و کادیرانى ئەو حیزبە دروستدەکات بەو پێییە نەزهەت حالى کەسێکى ئاسایی و سادە نییە بەڵکو بە سندوقى رەشى ئاژانسى پاراستن دادەندرێت.\nنەزهەت حالى جگە لەوەى لە ساڵى 1989 وەکو کادیرێکى چالاکى پارتیی دەرکەوتوە، لە ساڵى2004 بۆتە بەرپرسی رێکخستنی تایبەت و لەدوای دامەزراندنی ئاژانسی پاراستنی کوردستانیش بۆتە بەڕێوەبەری گشتیی چالاکیی ئەو دەزگایە.\nنەزهەت بە پیاوێکى خاوەن دیسپلین و دڵسۆزى ماڵى بارزانى ناسراوە، لەڕوى سکانداڵى گەندەڵى و دەوڵەمەند بون هیچ مەلەفێکى لەناو حیزب لەسەر ئاشکرا نەبوە. لەڕوى جەماوەرى و نزیکبونى لە کادیرانى پارتى زۆرترین کێشە و گرفتى ئەمنیى حیزبیی لەنێو پارتى چارەسەرکردوە کە بە هۆى بەرزکردنەوەى راپۆرتى هەڵەى لقەکانى پاراستن لە سەر کادیرانى پارتیى نوسراون ئەمەش وایکردوە لەنێو کادیرانى پارتى خۆشەویست بێت.\nدژە تیرۆرى پارتیى کێشەى ناوخۆى دروستکردوە\nسەرچاوەیەک لە پارتیى دیموکراتى کوردستان ئاماژەى بە نیگەرانى و تێوەگلانى یەکەى دژە تیرۆرى پارتیى کرد لە کێشە سیاسییەکانى ناوخۆى حیزب و کوردستان بەتایبەتى. ئەو یەکەیە لە رێگاى پەیجى فەرمییەوە کە راستەوخۆ لەژێر فەرمانى وەیسى بارزانییە، پارتى توشى چەندین کێشە کردوە، ئەو سەرچاوە دەڵێ: “هەر بە هۆى وەڵام و وەڵامکاریی پەیجى دژە تیرۆر بو لەسەر روداوى هۆقەباز و هێرشکردنە سەر کابینەى پێشو، لەگەڵ گوشەنوسێکى رۆژنامەى روداو وایکرد جەنابى سەرۆک تەداخول بکات. ئەو نوسینى ئەو رۆژنامەنوسە بۆ ماوەیەک رابگرێت خەریکى بو ناخۆشى لێبکەویتەوە. لە بابەتى وەڵامدانەوەى حەسەن نەسڕۆڵلاش بەبێ پرس و راوێژ ئەو کارەیان کرد بو.”\nلەپاڵ ئەوەی پرسی دورخستنەوەی نەزهەت حالی کێشەکانی ناو بنەماڵەی پارتیی زیاتر روندەکاتەوە، هاوکات ئەوەش زیاتر دەردەخات کە چۆن دەزگا شەرعییەکانی کوردستان لەلایەن حیزبەکانەوە بەتەواوی لەژێر کۆنترۆڵی یەک کەس و یەک حیزب دان. ئەوەی جێگەی سەرنجە، تەنانەت پارتیی دەستەڵاتەکانی خودی سەرۆکی هەرێمیشی سنوردار کردوە کە باڵاترین دەستەڵاتی جێبەجێکردنەوە و ئەنجومەنی ئاساییشیش سەر بە سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستانە.


Android | وین کورد- winkurd.com - Part 2\nPosted By: Hamidon: حوزه‌یران 06, 2017 In: ئەپی كوردیViews: 1,795 views\nئەپڵیکەیشنی وتارەکانی ملا فاتح شارەستێنی تایبەت بە ئامێرەکانی ئەندرۆید\nPosted By: Hamidon: حوزه‌یران 04, 2017 In: ئەپی كوردیViews: 2,169 views\nئەم ئەپڵیکەیشنە پێک هاتوە لە (٢٠) وتاری هەڵبژاردەی بەڕێز مامۆستا فاتح شارەستێنی ئێمە وەک ستافی (وین کورد) حەزمانکرد بیکەین بە دیاری بۆ ئێوەی میوانانی ماڵپەرەکەمان بەبۆنەی مانگی ڕەمەزانی پی...\tدرێژەی بابەت\nئەپلیکەیشنی دیوانی نالی شاعیر تایبەت بە ئامێرەکانی ئەندرۆید\nPosted By: Hamidon: نیسان 23, 2017 In: ئەپی كوردیViews: 3,031 views\nلەم بابەتەدا ئەپلیکەیشنی دیوانی نالی شاعیر تایبەت بە ئامێرەکانی ئەندرۆید کە لەلایەن بەڕێز مەشخەڵ ابراهیم ە وە دارێژراوە ، بۆتان ئامادە کراوە. دیارە بەڕێزیان وەکو رێز و وەفایێک بۆ ئەم شاعیر...\tدرێژەی بابەت\nئەپی کوردی وێبکۆ webkoo\nPosted By: Hamidon: حوزه‌یران 29, 2016 In: ئەپی كوردیViews: 3,929 views\nتایبەدمەندیەکانی ئەم ئەپە: بەخشی ڕاستەوخۆی چەن کەناڵێکی کوردی. هەڵبژاردەی چەند وێسگەی ڕادێۆیی کوردی. ماڵپەڕەکانی تەکنەلۆجیا ماڵپەڕە هەواڵیەکان ماڵپەڕە ورزشیەکان ماڵپەڕە ئاینیەکان. ماڵپەڕە...\tدرێژەی بابەت\nMangi Ramazan مانگی ڕەمەزان\nPosted By: Hamidon: حوزه‌یران 03, 2016 In: ئەپی كوردیViews: 766 views\nبەرنامەی (مانگی ڕەمەزان v1.0) تایبەت بە مۆبایل بۆ سیستەمی ئاندرۆید ئەم بەرنامەیە پێک هاتووە لە کاتەکانی بانگ بۆ هەرچوار پارێزگاکەی هەرێمی کوردستان و دەوروبەریان بۆ مانگی ڕەمەزان وە کۆمەڵێک ب...\tدرێژەی بابەت\nApp Backup & Restore 4.2.0 بەکئەپ گرتن و گەڕاندنەوەی هەموو ئەپڵیکەیشنەکانت بە یەکجاری\nPosted By: Hamidon: حوزه‌یران 01, 2016 In: ئەندرویدViews: 804 views\nهەندێک جار حەز دەکەین هەموو ئەپلیکەیشنەکانمان بگوازینەوە سەر ئامێرێکی تر یان ئەگەر پێویست بکات ئامێرەکەت ریست فەکتۆری بکەیت ، ئەوە لە رێگەی ئەم ئەپلێکەیشنەوە دەتوانیت هەموو ئەپڵیکەیشنەکانت...\tدرێژەی بابەت\nئەپی کەش،کەش و هەوای ٣٣ شاری کوردستانی\nPosted By: Hamidon: ئایار 25, 2016 In: ئەپی كوردیViews: 948 views\nتواناکانی ئەپی کەش: •کەش و هەوای ٣٣ شاری کوردستانی. •کەش و هەوای زیاتر لە ٢٠٠٠٠٠ شاری جیهانی. •بۆ هەر شارێک کەش و هەوای پێنج ڕۆژ. •کورتەی زانیاریەکان بەشێوەی ویدجت ئەکرێتە سەر شاشە. •هەر ڕ...\tدرێژەی بابەت\nڤێرژنی نوێی ئه‌پڵیكه‌یشنی فاست لینك\nPosted By: Hamidon: ئایار 25, 2016 In: ئەپی كوردیViews: 678 views\nگه‌ڵ ڤێرژنی نوێی ئه‌پڵیكه‌یشنه‌كانی فاست لینك تۆ ده‌توانی به‌شداری كردنت به‌ڕیوه‌ببه‌یت و چێژ وه‌رگریت له خێراترین ئینته‌رنێت كه دابین كراوه له لایه‌ن كۆمپانیای فاست لینك به سیته‌می (...\tدرێژەی بابەت


کۆدی هەواڵ: 4117\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 13:28 - 2021/11/17\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، بەگوێرەی چەندین ڕاپۆرتی ناوەندە سیاسییە ناوبەنگەکانی جیهان، «پرسی کورد» پەکێک لە پرسە هەرە گرینگەکانی تورکیایە کە کاریگەریی لەسەر ئابووری و سیاسەت و پرسە سەربازییەکانی ئەو وڵاتە هەبووە. تەنانەت هەندێک لەو بڕوایەدان ڕێدۆزی توندی تورکیا هەمبەر پرسی کورد دیکەی پرسەکانی تورکیای لەژێر کاریگەریی خۆی داناوە و دەتوانرێت ئەم کاریگەرییە لەسەر ستراتێژیی تورکیا لەبارەی ڕۆژهەڵاتی دەریای ڕەش، لیبیا، سووریا و ئازەربایجان ببینرێت.\nئاژانسی هەواڵی کوردپرێس بۆ تاوتوێ کردنی زیاتری ئەم بابەتە دیمانەیەکی لەگەڵ دکتۆر سەلیم چویک لێکۆڵەری ناوەندی کاروباری نێونەتەوەی و ئاسایشی ئەڵمانیا ئەنجام داوە. ناوبراو جەختی کردۆتەوە پرسی کورد تەنگەژەیەکی جیدی بۆ بەرپرسانی تورکیا دروست کردووە و کاریگەریشی لەسەر پرسەکانی ئەم وڵاتە هەبووە.\nڕۆڵی کوردەکان لە ناکۆک کردنی پەیوەندییەکانی نێوان ئەنقەرە و واشنتۆن\nسەلیم چویک لەبارەی کاریگەریی پرسی کورد لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا و ئەمریکا دەڵێت: لە ئێستادا پرسی کورد و پشتگیریی ئەمریکییەکان لە کوردانی سووریا گرینگترین هۆکاری دروست کردنی کێشەیە لە پەیوەندییەکانی ئەمریکا و تورکیا. دیکەی کێشەکان کە کاریگەریی لەسەر پەیوەندیی ئەم دوو وڵاتەدا بووە بریتین لە پرسی کڕینی سیتەمی بەرگریی مووشەکیی ئیس-400 لە ڕووسیا، کە پاش پرسی کورد گرینگترین پرسە. هەبەم هیشەوە کە هەر دووی ئەم وڵاتانە تێڕوانینێکی زۆر جیاوازیان لەبارەی پرسی کوردەوە هەیە بەڕای من ئەم بابەتە لە داهاتوویەکی نزیکدا چارەسەر ناکرێت. تورکیا لە ئێستادا هێزە کوردەکانی سووریا YPG بە لقێکی پارتی کرێکارانی کوردستان دەزانێت کە بەڕای تورکیا هەڕەشەن بۆسەر ئەو وڵاتە.\nلێکۆڵەری ناوەندی کاروباری نێونەتەوەی و ئاسایشی ئەڵمانیا هەڵویستی جیاوازی ئەمریکا لەبارەی کوردی سووریاوە بەم شێوەیە شی دەکاتەوە: «بەڵام ئەمریکا هێزە کوردەکانی سووریا یان یەکینەکانی پاراستنی گەل وەکوو هاوبەشێکی ستراتێژیک بۆ شەڕی داعش چاو لێدەکات و ڕێکخراوێکی بە تەواوێتیی جیاواز لە پەکەکە ئەژماری دەکات کە لە لیستی گرووپە تیرۆریستییەکانی ئەمریکادایە. تەنها کاتێک ئەم پرسە چارەسەر دەکرێت کە یەکێک لەم دوو وڵاتە ڕای خۆی لەبارەی هێزە کوردەکانی سووریا بگۆڕن، یان ئەوەی کە تورکیا پڕۆسەی ئاشتی لەگەڵ کورد دووبارە دەست پێبکاتەوە یان ئەوەی کە ئەمریکا ڕای خۆی بە گشتی لەبارەی سووریا و تورکیا و یەپەگە بگۆڕێت.»\nهەڕەشەی درۆنەکانی تورکیا لەسەر کوردی سووریا و بێدەنگیی ئەمرکیا و ڕووسیا\nلێکۆڵەری ناوەندی کاروباری نێونەتەوەی و ئاسایشی ئەڵمانیا لەبارەی هۆکاری بێدەنگیی ئەمریکا و ڕووسیا هەمبەر زیاتر بوونی هەڕەشە سەربازییەکانی تورکیا لەدژی هێزە کوردەکانی سووریا، بەتایبەت لە ڕێگای ئۆپەراسیۆنی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکان دەڵێت: هۆکاری بێدەنگی ڕاگرتنی ئەم دوو زلهێزە بەبۆنەی ئەمری واقیعی سیاسییەوەیە. سووریا لە یەکەمایەتیی ستراتێژیی ئەمریکادا نییە. سیاسەتی ئەمریکا لەسووریا لەسەر بنەمای ئەمەدایە کە ڕووبەڕووبوونەوەی نوێ و کێشە بۆ شەڕ کردن لەگەڵ داعش دروست نەبێت. ئەمریکا هەموو پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ تورکیا خستۆتە ژێر کاریگەریی پشتگیری لە کوردەکانی سووریا و دژایەتی زیاتر لەگەڵ ئۆپەراسیۆنی یەربازیی تورکیا لە کوردستانی سووریا ڕەنگە تێچووەکان بۆ ئەمریکا زیاتر بکات. ئەمەش هەڵەیە کە ئەمریکا دژی هێرشەکانی تورکیا بۆسەر کوردەکانی سووریا نەوەستابێتەوە، ئەگەر ئەمریکا دژایەتی ئەو هێرشانەی نەکردبا تورکیا ئۆپەراسیۆنی بەربڵاوتری لە دژی هێزە کوردەکانی سووریا بەڕێوەدەبرد.\nدکتۆر چویک، ڕووسیا بە پاڵپشتیکەری ناڕاستەوخۆی ئۆپەراسیۆنەکانی تورکیا لە دژی کوردەکان سووریا ناو دەبات و دەڵێت: ئامادەبوونی سەربازیی تورکیا بۆ ڕووسیا چەندین خێر و بێری هەیە. ڕووسیا بۆ پشتگیری کردن لە دەسەڵاتی بەشار ئەسەد لە سووریا ئامادەبووە. ناوچەی ژێر کونترۆڵی کوردانی سووریا و ئیدلیب لەڕیزی ئەو ناوچانەدان کە هێشتا لەلایەن حکوومەتی ناوەندیی سووریاوە کونترۆڵ نەکراوەتەوە. بۆیەش هێرشەکانی تورکیا بۆسەر کوردانی سووریا بەشێوەی ناڕاستەوخۆ یارمەتیی بەهێزتر بوونی حکوومەتی سووریا لەو وڵاتە دەکات. جگە لەمانەش ڕەنگە ڕووسیا بە پێدانی مۆڵەتی هێرشی تورکیا بۆسەر کوردستانی سووریا، ئیمتیاز و خاڵی زیاتر لە ئەنقەرە بەدەست بێنێت بۆ نموونە لەپرسی فرۆشتنی سیتەمی ئیس-400دا.\nدۆخی پارتی دیموکراتیکی گەلان و ئۆپۆزیسیۆن لە هەڵبژاردنەکانی دابێی تورکیا\nلێکۆڵەری ناوەندی کاروباری نێونەتەوەی و ئاسایشی ئەڵمانیا ئاماژەی دا بە ئەگەری سەرکەوتنی ئۆپۆزیسیۆن بە تایبەت پارتی دیموکراتیکی گەلان لە هەڵبژاردنەکانی بەردەمی تورکیا و وتی: بۆ یەکەمجار یەکگرتنێک لە تورکیا لەسەر ئەمەی کە ئۆپۆزیسیۆن خەریکی پێشڕەوییە خەریکی دروست بوونە.\nپەیوەندیی ئامادەبوونی سەربازیی تورکیا لە هەرێمی کوردستان لەگەڵ بووژانەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەلایەن ئەردۆغانە\nدکتۆر چویک ئاماژەی دا بە هۆکاری دامەزراندنی نزیکەی 50 بنکەی سەربازیی تورکیا لە خاکی هەرێمی کوردستانی عێراق و پەیوەندیی ئەم بابەتە لەگەڵ پاوانخوازیی لایەنگرانی عوسمانی نوێ و خولیای زیندوو کردنەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەم ڕێگایەوە و وتی: بەڕای من ئەم پرسە پەیوەندیی بە بووژاندنەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەوە نییەو عوسمانیزم لەسەر بنەمایەکی دیکەوەیە کە لەم جیهانبینییەدا چیدی کورد وەکوو دوژمن چاوی لێناکرێت بەڵکوو وەکوو هاوپەیمانێکن کە یارمەتیی فرەخوازیی تورکەکان دەدەن. تورکیا ئەم سیاسەتەی لە ساڵی 2009 تاوەکوو 2014 گرتەپێش بەڵام دواتر گەڕایەوە بۆ ناسیۆنالیزمی تورکی. لەم ڕێدۆزەدا ئۆپەراسیۆنی سەربازیی تورکیا لە عێراق و سووریا درێژەدەری سیاسەتی 90کانی تورکیایە کە زیاتر لەسەر بنەمانی ناسیۆنالیزمی تورکیە.


کارەساتى ئەنفال، یەکێکە لەهەرە دڕندانەترین پڕۆسەى سەربازى کەلە ساڵى ١٩٨٨ دا ڕژێمى پێشوى بەعس ئەنجامى دا بەرامبەر بە کوردەکان، ئەنفال پڕۆسەیەکى سەربازى بوو، بەشەش قۆناغ تەواو بوو، لەو پڕۆسەیەدا هێزە سەبازى وفەرمییەکانى سەردەمى بەعسی سەددامى "فەیلەقی یەکەم کەبارەگاکەى لەکەرکوک بوو، فەیلەقی پێنجەم کەبارەگاکەى لە هەولێر بوو" ، هێزى ئاسمانى، هێزى تایبەت، مەغاویر، گاردى کۆمارى، بەڕیوەبەرایەتییەکانى ئاسایش و هەواڵگیرى وهەواڵگیرى سەربازى، یەکە تایبەتەکان بەچەکە کیمیاوى وبایۆلۆجییەکان، سەرجەم دامەزراوەکانى دیکە، بەشدارییان تیایدا کرد.\nپڕۆسەى ئەنفال، پڕۆسەیەکى کرمەڵکوژى بوو، کە حکومەتى پێشوى عێراق بەسەرۆکایەتى سەددام حوسەین، لەسالى ١٩٨٨ دا بەرامبەر بەکوردەکانى هەرێمى ئێستاى کوردستان ئەنجامى دا، سەرکردایەتی کردنى ئەو پڕۆسەیە ڕاسپێردرابوو بە " عەلى حەسەن ئەلمەجید" کەلەو کاتەدا ئەمین سڕى نوسینگەى باکورى حیزبى بەعسی عەرەبی ئیشتراکى بوو، هەروەها وەک فەرماندەى سەربازى کارى دەکرد، لەو کاتەدا "سوڵتان هاشم" ى وەزیرى بەرگرى سەرۆکایەتى هەڵمەتە سەربازییەکانى کرد.\nئەو پڕۆسەیە لەلایەن هەریەک لە فەیلەقی یەکەم وپینجەمەوە ئەنجام درا کەبارەگاى سەرەکییان لە کەرکوک وهەولێر بوو، هەروەها چەند یەکەیەکى تایبەتى گاردى کۆمارى وجەیشی شەعبی وئەفواجى خەفیفە بەشدارییان تیادا کرد وبەهەشت قۆناغ تەواو بوو:\nقۆناغى یەکەم: لەناوچەى سلێمانى بەڕیوە چوو کە سی هەفتەى خایاند و تیایادا ناوچەکانى سەرگەڵو، بەرگەڵو کرانە ئامانج، ئەم قۆناغە لە٢٣ ى شوباتى ١٩٨٨ دەستى پیکرد و لە ١٩ ى مارتى ١٩٨٨ کۆتایی پێهات.\nقۆناغى دووەم: لەناوچەکانى قەرەداغ وبازیان ودەربەندیخان جێبەجیکرا ولە٢٢ى مارتەوە دەستى پیکرد ولە ١ ى نیسانى ١٩٨٨ تەواو بوو.\nقۆناغى سێیەم: ناوچەکانى گەرمیان وکەلار، کفرى، باوەنور، دوز، سەنگاو، قادرکەرەمى گرتەوە، ئەم قۆناغەش لە ٢٠ ى نیسانى ١٩٨٨ دەست کرا بەجێبەجیکردنى.\nقۆناغى چوارەم: لەناوچەکانى زێی بچوکى گرتەوە، واتە کۆیە، تەقتەق، ئاغجەلەر، ناوشوان، ئەم قۆناغە لە ٣ تا ٨ى مایسی ١٩٨٨ جێبەجیکرا.\nقۆناغەکانى پینجەم وشەشەم وحەوتەم : ناوچەکانى شەقلاوە وڕەواندوز کەوتنە بەر شاڵاوەکانى ئەنفال، لئەم قۆناغە لە ١٥ى مایسەوە تا٢٦ ى ئابی ١٩٨٨ بەردەوام بوو.\nقۆناغى هەشتەم: کۆتا قۆناغ بوو، ناوچەکانى بادینان وئامیدى وئاکرێ و زاخۆ، شێخان ودهۆکى گرتەوە، ئەم قۆناغە لە ٢٥ ى ئابەوە تا ٦ ى ئەیلولى ١٩٨٨ بەردەوام بوو.\nلەئەنجامى ئەو پڕۆسە سەربازییەى حکومەتى عێراق، زیاتر لە ١٨٢٠٠٠ هەزار کورد بونە قوربانى، هەروەها سەرجەم گوندەکانى ئەو ناوچانەى کەپڕۆسەى ئەنفالى تیادا جیبەجێکرا خاپور بوون، ئەمە بیجگە لەوەى کەژمارەیکى دیکە لەکوردانى باشورى کوردستان لەمۆلگە سەربازییەکان – بە نمونە مۆلگەى سەربازى نوگرە سەلمان – گیانیان لەدەستدا، هەروەها بەمەبەستى دەستگرتن بەسەر کوردەکاندا، حکومەتى بەعس چەندین کۆمەڵگاى زۆرە مڵێی دروست کرد، ئەمەش بوو بەهۆى سەرهەلدانى چەندین کێشەى کۆمەڵایەتى وئابورى.\nلەسەر ئاستى نیو دەوڵەتى\nپڕۆسەى ئەنفال، بەپێی پیوەرە جیهانییەکان، تاوانیکى نێودەولەتییە، هەروەها بەتاوانى کۆمەلکوژى ئەژماردەکرێت، لەیەکیک لەکاردانەوەکاندا، لە ٥ ى کانونى یەکەمى سالى ٢٠١٢، پەرلەمانى سویدى، پڕۆسەى ئەنفالى بەپڕۆسەیەکى کۆمەلکوژى بەرامبەر بەکوردەکانى باشورى کوردستان ناساند.


نهێنیی تەوافوق لەسەر کازمی – پەڕە 27 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » جەمال ئارێز » نهێنیی تەوافوق لەسەر کازمیپەڕە 27\nنهێنیی تەوافوق لەسەر کازمی\nلایەنە سیاسییەکانی عیراق بە زۆرینە جۆرێک لە تەوافوقیان کرد لەسەر راسپاردنی مستەفا کازمی بۆ پێکهێنانی کابینە، ئەوەش لەکاتێکدایە کە لە دوای دەستلەکارکێشانەوەی عادل عەبدولمەهدییەوە چەندین ناو هاتە ناو ناوانەوە و لەلایەن شەقامی ناڕازیی و هەندێک لە لایەنە سیاسییەکانەوە رەتکرانەوە و تەنانەت هەریەک لە محەمەد تۆفیق عەللاوی و عەدنان زورفی بە رەسمیش لەلایەن د. بەرهەم ئەحمەد ساڵح سەرۆک کۆمارەوە راسپێردران بۆ پێکهێنانی کابینە، بەڵام هەردووکیان بێئومێد بوون لەسەر هاودەنگیی هەموو پێکهاتە نەتەوەیی و تایفی و سیاسییەکانیش واتە هیچ کامیان ئەو چانسەیان بۆ نەڕەخسا کە بۆ مستەفا کازمی رەخسا.\nلەکاتێکدا بەرلە عەللاوی-ش ناوی کازمی لێرە و لەوێ دەهێنرا کە گوایە یەکێکە لەو کەسانەی کە ئەگەری راسپاردنیان هەیە، بەڵام هێشتا بەتەواوەتی یەکلایی نەببۆوە لەلایەن بەشێک لە قەوارە سیاسییە بەهێزەکانی ناوماڵی شیعەوە رەتدەکرایەوە، ئێستا پرسیارەکە ئەوەیە کە ئاخۆ دەبێت نهێنیی ئەو بۆ رەخسانەی ئەم جارەیان و تەوافوقی پێشوەختی ماڵی شیعە لەچییەوە سەرچاوەی گرتبێت؟\nبەرلە بڵاوبوونەوەی کۆرۆناوە، خۆپیشاندان شەقامی بەغدا و زۆربەی شارە شیعە نشینەکانی گرتبوو، بەو هۆیەشەوە ئەو شارانە بەشێوەیەکی ئاشکرا بەسەر حزب و رەوتەکاندا دابەش ببوو، بەجۆرێک کە هەندێک لە ئیئتیلافە گەورەکانی شعیەشی لەناوخۆیاندا پەرتکرد، کە بەشێکی پەیوەست بوو بە ناوچەگەرێتی و بەشێکیشی پەیوەست بوو بە موغازەلەی شەقامی ناڕازییەوە کە شەقامیش بەگشتی دابەش ببوون بەسەر ئاراستە فیکریی و مەرجەعە شیعە جیاجیاکاندا بەشێکیان نەبێت کە هەر بەڕاستی ناڕازیی بوون یان کۆنە بەعسییەکان کە دەیانویست بە هەر نرخێک بووە دەسەڵاتی سیاسیی دوای ٢٠٠٣ کۆتایی پێبێت، ئەمە وێڕای دنەدانی وڵاتانی ئیقلیمی و ئەو گەمەکارە زلهێزانەی کە چاوەڕیی پشکی زیاترن لە ناو عیراقدا.\nئەوەی زیاتریش چانسی سەرکەوتن و متمانەی لایەنەکانی بۆ کازمیی لەسەرئاستی ناوخۆیی\nمسۆگەرکردووە، بڵاوبوونەوەی کۆرۆنایە کە بەبێ هێز و بەبێ ئەوەی هێزە ئەمنییەکانی عیراق پێیان نەکرا بە زیاتر لە پێنج مانگ، ئەو ڤایرۆسە توانیی بە چەند رۆژێک بیکات و هەموو ناڕازییەکانی شەقام بباتەوە ناو چوار دیواری ماڵەکانیان، ئەمەش خۆی لەخۆیدا دەرفەتێک بوو کە تا چیتر لایەنە سیاسییەکان رەتکردنەوەی خۆیان لە کاندیدکردنی فڵان و فیسار لەڕێی شەقامی ناڕازییەوە تەرح نەکەن.\nخاڵێکی دیکە لەسەر ئاستی ناوخۆیی ئەوەیە کە مستەفا کازمی بەگوێرەی پۆستەکەی کە سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانیی عیراقە، تاڵە دەزووی پەیوەندیی گوماناویی بەشێکی زۆر لە سەرکردە سیاسییەکانی لایەو دەزانێت لە چ سەرچاوەیەک ئاو دەخۆنەوە، بۆیە پێدەچێت ئەوەش کاریگەریی خۆی هەبێت لەسەر ئەوەی کەس جورئەتی رەتکردنەوەی نەکات لەناو ماڵی شیعەدا، ئەگەرچی لە جاری یەکەمدا تۆمەتبارکرا بۆ سیخوڕیی بۆ ئەمریکا لە دیاریکردنی ئامانجەکانی ئێران و حەشدی شەعبی لە فڕۆکەخانەی بەغدا، بەڵام پێدەچێت بەڵگەکانی دەستی کازمی لەوانەی ئەوان بەهێزتر بێت.\nفاکتەرە ئیقلیمیی و دەرەکییەکان\nگرژبوونی زیاتری پەیوەندییەکانی ئەم دواییەی نێوان ئێران و ئەمریکا و گەیشتنی ئەو گرژییە بە مووشەک باران و هێرشی ئاسمانی نێوانیان لەسەر خاکی عیراق و جگەلەوەش بەئامانجگرتنی چەند گروپێکی حەشدی شەعبی و کەسایەتیی سیاسیی سەربە رەوتەکانی سەربە تاران لەلایەک و تووندبوونەوەی سزاکانی سەر ئێران و سەرقاڵیی ئەو وڵاتەش وەک وڵاتێکی کارەساتبار لەبارەی کۆرۆناوە، ئەگەری ئەوەی لێدەکرێت ئێرانیش بۆ خاوکردنەوەی گرژیی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکادا گڵۆپی سەوزی بۆ ئەو لایەنە شیعانەی عیراق هەڵکردبێت کە تازووە لەسەر کەسێک خۆیان ساغ بکەنەوە ئەگەرچی کازمی-یش بێت.\nلەلایەکی دیکەوە ئێران و لایەنە شیعە هاوسۆزەکانی ئەو راستییەش باش دەزانن کە بە کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکاو هاوپەیمانان لە عیراق، عیراق ئەگەری دابەشبوونی زیاتر دەبێت وەک لەوەی ببێتە سینییەکی زێڕ بۆ ئێران وەک سعودییەکان و وڵاتانی کەنداوو بەشێک لە لایەنە سوننەکانی عیراق ئیدیعای دەکەن، چونکە عیراق و ئاڵۆزییەکانی بەو هەموو داراییە چارەسەر نەکرا کە ئەمریکا لە ٢٠٠٣ وە خستییە خزمەتی عیراقی دیموکراتی یەکگرتوو، ئێستا بە ئێران هەر سەقامگیر نابێتەوە کە چ لەڕووی داراییەوە لە ژێر چەندین ئابڵۆقەدایە و چ لەڕووی سیاسیشەوە کە ململانێ ئیقلیمییەکانی لەگەڵ تورکیا و سعودیەدا هەرگیز ناهێڵن عیراقیش بەو شێوازە سەقامگیر ببێت کە ئێران بیەوێت لە بەرژەوەندیی خۆی مۆزایکەکەی دابڕێژێت.\nهۆکاری هەرە سەرەکیی تەوافوقی زۆرێک لە لایەنەکان ئەو هەڕەشەیەیە کە ئەمریکا دەیکات بۆ کشانەوە یان دەستپێکردنی وتوێژو دانوستان لەسەر میکانیزمی کشانەوە لەگەڵ حکومەتی عیراق، بەتایبەتی کە لایەنەکان دەستیان چزاوە لەوبارەیەوەو لە ٢٠٠٣ وە تا ٢٠١٤ زۆر لایەن داوای کشانەوەی ئەمریکای کرد و بگرە ئەستێرەی بەختی زۆرێک لە کەسایەتی و حزبەکان بەوە رووی لە گەشانەوە دەکرد کە شێلگیرانەتر دروشمی “کشانەوەی هێزی داگیرکەر” ی بەرزبکردایەتەوە، بەڵام رووداوەکانی ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ئەو راستییەی سەلماند کە بە کشانەوەی ئەمریکا چی روودەدات و ئەوەبوو تا هاوپەیمانیی دژی داعش پێکهێنرا نزیکەی سێ پارێزگای سوننە نشینی عیراق بەتەواوەتی کەوتنە ژێر دەستی داعشەوە و داعش لە دەرگاکانی بەغدای دەدا، بۆیە ئەگەر جاران سوننەکان هەڵگری ئەو دروشمە بوون، بەڵام ئێستا ئەوان دواکەسن کە داوای کشانەوەی ئەمریکا بکەن، تا ئەوکاتەی کە چارەنووسیان لە عیراقی نوێدا رووندەبێتەوە.\nدواجار کازمی هەلومەرجێکی لەباری بۆ رەخساوە بۆ پێکهێنانی کابینەکەی، ئەوەی دەمێنێتەوە شارەزایی و لێزانیی خۆیەتی نە وەکو مالیکی و عەبادی تائیفییانە مامەڵە بکەن لە دانوستاندنەکانیدا لەگەڵ لایەنەکان و نە وەک محەمەد تۆفیق عەلاویش بەناوی پێکهێنانی حکومەتی تەکنۆکراتەوە کورد و سوننە لەخۆی بڕەنجێنێت، بەڵکو دەبێت رێگەی سێیەم لەو نێوانەدا هەڵبژێرێت.\n645 جار بینراوە


بەسێ هۆزات، هاوسەرۆكی كۆما جڤاكێن كوردستان(كەجەكە) رایگەیاند: توركیا دەیەوێت باشوری كوردستان بكاتە ویلایەتێكی داگیركراوی خۆی و تا ئاستێكیش ئەو مەبەستەی بەدیهێناوە. دەشڵێت: ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانەی مەیدانەکانی گەریلا دەکەنە ئامانج لە باشورەوە هەڵدەستن، زۆرێک لە بازگەکانی پارتی کە نزیکن لە مەیدانەکانی گەریلا، ئەندامانی میت و ئەفسەرە تایبەتەکانی تورکیای لێن.\nئاوێنە: بەسێ هۆزات، هاوسەرۆکی کەجەکە، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی فرات، رایگەیاند: تورکیا هەوڵدەدات باشور بە تەواوەتی بکاتە ویلایەتێکی داگیرکراوی خۆی و تا ئاستێکیش ئەو خواستەی سەرخستوە.\nوتیشی"زیاتر لە ٢٠ بارەگای سەربازیی دەوڵەتی تورک لە باشور هەیە، هەروەها دەیان ناوەندی میتی لێیەو لەهەر ئاستێکدا کارەکانی بە بەرفراوانی بەڕێوەدەبات و سەربەستانە دەجوڵێتەوە، ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانەی مەیدانەکانی گەریلا دەکەنە ئامانج لە باشورەوە هەڵدەستن، شوێنی تایبەتیان بۆ دروستکراوە، زۆرێک لە بازگەکانی پارتی (پەدەکە) کە نزیکن لە مەیدانەکانی گەریلا، ئەندامانی میت و ئەفسەرە تایبەتەکانی تورکی لێن، ڕاستی ئەمەیە کە باشور لەژێر داگیرکاریی تورکدایە."\nهۆزات لە بەردەوامیی قسەکانیدا وتی: جێگیرکردنی پێشمەرگەکانی پارتی لە زینی ئەستێرۆکان، پەیوەندی بە گەمارۆدان و هێرشەکانی قەندیلەوە هەیە، دەوڵەتی تورک دەیەوێت پارتی دژی پەکەکە شەڕ بکات و چالاکانە بەشداریی پاکتاوکردنی پەکەکە بێت، پشتیوانییە سیخوڕییەکان و هاوکارییە لۆجستییەکانی پارتی بە تێرکەر نابینێت.\nهۆزات وتیشی: پێویستە پارتی و کاربەدەستانی باشور نەبنە بەشێک لە هێرشە چەپەڵەکانی دەوڵەتی تورکیا، پارتی ناتوانێت ئەمە بۆ گەل ڕون بکاتەوە، وڵاتپارێزیی گەلەکەمان پێشکەوتوە، تێدەگات چی نەزانییە، چی خیانەتەو چی وڵاتپارێزییە، هیچ پارتێکی کوردی ناتوانێت بەهێزی دوژمن سیاسەت بکات و لەسەرپێی بمێنێتەوە، گەل ئەو پارتە لە گۆڕ دەنێت، گەلەکەمان لە چوارپارچەی کوردستان و دەرەوەی وڵات بە توڕەییەکی گەورەوە ناڕەزایەتیی بەرامبەر خۆسەپاندن لە زینی ئەستێرۆکان نیشاندا.\nهاوسەرۆکی کەجەکە لەسەر گەمارۆی سەر کەمپی مەخموریش وتی: گەمارۆی سەر کەمپی مەخمور بە خواستی دەسەڵاتی ئاکەپە-مەهەپە بەڕیوەدەبرێت، خەڵکی مەخمور بەهۆی ئەوەی دژی دەوڵەتی تورک تێکۆشانی ئازادی و ئیرادە بەڕێوەدەبات، چونکە سەری دانەنواندوە سزادەدرێن، هەوڵدەدەن گەلەکەمان ڕادەست بکەن و بڵاوە بە کەمپەکە بکەن، خەڵکی بە ئیرادە و بەشکۆی کامپەکەش ئەمە قبوڵ ناکەن، لە برسان و لە نەخۆشیدا بمرن دەست لە ژیانی بەشکۆ هەڵناگرن، گەمارۆی سەر کەمپەکە لە ئەنجامی پەیوەندییەکانی پارتی و دەوڵەتی تورکەوە بەڕێوەدەبرێت.


📅 15-10-2017 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 15 2017 12:00AM\nباشووری کوردستان - حەیدەر عەبادی، سەرۆک وەزیرانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 6 10 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 15-10-2017 0:00:00\n📊 زیاتر لە 50%ی نەخۆشی نەخۆشخانەکانی هەولێر عەرەبن ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 15 2017 9:17PM\n👁 ئەم بابەتە 1,950 جار بینراوە\nلەنێوان 40% بۆ 60%ی ئەو کەسانەی سەردانی نەخۆشخانەک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 15-10-2017 21:17:50\n📝 فوئاد مەعسووم داواکارییەکانی عەبادی و حەشدی شەعبی دەگەیێنێتە یەکێتی بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 15 2017 9:43PM\nد. فوئاد مەعسووم، سەرۆککۆماری عێراق لەگەڵ سەرکردای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 15-10-2017 21:43:47


عـێـراق بـاری سـەر شـانـی فـەرەنـسـا سـووك دەكـات\nبەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق جەختی لەوە كردەوە، وڵاتەكەی لە هەوڵی وەرگرتنەوە و دادگاییكردنی ئەو چەكدارانەی داعشە لە تاوانەكانی دژ بە عێراق و دامەزراوە سەربازەكانییەوە گلاون.\nئەمەش لەكاتێكدایە، كە پرسی گێڕانەوەی ئەو فەڕەنسییانەی لەناو ڕێزەكانی داعش جەنگاون لەعێراق و سوریا، لە گفتوگۆ و تاوتوێكردندایە، ئەو پرسە ئاڵێنگاری زۆر بۆ پاریس دێنێتە پێشەوە، بەتایبەتی پاریس پابەندی چەند یاسا و ڕێسا و بەهای یاسایی تۆكمەیە، كە ڕێگری لێدەكەن بتوانێت چارەسەرێكی سەركەتووی دۆسییەی ئەو چەكدارانە بكات لەڕووی ئەمنی و كۆمەڵایەتییەوە، بۆیە حكومەتەكەی ماكرۆن زۆر مەبەستییەتی و گرنگی زۆریش بەوە دات خۆی لەو دۆسییە دەرباز كات و بارگرانییەكەش بخاتە سەر شانی عێراق.\nئیمانوێ ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا ڕۆژی 2 شەممە ئەوەی ڕاگەیاند، نیازی هەیە لەچەند مانگی ئایندە سەردانی عێراق بكات، مكوڕبوونی بەشداریكردنی وڵاتەكەشی دووپات كردەوە لە هەوڵ و كۆششەكانی دووبارە بنیاتنانەوەی ناوچە وێرانكراوەكانی عێراق بە هۆی جەنگی داعشەوە.\nماكرۆن لە میانەی كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەنووسیدا هاوبەشدا لە پاریس لەگەل بەرهەم ساڵحی سەرۆك كۆماری عێراق ڕاشیگەیاند، وڵاتەكەی دادگای ئەو چەكدارە تیرۆرستە بەرەگەز فەرەنسییانە دەكات، كە لە ڕێزەكانی داعش لە سوریا جەنگاون و ئێستاش ڕادەستی عێراق كراونەوە.\nچاودێرانی بارودۆخی فەڕەنسا ئەو قسانەی ماكڕۆن  وا لێكدەدەنەوە، "ئامانجی پاریس خۆدەربازكردنە لەو كەسە فەڕەنسییانەی لەو چەند ساڵەی دوایدا لەڕێزەكانیدا داعشدا جەنگاون و لە تیرۆرەوە گلاون لە عێراق و سوریا، چونكە ڕیگەی گەڕانەوەیان بۆ پاریس بە چەند بەربەستێكی ئەمنی و یاسای سەخت و دژوار بووە، بۆیە لەوانەیە گەڕانەوەی ئەو چەكدارانە بۆ ماكڕۆن و حزبەكەی ببێتە كێشەیەكی دژوار كە چارەسەركردنی ئاسان نییە".\nزۆر لە سەرچاوە عێراقییەكانیش باس لەوە دەكەن نیشانەی سەوداو مامەڵەیەك لە ئاسۆدا دەركەوتووە لە نێوان ووڵاتە ڕۆژئاواییەكان و بەغدادا،لەسەرووی هەمووشیانەوە پاریس، بۆ دەربازكردنیان لە بارگرانی ئەو هاووڵاتییانەیان كە لە ڕیزەكانی داعشەوە گلاون.\nڕاگەیاندنی جەختكردنەوەی پاریس لە بەشداریكردن لە دووبارە بنیاتنانەوەی عێراق، دەكرێت ببێتە هۆكارێكی یارمەتیدەر بۆ دەربازبونی فەڕەنسا لەو پرسەی كە ئەو سەرچاوانە باسی لێوە دەكەن.\nیاسا و رێسا و بەها فەڕەنسییەكان بەجۆریكن كە زۆر ئاستەنگ و بەربەستی تۆكمە لەبەردەم كردەی دادگاییكردنەكەدا دادەنێن، بە تایبەتیش ئەو چنە هاووڵاتییە فەڕەنسییانەی لە سوریا و عێراق مندالیان بووە و خاوەن بەڵگەنامەی فەرمی لەدایك بوونی منداڵەكانیشیان نین.\nهەندێك لە فەڕەنسییەكان ترسی ئەوەشیان هەیە كە گەرانەوەی ئەو توندڕەوانە چ بۆ ناو كۆمەڵگای فەڕەنسی یان بۆ ناو بەندیخانەكانی ئەو ووڵاتە، ببێتە هۆكارێك بۆ بڵاوبوونەوەی هزر و بیری توندڕەووی لە كۆمەڵگای فەڕەنسیدا.\nڕۆژی 2 شەممە بەرهەم ساڵح لە دوای گفتوگۆكانی لەگەڵ ماكڕۆن ئەوەی ڕوون كردەوە كە بە گوێرەی یاسا عێراقی بەغدا دادگایی ئەو چەكدارە توندڕەوانە دەكات كە هێزەكانی سوریای دیموكرات ڕادەستی عیراقی كردوونەوە.\nسەرۆك كۆماری عێراق ئەوەشی وت: بەغدا دادگایی ئەو كەسانە دەكان كە لە كاری توندوتیژی دژ بە عێراق و دامەزراوە و سەربازەكانییەوە گلاون.\nسەرچاوەیەكی عێراقی بۆ ئاژانسی هەواڵی فڕانس پرێس گووتویەتی كە بەغدا 14 چەكداری توندڕەووی بە ڕەگەز فەڕەنسی لە لایەن هێزەكانی سوریای دیموكراتەوە ڕادەست كراونەوە.\nهەر لەوبارەشەوە ڕۆژنامەی لۆفیگارۆی فەڕەنسی لە چەند سەرچاوەیەكی سەربازی عێراقییەوە ئەوەی ئاشكرا كردووە كە "عێراق 20 چەكداری توندڕەووی داعشی ڕادەست كراونەوە كە 14 كەسیان هەڵگری ڕەگەزنامەی فەڕەنسین".\nسەرچاوەكە لە زاری ئەفسەرێكی سوپای عیراقییەوە كە سەرپەرشتی ئەو بەندكراوە توندرەوانە دەكات لەسەر سنوری سوریا ئەوەشی گوتووە كە "20 چەكداری توندڕەوی بیانی ڕادەستی هێزەكانی عێراق كراون لەگەڵ كۆمەڵێك لە جیهادییەكانی بە ڕەگەز عێراقی".\nهەر بە گوێرەی ڕۆژنامەكە گواستنەوەی ئەو چەكدارە توندڕەوانە لە دوای فشارەكانی دۆناڵد تڕەمپی سەرۆكی ئەمركیا و هێزە كوردییەكانەوە هات بۆسەر ووڵاتانی ئەوروپی كە ئەو هاووڵاتییانەی خۆیان وەرگرنەوە كە لە ریزەكانی داعشەوە گلاون لە سوریا و عێراق.\nهەمیشە پاریس جەختی لەسەر دادگاییكردنی هاووڵاتییەكانی خۆی كردۆتەوە لەناخۆی فەڕەنسا، بەلام بەرهەڵستكارانی ماكڕۆن و حزبەكەی دەڵین ئەوجارەیان فەڕەنسا چارەنووسی ئەو چەكدارە تیرۆرستە بە رەگەز فەڕەنسییانە ڕادەستی بەغدا دەكات كە بەرەوڕووی سزای لە سێدارەدان دەبنەوە، ئەو سزایەی لە فەڕەنسا یاساغ و قەدەغەكراوە.\nئەوەشی وت كە "ئەو چەكدارانە بۆیان هەیە سوود لە خزمەتگوزارییە یاساییەكانی كونسوڵخانەی وولاتەكەیان وەرگرن لە بەغدا".\nماكرۆن باسی ئەوەشی كرد كە لە چەند مانگی ئایندە سەردانی عێراق دەكات و وولاتەكەشی بە ری 1.1 ملیار دۆلار بەشداری لە دووبارە بنیاتنانەوەی عێراق دەكات.


📅 11-08-2017 Rêkewt u Rûdaw\n📅 Katî tomarkrdin Aug 11 2017 8:58AM\n👁 Em babete 7,897 car bînrawe\n- سەر لەبەیانی ئەمڕۆ فڕۆکە سەربازییەکانی تورکیا چە [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 4 5 ✔ 99% ✍ H.B. 11-8-2017 8:58:53\n📊 داهاتی گەشتیاری ساڵی 2017 زیادیکردووە Amar u Rapirsî\n📅 Katî tomarkrdin Aug 11 2017 1:04AM\n👁 Em babete 1,950 car bînrawe\nئەمساڵ کەرتی گەشتیاریی باشووری کوردستان پێشکەوتنێک [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 79% ✍ S.E. 11-8-2017 1:04:39\n📊 لە 13 ساڵ 137 ملیار دۆلار لە هەرێمی کوردستان چووەتە دەرەوە Amar u Rapirsî\n📅 Katî tomarkrdin Aug 11 2017 12:54PM\nبەرپرسێکی وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی لە هەرێمی ک [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ H.B. 11-8-2017 12:54:37\n📖 لە 14 ساڵیدا بەشوویاندا و دوای دوو ساڵ خۆی سووتاند Kurtebas\n📅 Katî tomarkrdin Aug 11 2017 1:15PM\nپەیوەندییەکی تەلەفۆنی، ئاگری لە ماڵی سەدا بەردا، س [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 80% ✍ S.E. 11-8-2017 13:15:36


لەبنەماڵەی سەربەرزی هەڤاڵ یەعقوب و هەڤاڵانی سەرساخی دەکەین – پەژاک\n990 جار بینراوە\nشۆڕشگێر و تێکۆشەری رۆژە سەختەکان هەڤاڵ یەعقوب موشتاق(یەعقوب شکاک) لە سۆئێد ماڵاوایی لە ژیان کرد و هەموو هەڤاڵان و دۆستان و هەموو ئینسانێک کە رۆژێک ئەم کەسایەتیە شۆڕشگێڕەی بینیوە خەمبار کرد.\nهەڤاڵ یەعقوب لە بنەماڵەیەکی زەحمەتکێش لە گوندی مافەران سەر بە ناوچەی برادۆست لە دایک بوو و لە سەرەتای ژیانیەوە لەگەڵ ئازار و مەینەتیەکانی گەلەکەی ئاوێتە بوو. دوای هاتنە سەر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران و هێرشی دڕندانەی پاسدار و خۆفرۆشانی سەر بە داگیرکەران، بۆ بەربەرەکانی و پاراستنی نیشتمانەکەی وەک پێشمەرگەی کۆمەڵە ئەرکی پاراستنی نیشتمانی خستە سەر شانی و بە برینداری کەوتە دەست داگیرکەران و بەشێکی زۆری تەمەنی لە ژێر ئەشکەنجەی کۆنەپەرەستانی کۆماری ئیسلامی ئێراندا لە زیندان بە سەر برد. بۆ بەربەرەکانی لە دژی کۆنەپەرەستی و داگیرکاری هەموو هێز و وزەی خۆی بۆ تەرخان کردبوو و تا ساڵی ٢٠٠٢ بەردەوام دەکەوتە بەر هیرش و لە زینداندا ئەشکەنجە دەدرا، هەر لە ژێر ئەو ئەشکەنجانەدا بەشێکی لە لەشی لەدەستدا و کارایی پێشوی بۆ نەمابوو، بەڵام ورە و گڕوتینی شۆڕشگەری و بەربەرەکانی و قینی لە هەمبەر داگیرکەری کوردستان سەدقات زیاتر ببوو و ئاواتی گەییشتن بە ئازادی و رزگاری کوردستان هەر خولەکێک لە بیر و مێشکیدا دەسوڕاوە.\nهەڤاڵ یەعقوب دوای گەییشتن بە سۆئێد هیچکات ئۆقرەی نەگرت و بەردەوام بوو لە تێکۆشان لە ناو ریزەکانی حەرەکەتی ئازادی لە ئوروپا و لە ساڵی ٢٠١٤وە وەک ئەندامی کومیتەکانی پژاک و هاوکات بەرپرسی کومیتەی پژاک لە ناوچەی ژیانی خۆی ئەرکی شۆڕشگەری بە جێ دەگەیاند. هەبونی هەڤاڵ یەعقوب موراڵێک بوو بۆ هەموو شۆڕشگێڕێک کە خولیای ئازادی و گەییشتن بە کۆمەڵگایەکی یەکسان لە مێشکیاندا هێلانەی کردووە.\nکۆچی دوایی هەڤاڵ لە هەموو بنەماڵەی سەربەرزی هەڤاڵ یەعقوب و هەڤاڵانی و هەموو شۆڕشگێڕێکی ئازادی سەرساخی دەکەین و رێگەی هەڤاڵ یەعقوب کە ئازادی و کۆمەڵگەیەکی یەکسانە بە تێکۆشانی خۆمان هەتاکو گەییشتن بە ئازادی بەردەوام دەکەین.\nکومیتەی ئوروپای پاڕتی ژیانی ئازادی کوردستان- پژاک(ئوروپا)


هەڵەبجە؛ کاریگەری و لێکەوتەکانى چەکى کیمیایى\n02:39 - 15/03/2021\nژورى توێژینەوەکانى بزوتنەوەى گۆڕان لە (33)هەمین ساڵیادى تاوانى کیمیابارانکردنى هەڵەبجەدا توێژینەوەیەکى لەبارەى ئەنجامدانى تاوانەکە و لێکەوتەکانى چەکى کیمیایى بڵاوکردەوە، لە توێژینەوەکەدا سیاسەتی ئەوکاتەی رژێمی بەعس بەتایبەت لەسەر ئاستی کوردستان و کاریگەرییەکانی شەڕی ئێران و عێراق لەسەر هەڵەبجە و خستنەڕوی هەڵوێستی ئەمریكا و ئاژانسە نێودەولەتییەکان سەبارەت بەوتاوانە كۆكوژیە لەوکاتەدا خراوەتەڕوو.\n(هەڵەبجە؛ کاریگەری و لێکەوتەکانى چەکى کیمیایى) نوێترین توێژینەوەى ژورى توێژینەوەکانى بزوتنەوەى گۆڕانە و (جەبار ئەحمەد) ئامادەى کردوە و بەگشتی تیشكی خستوەتە سەر کارەساتی کۆمەڵکوژی (١٦ی ئازاری ١٩٨٨)ی هەڵەبجە و کیمیابارانی ئەو شارە لەلایەن رژێمی پێشوی عێراق و شەهیدکردنی زیاتر لە پێنچ هەزار هاوڵاتی ئەو شارە.\nلە توێژینەوەکەدا جگە لەناساندنی شاری هەڵەبجە لەروی پێگە و سروشتی جوگرافی و پێكهاتەی دیمۆگرافی، هاوکات لەروی زانستیشەوە هەوڵدراوە چەکی کیمیایی بناسێندرێت و گرنگترین ئەو ڕوداوانەش کە لە جیهاندا چەکی کیمیایی تێدا بەکارهێندراوە خراوەتەڕوو.\nلێکەوتە و کاریگەرییەکانی بەکارهێنانى چەکى کیمیایى لەسەر شاری هەڵەبجە و هاوڵاتیەکانى لەماوەی (33) ساڵی رابردودا، هەروەها مەبەستەكانی بەكارهێنانی چەكی كیمیایی لەهەڵەبجە و چۆنیەتی ئەنجامدانی پرۆسەی کیمابارانی شاری هەڵەبجە و تاڵان كردنی ماڵی خەڵك و بردنی مومتەلەكاتی دەزگاكانی دەوڵەت، بەشێکى دیکەى توێژینەوەکەیە.\nبۆ خوێندنەوەى تەواوى توێژینەوەکە، کلیک بکە...


17/10/2021 05:02 PM\nعارەقەکردنەوە کاردانەوەی سروشتیی جەستەیە بەنیسبەت گەرمای زۆر و یارمەتی جەستە دەدات بۆ کردنەوەی کونەکانی پێست و کەمبوونەوەی پلەی گەرمیی. ئەگەرچی عارەقکردنەوە بۆ زۆرینەی کەسەکان حاڵەتێکی ناخۆشە و ژیانی کۆمەڵایەتی و متمانەبەخۆییان دەخاتە ژێر پرسیارەوە بەڵام هەندێک سودی تەندروتیشی هەیە کە لەوانەیە لێی بێ‌ئاگا بن.\nبرینەکان چاک دەکاتەوە: لە ماوەی ئەم چەند ساڵەدا چەندی توێژینەوە لەسەر غودەی عارەقەکردنەوە ئەنجام دراوە. ئەم غودەیە خانەخوێی سەرچاوەیەکی گرنگن بۆ خانە بنەڕەتییەکان لە گەورەساڵاندا کە بە رێژەیەکی زۆر لە سەرتاسەری پێستدا بڵاو بوونەتەوە. ئەم غودەیە بەگشتی رۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە پرۆسەی چاکبوونەوەی برینەکاندا.\nژەهرەکان لە جەستە دەخاتە دەرەوە: کاتێک عارەقە دەکەینەوە چی روو دەدات؟ بە مانای راستەقینەی وشە دەرچوونی ژەهرەکان لە رێگای عارەقەکردنەوەوە روو دەدات و کارناسان لەسەر ئەم بابەتە کۆکن کە بەگشتی خوێی زیادە و کۆلستڕۆڵ لەم رێگەیەوە لە جەستە دەچنە دەرەوە.\nئەنتی بایۆتیک بەرهەم دێنێت: عارەقە ئەنتی بایۆتیکی زۆر کارامە لەسەر پێست بڵاو دەکاتەوە، هەر بۆیە لە ئەگەری دروستبوونی برینێکی بچووکدا ئیتر پێویستمان بە ئەنتی بایۆتیک نییە و بەم جۆرە بەرگیری لە هاتنە ژووری میکرۆبەکان دەکرێت.\nزیپکە لەناو دەبات: ئاڵوگۆڕە هۆرمۆنییەکان تەنانەت لە سەردەمی گەورەساڵیشدا دەبنە هۆی دەرکردنی زیپکە. عارەقەکردنەوە هۆکارن بۆ کرانەوەی کونەکانی پێست و ئازادبوونی چڵک و پیساییەکانی پێست، ئەم چڵک و هەوکردنانە هۆکاری سەرەکیی دەرکردنی زیپکەن.


پەرلەمانی كوردستان؛ دەرگای خۆكاندیدكردن بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێم كۆتایی هات\n03:31 - 15/05/2019\nبەپێی ئەو وادەیەی دانرابوو، ئەمڕۆ چوارشەممە, دەرگای خۆكاندیدكردن بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێم كۆتایی هات.\nپەیامنێری KNN لە هەولێر رایگەیاند: تا ئێستا جگە لە نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆكی پارتی چەند كەسێكی تر خۆیان بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێم كاندید كردوە.\nسەرۆكایەتی پەرلەمان لە ماوەی دوو رۆژ لە رۆژی داخستنی دەرگای خۆپاڵاوتن ناوی ئەو پاڵێوراوانە رادەگەیێنێت كە مەرجی یاساییان تێدایە.\nهەركەسێك لەوانەی داواكارییان پێشكەش كردووە، ئەگەر ناوی رەتكرایەوە بۆی هەیە لەماوەی (2) رۆژ لە بەردەم دادگای تەمییز تانە بدات، دادگای تەمییز لەماوەی (2) رۆژ تانەكان یەكلایی دەكاتەوە.\nسەرۆكی هەرێم لە دەنگدانێكی ئاشكرا و بە دەنگی زۆرینەی رەهای ئەندامانی پەرلەمان، لە ماوەی سێ رۆژ لە رۆژی دەركردنی بڕیاری كۆتایی لەسەر تانەكان هەڵدەبژێردرێت.\nئەگەر هیچ پاڵێوراوێك دەنگی زۆرینەی رەهای ئەندامانی پەرلەمانی بەدەستنەهێنا دەنگدان دووبارە دەكرێتەوە و، كێبڕكێ لەنێوان ئەو دوو پاڵێوراوە دەبێت كە زۆرینەی دەنگیان هێناوە و ئەوەی لەجاری دووەم زۆرینەی بەدەستهێنا دەبێتە سەرۆكی هەرێم، ئەگەر تەنها یەك پاڵێوراویش هەبوو بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێم دەنگدانی ئاشكرا ئەنجام دەدرێت و، ئەگەر پاڵێوراوەكە زۆرینەی دەنگی پەرلەمانی بەدەستهێنا دەبێتە سەرۆكی هەرێم.\nلە دوای هەڵبژاردنی سەرۆكی هەرێم و سوێندخواردنی, دواتر گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانی كاندیدی خۆی بۆ سەرۆكی حكومەت پێشكەش دەكات و ناوەكە دەدرێتە سەرۆكی هەرێم و سەرۆكی هەرێمیش داوا لە كاندیدی راسپێردراو دەكات لە ماوەی مانگێكدا كابینەی نوێی حكومەت پێكبهێنێت.\nكاندیدی راسپێردراویش لە رۆژێكی ئەو مانگەدا سەرۆكی پەرلەمان ئاگادار دەكاتەوەو سەرۆكایەتی پەرلەمانیش رۆژێك دیاریدەكات بۆ ئەوەی كاندیدی راسپێردراوی حكومەت و وەزیرەكانی بەشداری دانیشتنەكە بكەن و لە ناو پەرلەماندا دەنگ لەسەر متمانەدانیان بدرێت.


تاقیگەکانی جیهان کێبڕکێیانە بۆ دۆزینەوەی ڤاکسینێکی دژە کۆرۆنا – کوردی – RojNews.News\nتاقیگەکانی جیهان کێبڕکێیانە بۆ دۆزینەوەی ڤاکسینێکی دژە کۆرۆنا\n27/03/2020 - 1:33:25 am\nسێشەممە, 17 مار 2020 – 19:33 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nدوابەدوای گەیشتنی ڤایرۆسەکە بە چەند وڵاتێک و ڕاگەیاندنی باری لەناکاو و داخستنی سنوورەکان بەڕووی یەکتردا، هەوڵەکان بۆ دۆزینەوەی پێکوتەیەک بووە بابەتی سەرەکی حکومەتی وڵاتان.\nئەڵمانیا ئاشكرایکرد تەواوی هێزو توانای تاقیگەکانیان بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێک دەخەنەگەڕ، چاوەکان لەسەر ئەڵمانیا چڕ بوونەوە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا، بەوپێیەی کۆمپانیای کیورڤاکی ئەڵمانی کە تایبەتە بە بواری تەکنەلۆجیای دەرمان و لەماوەی ڕابردوودا چارەسەری زۆربەی ڤایرۆسەکانی دۆزیوەتەوە لە ڕابردوودا، ڕایگەیاندبوو بەمزووانە ڤاکسینێک بۆ کۆرۆناش دەدۆزێتەوە.\nهەرزوو ئیدارەی کۆشکی سپی پێشنیازی بۆ کۆمپانیاکە کرد ئەو چارەسەرەی دەیدۆزێتەوە بە ئەمریکای بفرۆشێت، بەڵام ئەو هەنگاوە بووە جێی نیگەرانی حکومەتی ئەڵمانیاو سەرکۆنەی ترامپ و دەستوپێوەندەکانی کرد کە دەیانەوێت دەستکەوتی ئەڵمانیەکان بۆخۆیان بەرن.\nلەناو ئیتاڵیاش ڤایرۆسەکە بەشێوەیەکی بەربڵاو تەشەنەی کردووە، هەریەک لە کۆمپانیای تاکیس و ئیفیڤاکس کە تایبەتن بە پێشخستنی بواری بیناسازی و ڤاکسین، بڕیاریاندا پێکەوە پلانێکی هاوبەش دابڕێژن بۆ دۆزینەوەی ڤاکسینێکی دژە کۆرۆناو لەوچوارچێوەیەشدا ئێستا لە هەوڵدان بە سوود وەرگرتن لە پلازمای ناو خوێنی چاکبووانی کۆرۆنا ڤاکسینێک بدۆزنەوە.\nژمارەیەک لە کۆمپانیاکانی دەرمان لە ئەمریکا لە هەوڵی پێشخستنی ڤاکسینێكن بۆ کۆرۆنا، ڕۆژی یەکشەممە بە فەرمی دەستیان بەو هەنگاوە کردو چەند خۆبەخشێک ئامادەییان نیشاندا ڤاکسینەکە لەسەر جەستەیان تاقی بکرێتەوەو چاوەڕێ دەکرێت ئەنجامەکان لەماوەی مانگێک یان زیاتردا ڕابگەیەنرێن.\nپسپۆڕان و زانایانی ئوسترالیا لە شاری بریزبن هەوڵەکانیان بۆ دۆزینەوەی ڤاکسینی کۆرۆنا دەستپێکردووەو ڕایانگەیاندووە کە ئەو هەنگاوە درێژخایەن دەبێت و تێچووی زۆریان پێویستە.\nپێشتر لەم وڵاتەدا چارەسەری مەلاریا دۆزرایەوە، چارەسەری پێویستی ئەیدزیش هەر لەم وڵاتە پەرەی پێدرا، لە ئێستاشدا هەوڵەکان لە تاقیگەکان بۆ چارەسی کۆرۆنا دەستیان پێکردووەو بەپێی پێشبینی زاناکی ئەو وڵاتەش لەماوەی سێ مانگدا ڤاکسینەکە ئامادە بکەن یان هەر لەو ماوەیەدا بگەنە بنبەست، بۆ ئەو مەبەستەش مەزەندەی ٧٥٠ هەزار دۆلاریان کردووە وەک تێچووی ئەو هەوڵانە.\nلە هەریەک لە وڵاتانی کەنەدا و ئسرائيلیش هەوڵەکان دەستیان پێکردووە، لە ئیسرائیل ٥٠ زانا پێکەوە دەستیان بە دۆزینەوە پێکوتەیەک کردووە، بەڵام دیار نییە هەموو ئەو هەوڵانە لەماوەی چەندی تردا دەگەنە ئەنجام و ڤایرۆسەکەش تا ئەوکاتە چەند هەزار کەس دەکاتە قوربانی.\nئاماری کۆرۆنا لە جیهاندا بەرزبووەتەوە\nپەیمانگایەکی ئەڵمانی: بڵاوبونەوەی کۆرۆنا چەند ساڵێک دەخایەنێت


ترمپ: ڤاكسین لە چەند ھەفتەی داھاتوو بەردەست دەبێت\nیه‌كه‌م دیبه‌ت له‌نێوان دۆناڵد تره‌مپ و جۆ بایدن دا به‌ڕێوه‌چوو، له دیبه‌ته‌كه‌دا هه‌ردوولا زۆر به‌توندی هێرشیان كرده سه‌ر یه‌كتر و بایدن رایدەگەیەنێت، ترەمپ پلانی بۆ رووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا نییە و ئەمساڵیش ڤاكسین بەردەست نابێت.\nجۆ بایدن كاندید بۆ هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مەریكا رایگه‌یاند "تره‌مپ هیچ پلانێكی ته‌ندروستی بۆ ره‌نگاربوونه‌وه‌ی كۆرۆنای نییه و ئه‌مساڵیش ڤاكسینی كۆرۆنا به‌رده‌ست نابێت كه تره‌مپ بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌كات".\nگوتیشی: "لە سەرەتایی ئەمساڵەوە كۆرۆنا بڵاوبووە، ترەمپ لێكۆڵینەوەی لەوبارەوە نەكرد و باوەڕیشی پێنەبوو، تیمێكی نەناردە ووھان لێكۆڵینەوە بكەن، شەفاف نەبوو ھیچ پلانێكیشی بۆ بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنا، دەبێ خەڵك بە پارەی خۆی خۆی بپارێزێت و چاوی لە ترەمپ نەبێت".\nراشیگەیاند: "ترەمپ پێشتر بە خەڵكی دەگوت وەرزی ھاوین بێت كۆرۆنا نامێنێ، كەچی ئەوە پاییز ھاتوو دۆخەكە خراپترە، ئایا ئێستا كەسێك ھەیە ئێستا باوەڕی بە دۆریەكانی ترەمپ ھەبێت و پێی وابێت ھەفتەیەكی دیكە ڤاكسین بەردەست بێت؟، ترەمپ خۆی باوەڕی بە ماسكیش نییە".\nلەبەرامبەردا دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، ئەگەر جۆ بایدن سەرۆكی ئەمەریكا بوایە لەم كاتەدا ئەمەریكا وێران دەبوو، بە ژمارەی گیان لەدەستدان زیاتر دەبوو.\nترەمپ گوتی: "باشترین كارمان كردووە لە رووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا، ھەموو ئامێرەكانی ئۆكسیجینمان بەردەستخست، ڤاكسینیش لە چەند ھەفتەی داھاتوو بەردەست دەبێت، بەڵام میدیاكان غەدریان لێكردوم و پشتگیری بایدن دەكەن و دژی من كاردەكەن، لەگەڵ ئەوەشدا من گوێی پێنادەم".\nده‌ستكرا به ڕاده‌ستكردنی ئیداره‌ی ترامپ\nله ئه‌مریكا جه‌ژنی قه‌له‌كان ئه‌نجامده‌درێت\nبایدن ژماره‌یه‌ی پێوانی تۆمار ده‌كات \nئۆباما داوا لە ترەمپ دەکات دان بە ئەنجامی هه‌ڵبژاردندا بنێت\nئه‌مڕۆ فڕینی فڕۆکە بەسەر ماڵی جۆ بایدن قەدەغە کرا\nنرمپ: ده‌بمه‌وه سه‌رۆكی ئه‌مریكا


کێ پەنای ژنانی هەڕەشەلێکراو دەدات؟ – کوردی – RojNews.News\n20/09/2020 - 9:36:38 am\nئاوارە و هێلێن، دوای هاتنە دەرەوەیان لە شێڵتەر و بە ماوەیەکی کەم لەلای باوکیان، لە گۆڕستانێکی کۆنی گوندێکی سەر بە چەمچەماڵ گولەباران کران و تەرمەکانیان لە چاڵێکدا دۆزرایەوە، بە ئێستاشەوە کە ١٢ ڕۆژ بەسەر ڕووداوەکەدا تێدەپەڕێت، نە بکوژی ڕاستەقینە دیارە و نە هۆکاری کوشتنەکەشیان.\nئەمە یەکەمجار نییە کە ژنان و کچانی داڵدەدراوی ناو شێڵتەرەکان دوای هاتنەدەرەوەیان لەلایەن کەسوکارەکانیانەوە دەکوژرێن، بەهەمان شێوە لە سەرەتای مانگی ١٠ی ساڵی ٢٠١٥ دایکێکی تەمەن ٢١ ساڵ بە ناوی سنور عومەر لە پارکی دایک لە شاری سلێمانی بە فیشەک کوژرا کە بە هەمانشێوە لە شێڵتەر داڵدە درابوو، لەگەڵیشیدا بکوژەکە هەڵات و کەسوکارەکەشی ئامادە نەبوون تەرمەکەی لەلای پزیشكی دادوەری وەربگرنەوە، هەر ئەوەش وایکرد تەرمی سنوور لە گۆڕێکی بێ ناسنامەدا نێژرا.\nسنور عومەر ساڵی ٢٠١٥ لە پارکی دایک کوژرا\nچیرۆکی سنور یەکێک لەو ڕووداوە ئاڵۆزانە بوو کە بەهۆی دەستگیر نەکردنی بکوژەکەوە کە پۆلیس دەڵێت باوکی بووە، سێ ڕووداوی دیکەی کوشتنی بەدوای خۆیدا هێنا، سەرەتا خەزوور و خەسووی سنوور کوژران و دوای چوار ساڵیش لە کوشتنی سنوورو سوڕانەوەی بکوژەکەی بە ئازادی، دواجار بکوژیش لە ڕووداوێکی تەمومژاویدا بەدەستی کەسێکی دیکە کوژرا.\nنە ئەوکاتەو نە ئێستاش پۆلیس نە هۆکاری کوشتنی سنووری ئاشکرا کرد و نە ڕوونیشیکردەوە کە بۆچی بکوژی دەستگیر نەکردووە و کێ بووە لە پشت کوژرانی ئەو کەسانەوە لەدوای ڕووداوەکە.\nدوای پێنج ساڵ لە کوشتنی بە ئەنقەستی سنوور، هێشتا کوشتنی ژنان نەوەستاوە، ڕۆژانە بە بەرچاوی یاساو پۆلیسەوە لە ژێر ناوی شەرەف و خێڵدا ژنان لەم هەرێمەدا دەکوژرێن و زۆرینەی کۆمەڵگاش ڕەوایەتی پێدەدات.\nدوایین ڕووداویش کوشتنی دوو خوشک بوو لە سنوری چەمچەماڵ بە ناوەکانی هێلێنی تەمەن ١٧ ساڵ و ئاوارەی ١٩ ساڵ کە دەوترێ ئەوانیش لەلایەن باوکیانەوە کوژراون، چونکە لە دوای ڕووداوەکەوە تا ئێستا دیارنەماوە و پێشتریش کێشەی لەگەڵ کچەکانیدا هەبووە.\nچیرۆکی کوشتنی ئەو دوو خوشکە بۆ چەند مانگێک بەر لە ئێستا دەگەڕێتەوە، کاتێک باوکیان لە دایکیان جیادەبێتەوە، هەر ئەوکات دوو کچەکە لەلای باوکیان دەمێننەوە، بەڵام ئەوەندەی پێناچێت لەگەڵ باوکیان دەبێتە کێشەیان و لەلای پۆلیس سکاڵای لەسەر تۆمار دەکەن.\nبەوتەی چەند کەسێکی ئاگادار لە ڕووداوەکە، ئەو دوو خوشکە بۆ دوو مانگ براونەتە شێڵتەر “خانەی داڵدەدانی ژنان و کچانی هەڕەشەلێکرا” تا دەستی باوکیان پینەگات، بەڵام دواتر باوکەکە لەلای پۆلیس سازشی کردووە و مانگی رابردوو کچەکانی بە گەرەنتی لە شێڵتەر هێناوەتە دەرەوە.\nبەپێی ئیفادەکانی لای پۆلیس، کچەکان بۆماوەی چەند رۆژێک دەنگیان نەماوە، دواتر لەوشوێنەی کە کۆتا جار بینراون، گەڕان و پشکنین بۆیان دەستپێکردووە، تا دواجار لە گوندی برایم ئاغا لە ناوچەی شوان شوێنپێیان هەڵدەگیرێ و دەردەکەوێ لە چاڵێکدا بە پەنای یەکەوە لە گۆڕستانێکی کۆندا نێژراون.\nهەرچەندە کەسوکارەکەیان ئامادە نەبوو تەرمەکانیان لەلای پزیشکی دادوەری وەربگرێتەوە، بەڵام دواجار بە بڕیاری ئیدارەی چەمچەماڵ بەخاکسپێردران، لەگەڵ ئەوەشدا هیچ لایەک، ئامادە نەبوو سکاڵا دژی هیچ کەس و لایەنێک تۆمار بکات، ئەوەش هێندەیتر برینی سەر ڕووداوەکە قوڵتر کردەوە، بەڵام هەرچی بێت، هێشتا هۆکاری ڕاستەقینەی پشت ڕووداوەکەو بکوژی ڕاستەوخۆی کچەکان دیارنییە.\nئێستا بەوتەی سەرکەوت ئەحمەد وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی لەسەر سکاڵای داواکاری گشتی، پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆ ڕووداوەکە کردووەتەوە، وەک هەنگاوی یەکەمیش گەڕان بۆ دۆزینەوە و دەستگیرکردنی باوکی دوو کچەکە دەستیپێکردووە تا وەک سەرەداوی ڕووداوەکە کەڵکی لێ وەربگیرێت و لێكۆڵینەوەی لەگەڵدا بکرێت.\nهانا شوان، ئەندامی ڕێکخراوی گەشەپێدانی مەدەنیەت “سیدی ئۆ” باس لەوە دەکات، کوشتنی ئەو دوو خوشکەی چەمچەماڵ، نە یەکەم قوربانی و نە دوایینیش دەبن کە لە خانەکانی داڵدەدانی ژنان دێنە دەرەوە و دەکوژرین.\nبە پێویستیشی دەزانێت بوونی چاودێری لەسەر ئەو ژنانە دوای هاتنە دەرەوەیان لە خانەکانی دادڵدەدان زیاتر بکرێت.\nبەشێک لە چالاکانی ژنان، خانەکانی داڵدەدانی ژنانی هەڕەشەلێکراو بە چارەسەری کۆتایی نازانن، داواکارن کار لەسەر هۆشیاری کۆمەڵگەو پەروەردەی تاکەکان بکرێت، هەروەها حکومەت و ڕێکخراوەکانیش بتوانن ئاییندەی ئەو ژنانە لەناو کۆمەڵگە مسۆگەر بکەن و نەیاندەنەوە دەست قەدەری نادیار.\nلێکۆڵینەوە و بەسزا گەیاندنی تۆمەتبارانی ڕووداوەکانی کوشتنی ژنان لە هەرێمی کوردستان ئاسان نییە، چونکە زۆربەی ڕووداوەکان لە ژێر پەردەی “شەرەف و ناموس” دا ڕوودەدەن کە بەشێکی زۆر لە کۆمەڵگا بە هێڵی سوری دەزانن، ئەمەش وایکردووە زۆرجار کێشەکان بە سوڵحی عەشایەری و لە دەرەوەی دادگا و پۆلیس چارەسەر بکرێن.


گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان\nموضوع: گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان\nبانگخواز شێخ محمد حسان بە یەكێك لە دیارترین بانگخوازانی جیهانی ئیسلامیدا دەژمێردرێت، ئەو یەكێكەلەوانەی توانیویەتی سەرنجی كەسانێكی زۆر لە چینی گەنجان بۆ لای خۆ رابكێشێت لەبەرئەوەی بە بەرچاورۆشنی بانگەوازی ئەكات بۆ لای خوای گەورە و هەم ئەم شێوازەی بەكار ئەهێنێ لە بانگەواز پەنجە ئەخاتە سەر ئەم خاڵانەی كەوا دڵی مرۆڤی ئیماندار ئەهەژێنێ .\nشێخ موحەممەد حەسسان\nلەم گفتوگۆیەدا شێخ محمد حسان پێشوازیكردن و روویتێكردنی گەنجان لە بانگخوازانی نوێ بۆ ئەوە دەگەرێنێتەوە كەوا بانگخوازان سەركەوتوون لە دەست نیشانكردن و پەنجە خستنە سەر ئەوكێشەو گرفتانەی ئاستەنگن لەبەردەم دۆزی گەنجان و دەست نیشانكردن ودانانی چارسەری ئیسلامی بۆ كێشەكان.\nشێخ محمد حسان دەڵێ پەیدابوون و دەركەوتنی توندو تیژی لە نەمان و وون بوونی مێوەنجێتی(وەسەتییەت) و میانڕەوییەوەیە، دەڵێ تەمبەڵی كردن لەسەر خستنی قورئانی پیرۆز ڕاپەرین دژ بەو كەسانەی ئەیانەوێ قورئانی پیرۆز بگۆرن و تحریفی بكەن، یاخود كەمترخەمی كردن لەبەرگریكردنی ئایینی بیرۆزی ئیسلام و پێغەمبەر صلی الله علیە وسلم هەریەك لەمانە سزای خوای گەورەی بەدواوەیە.\nئێوەو دەقی گفتوگۆكە :\n*بانگەشەی میانڕەویی مێوەنجێتی(الوسطیة) پیشەی هەموو دام ودەزگا ئیسلامیەكانە ئەی لەبەرچی توندو تیژی زێدرۆیی پەیدا بووە؟.\nشێخ: مێوەنجێتی(الوسطیة) پڕۆگرام و بەرنامەی ئایینی پیرۆزی ئیسلامە، ئوممەتی محمد صلی الله علیەوسلم مێونجێتی(الوسطیة) بەركەوتووە لەناو ئوممەتەكانی تری رابردوو، پیغەمبەرمان محمد صلی الله علیەوسلم بۆ ئێمەی مووسلمانی ڕوون كردۆتەوە كەوا لەسنوردەرچوون و بەزاندنی یەكسانە بەكەمتەرخەمی، بۆیە پەیامبەرمان محمد صلی الله علیە وسلم ئوممەتەكەی قەدەغەكردووە سنوور ببەزێنن زێدەرۆیی بكەن لەكارەكانا بەهەموو جۆرو شێوازەكانی بەتایبەتی سنوربەزاندن لەرووی فیكر و كرداردا، ئەها پەیامبەر ئەفەرمووێ(ئایینی پیرۆزی ئیسلام ئاسانە بۆ سەر شانی مرۆرڤەكان وەهەركەسێك دین ی لەسەرخۆی قورس وتوند بكات رۆژیك دێت وازی لێبهێنێت كاری راست بكەن بەبێكەمتەرخەمی و سنور بەزاندن واتا مێوەنجێتی بێت ئەگەر بەجوانی پێت نەكرا كارانێك بكەن نزیك بیت لەمێوەنجیتی(الوسطیة)، مژدەی پاداشت بدەن بەوانەی چاكە ئەكەن ئەگەر كەمیش بێت مادام بەردەوامن لەسەری كاری چاكە بكەن لەوكاتانەی جەستەی مرۆڤ چاڵاكە واتا نێوان نوێژی بەیانی وخۆر هەڵاتن، لەدوای زوال.) بەڵێ پێغەمبەر صلی الله علیەوسلم لە هەموو ژیانیدا مێوەنجێتی(الوسطیة)ی هەڵبژاردووە و خورەوشتی بووە پەیامبەر لەیەكێك لە نزاكانیدا ئەڵێ (پەروەردگارا دین ئایینم بۆ چاك بكە چونكە بەهۆی دین و ئایین كردەوانم پارێزراوون لە هەڵەو پەڵە، خودایا دنیام بۆ چاك بكە ئەوەی كەوا ژیانی منی تیایە، دوارۆژم بۆ چاك بكە چونكە شوێنی گەڕانەوەمەوەژیانی دونیام بۆ فەراهەم بێنە بۆزیادكردنی خێرو چاكە، وەمردنم بۆبكە بەپشوو حەوانەوە لە هەموو ناخۆشی و نارەحەتیەك )، بەڵێ توندو تیژی لە سنور دەرچوون لەئەنجامی وون بوونو نەمانی مێوەنجیتی و میانڕوەی پەیدا ئەبێت .\n*ئەی چۆن ئوممەتی ئیسلام لەم حاڵەتی بێ هێزی و ترسان لەمردن و ئەم داڕووخانە دەروونیە دەربازی ئەبێت، تاوەكو ببێتەوە سەركردەو پێشەنگ و خاوەنی هێز هەروەكوو جاران؟.\nشێخ: چەند كاتژمێرێك پێش بەرەبەیان تاریك ترین كاتژمێرن لەشەودا، بەڵام بێگومان لەدوای ئەم شەوە تاریكە بەیانی دێت و دونیا روناك ئەكاتەوە، ئوممەتی ئیسلام ئیستا لە حاڵەتی ژان دایەو كەوتۆتە سەردەستان، بەلام نابێت ئوممەت بێ ئومێد بێت بەڕاستی ئوممەتی ئیسلام هەزارەها ناڕەحەتی هاڕەر و لەناوبەری بینیوە، حجر الاسود بەردە رەشەكەی كعبەی پیرۆز 21ساڵان دزراو دەرهیبَنرا بەدەستی قرامیتەكان، ئێستاش حجر الاسود لەشوێنی خۆی لەنێو كەعبەی پیرۆزدایە، نوێژی بەكۆمەڵ بۆ ماوەی 40 رۆژان قەدەغەكرا و خوێن رژاو و ئەندامەكان پارچەپارچە بوون كەچی لەدوایشدا نوێژی بە كۆمەڵ گەڕایەوە، ئەنجامدانی نوێژ لە مزگەوتی ئەقسا بۆ ماوەی 91 ساڵان قەدەغەكرا، بەڵام ئیستا وا برایانمان لەویا نوێژی تیا ئەكەن، نابێ ئێمە بێ ئومێد بین دەبێ ئەوە بزانین كە ئێمە لەسەر حەقین و ئەوانیتر خاوەنی رێبازیكی هەڵە و ناڕاستن بۆیە پێویستە ئەم ئوممەت بگەرێتەوە بۆسەر دین و شكۆمەندی و گەورییەكەی.\n* ئەم بانگخوازە نوێ یانە نمونەی عمرو خالد، خالد جندی، جگە لەمانەش كەبوونەتە نمونەی بەرچاو و دیاری بانگخوازی نوێ و سەردەمیانە... تۆ دەڵیی چی دەربارەی ئەم بانگخوازە نوێخوازانە وەچ نهێنیەك لەپشتەوەی ئەم پێشوازی و بەدەنگەوە چوونی ئەم بانگخوزانەوە هەیە لەلایەن گەنجانەوە كە بەڕێزتان یەكێكن لەم بانگخوازانە؟\nشێخ: من بەیەكێك لەم بانگخوازە نوێ یانە ناناسرێم چونكە من ئەوە 28 ساڵە بانگەوازی بۆ رێی خوا ئەكەم، بەراستی من نهێنی پێشوازی گەنجان لەبانگ خوازە نوێیەكان دەست كەوتووە، بێ گومان ئەم بانگخوازانە پەنجە دەخەنە سەر كێشەو گیرو گرفتەكانی بەردەم گەنجان و رێگە چارەو چارەسەریان بۆ دەدۆزنەوە، هەر لەبەر ئەوەیە كەمن پشتیوانیان لێدەكەم . نابێ بانگخواز لەخستنە ڕووی بیر و بۆ چوونەكانی لە دۆلێك دابێ و كۆمەڵگەش لەدۆڵێكی تری كێشەو گرفتدا بێت . بە بۆچونی بەندە گرنگترین كار و پاڵنەر بۆ سەركەوتنی بانگخواز و بانگەوازیەكەی نیاز پاكی و دڵسۆزیە بۆ خواو كاركردنە لەسەرپارێزگاری و خۆپارێزی (تقوی).\n*جەنابتان دەڵێن چی دەربارەی كۆمەڵی سەرخەرانی سوونە لە مصر (جماعە انصار السنە بمصر) كە بەرێزتان لایەنگیریان لێ ئەكەیت .؟\nشێخ : كۆمەڵی انصار السنە بەسۆزو گەورەی خوا توانیویەتی مێوەنجێتی (الوسطیة) پەیڕەو بكات ئەم بزوتنەیە جەخت ئەكات لەسەر كاركردن بە قورئانی پیرۆز و سوونەی شەریف لەژێر ڕۆشنایی تێگەیشتنی زانایانی پێشین لە یاوەرانی پێغەمبەر صل الله علیە وسلم رەزاو رەحمەتی خوایان لەسەر بێت، بەبێ ئەوەی لەسنور دەرچن و بی بەزێنن وبەبێ ئەوەی كەمتەر خەمی بكەن لەكارەكانیانا یان پەراوێزی بخەن . هەركەسێ سەیری بنەماكانی نێو ئەم كۆمەڵەیە بكات لەهەر ڕوویەكەوە بێت دەبینێ، كە ئەم كۆمەڵەیە لەسەر بنەمای مێوەنجێتی بنیات نراوەو دروست كراوە، حەزدەكەم لێرەدا ڕوونی بكەمەوە كە سەلەفیەت پەیڕەوو بەرنامەیەكە بریتیە لە رێگایەكی دوورو درێژ لەسەروەی ئەم ڕێگایە دا پێغەمبەری خۆشەویستمان محمد (صلی علیە وسلم) ە ، وەلەدوای ئەویش هاوەڵە بەرێزەكان و تابعین و تابعی تابعینیەكانن، هەركەسێ ڕێی ئەمانەی گرتبێتە بەر و لەسەر پەیڕەوو بەرنامەی ئەوانەوە بڕوات لە زانایان و پێشەوایان تا ڕۆژگاری ئەمڕۆمان . هەروەكوو چۆن سەلەفییەت تاپۆ و مۆر نەكراوە لە سەر هیچ كەسێك و كەسایەتیەك ئا بەم شێوەیەش كەس بۆی نیە بلێ تەنها من پارێزگاری سەلەفییەت ئەكەم پاسەوانی دەرگای سەلەفییەتم .\n*هەندێ ماڵپەر هەن لەسەر تۆڕی ئەنتەرنێت، هەندێ ئایەت و سورەت بڵاو ئەكەنەوە لەسەر شێوازی قورئانی پیرۆز لە هەمان كاتدا قور ئان نین، تەنها بۆ ئەوەیانە گومان بخەنە دڵی مرۆڤی ئیماندار و لایان بدەن لەسەر دینەكەیان و قورئانی پیرۆزیش تحریف بكەن، هەروەكوو هەندێ كەناڵ هەن پیشەیان رەخنەگرتنی نابەجێ یە لە ئیسلام، بەڕای بەڕێزتان دەبێ هەڵوێستی مووسڵمان چی بێت بۆ ئەوەی بەرگری بكات لە قورئان و بیر و باوەڕكەی .؟\nشێخ: ئەگەر مووسڵمان بەتێكڕایی ڕانەپرن بە بەرپرس و خەڵكی سڤیلەوە هەركەسەو لە شوێنی خۆی بەپێی توانای خۆی بەتایبەتی بەرپرسانی دام و دەزگا ئیسلامیەكان لە جیهانی ئیسلامی بۆ بەرگری كردن لە ئایینی پیرۆزی ئیسلام و قورئانی پیرۆز، ئەگەر ئەمڕۆ ڕانەپرن كەی ڕادەپرن ؟ ئەگەر هەموو لایەنە ڕەسمیەكان لەمستەوای حوكمەت و ڕێكخراوو دام و دەزگاكان دەست نەكەن بە جموجۆڵ ڕاپەرین بۆ بەرگری كردن لە زاتی خوا سبحانە وتعالی لەكەسایەتی پێغەمبەر صلی الله علیەوسلم و قورئانی پیرۆز ، ئەوا ئێمەی مووسڵمان گشتمان گوناهبار ئەبین بۆیە شایستەی سزای خوا ئەبین . كاتێ ئەم بەچكە بەرازانەی دانیمارك سوكایەتیان بە گەورەی مرۆڤایەتی محمد صلی الله علیەوسلم كرد من لە زۆر دیداری كەناڵە ئاسمانیەكان وەك بەڕێزتان و مصگفی دا گوتومە ئەوانە وەك میشێك وان كە ئەكەوێتە سەر دار خورماێیك كە گەورەو زلە، كاتێ مێشەكە ویستی بڕوات و بفڕێت گوتیە دار خورما زلەكە خۆ بگرە ئەوا من ئەمەوێت بفڕم وبڕۆم دار خورماكەش ووتی بڕۆ ئەی میشوولەی كەم و بچووك من هەستم نەكر بە كەوتنت چۆن ئێستا ئامادەیی ئەكەم بۆ هەڵفڕینت كە ئەتەوێ بڕۆی، ئەگەر هەموو دەمی دونیا كۆ ببنەوە فوو بكەن لە خۆری ئیسلام نوری خوا ناكوژێتەوە، وەڕینی سەگ زیان ناگەیەنێت بە ئاسمان، ئەم هێرشەی ڕۆژئاوا دەستی پێكردووە بۆ دژیەتی ئیسلام و پێغەمبەرەكەی هیچ كاریگەریەكی نابێت لەسەر موسڵمانان بەڵكوو موسڵمانان زیاتر دەست ئەگرن بە دینەكەیان و خۆشویستی پێغەمبەر تۆكمەتر ئەبێت لە دڵیانەوە هەر چەندە ئەمەش قوربانی زۆر بوێت .\n*ڕۆژنامە ڕۆژ ئاواییەكان پێشبڕكێ دەكەن ٍلەسەر بڵاو كردنەوی وێنە قێزەونەكان دەرهەق بەپێغەمبەری ئیسلام بەڵكوو یەكێك لە دەزگا ئیتالیەكان هەڵساوە بەبڵاوكردنەوەی ئەم جۆرە وێنانە لە شوێنێكی گشتی جەنابتان لەم بارەیەوە ئەڵین چی ؟ئایا ئەركی ئێمەی مووسڵمان هەرئەوەیە كە هەڵسین بەپچراندی بازرگانی لەگەڵ ئەم ووڵاتانە ؟.\nشێخ : جەنگی دژ بە ئیسلام و پێغەمبەر صلی الله علیەوسلم و هاوەڵە بەرێزەكانی بەردەوامەو جەنگێكی كۆنە لەگەڵ بوونی ئیسلام، هیچ دەوڵتێكی ئەوروپی ئەوانی تریش نەیان توانیوە سوكایەتی و هێرش بكەنە سەر ئیسلام مەگەر ئەمڕۆ نەبێ كە دڵنیان ئێمەی مووسڵمان لەوپەری بێ هێزیداین چ لەڕووی سەربازییەوە، لەڕووی فكری و ڕاگەیاندندا و، هەموو بووارەكانی تر... لەو ڕۆژەی ئایینی پیرۆزی ئیسلام سەری هەڵداوەو روناكیەكەی دەركەوتووە و پەرشو بڵاو بۆتەوە تا ئەمڕۆ ئامانجی دوژمنانەو دژایەتی ئەكرێت، لەم چركە ساتەی پێغەمبەر صلی الله علیەوسلم لەسەر كێوی سەفا فەرمووی ئەی كۆمەڵانی قوڕەیش ئەگەر پێتان ڕابگەیەنم كە لەدواوەی ئەم كێوە خێڵێك هێزێك هەیە ئەیەوێ بەسەرتانا بدات ئێوە باوەریم پێ ئەكەن وتیان بەڵێ تائیستا درۆمان لەتۆ نەبینیوە ... كاتێ ڕاستی كارەكەی پێ ڕاگەیاندن ووتیان دەستت بشكێت بۆ ئەوە ئێمەت كۆكردۆتەوە، ئالەم ساتەوەختەوە مەككە دەستی كرد بەلێدانی تەپڵی دژ بە ئیسلام و پەیامبەرەكەی، بەڵام ئەمڕۆ ئەم جەنگە چووەتە نێو كەناڵە ئاسمانیەكان گەورەیی و ترسناكی ئەم جەنگە دەركەوت، وائەم خەڵكە هەوڵ ئەدات تا مووسڵمانان دەست بگرن بەئایینەكەیانەوە و ئەم پەیامە بەهەموو جیهان ڕابگەیینن بە خوو ڕەوشت و ڕەفتارە جوانەكانیان نەوەك تەنها تیۆری بێت و نەچەێتە خانەی جێ بەجێكردنەوە، جیهان بڕیار نادات لەسەر ئایینەكەمان بە بوونی ووتارێكی نەرم یا ووتارێكی توندو حەماسی بەڵكوو بڕیار ئەدات لەسەر ئایینەكەمان بەبینینی كردارمان لەژیانماندا، بەگشت مووسڵمانان دەڵێم حەق بە ئێمەیە بەڵام تائێستا نەمان توانیوە ئەم حەقە نیشانبدەین بەكردارو ڕەفتارمان تالە ژیانی رۆژانەماندا ڕەنگ بداتەوە، تائیستا نەمان توانییوە ئەم حەقە بگەییەنین بە مرۆڤایەتی وەك خۆی، بەڵام ناڕاست (باطل) توانیویەتی بەرگی ڕاستی بپۆشێت بگاتە هەموو ئەم شوێنانەی كەڕاستی دەستی پێ ئەگات، لەم كاتەدا راستی ئێمە لێڵ و بێ هێز دەر ئەكەوێت و ناڕاستیش سنگی ئەكاتەوە بەهێزو سەركەوتوو دیار ئەكەوێت.\n*هەڵسەنگاندنی ئێوەی بەڕێز چۆنە بۆئەو دەست پێشخەریانەی كراوە لەلایەن دیانەتەكان لەئەزهەری شەریف بۆ نزیك خستنەوەی ئایینەكان ؟\nشێخ :تاكە دینێك لای خوا مایەی وەرگرتن بێت ئایینی پیرۆزی ئیسلامە ئەمە ڕاستیەكەو دەبێت خەڵكی سەرزەمین ئەوە بزانن ئەگەر لە گفتوگۆكان مەبەستیان لەدین شەریعە بێت ئەمە ئاساییە، بەڵام راستی بابەتەكە بریتیە لەوەی كە ئایینی هەموو پێغەمبەران ئیسلام بووە دینی مووسی پێغەمبەر سلامی خوای لێبێت ئیسلام بووە، دینی محمد صلی الله علیەوسلم ئیسلام بووە هەروەها ئایینی ابراهیم، وەیعقوب، نوح، هەموو پێغەمبەران و نێردراوان ئیسلامە بەڵگە لەسەر ئەمەش قورئانی پیرۆزە باسی لێوە كردووە . خوای گەورە (وَقَالَ مُوسَى يَاقَوْمِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ) یونس: ٨٤هەروەها خوای گەورە دەفەرموێ (فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمْ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ) آل عمران: ٥٢ ئایینی پیرۆزی ئیسلام ئایینی هەموو پێغەمبەرانە، هەركەسێ باوەڕی بەیەك پێغەمبەر نەبێت ئەوا كوفری كردووە بەهەموو پێغەمبەران و نێردراوان خودا دەفەرموێ(آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ)البقرة: ٢٨٥ ئەگەر مەبەستیان لەگفتو گۆكان شەریعەتەكان لەیەك نزیك بكەنەوە ئەوا ئاساییەو هیچ شتێكی تێدانیە، ئێمە پێمان ناخۆش نیە كەسێك مووسڵمان بێت و بێتە ناو ئیسلام خوا دەفەرموێ (لاَ إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنْ الغَيِّ) البقرة: ٢٥٦ بەڵام ئێمە دەڵێین ڕێگە بدەن بە مووسڵمانان با ئایینی خۆیان بڵاوبكەنەوەو بانگەواز بكەن و بەخەڵكی ڕابگەینن بە جوانی وسۆزەوە خۆ ئەگەر ئایینی پێگەیشت و مووسڵمان نەبوو مافی ئێمە نیە بەزۆری زۆررەملێ بیهێنینە ناو ئیسلامەوە .\n*هەڵەیەكی ڕوون بەدی دەكرێت لە تێكەڵ كردنی فەتواو بانگەواز ئایا جیاوازی نێوانیان چیە؟\nشێخ: بەڵێ جیاوازی هەیە لەنێوان بانگخوازی وفەتوا، بڕیاری شەرعی و فەتواش جیاوازن، پێغەمبەری خوا دەربارەی بانگەواز ئەفەرموێ (هەموو ئەم شتانەی لەمنی ئەبیسن ڕایبگەینن ئەگەر ئایەتیكیش بێت، وتەكانی بەنی ئیسرائیل باس بكەن ئاساییە و هیچ شتێكی تیانیە وەهەركەسێ بەدەستی ئەنقەست قسە بەمنەوە هەڵبەستێت با شوێنی خۆی لە ئاگر دابنێت)وەهەركەسێ كەئەیەوێ بانگەوازی بۆ خەڵك بكات ئەبێ خاوەنی زانست و تێگەیشتنێكی قوڵ و خورەوشتیكی بەرز و لێزان و كەسێكی خاكی بێت، خودای گەورە لەباسی پێغەمبەركەی (فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنْ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ ..)آل عمران: ١٥٩ گەنجانمان شوێنی بانگەوازی و فەتوا تیكەڵ بەیەكی ئەكەن، بانگەوازی ئەبێ بەنەرم و نیانیەوە بێت خودای گەورە لەم بارەیەوە ئەفەرموێ كاتێ پێغەمبەر موساو هاڕونی برای ئەنێرێت بۆلای فیرعەون (فَقُولاَ لَهُ قَوْلاً لَيِّنًا لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَى) طه: ٤٤قتادە ئەفەرموی پەروەدگارا نەرم ونیانتریت كەس تۆی كاتێ فەرمان ئەكەیت بە موسا و هارون بەقسەیەكی نەرم ئامۆژگرای فرعەون بكەن ئەگەر نەرمو نیانی تۆ دەرهەق بەفیرعەون ئاوابێت كەدەڵێ من (خودای هەرەگەورەتانم) ئەی ئەبێ نەرمو نیانی تۆ بەرامبەر بەندەیەك چۆن بێ كەدەڵێ پاك و بێگەردی بۆ پەروەردگاری بەرزی من) ؟!! وەمن بە گەنجانمان دەڵێم ئێمە كار لەگەڵ مرۆڤ ئەكەین مروڤیش خاوەنی سیفەتی ڕووتێكردن روو وەرگێڕانە خاوەنی چاكەو خراپەو حەڵاڵ وحەڕام و تەقواو گوێڕایەڵی وسەرپێچی كردنە، بۆیە دەبیت بە جوانی مامەڵە بكرێت لەگەڵ ئەم كائینە تابتوانین بچینە نێو ناخییەوە . هیچ كەسێك ناتوانێ بەبێ خۆشەویستی و لێزانی و نەرم و نیانی و سۆزەوە بچێە نێو دڵی خەڵكی تا دینی خوایان پێ ڕابگەیەنێت ئائەمانە بنەماكانی بانگخوازین ، كە خوای باڵادەست پێغەمبەری لەسەر پەروەردە كردووە . بەڵام فەتوا پیاوی خۆی گەڕەكە پێویستە موفتی ئاگادار بێت بەقورئانی پیرۆز و عام خاص ناسخ و منسوخ نابی كەسێك دوو سێ دانە پەڕتووكی خوێندبێتەوە فەتوا لە حەڵاڵ و حەڕام بۆ خەڵك بدات یان وابزانێت ئیدی بۆتە موفتی و ئامادەیە بۆ فەتوادان،ترسناك ترین بابەت كەبەبێ زانست وزانیاری بابەتی تەكفیر و فاسق كردن و بە بیدعەدانانی خەڵك.\nالموضوع الأصلي : گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان // المصدر : منتدياتحلبجةنت // الكاتب: ibn islam\nگفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان , گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان , گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان ,گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان ,گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان , گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان\nإذا وجدت وصلات لاتعمل في الموضوع او أن الموضوع [ گفتوگۆك لەگەڵ شێخ موحەممەد حەسسان ] مخالف ,, من فضلك راسل الإدارة من هنا


کێ نازی ئەحلام هەڵدەگرێت؟\n2021-06-28 1701 جار\nپەیوەندی نێوان خانمە گۆرانیبێژی ئیماراتی ناسراو ئەحلام شامسی و هاوسەرەکەی بازرگان موبارەک هاجری، هەمیشە دەبێتە جێگای باسی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان و میدیاکان بەتایبەت کاتێک دیاریە گرانبەهاکانی پێشکەش دەکات.\nلە نوێترین چاوپێکەوتنیاندا بۆ پرۆگرامی " جاني الكلام" کە لەلایەن میدیاکاری بەناوبانگی عەرەبی عەبدوڵا عیمادی پێشکەش دەکرێت پرسیاریان ئاراستە دەکرێت دەربارەی ڤیدیۆکانیان و ماچ و لە ئامێز گرتنەکانی نێوانیان بەڵام موبارەک وەڵام دەداتەوە و دەڵێت "هاوسەرەکەم هونەرمەندە و ئێمە هاوسەر و خێزانین و ژیانمان هەمیشە بەو جۆرەیە و خۆشمدەوێت و لەسەر سەرمە و هاوسەرەکەم کەسێکە دیارە نەک کەسێکی ئاسایی و ئێمە نواندن ناکەین، ئەگەر من نازی هەڵنەگرم کێ نازی هەڵبگرێت؟ بێگومان غیرەشی لێدەکەم ئەو دایکی منداڵەکانمە".\nئەم وەڵامە کاردانەوەی گەورەی لێکەوتەوە و بەشێوازی جیاواز باسی لێوەدەکرێت لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، هەندێک پشتیوانیان لێدەکەن و هەندێکیش بە پێچەوانەوە.\nلەماوەی رابردوودا ئەحلام لە سناپچاتەکەیەوە گرتە ڤیدیۆییەکی کورتی کاتژمێرێکی ئەڵماسی لە براندی cartier بڵاوکردەوە، کە تێیدا وێنەی گریانی لەسەر داناوە و بەشێوەیەکی یەکجار زۆر سەرسامی خۆی بۆ ئەو کاتژمێرە دەستیە دەربڕیوە.\nدواتر بە ڤیدیۆیەک هاوسەرەکەی بازرگانی عەرەبی موبارەک هاجری وەڵامی دەداتەوە و دەڵێت "گریانی ناوێت، کاتژمێرەکە ئێستا بۆ تۆیە" و ئەحلامیش دەڵێت "هەموو تەمەنم قوربانی رۆحت بێت، تەنها نامەکەت هەزار کاتژمێر دەهێنێت".\nبەپێی زانیارییەکان سەروەتەکەی ئەحلام لە ئێستادا نزیکەی 25 ملیۆن دۆلارە، جگە لەوەی خاوەنی 20 ئۆتۆمبیلی گرانبەهایە کە تەنها یەکێکیان نرخەکەی 1.5 ملیۆن دۆلارە لە جۆری Rolls-Royce، هاوکات چەندین موڵک و کۆمپانیا و ئێکسسوارات و زێڕ و گەوهەری گرانبەها.


عیرفان سلێمان: پێشبینی دەكەین مانگی داھاتوو رێگە بە گەشتیاران بدرێت بۆ توركیا\nMON, 21 SEP 2020 05:08 Erbil, GMT +3\nTHU, 21 MAY 2020 10:09 | KDP.info\nهەولێر-KDP.info- بە ھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە، نزیكەی سێ مانگە ھەموو جۆرە گەشتكردنێك بۆ وڵاتی توركیا و بە پێچەوانەوە راگیراوە، بەڕێوەبەری دەروازەی سنووری سەرزێڕێش دەڵێ: "پێشبینی دەكەین مانگی داھاتوو ھاتوچۆ بكرێتەوە".\nعیرفان سلێمان، بەڕێوەبەری دەروازەی سنووری سەرزێڕی، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی راگەیاند: "لە سەرەتای مانگی ئادارەوە بە ھۆی جێبەجێكردنی رێنماییەكانی خۆپارێزی، ھاتوچۆ بۆ توركیا بە بڕیاری فەرمیی حكوومەتی ھەرێمی كوردستان راگیراوە و تەنھا ئاڵوگۆڕی بازرگانی ھەیە، لەبەر ئەوەش لەو كاتەوە تا ئێستا لە دەروازەی سەرزێڕێ و ئیبراھیم خەلیل ھاتن و چوون بۆ گەشتیاران راگیراوە".\nبەڕێوەبەری دەروازەی نێودەوڵەتیی سەرزێڕی دەشڵێت: "بازرگانی لە نێوان ھەرێمی كوردستان و وڵاتی توركیا بەردەوامی ھەیە، ئەویش بەپێی رێكارەكانی خۆپارێزی رۆژانە قەبارەی بازرگانی وەك پێشوو بە شێوەیەكی ئاسایی بەڕێوە دەبرێت".\nلەبارەی كردنەوەی دەروازەكان، بە تایبەت دوای ئەوەی توركیا بڕیاری دا ڤیزا بە گەشتیاران بدات، عیرفان سلێمان روونی كردەوە: "چەندی كۆرۆنا مەترسییەكانی كەمتر ببنەوە، ئاسانكاریی زیاتر دەكرێت بۆ ھاووڵاتیان و گەشتیاران، ئێمەش پێشبینی دەكەین لە مانگی داھاتوودا ھاتوچۆ بۆ وڵاتی توركیا بكرێتەوە".