RUWANGE |----------------| ڕوانگه: هاوپرسه‌کی تێلێڤیزیۆنی ڕۆژ له گه‌ڵ مامۆستا دوکتور که‌مال مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د سه‌باره‌ت به مێژوو و ده‌وری مێژوو له به‌رنامه‌ی ڕوانگه دا\nهاوپرسه‌کی تێلێڤیزیۆنی ڕۆژ له گه‌ڵ مامۆستا دوکتور که‌مال مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د سه‌باره‌ت به مێژوو و ده‌وری مێژوو له به‌رنامه‌ی ڕوانگه دا\nهاوپرسه‌کییه‌ک له گه‌ڵ دوکتور که‌ماڵ مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د\nمێژوو نووسی کورد\nله 10 ژوه‌نی 2007 له شاری له‌نده‌ن به‌ڕێز که‌ماڵ مه‌زهه‌ر به‌ڕێگه‌ی هاوکارمان گۆران مامه‌خه‌لانی وڵامی پرسیاره‌کانی ڕوانگه‌ی داوه‌ته‌وه\nسه‌ردێڕی پرسیاره‌کان ئاوابوون:\n1- ئێوه به گشتی مێژوو چۆن ده‌ناسێنن؟\n2- زانیاریدان سه‌باره‌ت به‌وکارانه‌ی تا ئێستا له سه‌ر مێژووی کورد و کوردستان کردووتانه؟\n3- ئێوه وه‌کوو مێژووناسێک هۆی دابڕانی مێژووی سیاسی به‌شه‌کانی کوردستان له یه‌کدی چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟بۆچی زۆرجار ئه‌زموون و ته‌جروبه‌ی پێشوو دووپاته بوونه‌ته‌وه؟\n4- ده‌گوترێ " ڕابردوو مه‌شخه‌ڵی ڕوونکه‌ره‌وه‌ی ڕێگه‌ی داهاتووه. ئه‌و ده‌ربڕینه چه‌نده به ڕاست ده‌زانن؟\n5- که‌مایه‌سییه‌کانی مێژوونووسی کوردی کامانه‌ن؟\n6- گه‌لۆ ده‌کرێ مێژوو و سیاسه‌ت له یه‌کتری جوێ بکرێنه‌وه؟\n7- ئه‌و کارانه‌ی ئێستا به ده‌ستتانه‌وه‌یه کامانه‌ن؟\n8- ڕۆژێکی خۆتان له له‌نده‌ن چۆن به‌سه‌ر ده‌به‌ن؟\nئه‌و به‌رنامه‌یه‌ی ڕوانگه شه‌مۆ شه‌و 2007.07.07 له تێلێڤیزیۆنی ڕۆژ بڵاوکرایه‌وه و سه‌رله‌به‌یانی دووشه‌مۆ 2007.07.09دووپاته بووه‌وه.\nدوکتورکه‌ماڵ مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د:\nسه‌ره‌تا کاکه گۆران ڕێگه‌م بده که به‌خێرهاتنێکی گه‌رمت بکه‌م و زۆر سپاسی کاک حه‌سه‌نی قازی ئه‌که‌م که ئه‌ویش له به‌لجیکاوه ته‌له‌فۆنی بۆ کردم و به دڵی خۆم، یانی ئاسانکاری کرد بۆ ئه‌وه‌ی که وا ئه‌و دیده‌نییه بکرێت، یانی ته‌قدیری وه‌زعی منی کرد. ڕاستییه‌که‌ی زۆر مه‌یلی دیده‌نی تێلێڤیزیۆنی و ئه‌وانه‌م نییه، له‌به‌رهۆیه‌ک، له به‌ر باری ته‌ندورستی خۆم،به‌ڵام لێت ناشارمه‌وه که زانیم ئه‌و چاوپێکه‌وتنه بۆ ڕۆژ تیڤی یه به گه‌رمی پێم خۆش بوو، به‌دڵ پێم خۆش بوو. من خۆم ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌م نییه زۆر سه‌یری تێلێڤیزیۆن بکه‌م، به‌ڵام ئه‌و ماوه‌ی 7 مانگه که له مانچێستر له‌ماڵی خوشکم بووم و بۆ ته‌داوی نه‌خۆشییه‌که‌م چووبووم، له‌و ماوه‌یه دا هه‌موو شه‌وێک سه‌یری ڕۆژتیڤی م ئه‌کرد هه‌ستم کرد قه‌ناتێکی ڕێک و پێک و لێهاتووه، بۆیه‌کا من خۆم به‌خته‌وه‌رم که ئه‌م دیده‌نییه بکه‌ین.\nده‌رباره‌ی مێژوو، مێژوو به‌لای منه‌وه زانسته و زانستێکی زۆر قووڵه. هیچ شتێک نییه له ژیاندا، هیچ زانستێک نییه مێژووی خۆی نه‌بێ. مێژوو زانستێکی یه‌کجار به‌رفره‌وانه. زۆر ده‌مێکه زانا گه‌وره‌کانی جیهان ، مێژوونووسه گه‌وره‌کانی جیهان وتوویانه مێژوو زانسته.\nله هه‌ره کۆنه‌کان له زه‌مانی ئیغریق و ڕۆمانه‌کانه‌وه هه‌ن که وتوویانه مێژوو زانسته.\nله سه‌ده ناونجییه‌کاندا، یه‌کێکی وه‌کوو ئێبن خه‌لدوون، به ڕاستی پیاوێکی زیره‌ک و لێهاتوو بوو؛ نووسینی زۆره ده‌رباره‌ی مێژوو و له‌وێدا ئه‌لێ: مێژوو هونه‌ره.به‌ڵام که ئه‌ڵێ هونه‌ره مه‌به‌ستی ئه‌وه‌یه زانسته، مێژوو زانسته، و وێڕای ئه‌وه و ته‌نانه‌ت له دواییدا وشه‌ی زانستیشی، عیلمیشی به کار هێناوه. مه‌کیاڤێللی، ئه‌ویش زۆری نووسیوه ده‌رباره‌ی مێژوو، ئه‌ویش هه‌ر عه‌ینی شت وای بۆ ئه‌چێ که زانسته، زانستێکی قووڵیشه.\nمن کتێبێکی سه‌ربه‌خۆم هه‌یه ده‌رباره‌ی مێژوو، هه‌رناوی کتێبه‌که میژووه، له وێدا باسی ئه‌وانه ئه‌که‌م، له به‌شی دووه‌می ئه‌و کتێبه‌دا باسی ئه‌وه ئه‌که‌م که کێ خزمه‌تی مێژووی کوردی کردووه؟ ده‌وری کورد له مێژوو دا چییه؟ ئێنجا ئه‌توانرێ بگه‌ڕێینه‌وه بۆ ئه‌و کتێبه و له‌وێدا به دوور و درێژی باسی زانستی مێژووم کردووه. مێژوو ئه‌بێ لێکدانه‌وه بێ واته هه‌ڵسه‌نگاندن و ته‌حلیل. ڤۆلتێر ده‌رباره‌ی ئه‌مه قسه‌یه‌کی زۆر نایابی هه‌یه - خۆت ئه‌زانی ڤۆلتێر یه‌کێک له ڕۆشنبیره هه‌ره گه‌وره‌کانی فه‌رانسه‌یه که ڕێگه‌ی بۆ به‌رپا بوونی شۆڕشی فه‌ره‌نسی خۆش کرد له ساڵی 1789 دا – ئه‌و ده‌رباره‌ی مێژوو ئه‌ڵێ، هه‌ڵبه‌ت ده‌قی قسه‌که‌ییم به ته‌واوه‌تی له بیر نییه، به‌ڵام به‌و واتایه ئه‌ڵێ: ئه‌گه‌ر ئه‌رکی مێژوو نووس ئه‌وه بێ باسی ئه‌وه‌م بۆ بکا که‌وا زۆردارێک یا پاشایه‌ک له فڵان شوێن چۆن هاتووه‌ته سه‌ر ده‌سه‌ڵات و فڵان پاشا له فڵان شوێنی تر چۆن له ده‌سه‌ڵات لا براوه، ئه‌ڵێ من هیچ ئیحتیاجی فه‌زڵی ئه‌و که‌سه‌م نییه، من خۆشم ئه‌توانم بیخوێنمه‌وانێ.\nکه واته ئه‌بێ مێژوو بریتی بێ له لێکدانه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندن. ئه‌گه‌ر له‌و قوژبنه‌وه سه‌یری بکه‌ین، به‌ڵێ مێژوو زانستێکی یه‌کجار زۆره کاریگه‌ره.\nحه‌ز ئه‌که‌م ئاماژه بۆ شتێک بکه‌م ڕۆژی 7ی حوزه‌یرانی  – ئاخر شه‌هلای هاوسه‌رم له گه‌ڵمدایه،له گه‌ڵیشمدا ئیش ئه‌کا و یاریده‌م ئه‌دا، ئه‌و دره‌نگ ئه‌نوێ،من زوو ئه‌نووم، ئه‌و دره‌نگ ئه‌نوێ نوێژ ئه‌کا و ئه‌و شتانه، یانی دره‌نگ ئه‌نوێ – ڕۆژی 7ی حوزه‌یران پێش ئه‌وه‌ی که بڕۆم بۆ کتێبخانه، بۆ ئه‌رشیڤی به‌ڵگه‌نامه ئینگلیزییه‌کان، که هه‌ستام سه‌یر ئه‌که‌م کاغه‌زێکی بۆ نووسیوم، نامه‌یه‌کی بۆ نووسیوم، ئه‌ڵێ تکات لێ ئه‌که‌م که‌مال ئاگات له ته‌ندروستی خۆت بێ، خۆت وا یه‌کجار هیلاک مه‌که، بیرله دواڕۆژمان بکه‌ره‌وه، یانی چه‌ند شتێکی وا، هه‌ستی خۆی ده‌ربڕیبوو.منیش له ژێره‌وه بۆم نووسی،ئه‌ڵێم شه‌هلا گیان، ئه‌و قسانه‌ی تۆ ئه‌وه‌نده‌ی تر هانیان دام بۆ ئه‌وه‌ی که وا ئه‌مڕۆ سه‌ر له کتێب هه‌ڵنه‌بڕم، هه‌ر خه‌ریک بم.\nمن له کۆتایی په‌نجاکانه‌وه، هێشتا قوتابی بووم له کۆلێج، له زانکۆی به‌غدا، خۆم ته‌رخان کردووه بۆ خزمه‌تی مێژووی گه‌لی کورد. یانی ئه‌وه ئه‌رکی یه‌که‌ممه له ژیاندا. و له‌و کاته‌وه به‌رهه‌مم نووسیوه و بڵاوم کردووه‌ته‌وانێ، که ڕه‌نگ بێ وابزانم به زمانی کوردی و عه‌ڕه‌بی و ڕووسی و به‌شێکی زۆریش له به‌رهه‌مه‌کانم وه‌رگێڕاونه‌ته سه‌ر زمانه‌کانی تر وه‌ک بڵێین ئینگلیزی و فه‌ره‌نسی و ئه‌رمه‌نی و تورکی. ئینجا ژماره‌ی کتێبه‌کانم نزیکه‌ی 30 یا له 30 کتێب تێئه‌په‌ڕێ. وێڕای دوو نامه‌ی دوکتورا، نامه‌ی یه‌که‌مم له ساڵی 1963 دا به ڕووسی نووسی، ده‌رباره‌ی مێژووی گه‌لی کورده و بریتی یه له به‌لانی که‌مه‌وانێ 350 لاپه‌ڕه و له ساڵی 67 دا چاپ کرا، له کتێبێکی سه‌ربه‌خۆ دا به زمانی ڕووسی چاپ کرا وتاکونێ ئێستاش بیرمه یه‌کێک له گۆڤاره ئینگلیزییه‌کانی که له له‌نده‌ن ده‌ر ئه‌چێ، زۆر به‌رز ئه‌و کتێبه‌ی منی نرخاندبوو. نامه‌ی دوکتورای دووه‌مم له ساڵی 69 پێشکه‌شم کرد، ئه‌و 3 به‌رگه نزیکه‌ی 750- 800 لاپه‌ڕه ئه‌بێ، دیسانه‌وه ته‌رخان کراوه بۆ گه‌لێک لایه‌نی مێژووی گه‌لی کورد به تایبه‌تی له گۆشه نیگای هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه، ته‌حلیله‌وانێ، ته‌حلیله‌وه. لێم ئه‌پرسن دایم ئه‌و پرسیاره‌شم لێ ئه‌که‌ن ئه‌ڵێن: کام کتێبت به‌لاوه له هه‌مووی خۆشه‌ویستتره؟ هه‌میشه هه‌ر یه‌ک وڵام ئه‌ده‌مه‌وه. ئه‌ڵێم به نیسبه‌ت نووسه‌ره‌وانێ، هه‌موو کتێبێکی به‌لایه‌وه شتێکی نازدار و و خۆشه‌ویسته. له به‌رئه‌وه زۆر زه‌حمه‌ته تۆ بڵێی کام مناڵم له کام مناڵم خۆشتر ئه‌وێ، هه‌موویان خۆشه‌ویستن. به‌ڵام جاران که پێیان ئه‌وتم، جاران که زۆریان لێ ئه‌کردم ئه‌مگوت ئه‌گه‌ر هه‌ر ناچاربم کتێبه‌کانم هه‌ڵسه‌نگێنم و یه‌کێکیان هه‌ڵبژێرم ئه‌وه ئه‌ڵێم" کوردستان له ساڵه‌کانی جه‌نگی یه‌که‌می جیهاندا" چونکه ئه‌و کتێبه زۆر ده‌نگی دایه‌وه و وه‌رگێرڕایه سه‌ر گه‌لێک زمان.یه‌كێک له‌و زمانانه، له‌له‌نده‌ن وه‌رگێڕانێکی ڕێکو‌پێک کرا به ئینگلیزی و بڵاو کرایه‌وه. به‌ڵام دوایی که کێشه‌ی که‌رکووک هاته ئاراوه ماوه‌یه‌کی زۆر به کتێبێکه‌وه خه‌ریک بووم به‌عه‌ڕه‌بی، به ناوی: " کرکوک و توابعها، حکم التاریخ و الضمیر، دراسه وثائقیه عن القضیه الکردیه فی العراق". کتێبکه له چوار به‌رگ پێک دێ. به‌رگی یه‌که‌می بڵاو بووه‌وانێ. من له ساڵی 82 وه‌وه ده‌ستم کرد به نووسینی ئه‌و کتێبه چونکه ئه‌مه‌ویست ئاوێک بکرێ به ئاگره‌که دا، پێوه‌ندی نێوان کورد و عه‌ڕه‌ب تێک نه‌چێ، له به‌ر ئه‌وه ویستم بێ لایه‌نانه ئه‌و کتێبه بنووسم و پێشانی بده‌م که که‌رکووک شارێکی کوردستانییه. به‌رگی یه‌که‌می ئه‌و کتێبه له 220 لاپه‌ڕه زیاتره. سه‌دان سه‌رچاوه‌ی ڕه‌سه‌نم تێیا به‌کارهێناوه. وا دیاره نرخی ئه‌وه‌نده زۆر بووه کتێبه‌که یه‌کسه‌ر وه‌رگێرڕابۆ زمانی ئینگلیسی و ئێستا وا وه‌رئه‌گێرڕێ بۆ زمانی کوردی، به‌ڵام کاک گۆران له هه‌مووی خۆشتر ئه‌وه‌یه، به بێ ئه‌وه‌ی من ئاگام لێ بێ، به بێ ئه‌وه‌ی پرسم پێ بکه‌ن، و من زۆر مه‌منوونم، زۆر به‌خته‌وه‌رم به‌وه کاتێک له رێی کاک حه‌مید ئه‌بووبه‌کره‌وه زانیم – ئه‌و براده‌ره‌ی له کوردستانی عێراق ڕۆژنامه‌ی به‌درخان ده‌رئه‌کا- ، له ڕێگای ئه‌وه‌وه زانیم که وا کتێبه‌که له تورکیا کراوه به تورکی. زۆر زۆر به‌خته‌وه‌ر بووم. تاکوو ئێستا نازانم کێ کردوویه‌تی.به‌ڵام، هه‌ر ئه‌وه‌نده نیشانی هێند که‌سێکم دا- من خۆم تورکی نازانم – و لێم پرسین، وتیان زۆر به ئه‌مانه‌ته‌وه و زۆر به ڕێکوپێکی کراوه به تورکی، له‌به‌رئه‌وه، بۆیه‌کا ئیتر دوای ئه‌وه ئه‌وکتێبه به‌لامه‌وانێ بۆڕی کتێبی" کوردستانه که‌ی" دام. بۆڕی ئه‌وی دا. وه‌ک پێم وتی کتێبه‌که چوار به‌رگه، نه‌ک به‌رگێک. به‌رگی یه‌که‌می ته‌واو بووه و نه‌خۆشییه‌که‌م بوو به کۆسپ ئه‌گینا به‌رگی دووه‌میشی له سه‌ر ته‌واو بوونه.\nدوای ئه‌وه‌ی که هاتم بۆ ئێره،له سه‌ر به‌ڵگه‌نامه ئینگلیزییه‌کان کار ئه‌که‌م. به‌ڵگه نامه نهێنییه‌کانی به‌ریتانیا. به تایبه‌تی هی وه‌زاره‌تی هه‌نده‌رانی به‌ریتانیا،هی وه‌زاڕه‌تی جه‌نگ ، هی وه‌زاره‌تی هند، هی وه‌زاره‌تی کۆلۆنیالیزم. به‌ڵگه‌نامه‌کانیان یه‌کجار یه‌کجار به‌نرخن.\nمن ده‌مێکه ئاگاداری ئه‌و به‌ڵگه‌نامانه‌م. به‌ڵام به هیچ جۆرێ ته‌سه‌ورم نه‌ئه‌کرد،به بیرمدا نه‌ئه‌هات به‌و ڕاده‌یه ده‌وڵه‌مه‌ند بێ. به‌ڕاستی وتوومه و ئه‌یڵێم و ئه‌یڵێمه‌وه ده‌ریایه‌کی بێ بنه.و ئێمه هه‌موو لایه‌نه‌کانی مێژووی خۆمان ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ ئه‌توانین له ڕێگای ئه‌و به‌ڵگه‌نامانه‌وانێ تیشکی ڕووناکی بخه‌ینه سه‌ر، لایه‌نی نه‌بیندراوی ئه‌توانین بیاندۆزینه‌وانێ. بۆیه‌کا، بڕیارم دا؛ یانی وه‌کوو مژده مژده بده‌م به خوێنه‌ری کورد که وا به‌ڵگه‌نامه ئینگلیزییه‌کان، که وا خه‌ریکیانم ئه‌وه‌نده ده‌وڵه‌مه‌ندن له ئه‌رشیڤی نیشتمانی، ئه‌وه‌نده ده‌وڵه‌مه‌ندن، ئه‌وه‌نده ڕێکوپێکن، خه‌ریکی ئه‌وه‌م.ویستم وتارێک بنووسم، کاتێک ئه‌زانم وتاره‌که گه‌وره بوو، گه‌وره بوو، گه‌وره بوو وا ئێستا کتێبێکی 300 لاپه‌ڕه‌یی لێ ده‌رچوو. پێش ئه‌وه‌ی که تۆ بێی خه‌ریکی پاکنووسی کتێبه‌که بووم، به‌شی یه‌که‌می 72 لاپه‌ڕه‌یه له‌م ڕۆژانه دا له رێی براده‌رێکه‌وه وا له نه‌رویجه‌وه هاتبوو؛ وا بزانم به خوا ئه‌ویش ناوی گۆرانه، به‌ودا 72 لاپه‌ڕه‌یم نارد بۆ برای به‌ڕێزم مامۆستا عه‌بدوڵا زه‌نگه‌نه چونکه زۆر به په‌رۆشه بۆ ئه‌وه‌ی نووسینه‌کانی من بڵاوبکاته‌وه و وه‌ستایانه بڵاویان ئه‌کاته‌وانێ. 72 لاپه‌ڕه‌یم بۆ ناردووه. دوێنێ شه‌و ته‌له‌فونی بۆ کردم وتی هه‌ندێ شوێنێکیم که خوێنده‌وانێ چاوم پڕ بوو له فرمێسک خۆم پێ ڕانه‌گیرا خوڕخوڕ گریام. بۆیه‌کا ئێستا ئه‌گه‌ر ڕێگه‌م بده‌ن ئه‌ڵێم ئه‌و کتێبه‌ی ترم یه‌که‌مه، هه‌رچه‌ند هه‌موویانم خۆش ئه‌وێ.\nته‌نانه‌ت کتێبێکم هه‌یه ده‌رباره‌ی مێژوو، " ئافره‌ت له مێژوو دا" ئه‌وه هه‌ر وا کتێبێکی گشتی یه، کتێبێکی زانستی نییه که‌م باسی ئافره‌تی کوردی تێیایه. هه‌ر ئافره‌ت له مێژوو دا.چه‌ندپرسیارێکیان لێ کردبووم له کاتی خۆیا،له سه‌ره‌تای هه‌شتاکانا، وڵامی پرسیاره‌کانم کرد به کتێبێک، ته‌نانه‌ت ئه‌و کتێبه‌شم به قه‌ده کتێبه‌کانی ترم خۆش ئه‌وێ.\nپرسیاره‌که‌ی تۆ به پێویستی زانی که سه‌رنجی خۆم ده‌رباره‌ی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌م ڕابگه‌یێنم.\nتۆ ئه‌گه‌ر خه‌ریک بی و بته‌وێ به قووڵی به‌رهه‌مه‌کانت بنووسی هه‌مووی کاری ئه‌وێ و هه‌مووی هیلاکی زۆری ئه‌وێ. به شانازییه‌وه ئه‌ڵێم دیسانه‌وه دووپاتی ئه‌که‌مه‌وه هێشتا پێش ئه‌وه‌ی ببم به شاگردی دوکتورا، یانی هێشتا کۆلێجم ته‌واو نه‌کردبوو، ڕاهاتبووم که به‌یانیان زۆر زوو هه‌ڵسم له خه‌و، چونکه مێشک زۆر سافه به‌یانیان که هه‌ڵئه‌سی له خه‌و.\nئیتر هه‌ر خه‌ریک بووم له به‌ر ئه‌وه هه‌مووی ئه‌رکی زۆری ئه‌وێ. زۆر زۆری ئه‌وێ.\nئێستا بڵێین ئه‌م کتێبه‌ی که ئێستا بۆم باس کردی : " کورد و کوردستان له به‌ر ڕۆشنایی به‌ڵگه‌نامه نهێنییه‌کانی حکومه‌تی به‌ریتانیا" ئه‌و کتێبه که پێم وتی ده‌وری 300 لاپه‌ڕه ئه‌بێ،ئه‌وه ته‌قریبه 6 مانگه پێوه‌ی خه‌ریکم. شه‌ش مانگ نا، پێنج مانگه پێوه‌ی خه‌ریکم، که ئه‌چم ئه‌ڕۆم به‌یانییان زوو بۆ ئه‌رشێڤه‌که، ئێمه‌وانێ له گه‌ڵ خێزانما ئه‌ڕۆم. ئه‌و وێنه‌ی به‌ڵگه‌نامه‌کان ئه‌گرێ دوایه ئێمه‌وانێ لێره کاری تێیا ئه‌که‌م، هه‌ڵی ئه‌سه‌نگێنم ، وه‌ری ئه‌گێڕم بۆ زمانی کوردی، ئه‌مه هه‌موو کات و وزه‌یه‌کی زۆری ئه‌وێ. دوکتوره‌یه‌ک هه‌یه دوکتوره مونیره ئه‌لفه‌یلی، کورده، سایتی تایبه‌تی خۆی گالگامیشی هه‌یه، ئافره‌تێکی زۆر دڵسۆزه. له‌م ڕۆژانه دا ئاوا ته‌قریبه ده ڕۆژ له‌مه‌وپێش ته‌له‌فۆنی بۆ کردم، ئه‌و له مانچێستره، وتی کچێک هه‌یه ناوی ئیناسه تۆئه‌ی ناسی؟ وتم به خوا نازانم بیرم نایه. تومه‌ز ئه‌و کچه که ناوی ئیناسه ده‌رباره‌ی کتێبه‌که‌م :" کرکوک و توابعها" شتێکی نووسیوه، ئینجا ئه‌و ئیناسه نووسیویه‌تی ئه‌ڵێ:من قوتابی که‌مال مه‌زهه‌ر بووم ونموونه‌ی هه‌ره به‌رزی ژیانم که‌مال مه‌زهه‌ر بوو که‌چی ئێستا تێگه‌یشتم که که‌مال مه‌زهه‌ر کتێب ئه‌دزێ، ئه‌و کتێبه‌ی که‌رکووکی له دوو وتاری ئه‌نسێکلۆپێدیای به‌ریتانی، ئه‌نسێکلۆپێدیای ئیسلامه، له دوو وتاری ئه‌مانه‌یه. ئه‌خر کتێبێکی 220 لاپه‌ڕه‌یی چۆن له دوو وتار ئه‌دزرێ؟\nیانی شتی وا دێته ڕێگه، شتی وا زۆر دێته سه‌ر ڕێگه، جاری وا هه‌یه له براده‌ری خۆته‌وه. یانی له کورده‌که‌وه. ڕه‌خنه ئه‌گه‌ر زانستی بێ، ڕه‌خنه ئه‌گه‌ر بۆ ئه‌وه بێ هه‌ڵه‌ت بۆ هه‌ڵگرێته‌وانێ باشه، چونکه هه‌موومان ئه‌که‌وینه هه‌ڵه‌وه. که‌س نییه هه‌ڵه نه‌کا. هه‌موومان هه‌ڵه ئه‌که‌ین. قسه‌یه‌کی زۆر جوانی لێنین هه‌یه که ئه‌ڵێ: " من لا یعمل،لایخطی" ئه‌وه‌ی کار بکا ئه‌که‌وێته هه‌ڵه‌وه.هه‌موومان موعه‌ریزین بۆ ئه‌وه‌ی که وا بکه‌وینه هه‌ڵه‌وه. منیش یه‌کێکم وه‌کوو ئه‌و عاله‌مه. فه‌قه‌ت به شه‌رتێ ڕه‌خنه‌که ڕووخێنه‌ر نه‌بێ، ڕه‌خنه‌که مه‌به‌ستی ڕێکوپێک و ڕاستکردنه‌وه بێ. ڕاستکردنه‌وه بێ زۆر ته‌بیعی یه.\nمێژووی به‌شه‌کانی کوردستان به‌هیچ جۆرێ ناکرێ له یه‌ک داببڕێ ناکرێ. هه‌مووی شوورای پۆڵایین، ئه‌وه‌ی که پێیان ئه‌وت (ستارالحدیدی) له زه‌مانی ستالینا، هه‌موو شوورای پۆڵایین دروست بکه‌ی ناتوانی مێژووی کورد له یه‌ک داببڕی. بۆ؟ چونکه مه‌رجه‌کانی یه‌ک مێژوویی له مێژووی کورد دا هه‌یه. کورد یه‌ک نه‌ته‌وه‌یه،له‌به‌رئه‌وه مومکین نییه به‌شه‌کانی مێژووی کورد له یه‌ک داببڕێ.دوو نموونه‌ت بۆ ئه‌هێنمه‌وه؛ شۆڕشی ساڵی 1925 به سه‌رۆکایه‌تی شێخ سه‌عیدی پیران، ئه‌گه‌ر بگه‌رێیته‌وه سه‌ری،\nئه‌بینی چ ده‌نگێکی داوه‌ته‌وه له کوردستان عێراق، چ ده‌نگێکی داوه‌ته‌وه له کوردستانی ئێران. ده‌نگێکی یه‌کجار گه‌وره‌ی داوه‌ته‌وه. ته‌نانه‌ت یه‌کێک له کتێبه‌کانم ده‌رباره‌ی ئه‌و بابه‌ته، ئه‌ویش چاپ کرا. سه‌ره‌تا زنجیره‌یێ وتارم بڵاو کرده‌وه، دوایی وتاره‌کانیان کۆکرده‌وانێ ده‌زگای کاوه دووجار تا ئێستا چاپی کردووه‌ته‌وانێ ده‌رباره‌ی ڕاپه‌ڕینی ساڵی 1925. ده‌نگێکی داوه‌ته‌وه له کوردستانی عێراقدا، پیاو ته‌سه‌ور ناکا. ئه‌وه شتێکی زۆر ئاساییه.ئه‌گه‌ڕێمه‌وه سه‌ر نموونه‌یه‌کی تر، دیسان ئه‌گه‌ڕێمه‌وه بۆ به‌ڵگه‌نامه ئینگلیزییه‌کان. هه‌رله‌م ڕۆژانه‌دا، له به‌ڵگه‌نامه ئینگلیزییه‌کانا ئه‌گه‌ڕام، که کارم تێیا ئه‌کردن. سه‌یر ئه‌که‌م سه‌ره‌تای بزووتنه‌وه‌کانی کورد له کوردستانی ئێران، یانی سه‌ره‌تای ڕێگه خۆشکردن بۆ دامه‌زراندنی کۆماری مهاباد له ساڵی 1946 دا. دیاره ساڵی 1946 ئه‌مه لقه پۆپه‌یه. به‌ڵام به‌ر له‌وه کاره‌که ده‌ستی پێکرد، له ساڵی 1942وه وانێ. له کاتێکا که له شاری ڕه‌زائییه که ورمێ یه و ڕه‌زاشا به زۆر کردی به ڕه‌زائییه؛ شاری ڕه‌زا شا. له ورمێ دا کورد ده‌ست ئه‌گرن به سه‌ر ده‌سه‌ڵاتا و هه‌وڵ ئه‌ده‌ن که وا شتێک بۆ کورد پێکه‌وه‌بنێن له ساڵی 1942 دا. کاکه گۆران ته‌سه‌ور که له ساڵی 1942 دا، ئه‌و ڕووداوانه‌ی ورمێ به جۆرێک له ناو کوردی سووریا دا ده‌نگ ئه‌داته‌وانێ، قه‌ت من چاوه‌ڕوان نه‌بووم به‌و ڕاده‌یه، به‌وجۆره. قه‌ی ناکا له ناو کوردی عێراقا، قه‌ی ناکا له ناو کوردی تورکیا دا، قه‌ی ناکا له ناو کوردی ئێرانا، به‌ڵام له ناو کوردی سووریا دا به‌و ڕاده‌یه ده‌نگ بداته‌وانێ، که ته‌سه‌ور ئه‌که‌ی، شوکری ئه‌لقووه‌تلی که سه‌ره‌ک کۆماری ئه‌وسای سووریا بوو و پیاوێکی زیره‌ک و دڵسۆز بوو بۆ نه‌ته‌وه‌که‌ی خۆی، شێت بووه به‌وه، که‌وتووه‌ته هه‌ڵه‌داوان. که‌وتووه‌ته نامه نووسین که ویستوویانه بنێرن به دوای ئێلڤێستۆن دا، که وه‌ختی خۆی له ساڵی 1919 دا فه‌رمانبه‌رێکی فه‌رانسی بووه له ناوچه کورده‌کانی سووریا دا، بنێرن به دوای ئه‌و دا بێ بۆ\nدیمه‌شق بۆ ئه‌وه‌ی نه‌سیحه‌تی کورده‌کان بکا زۆر نه‌ڕۆن. ئینجا تۆ ئه‌گه‌ر له ساڵی 1942 دا ڕووداوێک له شاری ورمێ به‌وجۆره له ناو کوردی سووریا دا ده‌نگ بداته‌وه، چۆن ئه‌توانین بڵێین که وا مێژووی نه‌ته‌وه‌ی کورد لێک دابڕاوه، لێک دانه‌بڕاوه و مومکین نییه لێک داببرێ.\nڕابردوو مه‌شخه‌ڵه، ڕێگه ڕوونکه‌ره‌وه‌یه بۆ داهاتوو.چونکه مێژوو بریتی یه له زنجیره‌یه‌کی نه‌پساوه‌ی که حه‌ڵقه‌کانی پێکه‌وه به‌ستراون.هه‌موو ڕووداوێک پشت به ڕووداوه‌کانی ڕابردوو ئه‌به‌ستێ. ئه‌مه له لایه‌که‌وه، له لایه‌کی تره‌وانێ مێژووی دێرینی کورد یه‌کجار ده‌وڵه‌مه‌نده، چونکه که‌س نییه بتوانێ ئینکاری ئه‌وه بکاکه یه‌کێ له نه‌ته‌وه هه‌ره‌دێرینه‌کانی ڕۆژهه‌ڵات نه‌ته‌وه‌ی کورده و تۆ سه‌ره‌تای سه‌ره‌تا له چه‌مچه‌ماڵی نزیک که‌رکووک له چه‌رمۆ، له گوندی چه‌رمۆ، سه‌ره‌تای سه‌ره‌تا کورد کشتوکاڵی دۆزیوه‌ته‌وه. یه‌که‌م گوند له جیهانا که سه‌ری هه‌ڵداوه له کوردستانا بووه. ئێمه زۆر ته‌ئکید ئه‌که‌ین له سه‌ر هندو ئه‌وڕووپی ، هندوئه‌وڕووپی نه‌خێر ئه‌وه قۆناخێکی دره‌نگی مێژووی نه‌ته‌وه‌ی کورده. مێژووی نه‌ته‌وه‌ی کورد هی گه‌له ڕه‌سه‌نه‌کانی ناوچه‌که‌یه که گه‌لانی زاگڕۆسیان پێ ئه‌ڵێن. ئه‌وه بنچینه‌ی سه‌ره‌تایی نه‌ته‌وه‌ی کورده. له به‌ر ئه‌وه ئێمه ئه‌گه‌ر ڕابردوویه‌کی وه‌ها زه‌نگینمان هه‌بێ و بۆ مێژووی ناوه‌ڕاستیش هه‌ر ئه‌وه‌نده بڵێم، ئه‌توانم زۆر نموونه بێنمه‌وانێ له سه‌ر میرنشینه کوردییه‌کان و ئه‌وانه.\nبه‌ڵام نموونه‌ی سه‌لاحه‌دینی ئه‌یووبی، ئه‌گه‌ر سه‌لاحه‌دینی ئه‌یووبی له نه‌ته‌وه‌یه‌ک نه‌بێت که گه‌یبێ به ڕاده‌یه‌کی به‌رز ناتوانێ قاره‌مانێکی وه‌ها دروست بکا که خاچ په‌ره‌ستانی هه‌موو ڕۆژئاوا ببه‌زێنێ. که واته ئێمه له هه‌موو قۆناخه‌کاندا ڕۆڵمان بووه له مێژوو دا و دیسان دووپاتی ئه‌که‌مه‌وانێ، مێژوو زنجیره‌یه‌کی نه‌پساوه‌یه،حه‌ڵقه‌کانی به‌یه‌که‌وه به‌ستراوه.\nمێژوو خۆی دووپات ئه‌کاته‌وه.یه‌عنی پرسیارێک هه‌یه دائیم له بواری مێژوو دا ئه‌کرێ.\nبه عه‌ڕه‌بییه‌که‌ی: هل یوعدو تاریخ نفسه؟ به عه‌ڕه‌بییه‌که‌ی وای پێ ئه‌ڵێن. به‌ڵێ مێژوو خۆی دووپات ئه‌کاته‌وه.به‌ڵام خۆی دووپات ناکاته‌وانێ به شێوه‌یه‌کی ئۆتۆماتیکی. بۆ؟ چونکه که‌ره‌سه‌ی مێژوو مرۆڤه.مرۆڤیش بریتی یه له هه‌ست و هۆش و له به‌ر ئه‌وه ڕه‌نگدانه‌وه‌ی کارتێکردنه‌کان جیاوازه له شوێنێکه‌وه بۆ شوێنێکی تر، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بێتوو سه‌یری شۆڕشه بورجوازییه‌کانی ئه‌وڕووپا بکه‌ین ئه‌بینین هه‌موویان له ڕووی هۆکانیانه‌وه، له ڕووی ئامانجه سه‌ره‌کییه‌کانیانه‌وه هه‌موویان وه‌ک یه‌ک وان، به‌ڵام ورده جیاوازی هه‌یه له نێوانیان دا. ئه‌گه‌ر بێتوو به‌راوردی شۆڕشه‌کانی، بڵێین شۆڕشی 23ی ته‌مووزی میسر هی ساڵی 1952 و له‌گه‌ڵ شۆڕشی 14ی گه‌لاوێژی 1958 به‌راوردی بکه‌ین وه‌ک یه‌کن. هۆکانیان وه‌ک یه‌که، هه‌ندێک جیاوازی هه‌یه له نێوانیاندا.\nله به‌ر ئه‌وه مێژوو خۆی دووپات ئه‌کاته‌وه به‌ڵام به مه‌رجێ ئه‌بێ ئه‌وه‌ت له بیر بێ که وا ئه‌مرازی مێژوو بریتی یه له مرۆڤ. مرۆڤ هه‌میشه به ئاسانی، به ئۆتۆماتیکی له گه‌ڵ ڕووداوه‌کانی ده‌وروبه‌ریدا ناگونجێ. به ئۆتۆماتیکی ڕه‌فتار ناکات. به ڕاستی ئه‌بێ به‌ر له هه‌موو شت ئه‌وه‌مان له بیر بێ که مێژووی کورد یه‌کجار شێوێندراوه. باوه‌ڕ ناکه‌م هیچ گه‌لێکی ترمێژووی هێند شێوێندرابێ به ڕاده‌ی مێژووی گه‌لی کورد.\nته‌نانه‌ت، دوای شه‌ره‌فخانی بتلیسی و مه‌حموودی بایه‌زیدی و ئه‌وانه، له ناو کورد دا مێژوونووسی سه‌ربه‌خۆ ئه‌گه‌ر هه‌ڵکه‌وتبێ، چوون به عه‌ڕه‌بی نووسیویانه و خزمه‌تی مێژووی ئیسلامیان کردووه. ئه‌مه له به‌ر ئه‌وه ئه‌رکی مێژوونووسی کورد تا ڕاده‌یه‌کی زۆر سه‌خت ئه‌کا، دژواری ئه‌کا. کارێکی ئاسان نییه کاری مێژوونووسی کورد، ئه‌بێ هه‌وڵ بدا که وا چۆن بتوانێ ته‌ته‌ڵه‌ی ئه‌و مێژووه بکا. ڕووه ڕاسته‌کانی، ڕووه گه‌شه‌کانی که یه‌کجار زۆرن بیانخاته ڕوو، ئه‌مه یه‌ک، دوو،ئێستا ڕاسته ده‌زگامان هه‌یه، به‌ڵام به‌شی مێژوومان نه‌بووه له کوردستان، به‌شێکی تایبه‌تی مێژوومان نه‌بووه. زۆر له مێژوونووسه‌کانمان که دڵسۆزی پاڵی پێوه‌ناون به‌ره‌و ئه‌وه‌ی که وا خزمه‌تی مێژووبکه‌ن، خۆیان مێژوونووس نه‌بوون.\nمامۆستا محه‌مه‌د ئه‌مین زه‌کی به‌گ کابرایه‌کی سه‌رباز بووه، ئه‌فسه‌ر بووه، زابت بووه، هاتووه هه‌ست پاڵی پێوه‌ناوه و ده‌ستی کردووه به مێژوونووسینه‌وه. خۆ ئه‌گه‌ربێم به‌رهه‌مه‌کانی هه‌ڵسه‌نگێنم له‌وانه‌یه لێره‌دا، له‌وێدا، هه‌ندێ که‌موکووڕی ببینم. به‌ڵام، کێ ئه‌توانێ ئه‌و کاره‌گه‌ورانه‌ی وه‌کوو مامۆستا ئه‌مین زه‌کی به‌گ بکا که خۆی مێژووی نه‌خوێندووه، که خۆی کابرایه‌کی وه‌کوو پێم وتی ئه‌فسه‌ر بووه. خوالێ خۆشبوو حوسێن حوزنی موکریانی، کابرامه‌یلی هه‌بووه که ڕۆژنامه‌نووسی بکا. کابرا "زاری کرمانجی" ده‌ر ئه‌کرد له ره‌واندز، له‌وێ گۆڤاری زاری کرمانجی ده‌ر ئه‌کرد، به‌ڵام که سه‌یری کرد مێژووی نه‌ته‌وه‌که هێند شێوێندراوه، هه‌ستا ده‌ستی کرد به مێژوونووسین. کێ ئه‌توانێ که‌لێنێک له ناو ئه‌و به‌رهه‌مانه‌دا بدۆزێته‌وانێ؟ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا که ئه‌و پیاوه ڕێبازی زانستی نه‌زانیوه، که ئه‌و پیاوه گه‌لێک له زمانه ڕۆژئاواییه‌کانی نه‌زانیوه؛ زمانه ڕۆژئاواییه‌کانیش پێویستن، چونکه زانای گه‌وره‌یان هه‌یه، تاقیکردنه‌وه‌ی گه‌وره‌تان هه‌یه.یه‌عنی ئه‌مانه ئه‌بێ حه‌قی خۆیان بده‌ینێ که وا ڕۆڵێکی باشیان بووه له تیشک هاویشتنه سه‌ر لاپه‌ڕه‌کانی مێژووی گه‌لی کورد.\nله‌م سه‌رده‌مه‌ش دا که‌سی ئاوا هه‌ن. من یه‌ک نموونه‌ت بۆ ئه‌گێڕمه‌وه. دوکتور نه‌جاتی عه‌بدوڵا هه‌یه له پاریس. ئه‌و براده‌ره من نه‌مدیوه، به‌ڵام ئه‌مه‌نده به په‌رۆشه بۆ ئه‌وه‌ی که وا له‌گه‌ڵ مێژووی نه‌ته‌وه‌ی کورد دا خه‌ریک بێ. ئه‌مه‌نده به په‌رۆشه بڕوا بکه جاری واهه‌یه ڕۆژی دوو که‌ڕه‌ت له پاریسه‌وانێ ته‌له‌فۆنم بۆ ئه‌کا. هه‌ندێ به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویسته که لێره له‌و ئه‌رشیڤه بۆ ئه‌وه‌ی وێنه‌ی بۆ بگرمه‌وه و به‌ڵگه‌نامه‌کانی بۆ بنێرم.دڵسۆزی له‌وه‌زیاتر ئه‌بێ چی بێ؟ له‌به‌ر ئه‌وه وا بزانم ئێستا مێژوونووسانی کورد زۆر هه‌ڵکه‌وتوون. ڕێک و پێک. دوکتور جه‌ببار غه‌فوور و کێ و کێ و کێ به ده‌یان. دوکتور موحسینه و ئه‌وانه‌ی که‌وا خه‌ریکی مێژووی سه‌ده ناونجییه‌کان و سه‌ده‌ی نوێ و سه‌ده‌ی مێژووی هاوچه‌رخی کورد بوون. ژماره‌یه‌کیان من خۆم سه‌رپه‌رشتی نامه‌کانیانم کردووه. ئه‌زانم چه‌ند نامه‌کانیان ڕێکوپێک و به‌نرخن. ئێستا له‌م به‌ینانه دا مامۆستا جه‌عفه‌ر هه‌یه، ئێستا خۆی ڕاگره یه‌عنی عه‌میده له به‌شی مێژوو له ڕانییه له زانکۆی کۆیه. نامه‌یه‌کی یه‌کجار نازداری نووسیوه ده‌رباره‌ی " ڕۆڵی سووفیزم له ڕۆژگاری شێخ عوبه‌یدوڵا وانێ هه‌تاکوونێ ساڵی 1925 له بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی کورد دا" ، شتی یه‌کجار نازداری هێناوه‌ته پێشه‌وانێ. له به‌رئه‌وه من گه‌شبینم له‌و بواره دا.\nمێژوو له سیاسه‌ت دانابڕێ، جیا ناکرێته‌وه.هه‌موو زانستێک سیاسه‌ته.مێژووش وه‌ک ئه‌وان. ژیان خۆی هه‌مووی سیاسه‌ته. بڕوا ئه‌که‌ی جارێکی تر ئه‌م پرسیاره‌م لێکراوه. یه‌كێک له‌و نموونانه‌ی که له‌و وڵامه‌دا هێناومه‌ته‌وه ئه‌ڵێم، ته‌نانه‌ت وه‌رزشیش سیاسه‌ته. چونکه که تیپێکی تۆپی پێ ئه‌ڕوا، بڵێین تیپی تۆپی پێی ئینگلته‌ره له گه‌ڵ فه‌رانسه دا یاری ئه‌که‌ن، ئه‌وه‌ی که ئه‌یباته‌وانێ ئه‌وه بته‌وێ و نه‌ته‌وێ ئه‌چێته خانه‌ی سیاسه‌ته‌وه.\nمن له ساڵی 1961وه، له‌به‌ر خاتری کاری زانستی، له به‌ر خاتری مێژوونووسی کوردی بڕیارم دا له سیاسه‌ت دوورکه‌ومه‌وه. به‌رله‌وه کۆمۆنیست بووم وازم هێنا له ئه‌ندامه‌تی پارتی کۆمۆنیستی عێراق، وازم هێنا، دوور که‌تمه‌وه یا بڵێین دوورخرامه‌وه له ئه‌ندامه‌تی پارتی کۆمۆنیستی عێراق. کۆمه‌ڵه‌ی خوێندکارانی کورد له ئه‌وڕووپا که کۆمه‌ڵه‌یه‌کی زۆر ڕێکوپێک و چالاک بوو،له‌فایله‌کانی وه‌زاڕه‌تی هه‌نده‌رانی به‌ریتانیا دا به سه‌دان به‌ڵگه‌نامه‌م ده‌رباره‌ی کۆمه‌ڵه‌ی خوێندکارانی کورد دۆزیوه‌ته‌وه. هه‌موو ساڵێ کۆنگره‌یه‌کیان ئه‌گرت.نه‌چووم بۆ هیچ کۆنگره‌یه‌ک.بڕیارم دابوو هه‌ر له کتێبخانه‌کانی وڵاتی شووره‌وی خه‌ریک بم و خه‌ریکی مێژوو نووسی بم. ئه‌ی کاره‌که‌ی من هه‌مووی خۆی سیاسه‌ت نییه؟ هه‌مووی سیاسه‌ته. ناتوانی له سیاسه‌تی داببڕی. له‌به‌ر ئه‌وه مێژوو له سیاسه‌ت دانابڕێ.وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا که بۆمبای ئه‌تۆمی دۆزییه‌وانێ دۆزینه‌وه‌ی بۆمبای ئه‌تۆمی ئه‌وه خۆی کارێکی زانستی بوو. ئه‌تۆم، له ڕێگای ئه‌تۆمه‌وانێ پیسترین و خراپترین نه‌خۆشی وه‌ک شێرپه‌نجه چاره‌سه‌ر ئه‌کرێ، به‌ڵام ئه‌وه تێکه‌ڵی سیاسه‌ت بوو، بوو به به‌شێک له سیاسه‌ت.و ئه‌وه کارێکی وای کرد که وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا ببێ به یه‌که‌م له هه‌موو جیهانا له ڕووی چه‌که‌وانێ و سه‌ر به‌ژاپۆن دابنه‌وێنێ. سه‌ردانه‌وین به ژاپۆن کارێکی ئاسان نه‌بوو. که‌واته هه‌موو شتێ له ژیاندا سیاسه‌ته و ناکرێ له سیاسه‌ت داببڕێ.\nسروشتی پرسیاره‌کانی ترت ناچاریان کردم یا پێویستییان به‌وه بووکه وا ئاماژه بۆ به‌شێکی زۆر له به‌رهه‌مه‌کانم بکه‌م. ئه‌و به‌رهه‌مه تازانه‌ی که به ده‌ستمه‌وه‌یه وه‌ک کتێبی که‌رکووکه‌م که بریتی یه له چوار به‌رگ. دووبه‌رگی ده‌رباره‌ی که‌رکووکه، به‌رگێکی ده‌رباره‌ی خانه‌قینه، به‌رگی چواره‌می ده‌رباره‌ی کوردی سنجار و یه‌زیدییه‌کانه.\nبه‌رگی یه‌که‌می ته‌واو بووه، به‌رگی دووه‌می ئه‌گه‌ر نه‌خۆشییه‌که‌م نه‌بوایه ئه‌ویش ده‌مێک بوو ته‌واو ببوو، ئێستا هه‌ربه‌شێکی که‌می پاکنووسی ماوه که گه‌ڕامه‌وانێ بۆ عێراق بۆ کوردستان هه‌وڵ ئه‌ده‌م یه‌که‌م شت ئه‌و کتێبه‌ش ته‌واو بکه‌م، یانی به‌رگی دووه‌مه‌که ته‌واوبکه‌م و بیخه‌مه ژێر چاپه‌وه. پێم وتی کتێبێکی ترم ئێستاوا ده‌ست ئه‌کرێ به چاپ کردنی."کورد و کوردستان له به‌ڵگه‌نامه نهێنییه‌کانی حکومه‌تی به‌ریتانیا دا"، ئه‌وه‌ش کتێبێکی تره. وێڕای ئه‌وه کتێبێکم هه‌یه ئه‌ویش هه‌ر پاکنووسی ماوه. هه‌شت مانگ نه‌خۆشی، کاکه گۆران هه‌شت مانگ له جێگه دا که‌وتن به نیسبه‌ت یه‌کێکه‌وه که خه‌ریکی کاری نووسین و فیکری بێ یه‌عنی ئه‌وه ته‌مه‌نێکه. ئه‌و نه‌خۆشییه ئه‌وه‌نده‌تر بوو به هۆی ئه‌وه‌ی که وا باری ده‌روونم زۆر زۆر گران بێت، یانی زۆر زۆر زه‌حمه‌ت بێ، ته‌سه‌ور ناکه‌ی ده‌ی ! پاش ئه‌وه جگه له 8مانگه‌که، 6 مانگ زیاتر هه‌ر خه‌ریکی هاتوچۆی دوکتۆر بیت له شاری مانچێستر ئه‌مه زۆر زۆره.\nده‌مێکه بابه‌تێکی تر هه‌یه.هه‌رله دوای ڕووخانی وڵاتی شووره‌وییه‌وانێ له ده‌ره‌وه‌ی عێراق بۆ یه‌که‌مجار له ئۆردۆن داوایان لێکردم که سه‌رنجی خۆم، بیروبۆچوونی خۆم ده‌رباره‌ی هه‌ره‌س هێنانی یا ڕووخانی وڵاتی یه‌کێتی سۆڤییه‌ت بنووسم. چووم له‌وێ موحازه‌ره‌م دا، له شوێنی تر موحازه‌ره‌م داوه ده‌رباره‌ی ئه‌و بابه‌ته، که دیده‌نیم له گه‌ڵ کراوه ده‌رباره‌ی ئه‌و بابه‌ته ئه‌و وتارانه بڵاو کراونه‌ته‌وه. شتێکی زۆر زۆر سه‌یره که‌سمان خه‌ونمان به ئه‌وه‌وه نه‌ئه‌بینی وڵاتێکی سۆشیالیزمی هه‌ره‌س بێنی، بڕووخێ له به‌ر ده‌م سه‌رمایه‌داری دا.\nئێمه هه‌موو خه‌ونمان به‌وه‌وه ئه‌دی که هه‌موو جیهان ببێ به سۆشیالیزم، نه‌ک سۆڤییه‌ت هه‌ره‌س بێنێ و بڕووخێ. بۆیه‌کا من له‌گه‌ڵ ئه‌و ڕه‌ئییه‌ی محه‌مه‌د حه‌سه‌نه‌ین هه‌یکه‌ل دام که کتێبه‌که‌ی ناو ناوه " الزلزال" یانی ئه‌ڵی ئه‌وکه‌وتنه‌ی وڵاتی شووره‌وی ئه‌وه بوومه‌له‌رزه بوو، شتێکی ئاسان نه‌بوو. ته‌نها له گه‌ڵ ئه‌وه‌دام. ئه‌وه‌شی له جۆن ڕید وه‌رگرتووه. جۆن ڕید وه‌ختی خۆی کتێبێکی وای نووسی به‌ناوی " زلزال"وه [ ئه‌و ده ڕۆژه‌ی که دنیای هه‌ژاند] ده‌رباره‌ی وڵاتی شووره‌وی.ته‌نها له‌گه‌ڵ ئه‌و بۆچوونه‌دام.له‌گه‌ڵ ئه‌و ناوه دام، ئه‌گینا ئه‌بێ هۆی زۆر قووڵ هه‌بێ که کارێکی ئه‌وتۆیان کرد وڵاتی شووره‌وی هه‌ره‌س بێنێ. له ڕووی فه‌لسه‌فه‌ی مارکسییه‌وانێ مارکس هیچ کاتێ بیری له‌وه نه‌کردووه‌ته‌وه که شۆڕشی سۆشیالیزمی له ڕووسیا دا سه‌رکه‌وێ.چونکه ڕووسیا وڵاتێکی یه‌کجار یه‌کجار دواکه‌وتوو بوو. ئه‌و بیری ئه‌کرده‌وه شۆڕشی سۆشیالیزم یا له ئاڵمانیا یا له ئینگلته‌ره سه‌ر ئه‌که‌وێت ئه‌مه‌یه‌ک، دووه‌م، لێنین خۆی له نووسینه‌کانیدا؛ هه‌موو نووسینه‌کانیم هه‌یه، به‌ڕووسی هه‌موویم هه‌یه، لێکدانه‌وکانیانم هه‌یه، 55 به‌رگه، ئه‌گه‌ر بیکه‌ی به عه‌ڕه‌بی یا کوردی 500 کتێب ده‌رئه‌چێ، هه‌مووی بیروبۆچوونی فه‌لسه‌فی یه‌کجار قووڵ.لێنین له چوارده به‌رگی یه‌که‌می کتێبه‌که‌یدا وه‌ک بیرم بێ ڕۆژێ له ڕۆژان باسی ئه‌وه‌ی نه‌کردووه که وا شۆڕشی سۆشیالیزمی له ڕووسیا سه‌رکه‌وێ.\nبه‌ڵام، که جه‌نگی یه‌که‌می جیهان ڕوویدا، ئه‌و هاته سه‌ر ئه‌و بیره‌ی که وا سه‌رمایه‌داری ده‌ستی کردووه به‌وه‌ی خۆی له ناو خۆیدا بپووکێته‌وه، یه‌ک یه‌ک بخوا، یه‌ک سه‌ری یه‌ک بخوا. ئێ ئه‌ویش وه‌ک سه‌رکرده‌یه‌ک، وه‌ک ڕه‌هبه‌رێکی شۆڕشگێڕ به دوای هه‌ل دا ئه‌گه‌ڕا، ویستی ئه‌و هه‌له بقۆزێته‌وانێ و وای زانی که‌وا ده‌رفه‌تی ئه‌وه هاتووه شۆڕشی سۆشیالیزمی له ڕووسیای دواکه‌وتوو دا سه‌ر بکه‌وێ. به‌ڵام، که سه‌رکه‌وت زۆر زوو په‌شیمان بووه‌وانێ. زۆر زوو په‌شیمان بووه‌وه و زانی هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌ی کردووه و له نووسینه‌کانیدا چه‌ند جارێک دانی به‌وه‌دا ناوه که هه‌ڵه‌یه‌کی زۆر گه‌وره‌ی کرد که نه ئه‌بوو ئه‌وکاره بکات.له دوایه ئیتر ستالین دێته پێشه‌وانێ. ستالین هه‌موو ئه‌یزانین که به زه‌بری قه‌مچی هه‌موو شتێکی فه‌ڕز ئه‌کرد. هه‌رچه‌ند پیاوێکی گه‌وره بوو، پیاوێکی ئازا بوو، دڵسۆز بوو بۆ وڵاته‌که‌ی خۆی، به‌ڵام قووڵ نه‌بوو.\nکه‌واته که‌موکورتییه‌که له بیر و بۆچوونی سۆشیالیزمدا نییه، به‌ڵکوو که‌موکورتییه‌که له‌وه‌دایه که‌وا ئه‌و شوێنه‌ی که وا یه‌که‌م شۆڕشی سۆشیالیزمی تێیا سه‌رکه‌وت، شوێنی ئه‌وه نه‌بوو. خاکه‌که‌ی بۆ تۆوی شۆشیالیزم ده‌ستی نه‌ئه‌دا. ئه‌گینا ئه‌گه‌ر بێیته سه‌ر حه‌قیقه‌ت و ئێستا بڕوام زیاتر پێیه‌تی ، که هه‌میشه وتوومه وڵاته سه‌رمایه‌دارییه‌کان خۆیان به‌ره‌و سۆشیالیزم ئه‌ڕۆن. ئێستا ئه‌وه‌ی له سویسره هه‌یه، ئه‌وه‌ی له وڵاته ئه‌سکاندیناڤییه‌کان هه‌یه‌ئه‌وه سۆشیالیزمی ڕاسته‌قینه‌یه. و ئێستا که هاتووم بۆ ئینگلته‌ره وا ئه‌چێ بۆ ساڵێک ، نزیکه‌ی ساڵێکه له‌م وڵاته دا ئه‌ژیم ئه‌بینی که وا خوو و ڕه‌وشت و گه‌لێک شتی سۆشیالیزمی له‌م وڵاته دا هه‌یه و ئه‌خلاقی سۆشیالیزمی هه‌یه له‌م وڵاته دا، هه‌ستی پێ ئه‌کرێ.\nکه واته جیهان خۆی به‌ره‌و سۆشیالیزم، به‌ره‌و یه‌کسانی ئه‌ڕوا، له به‌ر ئه‌وه بۆیه‌کا ئه‌و کاره‌شم به کارێکی زانستی پێویست ئه‌زانم. دوا کار که زۆری بیر لێ ئه‌که‌مه‌وه بیره‌وه‌رییه‌کانمه.بڕوا بکه کاکه گۆران له خۆم زیاتر ، ئه‌وه‌ی به په‌رۆشه بۆ ئه‌وه‌ی که‌وا ڕۆژێ زووتر ئه‌و بیره‌وه‌رییانه بڵاوبکه‌مه‌وانێ شه‌هلای هاوسه‌رمه. یه‌کجار به په‌رۆشه.زۆر ده‌مێکه ئه‌و ده‌ستی پێکردووه ئه‌م جووڵێنێ، ئه‌م بزوێنێ، تێبینییه‌کانی خۆی ئه‌نووسێته‌وه، ئه‌وشتانه‌ی که من ئه‌یانڵێم بۆ وه‌ی که له دواییدا بیرم بکه‌وێته‌وانێ.زۆر زۆر حه‌ز ئه‌که‌م بیره‌وه‌رییه‌کانی خۆم بنووسمه‌وانێ و بیره‌وه‌رییه‌کانم ئه‌که‌م به دیاری، به چه‌پکێ گوڵ پێشکه‌ش به شه‌هلای هاوسه‌رمی ئه‌که‌م.به‌ڵام، ئه‌زانم بیره‌وه‌رییه‌کانیشم ڕه‌نگ بێ ببن به سه‌رچاوه‌یه‌کی باش.له پرسیارێک دا هه‌بوو که که‌مووکورتییه‌کان چییه له مێژوونووسی کورد دا؟ مه‌سه‌له‌ن ئێمه یادداشتمان نییه، بیره‌وه‌ریمان نییه. یانی سه‌رکرده کورده‌کان یه‌کێکیان نییه بیره‌وه‌ری خۆیان نووسیبێته‌وانێ. سه‌رکرده مه‌لا مسته‌فای بارزان بڕیار بوو بیره‌وه‌رییه‌کانی خۆی بنووسێته‌وانێ و پێشنیار کرا که من له گه‌ڵی دا بم؛ ئه‌خر من ساڵی 74 دامه پاڵ شۆڕش. بڕیار وابوو. ئه‌وه بوو که شۆڕش هه‌ره‌سی هێنا ئه‌وکاره نه‌چۆیه سه‌ر. تۆ پێم بڵێ کام سه‌رکرده‌ی کورد، کام ڕه‌هبه‌ری کورد فریا که‌وتووه که‌وا بیره‌وه‌ری خۆی بنووسێته‌وانێ؟ ئه‌وه یه‌کێکه له که‌موکوورتییه‌کان. جا من که بیره‌وه‌رییه‌کانی خۆم ئه‌نووسمه‌وه وه‌ک مێژوونووسێک ئه‌ینووسمه‌وه. بۆیه‌کا، وام نیازه ، وای ناو ئه‌نێم ، نه‌ک نیازمه، دڵنیام که‌وا ناوی ئه‌نێم " له په‌راوێزی کوردایه‌تی دا، له بیره‌وه‌رییه‌کانی که‌مال مه‌زهه‌ر" ئه‌وه یه‌کێکه له ئاواته‌کانم هیوادارم بتوانم فریا بکه‌وم ئه‌و کاره‌ش ته‌واو بکه‌م.\nئه‌و پرسیاره‌ت خۆشه که ڕۆژێکی خۆمان لێره چۆن به سه‌ر ئه‌به‌ین؟ له ئینگلته‌ره، هیچ! شه‌ش مانگ ، حه‌وت مانگی مانچێستره‌که ئه‌خه‌مه لاوه، چونکه هه‌موو ڕۆژێ له گه‌ڵ دوکتور هه‌نده‌رێنی خوشکه‌زامدا به‌ره‌و دوکتۆر ئه‌چووین، له‌وێ ئیتر ئه‌مه ئه‌شێع بگره و ئه‌مه یه‌عنی کاری زۆر ویست بۆ چاره‌سه‌رکردنه‌که‌م. زۆر بێ تاقه‌ت بووم، غه‌یری ئه‌وه‌ی که وا خوشکه‌زاکانم و که‌وا خوشکم و ئه‌وانم دی ، غه‌یری ئه‌وه ئیتر نه‌م ئه‌زانی چ بکه‌م. دانیشتبووم، قه‌ت به ژیانم به ڕاده‌ی ئه‌و حه‌وت مانگه من سه‌یری تێلێڤیزیۆنم نه‌کردووه. ئه‌وه‌شم پێ وتی. ئه‌مه‌نده سه‌یری تێلێڤیزیۆنم ئه‌کرد. له ئه‌و 7 مانگه من تێگه‌یشتم ڕۆژ تیڤی سه‌نگی چه‌نده. به‌ڵام ئێستا که هاتووم بۆ ئێره [له‌نده‌ن]، حه‌ز ئه‌که‌م پێت بڵێم که خۆزگه شه‌و وڕۆژ 24 سه‌عات نه‌ئه‌بوو، خۆزگه زۆر زۆر له‌وه زیاتر ئه‌بوو، چونکه به‌یانی زوو من هه‌ڵئه‌ستم، ڕاهاتووم به‌یانیان زۆر زوو هه‌ڵئه‌ستم خه‌ریک ئه‌بم چیم کردووه دوێنێ؟\nبه‌ڵگه‌نامه‌کان ڕێک ئه‌خه‌م، ئه‌وه‌ی که پێویست بێ وه‌ریان ئه‌گێڕمه سه‌ر زمانی کوردی، تێبینی خۆم ئه‌نووسم، هه‌ڵیان ئه‌سه‌نگێنم.\nئیتر که‌ی له‌وێ ده‌وام ده‌ست پێ ئه‌کا حه‌ز ئه‌که‌م یه‌که‌م که‌س بم که ئه‌چمه ژوورێ و هه‌میشه وام کردووه، مه‌گه‌ر پاسه‌که له ڕێگا دوا بکه‌وێ ئه‌گینا گه‌لێک جار من یه‌که‌م که‌سم که ئه‌چمه ژووره‌وانێ، چونکه زۆر زۆر سه‌یره و هه‌موو ڕۆژێ به کۆڵێک سامانی زێڕینی به‌نرخه‌وه ئه‌گه‌ڕێمه‌وه ماڵێ. ڵێره‌شدا بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر تیشک بهاومه سه‌ر ئه‌وه پێت ئه‌ڵێم برایه‌کی زۆر نزیکم هه‌یه لێره دوکتۆر ئه‌مین موتابچی، دوکتورای هه‌یه و ئێمه زۆر ده‌مێکه، یه‌عنی ئه‌وه له سی ساڵ زیاتره موو به به‌ینماندا ناچێ. زۆر کوردێکی دڵسۆزه و زۆر به په‌رۆشه، هه‌موو ڕۆژێ که ئه‌گه‌ڕێمه‌وه حیسابی ئه‌وه‌ی کردووه که‌ی فریا ئه‌که‌وم نان بخۆم هه‌ر دوای نان خواردن کاتێک ئه‌زانم ته‌له‌فۆنی کردووه ئه‌ڵێ پێم بڵێ ئه‌مڕۆ چیت کردووه؟ بۆ وه‌ی که وا دڵی خۆش بێ که‌وا چیم کردووه.\nڕۆژگارم به‌وه ئه‌به‌مه سه‌ر و بڕوات بێ ئه‌گه‌ر ته‌مه‌ن بوار بدا بیست ساڵ له‌وکاره دا ئیش بکه‌م هه‌رگیز هه‌ست به ماندوێتی ناکه‌م، چونکه ئه‌زانم له‌و ڕێگه‌یه‌وه ئه‌توانم زیاتر خزمه‌تی مێژووی کورد و کوردستان بکه‌م.\nقازی: بینه‌رانی به‌ڕێز ئه‌وه هاوپرسه‌کییه‌ک بوو له گه‌ڵ دوکتور که‌ماڵ مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د، که به‌ڕێزیان به ڕیگه‌ی هاوکارمان گۆران مامه‌خه‌لانی له شاری له‌نده‌ن وڵامی پرسیاره‌کانی ڕوانگه‌ی دابووه‌وه\nPosted by Ruwange --- ڕوانگه at 12:05 AM\nپێم خۆش بوو وه‌کو خوینه‌رێکی ئه‌م سایسته، ده‌ستخۆیتان لێ بکه‌م، به ڕاستی ئه‌م جۆره دیمانانه، گرنگی زۆریان هه‌یه به یتابه‌تی که ئه‌وانه‌ی به‌شداری ئه‌م به‌رنامه‌یه ده‌که خه‌ڵکانی زانستکار و ئه‌کادێمین، خۆزگه له داهتوودا بتانتوانیایه وه‌کو کتێب بڵاوتان بکردنیایه‌ته‌وه، تا خوێنه‌رێکی زیاتر که‌ڵکیان لێ وه‌ربگرن، به تیباتی خوێندکارانی زانسگاکان که به کاری ئه‌کادێمییه‌وه خه‌ریکن. ماندوو نه‌بن و هیوادرم که له داهاتووشدا رۆژ تیڤی گرنگی به‌م جۆره به‌رنامانه بدات\nنموونه مێژووییه‌کانی پێوه‌ندی کوردان و ئه‌مریکایی...\nهێندێک تێبینی زمانی 7 -------------------------- ...\nبیری داسه‌پاندنی شێوازێکی زمان به سه‌ر شێوازه‌کان...\nناساندنی کتێبی وێنه‌کانی گه‌مه‌ی دوایی له تێلێڤیز...\nخوێنه‌ره‌وه و میوانێکی ئه‌م زێده ده‌ڵێ\nهاوپرسه‌کی تێلێڤیزیۆنی ڕۆژ له گه‌ڵ مامۆستا دوکتور...\nبۆ ڕێزلێنان له بێره‌وه‌ریی مامۆستای نه‌مر, زانا و...\nخه‌سارێکی گه‌وره بۆ دنیای ڕووناکبیریی کورد\nپرۆفسۆر که‌ماڵ مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د میوانی ئه‌م حه‌وت...\nکۆمیسیۆنی عێراقی بریتانیا و شاییدی دانی پرۆفسۆر بر...


ناشناڵ جیوگرافیک: گەلی کورد گەورەترین گەلی بێ دەوڵەت | دەزگاى زارى کرمانجى\nناشناڵ جیوگرافیک: گەلی کورد گەورەترین گەلی بێ دەوڵەت\nکوردستان وڵاتێکی سەربەخۆ نییە، بەڵام بەڕاستی بۆ گەلی کورد، کە بە مەزەندە میللەتێکی ٤٠ میلیۆن کەسین، کوردستان واقعییەتێکی نکۆڵیلێنەکراوە. کوردستان کە کەوتووەتە لێواری وڵاتانی تورکیا، ئەرمینیا، ئێران، عێراق، و سوریا یەکێکە لە هەرێمە هەرە ئاڵۆزەکانی جیهان، و گەلی کورد گەورەترین میللەتی جیهانە کە خاوەنی وڵاتێکی سەربەخۆ نییە.\nگەلی کورد لە عێراقدا بە دەیان ساڵ تامی تاڵی کوشتن و بڕین و چەوساندنەویان چشتووە. هاوکات دەگەڵ شەڕی نێوان عێراق و ئێران لە هەشتاکاندا، ڕێژیمی عێراق بە چەکی کیمیایی هێرشی دەکردە سەر خەڵکی مەدەنی کورد و بە دڕندانەترین شێوە سەرهەڵدانی خەڵکیان سەرکوت دەکرد. دەیان هەزار کورد لە هێرشەکان شەهید کران، و سەدان هەزار کەس ناچار کران کە زێد و شوێنی خۆیان بە جێ بێڵن. هاوکات لەگەڵ شەڕی یەکەمی کەنداو لە ساڵەکانی ١٩٩٠-١٩٩١، پتر لە یەک و نیو میلیۆن کورد بەرەو تورکیا هەڵاتن، تورکیا خاڵە سنوورییەکانی داخست، و کوردە پەنابەرەکان بە گەمارۆدراوی هێزە عێراقییەکان مانەوە تا ئەو کاتەی کە هیزەکانی هاوپەیمان ناوچەیەکی ئەمنیان ساز کرد کە بە ناوچەی دژەفڕینی عێراق دەناسرێت. پاش ئەوەی کە نەتەوە یەکگرتووەکان پاراستنی گەلی کوردی لە عێراق گەرەنتی کرد، عێراق ئیزنی دەوڵەتی هەرێمی کوردستان دا تا بە سەر ئەو بەشەی لە عێراق حکوومەت کات.\nلە ئێرانیش کە کورد سێیەمین نەتەوەی گەورە هەژمار دەکرێت، لە سەردەمی ڕاپەڕینی گەلانی ئێران دژی حکومەتی پاشایەتی پەھلەوی بەشدار بوون. بە پێی لێدوانەکانی شەهرام ئەکبەرزادە، توێژەری پرسەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، ئەوڕۆ گەلی کوردی ئێران خۆی بە "تاق و تەنێ،" و "فەرامۆشکراو" و "بێ پاڵپشت" دەبینێت.\nهەوڵی تورکیا بۆ دامرکاندنی جەنگاوەرانی کورد ئاکامی پێچەوانەی هەبووە و بە ڕۆشتنیان بۆ سوریا ڕوو لە زیادبوونن. کورد لە سوریا گەورەترین کەمینەی نەتەوەییە. کورد لە سوریاش بە درێژایی مێژوو ڕووبەڕووی چەوساندنەوە بووە، بەڵام ئێستا هاوکات لەگەڵ شەڕی ناوخۆیی سوریا زۆربەی باکووری سووریا لە لایەن هێزە کوردییەکان کۆنتڕۆڵ کراوە. لەم دواییانەدا تورکیا هەڕەشەی هێرشی بۆ سەر هێزی په‌یه‌ده لە ناو سووریا کردە.\nڕاپۆرتی ناشناڵ جوگرافیک


مرۆڤ و وشکەساڵی هۆکارەکانی خۆڵبارینن\n12:35 - 2022-06-05\n26 جار خوێندراوەتەوە\nبەپێی سەرچاوە کەشناسییەکان سێ هۆکاری سەرەکی دەبنە هۆی ئەو خۆڵبارینەی کە لەم ساڵانەی دواییدا لە باشووری عیراقەوە هەڵدەکا و ئاسمانی هەرێمی کوردستانیش دەداپۆشێت، ئەوانیش کەمی باران بارین، نەبوونی سەرچاوەی ئاوی پێویست و کەمبوونەوەی پانتایی خاکی سەوزی کشتوکاڵین، ئەو بارە لەکاتی وشکەساڵی دروست دەبێ و کەمی ئاو دەبێتە هۆی لێکترازانی خاک و یەکنەگرتنی خۆڵ و کاتێک هەوا دێت تۆز و خۆڵی بیابانەکان لول دەداو دەیپڕژێنێتە بۆشایی ئاسمان، وێرای دیمەنە ناشیرینەکەی بینین کز دەکات و دڵتەنگی، تەنگەنەفەسی و کەشێکی نەخوازراوی لێ دروست دەبێ و ژینگەی مرۆڤایەتی تێک دەدات.\nدەستی مرۆڤ لە خۆڵباریندا\nگوێنەدان بە کەشوهەوا و پاراستنی ژینگە، لەوانە کەمی رووبەری سەوزایی، فڕێدانی پلاستیک و خاشاک و نەوت و گاز بەناو خاک و بڕینەوەی دار و درەخت و راوکردنی ئاژەڵی کێوی و پیسکردنی ئاو و فڕێدانی دوکەڵ بۆ ناو هەوا و بەکارهێنانی زۆری مەکینە و ئۆتۆمبێل و ئەو ئامێرانەی بە سووتەمەنی کاردەکەن، هەروەها دەیان کاری تری نادروستی رۆژانەی مرۆڤ وادەکەن کە ژینگەیەکی نا تەندروست بەرهەم بێت و خۆڵبارین زەفەرمان پێ ببات، نەبوونی رووبەری سەوز لە حەوشەی ماڵان و کردنیان بە چیمەنتۆی وشک و رەق هۆکاری سەرەکییە و هەموو ئەوانە لە دەستکردی مرۆڤن کە راستەوخۆ کاردەکەنە سەر ئەو بارە نالەبارەی کە روو لە هەرێمی کوردستان دەکات.\nئەو تۆز و خۆڵەی لە ئەنجامی رەشەبا بەسروشتدا بڵاودەبێتەوە قەبارەی جۆرا و جۆری هەیە، ئەوانەی وردیلەن و زۆر بچووکن بۆیان هەیە بچنە ناو خوێن و بۆ هەموو ئەندامانی جەستە شۆڕببنەوە، ئەمەش تەنێکی پیس و نامۆ و نەخۆشی هێنە بۆ هەموو ئەندامەکانی لەشی مرۆڤ، جۆرێکی تریان لەوانەی درشتترن و قەبارەیان لە 10 میکرۆمیتەر بچووکترە، دەتوانن لە رێگەی لوت و دەمەوە بچێتە ناو قوڕگ و سییەکانەوە، دەبێتە هۆی تەنگەنەفەسی و رەبۆ و قوڕگ وشکبوون و پیسبوون و برینداربوونی سییەکان، ئەمانەش ئاسەواری خراپ لەسەر تەندروستی مرۆڤ جێدەهێڵن، جۆری دوەمیان لەو قەبارەیە گەورەترە لەسەر پێست و دەموچاوی مرۆڤ دەنیشێ، بەهۆیەوە چاو ئاو دەکات و نەخۆشییەکانی پێستیشی لێ دەکەوێتەوە، ئەو کەسانەی بە سروشتی خۆیان نەخۆشی پێست و تەنگەنەفەسی و چاویان هەبێت ئەوا دۆخیان بەجۆرێک تێک دەچێت کە پێویستیان بە چاودێری و نەخۆشخانە هەیە.\nدوو جۆر چارەسەر بۆ ئەو بارە نەخوازراوە هەیە یەکەمیان لە ئەستۆی حکومەت و دەسەڵاتی بەغدا و هەولێرە کە ئامانجی دووریان پێدەڵێن ئەویش بە کەمکردنەوەی هەموو ئەو ئاسەوارانەی کە خۆڵبارین و گۆڕانی کەشوهەوای لێ دروست دەبێت ئەویش بە رەچاوکردنی پاراستنی ژینگە و بنیاتنانی رووبەری کشتوکاڵی و پشتێنەی سەوزایی و دروستکردنی بەنداو، دووەمیان کە ئامانجی نزیکە لە ئەستۆی هاووڵاتیانە ئەویش بنیاتنانی باخچە و باخ و سەوزاییە لەناو ماڵەکانیان و کەمکردنەوەی ئەو هۆکارانەی دەبنە هۆی پیسبوونی ژینگە، بەپێچەوانەوە ئەگەر هەنگاوی پراکتیکی نەهاوێژرێن ئەوا لە بەرامبەردا مەکینە و دوکەڵ و پیسایی و خاشاک و پاشماوە ناتەندروستەکان تا دێت زۆرتر دەبن و لە ئەنجامدا باران کەمدەبێتەوە و دۆخەکە بەرەو خراپتر دەچێت.\nسەرچاوە: Biologie Seite


لاوانی مافخواز و بە هەڵوێستی کوردستان لایەنگرانی دادپەروەری و ئازادی - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک لاوانی پێشڕەو لاوانی مافخواز و بە هەڵوێستی کوردستان لایەنگرانی دادپەروەری و ئازادی\nلاوانی مافخواز و بە هەڵوێستی کوردستان لایەنگرانی دادپەروەری و ئازادی\nدوابەدوای ڕاگەیاندنی گرانبوونی نرخی بێنزین بە ڕێژەی ٣٠٠% لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێران، ناڕەزاییەتییەکی بەربڵاوی خەڵکی سەرانسەری ئێران و زیاتر لە ١٤ شاری کوردستانی ئێرانی گرتەوە.\nشتێکی چاوەڕواننەکراو نییە کە لە وڵاتێکی دیکتاتۆری لێدراو و لە سێبەری ڕێژیمێکی گەندەڵی وەک کۆماری ئیسلامیدا نرخی پێداویستی خەڵکی هەڵکشانێکی خەیاڵی بەخۆیەوە ببینێت و لە ڕابروودشدا هەرکاتێک نرخی بێنزین لەلایەن حکومەتەوە زیادیکردبێت بەدوای ئەودا نرخی سەرجەم خۆراک و پێداویستییەکانی ژیان هەڵکشاوە هەربۆیەش نرخی بێنزین بۆتە بناغەیەک بۆ گرانی لە ئێراندا. ئەمە لە کاتێکدایە کە ڕەوشی ژیانی خەڵک لە دۆخێکی ناسەقیمگیردایە و زیاتر لە ٦٠% خەڵکی ئێران لە ژێر هێڵی هەژاریدا ژیان بەسەردەبەن و کە گرانتربوونی نرخی بێنزین ژمارەیەکی زیاتری خەڵکی دەخاتە ژێر هێڵی هەژارییەوە و بێ توانایان دەکات لە دابینکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکانی ژیانیان.\nلەو خۆپێشاندانانەدا بەداخەوە چوار خۆپێشاندەر لە شاری مەریوان بەدەستی هێزە سەرکوتکەرەکانی ڕێژیم شەهید كران و بەدەیان خۆپێشاندەری دیکە لە شارەکانی مەریوان،کرماشان و سنە و شارەکانی تر برینداربوون، ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی جارێکی دیکە وەڵامی خەڵکی ناڕازی و وەزاڵاهاتووی بە گوللە و باتووم و تووندوتیژی دایەوە.\n(ئێمە ڕێکخراوەکانی لاوانی ڕۆژهەڵات)، پشتگیری خۆمان لە خۆپێشاندانی ڕەوا و بەرهەقی خەڵکی مافخوراوی ئێران و کوردستانی ڕۆژهەڵات ڕادەگەیێنین و دەربڕینی ناڕەزاییەتی لە هەمبەر نادادپەروەری بە مافی خەڵک دەزانین و هەروەها داواکارین لە لاوانی ڕۆژهەڵات وەکوو فاکتەرێکی کاریگەر و سەرەکی لە بزوتنەوەی یەکسانیخوازیی گەلەکەمان لەسەرجەم شارەکانی ڕۆژهەڵات بۆ پشتیوانی لە شارەکانی تر خاوەن هەڵوێست بن و لە بەرامبەر کوشتن و بریندارکردنی خۆپێشاندەران ناڕەزاییەتی دەرببڕن و( لە بەرانبەرهێزە سەرکوتکەرەکان بەرگری لە خۆیان بکەن) تا گەیشتن بە خواستەکانیان و شکست هێنان بە دەسەڵاتی دیکتاتۆر دژەخەڵکی کۆماری ئیسلامی ئێران بەردەوام بن.\nڕێکخراوەکانی لاوانی ڕۆژهەڵات\n– ڕێکخراوی لاوانی پێشڕەو\n– ڕێکخراوی کۆمەڵەی لاوانی ڕۆژهەڵات\nRAK- ڕێکخراوی لاوانی ئازادی کوردستان-\n– ڕێکخراوی لاوانی خەباتی کوردستانی ئێران\n– یەکیەتیی لاوانی دێموکراتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان\nبابەتی پێشووپشتیوانی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ئێران لە، نارەزایەتییەکانی خەڵکی ئێران\nبابەتی دواترپەیامی سکرتێری گشتیی کۆمەڵە بۆ خەڵکی خرۆشاوی کوردستان


☂ باخچەی مناڵانی شانۆ پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2019 11:58PM\n👁 ئەم بابەتە 223 جار بینراوە\nیەکێکە لە باخچەکانی مناڵان سەر بە پەروەردەی ڕۆژئاو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ ج.ع.ئـ. 17-11-2019 23:58:27\n👁 ئەم بابەتە 103,858 جار بینراوە\nشاری سلێمانی لە ساڵی 1784 لەلایەن ئیبراهیم پاشای ب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 73 243 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-11-2008 16:40:39\n🏢 قوتابخانەی ئاڵای بنەڕەتی فەرمانگەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 15 2020 12:20AM\n👁 ئەم بابەتە 127 جار بینراوە\nیەکێکە لە قوتابخانە بنەڕەتیەکان سەر بە پەروەردەی ر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ ج.ع.ئـ. 15-5-2020 0:20:40\n☂ قوتابخانەی سارای بنەڕەتی پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 2 2019 11:37AM\n👁 ئەم بابەتە 239 جار بینراوە\nیەکێکە لە قوتابخانە بنەڕەتیەکانی شاری سلێمانی سەر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ ج.ع.ئـ. 2-10-2019 11:37:26\n🏢 قوتابخانەی نسارانی بنەڕەتی فەرمانگەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 19 2020 2:31AM\n👁 ئەم بابەتە 108 جار بینراوە\nیەکێکە لە قوتابخانە بنەڕەتیەکان سەر بە پەروەردەی ر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 74% ✍ ج.ع.ئـ. 19-5-2020 2:31:17\n☂ قوتانخانەی زیرەکی بنەڕەتی پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 2 2019 11:08AM\n👁 ئەم بابەتە 246 جار بینراوە\nیەکێکە لە قوتابخانە بنەڕەتیەکانی شاری سلێمانی سەر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ ج.ع.ئـ. 2-10-2019 11:08:33\n🏰 ڕزگاری 1 شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 1,208 جار بینراوە\nیەکێک لە گەڕەکەکانی سلێمانی. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 62 ✔ 64% ✍ ج.ع.ئـ. 2-7-2019 22:28:22\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1,201 چرکە!


هاوپەیمانی فەتح - Mehr News Agency\nئەندامێکی باڵای هاوپەیمانی فەتح:\nکوردەکان هەوڵ دەدەن بۆ ئاسایی کردنەوەی پێوەندی لەگەڵ ئیسرائیل\nئەندامێکی باڵای هاوپەیمانی فەتح جەختی کرد: مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق لە گفتوگۆی فواد حسێن وەزیری دەرەوە لەگەڵ کەناڵێکی ئیسرائیلی چاوپۆشی دەکات.\nکازمی جەنایەت دژی مرۆڤایەتی ئەنجام داوە و بەرپرسی سەرکوت کردنی خۆپیشاندەرانە\nعەلی فەتلاوی ئەندامی هاوپەیمانی فەتح جەختی کرد: مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێارق بە هۆی ئەوەی کە بەرپرسی ڕاستەوخۆی هێزە ئەمنییەکان، هۆکاری کوشتوبڕ و برینداربوونی ناڕازیانە، جەنایەت دژی مرۆڤایەتی ئەنجام داوە و ئەبێ بە پێی یاسا سزا بدرێت.\nئەندامێکی هاوپەیمانی فەتحی عێراق بە ئاماژە بە ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی ئەو وڵاتە، وتی: ئەنجامی ئەو هەڵبژاردنانە پیلانێکی گەورە دژی حەشدی شەعبییە.\nسەربازانی ئەمریکیی عێراق جێ ناهێڵن\nنوێنەری هاوپەیمانی فەتحی عێراق رایگەیاند: سەربازانی ئەمریکیی عێراق بە جێ ناهێڵن.\nبە دەرکردنی بڵاوکراوەیەک؛\nهاوپەیمانی فەتح بە ڕێبەرایەتی هادی عامری بە دەرکردنی بڵاوکراوەیەک کاردانەوەی بە ڕێککەوتنی ئەم دواییانەی بەغدا- واشینتۆن سەبارەت بە چوونە دەرەوەی هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا نیشان دا.\nدوای هێرش کردنە سەر حەشد\nکازمی داوا لە ئەمریکا دەکات هێزەکانی لە عێراق بکشێنێتەوە\nسەرچاوەیەکی عێراقی ڕایگەیاند، سەرۆک وەزیرانی عێراق لە لایەن گرووپە سیاسییەکانی وڵاتەکەیەوە داوای لە واشنتۆن کردووە کە هێزەکانی لە عێراق بباتە دەرەوە.\nکازمی دەیەوێت ئابووری عێراق هەر دیلی ئەمریکا بێت\nپەرلەمانتارێکی عێراقی ڕایگەیاند کە مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە بەدوای ئەوەیە کە ئابووری عێراق هەر سەر بە ئەمریکا بهێڵێتەوە.\nبودجەی 2021 ی عێراق بە بێ ڕێککەوتن لەگەڵ هەرێم، پەسەند ناکرێت\nیەندامێکی هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عێراق جەختی کرد: کاتی پەسەند کرانی بودجەی 2021ی عێراق پێوەندی بە چارەسەری کێشە دارایی و نەوتییەکان لەگەڵ هەرێم هەیە.\nکاردانەوەی فەتح بە گەڕاندنەوەی بنەماڵەی داعشییەکان بۆ عێراق\nنوێنەری هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عێراق سەبارەت بە گەڵاڵەکانی گەڕاندنەوەی بنەماڵە داعشییەکان هۆشداریی دایە عێراق و زیادی کرد: بیری تیرۆریستی لە نێو داعش هەیە و ئەگەری سازش نییە.\nڕەزامەندی نێچیرڤان بازرانی لەسەر دەرکردنی سەربازانی ئەمریکایی لە عێراق\nسەرچاوەیەکی ئاگادار ڕایگەیاند کە سەرۆکی هەرێمی کوردستان و سەرۆکی هاوپەیمانی فەتح جەختیان کردووەتە سەر دەرکردنی سەربازە بیانییەکان لە عێراق.\nناوی پێنج کاندید بۆ سەرۆک وەزیرانی نوێی عێراق خرایە ڕوو\nسەرچاوە پەرلەمانییەکانی عێراق لە دوایی گۆڕانکارییەکانی پێوەندیدار بە سەرۆک وەزیرانی نوێی ئەو وڵاتە هەواڵیان دا.\nفەتح و سائیرۆن لە سەر یاسای دەرکردنی ئەمریکییەکان ڕێککەوتن\nکەناڵێکی عەرەب زمان ڕاپۆرتی دا کە هاوپەیمانییەکانی فەتح و سائیرۆن لە پەرلەمانی عێراق لە سەر پێشنیاری پێشکەش کردنی یاسای پێوەندیدار بە کردنە دەرەوەی سەربازانی ئەمریکی لە ئەو وڵاتە ڕێککەوتن.\nسەرۆک وەزیرانی نوێی عێراق تەنیا ٦ مانگ لە سەر کار دەبێت\nنوێنەری هاوپەیمانی فەتح سەبارەت بە ماوەی بەرپرسایەتی سەرۆک وەزیرانی نوێی عێراق قسەی کرد.\nهاوپەیمانی فەتح ڕایگەیاند:\nیەکێک لە ئەندامانی هاوپەیمانی فەتحی عێراق لە ڕێککەوتن لە سەر بەربژێریی ٢ کەس بۆ پۆستی سەرۆک وەزیری هەواڵی دا.\nپەرلەمانتارێکی عێراقی رایگەیاند:\nگۆڕانی بە پەلەی ١٣ وەزیری کابینەی عادل عەبدولمەهدی\nپەرلەمانتارێکی سەر بە کۆتلەی فەتحی عێراق لە گۆڕانی بە پەلەی ١٣ وەزیری کابینەی عەبدولمەهدی لە دانیشتنەکانی داهاتوو هەواڵی دا.


بەرپرسێکی سەربازی یەمەن: هاوپەیمانی سەعوودیا ڕووبەڕووی وەڵامێکی سەرسوڕهێنەر دەبێتەوە - IUVMPRESS\nبەرپرسێکی سەربازی یەمەن سەرکەوتنەکانی سوپا و یەکینەکانی خەڵکی بۆ لەناوبردنی کەشتییەکەی ئیمارات بە لێدانێکی گەورەی ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی ناو برد و جەختی کردەوە ئەوەی کە لە قۆناغەکانی داهاتوو بۆ هاوپەیمانی سەعوودیامان داڕشتووە، سەرسوڕهێنەر دەبێت.\nبە پێی ڕاپۆرتی IUVMPRESS بە گێڕانەوە لە جام کوردی، جێگری وتەبێژی سوپای یەمەن جەختی کردەوە کە وەڵامی هێزی دەریایی بۆ دوژمنان پەیامێکی هەیە کە ئەویش هێزی بەرگرییە کە هێشتا دەسپێکی چالاکییەکانیەتی.\nئەم بەرپرسە سەربازییەی یەمەن بە ئاماژە بە پڕوپاگەندەکانی سەعوودیا و هاوپەیمانەکانی وتی: شەڕی دەروونی لە پاش ئەم شکستە خێرایە بۆ دوژمنان گەڕاوەتەوە و لە زیانی ئەواندا شکاوەتەوە.\nجەختیشی کردەوە کە ئەوەی کە بۆ دوژمنان لە قۆناغەکانی داهاتوو دامانڕشتووە، وەڵامێکی سەرسوڕهێنەر دەبێت.\nهێرشی مووشەکیی یەمەن بۆسەر پێگەی سەربازانی سەعوودیا\nدەیان کوژراو و برینداری هاوپەیمانیی سەعوودی لە هێرشی مووشەکی یەمەن


📷 ١١ اذار في اربيل وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 23 2014 12:25AM\n👁 ئەم بابەتە 14,398 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 23-2-2014 0:25:04\n😊 5021 - العراق - اربیل گاڵتەوگەپ\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 1 2013 9:12PM\n👁 ئەم بابەتە 8,183 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 1-1-2013 21:12:27\n✌ ئاربیل قرمزگول (ئانگین فارتۆ) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 18 2016 1:37AM\n👁 ئەم بابەتە 6,081 جار بینراوە\nناوی ڕێکخراوەیی: ئانگین فارتۆ ناو و پاشناو: ئاربی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ س.ئـ. 18-6-2016 1:37:55\n📕 أربيل - مدينة الأدب والعلم والحضارة پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 25 2011 12:37PM\n👁 ئەم بابەتە 8,632 جار بینراوە\nد. عثمان أمين صالح دەزگاي ئاراس - 2009 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 25-10-2011 12:37:21\n🏰 أربيل (هەولێر) شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 23 2020 5:10PM\n👁 ئەم بابەتە 710 جار بینراوە\nمحافظة أربيل (بالكردية: پارێزگای ھەولێر) هي إحدى ا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 23-7-2020 17:10:20\n📕 أربيل 88 هەولێر 99 حتی لاتضیع کردستان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 26 2016 9:27PM\n👁 ئەم بابەتە 2,451 جار بینراوە\nرجائی فاید [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 26-10-2016 21:27:45\n📕 أربيل شهري - ئولومسوز دەستان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 17 2012 2:32PM\n👁 ئەم بابەتە 14,248 جار بینراوە\nحسام حسرت [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ هـ.ب. 17-9-2012 14:32:56\n📖 أربيل في السالنامات العثمانية کورتەباس\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 15 2016 10:56AM\n👁 ئەم بابەتە 10,752 جار بینراوە\nأ. د. جبار قادر عضو عامل في الاكاديمية الكردية م [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 76% ✍ هـ.ب. 15-3-2016 10:56:33\n📕 أربیل دراسة تاریخیة پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2018 8:31AM\nتألیف مجموعة من أساتذة الجامعة بإشراف الأستاذ الد [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ ز.س. 8-10-2018 8:31:38\n📕 أربیل لمحة سیاحیة پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 4 2018 10:55AM\n👁 ئەم بابەتە 737 جار بینراوە\nطارق ابراهیم شریف [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ ز.س. 4-10-2018 10:55:03


✌ Göze Altunöz (Aynur Ada) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 15 2020 6:38AM\nNom de guerre: Aynur Ada Real name: Göze Altunöz [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 15-1-2020 6:38:35\n✌ Yasin Aydin (Imran Firtina) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 15 2020 6:44AM\nNom de guerre: Imran Firtina Real name: Yasin Ay [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 15-1-2020 6:44:51\n✌ تاجدين طربوش (زاغروس كوباني) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 19 2019 12:52AM\nالاسم الحركي: زاغروس كوباني الاسم الحقيقي: تاجدين [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 19-11-2019 0:52:47\n✌ حسان العليوي (أنس قامشلو) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 19 2019 12:59AM\nالاسم الحركي: أنس قامشلو الاسم الحقيقي: حسان العل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 19-11-2019 0:59:39\n✌ حيدر جدوع (كدر برخدان) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 19 2019 2:20AM\nالاسم الحركي: كدر برخدان الاسم الحقيقي: حيدر جدوع [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 19-11-2019 2:20:56\n✌ سەفقان موسی (سەفقان دێرک) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 11 2019 1:04AM\nنازناو: سەفقان دێرک ناوی تەواو: سەفقان موسی ناوی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 11-11-2019 1:04:11\n✌ شيرزاد خليل (خليل قامشلو) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 19 2019 1:04AM\nالاسم الحركي: خليل قامشلو الاسم الحقيقي: شيرزاد خ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 19-11-2019 1:04:27\n✌ صالح أحمد (صالح أحمد) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 19 2019 12:54AM\nالاسم الحركي: ج الاسم الحقيقي: صالح أحمد اسم الأ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ ج.ع.ئـ. 19-11-2019 0:54:26


قایمی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلە زانستی ماددە و کانزاناسی دا، قایمی (Toughness) بریتیە لە توانای ماددە بۆ ھەڵمژینە ئەو ھێزەی دەخرێتە سەری و دەبێتە ھۆی چەمانەوەی ماددەکە، پێش ئەوەی ماددەکە توشی شکان بێت. پێناسەیەکی تری قایمی ماددە بریتیە لە بڕی وزە لە سەر قەبارەی ماددە پێش شکانی ماددەکە.\nیاسا و یەکەی[دەستکاری]\nقایمی ماددەیەک دەشێ لە ڕێی پێوانە کردنی فشار-جێفشار بدۆزرێتەوە. بەم پێیە، پێویستە ڕووبەری ژێر هێڵکاریەکە بدۆزرێتەوە، کە بریتیە لە: قایمی=تەواوکاری( فشار* جێفشار) چونکە گشت ڕووبەرەکە بریتیە لەبڕی قایمی وە زۆرجار دۆزینەوەی ڕووبەرەکە بەشێوەی دەستی ئاسان نیە، بۆیەش سود لە هەندێ پڕۆگرامی کۆمپیوتەری وەک ئۆریجن (Oringin lab) وەردەگیرێت بۆ دۆزینەوەی. یەکەی قایمیش بریتیە لە Pa یا N/m^2.\n^ ئ ا "Toughness" ١٤ی شوباتی ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., NDT Education Resource Center ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., Brian Larson, editor, 2001–2011, The Collaboration for NDT Education, Iowa State University\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=قایمی&oldid=743094»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٣٥ی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


بەوێنەو ڤیدیۆ: رووداوێكی هاتووچۆ لە سنە گیان لە دەستدانی سێزدە كەسی لێكەوتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەوێنەو ڤیدیۆ: رووداوێكی هاتووچۆ لە سنە گیان لە دەستدانی سێزدە كەسی لێكەوتەوە\n2018/07/11 - 9:24 AM\nبەهۆی پێكدادانی باسێكی نەفەرهەڵگرو تەنكەرێك كە سوتەمەنی هەڵگرتبوو شەوی رابردوو سێزدە كەس گیانیان لە دەستدا و بەمبۆنەیەشەوە ماتەمینی گشتی لە پارێزگای سنە راگەیەندرا.\nئاژانسی ئیسنا بڵاویكردەوە، بەهمەن مورادنیا پارێزگاری سنە رایگەیاند، شەوی رابردوو رووداوێكی خەمناك روویداوە كە ژمارەیەك لە هاووڵاتیان لەنێو باسێكی نەفەرهەڵگر بوونەتە قوربانی‌و داوای سەبوری بۆ خانەوادەی قوربانییان كردو بە سەخترین رووداوی زانی لە ناوچەكەدا.\nناوبراو فەرمانیشی بە دەزگا پەیوەندیدارەكان كرد، راپۆرتی خێراو ورد سەبارەت بە روودانی رووداوەكە ئاشكرا بكەن، سێ رۆژ پرسە و ماتەمینی لە پارێزگاكە راگەیاند.\nبەپێی زانیارییەكان تا ئێستا 13 هاووڵاتی لە رووداوەكەدا گیانیان لەدەستداوە ژمارەیەكیتریش بریندار بوون.\nبەپێی زانیارییەكانی ئاژانسی میهر، كاتژمێر 12ی شەوی رابردوو پێكدادان لەنێوان باسێكی نەفەرهەڵگر لەساتەوەختی دەرچوونی لە گەراجی سنەو تەنكەرێك روویداوە.\nیەكێك لەو شۆفێرانەی رزگاری بووە رایگەیاند، پاسەكە بۆ سواركردنی هاووڵاتیان وەستابوو لەناكاو تەنكەرێكی سوتەمەنی هات‌و خۆی كێشا بە پاسەكەدا و دەنگی تەقینەوە دروست بوو و هەردوو ئۆتۆمبێلەكە سووتان.\nساڵح زەندی بریكاری بەڕێوەبەری ئاگركوژێنەوەی پارێزگای سنە رایگەیاند، لە رووداوەكەدا پاسێكی نەفەر هەڵگر و تەنكەرێك كە نازانرێت چ جۆرێك بووە سووتاون.\nوتیشی، تەنكەرەكە 18 هەزار لیتر سوتەمەنی لەگەڵ خۆی هەڵگرتووەو بەهۆی رووداوەكەشەوە 13 كەس گیانیان لەدەست داوە كە 12یان هاووڵاتی نێو پاسەكە بوون و ئەویتریشیان شۆفێری تەنكەرەكە بووەو لە رووداوەكەدا شۆفێری پاسەكەو شاگردەكەی رزگاریان بووە.\n“ناوچە سنورییەكانی عێراق و سوریا رادەستی پەكەكە و حەشدی شەعبی دەكرێن”\nئەندامانی سڕكراوی كۆمسیۆن سكاڵا لەسەر چەند لایەنێك تۆمار دەكەن\nلە سێدارەدانی رامین حوسێن پەناهی دواخرا\nلە سنە كۆمەڵێك چالاكوانی مەدەنی دەستگیركران


پەرلەمانی عێڕاق، یاسای قەرزکردن و کێشەی مووچە لە هەرێم – Dengekan\nbyDenegkan\tNovember 30, 2020\tGeneral\n نا بۆ پەرلەمانی عێڕاق و سیاسەتی ئابڵوقەی ئابووری هەرێم.\n نا بۆ سیاسەتی نیولیبرالیزمی ئابووری حکومەتی هەرێم و گەندەڵی و فریوکاریەکانی.\n موچەکان دەبی دەسبەجێ و بە تەواوی بدرێت.\n بەڵێ بۆ چاودێری بودجە و موچە و دابەشکردنی لەلایەن نوێنەرانی هەڵبژێردراوی کریکاران و کارمەندانەوە.\n٢٥ی نۆڤێمبەری ٢٠٢٠\nPrevious ئەو گوندەی پ ک ک ئازادی کردووە! .. ڕێبوار ڕەشید\nNext زەنگیانەی ئاویی / ڕستی دوانزەهەم .. فەتاح حەسەن


هێڵی ئاسمانی ئۆکرانیا: چیتر بە ئاسمانی ئێران نافڕين\nکۆمپانیای هێڵی ئاسمانی نێودەوڵەتی ئۆکرانیا رایگەیاند؛ دوای رووداوی خستنەخوارەوە فڕۆکە ئۆکرانییەکە لەلایەن ئێرانەوە، چیتر بە ئاسمانی ئەو وڵاتەدا نافڕن، هێڵی فڕۆکەوانی ئێرانیش تا کاتێکی نادیار سەرجەم گەشتەکانی بۆ وڵاتانی ئەوروپا راگرت.\nله راگه‌یه‌نراوێكدا كۆمپانیای هێڵی ئاسمانی نێوده‌وڵه‌تی ئۆكرانیا باسی له‌وه‌كردووه، كه له‌دوای رووداوی خستنه‌خواره‌وه‌ی فڕۆكه ئۆكرانییه‌كه، ئاڕاسته‌ی گه‌شته‌كانیان گۆڕیوه و چیتر ئاسمانی ئێران به‌كارناهێنن.\nهێڵی ئاسمانی ئۆكرانیا روونیشیكرده‌وه كه فڕۆكه تێكشكاوه‌كه‌یان پێش فڕینی له فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی خومه‌ینی تاران هیچ ئاگاداركردنه‌وه‌یه‌كی پێنه‌دراوه سه‌باره‌ت به بوونی هه‌ڕه‌شه له‌سه‌ر فڕۆكه‌كه.\nئه‌و راگه‌یه‌ندراوه دوای دانپێدانانی ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێران دێت به‌وه‌ی فڕۆكه ئۆكرانیه‌كه به "هه‌ڵه" موشه‌كی ئاڕاسته‌كراوه و خراوه‌ته‌خواره‌وه، و به هۆیه‌وه 176 كه‌س گیانیان له‌ده‌ستدا.\nلەلایەکی دیکەوە هێڵی ئاسمانی ئێران بڕیاریدا بە هەڵوەشاندنەوەی سەرجەم گەشتە ئاسمانییەکانی بۆ وڵاتانی ئەوروپا تا کاتێکی نادیار، بەبێ ئەوەی هۆکارەکەی روون بکەنەوە.\nئەوە لەکاتێکدایە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ تەلەڤیزیۆنی فەرمی ئێران لە بەیاننامەیەکی سەربازیی گواستەوە و رایگەیاند، ئێران بە بێ مەبەست، بەهۆی هەڵەیەکی مرۆییەوە ئەو فڕۆکە ئۆکراینییەی رۆژی چوارشەممەی رابردووی خستووەتە خوارەوە.


په‌یامی ئۆجه‌لان تاکه ڕێگه‌ی چارەکردنی قه‌یرانی سووریایه\nWEDNESDAY, 12 JUNE 2019 - 12:57\nجێگری به‌رپرسی جێبه‌جێکاریی ئه‌نجومه‌نی سووریای دیموکرات:\nبه‌شی تورکیا- جێگری به‌رپرسی جێبه‌جێکاریی ئه‌نجومه‌نی سووریای دیموکرات له لێدوانێکدا ئاماژه به په‌یامی ئه‌مدواییه‌ی ڕێبه‌ری زیندانی‌کراوی په‌که‌که له‌باره‌ی سووریاوه ده‌کات و ده‌ڵێت: په‌یامه‌که‌ی عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان تاکه ڕێگه‌چاره‌ی قه‌یرانی سووریایه.\nبه‌پێی هه‌واڵی کوردپرێس، حێکمه‌ت حه‌بیب جێگری به‌رپرسی جێبه‌جێکاریی ئه‌نجومه‌نی سووریای دیموکرات باسی په‌یامی ئه‌مدواییه‌ی عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان ڕێبه‌ری زیندانی‌کراوی په‌که‌که له‌باره‌ی قه‌یرانی سووریاوه ده‌کات و ڕای‌ده‌گه‌یێنێت: سیسته‌مێک که به‌پێی بیرۆکه‌ی عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان له باکوور و ڕۆژهه‌ڵاتی سووریا دروست کراوه نموونه‌یێکی ته‌واوه له ژیانی هاوبه‌ش و برایه‌تیی ئیتنیکه‌کان. ئه‌م پڕۆژه‌یه سه‌لماندی که ڕێچاری زۆربه‌ی کێشه‌کانی ناوچه‌که‌یه. ئێمه وه‌ک ئه‌نجومه‌نی سووریای دیموکرات هه‌وڵه‌کانمان بۆ چاره‌کردنی قه‌یرانی سووریا له ڕێگای دیموکراتییانه‌وه چڕ ده‌که‌ینه‌وه. په‌یامی عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان له‌باره‌ی چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی سووریا ئه‌وه‌ش له چوارچێوه‌ی دایالۆگی نیشتیمانی و پاراستنی یه‌کپارچه‌ییی سووریا ته‌نها ڕێگه‌چاره‌ی قه‌یرانی ئه‌و وڵاته‌یه و ئه‌مه‌ش ته‌نها داخوازیی گه‌لی سووریایه.\nناوبراو له درێژه‌ی لێدوانه‌کانیدا جه‌ختی کرده‌وه: قه‌یرانی سووریا به‌بۆنه‌ی داگیرکردنی ئه‌و وڵاته له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌کانی بیانییه‌وه درێژه‌ی هه‌یه. ئه‌و ده‌وڵه‌تانه ته‌نها له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی خۆیان هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرن و ئاوڕ له داواکارییه‌کانی گه‌لی سووریا ناده‌نه‌وه. نه‌خشه‌ڕێگاکانی تورکیا و ڕووسیا له باکووری سووریا نموونه‌یێکی ئاشکرا له‌و بابه‌ته‌یه. قه‌یرانی سووریا ته‌نها به‌بۆنه‌ی پێشنیازی عه‌بدوڵڵا ئۆجه‌لان له‌سه‌ر ئه‌نجامدانی دایالۆگی ناوخۆییی سووریا چاره‌سه‌ر ده‌کرێت.


تۆپ ستۆر Archives - Page 2 of 9 - قەندیل 24\nسەرەکی / تۆپ ستۆر (پەرەکان 2)\nبە وێنە راگواستنی ناحییەی سەنگەسەر لە ماڵپەری قەندیل24\nshad jalal تۆپ ستۆر, ويَنةكان 24\nshad jalal تۆپ ستۆر, چاوپێکەوتن 123\nئایا بەراست کەرکوک قودس و دڵی کوردستانە بەکر رەسوڵ، جێگری لێسراوی مەڵبەندی 24راپەرینی یەکێتی. بەشی یەکەم ئەگەر ئێمە بەگشتی لەگەڵ بیرو باوەر و دروشمەکانی رابردووی خۆمان، ڕاست دەڵێن یان راستیش ووتەی سەرکردە مەزنەکانی خۆمان، کەدەکاتە بیروڕای ئەوان، واتە ڕاستگۆی. کەواتە دەبێت ڕاستگۆی لەگەڵ خواست و ویستی گەڵەکەمان، دەبێ ڵادان لە …\nshad jalal تۆپ ستۆر, هەواڵ 13\nوێنە یەکی ساڵی ١٩٨١ قوتابخانەی سە نگە سەر\nshad jalal تۆپ ستۆر, ويَنةكان 26\nوێنە یەکی ساڵی ١٩٨١ قوتابخانەی سە نگە سەر لە کاتی دابە شکردنی خواردن پۆلی یە کە م ….. به‌سوپاسه‌وه له‌لاپه‌ره‌ی تایبه‌تی مامۆستا حسن وه‌رگیراوه …..\nshad jalal تۆپ ستۆر, هەواڵ 63\nshad jalal تۆپ ستۆر, هەواڵ 96\nبەناوی ستافی ماڵپەری قەندیل 24 چەژنی رەمەزان لە هەمووان پیرۆزبێت.\nshad jalal تۆپ ستۆر, هەمەڕەنگ 30\nبەهیواین خوای گەورە تاعەت و رۆپوو و زکری هەمووانی قبوڵ کردبێت. ئەم چەژنە بێتە ماییەی ئاشتی کۆمەڵایەتی و سیاسی و هەمووان دەست لە دەست بۆ بەرەو گۆرانگاری کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری ئاشتی. دووبارە پیرۆزە.\nshad jalal تۆپ ستۆر, هەواڵ 42\nPage 2 of 9«12345\t»\t...ناوی دووەم


گوزەرێك بەناو ژیانی ئیبن حەزمی ظاهیری و چەمكێك لە كارەكانی – History Of Kurd\nHome / مێژووى ئاینەکان / ئاینى ئیسلام / گوزەرێك بەناو ژیانی ئیبن حەزمی ظاهیری و چەمكێك لە كارەكانی\nكه‌یفی عمر 2016-03-15\tئاینى ئیسلام, مێژووى ئاینەکان لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە گوزەرێك بەناو ژیانی ئیبن حەزمی ظاهیری و چەمكێك لە كارەكانی 3,218 Views\nوێنەی خەیاڵی ئیبن حەزم\n1- بوو بەوەزیر لە سەردەمی دەسەڵاتی (مورتضی)دا لە (بەلنسیە) لە كاتێكدا كە مورتچی دەسەڵاتی لە دەستدا ئیبن حەزم گیرا ئەمەیش لە ناوەڕاستی ساڵی 409ی كۆچیدا بوو ، پاشان لە زیندان ئازاد كراو گەڕایەوە بۆ قورتوبە .\n3- پاشان لەسەردەمی (هیشام المعتمد)دا دەسەڵاتی وەزیری پێ بەخشرایەوە لە نێوان ساڵەكانی 418ك – 422ك .\nPrevious مێژووی فەلسەفەی مێژوو\nNext ئینجیلەكانی تر لە كوێن‌و چیان تێدایە؟


په‌یامی به‌ڕێز مه‌سعودی ڕه‌جه‌وی له‌سه‌ر هێرشه‌کانی ڕژیم بۆ ناوچه سنووریه‌کانی هه‌رێمی کوردستان سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nخه‌بات میدیا: بەڕێز مه‌سعودی ڕه‌جه‌وی بە مەبەستی پشتیوانی لە جوڵانەوەی گەلی كورد لە كوردستانی ئێران پەیامیكی گرینگی بڵاوكردەوەو ڕایگەیاند: ڕژیمی کوردکوژی ویلایه‌تی فه‌قیه دەست لە تۆپبارانکردنی برایان و هاونیشتمانیانمان له ناوچه سنووریه‌کانی کوردستانی عێراق هه‌ڵناگرێ و بە پێداگرتر درێژەی پێدەدا. بۆ ئەوەی ڕژیم ناچار بكرێ تۆپبارانی خه‌ڵکی بێ تاوان و هێز و لایه‌نه‌کانی کوردی ئێرانی له ناوچه سنووریه‌کان ڕاگرێ، ده‌بێ له شاره ستەملێكراوەکانی کوردستانی ئێران و سه‌رتاسه‌ری ووڵات ناڕەزایەتی بكرێ هەر وەك ناڕەزایەتیەكان لە پێوەند بە كەم ئاویی لە خوزستان.\nڕێگە چارە شۆڕش و خەباتی ئاگرینە\nكەس بۆ ئێمە ناچارێ دەبێ خۆمان بۆ چارەنوسی خۆمان بچارێين\nمسعود رجوی: رژيم كردكش ولايت فقيه دست از توپ‌باران برادران و هموطنان كردمان درمنطقهٔ مرزی با كردستان عراق برنمی‌دارد و جری‌تر هم می‌شود. برای واپس نشاندن رژيم در توپ باران مردم بيگناه و احزاب كرد ايرانی در منطقه مرزی بايد در شهرهای ستم‌زده كردستان ايران و سراسر كشور، مانند نمونه آب در خوزستان به اعتراض برخاست.\nڕێکه‌وت: 2021-09-12 17:47:13


کۆرۆنا بۆ کاسبکاران و کرێچییەکان دووجار بووەتە بەڵا | ROJnews\nچوؤرشەممە, 1 أبر 2020 - 08:07\nقەدەغەکردنی هاتووچۆ لە گەرمیان ژیان و گوزەرانی کاسبکاران و کرێچییەکانی دژوار کردووە، دوکاندارێکی کرێچی دەڵێت، دەسەڵات بێ باکە و بژێوی و گوزەرانیان لە بەرچاوناگرێت، دەستگێڕێکیش وتی: ڕۆژێک کار نەبێت گیرفانم بەتاڵە!.\nلە سنوری ئیدارەی گەرمیان لە ۱٦ی مانگی مانگی ڕابردووەوە، بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، قەدەغەکردنی هاتووچۆ ڕاگەیەندراوە و سەرجەم بازاڕ و شوێنە گشتییەکان داخراون، ئەمەش گوزەرانی کاسبکاران و دوکاندار و کرێچییەکانی زەحمەتکردووە، بەوەی کە مانگانە کرێیەکی زۆر دەدەن و بێکارن، هەروەها زۆربەیان جگە لە کارەکانیان هیچ سەرچاوەیەکی دیکەی بژێویان نییە، حوکمەتی هەرێمیش تا ئێستا هیچ بڕیار و پلان و هەوڵدانێکی نەبووە لەم بارەیەوە.\nبێپلانییەکانی حکومەت بۆ هاوڵاتیان، ناڕەزایەتی و نیگەرانی دووکاندار و کاسبکاران و کرێچییەکانی بازاڕی شارۆچکەی کەلاری ناوەندی ئیدارەی گەرمیانی بەدوای خۆیدا هێناوە، لەم بارەیەوە بۆ ئێمە دەدوێن و پەیامی خۆیان دەگەیەنن.\nئومێد جومعە دوکاندارە و مانگانە بڕی ملیۆنێک و٥٠٠ هەزار دینار کرێی دوکان دەدات و دەڵێت: دەسەڵات لەخەمی کەسدا نییە و تەنها مەبەستیان بەدیهاتنی ئامانجەکانی خۆیانە و بەهەر بیانویەک بێت خەڵکیان لە ماڵەوە کەرەنتینە کردووە، بەبێ ئەوەی ڕەچاوی بار و گوزەرانی ژیانی بکەن.\nوتیشی: حکومەت ئامادە نییە دەست لە وەرگرتنی باج لە خاوەن موڵکەکان هەڵبگرێت و باجێکی زۆریان لێ وەردەگرێت لە بەرامبەر موڵکەکانیان، خاوەن موڵکەکان-یش مافی خۆیانە گەر لەکرێی دووکانەکانیان خۆشنەبن، پێویستە دۆخەکە ئاسایی ببێتەوە و هاوڵاتیان بچنەوە سەرکار و پیشەی خۆیان، بۆ ئەوەی چیترکەرامەتی مرۆڤ بەهۆی بژێویەوە لەکەدار نەکرێت.\nعەبدولجەبار عەلی، هاوڵاتییەکی کرێچییە و خاوەنی خێزانە و بژێوی ژیانیان لەسەر عارەبانەکەیەتی کە ڕۆژانە حەماڵی پێدەکات، وەها باس لە دۆخی خۆی دەکات: سەرەڕای بێ ئیشی و بێکاری، مانگانە بڕی ٢٠٠هەزار دینار دەدەم بە کرێی خانوو، گەر ڕۆژێک کارم دەستنەکەوێت ناچار بە گیرفانی بەتاڵەوە دەگەڕێمەوە لای خێزان و چوار منداڵەکەم، داواکارم حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان ئاوڕ لەژیانمان بدەنەوە کە ڕۆژانە چاوەڕێی بژێوییەکی حەڵاڵین.\nدڵشاد غەریب دووکاندارە و جگە لە کرێی دووکانەکەی کە مانگانە ٨٥٠ هەزار دینارە، مانگانە بڕی ٢٠٠هەزار دینار_یش بەکرێ خانوو دەدات و دەڵێت: گەر حکومەت بە هانامانەوە نەیەت لەپێدانی کرێ بە خاوەن موڵکەکان، ئێمە ناتوانین بەبێ کارکردن ئەو کرێیە پەیدابکەین و گوزەرانمان زۆر قورس دەبێت، ئێمە لەبەر بەرژەوەندی گشتی پابەندین بە بڕیاری قەدەغەی هاتووچۆوە، کەچی خۆمان بووینەتە قوربانی، هەروەها داواکارین لە حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان، ڕەچاوی ژیانی کاسبکاران و کرێنشینان بکەن و ژیانی هاوڵاتیان لەمە خراپترنەکەن.


لە ناو دڵی ئاو و سەحرادا\nماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2021.01.14 09:39 AM\nهه‌ردی عه‌باس ـ مامۆستای زانكۆ\nوڵاتێکی بچوک لە ناو دڵی ئاو و سەحرادا، خاوەن ڕۆڵی کاریگەری سیاسی و میدیایی و ئابوری لە ناوچەکە و جیهاندا، قەتەر دەستەواژەی "قسەی لە قەبارەی خۆی گەورەتر ئەکات" ی گۆڕیوە بۆ واقیع و کردەیەکی ئاسایی.\nجگە لە چیرۆکی بێشوماری پەلهاویشتن و سەرکەوتنی قەتەریەکان، ئەوەی مایەی سەرنجە لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردودا لە بەر هەندێک ڕەفتار و هەڵوێست کە نابەدڵی زڕبرا کەنداویەکانی بوو، لە هەڵمەتێکدا کە عەرەبستانی سعودی ڕابەرایەتی دەکرد و یارمەتی ئیمارات و میسر و موبارەکەی لایەنی تریشی لەگەڵ بو. قەتەر ڕوبەڕوی فشاری گەورەی سیاسی و ئابوری بویەوە، تا خەریک بو کار بگاتە حەسیر مەیدان و هێرشی سەربازی، بەجۆرێک کە ئەگەر زیرەکی قەتەریەکان نەبا ئەوا حکومەت و دەسەڵاتی سیاسی ئەو وڵاتە بەرەو ڕوخانێ دەچون.\nتاوەکو ئەوەی سعودیەکان پلانی ئەوەیان هەبوە ئەو سنورە وشکانیەی کە هەیانە لەگەڵ قەتەر ئاوی بۆ ڕابکێشن و بیکەنە نۆکەند، بەوەش ئەو وڵاتە وەک دورگەیەک بەتەواوەتی فڕێبدەنە دەریاوە!\nدوای شپرزەبونێکی ماوەکورت، لەو چەند ساڵەی گوشاردا(حصار) ، قەتەریەکان زیرەکانە مانۆڕە سیاسی و ئابوریەکانی خۆیان وەگڕ خست بۆ کەمکردنەوەی کاریگەریەکانی فشارەکە، لە لایەک گرێبەستی سەربازی و ئابوری لەگەڵ تورکیا و نزیکبونەوە لەگەڵ وڵاتی ئێرانی دژبەری کەنداویەکان، لە لایەکی ترەوە نزیکبونەوە لە ڕوسیا و پاراستنی هاوسەنگی پەیوەندیەکانی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتوەکان، وایکرد کە ڕۆژبەڕۆژ قەتەریەکان لەو گۆشەگیریە سیاسی و ئابوریە بێنە دەرەوە و دوبارە ڕۆڵی دەسپێشخەر بگێڕن، تەنها پلانی خۆژێنی خۆراکی قەتەر لەو ماوەیەدا بەنمونە (هێنانی مانگایەکی زۆر لە ئوسترالیاوە)، هەروەها دروستکردنی هەڵای میدیایی گەورە لەسەر کەیسی کوشتنی ڕۆژنامەنوس (جەمال قاچوخچی) و بەکارهێنانی بۆ ئیحراجکردنی دەسەڵاتدارانی سعودیە لە بەردەم ناوەندە نێودەوڵەتیەکاندا، بەسە بۆ ئەوەی ژیری و کارامەدی قەتەریەکانمان بۆ دەربکەوێت.\nلەو ماوەیەدا گەورەترین پرۆژەیەک کە قەتەر سەرقاڵی خۆ ئامادەکردنە بۆی و هەموو جیهان چاوی لەسەریەتی، کە ئەویش بەڕێوەبردن و میوانداریکردنی جامی جیهانی فوتبۆڵی 2022 ە، کارەکانی وەک خۆی و بە باشی بەڕێوە دەچێت و هیچ جۆرە لەمپەرێکی ئەوتۆی بۆ نەهاتۆتە پێش.\nلەم دواییانەدا و دوای چەند ساڵێک فشار و دژایەتی، بە نێوەندگیری دەسەڵاتدارانی کوێت، پەیوەندیەکانی میرنشینی قەتەر و عەرەبستانی سعودی بەرەو هێوربونەوە چوون، لە پێشهاتێکێ نوێدا تەمیم کوڕی حەمەدی میری قەتەر لە سەردانێکی مێژوویدا گەیشتە عەرەبستان بۆ بەشداریکردن لە لوتکەی شاری عولا (قمه العلا)، لەوێش لە لایەن شازادە محەمەد کوڕی سەلمانەوە پێشوازی لێکراو بێ گوێدانە پرۆتۆکۆلە تەندروستیەکانیش باوەشێکی گەرمی پێدا کرد!\nبە تێڕوانین لە قەیرانەکەی نێوان قەتەر و دراوسێ کەنداویەکانیدا، بۆمان دەردەکەوێت کە فشار و قەیران ئەگەر تەدبیر و پلان و ئیرادەی بۆ بخرێتە کار، ئەوا دەتوانرێت لە مەترسیەوە بگۆڕدرێن بۆ دەرفەت.\nپێشکەوتن و ئاوەدانکردنەوەی وڵاتیش تەنها ئیرادە و هەوڵدانی دەوێت و کارێکی نەکردە نیە.\nجا ئەگەر بەرواردی بکەین بە کوردستانەکەی خۆمان کە چەندەها جار لە قەتەر دەوڵمەندتر و پڕ توانا ترە، لە کاتی قەیرانی چەند ساڵی دواییدا کە بۆخۆشی ڕاستەقینە نیە و دروستکراوە، لە جیاتی دانانی پلانی ڕزگاربون و کارکردنی تاقەتپڕوکێنی دەسەڵاتداران لە پێناو گەشانەوەی ئابوری و چێکردنی ڕۆحی هاونیشتمانی لای تاک، کەچی ڕۆژبەڕۆژ زیاتر یاسا ژێرپێ دەخەن و ئەوەی دەیکەن تەنیا وەک چەتە و شەوکوت خەریکی کاری قێزەونی قاچاخچێتی و داگیرکردنی زەویوزار و تاڵانکردنی سامانی سروشتین، بە جۆرێک کە بێ ئەخلاقانە بەهایان بۆ هیچ شتێک نەهێشتۆتەوە، لەبەرامەبەریشدا خەریکی شیعاری درۆینەی نەتەوایەتی و بەڵێنی دروستکردنی ئایندەیەکی باش ئەدەن!!


وتەبێژی باڵی سەربازی پەکەکە: رێگە نەدراوە تورکیا بێتە ناو خاکی هەرێمەوە\nدوابەدووای دەستبەسەرداگرتنی شاری عەفرین لە لایەن تورکیاوە، جموجۆڵی سەربازی سوپای تورکیا لە سنووری چیای برادۆست لە نێوان کوردستانی عێراق و تورکیا زیادی کردووە، ئەگەری هەیە تورکیا هێریش بکاتە سەر بنکەو بارەگاکانی پارتی کرێکارانی کوردستانت (پەکەکە) لەو ناوچانەی ساڵانێکی زۆرە بەدەست پەکەکەوەن.\nلەو بارەیەوە وتەبێژی باڵی سەربازی پەکەکە رۆڤان وڵات بە دەنگی ئەمەریکای راگەیاند "لەم هەفتەیە شەڕ لەسەر سنوور نێوان سوپای تورکیا و پەکەکە دروست بووە،لە ناوچەی برادۆست، کاتێک ئەوان هاتونەتە پێشەوەو جموجۆڵیان بە هێزەکانیان کردووە، تورکیا لە دوری 5 کیلۆمەتر لە سنوورەوە سەنگەرەکانی قایم دەکات. شەڕ دروست بووە و چەندین سەرباز کوژراون، بەڵام نەهاتوونەتە نێو خاکی هەرێمی کوردستانەوە."\nئەو وتەبێژەی پەکەکە باس لە زیادبوونی جموجۆڵی سەربازی سوپای تورکیا دەکات لەو سنوورە و دەشڵێت "چاومان لەسەر هەموو ئەگەرەکانە، ئامادەین بۆ بەرگریکردن، بێنە ناو خاکی هەرێم رێگەیان لێدەگرین، مەسەلەکەش پەکەکە نییە، ئەوان دەخوازن خاکی کوردستان داگیربکەن."\nوتووێژ لەگەڵ ڕۆڤان وڵات


سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌مینداریه‌تی زانكۆكانی جیهان پیرۆزبایی له زانكۆكانی جیهان و لبنانی فه‌ره‌نسی ده‌كات | Dr. Nawzad Bajger\nسه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌مینداریه‌تی زانكۆكانی جیهان پیرۆزبایی له زانكۆكانی جیهان و لبنانی فه‌ره‌نسی ده‌كات\nبه‌بۆنه‌ی به‌ده‌ست هێنانی پله‌ی به‌رزی ئاستی زانستی له‌رێزبه‌ندی نیشتیمانی زانكۆكانی كوردستاندا ، كه‌رۆژی ١٨-١٠-٢٠١٦ وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی له‌ڕێوره‌سمێكدا به‌ئاماده‌بوونی به‌رێز قوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران كه له هه‌ولێری پایته‌خت له هۆڵی سه‌عد عه‌دبدولڵا سازكرا .\nدكتۆر نه‌وزاد یه‌حیا باجگر سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌مینداریه‌تی زانكۆكانی جیهان پیرۆزبایی نامه یه‌ك پێشكه‌شی زانكۆكانی جیهان و فه‌ره‌نسی ده‌كات .\nبۆ سه‌رۆكایه‌تی زانكۆكانی هه‌ولێر. سلێمانی – دهۆك\nسه‌رۆكایه‌تی زانكۆی لبنانی فه‌ره‌نسی\nمایه‌ی خوشحاڵیمانه ئه‌مرۆ زانكۆكانی جیهان هه‌ولێر- سلێمانی – دهۆك ، لبنانی فه‌ره‌نسی چه‌ندین پله‌ی زانستی به‌رزتریان له چاو سالی خوێندنی ٢٠١٤-٢٠١٥ به‌ده‌ست هێناوه . وه‌ك له له‌راگه‌یاندنی ریزبه‌ندی نیشتیمانی زانكۆكانی كوردستاندا له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاوتوێژینه‌وه‌ی زانستی دا ڕاگه‌یێدرا ، هه‌موو زانكۆكانمان چه‌ندین پله‌ی زانستی به‌رزتریان به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵی پێشوو تۆماركردووه .\nپیرۆزبایی گه‌رمتان لێده‌كه‌م ، دڵنیام ئه‌م ئاسته ی ئه‌مساڵه‌ش له ڕانكینگی زانكۆكان دا ده‌بێته هانده‌رێكی دی بۆ هێنانه‌دی ته‌واوی مه‌به‌ست و ئامانجی زانستیی مان بۆ زیاتر خزمه‌تكردنی نیشتیمانه‌كه‌مان . له‌كاتێكیش دا چاومان له پله‌ی هه‌ره به‌رزتر دابوو ، ده‌بێ بۆ گه‌یشتن بۆ ئه‌م ئامانجه ، هه‌میشه له خه‌باتی زانستیی دابین و قوتابی و خوێندكارانمان به‌به‌رده‌وامی به‌زانستی نوێی سه‌رده‌م په‌روه‌رده بكه‌ین .\nبه‌رێزان سه‌رۆكی زانكۆكان ..\nهه‌ر به‌م بۆنه‌یه‌وه له‌ڕێگای ئێوه‌وه پیرۆزبایی گه‌رمیش له یه‌كه‌یه‌كه‌ی مامۆستایانی زانكۆكانی جیهان هه‌ولێر- سلێمانی – دهۆك و لبنانی فه‌ره‌نسی ده‌كه‌م ، بۆ به‌ده‌ست هێنانی ئه‌م پله و ئاست به‌رزیی یه‌ی كه له چاو ساڵانی پێشووهه‌مان بوو، سه‌لماندتان له‌خه‌می به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی و پێگه‌یاندنی قوتابییان دان به‌شیوه‌ی ئه‌كادییمی له‌سه‌رده‌می ته‌كنه‌لۆژیای هاوچه‌رخ دا .\nقوتابییان .. مامۆستاییان .. ئه‌م ئاست به‌رزی و متمانه زانستییه‌تان پیرۆز بێت بۆ هێنانه‌دی\nئامانجمان : زانكۆی جیهان .. كوردستان ئاوه‌دان .\nدامه‌زرێنه‌رو سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌مینداریه‌تی زانكۆكانی جیهان


سەرۆکی ر.م.م.ک: کۆتایی بە توندوتیژی لە کوردستان بهێنن! – Rojpress| ڕۆژپرێس\n2011/08/07 2012/11/17 Rojpress\nسەرۆکی ر.م.م.ک: کۆتایی بە توندوتیژی لە کوردستان بهێنن!\nسەرۆکی بەندکراوی رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان لە نوێترین بەیاننامەیی دا سەبارەت بە هێرشی سوپا بۆ کوردستان هەڵوێستی گرتووە و وێڕایی رەتکردنەوەیی هەر چەشنە توند و تیژیەک، بە تایبەت داوا لە ئێران دەکات کە کۆتایی بە سەرکوت و توندوتیژی دژ بە کوردان بهێنێت و ئۆپێراسیۆنە سەربازیەکانی رابگرێ. کەبوودوەند هەروەها پێشنیار دەکات کە پارتی ژیانی ئازادی کوردستانیش چیتر هێرش نەکاتە سەر ناوەندە نیزامیەکانی رەژیم و خۆببوێرێ لە تێکهەڵچوونی نوێتر و هەوڵ بدات بۆ دەستەبەرکردنی ئامانجەکانی رێگایی مەدەنی و ئاشتیانە و بەدوور لە توندوتیژی بگرێتەبەر. دەققی بەیاننامەکە بە زمانی فارسی لە درێژەیی بابەت دا ببینە.\nبه سرکوب و خشونت در کردستان پایان داده شود / کردوند «پایگاه اطلاع رسانی خانواده کبودوند»\nحزب حیات آزاد کردستان ) پژاک( اعلام نموده برای دفاع از کادرهای حزبیش و در مقام دفاع از خود از اسلحه استفاده می کند، این حزب بیان می دارد که دولت جمهوری اسلامی صدها نفر از اعضا و هوادارانش را دستگیر و زندانی کرده و ده ها نفر از این دستگیرشدگان محکوم به اعدام و چندین نفر از آنها را تاکنون اعدام کرده است. علاوه بر این گفته می شود در جریان درگیری نیروهای دولتی با اعضای مسلح این حزب طی چند سال گذشته، تاکنون دهها نفر از اعضای حزب مذکور کشته شده اند. در مقابل دولت جمهوری اسلامی نیز می گوید که پژاک به برخی مراکز نظامی دولتی حمله ور شده و برخی از نیروهای امنیتی را شناسایی و به قتل رسانده است. براساس منابع خبری دولتی طی روزهای گذشته نیروهای نظامی در چندین حمله به مراکز و پایگاه های حزب حیات آزاد کردستان، تعدادی از اعضا و افراد وابسته به این حزب را به قتل رسانده و یا اسیر کرده اند، در این درگیری ها که گفته می شود در نوار مرزی و یا در آن سوی مرزها و در نقاطی از حوزه حاکمیت دولت اقلیم کردستان روی داده، چندین نفر از نیروهای دولتی نیز کشته شده اند.\nخشونت و استفاده از آن در هر شکلش و با هر هدف و منظوری، توسط هر کس، هر گروه و هر دولتی علیه هر فرد، هر گروه و هر ملتی، در هرجا که باشد اقدامی ناموجه و غیرقابل توجه است، از این رو من- محمدصدیق کبودوند- به نام یک کوشنده حقوق بشر از طرف های درگیر بویژه از دولت جمهوری اسلامی درخواست می کنم با ترک مخاصمه و درگیری، به خشونت و سرکوب در کردستان پایان دهد. هم چنین از اعضای مسلح پژاک تقاضا میکنم از هرگونه حمله به مراکز نظامی خودداری نموده و با پرهیز از درگیری های جدید، برای دست یابی به اهداف سیاسی خود از روش های غیرخشونت آمیز استفاده کنند. مقتضی است حزب حیات آزاد کردستان اهداف خود را به طریق مدنی و مسالمت آمیز مورد پیگیری قرار دهد.\nتهران- زندان اوین 11 مردادماه 1390/2 آگوست 2011\nکبودوند لە ڕۆژپڕێس دا\nحملە سپاه بە کردستان\nخەڵاتی ئاشتی نۆبێل\nPrevious کەبوودوەند: من تەنیا تێکۆشەرێکی مافی مرۆڤم!\nNext خیابان‌گردی‌های سلینجری در سلیمانیە/ یاسر گوڵی


هه‌ڵاڵه و ئاره‌زوویه‌کی ترساو (بەشی کۆتایی)\nلەیلا ساڵحی 6 / 9 / 2018\nله ڕۆمانی گروه‌ی به‌ختی هه‌ڵاڵه‌دا، جگه له هه‌ڵاڵه ژنانی دیکه‌ش هه‌ن که هه‌رگیز وه‌ک ئه‌و بیر ناکه‌نه‌وه و وه‌ک ئه‌ویش ناژین. ژنانی نه‌ریتی که واتای وه‌ک رابردوو، خه‌یاڵ، خامۆش، مات و بێده‌نگ بوون. گریان، ئاره‌زووی هه‌بوونی خانوو یان سه‌رپه‌نایه‌ک، کاری ماڵێ و منداڵداری و شت چنین بۆ مێرده‌کانیان و...هتد... ته‌نگی پی هه‌ڵچنیون.\n«سه‌عاده‌ت» یان «ڕه‌عنا»، هه‌ردووک ژنه‌که‌ی «حه‌مه ڕه‌شیدئاغا» ڕاست به‌و جۆره‌ن. هیچیان نایانهه‌وێ ماڵیان لێ بشێوێ و پێیان وایه ده‌بێ سه‌رپه‌نایه‌کیان بێ که نیشانه‌ی ڕاوه‌ستان و نه‌جووڵان و سه‌قامگیربوونه و ته‌نانه‌ت ڕه‌عنا ڕازییه هه‌وێ ساری بکێشێ بۆ ئه‌وه‌ی له ماڵێکدا حه‌مه‌ڕه‌شیدئاغا بیپارێزێ. سه‌عاده‌تیش زۆر جاران بێ هۆگر ده‌بێ و هه‌میشه هه‌وڵ ده‌دا فه‌رمانی مێرده‌که‌ی به‌جێ بێنێ و منداڵه‌کان به‌وه مه‌جبوور کا شه‌ڕه‌فی بابیان بپارێزن و له قسه‌ی ده‌رنه‌چن. ئاره‌زووی ئه‌و ته‌نیا هه‌بوونی ئه‌وه‌نده هێمنایه‌تییه له ماڵدا. ئه‌وه له کاتێک دایه که حه‌مه‌ڕه‌شید ئاغا ڕاست وه‌ک که‌سایه‌تیی پیاوی ڕۆمانی «شوهر آهو خانم» به دزییه‌وه ژنی به‌سه‌ر دێنێ. واته ئه‌و ژنه ده‌سته‌وه‌ستانانه هه‌ر ده‌ڵێی شیاوی ئه‌و جۆره به‌که‌م دانانه‌ن. ئه‌وان خۆیان به به‌رپرس له‌هه‌مبه‌ر کۆمه‌ڵگه‌دا دانانێن و پێیان وایه به‌ده‌ر له بنه‌ماڵه به‌رپرسایه‌تییه‌کی دیکه‌یان نییه و ڕۆڵێکی کۆمه‌ڵایه‌تی بۆ خۆیان ناناسن. کۆمه‌ڵگه‌ش خۆی له‌هه‌مبه‌ر ئه‌وان به‌به‌رپرس نازانێ و هه‌ر ناشیان بینێ.\nگوڵاڵه خوشکی هه‌ڵاڵه ته‌واوی خواستی، گه‌یشتن به ئه‌وینداره‌که‌ی و وه‌ک گوتمان به‌خته‌وه‌ری بنه‌ماڵه‌ییه که بۆشی ده‌سته‌به‌ر ده‌بێ. واته به‌و پێیه ده‌کرێ بڵێین ڕه‌نگه کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی ورده ورده به‌وه ڕاهاتبێ که مافی هه‌ڵبژاردنی ژیان بدا به ژن، به‌ڵام ده‌کرێ بڵێن ئه‌گه‌ر چاوێک له واقعییه‌تی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی ده‌که‌ین ئێستاش له زۆربه‌ی ناوچه‌کان ئه‌و شته مه‌حاڵه و ناگونجێ.\nهه‌ڵاڵه له‌گه‌ڵ ئه‌وان جیاوازه. ئه‌و نوێنه‌ری ژنێکی مودێڕنه که ئاواته‌خوازی سه‌ربه‌خۆیی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوورییه و چیرۆکنووسینی دکتۆر سه‌عید، واته مه‌یل به ئافراندنی ئه‌ده‌ب به لای ئه‌وه‌وه شتێکی گرینگ و جێی ڕێز و سه‌رنجه. ئه‌و به هیوای پێشکه‌و‌تن و داهاتوویه و گه‌ڵاڵه‌ی بۆ داده‌ڕێژێ و ده‌خوێنێ. ئه‌و هه‌وڵ ده‌دا ده‌وری ژاندارک بگێڕێ و بتوانێ له ڕۆڵی ژنی نێو رۆمانه‌که‌دا، ڕۆڵی قاره‌مانێکی به‌ناوبانگیش بنوێنێ.\nنووسه‌ری ڕۆمانی گره‌وی به‌ختی هه‌ڵاڵه توانیوێتی که‌سایه‌تیی ژنێکی نوێ و جیاواز له ڕۆمانه‌کانی پێشووی کورد بخوڵقێنێ که خواست و هه‌ستی جیاوازه و لێواولێوه له ئاره‌زووی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و توانیوێتی له خواستی به‌خته‌وریی بنه‌ماڵه و عه‌شق به‌رزتر بڕوا و سنووری ئاره‌زووه نه‌ریتییه‌کانی ژنانه تێک بشکێنێ. به‌ڵام ئاخۆ ئه‌و توانای زه‌ینی و کۆمه‌ڵایه‌تیی گه‌یشتن به‌و خواستانه‌ی هه‌یه؟\nئێستا لاپه‌ڕه‌ی ١٩٧ی ڕۆمانه‌که هه‌ڵ ده‌ده‌ینه‌وه که بڕیاره له‌وێدا هه‌ڵاڵه ڕۆڵی ژاندارک بگێڕێ: «... هه‌ڵاڵه ئاواته خواز بوو زوو ئه‌و مه‌حکه‌مه‌یه کۆتایی پێ بێ و هه‌ڕه‌شه و گوڕه‌شه‌ی قازی و قه‌شه‌کان ببڕێته‌وه. حه‌زی ده‌کرد خۆی له چاو و نیگای پڕ ستایشی ئه‌و هه‌موو خه‌ڵکه قوتار بکا. ده‌ستی برایمۆک بگرێ و دوو به دوو بڕۆن بۆ سه‌ر کانیی عاشقان... دیسان دیالۆگه‌که‌ی له بیر چووبۆوه. دیسان برایمۆک به جووڵه‌ی ده‌م و لێوی، هه‌وڵی ده‌دا وه‌ک ده‌رهێنه‌ر یارمەتیی بدا»\nقسه‌کانی ژاندارک: «من وه‌ک کچێکی ئاییندار به ئه‌مری خودای گه‌وره له پێناوی ڕزگاریی نیشتمانه‌که‌مدا جه‌نگاوم. خه‌ڵک چاوه‌ڕوانیی سووتان و مه‌رگێکی قاره‌مانانه‌یان له ژاندارک ده‌کرد، به‌ڵام سووتان و مه‌رگی هه‌ڵاڵه نه‌ته‌نیا قاره‌مانانه نه‌بوو، به‌ڵکوو گاڵته‌جاڕانه‌ش بوو... ده‌تگوت ده‌ورێکی کومێدی ده‌گێڕێ. کومێدییه‌کی بێتام. برایمۆک له‌وه نائومێد بوو که ژاندارک قاره‌مانه‌تی بنوێنێ، بۆیه دیسان خۆی ده‌نگی هه‌ڵبڕییه‌وه: ئه‌مه ئاگری دۆزه‌خی خودا نییه. ئه‌مه مه‌رگ و سووتانه له پێناوی...»\nهه‌ڵاڵه کاتێک به خواستی خۆی ئاماده ده‌بێ ڕۆڵی ژاندارک بگێڕێ، له کوردستانه، به‌ڵام ئه‌و توانای هه‌زمکردنی چاوانی پڕ له ستایشی ته‌ماشاوانه‌کانی نییه و ئاره‌زووی هه‌یه له شانۆکه بچێته ده‌ره‌وه. دیسان ئه‌وه برایمۆک، واته دڵداره‌که‌یه‌تی که لێره‌دا باسکی یاریده‌ده‌ره و ئه‌و نیوه‌ی هه‌وه‌ڵی کۆمه‌ڵگه‌یه که بیر و ڕای جیاوازی هه‌یه و هیواداره «ئانیما»که‌ی واته ژنه ئاڕمانییه‌که‌ی بتوانێ ده‌وری ژاندارک بگێڕێ. دیسان وه‌بیر قسه‌ی ئیریگارای ده‌که‌وینه‌وه که پێی وابوو ژنان بۆ شوناسی ڕه‌گه‌زی خۆیان و ته‌نانه‌ت قسه‌کردنیش ده‌بێ له زمانی پیاوانه یارمه‌تی وه‌رگرن. به‌ڵام به پێی ڕووداوه‌کان ته‌نیا پیاوێک که باسکی یاریده‌ده‌ره بۆ هه‌ڵاڵه، برایمۆکه، که شتێک جگه له کۆمه‌ڵگه؛ واته هێژمۆنی سیاسیی زاڵ بواری پێ نادا تا نیوه‌ی دووهه‌م زیندوو کاته‌وه.\nژاندارک ئه‌و ڕزگاریده‌ره‌ی وڵاتی دایک و بابی خۆی بوو که به‌هۆی هه‌وڵدان و له خۆبوردوویی خۆیه‌وه بۆ به‌قاره‌مان بوون کۆمه‌ڵگه ده‌یکوژێ. به‌ڵام هه‌ڵاڵه وێڕای هه‌وڵدانی باسکی یاریده‌ده‌ریش ته‌نانه‌ت ناتوانی لاسایی ئه‌و بکاته‌وه.\nبه‌شێک له ئاواته کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان له واقیعی کۆمه‌ڵگه‌دا هه‌رگیز ده‌سته‌به‌ر ناکرێ و ته‌نیا به ڕوخساری ژنی قاره‌مانه‌وه (فه‌رافکه‌نی) ده‌کرێ. ئه‌وسا ژنی قاره‌مان ده‌بێ ده‌سته‌مۆی کاره‌ساته‌کانی ڕیوایه‌ته‌که بێ و پاشان نووسه‌ری ئا‌فرێنه‌ری ئه‌و دۆخه‌ش ئه‌و شته‌ی وا له ڕاستیدا بۆی نالوێ و له خه‌یاڵیشدا بۆی ناگونجێ و ناچاره قاره‌مانه‌که‌ی بکووژێ. «هێلێن سێکسۆ» پێی وایه هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتن له قاره‌مانی ئاره‌زووی مه‌حاڵ له ڕاستیدا ئه‌مرکردنه به بێده‌نگی و کپ مانه‌وه. ده‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌و جۆره بارودۆخه له ده‌قه ئه‌ده‌بییه‌کاندا، له ڕاستیدا ڕوخساری وا له ژنان ده‌نوێنێ كه ڕاسته‌قینه نین، به‌ڵکوو ته‌نیا ئاره‌زوو یان ئه‌ندێشه‌یه‌کن که چوونه‌ته کڵێشه‌یه‌کی بێ هێزه‌وه. هه‌ڵاڵه ناتوانێ بۆ ژاندارک کڵێشه‌یه‌کی به‌هێز بێ، چونکه له خۆی ڕانابینێ. ئه‌و له به‌شی یه‌که‌می شانۆکه‌دا سه‌رکه‌وتوو ده‌بێ، به‌ڵام کاتی کوشتنی ژاندارک که ته‌نیا شانۆیه‌کیشه ده‌ڵێ: «پێم وابوو خه‌ریکن به‌ڕاست ده‌مسووتێنن و ده‌مکوژن.»\nئه‌وه به‌و مانایه‌یه که ترس و دڵه‌ڕاوکێ له حوکمه ناحه‌ق و دژه مافه‌کانی کۆمه‌ڵگه و مه‌حکوومکردن به نه‌مان ته‌نانه‌ت له شانۆشدا هه‌ر هه‌ڕه‌شه له ژن ده‌کا و به‌ربه‌ستی ژنه بۆ ده‌ورگێران له‌و ڕۆڵانه‌ی که ڕه‌نگه قاره‌مانانه بن. که‌وابوو هه‌ڵاڵه ئه‌و کچه به توانایه نییه که ده‌ست له گیانی بشواته‌وه و بتوانێ ئامانجێکی وا به‌شکۆی بێت. داخۆ بڵێی هۆی سه‌ره‌کیی ئه‌و باسه‌ش ئه‌وه بێ که کۆمه‌ڵگه یه‌ستا نه‌یتوانیوه ڕووحی ڕزگاریخوازیی له کچاندا تا ڕاده‌ی له‌خۆبووردوویی بخوڵقێنێ یان قاره‌مانانی ڕۆمانه‌که نه‌یانتوانیوه ڕه‌ها بن و له ئه‌ڵقه‌ی ئه‌ندێشه‌ی نووسه‌ر ده‌رباز بن؟ داخۆ نووسه‌ر چه‌نده بواری داوه قاره‌مان ده‌رباز بێ و خۆی کاره‌ساته‌کان بئافرێنێ؟\nبه‌ڵام جگه له کۆمه‌ڵگه و نووسه‌ر، نه‌ریته کولتوورییه‌کانیش ده‌توانن هۆکار بن. هه‌رچه‌ند هه‌ڵاڵه هه‌وڵ ده‌دا به ئاوه‌ز و ئاواتی سه‌ربه‌خۆیی و خۆسالارییه‌وه به‌رهه‌ڵستی ئه‌و ڕوانگه‌یه بێت وا ئاره‌زووی شکۆی ئه‌وی به‌لاوه پووچ و بێ نرخه، به‌ڵام هه‌ڵکشانی ژنان له په‌راوێزه‌وه بۆ ناوه‌ندی جیهانێک که هه‌موو تواناکانی ئه‌و به ڕه‌سمییه‌ت ده‌ناسێ و بایه‌خی پێ ده‌دا، ڕێگه‌یه‌کی دژوار و دوور و درێژه، ئه‌ویش بۆ ژنانی کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک که زۆربه‌یان ته‌واو خوێنده‌وار نین و زۆر جار هه‌ر وه‌ک که‌ره‌سه‌یه‌کی جینسی چاویان لێ ده‌کرێ.\nبه گوته‌ی ڕاویی ڕۆمانه‌که: «هه‌ڵاڵه هێشتا پاش ده ساڵ ئێوارانی ئه‌وێی -واته کوردستانی- له‌بیر مابوو، ڕه‌نگه کاتێک ئه‌وێی به جێ هێشتبوو و هاتبووه ئێره، ئێوارانی ئه‌وێی له‌گه‌ڵ خۆی هێنابوو، دڵته‌نگییه‌کانیشی، خه‌مه‌کانیشی.»\nئێواره وه‌ک سێمبولی ڕۆژاوا و سه‌ره‌تای تاریکی، یادگارێکه که هه‌ڵاڵه له‌گه‌ڵ خۆی بۆ هه‌نده‌رانی ده‌با و ناتوانێ لێی دابڕێ. ناتوانێ به ته‌واوی ئه‌و شتانه‌ی وا له ڕابردوو دا ناڕه‌حه‌تی کردووه له بیر به‌رێته‌وه، یه‌ستا ئازاری ده‌ده‌ن. واته هه‌ڵاڵه هه‌رچه‌ند هه‌وڵ ده‌دا ژنێکی مودێڕن بێ و له گه‌ڵ کۆمه‌ڵگه‌ی ئازاددا بڕواته پێشێ، به‌ڵام زه‌ینییه‌تی یه‌ستا هه‌ر داخداره و له نه‌ریته ئازارهێنه‌ره‌کان نه‌پرینگاوه‌ته‌وه، ئه‌وانه‌ش ده‌بنه به‌ربه‌ست بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و به ته‌واوی ژنێکی به توانا بێ. به تایبه‌ت که به گوته‌ی خۆی ده‌ڵێ: «نازانم بۆ وه‌ک دایکم هه‌ندێ جاران له خۆمه‌وه ده‌گریم». واته نه‌یتوانیوه به ته‌واوی له دایکی، که نوێنه‌ری دایکی نه‌ریتییه و ئاستی خواسته‌کانی نزم و بچووکن، داببڕێ و به ته‌واوی جیاواز بێ.\nله گره‌وی به‌ختی هه‌ڵاڵه‌دا به وته‌ی ڕه‌عنا چاره‌نووس نه‌گۆڕه و چاڵێکه له به‌رده‌می هه‌ڵکه‌نراوه و ده‌بێ ژن بکه‌وێته ناوییه‌وه، ته‌ڵه‌یه‌که له به‌رپێی داندراوه و ده‌بێ ژن پێوه‌ی بێ. داخۆ دیسان نواندنه‌وه‌ی ژن له‌و رۆمانه‌دا، دیسان به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی ئیدئۆلۆژی زاڵی جینسییه یان نووسه‌ر ده‌یهه‌وێ دژی ئه‌و ئیدئۆلۆژییه ڕاوه‌ستێ؟ دیاره به پێی ئاکامی ڕۆمانه‌که نووسه‌ر دوو جۆر ئاراسته‌ی بۆ کاره‌ساتی کوشتنی هه‌ڵاڵه هه‌یه. یه‌که‌میان ئاراسته‌ی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردییه که بابی هه‌ڵاڵه له‌وێدا یه‌کجار تووڕه‌یه له مه‌جید، چونکه نه‌یتوانیوه شه‌ڕه‌فی ئه‌و که هه‌ڵاڵه‌یه بپارێزێ و به‌بێ ئه‌وه‌ی ته‌نانه‌ت له حاڵی هه‌ڵاڵه‌ش بپرسێ نیگه‌رانی ئابڕووچوونه‌که‌یه و گیان و خواست و ئاره‌زووی هه‌لاڵه ته‌نانه‌ت هیچ بایه‌خێکی به لای بابییه‌وه نییه.\nئاراسته‌ی دووهه‌م زمانی سوئێدییه که ڕووداوه‌که به «کاتاستڕۆف» واته کاره‌سات باس ده‌که‌ن و پێیان وایه هاتنی په‌نابه‌ره سه‌ر ڕه‌شه‌کان به‌و دیارییه جیناییانه‌وه هه‌ڕه‌شه‌یه‌که بۆ سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌که‌یان. له لایه‌کی دیکه‌شه‌وه شاعیرێکی کورده له ته‌له‌ویزیۆنی لۆکاڵیی سوئێددا که ده‌ڵێ ته‌نانه‌ت پیاوانی شۆڕشگێڕ و ڕۆشنبیریش ده‌سه‌ڵات دژی ژن ده‌خه‌نه گه‌ڕ. یه‌کێک وه‌ک شێرزاد به کوشتن، یه‌کێک وه‌ک حه‌مه‌ڕه‌شیدئاغا به دنه‌دانی شێرزاد و یه‌کێک وه‌ک مام و براکانی هه‌ڵاڵه به دنه‌دانی بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ڵاڵه توندوتژیی مێرده‌که‌ی ته‌حه‌ممول بکا. ته‌نانه‌ت دکتۆر سه‌عیدیش تاوانباره. دیاره ئیدئۆلۆژیی زاڵی جینسی دیسان دووپات بۆته‌وه، به‌ڵام نووسه‌ر وه‌ک ڕاوی  له کڵێشه‌ی دوکتور سه‌عیددا ئیدئۆلۆژییه‌که ڕه‌ها ناکا. نووسه‌ر دان به‌وه داده‌نێ که ته‌نانه‌ت ڕووناکبیره‌کانیش ناتوانن مافی ده‌سه‌ڵاتدار بوون به سه‌ر ژندا له کیس بده‌ن و هه‌ر وه‌ک هه‌میشه ژیانی ژن به مڵکی ته‌وای خۆیان ده‌زانن و له ئاکامدا «کاتاستڕۆف» ده‌خوڵقێ. کاتاستڕۆفێک که به‌رهه‌می مێژوویه، چونکه ئه‌وه خه‌نجه‌رێکی مێژوویی و به لای بابی هه‌ڵاڵه‌وه به نرخی مێژووی کورده که زگی هه‌ڵاڵه هه‌ڵ ده‌دڕێ و مافی ژیانی لێ ده‌ستێنی و پیاوی کورد ناتوانێ نه‌ریته مێژووییه‌کان داببڕێ. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر به نرخی کوشتنی خۆشه‌ویستترین ژنیش بێ.\nمردن یا کوشتنی هه‌ڵاڵه له‌و ڕۆمانه‌دا ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی ژن دیسان بێبه‌ش بێ له پێکهێنانی نیزامێکی کولتووری و دیسان ئه‌وه بنوێندرێ که ژنان ته‌نیا به جۆرێک ده‌توانن له ڕۆمانه‌کاندا بپارێزرێن که له باری ئه‌خلاقییه‌وه باشترین و گوێڕایه‌ڵترین بن، تا هێمنایه‌تی ژیانیان ده‌سته‌به‌ر بکرێ. دیاره وه‌کی گوتمان به ڕای من نووسه‌ر به‌و گێڕانه‌وه‌یه به‌رهه‌ڵه‌ستی ئه‌و ئیدئۆلۆژییه زاڵه جنسییه بۆته‌وه.\nگره‌وه‌ی به‌ختی هه‌ڵاڵه ئه‌و ڕۆمانه‌یه که به‌بێ دابڕان له نه‌ریته کولتوورییه‌کان هه‌وڵی داوه ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌یه‌کی ڕه‌خنه‌گرانه‌ی له دژی نه‌ریته‌کان بێ و کۆمه‌ڵگه هان بدات به خۆیدا بچێته‌وه و بیروڕای خۆی له‌مه‌ڕ ژنه‌وه بخاته ژێر تیشکی ڕه‌خنه‌وه. به‌ڵام ئایا ته‌مه‌نی کوشتنی ژنان له پێناو خواسته‌کانیان ئه‌و جۆره‌ی که له ڕابردوودا به زمانی فۆلکلۆر تیئۆریزه بووه تا که‌ی له ئه‌ده‌بیاتی نووسراودا ده‌وام دێنێ؟\nهه‌ر وه‌ک به وته‌ی «پیاژه» کایه‌کردنی منداڵه‌کان بۆخۆی جۆرێک پرۆڤه‌کردنی پێوه‌ندییه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانه، ئایا ده‌کرێ ئه‌و بواره بۆ خوێنده‌واری کورد هه‌بێ که لانی که‌م ئه‌و ئاره‌زووه کۆمه‌ڵایه‌تییه ورده ورده پرۆڤه بکات؟\nداخۆ ڕیساله‌تی ڕۆمانه‌کان وه‌ک له سه‌ره‌تادا گوتمان به‌و شێوه‌یه ئاڵوگۆڕی به‌سه‌ر دادێ که ئه‌وجاره‌یان له نه‌ریته ئه‌ده‌بییه‌کان بترازێن و پلانی ئه‌ندازیاری ئه‌ده‌بی_کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کی دیکه‌یان بۆ قاره‌مانه ژنه‌کان هه‌بێ و نووسه‌ر ئه‌و جار ناچار نه‌بێ قاره‌مانه‌که‌ی بکوژێ. داخۆ هونه‌ر به‌و هه‌موو ده‌سه‌ڵاته ئیستاتیکییه‌وه که هه‌یه‌تی توانای تێپه‌ڕاندنی نه‌ریته ئه‌ده‌بییه‌کانی هه‌یه؟ به‌و جۆره‌ی که هه‌ڵاڵه توانی له خواسته نه‌ریتییه‌کان بترازێ. ئه‌ده‌بیاتی داهاتوو وا ده‌کا ڕووحێکی یه‌کگرتووی کۆمه‌ڵایه‌تیی وا به دی بێنێ که ژنه‌کان له خۆیان ڕاببینن ڕۆڵی ژاندارک پرۆڤه بکه‌ن؟


رۆژ کەریم تیزەری کلیپە نوێیەکەی بڵاوکردەوە\nئەو وانە گرنگانەی لە ژیاندا فێری دەبین ئەو وانانە نین کە لە قوتابخانە خوێندومانە، بەڵکو ئەو وانانەیە کە بە تێپەربونی کات لێوەی فێربوینە، رەنگە زۆر کات قورس و زبر بن و پێمان پەسەند نەبێت، بەڵام دواتر تێدەگەیت کە چ وانەیەکی گرنگ بونە، بۆیە پێویست دەکات ئەم راستیانە بزانیت بۆ ئەوەی زیاتر بەهێز ببیت.\nیەکەم: بون بە دایک و باوک ئاسان نیە\nکاتێک دەبیت بە دایک یان باوک بەردەوام چاودێری منداڵەکەت دەکەیت، کاتێک گەورە دەبن ئیتر پێویستیان بە چاودێری تۆ نابێت، بۆیە لەیەکتر دوردەکەونەوە، باشترین چارەسەر ئەوەیە ببیت بە باشترین هاوڕێی منداڵەکەت و فێریان بکە کە منداڵەکانت دەتوانن لە هەر کاتێکدا بن دەتوانن کات لەگەڵ تۆدا بەسەر بەرن.\nدوەم: چاوەڕێی کاتی گونجاو مەکە\nهەرگیز چاوەڕێ مەکە دەرفەتی گونجاو بێتە بەردەمت چونکە رەنگە هەرگیز نەیەت، خۆت دەرفەت بۆ خۆت دروست بکە، رەنگە چەند جارێک بڕیاری هەڵە بدەیت، بەڵام لە کۆتاییدا ئەوە راستترین شتە کە ئەنجامی بدەیت.\nسێیەم: هیچ کەس نامێنێتەوە\nهیچ یەکێک لە ئێمە بۆ هەتا هەتایە ناژی، بۆیە هیچ کەسێک بۆ هەمیشە لەگەڵ نامێنیتەوە، تەنانەت دایک و باوکیش، رەنگە وتنی قورس بێت بەڵام راستیەکە ئەوەیە، بۆیە هەتا دەتوانیت لەگەڵیان بمێنەرەوە و خۆشەویستی خۆتیان بۆ دەرببڕە.\nچوارەم: ئەو ساتە بژی کە تیایدایت\nئەگەر پەلەت نەبێت هەمو ساتەکانی ژیانت دەبینیت، بۆیە چاوەڕێی داهاتو مەکە و بەردەوام بیری لێمەکەرەوە، لەم شاتەی ئێستاتدا بژی و پەلەی بەدەست هێنانی هیچ شتێکت نەبێت.\nپێنجەم: لە هەڵەکردن مەترسە\nلە کاتی قوتابخانەدا سزا دەدراین بەوە کە هەڵەمان بکردایە، نمرەی کەممان وەردەگرت، بەڵام ئەمە وای لێدەکردین زیاتر هەوڵبدەین، ئەمەش وانەی ژیانە، بۆهەمو هەڵەیەک باجەکەی وەردەگریت بەڵام لە هەمان کاتدا بەهیزتر و باشتر دەبیت.\nشەشەم: خۆت چارەسەری کێشەکانت بکە\nگرنگە پاڵپشتی خێزان و هاوڕێکانت بەدەیت بهێنیت، بەڵام کاتێک دیتە سەر چارەسەرکردنی کێشەکانت خۆت بە تەنها هەوڵی چارەسەر کردنیان بدە.\nحەوتەم: بە کاتی قورسدا تێدەپەڕیت تا سەردەکەویت\nهیچ سەرکەوتنێک بە ئاسانی نابێت، بە هەندێک کاتی قورسدا تێدەپەڕیت، بۆیە هەوڵی تەواوەتی بدە و لە سەختیەکان مەترسە ئەگەر بەراستی سەرکەوتنت دەوێت.\nهەشتەم: لە خەیاڵکردن دوربکەوەرەوە بۆ ئەوەی بێهیوا نەبیت\nهیچ شتێک لەوە قورستر نیە کە بێهیوا و بێئومێد ببیت بۆیە هەرگیز خەیاڵی زۆر مەکە، لە واقیعدا بژی.\nئه‌م بابه‌ته 15777 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nئایا جیجی حەدید و زەین مالیک دوبارە لە پەیوەندی خۆشەویستیدان؟\nئایا بەشی دوەمی فیلمی جۆکەر بەرهەم دەهێندرێت؟


ئەرکان محەمەد: بۆچی بە بێدەنگی گەڕانەوە. | wtarikurd\nنوسینی : ئەرکان محەمەد | 15.07.2017 2:24 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nلەچەند ڕۆژی ڕابردوودا وەڤدێک بەسەرپەرشتی( مەسعودبارزانی )سەردانی بەلجیکای کرد بەمەبەستی تاوتوێکردنی پرسی ڕیفراندۆم، بەڵام پاش ئەوەی لەئاستی باڵادا پێشوازییان لێنەکرا و بەجۆرێک لەجۆرەکان شڵەژانێکی زۆر بەوتەکانی بارزانیەوە دیاربوو. لەدواجار بڕیاریداسەفەرەکەی بۆدوو وڵاتی تری ئەوروپا هەڵوەشێنێتەوەو بەبێدەنگی بگەڕێنەوە هەرێمی کوردستان، بەبێ ئەوەی لێدوان و ڕوونکردنەوە بدەن لەسەرئەنجامی سەردانەکەیان. ئەوەش پێمان دەڵێت: کەوەڤدەکە بەبێ ئامادەکاری و بەبێ کۆدەنگی چونەتە وڵاتان، کە پێویست بوو یەکدەنگی و یەکگرتووتر بونایە. لێرەدا بەچەند خاڵێک ئاماژە دەدەین بەچەند هۆکارێک، کەوای کرد توڕەیی وەڤدەکەمان پیشان بدات و دەست هەڵبگرن لەسەفەرەکەیان بۆچەندوڵاتێکی تر.\n1- ئەوەی شایەنی باسە، وەڤدەکەی هەرێم، لەیەکەم سەردانیان لەلایەن نوسینگەی پەرلەمانی ئەوروپاوە پێشوازییان لێکراوە و، لەسەر ئاستی باڵا ئامادە نەبون گفتوگۆبکەن لەگەڵ کۆمیتەی ڕیفراندۆم و، بارزانییش بەم هەڵوێستە نیگەران دەبێت و بەشپرزەییەوە هۆڵی کۆبونەوەکان بەجێدێڵێت.\n2- بارزانی لەئەوروپاش ویستی وەک هەمیشەخۆی وەک کەسی یەکەم پیشان بدات، چونکە ڕێگەی نەدا هیچ یەکێک لەوانەی لەگەڵی بوون وەڵامی پرسیارەکان بداتەوە، بەتایبەت ئەو پرسیارانەی تایبەتبون بەناوچە جێناکۆکەکان و بارزانی خۆی وەک بڕیاربەدەستێکی یەکلاکەرەوە پیشان دەدا و، ڕێگەی نەدا ( نەجمەدین کەریم ) وەک پارێزگاریی کەرکوک وەڵامی ئەو پرسیارانە ڕوون بکاتەوە، کە تایبەتن بەناوچەکانی دەرەوەی ژێردەستی دەسەڵاتدارانی هەرێم .\n3- بارزانی لە (بڕۆکسل )داوای دیبەیتی کردوە لەگەڵ باڵوێزان و نوێنەرانی وڵاتانی عەرەبی و تورکیا و ئێران، بەڵام داواکارییەکەی ڕەتکراوەتەوە و، ئامادەنەبون کۆبونەوە لەگەڵ کۆمیتەی ڕیفراندۆم بکەن.\n4- هەروەها بارزانی سەردانی بۆ دوو وڵاتی تریی ئەوروپا هەڵوەشاندەوە بەبێ ئەوەی هیچ ڕوونکردنەوەیەک بدات بە وەڤدی یاوەریی، چونکە ئەنجامی یەکەم چاوپێکەوتنی بینی و پێی وابوو لەوڵاتەکانی تریش هەمان هەڵوێست دووبارە دەبێتەوە !\n5- هەروەها وەزیرانی دەرەوەی ئەوروپا بڕیاریی ئەوەیان داوە بەهیچ جۆرێک پشتیوانی ڕیفراندۆمی هەرێمی کوردستان نەکەن و ئامادەنەبن بۆ ئەو مەبەستەش هیچ جۆرە کۆبونەوەیەک ئەنجام بدەن چونکە پێیان وایە لەئێستادا میکانیزمی پێویست لەبەردەست نیە بۆڕیفراندۆم.\n6- هەروەها کاتێک پەرلەمانتارێک پرسیاریکرد لەخودی بارزانی، لەسەر ویلایەتەکەی، لەبەرامبەردا بارزانی شپرزەبوو هێرشی کردەسەر بزوتنەوەی گۆڕان و بەئەنجامدانی کودەتا تاوانباریکردن، کە ئەو وتانەی بارزانیش ڕووی ناکۆکی و ناتەبای هەرێمیان پیشانی دۆستەکانیان دا لەئەوروپاو وڵاتانی جیهان.\n7- لەلایەکی دیکە لاوازیی ئەو وەڤدەی کەسەردانی دەرەوەیان کرد، چونکە وەک بینیمان، وەڤدەکە بەبێ هیچ ئامادەکارییەک سەردانەکەیان ڕێکخست و، سەفەریان کرد جگە لەچەند کەناڵێکی حیزبی و، یەک کەناڵی دیکەی ڕاگەیاندن، تەنانەت یەک میدیای ئەوروپی گرنگی بەبابەتەکە نەداو ئامادە نەبون ڕووماڵی بکەن بەبایەخەوە.\nکەواتەپێویستە بڵێین: تکایە ئیدی پیرۆزییەکانی ئەم میلەتە، مەکەنە قوربانی لەپێناو دەستکەوتەکانی خۆتان لەکاتێکدا ئەم گەلە سەدان هەزار قوربانیداوە واخەریکە ئێستا لەسەر دەستی ئێوە مافە نەتەوەییەکانیش دەبێتە گالتەجاڕ.


ژیان | جیهان | بە هەڵە 150 هەزار دۆسیەی تاوان لە پۆلیسی بەریتانیا سڕدرانەوە\n2021-01-15 | 954 جار خوێندراوەتەوە\nمیدیاکانی بەریتانیا بڵاویانکردەوە، بەهۆی هەڵەیەکی تەکنیکییەوە، ١٥٠ هەزار تۆماری دەستگیرکردن لە داتابەیسی دەزگای پۆلیسی ئەو وڵاتە سڕدراونەتەوە، چاوەڕواندەکرێت ئەو ڕوداوە کاریگەریی هەبێت لەسەر لێکۆڵینەوەکانی داهاتووی دەزگاکە.\nلە دوای ڕوداوەکەش حکومەتی بەریتانیا ڕایگەیاند، لە ئێستادا تاوتوێی کاریگەرییەکانی ئەو هەڵە تەکنیکییە دەکات، کە بووەتە هۆی سڕینەوەی ئەو ١٥٠ هەزار دۆسییە لە دەزگای پۆلیسدا.\nبەگوێرەی ڕۆژنامەی تایمزی بەریتانی، زانیارییەکان بە هەڵە سڕدراونەتەوە، کە پەنجە مۆر و زانیاری لەسەر (DNA ) ی کەسەکان و تۆماری ئەو کەسانەی دەستگیر کراون.\nلە لایەکی ترەوە وەزارەتی ناوخۆیی بەریتانیا ڕایگەیاند، زانیارییە لە دەستچووەکان هی ئەو کەسانە بوون، کە پێشتر دەستگیر کراون و دواتر ئازاد کراون، بێ ئەوەی پێویست بێت هیچ ڕێوشوێنێکیان لە بەرامبەر بگیرێتە بەر.\nلە بەرامبەر ئەو لێدوانەی وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیادا، پارتی کرێکارانی ئۆپۆزسیۆن ڕایگەیاند، ئەوەی کە روویداوە سەلامەتی گشتی دەخاتە ژێر مەترسییەکی گەورەوە.\nبە گوێرەی میدیا بەریتانییەکان ، زانیارییەکان لە کۆمپیۆتەری دەزگای پۆلیسی نیشتیمانیدا سڕدراونەتەوە، کە پێکهاتوون لە سیستمیک بۆ تۆمارکردن و هەڵگرتنی زانیاری دۆسیەی تاوانکاری لە سەرانسەری بەریتانیادا.\nئەو سیستمە هاوکاری دەزگای پۆلیس دەکات لە کاتی لێکۆڵینەوەکاندا، یاخود زانیاری نهێنی پێشکەش دەکات دەربارەی کەسەکان و ئوتۆمبێل و ڕوداوەکانی تاوانکاری.\nڕۆژنامەی تایمز ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو هەڵە تەکنیکییە، ڕێگە خۆشدەکات بۆ ژمارەیەک لە کەسانی تاوانکار، کە لە سزا ڕزگاریان ببێت، چونکە بە هیچ شێوەیەک ناتوانرێت مۆری پەنجەیان یان زانیاری (DNA ) یان وەربگیرێتەوە، کە پێشتر لە شوێنی تاوان هەڵگیراونەتەوە و پارێزرابوون.\nبەدووریش دەزانرێت کە سڕێنەوەی زانیارییەکان بە دەستی ئەنقەست، یان هێرشی ئەلکترۆنی بووبێت بۆ سەر داتابەیسی دەزگای پۆلیسی بەریتانیا.\nهاوکات حکومەتی سێبەر لە پارتی کرێکاران داوای لە وەزیری ناوخۆیی بەریتانیا کرد، بەرپرسیارێتی هەڵەکە لە ئەستۆ بگرێت و کاریگەرییەکانی ڕوداوەش بە تەواوی ڕوونبکاتەوە.\nداواشیکردووە، پێویستە لەسەر وەزیری ناوخۆ بەیاننامەیەکی بەپەلە دەربکات لەسەر ئەو کێشە گەورەیە، سەبارەت بە قەبارەی کێشەکە و ئەو ڕێوشوێنانەی کە گیراونەتە بەر، لە پێناو دڵنیایی دان بە هاوڵاتیان، چونکە دەبێت وەڵامیان بدرێتەوە کە چی ڕوویداوە.\nئەو ڕوداوەش لە کاتێکدایە، پێشتریش لە ناو هەمان داتا بەیسی پۆلیسدا، ٤٠ هەزار ئاگادارکردنەوە کە تایبەت بوون بە تۆماری تاوانبارانی ئەوروپی سڕدرانەوە، دوای ئەوەی بەریتانیا گەیشتە ڕێککەوتن سەبارەت بە چوونە دەرەوەی لە ڕێکخراوی یەکێتی ئەوروپا.


دوای ئەوەی لە ڕۆژی سێشەممە (2020/11/3) دەستەی هەڵبژاردن لەلایەن خەڵکی ئەمریکاوە هەڵبژێردران، دواتر لە ڕۆژی دووشەممە (2020/12/14) دەستەی هەڵبژاردنی ولایەتەکان کۆبوونەوە و دەنگیاندا، لە ئەنجامدا بەربژێری دیموکراتەکان (جۆ بایدن) توانی (306) دەنگی (دەستەی هەڵبژاردن) بەدەست بهێنێت، لە بەرامبەردا (دۆناڵد تڕەمپ) توانی تەنها (232) دەنگی ئەم دەستەیە بەدەست بهێنێت، واتە دەستەی هەڵبژاردن بە فەرمی (جۆ بایدن) بە سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا هەڵبژارد و (دۆناڵد تڕەمپ)یش دوای ڕەتکردنەوەی سەرجەم سکاڵاکانی لەلایەن دادگای باڵا (Supreme Court) بە فەرمی دۆڕا و بەتەواوی نائومێد بوو لە دەرەنجامی سکاڵاکان و هەوڵ و کۆششەکانی تیمی یاسایی بۆ گۆڕینی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان، بۆیە دوا هەوڵی تڕەمپ لە ڕێگای فشاری شەقامەوە دەبێت، هەروەک لە تویتەردا داوای لە دەنگدەرانی کرد ڕۆژی چوارشەممە (2021/1/6) بڕژێنە سەر شەقامەکان.\nبۆچی چوارشەممە؟ چونکە ڕۆژی چوارشەممە (2021/1/6) دوا قۆناغی هەڵبژاردنی سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا لە کۆنگرێس بەڕێوەدەچێت، ئەویش لە ڕێگای کۆبوونەوەی هەموو ئەندامانی کۆنگرێس (ئەنجومەنی پیران و نوێنەران) بە مەبەستی پەسەندکردنی (دەنگەکانی دەستەی هەڵبژاردن) و بە فەرمی ڕاگەیاندنی براوەی هەڵبژاردنەکان و ناساندنی سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا. ئەگەرچی لە ئێستادا ئەنجامی هەڵبژاردنەکان ڕوون و ئاشکران، بەڵام بە گوێرەی مادەی (2)ی دەستوری ئەمریکا، پێویستە ئەم هەنگاوانە ئەنجام بدرێن بۆ دەستاودەستکردنی دەسەڵات کە دواهەمین هەنگاو لە ڕۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی (2021/1/20) ئەنجام دەدرێت، ئەویش بریتیە لە ڕێوڕەسمێکی شایستە (Inauguration Day) کە تیایدا سەرۆکی هەڵبژێردراو (جۆ بایدن) لەبەردەم کۆنگرێسی ئەمریکا سوێندی یاسایی دەخوات و دەسەڵاتەکان لە (دۆناڵد تڕەمپ) وەردەگرێت.


یاداشت بابه‌تێکی تۆمارکروای به‌هاداره‌و....گرنگی مێژووی خۆی هه‌یه.....ده‌توانێت تراژیدیا وته‌واوی رووداوه‌کان له ئامیز بگرێت .....وه‌ڵامی پرسیاره‌کانی سه‌رده‌مه‌که‌ی بداته‌وه ...پرسیاری نوێ ش بخاته به‌رده‌م خوێنه‌ر.\nیاداشت گه‌ڕانه وه‌یه بۆ زنجیره یادگاره‌کانی ته‌مه‌نی منداڵی وگه‌نجی و ....نیگاره تاڵ و شیرینییه‌کانی ، ویستگه جیا جیاکانی ژیانی مرۆڤ ، له کات و شوێنی دیاری کراودا. ...گرێ دراوه به کۆمه‌ڵگاوه .\nئه‌ودیمه‌نه تۆمارکراوانه‌ن .....له ته‌وژم وگڕ و تینێکی تایبه‌تی دا ناخی مرۆڤیان هه‌ژاندوه.\nبۆ ئه‌وه‌ی نه‌چنه دنیای ونی ...له بیر چونه‌وه وه.\nجاران چه‌ند که‌سایه‌تی و گه‌ریده‌یه‌کی بێگانه روویان کردبووه کوردستان ، رۆژانه یادگاره‌کانیان تۆمارکردبوو...وه‌ک یاداشتێک له دووتوێی کتێب دا چاپ و بڵاویان کرده‌وه ..\nهه‌ندێکیان وه‌رگێردراونه‌ته سه‌ر زمانی کوردی .گه‌رچی ئه‌و یاداشته‌کانه‌یان ، په‌یوه‌ندی\nبه‌ژیانی تایبه‌تی خۆیانه‌وه هه‌یه ،به‌ڵام رووناکیان خستبوه سه‌ر زۆر رووداوی نادیاری مێژووی رابردومان ، له‌وانه‌ش مێجه‌ر سۆ ن و مینۆرسکی ......... .... هه‌ندێکی تر له‌و گه‌ریدانه به‌پێ ی مه‌به‌ستی تایبه‌تی و به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان .رووی زۆر رووداوه مێژووییه‌کانیان ، به‌شێواوی تۆمار کردوه و ......راستییه‌کانیان شێواندووه ، هه‌ندێکی تریان به پێچه‌وانه‌وه.\nله‌م چه‌ند ساله‌ی دوایی دا چه‌ند که‌سایه‌تی و .....خاوه‌ن قه‌له‌مێکی گه‌له‌که‌مان یاداشتی تایبه‌تی خۆیان تۆمار کرد. وه، ئه‌و بیره‌وه‌ری و دیمه‌نانه‌ی رۆژانی رابوردووی ته‌مه‌نیان نوسیوه‌ته‌وه. ، گه‌ر ئه‌و بیره‌وه‌ریانه تۆمار نه‌کرایه ، زۆررووداو بواری ژیانی تێدایه ....ئێستا وه‌ک خه‌ونێک کۆتایی هاتبوو ....بیر ده‌چوه‌وه .\nهه‌ندێ که‌سایه‌تی نیشتیمان په‌روه‌ر و تێکۆشه‌ر یاداشتیان تۆمار کردوه ..دوای ماڵئاوایی خۆیان ، ده‌ست نوسه‌کان لای که‌س وکاریان ماوه‌ته‌وه و نه‌خراونه‌ته روو.\nهه‌ندێ که‌سی تر یاداشتیان تۆمار کردوه ....به‌ڵام بۆ چه‌ند مه‌به‌ستێکی تایبه‌تی .......زۆر له راستییه‌کانیان شێواندوه ....یا له بیر کردوه.\nئه‌وانه‌ی یاداشت تۆمار ده‌که‌ن ...ده‌بێت به په‌یڕه‌وی به‌ها ی ئه‌خلاقی نوسین و تۆمار بکه‌ن ، به‌ڕۆ حیک پڕ له ئه‌مانه‌ته‌وه مامه‌له له گه‌ڵ که‌س و کات وشوین و رووداوه‌کان دا بکه‌ن .\nبه جۆرێک تیکه‌ل به روداوه‌کان ببن... ته‌واوی روداوه‌کان به لایه‌نی باش و خراپه‌وه ،وه‌ک خۆی ، بخه‌نه روو.\nگه‌ر په‌یڕه‌وی ره‌وشتی ئه‌مانه‌تی پیشه‌ی نوسین بکه‌ن ، ئه‌وا تۆماریکی زیندوی نوێ ده‌خه‌نه سه‌ر لاپه‌ره‌کانی مێژوو.\nبه‌و مه‌رجه‌ی بتوانریت به زمانیکی رۆژنامه‌نوسی..به رۆح و گیانیکی درامی یه‌وه هه‌ڵس و که‌وت له‌گه‌ل....تراژیدیاکانی رابوردودا بکه‌ن......خوینه‌ر وا لی بکات به چیژه‌وه بابه‌ته‌که بخوینیته‌وه و...سه‌رنجی رابکێشێت. .......دور له زمانی ئینشای مردوو .\nئیستا زۆر له خاوه‌ن قه‌له‌م و که‌سایه‌تی ناسراوی گه‌له‌که‌مان ، له پایزی ته‌مه‌نیاندان .گه‌ر بیتو کات و ..ده‌رفه‌تیکی دیاریکراو بۆ خۆیان بره‌خسینن ......رۆژانی رابوردو ئستای ...ژیانیان تۆمار بکه‌ن ....\nده‌بێت ئه‌و که‌سانه ئاگایان له وسف وسه‌نا کردن بێت ...گه‌وره‌ترین زیانی به تۆمار کردنی مێژووی ئێمه داوه ......\nگه‌ر یاداشت نووس .... بتوانێت وه‌ک فۆتۆگرافێک\nفۆتۆی روداوه‌کان به وشه وبه‌زمانێکی دراماتیک بگرێت . به‌پێی ئه‌زمونی نوسین په‌ێڕه‌وی نوسینی زمانی رۆژامه‌وانی و ئه‌ده‌بی بکات، ئه‌وا یاداشتێکی زیندوو ی پڕ له تێڕامان ، تۆمار ده‌کات و ...ده‌بێت به‌سه‌رچاوه‌ی مێژوو...\n.به‌های لۆژیکانه‌ی رووداوه‌کان کاڵنابنه‌وه، که‌لینیکی دیار بۆ مێژوی میلله‌ته‌که‌مان پر ده‌که‌نه‌وه.


لە سۆران کێشەکان دیزەبەدەرخۆنە دەکرێن | ROJnews\nیەكشەممە, 6 ينا 2019 - 09:21\nلە هەرێمی کوردستان یاسا نەیتوانیوە دادوەریی کۆمەڵایەتیی پێکبێنێت، هاوڵاتیانیش زۆر جار پەنا دەبەنە بەر سوڵحی عەشایەریی و مەكتەبی کۆمەڵایەتیی حزبەكان، کە ئەمەش لەجیاتیی چارەسەر، کێشەکان دیزەبەدەرخۆنە دەکات و زۆر ژنانی کردووەتە قوربانیی.\nلەگەڵ بەردەوامیی كێشە كۆمەڵایەتییەكان و توندوتیژیی دژ بە ژنان، یەكلاكردنەوەی كێشەكانیش لە ڕێگای عەشایریی و مەكتەبی کۆمەڵایەتیی حزبەکان، بەردەوامە و لە زۆر دۆخدا دەبنە شوێنگرەوەی دادگاکان، ئەو دیاردەیەش لە دەڤەری سۆران و برادۆست زۆر بە زەقتر لەچاو ناوچەکانی دیکەدا دەبیندرێت.\nزۆر جار ئەو کێشانەی، کە لەڕێگای سوڵحی عەشایەریی و حزبەکانەوە یەکلایی دەکرێتەوە، ژنانی تێدا دەکرێت بە قوربانیی، بەنمونە بۆ ئاشتەوایی نێوان خێزانی بکوژ و خێزانی کوژراو، بکوژەکە ژنێک دەدات بە کەسێک لە خێزانی کوژراو، بەبێ گەڕانەوە بۆ بۆچوونی ژنەکە، کە ئەمە توندوتیژییەکی بەرچاوە دژ بە ژنان دەکرێت، هەندێک جاریش بکوژانی ژنان بە ئاسانیی لە سزا دەرباز دەبن و بە پێدانی بڕێک پارە، خێزانی ژنە کوژراوەکە ڕازیی دەکەن.\nدانەر عەزیز، یاساناس، لە دەڤەری سۆران بۆ ڕۆژنیوز ئاماژە بۆ ئەوە دەکات "زۆرترین جار بەهۆی باڵادەستیی عەشیرەتێك بەرامبەر عەشیرەتەكەی تر، كەسانێك ناحەقیی گەورەیان بەرامبەر دەكرێت".\nئەو یاساناسە پێیوایە ژنان قوربانیی یەكەمن لە دیاردەی سوڵحی عەشایەریی، "چونكە زۆر جار ژن كراوەتە چەكێك بۆ كۆتاییهێنان بە كێشەكان و وەک بەخشش دراوە بەلایەنی بەرامبەر".\nبەبڕوای شارەزایان، پەنابردنی هاوڵاتیان بۆ دیوەخانەکان لە بەری دادگاکان هۆکاری جۆراوجۆری هەیە، لەوانە؛ بوونی دەست حزب لە دادگاکاندا، نەبوونی متمانە بەدادگا، لاوازیی سیستمی دادوەریی و نەبوونی هۆشیاریی یاسایی لای هاوڵاتیان.\nئەگەرچی لە هەرێمی کوردستان یاسا هەن بۆ چارەسەری کێشەکان، بەڵام یاساکان ڕەخنەی زۆریان لەسەرە و کەمورتییان هەیە، لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا یاساکان بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ ناکرێن، کەسانێک کە دەستی حزبیان لەپشتەوەبێت، زۆر بە ئاسانیی لە سزا دەرباز دەبن.\nلەوبارەیەوە، شەهلا ساڵح، بە پێویستی دەزانێت، دەستی حزب لە دادگاکان دووربخرێتەوە و یاسا بۆ هەموو کەس وەک یەک بێت، نەک بۆ چینی دەسەڵاتدار و خاوەن سامان و پلەدارەكان چاوپۆشی و خۆلادان هەبێت.\nشەهلا ساڵح، باسی لەوەش کرد، کە هەندێک کەس پێی شەرمە کێشەکەی بکەوێتە دادگا و وا هەست دەکات لە دادگا ناوی دەزڕێت و نهێنیی پارێزراو نابێت، بۆیە لە دەرەوەی دادگا کێشەکان یەکلایی دەکەنەوە.\nفواد برادۆستی، پارێزەرێکی دیکەیە و بە هەمان شێوە پێیوایە، کە زۆر کەس قوربانیی دەستی سوڵحی عەشایریی-ن، بۆیە دەبێت کار لەسەر ڕۆشنبیرکردنی تاک بکرێت، بۆئەوەی کێشەکانیان ببەنە دادگا و دادگاش بۆ هەموان وەک یەک بێت.\nوەک شارەزایان باسی دەکەن، لە دەرەوەی دادگا نادادیی کۆمەڵایەتیی دروست دەبێت و لەجیاتی چارەسەر کێشەکان زیاتر دەبن، لەناو دادگاکانیشدا دادوەریی بەرقەرارنەبووە و یاسا نەیتوانیوە چارەسەریی پێکبێنێت، بەڵام هەتا ئێستا هیچ جێگرەوەیەکیش بۆ یاسا و سوڵحی عەشایەریی دەسنیشان نەکراوە.


کوردیپێدیا - سەگڤان عەبدولحەکیم، محەمەد جیهاد حەسەن، عەبدوڵڵا عەباس، هاشم عەلی مەندی و فەیسەڵ\n📷 سەگڤان عەبدولحەکیم، محەمەد جیهاد حەسەن، عەبدوڵڵا عەباس، هاشم عەلی مەندی و فەیسەڵ | پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nسەگڤان عەبدولحەکیم، محەمەد جیهاد حەسەن، عەبدوڵڵا عەباس، هاشم عەلی مەندی و ف...\nکارمەندانی رادیۆی کوردی بەغداد لە هەفتاکاندا\n1. 👁 سەگڤان عەبدولحەکیم\n2. 👁 عەبدوڵڵا عەباس\n3. 👁 محەمەد جیهاد حەسەن دۆسکی\n4. 👁 هاشم عەلی مەندی\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 13 2015 1:25PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 29 2018 1:20PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 55 KB Mar 13 2015 1:25PM هاوڕێ باخەوان


بەخۆراك توانای سێكسیت بەهێز بكە\nبەشێكی هاوسەران بەدوای ئەو خۆراكانەدا دەگەڕێن كە سوودیان بۆ تەندروستی و پێوەندیی سێكسی هەیە و ئەو خۆراكانەشی بۆ سێكس باشن، فرۆشیان زۆرە و ئەوەش بەڵگەیە كە ژیان و تەندروستیی سێكسی بووتە جێی گرنگیپێدانی مرۆڤ، بۆیە پێویستە زیاترین رۆشنبیری لەوبارەوە هەبێت.\nبەگشتی پێڕەوكردنی سیستەمێكی گونجاو و هاوسەنگ لەگەڵ ژیانێكی پڕ جووڵانەوە و وەرزشكردن و پاراستنی تەندروستی دەروونی، ئەوانە مسۆگەربوونی ژیانێكی تەندروست و زۆرباشی سێكسی دەكەن، هاوكات چەند جۆرێم خۆراك هەن زیاتر لەوانیتر كاریگەریان بۆ سەر ژیانی سێكسییەوە هەیە و بەچالاككار لەو بارەوە دادەنرێن.\nهۆڕمۆنی ئەندرۆفین كارەكەی دروستكرنی خۆشی و چێژە لە مرۆڤدا، بۆیە ئەو پێكهاتانەی كار دەكەنە سەر دەردانی هۆڕمۆنەكە بە چالاككەری سێكسی دادەنرێت، ئەو پێكهاتانەش پێوەستن بە خواستی تەندروستیی سێكسی و پێوەستیشن بە سەركەوتنەوە.\nلەخوارەوە چەند جۆرێك خۆراك هەن كە كار دەكەنە سەر ژیانی سێكسی مرۆڤ.\n*ماسیی سەلەموون، ماسیەكان بەگشتی بە چەوریی ئۆمێگا 3 دەوڵەمەندن و كار دەكاتە سەر چەوری نیشتووی ناو دەمارەكان و گەیشتنی خوێن بۆ ئەندامەكانی لەش زیاتر دەكات لەوانەش ئەندامی زاوزێ. بەڵام زۆرخواردنی رەنگە پیاو تووشی كێشەی پرۆستات بكات.\n*سیر، سەرەڕای بۆنە ناخۆش و نەخوازراوەكەی، بەڵام سوودی زۆری هەیە لەوانە زیادكردنی توانای سێكسی و رێگرتن لە بەرزبوونەوەی پەستان و كۆلیسترۆلی خوێن و گەیشتنی خوێن بۆ ئەندامی زاوزێ باشتر دەكات.\n*گوێچكە ماسی، لەو خۆراكانەیە بە كانزای زەنك دەوڵەمەندە كە هۆڕمۆنی تێستیستریون لە لەشی پیاودا رێكدەخات، بۆیە زەنك چارەسەری لاوازی سێكسی دەكات بەتایبەتی لای نەخۆشانی گورچیلە، بۆیە باشترین خۆراكی ورووچێنەرە بۆ ئارەزووی سێكسی.\n*چەرەزات، رێژەیەكی زۆر چەوری تەندروستی تێدایە كە خواستی سێكسی زیاد دەكات، هەروەها تۆوی كەتان كاریگەری هاوشێوەی ئیسترۆجینی هەیە و دەبنە هۆی سەرچاوەیەك بۆ ئۆمێگا3 بەتایبەتی بۆ ئەوانەی حەزیان بە خواردنی ماسی نییە.\n*ئافۆكادۆ، سەرچاوەی ڤیتامین H كە دژەئۆكسێنەرێكی بەهێزە و دەبێتە هۆی فرەوانكردنی لوولەكانی خوێن و مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی دڵ و لوولەكانی خوێن دووردەخاتەوە و ترشی ناوەكی سپێرم دەپارێزێت و پۆتاسیۆمی تێدایە كە خواستی سێكسی زیاد دەكات.\n*هەنار، گیراوەی پۆلیفینۆلی تێدایە و یارمەتی كەمكردنەوەی مەترسیی تووشبوون بە بەرزی پەستانی خوێن و نەخۆشی دڵ دەدات و سیستەمی بەرگری بەهێز دەكات و گیراوەی فلافۆنی تێدایە كە بۆ پاراستنی رەقبوونی ئەندامی نێرینە باشە.\n*خۆراكەكانی زەنكیان تێدایە كە هۆكاری سەرەكییە بۆ بەرهەمهاتنی تێستیستیرۆن، بۆیە بۆ چارەسەركردنی نەزۆكی و باشكردنی كوالیتی سپێرم باشە، لەو خۆراكانەش ماسی و گۆشتی سوور و كولەكە و كونجی و گوێز و بادەم و نۆك و فاسوڵیا و شیر و پەنیر.\n*شوكولاتە و كاكاو، مادەی فینیسیلامینی تێدایە كە لەلایەن لەشەوە بەرهەم دێت و ئەویش یارمەتیی دەردانی مادەی دۆبامین دەدات كە مێشك لەو ناوچەی بەرپرسە لە هەستی خۆشی، هەروەها كار بۆ گەیشتنی زیاتری خوێن بۆ بەشەكانی تری لەش دەكات.\n*بیبەری تون، مادەی كابسیسینی تێدایە كە هۆڕمۆنی ئەندرۆفین هاندەدات و ئاستی میتابۆلیسم زیاتر دەكات و تێكڕای لێدانی دڵ زیاد دەكات.


پەرلەمانتارێك وادەی دەستبەركاربوونی سەرۆك وەزیرانی عیراقی ئاشكراكرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/02/09 - 9:55 AM\nحسێن عەرەب، پەرلەمانی عیراق ڕایگەیاند، هەفتەی داهاتوو، كابینەی نوێی حكومەتی عیراق بەسەرۆكایەتی محەمەد عەلاوی دەستبەكاردەبێت.\nناوبراو لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا وتی”عەلاوی لەگەڵ پێكهاتەكاندا گفتووگۆ دەكات”.\nوتیشی”كابینەی نوێ لە 23 وەزیر پێكدێت و ئەنجومەنی وەزیران دەسەڵاتی ڕەتكردنەوەی كاندیدەكانی هەیە”.\nڕۆژی 1ی ئەم مانگە، بەرهەم ساڵح، سەرۆك كۆماری عیراق، محەمەد تۆفیق عەلاوی بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێ ڕاسپارد.\nبڕیاردەری پەرلەمانی عیراقپەرلەمانی عیراقهەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق\nبۆچی نرخی كارتی مۆبایل هەرزان ناكرێت؟\nپەرلەمانتارێك: بەهای دۆلار گۆڕانكاریی بەسەردا دێت\n(خەڵك) وادەی پەسەندكردنی بودجەی گشتی عیراق ئاشكرا دەكات\nلیژنەی دارایی بۆ (خەڵك): بەهای دۆلار لەم ئاستەدا جێگیر دەبێت


گەرمیان: چوارەمین ڤیستیڤاڵی ساڵ ڕۆژی کەلار دەستیپێکرد\nبەدروشمی " بەرەو یۆبێلی زێڕینی کەلار"چوارەمین ڤیستیڤاڵی ساڵ ڕۆژی کەلار، بەچاودێری سەرپەرەشتیاری ئیدارەی گەرمیان و قایمقامیەتی قەزای کەلار لەشاری کەلاری ناوەندی ئیدارەی گەرمیان دەستیپێکرد.\nئاوێنە، ئەیاد موحةمةد: بڕیار محمد وتەبێژی لیژنەی باڵای یادی کەلار بەئاوێنەی ڕاگەیاند:" ئەمساڵ چوارەمین ڤیستیڤاڵی کەلار بەڕێوە دەچێت کەتێیدا چەندین چالاکی هونەری و ئەدەبی و وەرزشی ئەنجام دەدرێت، ڤیستیڤاڵەکە لەشاری کەلاری ناوەندی ئیدارەی گەرمیان بەڕێوە دەچێت و دوڕۆژ دەخایەنێت یەکەمین چالاکی لەگەڕەکی کەلاری کۆن ئەنجام درا کەکۆنترین گەڕەکی قەزاکەیە".\nوتیشی:" لەماوەی ئەم دو ڕۆژەدا نزیکەی 30 چالاکی جۆراو جۆر ئەنجام دەدرێت و سەرنج و تێبینیەکان دەخرێتە ڕو پێشکەش بەلایەنەکان دەکرێت کەخزمەتی ئەم ناوچەیەبکەن کەناوچەیەکی گرنگی هەرێمی کوردستانە نزیکە لەکۆماری ئیسلامی ئێران و ناوچەکانیتری عێراق".\nقەزای کەلار لەسەر کەناری ڕووباری سیروان ھەڵکەوتووە، تا سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو گوزارشت بوو لە دێیەک بەناوی کەلاری کۆن کە ئێستا یەکێکە لەگەڕەکانی شارەکە، کەلار ئێستا بە ناوەندی ئیدارەی گەرمیان دەناسرێت، لە ماوەیەکی کورتدا گەشەکردنێکی زۆری بەخۆیەوە دیوە بەنووچەیەکی ئابوری گرنگ دادەنرێت ، بەپێی ئامارە ناڕەسمییەکان ئێستا ژمارەی دانیشتووانی شاری کەلار بە زیاتر لە ٢٢٦،٠٠٠ کەس دەخەمڵێنرێت.


كوردستان ليژنه‌ێ دانيشتن سه‌روه‌خوه‌يى وه‌ل ئۆرپا و به‌غدا و ده‌وڵه‌ته‌يل ناوچه‌گه دامه‌زرنێد\nشه‌فه‌ق نيوز/ خه‌ليل ئبراهيم ئه‌ندام ئه‌نجومه‌ن سياسى يه‌كێتى ئسلامى كوردستان ئاشكراێ دامه‌زرانن ليژنه‌يل كرد ك ئه‌ركيان تاوتوێكردن راپرسێ و ماف بڕيار چاره‌نويس ئه‌را سه‌روه‌خوه‌يى هه‌رێم كوردستان له عراق وه‌ل ده‌وڵه‌ته‌يل ئۆرپى و حكومه‌ت ناوه‌ندێ له به‌غدا و ده‌وڵه‌ته‌يل هاوساو ناوچه‌گه.\nئبراهيم له لێدوانيگ ئه‌را رووژنامه‌نوسه‌يل وت: ئيمه ركابه‌رێ وه‌ل وه‌ختا ئه‌كه‌يم ئه‌را ئه‌نجامداين راپرسى و وه‌ده‌سهاوردن سه‌روه‌خوه‌يى و چيمنه‌سه قوناغه‌يل كرده‌وه‌يى له بواره و مه‌سعود بارزانى سه‌رۆك هه‌رێم كوردستانيش سه‌ردان برۆكسل ئه‌كا ئه‌را تاوتوێكردن راپرسى وه‌ل سه‌ركرده‌يل ئۆرپى.\nجى باسه، ئبراهيم باسيش له دامه‌زرانن ليژنه‌يليش كرد ك ئه‌رك ئه‌و ليژنه‌يل گفتگووه له‌باره‌ێ راپرسى وه‌ل ئۆرپا و ده‌وڵه‌ته‌يل هاوسا و ده‌وڵه‌ته‌يل ناوچه‌گه‌و حكومه‌ت ناوه‌ندێ و هيز و لايه‌نه‌يل سياسى له به‌غدا.