لەعەرەبییەوە: فازل حه‌مه‌ڕه‌فعه‌ت\nله سه‌دهه‌مین ساڵڕۆژی جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌مدا، كه تائێستا یادی ده‌كه‌ینه‌وه، ره‌نگه گونجاو بێت له ساڵیادی دابه‌زینی هاوپه‌یمانان له ته‌نگه‌ی ده‌رده‌نیل نزیك ببینه‌وه.\nئه‌و هه‌وڵه‌ی كه هێزه‌كانی به‌ریتانیا‌و نیوزله‌ندا هه‌روه‌ها ئوسترالیا خستیانه‌گه‌ڕ بۆ پاراستنی ته‌نگه‌كان و له كۆتایدا شكستی هێنا. به‌ڵام له‌گه‌ڵ كۆتایی جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌مدا، توركیا شكستیهێناو لایه‌نه براوه‌كان ژماره‌یه‌كی زۆر له خاكی ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانیان دابه‌شكرد.\nهه‌ڵمه‌تی جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م بوه‌هۆی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی روخساره نوێیه‌كانی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست زیاتر له هه‌ر شتێكی تر.\nكارێكی پڕ له مه‌ترسی\nرێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" هه‌ڕه‌شه له سنوری عێراق و سوریا ده‌كات، كه هێزه ئیستیعماره‌كانی وه‌ك به‌ریتانیا و فه‌ره‌نسا دایاننا كه به‌شێكی گه‌وره‌یان بۆ ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانی به‌جێهێشت.\nسه‌باره‌ت به كورد، كه زۆرینه‌یان موسوڵمانی سوننه مه‌زهه‌بن و له زۆرێك له‌و سنوری كۆمه‌ڵگه‌كانی سوریا‌و توركیا‌و ئێراندا ده‌ژین، ئه‌م كاته پڕ مه‌ترسییه، به‌ڵام ده‌شكرێت كاتێكی پڕ له ده‌رفه‌تیش بێت.\nكورد له‌لایه‌ن ویلایه‌ته یه‌كگرتوه‌كان و هێزی ئاسمانی هاوپه‌یمانانه‌وه پشتیوانی ده‌كرێت، ده‌ستی به‌سه‌ر شاری كۆبانێ دا گرته‌وه كه سیمبولێكی گرنگه و له رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" سه‌نده‌وه.\nهه‌روه‌ك جه‌نگاوه‌رانی كورد له باكوری عێراق (هه‌رێمی كوردستان) به‌ره‌نگاری پێشێلكارییه‌كانی ئه‌و رێكخراوه‌یان كرد.\nپێده‌چێت تێبینییه‌كی بچوك له مێژوی جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م لانی كه‌م وێنای دروستبونی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كورد بكات، به‌تایبه‌ت كه په‌یماننامه‌ی سیڤه‌ر هه‌وڵیدا سروشتێكی فه‌رمی بداته دابه‌شبونی خاكی عوسمانی.\nبه‌ڵام له مێژوی دواتریاندا كه ئاڵۆزی باڵی به‌سه‌ردا كێشا، بیرۆكه‌ی دروستكردنی ده‌وڵه‌ت بۆ كورد روبه‌ڕوی ره‌تكردنه‌وه‌ی به‌رده‌وان بوه‌وه.\nپێده‌چێت به‌ده‌ستهێنانی حوكمێكی نیمچه سه‌ربه‌خۆ بۆ ناوچه‌كه‌یان له عیراق له‌وكاته‌ی كۆتایی به ده‌سه‌ڵاتی سه‌دام حسێن هێنرا نزیكترین شت بێت كه به‌ده‌ستیان هێناوه بۆ به‌دیهێنانی ئه‌و ئامانجه.\nجه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م\nجه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م رۆڵی گه‌وره‌ی بینی له هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست‌و دابه‌شكردنی كورد به‌سه‌ر چه‌ند ده‌وڵه‌تێكدا.\nله نێوان (25) بۆ (35) ملیۆن هاوڵاتی كورد له ناوچه شاخاوییه‌كانی سنوری نێوان توركیا‌و عێراق‌و سوریا‌و ئێران‌و ئه‌رمینیا ده‌ژین، كورد چواره‌مین كۆمه‌ڵه‌ی ئیتنیكییه له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، به‌ڵام هه‌رگیز نه‌بونه‌ته خاوه‌نی ده‌وڵه‌تی خۆیان.\nسه‌ركه‌وتنی رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی"و لاوازبونی ئه‌و حكومه‌ته‌ی كه له به‌غدا شیعه‌كان هه‌ژمونیان هه‌یه به‌سه‌ریدا بۆ كورد به واتای چی دێت؟ ئه‌م پرسیاره‌م ئاڕاسته‌ی (جۆست هلترمان) به‌ڕێوه‌به‌ری به‌رنامه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست‌و باكوری ئه‌فریقا كرد له كۆمه‌ڵه‌ی قه‌یرانی نێوده‌وڵه‌تی. پێی وتم به‌ر له ده‌ركه‌وتنی رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی"یش كورد ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ر ناوچه‌كانی خۆیاندا گرتبو، ئه‌مه له‌گه‌ڵ ناوچه‌یه‌كی به‌رفرواندا كه ده‌وترێت ئه‌مانه "ناوچه‌ی جێناكۆك"ن. وتی"تائێستا روبه‌ڕوبونه‌وه‌كانیان له‌گه‌ڵ رێكخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ته‌نیا له خاكه جێناكۆكه‌كاندایه، هه‌مو شه‌ڕه‌كان له‌م ناوچانه‌دا رویانداوه".\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی بارودۆخ بۆ كورد گونجاوه، "خاكیان به‌ده‌ستهێنا.. به‌تایبه‌ت شاری كه‌ركوك‌و كێڵگه نه‌وتییه‌كان، به‌ڵام ئاشتییان به‌ده‌ستنه‌هێنا". راشیگه‌یاند "شه‌ڕ له‌م ناوچانه‌دا ده‌بێته نه‌خۆشییه‌كی درێژخایه‌ن، ئه‌و هاوڵاتیانەی كه كورد نین هه‌ژمونی كورد قبوڵ ناكه‌ن".\nهێنری باركی مامۆستای په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان له زانكۆی لیهای له ویلایه‌ته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا كه به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام سه‌ردانی ناوچه‌كه ده‌كات هاوڕایه له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌دا كه له‌ماوه‌یه‌كی كه‌مدا "ده‌ركه‌وتنی رێكخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی ده‌رفه‌تی دایه كورد بونی خۆیان له ناوچه جێناكۆكه‌كان به‌هێز بكه‌ن".\nوتی ئه‌مه بوه‌ته‌هۆی به‌هێزبونی پێگه‌ی ئه‌وان له‌به‌رانبه‌ر به‌غدا، بەڵام لاوازبونی عێراق بۆ كورد سودبه‌خش نابێ، چونكه ئه‌مه لاوازی ئه‌وان ده‌رده‌خات- به‌تایبه‌ت له روی ئابورییه‌وه له پاڵ نه‌بونی سه‌قامگیری سیاسی‌و نه‌بونی دڵنیایی دا.\nكورد له خاكێكی داخراودایه به‌بێ بونی رێڕه‌وی ده‌ریایی، ناسه‌قامگیری ناوچه‌كه كاریگه‌ری ده‌بێت له‌سه‌ر وه‌به‌رهێنان‌و په‌یوه‌ندی بازرگانی‌و هێڵی هه‌نارده‌ی نه‌وت‌و غازی ئه‌وان.\nپرۆفیسۆر باركی وای ده‌بینێ كه "ئه‌م قه‌یران ئابوری كوردی به‌شێوه‌یه‌كی دیار لاواز كردوه، هه‌روه‌ك ده‌ستوه‌ردانی زیاتری ئێران له‌لایه‌نی حكومه‌تی به‌غداوه كێشه‌كانی ئه‌وان زیاتر ده‌كات".\nرونیكرده‌وه كه ئه‌مه "هه‌ڕه‌شه‌یه، نه‌ك ته‌نیا بۆ هه‌ڵگیرسانی جه‌نگێكی تایه‌فی كه زیانێكی زیاتر به سه‌قامگیری‌و ده‌رفه‌تی خۆشگوزه‌رانی ده‌گه‌یه‌نێت، به‌ڵكو بێگومان كوردیش به‌ره‌وه ململانێ ده‌بات". وتیشی"ناكرێت له جوگرافیای خۆت رابكه‌ی".\nباوه‌ڕی خۆی نیشاندا به‌وه‌ی كه ئێران ده‌یه‌وێت تێوه‌گلانی راسته‌وخۆی رو له زیادبونی خۆی له جه‌نگ بگۆڕێت به ده‌ستكه‌وتێكی سیاسی به‌رده‌وام. له پاڵ ئه‌مه‌شدا وه‌ك لی هلترمان ده‌ڵێت زیادبونی تێوه‌گلانی ئێران ده‌بێته‌هۆی گه‌وره‌بونی ناكۆكی له‌ناو ماڵی كوردا، دواتریش ئه‌گه‌ر سه‌ربه‌خۆی كورد دواده‌خات، ئه‌مه‌ش هه‌ماهه‌نگه له‌گه‌ڵ ئامانجی ستراتیژی ئێراندا.\nبه‌ڵام چاوه‌ڕوانی سه‌ربه‌خۆیی چی به‌سه‌ردێ؟\nباركی ده‌ڵێ"بیرۆكه‌ی سه‌ربه‌خۆی هه‌میشه ئاماده‌یه. هه‌موان ده‌زانن ئه‌وه بژارده‌یه‌كه، به‌ڵام باسی ناكه‌ن، هۆكاری ئه‌مه‌ش ئاسانه". رونیكرده‌وه به‌وه‌ی "كورد ناتوانن به‌رگه‌ی ئه‌وه بگرن به‌وه ته‌ماشا بكرێن كه هۆكاری په‌رتبونی عێراقن. ئه‌وان سه‌ربه‌خۆ ده‌بن كاتێك لایه‌نه‌كانی تر ده‌ستبه‌رداری عێراقیبونی خۆیان ده‌بن".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد "تا ئه‌وكاته، باشترین شتێك كه بیكه‌ن ئه‌وه‌یه یه‌كگرتو بن، به‌تایبه‌تی له ناوچه جێناكۆكه‌كان، هه‌روه‌ها قۆستنه‌وه‌ی ئاژاوه‌ی ئێستا بۆ ئیمزاكردنی گرێبه‌ستی نوێ له بواری نه‌وتدا".\nهیلترمان ده‌ڵێت "ئه‌م ئاره‌زوه‌ی كه هه‌یه‌و هه‌موان به‌شێوه‌یه‌كی ئاشكرا گوزارشتی لێ ده‌كه‌ن ده‌مێنێته‌وه، به‌ڵام دۆخی كورد بۆ ماوه‌یه‌ك به‌بێ هیچ گۆڕانكارییه‌ك ده‌مێنێته‌وه، ده‌رفه‌تی واقیعییان بۆ سه‌ربه‌خۆیی نییه".\nله‌گه‌ڵ ناكۆكی نێوانیان‌و دابه‌شبونیان به‌هۆی سنوری نیشتیمانییه‌وه، هێزه هه‌رێمایه‌تییه‌كان یاری به چاره‌نوسی كورده‌وه ده‌كه‌ن. ویلایه‌ته یه‌كگرتوه‌كان‌و ئێران‌و توركیا هه‌مویان له هه‌ولێر بونیان هه‌یه، به‌غدادیش له ئێستادا له هه‌ركاتێكی تر زیاتر له نزیكه‌وه كاریان له‌گه‌ڵدا ده‌كات.\nیه‌كێتی خاكی عێراق ناخرێته‌به‌ر سازشكردن به‌هۆی مه‌ترسی له رویدانی حاڵه‌تێكی توندتر له نه‌بونی سه‌قامگیری.\nدوای سه‌د ساڵ له جه‌نگی مه‌زن كه پێده‌چێت رێگه‌ی له‌به‌رده‌م سه‌ربه‌خۆی كورد كردبێته‌وه، سه‌ربه‌خۆی ته‌واوی كوردستان هێشتا ئه‌گه‌رێكی دوره، زۆرێك له هێزه کاراکان دژایه‌تی ئه‌مه ده‌كه‌ن.\n*پەیامنێری بی بی سی\n18/03/2015 بینین: 46688


ژیان له گه‌ڵ ماره‌کان / کاتێک مار ده‌بێته که‌ره‌سته‌ی یاری منداڵان | Rwmal | ڕووماڵ\nده‌ستپێك هه‌مه‌ڕه‌نگ ژیان له گه‌ڵ ماره‌کان / کاتێک مار ده‌بێته که‌ره‌سته‌ی یاری منداڵان\nژیان له گه‌ڵ ماره‌کان / کاتێک مار ده‌بێته که‌ره‌سته‌ی یاری منداڵان\nخێزانێکی کورد هێنده له گه‌ڵ ماره‌کان بوونه‌ته هاوڕێ، ده‌ڵێی ساڵانێکه مار له خانووه‌که‌ی ئه‌واندا بووه‌ته کرێچی.خه‌ڵک به گشتی له مار و ته‌نانه‌ت له ناوه‌که‌شی ده‌ترسن به‌ڵام له گوندی فیرۆزه‌ی سه‌ر به قه‌زای ڕوانسه‌ر له پارێزگای کرماشان خێزانێک هه‌یه که ساڵانێکه بوونه‌ته هاوڕێ و هاونشینی ماره‌کان.\nخوداداد مروه‌تی ساڵانێکه نیشته‌جێی گوندی فیرۆزه‌یه و سه‌رقاڵه به پیشه‌ی ئاژه‌ڵداری. ئه‌و خاوه‌نی کچ و کوڕێکه و ساڵانێکه له گه‌ڵ ژماره‌یه‌کی زۆر له گه‌ڵ ماره‌کان ده‌ژین.ئه‌و ده‌ڵێت: نازانم چیم له خۆمدا بینی کاتێک منداڵم بووم و له یه‌که‌م ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی مارێک به ئاسانی له گه‌ڵیدا ڕاهاتم به بێ ئه‌وه‌ی که زیانم پێ بگات. ئه‌مه‌ش بوو به هۆی ئه‌وه‌ی که بینینی ماره‌کان بۆ من ئاسایی ببێته‌وه و هیچ ترسێکم له ماره‌کان نه‌بوو و ته‌نانه‌ت وه‌ک دۆستێک به لای منه‌وه جێی گرنگی بوون.\nوتیشی: ڕه‌نگه ته‌نیا خودا له‌م به‌هره و هێز و توانای منه بزانێت، له به‌ر ئه‌وه‌ی که مرۆڤ به گشتی له مار ده‌ترسن، به‌ڵام من له گه‌ڵ ماره‌کان شه‌و ده‌خه‌وم.به وته‌ی خوداداد ته‌نیا کێشه‌ی ماره‌کان له ماڵه‌که‌یدا ئه‌وه‌یه که خزم و دۆستانی به هۆی بوونی ئه‌و ژماره زۆره ماره‌وه ناوێرن سه‌ردانی بکه‌ن و ده‌ڵێت هه‌زار سوێندی خزمێک ده‌ده‌ین تا سه‌ردانمان ده‌کات.ناوبرو وتی: له ماوه‌ی ته‌مه‌ن و له‌م ساڵانه‌ی که ماره‌کان هه‌موو کات له ماڵه‌که‌ی ئێمه‌دا بوونیان هه‌بووه، هیچ زیانێکیان به ئێمه نه‌گه‌یاندووه و ته‌نانه‌ت ماره‌کان و مه‌ترسیداره‌کانیشی بوونه‌ته که‌ره‌سته‌ی یاریکردنی منداڵه‌کانم.مروه‌تی وتی: هه‌ندێک له‌و مارانه زیاتر له 5 ساڵه له گه‌ڵ ئێمه‌دا ده‌ژین و به چه‌شنێک بوونه‌ته کرێچی ئێمه، زیاتر کچه‌که‌م حه‌زی له ماره‌کانه و ژن و کوڕه‌که‌م گرنگییه‌کی زیاتر به ماره‌کان ناده‌ن./.


وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا جەخت لەسەر گرنگی پەیوەندیـیەکانی نێوان وڵاتەکەی و میسر دەکاتەوە\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت پەیوەندیـیەکانی نێوان واشنتن و قاهیرە ستراتیژین و سوپاسی میسر کرد لە ڕووبەڕووبوونەوەی تێرۆرزم و ئەو ڕۆڵە ئەرێنیەی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەیبینێت.\nمایک پەمپـێیۆ ئەمڕۆ پـێنجشەممە لە قاهیرە لەگەڵ عەبدولفەتاح ئەلسیسی سەرۆکی میسر کۆبووەوە و لەم بارەیەوە لە تویتەرەکەی نووسیویەتی ئەمەریکا لە پاڵ میسردایە لە چوارچێوەی وابەستەبوونی بە پاراستنی ئازادی ئاینی و شەڕی دژی تێرۆرزم کە هەڕەشەیە بۆ سەر هەموو دۆستەکانمان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.\nپاشان پەمپـێیۆ لەگەڵ سامح شوکری وەزیری دەرەوەی میسر کۆبووەوە ولە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵیدا گوتی ئەمەریکا پشتیوانی لەو چاکسازیـیانە دەکات کە سەرۆکی میسر لە بواری ئابوری وڵاتەکەی ئەنجامی دەدات و هەروەها پشتیوانی لەو هەوڵانەشی دەکات لە بواری ئازادی ئاینی.\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا لەم سەردانەشی ئاماژەی بە هەڕەشەکانی ئێران کرد و داوای لە وڵاتانی ناوچەکە کرد ناکۆکیـیەکانیان وەلاوەبنێن و سەنگی بخەنە سەر ڕووبەڕووبوونەوەی ئێران.\nدواتر لە زانکۆی ئەمەریکی لە قاهیرە وتارێکی پـێشکەشکرد و گوتی ئەمەریکا هێزێکی خێرخوازە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەرگیز وڵاتێکی داگیرکەر نەبووە. لە بەشێکی وتارەکەی ڕەخنەی توندنی لە بەڕێوەبەرایەتی سەرۆکی پـێشووی ئەمەریکا براک ئۆباما گرت و گوتی ڕێبازێکی هەڵەی گرتبووەبەر.


پەرتەوازەیی دەنگی عەرەبی كەركوك دەپوكێنێتەوە\nكه‌ركوك/ ئەیلولی 2021/ پۆستەری ژمارەیەك كاندیدی عەرەب و توركمان لە شەقامێكی شارەكە فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nپێكهاتەی عەرەب لە كەركوك، بە نزیكەی 60 كاندیدی حزبی و سەربەخۆوە، لە تەواوی بازنەكەی هەڵبژاردنی پارێزگاكەدا شەڕی بەدەستهێنانی كورسی دەكەن.\nئەو پەرتەوازەییە رەنگە هەوڵەكانی عەرەب بۆ زیادكردنی ژمارەی كورسییەكان لە پەرلەمان بە ئاراستەیەكی دیكەدا بگۆڕێت، كە لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی ئایاری 2018دا، تەنیا سێ كورسییان بەدەستهێنا لە كۆی 12 كورسی پشكی كەركوك.\nعەرەب لە كەركوك نزیكەی 60 كاندیدیان هەیە لەكاتێكدا بە هەردوو پێكهاتەی كورد و توركمانەوە، بە حزبی و سەربەخۆوە، 70 كاندیدیان لە پارێزگاكە هەیە.\n"بە دڵنیاییەوە زۆری ژمارەی كاندیدەكان دەنگی عەرەب لە پارێزگاكە پەرتەوازە دەكات" بەوتەی نازم شەمەری، جێگری سەرۆكی بەرەی عەرەبی یەكگرتوو بۆ (كەركوك ناو).\nعەرەب لە هەڵبژاردنی رابردودا توانییان بە دەنگی زیاتر لە 84 هەزار كەس سێ كورسی پەرلەمان بەدەستبهێنن.\nكه‌ركوك/ 2018/ پرۆسه‌ی ده‌نگدان بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عیراق فۆتۆ: كەركوك ناو\nفاتن رەجەب خەزرەجی، كاندیدی سەربەخۆ لە كەركوك وتی "زۆری كاندید دەبێتە خاڵی لاوازی بۆ پێكهاتەی عەرەب، چونكە لەلایەك دەنگەكان پەرتەوازە دەكات و لەلایەكی ترەوە دەنگدەر دودڵ دەكەن لەوەی كەسێكی گونجاو و شیاو هەڵبژێرێت".\nپارێزگای كەركوك، بۆ هەڵبژاردنی 10ی تشرینی یەكەمی 2021، بەسەر سێ بازنەی هەڵبژاردندا دابەشكراوە و 130 كاندید 56یان سەربەخۆن كێبڕكێی بەدەستهێنانی 12 كورسی دەكەن.\nپەرش و بڵاوی لە بازنەكاندا\nپەرتەوازەیی عەرەب تەنیا لە زۆری ژمارەی كاندیدەكانیاندا نییە، بەڵكو بەسەر بازنەكانی كەركوكیشدا پەرش و بڵاو بونەتەوە.\n"پێدەچێت لەم هەڵبژاردنەدا پێكهاتەی عەرەب ئیستحقاقاتی و دەنگی شایستە بە قەبارەی خۆیان بەدەستنەهێنن، بەخۆی دابەشبونیان بەسەر سێ بازنەكەی هەڵبژاردندا، بەوپێیەی زۆرینەی كورد لە بازنەی یەك و توركمانی لە بازنەی دوو چڕبونەتەوە" نازم شەمەری وای وت.\nبەپێچەوانەی كورد و توركمانەوە كە كاندیدەكانیان لە هەردوو بازنەی یەك و دوو چڕكردۆتەوە، عەرەب كاندیدەكانی بەسەر سێ بازنەكەدا دابەشبون.\nژمارەیەك كاندیدی عەرەب لە بازنەی یەك هەن، كە پێنج كورسی بۆ تەرخانكراوە و زۆرینەی ناوچە كوردنیشینەكانی تێدایە لە خۆرهەڵاتی ناوەندی كەركوك و باكوری شارەكە وەك دوبز.\nكه‌ركوك/ كانونی دوه‌می 2021/ هاوڵاتیه‌ك كارتی بایۆمه‌تری ده‌نگدانی وه‌رگرتووه فۆتۆ: كەركوك ناو\nلە بازنەی دوو كە چوار كورسی هەیە، ناوچەیەكی تێكەڵە لە عەرەب، توركمان و كورد، بەڵام بەناوچەی بەهێزی توركمان دادەنرێت و لەوێش عەرەب كاندیدی زۆر و ململانێی توندی هەیە.\nلەو بازنەیە كە داقوق و بەشێك لە ناوەندی شاری كەركوكیشی تێدایە، عەرەب زیاتر لە 21 كاندیدی حزبی و سەربەخۆی هەن، لەكاتێكدا حزبێكی وەك پارتی دیموكراتی كوردستان تەنیا یەك كاندیدی لەو بازنەیە هەیە.\n"زۆری كاندیدی عەرەب دەبێتە هۆی پەرتەوازەیی دەنگەكانیان لەو بازنەیە" مەحمود زیدان عوبێدی، ئەندامی مەكتەبی سیاسی هاوپەیمانی عەرەبی دەڵێت ئەگەر ژمارەی كاندیدەكان كەمتر بوانایە، ئەگەری بەدەستهێنانی دەنگی زیاتریان هەبوو.\nلە بازنەی سێ، كە بچوكترین بازنەی پارێزگاكەیە و لە ناوەندی حەویجە و ناحیەكانی عەباسی و زاب و رەشاد و تازە پێكهاتووە، سێ كورسی بۆ تەرخانكراوە كە تارادەیەك یەكلابۆتەوە بۆ عەرەب و لە ناو خۆیاندا كێبڕكێی بەدەستهێنانی دەكەن.\n"پێكهاتەكانی كورد و توركمان لەلایەن حزبەكانەوە بەڕێوەدبرێن، بەڵام عەرەب بەپلەی یەكەم بەدەست خراپی رێكخستن و بەڕێوەبردنەوە دەناڵێنێت، چونكە سەركردایەتی عەرەبی زیاتر هەنگاو بەرەو عەشایەری و عەشیرەت دەنێن" بەوتەی نازم شەمەری.\nهەروەها وتی سەركردایەتی عەرەب لە كەركوك پشت بە كاراكتەری خێڵەكی دەبەستن و لەگەڵ پێكهاتەكەدا لەسەر بنەمای جیاكاری عەشایەری مامەڵە دەكەن، ئەوەش رەنگدانەوەی لەسەر هەڵبژاردن هەیە.\nعەرەب لە هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی 2014ی عیراق، زیاتر لە 92 هەزار دەنگیان لە كەركوك بەدەستهێنا و تەنیا توانییان دوو كورسی مسۆگەر بكەن.\nبازاڕێكی میللی شاری كەركوك نزیك قەڵا لە ناوەڕاستی شار فۆتۆ: كەركوك ناو\n"عەرەب بەدەست دەستنیشانكردنی كاندید لەلایەن عەشیرەتەكانەوە دەناڵێنێت، وەك ئەوەی ناچاربن كەسێك كاندید بكەن تا نوێنەرایەتییان بكات، بەوهۆیەوە كەسانی دور لە ئەزمونی سیاسی و حزبی و بەتوانا دەبنە كاندید" بەوتەی زێدان عوبێدی، دەشڵێت ئەوە وادەكات عەرەب لەروی سیاسییەوە رێكخراو نەبن و بێ سەركردایەتی سیاسی بن، ئەوەش كاریگەری لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردن دادەنێت.\nلە كەركوك دوو هاوپەیمانی و بەرەی سەرەكی عەرەبی هەن بەڵام لەم هەڵبژاردنەدا ژمارەیەك كەس لەرێی هاوپەیمانی و حزبە عەرەبەكانی دیكەی عیراق لە كەركوك خۆیان كاندید كردووە.\n"لە دوای ساڵی 2003ـەوە تائێستا عەرەب لە كەركوك شكستی هێناوە لە دروستكردنی مەرجەعیەت یان حزبێكی سیاسی یەكگرتوو كە نوێنەرایەتی هەموو عەرەبی پارێزگاكە بكات" ئەحلام حەمدان (50 ساڵ) وای وت.\nئەو هاوڵاتییە بەهیوایە هەڵبژاردنی ئەمجارە؛ ئەو نوێنەرانە بنێرێتە پەرلەمان كە دەتوانن چارەسەری كێشەكانی رۆژانەی خەڵك بكەن.


The Present 2020 | kurdsubtitle\n"یوسف" و کچەکەی لە "بەرەی ڕۆژهەڵات"ەوە دەستیان بە گەشتێک کرد، بە مەبەستی کڕینی دیارییەک بۆ هاوسەرەکەی بە بۆنەی ساڵیادی هاوسەرگیریان. ئایە لە نێوان سەربازەکان، و ڕێگای پەڕینەوە جیا جیاکان و خاڵی پشکنین، تا چەند ئاسانە بازاڕی بکەیت؟\nژانەر كورتە فیلم دراما\nبەرهەمهێنان Philistine Films\nدەرهێنەر Farah Nabulsi\nئەكتەرەكان Mariam Kanj Saleh Bakri\nدڵی پڕ کردم ئەم کورتە فیلمە! صلاح الدین ئەیوبی باپیرەمان تـا ئازاد نەکرد لەدەست (Jerusalem) خاچ پەرستان زەردەخەنەی نەکرد! تەبعەن ئەوە ڕووداوەکی ڕاستی بوو.. زۆر لەوەی نـا ئەخڵاقی ڕوویداوە بەڵام جێگایی شەرمە، چاوەڕێی ئەوەم تاک بە تاکمان جوامێری ئەو کەڵە پیاوە هەڵگرین براکانمان لە هەموو شوێنێک ئازار دەدرێن.


دانیشتوانی موسڵ لە رۆژێكی هەینیدا لەمدواییانەدا دەڕواننە زیاتر لە 4,000 ناونیشانی کتێبی ئامادە لە نمایشێکی کلتوری و بازاڕدا. ئەو بۆنە هەفتانەیە لە 17 تشرینی دووەم کرایەوە. [خاوەندارێتی وێنە: ماڵپەڕی عەین موسڵ]\nلە هەمان شەقام لە موسڵ کە پێشتر رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) كوشتاره جەماوەرییه‌كانی ئەنجامدەدا، فرۆشتنی کتێب و چالاکی کلتووریی هەفتانەی وەك خوێندنەوەی شیعر و مۆسیقاژه‌نین سه‌ریهه‌ڵداوه‌ته‌وه.\nرێکخەران وتیان ئەم دەستپێشخەرییە کلتورییە ئاماژەیەکە بەوەی چۆن شتەکان گۆڕاون لەوەتەی هێزەکانی عێراق سەرکەوتووبوون لە رزگارکردنی هەردووبەری شارەکە لە 10 حوزەیران، دوای شەڕێکی هەشت مانگە کە کۆتایی بە فەرمانڕەوایی سێ ساڵەی داعش هێنا.\nهەموو هەینییەك، فرۆشیار و هونەرمەندان ئاپۆرە دەبەستن لە شەقامی تەنیشت زانکۆی موسڵ لە بەشی خۆرهەڵاتی شارەکە و جەماوەرێکی هەمەڕەنگ پێکدەهێنن.\nبەرپرسی رۆژنامەوانی لیژنەی رێکخەری دەستپێشخەرییەکە، عەبدوڵا تائی، وتی بڕیاری ئەنجامدانی نمایشی کلتوری هەفتانەی سەرجادە و بازاڕ لە موسڵ وەڵامێك بوو بۆ خواستێکی جەماوەریی بەهێز.\nنمایشێکی سەرجادەی هەفتانە کە 17 تشرینی دووەم لە دەرەوەی زانکۆی موسڵ کرایەوە کتێب و چالاکی کلتووریی دیکە پێشکەشدەکات. [خاوەندارێتی وێنە: ماڵپەڕی عەین موسڵ]\nهونەرمەندێك هێڵكاری دەکێشێت لەکاتی بۆنەیەکی کلتووری هەفتانەدا کە هەموو هەینییەك لەسەر شەقامێکی خۆرهەڵاتی موسڵ دەبەسترێت لەو شوێنەی پێشتر رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) كوشتاره‌كانی ئەنجامدەدا. [خاوەندارێتی وێنە: ماڵپەڕی عەین موسڵ]\nمۆسیقارێك عود لێدەدات لەکاتی بۆنەیەکی کلتوورییدا لە هەینییەکی ئەمدواییانەدا نزیك زانکۆی موسڵ. لەکاتی فەرمانڕەوایی رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش)دا مۆسیقا قەدەغەکرابوو. [خاوەندارێتی وێنە: ماڵپەڕی عەین عیسا]\nتائی بە دیارونای وت دوای ئەوەی شەقامی نەجەفی لە خۆرئاوای موسڵ -- کە ناوچەی سەرەکیی فرۆشتنی کتێب بوو لە شارەکە -- بەهۆی ئاگرەوە وێرانبوو، خەڵك پێویستی بە شوێنێکی نوێ بوو بۆ کڕینی کتێب و بەشداریکردن لە بۆنە کلتورییه‌كاندا.\nگروپێك لە نوسەران و خاوەن دوکانەکانی کتێب و رۆشنبیران بڕیاریاندا ئەو شوێنەی نزیك زانکۆی موسڵ بەکاربهێنن وەك پێگەیەك بۆ سازدانی بۆنە کلتورییه‌كان.\nوتی: "لە هەمان شوێن، كوشتار و سەربڕین روویدەدا لەکاتی فەرمانڕەوایی داعشدا." ئاماژەشیکرد بەوەی ناوچەکە وەك بنکەی ماشێنی پروپاگەندەی گروپەکە بەکاردەهێنرا.\nتائی وتی نمایشی سەرشەقام لە 17 تشرینی دووەم کرایەوە دوای دوو مانگ لە ئامادەکاری کە پاککردنەوەی شەقام و بەدەستهێنانی مۆڵەتی لەخۆگرت لە بەرپرسانی ناوچەکە و هەموو هەینییەك بەردەوامین لە ئەنجامدانی.\nوتیشی رۆژی کردنەوەكه لاوان و رۆشنبیران و كه‌سانی تریش به‌باشی بەشدارییان تێداکرد و زیاد لە 4,000 ناونیشان نمایشکران، لە رۆمانەوە بۆ ئەدەب و ته‌نز و سیاسه‌ت و ئه‌و ده‌قه ئایینیانه‌ی برەو بە ئیسلامی رۆشنگەر و میانڕەو دەده‌ن.\nتائی جەختیکردەوە كه "هیچ یەك لەو کتێبانە برەو بە توندڕەوی ئایینی نادەن، چونکە ئەوە دەکرێت ببێتە خاکێکی بەپیت بۆ ئایدۆلۆژیای داعش" و ئاماژەشیکرد بەوەی: "موسڵ وەك شاری لێبوردەیی و پێکەوەژیان ده‌مێنێته‌وه بەهۆی خەڵکە هەمەجۆرەکەیەوە."\nجیا لە فرۆشتنی کتێب، خوێندنەوەی شیعری کراوە هەیە بۆ چەند شاعیرێکی ناوچەکە، لەگەڵ مۆسیقا ژەنین لەلایەن باندەکانی ناوچەکەوە بە كه‌مانچه، قانون، عود و پیانۆ.\nتائی وتی: "کاتێك داعش فەرمانڕەوا بوو رێگە لە خەڵك دەگیرا تەنانەت ناوی مۆسیقاش بهێنن. گروپەکە شەقامه‌كانی بەکاردەهێنا وەك سەکۆیەکی میدیایی بۆ ئەجێنداکەی خۆی، کە بیری پێشکەوتنخوازانە و کلتوور و هەموو شێوازێکی مۆسیقای قەدەغەکردبوو."\nوتیشی ئه‌م هه‌ڵمه‌ته‌ی سەرشەقام بەردەوامدەبێت و به‌ره‌و باشتر و فراوانبوون ده‌ڕوات، چونکە لەئێستادا تاکە بۆنەی لەوشێوەیەیە لە شارەکەدا هەیە.\nهه‌روه‌ها وتی پلان هەیە بۆ بنیاتنانەوەی شەقامی نەجەفی لە خۆرئاوای موسڵ تا جارێکی دیکە لەوێ کتێب بفرۆشرێت.\nتائی داوای لە حکومەتی ناوخۆیی نەینەوا کرد پشتگیریی پرۆژەکە بکات تا بەردەوام گەشەبکات و داوایکرد وەك هەنگاوێکی سەرەتایی شەقامەکە تەرخانبکات بۆ سەکۆیەکی کلتووری و دەزگا حکومیەکانی دیکە لەو بڕیارە ئاگاداربکاتەوە.\nپێشنیازیشیکرد كه پێویستە دەسەڵاتی پارێزگا چەترێك ببەخشێت بۆ پاراستنی فرۆشیاران لە كه‌شوهه‌وا، چونكه ده‌شێت ناچاریان بکات نمایشەکە دابخەن لە هەینییه باراناوییه‌كاندا.\nمیراتی کلتووریی موسڵ\nتائی وتی پشتگیریکردنی پرۆژه‌كه گرنگە، چونکە رێگەیه‌كه بۆ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی ئایدۆلۆژیای توندڕەوی و ئاماژەشیکرد بەوەی کە "فیشەك تاکە ڕێگەی شەڕکردن نیە دژی داعش".\nوتیشی: "دەبێت بە ئایدۆلۆژیا و کلتوورێكی دروست قه‌ڵاچۆبكرێن."\nئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا، حوسام سەبعاوی، بە دیارونای وت: "نائاسایی نیە کە ئەو شەقامەی داعش دەیویست بیکات بە رەمزی ستەمکاری و مەرگ، گۆڕاوە بۆ شەقامی کلتوور و داهێنان."\nوتی موسڵ شارێکە ناسراوە بە رۆشنبیران، نوسەران، دکتۆر، سیاسی و سەرکردەکانی.\nسەبعاوی داوایکرد چاودێریی کتێبە نمایشکراوەکان بکرێت تا ئەوانەی ئایدۆلۆژیای توندڕەوی و تەکفیری بڵاودەکەنەوە نەکەونە دەستی کڕیاران.\nوتی رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە پارێزگاکە دەبێت بەردەوامبن لە پرۆژە کلتورییەکەیان بەبێ چاوەڕوانی یارمەتی لە بەرپرسانی ناوچەکە لەئێستادا، لەبەرئەوەی دەسەڵاتداران سەرقاڵی پاراستنی ئەمنیەت و گەڕاندنەوەی خزمەتگوزارییەکانن.\nهاوکات، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا هیام عەبدول بە دیارونای وت، دەسەڵاتی ناوخۆیی پابەندە بە پشتگریی دەزگا کلتورییەکانی پارێزگاکە، لەنێویاندا بنیاتنانەوەی دەزگا کلتورییەکانی دەوڵەت.\nوتیشی بۆ ئەو مەبەستە، چەندین چالاکی کلتوری لەلایەن دەوڵەت و کەرتی تایبەتەوە سەرپەرشتی کراون لە موسڵ.\n'شەقامی کلتور' دیمەنی هونەریی فەلوجە دەبوژێنێتەوە\nئەم بۆنە هه‌فتانه‌یە کە لەسەر شێوازی شەقامی موتەنەبی بەغدا بنیاتنراوە و نمایشکردنی کتێب و خوێندنەوەی شیعر لەخۆدەگرێت، خەڵکێکی زۆری بەلای خۆدا راکێشاوە.


هەر بەپێی پێشبینییەكان، سبەینێ چوار شەممە ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەكانی گەرماش دادەبەزن.\nخەڵك بەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ئاماری بارانی 12 كاتژمێری ڕابردووی هەندێك لە ناوچەكانی هەرێمی بڵاوكردەوە و شارۆچكەی…\nخەڵك- بەپێی ڕاپۆرتە كەشناسییەكان، جارێكی دیكە پلەكانی گەرما لە هەرێمی كوردستان ڕوو لە بەرزبوونەوە دەكەنەوە و خێرایی با (ڕەشەبا) زیاد دەكات. بەپێی…\nپلەكانی گەرما بۆ ژێر سفر نزم دەبنەوە\n22 کانونی یەکەم 2021 2.59 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەری گشتیی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنت، بەراورد بە ساڵی ڕابردوو لە پارێزگای…


مایکرۆسۆفت کۆتایی بە پشتگیریکردنی لە سیستەمی Windows 7 هێنا – کەی ئای تی ئێن\nئەپڵ کار لەسەر زیادکردنی کامێرا دەکات بۆ کاتژمێری زیرەکی Apple Watch\nچۆن وێنەی 3D لە فەیسبووک بڵاو دەکەیتەوە؟\n3 ئایفۆنی نوێ لەلایەن ئەپڵەوە نمایشکران؛ توانایەکی خێراتر و کامێرایەکی زیرەکترییان هەیە\nیوتیوب گۆڕانکاری لە شێوازی دەرکەوتنی ژمارەی بەژداربووانی کەناڵەکانی تۆڕەکەیدا دەکات\nکەلێنێک لە وێبگەڕی FireFox دەبێتە هۆی داخستنەوەی ئەپ و کوژاندنەوەی ئامێرەکەت\nتەختەکلیلی Swiftkey بە تێکهەڵکێشکراوی لەگەڵ بزوێنەری گەڕانی بینگەوە نوێکرایەوە\nجياوازی نێوان وەشانی ئەلفا و بەیتا و فەرمی\nبیستۆکی بێوایەری AirPods لە چارەکی چوارەمی ساڵی ڕابردوودا ڕێژەی 60% ـی بازاڕی بیستۆکە بێوایەرەکانی جیهانی داگیرکردووە\nیارییە خۆڕاییەکانی پلەیستەیشن پڵەس بۆ مانگی ٤\nئەپی ئینستەگرام تایبەتمەندی Zoomـی بۆ وێنە و ڤیدیۆکانی زیادکرد.\nچۆنیەتی جەیڵبرەیک کردنی سەرجەم وەشانەکانی iOS 11-11.4b3 لە ڕێگای ئامڕازی unc0verـەوە\nگوگڵ خزمەتگوزاری کورتکەرەوەی بەستەرەکان goo.gl ڕادەگرێت\nمایکرۆسۆفت 14, كانونی دووه‌م 2020\nمایکرۆسۆفت کۆتایی بە پشتگیریکردنی لە سیستەمی Windows 7 هێنا\nئەمڕۆ ڕۆژێکی مەزنە بۆ مایکرۆسۆفت، لەبەر ئەوەی چیدیکە پشتگیری لە سیستەمی بەناوبانگ و دێرین و پڕبەکارهێنەری Windows 7 ناکات.\nچەند مانگێکی زۆر لەبەومەر، کۆمپانیا ئەمریکییەکە ڕایگەیاندبوو کە لە ڕێکەوتی 14 ـی یەکەمین مانگی ساڵی 2020 ـدا، پشتگیری خۆی لە سیستەمی Windows 7 ڕادەگرێت و چیدیکە نوێکاری ئاسایشی بۆ ڕەوانە ناکات. ڕێکەوتەکە ئەمڕۆ دەکات و ئیدی چیدیکە مایکرۆسۆفت لە هیچ ڕوویەکەوە پشتگیری لە سیستەمی Windows 7 ناکات.\nسیستەمی Windows 7 نزیکەی 11 ساڵ لەمەوبەر لە کەمپنیێکی بە بازاڕ کردن لە شاری New York City لە ژێر درووشمی “من کۆمپیوتەرم، وە Windows 7 ـیش مێشکمە.” ڕاگەیاندرا. لە ڕاستیدا، ڕاگەیاندنی سیستەمی Windows 7 بۆ داپۆشینی کەم و کورتییەکانی وەشانی پێشووی، Windows Vista بوو، ئەم کارەی بە هۆی هەبوونی شریتی کرداری نوێ، بەڕێوەبەرایەتی پەنجەرەی Aero، کۆگای پەڕگەکان و زیاترەوە زۆر بە سەرکەوتوویی ئەنجامدا.\nسیستەمی Windows 7، یەکێک بوو لە هەرە بەناوبانگترین سیستەمە کارپێکەرەکان لە لایەن مایکرۆسۆفتەوە، Windows 10 پێویستی بە 4 ساڵی تەواو بوو تاوەکو لە ڕێژەی بەکارهێناندا بە سیستەمە ناوبراوەکە بگاتەوە. تەنانەت لە ئەمڕۆشدا، ملیۆنان کۆمپیوتەر لەسەر سیستەمی Windows 7 کار دەکەن و ڕێژەی 26% ـی سەرجەم کۆمپیوتەرەکانی جیهان پێک دەهێنێت (بە پێی پێگەی Netmarketshare). مایکرۆسۆفت بۆ چەند ساڵێک هەوڵیدا تاوەکو زۆر لە بەکارهێنەران بکات بۆ ئەوەی وەشانی کۆمپیوتەرەکانیان لە Windows 7 ـەوە بۆ Windows 10 نوێ بکەنەوە.\nبەڵام، لەمەودوا مەترسی دەچێتە سەر ملیۆنان کۆمپیوتەر کە لەسەر سیستەمی Windows 7 کار دەکەن، بە هۆی نەهێشتنی پشتگیرییەکەی مایکرۆسۆفت و ڕەوانە نەکردنی وەشانی ئاسایشی، بەمەش بەکارهێنەرانی سیستەمەکە زیاتر لە جاران ڕووبەڕووی هێرشە ئەلیکترۆنییەکان و کەلێنەکان دەبنەوە.\nمایکرۆسۆفت لە ماوەی ڕابردوودا ئاگادارکەرەوەی تایبەتی بە نەهێشتنی پشتگیری لە سیستەمی Windows 7 ڕەوانەی بەکارهێنەرانی سیستەمەکە کردبوو و تێیدا داوا لە بەکارهێنەران کرابوو تاوەکو وەشانی سیستەمەکەیان نوێ بکەنەوە، بۆ بەدوور بوون لە هێرشە ئەلیکترۆنییەکان.\nسەرباری ئەمە، کۆمپانیاکە دەرفەت دەدات بە بازرگان و فێرگەکان تاوەکو بۆ ماوەی چەند ساڵێکی زیاتر وەشانی ئاسایشی ڕەوانەی Windows 7 ـەکانیان بکرێت، ئەمە بە خۆڕایی نییە و نرخەکان بە شێوەیەکن کە بە پێدانی بڕی 20$ و 50$ تاوەکو ساڵی 2021، بڕی 100$ و 200$ تاوەکو ساڵی 2022 دەتوانیت وەشانی ئاسایشی لە سیستەمەکە بەدەست بخەیت، نرخەکان بە پێی وەشانەکانی Windows 7 دەگۆڕێن.\nئێستا کاتی ئەوەیە تاوەکو خەم لە بەرزکردنەوەی وەشانی سیستەمی کۆمپیوتەرەکەت بخۆیت ئەگەر لەسەر Windows 7 کار دەکات، مایکرۆسۆفت ڕێگەت دەدات بە خۆڕایی و بەبێ پێدانی هیچ بڕە پارەیەک وەشانی کۆمپیوتەرەکەت لە Windows 7 ـەوە نوێ بکەیتەوە بۆ Windows 10.\nتاگەکان microsoft Windows 10 Windows 7 سیستەمی کارپێکەر کۆمپیوتەر ویندۆز ویندۆز ١٠ ویندۆز ٧ هەواڵ


ڕێنمایی مامۆستا عومەر شێخ مووس لەسەر عەفرین\nMy advice to all concerned Kurds about Afrin and the Turkish Aggression is not to exaggerate but to be very objective. Otherwise, you will lose your credibility and support of International Public Opinion. words like use of Napalm and Genocide are too premature.\nVissa råd från Omer Sheikh Muss\nMitt råd till alla berörda kurder om Afrin och den turkiska aggressionen är inte att överdriva utan att vara mycket objektiv. Annars kommer du att förlora din trovärdighet och stöd från International Public Opinion. Användning av ord såsom Napalm och folkmord är för tidigt.\nرێنمایی من بۆ هەر کوردێ کە بە تەنگ ئەفرین_ەوە دێ و دژی شەڕنگێزی تورکە، ئەوەیە کە زێدەڕۆیی نەکەن و تا دەکرێ ئۆبجەکتیڤ بن(مەوزوعی بن). دەنا متمانە دەدۆڕێنین و پشتیوانی نێودەوڵەتیش لە دەستدەدەین. وشەگەلێ وەک بۆمبی ناپاڵم و بە جینۆسایدکردن جارێ زووە!\nلە پەیجی نووسەرەوە\nوەرگێڕانی بۆ سویدی و کوردی: مالمۆ کورد\n666 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکۆی سه‌ردان: 17631364


لەماوەی ١٥ ساڵی ئایندەدا 5G بە ٩٠٠ ملیار دۆلار بەشداری ئابووری ئاسیا دەكات\n259 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی سیستمی جیهانی بۆ هاوپەیمانی پەیوەندییەكانی مۆبایل، لە ماوەی ١٥ ساڵی ئایندەدا سیستەمی 5G بەداهاتی ٩٠٠ ملیار دۆلاری ئەمریكی بەشداری لە ئابووری ئاسیادا دەكات.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتەكە لە ئێستادا كۆمپانیا زەبەلاحەكانی مۆبایل لە ئاسیادا سێ یەكی وەبەرهێنانەكانیان، كە دەكاتە ٣٧٠ ملیار دۆلار، لە دروستكردنی سیستەمی 5G دا خەرج دەكەن.\nهەر چەندە تا ئێستاش سیستەمی 4G لە ئاسیادا گەشەی پێدەدرێ، بەڵام كۆمپانیا زەبەلاحەكان لە هەوڵی دروستكردنی تۆڕەكانی 5G دان كە لە هەموو ڕوویەكەوە لە سیستەمەكەی پێشتر پێشكەوتووترە.\nهەر بە گوێرەی ڕاپۆرتەكە تا ساڵی ٢٠٢٥، ١٨٪ـی پەیوەندیەكانی مۆبایل لەسەر سیستەمی 5G كار دەكەن، لە هەمان كاتدا سیستەمی 4G دوو لەسەر سێی پەیوەندەییەكانی مۆبایل كار پێ دەكات، لە كاتێكدا لە ئێستادا ٥٢٪ ی پەیوەندییەكان لەسەر ئەو سیستەمەن.\nلە وەبەرهێنان لە سیستەمی 5G دا، چین ڕیزی پیشەوەی گرتووە، كە پێشبینی دەكرێت تا ساڵی ٢٠٢٥، بڕی ١٨٤ ملیار دۆلار لەو بوارەدا خەرج بكات.\nلە ئێستادا چین سیستەمی 5G لە شارە گەورەكاندا تاقی دەكاتەوە و پێشبینی دەكرێت تا ٢٠٢٥، ٢٨٪ـی پەیوەندییەكانی مۆبایل لە چین بەو سیستەمە كار بكەن، كە ئەمەش دەگاتە یەك لەسەر سێی هەموو پەیوەندییەكانی 5G لە جیهاندا.\nگەشەی تەكنەلۆجیای مۆبایل ئابووری وڵاتانی هەرێمەكە بە ڕێژەیەكی بەرچاو گەشە پێدەدات. پێشبینی دەكرێت تا ساڵی ٢٠٢٣ داهاتی تەكنەلۆجیای مۆبایل بگاتە ١،٩ ترلیۆن دۆلار لە ناوچەكانی ئاسیا-زەریای هێمن، لە كاتێكدا ساڵی ٢٠١٨ ئەو داهاتە ١.٦ ترلیۆن بووە كە ٥٪ـی داهاتی ئابووری هەموو ناوچەكە بووە.


ئەو کەشتیانەی کە چەندین حاڵەتی ڤایرۆسی کۆرۆنایان تێدا بوو لە بەندەری فلۆریدا لەنگەر دەگرن\nکەشتییەکی کە بەلایەنی کەم دوو کەس بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا تیایدا گیانیان لەدەستدابوو و لە کەنارەکانی ئەمەریکای باشور ڕێگەی لێ گیرا، دووا جار پاش دوو هەفتە لە ناو دەریا و چەند ڕۆژی وتووێژی چڕ لەگەڵ کاربەدەستانی توانی ئێوارەی پێنجشەممە لە کەناری فلۆریدا لەنگەر بگرێت.\nکەشتی گەشتوگوزاری زاندام و کەشتی ڕۆتردام کە بۆ یارمەتیدانی زاندام ڕەوانە کرابوو، ڕێگەیان پێدرا سەرنشینەکانیان لە بەندەری ئیڤەرگلیەدس داگرن پاش ئەوەی ڕێککەوتنێکیان لەگەڵ لەگەڵ کاربەدەستان ئەنجامدا کە ترسی ئەوەیان هەبوو حاڵەتەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ناوچەکەیان زیاتر بکات.\nکاربەدەستانی ناوچەی برۆوارد و کۆمپانیای هۆڵاند ئەمەریکا ماوەیەکی کورت بەر لەوەی کەشتییەکە بگاتە بەندەرەکە ڕێککەوتنەکەیان ڕاگەیاند.\nکۆمپانیای هۆلاند ئەمەریکا بۆ گەشتی دەریایی لە سەرەتادا ڕایگەیاند 45 کەسی کە نەخۆش لە ناو کەشتییەکە دەمێننەوە هەتا چاک دەبنەوە، بەڵام پاشان شەوی پێنجشەممە ڕایگەیان 26 سەرنشین و 50 کارکەری ناو کەشتییەکە نەخۆشن. بە پێی پلانەکە ئەو کۆمانیایە دەتوانێت 13 لە سەرنشین و ئەندامەکانی کە پێویستیان بە چاودێری تەندروستی هەیە بباتە دوو نەخۆشخانەی نزیکی ناوچەکە.\nنزیکەی سێ هەفتەیە سەرنشینەکانی ناو کەشتی زاندام نەیانتوانیوە لە کەشتییەکە بێنە دەرێ. 4 کەسی بەساڵاچوو لە ناو کەشتییەکە گیانیان لە دەستداوە بەلایەنی کەم دووانیان بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە.\nکەشتی زاندام 442 سەرنشین و 603 کارکەری تێدابوو و 808 سەرنشین و 583 کارکەریش لە نێو ڕۆتردامدا بوون.


بەرپرسێكی ئێرانی: تەلەفۆنەكەی بارزانی بۆ حاجی قاسم بە ئاسانی لەبیرناكرێت – سنور میدیا\nبەرپرسێكی ئێرانی: تەلەفۆنەكەی بارزانی بۆ حاجی قاسم بە ئاسانی لەبیرناكرێت\nژمارەی بینین: 1,573\nڕەزا ڕەحمەتیان بەڕێوەبەری دەزگای میدیایی جام کوردی سەر بە ئێران لەوەڵامێکدا بۆ ئارى هەرسین نوسیویەتى “پەیوەندییەکانی نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و کوردانی عێراق بەردەوام لە سەر بنەمای لە بەرچاوگرتنی مافی دراوسێبوون، برایەتی و بەرژەوەندییە هاوبەشەکان بووە و بە دڵنیاییەوە دەتوانین بڵێین کە هیچ وڵاتێک هێندەی ئێران لە قۆناغە دژوارەکاندا لە گەڵ ئەواندا نەبووە”.\nدەشڵێت “پەیوەندییە تەلەفوونییەکەی مەسعود بارزانی لە گەڵ شەهید قاسم سولێمانی و دەستبەجێ گەیاندنی هاوکارییە ڕاوێژکاری و سەربازییەکانی ئێران بابەتێک نییە کە بەم ئاسانییە لەبیر بکرێت و بەرپرسانی باڵای هەرێم و پارتیش بەردەوام باسی هاوکارییەکانیان کردووە”.\n“بەڕێزتان ئەگەر خۆتان بە سیاسەتمەدار دەزانن بە دڵنیاییەوە ئاگاتان لەم ڕاستیە مێژووییانە و پاڵپشتییە بەردەوامەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە خەڵک و حکومەتی هەرێمی کوردستان هەیە”.


Diplomatic Magazine | مێژوی ئیخوان لە ئیمارات، لە گەشەكردنەوە بۆ لەناوچوون\nو. ئیسحاق عەلائەدین\nگەشەكردنی ئیخوان لە ئیمارات\nجیا لە وڵاتانی كەنداو، دەوڵەتی ئیمارات لە پەنجاكان‌و شەستەكانی سەدەی رابردو سوربوو لەسەر وەرگرتنی ژمارەیەكی گەورەی ئەندامانی كۆمەڵەی ئیخوان لە وڵاتانی ترەوە بۆ ناو وڵاتەكەی خۆی، هەتا وەكو دادوەرو مامۆستا دەوام بكەن، بۆ ئەوەی ئەو بۆشاییەی كەمی كادیری خوێندنی باڵا لە بواری خوێندنی باڵادا كە هەیبوو لە ڕێگەی ئەوانەوە پڕی بكاتەوە، چونكە ئەوان هەموویان خاوەنی بروانامەی باڵا بوون‌و لە وەزارەتی خوێندنی باڵادا شارەزابوون، ئیماراتیش هیچ جێگرەوەیەكی تری نەبو جگە لە وەرگرتنی ئەوان نەبێت، پاڵپشت لەسەر ئەوە، زۆرێك لە قوتابیەكان بوونە عاشقی خۆندنی باڵاو كەسانی زۆر گەورەیان بۆ داهاتوی ئیمارات لێدەرچوو، لە هەمان كاتیشدا بوونە ئەندامێكی كارای لقی ئیخوان لە ئیمارات .\nلەسەرەتای حەفتاكان و دوای گەرانەوەی زۆرێك لە قوتابیە ئیماراتیەكان كە بۆ خوێندن ڕۆیشتبونە دەرەوەی وڵات، فكرەی ئیخوانیان وەرگرتبوو، كەهاتنەوە بۆ ئیمارات، كیانێكیان بە ناوی (كۆمەڵەی چاكسازی‌و ئاراستەی كۆمەڵایەتی) لە ساڵی 1974 دروستكرد.\nلقی " دوبەی"یی كۆمەڵەكە دووەم رێكخرای كۆمەڵگەی مەدەنی بوو كە مۆڵەتی فەرمی كاركردنی لە وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی لە ئیمارات وەرگرتبوو، كە لەلایەن حاكمی دوبەی ئەو كات (شێخ ڕاشید ئال مەكتوم) یارمەتی دارایی ئەدران، وە دەستی هەبوو لە دروستكردنی بارەگای سەرەكی كۆمەڵەكە لە ئیمارات، بە ئاشكرا حكومەتی ئیماراتی یارمەتی كۆمەلەكەی دەدا بەبیانووی ئەوەی كۆمەڵەكە خزمەت بە نەتەوەی عەرەب دەكات.\nدواتر بەیارمەتی شێخ ڕاشید چەند لقێكی تری كۆمەڵەكە دروست بوو لە فەجیرەو چەند شوێنێكی تر، وە شێخ زاهید ئال نهیان حاكمی ئەبو زەبی و سەرۆككۆمار لە كۆتایی حەفتاكان بەشدار بو لە دروست كردنی لقی كۆمەڵە لە ئەبو زەبی، هەر ئەویش دواجار بەدرێژایی حەفتاكان بووە لەناوبەری هەموو لقەكانی كۆمەڵە.\nكۆمەڵێك كار هەبوون كە پێویست بوو گرینگییان پێبدرێت یەكێك لەوانە ئەوەبوو كە كۆمەڵەكە ناتوانێت بڕواتە شاریقە، بەهۆی پەیوەندی دورودرێژی كۆمەڵە بە وڵاتی سعودیە، بەڵام لە عەجمان سەرەرای نەبونی لقی كۆمەڵەی چاكسازی، ئیخوان هەستا كۆمەڵەیەكی تری بەناوی (كۆمەڵەی ڕێنمایی) دروست كرد.\nشێخ زاهید ئال نهیان\nئیخوان لە ئیمارات سور بوو لەسەر رێكخستنی چالاكی كۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری و ... وەكو رێكخستنەكانی ئیخوان لە وڵاتانی تری جیهان، كە هەستابون بە بەشداری كردنی كاری خێرخوازی، لەگەڵ دروستكردنی یەكەم حكومەتی ئیماراتی سەربەخۆ لە ساڵی 1971، شێخ سەعید عەبدوڵا سەلمان لە كۆمەڵەی چاكسازی كرا بە وەزیری نیشتەجێبون، وە محمد عەبدولرەحمان ئال بەكر كرا بە وەزیری داد و دواتریش كرا بە وەزیری ئەوقاف، بە دیاریكراوی لە ساڵی 1977 و دوای ئەوە لە ساڵی 1979 شێخ سەلمان كرا بە وەزیری خوێندنی باڵا ، و شێخ سوڵتان بن كاید كرا بە سەرۆكی رێكخراوی چاكسازی‌و سەرۆكایەتی لیژنەو دانانی پڕۆگرامی فێركاری، لە ساڵی 1977 تا ساڵی 1983 .\nبە كورتی دەتوانین بڵێین ئەو ماوەیە ماوەی پڕشنگداری گەشەكردوی ئیخوان بوو لە ئیمارات، وەكو ئەنجامی سروشتی بۆ ئاستی فێركاری بەرزیان و رێزگرتنیان و دانپیانانیان بووە هۆی بەردەوام بونیان لە كاركردنی پۆستەكان بۆ ماوەیەكی زۆر بەتایبەتی لە كەرتی فێركاری و وەزارەتی خوێندنی باڵا.\nبڵاوبونەوەی فیكرەی ئیخوان لە ئیمارات\nئیخوان لە ئیمارات، سوربوو لەسەر خاوەنداریەتی كردنی دەزگاكانی ڕاگەیاندن بۆ ئەوەی فكرەی خۆیان بڵاو بكەنەوە، ئەو بۆچونەش لە گۆڤاری (ئیسلاح)دا ڕەنگی دابویەوە، كە ژمارەی یەكەمی لە ساڵی 1978دا دەرچوو، زۆر بە گەورەیی سوربوو لەسەر بڵاوكردنەوەی فكرەی ئیخوان، و هێرش كردنە سەر چەپەكان و نەتەوەییەكان، سەرەرای بڵاوكردنەوەی بابەتەكانی تایبەت بە كاری كۆمەڵ و چاكسازی گەندەڵی لە حكومەت و رێكخستنی ئابوری و كرین و فرۆشتنی ئیسلامی .\nلەلایەكی ترەوە، كۆمەڵە و رێكخراوەكانی سەر بە ئیخوان لە ئیمارات سوربوون لەسەر بڵاوكردنەوەی فكرەی ئیخوان، بەڵام بەشێوەی پەیڕەوی رێخراو نەبو زیاتر لە شێوەی كاری قوتابیاندا بوو لە ناو قوتاببخانەكاندا .\nلە ساڵە 1982 شێخ سەلمان سەرۆكی زانكۆی ئیمارات تا ساڵی 1992 گەشەیدا بە رێكخراوە قوتابیەكانی ناو زانكۆكان، ئەوەبو قوتابیان توانیان لە رێگەی هەڵبژارنەكانەوە زۆرینەی كورسیەكان بەدەست بهێنن، دوای ئەوە حكومەت دەستی كرد بە هەوڵدان لەسەر نەهێشتنی كۆمەڵە سیاسیەكان و دەستەڵاتیان بەسەر رێكخراوە قوتابیەكان، تەنانەت لە ساڵی 2012 هەستا بە گۆڕینی یەكێتی قوتابیان بۆ ئەنجومەنی قوتابیان‌و قوتابیان ئەبێت وەكو تاك بەشداری بكەن نەك وەكو كۆمەڵەی سیاسی، هەڵبژاردنیان بە شێوەیەكی كەم و لاوەكی مایەوە، هەروەها حكومەت لە كۆتایی هەشتاكان هەوڵیدا لە ڕێگەی وتاری هەینی چاندنی ناكۆكی سیاسی بكات، كە بۆ ماوەی چەندین ساڵ لە ڕێگەی مینبەرەكانەوە فكرەی ئیخوانیان بڵاو دەكردەوە، هەتا وەزارەتی ئەوقاف لە ساڵی 1988 داوای كرد وتاربێژان پێش خوێندنەوەی وتار ئەبێت وتارەكانیان بە نوسراوی بنێرن بۆ وەزارەت، بۆ ئەوەی دوربێت لە جەدەل و حەساسیەتی تایفەگەری.\nسەرەڕای ئەو ڕێوشوێنانەی حكومەت گرتنیەبەر، كۆمەڵەی ئیسلاح بووە گەورەترین كۆمەڵەی ناحكومی نوێنەرایەتی لە ناو دەوڵەتدا، لەگەڵ زۆر خێرا بڵاوبونەوەی و زۆری دارایی و سیاسی ناوخۆی كۆمەڵەكە، لەگەڵ بوونی ئەندامی زۆری لە پۆستەكانی دادوەری و فێركاری گرنگدا، خوێندنەوەی حكومەتی ئیماراتی بۆ كۆمەڵەكە گۆڕدرا، لە بۆچوونی حكومەتی ئیماراتدا ئەمجارەیان كۆمەڵەكە بوویە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی.\nماوەی ساڵانی حەفتاكان‌و گومانی حكومەتی ئیمارات\nحەسەن بەنا و سەید قوتب، دوو ڕابەری بیری ئیخوانی جیهانی\nسەرەتا حكومەتی ئیمارات لەبەر دوو هۆكاری سەرەكی زۆر كار ئاسانی بۆ ئیخوان دەكرد:\nیەكەمیان وتاری دوژمنانە نەبوو، دووەمیان كەسایەتیەكانی ئیخوان لە كۆمەڵگەی ئیماراتی زۆر كاریگەر بون، بەڵام ئەوكارە كاریگەری لەسەر حكومەتی ئیماراتی دروست كرد، بەتایبەتی كە ئیخوان دەستی بەسەر زۆرێك لە پۆستەكانی دادوەریدا گرت، وە لە بواری پەروەردە دەوڵەتێكیان لە ناو دەوڵەتی ئیماراتیدا دروست كرد بوو، تەنانەت هەڵبژاردنی قوتابیانی خوێندنی باڵاش لە دەست ئیخوان دابوو، هەر قوتابییەك ئەبوو ئەندامی ئیخوان بێت یان لە خۆشەویستانی ئیخوان بێت، ئیخوان لەپاڵ كارە كۆمەڵایەتیەكەی دەستی كرد بە دەرخستنی كاری سیاسی، ئامانج لە كاری سیاسی ئیخوان لە بنچینەدا بۆ دادپەروەری سەروەت و سامان بوو، وە حكومەت زۆرترین نوێنەرایەتی كۆكەرەوەی تایفەكان بێت.\nبۆیە حكومەت ترسی بۆ دروست بوو لە بڵاوبونەوەی ئیخوان وەكو كوتلەیەكەی سیاسی، وە لە داهاتودا ڕۆڵێكی گەورەی هەبێت، بەڵام دەوڵەت بێدەنگ نەبو لە روبەروبونەوە و ڕێگری كردنیان، بۆیە بریاریدا كۆنتڕۆڵیان بكات پێش ئەوەی لە كۆنتڕۆڵ دەربچن، لەگەڵ بوونی خراپ هەڵسوكەوت كردنی كارگێری و هەڵسوكەوتەكانی رێكخراوی ئیسلاح، هەلێك بۆ حوكمەت دروست بو بۆ ئەوەی دەست لە ناوخۆی رێكخراوەكە وەربدات.\nلە سەرەتای حەفتاكان، ئەنجامی لێكۆڵینەوەكان لە میسر دەركەوت كە ژمارەیەك لە ئەندامانی رێكخستنی جیهادی ئیسلامی میسری سەرچاوەی داهاتیان لە رێكخراوی ئیسلاحەو بەدیاری كراویش لە لیژنەی فریاكەوتن و چالاكی دەرەوە، بۆیە وڵاتی ئیمارات بیانووی دەست كەوت كە رێكخستنی ئیخوان رێكخستنێكی نێودەوڵەتیەو سەرچاوەكەی لە میسرەو ئامانجی دروست كردنی دەوڵەتێكی یەكگرتوی ئیسلامیە.\nلە هەمانكاتدا ئیمارات هەندێك كاری ئیخوانی لە ئەنجامی پێدانی كورسی خوێندنی باڵا بە قوتابیان ئاشكرا كرد، كە ئیخوان تەحەكومی پێوە دەكردن، بۆ ئەوەی هەیبەتی خۆی بمێنێت .\nئەوە بوو دەوڵەت هەستا بە هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنە هەڵبژێردراوەكانی ئیخوان كە ساڵی 1994 لە لایەن سەركردایەتیەوە هەڵبژێردرابون، و خرانە ژێر چاودێری وەزارەتی كاروباری كۆمەڵایەتی وە بەتەواوی چالاكیەكانی دەرەوەیان قەدەغە كرا، وە حكومەت چالاكی سیاسی ئەندامانی كۆمەڵەی ئیخوانی قەدەغە كرد و رَێگری كرد لە پێدانی پۆستە باڵاكان پێیان.\nشایەنی باسە لقی ئیخوان لە رەئس خەیمە ئەو بریارانەی وەزارەتی نەگرتەوە ، بەڵام پێویست بو ئەوانیش سنورێك بۆ چالاكیەكانی دەرەوەیان دابنێن ، وە شێخ سەفر قاسمی حاكمی رەئیس خەیمە وەكو خۆی مایەوە، كە هاوسۆز بوو لەگەڵ ئیخوان، وە رەتی كردەوە ئەنجومەنەكانی ئیخوان هەڵبوەشێنەوە چونكە پێی وابو ڕۆڵێكی كارا و گەورەیان لە خزمەتی لاواندا هەیە.\nلە كۆتایدا حكومەتی ئیمارات سەركەوتو بوو لە سەپاندنی تەواوی سیاسەتیدا بەسەر ئیخوان، وە شێخ سەقر و كورە مامەكەی شێخ سوڵتانی كوری قاسمی " كە سەرۆكی رێكخراوی ئیسلاحی ئیماراتی بو" لە هەڵمەتێكی فراوان لە ساڵی 2012دا دژی ئەندامانی ئیخوان‌و دەستگیری كردن.\nهێرشەكەی 11 سێپتەمبەر و هەڵمەتی دووەم بۆ سەر ئیخوان\nپەیەوەندیەكانی ئیخوان‌و حكومەتی ئیمارات نارێكبون بەتایبەتی دوای ڕوداوی هێرشەكەی 11ی سێپتەمبەر، وە هاوڵاتیانی ئیماراتی لە هێرشەكە تێوەگلان، و كردیە فشارێكی بەهێز لەسەر حكومەت بۆ ئەوەی بیسەلمێنێت كەوا بەهیچ شێوەیەك ڕێگە بە توندڕەوی ئاینی نادەن، دواتر حكومەت دەستی كرد بە گرتنێكی فراوان بۆ هەمو ئەوانەی لە رێكخستنی گروپە ئیسلامیەكاندا كاریان ئەكرد و زیاتر لە (250) ئەندامیان گیرا و ڕاپێچی داگا كران ، زۆربەیان لە ساڵی 2004دا ئازاد كران.\nوە حكومەت لە ڕێگەی شێخ محمد بن زائید ئال نهیان حاكمی دوبەی دەستی كرد بە گڤتوگۆكردن لەگەڵ ئیخوان بۆ ئەوەی رازییان بكات وەكو دەزگایەك لە ناو ئیمارات كۆتایی بەكارەكانیان بهێنن و پەیوەندییان بە ڕێخستنی ئیخوانی نێودەوڵەتی بپچڕێنن لەبەرامبەردا حكومەت ڕێگەیان پێئەدات لە كاری بانگەوازی ئیسلامیدا بەردەوام بن، دوای چەند مانگێك لە گفتوگۆكردن، كۆمەڵەی ئیسلاح رەتی كردەوە تەنها كاری بانگەواز بكات بەبێ كاری دەزگایی.\nحكومەت هەستی كرد بەبێ ئیجباری و زۆر كردن هیچ ڕێگایەك نییە تا كۆتایی بە ئیسلاح بهێنێت، بۆیە هەوڵیدا كاریگەرییان كەم بكاتەوە، و دەستی كرد بە گواستنەوەی 170 ئەندامی بزوتنەوەی ئیسلاح لە وەزارەتی خویندنی باڵاوە كە زۆرینەیان لە بەرپرسە باڵاكانی وەزارەت بوون بۆ ناو وەزارەتەكان و فەرمانگەكانی تری حكومەت، لەگەڵ ئەوەشدا، لقەكانی بزتنەوەی ئیسلاح لە هەرسێ شارەكانی (دوبەی و فەجیرە و رەئس خەیمە) زۆر فراوان بون، سەرەرای بونی كۆمەڵەی ئیرشاد لە عوجمان بەردەوام چالاكی ئەكرد و گڤتوگۆ و سیمیناری بەردوامی هەبو لەگەڵ پێشبركێی قورئان لەبەركردن و دەركردنی گۆڤاری ئیسلاح بەردەوامی و بەبێ وەستان.\nدوای تێپەڕبونی چەند ساڵێك لە هەزارەی تازە، بەتەواوی دەركەوت كە حكومەتی ئیمارات لەگەڵ بزتنەوە ئیسلامیەكاندا نیە ، و دەستی كرد بە دەستگیركردنی ئەندامە باڵاكان و سەركردەكانی بزتنەوەی ئیسلاح، وە قەدەغەی كردن لە مامۆستایی كردن و وتنەوەی وانەكان لە ناو زانكۆ و قوتابخانەكان، وە فشارێكی زۆریان لەلایەن حكومەتەوە خرایە سەر، لەو بارودۆخەدا زۆر قورس بو كەوا ئەندامانی بزتنەوەی ئیسلاح بە هۆی دورخستنەوەیان بە ئاسانی بتوانن چالاكیەكانیان ئەنجام بدەن و بەردەوام بن.\nبەردەوامی هەڵمەتی دژایەتی بۆ سەر ئیسلاح\nلە مارسی 2011دا بەیاننامەیەكی واژۆكراو بە واژۆی 133 كەسی ڕۆشنبیر لە ناویاندا ئەندامانی ئیسلاح ئاراستەی شێخ خەلیفە سەرۆكی دەوڵەت كرا، تیایدا داوای هەڵبژاردنی تەواوی ئەنجومەنی نیشتیمانی ئیتحادی كرابوو، كە بەشێوەی دەنگدانی ڕاستەوخۆ بێت، ڕۆڵی باش بگێرێت لە دانانی یاساكان و چاودێی كردنی یاساكان، ئەوەش بە دڵنیاییەوە حكومەتی زۆر توڕە كرد، وە هەر كەسێك دژی بێت لێی بدرێت، وە كۆمەڵێك كەسی تر واژۆیان لەسەر كرد بو كە بە رێكخراوە لیبراڵیەكان ناسرابون، ئەو بەیاننامەیە بە یەكەم رێككەوتنی نێوان ئیسلامیەكان و لیبراڵیەكان لە سەر شانۆی سیاسی ئیمارات ناسرا.\nوە لە سەرەتای ئەبرێلی 2011 پێنج ئەندامیان كە واژۆی بەیاننامەكەیان كردبو گیران، و تۆمەتبار كران بەوەی كەوا ئیهانە و سوكایەتییان بە سەرۆكی ئیمارات و جێگرەكەی كردووە ، وە پێنج كەسی تریان تۆمەتبار كران و لە هەمان ساڵدا یەكی بە 3 ساڵ حوكم دران، پێنج ئەندامەكە هیچیان ئەندامی بزوتنەوەی ئیسلاح نەبون، دواتر بەهۆی فشارەكانی نێودوڵەتی بەر لێبوردنی گشتی سەرۆكایەتی كەوتن و بەربون، دواتر كە بەردران هەمویان لە ڕێگەی تۆڕە كۆمەڵایەتیەكانەوە بۆچونی سیاسی خۆیان ئاشكرا كرد.\nلە پاڵ ڕەخنەكانی دەوڵەت جارێكی تر حكومەتی ئیماراتی دەستی كردەوە بە چاكسازی سیاسی و لە ساڵی 2011دا هەستا بە فراوان كردنی ڕێژەی هەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتیمانی ئیتحادی بۆ لە (13%)ی بۆ بازنەكانی هەڵبژاردن، بەڵام تا ئێستا ئەنجومەن لە ژێر چاودێری دەستەڵاتی یاساداناندا نیە ، بەڵام گریرنگترین كار ئەوە بو كە كرێی كەرتی گشتی زیادی كرد بەرادەیەك كە گەیشتە (100%)، و زیاد كردنی ئیستحقاقی چاودێری كۆمەڵایەتی بۆ ڕێژەی (20%) ، و هەروەها دابینكردنی (307) ملیار دۆلار بۆ دانەوەی قەرزی هاوڵاتیان و، (106) ملیار دۆلاری تر بۆ باشتركردنی ژێرخانی ئابوری لە باكوری ئیمارات.\nحكومەتی ئیماراتی لە ساڵی (2012) هەڵمەتی دژایەتەی خۆی لەبەرامبەر بزتنەوەی ئیسلاحدا گەیاندە ئاستێك كە بزتنەوەكەی تۆمەتبار كرد بە هەوڵدانی بۆ هەڵوەشاندنەوەی ڕژێم و دەستەڵات لە وڵاتدا و یارمەتیدانی چالاكوانە گیراواكان لە پێناوی رۆِژاندنی ڕای گشتی و گەیشتنیان بە ئامانجەكانیان.\nحكومەت و بریاری یەكلایی كەرەوە\nلە ساڵی (2012)دا حكومەتی ئیماراتی هەڵمەتێكی فراوانی دەستگیركردنی ئەندامانی ئیخوانی دەست پێكرد ، بەو پێیەی هەڕەشەی سیاسین بۆ سەر سەرۆك ، وە حەوت ئەندامی بزوتنەوەی ئیسلاح كە واژۆی بەیاننامەی مارسی (2011)یان كردبو دوای ئاگاداركردنەوەیان لە لایەن حكومەتەوە كە وڵات بەجێ بهێڵن، بەڵام لەبەر ئەوەی ئامادە نەبون وڵات بەجێبهێڵن هەر حەوتیان لە دیسەنبەری (2011) دەستگیر كران، و ڕەگەزنامەی ئیماراتیان لێسەنرایەوە.\nلە كۆتایی ساڵی (2012)دا (94) ئەندامی بزوتنەوەی ئیسلاح دەستگیر كران و (69) ئەندامیان لە حەوت ساڵەوە بۆ 15 ساڵ حوكم دران ، عەلی سالم تنێچی نوێنەری گشتی وڵات رایگەیاند وڵات لەسەر دەستی ئەوانەی ئەجَندانی دەرەكی جێبەجێ ئەكەن لە ژێر هەشەی ئەمنی دایە و پەیوەندییان بە رێكخراوەكانی بیانییەوە هەیە ، و تۆمەتبارن بە تاوان لە دژی دەوڵەت و سەرپێچی ڕژێمی دەستەڵاتدار بەبێ ئەوەی لە ڕێگەی بەڵگەوە بتوانن تۆنەتەكان بسەلمێنن .\nحكومەت ئەوەی بەدەست هێناو توانی ئاشكرای بكات و اعتراف بە گیراوەكانی بزوتنەوەی ئیسلاح بكات كە باڵی سەربازی و چەكدارییان هەیە بۆ ئەوەی سودی لێ وەربگرن بە ئامانجی دروست كردنەوەی خەلافەتی ئیسلامی، بەڵام بزتنەوەی ئیسلاح ئەوەی رەتكردەوە و وتی ئێمە بزوتنەوەیەكی ئاشتی خواز و میانڕەو و مەدەنین نەك چەكداری و سەربازی بە هیچ شێوەیەك چەك هەڵناگرین .\nدادگا لە نۆڤەمبەری 2013دا موحاكەمەی 94 ئەندامی بزوتنەوەی ئیسلاحی كرد لە ناویاندا 20 ئەندامی میسری تر بە هەوڵدانیان بۆ دروست كردنی لقی نێودەوڵەتی كۆمەڵەی ئیخوانی و دزینی بەڵگەنامەی نهێنی دەوڵەت و ئیدانە كردنی لە یەنایەری 2014 كە هەمویان لە ژێر ئازار و ئەنشكەنجەدا ناچار كراون اعتراف بكەن، بۆیە هەمویان بۆ پێنج ساڵ سزا دران و میسریەكانیش گەرێنرانەوە بۆ وڵاتی خۆیان.\nیەكێك لە ڕێگایانەی حكومەت بۆ ناشیرین كردنی بزوتنەوە گرتیە بەر بریتیبو لە یاسای تیرۆر كە لە ئۆغتەسی 2014 دەرچوو كە یاساكە ڕێگە بە حكومەت ئەدات لە بەكارهێنانی سزای لە سێدارەدان و تەواوی سزا توندەكان ، ئەوەش ترسی لای زۆرێك دروست كرد و رەخنەیان گرت كە دەوڵەت ئەوە بكاتە بیانو بۆ ئەوەی سزای ئۆپزسیۆۆن بدات.\nلە كۆتایدا دەوڵەتی ئیمارات لە نۆڤەمبەری 2014 بریاریدا و لیستێكی 84 ناوی رێكخراوەكانی وەكو رێكخراوی تیرۆرستی ڕایگەیاند، گەمارۆی خستە سەر ئەو رێكخراوانەی بە كرداری دەستیان لە كاری تیرۆرستیدا هەیە وەكو رێكخراوی داعش و قاعدە تەنانەت ئەو رێكخراوانەشی گرتەوە كە لە پیچشودا كاری توندوتیژییان ئەنجام نەدابو ، وەكو رێكخراوەكانی بزوتنەوەی ئیسلاح و كۆمەڵەی ئیخوان موسلمینی میسری، سەرەرای هەندێك دەزگای بانگەوازیش.\nئاستی جەماوەری ئیخوان لە ئیمارات\nهەڵمەتی توندوتیژی حكومەتی ئیمارت لە دژی ئیخوان دەستی پێكرد وە ئەیانزانی كە ئیخوان هیچ كات هەشەی سیاسی نەكردووە بۆ سەر دەوڵەوت و سەرۆكی دەوڵەت ، بەدڵنیاییەوە هیچ هەڕەشەیەك بونی نەبو، بەڵام بەدرێژایی ساڵانی رابردو بونی هەبو، بەڵام بەڵگەنامە ناوخۆییەكانی دەوڵەت ئاشكرای كرد كە هۆكاری راستەقینە دەركەوتنی ئیخوان بووە لە بەشداری كردن و كاریگەرییان لەسەر بریارەكانی حكومەت.\nبۆنمونە زۆربەی جار محمد بن زائید وای ئەبینی كە ئیخوان هەڕەشەی سیاسین بۆ سەر سەرۆك و ناوخۆی وڵات، وە بە پێی هەڵسەنگاندنەكانی پێشوو ئامادەكاری ئیخوان لە ناو جەیشی ئیماراتا بە (50 بۆ 80) سەرباز ئەخەمڵێنرا كە سەرپەرشتی (60000) هەزار سەربازیان ئەكرد، حكومەتی ئەبو زەبی لەگەڵ بۆچونەكەی بن زائید هاوڕا بون و ئەترسان ئیخوان ێتە ناو ژیانی سیاسی.\nلە دوای دیاری كردنی لیستی رێكخراوە تیرۆرستیەكان رێكخراوی ئیسلاحیش بەكێك بو لەناو لیستەكە، و بە بریاری حكومەت هەڵوەشێنرایەوە، بەڵام تا ئێستا ئەندامە باڵاكانی دەڵیێن رێكخراوی ئیسلاح رێكخراوێكی تیرۆرستی نەبووە و رێكخراوێكی مەدەنی نیشتیمانی سەربەخۆ بووە، وە هیچ یارمەتییەكی لە دەرەوە وەرنەگرتووە و بۆی نەهاتووە، و خۆشەویستی تەواوی بۆ ئیماراتە، سەرەرای ئەوەی زۆربەی بەیاننامەكامانی لەدەرەوەی وڵات دەركردووە ، و تیایدا داوای بەردانی ئەندامە گیراوەكانی كردووە لەگەڵ داواكردن لە حموەت بۆ ڕاگرتنی توندوتیژی و ئازاردانی ئەندامە گیراوەكانی.\nئەوانەی هاوسۆزبون لەگەڵ ئیخوان هۆشدارییان دا كەوا خۆیان لە لێدوانەكان بپارێزن بۆ ئەوەی هیچ كاریگەرییان سەر نەبێت، لە ترسی حكومەتی تورەی ئیماراتی لە ئیخوان و شوێنكەوتووەكانی، لەگەڵ ئەوەشدا رێكخستنی ئیخوان بوەستێنرێت، بەڵام زاڵبونیان بەسەر كەرتی هاوڵاتیاندا بەردەوام بو، زۆربەی جاریش ژمارەی ئەوانەی كاریگەرییان بە ئیخوان هەبو ژمارەیان بە وردی و بە تەواوی دیار نەبو ، بۆیە دەوڵەت روبەڕوی كارێك ئەبویەوە كە گرینگی بدات بە فكری نەتەوەیی بۆ ڕوبەروبونەوەی پێشنیارەكانی ئیخوان یان ئیسلامیەكان بەشێوەیەكی گشتی، هەتا كارەكە گەیشتە ئەوەی ڕیشی سەربازەكان درێژ بكرێتەوە لە ترسی بڵاوبونەوەی ئەندامانی پارتە ئیسلامیەكان لە ناو جەیشدا.


Home›هەواڵ›کوردستان›کارەبای سلێمانی دانانی جۆزەی 16 و 20 ئەمپێری راگرت\nبەڕێوەبەرایەتی کارەبای سلێمانی دانانی جۆزه‌ی (16-20) ئه‌مپێری راگرت و ئەوەی خستەڕوو: “هه‌موو پارێزگای سلێمانی به‌رنامه‌ی دابه‌شكردنى كاره‌بای بۆ هاووڵاتیان وه‌ك یه‌ك ده‌بێت”.\nلە راگەیەندراوێکیدا بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی، ئەمڕۆ بڵاویکردووەتەوە: “له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنی پرۆژه‌ى دانانى (پێوه‌ری زیره‌ك)، له رێگه‌ی پارێزگاره‌وه گشتاندن بۆ هه‌موو یه‌كه ئیدارییه‌كان كراوه بۆ كاری پێویست، به‌وه‌ی كه به‌رنامه‌ی دیاریكراو بۆ جۆزه‌كان نه‌ماوه و هه‌موو پارێزگای سلێمانی به‌رنامه‌ی دابه‌شكردنى كاره‌بای بۆ هاووڵاتیان وه‌ك یه‌ك ده‌بێت. ئیداره‌كانیش سه‌رپشك كراون، به‌مانه‌وه یاخود لابردنى جۆزه‌كان”.\nئەوەش خراوەتەڕوو: “له‌گه‌ڵ هاتنی وه‌رزی هاوین و به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رما، له‌گه‌ڵ به‌رزبوونه‌وه‌ی خواستنی به‌كارهێنانی كاره‌با، ساڵانه به‌به‌راورد به وه‌رزی به‌هار و پایز، هاوشێوه‌ی وه‌رزى زستان، كاته‌كانی پێدانی كاره‌بای نیشتمانی كه‌م ده‌بێته‌وه، به‌ڵام وه‌رزی هاوینی ئه‌مساڵ، به به‌راورد به هاوینی ساڵانی رابردوو پێدانی كاره‌با باشتر بووه”.\nباس لەوەشدەکرێت: “له ماوه‌ی رابردوودا ئه‌و (جۆزانه) توانیویانه هاوكارێكی باش بن بۆ پاراستنی گۆڕه‌ره (محه‌ویله)كان و فیده‌ره‌كانمان و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی كاره‌با و سوودیان بۆ ئه‌و سنوورانه هه‌بووه و له‌وكاته‌دا كاره‌بای باشتریان وه‌رگرتووه. به‌ڵام به‌هۆی ده‌ستكاریكردن و سه‌رپێچیه‌كی زۆره‌وه، گه‌ڕاندنه‌وه‌ی كاره‌با له‌ماوه‌ی رابردوودا زۆر كه‌متر بووه به‌به‌راورد به ساڵانی پێشووتر بەوهۆیەوە پرۆژه‌یه (دانانى جۆزه) كۆتایی دێت”.\nسەبارەت بە ئیدارەکان، کارەبای سلێمانی وتوویەتی: “هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی گشتاندن كراوه بۆ یه‌كه ئیداریه‌كان و سه‌رپشك كراون به‌هێشتنه‌وه یاخود لابردنى جۆزه‌كان، باشتر وایه جۆزه‌كان له‌سیستمه‌كه‌دا بمێنێته‌وه بۆ پاراستنی محاویله و تۆڕه‌كانى كاره‌با، ئێمه‌ش به‌پێی توانا هه‌وڵ ده‌ده‌ین هاوكاری ئه‌و ناوچانه بكه‌ین به‌پێدانی به‌رنامه‌یه‌كی باشتر”.\nلەماوەی رابردوودا لە بەشێک لە قەزا و ناحییەکانی هەرێم جۆزەی 16 ئەمپێری و 20 ئەمپێری دانران بە مەبەستی کەمکردنەوەی فشار و دادپەروەری لە دابەشکردنی کارەبادا.\nئینفۆگرافی:خشتەی یارییەکانی رۆژی یەکشەممەی خولی ئیسپانیا و ئینگلتەرا و ئیتاڵیا\nگەشتە ئاسمانییەکانی عێراق تا کاتێکی نادیار راگیرا\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا: ژمارەی قوربانیانی تیرۆر 10 هێندە زیادی کردووە\nلە ئێرانەوە چیمەنتۆ هاوردەی هەرێم دەکرێت\nلێدوانێکی وەزیری دارای گرفت بۆ ڕێككەوتنی نێوان هەولێرو بەغدا دروست دەكات


مانۆرە نیزامیەکانی رژیم بۆ چەندمین سرووشت و ژینگەیی کوردستان دەکاتە ئامانج | JINGEWAN ژینگەوان\nHome ژینگه دارستان مانۆرە نیزامیەکانی رژیم بۆ چەندمین سرووشت و ژینگەیی کوردستان دەکاتە ئامانج\nمانۆرە نیزامیەکانی رژیم بۆ چەندمین سرووشت و ژینگەیی کوردستان دەکاتە ئامانج\nژینگەوان: بەپێی هەواڵی ماڵپەری ژینگەوان، مانۆڕە نیزامیەکانی رژیم لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستان رۆژانە سەدان هێکتار لە دارستان و لێرەوارەکانی کوردستان لە ناو دەبات.\nڕۆژی دووشەممە ۲۲ی خەرمانانی 1395ی هەتاوی هێزەکانی سەر بە سپای پاسداران ڕژیم کۆماری ئیسلامی بۆ ماوەی سێ رۆژی بەردەوامە کە ناوچەی سەرشاخان و لەندی شێخانیان لە مهاباد تۆپباران دەکەن.\nیەکێ لە شایەت حاڵانی ئەو روداوە بە ماڵپەری ژینگەوانی راگەیاند، ئەم تۆپبارانە لە رۆژی ۱۹ی خەرمانانەوە دەستی پێ کردووە، بە شێوەیەکی چڕوپر ناوچە لەندی شێخان لە لایەن هێزەکانی سپاوە دەدرێت بەر کۆلە تۆپ کاتیووشان باران، هەر ئەوەش بووەتە هۆکاری ئاگر گرتنی دارستان و لێرەوارەکانی ئەو ناوچە، ئاگر رووبەرێکی بەرچاو لە سرووشتی ناوچەکەی گرتووەتەوە.\nئەو هاووڵاتیە کوردە کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت رایگەیاند کە تا ئێستا چەندین جار لە لایەن خەڵکی ژینگە دۆستی ئەو ناوچە و چالاکانی ژینگەپارێزی ناوچەکە هاتوون بۆ کۆژانەوەی ئاگری ناوچەکە کە لەلایەن هێزەکانی سپاوە پێشیان پێ گیراوە.\nئاگری دارستان سرووشتی ناوچە تا کاتی بڵاو بوونەوە ئەم هەواڵە بەردەوامە، خەسارێکی قەرەبوو نەکراو بەر سرووشت گیان لە بەرانی ناوچەکە کەوتووە.\nPrevious articleتحریف آمار آتشسوزیها از سوی مسئولان دولتی\nNext articleئاگرتێبەردان لە سرووشتی کوردستان بەردەوامە\nمانۆرە نیزامیەکانی ئێران لە ناوچە پاوە سووتاندنی دەیان هکتار لە دارستانەکانی ئەو ناوچەیەی لێکەوتەوە\nمانۆڕی نیزامی سپای پاسداران لە شاری گیلانغەرب سۆتاندنی دەیان هکتار لە دارستانەکانی کوردستانە لێکەوتەوە\nدار سنەوبەرێک لە کوردستان زیاتر لە 750 ساڵ تەمەنی هەیە\nسووتاندنی کەلووپەلی کاسبکاری سەر سنوور، تا سووتاندنی دەیان هێکتار لە دارستانەکانی...


کوردیپێدیا - کردنەوەی هەفتە بازار بۆ پشتیوانی جوتیاران و ساغ کردنەوەی بەرهەمی ناوخۆیی\n📊 کردنەوەی هەفتە بازار بۆ پشتیوانی جوتیاران و ساغ کردنەوەی بەرهەمی ناوخۆیی | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nوەزارەتی کشتوکاڵی حکومەتی هەرێم کردنەوەی هەفتەبازاڕ دەخاتە بەرنامەی کارەوە دوای ئەوەی بازاڕی پاییزەی هەڵەبجەهەڵەبجەی بە گونجاو هەڵسەنگاندووە و هاوشێوەی ئەم بازاڕە لە پارێزگاکانی هەولێرهەولێر، سلێمانیسلێمانی، دهۆکدهۆک لە هەرێم دەکاتەوە بۆ ساغکردنەوەی زیاتر لە 2 ملیۆن تۆن بەرهەمی جوتیاران و پشتیوانیکردن لە بەرهەمی ناوخۆیی.\nڕۆژی 17-10-2019 لە پارێزگای هەڵەبجە پێشانگای (پاییزی هەڵەبجە) کرایەوە، (120) جوتیاری سنوورەکە دەیان جۆر بەرهەمی کشتوکاڵیی خۆماڵییان خستە ڕوو، کە هاوشێوەی هەفتەبازاڕە و لە لایەن هاووڵاتییانیشەوە پێشوازییەکی باشی لێ کرا و فرۆشیار و کڕیاریش ڕازی بوون.\nنەجمەدین عومەر، بەڕێوەبەری بەشی باخداری لە کشتوکاڵی هەڵەبجە دەڵێت: ״پێشانگاکەی ئێمە 4 ساڵە بەردەوامە و لەم کاتەدا کە زۆرێک لە بەرهەمەکان بە تایبەت بەرهەمی باخداری پێگەیشتوون، ئەمساڵ 120 جوتیار بەشدار بوون، هەر یەکێکیان کابینەیەکی هەبووە بۆ خستنەڕووی بەرهەمەکانیان״.\nبە گوێرەی ئه و ئامارەی دەستکەوتووە، له و 120 دووکانەدا زیاتر لە 50 جۆر بەرهەمی کشتوکاڵی خۆماڵی هەبووە.\nلە 120 دووکان، زیاتر لە 50 جۆر بەرهەمی کشتوکاڵی خۆماڵی هەبووە\n״بەرهەمی دووکانەکان خۆماڵی بوون و جوتیارەکە خۆی بەرهەمەکەی خستووەتە ڕوو، هاووڵاتیش لێی کڕیوە، ئەمە دۆزینەوەی بازاڕە بۆ بەرهەمی جوتیاران، هاووڵاتییانیش بە نرخێکی کەمتر لەبەر دەستیاندا بووە״، نەجمەدین عومەر وای وت.\nدوای هەڵسەنگاندنی ورد، وەزارەتی کشتوکاڵی حکومەتی هەرێم بۆ هاندانی جوتیاران و پشتیوانی لە بەرهەمی خۆماڵی ״هەفتەبازاڕ״ دەخاتە بەرنامەی کارەوە تا لە سەرتاسەری هەرێم بکرێتەوە.\nحسێن حەمەکەریم، وتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵی حکومەتی هەرێم وتی: ״بازاڕی پاییزی هەڵەبجە، نموونەیەکە له و بازاڕانەی کە ئێمە کردوومانە بە ئەولەویەتی کارکردنمان و دەمانەوێت لە هەموو پارێزگا و شار و چارۆچکەکاندا بکرێتەوە و لە وەرزەکاندا هەبێت״.\n״ئەم بازاڕە، بۆ هەموو وەرزەکان گونجاوە کە هەفتانە، دوو ڕۆژ یان سێ ڕۆژ بەردەوام بێت، بە پێی پلانەکانمان ساڵی داهاتوو ئەم بازاڕە لە هەموو پارێزگاکان و شارەکان دادەمەزرێت״، وتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵ دەڵێت؛\nبە پێی ئاماری وەزارەتی کشتوکاڵ، ساڵانە 1 ملیۆن تۆن سەوزەوات بەرهەمی ناوخۆیی هەرێمی کوردستانە، 80% پێویستیی ناوخۆیی پڕ دەکاتەوە، یەک ملیۆن تۆن گەنم بەرهەمی ساڵانەیە، 100 هەزار تۆنیش بەرهەمی ساڵانەی میوەیەکە 20%ی پێویستیی ناوخۆ پڕ دەکاتەوە.\nوتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵ وتیشی: ״ئامانجی ئێمە دۆزینەوەی بازاڕە بۆ بەرهەمی ناوخۆیی و بۆ ئەوەی جوتیار ڕاستەوخۆ بەرهەمەکەی بە نرخێکی هەرزانتر لە عەلوەکانیش بفرۆشێت״.\n״ساڵانە زیاتر لە 2 ملیۆن تۆن بەرهەمی کشتوکاڵی بەرهەم دێت لە ناوخۆدا، جگە لەوەی کە بەشی پێویستیی ناوخۆ ناکات، بەڵام له و کاتانەی بەرهەمی خۆماڵی پێ دەگات، باج لەسەر هاوردەی هاوشێوەی ناوخۆ زیاد دەکەین، بۆیە بەرهەمی ناوخۆیی بازاڕی پێویستە״، وتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵ وای وت.\nلیژنەی کشتوکاڵیش لە پەرلەمانی کوردستان پلان و بەرنامەکەی وەزارەتی کشتوکاڵ بە گرنگ ناو دەبات و، ئاماژە بەوە دەکەن کە پشتیوان و هاوکار دەبن بۆ کردنەوەی ئه و بازاڕانە کە دەبێتە بازاڕێکی میللی و هەموو جوتیارێکیش دەتوانێت له و بازاڕە بەرهەکەی بخاتە ڕوو.\nیاسین خدر، ئەندامی لیژنەی کشتوکاڵ و ئاودێری لە پەرلەمانی کوردستان وتی: ״هەفتەبازاڕی ناوخۆیی بە گرنگ دەزانین و لەگەڵ وەزیری کشتوکاڵیش ئەم بابەتەمان تاووتوێ کردووە و پشتیوانین تا ساڵی داهاتوو، لە شار و شارۆچکەکانی هەرێم بکرێنەوە״.\n״دانانی باج و گومرگ لەسەر بەرهەمی هاوردە کاریگەریی باشی هەبووە، دەبێت حکومەتی هەرێم بە وردی کار لەسەر بابەتی باج بکات، هەرچەندە هەندێک بەرهەم هەن بە قاچاخ هاوردە دەکرێن״، پەرلەمانتارەکەی کوردستان وا دەڵێت.\nنموونەی هەفتەبازاڕ بۆ بەرهەمی جوتیاران سوودی بۆ هاووڵاتییانیش هەیە و ئه و بەرهەمەی دەیکڕن لێی دڵنیان، هەنگاوەکەش جێگەی دڵخۆشی جوتیارانە.\nعەدنان سۆفی، جوتیارێکی سنووری پارێزگای هەولێرە و خاوەنی 12 دۆنم زەوی کشتوکاڵییە، دەڵێت: ״پلانی هەفتەبازاڕ بۆ بەرهەمەکانمان کارێکی باشە، چونکە بەرهەمەکانی ئێمە ساڵانە بە فیڕۆ دەدرێت و لە بازاڕ ساغ ناکرێنەوە، لە عەلوەی هەولێر 9 کیلۆ کولەکەم داوە بە هەزار دینار، ئەوە کەی ساغکردنەوەیە״.\n״زۆر جار فێڵ لە کڕیار دەکرێت و بەرهەمی هاوردەیان بە نرخی خۆماڵی پێ دەفرۆشن، لە کاتێکدا بەرهەمی خۆماڵیش بە کەمترین نرخ لە دەستی ئێمە دەردەهێنن، بۆیە به و هەنگاوە دڵخۆشین کە خۆمان بەرهەمی خۆمان بفرۆشین״.\nبەروبومی کشتوکاڵی لە ساڵێکدا\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری پوک میدیا - 07-11-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Nov 7 2019 10:18PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Nov 7 2019 11:45PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 8 2019 9:27AM باشترکراوە


عەبدولڕەحمان: هەندێک کەس پێم پێدەکەنین و هەندێکیش پێیاندەوتم سەرکەوتوو نابم – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/عەبدولڕەحمان: هەندێک کەس پێم پێدەکەنین و هەندێکیش پێیاندەوتم سەرکەوتوو نابم\nعەبدولڕەحمان: هەندێک کەس پێم پێدەکەنین و هەندێکیش پێیاندەوتم سەرکەوتوو نابم\nسەرەڕای ئاستەنگییەکان، کەمئەندامە فەڵەستینییەکانی غەززە ویستێکی بەهێز نیشاندەدەن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کەمئەندامییەکانیان و بەدەستهێنانی خەونەکانیان. عەبدولڕەحمان ئەبوڕاوا یەکێکە لەو کەمئەندامە فەڵەستینییانەی غەززە کە دەڵێت، بە ویستی بەهێز و ڕەفتاری ئەرێنیم بۆ سەرکەوتن بۆ ئەو کەسانەی دەسەلمێنم کە پێمپێدەکەنن و پێمدەڵێن سەرکەوتوو نابم.\nعەبدولڕەحمان خاوەنی یەک قاچ و یەک دەستە، زۆر بە ئاسانیش لە شەقامەکانی غەززەدا پاسکیل لێدەخوڕێت. عەبدولڕەحمان دەڵێت، فێربوونی چۆنێتی لێخوڕینی پاسکیل لە گەورەترین دەستکەوتەکانمە، لەوانەیە وا دیارنەبێت، بەڵام لەڕاستیدا بۆ من ئەوە گەورەترین دەستکەوتە.\nدەشڵێت، هەمووان پێمدەڵێن ئەوە ترسناکە، هەندێک ڕەخنەیان لێدەگرتم لەکاتێکدا هەوڵی فێربوونم دەدا و تەنانەت یەکەمجار پێم پێدەکەنین، بەڵام ڕووبەڕووی هەموو ئەو تەحەدییانە بوومەوە، بۆ خۆم و بۆ خەڵکیشم سەلماند کە لەڕاستیدا کەمئەندامبوونی جەستەم منیان کەمئەندام نەکردووە.\nئەوە ٢٣ ساڵە عەبدولڕەحمان بەو شێوەیە ژیان دەکات و بۆ ئەو ژیان هەمیشە بریتییە لە هەوڵدان، ئاخر لەدایکبوون بەبێ دەستێک و دواتریش لەدەستدانی قاچێکی دوای دوو نەشتەرگەریی و کەمئەندامبوونی جەستەیی نەبوونەتە ڕێگر لەبەردەم هەوڵدانەکانی بۆ بەدەستهێنانی ئامانجەکانی.\nسەرەڕای ئەو هەموو بەربەستانەی ڕووبەڕوویان دەبێتەوە، بەڵام کەمئەندامە فەڵەستینییەکانی غەززە خواست و ویستی بەهێزیانیان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کەمئەندامێتییەکانیان و بەدەستهێنانی خەونەکانیان نیشاندا.\nغەززە کە لەژێر گەمارۆیەکی توندی ئیسرائیل و میسردایە، نزیکەی دوو ملیۆن کەسی تیادا دەژی و دۆخی ژیانیان بەهۆی گەمارۆکانی ئیسرائیل و میسرەوە خراپە. بۆ کەسانی بە جەستە ساغ دۆخی ژیان قورسە و بۆ کەمئەندامەکان قورستر و تەحەدییاتی زیاترە.\nعەبدولڕەحمان یەکەمجار سەرەڕای زۆریی تێچوونەکەی، بە دوو هەزار دۆلار (٢٠ وەرەقە) دەست و قاچێکی دەستکردی بۆ دروستکراوە، بەڵام نەیتوانیوە پێیانەوە بڕوات و تەعامول بکات چونکە بووەتەهۆی ئازاردانی پێست و جەستەی. دواتریش ویستوویەتی بە عەرەبانە ژیان بکات، بەڵام لەوەشدا سەرکەوتوو نەبووە و کەوتووە بە زەویدا.\nعەبدولڕەحمان خۆی دەیگێڕێتەوە، “دواتر براکەم (تاریق)م بینی کە پاسکیل لێدەخوڕێت و منیش پێموت کە ڕێگەمبدات لێیخوڕم، ئەوەیش هەوڵێکی باشبوو، هەرچەندە کەوتم بە زەویدا. باوکم سەرسام بوو بەوەی کە سەرەنجام توانیم لەسەر پاسکیل باڵانسی خۆم ڕاگرم و منیش داوام لێکرد کە پاسکیلێکم بۆ بکڕێت، ئەویش بۆی کڕیم. هەنگاو بە هەنگاو و وردە وردە بە باشی فێربووم. لە هەنگاوی دواتریشدا توانیم بۆ چوونە قوتابخانە پشت بە پاسکیلەکەم ببەستم، هەرچەندە قوتابخانەکەم دوو کیلۆمەترێک لە ماڵمانەوە دووربوو.”\nعەبدولڕەحمان دەڵێت، “کاتێک پاسکیلەکەم کێشەی بۆ دروستدەبێت و شتێکی دەشکێت، خۆم چاکیدەکەمەوە. هەندێک لە خەڵکی ساغ ناتوانن ئەوە بکەن! منیش یەکڕاست پێیاندەڵێم ئەی بۆچی ئێوە هەوڵنادەن فێربن؟! لەوانەیە فێربن و لەوانەشە فێرنەبن، بەڵام لانیکەم هەوڵدەدەن بۆ فێربوون. ئەگەر خواستی هەوڵدان و گەیشتن بە ئامانجت هەبێت، ئەوە سەرکەوتوو دەبیت بە هەر ڕێگەیەک بێت. هەمووان دەبێت خواستی هەوڵدان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیانیان هەبێت، ژیان هەمووی هەوڵدانە.”\nعەبدولڕەحمان لە ماڵەوە مریشک بەخێودەکات بۆ بەدەستهێنانی بژێوی ژیان و حەزدەکات سەرەنجامیش لە دروستکردنی خانوویەک بۆ خێزانەکەی بەشداریی بکات، چونکە ماڵەکەیان بەر لافاو کەوتووە. لە ئێستاشدا دەیەوێت پرۆژەکەی بۆ بەخێوکردنی مریشک گەورەبکات و بەدوای پاڵپشتێکی داراییدا دەگەڕێت بەڵام هێشتا دەستینەکەوتووە و دەڵێت، “بەردەوام دەبم لە هەوڵدان بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکەم.”\nدواجار عەبدولڕەحمان وتی، “هەرگیز ڕێگە بە هیچ کەس و شتێک مەدە لە ڕێگەتدا بن، ئەگەر وا بیرتکردەوە کە خۆت ناتوانیت بە قادرمەدا سەرکەویت، ئەوە تەنیا پرسیار لە خۆت بکە و بپرسە، ئەرێ من هەر هەوڵێکم دا بۆ سەرکەوتن بە قادرمەدا؟ هەمیشە دەتوانیت ڕێگایەک بدۆزیتەوە، بۆیە ڕێگەچارەی تایبەتی خۆت دروستکە. هەمووان دەبێت هیوا و بوێرییان هەبێت بۆ بازدان بەسەر تەحەدییەکانی ژیاندا، بۆئەوەی لانیکەم هەوڵبدەن.”\nهیندستان.. مزگەوتێک هیندوس و موسڵمانان کۆدەکاتەوە\nپادشای ئوردن: بەبێڕەحمانە شەڕی خەواریجەکان دەکەین\nترەمپ بیر لە دەرکردنی لێبوردن بۆ محمد عەلی کلای دەکاتەوە


سانسۆری هەواڵه‌کانی شه‌ڕی نێوان په‌که‌که تورکیا/لانی که‌م ۱۲۷ ئه‌ندامی په‌که‌که کوژراون - Mehr News Agency\n25 berfanbarê 2015 - 07:48\nNews Code 1172\nیۆرۆنیووز هەواڵی دا:\nسانسۆری هەواڵه‌کانی شه‌ڕی نێوان په‌که‌که تورکیا/لانی که‌م ۱۲۷ ئه‌ندامی په‌که‌که کوژراون\nهێرشی سوپای تورکیا بۆ سەر بنکە و بارەگاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) لە شارە کوردنشینەکان له هەشتەمین رۆژی خۆیدایه، بەڵام بە هۆی مۆڵەت نەدان و دوورخستنه‌وه‌ی هەواڵنێران لە ناوچە ئاڵۆزه‌کان، هیچ زانیارییەکی دروست لە ڕێژەی قوربانیانی ئەو ڕووداوانە بە دەستەوە نییە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە یۆرۆنیووز، هێرشی سوپای تورکیا بۆ سەر بنکەکانی پەکەکە لە شارە کوردنشینەکانی باشووری رۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە، هەنگاوی نایە ناو هەشتەمین رۆژی خۆی.\nبە پێی ڕاگەیێندراوی دەوڵەتی تورکیا تا ئێستا لانی‌کەم ١٢٧ ئەندامی پەکەکە لەو هێرشانەدا کوژراون، بەڵام بە هۆی ئامادەنەبوونی هەواڵنێران لەو ناوچانەدا، هیچ سەرچاوەیەکی سەربەخۆ ئەو ژمارە کوژراوانەی نە پشت‌ڕاست و نە ڕەتی کردووەتەوە. ئەنقەرە هەروەها سەبارەت بە کوژرانی کەسانی مەدەنی هیچ ئامارێکی بە دەستەوە نەداوە. بەڵام بەو حاڵەوە سەرچاوەکانی هەواڵ ئاماژە بە کوژرانی ٧ تا ٢٣ کەسی مەدەنی دەکەن.\nلەو ئۆپراسیۆنە وەک یەکێک لە بەربڵاوترین هێرشەکانی سوپای تورکیا لە دژی پەکەکە، ١٠ هەزار سەرباز و هێزی تایبەتی بە پشت بەستن بە دەبابە و زرێپۆش ئامادەن.\nهاوکات، هەزران کەس لە دانیشتوانی ئامەد رۆژی دووشەممە لە خۆپیشاندانێک بە بەشداریی چەندین پەرلەمانتاری تورکیا ناڕەزایەتی خۆیان بۆ ئۆپراسیۆنەکانی ئەو سوپایە دەربڕی و لە بەرامبەردا هێزی ئەمنیی تورکیا بۆ بڵاوە پێ‌کردن بە ناڕەزایەتییەکان لە گازی فرمێسکرێژ و ئۆتۆمبیلی ئاوپاش که‌ڵکی وەرگرتووە.


گەریلاكانی هەپەگە بۆ دیار غەریب زنجیرە چالاكییەكیان ئەنجام دا | ROJnews\nگەریلاكانی هەپەگە بۆ دیار غەریب زنجیرە چالاكییەكیان ئەنجام دا\nچوؤرشەممە, 10 يول 2019 - 19:06\nهەپەگە ڕایگەیاند، لە ئەنجامی چالاكیی گەریلاكان چەندین سەربازی توركیای داگیركەر كوژراون و بریندار بوون.\nناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەكانی پاراستنی گەل(هەپەگە) ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە و ڕایگەیاند، گەریلاكانی هەپەگە و یەژاستار(یەكینەكانی ژنی ئازاد)بۆ یادكردنەوەی شەهید هەڵمەت (دیار غەریب)زنجیرە چالاكییەكیان كردووە و گورزی تووندیان لە سوپای تورك داوە.\nڕۆژی ٥ی تەمووز فڕۆكە جەنگییەكانی دەوڵەتی توركی داگیركەر لە هەرێمی قەندیلی سەربە هەرێمەكانی پاراستنی مەدیا بە هاوكاری سیخووڕەكانیان لە ناوچەكە هێرشێكیان ئەنجام دا لەو هێرشەدا ئەندامی ئەنجومەنی سەرۆكایەتیی گشتیی كۆما جڤاكێن كوردستان(كەجەكە)هاوڕێ هەڵمەت و هەڤاڵانمان شاهین و دەوران شەهید بوون.\nهاوڕێ هەڵمەت ٢٥ ساڵ لە ڕیزەكانی پەكەكە تێكۆشانی كردووە و لەنێو پارتییەكەمان پەكەكە بووەتە خاوەنی پێگەیەكی گرنگ. هاوڕێ هەڵمەت لەپێناو ئازادی و یەكێتیی گەلی كورد بەردەوامی بە هەموو ئەركە شۆڕشێرییەكان داوە لەسەر هێڵی میلیتانی ئاپۆیی و ڕەنجێكی زۆری داوە.\nئەم هێرشە لە دژی ڕێبەرایەتی و یەكێتیی نەتەوەیی گەلەكەمان كراوە هاوڕێ هەڵمەت فەرماندەیەكی پێشەنگمان بوو و تێكۆشانەكەی لەپێناو یەكێتیی نەتەوەیی گەلی كوردستان تێكۆشانێكی بەهادارە. بەدڵنیاییەوە تۆڵەی ئەم هێرشە دەكرێتەوە كە بە هاوكاری سیخووڕەكانی دەوڵەتی تورك كراوە.\nلەسەر ئەم بنەمایە ئێمە بەڕێزەوە یادی فەرماندەی گەورە هاوڕێ هەڵمەت(دیار غەریب محەمەد)و هاوڕێیانی هێژا شەهید شاهین و شەهید دەوران دەكەینەوە و سەرەخۆشی لە خانەوادەكانیان و گەلی كورد دەكەین.\nلە بەرانبەر ئەم هێرشە ناڕەوایەدا، هێزەكانمان بۆ یادكردنەوەی هاوڕێ هەڵمەت، هاوڕێ شاهین و هاوڕێ دەوران لە زۆر شوێن دژی سوپای توركی داگیركەر چالاكیی بەهێزیان ئەنجام داوە.\nئەفسەرێك و سەربازێك كوژران\nلە چێوەی هەڵمەتی شۆڕشگێڕیی شەهید باگەر و شەهید ڕۆنیادا، لە ٩ی تەمووز كاتژمێر 08:00 هێزەكانمان لە دوو كامیۆنی سەربازیی سوپای توركی داگیركەریان داوە كە لە ناوچەی ڕووبارۆكی سەربە شەمزینان-ی جۆلەمێرگ دەچوونە دەڤەری گردی خوەدێ لە هەرێمی ئاڤاشین-ی سەربە هەرێمەكانی پاراستنی مەدیا لەم چالاكییەدا ئۆتۆمبێلەكەی دوژمن تێكشكێنراوە و ئۆتۆمبێلێكی دیكەش گورزی لێ دراوە چەندین سەربازی دوژمن كوژراون و بریندار بوون ئەوەندەی ڕوون بووەتەوە ئەفسەرێك و سەربازێك كوژراون و دوو سەربازیش بریندار بوون دوای چالاكییەكە سوپای توركی داگیركەر بە ئۆبوس، هاوەن و كۆپتەر لە ناوچەكەیان داوە و سەربازە كوژراو و بریندارەكانیان گواستووەتەوە.\nلە چێوەی هەڵمەتەكەدا ڕۆژی ٨ی تەمووز كاتژمێر ١٩:٤٠ لە ناوچەی دەریێ جافەر-ی سەربە گەڤەری جۆلەمێرگ دژبە سوپای توركی داگیركەر چالاكییەك كرا لە ئەنجامدا پێنج سەربازی دوژمن كوژران.\nسوپای توركی داگیركەر ماوەیەكە لە دەروازەی ناوچەی قەلقەل-ی پارێزگەی وان خاڵی پشكنین دروست دەكات هێزەكانمان لە چێوەی هەڵمەتی تۆڵەكردنەوەی شەهید مەدیا ماوا و شەهید ڕزگار گەڤەر-دا كە لە بۆتان بەردەوامە، لەو پۆلیسانەیان داوە كە ئاسایشی پڕۆژەكە دەپارێزن لەم چالاكییەدا دوو پۆلیس كوژران و سێ پۆلیسیش بریندار بوون.\nهێزەكانمان كە ئەم سێ چالاكییەكەیان ئەنجام داوە، بەسەلامەتی گەڕاونەتەوە بنكەكانی خۆیان.\nئۆپەراسیۆن لە گەڤەر بەردەوامە\nبەرەبەیانیی ٥ی تەمووز سوپای توركی داگیركەر لە گوندی بەردەڕەش، باباوا و سێگوزا-ی دۆڵی دۆسكێی سەربە ناوچەی گەڤەری جۆلەمێرگ دەستی بە ئۆپەراسیۆن كردووە. ئۆپەراسیۆنەكە هێشتا بەردەوامە.\nڕۆژی ١ی تەمووز سوپای دەوڵەتی تورك لە سنووری ناوچەی دۆرتیۆڵ-ی هاتای دەستی بە ئۆپەراسیۆن كرد ڕۆژی ٢ی تەمووز هێزەكانمان لەنێوان كوێستانەكانی تۆكداغ و ئۆڤاجك ڕووبەڕووی یەكینەیەكی دوژمن بوونەتەوە و شەڕ هاتووەتە ئاراوە لە ئەنجامدا چەندین سەربازی دوژمن كوژران و بریندار بوون. هاوڕێیەكی ئێمە كە لە دژی یەكینەكەی دوژمن تا دوایین فیشەك قارەمانانە شەڕی كرد، شەهید بووە دواتر ناسنامەی ئەو هاوڕێییەمان ئاشكرا دەكەین كە لەو ئۆپەراسیۆنەدا شەهید بووە.\nئۆپەراسیۆنی یەكینە شاراوەكان بەردەوامە\nهەمان ڕۆژ كاتژمێر ١٧:٣٠ هێزەكانمان لە دژی یەكینەیەكی ئۆپەراسیۆنەكە چالاكییەكیان كردووە لەم چالاكییەدا بەتووندی لە یەكینەی دوژمن درا بەڵام ژمارەی كوژراو و بریندارانی دوژمن ڕوون نەبوویەوە، ٨ی تەمووز ئۆپەراسیۆنەكە بە شێوەی بەش بەش لە ناوچەكە پاشەكشەی كرد یەكینە شاراوەكان بەردەوامن لە دانانی كەمین.\n٧ی تەمووز دەوروبەری كاتژمێر ١٦:٣٠ سوپای دەوڵەتی تورك لە دەوروبەری كوێستانی یونسوون-ی سەربە ناوچەی كركهان-ی هاتای هێرشێكی ئاسمانییان كرد لەو هێرشەدا هیچ زیانێك بە هێزەكانمان نەگەیشتووە.\nمیدیای شەڕی تایبەت واز لە درۆ ناهێنێت\nمیدیای شەڕی تایبەتی دەوڵەتی تورك هەواڵی درۆی بڵاوكردووەتەوە و ڕایگەیاندووە، لەو ئۆپەراسیۆنەی كراوە سێ هاوڕێمان شەهید بوون، ٢ی تەمووز لەو شەڕەی هاتووەتە ئاراوە جگە لە شەهیدبوونی هاوڕێیەكمان هیچ زیانێكی دیكەمان پێنەگەیشتووە.\nهەرێمەكانی پاراستنی مەدیا بۆردومان كران\n٩ی تەمووز فڕۆكە جەنگییەكانی سوپای دەوڵەتی تورك دەڤەری ستوونا-ی سەربە هەرێمی مەتینانی سنووری هەرێمەكانی پاراستنی مەدیا، كاتژمێر09:00 دەوروبەری گوندی شیلانە-ی سەربە هەرێمی مەتینان و كاتژمێر ١٩ش دەڤەری خانتوور-یان بۆردومان كردووە لەو هێرشانەدا هیچ زیانێك بە هێزەكانمان نەگەیشتووە بەڵام زیان بە ڕەز و باخی هاوڵاتییانی سیڤیل گەیشتووە.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا ڕێکخراوی "چاندوهونەری باشوور"ی کوردستان داوا لە هونەرمەندان دەکەن، کە بە دروستکردنی تابلۆ بەشداریی بکەن لە پێشانگایەکی شێوەکارییدا کە تایبەتە بە شەهید دیار...\nهه‌ولێر، ته‌رمی کەسێک کە ئاسەواری گوللـە بە جەستەیەوەیەتی دۆزرایه‌وه\nته‌رمی پیاوێك کە ئاسەواری گوللـە بە جەستەیەوە دیارە له شاری هه‌ولێر لەناوچاڵێکدا دۆزرایه‌وه، پۆلیسی شارەکەش ئامادە نییە هیچ ڕوونکردنەوەیەک لەسەر ڕووداوەکە بدات.


بولێڵە، گێڕانەوەیەکی جیاواز بۆ روداوو کەسایەتیەکان\nعەلی حامید قادر، یەکێکە لەشیوعییە دیارەکانی شاری سلێمانی کە لەژێر ئەشکەنجەی زیندانەکانی بەعسدا هەردو چاوی لەدەستداوە، ساڵی رابردو یاداشتەکانی بڵاوکرایەوە، لەم یاداشتانەدا خوێندنەوەیەکی جیاواز بۆ زۆرێک لەڕوداوو کەسایەتییە سیاسیەکانی نیوەی دوەمی سەدەی بیستەمی کوردستان بەگشتی‌و سلیمانی‌و حیزبی شیوعی بەتایبەتی کراوە.\nعەلی حامید قادر، کە ساڵی ١٩٣٣ لەگەڕەکی سەرگۆل لەسلێمانی هاتوەتە دونیاوە، لەهەڕەتی لاوییەوە لەپاڵ کاری کرێکاریی، تێکەڵ بەچالاکیی سیاسی بووەو چوەتە ڕیزەکانی حیزبی شیوعی عێراقەوەو ساڵانێکی دورودرێژ ئەندامێکی چالاک‌و بەئەمەکی ئەو حیزبە بوەو هەردو چاویشی لەپێناویدا داناوە.\nعەلی حامید شەوی ٣٠ لەسەر ٣١ی مانگی ئایاری ساڵی ١٩٨٩ لەلایەن ئەمنی سلێمانییەوە بەتۆمەتی پەیوەندیی بەڕێکخستنە نهێنییەکانی شاری سلێمانیی حیزبی شیوعییەوە دەستگیر دەکرێت‌و لەپاش نزیکەی ساڵێک لەلێکۆڵینەوەو ئازاردان‌و ئەشکەنجەدان لەڕۆژی ٧ی مانگی ئایاری ساڵی ١٩٩٠ دراوەتە مەحکەمەی سەورەو بڕیاری زیندانیکردنی تا هەتایی بەسەردا سەپێنراوە. بەڵام لەڕۆژی ٢٨ی مانگی ١٢ی ساڵی١٩٩١ بەلێبووردنی گشتی لەزیندان ئازادکراوە.\nعەلی حامید کە هەمو ژیانی کوێرەوەری‌و دەردەسەری‌و تاڵی بوە، لەکاتی ئەشکەنجەدان، لەگرتوخانەکانی ئەمنی سلێمانی‌و تکریت‌و بەغدا هەردوو چاوی لەدەستداوە، هەر بۆیە بەنابینایی یاخود کوێریی لەزیندان ئازاد بووە.\n٢٧ ساڵی کۆتایی تەمەنی، واتە لەمانگی دوانزەی ساڵی ١٩٩١ تا مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٨ بەکوێریی‌و زۆربەی کات لەماڵەوە ژیاوە. ڕۆژی ٧ی مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠١٨ کۆچی دوایی کردووە.\nلەپاش کۆچی دوایی، یادداشتەکانی بەناوی "بولێڵە" بڵاوکراوەتەوە، ، کە چەندین خاڵی سەرنجڕاکێش سەبارەت بەروداوو کەسایەتییەکان لەخۆدەگرێت.\nکانی ماسی، کوشتارگەی شیوعییەکان\nعەلی حامید دەربارەی تاقمەکەی "کانی ماسی" دەڵێت "کانی ماسی، تەنها ناوێکی تری گوندی قەرەتۆغان نەبوو کە دێیەکە کەوتووەتە بەشی باشووری خۆرهەڵاتی شاری سلێمانی، بەڵکو هەم ناوی کوشتارگەو هەم ناوی تاقمێک شیوعیکوژ بوو کە لەدەهەی شەستی سەدەی پێشوودا دەیان کەسایەتی‌و ئەندامی بەرچاوو چالاکی حیزبی شیوعییان تیرۆرکرد. زۆرجار شیوعییەکان لەناو بازاڕ پەلامار دەدران‌و دەڕفێنران یاخود لەماڵەوەو لەناو ماڵ‌و منداڵ‌و کەسوکاریاندا هەڵدەکوترایە سەریان‌و بەرەو کانیی ماسی دەڕفێنران‌و لەوێ لەدوای ئەشکەنجەدانی زۆر دەکوژران. تەنها تاوانێکیشیان ئەوە بوو کە شیوعی بوون. ئەوەی کە جێی داخ بوو ئەوە بوو کە خەڵکێکی جوتیاری دەستبەتاڵ و بێکاری گوندەکەیش لەم کوشتن و بڕینەی شیوعییەکاندا بەشداربوون و تێوەگلابوون".\nعەلی حامید باس لەوە دەکات کە پاش ئەوەی شیوعییەکان لەکانی ماسی دەکوژران، لاشەکانیان لە چەمی چاوڕەشە لە خوار کانیی ماسییەوە فڕێدەدراو کاتێک کەسوکاریان دەجون دەیانهێنانەوە، "سەگ‌و ئاژەڵی دڕندە بەشێك لەلاشەکانیانی خواردبوو".\nئەو دەڵێت "کانیی ماسی، نەك هەر لاپەڕەیەکی ڕەشی مێژووی سیاسیی شاری سلێمانییە، بەڵکو پەڵەیەکی شەرمیشە بەتەوێڵی کوردایەتییەکەی پارتی بەهەردوو باڵەکەیەوە. ئەو ڕۆژگارە شیوعییەکان بێبەزەییانە لەنێوان لەلایەك بەرداشی نەتەوەپەرستە عەرەبەکان، کە بەعس‌و ناسرییەکان‌و عەبدولسەلام عارف نوێنەرایەتییان ده‌کردن‌و لەلایەکی تر بەرداشی نەتەوەچییە کوردەکان کە پارتی‌و جەلالییەکان نمایندەییان ده‌کردن، پەستێورابوون، ئاشی ناحەزیی‌و دڵڕەشیی هەردوو بەرداش دڵڕەقانە دەیهاڕین. کەسوکاری ئەو شیوعییانەی کە لەو سەردەمەدا لەکردەی کانیی ماسیدا تیرۆرکران، نەك هەر پێویستە داوای لێبووردنیان لێبکرێت، بەڵکو پێویستە قەرەبوویش بکرێنەوە".\nشیوعییەکانیش لە"تێهه‌ڵدانى خه‌ڵك"دا لێزان بون\nعەلی حامید لەیاداشتەکانیدا دەڵێت "دەهەی حەفتا، کە نائیب عەبدوڵڵا لێپرسراوی سلێمانی حیزب بوو، جارێکیان نائیب بانگی کردم بۆ بارەگای حیزب کە لەگەڕەکی کانێسکان بوو، دوو بەدوو دوواندمی‌و وتی: سێ ناو هەن، بەڵکو بتوانیت بەهۆی ئەو هاوڕێیانەوە کە لای خۆتن لەڕێکخراوەکەت، دارکارییەکی باشی هەرسێکیانم بۆ بکەیت. ئەو سێ کەسە یەکێکیان لەفەرمانگەی ئاوی سلێمانی بوو، یەکێکیان مامۆستا بوو، ئەوی سێیەم چێشتخانەی هەبوو لەئەسحابەسپی. نائیب وتی: ئه‌وەی فەرمانگەی ئاو ڕۆژانە دەیان جوێنی ناشیرین بە بەهادین نوری ده‌ڵێ".\nعەلی حامید باس لەوە دەکات کە پاش ئەوەی دووراو دوور خۆی تاقیبی هەرسێ کەسەکە دەکات‌و بەوردی بەدوای بنج‌و بنەوانیاندا دەچێت، ئەو دەڵێت "چارەک بۆ دوو پێکەوە لەگەڵ عوسمان عەلی وێڵەدەری چووین بۆ لای فەرمانگەی ئاو، کابرام بینی لەفەرمانگەکە دابەزی‌و بەرەو کانێسکان بەرەوخوار بووەوە، پاش ئەوەی چەند هەنگاوێک ڕۆیشت‌و گەیشتە کۆڵانەکەی بەردەم ماڵی شێخ لەتیفی شێخ مەحموودو لەوێوە لایداو لەشەقامەکەوە نەڕۆیشت، ئێمەیش بەکۆڵانەکەدا شوێنی کەوتین، کە زانیم کەس دیار نییە هەر لەدووریی چەند هەنگاوێکەوە بانگم لەکابرا کرد، هێشتا لەبانگەکەم نەبووبوومەوە عوسمان کابرای تەختی ئەرز کرد. کابرا دەستیکرد بەهاوارکردن. من کاتێک کە نائیب ناوی ئەم زەلامەی داپێم وتی: نەکەی پێیبڵێی لەسەر جوێندان بە بەهادین نوری تێتهەڵده‌دەین. کاتێک کە عوسمان کەوتە وێزەی کابراو دای بەئەرزدا، من چوومە بن سەری کابراو بەدەنگی بەرز پێموت: نەخەڵەتابێتی جارێکی تر جوێن بە بەهادین نوری بدەیت!".\nدەشڵێت "دوو کەسەکەی تر، واتە مامۆستاکەو خاوەنی چێشتخانەکە لەئەسحابەسپی، بەهیچ کلۆجێک قەرەیان نەکەوتین. چونکە هەردووکیان بە بنەماڵە سەر بەحیزب بوون، یەکێکان خاڵی بنەماڵەیەک‌و ئەوی تریان خوشکەزای بنەماڵەیەکی سەر بەحیزب بوو. تێنەگەیشتم نائیب ویستی بەم کارە من تووشی گێچەڵ‌و سەرئێشە بکات یان چی؟!".\nئەو ڕۆژەی ئاسۆی دەلاك لەکۆڵانەکەماندا دەستگیر کرا\nعەلی حامید سەبارەت بەدەستگیر کردنی ئاسۆی دەلاک دەڵێت "ڕۆژێکی مانگی هاوینی ساڵی١٩٧٩ بوو، ماوەیەکی زۆر نەبوو ئەحمەدی برام، کە لەلایەن ئەمنەوە دەستگیرکرابوو، ئازادکرابوو، بۆ ئەو ڕۆژە ماڵی ئەحمەدم بە خاوو خێزانەوە داوەتی ماڵی خۆمان کردبوو لەو خانووە حکومییەی کارگێڕیی خۆجێیەتیی کە لەگەڕەکی گۆیژە چەند ساڵێک بوو تێیدا نیشتەجێبووین. بانگهێشتمان کردبوون بۆ نانی نیوەڕۆ بێن بۆ ماڵی خۆمان. من کە ئەو ڕۆژە لەسەر کارو لەدەوام بووم لەکارگێڕیی خۆجێیی، دەوروبەری بەر لەنیوەڕۆ مۆڵەتم وەرگرت‌و لەفەرمانگە هاتمە دەرەوەو وردە وردە بەپێ‌و بەناو بازاڕدا بەرەو شەقامی سابوونکەران هەڵگەڕام‌و وەک هەندێك لەڕۆژانی تر بەو ڕاستە شەقامەی سابوونکەراندا ڕووەو ماڵەوە گەڕامەوە. ئەو ڕۆژە وەك ڕۆژەکانی تر ڕۆژێکی سادەو ئاسایی نەبوو، چونکە هەر کە لەگەڵ لەمبەر شەقامەکە بەرەو ئەوبەری شەقامەکە پەڕیمەوەو ئەو چەند هەنگاوەم هەڵنا کە دەمگەیەنێتە ناو کۆڵانەکەی خۆمان، هەم جموجوڵێکی نائاسایی‌و هەمیش کشوماتیی‌و بێدەنگییەکی نامۆو سەیرم هەست پێکرد کە لەڕۆژانی پێشتر دیمەن‌و دۆخی لەو جۆرەم هەست پێنەکردووەو نەبینیوە. خۆ ڕۆژانی تریش جموجوڵ‌و هاتوچۆ لەکۆڵانی ئێمە هەبووەو گەرم‌و گوڕیش بووە. ئەو ڕۆژە، کاتێک کە گەیشتمە کۆڵانەکە، لەبه‌رانبه‌رم‌و لەبەردەم دەرگای مەخزەنی کۆلاکە، واتە لەکۆڵانەکەی تری ڕووی پێشەوەو بەردەمی ماڵی خۆمان، لادایەکی ڕەنگ سپی ڕاوەستابوو چەند کەسێک بەجلوبەرگی مەدەنییەوە، بەڵام چەک بەدەست بوون‌و چەکەکان بەدەستیانەوە دەبینرا، بەدەورو خولی "مولازم موحسین-دا" دەهاتن‌و ده‌چوون‌و مقۆمقۆیان بوو لەوەدا بوون وەك بڵێی لەو شوێن‌و ناوچەو کۆڵانانەدا دابمەزرێن‌و خۆیان بنێنەوە بۆ شتێک یاخود بۆ کەسێک".\nعەلی حامید کە لەپەنجەرەی ماڵەکەیانەوە چاودێری ئەم جموجۆڵەی کۆڵانەکەیان دەکات، دەڵێت "کاتێکمان زانی لەسەر گۆشەکەی تەنیشت مەخزەنەکەی عەبەی کۆلاوە، کوڕێکی گەنجی باریکەلە کە دەستێک جلوبەرگی کوردیی لەبەردابوو، لەگەڵ ژنێکی عەبا بەسەرو منداڵێکی بچکۆلانە کە تەمەنی هەر سێ چوار ساڵانێک دەبوو، دەرکەوتن‌و بەهەنگاوی بڕێک گورج‌و خێرا بەرەو خوارو بۆ ناو کۆڵانەکەی ئێمە سەرەوخوار بوونەوە. لەڕاستییدا ئێمە، هەم خاوو خێزان‌و هەم میوانەکانیشمان، کەسمان نەمانزانی کە ئەم کوڕە گەنج‌و ژن‌و منداڵە کە دێنە کۆڵانەکەوە، ئەو نێچیرەن کە مولازم موحسین خۆی بۆیان ناوەتەوە. ئەو کاتەی کە گەنجەکەو ژنەکەو منداڵەکە لەسەر گۆشەکەی سەرەوەی کۆڵانەکەمانەوە دەرکەوتن، منداڵەکە دەستی ڕاستی لەدەستی چەپی دایکیدا بوو، کوڕە گەنجەکەیش لەلای ڕاستی ژنەکەوە ڕێی ده‌کرد. هەمووی هەر ئەو چەند هەنگاوە بوو تا گەیشتنە بەر دەم مەخزەنی کۆلاکە. هەر لەگەڵ گەیشتنە ئاستی ئەو شوێنە کە ئۆتۆمبێلە لاداکە ڕاگیرابوو، کاتێکمان زانی بەجارێك شەش بۆ حەوت ئەمن بەهات‌و هاوارو هێرشبردنەوە پەلاماری کوڕە گەنجەکەیان دا، هەڵبەتە ئەمنە شەڕواڵ‌و کراس لەبەرەکەی کۆڵانەکەیشمان یەکێک بوو لەو ئەمنانە، بەڵام تا مولازم موحسین‌و ئەو چەند ئەمنەی ناو ئۆتۆمبێلە کراونەکە پەلامارو هەڵمەتیان نەبرد، ئەمنەکەی کۆڵانەکەی به‌رانبه‌ر پەنجەرەی هۆڵەکەی ئێمە نەجووڵا کە دیاربوو بۆ ئەوە لەو کۆڵانەدا خۆی نابووەوە نەبا گەنجەکە بەرەو ئەو کۆڵانە بۆ سەر شەقامە گشتییەکە لەدەستیان هەڵبێت".\nدەشڵێت "بەم چەشنە لەنزیکەوە بینیمان چۆن ئەمنەکان بەرەو گەنجەکە هێرشیان بردو بەکلکە دەمانچەو مشتەکۆڵەو شەق تێیبەربوون‌و پەلیان بەست‌و خزاندیانە ناو لاداکەوە. پاش ئەوەی کە گەنجەکە دەستبەسەرکراو خرایە لاداکەوە، کە هەمووی چەند خولەکێکی کەمی خایاندو گەنجەکە نەیتوانی دەست بکاتەوە چونکە بەجارێک هەشت نۆ ئەمن میلی دەمانچەو کڵاشنیکۆفیان لێهێنایەوە، ئەفسەرەکە بەبێ ئەوەی بۆ خولەکێك چییە ژن‌و مناڵەکە مەحتەل بکات، هەردووکیانی ئیزندا بڕۆن، ئەوانیش بەپڕتاوو پەلەپڕوزێ‌و وەك ئەوەی کە پێی پەتییان بەسەر پشکۆوە بێت، بە بەردەم ماڵماندا بەرەو خوار بۆ پشت ئامادەیی سلێمانیی کچان تێیان تەقاند. هەروەها لەم کاتەدا کە ئەمنەکان گەنجەکەیان دەستبەسەرکردو چەند ئەمنێک لەهەردو دیوەوە لەگەڵ گەنجەکە چوونە ناو ئۆتۆمبێلەکەوە، ئەمنەکانی تر کە لەدەوری لاداکە کۆبووبوونەوەو پێشتر هەموو میلی دەمانچەو چەک‌و کڵاشنیکۆفەکانیان هێنابووەوە، دەستیان کرد بەهەلهەلەکێشان‌و دەستی بەدەمانچەیان‌و لوولەی چەکەکانیان کردە ئاسمان‌و تەقەیەکی زۆریان وەك دەربڕینی شادیی‌و خۆشیی بە سەرکەوتنی کارەکەیان تەقاند".\nعەلی حامید دەپرسێت "ئەی باشە چۆن‌و بۆچی لەژن‌و مناڵەکەی نەپرسی‌و ئیزنیدان کە بڕۆن؟! تۆ بڵێی ئەو ژنە، کوڕە گەنجەکەی بەگرت نەدابێت؟! با، ئەو ژنە هێنایە ناو بۆسەکەوە، مەگەر بەچاوی خۆتان نەتانبینی چۆن هەقیان نەبوو بەسەر خۆی‌و مناڵەکەیەوەو تەنها هەر پەلاماری گەنجەکەیانداو بردیان؟! تا ئەو ڕۆژەو لەماوەی ئەزموونی سیاسیی نهێنیی خۆمدا ڕووداوی لەو جۆرەم نەبینیبوو. بەگرتدان‌و ڕادەستکردنێک بوو بەڕۆژی ڕووناک، یان وەك ده‌ڵێن بەنوێژی نیوەڕۆو بکەرەکەیشی یاخود بەگرتدەرەکەیشی ژنێک بوو. بەڵام ئاخۆ ئەو ژنە کێ بوو تا ئەو ڕادەیە لەئاسۆی دەلاکەوە نزیک بوو کە هاوڕێ‌و یاوەری بوو ئاسۆ ئەو هەموو متمانەیە متمانەی پێبوو بەپێی خۆی لەگەڵیدا هاتە بەردەم مولازم موحسین؟ چەند کاتژمێرێکی کەم لەدوای ئەم ڕووداوە، هەواڵ‌و دەنگ‌و باس لەگەڕەک‌و کۆڵان وەک تەشەنەبوونەوەی ئاگر بەناو پەڵاش‌و پاوان‌و پووشی کۆتایی وەرزی هاویندا، بڵاوبووەوە کە کەمێک لەمەوبەر مولازم موحسین لەبۆسەیەکدا لەنزیک سابوونکەران ئاسۆی دەلاکی دەستگیرکرد!".\nنەسرین خان ئاسۆی دەلاکی ناسییەوە\nعەلی حامید سەبارەت بەچۆنیەتی دەستگیرکردنی ئاسۆی دەلاک، دەڵێت "ساڵی١٩٩٣، لە ڕێگای خزمایەتیکردن‌و ژن‌و ژنخوازییەوە، تێکەڵ بەخێزانێکی لەبەری دایکەوە سەر بەبنەماڵەی بابانەکان بووین. خێزانی نەسرین شەوکەت عەزمی بەگ بابان، کە ژنی پیاوێک بوو لەکارگەی جگەرەی سلێمانی فەرمانبەر بوو، ناوی سەڵاح عەبدوڵڵا بوو ناسراو بوو بەسەڵاح سەموون. ڕاستییەکەی، لەپاش تێکەڵبوون‌و خزمایەتیکردن ئینجا بەچاکیی یەکتریمان ناسی. دەربارەی سەڵاح-ی مێردی نەسرین خان، لەلایەك ده‌وترا کاتی خۆی، واتە لەشەست‌و حەفتاکان، سەڵاح سەموون سەر بەپارتی بووەو لێپرسراوی دارایی پارتی بووە لەسلێمانی‌و لەلایەکی تر باس لەوە ده‌کرا کە لەدوای ئاشبەتاڵی ساڵی ١٩٧٥ وازی لەپارتی هێناوەو بووەتە بەعسی. جا ئەم سەڵاحە یەکێکە لەو کەسانە کە کاتی خۆی‌و لەمانگی شوباتی ساڵی ١٩٧٩دا ئاسۆی دەلاک لەکردەیەکی تایبەتدا لەبەردەم ماڵەکەی خۆیانداو بە تۆمەتی بەعسیبوون کوشتویەتی. نەسرین خان، پاش ئەوەی بووین بەخزم، سەبارەت بەباسی کوشتنی مێردەکەی جارێکیان بەزاری خۆی بەسەرهاتەکەی بۆ گێڕامەوەو وتی: کاتەکەی بەیانی بوو، لەو وەختەدا کە قوتابیان‌و فەرمانبەرو مامۆستایان ده‌چنە سەر ئیش‌و کارو قوتابخانە، لەگەڵ سەڵاح لەبەر دەرگای ماڵی خۆمان مناڵەکانمان بەڕێده‌کرد بۆ قوتابخانە، کاتێکم زانی کوڕێکی گەنج کە نەمزانی چۆن لەکۆڵانەکەماندا پەیدابوو لەکوێوە هات، لەبەردەم سەڵاح-دا قوت بووەوەو دەمانچەی دەرهێناو چەند فیشەکێکی نا بەسەڵاحەوەو بەخێرایی هەڵهات‌و لەچاو بزر بوو. نەسرین خان ده‌یوت ڕووداوەکە ئەوەندە کتوپڕ بوو، فریای هیچ نەکەوتین‌و سەڵاح لەشوێنی خۆی‌و دەسبەجێ گیانی لەدەستدا. بەڵام لەکاتی تەقەکردنەکەدا چونکە من لەسەڵاحەوە نزیکبووم سەرو سیمای گەنجەکەم زۆر بەچاکیی بینی بەڵام نەمزانی کێ بوو. لەدوای تێپەڕبوونی چەند مانگێک بەسەر ڕووداوی کوشتنی سەڵاح-دا، گێڕانەوەکە دیسان هینی نەسرین خانە: ڕۆژێکیان لەئەمنی سلێمانییەوە تەلەفونمان بۆ کرا. خۆم وەڵامی پەیوەندییە تەلەفونییەکەم دایەوە. قسەکەرەکە ئەمنێك بوو، لەپاش سڵاو وتی: من لەبەڕێوەبەرایەتیی ئەمنی سلێمانییەوە پەیوەندیی ده‌کەم، پێویستە کە هەر ئەمڕۆ بۆ هەندێک کاری پێویست سەردانمان بکەن بۆ ئەمنی سلێمانی. وتم: خێرە؟! وتی: کاتێك کە هاتیت ده‌زانیت بۆچی داواتان ده‌کەین. نەسرین خان ده‌یوت: لەلایەک حەزم نەده‌کرد بەدەنگ داواکەوە بچم و بڕۆم بۆ ئەمن، لەلایەکی تر هۆکاری بانگکردنەکە بوو بوو بەمەراقم. هەرچۆنێك بوو کارەکەم دوانەخست‌و لە کاتی خۆیدا سەردانی بەڕێوەبەرایەتیی ئەمنم کرد. کاتێك کە چوومە ئەوێ بردیانمە لای بەڕێوەبەر، بەڕێوەبەر دوای ئەوەی کە بەخێری هێنام لەسەر کورسییەکەی لەشوێنی دانیشتنەکەی هەستاو وتی: بەئەرک نەبێت وەرە با پێکەوە تا ئەو ژوورە بچین. هەستام‌و لەگەڵی ڕۆیشتم، بەڕاڕەوێك‌و بە بەردەم چەند ژوورێکدا ڕەتبووین تا گەیشتینە بەردەم ژوورێك، بەڕێوەبەر خۆی کرد بەژوورەکەداو فەرمووی هاتنە ژوورەوەی لەمنیش کرد. کاتێك کە چوومە ژوورەوە ژمارەیەک ئەمن کە خۆیان لەشەش حەوت ئەمن ده‌دا، لەژوورەکەداو لەدەوروخولی کەسێک کۆبووبوونەوە کە لەسەر کورسییەك دانیشێنرابوو، هەردو قاچی بەقاچەکانی کورسییەکەو هەردو دەستیشی بەدەسکەکانی کورسییەکەوە بەسترابوو، ئەو جلوبەرگەی کە لەبەریدابوو هەمووی دڕابوو، سەرتاپای خوێن بوو. یەکێک لەو ئەمنانە کە لەژوورەکەدا بوون، مولازم موحسین بوو. تەنها لەوکاتەدا زانیم کە ئەمن منیان بۆ بینینی ئەم کەسە بانگکردووە کە لەسەر ئەو کورسییە دانیشێنراوەو پێوەی شەتەکدراوە، گەنجەکە. لەبەرئەوەی کە ئازارو ئەشکەنجەیەکی زۆر درابوو، نیوە ڕۆح یاخود نیوەهۆش کرابوو، ئاگای لەخۆی نەبوو، لەشەکەتیدا سەری خستبووە باوەشییەوە. لەم کاتەدا مولازم موحسین وتی: بۆ ئەوە بانگمانکردویت تاوەکو پێتبڵێین بەڕێزت ئەم زەلامە ده‌ناسیت؟ مولازم موحسین بەدەم قسەکردنەوە لەگەنجەکە نزیکبووەوەو چووە لاتەنیشتییەوەو چنگی کرد بەپرچی گەنجەکەداو سەری پێ بەرزکردەوەو ڕووخساری پێ نیشاندام و وتی ئا ئەم زەلامە ده‌ناسیت؟ کاتێك کە بەوردیی سەرنجی دەموچاوی گەنجەکەم دا، ئەگەرچی ڕووخساریشی لەئەنجامی لێدان‌و ئەشکەنجەدان زامدارو خوێناویی بوو بوو، بەڵام دەسبەجێ ناسیمەوەو وتم: بەڵێ ده‌یناسمەوە، ئەوە ئەو گەنجەیە کە ڕۆژی ٢٨ی مانگی دووی ساڵی١٩٧٩ لەبەردەرکی ماڵی خۆمان سەڵاحی مێردمی کوشت. مولازم موحسین وتی: ئەمە ناوی ئاسۆی دەلاک-ە، سەر بەئیتحادی وەتەنی عەمیلەو کاری کوشتن‌و تیرۆری خەڵکی بێگوناهی بۆ ئەو تێکدەرانە ده‌کرد لەناو شاردا، ماوەیەکی کەم لەمەوبەر لەکردەیەکی ئه‌منیی تایبەتدا لەناو شار دەستگیرمان کرد، خەمت نەبێت تۆڵەی مێردەکەی تۆو هینی هەموو ئەو بێتاوانانەیشی لێدەستێنین کە بە ناهەق کوشتونی".\nزۆربەی شیوعییەکان دوای عەزیز حاج کەوتن\nعەلی حامید دەڵێت "بەبڕوای من، گرنگترین ڕوداوی سیاسی لەساڵی١٩٦٧و لەعێراقدا، کەرتکردنەی حیزبی شیوعی عێراق بوو لەلایەن عەزیز حاج-ـەوە، کە ناوبراو بە ڕەچەڵەك کوردی فەیلی بوو لەناو حیزبدا ئەندامی مەکتەبی سیاسی بوو. ئەوکات باس لەوە دەکرا کە عەزیز حاج لەچیکۆسلۆفاکیاوە گەڕاوەتەوە بۆ عێراق بەنیازی ئەوەی دەست بەسەر حیزبدا بگرێت‌و خۆی ببێت بەسکرتێری حیزب. هەڵبەتە ئەو لەم نیازەیدا سەرکەوتوو نەبوو، بەڵام توانی یەکپارچەیی‌و یەکڕیزیی حیزبەکە تێکبدات‌و لەناو ببات. ئالەم کاتەیشدا ململانێی هاوڕێکان بۆ دەستگرتن بەسەر حیزبدا سەریهەڵدا، بەجۆرێك ئەو هاوڕێیانەی کە تا دوێنێ لەڕیزەکانی یەک حیزبدا کارو چالاکییان ده‌کرد، بەچەشنێك بوون بەدوژمنی یەکدی کە بەخوێنی سەری یەکدی تینوو بوون. چەندین هاوڕێی دوێنێ لەوانەی کە ئەو ڕۆژە لەگەڵ کەرتکارییەی عەزیز حاج-دا ڕۆیشتن، لەلایەن حیزبی دایکەوە بەجۆرێك بەفەرامۆشیی سپێرران کە تا ئەمڕۆیش نەك هەر ڕێزو ئیعتیباری پێویستیان بۆ نەگەڕێنراوەتەوە، بەڵکو لەکولەکەی تەڕیشدا باسیان ناکرێت‌و ناویان نابرێت. چەندین شیوعی هەڵکەوتووی وەکو ئەحمەد مەحمودی دەلاك‌و ساڵح عەسکەری، فایەق دەرەویانی، لەلایەن ڕژێمەوە بەدڕندانەترین شێوە لەژێر ئەشکەنجەدا تیرۆرکران. بەڵام تیرۆری شیوعیی دیاری وەکو جەلالی ڕابیعە-یش لەلایەن کەرتەکەی عەزیز حاجەوە، دیسان هەر جێی داخ‌و مایەی سەرزەنشت بوو".\nدەشڵێت "دەربارەی کەرتکارییەکە هەر ئەوکات ئەوە بەئێمە وترا کە ئەم کەرتکارییە بەهاندان‌و پاڵپشتیی حەبیب محەمەد کەریم-ی سکرتێری پارتی دیموکراتی کوردستان بووە بۆ عەزیز حاج. ئەوەندەی ئاگاداریشم تێکڕای ڕێکخراوەکانی حیزبی شیوعی لەو کاتەدا، تەنها چەند کەسێکی کەمی لێبترازێت، کە بەپەنجەی دەست دەژمێردران، هەموویان لەگەڵ کەرتەکەی عەزیز حاج ڕۆیشتن. ساڵح عەسکەری، بەر لە دەستگیرکردنی لەلایەن ڕژێمەوە، لێپرسراوی حیزب بوو لەسلێمانی، لەیەکەم دانیشتنی دوای کەرتکارییەکە، دەرکەوت کە پێنجسەد ئەندام‌و پاڵێوراو لەڕێکخراوەکانی حیزب لەسلێمانی لەگەڵ عەزیز حاج هاتوون، ئەوانەیان کە زۆر دیارو بەرچاو بوون، ئەم ناوانە بوون: حسێن عارف-ی پارێزەر، حەمە سدیق-ی پارێزەر، حەمە مستەفا-ی پارێزەر، شێخ عەلی نائیب زابت، فاروق مەلا مستەفا، عیزەت ڕەشید نەجیب، عەلی باراوی، شێخ حامید بەرزنجی لە کارگەی جگەرە، موسڵیح مستەفا جەلالی، عەلی کەریم (عەلی سوور، کە شۆفێری تایبەتی عەزیز حاج بوو)، شێخ سەعید بەرزنجی، عەلی حامید، مەلا عەزیز نەقاڕ، مامۆستا ئەحمەد میرزا، حەمەی نانەوا (حەمە فیشەك شڕ)، حەمەی مەکتەبە، ئیسماعیل حاجی سەعید حەڵواچی، سەعید ئەحمەد جافەرانی (سەعە سوور)، فایەق ئەمین دەرەویانی، تەها خەلیل، مامۆستا عومەر-ی برای ئیسماعیل. عەلەڕەش دەربەندیخانی، حەمەفەرەج کانیبی دەربەندیخانی، مستەفا چاوڕەش، ئەو ناوانە هەموویان سەرپەرشتیی ئەو ڕێکخراوەیان کرد کە لەحیزبی شیوعی جیابووەوە".\nعەلی حامید باس لەوە دەکات کە هێندەی نەبرد لەیەکەم کۆبوونەوە یاخود یەکەم کۆنفرانسی ئەم دەستە جیابووەوە لەحیزبی شیوعی، زۆری نەبرد ئەمانیش دەبن بەدوو کەرتەوە. کەرتێکیان موسڵیح مستەفا جەلالی بوو بەخاوەنی، کەرتەکەی تریان شێخ عەلی نائیب زابت، کە یەکترییان بە بەکرێگیراوو پیاوی حکومەت تاوانبار ده‌کرد. ئەو دەڵێت "ئەوانەی کە لەگەڵ باڵەکەی موسڵیح مابووینەوە چەند کەسێکی سەرسەخت و قیرسچمە بووین، من لەبەرئەوەی کە برای ئەحمەد حامید بووم‌و ئەحمەدی برایشم هەر لەهەوەڵەوە لەگەڵ کەرتبوونەکەدا نەهات‌و لەحیزبی دایکدا مایەوە، هەموو هاوڕێکانم لەباڵەکەی موسڵیح لێم بەگومان بوون. ده‌یانوت عەلی حامید ژێر بەژێر لەگەڵ حیزبە سۆشیال دیموکراتەکەی بەهادین نورییە. هەڵبەتە ئەمە تۆمەتێک زیاتر نەبوو کە ده‌درایە پاڵم. بەڵام من چونکە ڕەخنەم لەحیزب ده‌گرت‌و توانج‌و تەشەرم لێده‌دا، بۆیە بەوە تۆمەتبار ده‌کرام".\nشەڕە شەقی حەمەئەمین پێنجوێنی‌و شێخ عەلی\nعەلی حامید لەگێڕانەوەی کۆبونەوەیەکی شیوعییەکانی سەر بە"قیادەی مەرکەزی"دا دەڵێت "لەکۆتایی ساڵانی شەست‌و لەکۆبوونەوەیەکدا لەماڵی حسێن عارفی پارێزەرو نوسەر، کە خانووەکەیان لەڕیزی ماڵی حەمەی ئەوڕەحمان ئاغا بوو لەوبەری ئۆرزدیباکەوەو ئەم کەسانە لە کۆبوونەوەکەدا ئامادە بوون: حسێن عارف، شێخ عەلی کاژاویی نائیب زابت برای شێخ باقر، حەمەئەمین پێنجوێنی، فاروق مەلا مستەفا، مامۆستا ئەحمەد میرزا، مەلا عەزیز نەقاڕ، فایەق دەرەویانی، سەعەسوور جافەرانی، عەلی حامید. هەر لەسەرەتاوە کۆبوونەوەیەکی ئاسایی دەرنەدەکەوت، کتوپڕ لەنێوان شێخ عەلی‌و حەمەئەمین پێنجوێنیدا دەمەقاڵێ‌و قڕەقڕێك دروست بوو نەمزانی هۆکارەکەی چی بوو، کاتێکمان زانی شێخ عەلی‌و حەمەئەمین پێنجوێنی تێکبەربوون، شێخ عەلی حەمەئەمین پێنجوێنی دایە بەر مشتەکۆڵەو شەق‌و تەختی ئەرزی کرد، حەمەئەمین پێنجوێنییش کە کەوتبووە ژێرەوە، لەژێرەوە هەر لەقەی ده‌کێشا بەشێخ عەلیدا، برادەران هەر بەخێرایی کەوتینە لێککردنەوەو ناوبژیکردنیان، جا بەوەی باش بوو کەسیان زامدار نەبوون. ئیتر من لەداخاندا سەری خۆم هەڵگرت‌و ژوورەکەم جێهێشت‌و چوومە دەرەوە بۆ هەیوانەکە، لەوێ لەهەیوانەکە گوێم لێبوو خێزانەکەی حسێن عارف ده‌یبۆڵاندو ده‌یوت: بەزیای خێرم نەکرد، ده‌ڵێی تەویلەیە، ئەوە بۆچی وا بەربوونەتە گیانی یەکتری؟! ئێستایش نەمزانی ئەو کۆبوونەوەیەمان بۆ چی کرد؟! بەڵام من ئەو وازهێنانەی کە لەدوای ئەم کۆبوونەوەیە وازم لێهێنان، جارێکی تر نەچوومەوە بۆ لایان".\nکەمال زەهاوی خۆی فرۆشت بە بەعس\nعەلی حامید لەباسی کەمال زەهاویدا دەڵێت "سوهێل زەهاوی، کە بەکەمال زەهاوی-یش ناسراوە، بەڕەچەڵەك کوردی فەیلی خەڵکی خانەقینە، لەدەهەی حەفتای سەدەی پێشوودا لێپرسراوی ڕێکخراوی قوتابیانی حیزب بوو، بەتایبەتی قوتابیانی زانکۆ، نەخاسمە لەو ساڵانەدا کە حیزبی شیوعی کارو چالاکیی سیاسی بەئاشکرا ئەنجام دەدا سەروەختێک کە لەساڵی ١٩٧٣ تا ساڵی ١٩٧٩ لەگەڵ حیزبی بەعس لەبەرەی نیشتمانیی پێشکەوتنخوازدا بوو. دیاربوو کە کەمال زەهاوی هەر لەو سەردەمەوە خۆی فرۆشتبوو بە بەعس، چونکە وەک باس دەکرێت ئەو کاتەی کە لەدەهەی هەشتادا کەمال بەنهێنیی وەك لێپرسراوی ڕێکخراوە نهێنییەکانی حیزب لەسلێمانی کاری کردووە، چەندین جار لەگەڵ مولازم موحسین بینراوە. بەتایبەتی مەحموودی دەلاک کە ماڵیان لەشەقامی کاوە بوو لەخانوویەکدا نیشتەجێبوو کە نهۆمی ژێرەوەی گەراج بوو، بەزاری خۆی‌و زیاد لەجارێك بۆیگێڕاومەتەوە کە چەندین جار مولازم موحسینی بینیوە هاتووە بۆ لای کەمال زەهاوی‌و لەگەراجەکە یەکترییان بینیوەو پێکەوە قسەیان کردووە".\nدەشڵێت "من ڕاستیی ئەو پەیوەندییەی کەمالم بەڕژێمەوە ئەو کاتە زیاتر بۆ دەرکەوت کە لەدوای پڕۆسەی داگیرکردنی عێراق لە٢٠٠٣دا کاتێك کە لەگرتنی ئەمنی بەغدا فایلەکەی دەکەوێتە دەست حیزب، هەندێك لەبەرپرسانی حیزب لەبری ئەوەی کەمال دەستگیربکەن‌و لێیبپرسنەوەو لێپێچینەوەی لەگەڵدا بکەن‌و سزای بدەن، فریای ده‌کەون‌و داوای لێدەکەن کوردستان جێبهێڵێت‌و بڕوات بۆ هەندەران، هەڵبەتە مەبەستم لەو هەندە بەرپرسە، سوبحی مەهدی بەرپرسی ئەوکاتی محەلیی سلێمانی‌و کەمال شاکیر سکرتێری حیزب‌و حەیدەر فەیلی ئەندامی مەکتەبی سیاسی‌و ئاوەڵزاوای کەمال زەهاوییە. لەپاش ئازادبوونم لە زیندان، چەندین جار بەداوا داوام لەحیزب کرد دانیشتنێکمان بۆ ساز بکەن تێیدا من‌و کەمال زەهاوی ڕووبەڕووی یەکدی بکەنەوە، تاکو بۆیان بسەلمێنم کە لەگەڵ فاروقی کوڕی حەمە عەلی عازەبانیی عەریفی پۆلیسدا کەمال زەهاوییش دەست‌و دەوری هەیە لەبەگرتدانمدا، بەڵام حیزب چونکە دەستڕۆیشتووانیان بەرژەوەندییان نەبوو لەئاشکرابوونی کەمال زەهاویدا لەترسی ئەوەی نەبا خۆیشیان ئاشکراببن، داواکەمیان بەفەرامۆشیی سپارد. من پێموایە وەك چۆن لە١٩٦٧دا عەزیز حاج کە کوردی فەیلی بوو، ڕۆڵێکی خراپی گێڕا لەکەرتکردن‌و زەلیل‌و لاوازکردنی حیزبی شیوعیدا بۆ حیزبی بەعس‌و لەدواییشدا تۆببەی کردو چووە باوەشی بەعس، بەرپرسانی لەنمونەی کەمال شاکیرو حەیدەر فەیلی‌و کەمال زەهاوی، ڕۆڵیان کەمتر نەبوو لەلاوازکردنی حیزبی شیوعی کوردستاندا. بەڵێ کەمال زەهاوی پیاوی مولازم موحسین بوو ڕۆڵی هەبوو لەبەگرتدانی مندا کە سەرەنجام لەژێر ئازارو ئێشی ئەشکەنجەدانی گرتووخانەکانی ئەمندا هەردو چاوم لەدەستداو دەبێت تا بەیەکجاریی سەردەنێمەوە بەنابینایی ژیان بەسەرببەم. بابەتێکی دیکە کە ڕۆڵی کەمال زەهاوی لەبەگرتدانی مندا دەرده‌خات، کوشتنی عومەری برای فاروق، ناسراو بەئازادە، لەدوای کۆڕەوەکەو لەلایەن دەستڕۆیشتووانی ئەوکاتی حیزبەوە، هەم بۆ شوێنبزرکردنی ڕۆڵی کەمال زەهاوی لەناپاکیی بەگرتدانی هاوڕێکەیداو هەم بۆئەوەی کۆی ئۆباڵی تاوانی ناپاکییەکە بخەنە ئەستۆی عومەرو لەڕێگای لەناوبردنییەوە بەیەکجاریی سەری باسی دۆزەکە بنێنەوەو دۆسێی ناپاکییەکە دابخەن".\n"ئەبو سەرباز" کە لەناو شار خۆی شاردبووەوە\nعەلی حامید دەڵێت "ساڵی ١٩٧٩ ساڵ‌و سەردەمی کۆتاییهاتنی مانگی هەنگوینیی بەعس‌و شیوعی یاخود بەرە سیاسییە تەمەن کورتەکەی نێوانیان بوو. هەر لەساڵی پێشترەوە، واتە ساڵی ١٩٧٨، پەیوەندییەکانی حیزب لەگەڵ بەعس پەیتاپەیتا دەستی بەپچڕان کردو بەعس بەبیانووی جۆراوجۆر کەوتبووە ڕاوەدوونان‌و دەستگیرکردن‌و ڕفاندن‌و تەنانەت تیرۆری شیوعییەکان لەسەرتاسەری عێراقدا. هەربۆیە حیزبی شیوعی بەنیازی خۆپاراستن کەوتە خۆی‌و دەستیکرد بەخۆکۆکردنەوەو دەربازکردنی ئەندامەکانی بەرەو دێهاتەکان‌و ناوچە شاخاوییەکانی کوردستان‌و ئەو ئەندامانەیشی کە حیزب بەهۆی ئەو ڕێوشوێنە خێرایانەی دەستگیرکردن‌و ڕاوەدوونانەوە کە بەعس گرتنییەبەر فریانەکەوت لەشار بەرەو شاخ دەربازیان بکات، هەر لەشارو لەماڵی هەندێك لەخێزانە شیوعییەکان یاخود ماڵی دۆست‌و هەوادارو لایەنگرانی جێباوەڕو جێمتمانەی حیزبدا حەشاریدان‌و شاردنییەوە. یەکێك لەو لێپرسراوانەی حیزب کە حیزب لەکاتێکی دواترو درەنگتردا لەشار دەربازیکرد، مەلا ئەحمەدی بانیخێڵانی ناسراو بە"ئەبو سەرباز" بوو. ئەبو سەرباز لەسەر داوای حیزب‌و بەمەبەستی پاراستنی لەکەوتنە دەست ئەمنی سلێمانی‌و مولازم موحسین، لەماڵی (ع.ق) کە خێزانێکی شیوعیی خەڵکی سلێمانی بوون شاردرایەوە. ماوەی چەند لەوێ موختەفی بوو، ئەوەیان زانیارییەکە کە من نیمەو نایزانم. بەڵام ئەو ماوەیە کە ناوبراو لەوێ خۆی حەشاردابوو، وەك ئەندامێکی ئەو خێزانەو بگرە زیاتریش ڕێزی لێگیرابوو خزمەتکرابوو ڕەچاوی بارودۆخی کرابوو. بەڵام ڕۆژێکیان پیاوی خاوەنماڵ، کە لەدەرەوەو لەسەر ئیش ده‌بێت‌و لە ماڵ نابێت، ده‌گەڕێتەوە بۆ ماڵەوە، بەسەر گریان‌و شەپۆرو شینی خێزانەکەیدا. هەر بۆیە پیاوەکە ده‌کەوێتە دۆخێك لەترس‌و لەرزو دڵەڕاوکێوە کە ئاخۆ ده‌بێت چی ڕوویدابێت! کاتێك کە پرسیار لەژنەکەی ده‌کات چی قەوماوەو بۆچی وا ده‌کەیت؟ ژنەکەی پێیده‌ڵێت: ئەم کابرایە چییە کە تۆ هێناوتە لەماڵەکەی مندا حەشارتداوە؟! ئەمڕۆ کاتێك کە تۆ لەماڵ نەبوویت، پەلاماریدام‌و ویستی دەستدرێژیم بکاتە سەر! لەم کاتەدا کابرای خاوەن ماڵ ڕەنگی سپی ده‌بێت‌و سەری بەگێژدا دێت‌و بەجۆرێك توڕەو شێتگیر دەبێت دەسبەجێ ده‌چێت پەلاماری ئەبو سەرباز ده‌دات‌و تا ده‌توانێت تێیهەڵده‌دات‌و بەدەم تێهەڵدانیشییەوە هەڕەشەی لێده‌کات‌و پێیده‌ڵێت: بێناموسی خوێڕیی داوێنپیس، ئەگەر ئێستا ڕادەستی ئەمنی سلێمانی‌و مولازم موحسینت بکەم، کێ پێمده‌ڵێ ناهەقییت کرد! ئەگەر ئەوە لەداهاتوودا بەناپاکیکردن لەگەڵ حیزب‌و بوون بەپیاوی ئەمن‌و ڕژێم لەسەرم نەده‌کرا بەماڵ، هەر ئێستا بەو دەستانەی خۆم ده‌مدایت بەدەست مولازم موحسینەوە. لەپاش ئەوە کابرای خاوەنماڵ کە بەهۆی بوونی ئەبو سەرباز لەماڵەکەیدا پەیوەندیی لەگەڵ حیزب لەشاخ هەیە، پەیوەندیی بەحیزبەوە ده‌کات‌و داوایان لێده‌کات کە هەرچی زووە ئەم ناکەسی ناپاکە لەماڵەکەی دووربخەنەوەو بیبەنە دەرەوە، ئەگەرنا خۆی بەدەستی خۆی ڕادەستی مولازم موحسینی ده‌کات، چونکە ناپاکییەکی لەو جۆرەی لەدەست وەشاوەتەوە. بەمجۆرە لەدوای ماوەیەك حیزب ئەبو سەرباز لەو ماڵە دەردەکەن‌و ده‌یگەیەننە شاخ'.\nدەشڵێت "ئەو خاوەنماڵە کە ئەم ڕووداوە ناخۆشەی بەسەردا هاتووە، خۆی بە دەمی خۆی ڕووداوەکەی بۆ گێڕامەوە".\nبێدەنگیی عەزیز محەمەد بەرامبەر بەتیرۆر کردنی عەلی بۆسکانی\nعەلی حامید سەبارەت بەتیرۆر کردنی عەلی بۆسکانی دەڵێت "لەدوای ڕاپەڕینەوە تا ئەو ڕۆژەی مانگی ئەیلولی ساڵی ١٩٩٣ کە تیرۆرکرا، هەر جارێك عەزیز محەمەدى سکرتێری حیزبی شیوعی، بەسەردان بهاتایە بۆ سلێمانی، شەو لەمقەڕ نەدەمایەوە، بەڵکو ده‌چوو لەماڵی عەلی بۆسکانی ڕۆژی ده‌کردەوە. بڕواننە ڕادەی دڵنیایی حیزب‌و سکرتێرەکەی لەعەلی بۆسکانی! منیش، لەپاش تیرۆرکردنەکەی، بەسەرانی حیزبم وت: ئەگەر عەلی بۆسکانی پیاوێکی خراپ بوو، عەزیز محەمەد بۆچی ده‌چوو شەو لەماڵیان دەمایەوە؟ ئەگەر پیاوێکی باشیش بوو، بۆچی حیزب ڕێگریی نەکرد لەتیرۆرکردنی؟! بەڵام کەس نەبوو وەڵامێکی ئەم پرسیارەم بداتەوە".\nبەحەوت شیوعی کەڵەشێرێکیان پێناگیرێ!\nعەلی حامید لەکۆتایی ئەم یاداشتانەدا دەڵێت "زۆرجار کە ده‌چووم بۆ بازاڕ ده‌چووم بۆ مەیدانی ماستفرۆشان بۆ لای کوڕێکی پورزام کە لەوێ دووکانی هەبوو، قەفەزی کەڵەشێرو مریشکی دانابوو خەریکی مریشک‌و کەڵەشێر فرۆشتن بوو. جا من کە لای داده‌نیشتم باسی سیاسەت‌و حیزبی شیوعیم بۆ ده‌کرد، ڕۆژێک کاک ساڵحی پورزام پێیوتم: تۆ باسی چی ده‌کەیت عەلی؟! وەرە با من‌و تۆ گرەو بکەین. وتم: لەسەر چی؟ وتی: بڕۆ حەوت شیوعی بهێنە، من کەڵەشێرێک لەناو ئەو قەفەزەدا بەرده‌دەم، ئەگەر بەهەر حەوتیان کەڵەشێرەکەیان بۆ گیرا، با بیبەن بۆ خۆیان!".


سەدەیەك پاش سایکس بیکۆ – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / سەدەیەك پاش سایکس بیکۆ\nزريان احمد 2016-05-16\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە سەدەیەك پاش سایکس بیکۆ 1,843 Views\nنوسینی:بورهان شێخ ڕەئوف\nسەد ساڵ پێش ئێستا ڕێکەوتننامەی سایکس _ بیکۆ لە نێوان ھەردوو دەوڵەتی شانشینی یەکگرتوو ( بەریتانیا) و فەرەنساو بە پشتیوانی ڕووسیای قەیسەری ھاتە واژۆکردن لە نێوان ھەردوو دیبلۆماتکار فرانسۆ جۆرج بیکۆ ی فەرەنسی و مارک سایکسی بەریتانی کەھەرلە مانگی تشرینی یەکەمی ١٩١٥ ەوە تاوەکو مایسی ١٩١٦ ی خایاند کە پێویستە بووترێت کە ھەموو ئەو وتوێژو لێک تێگەیشتنانە بە شێوەیەکی زۆر نھێنی دوور لە چاوی ڕاگەیاندنەکان بەڕێوە دەچوو بە پشتگیری ڕووسیای قەیسەری بۆ دابەشکردنی ئەو خاکانەی کە لە خۆرئاوای ئاسیا لە ژێر حوکمڕانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا بوون واتە ئەو ناوچەیە ی ناسراوە بە ھیلالی خەسیب .\nئیتر لەناکاو کە شۆڕشی ئوکتۆبەر لە ساڵی ١٩١٧ لە ڕووسیا سەرکەوت و بوولشەویکەکان بە سەرۆکایەتی فلادیمیر لینین دەسەڵاتی ئەو وڵاتەیان گرتە دەست ھەموو بەڵگەنامەکان ئاشکرا بوون و بووە مایەی ناڕەزایی و بێزاری گەلانی ناوچەکە کە بە دەر لە خواست و ئارەزووی خۆیان چارەنووسیان دیاری بکرێت .\nبەڵێ ھەموو ئەو ڕێکەوتن و پێشنیارو نەخشە کێشانانە لە کاتێکدا دەکرا کە ھێشتا دەوڵەتی عوسمانی حوکمڕان بوو قەڵەمڕەوەکەی ناوچەیەکی ھێجگار پان و بەرین بوو کە گاڵتەی پێنەدەکرا بەڵام ئەمان واتە ئنگلیزو فەرەنسیەکان گەیشتبوونە ئەو بڕوایەی کە دەوڵەتی عوسمانی کە ئەوکات پێیان دەگووت پیاوە نەخۆشەکە تەواو بووەو لە گیانەڵادایە پێویستە میراتەکەی دابەشبکرێت .\nبەڵێ ڕێکەوتنامەو لێک تێگەیشتنەکانیان بۆ ئەوە بوو کە دەستکەوتەکانی ئەو جەنگە جەنگی جیھانی یەکەم لە نێوان خۆیاندا بەش بکەن و ناوچەکە دووربخەنەوە لەئەگەری ھەر شەڕو پێکادانێکی خوێناوی تر بەڕای ئەوان .\nئەگەرچی ئەم ڕێکەوتننامە وەکو ھەنگاوێکی سەرەتایی بوو بۆ دابەش کردنی ناوچەکە بەڵام دواتر ناکۆکی و ململانێ ی زیاتر سەری ھەڵدا لە نێوان ئەو دوو وڵاتەدا و نەخشەکان گۆڕانکاریان بەسەرھات و شێوەی تری وەرگرت .\nھەرلە و سەروەختەدا کە ڕەنگ ڕێژی تازە بۆ ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوین دەکرا پەیمانی وەزیری دەرەوەی بەریتانیای مەزن (ئارسۆر جیمس بیلفۆر) کە دواتر بە بەڵێنی بیلفۆر ناسرا لە نۆڤەمبەری ١٩١٧ ڕاگەیەنرا کە بەڵێنی بە ڕەوەندی جوولەکە دا لە وڵاتەکەیدا کە نیشتمانێکی نەتەوەیی یان لەسەر خاکی فەلەستین بۆ دروست بکات ھەروەھا نامە گۆرینەوەکانی نێوان شەریف علی کوڕی حسین لە حیجاز و ھنری میکماھون ی کۆمیسیاری سامی بەریتانیا لە میسر کە باسی لە دامەزراندنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی بۆ عەرەب دەکرد ھەموو ئەمانە لە پشت دەرگا کانەوە باسی لێوەدەکرا وەکو جۆرە بەڵێن و ڕێخۆشکردنێک بوو بۆ مەرام وبەرژەوەندیەکانی ئەو دوو وڵاتە .\nھەروەکو پێشتریش ئاماژەم پێدا ئەم ڕێکەوتنامە بە نھێنیەکی زۆرەوە نەخشەی بۆ دەکێشرا تا دواتر دوای سەرکەوتنی شۆڕشی ئۆکتۆبەر لە ڕووسیا ساڵی ١٩١٧ لیۆن ترۆتسکی کۆمیسیاری سیاسەتی دەرەوەی ئەو وڵاتە پەردەی لەسەر ھەڵماڵی ئەمە چ نەخشەو پلانێکی ئیمپریالیستانەیە و خزمەت بە گەلانی ناوچەکە ناکات ھێندەی پارێزگاری لە بەرژەوەندییە کانی ئەو وڵاتە زلھێزانە دەکات و پیلانێکی گەورە و سامناکە بۆ گەلانی ناوچەکە بە گشتی و کورد بە تایبەتی کە زەرەمەندی یەکەم و کۆتایی ڕێکەوتننامەکە بوو کەتائێستەشی پێوە بێت باجی ئەو ڕێکەوتننامە شوومە دەدات.\nبەڵی کورد زەرەرمەندی گەورەو یەکەمی و کۆتایی ڕێکەوتننامەی سایکس _ بیکۆ بوو ئەگەرچی گۆڕین و دەستکاریکردنی سنووری وڵاتان ھێندە کارێکی ساناو خۆشدەست نیە وا بە کۆبوونەوە و بڕیارێک بخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە ئەگەر چی ھەشت مانگ کۆبوونەوەو پلان و ڕا گۆڕینەوە لە نێوان ئەو دوو دیبلۆماتکارەی ئەو دوو وڵاتەدا ئنجا گەیشتنە ڕێکەوتنەکەو دواتر ڕێکەوتنامەی سیڤەرلە ساڵی ١٩٢٠ واژۆ کرا کە دان بەوەدا دەنێت دەوڵەتێکی نەتەوەیی بۆ کورد دابمەزرێت لە ڕۆژھەڵاتی ئەنازۆڵ کە زۆرینە دانیشتوانەکەی کوردن بەڵام مەخابن ئەمیش جێبەجێ نەکرا بە ھۆی سەرھەڵدانی بزوتنەوەی نەتەوەیی تورک بە سەرکردایەتی مستەفا کەمال ئەتاتورک .\nڕێکەوتننامەی لۆزان جێگەی گرتەوە لە ساڵی ١٩٢٣ کە دان بە دەوڵەتی تازەی تورکیادا دەنێت لە ڕووی یاساییەوە دەوڵەتی عوسمانی ئیتر ناوی نامێنێت و ھیچ باسێک لە کوردو مافەکانیان ناکات و لێرەوە ئیتر کورد وەکو گەلێکی گەورەی دابەشکراوو پشتگوێ خراو ھەست بەو زوڵمە مێژووییە مەزنە دەکات کە لێیکراوەولەوساوە تا ئێستە کورد لە ھەر چوار وڵاتی عێراق و تورکیاو سوریا و ئێران ھەرچەندە کوردستانی ڕۆژھەڵات لە شەڕی چاڵدێرانەوەساڵی ١٥١٧ بەر دەوڵەتی سەفەوی کەوت لە شۆڕش و بەرخۆداندایە بۆ پارێزگاری لە بوون و مانەوەو بە دیھێنانی مافە ڕەواکانی کە لە سەد ساڵی ڕابردوودا مێژووی ناوچەکە گەواھی جینۆسایدو مەرگەساتەکانی کورد دەدەن کە ئێستا ناکرێت لە وتارێکی ئاوادا ھەمووی باسبکەم.\nلە کۆتاییدا دەڵێم پێش سەد ساڵ دیبلۆماتکارە ڕۆژئاواییە کان زۆر بێ ویژدانانەو کەللەڕەقانە بە بێ ویستی گەلانی ناوچەکە ئەو نەخشەیان داڕشت و لەسەر خاکی واقیع جێبەجێ یان کرد ئایا ئێستا لە پاش سەد ساڵ کە بارودۆخی ناوچەکەو جیھان زۆر گۆرانکاری گەورەو جەوھەری بە سەردا ھاتووە ئایا ھەوڵنادەن ئەو زوڵمە ڕاست بکەنەوە ؟\nئەگەر جاران کە بەریتانیاو فەرەنسا ھێزی زل و دەستڕۆیشتووبوون لە ئاستی جیھاندا ئەوا ئێستا ئەمریکاو ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەنجوومەنی ئاسایشی نێو دەوڵەتی زۆر ناوەندی بڕیار و ھێزی تازە پێگەیشتووی تر ھەن ھەر لە چین و یابانان و ئەڵمانیاو ڕووسیاو ھێزی ئیقلیمی تر کە پارسەنگی ھێزو ھاوسەنگی بەرژەوەندییەکان دەپارێزن .\nبەڵێ لەو کاتەوەی کە تیرۆریستەکانی دەوڵەتی ئیسلامی داعش خاڵی چاودێریە سنووریەکانی نێوان عێراق و سوریایان تەقاندەوەو پێش دووساڵ و ڕایانگەیاند کە ڕێکەوتننامەی سایکس _ بیکۆ ھەڵوەشایەوە ھەرچەندە ئەو سنوورانە دواتر و لە کۆتایی بیستەکاندا بە ڕێکەوتنەکانی ئینتدابی فەرەنسی وبەریتانی دیاریکرابوون .\nئێستا ئەوەی لە عێراق دەگوزەرێت ھیچ ماناو مەدلوولێکی دەوڵەتێکی یەکگرتووی نەماوەو شیعە لە باشوورو کورد لە باکوورو سونەش لە ناوچەکانی خۆیان کە ھەندێکی لە ژێر دەستی داعشدایە لە ژیانێکی کوولەمەرگی پڕ قەیران و ئاڵۆزی دان .\nسوریاش لە ساڵی ٢٠١١ ەوە لە شەڕو پێکدانێکی خوێناویدایە کەنیوەی دانیشتووانی ئەو وڵاتە ئاوارەی وڵاتانن .\nتورکیاش لە باکووری کوردستان شەڕو پێکادانی خوێناوی لە ئارادایە لە دوای شکست ھێنانی پرۆسەی ئاشتی بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کورد و پێشبینی ئاڵۆزی زیاتری لێدەکرێت.\nلە ئاوا بارودۆخێکدا کە ناوچەکە بە گشتی و ئەو ناوچانەی بەو ڕێکەوتننامە دابەش کراون خوێنی لێ دەچۆڕێت ئایا کۆمەڵگای نێو دەڵەتی تا ئێستاشی پێوەبێت کە پێداگیری لەسەر مانەوەی ھەمان سنوور دەکەنەوە کەی بە بڕیارەکانیاندا دەچنەوەو و دوای سەد ساڵ ماڵوێرانی و شەڕو بە فیڕۆدانی سامان و داھاتی ناوچەکە ؟؟؟؟!!!!!\nئەو خاڵەی زۆر گرنگە بەلامەوە کۆتایی وتارەکەمی پێبھێنم سەرنجێکە کە چۆن سەرەتای دامەزراندن و ڕەنگڕێژی ئەم سنوورانە کاتێکی زۆری ویست ھەر لە ساڵی ١٩١٦ ەوە و دواتر تا ڕێکەوتننامەی لۆزان لە ١٩٢٣ درێژەی کێشا و ئاواش ھەڵوەشانەوەی ئەم سنوورانە کاتی زیاتر و بگرە ئاڵۆزی زیاترو قەیرانی گەورەتردەخوڵقێنن کە لە ساڵی ١٩٩١ ەوە دەستی پێکردووە دوای ڕاپەڕینی بەھاری ١٩٩١ لە باشووری کوردستان دواتر ڕاگەیاندنی فیدراڵی لە ساڵی ١٩٩٢ و والە ئێستا شدا ڕاگەیاندنی فیدراڵی لە خۆرئاوای کوردستان وڕاگەیاندنی بەڕێوەبەری خۆسەری لە باکوور سەرەتای کۆتایی داوەشان وداڕزان و ھەڵوەشانەوەی ئەو سنوورانەن\nPrevious پەیماننامەی سایكس پيكۆ\nNext دەقی ڕێکەوتننامەی سایکس بیکۆ


كیم جۆنگ ئون سه‌رۆكێكی قه‌ڵه‌و و گه‌لێكی لاواز\n644 جار خوێندراوەتەوە کات10:52 بەروار12-06-2019\nكیم جۆنگ ئون، كوڕه گه‌نجێكی سه‌رشێت و لاسار و توڕه، پیاوێك كه كه‌س سه‌ر له ڕه‌فتار و قسه‌كانی ده‌رناكات. به‌هیچ شێوه‌یه‌ك هه‌ڵسووكه‌وت و بیركردنه‌وه‌كانی قابیلی پێشبینی نین و له هه‌ر ئان و ساتێكدا ده‌شێ كارێك بكات كه هیچ كه‌س نه‌یكردبێت.\nكیم، بڕیاری سه‌یر و سه‌مه‌ره ده‌دات و سزای سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ش به‌سه‌ر نه‌یاره‌كانیدا ده‌سه‌پێنێت. پیاوێك كه ڕۆژ به ڕۆژ خۆی قه‌ڵه‌و ده‌كات و ڕۆژ له دوای ڕۆژیش میلله‌ته‌كه‌ی له‌ڕ و لاواز و برسی، هه‌موو گه‌لی كۆریای باكوور به‌پێی ڕاپۆرته نێوده‌وڵه‌تییه‌كان برسین و له‌ژێر هێڵی هه‌ژاری و نه‌داری ده‌ژین.\nكیم جۆنگ ئون هیوایه‌تی شه‌رابی ماره\nده‌وترێت كه سه‌رۆكی كۆریای باكوور زۆری حه‌زی له شه‌رابه به‌تایبه‌تی شه‌رابی مار، ده‌وترێت له‌و وڵاته‌دا له ماری كوبرا شه‌راب دروستده‌كرێت و كیم جۆنگ ئون زۆری ئه‌و شه‌رابه پێخۆشه و به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌كان ده‌وترێت كه ئه‌و شه‌رابه بۆ به‌هێزكردنه‌وه‌ی هێزی جه‌سته زۆر باشه.\nباشترین خۆراكێك كه كیم حه‌زی لێیه‌تی په‌نیری سویسریه، ده‌وترێت جاری واهه‌بووه ئه‌وه‌نده‌ی په‌نیر خواردووه كه تووشی كێشه‌ی كردووه و بۆ ماوه‌یه‌ك ده‌رنه‌كه‌وتووه. په‌نیری سویسری له شیری مانگا به‌رهه‌م دێت و دوو جۆری هه‌یه، پڕ چه‌وری و كه‌م چه‌وری كه كیم جۆنگ زیاتر پڕ چه‌ورییه‌كه‌ی ده‌خوات.\nكیم هیوایه‌تی خواردنه‌وه‌یه\nكیم جگه له‌وه‌ی كه زۆر نه‌وسن و حه‌زی زۆر له خواردنه، هاوكات شێت و شه‌یدای خواردنه‌وه و زیاتریش شامپاین ده‌خواته‌وه. به‌پێی ڕاپۆرتێكی ئێم ئێس ئێن، كیم جۆنگ ساڵانه نزیكه‌ی 30 ملیۆن دۆلار ته‌نها بۆ ماده كحولییه خۆش و گرانبه‌هاكان ته‌رخان ده‌كات.\nكیم ساڵانه بڕی 950 هه‌زار دۆلار ته‌نها ده‌دات به قاوه‌ی به‌رازیلی.\nفوجی مۆتۆ چێشتلێنه‌ری تایبه‌تی بنه‌ماڵه‌ی كیم جۆنگ ده‌ڵێت: كیم زۆر حه‌زی له خواردنێكی ژاپۆنییه به ناوی "ستیك كوبی".\nئه‌و خواردنه یه‌كێكه له خۆشترین خواردنه‌كانی وڵاتی ژاپۆن كه خواردنێكی گرانبه‌هایه و ته‌نها ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان ده‌یخۆن. ئه‌و چێشتلێنه‌ره ده‌ڵێت كیم زۆری حه‌ز له گۆشته و هه‌موو جۆره گۆشتێك ده‌خوات، به تایبه‌تی گۆشتی به‌راز.\nله‌لایه‌كی تره‌وه ئارلانۆ فۆرلانیش یه‌كه‌مین چێشتلێنه‌ری ئیتاڵی داده‌نرێت، كه له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی كیم جونگ ئونه‌وه له‌ساڵی 1997 وه دامه‌زراوه بۆ ئه‌وه‌ی خواردنیان بۆ دروستبكات، ده‌ڵێت هه‌م كیم و هه‌م باوكی كاتێك كه پیتزایان ده‌خوارد ده‌بوایه پیتزاكه به گۆشت داپۆشرایه و ده‌ڵێت، باوك و كور شێتانه هۆگری گۆشت بوون.\nجگه‌ره و تاقیكردنه‌وه‌ی مووشه‌ك\nكیم باشترین جگه‌ره‌كانی فه‌ره‌نسی ده‌كێشێت و یه‌كێك له مه‌ترسییه‌كانی جگه‌ره كێشانه‌كانی ئه‌وه‌یه كه زۆر جار له ته‌نیشت موشه‌كه ئه‌تۆمییه‌كانی ئه‌و وڵاته جگه‌ره ده‌كێشێت، كه به‌ڕای شاره‌زایانی سه‌ربازی ئه‌وه جێی مه‌ترسییه، به‌ڵام كه‌س ناوێرێت پێی بڵێت كه جگه‌ره‌كێشانه له‌وێستگه ئه‌تۆمییه‌كان مه‌ترسیداره.\nسزاكانی كیم جۆنگ ئون زۆر سه‌یرن كه لێره‌دا ئاماژه به‌چه‌ند سزایه‌كی ده‌كه‌ین. ئه‌گه‌ر بڕیاری كوشتن و له‌سێداره‌دانی بۆ كه‌سێك ده‌ركرد زۆربه‌ی كات له‌به‌ر چاوی كه‌سوكار و جه‌ماوه‌رێكی زۆر له‌به‌رپرسان و خه‌ڵكی ئاسایی ئه‌نجام ده‌درێت.\nمێردی پووره‌كه‌ی و 5 گه‌وره به‌رپرسی دیكه‌ی ئه‌و وڵاته‌ی به ڕووت و قوتی خستۆته ناو قه‌فه‌زێكی گه‌وره و ده‌رخواردی 120 سه‌گی داون. ئه‌وان به تۆمه‌تی خیانه‌تكرد له نیشتمان سزا دراون. بڕیاری ده‌ركردبوو كه پووری ژه‌هرخوارد بكرێت و هاوكات مێردی پوورێكی تری خۆی كوشتووه به تاوانی خیانه‌ت.\nهه‌روه‌ها ئه‌ندازیارێكی كوشتووه ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه دیزاینه‌كه‌ی به‌دڵ نه‌بووه. كیم خۆی و ژنه‌كه‌ی سه‌ردانی فڕۆكه‌خانه نوێیه‌كه‌ی پایته‌خت ده‌كه‌ن و له‌كاتی به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی فڕۆكه‌خانه دیزاینی به‌شێكی بچووكی فڕۆكه‌خانه‌ی به‌دڵ نابێ و پێشنیار ده‌كات كه بگۆڕدرێت، به‌ڵام ئه‌ندازیاری پڕۆژه پێی ده‌ڵێت گه‌وره‌م ئه‌و ناكرێ و نابێت چونكه دیزاینه‌كه تێكده‌دات، ده‌ستبه‌جێ بڕیاری له‌سێداره‌دان بۆ ئه‌ندازیاره‌كه ده‌رده‌كات و ده‌یكوژێت.\nهه‌روه‌ها وه‌زیری په‌روه‌رده‌ی وڵاته‌كه‌ی كوشتووه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی باوێشكی داوه، ده‌گێڕنه‌وه له‌یه‌كێك له‌كۆبوونه‌وه‌كانی وه‌زارتی په‌روه‌رده، وه‌زیر باوێشكی داوه و دوای ئه‌وه‌ی كه ئاگادار ده‌كرێته‌وه بڕیاری كوشتنی بۆ ده‌رده‌كات.\nهه‌روه‌ها كیم خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆی كوشتووه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه له‌فیلمێكدا ڕۆڵی گێڕابوو، به‌بڕیاری سه‌رۆكی كۆریا، هون سونگ كه خۆشه‌ویستی خۆی بووه و ماوه‌یه‌كی زۆر په‌یوه‌ندییان هه‌بووه له‌گه‌ڵ 10 هونه‌رمه‌ندی دیكه له‌به‌رچاوی كه‌سوكاریان له‌سێداره ده‌درێن. یه‌كێك له فه‌رمانده‌كانی سوپا كه خواردنی پێویستی به سه‌ربازه‌كان نه‌دابوو به بڕیاری كیم جۆنگ ئون گولـله‌باران كراوه.\nله كۆریای باكوری نابێت هیچ منداڵێك به ناوی كیم و به‌ناوی باوك و باپیری كیم بكرێت و قه‌ده‌غه‌یه. كیم بڕیاریداوه كه ڕۆژی له‌دایكبوونی خۆی له‌وڵاتدا بكات به پشووی فه‌رمی. هه‌روه‌ها بڕیارییداوه كه تابلۆیه‌كی 560 مه‌تری دروست بكرێت و ئه‌م دروشمه‌كه‌ی له‌سه‌ر بنووسرێت" بژی ژه‌نه‌ڕاڵ كیم جۆنگ ئون خۆری دره‌وشاوه‌ی كۆریای باكوور". كه‌س بۆی نییه درامای بیانی ببینێت و هه‌ركه‌س سه‌یری درامای بیانی بكات له‌سێداره ده‌درێت و له‌م دوایانه‌دا 50 كه‌س كه سه‌یری درامای بیانیان كردبوو له‌سێداره دراون.\nبه‌گوێره‌ی یاساكانی كۆریای باكور، كه‌س بۆی نییه ته‌له‌فۆن بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات بكات یان له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌وه ته‌له‌فۆنی بۆ بكرێت، هه‌ركه‌س سه‌رپێچی بكات به‌بڕیاری سه‌رۆك له‌سێداره ده‌درێت. كیم جۆنگ ئون ده‌ڵێت كیم جۆنگ ناو كه برا گه‌وره‌یه‌تی زۆر ژنانی یه.\nكیم جۆنگ ئون زۆر له گوێزان ده‌ترسێت و ناوێرێت بۆ لابردنی موو گوێزان به‌كار بهێنێت. زۆر حه‌زی له پێڵاوه به تایبه‌تی كاله.\nكیم جۆنگ ئون ساڵی 1984 له‌دایكبووه، له سویسرا خوێندنی ته‌واوكردووه ساڵی 2011 كه باوكی مردووه بووه به سه‌رۆكی كۆریای باكور و له ته‌مه‌نی 27 ساڵیدا و بوو به گه‌نجترین سه‌رۆك له جیهاندا. ته‌واوی پۆسته گرنگه‌كانی كۆریای باكوور له ده‌ستی ئه‌ودایه.