زایینی: ٢١-١١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٨/٣٠ - ١٧:٥١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nبوومەلەرزەیەک کە بەشێک لە کوردستانی رۆژهەلاتی کرد بە وێرانە و گوڕستان، وێدەچێ کە بەهۆی تەقینەوەیەک زیانە گیانیەکانی زۆرتر کردبێ.\nشەوی ٢١ لەسەر ٢٢ی خەزەڵوەری ١٣٩٦ی هەتاوی، بوومەلەرزەیەکی زۆر بەهێزی ٧.٣ ریشتەری ناوچەکانی ئیلام، سەرپێڵی زەهاو، کرماشان، سنەو مەریوان و هەروەها کوردستانی باشووری لەرزاند و خەسارێکی زۆری بە خەڵک گەیاند.\nناوەندی ئەو عەردهەژێنە، شارۆچکەی ئیزگلە بوو کە دەکەوێتە نێوان سەرپێڵی زەهاو و جوانڕۆ و هەڵەبجە. شار و گوندەکانی سەرپێڵی زەهاو زۆرترین خەساریان وەبەرکەوتووە، گوندەکان رۆخاون و زۆربەی خانووەکان لەگەڵ خاک یەکسان بوون. لە ناوەندی کارەساتەکەدا زەوی بە درێژایی چەندین کیلۆمتر شەقی بردووە و هەندێ لە شاخەکانیش داڕماون و بە پێی هەواڵیکی نهێنی کە دەزگاکانی رێژیم پشت راستیان نەکردۆتەوە، نزیک بە هەزاران پاسدار لەو رووداوەدا کوژراون.\nپاش روودانی کارەساتەکە حکومەت جەوێکی ئەمنیەتی لە ناوچەکانی سەرپێڵی زەهاو و ئیزگڵە کە ناوەندی روودانی بوومەلەرزەکەیە، پێکهێناوە و ئیزن نادات تا هەواڵنێرانی بیانی و سەربەخۆ بچنە ئەو شوێنە، ئەگەرچی ماوە بە ماوە لە ناوچە کوردییەکاندا بوومەلەرزە روو دەدات بەڵام هەندێک هەواڵ گومانیان لە شتی لاوەکی دروست کرد و هەر لە یەکەم رۆژی روودانی ئەو کارەساتە، لە زاری پسپۆڕان و خەڵکی ئەو ناوچانەوە ئەو هەواڵانە باس دەکرێن کە هاوکات لەگەڵ بوومەلەرزەکە دەنگی تەقینەوەیەکیش بیستراوە.\nرووداوەکانی پاش ئەو کارەساتە و چۆنیەتی هەڵسووکەوتی حکوومەت نەک ئەو گومانانەی نەڕەواندنەوە بەڵکوو تا دێت گومانەکان زیاتر دەبن و باس لە تەقینەوەی ئەنباری نهێنی مووشەکی سپا لەو ناوچەیە دەکرێت.\nسەرپێڵی زەهاو یەکێک لە کۆنترین شارەکانی کوردستانە و دانیشتوانی کە بە زۆرینە جاف و لەک و کەڵهوڕن، لە رووی ئایینیش هەم یارسان و هەم سووننە و هەم شیعە لەم ناوچەیەدا بوونیان هەیە و ژیان بەسەر دەبەن.\nئەگەرچی بوومەلەرزە یەکێکە لە دیاردە سروشتیەکان لە جیهاندایە، بەڵام زۆر هۆکار و هەڵسووکەوتی گوماناوی، شک و گوومانەکان بۆ نائاسایی بوونی ئەو دیاردەیە و ئەگەری بەرزبوونەوەی ئاستی قوربانیانی ئەو بوومەلەرزە بە تەقینەوەی کڵاوەی ناوکی یان ئەنباری مووشەکەکان بەهێزتر دەکات.\nنزیک بە دوو دەیەیە کە سپای پاسداران لە بەشێک لە شارۆچکەی ئیزگلە، کە دەکەوێتە نێوان سەلاسی باوەجانی و داوێنی کێوی بەمۆ بە ناوچەی داخراوی نیزامی دیاری کردووە و ئیزن بە کەس نادات تا بچنە ئەو ناوچەیەوە. پسپۆڕێکی خەڵکی ئەو ناوچەیە کە ناوەکەی پارێزراوە، دەڵێ: سپای پاسداران لە ژێر ناوی گواستنەوەی ئاو و درووست کردنی بەنداو، لە گوندی ئیزگلە بۆ خۆی پایگایەکی مووشەکی دروست کردووە، ئەگەرچی لە رواڵەتدا کاریان گواستنەوەی ئاوی چۆمی سیروان بۆ ئەو ناوچەیە بوو، بەڵام لە ژێرەوە و بە نهێنی بۆ دروست کردن و وەڕێخستنی جۆریک سامانەی مووشەکی کە توانای هەڵگرتنی کڵاوەی ناوکی هەبێت، کاریان کردووە. لەو جێگایەی کە هەر سامانەی مووشەکی و ناوکی بە رێژەیەکی زۆر ئاو بۆ ساردکردنەوەی دەزگاکانی پێویستە، بە بیانووی کشت و کاڵ بەنداوێکیان لەو شوێنە دروست کردووە. کە لە رووی موهەندیسییەوە هیچ پسپۆڕ و موهەندسێک دروست کردنی ئاوبەندی لەو شوێنە تەئید نەدەکرد و بڕوای نەبووە کە سپا خەریکی دروست کردنی بەنداو بێت لەو ناوچەیەدا.\nرەتیشی دەکاتەوە کە ئەو هەموو خەسارەتە تەنیا بەهۆی بوومەلەرزەوە بووبێت و پێی وایە کە دەبێ بوومەلەرزە بووبێتە هۆی تەقینەوەی مەخزەنی مووشەکەکانی سپا یان کلاوەی ئەتۆمی و بەو شێوەیە شەپۆلەکانی بوومەلەرزەکە تەقویەت کراون و ئاستی قوربانیانی چووەتە سەرەوە.\nهەروەها پسپۆڕێکی بواری زەویناسی دەڵی:" تا ئەو جێگایەی کە من بزانم ئەم شەپۆلانە نە لە جۆری s بوون و نە لە جۆری p، شەپۆلەکان شێوێندرابوون و بڵاوبوونەوەیان بە شێوەی بازنەیی بووە کە تەنیا لە تەقینەوەدا وەها مەوجگەلێکی بازنەیی دروست دەبن. من بە دڵنیایی و متمانەوە دەتوانم بڵێم کە ئەم هەموو ماڵوێرانییە بە هۆی تەقینەوەیەک بووە کە لە نێو زەویدا رووی داوە و بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی بوومەلەرزەکە بۆ سەرووی ٧ ریشتر."\nسپای پاسداران وەک تەنیا هێزێکی جێگای متمانەی رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران و بەرپرسی جێبەجێ کردنی پرۆژە نهێنییەکانی ئێران و دروست کردنی چەکی بە هێز بۆ زاڵ بوونی کوماری ئیسلامی ئێرانە بۆ سەر خەڵکی ناوچە.\nپاش روودانی کارەساتی ئیزگلە حکوومەت لە باتی ئەوەی کە بە هانای خەڵکی لێقەوماوەوە بێت، بە هەزاران کەس لە هێزی سپای پاسداران و ئەرتەشی لە تارانەوە هێناوەتە ئەو ناوچەیە، بە بێ ئەوەی بۆ یارمەتی خەڵک هاتبن و کەس نازانێ کە کاریان چیە؛ هەروەها ئیزن نادات تا رۆژنامەوانانی سەربەخۆ و بیانی بچنە ناوچەکە و کۆسپ دەخاتە بەردەم گەیاندنی یارمەتییە خەڵکییەکان کە لەلایەن خودی خەڵکەوە بۆ خەڵکی لێقەوماو کۆکراونەتەوە و بە تەواوەتی ناوچەکەی ملیتاریزە کردووە.\nسەرنجدان بە وتەی خەڵک و پسپۆڕانی ناوخۆیی و شێوازی داڕمانی خانووەکان و کەوتنی بیناکان، پیشاندەری ئەو راستیەیە کە ئەو کارەساتە رەنگە بە رووداوی تەقینەوەی ئەنباری مووشەکی، دوای بوومەلەرزەکە قوربانی و ماڵوێرانییەکانی زۆرتر بووبێ و هەوڵەکانی رێژیم بۆ شاردنەوەی رووداوەکانی دوای بوومەلەرزەکە، ئەوەندەیتر ئاستی قوربانیانی زۆرتر کرد و بووەتە هۆی کارەساتێکی مرۆیی بۆ گەلی کورد و کوژرانی پاسداران و پێرسۆنێلی ئەو شوێنە کە تا ئێستا لە لایەن حکوومەتەوە شاردراوەتەوە.


گازپرۆم هه‌ڵه‌بجه جێ ده‌هێڵێت |\nHome ڕاپۆرت گازپرۆم هه‌ڵه‌بجه جێ ده‌هێڵێت\nگازپرۆم هه‌ڵه‌بجه جێ ده‌هێڵێت\non: ته‌مموز 22, 2017 In: ڕاپۆرت, سەرەکی\n״90 ملیۆن ته‌ن نه‌وتی یه‌ده‌گی هه‌ڵه‌بجه وه‌هم بوو״\nئاژانس- سه‌لام هانه‌دنى\nكۆمپانیای گازپرۆمی ڕوسی ساڵی ٢٠١٢ گرێبه‌ستی له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی هه‌رێم ئیمزا كرد، بۆ ده‌رهێنانی نه‌وت له سنووری هه‌ڵه‌بجه، كۆمپانیا ڕوسییه‌كه له سه‌ره‌تادا ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه كرد، نه‌وت له‌و سنووره هه‌یه، به‌ڵام دواى یه‌ك ساڵ له گه‌ڕان و كنه و پشكنین بۆ نه‌وت له سنووره‌كه‌دا، جێگرى سه‌رۆكى حكوومه‌تى هه‌رێم ڕایگه‌یاند، كۆمپانیاكه له پڕۆسه‌ى گه‌ڕان بۆ نه‌وت له‌و سنووره شکستی هێناوه و ئه‌و ناوچه‌یه‌ى به‌جێ هێشتووه.\nگازپرۆم له ماڵپه‌ڕی تایبه‌تی خۆی پێشتر ئاماژەی بۆ ئەوە کردبوو، 90 ملیۆن ته‌ن نه‌وتی یه‌ده‌گ له هه‌ڵه‌بجه‌دا هه‌یه و به‌نیاز بوون ساڵی ٢٠١٦ یه‌كه‌م بیره‌نه‌وت لێ بده‌ن، بەڵام لە ئێستادا سنوورەکەی بە جێ هێشتووە.\nكاوه عه‌لى جێگرى پارێزگارى هه‌ڵه‌بجه بۆ كاروبارى هونه‌رى بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״له سه‌ردانه‌كه‌ى چه‌ند ڕۆژى ڕابردووى قوباد تاڵه‌بانى جێگرى سه‌رۆكى حكوومه‌ت بۆ هه‌ڵه‌بجه پێم ڕاگه‌یاند، له ڕێگه‌ى شیرینیى نه‌وته‌وه ده‌توانین چه‌ند پڕۆژه‌یه‌ك جێبه‌جێ بكەین له هه‌ڵه‌بجه ئه‌گه‌ر حكوومه‌ت وه‌رى بگرێت و وه‌ك پڕۆژه بۆ هه‌ڵه‌بجه سه‌رفى بكات، له به‌رامبه‌ردا جێگرى سه‌رۆكى حكوومه‌ت پێى ڕاگه‌یاندم گازپرۆم له ده‌رهێنانى نه‌وت شكستى هێناوه له هه‌ڵه‌بجه״.\nجێگرى پارێزگارى هه‌ڵه‌بجه ئاشكرای كرد، كۆمپانیاكه خۆى ڕایگه‌یاندووه له په‌یجى تایبه‌تى خۆیشى بڵاوی كرده‌وه، نه‌وت له هه‌ڵه‌بجه هه‌یه و بڕیاریش بوو له ساڵى 2016 بیره‌نه‌وت لێ بدەن، بڕى یه‌ده‌گى نه‌وتیش له سنووره‌كه بریتییه له 90 ملیۆن ته‌ن نه‌وت له بلۆكى هه‌ڵه‌بجه.\nکاوە وتیشی: ״نازانین بۆچى ئه‌و كۆمپانیایه شكستى هێناوه و ئه‌و قسانه بۆچى ده‌كرێت، له كاتێكدا كۆمپانیاكه خۆى ئه‌وه‌ى ڕانه‌گه‌یاندووه، پەیوەندیش بە کۆمپانیاکەشەوە دەکەین هیچ زانیارییەک نادات״.\nحه‌سه‌ن ڕه‌شید سه‌رۆكى گشتیی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیى شاره‌وانییه‌كانى هه‌ڵه‌بجه بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״له كۆبوونه‌وه‌كه‌ى جێگرى سه‌رۆكى حكوومه‌ت له‌گه‌ڵ به‌رپرسانى سنووره‌كه‌دا جێگرى سه‌رۆكى حكوومه‌تى هه‌رێمی كوردستان ڕایگه‌یاند، ئه‌و كۆمپانیایه شكستى هێناوه له ده‌رهێنانى نه‌وت له سنووره‌كه‌دا״.\nله هه‌ر گه‌ڕان و پشكنینێكى كۆمپیانیاكان به دواى نه‌وتدا، ئه‌گه‌ر نه‌وت نه‌دۆزنه‌وه حكوومه‌تى هه‌رێمی كوردستان زیانمه‌ند ده‌بێت، په‌یوه‌ست ده‌بێت به پێدانه‌وه‌ى ئه‌و خه‌رجییانه‌ى كۆمپانیاكه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته كردوونى.\nعوسمان محه‌مه‌د شاره‌زاى بوارى وزه و سه‌رچاوه سرووشتییه‌كان بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״ئه‌گه‌ر ئه‌وه ڕاست بێت و كۆمپانیاى گازپرۆم شكستى هێنابێت و نه‌وت له هه‌ڵه‌بجه نه‌بێت، ئه‌وكات حكوومه‌تى هه‌رێم زه‌ره‌ر ده‌كات و ده‌بێت ئه‌و زیان و خه‌رجییانه‌ى كه ئه‌و كۆمپانیایە كردوونى بیداته‌وه״.\nوتیشى: ״گازپرۆم له‌سه‌ر داهاتى بیره‌نه‌وته‌كانى تر هه‌موو ئه‌و زیانانه‌ى كه كردوونى وه‌رى ده‌گرێته‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر نه‌وت هه‌بێت و كۆمپانیاكه نه‌یه‌وێت له ئێستادا بیر لێ بدات ئه‌مه جێگه‌ى گومانه و بۆى هه‌یه حكوومه‌ت ئه‌و پاره‌ى گرێبه‌سته‌ى وه‌رگرتبێت و نه‌یه‌وێت هیچى بۆ هه‌ڵه‌بجه خه‌رج بكات. كه ده‌بێت بڕى 30 ملیۆن دۆلارى شیرینیى نه‌وت بدرێت به هه‌ڵه‌بجه״.\nبه گوێره‌ی گرێبه‌سته‌كه‌ی نێوان حكوومه‌تی هه‌رێم و كۆمپانیای گازپرۆمی ڕوسی، كۆمپانیاكه بۆ ماوه‌ی ٢٠ ساڵ له‌م پارێزگایه‌دا نه‌وت ده‌رده‌هێنێ و له ٢٠%ی به‌رهه‌می نه‌وته‌كه‌ش بۆ حكوومه‌تی هه‌رێم ده‌بێ و له ١٠%ی داهاته‌كه‌ش بۆ قه‌ره‌بووی ژینگه‌یی ناوچه‌كه به‌كار ده‌هێنرێ له‌گه‌ڵ قه‌ره‌بووی خاوه‌ندارێتیی زه‌وییه‌كان و له ٧٠%ی ئه‌و پاره‌یه‌ش بۆ كۆمپانیاكه ده‌بێت.\nغالب محه‌مه‌د سه‌رۆكى لیژنه‌ى وزه و سامانه سرووشتییه‌كان له ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى سلێمانى بۆ ״ئاژانس״ وتى: ״بلۆكى هه‌ڵه‌بجه نه‌وتى تێدایه، ئه‌وه نكۆڵیى لێ ناكرێت، ده‌بوو ئێستا ده‌ست كرابێت به لێدانى بیر له‌و سنووره״.\nوتیشى: ״ئەوە دەبێ وه‌زاره‌تى سامانه سرووشتییه‌كان له‌و باره‌یه‌وه قسه بكه‌ن چونكه بڕیارى كۆتایى كۆمپانیاكه ده‌چێته‌وه لاى ئه‌وان״.\nپارێزگاى هه‌ڵه‌بجه، ده‌كه‌وێته نزیكه‌ى 83 كیلۆمه‌تر باشوورى ڕۆژهه‌ڵاتى شارى سلێمانى و ژماره‌ى دانیشتووانه‌كه‌ى زیاتر له 120 هه‌زار كه‌س ده‌بن و پێك دێت له شاره‌دێكانى به‌مۆ، خورماڵ، سیروان و بیاره.\nهه‌ستكردن به به‌رپرسیارێتى له نێوان ده‌سه‌ڵات و هاووڵاتییاندا\nبه‌ڕێوه‌به‌ری گشتیى به‌نداوه‌كانى هه‌رێمی كوردستان: هه‌رێم و به‌غدا هیچیان له‌گه‌ڵ ئێران پێ نه‌كرا\nگه‌نجێك له نێو زیندانی ئاسایشی دهۆك ده‌سوتێت و كه‌سوكاره‌كه‌ی گومانیان هه‌یه\nهەڵبژاردنە ״بچووکەکە״ لە عێراق دەست پێ دەکات


کوردیپێدیا - 07-04-2004\n📅 07-04-2004 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n- خوێندکارنی زانکۆی کوردستان لە سنە بۆ ماوەی 6 کاژێر کوردکوژییەکەی کوردستانی بندەستی داگیرکەری سووریایان پڕۆتسۆکرد.\n- تیرۆرکردنی بەڕێوەبەری لکی هەولێری مانگی سووری ئێڕاقی عومەر مەنتک و سازان ئیسماعیلی هاوسەری لە کاتی گەڕانەوەیاندا لە موسڵەوە بۆ هەولێر.\n👁 ئەم بابەتە 5,697 جار بینراوە


ئەنجامدانی تاقیكردنەوەی زارەكی زانكۆكانی كوردستان بۆ خوازیارانی ماستەر و دكتۆرا نزیك دەبێتەوە لە دوو هەفتە، بەڵام تا ئێستا هیچ وادەیەك بۆ ڕاگەیاندنی ناوی وەرگیراوان دیاری نەكراوە.\nڕۆژی 22ی ئەیلولی 2020، بەپێی ڕێنمایی نوێی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دەیان خوازیاری خوێندنی باڵا (ماستەر و دكتۆرا) كە پێشتر چانسی وەرگیرانیان نەبووە و مەرجی بەشداریكردنەوەیان لە تاقیكردنەوەی زارەكی تێدابوو، بەشدارییان كرد لە پڕۆسەكە، بەڵام پاش تێپەڕبوونی نزیكەی دوو هەفتە هێشتا هیچ وادەیەك بۆ راگەیاندنی لیستی كۆتایی ناوەكان و ئاشكراكردنی ئەنجامی تاقیكردنەوەكە ئاشكرا نەكراوە.\nلەمبارەیەوە "ناس كورد" پەیوەندی بەسەرچاوە فەرمییەكانی وەزارەتی خوێندنی باڵا كرد (6 تشرینی دووەمی 2020)، بەڵام پێیان ڕاگەیاند، "هیچ پێشهاتێكی نوێ لەو بارەیەوە نییە".\nخوازیارێك لە نوێنەرایەتی "گروپی كۆڵنادەین" كە تایبەتە بە خوازیارانی خوێندنی باڵا، ڕەخنەی لە سستی هەنگاوەكانی وەزارەت و زانكۆكان گرت لەیەكلاییكردنەوەی ئەم دۆسیەیە لەكاتێكدا ئەم تاقیكردنەوەی دوایی پشكنینی تیا نەبووە و هەمان ڕۆژ نمرە بۆ خوازیاران دانراوە، تەنها ماوە بەراوردی خاڵی كێبەركێكاران بكرێت.\nئەم نوێنەرە باسی لەوەشكرد، "وەزارەتی پەروەردە لەماوەی دوو هەفتەدا ئەنجامی تاقیكردنەوەی بەكالۆری هەزاران خوێندكاران خوێندكار لەپاش پشكنین و وردبینی بەڕێكوپێكی رادەگەیەنێت بەڵام زانكۆكان لەو وادەیەدا تاقیكردنەوەی 2_3 هەزار خوازیاریان پێ یەكلایی ناكرێتەوە".\nلەپاش تاقیكردنەوەی یەكەم بۆ پڕكردنەوەی پێنج هەزار كورسی راگەیەنراوی خوێندنی باڵا (دبلۆم، ماستەر، دكتۆرا) لە شوباتی 2020 كە ناڕەزایی و رەخنەی زۆری خوازیارانی بەدوای خۆیدا هێنا، (2404) تانە لە لایەن ئەزمووندەرانەوە پێشكەش كران و پاش خستنەڕووی كەموكوڕیی و نادادییەكان، ئەنجومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا كۆمەڵێك رێنمایی نوێی درەركرد بۆ پێدانەوەی چانس بە خوازیاران كە یەكێكیان دووبارەكردنەوەی تاقیكردنەوە بوو بۆ ئەوانەی جاری یەكەم دەرنەچوون و كورسی بەتاڵیان هەبووە بەمەرجێك نمرەكانیان 7.5 كەمتر نەبێت لە 30 .


کورده‌کانی باکوور بیر له جیابوونه‌وه ده‌که‌نه‌وه |\nکورده‌کانی باکوور بیر له جیابوونه‌وه ده‌که‌نه‌وه\nئه‌یلول 2, 2009 at 21:15\nڕێنێسانس نیوز؛ دوای کۆبوونه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌که‌ی رۆژی یه‌کی سێپته‌منه‌ری شاری “ئامه‌د”، پارله‌مانتارێکی کورد ڕایگه‌یاند: ده‌بێ شاخ و ئیمرالی بێ چه‌ند و چۆن بکرێنه به‌شێک له پرۆسه‌ی چاره‌سه‌یی پرسی کورد. ئه‌گه‌ر ئه‌و پرۆسه‌یه‌ش فه‌شه‌ل بێنێ، ئه‌وا کورده‌کان بیر له جیابوونه‌وه ده‌که‌نه‌وه.سه‌باره‌ت به لێدوانه تونده‌کانی وه‌زیری ناوخۆی تورکیا سه‌باره‌ت به “له‌ناوبردنی په‌که‌که”، نوێنه‌ری “ئامه‌د” له پارله‌مانی تورکیا ئایسه‌ل توغلووک، گوتی: له سه‌رده‌می [تورگوت] ئۆزالیشدا ده‌خوازرا کرانه‌وه‌ی وه‌ک ئه‌وه‌ی ئێستا ده‌ست پێ بکرێ، به‌ڵام ده‌وڵه‌تی ئه‌و کات ده‌وڵه‌تی ئاشتبوونه‌وه و پێکهاتن نه‌بوو. له لێدوانه‌کانی ئه‌م دواییه‌دا وا ده‌رده‌که‌وێ که دیسان ئاشتبوونه‌وه و پێکهاتن له‌گۆڕێدا نه‌بێ. جه‌نابی وه‌زیر باسی “بناخه‌ی پارله‌مانی” ده‌کا، به‌ڵام ڕوون نییه ئه‌و بناخه پارله‌مانییه چی لێ ده‌که‌وێته‌وه.\nهه‌وڵی له‌ناوبردنی په‌که‌که\nوه‌زیری ناوخۆی تورکیا به‌شیر ئاتالای حه‌وتووی ڕابردوو ڕایگه‌یاندبوو که ” له ناو ئه‌و پرۆسه‌یه‌دا چه‌ککردن و له‌ناوبردنیش جێ ده‌گرێ” و یه‌کدابه‌دووی ئه‌وه‌ش ڕای گشتیی کورده‌کانی باکووری کوردستان ئه‌وه‌یان وه‌ک “هه‌وڵی له‌ناوبردنی په‌که‌که” به‌ناوکردبوو.\nئایسه‌ل توغلووک، که یه‌کدابه‌دووی کۆبوونه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌که‌ی ڕۆژی یه‌کی سێپته‌مبه‌ر له شاری ئامه‌د له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌نووسان دوا، له پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ لێدوانه‌که‌ی وه‌زیری ناوخۆی تورکیادا گوتیشی: “ئه‌گه‌ر ئاکه‌په پاشه‌کشێ له پڕۆسه‌که بکا، بێگومان ده‌یدۆڕێنێ. باشکردنی ڕه‌وشی ئیمراڵی، ئه‌نستیتۆی زمان، گێڕانه‌وه‌ی ناوه کوردییه‌کانی گونده‌کان و گوته‌ی “وه‌رن له ناو ده‌وڵه‌تدا جێی خۆتان بکه‌نه‌وه” ڕازیمان ناکا.”\nله‌وانه‌یه ده‌ته‌په له پرۆسه‌که بکشێته‌وه\nپارتی کۆمه‌ڵگه‌ی دێموکراتیک DTP، که بیست نوێنه‌ری له پارله‌مانی تورکیا هه‌یه و خۆی به لایه‌نێکی کێشه‌ی کورد ـ تورک ده‌زانێ، ڕایگه‌یاندووه که کێشه‌که به‌بێ به‌شدارکردنی لایه‌نی کوردی چاره‌سه‌ر نابێ و جه‌ختیشی ده‌کاته‌وه که “عه‌بدوڵا ئۆجالان کلیلی چاره‌سه‌ریی پرسه‌که‌یه”.\nئایسه‌ل توغلووک له‌و بواره‌وه گوتی: چاوه‌روانیمان له پارتی داد و گه‌شه‌پێدان ئه‌وه‌یه لێدوانه‌که‌ی ئاتاڵای سه‌رراست بکاته‌وه؛ ئه‌گه‌ر نا، ئێمه وه‌ک ده‌ته‌په له‌وانه‌یه له‌و پڕۆسه بێ ناوه‌رۆکه بکشێینه‌وه. ته‌نیا له گه‌ڵ چاره‌سه‌ریی یه‌کجاریدا ده‌توانین باس له چه‌ککردن بکه‌ین. ئه‌گه‌ر ئه‌و بابه‌ته له سه‌ره‌تاوه بێننه گۆڕێ، پێش له چاره‌سه‌ریی ده‌گرن. پارتی داد و گه‌شه پێدان ده‌بێ ڕوونکردنه‌وه‌یه‌ک بدات، له چوارچێوه‌ی دروستکردنه‌وه‌ی متمانه‌دا.”\nکورده‌کان بیر له جیابوونه‌وه ده‌که‌نه‌وه\nپارله‌مانتاره‌که‌ی ده‌ته‌په له دیداره‌که‌یدا له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌نووسان ئاماژه‌ی به‌وه کرد که “ئیمڕاڵی باسی “هێزی پاراستن”ی کرد بۆ کورده‌کان، به‌ڵام هه‌موو به هه‌ڵه له‌وه تێگه‌یشتن. که‌چی ئه‌من پێم وایه ئه‌وه ڕوونکردنه‌وه‌یه‌کی ئه‌خلاقییه.” ڕوونیشی کرده‌وه که “جیهان ئیتر به‌ره‌و ده‌سته‌ڵاتی هه‌رێمی ده‌ڕوا، ئه‌و ده‌سته‌ڵاته هه‌رێمییه له‌تبوون نییه. ئه‌من به هه‌لومه‌رجی “ده‌سته‌ڵاتی خۆبه‌ڕیوه‌بردنی هه‌رێمیی ئه‌رووپا” ده‌یشوبهێنم. ئیمڕاڵی له ساڵی 99 به‌ولاوه هه‌ر ئه‌وه‌ی گوتووه. یه‌ک ده‌وڵه‌ت و یه‌ک ئاڵا، له‌گه‌ڵ ئه‌وه هیچ کێشه‌یه‌کمان نییه، به‌ڵام ده‌بێ شارۆمه‌نده‌کانی پێکه‌وه ئاشت بنه‌وه و مافه‌کانیان گارانتی بکرێن.”\nله کۆتاییشدا گوتی: “ئه‌گه‌ر ئه‌و پرۆسه‌یه‌ش فه‌شه‌ل بێنێ ئه‌وکاته کورده‌کانیش بژاره‌یه‌کی دیکه دێننه گۆڕێ، له‌وانه‌یه باسی جیابوونه‌وه بکه‌ن.”\n“سه‌رۆکوه‌زیری کانادا داوای لێبوردن له کورده‌کان بکات”\t“باڵوێزی ئێران له سوێد ده‌رکه‌ن”


موقته‌دا ئه‌لسه‌در فه‌رمانی ڕاگرتنی چالاكی میلشـیاكانی خۆی ده‌دات\nمه‌لای توندڕه‌وی شیعه‌ئاینزای عێراقی موقته‌دا ئه‌لسه‌در فه‌رمانی به میلیشـیاكانی سوپاكه‌ی، سوپای مه‌هدی، داوه سه‌رجه‌م جموجۆڵ و چالاكیـیه‌كانیان بۆ ماوه‌ی شه‌ش مانگ ڕابگرن.\nله‌و باره‌یه‌وه یاریده‌ده‌رێـكی موقته‌دا ئه‌لسه‌در ده‌ڵێت له‌نێو ئه‌و جموجوڵانه‌ی كه ڕاده‌گیرێن چالاكی له‌شـكریش له‌خۆ ده‌گرێت.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه كاربه‌ده‌سـتانی ئاسایشی عێراقی ده‌ڵـێن له‌و شه‌ڕ و پـێـكدادانه‌ی كه ڕۆژی سێشه‌ممه‌دا له شـاری پـیرۆزی كه‌ربه‌لا به‌رپا بوو میلیشـیاكانی له‌یه‌نگری موقته‌دا ئه‌لسه‌در به‌شـداریـیان كردبوو. ئه‌و شه‌ڕ و پـێـكدادانه‌ی كه بوونه مایه‌ی كوژرانی 52 كه‌س.\nهه‌رچی میلیشـیاكانی موقته‌دا ئه‌لسه‌دره نكۆڵیـیان كردووه له‌وه‌ی به‌شـداریـیان له‌و پـێـكدادانانه‌دا كردبێت.\nهه‌ر له‌و باره‌یه‌وه نوری ئه‌لمالیكی سه‌رۆك وه‌زیری عێراقی ڕۆژی چوارشه‌ممه سه‌ردانی شـاری كه‌ربه‌لای كرد و گوتی هێمنی و ئاسایش بۆ شاره‌كه گه‌ڕاوه‌ته‌وه.\nهه‌ر ڕۆژی چوارشه‌ممه كاربه‌ده‌سـتانی ئێرانی ناڕه‌زایی‌یان سه‌باره‌ت به ده‌سـتگیركردنی 8 ئێرانی له به‌غدا ده‌ربڕی، كه بۆ ماوه‌یه‌كی كورت له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئه‌مریكاوه له به‌غدا ده‌ستبه‌سه‌ركران.\nسه‌باره‌ت به ڕووداوه‌كه له‌شـكری ئه‌مریكایی ده‌ڵێت ده‌سـتگیركراوانی ئێرانی كه دووانیان پاسـپۆرتی دیبلۆماسـیـیان پـێــیه له‌گه‌ڵ 7 كه‌سی عێراقیدا گیران، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی سه‌ربازانی ئه‌مریكایی بۆیان ده‌ركه‌وت ئه‌و كه‌سـانه چه‌كیان پـێبووه بێ ئه‌وه‌ی مۆڵه‌تی هه‌ڵـگرتنی چه‌كیان پـێبووبێت.\nشـایانی باسه یاریده‌ده‌رێـكی فه‌رمانده‌یه‌كی باڵای ئه‌مریكایی مه‌خابنی سه‌باره‌ت به ڕووداوه‌كه ده‌ربڕی.


داعش ئێستاش جینۆساید دژی یەزیدییەکان ئەنجامدەدات: نەتەوە یەکگرتووەکان\nئاژانسی فرانس پرێس رۆژی پێنجشەممە (16 حوزەیران) رایگەیاند لێکۆڵەرانی مافی نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێن چەکدارانی "دەوڵەتی ئیسلامیی لە عێراق و شام" (داعش) هێشتا جینۆساید ئەنجامدەدەن دژی کەمینەی یەزیدی لە عێراق و سوریا.\nبەڕێوەبەری کۆمسیۆنی لێکۆڵینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ سوریا پاولۆ پینهیرۆ لە راگەیەندراوێکدا وتی، "جینۆساید روویداوە و بەردەوامە."\nوتی، "داعش هەر ژن، مناڵ و پیاوێکی یەزیدی دەستکەوتبێت رووبەڕووی تۆقێنەرترین ئەشکەنجەی کردوونەتەوە."\nلە ساڵی 2014دا، داعش کۆمەڵکوژی دژی یەزیدییەکانی شەنگالی باکوری عێراق ئەنجامدا، بە دەیان هەزاری ناچارکرد هەڵبێن، بە هەزاران ژن و کچی وەك غەنیمەی جەنگ گرت تا وەك کۆیلەی سێکسیی بەکاریانبهێنێت.\nنەتەوە یەکگرتووەکان ساڵی پێشوو هۆشداریی دا کە ئەو گروپە پێدەچێت جینۆساید دژی یەزیدییەکان ئەنجامبدات، بەڵام راپۆرتی کۆمسیۆنەکە کە پێنجشەممە بڵاوکرایەوە، یەکلاکەرەوەتر بوو.\nئەندامێکی کۆمسیۆن کارلا دیل پۆنتێ وتی دەکرێت بەڵگەی کۆکراوەی کۆمسیۆن "وەك نەخشەڕێگەیەك بۆ دادگاییکردن" بەکاربهێنرێت، بە ئاماژەکردن بەوەی ئەتوانێت "کەیسێك ئامادە بکات" بۆ جینۆساید لەدژی فەرماندەکانی داعش بەپێی لێدوانەکانی ناو راپۆرتەکە.\nئەندامی کۆمسیۆن ڤیڤیت مونتاربهۆرن وتی دەشێت چەکدارانی داعش کە سەر بە نەتەوەی جیاجیان، تاوانباربن بە جینۆساید.\nکۆمسیۆنەکە ناوی گومانلێکراوەکان بڵاوناکاتەوە، بەڵام زانیارییەکان دەنێرێت بۆ وڵاتانی جیهان، جگە لە عێراق و سوریا، وەك هەوڵێك بۆ ناسینەوەی ئەنجامدەرە بیانییەکانی توندوتیژیی.\nبەگوێرەی چاوپێکەوتن لەگەڵ رزگاربوان، راپۆرتەکە بۆی دەرکەوتووە کە داعش "ویستوویەتی یەزیدییەکان لەڕێی کوشتن، بەکۆیلەکردنی سێکسیی، کۆیلەیی، ئەشکەنجە و مامەڵەی سوکایەتیی و نامرۆڤانە، بسڕێتەوە."\nکۆمسیۆنەکە وتی، بەڵگەکان دەریدەخەن کە فەرماندەکانی داعش پلانی ئاشکرایان هەبووە بۆ لەناوبردنی یەزیدییەکان تەنانەت پێش دەستپێکردنی شاڵاوی شەنگالیش.\nبەپێی راپۆرتەکە، 3,200 ژن و مناڵی یەزیدی لە ژێردەستی داعشدان، بەتایبەت لە سوریا کە کچەکان وەك کۆیلەی سێکسیی بەکاردەهێنرێن و کوڕە مناڵەکانیش مێشکیان دەشۆرێتەوە و و راهێنانیان پێدەکرێت تا ببنە چەکدار.\nئەو یەزیدیانەی خەڵاتیان بردەوە داوا دەکەن سەرکردەکانی داعش دادگایی بکرێن


رۆناڵدۆی بەرازیل باسی رۆناڵدۆی پۆرتوگال دەکات - Katnews\nرۆناڵدۆی بەرازیل باسی رۆناڵدۆی پۆرتوگال دەکات\nرۆناڵدۆی ئەستێرەی پێشووی هەڵبژاردەی بەرازیل باسی کێبڕکێی ئەم وەرزەی خولی ئیتاڵی دەکات\nلویز نازاریۆ دالیما، ئەستێرەی پێشووی ئینتەرمیلان و ریال مەدرید، قسەی بۆ رۆژنامەکانی ئیتاڵیا کردووە سەبارەت بە لووتکەی نێوان ئینتەرمیلان و یوڤێنتوس لە خولی ئیتاڵیا و دەڵێت: "ئەم یارییە چارەنووسی پاڵەوانی ئەم وەرزە یەکلایی ناکاتەوە، بەڵام سەرکەوتنی هەرلایەکیان متمانەیەکی زۆری بۆ دروست دەکات".\nهەروەها ئەستێرەکەی پێشووی دوو جەمسەرەکەی شاری میلانۆ ئاماژە بەوە دەکات: "ئەی سی میلان لە دەرەوەی کێبڕکێکە نییە و بەو ئاستە بەرزەی پێشکەشی دەکات منی تووشی سەرسوڕمان کردووە کە یارییەکی جوان و سەرنجڕاکێشی هێرشبەریی پێشکەش دەکەن".\nهەروەها رۆناڵدۆ دەشڵێت: بەردەوام ئیبراهیمۆڤیچ دەڵێت رۆناڵدۆ نموونەی باڵای منە لە تۆپی پێدا، بەڵام راستی ئەوەیە ئەو یاریزانێکی دەگمەن و ناوازەیە، ئەگەر لە ژیانی وەرزشیم دووچاری پێکانیش نەبوومایە، نەمدەتوانی هاوشێوەی ئیبرا تاوەکو 40 ساڵی هەمان ئەو ئاستە بەرزە پێشکەش بکەم کە زڵاتان پێشکەشی دەکات".\nلە وەڵامی پرسیاری ئایا رۆناڵدۆی ئەستێرەی پۆرتوگال دەتوانێ لە هەمان تەمەنی ئیبرادا ئەو ئاستە بەرزە پێشکەش بکات؟ رۆناڵدۆ گوتی: " بەڕاستی نازانم، بەڵام بەدڵنیاییەوە هەوڵ دەدات، چونکە کریستیانۆی ئێستا یاریزانێکی زۆر جیاوازترە لەوەی لە ریال مەدرید دەمبینی، ئێستا دەزانێ چۆن بەسەر باری دەروونیی خۆیدا زاڵبێت، ئێوە بینیتان بەرامبەر ساسۆلۆ بەدرێژایی ماوەی یارییەکە لە یاریگا رۆڵی ونبوو، بەڵام لە ماوەی یەک خولەکدا بەرگریکارانی ساسۆلۆی سزادا و گۆڵی تۆمار کرد".\nسەبارەت بە ئەشرەف حەکیمی رۆناڵدۆ دەڵیت: "ئینتەر میلان گرێبەستی لەگەڵ ئەستێرەیەکی ئاستبەرزی نائاسایی واژۆ کردووە، ریال هەڵەیەکی گەورەی کرد کە رێگەی بە ئەشرەف حەکیمی دا بڕوات، هەمیشە بە خۆم دەڵێم بیهێنە بەرچاوی خۆت، ئەگەر من لەگەڵ یاریزانێکی وەکو حەکیمی یاریم بکردایە، دەبوو بە خێرایی زۆر لەگەڵی رابکەم و دەربچم".


خه‌ڵاتی ساڵ محه‌مه‌د ماملێ پێشكه‌ش به(زۆزان گوله‌ر) ده‌كرێت\nخه‌ڵاتی ساڵی 2014ـه‌ی گۆرانیبێژی ناوداری كورد "محه‌مه‌د ماملێ" له ڕێوڕه‌سمێكدا پێشكه‌ش به گۆرانیبێژی كورد "زۆزان گوله‌ر" ده‌كرێت.\nلێژنه‌ی ڕاوێژكاری مه‌ڵبه‌ندی هونه‌ریی ماملێ بڕیاری داوه كه شه‌شه‌مین خه‌ڵاتی گۆرانیبێژی ناوداری كورد "محه‌مه‌د ماملێ" به ناونیشانی "خه‌ڵاتی ساڵی 2014" به هونه‌رمه‌ندی كورد "زۆزان گوله‌ر" پێشكه‌ش بكات.\nدڵسۆزانی مه‌ڵبه‌ندیی هونه‌ریی ماملێ له ساڵی 2014ی زایینیدا پێشنیاری كۆمه‌ڵێك هونه‌رمه‌ندی كوردیان به مه‌ڵبه‌ند كرد بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك وه‌رگری خه‌ڵاتی هونه‌ریی ماملێ له‌به‌رچاو بگیردرێن. كۆمیته‌ی به‌ربژێركه‌ری مه‌ڵبه‌ند، شڕۆڤه‌ی خۆی له‌سه‌ر هونه‌رمه‌نده پێشنیاركراوه‌كان كرد و له كۆتاییدا بڕیاریدا خه‌ڵاتی هونه‌ریی ئه‌مساڵی ماملێ به یادی "زۆزان گوله‌ر" پێشكه‌ش بكرێت.\nهونه‌رمه‌ند زۆزان له‌دایكبووی باكووری نیشتمانه. ئه‌و له زه‌مه‌نێكدا هه‌نگاوه سه‌ره‌تاییه‌كانی خزمه‌ت به كه‌لتوور و هونه‌ری كوردیی هه‌ڵهێنا كه چالاكی هونه‌ری و كوردیی له‌به‌ر كێشه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و ڕامیاری چه‌توون بوو. له دۆخی كۆمه‌ڵگای ئه‌وكاتدا پێویست بوو ژنێك زۆر بوێر بێت كه ده‌نگ به‌رز بكاته‌وه و له ڕیزی هونه‌رمه‌ندانی كورددا ڕابوه‌ستێت. هاوكات حكوومه‌تی داگیركه‌ری خاكی باكووری كوردستان ده‌رفه‌ت و مافی ئه‌وه‌ی نه‌ده‌دا كه به كوردیی گۆرانی بگوترێت. زۆزانی هونه‌رمه‌ند، گه‌لێك زۆزانانه توانی ئه‌ڤین و سه‌رنجی كۆمه‌ڵگای خۆی بۆلای خۆی ڕابكێشێت و له به‌رانبه‌ر نه‌یاری داگیركه‌ریشدا سینگی دلێری هێنا پێش و بایه‌خی به‌و مه‌ترسییانه نه‌دا كه ڕه‌نگبوو هه‌ڕه‌شه بخه‌نه سه‌ری.


خالد عەباس: زیاتر لە 15 هەزار کارتی دەنگدانی ئاوارەکانمان لە فەوتان ڕزگار کردووە\nچاوپێكەوتن 14/09/2021 - 15:10 له‌زگین\n"لەم هەڵبژاردنەدا 80 هەزار ئاوارە مافی دەنگدانیان هەیە"\nخالد عەباس، بەڕێوەبەری ئۆفیسی دهۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان لە عێراق، لە چاوپێکەوتنێكدا لەگەڵ (باسنیوز) ئاشکرای کرد 15 هەزار و 521 کارتی دەنگدانی تایبەتە بە ئاوارەکان کە مەترسیی لەناوچوون و فەوتانی لەسەر بووە، ڕزگاریان کردووە و گواستوویانەتەوە بۆ ناو کەمپی ئاوارەکان و دەڵێت لەم هەڵبژاردنەدا 80 هەزار ئاوارە لە سنووری دهۆک مافی دەنگدانیان هەیە.\nبۆ بڵاوکردنەوەی کارتی دەنگدان، پارێزگای دهۆک لە ئاستی عێراقدا پلەی یەکەمە\nخالد عەباس، لەبارەی پرۆسەی بڵاوکردنەوەی کارتی دەنگدان ڕایگەیاند "پاریزگای دهۆک، لەسەر ئاستی هەموو عێراق بۆ پرسی بڵاوکردنەوەی کارتی دەنگدان تا ئێستا لە پلەی یەکەمدایە و بە ڕێژەی 90٪ی کارتی دەنگدان لەناو هاووڵاتییان بڵاو کراوەتەوە، هەروەها ئێستا لە پارێزگای دهۆک تەنیا 65 هەزار کارتی دەنگدان ماون کە هێشتا دەنگدەران وەریان نەگرتووەتەوە و پرۆسەکەش هەر بەردەوامە و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ خەڵک بەمەبەستی وەرگرتنەوەی کارتی دەنگدان، سەردانی بنکەکانی دەنگدان دەکەن و ئێمە هیوادارین هەموو هاووڵاتییان هەوڵ بدەن کارتەکانیان وەربگرن تاکوو بتوانن لە هەڵبژاردندا بە ئاسانی دەنگ بدەن".\nبەڕێوەبەری ئۆفیسی دهۆکی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن گوتیشی: "پلانی ئۆفیسی دهۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان لە عێراق سەری گرتووە و ئێمە توانیومانە، بۆیە ئێمە توانیومانە لە ئاستی هەموو عێراقدا بۆ بڵاوکردنەوەی و دانەوەی کارتی دەنگدان بە هاووڵاتییان پلەی یەکەم بەدەست بهێنین، تا ئێستا هیچ کێشەیە دروست نەبووە و پرۆسەکە لە دهۆک لە لە باشترین قۆناغدایە و هەموو ئامادەکارییەک بۆ هەڵبژاردن لە دهۆک کۆتاییان پێ هاتووە".\nهەر ئاوارەیەک کارتی دەنگدانی نەبێت، بە مەرجی پەنجەمور دەنگ دەدات\nخالد عەباس، لەبارەی چۆنیەتیی دەنگدانی ئاوارەکان گوتی: "پرۆسەی دەنگدانی ئاوارەکان لە هەڵبژاردندا لەگەڵ دەنگدانی تایبەتدا دەبێت، چونکە ئاوارەکان لە ڕۆژی دەنگدانی گشتیدا لەگەڵ هاووڵاتییانی دیکە ناتوانن دەنگ بدەن، هەر ئاوارەیەکیش کارتی دەنگدانی خۆی پێ نەبێت، ناتوانێ بەشداری هەڵبژاردن بێت، ئەگەریش بیهەوێ دەنگ بدات، دەبێ بە هەر 10 قامکی دەستی پەنجەمۆر بکات، ئەگەر بێت و تەنانەت یەک لە پەنجەمۆرەکانیشی نەیخوێنێتەوە، ناتوانێ دەنگ بدات".\nفەرمانبەرانی دهۆک پرۆسەی هەڵبژاردنی شنگال بەڕێوە دەبەن\nئەو بەرپرسەی کۆمسیۆنی هەڵبژاردن لە دهۆک ڕاشیگەیاند "بە‌غدا لە هەوڵدا بوو بۆ ڕۆژی هەڵبژاردنەکان و بۆ بەڕێوەبردنی پرۆسەکە لەناو کەمپی ئاوارەکان, لە پارێزگاکانی دیکەی عێراقەوە فەرمانبەر بهێنێت، بۆیە ئێمە ڕێگریمان لێ کردووە و کار بۆ ئەوە دەکەین کە فەرمانبەرانی دهۆک پرۆسەی هەڵبژاردنی قەزای شنگال بەڕێوە ببەن و فەرمانبەر لە پارێزگاکانی دیکەی عێراقەوە نەهێندرێن و ئەمەمان یەکلا کردووەتەوە و هەموو هەوڵی ئێمە ئەوەیە لەم هەڵبژاردنەدا دەنگی خەڵکی شنگال نەفەوتێن و ئازادانە دەنگی خۆیان بدەن و ئێمە لەسەر پرۆسەی دەنگدانی ئاوارەکان زۆر ڕژدین و ڕێگە نادین دەنگی ئاوارەکان بفەوتێت".\n31 بنکەی دەنگدان بۆ ئاوارەکان دانراوە\nخالد عەباس لەبارەی ژمارەی بنکەکانی دەنگدان بۆ ئاوارەکان و خەڵکی دهۆک گوتی: "بۆ ئاوارەکان 31 بنکە و 168 وێستگەی دەنگدان لەناو کەمپی ئاوارەکان لە سنووری پارێزگای دهۆک دادەنرێت و لەم هەڵبژاردنەدا 80 هەزار ئاوارە مافی دەنگدانیان هەیە، هاوکات بۆ خەڵکی دهۆکیش 164 بنکە و هەزار و 807 وێستگەی دەنگدان دادەنرێن و لە پارێزگای دهۆکیش 827 هەزار کەس مافی دەنگدانیان هەیە".


سەرۆک وەزیرانی ئێراق گەیشتە تاران – كوردى پۆست\nسه‌حه‌ر |كوردی\tسەرۆک وەزیرانی ئێراق گەیشتە تاران\t20/06/2017 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tحەێدەرعیبادی سەرۆک وەزیرانی ئێراق پاش نێوەڕووی ئەمڕۆ سێ شەممە گەیشتە تاران . ئیسحاق جەهانگیری ” جێگری یەکەمی سەرۆک کۆماری ئیسلامی ئێران ، لە تاران لە حەێدەر عیبادی بە شێوەی ڕەسمی پێشوازی کرد. سه‌رچاوه SAHAR KURDISH (Sorani)\nدرێژه‌ی بابه‌ت http://kurdish.sahartv.ir/news/ئێران-i296336\nسەرۆک وەزیرانی ئێراق گەیشتە تاران\tڕێدۆزیی بابەت\nبابه‌تی پێشووچوونی تیمی سابری ئێڕان بۆ کێبەرکییکانی پاڵەوانەتی ئاسیابابه‌تی داهاتوورائول دێ پۆسته‌كێ كارگێری ل ريال مه‌دريدێ وه‌رگریت وه‌ڵامدانه‌وه هەڵوەشاندنەوەی وەڵام\tEnter your comment here...


دەستەی گەشتوگوزار: لەمساڵدا نزیكەی سێ ملیۆن گەشتیار ڕوویان لە هەرێم كردووە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرۆكی دەستەی گشتیی گەشتوگوزار ڕایدەگەیەنێت، لەمساڵدا نزیكەی سێ ملیۆن گەشتیار سەردانی هەرێمی كوردستانیان كردووە، ئەمەش بە ئاماژەیەكی باش دادەنێت كە دەبێتە مایەی دڵنیابوون لەوەی تا كۆتایی ساڵ ژمارەكە زۆر زیاتر دەبێت\nبەپێی دیمانەیەكی فەرمانگەی میدیا و زانیاری حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ، ئەمەل جەلال محەممەد سەرۆكی دەستەی گشتیی گەشتوگوزار:”لەگەڵ لایەنێكی پسپۆڕ و پەیوەندیدار ئەپڵیكەیشنێكی گەورەمان ئامادە كردووە بە ناو‌ی “سەنتەری زانیاریی گەشتوگوزاری كوردستان”، بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندێكی بەرفرەوانی زانیارییەكانی تایبەت بە گەشتیاری لە هەرێمی كوردستان و گەشتیار لە هەر شوێنێكی دنیا سەردانی هەرێم بكات، بتوانێت لەم ڕێگەیەوە زانیاری بەدەست بێنێت و شوێنەكان پێ بزانێت و ئەو پێداویستییانەی كە پێویستییەتی دەستی بكەوێت”.\nبە وتەی سەرۆكی گشتیی دەستەی گەشتوگوزار:”لە كابینەی نۆیەم یەكێك لە سێكتەرە سەرەكییەكان سێكتەری گەشتوگوزار بووە، ئەمەش وای كردووە لە بەرنامەی كاری كابینەی نۆیەم زیاتر ڕەنگبداتەوە و جۆرێك لە بەرپرسیاریەتیش بەسەر دامەزاراوەكان دابەش بكات، لەو ڕوانگەیەوە ئێمە دەستەی گشتیی گەشتوگوزار بەرنامەیەكی جیاوازمان دەستنیشانكرد لەسەر ئەوەی ئایا دەتوانین بەو كەرەستەیە یاخود بەم شێوازە پێش بكەوین”.\nسەبارەت بە ژمارەی هاتنی گەشتیار بۆ هەرێمی كوردستان، ئەمەل جەلال وتی:” ساڵی ڕابردوو كۆڕۆنا زیانی زۆری بە كەرتەكە گەیاند و خەریك بوو گەشتوگوزار بەرەو داڕمان ببات، لە ٢٠٢٠ دا ئێمە كەمترین داهات و كەمترین گەشتیارمان هەبووە، بەڵام لە ٢٠٢١ نزیكبووینەوە لە سێ ملیۆن گەشتیار، كە سەردانی هەرێمی كوردستانیان كردووە ئەمەش ئاماژەیەكی باشە كە ئێمە دڵنیاین تا كۆتایی ساڵ ژمارەكە زۆر زیاتر دەبێت.\nسەرۆكی گشتیی دەستەی گەشتوگوزار”بۆ ٢٠٢٢ پلانمان ئەوەیە ژمارەی گەشتیار و پڕۆژە گەشتیارییەكان و خزمەتگوزاییەكانیش زۆر زیاتر بكەین، بە ئاسانكاری زیاتر بۆ هاتنی گەشتیاران لە بازگەكان و دەركردنی ڕێنمایی نوێ و پێدانی زانیاری زیاتر بە گرووپە گەشتارییەكان، دەمانەوێ تەواوی ناوچەكانی كوردستان بە گەشتیاران ئاشنا بكەین”.\nتەندروستی عیراق توشبوون بەكۆرۆنا زیادیكردووە


كۆسـره‌ت ڕه‌سوڵ ده‌ڵێت مه‌سه‌له‌ی كوردی توركیا مه‌سه‌له‌یه‌ك نیـیه به هێرشـبردنه سه‌ری سه‌ربازی كۆتایی پـێـبهێنرێت\nجێـگری سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردسـتان كۆسره‌ت ڕه‌سوڵ عه‌لی له‌م دوایـیه‌دا له ئه‌مریكا نه‌شـته‌رگه‌ریـیه‌كی سه‌ركه‌وتووی بۆ كراوه، وه له گفتوگۆیه‌كدا له‌گه‌ڵ هاوكارمان حه‌یده‌ر كه‌ریم باسی ڕه‌وشی ته‌ندروسـی خۆی و هه‌روه‌ها مه‌سه‌له‌ی ئه‌گه‌ری له‌شـكركێشی توركیا بۆ ناو هه‌رێمی كوردسـتان ده‌كات.\nكۆسره‌ت ڕه‌سوڵ ده‌ڵێت من ئێسـتا ته‌ندروستیم زۆر باشه، وه ته‌نها بۆ دڵنیابوون چه‌ند ڕۆژێـكی دیكه سه‌ردانی ئه‌و خسـته‌خانه‌یه ده‌كه‌مه‌وه كه نه‌شـته‌رگه‌ریـیه‌كه‌م لێ كرد و له پاشـان ده‌گه‌ڕێمه‌وه بۆ كوردسـتان.\nله باره‌یه‌ی ڕه‌زامه‌ندی په‌رله‌مانی توركیا بۆ ئه‌نجامدانی له‌شـكركێشی له ناو باكوری عێراق كۆسره‌ت ڕه‌سوڵ گوتی ئه‌وه كارێـكی باش نیـیه، ده‌بوایه په‌رله‌مانی توركیا زیاتر بیری له‌و مه‌وزوعه بكردایه‌ته‌وه، چونكه مه‌سه‌له‌ی كوردی توركیا مه‌سه‌له‌یه‌ك نیـیه ته‌نیا هه‌ر به شه‌ڕ و كوشتن و ڕاونان و یان هێرشـبردنه سه‌ری سه‌ربازی كۆتایی پـێـبهێنرێت.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی گفتوگۆكه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیه‌ی سه‌ره‌وه.


"یورگن هۆپه" دامه‌زرێنه‌ری رادیۆی كوردی له ئه‌ڵمانیا كۆچی دوایی كرد\nچه‌ندین سیميناری له شاره‌كانی ئه‌ڵمانیا له‌سه‌ر دۆزی كورد سازكرد\nڕۆژنامه‌نووسی دیاری ئه‌ڵمان و دۆستی نزیك و خه‌مخۆری كورد و دۆزه‌كه‌ی، كاك یورگن هۆپه، دامه‌زرێنه‌ری رادیۆی كوردی له‌ئه‌ڵمانیا له١٨ی نۆڤێمبه‌ر، له شاری دۆرتموند كۆچی دوایی كرد.\nله باره‌ی كۆچی دوایی "یورگن هۆپه" به‌كر شوانی نووسه‌ر و وه‌رگێر به ماڵپه‌ری كوردستان تیڤی راگه‌یاند:\n"یورگن هۆپه" له‌ساڵی 2008 یه‌كێك بوو له دامه‌زرێنه‌رانی ئاژانسی ده‌نگوباس كوردستان (ئاكانیوز) بۆ ئه‌مه‌به‌سته له 2005 تا 2013 چه‌ندین جار سه‌ردانی كوردستانی كردوه ،دواین سه‌ردانی بۆ كوردستان له مانگی ئاداری 2013 بوو ،كه ئه‌وسا په‌رله‌مانی كوردستانی شه‌ش كه‌سایه‌تی ئه‌ڵمانی بانگێش كردبوو كه‌هاوكار و دۆستی كورد بوون به‌مه‌به‌ستی رێزلێنان "یورگن هۆپه" یه‌كێك بوو له‌و شه‌ش كه‌سایتیه ، یه‌ك هه‌فته له كوردستان ماییه‌وه سه‌ردانی شاره‌كانی هه‌ولێر و سلێمانی و دهۆكی كرد.\nیورگن هۆپه له‌وماوه‌ی ساڵانی دوایی وه‌كو كارێكی مرۆڤایه‌تی چه‌ندین سیميناری له شاره‌كانی ئه‌ڵمانیا له‌سه‌ر دۆزی كورد سازكرد باسی له چه‌وساوه‌یی گه‌لی كورد ده‌كرد، به له‌ده‌ست دانی كورد دۆستێكی گه‌وره‌ی له ده‌ست دا.\nبه‌كر شوانی ده‌ڵێت: (تیل)ی كوڕی كاك یورگن ئه‌مڕۆ له ئیمایلێكدا بۆمی نووسیوه كه باوكی ئاره‌زووی ده‌ربڕیوه منیش له به‌ڕیكردنی ته‌رمه‌كه‌یدا بۆ دوامه‌نزڵ ئاماده بم. بێگومان منیش یه‌كسه‌ر بڕیارم دا هه‌موو كارێكی تری بخه‌مه لاوه و ڕۆژی ٣٠ی ئه‌م مانگه له ڕێوڕه‌سمی ماڵئاواییكردن له هاوڕێی خۆشه‌ویستم و دۆستی گه‌لی كوردستان ئاماده بم هه‌روه‌ها به‌كر شوانی گوتی: یه‌كێك له كاره هه‌ره گرنگ و واتاداره‌كانی كاك یورگن بۆ گه‌لی كورد دامه‌زراندنی به‌رنامه‌ی كوردییه له ڕادیۆی ڤێ دێ ئێر له ساڵی ١٩٨٧ كه تا ئێستاش به‌رده‌وامه و ڕۆژانی یه‌كشه‌مه سه‌عاتێك په‌خش ده‌كرێت.\nچیرۆكی دامه‌زراندنی به‌رنامه‌ی كوردیی ڕادیۆی فونكهاوس ئه‌وروپا\nو.: له ئه‌ڵمانییه‌وه: به‌كر شوانی\nهه‌موو ڕۆژانی یه‌كشه‌مه ڕادیۆی فونكهاوس ئه‌وروپا ماوه‌ی سه‌عاتێك به‌رنامه‌یه‌كی هه‌مه‌ڕه‌نگ به زمانی كوردی (كرمانجیی سه‌روو و كرمانجیی خواروو) بڵاو ده‌كاته‌وه. سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردنی ئه‌و به‌رنامه‌یه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نیوه‌ی دووه‌می ساڵانی هه‌شتای سه‌ده‌ی ڕابردوو كاتێك ڕادیۆی دۆرتموندی نێوده‌وڵه‌تی بڕیاری دا به زمانی ڕه‌وه‌نده‌كانی بیانی له ئه‌ڵمانیا به‌رنامه بڵاو بكاته‌وه. ئه‌وه یه‌كه‌مجار بوو له ڕۆژئاوای ئه‌وروپا به‌رنامه‌ی ڕادیۆیی به زمانی كوردی بێو بكرێته‌وه. به‌رنامه‌ی كوردی یان (به‌رناما كوردی) له‌سه‌ر پێشنیاز و به بڕیاری ڕۆژنامه‌نووس و میدیاكاری ناوداری ئه‌ڵمان و دۆستی دێرینی گه‌لی كورد یورگن هۆپه هاتووه‌ته دامه‌زراندن. هۆپه له‌م كورته وتاره‌دا تیشك ده‌خاته سه‌ر چۆنیه‌تیی دامه‌زراندنی به‌رنامه‌ی كوردیی ڕادیۆی فونكهاوس ئه‌وروپا...\nبه‌پێی نه‌خشه‌ی دارێژراو ده‌بوو "ڕادیۆی نێوده‌وڵه‌تیی دۆرتموند" زمانه‌كانی توركی، ئیسپانی، سربی-كرواتی، ئیتاڵی، پۆڵۆنی، پۆرتوگالی و عه‌ره‌بی له خۆ بگرێت. پێویست بوو له دووشه‌مه‌وه تا یه‌كشه‌مه هه‌ر ڕۆژه‌ی به‌رنامه به زمانی یه‌كێك له‌و نه‌ته‌وانه بڵاو بكرێته‌وه. گه‌ڕان به‌دوای ژنان و پیاوانی گه‌نجدا كه بكرێت له ماوه‌ی ساڵێكدا ڕابهێندرێن و بتوانن به‌رنامه‌یه‌كی پازده خووله‌كی پێشكه‌ش بكه‌ن، به سه‌ركه‌وتوویی به ئه‌نجام گه‌یشت. به‌ڵام لای عه‌ره‌به‌كان هه‌وڵی پێكهێنانی ده‌سته‌یه‌كی كاری ڕادیۆیی كه نوێنه‌رایه‌تیی هه‌موو وڵاتانی عه‌ره‌بی و و ڕه‌وه‌ندی وڵاته‌كانیان بكات، سه‌ركه‌وتنی به‌ده‌ست نه‌هێنا.\nمن له كۆبوونه‌وه‌یه‌كی توركیدا بۆم ده‌ركه‌وت به‌شێكی تا ڕاده‌یه‌ك به‌رچاو له "توركه‌كان" به‌ئاسته‌م توركی تێده‌گه‌ن، یان هه‌ر هیچ تێناگه‌ن، چونكه ئه‌وانه كورد بوون. وه‌ك بۆم ده‌ركه‌وت، ژماره‌ی ڕه‌وه‌ندی كوردی له دۆرتموند له ژماره‌ی ڕه‌وه‌ندی پۆرتوگالی یان ئیسپانی زیاتر بوو، له‌به‌ر ئه‌وه به هاوكاریی هیلده‌گراد كوینه-شۆلاندی پسپۆڕ له ئه‌نستیتووی "مارله‌ر گریمه" لای به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ده‌زگای ڕادیۆ و ته‌له‌ڤزیۆنی ڕۆژئاوای ئه‌ڵمانیا "ڤێ دێ ئێر" له دۆرتموند هه‌وڵم دا ڕادیۆی نێوده‌وڵه‌تیی دۆرتموند زمانی كوردیش بخاته لیستی ئه‌و زمانانه‌وه كه بڕیار درابوو به‌رنامه‌یان پێ بڵاو بكرێته‌وه. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ""ڤێ دێ ئێر"یش پشتیوانیی له‌و پێشنیازه كرد.\nپاش ئه‌وه ده‌ستمان كرد به گه‌ڕان له دووی كچان و كوڕانی گه‌نجی كورد بۆ به‌شداریكردن له خوولی ڕۆژنامه‌وانیدا. زۆر كه‌س داواكارییان پێشكه‌ش كرد، هه‌ندێك له‌وانه، وه‌ك ئه‌وه‌ی لای گرووپه‌كانی تریش ڕووی دا، به‌زوویی تێیان ته‌قاند و هه‌ڵهاتن، چونكه ساته‌كانی وانه گوتنه‌وه له ئێواران و ڕۆژانی كۆتایی هه‌فته‌دا بوون، چڕ و پڕ بوون و له به‌رامبه‌ریشدا پاره به به‌شداران نه‌ده‌درا. گشت ئه‌مانه‌ش بارێكی قورس بوون بۆ به‌شداران كه به‌شی زۆریان كچان و كوڕانی گه‌نج بوون.\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی گه‌ڕان به‌دوای كارمه‌نددا به‌شێوه‌یه‌كی ئاشكرا ئه‌نجام ده‌درا، حكوومه‌تی ئه‌و كاته‌ی توركیا له ئه‌نقه‌ره و گرووپه توركییه‌كانی دۆرتموند به مه‌سه‌له‌كه‌یان زانی و كه‌وتنه جموجووڵ. حكوومه‌تی توركیا به‌فه‌رمی لای حكوومه‌تی فیدراڵیی ئه‌ڵمانیا و حكوومه‌تی هه‌رێمی نۆردڕاین-فێستڤالن ناڕه‌زایی پێشان دا. ئه‌وانیش له وه‌ڵامدا گوتیان بڕیاری هه‌بوون، یان نه‌بوونی به‌رنامه‌ی كوردی ته‌نیا لای ""ڤێ دێ ئێر" و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ڕادیۆی دۆرتموندی نێوده‌وڵه‌تییه. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی من به‌ڕێوه‌به‌ری ڕادیۆی دۆرتموندی نێوده‌وڵه‌تی بووم كه ئه‌و كاته هێشتا له قۆناغی بنیاتناندا بوو، بڕیار لای من بوو. ناڕه‌زایی ده‌ربڕین له به‌رامبه‌ر به‌رنامه‌ی كوردی به شێوازی جۆراوجۆر به‌ڕێوه برا: بۆ نموونه، مامۆستایانی تورك له دۆرتموند به‌شێوه‌یه‌كی فه‌رمی ڕاسپێردرابوون ناڕه‌زایی ده‌رببڕن. ئه‌و مامۆستایانه بۆ ئێمه‌یان ڕوون كرده‌وه كه كورد به‌هیچ جۆرێك بوونی نییه و گوتیان هه‌رگیز منداڵی كورد له قوتابخانه‌كانی ئه‌واندا نه‌بووه. ئه‌وان ده‌یانگوت ئه‌وانه‌ی خۆیان به كورد داده‌نێن، دوژمنی ده‌وڵه‌تی توركی نه‌بێت، هیچ شتێكی تر نین.\nدژبه‌رانی به‌رنامه به زمانی كوردی دواتر كه‌وتنه په‌خشكردنی بڵاوكراوه و ته‌نانه‌ت پارچه كاغه‌زی "كوردی – نا، سوپاس!" له‌سه‌ر نوسراویان به ئۆتۆمبیله‌وه ده‌لكاند. له هه‌مووی ناخۆشتر ئه‌وه بوو كاتێك له شوێنی نادیاره‌وه به نامه و ته‌له‌فۆن هه‌ڕه‌شه‌م لێ ده‌كرا. هه‌ڕه‌شه‌كان هه‌ر له دژی خۆم نه‌بوون، بگره هه‌ندێكیان ئاڕاسته‌ی ئه‌ندامانی خێزانه‌كه‌م ده‌كرا. به‌ڵام ئێمه لێمان ڕوون بوو كه پێویسته خۆمان له به‌رامبه‌ر ئه‌و گوشارانه‌دا ڕابگرین. دوو هۆكاریش هه‌بوون بۆ ئه‌وه: یه‌كه‌م؛ ئێمه بڕیاری خۆمان سه‌باره‌ت به دامه‌زراندنی به‌رنامه‌ی كوردی به بڕیارێكی ڕاست ده‌زانی و دووه‌میش؛ مه‌له‌سه‌كه ئه‌وه بوو داخۆ ده‌هێڵین ئازادیی به یاسا مسۆگه‌ركراوی ڕاگه‌یاندن له ئه‌ڵمانیا له ژێر گوشاری هێزێكی ده‌ره‌كیدا سنووردار بكرێت، یاخۆ نا؟\nبه‌و جۆره سه‌ره‌تای ساڵی 1986 ده‌ستمان به ئاماده‌كاری كرد. بڕیاریش وا بوو ڕادیۆی دۆرتموندی نێوده‌وڵه‌تی له ناوه‌ڕاستی ساڵی 1987دا ده‌ست به بڵاوكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌كانی بكات. ئه‌وه‌ش به‌دی هات. به‌ڵام سه‌باره‌ت به به‌رنامه‌ی كوردی بڕیارم دا ماوه‌یه‌كی تریش چاوه‌ڕێ بكه‌ین، چونكه ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی كوردی هێشتا له كاتی پڕۆڤه‌ی به‌رنامه‌كاندا هه‌ڵه‌ی زۆریان ده‌كرد. ئێمه ده‌مانویست بێ هه‌ڵه ده‌ست به بڵاوكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌ی كوردی بكه‌ین، چونكه نه‌مانده‌ویست بیانوو بده‌ینه ده‌ست دژبه‌رانمان.\nئه‌م بڕیاره‌م به‌هیچ جۆرێك به‌دڵی كارمه‌ندانی به‌شی كوردی نه‌بوو. به‌وه تاوانبار كرام كه له به‌رامبه‌ر گوشاره‌كان خۆم پێ ڕانه‌گیراوه و به‌هیچ جۆرێك به‌رنامه‌ی كوردیم ناوێت له ڕادیۆی ""ڤێ دێ ئێر"ی دۆرتموند. به‌ڵام لێره‌شدا پشتیوانیی خاتوون كوینه-شۆلاندم به‌ده‌ست هێنا. ئه‌و هه‌میشه پشتیوانی له كار و بڕیاره‌كانی من ده‌كرد.\nدواجار، پاش سێ مانگ دواكه‌وتن، له ساڵی 1987دا په‌خشی به‌رنامه‌ی كوردیمان خسته بواری جێبه‌جێكردنه‌وه. له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ""ڤێ دێ ئێر"دا وا ڕێك كه‌وتبووین كه ده‌قه نوسراوه‌كانی به‌رنامه‌ی كوردی لای وه‌رگێڕێكی سوێندخواردوو بۆ ئه‌ڵمانی وه‌ربگێڕدرێن. ئه‌مه‌ش هاوكاری منی كرد بۆ ئه‌وه‌ی بتوانم تۆمه‌ته‌كانی گرووپگه‌لی توركی و حكوومه‌تی توركیا ڕه‌ت بكه‌مه‌وه. له مانگه‌كانی سه‌ره‌تای بڵاوكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌ی كوردیدا به‌رده‌وام تۆمه‌تنامه‌مان پێ ده‌گه‌یشته‌وه، به‌ڵام نامه‌كان ڕاسته‌وخۆ بۆ ئێمه نه‌ده‌نێردران، بگره ئاڕاسته‌ی وه‌زیره‌كانی حكوومه‌تی فیدراڵیی ئه‌ڵمانیا و حكوومه‌ته هه‌رێمییه‌كان، په‌رله‌مانتاران و ئه‌ندامانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی "ڤێ دێ ئێر" ده‌كران. پێویست بوو وه‌ڵامی گشت ئه‌و نامانه بدرێته‌وه و تۆمه‌ته‌كان ڕه‌ت بكرێنه‌وه. ئه‌وه‌ش كارێكی زۆری ده‌ویست. به‌رده‌وامیش هه‌ڕه‌شه‌ی سه‌رچاوه نادیارمان پێ ده‌گه‌یشت، به‌ڵام له خوا به‌زیاد بێت هیچ یه‌كێك له‌و هه‌ڕه‌شانه به كرده‌وه جێبه‌جێ نه‌كرا.\nماوه‌ی به‌رنامه‌كانی ڕادیۆی دۆرتموندی نێوده‌وڵه‌تی سه‌ره‌تا پازده خووله‌ك بوو. هه‌ر به‌رنامه‌یه‌ك گه‌شتی ده‌نگوباس و وتارێك و ئاگاداریی كۆڕ، ئاهه‌نگ یان سیمینارێكی له خۆ ده‌گرت. دواتر به تێپه‌ڕبوونی كات ماوه‌ی به‌رنامه‌كان درێژ كرایه‌وه و به‌و جۆره توانرا گۆرانی و پارچه موزیكیش له نێوان بڕگه‌كانی به‌رنامه‌دا په‌خش بكرێن. گوێگرانیش دوای هه‌ر به‌رنامه‌یه‌ك به ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ندییان پێمانه‌وه ده‌كرد و ڕه‌خنه و پێشنیازی خۆیان ده‌خسته ڕوو. زۆریش به‌باشی سوود له‌و ڕه‌خنه و پێشنیازانه وه‌رگیرا.\nلێره‌دا به پێویستی ده‌زانم بڵێم "به‌رناما كوردی" تاكه به‌رنامه‌ی ڕادیۆی دۆرتموندی نێوده‌وڵه‌تییه كه دوای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ڕادیۆی "ڤێ دێ ئێر"ی دۆرتموندیش هه‌ر مایه‌وه. ئه‌و به‌رنامه‌یه ئێستاش به‌رده‌وامه.\nڕه‌خنه‌ی من ئه‌وه‌یه كه به‌شی كوردی له ڕادیۆی دۆرتموند هێشتا له‌لایه‌ن ژن یان پیاوێكی كورده‌وه به‌ڕێوه نابرێت. ئێستا له‌لایه‌ن ئه‌ندامێكی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی به‌شی توركییه‌وه به‌ڕێوه ده‌برێت كه من پێم وایه نه‌ده‌بوو وا بێت.\nكوردستان تیڤی/ كامران\n(بصراحة) رؤية كوردية معاصرة\nفتاة كوردية لاجئة تنال جائزة لوريال الأدبية الذهبية في الدنمارك\nخيط واهن... رواية جديدة لجان بابير\nرواية مغني الأزهار البرية


ژیان | کوردستان | لە هەرێمی كوردستان 900 قوتابخانە خوێندنی ئەلكترۆنی جێبەجێ ناكەن\n2020-09-28 | 954 جار خوێندراوەتەوە\nبریكاری وەزارەتی پەروەردە ئاشكرای دەكات لە هەرێمی كوردستاندا 900 قوتابخانە هەیە كە ئینتەرنێتیان پێناگات بۆیە بڕیاردراوە لە ناو هۆڵەكاندا بخوێنن.\nسەیوان عەلی، بریكاری وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان، لە دیدارێكی رۆژنامەوانیدا لەگەڵ دەنگی ئەمریكا رایگەیاند: سەرژمێری و لێكۆڵینەوەمان كردووە نزیكەی 900 قوتابخانە هەیە لە هەرێمی كوردستاندا كە لە 900 گوندان ئینتەرنێتیان پێناگات.\nئەو لەبارەی شێوازی خوێندنی قوتابیانی ئەو ناوچانە رایگەیاند: ئەم 900 گوندە وتومانە پێویستە لەخوێندنگاكاندا دەوام بكەن و بڕۆنەوە قوتابخانەكان خۆشبەختانە ئەو قوتابخانانە قوتابیان كەمترە لە قوتابخانەكانی ناوشار ، بۆ نموونە قوتابخانە هەیە لە لادێیەكدا 12-15 قوتابی هەیە یان لەوانەیە ژمارەی قۆناغی 12 بە دوو- سێ دێ ژمارەیان بگاتە 15 كەس.\nبریكاری وەزیری پەروەردە راشیگەیاند، بەستنی ماسك بۆ خوێندكار و مامۆستایان كراوەتە مەرج و دەشڵێت: بوار دەبێت لە قوتابخانەی لاێكانیشدا كە لەناوپۆلدا وانە بخوێنن وە لە ڕێنماییەكاندا ئەوەشی تێدایە كە ئەو قوتابخانانەی ئینتەرنێتیان ناگاتێ بە گوێڕایەڵی بۆ ڕێكارە تەندروستیەكان دەوامی خۆیان دەكەن لە قوتابخانەكاندا.\nسەیوان ئەوەشی ئاشكرا كرد: تەلەفزیۆنی پەروەردە كارا دەكرێت بەشێوەیەك كەبگاتە هەموو ماڵێك و وانەكان بەشێوەیەكی گشتی بەپێی توانا شەرح بكات بۆ قوتابیەكان كە توانای ئەوەیان نییە كە ئینتەرنێت و ئەو شتانە بەكاربهێنن.


لەمیا جەمال لە کوردستان گۆرانی بۆ ئاشتی دەڵێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/21 - 11:40 AM\nخانمە هونەرمەندی تونسی لەمیا جەمال هاتۆتە کوردستان و گۆرانی بۆ ئاشتی دەڵێت.\nلەمیا جەمال ڕایگەیاندووە کە خۆشحاڵە لە کەرنەڤاڵی ئاشتیی جیهانی لە کوردستان بەشداری دەکات و لە شاری هەولێر و سلێمانی گۆرانی دەڵێت.\nکەرنەڤاڵی ئاشتیی جیهانی، کوردستان لە لایەن ڕێکخراوی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ ئاشتیی بەردەوام – مێسپۆ و ڕێکخراوە هاوبەشەکانی و سپۆنسەرە بەخشندەکانییەوە ڕێکدەخرێت بۆ ئاهەنگ گێڕان لە ڕۆژیی جیهانیی ئاشتی و هەفتەی جیهانی ئاشتی.\nبۆنەکە چەندین چالاکی، موزیک، هونەر، خواردنی کولتووری، نمایش و چەندین سورپرایزی جیاواز لەخۆدەگرێت کە گوزارشت لە کولتوور و نەتەوە جیاوازەکان دەکەن و ئامانج لە هەموویان سەرخستنی ئاشتی و پێکەوەژیانە.\nحەوت زانیاری گرنگی تەندرووستی کە لە ڕێگەی گۆڕانکاریەکانی قاچتەوە دەتوانیت پێی بزانیت\nشنیار دڵ لە سینەم دەرچوو دەڵێتەوە\n2020/06/02 - 11:27 PM\nکچە گۆرانیبێژ شنیار نەجیب لە نوێترین بەرهەمیدا گۆرانی”دڵ لە سینەم دەرچوو”ی بڵاوکردەوە.\nبەرهەمە نوێکەی شنیاری لە هۆندراوەی هادی مورادیە و شادمان محەمەد کاری دەرهێانی بۆ ئەنجامدراوە.\nدڵ لە سینەم دەرچوو گۆرانیەکی بەناوبانگە کە چەندین هونەرمەند وتویانەتەوە و ئاوازە ئەحمەد کایایە.\nشنیار نەجیب لەدایکبوی شاری سلێمانییە، ماوەی چەند ساڵێکی کەمە دەستی بە کاری هونەری کردوە، خاوەنی چەند بەرهەمێکی تۆمارکراوە.\nجارێكی دیكە، نەوت نرخێكی پێوانەیی تۆمار كردەەوە\nكاتی دەنگدان بە تەواوكردنی كابینەی حكومەتەكەی كازمی دەستنیشان كرا\nتەندروستی هەرێم: 33 تووشبووی نوێی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە دهۆك دەستنیشان كران\nهەرێم.. وادەی دەستپێكردنەوەی دەوامی فەرمانبەران ئاشكرا كرا\nتەندروستی هەرێم: 5 تووشبووی نوێی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە هەولێر دەستنیشان كرا\nخەڵك – بەشی هەواڵ وەزارەتی تەندروستی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان و تووشبووان، 33...\nخەڵك – بەشی هەواڵ وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: فەرمانبەرانی حكومەتی هەرێمی كوردستان تا 6/6/2020ی مانگ دەوامی فەڕمییان ڕادەگیرێت و...\nخەڵك – بەشی هەواڵ وەزارەتی تەندروستی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان و تووشبووان، 5...


میدیایه‌كی سه‌یره گوڵم…!!! … جوتیار – Dengekan\nbyadmin_denegkan\tNovember 10, 2017\tGeneral\nبۆچونێك هه‌یه پێی وایه كه نه‌وه‌ی پێش ده‌یه‌ی نه‌وه‌ده‌كان ده‌بوایه خۆی له گه‌ڵ میدیاو هه‌ژموونه‌كه‌یدا بگونجاندبایه، به‌ڵام له زه‌مه‌نی ئێستاماندا ڕێك پێچه‌وانه‌كه‌ی ڕاسته؛ پێویسته میدیا خۆی له‌گه‌ڵ هه‌ژموونی گێنێراسیۆنی (IT) هونه‌ری زانیاری و نه‌وه‌ی نوێدا بگونجێنێت ، هه‌رچه‌نده له كوردستاندا ئاستی پێگه‌یشتنی ئاراسته‌ی میدیایی و فه‌زای سه‌ربه‌خۆبوون و گه‌شه‌كردنی؛ په‌یوه‌سته به خۆ دابڕاندن له هێڵه سیاسیه‌كان و ئاراسته‌ی ده‌سته‌ڵاتی باو ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه میدیا و ڕۆشنبیری كوردی ناتوانێت لێی ده‌رباز بێت ئه‌و ئاسته دۆگماو به‌جێماوه‌یه كه له پانتایی هێڵه‌كانی ئیدۆلۆژیا و كاریگه‌ری ئه‌ودیو تێڕوانینه سیاسیه‌كاندا جێده‌گرێت، ئه‌و بونیاده‌ی كه ڕۆڵ ده‌دات به میدیا و ڕۆشنبیر بۆ ئه‌وه‌ی ببێت به ئالیه‌تی دروستكه‌ری ڕایگشتی و باوه‌ڕپێكراو له ناو كۆمه‌ڵگادا ته‌نها پرۆفێشیناڵبوون له ڕوی تێكنیكه‌وه نییه یاخود گووتار نوسین و قسه‌كردن نییه، به‌ڵكو خۆ ساخكردنه‌وه‌و ده‌ربازبوونه له‌ناو هه‌موو ئه‌و پارادۆكسیزمه ئاڵۆزه (پۆلیسۆسیاڵ)ه‌دا\n1. ئه‌و ڕه‌وشه سیاسی و له‌ناكاوه‌ی كوردستانی باشور له دوای 16.10 وه ده‌رخه‌ری ناواخنی ڕاسته‌قینه‌ی تێگه‌یشتن و توانای ئه‌قلی میدیاكارو ڕۆشنبیرانه كه نه‌یانتوانی تێگه‌یشتنیان بۆ ئه‌و قه‌یرانه سه‌رتاپاگیره كه كۆمه‌ڵگای كوردستان ڕووبه‌روی بۆته‌وه بسه‌لمێنن، به پێچه‌وانه‌وه ڕۆشنبیران و میدیاكاران  به دیاریكراوی دوای ئه‌و پێشهاته ئاڵۆزه وه‌ك هه‌ر تاكێكی توڕه‌و بێزار له ناكامبوونی ئه‌و قۆناخه؛ هاتنه ناو ڕۆژنامه‌و به‌رده‌م مایكه‌كان و ناو تۆڕه‌كانی سۆشیالمیدیا بۆ خۆ خاڵیكردنه‌وه‌و دامركانه‌وه‌ی ڕقه هه‌ڵاوساو و په‌نگخواردوه‌كه‌یان به‌رامبه‌ر نه‌یاره سیاسی و ڕكبه‌ره‌كانیان و خراپترین جۆری خو‌ێندنه‌وه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنیان بۆ دۆخه‌كه هه‌بوو، كه به ڕای من كاریگه‌ریه‌كی زۆر نێگاتیڤیان خسته سه‌ر قه‌یرانه‌كه و تا ئاستی داخستن و بێهه‌ناسه‌ییان برد ، من ناچمه سه‌ر ئه‌وه‌ی كه به‌شێكی ڕۆژنامه‌و كه‌ناڵ و په‌یجه ئینته‌رنتیه‌كان تا ژێرزه‌وی توشی هه‌ره‌س و داڕمانی ده‌روونی هاتن و له بێ پلانی و بێ ره‌هه‌ندی خۆیاندا بوون به به‌شێك له‌و ململانێیه تازه‌یه كه له هه‌ناوی شكست و خیانه‌تێكی سیاسی كوشنده‌دا له دایك بوو و وه‌كوو هه‌ر قۆناخێكی تری تێكشكانی بزوتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیزمی كوردی فه‌رزكرا به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگاو خه‌ڵكی كوردستاندا . \n ئه‌ركی ڕۆشنبیر یاخود میدیای ئازاد ده‌بێت به‌ر له‌هه‌ر شتێك ئه‌ركێكی ویژدانی و ڕاستگۆیانه بێت؛ هه‌ڵگری په‌یام و ڕه‌هه‌ندێكی ڕۆشنبێت كه ئه‌ویش بونیادنانی ئیراده‌و دروستكردنی ووشیاری سیاسی و  ڕووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی ده‌سته‌ڵاتی سته‌مكار و گه‌نده‌ڵ ؛ هه‌روه‌ها خوێندنه‌وه‌و هه‌ڵسه‌نگاندن بۆ ڕه‌وشه ئاوارته‌و قه‌یراناویه‌كان به‌بێ مه‌یلگه‌رایی سیاسی نه‌وه‌كوو ئه‌وه‌ی كه ده‌یبینین قوڵكردنه‌وه‌و شێواندن و به هه‌ستیاریكردنی په‌یوه‌ندیه سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان له نێوان چینه جیاوازه‌كاندا ، میدیاكانی لای ئێمه تا ئه‌و ئاسته سه‌رلشێواو و بێ ئامانجن كه ئاماده‌ن بۆ گه‌رمكردنی بازاڕی به‌ناو پڕۆفێشیناڵبوون و به‌ناو سه‌ربه‌خۆبونیان ده‌ستی هه‌موو كه‌سێك بگرن، په‌نا بۆ هه‌ر جیهه‌تێك ببه‌ن  كه له به‌رامبه‌ر دژه‌كه‌یدا خیتابی حه‌ماسی و هه‌جوی ئیستیفزازكه‌ر بدات.\nئه‌گه‌ر ته‌ماشای فه‌لسه‌فه‌ی جه‌ده‌لیه‌تی میدیای كوردی بكه‌یت زۆر ئاسان ده‌بینی چه‌نده بێ بونیادو بێ مه‌عریفه‌ی ململانێ باڵاكانی كولتورین ؛چه‌نده هه‌موارن به عه‌قلیه‌تی یه‌كترشكاندن و ڕكاوڕێك نمونه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه‌ی بزوتنه‌وه سیاسیه‌كه‌ی ناسیۆنالیزمی كوردین.\nله‌و ڕه‌وشه بێئامانه سیاسیه‌دا به‌شێكیان باسی پلانه نێوده‌وڵه‌تی و هه‌رێمایه‌تیه‌كان ده‌كه‌ن كه چۆن دیسان كورد خه‌نجه‌ری خیانه‌تی لێدرا وده‌یانه‌وێت پاكانه‌و ئه‌ستۆپاكی بۆ  بزوتنه‌وه‌ی كوردایه‌تی بكه‌ن ؛ به‌شێكیشی وه‌ك ئه‌وه‌ی هیچ ئاڵوگۆڕێك نه‌بوبێت و ڕوینه‌دابێت بۆمان باسی هاورده‌كردنی خه‌یارو ته‌ماته‌ی ئیندۆنۆسی ده‌كه‌ن؛ باسی به‌رهه‌می ماسی و سوده‌كانی ده‌كه‌ن؛ یاخود باسی ڕۆنالدۆ و یاریه‌كانی به‌رشه‌و ڕیاڵ؛ ئاخر ئه‌وه چ  په‌رتبوون و چ وێرانه‌یه‌كه كه میدیاو رۆژنامه‌نوسان و ڕۆشنبیرانی كوردستان تیایدا گوزه‌ر ده‌كه‌ن؛ میدیا و ڕۆشنبیران ئه‌وه‌ی كه ناتوانن دركی پێبكه‌ن ته‌نها حه‌قیقه‌ته‌و هیچیتر؛ ته‌نها خوێندنه‌وه‌یه‌كی دروستوو لۆژیكیانه‌یه بۆ ڕوداوه‌كان؛ ئه‌ركی هه‌ستكردن به حه‌قیقه‌ت ته‌نها له‌وه‌دا خۆی نابینێته‌وه كه مرۆڤ قسه بكات، به‌ڵكو ده‌بێت مرۆڤ ڕاستیه‌كان به قسه بێنێ ؛ قسه‌ی نوسه‌رێكی ئه‌ڵمانی هه‌یه ده‌ڵێت( هه‌ندێك كه‌س خۆر ته‌نها له‌و كاته‌دا ده‌بینن كه له ژێر سێبه‌ر‌ێكدا داده‌نیشن و پشووده‌ده‌ن ) ئه‌وه ئه‌و وێنه ڕاسته‌قینه‌یه كه كوردستان نیشانمان ده‌دات له‌سه‌ر ده‌ستی پلاتفۆرم و پارادایمه شێواوه‌كه‌ی میدیای كوردی ؛ ئه‌و وێنه‌یه ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت كه ڕۆحیه‌ت و دیدگای میدیایی له كوردستان پڕیه‌تی له ده‌مارگیری سیاسی و ده‌رنه‌چوون له لۆكاڵیزمی حیزبی و ئیراده‌یه‌ك كه ناتوانێت بگات به سێبه‌ری قه‌یده جیهانیه‌كانیش نه‌وه‌كوو ئه‌وه‌ی بتوانێت تێیانبپه‌ڕێنێت.\n2 . سۆشیال میدیاش كه ده‌توانم وه‌كو گروپی هێرشبه‌ری میدیایی له كۆمه‌ڵگای كوردستاندا پناسه‌ی بكه‌م،  له ئێستادا ده‌توانین بڵێین یه‌كێك له كاریگه‌رترین و خێراترین هۆكاره خۆسه‌پێنه‌كانی ته‌كنه‌لۆژیای میدیاییه به سه‌ر زیهنیه‌تی تاك و تا ئاستێك كۆی گشتی خه‌ڵكدا؛ خه‌ریكه به شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان  چێگایه‌ك بۆ میدیا بیستراو و بیندراوه‌كان له‌و پانتایه‌دا ناهێڵێته‌وه، به‌ڵام ئه‌ویش به شێوه هه‌ره سكانداڵ و شێواوه‌كه‌ی له ناو ئه‌و فه‌زا ئانارخیست و ناجێگیره‌ی كه حیزب و سیاسی و ڕۆششنبیره‌كان خوڵقاندویانه .\nكراوه‌یی و به‌رفراوانی ئه‌و تۆڕه جاڵجاڵوكه‌یانه تا ئاستێك وای له خه‌ڵك كردوه پێویستیان به میدیا ئاراسته‌كراوه‌كان كه‌متر ببێت و وه‌ك سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی زانیاریش پشت ببه‌ستن پێی ئه‌ویش به هۆكاری ئه‌وه‌ی كه خێراو به‌رده‌ست و فراوان و كراوه‌تره ،\nهه‌رچه‌نده ئه‌و به‌شه‌ش له میدیا به شوه‌یه‌كی گشتی وای له مرۆڤ كردوه به به‌هانه‌ی ئازادی و كراوه‌یی سنوره‌كه‌ی خۆی گۆشه‌گیرو زیندانیبكات، وای كردوه كه مرۆڤ هه‌ست بكات له نێو په‌یوه‌ندیه‌كی به‌رفراوان و به هێزی كۆمه‌ڵایه‌تی و كولتوری دایه كه‌چی له ڕاستیدا ته‌نهایه‌و له ناو فه‌زایه‌كی دابراو و ده‌ستبه‌سه‌ركراودایه،  ئه‌و ته‌وژمه  كه نه‌یتوانی به‌شێك له مرۆڤه‌كان به شێوه ڕاسته‌قینه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ خۆیدا ڕابێنێت؛ به قورسایی خۆی و به هه‌ژمونێكی شاره‌وه توانی مرۆڤ له گروپه كۆمه‌ڵایه‌تیه وابه‌سته‌كانه‌وه بگه‌یه‌نێت به ترۆپكی خودگه‌رایی(indivdual) ێكی كوشنده به بێ ئه‌وه‌ی خوێندنه‌وه‌یه‌كی دروست و ته‌ندروستی بۆ ئه‌و ئامرازه‌ی ته‌كنه‌لۆژیا هه‌بێت ، كۆمه‌ڵگای ئێمه‌ش به‌شێكی هه‌ره ناوازه‌ی ئه‌و پارادۆكسیه‌ته‌یه له تێكنۆلۆژیای میدیایی كه له‌ژێر هه‌ژمونی سیستێمی به جیهانیكردن ڕوبه‌ڕوی كراوه‌ته‌وه، به‌ڵام به ستایله هه‌ره خراپه‌كه‌ی و به لیبڕاڵیزمێكی پاشڤه‌ڕۆ و دۆنكیشۆتانه؛ كه به كه‌مترین تێچوو له ڕێگایه‌وه ده‌ستی به‌سه‌ر سه‌رتاپای بیركردنه‌وه‌و ئاكتیڤیتێتی تاكه‌كانیدا گرتووه.\n له‌و ڕۆژگاره‌دا مرۆڤ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت بوونی كۆیله‌یه‌ك پێناسه بكات پێویستی به‌وه نییه خاوه‌ندارێتیه بیۆلۆژی و جه‌سته‌یه‌كه‌ی ببینێت ؛ بۆ ناسینه‌وه‌ی كۆیله‌یه‌ك له ئێستادا پێویستیمان به‌وه نیه بگه‌ڕێینه‌وه بۆ یادوه‌ری په‌یوه‌ندیه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی سیستێم و قۆناخی كۆیلایه‌تی ، چونكه له ئێستادا سه‌رمایه‌داری سیستێم و تێكنۆلۆژیایه‌كی په‌یوه‌ندی وه‌ها گیرۆده‌ی بۆ به‌رهه‌م هێناوین كه هه‌موومان له ژێر كاریگه‌ریه‌كه‌یدا بووین به پێشكه‌ووتوترین و گوێڕایه‌ڵترین كۆیله تا ئه‌و ئاسته‌ی هه‌ست به بوونی كه‌سوكارو هاوڕێكانیشمان نه‌كه‌ین له ده‌ورمان و دنیای واقیعدا.\nPrevious کوردایەتی ئـایندەی لە عێراقدا …. چالاک ئـاغجەلەری\nNext کوردە وریا بە، “روسیا” چاڵ هەڵدەکەنێت!؟ … ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی\nچۆن کوشتارو ئاوارەیی لە بۆرما دووبارەو سێ بارە نابێتەوە! … نوری بەشیر:


بەفر و شار\nئەزموونی ئێمە لەگەڵ "بەفر" لەشاردا ئەزموونێكی هەژار، بێ پێشینە و كورتە!\nبەفر، بارینی بەفر، ژیانكردن لەگەڵ بەفر بۆ ئێمە دیاردەیەكی ناشاری بووە. دیاردەیەك بووە زیاتر لەگەڵ شاخ، دەرەوەی شار بووە. بەفر لە یادەوەری بەشێكی ئێمەدا تێكەڵە بە خەبات و بەرخۆدان لە شاخ لەبەرامبەر ئەوانیتردا، رژێمی ناوەند، دەسەڵاتی ناوەند، سەرباز و سوپای مۆدێرنە. ئەم دۆخە وەك جیۆپۆلەتیك و كەش و هەوا و تۆبۆگڕافیا بۆ كورد وەرچەرخان و خاڵی بنەڕەتی مانەوە، بەرگریكردن و راوەستان بووە.\nئەمڕۆ هەموومان لە شارین! لەناو سیستم و ئۆردەری كوردین! گرێیەك دروستبووە كە "بەفر" نابارێت، میوانمان نابێت. شار دەزگایەكی مۆدێرنە. پڕە لە جوڵە، زمانی پیشەسازی، جوڵەی دبلۆماسی، بازاڕ، چایخانە و مۆڵی گەورە. بەفر زمانێكی جیۆگرافی تایبەتی شارە! ئۆرهان پاموك باشتر لە رۆمانەكانی، چیڕۆكەكانی ئەو وێنەیەك پیشاندەدات. بەتایبەت لە رۆمانی "ئیستەنبۆڵ' جەیمیس جۆیس لە رۆمانی "دبلنییەكان كێن!" بەختیار عەلی لە "شاری مۆسیقارە سپییەكان" نیكۆس كازانزاكیس لە "زۆربا" ڤیكتۆر هۆگۆ لە رۆمانی "قەمبورەكەی نۆتردام"\nبەگشتی شار لەژیانی مۆدێرندا دەروازەیەكی یەكجار گرنگ و باڵایە. تێكەڵاوبوونی بەفر، ئەزموونكردنی بەفر لەگەڵ شاری ئێمەدا فۆرمێكە لە چێژ، باڵایی، راكردن لە بیرۆكراتیەت و پەڕینەوە لە "گرێی ئۆدیب" ئێمە تا ئەم چركەساتەش لە چاوەڕوانی بارینی بەفرداین! ئەم مۆدێڵە لە چاوەڕوانی بەدیار بەفرەوە پڕە لەهەستی گۆدۆییانە. ئێمە هەموومان لەشارین و لە چاوەڕوانی گۆدۆ/بەفرداین. دەبیت دۆخی گۆدۆ تێپەڕێنین! بەفر بێت، ببارێت، هەموومان لەوشارە رزگاربكات! بارینی ئەمجارە مانەوە و دۆخێكی ئۆنتۆلۆژییە، زیندووبوونەوەیە!


نادیە ڤیسەر: کچی کورد ماکیاژ زۆر دەکات | ئاژانس\nHome گشتی لایف ستایڵ نادیە ڤیسەر: کچی کورد ماکیاژ زۆر دەکات\non: ئه‌یلول 21, 2017 In: لایف ستایڵNo Comments\nنادیە ڤیسەر (٢٠ ساڵ) ژنە گۆرانیبێژێکی هۆڵەندییە کە لەگەڵ کوڕە هونەرمەندی کورد و پێشکەشکاری پڕۆگرامی کوردئایدڵ ئالان جواندا هاوسەرگیریی کردووە، نادیە لە شارێکی سنووری لە نێوان بەلجیکا و هۆڵەندا لە دایک بووە و ئێستاش لەگەڵ هاوسەرە کوردەکەیدا لە ئەڵمانیا ژیان بەسەر دەبات، لەم دیمانەیەدا لەگەڵ “ئاژانس” باس لە کارەکانی خۆی دەکات.\nئاژانس: وەک خانمە هونەرمەندێکی هۆڵەندی، چی لە بارەی هونەری کوردییەوە دەزانیت؟\nنادیه: یەکەمجار کە گوێم لە میوزیکی کوردی بوو لە ساڵی ٢٠١٢ بوو کاتێک چوومە شاری دێرسم لە باکووری کوردستان، کولتوور و میوزیک لەوێ زۆر جیاوازتر بوو لەوەی کە من دەمزانی و پێی ڕاهاتبووم، هەربۆیە ئەوە سەرنجی ڕاکێشام و بڕیارم دا زیاتری لەسەر بزانم، دواتر بە هاوکاریی چەند هونەرمەندێکی کورد لەو شارە زیاتر ئاشنای هونەری کوردی و بە تایبەتییش هونەری زازاکییەکان بووم، دواترش ئالانم ناسی و ئەوەش بووە هۆی ئەوەی زیاتر گوێ لە گۆرانیی کوردی بە زاراوەی کرمانجی و سۆرانی بگرم، ئێستاش زۆر حەزم بەو دیالێکته جیاوازانەیە و دەمەوێت کە گۆرانی بە کوردی بڵێم.\nئاژانس: چۆن بوو بڕیارت دا شوو بە ئالان جوان بکەیت؟\nنادیه: دوو ساڵ لەمەوبەر لە ئەستەمبوڵ یەکدیمان بینی، لە یەکەم ڕۆژدا کە بینم زانیم کە ئەو بۆ من درووست کراوە، هەربۆیە بڕیاری ئەوەی کە شووی پێ بکەم قورس نەبوو بۆم.\nئاژانس: وەک کچێکی ڕۆژئاوایی، لە پڕۆسەی هاوسەرگیریت لەگەڵ پیاوێکی کورد کێشه‌ت بۆ درووست نەبووە؟\nنادیه: هەموو پەیوەندییەک خۆشی و ناخۆشیی تێدایە، کولتوور کاریگەریی زۆری لەسەر کەسایەتیی مرۆڤەکان هەیە، بەڵام ئەوە هەموو شتێکیش نییە، بەتایبەت گەر بتوانیت باڵانسێکی هاوسەنگ لە نێوان کەسەکان و کولتوورەکەیدا درووست بکەیت، ڕەنگە باڵانسی درووست بۆ من جیاواز بێت لە باڵانسی درووست بۆ تۆ، بەڵام ئێمە هەوڵ دەدەین باشییەکانی یەکدی وەربگرین و شتێکی جوانی لێ درووست بکەین.\nئاژانس: بە نیازی هیچ پڕۆژەیەکی هونەریی نوێ هەیت؟\nنادیه: بەڵێ، من ئیستا کار لەسەر گۆرانییەکی کوردیی نوێ دەکەم کە بە شێوەزاری زازاکییە، حەز دەکەم میوزیکی فۆلکلۆری بۆ کارەکانم بەکار بهێنم، بەڵام دەتوانم بە پشتبەستن بە پاشخانی هونەریی خۆیشم شتێک بۆ میوزیکەکە زیاد بکەم، هەست دەکەم ئەو کارە گرنگ بێت بۆ ئەوەی کەسانی جیاواز بتوانن لەگەڵ میوزیکەکە کارلێک بکەن و حەزیان بە گۆرانی و زمانەکە بێت.\nئاژانس: ئەو هونەرمەندە کوردانە کێن کە خۆت پێیان سەرسامیت؟\nنادیه: گوێ لە چەند گۆرانیبێژێکی جیاواز دەگرم، حەز بە دەنگی مەتین کەمال قارەمان دەکەم، کە میوزیکەکەی تەواو ئارامم دەکاتەوە، گەورەترین هونەرمەندی دڵخوازی من محەمەد ئەکباسە، هاوکات حەز بە دەنگی هانییش دەکەم و گوێیان لێ دەگرم.\nئاژانس: فێری زمانی کوردی بوویت؟ جوانترین وشەی کوردی بە لاتەوە کامە بووە؟\nنادیه: ئەو پرسیارە پەیوەستدارە بەوەی کە تۆ مەبەستت لە کام دیالێکتەیە، چونکە دیالێکتی زازاکییەکەم تا ڕادەیەک باشە و دەتوانم قسەی پێ بکەم و تێی بگەم، جوانترین وشە بە لامەوە پەرپەرک (پەپوولە) بوو، چونکە زۆر ناسک دەردەکەوێت.\nئاژانس: بۆ پارێزگاری لە جوانیی ڕووخسار و جەستەت چی بەکار دەهێنیت؟ ئامۆژگاریت بۆ کچانی کورد چییە لەو لایەنەوە؟\nنادیه: پێم خۆش بوو کە ئەو پرسیارەت ورووژاند، کاتێک کە لە شاری سلێمانی بووم، دەمبینی کە کچان ماکیاژێکی زۆریان پێوە بوو، گرنگترین شت بۆ ئەوەی جوان دەربکەویت متمانەبەخۆبوون و لەخۆڕازیبوونە، من زۆر بە کەمی ماکیاژ دەکەم، چونکە کاتێک ماکیاژ دەکەم خۆمم به دڵ نییە، بەڵام کاتێک ماکیاژم پێوە نییە هەست دەکەم کەسێکی سرووشتیم و جوانتر خۆم دەبینم، ئەوەش دڵخۆشم دەکات، سەبارەت بە جەستە من پێم وایە کە هەر جەستەیەک تایبەتمەندیی خۆی هەیە، تەندرووسترین کار ئەوەیە کە گوێ لە جەستەت بگریت و بزانیت داخوازییەکانی چییە، هەرچیت حەز لێیە بیخۆ و بیخۆرەوە، بەڵام نەک هەموو کاتێک و زیادەڕەویی تێدا مەکە، من بۆ خۆم حەزێکی زۆرم لە (چبس)ە هەرچەندە دەزانم باش نییە، هەر بۆیە لە هەفتەیەکدا جارێک یان دوو جار دەیخۆم، چونکە دەزانم گەر هەر وازی لێ بهێنم جەستەم داوای دەکات و ئەوەش دۆخێکی ناخۆشم پێ دەدات، بۆیە گرنگترین شت بۆ پارێزگاری لە جەستە ڕاگرتنی باڵانسە.\nئاژانس: بەدەر لە کاری هونەریت خەون و خولیات چییە؟\nنادیه: گەورەترین خەونی ژیانم ئەوەیە کە بتوانم ئەلبوومێکی هونەریی تایبەت بە خۆم بەڵام بەو ستاندارد و ئامانجەی لە میشکمدایە بەرهەم بهێنم، ئەگەر نا تاکە خوونی من لە ژیاندا تەنیا ئەوەیە کە (بەختەوەر بم)، بە لای منەوە باشترین جۆری ژیان ئەوەیە کە دڵخۆش و بەختەوەر بیت، هەر بۆیە زۆر حەزم لە سرووشت و دیمەنە سرووشتییەکانە، حەز دەکەم بچمە دارستان و شاخەکان و لەوێ بمێنمەوە.\nئاژانس | ژمارە 56\nبەغدا دەهۆڵی دەرکردنی بەرپرسانی کوردی لێ دا\nڕەیمۆند کارڤەر نووسەرێکی گەورەیە


دوو لووتكەیی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە سوودی كێیە؟ – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » هیوا محەمەد » دوو لووتكەیی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە سوودی كێیە؟\nدوو لووتكەیی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە سوودی كێیە؟\nلە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست كێشەیەكی نەتەوەیی لە نێوان هەریەك لە فارس و عەرەب و تورك لەلایەك و كوردیش لەلایەكی ترەوە هەیە، لەدوای داڕمانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی و دابەشكردنی ئەم خاكەی كە بە هی كورد ناسێندراوە، كێشەكان بە چەندین قۆناغی جیاجیادا تێپەڕیوون، لەگەڵیشیدا هەرچەندە چەندین حزب و رژێمی سیاسی جۆراوجۆر لە توندڕەو و مامناوەندیی و چەپ و راست فەرمانڕەوایی ئەو چوار وڵاتەیان بەدەستەوە گرتووە، بەڵام هیچیان ملیان نەداوە بۆ چارەسەركردنی كێشەی نێوان خۆیان و كورد.\nنەك ئەمە نەكراوە بەڵكو بەهۆی دابەشبوونی خۆشیانەوە بەسەر دوو بەشی مەزهەبیی ئیسلامییەوە (سوننە و شیعە)، هێندەی تر مەسەلە نەتەوەییەكە كپ كراوەتەوە.\nجگە لەم كێشەیە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا هیچ كێشەیەكی تر نییە و ئەوەی هەیە كێشە و شەڕی مەزهەبییە و وایكردووە بە درێژایی سەدان ساڵی رابردوو لەم ناوچەیەدا ئارامی تێكبچێت و بە بەردەوامی شەڕ و پێكدادان رووبدات و ئاڵۆزتر ببێت.\nكێشەی ئەم دوو مەزهەبە لەكوێدا سەختە؟\nهەر لەشەڕی ئێران – عیراقەوە تا شەڕی یەمەن و سوریا و لوبنان و ئەفغانستان و ناوخۆی پاكستان و ئێستای عیراق، هەمووی دابەشبووی نێوان ئەو دوو مەزهەبەیە، تەقینەوەكانی ناو شارەكانی ناوەڕاست و خوارووی عیراق، هیچیان لە ئەنجامی ململانێی سیاسیدا نین، قاعیدە و داعش هەردووكیان خۆیان وەك سوننە مەزهەب ناساندووە، لە هیچ كام لەو دوو رێكخراوەدا شیعەیەك نەبووە و هەموو كارە تیرۆریستییەكانیشیان لەدژی شیعە و ئەوانە بووە كە پێچەوانەی ئاراستەی خۆیان بوون.\nداعش هات و ئاڵۆزتر و خوێناوی تری كرد، ئەوان بە ئاشكرا ئەوەی بەناویش بچووایەتەوە سەر ئەو مەزهەبە، دەیانگرت و بێ دادگایی و لێكۆڵینەوە دەیان كوشت، ئەمەش وەك ئاماژەیەك بۆ ئەوەی كە ئەوان دژایەتیی شیعە دەكەن، هەركەسیان بگرتایە لێیان دەپرسی ناوت چییە و ئەگەر لەو ناوانە بوایە ئەوا بێ یەك و دوو ئازاریان دەدا تا رادەی كوشتن.\nكێ ئاگرەكە خۆشدەكات؟\nبۆ هەموو كێشە و قەیرانێك هۆكارێك هەیە، ئەوە خودی ئەو دوو مەزهەبە خۆیان نین كە درێژە بەم كێشە و ململانێیانە دەدەن، بەڵكو ئەو دەستە دەرەكییانەن كە خێر و سوود لەو دوو بەرەكییە دەبینن، هەرچی ئایینەكانی دیكەیە بەتایبەتی یەهودییەكان بوونی درزی فراوانی نێوان ئەم دوو مەزهەبەی بەلاوە گرنگە و پێی وایە هەرچی ئەوان لێك دوور و ناتەبابن، مەترسی بۆسەر خۆیان كەمتر دەبێتەوە، ئایینی مەسیحیش بە ئەركی خۆی نازانێت هەوڵی لێك نزیككردنەوەیان بدات و كێشە دێرینەكەیان بۆ چارەسەر بكات، حكومەتەكانیشیان لەپێناوی گەرمكردنی بازاڕی چەكەكانیاندا، بەلایانەوە باشە كە ئەم كێشەیە تا بێت گەرمتر بێت.\nبەپێی ئەوە كە ئەم ناوچەیە دەوڵەمەندترین ناوچەی جیهانە بە نەوت و كانزاكانی دیكە و شارەزایان ئەوەیان لەلا ئاشكرا بووە كە تا دەیان ساڵی دیكە ئەم نەوتە هەر دەمێنێت و بۆ ئەوەش كە هەریەك لە ئەمریكا و ئەوروپا بازاڕی ساخكردنەوەی چەكیان دابین بكەن، ئەوا بەشدار دەبن لە درێژەپێدانی ئەم كێشە مەزهەبییە.\nنەمانی جیهانی دوو لووتكەیی دوای نەمانی سۆڤێت\nتا سەرەتای نەوەدەكان، جیهان بەسەر دوو لووتكەی (شەرق و غەربدا) دابەش بوو، بەم هۆكارەش تارادەیەك پارسەنگی هێز لە جیهاندا راگیرابوو، بەڵام ئەم سەردەمە كە جیهانی دوو لووتكەیی نەماوە، زیاتر هەلەكان لە بەرژەوەندیی ئەمریكاو هاوپەیمانەكانین، لەگەڵیشیدا روسیا و چین لە دەرەوەی ئەو هاوپەیمانێتییەن و ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی لەم ناوچەیەدا روسیا و چین زیاتر لە ئێرانەوە نزیك ببنەوە و ئەوانی دیكەش لە سعودیە و وڵاتانی كەنداو.\nهەرچی توركیاشە كە ئیدیعای گەڕانەوەی ئیمپراتۆریی عوسمانی دەكات، لە نێوانی ئەو دوو لووتكەیەدا كایە دەكات و خۆشی بە رابەری ئیخوانەكان دەزانێت كە ئەمەشیان باڵە توندەكەی سوننەكانە و لە زۆر رێگەشەوە لەگەڵ سەلەفی و داعشییەكانیشدا یەك دەگرنەوە.\nهەموو ئەم كێشانە تیایدا سعودیە و ئێران رۆڵ و كاریگەرییان لەبەرچاو دەگیرێت، هەركات یەك لەمانە نەرمی بنووێنێت، ئەوا هیوای نزیكبوونەوە لە دامركاندنەوەی شەڕ دروست دەبێت و پێچەوانەكەشی رێگەی چارەسەر زۆر دوور دەخاتەوە و درێژە بە كێشەكانی ئەم دوو لووتكە مەزهەبییە دەدات و ئەوانەش كە لە دەرەوەی ئەم دوو مەزهەبەن، سوودمەند دەبن.\nئیسرائیل زادەی ئەمریکایە\nبۆچی سعودیە روو لە تەلئەبیب دەكات؟


چێژی ئه‌ده‌بی خوێنه‌ر كێ دروستی ئه‌كات .. كێ ئه‌یشێوێنێت ؟ ….محه‌مه‌د حسێن – Denegkan\nbyمحه‌مه‌د\tMarch 4, 2009\tگشتی\nچێژی ئه‌ده‌بی خوێنه‌ر\nكێ دروستی ئه‌كات .. كێ ئه‌یشێوێنێت ؟\nزه‌وق و چه‌شه‌ی ئه‌ده‌بی خوێنه‌ر , ئاستی چێژبینین له پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه‌دا , به‌شێكه له‌و په‌یوه‌ندیه هه‌ستیار و ئاڵۆزه‌ی له ئه‌نجامی كارلێكی نێوان خوێنه‌ر و ده‌قدا دروست ئه‌بێت , زۆرجار هه‌ر ئه‌م زه‌وق و مه‌یله‌یشه بڕیاری پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی ئه‌دات , بڕیاری هه‌ڵبژاردنی ده‌قێك و فه‌رامۆشكردنی ده‌قێكی تر ئه‌دات , وا ئه‌كات نوسه‌رێك پڕفرۆش بێت و یه‌كێكی تر نه‌ناسرا و .. چونكه نهێنی سه‌ركه‌وتنی زۆربه‌ی نوسه‌ره پڕفرۆشه‌كانیش له‌و ساته وه‌خته‌وه‌دێت كه هێڵه گشتیه‌كانی مه‌یل و چاوه‌ڕوانی و زه‌وقی گشتی خوێنه‌ران ئه‌دۆزنه‌وه , چونكه چێژ و زه‌وق له‌پرۆسه‌ی خوێندنه‌وه‌دا ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به هه‌ر دوو ڕه‌گه‌زی ( سۆز و خه‌یاڵ ) ه‌وه هه‌یه كه دووان له‌ڕه‌گه‌زه زۆر هه‌ستیار و پێكهێنه‌ره‌كانی ده‌قن . ئه‌م زه‌وق ومه‌یله چۆن دروست ئه‌بێت , چۆن گه‌شه ئه‌كات و چۆن په‌ره‌وه‌رده ئه‌كرێت ؟ , ئه‌ده‌ب و كاڵچه‌ری كوردی چی كردووه‌و چی پێیه له‌م بواره‌دا بیكات ؟ ئه‌مه ئه‌و پرسیارانه‌یه كه‌ئه‌م نوسینه به‌شوێن وه‌ڵامه‌كانیدا ئه‌گه‌ڕێت .\nله‌كتێبی ( چه‌ند نامه‌یه‌ك بۆ ڕۆماننوسێكی لاو ) نوسه‌ری پیرۆیی ماریۆ ڤارگاس یۆسا باس له پێداویستی و گرنگی مه‌یلی ئه‌ده‌بی ئه‌كات بۆ نوسه‌ر , ئه‌و پێی وایه ئه‌م مه‌یله وه‌ك ئاماده‌گیه‌كی خۆڕسك و نادیار , هه‌میشه له‌شێوه‌ی په‌یامێكی سه‌رچاوه‌نادیاردا بانگی مرۆڤ ئه‌كات بۆ به‌ده‌نگه‌وه هاتنی به‌هره و ئاره‌زوه‌كه‌ی .* ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ ئه‌م بۆچونه‌دا مه‌یلی ئه‌ده‌بیمان لای نوسه‌ران به شتێكی خۆڕسك زانی , بێگومان به‌و مانایه نایه‌ت هه‌مو خوێنه‌رێكیش بۆئه‌وه‌ی مه‌یل و ئاره‌زوی خوێندنه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی هه‌بێـت , پێویستی به مه‌یلێكی خۆڕسكه , نه‌خێر , مه‌یل و چێژ و ئاره‌زوی ئه‌ده‌بی لای خوێنه‌ر به‌شی هه‌ره زۆری ده‌ره‌نجامی ئه‌و چالاكیه ئه‌ده‌بی و ڕۆشنبیریانه‌یه كه به شێوه‌ی جیاجیا كار له‌سه‌ر زه‌وقی خوێنه‌ر ئه‌كه‌ن . به‌واتایه‌كی تر : زه‌وق و مه‌یلی خوێنه‌ر (1) دروست ئه‌كرێت , (2) په‌روه‌رده ئه‌كرێت , (3) ئاراسته ئه‌كرێت , (4) كار له‌سه‌ر ئاستی جوانناسی و ناسكچێژی ئه‌كرێت , نه‌ك ئه‌وه‌ی شتێكی پێشوه‌خت ئاماده‌بێت و ئه‌ركی ده‌قه‌كان ته‌نها وروژاندنیه‌تی .. دیاره ئه‌و بۆچونانه‌یش ئه‌بینین كه زه‌وق و چێژی ئه‌ده‌بی به ئۆنتۆلۆجیای مرۆڤه‌وه گرێ ئه‌دات , پێی وایه له‌وه‌ته‌ی مرۆڤ كاڵچه‌ری قسه‌كردنی داهێناوه , چێژی حكایه‌ت و گێرانه‌وه‌یشی لا دروست بووه , هه‌میشه شیعر تامو چێژێكی به‌خشیوه‌ته ئه‌و مرۆڤه كڵۆڵانه‌ی نه‌هامه‌تیه‌كانی ژیان گیرۆده‌ی كردون . به‌ڵام له‌م نوسینه‌دا (زه‌وق و مه‌یلی ئه‌ده‌بی ) به‌شێوه‌یه‌كی ورد تر و دیاریكراوتر كاری له‌سه‌ر ئه‌كرێت , زیاتر مه‌به‌ست له‌و ئاره‌زوه ئه‌ده‌بیه‌یه له‌ساتێكی دیاریكراودا خوێنه‌ر كه‌مه‌ندكێشی لای ده‌قێك ئه‌كات , ئه‌كرێت بڵێین ئه‌و حه‌زه‌یه كه خوێندنه‌وه‌ی شیعرێك , یان چیرۆكێكی له ته‌ماشاكردنی یاریه‌كی تۆپی پێی نێوان به‌رازیل و ئه‌رجه‌نتین پێ خۆشتره .\nهه‌ر یه‌كه له ئێمه هاوڕێیه‌كی خوێنه‌رمان هه‌یه كه له دوای ساڵی 1991 له‌دایك بووه و زمانی كوردی ته‌نها زمانی خوێندنه‌وه‌یه‌تی , ئه‌م خوێنه‌ره له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئاره‌زوی ژیانی هه‌یه له‌ناو جیهانه فانتازی و خه‌یاڵكرده‌كانی ئه‌ده‌بدا , بێگومان پێی خۆشه دید و سه‌رنجی ڕه‌خنه‌گران بزانێت له‌سه‌ر ئه‌و ده‌قانه‌ی كه ئه‌یخوێنێـته‌وه , چونكه هه‌موو ده‌قێكی سه‌رسامكه‌ر , هاوكات هانده‌ریشه بۆ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و بۆچون و ڕاڤه‌و لێكدانه‌وانه‌ی ڕه‌خنه‌گران و ڕانان نوسه‌كان له‌سه‌ری بڵاو ئه‌كه‌نه‌وه , به‌شێكی زۆری زه‌وق و سه‌لیقه‌ی خوێنه‌ر لێره‌دا گه‌ڵاڵه ئه‌بێت . ئێستا بابپرسین , ئایا ئه‌ده‌ب و رۆشنبیری كوردی هیچی به‌خشیوه‌ته ئه‌م خوێنه‌ره , هێنده‌ی پێیه هۆشیاریه‌كی زیندوی هاوچه‌رخ و زه‌وق و سه‌لیقه‌یه‌كی دروستی ئه‌ده‌بی لا بخوڵقێنێت ؟ بێگومان گه‌ڕان بۆ وه‌ڵامه‌كانی ئه‌م پرسیاره توشی چه‌ند گرفتێكی نائومێد كه‌رمان ئه‌كات .\nدیاره له‌گه‌ڵ ڕه‌خنه‌گران و ڕانان نوسه‌كاندا , هاوكات ده‌قی جوان و داهێنه‌رانه‌یش ئه‌كرێت چاوه‌ڕێی به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی زه‌وق وچێژی خوێنه‌ری لێ بكه‌ین , زۆر جار جوانی ده‌قه‌كانیش هه‌ر وا ئه‌بێـته هۆی گۆڕینی ئاستی چێژبینین و و زه‌وق و سه‌لیقه‌ی ئه‌ده‌بی خوێنه‌ر , وه‌ك ئه‌و كاریگه‌ریه‌ی ڕۆژگارێك شیعره‌كانی گۆران له‌سه‌ر خوێنه‌ری كورد دایئه‌نا , یان ئه‌و كاریگه‌ریانه‌ی سادقی هیدایه‌ت و فازڵ عه‌زاوی و هاوڕێكانی له سه‌ر خوێنه‌رانی فارسی و عه‌ره‌بی هه‌یانبو . به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێستا مه‌به‌سته ڕۆڵی ڕه‌خنه‌گران و ڕانان نوسه‌كانه له‌م بواره‌دا , چونكه ئه‌م دوو پۆله‌ی نوسه‌ران , جگه له به‌رهه‌مهێنانی یه‌كێك له‌ماناكانی ده‌ق , خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و نه‌وتراو و نه‌نوسراوانه‌ی له‌دوتوێی ڕسته‌كانیدا په‌نهانه , یان دۆزینه‌وه‌ی به‌های ستاتیكی ده‌ق و شه‌ن و كه‌وكردنی لایه‌نه هونه‌ریه‌كانی , به‌شداریه‌كی چالاك ئه‌كه‌ن له‌گه‌ڵاڵه‌كردنی زه‌وق و سه‌لیقه‌و چێژی ئه‌ده‌بی خوێنه‌ردا , كاریگه‌ریه‌كی باشیان هه‌یه له په‌روه‌رده كردنی هه‌ست و زه‌وقی جوانناسانه‌ی خوێنه‌ر . به‌ڵام مه‌رج نیه هه‌مووكاتێك ئه‌م ئه‌ركه‌ی ڕه‌خنه‌گران و ڕانان نوسه‌كان ئاوه‌ها ڕۆلێكی پۆزه‌تیڤ بگێڕێت , چونكه ئه‌مڕۆ به‌جۆرێك تێكه‌ڵی بزنس و سه‌رمایه‌داری چاپ و بڵاوكردنه‌وه بووه , هێنده تێكه‌ڵی ئامانج و مه‌به‌ستی نائه‌ده‌بی و سیاسی و ئایدۆلۆجی و ده‌سته‌گه‌ری و شارچێتی و ناوچه‌گه‌ری بووه , كه له دواجاردا ڕۆڵی شێواندن و بازاڕیكردنی زه‌وقی خوێنه‌ر ئه‌گێڕێت , نه‌ك خوڵقاندنی كه‌شێكی دروست بۆ تێگه‌یشتن و چێژبینینێكی باشتر له ده‌ق , ئه‌ومه‌به‌سته‌ی كه قه‌ت ناكرێت دابڕاو بێت له ئامانجی هه‌موو ڕه‌خنه‌گر و ڕانان نوسێك .\nئه‌م كێشه‌یه ( یاریكردن به‌زه‌وق و سه‌لیقه‌ی ئه‌ده‌بی خوێنه‌ر ) , بێ زیاده ڕۆیی ئه‌كریـَت وه‌ك یه‌كێك له‌قه‌یرانه‌كانی ئه‌مڕۆی ده‌قی كوردی بیبینین , به‌و چاویلكه ته‌ڵخنه‌ی بزانین كه ئه‌یه‌وێـت جوانی و ناشیرنیه‌كانی تێكستمان لا تێكه‌ڵ بكات , ده‌قی كرچ و كاڵی ساویلكه‌مان وه‌كو هونه‌ری مه‌زن پێ ئه‌ناسێنێت , سه‌رنجی خوێنه‌ر به‌ره‌و هه‌ندێك ڕه‌گه‌ز و دیمه‌نی نائه‌ده‌بی ئاراسته ئه‌كات كه دورو نزیك هیچ په‌یوه‌ندیه‌كیان به‌ئه‌ده‌به‌وه نیه , بۆ په‌لاماردانی كه‌سایه‌تی نوسه‌ر درۆر و تۆمه‌ت و ناتۆره‌ی بێ بنه‌ما دروست ئه‌كات , كه له‌ده‌رئه‌نجامدا جگه له كات به‌فیڕۆدان و ڕه‌شكردنه‌وه‌ی وه‌رقه‌سپیه‌كان هیچی تر له‌م جۆره نوسینانه ناچنینه‌وه .\nبۆچی ڕۆڵی ڕه‌خنه‌گران و ڕاناننوسه‌كان له‌م بواره‌دا گرنگه ؟ بێگومان هه‌ر خوێنه‌رێك ده‌قێكی ئه‌ده‌بی خوێنده‌وه , شتێكی ئاساییه چاوه‌ڕێی بیستنی دید و بۆچونی ڕه‌خنه‌گران بكات له‌سه‌ر ده‌قه‌كه , ئه‌مه به‌شێكه له‌و فزوڵیه‌ت و حه‌زی زیاترزانینه‌ی له سروشتی هه‌مو كه‌سێكدا هه‌یه . ئه‌م هاوكێشه‌ی ( ده‌ق – خوێنه‌ر – ڕه‌خنه‌گر ) ه , بزاوت و دینامیكیه‌تی هه‌موو ئه‌ده‌بێكی زیندوی ئه‌مڕۆمان بۆدیاری ئه‌كات , كه جگه له‌پێداویستی داهێنه‌ر بۆ ئه‌م ڕه‌خنه‌گره , جگه له‌و ڕۆڵه گرنگه‌ی له‌په‌روه‌رده كردن و په‌ره‌پێدانی به‌هره و وزه‌ی داهێنه‌رانه‌ی نوسه‌ران و ئه‌دیباندا ئه‌یگێڕێت , ڕه‌خنه‌گر ئه‌ركی په‌وه‌رده كردن و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی زه‌وق و چێژی خوێنه‌ریشی له‌ئه‌ستۆیه , پێویسته یارمه‌تیده‌رێك بێت بۆ به‌هێزكردنی توانای خوێندنه‌وه‌ی داهێنه‌رانه و ماناسازی لای خوێنه‌ر .. به‌كورتی له‌دروستبونی سه‌لیقه‌ی باشخوێندنه‌وه , ماناسازی و به‌شداریكردن له‌به‌رهه‌مهێنانی یه‌كێك له‌ماناكانی ده‌ق , گه‌ڵاڵه بونی تێگه‌یشتنێكی تایبه‌ت لای خوێنه‌ر, ڕه‌خنه گران چاوه‌ڕوانیه‌كی زۆریان لێ ئه‌كرێت . كێشه‌ی ئه‌ده‌بی ئێمه‌یش ئه‌وه‌یه زۆربه‌ی ئه‌ونوسینانه‌ی دواتر له‌سه‌ر ده‌قێك ئه‌نوسرێت , جگه له چه‌ند هه‌وڵێكی تازه‌ی ئه‌م ساڵانه‌ی دوایی , نه‌ك هه‌ر یارمه‌تی ده‌ر نه‌بووه له گه‌شه‌پێدانی زه‌وق و جوانناسی خوێنه‌ری كوردا , ته‌نانه‌ت شێواندویشیه‌تی , یاخود ڕۆڵی ڕێگومكه‌ره‌یه‌كی خراپی گێڕاوه . ڕه‌خنه‌ی كوردی نه‌ك هه‌ر كه‌مته‌رخه‌م بووه له ناسین و دۆزینه‌وه و نیشاندانی ڕه‌گه‌زه‌كانی ده‌ق , ته‌نانه‌ت ڕۆڵێكی چه‌واشه‌كارانه‌یشی گێڕاوه له‌وه‌ی هه‌ندێك جار ده‌قی نزم و ئاسایی وه‌كو شاكاری مه‌زن پێ ناساندوین , یان له‌سه‌ر حسابی فه‌رامۆشكردنی ده‌ق و ئه‌ده‌بیه‌تی نوسینه‌كه په‌لاماری نوسه‌ره‌كه‌و هه‌ندێك لایه‌نی كه‌سایه‌تی نوسه‌ری داوه كه دور و نزیك هیچ په‌یوه‌ندیه‌كی به‌و ده‌قه‌وه نیه كه بۆ قسه له‌سه‌ر كردن هه‌ڵبژێردراوه . هه‌ڵبه‌ته له‌هه‌موو سه‌رده‌مه‌كاندا تاك و ته‌را ڕه‌خنه‌سازی شاره‌زا و لێزانمان هه‌بووه , له‌و ڕه‌خنه‌گرانه‌ی به‌ئاسۆیه‌كی فراوانه‌وه ئه‌چونه ناو گفتوگۆمه‌عریفیه‌كانی ده‌قه‌وه , بۆنمونه نیو سه‌ده له‌مه‌وپێش هه‌وڵه‌كانی مه‌سعود محه‌مه‌د و مه‌لا عبدالكریمی موده‌ریس هاتۆته ناو ئه‌ده‌بی كوردیه‌وه .. كه بێگومان هه‌تا ئه‌مڕۆیش هه‌ر ئه‌شێت بخوێنرێنه‌وه‌و سود و كه‌ڵكیان لێوه‌ر بگیرێت , به‌ڵام گرفته‌كه له‌وه‌دایه كه ئه‌م هه‌وڵه جدیانه به‌راورد ئه‌كه‌ین به‌و نوسینانه‌ی هه‌ر به مردویی له‌دایك ئه‌بن , یه‌كسه‌ر بڕی نائومێدیه‌كانمان زیاتر ئه‌بێت .\nله‌به‌ر چی و بۆچی ڕخنه‌گران ئه‌م ڕۆڵه‌خراپه‌یان گێڕاوه ؟ ئایا ئه‌كرێت هه‌ر وا به‌سانایی به‌و هه‌موو لاپه‌ڕه‌ی له‌م بواره‌دا نوسراوه بڵێین ڕۆڵێكی خراپ و چه‌واشه‌كارانه ئه‌گێڕێت ؟ پیاچونه‌وه‌یه‌كی ورد به ئه‌رشیفی ڕه‌خنه‌ی كوردیدا گومانی پشت ئه‌م پرسیاره تاڵانه‌مان بۆ پشتڕاست ئه‌كاته‌وه و لانی كه‌م له‌وه‌ڵامێكمان نزیك ئه‌كاته‌وه . ئه‌وه‌ی ئه‌رشیفی ڕه‌خنه‌ی كوردی نیشانمان ئه‌دات , چوار ته‌رزی سه‌ره‌كی ڕه‌خنه‌گرتنه :-\n(1) ئه‌وجۆره‌ی ڕه‌خنه‌گرتن كه له هاوسۆزی سیاسیه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه :- لێره‌دا نوسه‌ر هاتۆته شان و باڵی په‌یامه سیاسیه‌كه‌ی ده‌قه‌كه‌دا و له‌وێیشه‌وه دیمه‌نه چینایه‌تی و نیشتمانیه‌كانی ناو ده‌قه‌كه‌ی كردۆته ته‌وه‌ری چڕبونه‌وه‌ی خوێندنه‌وه‌كه‌ی , هه‌میشه ئه‌م پیاهه‌ڵدانه له‌سه‌ر حسابی بینین و خوێندنه‌وه‌ی لایه‌نه هونه‌ری و جوانناسیه‌كه‌ی ده‌قه‌كه بووه . ئه‌مه گرفتی زۆربه‌ی ئه‌و ڕه‌خنه‌گرانه‌یه كه له‌ژێر ناونیشانی ڕیالیزمی شۆسیالیستی و ئه‌ده‌بی شۆڕشگێڕی و به‌رگریكردن كۆئه‌كرانه‌وه .\n(2) ڕه‌خنه‌گرتنه به‌كۆمه‌ڵێك بڕیار و حوكمی پێشوه‌خته‌وه : لێره‌دا یان ته‌نها لایه‌نه خراپه‌كانی ئایدۆلۆجیاو په‌یامی نوسه‌ر و بڕێك له كێشه تایبه‌تیه نائه‌ده‌بیه‌كانی نوسه‌ر زه‌ق ئه‌كرێته‌وه‌و ئه‌بێـته جێ نیشانی ڕه‌خنه‌گر , یان پیاهه‌ڵدان و وه‌سفكردنێكی تاك ڕه‌هه‌ندانه‌یه بۆ نوسه‌ر و نوسینه‌كه‌و ئه‌و په‌یامه‌ی نوسه‌ر ویستویه‌تی بیگه‌یه‌نێت . گه‌لێك نمونه له‌به‌رده‌ستدان كه چۆن ئه‌م په‌لامار و زمان زبریه ئه‌گاته ئاستی هێرشكردنه سه‌ر كه‌سایه‌تی نوسه‌ر و ناو ناتۆره‌ی عوسابیانه , كه له‌ته‌واوی پرۆسه‌كه‌دا ده‌قه‌كه‌و ئه‌ده‌بیه‌تی ده‌قه‌كه فه‌رامۆشكراوه . دواین نمونه‌ی ئه‌م ته‌رزه گرفته‌ی ڕه‌خنه‌ی كوردی , ئه‌و كێشانه‌یه له‌گه‌ڵ ئه‌ده‌بی به‌ختیار علی دا سه‌ری هه‌ڵدا , هه‌مومان ئه‌زانین هه‌ركاتێك به‌ختیار ڕۆمانێكی بڵاوكردبیـَته‌وه , یه‌كسه‌ر توشی ئه‌و جۆره نوسینانه بووه كه به‌بڕیاری پێشوه‌خت و بێ لانی كه‌می خوێندنه‌وه‌و تێگه‌یشتنی ده‌قه‌كه ڕه‌تكراوه‌ته‌وه , تۆمه‌تی بۆ دروستكراوه .. هه‌ر له‌گه‌ڵ ئه‌ده‌بی به‌ختیاردا ئه‌و جۆره ڕه‌خنه‌یشمان بینیوه كه به‌سه‌رسامی و شاگه‌شكه‌یه‌كی بێ سنوره‌وه هه‌ر خه‌ریكی پیاهه‌ڵدانی ده‌قه‌كه بوون , بێ ئه‌وه‌ی به‌گوێره‌ی پێویست گه‌ڕابێتنه‌وه بۆ ئارگیومینت كردنی ئه‌و وه‌سف و پیاهه‌ڵدانه‌ی له‌سه‌ر ده‌قه‌كه وتویه‌تی , بۆنمونه : له‌به‌رچی به‌م ڕۆمانه ئه‌ڵێت شاكار و نهێنیه‌كانی شاكاربونی له‌كوێوه سه‌رچاوه‌ی گرتووه , ئه‌و پێوه‌رانه چیه ئه‌م شاكاره‌ی له‌ڕۆمانه‌كانی تری به‌ختیار , یان هه‌ر ڕۆماننوسێكی تری كورد پێ جیائه‌كاته‌وه .\n(3) ڕه‌خنه‌گرتنێكی لاوازی بێ میتۆدی تاكڕه‌هه‌ندی هه‌ژار : له‌به‌ر بچوكی و به‌رته‌سكی ئاسۆی بینین و خوێندنه‌وه‌كانی نوسه‌رو ئه‌و باكگراوه‌نده لاوازه‌ی له‌پشتی خوێندنه‌وه‌كه‌یه , نه‌ك هه‌ر مه‌دلول و نیشانه په‌نهانه‌كانی ده‌قمان بۆنادۆزێـته‌وه , ته‌نانه‌ت خۆیشی كێشه‌ی تێگه‌یشتنی هه‌یه له‌گه‌ڵ ده‌قه‌كه‌دا . له‌م ته‌رزه‌یاندا ڕه‌خنه‌گر ده‌ست بۆده‌قێك ئه‌بات سه‌ركه‌وتن و ناوبانگی باشی به‌ده‌ست هێنابێت , ئیتر ئه‌ویش دێت تێكه‌ڵه‌یه‌ك له‌و بۆچون و قسانه‌ی پێشتر له‌سه‌ر تێكسته‌كه وتراوه دوباره‌ی ئه‌كه‌تاوه . بێ ئه‌وه‌ی ده‌قه‌كه‌ی باش خوێندبێـته‌وه , ئاگای له‌به‌رهه‌مه‌كانی تری نوسه‌ره‌كه هه‌بێت , هێنده ئاگای له‌قوتابخانه هاوچه‌رخه‌كانی فكری ئه‌ده‌بی و تیۆریه ڕه‌خنه‌ییه‌كان هه‌بێت , ئاشنای ئه‌و چه‌مكه ڕه‌خنه‌ییانه بێت ئه‌مڕۆ ڕه‌خنه گران ده‌قی پێ شیكارئه‌كه‌ن , توانای تێگه‌یشتنی ئه‌و كۆنتێكسته ئه‌ده‌بی و ڕوناكبیریه‌ی هه‌بێت ده‌قه‌كه‌ی تیا له‌دایك بووه , دێت ئه‌كه‌وێـته ئیسقاتكردن , جارێك به‌ڕیالیزمی جادوگه‌ری ناودێری ئه‌كات , جارێك باسی ده‌قئامێزانی بۆ ئه‌كات , بێ ئه‌وه‌ی لانی كه‌می ئاگاداری هه‌بێت له سه‌ر چۆنێتی به‌كار هێنانی ئه‌م چه‌مكانه له‌و سیاقه ڕۆشنبیری و ئه‌ده‌بیه‌ی تیا به‌رهه‌مهاتووه , یان له‌ناو ئه‌ده‌بی میلله‌تانی تری نزیك له‌خۆمان چۆن به‌كار ئه‌هێنرێت . چه‌مكه‌كان هه‌ر وا وه‌ك قاڵبی ئاماده‌باش ده‌خوازرێن و به‌كارئه‌هێنرێن بێ ئه‌وه‌ی تێگه‌یشتن و لێزانی پێویست هه‌بێت بۆئه‌م به‌كار هێنانه , بۆنمونه چه‌مكی ده‌قئامێزان intertextualite و گرفت وئاڵۆزیه‌كانی زۆرترین قسه‌و باسی له‌سه‌ر كراوه له‌م ساڵانه‌ی دوایدا , كه‌چی تا ئێستا ڕه‌خنه گرێكی كوردمان نه‌بینیوه وه‌ك (ئیبراهیم عریس و عبده وازن ) , به‌ئاسۆ و هزرێكی ده‌وڵه‌مه‌نده‌وه له‌گه‌ڵ خوێندنه‌وه‌ی ڕۆمانێكی كوردیدا به‌كاری بهێنن , ئاستی ده‌قئامێزانی ئه‌م ڕۆمانه‌مان پێ نیشاندات له‌گه‌ڵ ئه‌و باكگراوه‌نده ده‌وڵه‌مه‌نده‌ی كه‌له‌پوری ڕۆمان نوسینی ئه‌مڕۆ خستویه‌تیه به‌رده‌ستمان , چونكه تێگه‌یشتن له‌م كۆنسێپتانه ده‌وڵه‌مه‌ندیه‌كی هزری و ئه‌زمونێكی باشی خوێندنه‌وه‌ی ئه‌وێت كه به‌دڵنیاییه‌وه لای ئه‌و ڕه‌خنه‌گرانه مه‌یسه‌ر نابێت كه ته‌نها پشتیان به‌كتێبخانه‌ی كوردی به‌ستووه .\n(4) تێكه‌لكردنی ڕه‌خنه به‌هه‌ندێك شتی ناپێویست به‌ڕه‌خنه : بۆنمونه حاڵه‌ت هه‌یه ڕه‌خنه‌گر قسه له‌سه‌ر ده‌قی نوسه‌رێكی ئه‌مریكایی ئه‌كات , كه‌چی باسی سروشت و جوگرافیای قاڕه‌ی ئه‌مریكا و كێشه‌و ئاژاوه سیاسیه‌كانی ئه‌و وڵاتانه ئه‌كات . ڕاسته ئه‌ده‌بی هه‌رنوسه‌رێك هه‌ڵقوڵاوی ئه‌زمونی ڕۆحی و هزری مرۆڤانه‌ی نوسه‌ره‌كه خۆیه‌تی , له‌ناوئه‌و كۆنتێكسته ئه‌ده‌بی و ڕۆشنبیریه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه كه‌نوسه‌ره‌كه‌ی تیا ژیاوه , هه‌روه‌ها پێویسته ئه‌و كۆنتێكسته تایبه‌تیه و به‌شی زۆری به‌رهه‌مه‌كانی تری نوسه‌ر بناسیت له‌كاتی ئیشكردنی ڕه‌خنه‌گرانه له‌سه‌ر هه‌ر ده‌قێك , به‌ڵام ئه‌مه جیایه له‌ونوسینانه‌ی كه ئه‌وه‌نده‌ی خه‌ریكی كێشه نائه‌ده‌بیه‌كانی نوسه‌رن , ده‌قه‌كه‌یان به‌لاوه گرنگ نیه . له‌م ساڵانه‌ی دوایدا براده‌رێك زۆر به په‌رۆشه‌وه بابه‌تێكی له‌سه‌ر بێ ئاگایی ڕه‌خنه‌ی كوردی نوسی بوو به‌رامبه‌ر نوسه‌ری داهێنه‌ری سوری زه‌كه‌ریا تامر , كۆی نوسینه‌كه له‌سه‌ر ئه‌وه بوو زه‌كه‌ریا تامر پشتگیری به‌عسی عێراق ئه‌كات و دژی ئابڵوقه‌ی ئابوری سه‌ر عێراق قسه‌ی كردووه و پیاوێكی به‌عسیه , بۆیه ئه‌و كه‌سانه‌ی چیرۆكه‌كانیان كردۆته كوردی و ئه‌وانه‌یش شتێكیان له‌سه‌ر نوسیوه به‌قسه‌ی ئه‌م به‌ڕێزه , كارێكی خراپیان كردووه و پێویسته له‌ئه‌مڕۆوه لێی به‌ئاگابن .. دیاره له چه‌ند شوێنێكی تر و لای خه‌ڵكانی تریش هه‌ر وا گێچه‌ڵ و كێشه‌ی سیاسی بۆنوسه‌ران دروستكراوه , ئه‌مه‌یش ڕه‌هه‌ندێكی تری ئه‌و قه‌یرانه‌یه ڕه‌خنه‌ی كوردی توشی بووه , ئه‌ویش پێوانه كردنی هونه‌ر و داهێنانه به‌پێوه‌ری سیاسسه‌ت و هه‌ڵوێستی ئایدۆلۆجی , یان پێوانه كردنی ئه‌ده‌ب , به‌پێوه‌ری نائه‌ده‌بی , ئه‌گینا چ كێشه‌یه‌كه با زه‌كه‌ریا تامر به‌عسی بێت ( كه له‌ڕاستیدا وانیه و ئه‌م پیاوه نزیكه‌ی 30 ساڵه له‌ده‌ست حیزبی به‌عسی سوریا وڵاته‌كه‌ی خۆی جێهێشتووه و له‌به‌ریتانیا ئه‌ژی ) , وه‌ك چۆن هاوسۆزی له‌گه‌ڵ فاشیه‌كان هیچی له‌به‌های ئه‌ده‌بی شیعره‌كانی ئه‌زرا پاوه‌ند كه‌م نه‌كرده‌وه , به‌عسی بونیش كێشه‌یه‌ك نابێت بۆ ئه‌ده‌بی زه‌كه‌ریا تامر , كه جدیترین و وردترین ده‌نگی چیرۆكبێژی و ته‌نزنوسی ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی ئه‌مڕۆیه ..\nهه‌ڵبه‌ته له‌گه‌ڵ ئه‌م گرفتانه‌دا كێشه‌یه‌كی تری زۆر سه‌ختی ڕه‌خنه‌ی كوردیمان له‌به‌ر چاوه كه كاریگه‌ریه تاڵه‌كانی هیچی كه‌متر نیه له‌م كێشانه‌ی تر , ئه‌ویش ئه‌و خزمخواهی و مه‌حسوبیه‌ت و پێڕایه‌تی و شارچێتیه‌یه , كه ڕه‌نگدانه‌وه‌یه‌كی تری دیمه‌نه‌گه‌وره‌كه‌ی گه‌نده‌ڵی وڵاته‌كه‌یه , وێنه‌یه‌كی بچوككراوه‌ی ئه‌و مه‌حسوبیه‌ته‌یه nepotism وڵاته‌كه‌ی به‌ره‌و داوه‌شان بردووه , ئه‌م گرفته تا ڕاده‌یه‌ك قسه‌ی له‌سه‌ر كراوه (**) , به‌ڵام ئه‌وه‌ی تێبینی ئه‌كرێـت ڕۆژ له‌دوای ڕۆژ جێگیرتر و چه‌سپاوتر ئه‌بێت . له‌ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بیدا ئه‌م گرفته وه‌ك داهێنراوی سیسته‌مه سیاسیه دیكتاتۆریه‌كان و ئۆرگانه مخابه‌راتیه‌كانیان ته‌ماشائه‌كرێت , به‌ڵام له ڕۆشنبیری كوردیدا ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه نوسه‌ران خۆیانن مه‌یلی ئه‌م جۆره یاریه‌یان هه‌یه .\n* . ماریو فارگاس یۆسا , رسائل الی روائی الشاب , ت . صالح علمانی , دارالمدی \_2005\n** . له‌وتارێكیدا به‌ناونیشانی (پێڕگه‌رایی ڕه‌خنه‌گر : ئه‌فراندنی گه‌نده‌ڵی ) هندرێن به‌تێر و ته‌سه‌لی له‌م گرفته‌ی كۆڵیوه‌ته‌وه بڕوانه http://www.dengekan.com/doc/2007/12/handren18.pdf\nPrevious ساته‌کانی مه‌رگ *…هه‌ژێن\nNext ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و سیسته‌می فێرکاری


له خولی عێراق، زاخۆ به كۆمه‌ڵێك گرفته‌وه یارییه به‌هێزه‌كه‌ی ده‌كات\nخولی نایابی تۆپی پێی عێراق یانه‌ی زاخۆ یانه‌ی شورته\nله گه‌ڕی نۆیه‌می خولی نایابی تۆپی پێی عێراق، یانه‌ی زاخۆ له نێو یاریگه‌ی خۆی به‌هۆی سزادانه‌وه به‌بێ هانده‌ر رووبه‌ڕووی یانه‌ی شۆرته ده‌بێته‌وه.\nبه بڕیاری فیدراسیۆنی تۆپی پێی عێراق به‌هۆی ئاژاوه‌گێری هانده‌رانی، یانه‌ی زاخۆ له نێو یاریگه‌ی خۆی 3 یاری داهاتووی به‌بێ هانده‌ر ئه‌نجام ده‌دات، سبه‌یش به‌بێ پاڵپشتی هانده‌رانی له كاتژمێر 02:00ـی پاشنیوه‌ڕۆ به كاتی باشووری كوردستان، میوانداریی یانه‌ی شورته ده‌كات.\nیانه‌ی زاخۆ ئه‌م وه‌رزه له هه‌ردوو خولی كوردستان و عێراق زیاتر له 257 رۆژه هیچ سه‌ركه‌وتنێكی تۆمار نه‌كردووه، بۆ یارییه‌كه‌ی سبه‌ی زاخۆ له تواناكانی جاسم محه‌مه‌د حاجی بێبه‌ش بووه، هاوكات دلۆڤان مه‌هدی گۆڵپارێزیشی به‌هۆی سزادنه‌وه له لایه‌ن فیدراسیۆنی تۆپی پێی عێراقه‌وه بۆ 3 یاری سڕ كراوه.\nمێژوو له به‌رژه‌وه‌ندی یانه‌ی زاخۆیه\nله مێژووی 13 ساڵی رابردوودا، یانه‌ی شورته ته‌نیا یه‌كجار له نێو یاریگه‌ی زاخۆ براوه بووه، له 3 یاریش له یاریگه‌ی زاخۆ به شكسته‌وه بۆ به‌غدا گه‌ڕاوه‌ته‌وه.\nیانه‌كانی زاخۆ و شورته له‌م وه‌رزه‌ی خولی نایابی عێراق 7 یارییان كردووه، شورته به 15 خاڵ، پله‌ی چواره‌می ریزبه‌ندی گرتووه و خاوه‌نی 4 سه‌ركه‌وتن و 3 یه‌كسانبوونه و هیچ یارییه‌كیشی نه‌دۆڕاندووه، له‌وكاته‌ی یانه‌ی زاخۆ هیچ یارییه‌كی نه‌بردۆته‌وه، به 4 خاڵ له ریزبه‌ندی شازده‌یه‌می ریزبه‌ندییه‌كه دێت.\nبه فه‌رمی یانه‌ی زاخۆ كڕینی یاریزانێكی دیكه‌ی راگه‌یاند\nAugust 17-2016 12:52 PM\nبه ڤیدیۆ...ڕاپۆرت و گۆڵه‌كانی یاریی نێوان زاخۆ و هه‌ولێر ببینه\nApril 15-2016 01:51 PM\nبه فه‌رمی، یانه‌ی زاخۆ گڕێبه‌ستی له‌گه‌ڵ یاریزانێكی سلڤادۆری واژۆ كرد\nAugust 17-2016 11:00 AM


(خەڵك) وردەكاری پێوەری ئاوی ماڵان بڵاودەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/07/11 - 9:34 AM\nراوێژكاری كۆمپانیای گرنگ بۆ خوێندنەوەی پێوەری ئاوی ماڵان رایگەیاند، كە دەبێت تا دوو مانگی تر هەموو هاوڵاتیان پێوەری ئاویان هەبێت و بەپێچەوانەوە سزای ماددی دەدرێن و پێوەرەكەیش لەسەر ستانداردی پێویستی هاوڵاتیان بە ئاو دانراوە.\nشكار رەزا بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، بەپێی رێنمایی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار پێویستە هەموو ماڵێك پێوەری ئاوی هەبێت و هەر كەسێكیش سەرپێچی بكات، 200 هەزار سزا دەدرێت و پاشان بەپێی تێپەڕبوونی كات سزاكەی زیاتر دەبێت.\nوتیشی”بەپێی پێوەرەكە ئاوی ماڵان بە مەتری سێجا دەپێورێت، بۆ نمونە ئەگەر هاوڵاتییەك مانگانە 10 هەزار دیناری بۆ بێتەوە، بەپێی ئەم پێوەرە نوێیەش پارەكە زیاد ناكات و لەوانەیە كەمتریش بێتەوە، بەمەرجێك ئەگەر هاوڵاتییەكە بەكارهێنانی ئاو كەمبكاتەوە و ئۆتۆمبیلی پێنەشوات”.\nناوبراو هەر لە قسەكانیدا ئەوەیشی خستەڕوو، ئەگەر ئاوە زیاد لە پێویستی بەكاربهێندرێت، ئەوا مانگانە پارەكەشی زۆر دەبێت، چونكە تەنها بەشی پێویستی بەشێوەیەكی ئاسایی دەدرێت بە هاوڵاتیان و پاشان وەك سزا هەژمار دەكرێت.\nبەپێی دواین ئامارەكان رۆژانە نزیكەی 150 هەزار مەتری سێجا ئاو بەسەر ماڵانی شاری سلێمانیدا دابەش دەكرێت و بەشێكی گەڕەكانیش بە تەواوەتی ئاویان پێناگات، شارەزایانی بوارەكەیش تەئكید لەوەدەكەنەوە، كە پەیوەندی بە نەبوونی هۆشیاری هاوڵاتیانەوە هەیە.\nلیواكانی پێشمەرگە كەمدەكرێنەوە


حكومه‌ت له‌باره‌ی دامه‌زراندنه‌وه بڕیارێكی نوێ ده‌رده‌كات\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی عیراق رایده‌گه‌یه‌نێت، دووباره ئه‌و كه‌سانه داده‌مه‌زرێنێته‌وه كه‌پێشتر به‌هه‌ر هۆكارێك بێت له ریزه‌كانی پاسه‌وانی سنورو پۆلیسی فیدراڵی و پۆلیسی نه‌وت و گاز و به‌رگریی شارستانی، دوورخراونه‌ته‌وه یاخود خۆیان وازیان هێناوه.\nبه‌پێی نوسراوێكی وه‌زاره‌تی ناوخۆی عیراق, كه ئیمزای محه‌مه‌د به‌در ناسر، بریكاری وه‌زیری ناوخۆی عێراق بۆ كاروباری ئاسایشی له‌سه‌ره‌و له به‌رواری 3ی حوزه‌یران ده‌رچووه و ئاڕاسته‌ی هه‌ر یه‌ك له‌فه‌رمانده‌یی پاسه‌وانی سنور, فه‌رمانده‌یی هێزی پۆلیسی فیدراڵی, به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی نه‌وت و گاز و به‌رگریی شارستانی كراوه، تیایدا هاتووه، هه‌ر كارمه‌ندێكی ئه‌و شوێنانه‌ی ئاماژه‌یان پێكراوه، له‌ماوه‌ی ڕابردوداو به‌هه‌ر هۆكارێك دوورخراونه‌ته‌وه یاخود ده‌ستیان له‌كاره‌كه‌یان هه‌ڵگرتوه, ده‌توانن دووباره ڕێكاری دامه‌زراندنه‌وه‌یان بۆ بكرێت به‌و مه‌رجه‌ی خۆیان بیانه‌وێت.\nئاماژه به‌وه‌شكراوه، پێویسته ئه‌و كه‌سانه له‌ماوه‌ی 10 ڕۆژداو له ڕۆژی ده‌رچوونی ئه‌و بڕیاره‌وه، سه‌ردانی ئه‌و شوێنه بكه‌ن كه پێشتر ده‌وامیان لێكردوه بۆ ئه‌وه‌ی ڕێكاره ئیداری و یاساییه‌كانیان بۆ جێبه‌جێ بكرێت.


نامه‌یه‌ک بۆ حه‌مه کاکه ره‌ش - 16 May 2009 - كۆشان .. سه‌كۆی هه‌مووان\nسه‌ره‌كی » 2009 » May » 16 » نامه‌یه‌ک بۆ حه‌مه کاکه ره‌ش\nنامه‌یه‌ک بۆ حه‌مه کاکه ره‌ش\nیوسف عیزه‌دین - ئۆسترالیا\n"تاسه‌ی ئاوێته‌بوونێکی ئه‌به‌دی له تێکستی -من و خۆم-دا"\n( ده‌ستم ناگاته ره‌نگه‌کانی ناوه‌وه‌ی خۆم\nله‌به‌ر بێڕه‌نگی ده‌ره‌وه‌ی خۆم\nناهێڵێ گوێم له‌ده‌نگی ناوه‌وه‌ی من بێ\nرژاوه به‌سه‌رما ده‌نگی ده‌ره‌وه‌ی خۆم\nئه‌مه‌وێ گوێ له‌هاژه‌ی خه‌یاڵی ناوه‌وه‌ی من بگرم\nهه‌راسانی کردووم هاواری هیچی ده‌ره‌وه‌ی خۆم)\nکۆپله‌یه‌ک له‌تێکسته شیعری-من و خۆم-ی "حه‌مه کاکه‌ره‌ش".\n( له‌یه‌کدا شته‌کان کۆده‌بنه‌وه‌و هه‌ر له‌ویشدا جیاده‌بنه‌وه)- ئیبن عه‌ره‌بی-\nئه‌زیزم کاک حه‌مه کاکه‌ره‌ش\nهاورێم من هه‌میشه کاتێک له‌و چه‌شنه تێکستانه ده‌خوێنمه‌وه که‌توانای راکێشانی من-ی خوێنه‌ری هه‌یه، ره‌نگه پاش یه‌که‌مین خوێندنه‌وه‌ی، بۆ ماوه‌یه‌ک لێی دوور بکه‌ومه‌وه.. یان با بڵێین خۆمی لێبشارمه‌وه، دواتر و له‌ئان و ساتێکی دیکه‌دا، جارێکی تر و له‌نێو فه‌زاو ئه‌تمۆسفێرێکی ئه‌و ده‌می خوێندنه‌وه‌مدا ده‌ست بکه‌مه‌وه به‌خوێندنه‌وه‌یه‌کی تری و ئیدی ئه‌مه وام لێده‌کات هه‌میشه‌و بۆ چه‌ند جارێک تێکسته زیندووه‌کان بخوێنمه‌وه‌و دواجار هه‌وڵی دۆزینه‌وه‌ی......؟!\n-من و خۆم- له‌و جۆره تێکستانه بوو که‌توانیم چه‌ند جارێک بیخوێنمه‌وه‌و به‌ڵام هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه کاتێک له‌هه‌ر خوێندنه‌وه‌یه‌کی ده‌بوومه‌وه، به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی تێکسته‌که له‌ڕووکاردا هه‌وڵی گه‌یاندنی ده‌دات، من تێڕوانین و دنیا بینیی یه‌کێک له‌سۆفییه‌کانم بیر ده‌که‌وته‌وه که‌ئاماژه به‌وه ده‌دات، شه‌وق و تاسه‌ی به‌یه‌کگه‌یشتنی دوو که‌س و حه‌سره‌تیان بۆ یه‌کتر پاش به‌یه‌ک گه‌یشتنیان ده‌پروێ و ته‌واو ده‌بێت، واته ئه‌و زاته مه‌رجی مانه‌وه‌ی شه‌وق و حه‌سره‌ت و تاسه‌ی به‌یه‌ک گه‌یشتن و بوونبه‌یه‌ک، له‌به‌یه‌ک نه‌گه‌یشتن و نه‌بوون به‌یه‌کدا ده‌بینێته‌وه!؟\nده‌کرێت لێره‌وه‌و له‌م تێڕوانینه‌وه له-من و خۆم- نزیک ببینه‌وه‌و بزانین که-من و خۆم- ئه‌و دوو غه‌ریم و دوشمن و جه‌نگاوه‌ره دژ به‌یه‌که نین، له‌نێوه‌ڕاستی پێده‌شته مه‌یدانێکی جه‌نگدا به‌شیر و مه‌تاڵه‌کانیانه‌وه به‌رامبه‌ر به‌یه‌ک چووبێتنه شه‌ڕه‌جه‌نگه‌وه، ئه‌مه له‌روویه‌که‌وه‌و له‌ڕوویه‌کی تریشه‌وه ئه‌و دوانه یان ئه‌و دووه‌ی که‌ده‌بنه‌وه به‌یه‌ک و له‌کاتێکیشدا ئه‌گه‌ر یه‌ک بن ده‌بنه‌وه به دوو و به‌ده‌ریش له‌گه‌مه و ته‌لیسم و سیحری ژماره‌کان و په‌یوه‌ندییه شاراوه‌کانیان به پیته‌کانه‌وه،\nهه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه دیاره چه‌ند هۆگر و سه‌وداسه‌ری یه‌کدین و ده‌کرێت راشکاوانه تاسه‌و حه‌سره‌تی ئاوێته‌بوونێکی ئه‌به‌دی له-من و خۆم-دا ببینینه‌وه!؟.\nئه‌م تێکسته له‌و جۆرانه‌یه که‌له‌ئاست دێڕ و وشه‌و ده‌ربڕین و گوزارشته‌کانی نێو خودی تێکسته‌که‌دا راناوه‌ستێت، سه‌رباری ئه‌وه‌ی له‌زۆر شوێن و جێگه‌یدا ئیگۆی دانه‌ره‌که‌ی و ئه‌و کۆجیتۆیه تێپه‌ڕ ده‌کات که‌ویستوویه‌تی تێکسته‌که له‌زۆر شوێندا وابه‌سته‌ی لۆژیکێکی تایبه‌تی ململانێ و پێکدادانی ناوه‌کی بکاته‌وه، واته وه‌ک گریمانێک ئه‌گه‌ر ئه‌م تێکسته داستانی شه‌ڕه‌جه‌نگی دوانه‌یه‌ک بێت که هه‌ر یه‌کێکیان بخوازن و گه‌ره‌کیان بێت ببنه ئه‌لته‌رناتیڤی ئه‌وی دی، ئه‌و ده‌م وه‌ک "مه‌تاع سه‌فه‌دی" گوته‌نی:\n( نزیک بوونه‌وه له‌ئه‌ڵته‌رناتیڤێک و پشت گوێ خستنی ئه‌ڵته‌رناتیڤێکی دیکه، کارێکی میکانیکییه‌و هیچ له‌سروشتی خودی ململانێیه‌که ناگۆڕێت ).\nدیاره هه‌ر ئه‌و دڵه‌ڕاوكێ و دڕدۆنگی و ڕاڕاییه‌ی نێو تێکسته‌که‌یه که ناهێڵێت خوێنه‌ر وا بڕوانێته"من و خۆم" که‌یه‌کێکیان ئه‌ڵته‌رناتیڤی ئه‌وی تره‌و به‌مه‌ش تێکسته‌که له‌ده‌ره‌وه‌ی دنیا داخراواکانی دۆگما ده‌مێنێته‌و ده‌توانێت وه‌ک تێکستێکی کراوه له‌ئاست خوێندنه‌وه‌دا واڵا بێت و ره‌نگه بشتوانین بڵێین واڵا بوونیش له‌ئاست خوێنده‌وه‌دا به‌بێ حاڵی بوون له‌خودی کرده‌ی زمانی نووسین و په‌ی پێبردنی ببێته له‌مپه‌ر، مه‌به‌ستم له‌و جودایی و جیاوازییه‌یه که‌ده‌که‌وێته نێوان بوونی شته‌کان وه‌ک خۆیان و ئه‌و بوونه‌ی که‌وشه‌و زاراوه‌کان و خودی زمان پێی ده‌به‌خشن.\nکرده‌ی زمان به‌پێی ئاماژه‌پێدانه‌کانی "هایدگه‌ر" هه‌وڵدانه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی پێوه‌ندی به"که‌ینوونه‌وه"، یان گه‌ر بمانه‌وێت له‌وه زیاتر خووردی بکه‌ینه‌وه، ده‌بێت بڵێین کرده‌ی زمان له‌نووسیندا تاکه رێگه‌یه‌که بۆ قووڵبوونه‌وه‌و بینینی ئه‌ودیوی شته‌کان، کاتێکێش دانه‌ر به‌چه‌شنی سۆفییه شاعیر و نووسه‌ره‌کان ده‌بێته موغامیر و سه‌فه‌ر بۆ جوگرافیا نه‌زانراو و په‌ی پێنه‌براوه‌کانی زه‌ین و فیکر ده‌کات، کاتێک هه‌وڵی ته‌ئویلکردنی پێوه‌ندی نێوان خود و شته‌کان، یان شته‌کان و خود ده‌دات، کاتێک ئه‌وداڵ و وێڵ ده‌بێت، تێکستی زۆر سه‌یر و سه‌رسور‌هێنه‌ر دێته بوون که‌به‌ته‌واوی هه‌ڵقووڵاوی ئه‌زموونێکی قووڵی بێده‌نگ ئامێزی ئه‌فسووناوییه که‌ده‌توانێت پێوه‌ندی ئێمه‌و شته‌کان یان شته‌کان و ئێمه بگۆڕێت!؟.\nدیاره کاتێکیش تێکسته شیعری –من و خۆم-م خوێنده‌وه له‌خۆڕا دنیای تێڕامان و قووڵیی تێکستی عاریف و سۆفییه‌کانم وه‌یاد نه‌هاته‌وه، له‌راستیدا –من و خۆم- هه‌ڵقووڵاوی ئه‌زموونێکی قووڵی دانه‌ره‌که‌یه‌تی که‌دواتریش مانه‌وه‌ی دانه‌ره‌که‌ی تاڕاده‌یه‌کی زۆر له‌ده‌ره‌وه‌ی تێکسته‌که‌دا و په‌راوێزکه‌وتنی وای کردووه -من و خۆم- ببێته یه‌کێک له‌و شیعرانه‌ی که‌ده‌کریت خوێندنه‌وه‌ی جوداو جیاوازی بۆ بکرێت.\n"رۆلان بارت" گوته‌نی:\n( تێکست خۆی له‌نێو کار و به‌رهه‌مێکدا ده‌بینێته‌وه‌و ئه‌مه‌ش ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت که‌ناکرێت تێکست له‌ره‌فه‌ی کتێبخانه‌یه‌کدا رابوه‌ستێت، به‌ڵکو جووڵه پێکهاتووه‌که‌یی له‌وه‌دایه که‌توانای تێپه‌ڕبوون و په‌ڕینه‌وه‌ی هه‌یه).\n-من و خۆم- له‌و جۆره تێکستانه‌ن که‌توانای تێپه‌ڕبوون و په‌ڕینه‌وه‌یان هه‌یه و ده‌توانێت ئێمه‌ی خوێنه‌ر بباته نێو خۆی یان به‌پێچه‌وانه‌وه‌شه‌وه و ده‌توانین له‌پشت دێڕه‌کانییه‌وه بۆ په‌نهان و شاراوه‌و نه‌گوتراو ونهێنییه‌کانی بگه‌ڕێین و دیوه‌کانی تری بخوێنینه‌وه.\nکاتێکیش ده‌گه‌ڕێینه‌وه بۆ گوته‌که‌ی "ئیبن عه‌ره‌بی":( له‌یه‌کدا شته‌کان کۆده‌بنه‌وه‌و هه‌ر له‌ویشدا جیاده‌بنه‌وه).\nده‌کرێت ئه‌م گوته‌یه ببێته ده‌رکه‌یه‌کی دیکه‌ی خوێندنه‌وه‌ی تێکسته‌که‌و.............!؟\nدواجار ده‌بێت بڵێم، -من و خۆم- هه‌وڵدانێکی جدییه بۆ رۆچوونه نێو قووڵاییه‌کان و هه‌رچه‌ند هێشتاکه زۆر شت ماوه بیڵێم، به‌ڵام به‌نیازی.......، لێره‌دا خۆم و خۆت له‌و په‌ڕی ته‌نیایی و بێده‌نگیدا جێ دیڵم.\nهاوڕێتان/ یوسف عیزه‌دین\nتێبینی: ئه‌م نامه‌یه له‌ژماره 634ی ئه‌ده‌ب و هونه‌ردا بڵاو بۆته‌وه، به‌ڵام به‌داخه‌وه ره‌نگه له‌کاتی دیزاین و هه‌ڵه‌بڕیدا، به‌هه‌ڵه چه‌ند وشه‌یه‌کی سه‌ره‌تاو په‌ره‌گرافێکی کۆتاییه‌که‌ی په‌ڕیبێت و له‌نامه‌شه‌وه کرابێ‌ته وتار، که‌خۆی له‌راستیدا ئه‌وه‌ی نووسیوومه ته‌نها نامه‌یه‌و ناچێته قاڵبی وتاره‌وه.\nبینراوه: 688 | زیادكراوه له‌لایه‌ن: 2Koshan | پله‌دانان: 0.0/0 | - Rate - Excellent Good Not bad Bad Awful


وێبلاگی یادداشته‌کانی هێمن عه‌بدوڵڵا: 09/01/2005 - 10/01/2005\nبۆ مه‌رگی له ناکاوی ( مه‌رزیه فه‌ریقی ) .. دوو دڵۆپ فرمێسک و هه‌نسکدانێک زیاترم نییه ..\n**** ئارام بنوو ، ئه‌ی ئازاژنه‌که‌ی کورد .. خه‌وت ئاسووده‌بێ ، ئه‌ی شه‌نگه بێرییه له تاراوگه‌دا نازنه‌دیوه‌که………… ئێمه‌ش ته‌نیا فرمێسکت بۆ ده‌ڕێژین و ئه‌وه ئازارمانده‌دا که خه‌ونه گه‌وره‌که‌ت، که ( سه‌رخۆبوون و یه‌کێتیی وڵاتێکی شه‌قارشه‌قارکراو بوو ) نه‌هاته‌دی ****.\nسه‌ره‌خۆشی له هه‌موو کوردان و به تایبه‌تیش له هونه‌رمه‌ند ( ناسر ره‌زازی ) ی هاوسه‌ری ( مه‌رزیه ) ی ره‌وانشاد ده‌که‌م .\nنووسه‌ر Hemn له Sunday, September 18, 2005 0 comments ( بۆچوونی تۆ ) (0)\nخوێنه‌رگه‌لێکی زۆر نامه‌یان بۆ نووسیوم و پرسیویانه : دوو هه‌فته‌یه بێده‌نگی ، بۆ ناتبیستین ؟ ..\nوه‌ڵامی منیش ئاوایه :\nسه‌رقاڵی کاتێکی وای بۆ نه‌هێشتوومه‌ته‌وه ، بۆیه‌ش ناچارم ماوه‌یه‌ک بێده‌نگ بم . ره‌نگه جارجاره به دانانی لینکێک یانیش نووسینێکی رۆژنامه‌ڤانی بێمه‌وه لاتان ، وه‌لێ پێناچێ به‌و زووانه بتوانم وه‌ک پێشێ به‌به‌رده‌وامی و هه‌موو رۆژێکی سێشه‌ممه نووسینێکی نوێتان پێشکه‌شکه‌م..\nئه‌گه‌ر تا ئێستا لوتفت کردووه و خوێنه‌ری به‌رده‌وامی ئه‌و وێبلاگه بوویت ، له که‌مێک سارد و سڕیی ئه‌و ماوه‌یه‌ی ئێره دڵگران مه‌به و زوو زوو وه‌ره سه‌رێکی پێدابکه ، ره‌نگه به فۆرمێکی نوێ و به شێوازێکی باشتر بێمه‌وه خزمه‌تتان .\nدڵنیابن خوێنه‌ری به‌رده‌وامی هاوسێ ئه‌له‌کترۆنییه‌کانم ده‌بم و وێبلاگه‌کانیان به بایه‌خه‌وه سه‌یرده‌که‌م ، بۆیه وامه‌زانن که بێده‌نگیم نیشانه‌ی دابڕانمه له بلاگئاوا ..\nنووسه‌ر Hemn له Monday, September 12, 2005 0 comments ( بۆچوونی تۆ ) (0)


گه‌ر توانای بۆنكردنی چوار شتت له‌ده‌ستداوه تووشی كۆرۆنا بوویت - چرکە\nسەرەتا / تەندروستی / گه‌ر توانای بۆنكردنی چوار شتت له‌ده‌ستداوه تووشی كۆرۆنا بوویت\nگه‌ر توانای بۆنكردنی چوار شتت له‌ده‌ستداوه تووشی كۆرۆنا بوویت\nتشرینی یه‌كه‌م 3, 2020\t188 بینراو\nله‌ده‌ستدانی بۆن و تام به یه‌كێك له نیشانه‌كانی تووشبوونی كه‌سه‌كان به كۆرۆنا داده‌نرێت، به‌ڵام ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌یه‌كی زانستی ده‌ریده‌خات، له‌ده‌ستدانی توانای بۆنكردنی چوار شت نیشانه‌یه‌كی به‌هێز و تا راده‌یه یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یه بۆ تووشبوونی كه‌سه‌كان به‌و په‌تایه.\nبه‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌كی گۆڤاری بلوس میدیسن كه تایبه‌ت به توێژینه‌وه‌ی پزیشكی و تیایدا نزیكه‌ی 600 كه‌س له رێگه‌ی ئۆنلاینه‌وه به‌شداریان كردووه.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌نجامه‌كه، ئه‌و كه‌سانه‌ی تووشی كۆرۆنا بوون توانای بۆنكردنی عه‌تر، پیاز، سیر و قاوه‌یان له‌ده‌ستداوه.\nئاماژه به‌وه‌شكراوه، ئه‌و كه‌سانه‌ی توانای بۆنكردنیان له‌ده‌ستداوه، سێ هێنده‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی هه‌ستی تامكردنیان نه‌ماوه ئه‌گه‌ری تووشبوون به كۆرۆنایان به‌هێزتره و پێویسته خۆیان كه‌ره‌نتین بكه‌ن.\nنیشانه‌كانی تری تووشبوون به كۆرۆنا بریتین له تا، له‌رز، كۆكه‌ی وشك، سه‌رئێشه و داهێزرانی له‌ش و له هه‌ندێك كه‌سدا نیشانه‌كان به سوكی و له‌هه‌ندێكی تر به قورسی ده‌رده‌كه‌وێت و هه‌ندێك كه‌سیش سه‌رباری تووشبوونیان هیچ نیشانه‌یه‌كیان تێدا ده‌رناكه‌وێت، به‌ڵام هه‌ڵگری ڤایرۆسه‌كه‌ن.\nهەواڵی دواتر یه‌كێتی هاتنی مه‌سروور بارزانی بۆ په‌رله‌مان پێوه‌ندی حكوومه‌ت و په‌رله‌مان به‌هێز ده‌كات\nهەواڵی پاشتر قوباد تاڵه‌بانی: مافیاكان ڕێگرن له‌به‌رده‌م چاكسازی\nله‌كاتی هه‌بوونی ئازاری گه‌ده له خواردنی ئه‌م خۆراكانه دوور بكه‌وه‌ره‌وه\nكۆمه‌ڵه‌ی پزیشكانی پسپۆڕ له ئه‌مه‌ریكا باس له‌وه ده‌كه‌ن له‌كاتی هه‌ستكردن به ئازاری گه‌ده باشتر وایه …


یەكسانیی نـــاســـــنامە و دادوەریی كۆمەڵایەتی! | IKKR\nHem كوردی ئەرشیف یەكسانیی نـــاســـــنامە و دادوەریی كۆمەڵایەتی!\nحوزه‌یران 25, 2012


"ئۆپراسیۆنى توركیا له شنگال سه‌ركه‌شییه‌كى ترسناكه"\nHome›هەواڵ›کوردستان›“ئۆپراسیۆنى توركیا له شنگال سه‌ركه‌شییه‌كى ترسناكه”\nوێنه‌یه‌كى سه‌ته‌لایتى چیاى شنگال له باشوورى كوردستان | فۆتۆ: Wikipedia\nئه‌ندامێكى لیژنه‌ى ئاسایش و به‌رگریی له ئه‌نجوومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق رایده‌گه‌یه‌نێت: تا ئێستا هیچ راپۆرتێكى فه‌رمیمان پێنه‌گه‌یشتووه كه گه‌ریلاكانى پارتى كرێكارانى كوردستان له شنگال بوونیان هه‌بێت، ده‌شڵێت: “ئۆپراسیۆنى توركیا له شنگال سه‌ركه‌شییه‌كى ترسناكه كه كاریگه‌رى نه‌وه‌ك ته‌نیا له‌سه‌ر عێراق، به‌ڵكو له‌سه‌ر ته‌واوى ناوچه‌كه ده‌بێت”.\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه عه‌بدولخالق عه‌زاوى، ئه‌ندامى لیژنه‌ى ئاسایش و به‌رگریی له ئه‌نجوومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق به میدیاكانى عێراقى راگه‌یاند: “شنگال له‌لایه‌ن هێزى هاوبه‌ش و سوپاى عێراقه‌وه به‌ڕێوه‌ده‌برێت، له‌به‌ر ئه‌وه هه‌ر هاتنه ناوه‌وه‌یه‌كى توركیا بۆ ئه‌و قه‌زایه یان ئه‌نجامدانى ئۆپراسیۆنى سه‌ربازى تێیدا نایاساییه”.\nله‌باره‌ى بڵاوكردنه‌وه‌ى هێزى حه‌شدى شه‌عبى له‌ناو شنگالدا ئه‌و ئه‌ندامه‌ى لیژنه‌ى ئاسایش ئاماژه به‌وه‌شده‌كات: “كاتێك كه هێزێكى هاوبه‌ش له شنگال هه‌یه پێویستناكات حه‌شدى شه‌عبى له‌و قه‌زایه بڵاوبكرێته‌وه، هه‌رچه‌نده حه‌شد هێزێكى ئه‌منى فه‌رمییه و له فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه چه‌كداره‌كانى عێراقه‌وه فه‌رمان وه‌رده‌گرێت”.\nعه‌بدولخالق عه‌زاوى له‌باره‌ى هه‌بوونى په‌كه‌كه و ئه‌گه‌رى ئه‌نجامدانى ئۆپراسیۆنى سه‌ربازى له‌لایه‌ن توركیاوه له‌و قه‌زایه ئه‌وه‌شده‌خاته‌ڕوو: “هیچ راپۆرتێكى فه‌رمیمان پێنه‌گه‌یشتووه كه ئاماژه بكات به‌وه‌ى گه‌ریلاكانى په‌كه‌كه له شنگال یان ده‌وروبه‌رى هه‌بن، داخڵبوونى سوپاى توركیا به هه‌ر بیانویه‌ك بێت بۆ ناو خاكى شنگال سه‌ركه‌شییه‌كى مه‌ترسیداره، كه لێكه‌وته‌كه‌كانى ته‌نیا له عێراق نا به‌ڵكو له ته‌واوى ناوچه‌كه‌ش به‌ده‌رده‌كه‌ون و كاریگه‌رییان ده‌بێت”.\nله كۆتایی قسه‌كانیدا ئه‌و ئه‌ندامه‌ى لیژنه‌ى ئاسایش ئه‌وه‌شده‌خاته‌ڕوو: “له ئێستادا عێراق به دۆخێكى جیاوازدا تێده‌په‌ڕێت نایه‌وێت بكه‌وێته هیچ قه‌یران و ململانێیه‌كى نوێوه و ده‌یه‌وێت له‌ڕێگه‌ى دیپلۆماسییه‌وه كێشه‌كانى له‌گه‌ڵ هه‌مووان به ئامانجى پاراستنى سه‌روه‌رى خۆى چاره‌سه‌ر بكات”.\nله ماوه‌ى رابردوودا ئیبراهیم كه‌ڵن، وته‌بێژى سه‌رۆكایه‌تى كۆمارى توركیا رایگه‌یاند: “هه‌ڵبژارده‌ى ئه‌نجامدانى هێرشى سه‌ربازى له شنگال، له‌به‌رده‌مى ئێمه‌دا كراوه‌یه”، ئه‌مه‌ش پاش ئه‌وه‌ى ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان، له‌به‌رده‌م میدیاى وڵاته‌كه رایگه‌یاند: “شه‌وێك له‌پڕ هه‌ڵده‌كوتینه سه‌ر شنگال، هه‌موو بابه‌ته‌كه هه‌ر ئه‌مه‌یه”.


ترەمپ و خامەنەئی\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 24ی حوزه‌یرانی 2019، دۆناڵد تره‌مپ،ـ سه‌رۆكی ئه‌مریكا واژووی له‌سه‌ر بڕیارێك كرد كه تایبه‌ته به سه‌پاندنی سزای نوێ به‌سه‌ر ئێراندا، دووپاتیشیكرده‌وه كه رێگه‌ناده‌ن تاران ببێته خاوه‌نی چه‌كی ئه‌تۆم، به‌ڵام وتیشی كه واشنتن هه‌وڵی شه‌ڕ نادادت و ده‌یه‌وێت له‌گه‌ڵ تاران بگاته رێككه‌وتن.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی سكای نیوز، سزاكان به‌تایبه‌تی عه‌لی خامه‌نه‌ئیی، رابه‌ری باڵای شۆڕشی ئیسلامیی ئێرانی كردوه‌ته ئامانج و جه‌ختیكرده‌وه كه ئه‌مریكا ده‌یه‌وێت ئێران واز له پشتیوانیكردنی "تیرۆر" بهێنێت.\nئێراندا له‌پای خستنه‌خواره‌وه‌ی فڕۆكه بێفڕۆكه‌وانه‌كه‌ی وڵاته‌كه‌یه‌تی له ئاسمانی كه‌نداوی عوممان، وتیشی ئه‌گه‌ر ئه‌و روداوه‌ش روینه‌دایه، سزای زیاتر به‌سه‌ر ئێراندا هه‌ر ده‌سه‌پێنرا.\nگرژییه‌كانی نێوان ئه‌مریكا و ئێران به خستنه خواره‌وه‌ی فڕۆكه‌یه‌كی بێفڕۆكه‌وان له ئاسمانی ناوچه‌ی هورمزخان له ئاوه‌كانی كه‌نداوی عوممان زیادی كرد كه رۆژی پێنجشه‌ممه 20ی حوزه‌یران رویدا، ئه‌مریكا ده‌ڵێت فڕۆكه‌كه له سنوری ئاسمانی نێوده‌وڵه‌تیدا سوڕاوه‌ته‌وه و سنوره ئاسمانییه‌كانی ئێرانی نه‌به‌زاندووه.\nپاشان رۆژی هه‌ینی 21ی حوزه‌یران تره‌مپ له دوا ساته‌كاندا و وه‌ك رایگه‌یاند 10 خوله‌ك پێش واده‌كه، هێرشێكی سه‌ربازیی بۆسه‌ر ئێران هه‌ڵوه‌شاندوه‌ته‌وه كه به‌نیازبوو وه‌ك وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌ك بۆ خستنه‌خواره‌وه‌ی ئه‌و فڕۆكه‌یه.


ANF | دوایین سه‌نگه‌ری داعش كه‌وت!\nقه‌سه‌ده له گوندی باغۆز-ی دێره‌زۆر دواهه‌مین سه‌نگه‌ری چه‌ته‌كانی داعشی ڕووخاند و كۆتایی به هه‌بوونی چه‌ته‌كانی داعش هێنا له باكوور و ڕۆژهه‌ڵاتی سووریا.\nسێشه‌ممه, 19 Mar 2019, 18:43\nهێزه‌كانی سووریای دیموكراتی (قه‌سه‌ده) گوندی باغۆز-ی ناوچه‌ی هه‌جین-ی سه‌ر به دێره‌زرۆ-یان به‌ته‌واوی كۆنتڕۆڵ كرد كه دواهه‌مین ناوچه‌ی ژێر كۆنتڕۆڵی چه‌ته‌كانی داعش بوو له باكوور و ڕۆژهه‌ڵاتی سووریا.\nگوندی باغۆز كه له‌سه‌ر سنووری عێراق - سووریا هه‌ڵكه‌وتووه ئێستا ئازاده و شه‌ڕڤانانی قه‌سه‌ده ده‌ستیان كردووه به گه‌ڕان و پشكنین. هه‌روه‌ها شه‌ڕڤانان له‌و گرده‌وه كه ئاڵای یه‌په‌گه و یه‌په‌ژه‌ی تێدا هه‌ڵكراوه، به كامیۆن ئه‌و چه‌تانه ده‌گوازنه‌وه كه خۆیان ڕاده‌ست كردووه.\nبه كه‌وتنی دواهه‌مین سه‌نگه‌ری داعش له گوندی باغۆز كۆتایی به ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له عێراق و شام (داعش) هات له باكوور و ڕۆژهه‌ڵاتی سووریا. ئه‌مه پاش ئه‌وه‌ی له ڕۆژانی ڕابردوودا شه‌ڕێكی سه‌خت له‌نێوان شه‌ڕڤانانی قه‌سه‌ده و چه‌ته‌كانی داعش به‌ڕێوه‌چوو.\nتیمی ئاژانسی هه‌واڵی فورات (ANF) له كاتی كه‌وتنی دواهه‌مین سه‌نگه‌ری داعش له گوندی باغۆز بوو و دیمه‌نی گواستنه‌وه‌ی چه‌ته‌كان و خێزانه‌كانیانی تۆمار كردووه.\nهه‌زاران کەس له قامیشلۆ دژی داگیرکاریی توركیا خۆپیشاندانیان كرد\nڕۆژنامەوانان هیوایان به كۆڕبه‌ندی دژبه داعش هه‌یه\nشۆرشی ڕۆژاوا بووە سەرچاوەی ورە بۆ ژنان\nلە ئەنجامی تەقینەوەیەکدا لەحەسەکە ٣کەس برینداربوون\nسوپای توركی داگیركه‌ر له‌سه‌ر گردێكی جندرێس بنكه‌ی سه‌ربازی دروست كرد


هۆرە hore – فەرهەنگی زمانی یەکگرتووی کوردی هاوچەرخ\nهۆرە/hore: ن:[ دەنگ] لورە : گورانی لەژێر لێوەوە.\n:: هۆرەی جافی.\nهۆرەچڕ/hore: نفا: ئەو کەسەی هۆرە دەچڕێت.\nهۆرەچڕین/hore: کتن:[ هۆرە+ چڕین]\nهۆرەهۆر/horehor: نتـ:[ دەنگ] لورەلۆر : گورانی لەژێر لێوەوە.\nهۆره جۆرێکە لە كۆنترین و ڕه‌سه‌نترین ئاوازی كوردی به شێوه‌یه‌كی ئازاد و گۆرانی بێژ لە گەروو ڕا هۆره دەچڕێندرێت، به سۆزێكی ده‌روونی به هۆنراوەی كوردی ده‌ڕازرێته‌وه و دەگووترێت. بنچینه و بنه‌مای ئه‌م ئاوازه ڕه‌سه‌نه ده‌بێت له بیروباوه‌ڕی زەردەشتییەوە هەڵقوڵابێت.\nهۆره سروودێكی ڕه‌سه‌نه كه له په‌ره‌ستشی ” ئه‌هۆرا مه‌زدا ” گووتراوه و “هۆره” به‌شێكی سه‌ره‌كی ئه‌هورا مه‌زدایه كه له زۆر جێگه‌ی ” ئاڤێستا ” به ته‌نیا نێوی هاتووه.\nئه‌ی ئه‌هورا ! ژیانێكی نوێ كه پڕ بێت له خۆش و شادی( اشه) و ڕاستی ببه‌خشه پێمان، گاهان هات 34 به‌ندی 15. ” ئه‌هورا ” له ” ئاڤێستا ” مانای گه‌وره سه‌روه‌ر وه‌كوو سفه‌تێک بۆ یه‌زدان مهر و ڕۆژان و نیه‌ت به‌كارهێنراوه و هه‌روه‌ها له گاهان و ئه‌وه‌ستای نوێ به مانای ” فه‌رمانڕه‌وا ” و سالاری گه‌وره له پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ مرۆڤدا هاتووه و له ڕاپۆرتی ” پهلوی ” پاڵه‌وی. ئه‌وه‌یان وه‌كوو ” خوتایی ” خودای وه‌رگێڕدراوه. ” مه‌زدا ” ش كه به ئه‌هورا زیاد كراوه، به مانای وشیار و زانا و بلیمه‌ته و له ڕاپۆرتی پاڵه‌وی ئه‌وه‌یان به ” داناک ” واته دانا وه‌رگێڕاوه. له زمانی ” سانسكریت ” ( مناس )( به‌رانبه‌ری مه‌زدای ئێرانی )یه به واتای زانین و هۆشیاریه. ملك الشعرای بهار له باره‌ی گاسه‌كانی ئه‌وه‌ستاوه ده‌ڵێ:” گاسه‌كان سروود گه‌لێكن به شێوه‌ی هۆنراوه‌ی هه‌جو له ستایشی ئۆرمزد و باقی خوایانی ئاریایی( امشاسپندان) ـه كه به ڕیتمێكی تایبه‌تی و به ده‌نگێكی به‌رز و ئاواز خوێنراوه. وشه‌ی ” گاس ” له زمانی پاڵه‌وی ” گاس ” ـه و له زمانی فارسی دوای ئیسلام بووه به ” گاه ” له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆربه‌ی” سینه‌كان ” ی زمانی پهلوی، پاڵه‌وی له فارسی دوای ئیسلام گۆڕاوه بۆ “ها”. هه‌روه‌ها ” گاه ” كه له زمانی پهلوی به مانای ئاهه‌نگ و وته‌ی” موزون ” و هه‌روه‌ها مانای ” تختگاه ” و مانای جارێک له زه‌ماندایه، له فارسیش هه‌ر به‌و مانایه كه‌ڵكی لێگیراوه و له زۆر جاریش به مانای هۆنراوه و ئاهه‌نگ كه‌ڵكی لێ گیراوه، وشه‌ی دوو گاه، سێ گاه، چوار گاه و په‌نج گاه ئاهه‌نگه‌لێكن له موسیقا، هێشتا له لایه‌ن ئه‌م هونه‌رمه‌ندانه‌دا به‌كار ده‌برێ و ئه‌م وشه‌یه‌ش چووه‌ته نێو زمانی عه‌ره‌بی و به وشه‌ی “مقام” وه‌رگێڕاوه. فریدون جنیدی له كتێبی زه‌مینه‌ی زانیاری موسیقی ده‌نووسێ:” هۆره له ئاوازی ڕه‌سه‌نی خه‌ڵكی كورد ” ـه و بارید و نكیسا بۆ خۆسره‌و و شیرین” هۆره ” یان چڕیوه.” بارید ” كه له هه‌ندێك كتێبدا به به‌هلبه‌د و فه‌هلبه‌د ناویان هێناوه به پێی هه‌ندێك چیرۆك ناوبراو كورد بووه. بارید بۆ هه‌ر ڕۆژ له حه‌وته‌دا هه‌وایه‌كی تازه‌ی چڕیوه كه ناوی هه‌وای یان هۆره‌ی خه‌سره‌وانی یان به ته‌ریق الملوكیه به‌ناوبانگه. هه‌روه‌ها بۆ هه‌ر ڕۆژ له ڕۆژه‌كانی مانگدا هۆره‌یه‌كی تایبه‌تی چڕیوه كه به سی لحن یان ڕیتمی بارید به ناوبانگه. شایانی باسه سێسه‌د و شه‌ست هه‌وای بۆ هه‌ر ڕۆژ له ساڵدا ڕیز كردووه. (ئێرانیه‌كان “خه‌مسه‌ی مسترقه”یان وه‌كوو ساڵ حه‌سێب نه‌كردووه.)\nنووسه‌ری ئه‌م وتاره باوه‌ڕی وایه كه كه‌ڵك وه‌رگرتنی دوو وشه‌ی ” بارو بت ” له‌وشه‌ی” باربد ” وه‌رگیراوه كه ئه‌م وشه بێ بزوێنانه‌ی”د” به “ت” گۆڕاوه. له زوانی كوردی كه‌ڵهوڕی، كاتێك كه‌سێک له چه‌ند بابه‌تی جۆراوجۆر قسه‌ده‌كات و گوێ گره‌كه‌ی تێناگات، به‌و كه‌سه‌ی كه قسه‌ده‌كات ده‌ڵێن : فڵانی” باروبت ” ده‌ڵێ. حشمت الله ته‌بیبی ده‌نووسێ” نموونه‌ی زۆر له ڕیتم و ئاهه‌نگی موسیقی ڕه‌سه‌نی ئێرانی( كوردی) له لایه‌ن ئێڵیات و عه‌شایری ڕۆژئاوای ئێران، به تایبه‌تی له لای ته‌مووره‌ژه‌نان و ئه‌هلی حق په‌یدا ده‌بێت كه نه به‌ناوی ئاهه‌نگی باریدی به‌ڵكوو به ناوی قائم یان”مقام”” ته‌رز “” هۆره “” سیاچه‌مانه ” و به‌یت ده‌ناسرێت.(ناو ده‌برێ) هه‌ندێك له هه‌وا یان مقامی هۆره ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ن: دوو ده‌نگی، ساروخانی، سه‌حه‌ری، خان ئه‌میری، سوارانه، قه‌تار، غه‌ریبی چڕ، قاچاقچی چڕ، هجرانی، ته‌رز روسته‌م، هه‌ی لاوه، پاوه موری و…هتد.\nجۆرێكی تری هۆره، مویه یان مۆره كه له شیوه‌ن و مه‌راسمی پرسه‌ی كه‌سانی مردوو، كه زۆرجار له لایه‌ن ژنانه‌وه و له هه‌ندێک جێگاشدا له لایه‌ن پیاوانه‌وه ده‌چڕێت. بابه‌ت و چڕینی هۆره له یه‌ك جیاوازن وه‌كوو : وه‌سفی سرووشت، عه‌شق و عاشقی، وه‌سفی دڵدار، وه‌سفی شه‌ڕه‌كان، وه‌سفی پیاوانی شه‌ڕكه‌ر، وه‌سفی بار كردن، شه‌رحی”هجران و فراق و…….\nکرماشان، ئیلام، لەکستان، لورستان، زەهاو، ئیسلام ئاباد، کرند، گیلانی غەرب، قەسری شیرین، بێستوون، هەرسین، سەحنە، دینەوەر، سونقوری کولیای، ماهی دەشت، شارەزوور، ڕۆخەکانی ڕوباری سیروان، کەلار و دەروبەری، ناوچەکانی کەلهور نشینەکان.


قائیمقامی چەمچەماڵ ئامادەیی بۆ دەستلەکارکێشانەوە دەربڕی\nقائیمقامی قەزای چەمچەماڵ رایگەیاند لەلایەن بەرپرسانی حکومیەوە بەڵێنی ئەوەیان پێدراوە کارەبای رۆژانەی چەمچەماڵ دوو کاتژمێر یان زیاتر، زیادبکرێت وتیشی ئەگەر لە ئاست داواکاری خەڵک نەبێت ئامادەیە دەست لەکار بکێشێتەوە.\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ رەمک رەمەزان قائیمقامی چەمچەماڵ سەردانی خۆپیشاندەرانی شارۆچکەکەی کرد، کە لە سەرلەبەیانییەوە بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزاری رێگای سەرەکی سلێمانی کەرکوکیان گرتووە.\nقائیمقامی چەمچەماڵ لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند: قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم و هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی لە پەیوەندیدان و بەڵێنی ئەوەیان پێدراوە کارەبای چەمچەماڵ دوو کاتژمێر یان زیاتر زیاد بکەن.\nوتیشی گروپێک لە خۆپیشاندەران هەڵدەبژێرن بۆ ئەوەی رۆژی سێشەممە سەردانی وەزارەتی کارەبا بکەن و ئەو بەڵێنە بکەن بە بڕیار.\nلەبارەی جێبەجێکردن یان نەکردنی داواکاری خۆپیشاندەران، قائیمقام وتی: ئەگەر لە ئاست داواکارییە رەواکانی خەڵکی شارەکە نەبن، ئامادەن هەر ئێستا دەستلەکاربکێشنەوە.\nسەرلەبەیانی ئەمڕۆ بەشێک لە هاووڵاتیانی شارۆچکەی چەمچەماڵ بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزارییەکانی ئاو و کارەبا و سوتەمەنی رێگای سەرەکی کەرکوک سلێمانیان بەتەواوەتی داخست و تا ئێستاش خۆپیشاندان بەردەوامە و ئاماد نین ڕێگاکە بکەنەوە.


تورکیا لەسەرەوە بۆ خوارەوە لە گفتۆگەیەکی سازشکەرانەدایە بەرانبەر یۆنان- قوبرس- لیبیا (ویفاقی نیشتیمانی) - میسر- ئیسرائیل. لەهەموو ئەو سنورە ئاوییانەی لەگەڵ ئەو وڵاتانە هەیەتی لەسەر پرسی گازی سروشتی وە لەسەر ڕەهەندی مێژوویی گوتارەکانی ئەردۆگان (بانگەشەی عوسمانییەتی نوێ ئەکا) کە هەموو وڵاتانی ناوچەکە سەدان ساڵ بەدەست بەربەریەتی تورکیاوە چەشتویانە لە گرفتدان. پرسی تیۆریی و سەرەکی لە بابەتی تورکیادا ئەوەیە؛ ئەم وڵاتە وا خەلق بوە کە دەست لەکاروباری ئەوانی تر وەربدات. داود ئۆغلۆ ئەڵێت، بۆ ئەوەی ئاسایش لەتورکیا بەرقەرار بێت، ئەبێت تورکیا بیر لە ئاسایشی ئەوانی تر بکاتەوە. ئەوە یانی تورکیا لە ئاسایش (سەقامگیریی ئابوریی و سیاسی و ئەمنی) دا نابێت ئەگەر دەست وەرنەداتە کاروباری ئەوانی تر. بۆیە ئەبێت تورکیا هەمیشە لەگەڵ ئەوانی دەوروبەری خۆی لە گومان و لە ململانێ دا بێت. بۆ یەکێک لە ڕووی سۆسیۆلۆجییەوە ڕاستەوخۆ مامەڵەی لەگەڵ کۆمەڵگەی تورکیدا کردبێت، هەست ئەکا کە ئەمانە هەموو بەیانییەک لە سەر سفرەکە ئامۆژگاری ئەکرێن؛” دونیا دژی ئێوەیە، ئێوە لە جنسی کەس نەبون خۆتان نەبێت، هەموان ئەیانەوێ ئێوە لە ناوببەن، ئەبێت ڕەگەزپەرست بن و تەنها خۆتانن، هەموو کەسێکی دیکە بە ئێوە نامۆیە”.. لە دزێک ئەچن هەقی ئەوانی تریان بردووەو ترسیان هەیە لە پڕ خاوەن ماڵ بچێتە سەریان..مێژوو وەک ئاوێنە نیشانی ئەدا تورکیا شتێک نەبوە دیواریان لەسەر بناغەی کوردو عەلەویەت بەرزکردۆتەوە.\nبە کورتییەکەی، هەریەکە لە ئەوروپاو ئەمریکاو لیبیاو ئیسرائیل پال بە تورکیاوە ئەنەن بچێتەوە خانەکەی خۆی. تورکیاش بەرەو خوار ئەکشێت و دێت بۆ هەرێمی کوردستان، بۆئەوەی گرفتە نێوخۆییەکانی بیری هاوڵاتیانی تورک بباتەوە. بۆئەوەی لە هەرێمی کوردستان گازی سروستی دەست بکەوێت.بۆ ئەوەی بانی ئەو دۆڕانە ئابوریی و سەربازییە بنات کە لە لیبیا تووشی بوو.\nبەشێک لەو بنکە سەربازییە جێگیرانەی تورکیا لە ناو خاکی هەرێم هەیەتی وەکو ئەوەی باگوڤاو شیلادزێ و کانی ماسی لە ساڵی (١٩٩٥) ەوە هەن و لەچوارچێوەی بڕیاری نێودەوڵەتی و ناتۆدا هاتوون، ئەوکاتە ئەم ناوچەیە لە بۆشایی دا بوو، چونکە ئەگەر تورکەکان ئەوان نەهاتبان ئینگلیزەکان ئەهاتن (ئەم ناوچەیە جێی میراتی عوسمانییەکان و بەریتانییەکان)ە.\nهەرچی پەکەکەیە، باجی هەڵەی سیاسییەکانی ئەدات، کە لەساڵی (٢٠١٥) لە تورکیا بەرئەنجامی هەلبژاردنیان ڕەت کردەوە. هادەپ (٨١) کورسی هێنا بو، نەیانزانی مامەڵە لەگەڵ سەرکەوتنێکی وەهادا بکەن کە لەمێژووی کورددا بونی نەبووە. لەبری بەشداری لەحکومەت بکەن و ئەمە بکەنە دەرفەتێک بۆ ئاوەدانی شارە کوردییەکان و برەوسەندنی توانای دیبلۆماسیی کورد لە پەنای کاراکتەری (دەوڵەت) دا. کەچی پرۆسەی ئاشتییان لە تورکیا هەڵوەشاندەوە. ئەنجامەکەشی ئەوەیە کە زیاتر لەچوار ساڵە هاسەرۆکی هادەپ “ دەمیرتاش” و چەندین پەرلەمانتارو دەیان هەزار کورد لەزیندانەکانی تورکیان. بەدەیان فەرماندەو سەرکردەی پەکەکەش لەم چەند ساڵەدا بەهۆی ئەو سیاسەتانەوە (شەهید بون) تیاچوون.\nمن لەو بڕوایەم، لە ئێستادا لە کۆی (٥) کەس لە ناو پەکەکەدا (٣) کەسیان سەر بە تورکیان. تەنانەت بەشێک لەڕابەرانی کۆما جڤاکێن خەریکی جێ بەجێکردنی ئەجێندەکانی تورکیان، بەشێکیشیان قاچاخچی بواری چەک و ئەو پرۆسەیەن کە نابێت کارگەو کارخانەکانی چەک فرۆشتن لە دونیادا سارد ببنەوە. دۆڕان کاڵکان لە لێدوانێکدا ئەڵێت “ یەک داگیرکەر خاکی کوردستان داگیر بکات باشترە لە چوار…’.\nئیتر دواجار، تورکیا تورکیایە، سبەی پەکەکە بێتە جێگەی حکومەتی هەرێم ئەبێت هەروەکو حکومەتی هەرێم مامەڵە لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ بکات. تورکیا (٤١) کیلۆمەتر بە بیانوی بونی پەکەکەوە هاتۆتە ناو خاکی هەرێمی کوردستانەوە، پەکەکە تەنانەت یەک گوندیشی ڕزگارنەکردوە لە باکوری کورستان. ئێستا کۆمەڵگەی نێو دەوڵەتی پاڵ بەتورکیاوە ئەنێت بەرەو خوار، تورکیاش پاڵ بە پەکەکەوە ئەنێت بەرەو خوار، پەکەکەش تەنها جادە قیرەکانی بەدەست پارتییەوە هێشتوە.. لە شەنگال و مەخمورەوە تا زاخۆ..تو باکرمان و تەواوی چیای گارەو مەتین و بلێ و بارزان هەمووی پەکەکەیە... لە بەنزینخانەیەکدا لەناو ئامێدی دا پەکەکە کۆبونەوە ئەکەن تورکیا لە ڕێگەی درۆنەوە لێیان ئەدات.!. لە هەموو شوێنەکان پەکەکە ئاوها تەماسگیر بون لەگەڵ ناوچەکانی سنوری پارتی…\nبە پێی یاسای عێراق و بە پێی ئەو یاسایانەی لەپەرلەمانی کوردستان دەرچون، بە پێی شەرعیەتی نێودەوڵەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان مافی خۆیەتی هێزی سەربازی بۆ هەر ناوچەیەکی ژێر نفوس و دەستەڵاتی خۆی بنێرێت کە ئەیەوێت، بەڵام پەکەکە تەقەیان لێ ئەکات و هەرجارەی بە جۆرێک پێشمەرگەکان شەهید ئەکات.\nپەکەکە داکشاوە بۆ تەواوی باشوری کوردستان، لە سەنگاون، لە دووزو کفری و کەلارن. لە سورێن و شارباژێڕ و سورداش و تەق تەق و رانیەو قەڵادزێن. ئینجا پرسیارەکە ئەوەیە؛ ئەم پەرەسەندنە هەرێمایەتی و تورکیایەتی و نێوخۆییە نەخشەی جوگرافی هێزو دابەشبونی حیزبەکانی باشوری کوردستان چی لێ ئەکات؟!.