شیعری كوردی و سته‌می سیاسی! … سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی – Dengekan\nbySadiq Said Rwandze\tFebruary 18, 2019\tGeneral, Literature\nبه‌درێژایی مێژوو، كورد وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌ك هه‌میشه له‌پاڵ داگیركاری سیاسی وجینۆسایدی نه‌ته‌وه‌یی، ڕووبه‌ڕووی داگیركاری فه‌رهه‌نگی و كلتووریش بۆته‌وه.\nله‌وسۆنگه‌یه‌شه‌وه‌هه‌میشه دوژمنانی ئێمه‌هه‌وڵی له‌نێوبردن، یاخود بێ به‌هاكردن، یانیش توانه‌وه‌ی فه‌رهه‌نگی كوردییان داوه له‌بۆته‌ی فه‌رهه‌نگی ناسیۆنالیزمییانه‌ی خۆیان. ناونانی كوردبه‌توركه كێوییه‌كان، به‌ئاگرپه‌رست، ناساندن ونیشاندانی زمانی كوردی به‌زمانی فارسی وعه‌ره‌بی، وێناكردنی شیعری كلاسیكی كوردی به‌لاساییكردنه‌وه‌و پاشماوه‌ی شیعری فارسی وعه‌ره‌بی، ته‌ماشاكردنی نوێخوازو داهێنه‌رێكی وه‌ك(گۆران)ی شاعیر به‌لاساییكه‌ره‌وه‌ی شاعیرانی وه‌كو شیلی وجۆن كیتس و سه‌دان نموونه‌ی تر، ئاستی شۆفێنیزمی ئه‌و نه‌ته‌وانه به‌رامبه‌ربه فه‌رهه‌نگ وئه‌ده‌بی نه‌ته‌وه‌ی كوردده‌رده‌خات. چونكه بێگومان كاتێ نه‌ته‌وه ده‌كه‌وێته به‌رشاڵاوی داگیركاری، ئه‌وا پرۆسه‌ی له‌نێوبردنی كه‌سیه‌تی كوردو تێكشكاندنیشی پیاده ده‌كێت. ئه‌گه‌ردوژمنانی كوردنه‌یانتوانیبێت كۆی نه‌ته‌وه‌ی كورد له‌نێوبه‌رن، ئه‌وا به‌شێوه‌یه‌كی دیكه‌هه‌وڵی ڕووخاندنی مرۆڤی كوردو به‌نامۆكردنیان داوه له‌ئاست سیماو فه‌رهه‌نگی نه‌ته‌وه‌ییانه‌ی خۆی.به‌رده‌وام هه‌وڵی ئه‌وه‌یانداوه ڕه‌گی خۆبه‌كه‌مزانین له‌ئاست ئه‌وانی تردا، له‌ناخ و هزری مرۆڤی كورد بڕوێنن.به‌داخه‌وه دوژمنان له‌وه‌دا تائه‌ندازه‌یه‌كی زۆرسه‌ركه‌وتووبوونه. هه‌میشه سیما نه‌ته‌وه‌ییه‌كان به‌شێكی جیاكه‌ره‌وه‌ی گه‌لانن له‌یه‌كتری.\nئه‌وسیمایانه كه‌فه‌رهه‌نگ و زمان، كلتوورو داب ونه‌ریت، ئه‌ده‌بی سه‌رزاره‌كی و نووسراو پێكدێننن، به‌خاڵی جیاكه‌ره‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌كان دائه‌نرێن. سنووری نێوان نه‌ته‌وه‌كانی دنیا چه‌ند كاڵبێته‌وه،گلۆبالیزم چه‌ند به‌هه‌ژموونه‌وه گه‌لان بته‌نێته‌وه، هێشتا ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و خۆ جیاكردنه‌وه له‌ئه‌وانی تر، جێی شانازی نه‌ته‌وه‌یی مرۆڤه‌كانه. له یارییه‌كانی جامی جیهانیدا، كێ كرواتییه‌كی بینی حه‌زبكات وڵاته‌كه‌ی بدۆڕێت و فه‌ره‌نسابباته‌وه؟ كه‌س هاووڵاتییه‌كی به‌ناسنامه به‌لجیكی بینی حه‌زبكات ئینگلترا له‌وان بباته‌وه.\nئه‌مه له‌كاتێكدا، سنووری نێوان نه‌ته‌وه‌كانی ئه‌وروپاچه‌ندین ساڵه نه‌ماوه‌ومرۆڤ ده‌توانێت چه‌ندین وڵات ببڕێت به‌وپه‌ڕی ئازادییه‌وه. به‌ڵام كه‌پرسه‌كه دێته سه‌رنه‌ته‌وه‌و نیشتمان، ماكه‌كانی نه‌ته‌وه، ئیدی ئه‌وان له‌بنه‌ڕه‌تدا هه‌ڵگری ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی وڵاته‌كانی خۆیانن. پرسیار ئه‌وه‌یه ئه‌گه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ك كه‌سه‌دان ساڵه قه‌واره‌ی سه‌ربه‌خۆی خۆی هه‌یه، ئاڵاو خاك و زمان و فه‌رهه‌نگی خۆی هه‌یه،به‌وشێوه‌یه بڕوانێته‌ناسنامه، ده‌بێ بۆئێمه‌ی بێ گه‌ل و خاك چۆن بێت؟ ده‌بێ چه‌ند په‌یوه‌ست بین به‌زمانی كوردی، كه‌به‌درێژایی مێژووكوردی له‌سڕینه‌وه‌ونه‌مان پاراستووه. له‌ڕاستیدا كورد وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌ك خاوه‌نی فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب وكلتووری نه‌ته‌وه‌ییانه‌ی خۆیه‌تی. ئه‌ده‌بی كوردی و فه‌رهه‌نگی كوردی، هیچی له‌نه‌ته‌وه‌كانی دنیاكه‌متر نییه.\nجیاوازییه‌كه له‌وه‌دایه ئه‌وان ده‌وڵه‌تییان هه‌یه‌و ئێمه نا. شیعرو ژانره‌كانی دیكه‌ی كوردی له‌ڕووی مانا،چێژ، ناوه‌ڕۆك و په‌یام،هیچی له‌نووسه‌رانی دیكه‌ی دنیا كه‌متر نییه. به‌ڵام كه‌نه‌توانراوه ئه‌وسه‌رمایه فه‌رهه‌نگییه ببینرێت وبه‌دنیا بناسرێت له‌به‌رئه‌وه‌یه هه‌میشه‌ژێرده‌سته‌ی داگیركه‌ره‌كان بووینه. ئه‌وانیش وێرای هه‌وڵدان بۆ به‌كه‌م ناساندنی ئه‌وفه‌رهه‌نگه، هاوكات هه‌وڵی له‌نێوبردنیشیان داوه.كه‌ئه‌ده‌بی كوردی یاخود شیعری كوردی به‌جیهانی نه‌بووه، له‌به‌رئه‌وه نییه‌كورد داهێنه‌ری نییه، شاعیری به‌توانای نییه،عه‌ره‌به‌كان یاخود توركه‌كان هه‌یانه،به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به‌وه‌وه هه‌یه كه‌ئه‌و شاعیره‌به‌ناسنامه كورده. كوردیش ده‌وڵه‌تی نییه، كه‌واته‌خاوه‌نی هیچ شتێك نییه.\nكه محمود ده‌روێش له‌سه‌رئاستی جیهان ده‌بێته ناو، به‌بڕوای من وه‌ك خوێنه‌رێك له‌به‌رئه‌وه نییه كه‌له شێركۆ بێكه‌س جواننووسترو به‌تواناتره. به‌پێچه‌وانه‌وه چونكه ئه‌میان فه‌له‌ستینییه، ئه‌میشییان كورد. جیهان هاوسۆزه له‌گه‌ڵ فه‌له‌ستین، به‌ڵام له‌ئاست توانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی كورد، ویژدانی مردووه.\nئه‌گه‌رناخوێنه‌رده‌توانێ بۆڕاستی قسه‌كانی من، شیعری هه‌ردوو شاعیرله‌ئاستی بونیادی ده‌قی شیعری به‌راورد بكات.به‌جیهانیبوون به‌خه‌ڵاتی گه‌وره‌و به‌هادارنییه، به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به‌مێژوو،به‌ڕابردوو هه‌یه. تائێستا فارسه‌كان خه‌ڵاتی نۆبَلیان نه‌بردۆته‌وه. تۆ بڵێی فارسه‌كان كه‌پێنچ هه‌زار ساڵه‌خاوه‌نی فه‌رهه‌نگن نوسه‌رێكی شایسته به‌و خه‌ڵاته‌یان نه‌بێت؟ به‌ڵام گیتارژه‌نێك ئه‌و خه‌ڵاته وه‌ربگرێت.یاخود نووسه‌رێكی نه‌ناسراوو په‌راوێزكراوی چینی ئه‌و خه‌ڵاته وه‌رگرێت.مه‌رج نییه ئه‌وه‌ی به‌جیهانی بوو،ئیدی داهێنه‌ره.\nئه‌مه زۆرجارپه‌یوه‌سته به‌پرسی سیاسی و ململانێی سیاسییه‌وه. كه‌شاعیرانی كورد له‌سه‌رئاستی دنیادا به‌جیهانی نه‌بوونه، له‌سۆنگه‌ی ئه‌وه نییه تێكستی جوان، داهێنه‌رانه‌و جیهانییانه‌یان نه‌بێت. به‌پێچه‌وانه‌وه ئه‌مه‌په‌یوه‌ندی به‌وسته‌مه‌سیاسی ومێژووییه‌وه هه‌یه‌كه‌له‌كوردكراوه.\nكوردئه‌گه‌رژێرده‌سته‌ی دوژمنان نه‌بووایه، خاوه‌نی ده‌وڵه‌ت،ئاڵاونیشتمانی خۆی بووایه،دڵنیام ئێستانووسه‌رانی له ئاست نووسه‌رانی دنیاده‌بوون. ئه‌ده‌بی كوردی كه‌زه‌مینه‌ی ئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌مدانه‌بووه‌ببێته ئه‌ده‌بێكی جیهانی، له‌لایه‌كه‌وه‌به‌هۆكاری سیاسی و داگیركاری بووه، له‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه په‌یوه‌ندی به‌خۆمانه‌وه هه‌بووه كه‌هه‌وڵمانه‌داوه تێكستی نووسه‌رانی كورد له‌ڕێی وه‌رگێڕانه‌وه به‌دنیا بناسێنین.به‌تایبه‌تیش له‌قۆناغی دوای ڕاپه‌ڕیندا.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه خوێنه‌ری كوردچونكه نه‌یتوانیوه به‌زمانی دایك به‌رهه‌می نووسه‌رانی دنیابخوێنێته‌وه به‌وپێیه‌ی زۆربه‌ی هه‌ره زۆری خوێنه‌ری كورد، ته‌نها زمانی كوردی ده‌زانن، ئیدی له‌ڕووبه‌رێكی كه‌مدا ئاشنای ئه‌ده‌بی جیهانی بووه. یاخود واهه‌ست ده‌كات كه‌شاعیرانی دنیا داهێنه‌رتربوونه له‌شاعیرانی كورد، بۆیه ئه‌وانه شوناسی جیهانیبوونیان وه‌رگرتووه، به‌ڵام شاعیرێكی كورد ته‌نها له‌ئاست جوگرافیاكه‌ی خۆی ناسراوه.ئه‌وه‌شی كه‌وه‌رگێردراوه ڕه‌نگه به‌رهه‌می نووسه‌رانێكی دیاریكراوبێت بۆنموونه وه‌ك:( سوهراپ و فروخ) له ئه‌ده‌بی فارسی.\nئیدی ئه‌مه بۆته هۆی ئه‌وه‌ی كه‌خوێنه‌ری كورد، له‌ڕووبه‌رێكی بچووكدا ئاشنای شیعری جیهانی ببێت. له‌وماوانه‌ی ڕابردوودا، چه‌ندان كۆمه‌ڵه شیعری بیانیم به‌زمانی كوردی خوێندنه‌وه، كه‌له‌لایه‌ن وه‌رگێڕه‌كانی ئێمه‌وه وه‌رگێردرابوون. ئه‌و كۆمه‌ڵه شیعرانه بژارده‌ی شیعری جیهانی بوون له‌ئه‌ده‌بی فه‌ڕه‌نسی و ئیسپانی وعه‌ره‌بی و ڕوسی وزۆر نه‌ته‌وه‌ی دیكه‌ش.\nكاتێك ئه‌و شیعرانه‌م به‌زمانی كوردی خوێندنه‌وه، له‌به‌شێكی هه‌ره‌زۆریان گه‌یشتمه ئه‌وبڕوایه‌ی كه‌شیعری نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی دنیا له‌ڕووی فۆڕم، گوتاری شیعری و په‌یامی شیعریانه‌وه، له‌شیعری كوردی جوانترو به‌چێژتر نین.\nبه‌گشتی شیعره‌كان ساده‌ن، له‌ڕووی ناوه‌رۆك و وێنه‌ی هونه‌رییه‌وه داهێنانێكی ئه‌وتۆیان تێدا نییه، هونه‌ریترله‌شیعری كوردی. به‌ڵام كه‌شیعری ئه‌وان به‌جیهانی بوونه‌و شیعری كوردیش ته‌نها له‌چوارچێوه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌كی بێ ده‌وڵه‌ت ماوه‌ته‌وه، هۆكاره‌كه‌ی ئه‌وه بووه كه‌كورد ده‌وڵه‌تی نه‌بووه. سته‌می سیاسی لێكراوه. سته‌مێك هه‌رته‌نها خاك و نیشتمانی نه‌گرتۆته‌وه، به‌ڵكوئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگیشی گرتۆته‌وه.چونكه سته‌می سیاسی له‌كورد ده‌كرێت، ئیدی سته‌می فه‌رهه‌نگیشی لێده‌كرێت.\nكاتێك ئه‌زموونی شیعری ئه‌و شاعیرانه به‌راورد ده‌كه‌ین له‌گه‌ڵ شیعری كوردی، ڕه‌نگه جیاكارییه‌كی ئه‌و تۆ نه‌بینین.به پێچه‌وانه‌وه ئه‌گه‌رئه‌زموونی شاعیرانی كوردیش وه‌ربگێڕدرێته سه‌رزمانه ناسراوه‌كانی دنیا، ئیدی خوێنه‌رانیش درك به‌وه‌ده‌كه‌ن كه‌كوردیش شیعری جوان و شاعیری به‌توانای هه‌یه.بۆ نموونه:(ژاك برێڤه‌ر) كه‌یه‌كێكه له ناسراوترین شاعیرانی دنیاله كۆپله شیعرێكدا ده‌ڵێت:_\nقاوه‌كه‌ی كرده ناو فنجانه‌كه‌وه..\nشیره‌كه‌ی كرده ناو قاوه‌كه‌وه..\nشه‌كری كرده شیرو قاوه‌كه‌وه..\nئه‌گه‌رخوێنه‌ر به‌وردی ئه‌وكۆپڵه شیعریه بخوێنێته‌وه، به‌رهیچ ئستاتیكاو ناوه‌ڕۆكێكی جوان ده‌كه‌وێت؟ بونیادی زمان له‌وده‌قه‌دا هیچ جیاوازییه‌كی ئه‌وتۆی له‌گه‌ڵ بونیادی زمانی ئاسایی هه‌یه؟ كام وێنه‌ی شیعریانه‌ی جوان له‌وكۆپڵه‌یه‌دا هه‌یه‌چێژ شیعری به‌خوێنه‌ربدات؟. له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مه‌دا نموونه‌یه‌كی كورت له‌شیعری (شێركۆ بێكه‌س) دێنینه‌وه. كاتێ له‌شیعرێكیدا ده‌ڵێت:_\nئه‌گه‌ر له‌ناو شیعره‌كانما گوڵ ده‌راوێژنه ده‌ره‌وه..\nگه‌ر یار بێننه ده‌ره‌وه..دووانم ئه‌مرن..\nگه‌ر نان بێننه ده‌ره‌وه… سێیانم ئه‌مرن..\nگه‌رئازادی بێننه‌ده‌ره‌وه..ساڵم ئه‌مرێ و خۆشم ده‌مرم…\nهه‌ردووده‌قه‌كه له‌ئاستی زمان و فۆڕمدا ساده‌ن. وشه‌كان ئاسان و ناسراون. به‌ڵام له‌ڕووی ناوه‌ڕۆكه‌وه خوێنه‌رده‌توانێ سه‌رنج بدات كه شێركۆ چ وێنه‌یه‌كی شیعرییانه‌ی پڕمانای له‌ڕێگه‌ی ئه‌وزمانه ساده‌ییه‌وه به‌رجه‌سته كردووه.\nشاعیرچ به‌هایه‌كی به‌چه‌مكی ئازادی داوه. بێگومان ئێمه ده‌زانین ده‌قێك به‌ته‌نها نابێته پێوه‌ر بۆبه‌راورد كردنی ئه‌زموونی شیعری شاعیرێكی جیهانی به‌شاعیرێكی كورد( له‌داهاتوودا زۆرتركارله‌سه‌رئه‌وبه‌راوردكارییانه ده‌كه‌ین). به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌راوردێكی شیعرییانه‌ی ورد بكرێت، ئه‌وكات ڕه‌نگه له‌ڕووی بونیادی شیعرییه‌وه خوێنه‌ر درك به جیاوازی زۆرتر بكات.كه ده‌رفه‌تی ئه‌و به‌راوردكارییه له نێوان ئه‌زموونی شیعری كوردی و شیعری جیهانی نه‌ڕه‌خساوه، وه‌ك سه‌ره‌تا ئاماژه‌مان پێكردله‌به‌ر ئه‌وه بووه‌كه خوێنه‌ری كورد نه‌یتوانیوه به‌زمانی كوردی ئه‌زموونی شیعری شاعیرانی دنیا بخوێنێته‌وه. به‌هه‌مان شێوه شیعری كوردیش وه‌ك پێویست وه‌رنه‌گێڕدراوه‌ته سه‌رزمانی نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی دنیا.بۆ ئه‌وه‌ی خوێنه‌ری بیانیش بزانێت له‌ئه‌ده‌بی كوردی و شیعری كوردی شاعیری داهێنه‌رو به‌تواناهه‌ن، كه‌هیچیان له‌شاعیرانی دنیا كه‌متر نییه. وه‌لێ به‌داخه‌وه ئێمه باجی بێ ده‌وڵه‌تی، سته‌می سیاسی و مێژوویی ده‌ده‌ین..\n*خوێنه‌رده‌توانێت بۆئاشنابوون به‌شیعری جیهانی كتێبی(هه‌موو شه‌وێك وه‌ره‌لام) بخوێنێته‌وه، كه‌بژارده‌یه‌كه له‌شیعری جیهانی وئازاد به‌رزنجی له‌و ماوانه‌ی ڕابردوودا وه‌ریگێڕاوه..\n*له ڕۆژنامه‌ی(هه‌واڵ) ژماره(762)ی ڕۆژی 8-9-2018بڵاوكراوه‌ته‌وه…\nPrevious هه‌ڵبژاردن و داسه‌پاندن ! … عه‌بدوڵا ساڵح\nNext ئینسایکلۆپیدیا، پوختەی عەقڵانییەتی مۆدێڕن…. کاوان محەمەدپوور


بەریتانیا كاتی دابەشكردنی ڤاكسینی كۆرۆنا ئاشكرا دەكات\nهونەر 10/11/2020 - 13:29 هەواڵ/گشتی\nوەزیری تەندروستی بەریتانیا رایدەگەیەنێت لە سەرەتای مانگی کانونی یەکەمی ئەمساڵدا (مانگی ١٢) دەست بە دابەشردنی ڤاکسینەکەیان دەکەن و دەستەی تەندروستی بەریتانیا ش رێنماییەکانی ئامادەکاریی بۆ دابەشکردنی ڤاکسینی کۆرۆنای لە سەرەتای کانونی یەکەمی ئەمساڵ پێگەیشتووە.\nلەمبارەیەوە ئەمڕۆ سێشەممە، مات هانکوک وەزیری تەندروستی بەریتانیا رایگەیاندوە: بەپێی ئەو رێنماییانەی ئاڕاستەی دەستەی تەندروستی وڵاتەکەی کراون بۆ خۆ ئامادەکردنی بۆ دابەشکردنی ڤاکسینەکە، لەسەرتای مانگی کانونی یەکەم دەست بەدابەشکردنی دەکرێت و هانکوک پەرەپێدانی ڤاکسینەکەی بە "هەواڵێکی بەڵێندراو" وەسفکرد.\nماڵپەڕی سکای نیوزی عەرەبی بڵاویکردۆتەوە كە هانکوک باسی لەوەکردووە: کە داوای لە دەستەی تەندروستی کردووە خۆیان بۆ سەرەتای مانگی کانونی یەکەم ئامادەبکەن بۆ دابەشکردنی ڤاکسینەکە، وتوشییەتی، "بەدڵنیاییەوە چەندین رێگر هەن کە هێشتا پێویستە تێیان بپەڕێنین، هەندێک داتا لەسەر سەلامەتی ڤاکسینەکە ماون کە ئەمە بابەتێکی گرنگە، هەر بۆیە هیچ ڤاکسینێک دابەشناکەین ئەگەر لەسەلامەتبوونی دڵنیانەبین".\nئەمەش لەكاتێكدایە كە رۆژی دووشەممە، کۆمپانیای فایزەر و بایۆنتێک رایانگەیاند، ئەو ڤاکسینەی بۆ ڤایرۆسی کۆرۆنا پەرەیانپێداوە، ٪٩٠ رێگری لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا دەکات هاوكات تەندروستی جیهانیش دەڵێت، بەهۆی دۆزینەوەی ڤاکسینەوە دەکرێت تاکو مانگی ئازاری ساڵی داهاتوو دۆخی پەتای کۆرۆنا بەشێوەیەکی گشتی بگۆڕێت.


به‌وێنه.. ئیلهام شاهین و یوسرا چوون بۆ حه‌ج\nبه‌وێنه.. ئیلهام شاهین و یوسرا چوون بۆ حه‌ج\nخانمه ئه‌ستێره‌ی میسری ئیلهام شاهین وێنه‌یه‌كی خۆی له‌گه‌ڵ خانمه هونه‌رمه‌ند یوسرا و خانمه ڕاگه‌یاندنكاری میسری هاله سه‌رحان بڵاوكرده‌وه له هه‌ژماره تایبه‌ته‌كه‌ی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی ئینستگرام له وێنه‌كه‌دا هه‌ر سێكیان به جلوبه‌رگی باڵاپۆشیه‌وه ده‌ركه‌وتوون.\nئیلهام له‌سه‌ر وێنه‌ی خۆی و هاوڕێكانی نوسیویه‌تی" اللهم أنت ربی لا إله إلا أنت. خلقتنی وأنا عبدك، وأنا علی عهدك ووعدك ما استطعت، أعوز بك من شر ما صنعت، أبو‌و لك بنعمتك علی" له جوانترین شوێنی دوونیاوه بۆ به‌جێهێنانی فه‌ریزه‌ی حه‌ج ئاماده بووین."\nهه‌واداره‌كانی ئیلهام له‌ڕێی كۆمێنته‌وه ئاشكرایان كردوه كه زۆر به ئاسانی توانیویانه یوسرا بناسنه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ستایلی جلوبه‌رگه‌كه‌ی زۆر جیاوازتره له هه‌ر كاتێكی دیكه به‌ڵام خانمه ڕاگه‌یاندنكار هاله سه‌رحان به ئاسانی نه‌یان ناسیوه‌ته‌وه به‌هۆی دوور بوونی له شاشه‌ی تیڤیه‌كان له‌ماوه‌ی ڕابردودا.\nزۆرێك له‌و كه‌سانه‌ی كۆمێنتیان له‌سه‌ر ئه‌م وێنه‌یه نوسیوه داوای ئه‌وه‌یان لێكردوون چیتر بگه‌ڕێنه‌وه بۆ سه‌ر ئاینی ئیسلام له پۆشاك و ڕه‌فتاریان و حیجاب بكه‌ن و هه‌ندێكی دیكه‌ش ئه‌م وێنه‌یه‌یان ته‌نها به دیانه‌تی ڕوكه‌ش وه‌سف كردووه كه زۆر كه‌س له ئێستادا په‌نای بۆ ده‌بات له‌به‌ر هه‌ر مه‌به‌ستێك بێت.\nئه‌م بابه‌ته 10996 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nڤیدیۆ: ئۆتۆمبێلێك ژماره‌یه‌ك هاوڵاتی بریندار كرد\nخانم ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت كۆرپه‌كه‌ت له‌بار ببه‌یت ده‌بێت ئه‌م زانیاریه بزانیت\nهۆكاره‌كانی سووربوونی ڕه‌نگی میز\nکاریگەریە خراپەکانی چا لەسەر منداڵ


ڕێبین هەردی : ئەبێ بارزانی بڕوات\n1382 جار بینراوە 27/5/2015 11:12 PM\nئەونووسەرە ڕایدەگەیەنێت بارزانی دوو خول سەرۆكی هەرێم بووە  هیچ بیانوویەك نیە جارێكی تر هەڵبژێردرێتەوە .\nوادەی دووساڵی درێژكراوەی بارزانی لە پۆستی سەرۆكی هەرێم بەرە و كۆتایی دەچێت , بۆیە جارێكی تر پارتی دەیەوێت بارزانی بۆ ئەو پۆستە هەڵبژێرێتەوە لە دەرەوەی پەرلەمان , بەڵام حزبەكانی تر ئەو پرسەیان بەستووەتەوە بە ڕەشنووسی دەستوورە , ئەیانەوێت گەر بارزانی بۆ ئەو پۆستە هەڵبژێردرێتەوە جارێكی تر لە ڕێگەی پەرلەمانەوە بێت , بەوەی ڕەشنووسی دەستور پەرلەمانی بێت . نووسەرێك ڕایدەگەیەنێت بارزانی لەپەرلەمانەوە هەڵبژێردرێت یان دەرەوەی پەرلەمان هیچ لە پێگەی پارتی كەم ناكاتەوە , چونكە مێژووی ئەم حزبانەی كوردستان ئەوەیان سەلماندوە زۆرجار هەڵوێست و موقف و دروشمەكانیان گۆڕاوە پێچەوانەی ئەو دروشمانە بووە كە بە خەڵكیان داوە .\nرێبین هەردی نووسەر و ڕۆژنامەنووس بە سنور میدیای ڕاگەیاند " پەیوەندی بەوەهەیە چۆن هەڵدەبژێرێتەوە ،وە تەنها بابەتەكە ئەوەنیە لە پەرلەمان هەڵدەبژێرێتەوە ، بەڵكو پرسیارەكە لەسەر دەسەڵاتەكانێتیشی كەم ئەكرێتەوە یان بەو دەسەڵتانە ڕازی ئەبێت بۆیە بابەتەكە ئاڵۆزە ".\nهەروەها وتیشی " پێوایە بارزانی قبۆڵی ئەوە ناكات لەپەرلەمانەوە هەڵبژێردرێت وە دەسەڵاتەكانیشی كەم بكرێتەوە.\nئاماژەی بەوەش كرد " سەرۆكی هەرێم سەركەتوو نەبوو لەسەرۆكایەتی هەرێم , بۆیە ئەو ئەرك و دەسەڵاتانەی لای سەرۆكی هەرێم بووە ئەی توانی زۆر شتی بكردایە, بەڵام نەیتوانی دوو ئیدارەی چارەسەر بكات , نەیتوانی ژێرخانی ئابووری باش دروست بكات , نەیتوانی وڵاتێكی پڕ لە ئاسایش دابین بكات  بەپێچەوانەوە خۆی بووە بە بەشێك لەململانیە حزبیەكان ".\nڕونیشی كردەوە " هەركاتێك گرژیەك كەوتبێتە نێوانی پارتی و یەكێتی و حزبەكانی دیكە سەرۆكی هەرێم تەرە ف بووە و بێلایەن نەبووە، بەڵكو وەكو سەرۆكی پارتی مایەوە نەك وەكو سەرۆكی هەرێم , ئەمەش لە 17 ی شوبات بە ئاشكرا دیار بوو كە بارزانی بێ لایەنی خۆی لەدەست دا , لایەنگری لە حزبێك كرد ".\nوتیشی " ئەو ماوەیەی بارزانی سەرۆكی هەرێم بووە پر لەقەیران و كیشە بووە , وڵات نزیك بوو لە شەڕی ناوخۆ .\nسەبارەت بە بەهەڵبژاردنەوەی ئەو نووسەرە وتیشی " دانانەوەشی نمزەجێكی ناشرین دروست دەكات , چ لە پەرلەمان بێت یا لەلایەن خەڵكەوە, نەریتێكی زۆر ناشرین دروست دەكات ، هەموو یاساكانیش لە دنیا تەنها دوو دەورە ئەدا بە سەرۆك , بەڵام لە هەندێ ولات شەش ساڵ و هەندێ وڵات پەرلەمان خۆی قەرار دەدات " .\nلە كۆتایی لێدوانەكەشی دا ڕایگەیاند " كێشەو ئەوەیە پەرلەمان بڕیاری داوە پارتی و یەكێتی بن , پارتی و یەكێتی خۆیان یاسایان دانەوە خۆشیان پەیڕەوی ناكەن, مسعود بارزانی دووخولە سەرۆكی هەرێم هیچ بیانویەك نیە بۆ دانانەوەی , بۆیە بارزانی ئەبێت بڕوات و كەسێكی دیكە بێتە شوێنەكەی ".\nهەروەها وتیشی " بەداخەوە هیچ هێزێكی دیكە ناتوانێ باسی ئەم بابەت بكات بۆیە ئەمە ڕاستیەكە نابێت كەس تەنازول بكات ,گرنگ ترین كاری حزبەكان ئەوەیە سوربن لەسەر ئەوەی خوولی بارزانی تەواو بووە " .


چوار قۆناغ له ده‌رچوونی ڕۆژنامه و گۆڤارێك به‌ناوی (هه‌ولێر) … ئاری محمد سابیر – Dengekan\nbyDenegkan\tJuly 31, 2017\tGeneral\nڕۆژنامه و گۆڤارێك له ساڵانی (1950 تا 1952 )له (1970 تا 1973 ) له (1999 تا 2006)، له (2006 تاكو ئێستا) به‌رده‌وامه، له‌م چوار قۆناغه ڕۆژنامه و گۆڤاره‌كان هه‌ر به ناوی (هه‌ولێر) بووه, هه‌ر قۆناغه و تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌بووه له‌ڕووی كارگێڕی و نووسینی بابه‌ته‌كان به‌م شێوه‌یه:\nڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر سێ ساڵ له (1950 تا 1953) ده‌رده‌چوو له ڕۆژی شه‌ممه‌ی (16)ی كانونی یه‌كه‌می ساڵی (1950), دانه‌ی به (12 فلس) بوو، گۆڤارێكی گشتی كۆمه‌ڵایه‌تی ڕۆشنبیری بوو گرینگی ده‌دا به بابه‌تی هه‌مه‌جۆر له ژیانی خه‌ڵك, كه بابه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌ندروستی و ڕۆشنبیری له‌خۆوه گرتبوو. ئه‌م گۆڤاره بیرۆكه‌ی كۆمه‌ڵێك له مامۆستایانی ئه‌و سه‌رده‌م بوو, به هاوكاری شاره‌وانی هه‌ولێر ئه‌ركی ئه‌م گۆڤاره‌یان له ئه‌ستۆ بوو.. گرینگیشی ده‌دا به ڕێكلام كه ڕێكلامی به (250 فلس) بوو. قه‌باره‌ی گۆڤاره‌كه‌ش (40 × 70سم) بوو هه‌رجاره‌ی (750) دانه‌ی لێ چاپ ده‌كرا.\nده‌رچوونی ڕۆژنامه‌یه‌ك له‌و سه‌رده‌مه هه‌موو لایه‌كی دڵخۆش كردبوو، هه‌روه‌ك سه‌رنووسه‌ری ڕۆژنامه‌كه له‌یه‌ك له ژماره‌كان ده‌لێ: چه‌ند خۆشه له گوێمان ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر ـ جریده أربیل له شه‌قامه‌كان گاز ده‌كرێ!.\nڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر، بانگه‌وازی بۆ هه‌موو ڕۆشنبیر و لاوان و خوێنه‌ران و پارێزه‌ران و ڕۆشنبیرانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كردووه بۆ پاڵپشتیكردنی ئه‌م ڕۆژنامه‌یه.\nخه‌ڵك له ناوه و ده‌ره‌وه‌ی هه‌ولێر ئیشتیراكی بۆ ئه‌م ڕۆژنامه‌یه هه‌بوو.\nسیفه‌ته‌كانی ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر، سیفه‌تێكی گه‌شبینانه و سه‌رده‌میانه بوو، ڕه‌خنه‌ی قبوول بوو، داوای ڕه‌خنه‌ی كردووه هه‌روه‌ك له یه‌ك له ژماره‌كان ده‌ڵێ: زۆر كه‌یف خۆش ده‌بێت به‌رامبه‌ر به هه‌موو ته‌نقیدێك كه به دڵپاكی بكرێت و له ئینتیقاد ئیستیفاده ده‌كات و ئه‌غلاتی چاك ده‌كاته‌وه.\nپاش ئه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌كه پێ ده‌نێته ساڵی سێیه‌م مقۆ مقۆ هه‌بوو كه ڕۆژنامه‌كه دابخرێت.. به‌ڵام به‌هه‌وڵی مامۆستایانی قۆتابخانه‌كانی ئه‌و سه‌رده‌م و هه‌وڵی ڕۆشنبیرانی هه‌ولێر دانه‌خرا, له‌مباره‌وه (ابراهیم هۆشیار) شیعرێكی خۆش بڵاو ده‌كاته‌وه:\nله‌سه‌ر چه‌رخی فه‌له‌ك ڕۆژێ به نوكی خامه نووسرابوو\nكه‌وا ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر نه‌ما له‌م شاره ئاوا بوو\n.. یان وه‌كو ئه‌م دوو دێڕه‌ش\nهه‌تاكو پێشكه‌وێ هه‌ولێر، نه‌ڵێن شارێكی ساوابوو\nبه شێوه‌یه‌كی گشتی ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر به‌م شێوه‌یه بوو:\nشێوه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ڕۆژنامه‌كه نازانین!\nسه‌رنووسه‌ر (عیزه‌دین فه‌یزی) خه‌ڵكی هه‌ولێر بوو.\nمدیر مه‌سئول (جه‌میل ڕه‌شید) سه‌رۆكی شاره‌وانی خه‌ڵكی موسڵ بوو.\nده‌سته‌ی نووسه‌ران (عه‌بدولمه‌جید حه‌سه‌ن), خه‌ڵكی موسڵ بوو و زاوای هه‌ولێریان, له‌گه‌ڵ (عیزه‌دین فه‌یزی, ئه‌ستێر سه‌عید) كه خه‌ڵكی هه‌ولێر.\nبه عه‌ره‌بی و به كوردی بابه‌ته‌كانی ده‌نووسرا و چاپ ده‌كرا.\nئامانجی ئه‌ده‌بیات ـ (گیو موكوریانی).\nالمرأه والمجتمع ـ (عه‌بدولمه‌جید حه‌سه‌ن).\nدانه‌ی به (12 فلس) بوو, له چاپخانه‌ی (كوردستان) به‌شه كوردیه‌كه‌ی چاپ ده‌كرا، به‌شه عه‌ره‌بیه‌كه‌ی له چاپخانه‌ی (ام الربیعین) له موسل چاپ ده‌كرا، دوایی له ژماره (4) تا دوا ژماره له چاپخانه‌ی (ام الربیعین) چاپ ده‌كرا, كۆمه‌ڵێك له مامۆستایانی قوتابخانه پاڵپشتی ماددی و مه‌عنه‌وی گۆڤاره‌كه‌یان ده‌كرد. وشه‌ی عه‌ره‌بیش به‌كارده‌هێنرا وه‌ك (اعلان ـ ئینتیقاد ـ حوڕ ـ محامی ـ حساب ـ وه‌سل ـ موحافز ـ ته‌سجیل).\nله‌و ڕۆژنامه‌یه‌شدا شیعریش بڵاو ده‌كرایه‌وه، وه‌كو شیعری شاعیرانی وه‌ك (خادم ـ بورهان جاهید ـ كه‌ریم شاره‌زا ـ كه‌ریم زه‌كی هه‌ناری).\n(ئیبراهیم باڵدار ـ زه‌كی هه‌ناری ـ خالید دلێر ـ مارف خه‌زنه‌دار ـ جه‌میل ڕۆژبه‌یانی ـ شاكر فه‌تاح ـ بورهان جاهید ـ عه‌بدوڵڵا گۆران ـ ڕه‌شاد موفتی ـ نوری علی ئه‌مین ـ مسته‌فا نه‌ریمان ـ جه‌لال جۆبار ـ جه‌مال خه‌زنه‌دار ـ پیرباڵ مه‌حمود). واته نووسه‌رانی ده‌ره‌وه‌ی شاری هه‌ولێریش به‌شداری ئه‌و ڕۆژنامه‌یان كردووه.\nئه‌و ڕۆژنامه‌یه به نووسراو و بڵاوكراوه‌كان و بابه‌ته گشتیه‌كانی دیاره زیاتر هۆشیاركردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگابووه له‌و سه‌رده‌مه, چونكه نووسه‌رانی گۆڤاره‌كه خۆیان داوای ڕه‌خنه‌یان كردووه, گه‌ر هه‌ر عه‌یبێكیان هه‌بوو ئاگاداریان بكه‌نه‌وه.\nئه‌وه‌ی باسی ده‌كرێ و ده‌زانرێ زیاتر له (100) ژماره‌ی لێ چاپ كراوه، زۆربه‌ی ژماره‌كانیش لای كه‌سێكه كه خه‌ڵكی هه‌ولێره.\nگۆڤاری هه‌ولێر (1970 تا 1972) دوو ساڵ ژماره‌كانی ئه‌م گۆڤاره ده‌رده‌چوو, كه له‌سه‌ر ئه‌ركی شاره‌وانی هه‌ولێر ده‌رده‌چوو، دیاره له‌سه‌ر به‌رگی گۆڤاره‌كه ده‌نوسرا (شاره‌وانی هه‌ولێر ده‌ری ده‌كات)، به‌رگی پێشه‌وه‌ی گۆڤاره‌كه نه‌خشێنرابوو به وێنه‌ی (قه‌ڵاو مناره و به‌لكه گه‌نم), كه له‌لایه‌ن هونه‌رمه‌ندی شێوه‌كاری ئه‌و سه‌رده‌می شاری هه‌ولێر مامۆستا (سلێمان شاكر) ده‌كێشرا.\nله ساڵی (1970 تا مایسی 1972) سه‌رنوسه‌ری گۆڤاری هه‌ولێر شاعیر (كاكه‌مه‌م بۆتانی) بوو، كه مامۆستا بوو خه‌ڵكی شه‌قڵاوه بوو، به ئه‌سل كوردی ئێران بوو، له‌و ماوه‌یه‌شدا (7) ژماره‌ی لێ ده‌رچوو.\nشاره‌وانی له‌و سه‌رده‌مه‌دا پێیباش بوو بۆ پێشكه‌وتنی شاره‌كه و ئاستی ڕۆشنبیری شاره‌كه گۆڤارێكی هه‌بێ، (كاكه مه‌م بۆتانی) خۆی زیاتر به‌هره‌ی شیعری هه‌بوو، بۆیه ژماره‌ی گۆڤاره‌كه زیاتر ئه‌ده‌بی و ده‌نگوباسی شاره‌وانی، كه‌متر كۆمه‌ڵایه‌تی بوو.\nكاكه‌مه‌م بۆتانی له‌یه‌ك له ژماره‌كان ده‌ڵێ: زۆرجار ژماره‌ی گۆڤاره‌كه‌م ده‌برده ناو قه‌یسه‌ری هه‌ولێر, بۆ لای پیاوه ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان, نه‌ك له‌به‌رئه‌وه‌ی خوێنده‌وارن, به‌ڵكو له‌به‌ر مه‌سڵه‌حه‌تی خۆیان چونكه ده‌مزانی ئیشیان به شاره‌وانی ده‌بێ.\nگۆڤاری هه‌ولێر (1970 ـ 1972) حكومه‌ت و شاره‌وانی و خه‌ڵكی دڵسۆز و پاره‌داری شاره‌كه پاڵپشتیان ده‌كرد، جگه له‌وه‌ش پڕۆژه‌یه‌كی دیكه‌شی هه‌بوو كه نامیلكه‌ی (قه‌ڵاتی هه‌ولێر و پڕۆژه‌ی ڕێكخستن) بوو.\nوا باسكراوه گۆڤاره‌كه به نائومێدی سه‌ری نایه‌وه، ئامانجی خۆی نه‌پێكاوه، هه‌روه‌ك (كاكه مه‌م) ده‌ڵێ: كه‌چی به گشتی نه‌یتوانی ته‌نانه‌ت به‌شێك له‌و كه‌لێنه و ئاسۆی ژیان و كولتووری ژیانی هه‌ولێر پڕبكاته‌وه، كه ئه‌وه‌ش به‌هۆی گوێ نه‌دانی كاربه‌ده‌ستانی شاره‌كه بوو.\nئه‌و تیراژانه‌ی كه به‌زمانی عه‌ره‌بی ده‌رده‌چوو نووسه‌ره‌كانی ئه‌و به‌ڕێزانه بوون (نزار جه‌رجیس ـ تاریق شه‌ریف ـ زوبێر بلال اسماعیل ـ سامی شۆرش), جگه له‌مانه‌ش نووسه‌ری ئافره‌تیش هه‌بوو (كوردستان موكریانی ـ گه‌لاوێژ شه‌جیع ـ دایكی سۆران ـ جه‌میله ئبراهیم ـ سامیه چاوه‌شلی).\nئه‌و نووسه‌رانه‌ی كه به كوردی بابه‌تیان بڵاو ده‌كرده‌وه، كه هه‌ندێكیان له ژیان ماون و هه‌ندێكیشیان كۆچی دواییان كردووه، وه‌ك (پیرباڵ مه‌حموود ـ عه‌زیز گه‌ردی ـ عه‌بدوڵڵا په‌شێو ـ جه‌میل ره‌نجبه‌ر ـ خورشید دزه‌یی ـ كه‌ریم شاره‌زا ـ حه‌مه كه‌ریم هه‌ورامی).\nژماره‌ی لاپه‌ڕه‌كانی گۆڤاره‌كه هه‌موو جارێك وه‌ك یه‌ك نه‌بوون (120 ـ 96 ـ72 ـ 64) لاپه‌ڕه بوو. به‌ڵام نه‌خشه و وێنه‌ی به‌رگی پێشه‌وه‌ی گۆڤاره‌كه جێگیر و نه‌گۆڕ بوو له هه‌موو ژماره‌كان.\nبه‌ڵام له‌ڕووی هونه‌ری ڕۆژنامه‌وانی لاوازبوو، زۆر كه‌م سوود له وێنه وه‌رده‌گیرا, به‌ڵام له‌ڕووی پیته‌وه، شێوه‌ی قه‌باره‌ی پیته‌كان ده‌گۆڕدرێت, له‌به‌رئه‌وه‌ی گۆڤاره‌كه چاپخانه‌ی تایبه‌تی به‌خۆی نه‌بوو, بۆیه له چاپخانه‌ی شاره‌وای كه‌ركوك چاپ ده‌كرا.\nبۆ یه‌كه‌مجار له مێژوو شیعری شاعیر وه‌كو (مامۆستا هێمن ) كه زۆربه‌ی له ساڵی یه‌كه‌می گۆڤاره‌كه به ناوی (مام ـ حه‌سه‌ن ـ ه. هیمن) بڵاو ده‌كرایه‌وه.\nگۆڤاره‌كه هه‌موو ژماره‌یه‌ك گۆشه‌ی تایبه‌تی هه‌بوو به‌ناوی (خاڵۆی ڕێبوار) كه (كاكه‌مه‌م بۆتانی) ده‌ینووسی، تایبه‌ت بوو به كێشه‌و گرفته‌كانی خه‌ڵك.\nله ساڵی (1999) ده‌ستكرا به بڵاوكردنه‌وه‌ی گۆڤاری هه‌ولێر كه گۆڤارێكی گشتی ڕۆشنبیری بوو, هه‌ر له‌سه‌ر گۆڤاره‌كه ده‌نووسرا (گۆڤارێكی ڕۆشنبیری سه‌ربه‌خۆ)یه گۆڤاره‌كه وه‌رزی بوو، تایبه‌ت بوو به پارێزگای هه‌ولێر. ئه‌و گۆڤاره ڕووه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌ده‌بی و ئه‌تنوگرافی و جوگرافی، هه‌موو بوارێك كه تایبه‌تبوو به شاری هه‌ولێر و ده‌وروبه‌ری له‌خۆوه ده‌گرت, ئه‌و كه‌س و لایه‌ن و نووسه‌رانه‌ی كه بابه‌تیان تێدا بڵاوده‌كرده‌وه خه‌ڵكی هه‌ولێر بوون و بابه‌ته‌كانیان تایبه‌ت بوو به هه‌ولێر، به شێوه‌كی گشتی له‌و قۆناغه‌یه‌دا (گۆڤاری هه‌ولێر) به‌م شێوه‌یه بوو:\nـ ئه‌م سێ كه‌سه‌ی كه ناومان بردن خه‌ڵكی هه‌ولێر بوون.\nبه‌رگی گۆڤاره‌كه ـ به‌رگی پێشه‌وه له‌ڕووی ڕه‌نگ هه‌رجاره‌ی به وێنه‌ی شوێنێكی شاری هه‌ولێر به‌ڕه‌نگێك ده‌ڕازێندرایه‌وه, به‌رگی دواوه‌شی له‌گه‌ڵ ناوه‌وه‌ی به‌رگی دواوه‌ی به‌هه‌مان شێوه به وێنه‌یه‌كی شاری هه‌ولێر، یان هه‌ندێك جار تابلۆی هونه‌رمه‌ندێك ده‌ڕازێندرایه‌وه.\nله هه‌موو ژماره‌كان خاوه‌ن ئیمتیاز و سه‌رنووسه‌ر گوتاریان ده‌نووسی به‌ناوی (سه‌ر وتار).\nگۆڤاره‌كه زیاتر له‌سه‌ر ئه‌ركی پارێزگا و پارێزگاری هه‌ولێر چاپ ده‌كرا, به ڕێنووسی عه‌ره‌بی و زمانی كوردی بابه‌ته‌كان ده‌نووسرانه‌وه, واته به دیالێكتی خواروو. له‌گه‌ڵ هه‌ر بابه‌تێكیش زۆربه‌ی جار وێنه و به‌ڵگه بڵاو ده‌كرایه‌وه، واته وێنه‌دار بوو. زۆر گرینگی به كه‌سایه‌تیه ناوداره‌كانی هه‌ولێر ده‌دا, وه‌كو كه‌سایه‌تییه ئه‌ده‌بی و كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ـ ڕۆشنبیری.. .\nله‌سه‌ر به‌رگی پێشه‌وه‌ی گۆڤاره‌كه به گه‌وره‌یی ده‌نوسرا (هه‌ولێر) كه به زمانی كوردی و رێنوسی عه‌ره‌بی بوو. له چاپخانه‌ی رۆشنبیری له هه‌ولێر چاپ ده‌كرا.\nله دوا لاپه‌ڕه‌ی هه‌رجاره و چه‌ند وێنه‌یه‌كی شاری هه‌ولێر و كه‌سایه‌تیه هه‌ولێریه‌كان بڵاو ده‌كرایه‌وه. ژماره‌ی په‌ڕه‌كانی گۆڤاره‌كه هه‌رجاره‌ی زیاتر له (100) په‌ڕ ده‌بوو و زیاتر به تیراژی (500) دانه چاپ ده‌كرا, واته گۆڤاری هه‌ولێر زیاتر كۆمه‌ڵه زانیاری و به‌ڵگه‌یی بوو، نه‌ك بڵاوكردنه‌وه‌ی ئایدیۆلۆژیایه‌ك یان بیر و بۆچوونێك. كۆی ژماره‌كانی (گۆڤاری هه‌ولێر) له‌و قۆناغه زیاتر له (20) ژماره‌ی لێ ده‌رچوو. له به‌رگی دواوه‌ی گۆڤاره‌كه به ڕێنوسی (ئینگلیزی) ده‌نوسرا (HAWLER).\nنووسه‌ره‌كانی گۆڤاری هه‌ولێر، به زۆری هه‌ر ئه‌مانه‌ن:\n* نموونه‌ی یه‌ك له ژماره‌كانی گۆڤاره‌كه:\n(عه‌بدولخالق سه‌رسام ـ مه‌ولود بێخاڵی ـ عه‌باس سلێمان سمایل ـ جه‌لال خدر ـ عه‌بدوڵڵا حه‌داد ـ جه‌لال سنجاوی ـ پیرداود محموری ـ ئه‌كره‌م مولود ـ كه‌ریم ده‌شتی ـ فه‌یسه‌ل ده‌باغ ـ تاریق ئیبراهیم شه‌ریف ـ چه‌ندانی تر..)\nله قۆناغی چواره‌م وه‌كو (ڕۆژنامه) به‌ناوی (ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر) ده‌رده‌چێ، به‌شێوه‌ی ڕۆژنامه‌ی قه‌باره‌ی گه‌وره به‌ڵام لاپه‌ڕه‌كانی سنووردار بوو، واته كه‌م بوو تا (8) لاپه‌ڕه ده‌بوو، لاپه‌ڕه‌ی یه‌كه‌م به گه‌وره‌یی له‌سه‌ره‌وه نووسرابوو ـ هه‌ولێر، له ته‌نیشتی وێنه‌ی (قه‌ڵا و مناره) هه‌بوو، له خواره‌وه وێنه‌ی كاربه‌ده‌ستانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له‌گه‌ڵ بڵاوكردنه‌وه‌ی كار و چالاكیه‌كانی حكومه‌ت. لاپه‌ڕه‌كانی ناوه‌وه‌ی كورته‌هه‌واڵ و هه‌واڵی ناوخۆی هه‌ولێر له‌ڕووی كۆمه‌ڵایه‌تی و كاروباره‌كانی حكومه‌ت، لاپه‌ڕه‌ی كۆتاییشی گشتی و هونه‌رییه.\nشێوه‌ی یه‌كه‌م: ئه‌وه‌ی له سه‌ره‌وه باسمانكرد، به‌ڵام به‌ڕیوه‌بردنی به‌م شێوه‌یه بوو:\nخاوه‌ن ئیمتیاز: نه‌وزاد هادی. پارێزگاری هه‌ولێر (خه‌ڵكی هه‌ولێر).\nبه‌ڕێوه‌به‌ری نووسین: تاهیر عه‌بدولڵا. جێگری پارێزگاری هه‌ولێر (خه‌ڵكی هه‌ولێر).\nسه‌رنووسه‌ر: فه‌یسه‌ڵ دێهاتی. سه‌رنووسه‌ر (خه‌ڵكی هه‌ولێر).\nده‌رچوونی (ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر) له‌م قۆناغه به‌م شێوه تا ماوه‌یه‌ك بوو، چه‌ند ژماره‌یه‌كی ده‌رچوو تاكو نزیكه‌ی (100) ژماره، پاشان ده‌سته‌ی نووسه‌رانی ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر و شێوه‌ی ڕۆژنامه‌كه گۆڕا، كه تا ئێستاش به‌رده‌وامه.\nشێوه‌ی دووه‌م: قه‌باره و شێوه‌ی ڕۆژنامه‌كه گۆڕا بۆ قه‌باره‌یه‌كی بچوكتر، نیوه‌ی قه‌باره‌ی شێوه‌ی یه‌كه‌م، له‌سه‌ر به‌رگی ڕۆژنامه‌كه له‌سه‌ره‌ره‌وه به‌شێوازێكی خه‌تجوانی نووسرایه (هه‌ولێر)، كه ڕه‌نگی (شین و سوور)ه, له‌گه‌ڵ هه‌ولێر تێكه‌ڵ بووه, له‌خواره‌وه‌ش و هه‌واڵ (مانشێتی گه‌وره) نووسراوه، دوایی له خواره‌وه كورته هه‌واڵا له‌گه‌ڵا وێنه‌ی هه‌واڵه‌كه بڵاوكرایته‌وه كه ده‌ستنیشانه بۆ ناوه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌كه. ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر له‌و قۆناغه‌ی ئێستاش هه‌روا ده‌رده‌چێ كه ڕۆژنامه‌یه‌كی گشتی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌ده‌بی و ته‌ندروستی و هونه‌رییه. ده‌بێ ئه‌وه‌ش بڵێین (ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر) له ساڵی (2006)وه ده‌رده‌چی درێژكراوه‌ی (ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر)ی ساڵی 1950یه، چونكه له لاپه‌ڕه‌ی دووه‌می ڕۆژنامه‌كه له خواره‌وه‌ی نووسراوه، (یه‌كه‌م ژماره‌ی له ساڵی 1950 ده‌رچووه، به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر له ساڵی (2006) به‌م شێوه‌یه:\nخاوه‌ن ئیمتیاز و سه‌رنووسه‌ر: ئاریان فه‌ره‌ج (خه‌ڵكی سلێمانی).\nبه‌ڕێوه‌به‌ری نووسین: هاوده‌نگ فاروق (خه‌ڵكی هه‌ولێر).\nبه‌ڕێوه‌به‌ری نووسین: شێرزاد عه‌بدولڕه‌حمان (خه‌ڵكی هه‌ولێر).\nژماره‌ی لاپه‌ڕه‌كانی (24) لاپه‌ڕه‌یه, ڕۆژانه بابه‌تی (سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌ده‌بی و ته‌ندروستی و جاره‌به‌جار فۆلكلۆری..) له‌خۆوه‌گرتووه. نووسه‌رانی هه‌موو شاره‌كانی كوردستان و هه‌رچوار پارچه‌ی كوردستان، به‌رهه‌می تێدا بڵاوده‌كه‌نه‌وه. به‌گشتی ڕۆژنامه‌یه‌كی وێنه‌دار و هه‌واڵی وێنه‌ییه, لاپه‌ڕه‌كانی پێكهاتوونه له (ڕێپۆرتاژ ـ هه‌واڵ و به‌دواداچوون ـ بۆچوونی سیاسی ـ ئاگاداری له دام و ده‌زگاكانی حكومه‌تی هه‌رێم ـ لاپه‌ڕه‌ی (پشوو) كه پێكهاتووه له وشه‌ی یه‌كتربڕ و كه‌لوه‌كان.\nماوه‌یه‌ك ئه‌م ڕۆژنامه‌یه، چه‌ند پاشكۆیه‌كی هه‌فتانه‌ی هه‌بوو به ناوی (هونه‌ر. هه‌واڵی هونه‌ر و هونه‌رمه‌ندان) (زانستی. هه‌واڵی زانستی نوێ و زانست به‌گشتی) (وه‌رزشی. هه‌واڵی وه‌رزشی كوردستان و جیهان) (ئه‌ده‌ب. گوتار و بابه‌تی ئه‌ده‌بی و فه‌لسه‌فی و زمانه‌وانی).\nلاپه‌ڕه‌ی كۆتایی ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر له‌م قۆناغه تایبه‌ته بۆ ڕێكلامی بازرگانی هه‌موو جۆره كه‌لووپه‌لێك بوو.\nئه‌و نووسه‌رانه‌ی كه به‌رهه‌میان هه‌بوو له ڕۆژنامه‌ی هه‌ولێر، بۆ نموونه:\nئه‌ده‌بی: عه‌زیز مه‌لا ره‌ش ـ محمد كه‌ریم نانه‌وا ـ شیعری ـ به‌هات حه‌سیب قه‌ره‌داغی ـ نه‌جم ئه‌ڵوه‌نی ـ كه‌ریم ده‌شتی ـ شه‌نگه هاوار كاكه‌یی ـ به‌هزاد حه‌وێزی ـ بۆتان جه‌لال.. .\nپوخته‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی قۆناغه‌كانی ده‌رچوونی ڕۆژنامه و گۆڤاری هه‌ولێر:\nـ قۆناغی یه‌كه‌م و دووه‌م دوور بووه له‌لایه‌نی هونه‌ری و كه‌می وێنه تێدا بڵاوبۆته‌وه.\nـ ئه‌و نووسه‌رانه‌ی كه له قۆناغی یه‌كه‌م به‌شداربوون، له قۆناغی دووه‌میش به‌شدار بوونه.\nـ قۆناغی یه‌كه‌م و دووه‌می، به پاڵپشتی مامۆستایانی قوتابخانه بووه.\nـ قۆناغی یه‌كه‌م بێ پڕۆژه، به‌ڵام ئامانجیان زیاتر هۆشیاركردنه‌وه‌ی خه‌ڵك بووه له هه‌ولێر.\nـ قۆناغی دووه‌م زیاتر نزیكه له پڕۆژه، چونكه جاربه‌جار نامیلكه‌ی له‌گه‌ڵ بووه, به ناوی (پرۆژه‌ی ڕێكخستنی قه‌ڵاتی هه‌ولێر)، ڕه‌خنه‌گرتن له ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و سه‌رده‌م له گۆشه‌یه‌كی ڕۆژنامه‌كه به ناوی (خالۆی ڕێبوار) تاكو خه‌ڵك هۆشیار بكاته‌وه.\nـ قۆناغی یه‌كه‌م ژماره‌ی زۆرتربووه له قۆناغی دووه‌م كه زیاتر له (100) ژماره‌ی لێ ده‌رچووه، به‌ڵام له قۆناغی دووه‌م (12) ژماره‌ی لێ ده‌رچووه.\nـ له قۆناغی دووه‌م بۆ یه‌كه‌مجار نووسه‌ری ئافره‌ت ده‌ركه‌وتووه.\nـ قۆناغی یه‌كه‌م و دووه‌م، وێنه‌ی نه‌بووه له لاپه‌ڕه‌كانی ڕۆژنامه و گۆڤاره‌كه.\nـ به‌ڵام قۆناغی سێیه‌م به‌رگی گۆڤاره‌كه ڕه‌نگاوڕه‌نگ بووه، لاپه‌ڕه‌كانی وێنه‌دار و به‌ڵگه‌یی بوون.\nـ قۆناغی چواره‌م زیاتر سیاسی و هونه‌ری و ئه‌ده‌بی و ڕه‌نگا و ڕه‌نگ و وێنه‌داربووه و ڕێكلامی بازرگانی هه‌بووه كه پاڵپشتی ڕۆژنامه‌كه بووه.\nـ ته‌نیا یه‌ك نووسه‌ر له قۆناغی یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م و چواره‌م نوسینی هه‌بووه، ئه‌ویش ڕۆژنامه‌نووسی به‌ئه‌زموون مامۆستا (كه‌ریم شاره‌زا)ی شاعیر و نووسه‌ر بوو.\nـ له كۆی ده‌رچوونی ڕۆژنامه و گۆڤارێك به ناوی (هه‌ولێر)، ئه‌گه‌ر هه‌موو ساڵه‌كان یه‌كبخه‌یین ده‌كاته (15) ساڵه ڕۆژنامه و گۆڤارێك هه‌یه به‌ناوی (هه‌ولێر).\nـ واته له‌م (15) ساڵه (2) گۆڤار، (2) ڕۆژنامه هه‌یه، به‌ڵام وه‌كو (ڕۆژنامه) ته‌مه‌نی درێژتربووه.\nـ قۆناغی چواره‌م درێژه‌پێده‌ری قۆناغی یه‌كه‌مه.\nPrevious ئایین … نوسینی / عدنان الصائغ …. گۆرینی: ئارا برزان\nNext مۆراڵ … پشکۆ ناکام


ڕۆییتێرز: سێ بەرپرسی ئێرانی دەڵێن تەقینەوەکەی نەتەنز بە هۆی هێرشی سایبێری بووە \nهەواڵنێری ڕۆییتێرز لە زمانی سێ بەرپرسی ئێرانی کە نەیانویستووە ناویان ئاشکرا بکرێت ڕایگەیاند: ئاور و تەقینەوەکەی سایتی ناوەکی نەتەنز بە هۆی هێرشی سایبێری بووە.\nیەکێک لەم بەرپرسانە بە ڕۆییتێرزی ڕاگەیاندووە ئەم هێرشە سایبێرییە، واحیدی مۆنتاژی سانتریفیووژەکانی کردووەتە ئامانج.\nڕۆییتێرز لە زمانی ئەم دوو کەسە ڕایگەیاندووە کە ئەگەری هەیە ئیسڕائیل لە پشتی ئەم هێرشە بێت بەڵام ئەم کەسانە بەڵگەیەکیان بۆ وتەکانی خۆیان پێشکەش نەکردووە.\nڕۆژی پێنجشەممە، ١٢ی پووشپەڕ، بەرپرسانی ڕێکخراوی وزەی ناوەکی ئێران ڕایانگەیاند: یەکێک لەو سوولانەی کە خەریکە ئامادە دەبێت، کارەساتێک ڕووی داوە بەڵام ئەم کارەساتە زیانێکی بە چالاکییەکانی سایتی ناوەکی نەتەنز نەگەیاندووە.\nهاوکات ڕۆژی هەینی، ١٣ی پووشپەڕ، ڕۆژنامەی تایمز ئاوی ئیسڕائیل بە ئاماژە بە ڕاپۆڕتی بڵاوکراو لە ڕۆژنامەی ئەلجەریدەی کوەیت نووسی: "هێرشی سایبری ئیسڕائیل هۆکاری ئاگرکەوتنەوە و تەقینەوەی ڕۆژی پێنجشەممە لە دامەزراوەی پیتاندنی ناوەکی لە نەتەنز بووە."\nڕۆژنامەی تایمز ئاوی ئیسڕائیل هۆکاری تەقینەوەی حەفتەی ڕابردوو لە ڕۆژهەڵاتی تارانی بە هێرشی ئیسڕائیل زانی و نووسی حەفتەی پێشوو "جێتە ئێف-٣٥"ەکان، سایتێکیان کە گوومان دەکرێ دامەزراوەی بەرهەم هێنانی مووشەک بێت بۆردوومان کردووە.\nکەیوان خوسرەوەی، وتەبێژی ئەنجوومەنی باڵای ئەمنیەتی نیشتمانی ئێران، ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند کە هۆکاری ئەم کارەساتە لە نەتەنز بۆ ناوەندە کانی کۆماری ئیسلامی بە دروستی ڕوونە بەڵام بە هۆی تێبینی ئەمنیەتی لە ئێستادا ڕاناگەیەندرێت.


عادل عەبدولمەهدی سەرۆک وەزیرانی دەستلەکارکێشاوەی عێراق سەردانی هەرێمی کوردستان دەکات\nسەدانی عەبدولمەهدی بۆ هەرێم\nشاندێکی باڵای حکومەتی عێراقی بە سەرۆکایەتی دکتۆر عادل عەبدولمەهدی سەرۆک وەزیرانی دەستلەکارکێشاوەی عێراق سەردانی هەرێمی کوردستانی کرد و لەگەڵ هەریەکە لە سەرۆکی هەرێمی کوردستان و حکومەتی هەرێمی کوردستانی کۆبووەوە.\nسەرچاوەیەک لە ئەنجومەنی وەزیران دەڵێت عادل عەبدولمەهدی ڕایگەیاندووە دەرفەتێکی باش هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەردوولاو گفتوگۆ دەربارەی بارودۆخی عێراق و ناوچەکە و پەیوەندییەکانی نێوان هەردوولا کراوە.\nئەو سەرچاوەیە زیاتر دەڵێت ئاماژە بەوەش دراوە کە بنەمایەکی باشیان بۆ پەیوەندیی نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵی داناوە و ئێستاش دەرفەتێکی باش هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەردوولا، بە جۆرێک کە لە بەرژەوەندی هەموو دانیشتوانانی عێراق بێت، و جێبەجێکردنی رێککەوتنەکانی نێوان هەردوولا پێویستی بە بڕیار و ئیرادەیەکی جیددی هەیە کە گرفتەکان بەشێوەیەکی بنەڕەتی چارەسەر بکرێن، هەردوولا جەختیان لەوە کردەوە کە پێویستە عێراق دووربێت لە ململانێی هەرێمی و دەرەکی و پەیوەندییەکی هاوسەنگ لەگەڵ هەموو لایەنەکان بپارێزێت و هەروەها داعش هێشتا هەڕەشەیەکی جدییە بۆ سەر تەواوی عێراق بویە پێویستی بە هەماهەنگیەکی زیاتر هەیە لە نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵی بە هاوکاری هێزی هاوپەیمانان.\nسەردانی عەبدولمەهدی بۆ هەرێم


سەرۆکی هەرێم و جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا کۆبوونەوە\n1262 جار خوێندراوەتەوە\nسەرۆکی هەرێمی کوردستان و جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا کۆبوونەوە و تێیدا، پرسی ئابوری نێوان هەرێم و روسیا، پرسی سوریا و ئاڵۆزییەکانی عێراقیان تاوتوێکردووە.\nسەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ چوارشەممە، ٢٩ی کانونی دووەمی ٢٠٢٠، نێچیرڤان بارزانى، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ میخائیل بۆگدانۆف، جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا کە هاوکات نوێنەری سەرۆکی ئەو وڵاتەیە بۆ کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقا، "خواستى هەرێمى بۆ برەودان بە پەیوەندییەکانى لە هەموو بوارەکاندا لەگەڵ روسیا دووپات کردووەتەوە و دەستخۆشى لە کارەکانی کۆمپانیاى گازپرۆمى ڕوسى لە کەرتى وزەی هەرێمى کوردستاندا کردووە".\nئاماژەی بەوەشداوە، "هەردوولا دۆخى عێراقیان تاوتوێکرد و جەختیان لە گرنگیى هەوڵدان بۆ ئارامکردنەوەى گرژى و ئاڵۆزییەکان لە ناوچەکەدا و نەبوونى عێراق بە گۆڕەپانى کێشە و ململانێى هێزە هەرێمى و نێودەوڵەتییەکان کردەوە".\nئەوەش خراوەتەڕوو، "تیشکیان خستە سەر خۆپیشاندانەکان و هەوڵەکان بۆ دیاریکردنى سەرۆک وەزیرانى داهاتووى عێراق، کێشەکانى هەولێر ــ بەغدا و گرنگیى هەماهەنگیى پێشمەرگە و سوپاى عێراق لە ناوچە کێشە لەسەرەکاندا".\nهەر لە راگەیەندراوەکەی سەرۆکایەتی هەرێمدا هاتووە، لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ دەربارەی، "دۆخى سووریا و هەبوونى هێزە نێودەوڵەتییەکان و پرسى کورد و ئایندەیان لە چوارچێوەى سوریا و ڕۆڵى روسیا لەو وڵاتە، بەردەوامیى مەترسییەکانى تیرۆر و چۆنیەتیى رووبەڕووبوونەوەى"، کراوە.\nهاوکات، گفتوگۆیان لەبارەی، "پرۆسەى ئاشتى لە ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست و دوایین پێشهاتەکانى کێشەى فەلەستین ــ ئیسرائیل، دۆخى ناوچەکە بەگشتى و چەند پرسێکى دیکە کە مایەى بایەخى هەردوولایانن"، کردووە.\nئەوەش هاتووە، جێگری وەزیری دەرەوەی روسیا بە یاوەری باڵیۆزى ئەو وڵاتە لە بەغدا و کونسوڵى گشتیى لە هەولێر و ژمارەیەک دیپلۆماتکار و بەرپرسانى کۆمپانیاى گازپرۆمى روسی لەگەڵ سەرۆکی هەرێمدا کۆبوونەتەوە.\nئەمەش لەکاتێکدایە، ساڵی رابردووش سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی روسیا بەسەردانێک هات بۆ عێراق و دواتر سەردانی ھەرێمی کوردستانی کرد و لەگەڵ بەرپرسانی باڵای هەرێمدا کۆبووەوە.


ئەمریکا هۆشیاری توند دەداتە تورکیا\nسبەی تەنها موچەی یەك وەزارەت دابەشدەكرێت\nکرملن: ماکرۆن جەختی لەسەر پەرەپێدانی گفتوگۆی نێوان روسیا و ئەوروپا کردۆتەوە\nدانیمارک: هێزەکانمان بۆ بنکەی ئاسمانی عەین ئەسەد دەگەڕێنینەوە\nوەزارەتی کارەبا: پڕۆژەیەکی گرنگی کارەبا لە زاخۆ جێبەجێدەکرێت\nئیڤانکا ترەمپ ستایشی چاکسازییەکانی بواری ژنان دەکات لەبەشێک لەوڵاتانی عەرەبی\nنزیکەی مانگێکە زیانلێکەوتوانی بومەلەرزەکەی خەرتەپ لە خێمەدا دەژین\nئیسرائیل: نامانەوێت بۆ جاری سێهەم لەگەڵ لوبنان بکەوینە جەنگەوە\nوەزیری کاروباری کۆمەڵایەتی لەبارەی موچەی خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان رونکردنەوە دەدات\n- 4/9/2019 10:50:00 PM 33335 جار خوێندراوەتەوە\nلەبارەی کرینی سیستمی بەرگری موشەکی ( ئێس 400) و فڕۆکەی ( ئێف 35) ئەمریکا هۆشیاری توند دەداتە تورکیا.\nبەپێی هەواڵێکی ئاژانسی رۆیتەرز، لیژنەی خزمەتگوزارییە سەربازییەکان و پەیوەندییەکانی دەرەوە لەئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا هۆشیاری توندی داوەتە تورکیا لەبارەی کڕینی سیستمی بەرگری موشەکی ( ئێس 400) و فڕۆکەی ( ئێف 35) لەروسیا و رایگەیاندوە ئەگەر ئەو هەنگاوە بنێت روبەروی سزای توند دەبێتەوە.\nنابێت سیستمی بەرگری موشەکی ( ئێس 400) و فڕۆکەی پێشکەوتوی ( ئێف 35) بگەنە خاکی تورکیا\nلەمبارەیەوە چەند ئەندامێکی ئەنجومەنی پیرانی سەربە پارتی کۆماری و دیموکراتەکان لەستونێکی هاوبەشدا لەنیۆرک تایمز نوسیویانە " بریاروایە تاکۆتایی ئەمساڵ سیستمی بەرگری موشەکی ( ئێس 400) و فڕۆکەی پێشکەوتوی ( ئێف 35) بگاتە خاکی تورکیا، بەڵام ناگەن و ئەوەش رونادات."\nئەو ئەندامانەی ئەنجومەنی پیران کە هەردو سەرۆکی لیژنەی خزمەتگوزارییە سەربازییەکان و پەیوەندییەکانی دەرەوەیان تێدایە توانای ناچارکردنی ئەنجومەنی پیران و کۆشکی سپییان هەیە بۆ سزادانی تورکیا و هەرەشەکەشیان مەترسیدارە.\nئەگەر تورکیا ئەو هەنگاوە بنێ ئەوا روبەروی سزای توند دەبێتەوە و سزاکەشیان زیانی گەورە بەئابوری تورکیا دەگەیەنێت\nئەندامانی ئەنجومەنی پیران راشیانگەیاندوە ئەگەر تورکیا ئەو هەنگاوە بنێ ئەوا روبەروی سزای توند دەبێتەوە و سزاکەشیان زیانی گەورە بەئابوری تورکیا دەگەیەنێت و رێگەی بازرگانی و وەبەرهێنەرانی بیانی لێ قەدەغە دەکرێت لەگەڵ سەپاندنی چەندین سزای توندی دیکە کە رەنگە تورکیا بەرگەیان نەگرێت.\nدوێنێ دو شەممە رەجەب تەیب ئۆردوغانی سەرۆکی تورکیا و ڤیلادمیرپوتینی سەرۆکی روسیا لەکۆشکی کرملن کۆبونەوە و دواتر لەکۆنگرەیەکی رۆژنامەنوسیدا رێکەوتننامەیەکی گەورەی بازرگانی و سەربازییان بەقەبارەی 5 ملیار دۆلار راگەیاند و سەرۆکی روسیاش وتی لەبارەی سیستمی بەرگری موشەکی ئێس-400 گفتوگۆی چڕیانکردوە و دەگەنە رێکەوتن.


41. به‌رده‌وامی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی بڕیاره‌کانی عه‌بادی، فه‌یاز بۆ پۆسته‌که‌ی گه‌ڕایه‌وه\n... بڕیاره‌کانی حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆک وه‌زیرانی پێشووی عێراق، دادگای ئیداری ئه‌م وڵاته بڕیاری گه‌ڕانه‌وه‌ی فالح فه‌یازی بۆ پۆسته‌کانی پێشووی وه‌ک ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی و سه‌رۆکایه‌تی ده‌سته‌ی حه‌شدی ...\n42. ناوی 72 زانکۆی ئێرانی بڵاو کرایه‌وه که بڕوانامه‌که‌یان له لایه‌ن وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵای هه‌رێمی کوردستانه‌وه وه‌رده‌گیرێت\n... کوردی، مورته‌زا عه‌بادی سه‌رکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران له شاری هه‌ولێر ئه‌م هه‌واڵه‌ی ڕاگه‌یاند و وتی: له کۆبوونه‌وه‌م له گه‌ڵ دوکتۆر یوسف گۆران وه‌زیری خوێندنی باڵای حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستانی عێراق ...\n43. به‌ڕێوه‌چوونی پێشانگای زانکۆکانی ئێران ئاماژه‌یه‌کی ڕوونه بۆ په‌یوه‌ندی به‌هێزمان له گه‌ڵ هه‌رێمی کوردستانی عێراق\n... ڕاپۆرتی جام کوردی، مورته‌زا عه‌بادی سه‌رکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران له شاری هه‌ولێر له وتووێژی له گه‌ڵ په‌یامنێری جام کوردی وتی: پرسی کردنه‌وه‌ی لقی زانکۆکانی ئێران له هه‌رێمی کوردستان یان زانکۆ ...\n44. 72 زانکۆی ئێرانی متمانه‌ی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵای هه‌رێمی کوردستانیان به ده‌ست هێناوه\n... عه‌بادی و یوسف گۆران سه‌باره‌ت به به‌ره‌وپێشچوونی په‌یوه‌ندی زانستی و زانکۆیی نێوان هه‌ر دوو لا بیر و ڕا ئاڵوگۆڕ کرد و یادداشتێکی لێک تێگه‌یشتنیان له نێوانیان واژۆ کرا. به پێی ئه‌م یادداشته‌ش، ژماره‌ی ...\n45. ده‌رفه‌تی ئه‌وه ناده‌ین عێراق ببێته شوێنی تیرۆریستان\n... جیهاد وه‌ک چرای ڕووناکی له مێژووی گه‌ل و وڵاتی ئێمه ده‌مێنێته‌وه. عه‌بدولمه‌هدی پیرۆزبایی سه‌رکه‌وتنی داعشی له به‌رپرسانی پێشووی عێراق به تایبه‌ت حه‌یده‌ر عه‌بادی کرد و وتی: عێراق له هه‌لومه‌رجێکدا ...\n46. شاندێکی ژووری بازرگانی که‌رکوک له گه‌ڵ سه‌رکۆنسووڵی ئێران له هه‌ولێر کۆبوونه‌وه\n... ژووری بازرگانی پارێزگای که‌رکوک به یاوه‌ری شاندێک سه‌ردانی کۆنسووڵخانه‌ی کۆماری ئیسلامی ئێرانی له شاری هه‌ولێر کرد و له گه‌ڵ مورته‌زا عه‌بادی کۆبووه. شاندی میوان له‌م کۆبوونه‌وه‌دا سه‌باره‌ت به په‌یوه‌ندییه ...\n47. سه‌رکۆنسووڵی ئێران له هه‌ولێر سه‌ردانی ئه‌نجومه‌نی باڵای خانمانی هه‌رێمی کوردستانی کرد\nجام کوردی: سه‌رکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران له شاری هه‌ولێر سه‌ردانی ئه‌نجومه‌نی باڵای خانمانی هه‌رێمی کوردستانی کرد. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، مورته‌زا عه‌بادی له‌م سه‌ردانه‌دا که به بۆنه‌ی ...\n48. نۆجه‌با هۆشداری ده‌داته تره‌مپ، عێراق سه‌عوودیا نییه\n... و وتی: عێراق جیاوازیی له گه‌ڵ سه‌عوودیا هه‌یه و وڵاتێکی خاوه‌ن سه‌روه‌رییه. به پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ڕۆژنامه‌ی ڕای الیوم پێشتر ڕایگه‌یاندووه که تره‌مپ داوای له حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆک وه‌زیرانی ...\n49. پرسی گه‌مارۆکانی ئه‌مریکا له دژی ئێران له هه‌رێمی کوردستان خوازیاری نییه و بێ کاریگه‌ره / له سه‌دا 40 ی ئاڵوگۆڕه بازرگانییه‌کانی ئێران و عێراق له ڕێگای هه‌رێمی کوردستانه‌وه‌یه\n... عه‌بادی سه‌رکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران له شاری هه‌ولێر له وتووێژی له گه‌ڵ ئاژانسی کوردپرێس جه‌ختیکرده‌وه که په‌یوه‌ندییه‌کان له ئاستێکی به‌رزدایه و به هۆی چه‌ندین خاڵی هاوبه‌شی وه‌ک ڕۆشنبیری، ...\n50. پێشنیاری کردنه‌وه‌ی زانکۆیه‌کی هاوبه‌شی ئێران و هه‌رێمی کوردستان ده‌کرێت\n... پێشانگای هاوبه‌شی نێوان زانکۆکان، ئاڵوگۆڕی مامۆستا و خوێندکار، توێژینه‌وه و که‌ڵک وه‌رگرتن له ئه‌زموون و تواناکانی هه‌ر دوو لا له کۆبوونه‌وه‌ی نێوان مورته‌زا عه‌بادی و یوسف گۆران تاوتوێ کرا. هه‌روه‌ها ...


سەرهەڵدانی بیروڕای جیاواز و بنەمای كۆمەڵگەی مەدەنی لە سلێمانی – پەڕە 3 – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » سەرهەڵدانی بیروڕای جیاواز و بنەمای كۆمەڵگەی مەدەنی لە سلێمانیپەڕە 3\nئەم شارە لەسەرەتای دروستبوونیەوە لەسەربنەمای ململانێ‌و كێبڕكێی بەردەوام ژیاوە، شارێكی زیندووبووە‌و بەشداری هەرێمی هەبووە لەروداوەكانی سەردەمانی خۆی، جێگەوپێگەی خەڵكی هوشیارورۆشنبیر‌و سیاسەتمەداری سەردەمی خۆی بووە، هەر لەسەردەمی دەوڵەتی عوسمانی و صەفەویەوە كاریگەری لەبەشداری چارەنوسی سیاسی‌وئیداری‌وسەربازی نێوانیان هەبووە.\nواتە هەرلەسەرەتای دەسەڵاتی كوردی لەم شارەدا كاریگەری لەبڕیاردان‌ومانەوەی بەزیندوی هەبووە لەئاستی سیاسی‌وئاینی‌وكۆمەڵایەتی‌و…ئە‌و گۆڕانكاریانەی دوای جەنگی جیهانی یەكەم رویدا لەسەرتاسەری جیهان‌و ناوچەكە ئەم شارەشی گرتۆتەوە.\nگۆڕانكاری گرنگ رویداوە لەماوەی چەند ساڵێكی كەم وەك ئەوەی هاتن‌ورۆشتنی دەسەڵاتی عوسمانی‌و دروستبونی حوكمڕانی شێخ مەحمود‌وهاتنی ئینگلیز‌و بەڕێوەبردنی لەلایەن ئینگلیزەكان‌و پاشان چونەپاڵ ئیدارەی ئێراقی عەرەبی.\nئەم گۆڕانكاریانە وایكردوە بیروڕای جیاواز‌و ململانێی هزری‌وفكری‌و سەرهەڵدانی توندوتیژی‌و بەكارهێنانی هێزیش بۆ كپكردنەوە‌و لەناوبردن بێتەئاراوە لەقۆناغی دواتر.\nئەم ململانێیانە چەندین شێوازی جیاوازی گرتۆتەبەر‌و چەندین لایەن‌و هاڕاو هاوسۆزی لەدەور‌وبەری خۆی كۆكردۆتەوە. ئەم هاوسۆزی‌و پشتگیریەش زۆرجار چۆتە دەرەوەی شارو ناوچەكانی ترو دەوربەریش بەشداربون تیایدا.\nلەسەرەتادا ئاماژە بەشێوازێكی نوێ دەكەین كە لەگەڵ هاتنی ئینگلیزەكان برەوی پێدراوە‌و هەوڵی چەسپاندن‌و بڵاوكردنەوەی داراوە لەشاردا بۆ چەسپاندنی شێوازێكی مۆدێرنی حوكمڕانی‌وئیدارەدان‌ورێكخستنی شار، كەئەویش سەرهەڵدان‌وپیادەكردنی راپرسی‌وهەڵبژاردنە.\nلەمانگی ئایاری ساڵی1921 بۆ دانانی مەلیك فەیسەڵی یەكەم بەمەلیكی ئێراق ریفراندۆم كرا،مەرجی مافی دەنگدان‌وبەشداری لەو ریفراندۆمە ئەوەبووە كەسی دەنگدەر دەبێ خانوویەكی هەبێ نرخەكەی لە2000 روپیە بەرامبەر150 پاوەنی ئیستەرلینی كەمترنەبێت.\nلەوكاتەدا لەسلێمانی200 موڵكدارهەبوون كەبتوانن بەشداری ئەم دەنگدانە بكەن، لەو200 كەسە تەنها 190 كەسیان لەودەنگدانە بەشداریانكردوە،32 كەسی دەنگدەر دەنگیان داوە بۆ ئەوەی كوردستان بەئێراقەوە بلكێنرێت‌و158كەسیش دژی دەنگی داوە.\nواتە لەشاری سلیمانی لەكاتی هاتنی ئینگلیز هەڵبژاردن وەك پرۆسەیەكی دیموكراتی سەریهەڵداوە بەتایبەتی بۆ ئەنجومەن‌وسەرۆكایەتی شارەوانی‌وپاشان بۆ دامەزراندن‌و بەڕێوەبردنی چەندین دەستەو رێكخراو‌و كۆمەڵەكراوە.\nشاری سلێمانی بەرێوەبراوە لەلایەن ئەنجومەنی ئیداری‌وشارەوانی، ئەنجومەنی شارەوانی دەبوایە ماوەی دووساڵ جارێك هەڵبژاردنی بۆبكرایە، هەندێكجار پێنچ ساڵ جارێككراوە، مەرجیش هەبووە بۆ ئەو كەسانەی بەشداری پرۆسەی هەڵبژاردنەكەیان كردووە، دەبوایە كەسانێك بونایە خاوەن خانوو بونایە لە ناوشاردا‌و نرخەكەشی بقەبڵێنرایە لەلایەن شارەوانیەوە.\nدووبارە هەڵبژاردنیان بۆ كردۆتەوە\nهەندێكجار بۆ پڕكردنەوەی جێگەی ئەندامێكی شاراوەنی كە بەهەڵبژاردن دانراوە‌و پاشان بەهەرهۆكارێك بێت لە سەرئیش‌وكارەكەی نەماوە، هاتوون دوبارە هەڵبژاردنیان بۆ كردۆتەوە وەك ئەوەی لە ژمارە37ی رۆژی 6ی جنوری سالی1921ی هەفتەنامەی «پیشكوتن»هاتووە:\n«رئیس بلدیەـ چن وختیك بو رئیس بلدیە سلیمانی وفاتی كردبو…رئیس بلدیە بە هل بژاردن دانریت لەلایەنی مجلس شارەوە بەباش بینرا. انجا با بزانین ام هل بژاردنە چون كرا: بو أم هل بژاردنە همو لایكی خوینرایەوە وەلی وردبونەوە. وتیان اكر بلاوبكریتەوە كە هیچكس بیتو اوی بەباش دەزانی(بیلیت یا بینوسیت) رنگە لە پیشەوە دەست بكریت بە تكاو تكا كاری. چاوەكم منت لەبیر نەچیت. ام بو بلیت خوایە اشنای كونیین هر امرو یكترمان ناسیوە. دیارە جگە لەمن كسی ترت ناویت اوسا دەكوتە روالتەوە…\nبو اوەی كەلم 10 ناوە یكیكی باشیان لەلایەنی خو ولاتیەكانەوە هل بژیریت و رئیس دو صد كسی وا كە خانوانەو شتیان زورتر دەكات بە بلدیە كاغەزیان بو بنوسریت لە پریكدا او كاغەزانە بەو دو صد كەسە بدریت كە فرمون وەرنە (دائرە سیاسی).\nكە هاتن یكەیكە تشریفیان بچیتە ژورەوە لپاش دانشتنە سر كورسی لە ژورەوە كاغەزیك لوانە كە 10 ناوەكەی تیا چاپكراوە بدریتە خدمەت او كسە. اكر او كەسە خویندەواربوو اوا دیخوینیتەوە‌و كامیانی بر دل كوت‌و بەباشی زانی (راستوچەپ) یك لەریزی ناوەكەی بنوسیت‌و كاغەزەكە بپێچێتەوە لە درزی صندوقەوە بخریتە ناوەوە. خو اگر خویندەوار نەبوو یك دوو جار أو ناوانەی بو بخوینریتەوە. اویش خوی كامیانی لا باش بو و ك خویندەوارەكە (راستوچەپ)كە بنوسیت دیسان بیپێچیتەوەو… لپاش تواوكردن‌و لی بونەوە قفلی صندوقەكە هل گیریت‌و كاغز (رأی) كراوەكان بهینریتە دەرەوە كام ناویان (رأی) زور بو أوا او رئیس بلدیە بی.\nاو كاغەزانە چاپكردن‌و نوسین یان هتا بیانی رۆژی 3 شمە 4 جنوری 1921 تواوكرا. هر أو بیانیە او200 كاغەزە كە بە بانگ كردنی أو200 زاتە نوسرابو بە مختاردا بلاوكرایەوە لە سعات چوارو نیوەوە لە ژورەكە جناب معاون شار تیا دادەنیشت دست كرا بە راپراننی أم ایشە بلام لولاتریش جیگا بو دانیشتنی أو زاتانە ریكخرابوو دا دەنیشتن هتا یكە یكە چونە ژورەوە لوی بیری خویان دەنوان‌ودەرۆشتن چونكە مانەوەیان اوەندە نەدەبو هر بە تقدیم كردن جگارەو چای رای كرا.\nهتا سعات11 رۆژ لو200 ناوە كەبو هاتن نوسرابوە خزمەتیان 180ی هات. دیسان نیرایەوە شوین 20 كسی تر هندیكیان لەشاردا نەبون یا نەخوش بون براو خزم‌و دراوسی یان هات تا پاش بانگی شیوان 9ی تریش هات 11 ی مایەوە دیاربوو كە نایەن…كە زانرا ئەو 11 كەسە نایت… پرسیاریش لەسەر خویان بو كە نەهاتن… لە روی جناب معاون شاردا أو صندوقە كە كاغەزەكانی تی خرابوو كرایەوە‌و كاغەزەكانی لی هینرایە درەوە لە ساتەدا جناب قوماندان عسكری‌و جناب معاون مالیش تشریفیان هینا نمایشكرا لو 10 ناوە…. بیری زۆری خوولاتیەكان أوە بو رئیس بلدیە خوا لی پیروزبكات بە برزبونەوە همو لایك.».\nداخوازی‌وداواكاری خەلكی چیە؟\nلەهەندێك بارودۆخدا ئینگلیزكان ویستویانە لەرێگەی شێوازێكی تازەوە بزانن داخوازی‌وداواكاری خەلكی چیە؟ شێوازیكی نوێ‌وپرۆسەیەكی تازەیان گرتەبەر ئەویش سەرهەڵدانی راپرسیە.\nتاكو لەم رێگەیەوە بیروڕای خەڵكی بزانن‌و بەراشكاوانە‌وبێ سانسۆر خواستی خۆیان ئاشكراكەن وەك ئەوەی دەبینین لەژمارە56ی رۆژی19مەی1921ی»پیشكوتن» ئەوەمان بۆ ئاشكرادەبێت كە ئەوكاتە بیروڕای خەڵكی وەرگیراوە لەسەر تلغرافەكەی مندوبی سامی لەسەرداهاتووی سلیمانی‌و ناوچەكە.\nئەمەش سیاسەتی ئینگلیزەكان بووە لەوكاتانەدا بەكاریانهێناوە بۆ زانین‌و وەڵامدانەوەی خواستی خەڵكی‌و پەیڕەوكردنی مەبەست‌وسیاسەتی خۆیان،بەڵام لەكۆتادا ئەم وەرگرتنی بیروڕاو ئەو بەڵێنانەی بۆ دامەزراندنی خودموختاری‌وئەوكەش‌وهەوا بارگاویەی دروستیانكرد لەسلیمانی‌وناوچەكە ئەنجامی وانەبوو جاكورد خۆی بۆتەهۆكار یان ئینگلیزەكان مەبەستیان وا بووە؟ كات بەرنەسەر تاكو دەلكێنرێن بەعێراقەوە !.\nئەم پرۆسەیە پرۆسەیەكی دیموكراتی گرنگەبووە بۆ ئەوسەردەمە ئەگەرهیچ ئەنجامیكی نەبووبێت لەروكارە سیاسیەكەی بەڵام لەوسەردەمەدا دەبینین بیرورای هاوڵاتی وەرگیراوە‌و ئاماژە بۆ هەست‌وسۆزی خەڵكی دەكات وئیدارەی كاتیان بەڕێكردووە، لێرەدا لەگەڵ بابەتەكە وەك خۆی ئاماژەی بۆ دەكەین:\n«تاقی كردنەوەی بیرـ او تلغرافە ك جناب مندوب السامی لە بغدادەوە نوسیبوی جاری پیشو لە پیشكوتن دا چاپكرا بەجیاوازیش اعلان كرابو. بو امە كە بیری خو ولاتیەكان چونە‌و مادە 3یمی أو اعلانەیان لاباشە یان نأ. أعلانیی تریش كرا لە رۆژی 14ی می دا دو صد‌و أوندە كسە بانك كرانە دائرە سیاسی لە سعات 6 روژە وە هتا ساعت 11 بیر أهالی ورگیرا.\nبو رنكە كاغزی رأی كە هریكی دوخانە بو لە خانەیەكدا لام باشە‌و لە خانەیكی تریدا لام باش نیە بقد كراوەكان چاپكرابو.\nهچكس دەچوە دائیرەی سیاسی كاغزیكیان لوانە ادایە خزمەتی جا بە بیری خوی لبر ام بر لام باشە یان لام باش نیە چپ‌و راستیكی دەكرد‌و كاغەزەكە بەپێچراوەی دخرایە ناو قتویەكی داخراوی پوستەوە لپاش كردنەوەی قتوە كاغەزەكان جیاكرایەوە 158 كاغزی لام باش نیەو 32 ی لام باشە چپ‌و راست كرابو.\nبو امەی بیری همو شاری یەكان بزانریت هر او روژە بو شوی بەپی اعلان لەمزكوت گورە‌و خانقای مولاناو خانقای ملا علی‌وخانقای محوی‌ومزكوت سید حسن‌وكیشتەی جولەكان. خلق گرك لە ساعت یكی شووە هتا دو كوبونەوە.\nهركرەكی مختاری خوی لكل دو مأمور‌و دو پولیس بو دانرابو. پاش كۆبونەوە اهالی پرسیاریان لی دەكرا ایاكو مادە سیمی أو اعلانەتان لا باشە یان نأ بە پی نواندنی بیری أهالی پاش ژماردن بیری همو كرەكەكان دركوت كە 1315 كس باشە نیە‌و 92 یش باشەیان وتوە. بیری قزاوناحیەكان هیشتا ماوە. لو اعلانە كە كراوە نوسراوە جگە لم بیر ورگرتنە هر ست كس یان زیاتر دەتوانن بە مزبەتە بیری خویان بگەینن كە چیان لا باشە بو ولات.\nجارێكی تر ئاماژە بەهەڵبژاردن دەكات\nهەفتەنامەی «پیشكوتن» جارێكی تر ئاماژە بەهەڵبژاردن دەكات، بەلام ئەمجارە بۆ هەڵبژاردنی»مجلس ادارە» لە سلیمانی. واتە لەژمارە 76ی رۆژی 6ی اوكتوبر 1921 واهاتووە:\n«مجلس ادارەـ وك لە لاینی مندوب السامی یەوە نوسراوەتەوە ایزن دراوە بو دانانی مجلس ادارە لە سلیمانی. بو أعزای ئەم مەجلسە بەبیری اهالی چوار لە اهالی هلدەبژیریت چواریش لە مأموران حكومەت‌و چوار لە أهالی قزاكان د دەنریت كە هموی اكاتە 12. هتا چن رۆژیكیتر بو دانانی أم مجلسە چی پێویست بی دەكریت‌و مجلس دا دەنریت.».\nهەروەك دەبینین لەژمارە77ی رۆژی13 اوكتوبر ساڵی1921 ی پێشكەوتن ئاماژەدەكات بۆ هەڵبژاردن بەم شێوەیە:\n«مجلس تایبەتی بو لوای سلیمانی ـ…أوابو هل بژاردنی أو چوار اعزایە رۆژ یك شمو 16 اوكتوبر تعین كراوە. هر وك بو انتخاب رئیس بلدیە ترتیب كراوە او كسانە كە خانوەكانیان قیمتی لە لاینی بلدیەوە بە هزار یان لە هزار روپیە زۆرتر دانرابیت بو دائیرەی سیاسی بانك دەكرین یكە یكە كەهاتنە دائیرە لستەیەكی أو كسانە كە بو اعزایتی مجلس باش زانراوە دەدریتە دەستیان.احتمالە كە او لستەیە عبارت دەبیت لە 20-40 ناو.\nتكلیف بانك كراوەكان أمەیە كە لەو اسمانە چوار كس هل بژیرن بو أعزایەتی كە لە لایان باش بینرا. لپاش لە تەنیشت ناوی او چوار كسانە لە جی مخصوصی دا كە لەو لیستەدا چاپ دەكریت راست‌و چەپیك بنوسن‌و كاغەزەكی بخەنە ناو صندوق هر وەك جاری پیشو كرا.\nجگە لە راست‌و چەپ نابیت هیچ امیزا یان شتی تر لەسەر كاغز بنوسریت او وقتە كە همو بانكراوەكان هاتن راست‌و چەپی اوانە كە ناویان لە لیستەدا هیە دەژمیریت‌و او چوار كسە كە رأی زورتریان بو درابیت دەبن بە اعزای مجلس.».\nوەك ئەوەی لە «پیشكەوتن»:ژ:78ی 1921 هاتووە بەم شێوەیەی خوارەوە زانیاریمان دەستدەكەوێت لەسەر هەڵبژاردن پێویست بووە ئەوەی بەشداری دەكات خاوەن خانوو»موڵكێكی» گرانبەهابێت‌و دانیشتوی شاربێت كەرەنگە ئەمە پێوەرێكی هەڵبژاردن بووبێت لە ئینگلترە لەسەدەكانی پێشوو.\nچۆنیەتی پرۆسەكە و جێبەجیكردنی\nدەبینین لەشاریكی وەك سلیمانی ئەو كەسانەی مافی بەشداری‌ودەنگدانیان هەبووە بە جۆرێك سنورداركراوە ژمارەیان كەمبووە بەبراودی تێكڕای خانوەكانی شاروخەڵكەكەی. ئەمەش دیاریكردنی جۆرێكە لەچینایەتی‌ومافی دەنگدان‌وهەڵبژاردن. لەگەڵ ئەوەی رینمای چۆنیەتی پرۆسەكە و جێبەجیكردنی هەلبژاردنی تیادا دیاریكراوە وەك ئەوەی هاتووە.\nلە مانگی ئۆكتۆبەری ساڵی1921 مەجلسی تایبەتی لیوای سلێمانی هەڵبژیراوە، بڕیاروابووە كە 4كەس لە خەڵكی سلێمانی‌و 4كەس لە خەڵكی قەزاكان‌و 4 لە مەئموران بێ، بۆ هەڵبژاردنی 4 ئەندام لەخەڵكی سلێمانی، رۆژی 15 مانگ بەپێی دەفتەری بەلەدیە ئەوكەسانەی خانووەكانیان نرخەكەی 1000 روپیە بووە، 205كەس ناونوس كراون كە رۆژی یەك شەممە 16 مانگ لە سەعات 3ی غروبیەوە بێنە دائیرەی سیاسی بۆ نواندنی بیری خۆیان بۆ ئەو 31 كەسە كە دانرابوو لەوە 4كەسیان هەلبژێرێت بۆ ئەعزای ئەم مەجلسە.\nئەو كەسانەی تەشریفیان بردە دائیرەی سیاسی كە دەچونە ژورەوە كاغەزیك كە ناوی ئەو31 كەسەی تیابوو دە درایە خزمەتیان‌و هەركەس بە بیری خۆی راست‌و چەپی بەرامبەر لە 4 ناوی دەدا‌و كاغەزەكەی دەخستە صندوقەكەوە كە درزێكی تیابوو دەرگاكەی بە قفڵ داخرابوو، هەتا سەعات دەونیو چاوەڕوانی كرا لەوكەسانەی كە چون لە 205كەس ژ164 كەس بوون، پاش ئەوەی زانرا كەكەس نایەت صندوقەكە كرایەوە كاغەزە راست‌و چەپ كراوەكان هیێنرایە دەرەوە‌و ئەوانەی رەئی زۆریان بۆ دراوە دەرچوون‌و رۆژی 17 مانگ لەلایەن جەنابی حاكمی سیاسیەوە موبارەك باییان بۆ نوسراو لە شاردا ئیعلان كرا.»\nدەبینین لە هاتنی ئینگلیزەكانەوە پرۆسەی هەڵبژرادن وەك نەریت بۆ دیاریكردنی ئەندامان‌وسەرۆكی مەجلیسی شاری گرتۆتەوە، پاشان ئەم مۆدیلە رەنگی داوەتەوە لە بنیاتنانی كۆمەڵەو ریكخراوەكانی ئەوسەردەمە كە لە سلیمانیدا دروستبووە جابەهەر هۆكاریك‌وئامانجێك دروستبووبێت.\nوەك ئەوەی كۆمەڵە و رێكخراوە مەدەنیەكان و گروپ و دەستەی هاوكاری لەبۆنەوكارەساتەكاندا دامەزراوە، بە مەبەستی دیاریكردنی نوێنەرایەتی‌وسەرپەرشتی‌وسەرۆكایەتی هەڵبژاردنیان كردوە لە نێوان خۆیان. وەكو «كۆمەڵەی سەربەخۆی كوردستان(جمعیە أستقلال كردستان)»كە لەلایەن شیخ لەتیفەوە دامەزراوە‌و هەڵبژێراوە.\nلەهەڵبژاردنێكی نهێنی دا\nپاشان دامەزراندنی»جمعیەتی كردستان» وەك لە رۆژنامەی»بانگی كوردستان» ژمارە(1) رۆژی»2/ 8/ 1922» هەروەها ژمارە(118)ی رۆژنامەی «پێشكوتن» لە»27/7/1922» دا هاتووە: دامەزرێنەری ئەم رێكخراوە ئەو راستیەی نەشاردۆتەوەكە»جەمعیەتی كوردستان» بەیارمەتی‌ورێگەپێدانی»بەریتانیا» لە سلێمانی پێكهێنراوە، ئەم كۆمەڵەیە لەكوردستانی باشور دامەزراوە ئیمتیازی رۆژنامەیەكیشیان وەرگرتوە بەناوی(بانگی كوردستان) لە رۆژی»21/7/1922» لەمزگەوی»سەید حەسەنی موفتی» كۆبونەوە كراوەو لەهەڵبژاردنێكی نهێنی دا»13» كەس بەنهێنی دەرچوون.\nهەروەها وەك نمونەیەكی ئەو سەردەمە لەبڵاوكراوەی «ژیانەوە.ژ-17-16- لە19/2/1925)» كەتیایدا ئاماژە دەكات بەدامەزراندنی»جەمعیەتی مودافەعەی وەتەن» لەساڵی»1925» كۆمەڵەیەكی سیاسی ئاشكرا لەسلێمانی دروست بووە، بەمەبەستی بەرگریكردن‌ورێگرتن لە داخوازیەكانی توركیا لەولایەتی موسڵ، بەهەڵبژاردنێكی ئاشكرا»ئەحمەد بەگی توفیق بەگ» بەسەرۆكایەتی هەڵبژێرا‌و بە ئەندامێتی17كەسایەتی شاری سلێمانی، لە پرۆگرامەكەیاندا بە ئاشكرا داوای پارێزگاری سنوری نیشتمانی ئێراقیان كردوە، كە ویلایەتی موسڵ تەواوكەریەتی، بانگەواز‌و بەیاننامەیان بڵاوكردۆتەوە‌و داواكاری چونە پاڵ ئێراقیان كردوە، داواكاریان لەخەڵكی شار كردوە گۆێرایەڵیان بكەن، هەركەسێكیش ئەم بیروڕایەی نەبوایە بە سەرپێچی كار‌وخائن‌ودوژمنی نیشتمان لە قەڵەمیان داوە، ئەم كۆمەڵەیە دوای تەواوبونی كێشەی موسڵ هەڵوەشاوەتەوە. كەلەخۆیدا دامەزراندنی ئەم كۆمەڵەیە بە رێنمایی‌وهاندانی ئینگلیزەكان بووە.\nلە ساڵانی دامەزراندنی حكومەتی ئێراقی عەرەبی‌وچەسپاندنی دەسەڵاتی مەلیكی هەلبژاردن كراوە لەسلیمانی بۆ دیاریكردنی نوێنەر لە»مجلیس نواب» پەرلەمانی ئێراقی.ئەم هەڵبژاردنانە بەهاندان‌وهاوكاری ئینگلیزەكان بووە تاوەكو خەڵكی خۆی كاندیدبكات‌و بەشداربێت.\nهەندێكجار نارەزایەتی خەڵكی لێكەوتۆتەوە وەكو ئەوەی لەساڵی 1932 رویدا كە ناودەبرێت بەشەڕی بەردەركی سەرا.\nلەسەردەمی دەسەڵاتی كۆماری‌وحیزبی بەعس هەڵبژاردنكراوە. زۆرجار ئەو هەڵبژاردنانەی حیزبی بەعس بەتایبەتی هەلبژاردنەكانی»مجلس تشریعی‌و تنفیزی» بۆ دانانی ئەوكەسانەبوو كەپێشتر لەلایەن بڕیاردەری سەركردایەتی‌وناوچەیی حیزبی بەعس دەكرا‌و هاوڵاتیان‌وخەڵكی وەك نمایش بەكاردەهێنران لەپرۆسەكە.\nلەپاشاندا پرۆسەی دەنگدان بووە گاڵەتەچاڕی بەتایبەتی بەسەرۆك كۆمار بو بە بەڵێن تازەكردنەوە‌وبەیعەتدان كەتیایدا بەوشەی بەڵی»نعم» بۆسەرۆك كۆتای هات‌وكەس لە عیراقدا ناوی نەبوو لە لیستی ركەبەردا‌و تەنها سەرۆكی بۆ صدام حسین بوو.\nلەوسەر‌وبەرەدا كۆمەڵێك رێكخراوكۆمەڵە دروستكرا‌ون‌و هەڵبژاردنكراوە بۆ سەرۆكایەتی‌و دەستەی بەڕیوەبەردنیان‌ونوێنەرایەتی رێكخراو‌و كۆمەڵەكانیان كردوە وەكو»یەكێتی مامۆستایان، هونەرمەندان،كریكاران…». كەئەمانیش مۆركی كاری حیزبی‌و بەعسی بوون لەسەربوو.\nتەنها داواكاری ئەوەی دەكرد\nپاش راپەرینی ساڵی1991وكۆڕەوەكەوگەڕانەوەی جەماوەر بۆ زێدی خۆیی‌و لەسەرەتادا حكومەتی ئێراق گەڕایەوە ناو شاروشارۆچكەكانی كوردستان‌و بڕیاری لێ خۆشبونی بۆ هەموو هاوڵاتیەك دەركرد، تەنها داواكاری ئەوەی دەكرد كێ چەكی بەدەستەوەیە لەكاتی گەشتنی بەسوپای ئێراقی چەكەكەی رادەستبكات‌وهەموو كەسێك دەبەخشرێت لەخزمەتی سەربازی‌وئەوەی كردویەتی بەرامبەرحكومەت.\nلەسنوری پاریزگای سلیمانی هێزی پێشمەرگەوخەڵكی ئاوارەوهەڵاتوو لەدەرەوەی شاری سلیمانی بوون لە ناوچە سنورەییەكان.\nحكومەت ئازوخەوداودەرمان‌و پێداویستی‌وسوتەمەنی‌وموچەی بۆ شاروشارۆچكەكان نارد،بەڵام حكومەت لە مانگی تشرینی یەكەمی ساڵی1991موچەی كارمەندان‌وفەرمانبەران‌وخانەنشیانی بڕی‌وداوایكرد كێ لەگەڵ حكومەتە بچێتە پاریزگاكانی ناوەڕاست‌وخواروی ئیراق»كەركوك‌ودیالەوبەغداد»دەخرێتەوە سەر پیشەوكارەكەی خۆی‌وموچە‌وئیمتیازاتی خۆی وەردەگرێت.\nحكومەت دامودەزگاكانی خۆی كشانەوە بۆ ناوەڕاست‌وخواری ئیراق، ئابڵوقەی ئابووری سەپاند بەسەر ناوچەكەدا‌و هێنانی ئازوخەو سووتەمەنی‌وداودەرمانی قەدەغەكرد لەسەر هەرێم.\nلەكاتی كشانەوەی حكومەتی ئیراقی ئەو ناوچەیە كەوتەژێر دەسەڵاتی سیاسی و سەربازی و ئیداری بەرەی كوردستانیەوە.\nبەرەی كوردستانی لەسەركردایەتی هەشت حیزبی ئەندام پێكهاتبوو،سەركردایەتیەكی هاوبەشیان هەبوو. بڕیارە سیاسیەكان لەلایەن بەرێزان مام جەلال تەڵەبانی‌ومەسعود بەرزانیەوە دەدراو ئەو بڕیارانەی پەیوەندی بە نوێنەرایەتیەوە هەبوو بە پێی زۆرینەی دەنگ بوو. هەموو حیزبێكی ناو بەرە مافی فیتۆی هەبوو بۆیە زۆرجار نەیان ئەتوانی كێشە جیاوازەكانیان چارەسەربكەن.\nكەلەژێر فەرمانی سەركردایەتی\nكۆمیتەیەكی كارگێڕی هەبوو بۆ راپەراندنی ئیش‌وكارەكان‌وهەموو حیزبەكان نوێنەریان هەبوو،واتە لە نیسانی ساڵی1991بەرەی كوردستانی بەرزترین دەسەڵاتی سیاسی‌وسەربازی هەبوو بەسەركوردستانی ئازادا، هەرحیزبە ژمارەیەكی دیاریكراوی لەپێشمەرگەكانی خۆی بۆ بەرە تەرخانكردبوو كەلەژێر فەرمانی سەركردایەتی بەرەدابوون.\nكاركردن لەدامودەزگاكانی حكومەت بەردەوام بوو تەنیا ئەوەندە بوو كارمەندان‌وفەرمانبەران بایەخیان بەبڕیار‌و حكومەتی مەركەزی نەئەدا. بەڵكو خەڵكی گوێڕایەڵی سەركردایەتی سیاسی بەرە‌وكۆمیتەی ناوچەكان بوون لە شارۆچكەكان.\nبەڵام ئەوەی جێگەی سەرنج بوو پیاوخراپ‌وكۆنەجاش‌وبەعسی‌وئەنفالچی‌و…هەریەكەوخۆی دایە پاڵ لایەنێكی سیاسی ناو بەرەی كوردستانی، ئەم كەسانە بەزۆری لەدەوری پارتی دیموكراتی كوردستان كۆبوونەوە.\nئەنجامی وتووێژ‌ومفاوەزاتی بەرەی كوردستانی‌وحكومەتی ئێراقی‌وسەرانی بەعس…شكستیهێنا،ئەنجامی ئەو گفتوگۆیانە دروستبونی بیروڕای جیاواز سەریهەڵدا لەسەر درێژەدان‌وچۆنیتی ریكەوتن‌وداهاتووی كوردستان زیاتر ململانێ لەنێوان یەكێتی‌وپارتی لە ئارادابوو.\nكەش‌وهەوایەك هاتەئاراوە لەسەر چۆنێتی‌وشێوازی بەرێوەبردنی شاروشارۆچكەودامودەزگاكانی ناوچەكە، لەبەرئەوەی وەك ئەوەی دەوترا بێ حكومەتی بوو. بەرەی كوردستانی توانای ئیدارەدان‌و رێكخستنی حیزبە كوردستانیەكان‌و ململانیی سیاسی‌و پەیوەندیەكانی نەبوو.\nرازی نەبونی خەڵكی بەبوونی هێزی سەربازی‌وئەمنی ئیراقی لەناو شاری سلیمانی وایكرد چەند هێرشێكی میللی روبدات كەئەمەش چەندین راپەڕینی خۆرسكی جەماوەری بەدوایەكی مانگی تەموز‌وتشرینی یەكەمی ساڵی1991 ی بەرپاكرد، كە مۆڵگەی سەربازی‌وئەمنی كردە ئامانج‌و زۆربەی هێزەكانی بەعسی راماڵران لەناو شاری سلیمانی‌ودەرەوەی.\nلەلایەكی ترەوە بڕیاری688ئەنجومەنی ئاسیش كەبەعسیەكانی پابەندكرد‌و ئەمریكا هەڕەشەی لەرژێمی بەعس كرد كەنابێت هێرشی سەركوتكردن بەتایبەتی هێرشی ئاسمانی بكاتە سەرگەلی ئێراق.\nدیموكراتیزە كردنی كوردستان\nلەوكاتەدا بەرپرسی هێزی سیاسی هەبوو بۆ چەند مانگێك مابۆوە‌و هەرلەوكاتەشدا لەبەغدابوو كە ئەمانە پشتگیری ئەو راپەرینەیان نە ئەكرد. دروستبونی فشار لەسەرحزبەكان و پاشەكشەی حكومەتی ئێراقی بە یەكجارەكی لەناوچەكە لەرۆژی26-10-1991 هاندەربوون بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنوس، لەدوای شكستی وتووێژ وگفتوگۆ لەگەڵ حزبی بەعس بەرەی كوردستانی لیژنەیەكی پێكهێنا‌و لیژنەكە بەناوی سەركردایەتی سیاسی بەرەی كوردستانیەوە یاسای ژمارە(1) هەلبژاردنی بۆ ساڵی 1992 یاسای هەلبژاردنی بۆ ئەنجومەنی نیشتمانی كوردستان ـ عیراق پەسەندكرد.\nواتە بۆ دروستبونی كیانێكی ئیداری‌ورێكخستنی ململانێی نێوان حیزبەكان لەسەرداهاتووی ناوچەكە هەوڵدرا لەپرۆسەیەكی دیموكراتیزە كردنی كوردستان هەڵبژاردن بكرێ.\nلەسەرەتای ساڵی1992 هەلبژرادن كرا بۆ كۆمەڵێك رێكخراوی وەك مامۆستایان‌وپارێزەران‌و قوتابیان‌و ژنان‌و شارەوانیەكان‌ولەهەندێك شارەكاندا لیژنەی شارەوانی لەلایەن خەڵكەوە هەڵبژیران. یاخود لەلایەن حیزبەكانی بەرەی كوردستانیەوە ئەم لیژنانە بۆ دابەشكردنی ئازوخەو ئەو یارمەتیانەی لەدەرەوەی كوردستانەوە هاتبوون بۆ خەڵكەكە.\nلەبەرئەوەی ململانێیەكی زۆرهەبوو لەنێوان هێزە سیاسیەكان بەشێوەیەكی گشتی‌و بەتایبەتی لە نێوان «ی.ن.ك» و»پ.د.ك»ولێكدانەوەی‌وبیروڕای جیاواز هەبوو لەنێوان لایەنگران‌وئەندامەكانیان ئەمە جگە لەدەستتێوەردانی دەرەوە بەتایبەتی بەغدا‌و ئەنقەرە تاوەكو سەقامگیری تێكبچێت.\nبۆیە یەكێك لەبنەما سەرەكیەكانی هەڵبژاردن دامەزراندنی دەسەڵاتێكی مەركەزی بوو كەبتوانێت حوكمی یاسا لەكوردستاندا سەقامگیربكات.\nبەرەی كوردستانی لیژنەیەكی بەناوی»دەستەی باڵا بۆ هەڵبژاردن» یاخود بە»كۆمیتەی باڵا»یان ناودەبرد، حاكمێكیان كرد بەسەرۆكی لیژنەكەونوێنەری هەموو حیزبەكانیشی تیادابەشداربوو، لیژنەی ناوچەیی هەڵبژاردنەكانیش بەهەمان شێوەی سەرەوەبوو لەناوچەكان، ئیش‌وكاریان دابەشكردنی كوردستان بوو بۆ چەند كەرتێكی هەڵبژرادن‌ودانانی لیژنەی ناوچەكان‌وپەیڕەودانان‌ودەسەڵاتی ئەوەشی هەبوو لەكاتی ئەنجامدانی هەڵبژرادنەكە دەتوانێت دەنگی هەر بنكەیەك ئەگەر گزی‌وتەزویری تیاكرا پوچەڵبكاتەوە.\nهەر هاوڵاتیەكی كوردستانی گەرتەمەنی لەسەرو18ساڵەوەبوو بۆی هەبوو دەنگ بدات.ئەو هاوڵاتیانەی تاكو ئەوكاتە پەنا هندەبوون لەكەمپەكانی توركیا‌وئیران نەگەڕابوونەوە بۆیان نەبوو دەنگ بدەن.\nبڕیاردرا كۆی كورسی پەرلەمان100كورسی بێت‌وهەركەسێك بەعسی كارابوبێت نابێت بۆ ئەندامیەتی ئەنجومەنی كوردستان خۆی بپاڵێوێت. رێژەی %7 بۆ بەدەستهێنانی هەر كورسیەك دانرا.\nلەسەربنەمای بریارێكی سەركردایەتی سیاسی بەرەی كوردستانی كەلە 8/4/1992 دەرچوو بڕی 5 كورسی پەرلەمانی بۆ مەسیحیەكان دانرا كە ژمارەی كورسیەكانی ئەنجومەنی نیشتمانی كردە 105 كورسی.\nحزبەكان داوایانكرد كەسێك بۆ»رابەری گشتی بزوتنەوەی رزگاریخوازی كوردستان»خۆی هەڵبژێرێت، هەرچەندە ئەم ناوە مشت‌ومڕی لەسەربوو هەندێك لایەن بەدڵی نەبوو لەگەڵ ئەوەی نەدەتوانرا لەبەر بارودۆخی سیاسی‌و نێودەوڵەتی ناوی»سەرۆك» بهێنرێت.\nپاڵیوراوەكانیش بۆ رابەری بزوتنەوەی كوردستانی بریتبوون لەبەرێزان»جەلال تاڵەبانی،مەسعود بەرزانی،مەحمود عوسمان،مەلا عوسمان عبدول عەزیز».\nهەڵمەتی هەلبژاردن دەستیپێكرد سەرەڕای بارودۆخێكی سەختی ئابوری‌وقورسی ژیان‌وگوزەرانی خەڵك‌و تاریكی‌ونادیاری رەوشی سیاسی‌وداهاتووی هەریمەكە، شەو‌ورۆژ ئاهەنگگێڕان‌وهەڵپەركێ‌وگۆرانی‌وپەڕۆ راوەشاندنی حیزبی‌وشەڕەپەڕۆبوو، هەموو شوێنك رەنگی لیستەكانی دەدایەوە بەتایبەتی سلیمانی سەوزباوبوو…\nلەبەرئەوەی خەڵكی بەتەمەنی ئەو ساڵانە زۆربەی نەخوێندەواربوون تاكو ئاستێكی زۆر، بۆیە بڕیاری بەكارهێنانی رەنگ كرایە هێما‌ودروشمی حیزبە كوردستانیەكان لەلیستی هەلبژاردنەكە وێنەكرابوو.\nواتە ئەم رەنگانە كرانە بانگەشەی هەڵبژاردن‌وپاشان لەرۆژی هەلبژرادن كرانە لیستی دانگدانەكەو دەبوایە هەركەسێكی بەشداربوو بەپینوس دەستنیشانی لیستیكی بكردایەو بەشیوەی هیمای راستی لە لیستی قەوارەكەی دەیخوازێ بدایە كە 7 لیستبوو بەم شێوەیە:\nوەك ئەوەی رەنگی سەوز بۆ یەكێتی نیشتمانی كوردستان‌وحیزبی زەحمەت كێشان‌ورەنگی زەرد بۆ پارتی دیموكراتی كوردستان،رەنگی شین بۆ حیزبی سۆشیالستی كوردستان‌وپاسۆك «یەكگرتن»،رەنگی سوور‌وسەوز بۆ پارتی گەل،رەنگی سوور بۆ سێ قەورەی حیزبی شیوعی‌وبێ‌لایەنەكان‌ودیموكراتی یەكگرتووی كوردستان، رەنگی سەوز‌وسپی بە مانگێكەوە بۆ بزوتنەوەی ئیسلامی، رەنگی سپی‌وسور بۆ دیموكراسی خوازە بێ‌لایەنەكان.\nدەبوایە48كاتژمێر پێش هەڵبژاردنەكە هەڵمەتی هەڵبژاردن‌وپروپاگەندە بوەستێنرێت‌وكۆتایی پێبهێنرێت.هەموو بارەگایەكی حیزبی پێویست بوو500م دووربێت لەبنكەی هەڵبژاردنەوە‌وهەموو ریكلام‌ورەنگی حیزبەكان لابرێت.\nبۆ هەڵبژاردنەكە دەبوایە176بنكەی دەنگدان هەبێت،64-62 لەهەولێر،56 لە سلیمانی،42 لە دهۆك‌و16 لەناوچە رزگاركراوەكانی كەركوك.\nوابزانم دووجار هەڵبژاردن دواخرا، یەكێكیان لە رۆژی 16ی مایس بەهۆكاری ئەوەبوو مرەكەبەكە لەوڵاتی ئەڵمانیاوە هاتبوو دەبوایە قوتوی مرەكەبەكان لۆك بوایەوسەرمۆربوایە رەنگی مرەكەبەكە كاڵ نەبوایەتەوە‌و بەپەنچەی دەنگدەرەوە بمایەتەوە، مرەكەبەكە لای پارتی بوو بەڵام هەڵپچڕاوبوو وە لەكاتی بەكارهێنانیدا تاقیكرایەوە لێدەبۆەو‌و زوو شوێنەواری نەدەما.\nئەمانەش هۆكاربوون بۆئەوەی لەهەڵبژاردنەكەدا بتوانرێت چەندجاریك دەنگبدرێتەوە بۆیە بەم هۆكارە حزبەكان بەتایبەتی یەكێتی رۆژەكەی دواخست.\nپاشان مامۆستایانی زانكۆی صەلاحەدین توانیان لەو مرەكەبە سوود وەرگرن‌و مرەكەبێكی تر دروستبەكەن كە نەتراتی زیوی تیادابوو كەلەماوەی كەمتر لەخولەكێك رەنگی مۆری تێر دەبوو بۆماوەی دوو هەفتەش دەمایەوە بە پەنجەوە.\nبەڵگەی بۆ بكرێ و بچێت دەنگبدات\nئەوەی جێگەی ئاماژەیە هیچ لیستێكی تایبەت بەناوی دەنگدەران نەبوو، تەنها هەركەسەی پێناسەی باری كەسێتی پیبوایە و تەمەنی لەسەرو 18 ساڵەوە بوو دەیتوانی دەنگبدات.\nیاخود ئەوكەسەی ناسنامەی نەبوو دەیتوانی لەكۆمیتەی هەڵبژاردنی بەرەی كوردستانی پشتگیری و بەڵگەی بۆ بكرێ و بچێت دەنگبدات.\nرۆژی19/5 هەڵبژاردنكراو زۆربەی خەڵك بەڕیز وەستابون پێش كاتژمێر8 بەیانی تاوەكو5 ئێوارە‌وبگرە تا كاتی 6 ئێوارەو لەزۆربەی شوێنەكانی سلیمانی شەویش خەڵكی ریزی بەستبوو بۆ دەنگدان، بەجلی كوردیەوە هەموو بەدەم پیكەنینیو قسەی خۆشەوە بەرەو صندوقی دەنگدان ئەچون‌و ئەولیستەی بیویستایە دەنگی پێئەدا.\nئەوەی جێگەی ئاماژەیە بۆ یەكەمجاربوو لەكوردستاندا هەلبژاردن بكرێت‌وچەند نوێنەرێكی حیزبی جیاواز‌وچەند رێكخراوێكی بیانی‌وناوخۆیی‌ورۆژنامەنوسی ئەوروپی لەو رۆژەدا ئامادەبوون.\nكاردانەوەی دەرەوەش لەسەر هەلبژاردنەكان ئەوەبوو سەرەڕای ناڕەزایەتی‌ودژایەتی دەوڵەتی توركیاوئیراق‌و بێدەنگی ئێران‌وسوریا بەرەمبەر هەڵبژاردنەكە لەگەڵ ئەوەی لەگەڵ سەربەخۆی كوردستان نەبوون.\nئەمریكا هەڵویستی رون‌وئاشكرای نەبوو بەڵام رونكردنەوەیاندا كەناهێڵن ئیراق هەڵبژاردنەكە تێكبدات‌و بەڵام لەگەڵ دروستوبونی دەوڵەتی كوردی‌وقەوارەی سیاسی سەربەخۆ نین.\nولاتانی ئەوروپا هەندێكیان لەیارمەتی مرۆڤ دۆستی بەشداربوون لەوكاتەدا‌و هەندێك سەربازیان ناردبوو لە سەرەتای ساڵی 1991 بۆ پێكهێنانی ناوچەیەكی پارێزراو.\nشەوكۆتای بەهەڵبژاردن هات‌و لەهەندێك شوێن خەڵكی فریای بەشداری‌وهەڵبژاردن نەكەوتن‌و لەهەندێك شوێنیش خەڵكی واهەبوو لەجارێك زیاتر دەنگیدا، هەروەك ئەوەی لە بنكەیەكی دهۆك شوێنی500كەس بووە بۆدەنگدان بەڵام لەسلیمانی بنكەی واهەبووە بۆ شوێنی13000كەس بووە،ئەمەش وایكردوە باس لەوەبكرێت نزیكەی 100000 كەس فریای دەنگدان نەكەوتبێت لە سلیمانی.\nهەندێك لەحزبەكان(سوشیالست،پارتی گەل،حیزبی شیوعی) سكاڵایان لای لیژنەی باڵاكرد‌و هەرئەوشەوە وتیان تەزویروگزیكراوە‌و داوای دوبارەكردنەوەی هەڵبژاردنیانكرد،یەكێتی‌وپارتی بەهەمان شیوە یەكتریان تاوانباركرد بەڵام لیژنەی باڵا بەدەنگ سكاڵاكانەوە نەچوو،لێپرسراوان بە پەرۆشەوەبوون بەكەمترین كۆسپەوە بارودۆخەكە تێپەرێنن.\nلەسلیمانی لە56 بنكە چاوەڕوان دەكرا 450 هەزار كەس دەنگ بدا بەلام349164 كەس چوبون ئەمەش بە پێچەوانەی دهۆك بوو كە42 بنكە بۆ178 هەزار كەس دانرابوو بەلام 198353 كەس بەشداربوبو.\nسەرجەم ئەنجامی هەلبژاردن971953دەنگبوو،4724دەنگ نەژمێرابوو. بۆ هەڵبژاردنی دەنگی رابەر 982649دەنگبوو،970600كەس دەنگی ژمێراوە‌و12049دەنگی نەبژێراووبوو.\nهیچ كام لەپاڵیوراوان بۆ رابەری دەنگی پێویستیان نەهێنا.بەنزیكی مەسعود بەرزانی %47 ومام جلال تەڵەبانی%45 هێنابوو،موحمودعوسمان لە%2 هێنا‌و مەلا عوسمان%4 هێنا.\nوا راگەیەنرا لەرۆژی20/5ئەنجامی هەڵبژاردنەكان گەشتبووە دەست لیژنەی باڵا،بەڵام هیچ بڕیارێك رانەگەیانرا تاوەكو ئەوكاتەی كۆبونەوەی حیزبەكان كرا‌و رێكەوتن لەسەر ئەنجامەكەی، پاشان بڕیاردرا لەكۆتایدا دەسكاری هەڵبژاردنەكە نەكەن‌و رێژەی لە%7 وەك خۆی بمێنێتەوە، لەماوەی5مانگی تر هەڵبژاردن بكرێتەوە، پارتی‌ویەكێتی یەكی50 كورسیان وەرگرت.هیچ دەنگێكیش پوچەڵنەكرایەوە.\nلەكۆتای رۆژی هەینی22مایس ئەنجامەكە بڵاوكرایەوە لەلایەن دادوەرەوە كە پارتی50.22% هێناوە‌و یەكێتی لە49.78% هێناوە.دابەشكردنی كورسیەكان بەشێوەی پەنجا بە پەنجا‌و هەلبژاردنی رابەریش سەركەوتوو نەبووە پێویستە هەڵبژاردن بكرێتەوە.\nلەئێوارەی22/5 بو بەشایی‌وهەڵپەڕكی لەهەموو شوێنیكی شاری سلیمانی‌وكوردستان‌وتەقەی خۆشی‌وگولەی گڕدار دەستی پێكرد‌وچەند كەسێكیش لە ئاكامدا برینداربوون.\nحكومەت تەشكیلكرا‌وهەندێك لەسەرانی یەكێتی داواكاربوون حكومەت لەسلیمانی تەشكیل بكرێت‌و بەهۆكاری ئەوەی ئەم شارە زۆرترین بەشداری‌وشەهید هەبووە‌و پایتەختی دواهەمین ئەمارەتی كوردبووە، بەڵام بیروڕا بۆ هەولێر ئەوە بوو كەبینای گەورەی تیادایەو شوێنی مەجلیسی تەشرعی وتەنفیزی حكومەتی پێشووبوە‌و سەرەڕای ئەوەی ئەو بیناو باڵخانانە بەكاربهێننەوە بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی كورد‌وحكومەتی كوردستان.\nلەدامەزراندنی حكومەت یەكەم پاریزگاری حكومەتی هەرێم‌ودامووزگای حكومی پەنجابە پەنجا دانرا كە بۆ خۆی غەدرێكی زۆری تیاكرا لەدانان‌ودامەزراندنی خەڵكی ناحیزبی. بەهۆی كەمووكوڕی لەم حكومەتە كە بەبیرورای من دەبوایە ئەو شەڕی ناوخۆیە هەر لەسەرەتادا ئەم حیزبانە بیانكردایە، بەڵام دواخرا بۆ ماوەیەك‌وپاشان شەڕی ناوخۆ یاخود براكوژی هەڵگیرساو نەتوانرا پاش چوارساڵەكە واتە لە 2/5/1994 هەلبژاردن بكرێتەوە بۆ جاری دووەم.\nئەم شەڕە مێژوییە حكومەتەكەی كرد بەدوو ئیدارەییەوە‌وهەڵبژاردن نەكرایەوە لەكاتی خۆیدا‌و پەرلەمانتارانیش كاریان نەماو دەستەوسان‌و بێ دەسەڵات بوون لە ئاست كارەسات‌وروداوەكان.\nماوەی كاری پەرلەمانیان تازەكردەوە بۆ درێژەدان بەدەسەڵاتەكەیان بۆماوەی چەند ساڵێك بەسوكایەتی پێكردنەوە شوینی پەرلەمانیان ناوبرد بە»مەیدانی ئاژەڵان» لەكەناڵێ راگەیاندنەوە.\nوەچەندین ریكەوتننامەی ئاگربەست‌ووەستانی شەڕی ناخۆ لەتاران‌وئەنقەرەودبلن‌و..مۆركرا بۆئەوەی شەڕی ناوخۆكۆتای بێت لەكوردستاندا، تاكو گەشتەئەوەی لەئەنجامی ریكەوتننامەی ئاشتی واشنتۆن لەساڵی1998 كرا‌و شەڕەكە وەستینرا.پاش چەند ساڵێك لە 4ـ10ـ2002 پەرلەمان یەكەمین كۆبونەوەی یەكگرتنەوەی سازدا.\nلە رۆژی 30 كانوونی دووەمی ساڵی 2005 خولی دووەمی هەلبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان كرا لەگەڵ ئەنجومەنی پاریزگاكان كەئەمە لەوكاتەدابوو رژێمی بەعس لە 2003 وە نەمابوو لەحوكمداری.پاشان سڵانی 2009و2014 هەڵبژاردنكراوە ئەمساڵ لە30مانگی ئەیلولی 2018 ئامادەكاری كراوە بۆ هەلبژاردنی ئەنجومەنی نیشتمانی‌وئەنجومەنی پاریزگاكان دیارنیە؟


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| خۆپیشاندانەکانی ناوچە عەرەبنیشەکانی ئێران بەردەوامن\nJuly 2021 21 - 17:00:59\nخۆپیشاندانە گەورەکانی پارێزگای خوزستانی ئێران، لە کاتێکدا دەچنە ناو شەشەمین رۆژی خۆیانەوە کە راپۆرتەکان باس لە کوژرانی لانیکەم دوو کەسی تر لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەکەن.\nئەمڕۆ چوارشەممە ٢١ی تەمووزی ٢٠٢١، ئاژانسی هەواڵی "یورۆنیوز" بڵاویکردەوە، لە شارەکانی ئیزە، سوسەنگرد، شوشتەر، دزفول، خۆڕەمشار، ئابادان، رامشیر، ویس، دارخوین، ماهشەهر و ئەهواز چەندین خۆپیشاندان بەڕێوەچوون.\nخۆپیشاندەران دروشمى دژى رابەری ئێران دەڵێنەوە\nلەو ڤیدیۆیانەی کە لە شاری ئیزە بڵاو کراونەتەوە، ژمارەیەکی بەرچاوی خەڵک کۆبوونەتەوە و دەنگی تەقە دەبیسترێت. لە چەند ڤیدیۆیەکدا، ژمارەیەک لە خۆپیشاندەران سەرقاڵی گواستنەوەی بریندارەکانن.\nبەگوێرەی ئەو ڤیدیۆیانەی خۆپیشاندانەکان کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو بوونەتەوە، خۆپیشاندەران لە دژی رابەری ئێران دروشم دەڵێنەوە و داوای رووخانی کۆماری ئیسلامی دەکەن.\nبەگوێرەی میدیاکان، لە شاری ئیزە دوو خۆپیشاندەری گەنج گیانیان لە دەست داوە. ئەوە لە کاتێکدایە کە چالاکوانانی خۆجێیی دەڵێن، هێزە ئەمنییەکان بە توندی خەڵک سەرکوت دەکەن و رەنگە ژمارەی کوژراوان بەرز ببێتەوە.\nهاوکات، هەواڵنێری فارس، نزیک لە سوپای پاسداران، بەگێڕانەوە لە فەرەیدوون بەندەری، قایمقامی بەندەری ماهشەهر، گوتوویەتی، لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ئەو شارەدا، "دوو کارمەندی هێزەکانی فریاکەوتن" لە ناوچەی تاڵیقانی ئەو شارە، تەقەیان لێکراوە و یەکێکیان کوژراوە و ئەوی تریان لاقی بریندار بووە. بە لەبەرچاوگرتنی پچڕانی ئینتەرنێت لە شاری ماهشەهر، هێشتا دیار نییە چی رووی داوە.\nئەوە لە کاتێکدایە کە لە ماوەی شەش رۆژی رابردوودا، زۆربەی خۆپیشاندانەکانی خوزستان بە هێمنی و ئاشتیانە بەڕێوەچوون.\nخۆپیشاندانەکان لە کاتێکدا لە شارەکانی باشوور و باشووری رۆژئاوای ئێران بەڕێوەدەچن کە تۆڕی ئینتەرنێت لە زۆربەی شوێنەکانی پارێزگای خوزستان پچڕاوە و دانیشتوانی زۆرێک لەو شارانەی خۆپیشاندانیان تێدا ئەنجام دەدرێت، دەستیان بە ئینتەرنێت ناگات. کارناسانی بواری ئینتەرنێت و تەکنۆلۆژیا دەڵێن، خێرایی ئینتەرنێت لە ناوچە جیاوازەکانی پارێزگای خوزستاندا، سەرەتا کەم بووە و دوایی بە یەکجاری پچڕا.\nهاوکات، چەندین ڤیدیۆ لە داخرانی پردی مارون، لە شاری بێهبەهان بڵاو بوونەتەوە. پێشتر، خۆپیشاندەران چەند جارێک رێگاکانیان داخستبوو.\nهاوکات چەند وێنە و ڤیدیۆیەکی شەوی رابردووی شاری تاران بڵاو بوونەتەوە و ژمارەیەک لە هاووڵاتییان لە دژی کۆماری ئیسلامی دروشم دەڵێنەوە.\nلە لایەکی ترەوە، مارکو روبیو، نوێنەری کۆماریخوازی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا، لە تویتێکدا بە زمانی فارسی، سەرکۆنەی بەکارهێنانی توندوتیژی لە دژی خۆپیشاندەرانی کرد.\nهاوکات، موحسین رەزایی، کاندیدی شکستخواردووی هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماریی، دوێنێ سێشەممە بە مەبەستی لێکۆڵینەوە دەربارەی بارودۆخی پارێزگای خوزستان، سەردانی ئەو پارێزگایە کرد. رەزایی لە ئەکاوەنتی تویتەری تایبەت بە خۆی، نووسیویەتی، گوێم لە قسەی خەڵک گرتووە. رەزایی گوتوویەتی: " خەڵک لە بەڵێنە بێ کردەوەکانی بەرپرسان گلەییان بوو، تووڕە بوون و هاوکات خەڵکێکی نەدار و بەشخوراون".\nقاسم سلێمانی دەشتەکی، پارێزگاری خوزستانیش لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەنووسیدا رایگەیاند، تەنیا یەک کەس لە خۆپیشاندانەکانی رۆژانی رابردوو لە شاری شادگانی پارێزگای خوزستان کوژراوە، ئەویش لە لایەن کەسانێکەوە کوژراوە کە خۆیان لەناو خۆپیشاندەراندا حەشار داوە. سلێمانی دەشتەکی گوتی، بە هێزە ئەمنییەکانیان فەرمان دراوە، تەقە لە خۆپیشاندەران نەکەن.\nسەرەڕای ئەوە، بەکارهێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، چەندین ڤیدیۆیان بڵاو کردووەتەوە، کە دەری دەخەن هەندێ لە هێزە ئەمنییەکان تەقە لە خۆپیشاندەران دەکەن.\nهەروەها، بەیانی رۆژی سێشەممە چەند ڤیدیۆیەکی ناو میترۆ سادقیە لە شاری تاران پایتەختی ئێران، بڵاو بوونەوە، کە تیایاندا ژمارەیک خەڵک بە شێوەی هاوئاهەنگ لە دژی کۆماری ئیسلامی درووشم دەڵێنەوە. هەر لەو بارەوە، هەواڵنێری هرانا، بنکەی بڵاوکردنەوەی زانیاری چالاکوانانی مافەکانی مرۆڤ لە ئێران، لە هەواڵێکدا رایگەیاند، ئێوارەی رۆژی سێشەممە، ژمارەیەک لە چالاکوانانی مەدەنی و چالاکوانانی بواری مافەکانی مرۆڤ، دوای کۆبوونەوە لە بەردەم باڵەخانەی وەزارەتی ناوخۆی ئێران، پاڵپشتی خۆیان لە خۆپیشاندەرانی ناوچە عەرەبنشینەکان دەربڕی.\nخۆپیشاندانەکانی شارە جیاوازەکانی پارێزگای خوزستان، شەش رۆژ پێش ئێستا و بە مەبەستی دەربڕینی ناڕەزایی لە بێئاوی دەستیان پێکرد و لە ماوەی ڕۆژانی رابردوودا، شارە جیاوازەکانی ئەو پارێزگایەی گرتووەتەوە.


چۆن فۆلكلۆری خۆمان بپارێزین و گەشەی پێ بكەین؟\nبەرپرسی مەڵبەندی شنگالی یەکێتی: دەبێ تورکیا و عێراق لەسەر شنگال و یەبەشە ڕێک بکەون\nتەندروستیی سلێمانی: لێکۆڵینەوە لە هۆکاری گیانلەدەستدانی نەخۆشەكەی نەخۆشخانەی شار دەکەین\nڕوونکردنەوەیەک لە وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانەوه\nیەكێكى تر لەو ئاوازە فۆلكلۆرییانە ئاوازى (بادە، بادە)یە. ئەم ئاوازە كاتێك بووك سوار دەكەن و لە ماڵى باوكى دێتە دەرەوە، گۆرانیبێژان بە كۆرس ئەم ئاوازە دەچڕن و ئینجا یەكێك لە هونەرمەندەكان بە دەنگى بەرز گۆرانییەكە دەڵێ!\nیار بادە، بادە، بادە\nشادییەن موبارەك بادە\nئانا ئامێوە هەردوێ هەر واڵێ\nیوەشا ولیەنە گۆرێ گۆراڵێ\nئانە كوگە ملى ، منیچ بەرە\nچەنى خاڵەكات ئامێتەم كەرە\nیاخوا موبارەك بادە.. هەمان سەرچاوە، لا 409 .\nدیارە هەر میللەتێك هەوڵ نەدا داونەریتى خۆى بزانێ، یان فۆلكلۆرى خۆى پشتگوێ بخات، ئەو غەدرە لە خۆى و مێژووى دەكات. كەواتە ئاوڕدان لە ڕابردوو، داهاتوو دابین دەكات، هەر ئەوەیش واى كردووە مێژووى گەلان فەرامۆش نەكرێت. لەبەر ئەوە پێویست دەكات فۆلكلۆر بنووسینەوە، ئەوانەی هەمانە هەریەكەیان خانەبەندیى مێژوویى بۆ بكرێت.\nفۆلكلۆر خەسڵەتێكى ترى ئەوەیە ئەو بەیتانە بۆ شادى و لابردنى خەم و تەنگژەى دەروونى بوونى خۆى دەنوێنێ، یا سروشتى وڵات بە جوانى لە فۆلكلۆرى هەوراماندا هەیە. ڕێبازى فۆلكلۆرى لە ڕەخنەدا هەندێك جار بەشێوازى جوان ناو دەبرێت. جوانكارى و ڕەخنە ئەم دوو چەمكە هاوتاى یەكترن. ئەم بەیتە فۆلكلۆرییانە باسى جوانى هەورامان دەكەن بەم شێوەیە:\nوەشەن هەورامان خاكش ڕەنگینەن\nكەمەر فراوانە یاگەى نەچیرەن\nوەشەن هەورامان بەو گوڵە ڕەنگینە\nتەماشا كەردەى یەكجار غەمگینە\nوەشەن هەورامان كەش و كۆ كەمەر\nداڵانى و هەیات وەشتەر جەكۆسەر\nوەشەن هەورامان بەزم و شادى\nتەڵان بە تەڵان باخ و سالارى\nوەشەن هەورامان پاوەر نشینە\nتەماشاى ژەرەژ فرە غەمگینە\nوەشەن هەورامان تەماشاش كەردم\nبە ویناى تۆ ساڕێژ بى دەردم.. هەمان سەرچاوە لا 111.\nئەو وشانەى كە لەم دێرە فۆلكلۆرییەكاندا هاتوون، چەندین جار وشەى (وەشەن) لە دێڕەكاندا دووبارە بووەتەوە، دووبارەبوونەوەى ئەو وشانە ئەوە دەردەخات كە هەموو بەیتەكان بەشێوەى داستان یان شیعرى ستوونى هاتوون، هەروەها سیفەتى هەورامان، فرە بەزەریفى دەردەكەون. (غەمگین) لە دێڕەكاندا هاتووە، غەمگین بەماناى خەم و خەفەت نایەت، بەڵكو بە واتاى خۆشى و شادى دێت. ئەم ئاوازەم بۆ كەناڵى كوردستان tv تۆمار كردووە و لە ساڵى 1992 كلیپى بۆ كراوە. ئێستەیش ئەم ئاوازە كاركەنار كراوە، نەك هەر ئەم ئاوازە، بگرە دەیان ئاوازى فۆلكلۆرى هەورامان لەو كەناڵە فەرامۆش كراون.\nئاوازێكى ترى فۆلكلۆری بۆ شادى و خۆشى نموونەیەكى ترى بابەتەكەمانە، ئەم ئاوازەیش بە شیعرى فۆلكلۆرى دەگوترێت و گۆرانیى (نارنجە و نارنجە)یە كە بەم شێوەیەیە:\nنارنجە و نارنجە شووشەكەى گوڵاوە\nسەروسینەكەیت جێى كەڵە ڕاوە\nنارنجە و نارنجە شووشەكەى عەنبەر بۆ\nپەروەردێم كەردى بە ئاوى لێمۆ\nنارنجە و نارنجە، نارنجە و توپە گوڵ\nموبارەكت بۆ سوخمەى پڕ جە گوڵ\nنارنجە و نارنجە شووشەكەى شكاوە\nلایێ كەرەوە خەرمانە و دڵیم یەكجا كریاوە\nنارنجە و نارنجە بەى بەدارەوە\nیەخەى گجیەكەت دیسان كریاوە\nنارنجە و نارنجە و خەتەكەى شەمامە\nمن زام زەدەو تۆ زامم كولیاوە\nنارنجە و نارنجە شووشەكەى عەمبەربۆ\nپەروەردیم كەردى بە ئاوى لیمۆ .. هەمان سەرچاوە لا 103.\nئەم ئاوازە بە دەنگى چەند گۆرانیبێژێكى هەورامان چەندین جار لەسەر كاسێت تۆمار كراوە. ئاوازەكە ئەوەندە بە جۆشە بە چەپڵە دەگوترێت، هونەرمەندان چەندین جار كۆتایى دێڕەكان دووبارە و سێ بارە دەكەنەوە.\nزۆر پێویستە ئێمەى ئاریانڤاچەكان ئەو فەرهەنگ و كولتوورەى كە هەمانە، هەمووى توێژینەوەى مەیدانى بۆ بكەین، بایەخدان بە ئەدەبى میللى و فۆلكلۆرمان، زیاتر ئەو بوارە دەوڵەمەند دەكات، چونكە هونەر جوانى میللەتان نیشان دەدات، ئەو چەمكە فۆلكلۆرییانە كە هەمانن ئەگەر كۆ نەكرێنەوە، زیان بە فەرهەنگمان دەگەیەنێ. ئێمەى هەورامانى ئەگەر بە دەستى خۆمان ئەو كارانە ئەنجام نەدەین، ئەوا میدیاكان بەتایبەتى میدیاكانى كوردستان زۆر كەم تەرخەمن، لە كوردستاندا 90 كەناڵى ئاسمانى هەیە، هیچیان بە قەدەر فیلمێكى كۆرى كە سەدان زنجیرەیە، لەو كەناڵانە نیشان نادرێت، ئێمە چەندین جار لە كۆڕ و سیمینارەكاندا كە لێرە و لەوێ دەكرێ دەنگى خۆمان جاڕ داوە، بەڵام كەس گوێمان بۆ ناگرێ، بۆیە خامەم كردووە بە بەرگرى بۆ نووسینەوەى فۆلكلۆرى هەورامان، كە بۆچى فەرهەنگ و ئەدەبیاتى هەورامان هەر تەپوتۆزى ئەشكەوت بەبێ توێژینەوە ماونەتەوە؟ بۆیە دەبێ هەموومان بە گیانێكى نەتەوەییانە ئەو ئەركەى لەسەر شانمانە جێبەجێ بكەین. بۆیە ئەم دێڕە فۆلكلۆرییانە دەكەمە وەڵام بۆ ئەو میدیایانە كە لە ئەندێشەدان و هەواڵى هونەریى خۆیان پشتگوێ خستووە، خۆیشم بە ئاوازى فۆلكلۆرى تۆمارم كردوون.\nیاخوا بەدكارا ڕۆڵەشا مرۆ\nپەیشا بەستێنمى بوختان و درۆ\nئا خۆم ساڵیو تەر دەورانو كێ بۆ؟\nكێ نیشۆ وەشاد كێ ڕەنجەڕۆ بۆ؟\nمن خوا خواما وەهار بەیۆوە\nنە ئێسال بۆ پار، نە پار مەیۆوە.. هەمان سەرچاوە، لا 214.\nواتاى بەیتەكان بەم شێوەیەیە، ئەگەر ئێمە هەر بە تەماى چەرخ بین، ئەوە بەبێ شێو سەر دەنێینەوە، ئەگەر بە تەماى دراوسێ بین كاسەمان بۆ پڕ كا، ئەوە سەرەونگونى دەكات. بۆیە دەبێ هەموومان بۆ كۆكردنەوەى فۆلكلۆر وەك پوورەى هەنگ وابین، تا ئەو سامانە زێڕینەمان لەكیس نەچێ، هەرچەندە ئێمە لە سەرەتاى باسەكەدا گوتمان فۆلكلۆر خۆى پارێزگارى لە خۆى دەكات، بەڵام ئەى بۆ كۆ نەكرێتەوە و كتێبخانەكانمان دەوڵەمەند نەكەین. وەك فۆلكلۆر دەڵێ: "بولبول نەكێشۆ جەفاى درك و دار.. كەى ڕاگەش مدا بنیشۆ گوڵزار".\nئەگەر ئێمە ئەو دڕكانە هەڵنەكێشین، كێ ئەو ڕێگەیەمان بۆ پاك دەكاتەوە؟ كەواتە شالوور كە لەسەر چڵى گوڵان دەخوێنێ، دیارە دڕك و لاسكى ئەو گوڵە بە پێیدا چەقیوە، ئینجا توانیویەتى بە شادى بەسەر ئەو گوڵە بنێشێتەوە. بە ئاوازێكى فۆلكلۆرى كە بۆ كەناڵى كەركووك لە ساڵى 1979 تۆمارم كردووە. بە ناونیشانى (ئامە گوڵێ).\n- گۆڤارى (ڕامان)ى ژمارە (29) چاوپێكەوتن لەگەڵ هۆشەنگ كامگار هەولێر.\n- گۆڤارى (ڕامان)ى ژمارە (45) چاوپێكەوتن لەگەڵ محەمەد جەلیل عەندەلیبى هەولێر.\n- دارا محەمەد هەورامانى، مێژووى موزیكى هەورامان، چاپى یەكەم، سلێمانى ساڵى (2710) كوردى.


کێشەی داهێنان و کارسازی لە عێراق - TeraTarget\nد. هێمن کە وانەبێژی زانکۆیە و لە هەمان کاتدا بەرێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای تێراتارگێتە کە کۆمپانیایەکی تایبەتی داهێنانی بواری تەکنەلۆجیای زانیارییە، ڕوونی کردەوە کە هۆکاری کێشەکە بریتیە لە سیستەمی خوێندن لە قوتابخانەکانماندا، کە یارمەتی دروستبوونی هەستی داهێنەری ناکات لە گەنجەکانماندا.\nدوای دۆزینەوەی هۆکاری کێشەکە، د. هێمن بڕیاریدا کە ڕێگایەک بدۆزێتەوە بۆ ڕاستکردنەوەی ئەم هەڵەیە ئەگەر لەسەر ئاستێکی کەمیشبێت، هەڵسا بە ئەمادەکردنی کۆرسێک لەسەر فێربوونی داهێنەری و پێشکەشی فێرخوازانی کرد، کۆرسەکە تایبەتبوو بە تیشک خستنە سەر فێربوونی توانای داهێنەری.\nدوای سەرکەوتن بە سەر چەند ئەستەمێکدا، د. هێمن کۆرسەکەی لەسەر داهێنەری ئامادەکرد بۆ فێرخوازان، چەند دوو دڵیەک هەبوو لە سەرەتادا، کە ئایە ئەم پڕۆژەی خولە سەرکەوتوو دەبێت یاخود نابێت، ئایە فێرخوازەکان ئەم کۆرسە هەڵدەبژێرن؟\nبە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو ژمارەی ئەو خوێندکارانەی کە خۆیان ناو نووسکرد بۆ کۆرسەکە، شەش ئەوەنەی ژمارەی چاوەڕوانکراو زیاتربوو.\nئەم ژمارە زۆرەی خوێندکاران مانای ئەوە دەگەیەنێت کە خەڵکان بە تایبەتی گەنجان تامەزرۆی ئەم بوارەن و دەیانەوێت فێرببن و خۆیان داهێنان بکەن، هەر وەک د. هێمن لە درێژەی باسەکەیدا ئاماژەی پێدا: (ئێمە فیزیا فێردەکەین، دواتر چاوەرێی جێبەجێکردنی دەکەین، یاسا فێردەکەین دواتر چاوەڕێی پەیڕوەکردنی دەکەین، هەر بە هەمان شێوە دەبێت داهێنەری فێربکەین بۆ ئەوەی چاوەڕێی داهێنان بین.)\nعێراق پێویستی زۆری هەیە بە داهێنەران وکارسازان و ئەم کەسانەش چانسی ئەوەیان هەیە کە گەشە بکەن و گۆڕانکاری بکەن لە کۆمەڵگەکەدا، لەبەر ئەو هۆکارەی کە عێراق و کوردستانیش هەردووکیان لە ئاست و کاتی گەشەکردندان و کەم و کوڕی هەیە لە چەندەها بواری جۆرا و جۆردا، کارسازان و داهێنەران دەتوانن ئەم ئاستانە پڕبکەنەوە.\nهەردوو گروپی کارسازان و داهێنەران دەتوانن سەر لە نوێ وڵاتەکانیان دروستبکەنەوە و وێنایەکی نوێی پێ ببەخشن، وێنایەک کە هەستی ئەوە دەدات بە نەوەکانی داهاتوو کە ئەوانیش توانای داهێنانیان هەیە، بۆ گەشتن بەم وێنایە، سەرەتا پێویستە سیستەمی خوێندنمان پێداچوونەوەی بۆ بکەین و بە شێوەیەک دایڕێژینەوە کە هەست و ئارەزووی داهێنان و کارسازی دروست بکەین لە نەوەکانی داهاتووماندا.


راپرسیی دەستوور لە جەزائیر – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەکردنی:بورهان ئەمین » راپرسیی دەستوور لە جەزائیر\nلە چەند رۆژی رابردوودا، لە جەزائیر ریفراندۆمێكی سەرتاسەری كرا، بۆ گۆڕینی دەستووری وڵات. بەپێی ئەنجامی راگەیەنرا و 66 ٪ی هاووڵاتیان دەنگیان بە بەڵێ داوە و سەرۆكی هەڵبژێردراوی وڵات و بەپرسانی تر لەگەڵیدابوون، هاوكات هەریەك لە بەرەی رزگاریی نیشتمانی و سەركردایەتیی سوپا و كایەكانی دەسەڵات، پشتیوانییان لە سەركەوتنی ئەو پڕۆسەیە كرد.\nبەپێی ئاژانسەكان، هەرچەندە رێژەی بەشداریكردنی هاووڵاتیان تەنها 23,7 ٪ بووە، كە زۆر كەمە و زۆرینەی جەزائیرییەكان بایكۆتیان كردووە، بەڵام بەو پڕۆسەیە، دەسەڵات توانیی سەركەوتن بەسەر پارتە بەرهەڵستكارەكاندا بهێنێت، كە لە دژی گۆڕینی دەستوور بوون و بەو ریفراندۆمە دەتوانێت دەستوور هەموار بكاتەوە.\nبۆچی دەستوور دەگۆڕن؟\nلە دوای دەستلەكاركێشانەوەی عەبدولعەزیز بوتەفلیقە سەرۆكی پێشووی جەزائیر لە دوای 20 ساڵ سەرۆكایەتیی ئەو وڵاتە و بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی گشتی و هاتنە سەر حوكمی عەبدولمەجید تبون لە 2019دا، لەوساوە ناڕەزایی و خۆپیشاندان لە دژی سیستمی دەسەڵات و هەژاری و برسێتی و خراپی ژیان و گوزەرانی هاووڵاتیان دەستیانپێكردووە.\nوەك میدیاكان ئاماژەیان پێكردووە، هەرچەندە ئەو وڵاتە رۆژانە زیاتر لە یەك ملیۆن بەرمیل نەوت هەناردەی دەرەوە دەكات، بەڵام گەندەڵی و بێسەروبەری لە خەرجكردن و تەخشان و پەخشانكردنی داهاتی وڵات، وایكردووە گوزەرانی هاووڵاتی تابێت بەرەو خراپی بچێت. سەرۆكی هەڵبژێردراو بە هاوكاریی پارتی دەسەڵاتدار و سوپا و جومگە سەرەكییەكانی دەسەڵات، پڕۆژەیەكیان گەڵاڵەكردووە بە ناوی نوێبوونەوەی وڵات و چاكسازی و دروستكردنی ئایندەیەكی گەش بۆ جەزائیر، ئەو پڕۆژەیە خواستی زۆرینە نییە و كەمینەی دەسەڵات پشتیوانی دەكات، بەڵام زۆرینەی خەڵك و پارتە بەرهەڵستكارەكانیش بەدڵیان نییە و پاساوی ئەوە دەهێننەوە، كە هەموو ئەو رێكارانە رووكەشن و گۆڕینی بڕگە و بەندەكان لە خزمەتی خۆیاندایە.\nعەبدولمەجید تبون بەهۆی تووشبوونی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، هەفتەی رابردوو گەیەنراوەتە ئەڵمانیا و لەوێ لە ژێر چاودێریی پزیشكە ئەڵمانییەكاندایە، بۆیە نەیتوانی بەشداری لەو هەڵبژاردنەدا بكات، بەڵام هاوسەرەكەی، دەنگی بە بەڵێ بۆ هەمواركردنەوەی دەستوور دا.\nبەر لە دەستپێكردنی پڕۆسەكە و بە بۆنەی یادی 66 ساڵەی رزگاریی جەزائیر، راوێژكارێكی، وتارێكی سەرۆكی پێشكەشكرد و تیایدا دەرفەتی هێنا كە ستایشی گۆڕینی دەستوور بكا و هاووڵاتیانی هاندا، تاكو بەشداریی كارا بكەن.\nبەپێی ئەو پڕۆژەیەی خراوەتە بەردەست، سەرۆكی وڵات نابێت لە دوو خول زیاتر ببێتەوە بە سەرۆك، واتە هەر كەسێك تەنها 10 ساڵ بۆی هەیە سەرۆكی وڵات بێت، ئەوەش لە ئەنجامی حوكمی 20 ساڵەی عەبدولعەزیز بوتەفلیقە سەرۆكی پێشووی وڵات، ئەو بەندەیان گۆڕیوە و لە ترسی وازنەهێنان لە كورسی دەسەڵات، ئەو خاڵەیان بۆ بەندێكی دەستوور زیادكردووە. هەروەها پەرلەمان و دەسەڵاتی دادوەری، دەسەڵاتی زیاتریان دەدرێتێ و سەرۆكی حكومەت لەلایەن زۆرینەی پەرلەمانەوە دەستنیشان دەكرێ و جموجۆڵی سوپاش لە دەرەوەی وڵات، تەنها بە رەزامەندیی یەك لەسەر سێی ژمارەی پەرلەمانتاران دەبێت و ئۆپۆزسیۆنی جەزائیریش ئەمەی پێ مەترسیدارە، چونكە لیبیا و مالی دراوسێیان دۆخێكی ئاڵۆزیان هەیە و ئەو سێ یەكە دەستی حكومەت كراوەتر دەكات بۆ بەشداریی سوپای جەزائیر لە ناكۆكییەكانی دراوسێكانیدا.\nسەرچاوە: BBC, Independent, Arabipost,DW


حەسەن ڕۆحانی - Mehr News Agency\nئەردۆغان لە دانیشتنی سێ قۆڵی:\nکوردەکان لە مەنبەج نەڕۆن، تورکیا هێرش دەکاتە سەر ئەو شارە\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە دانیشتنی سێ قۆڵیی سەرۆک کۆمارانی ئێران، ڕووسیا و تورکیا سەبارەت بە پرسی سووریا، وتی: ئێمە ڕامان گەیاندووە کە ئەگەر کوردەکان لە شاری مەنبەج نەچنە دەرێ، تورکیا هێرش دەکاتە سەر ئەو شارە.\nئەردۆغان لە کۆنفڕانسی رۆژنامەوانی لە گەڵ پووتین:\nئۆپراسیۆنی تورکیا لە عەفرین بۆ یەکپارچه‌یی سووریا گرینگە\nسەرۆک کۆمارانی تورکیا لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیی هاوبەش لە گەڵ سەرۆک کۆماری ڕووسیا جەختی لە گرینگیی ئۆپراسیۆنی سوپای وڵاتەکەی لە پێناو یه‌کپارچه‌یی سووریا کرد.\nدەستێوەردان لە سووریا بێ ئیزنی دەوڵەتی دیمه‌شق نایاساییە\nسەرۆک کۆماری ئیسلامی ئێڕان وتی: دەستێوەردان لە سووریا بە بێ ئیزن و مۆڵەتی دەوڵەتی ئەو وڵاتە، نایاساییە و دەبێ ئەو ڕەوتە کۆتایی پێ بێت.\nڕۆحانی لە دیداری نەورۆز:\nهەوڵ دەدەین هەژاریی لە وڵات نەمێنێت\nسەرۆک کۆماری ئێران ڕایگەیاند: هەموو هەوڵمان ئەوەیە تا کۆتایی دەوڵەتی دوازدەیەم هەژاری موتڵەق لە وڵاتدا نەمێنێت.\nسەرۆک کۆماری لە پەیامی پیرۆزبایی ساڵی نوێ:\nئەمساڵ ساڵی بەرهەم هێنانی نیشتمانی، پاڵپشتی لە کاڵای ئێرانی و گەشانەوەیە\nسەرۆک کۆمار لە پەیامی پیرۆزبایی بۆ هاتنی ساڵی نوێی هەتاوی، ساڵی ٩٧ی بە ساڵی بەرهەم هێنانی نیشتمانی، پاڵپشتی لە کاڵای ئێرانی، ڕەخساندنی هەلی کار و گەشانەوە زانی و ڕایگەیاند.\nوتەکانی ڕۆحانی لە کرماشان\nسەرۆک کۆمار لە کاتی گەیشتنی بە کرماشان، جەختی کرد: لێکدانەوەی دۆخی بوومەلەرزە لێدراوان ئامانجی سەرەکیی سەفەری من بۆ پارێزگای کرماشانە.\nڕۆحانی لە سەردەمی ساڵی نوێدا:\nئێران بەردەوام دەبێت لە دانوستانی سازێنەری لە گەڵ جیهان\nسەرۆک کۆمار بە ئاماژە بە دۆخی گونجاوی ئێران بە بەراوەرد لە گەڵ گەشە و پێشکەوتنی وڵاتانی دیکە، ڕایگەیاند: بەردەوام دەبین لە دانوستانی سازێنەرمان لە گەڵ جیهان و پاراستنی بەرژەوەندیی نیشتمانیمان.\nڕۆحانی له په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنی له‌گه‌ڵ ئه‌ردۆغان؛\nئێران و تورکیا ده‌بێ یارمه‌تی خه‌ڵکی سووریا بده‌ن\nسه‌رۆک کۆماری ئێران له میانه‌ی په‌یوه‌ندییه‌کی ته‌له‌فوونی له‌گه‌ڵ ئه‌رۆدغان وتی: له ئێستادا ئێران و تورکیا وه‌ک دوو دراوسێی سووریا ئه‌رکی ئه‌وه‌یان له سه‌ر شانه یارمه‌تی خه‌لکی سووریا بده‌ن.\nمسکۆ ئاشکرای کرد:\nڕۆحانی، پووتین و ئەردۆغان کۆدەبنەوە\nکۆشکی سەرۆک کۆماریی ڕووسیا ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆبوونەوە و دیداری سەرۆک کۆمارانی ئێران، تورکیا و ڕووسیا لە مانگی ئەیپرێڵدا هەواڵی دا.\nڕۆحانی لە دیدار لە گەڵ وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا؛\nهەڵوەشاندنەوەی بەرجام دەبێتە هۆی پەشیمانیی هەمووان\nسەرۆک کۆماری ئێران بە وتنی ئەووەی کە هەڵوەشاندنەوەی بەرجام دەبێتە هۆی پەشیمانی هەموو لایەک، وتی: ئێمە بۆ هەر جۆرە دۆخێک کە لەبەرچاویشمان نەبووە، ئامادەین.\nوەزیری دەرەوەی فەڕەنسا و ڕۆحانی کۆبوونەوە\nژان ئیۆ لۆدریان، وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا کەمێک پێش ئێستا لەگەڵ حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری ئێران دیدار و گفتوگۆیان کرد.\nڕۆحانی لە پێوەندی تەلەفۆنی لە گەڵ ماکرۆن:\nگفتوگۆکانی ئێران و ئەورووپا پێوەندی بە بەرجامەوە نییە\nسەرۆک کۆمارەکانی ئێران و فەڕەنسا جەختیان کرد کە بۆ پێوەندی پتەو و پاوەجێی نێوان دوو وڵاتەکە ئامادەن و هەمووی هەوڵی خۆیانیشی بۆ دەدەن.\nسه‌رۆک کۆماری ئێران ئاشکرای کرد:\nئه‌مریکا له‌م دواییه‌دا سێ جار پیلانی دژی ئێران گێڕاوه\nسه‌رۆک کۆماری ئێران به ئاماژه به شه‌ڕه‌کانی ناوچه‌ی که‌نداوی فارس، وتی: ئه‌مریکا له‌م دواییانه‌دا سێ جار پیلانی دژی ئێران گێڕاوه.\nڕاپۆرتی تایبەتیی مێهر؛\nپاڵپشتیی ڕێکخراوی تیرۆریستیی مونافقین و BBC لە بشێوییەکانی ئێران\nمەریەم ڕەجەوی لە گرووپی تیرۆریستیی مونافقین لە تویتێکدا پاڵپشتیی خۆی بۆ هەڵمەتیی داعشیی ئاژاوەچییەکانی شەقامی پاسداران دەربڕی.\nلە رێگەی تەلەفونەوە؛\nئەردۆغان و ڕۆحانی سەبارەت بە عەفرین و ئەدلەب گفتوگۆیان کرد\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا سەبارەت بە گۆڕانکارییەکانی عەفرین و ئەدلەب لە گەڵ هاوتای ئێرانیی خۆی گفتوگۆی کرد.\nڕۆحانی لە نێو کۆمەڵەی خەڵکدا لە تاران:\nلە یەک ساڵی ڕابردوودا شکستەکانی ئەمریکامان بینی\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: لە یەک ساڵی ڕابردوودا شکستی ئەمریکامان بینی، چونکوو دەیانەویست لە کاروباری ناوخۆیی ئێمە دەستێوەردان بکەن بەڵام شکستیان هێنا.\nپەیوەندی تەلەفۆنی ئەردۆغان لەگەڵ ڕۆحانی سەبارەت بە سووریا\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە پێوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری ئێران؛ سەبارەت بە دوایین گۆڕانکارییەکانی سووریا لە گەڵ هاوتا ئێرانیەکەی گفتوگۆی کرد.\nڕۆحانی لە وڵامی مێهر:\nدەوڵەت ناڕەزایەتی خەڵک دەبیسێت\nسەرۆک کۆماری ئێران ڕایگەیاند کە دەوڵەت ناڕەزایەتی خەڵک دەبیسێت و بۆ کێشەی کار ئەمساڵ سەرچاوەی دارایی لە بەر چاو گرتووە.\nدەوڵەت هەموو هەوڵێک بۆ چارەسەریی کێشەی ئابووری دەدات\nسەرۆک کۆماری ئێران جەختی کرد کە لە بودجەی ساڵی داهاتووی وڵاتدا پێش بینی باشیان کردووە بۆ نەهێشتنی هەژاری.\nدەبێ مافی کوردەکانی عێراق دەستەبەر بکرێت\nسەرۆک کۆماری ئێران لە دیدار لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان بە ئاماژە بەوەی کە ئێران هەمیسە پشتیوانی لە عێراقی یەکگرتوو دەکات، وتی: دەبێ مافی کوردەکانی عێراق دەستەبەر بێت\nڕۆحانی لە کۆڕبەندی تاران:\nوڵاتانی ئیسلامی دەبێ ناکۆکی وەلاوە بنێنن\nسەرۆک کۆماری بە ئاماژە بەوەی کە رێگەی بەرەنگاربوونەوەی کێشەکانی جیهانی ئیسلام دەست بۆ دەسەڵاتە دەرەکییەکان نییە، وتی: پەیوەندی و ڕاگۆڕینەوە و هاوکاریی نێوان وڵاتانی ئیسلامی دەبێ ڕواڵەتێکی دەروونی‌تر بە خۆوە بگرێت.\nپەیامی ڕۆحانی بۆ گیانلەدەستدانی مەلەوانانی ئێرانی\nسەرۆک کۆماری ئێران لە پەیامێکدا گیان لەدەست دانی تەواوی کرێکار و فەرمانبەرانی پاپڕە نەوت هەڵگرە ئێرانییەکەی ئێران لە ڕۆخە ڕۆژهەڵاتییەکانی چینی لە بنەماڵەی ئەو کەسانە سەرەخۆشی کرد.\nڕۆحانی لە میهرەجانی فارابی:\nکەس بۆی نییە تانە لە خەڵکی سەرشەقام بدات\nسەرۆک کۆماری ئێران بە ئاماژە بە بەرهەمەکانی بەرجام تا رۆژی پەسلانە، وتی: زانستی یاسا و زانستی سیاسەت بوو کە توانی لە دانوستانێکی دژواری نێودەوڵەتی ئەو سەرکەوتنە بۆ ئێران بە دیاری بێنێت.\nڕیشه‌ی کێشه‌کان دووری به‌رپرسان له به‌ره‌ی گه‌نجی وڵاته\nسه‌رۆک کۆماری ئێران ڕیشه‌ی کێشه‌کانی به دوور بوونی به‌رپرسان له به‌ره‌ی گه‌نج زانی و وتی: ۳۰۰ هه‌زار میلیارد تمه‌ن بۆ ڕه‌خساندنی هه‌لی کاری گه‌نجان له به‌رچاو گیراوه.\nڕۆحانی له په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنی له‌گه‌ڵ ئه‌ردۆغان:\nله به‌رانبه‌ر کاره نایاساییه‌کانی ئاژاوه‌چیه‌کان بێ ده‌نگ نابین\nسه‌رۆک کۆماری ئێران جه‌ختی کرد که له کۆماری ئیسلامی ئێراندا خه‌ڵک له چوارچێوه‌ی یاسا ئازادن تاکوو ڕه‌خنه بگرن به‌ڵام ئێمه دژی بشێوێنی و ڕووخاندنی مڵک و ماڵی خه‌ڵک و سامانی گشتیین.\nڕۆحانی لە پێوەندی تەلەفۆنی لە گەڵ سەرۆک کۆماری فەڕەنسا؛\nیارمەتییەکانی ئێران بووە هۆی لەناو چوونی داعش لە ناوچەکە\nسەرۆک کۆمار بە جەخت لە سەر ئەوەی کە یارمەتییەکانی ئێران بووەتە هۆی لەناو چوونی تیرۆریزمی تەکفیری داعش لە ناوچەکە، وتی: هەرگیز دوو دڵ نابین لە هەوڵەکانمان بۆ بەرگری لە وڵاتمان.\nڕۆحانی لە دیدار لە گەڵ سەرۆکی کۆمیسیۆنەکانی مەجلیس؛\nبڕێک دەیانگوت ئاژاوە پەلکێشی ئێران دەکەین / ناڕەزایەتی خەڵک دەرفەتە\nسەرۆک کۆمار بە وتنی ئەوەی کە لە گەورەیی نەتەوەی ئێران و سەرکەوتن و پێشکەوتنەکان تووڕەن، وتی: بڕێک دەیانگوت کێشەکان دەکێشینە ناو ئێران، نەتەوە و بەرپرسان وەڵامیان دەدەنەوە.\nڕۆحانی لە دانیشتنی ئەنجومەنی وەزیران:\nڕەخنە و ناڕەزایەتی مافی خەڵکە/ ئاژاوە قبووڵ ناکه‌ین\nسەرۆک کۆمار بە داکۆکی لەوەی کە ڕەخنە جیاوازە لە تێکدان و زیان گەیاندن بە داراییە گشتییەکان، وتی: دەوڵەت لە گەڵ ئەوانەی کە بیانەوێ زیان بە داراییە گشتییەکان بگەیێنن و ئاژاوە بنێننەوە، بە حەوسەلە نابێت.\nڕۆحانی له دیداری ئه‌ردۆغان:\nیه‌کگده‌نگی له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌سته‌نبۆڵ موسوڵمانانی هیوادار کرد\nسه‌رۆک کۆماری ئێران له میانه‌ی دیدار له‌گه‌ڵ ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان ڕایگه‌یاند: یه‌کده‌نگی له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌سته‌نبۆڵ موسوڵمانانی به نیسبه‌ت فه‌له‌ستین هیوادار کردووه.\nئێران ئامادەیە بێ مەرج بۆ بەرگری لە قودس هاوکاری بکات\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: کۆماری ئیسلامی ئێران ئامادەیە بە بێ پێش مەرج لەگەڵ یەک بە یەکی وڵاتانی ئیسلامی هاوکاری بکات بۆ بەرگری لە قودس.


بگەڕێ بە ناو 419884 هەواڵ و بابەتدا، لە زیاتر لە 42 سەرچاوەوە.\nڤیدیۆ: کردنەوەی پاکەتی مۆبایلی PocoPhone F1 ڕەنگی سور و جۆری Armoured Edition\nJanuary 29th, 2019 KITN\nلەم ڤیدیۆیەدا پاکەتی مۆبایلە بەناوبانگەکەی شاومی بە ناوی پۆکۆفۆن ئێف ١ ڕەنگی سور و جۆری Armoured Edition دەکەمەوە. لە ڕاستیدا ئێمە پێشتر بە ڤیدیۆ پێداچوونەوەمان بەم مۆبای\nبە ڤیدیۆ؛ لە كەركوك لەناو لافاودا خوێندكاران وانە دەخوێنن\nJanuary 29th, 2019 Xelk\nخەڵك- بەشی هەواڵ بەهۆی ئەو شەپۆلە بارانە بەلێزمەیەی دوو ڕۆژی ڕابردوو ناوچەكانی باشووری كوردستانی گرتەوە، بۆتە هۆی دروست بوونی لافاو و لە كەركوك لافاو دەچێتە ناو خو\nڤیدیۆ.. پیاوێکی بەتەمەن خۆی بە بۆنیتی ئۆتۆمبێلێکی خێرادا هەڵواسیوە\nJanuary 29th, 2019 NRT\nگرتەیەکی ڤیدۆیی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوبووەتەوە، پیاوێکی بەتەمەن خۆی بەسەر بۆنیتی ئۆتۆمبێلێکەوە گرتووە کە بە خێرایی ١١٢ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا دەڕوات و بۆ دووری چوار کیلۆمەتر بەو شێوە دەمێنێتەوە.\nبە ڤیدیۆ.. ڕزگارکردنى ئۆتۆمبێلێک بە شۆفێرەکەى و سەرنشینێکەوە\nJanuary 28th, 2019 NRT\nلە شارەدێی گردەگۆزینەى سەر بەقەزاى کەلار ئۆتۆمبێلێک بە شۆفێرەکەی و سەنشینێکەوە ژێر ئاو کەوت و دواتر ڕزگارکرا.\nڤیدیۆ؛ لە کۆرنەرەوە گۆڵ دەکات و کەس ئاگای لێ نییە\nJanuary 28th, 2019 ڕووداو\nJanuary 27th, 2019 NRT\nڤیدیۆ.. تەقینەوەی فڕۆکەیەکی جەنگی روسی لە کاتی نیشتنەوەیدا\nفڕۆکەیەکی جەنگی روسی لە کاتی نیشتنەوەیدا تەقییەوە و دوو فڕۆکەوانەکەشی گیانیان لەدەستدا.\nڤیدیۆ.. دایکێک منداڵەکەی لە مەرگ نزیک دەکاتەوە\nبڵاوبوونەوەی گرتە ڤیدیۆی دایکێک کە ژیانی کوڕەکەی لە مردن نزیکدەکاتەوە، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی میسردا دەنگۆیەکی زۆری بەدوادا هات، بە جۆرێک وەزارەتی ناوخۆ و داواکاری گشتیی میسری هێنایەدەنگ.\nڤیدیۆ.. ساتی رووبەڕووبوونەوەی خۆپیشاندەرانی شێلادزێ و سەربازە تورکەکان\nئەمڕۆ هاووڵاتییانى ناحیەى شێلادزێ خۆپیشاندانێکیان کرد و بنکەیەکى سەربازى تورکیایان لە ناحییەکە سوتاند و بەهۆى گرژى و ئاڵۆزییەکانیشەوە منداڵێکى تەمەن ١٢ ساڵ شەهید بووە و نزیکەى حەوت خۆپیشاندەریش برینداربوون.\nبە ڤیدیۆ.. سەرەتای هێرشکردنە سەر بنکە سەربازییەکەی تورکیا لە شێلادزێ\nڤیدیۆیەکى سەرەتای هێرشى خۆپیشاندەران بۆ سەر بنکە سەربازییەکەى تورکیا لە ناحییەى شێلادزێ بڵاودەبێتەوە کە تیایدا خۆپیشاندەران بنکە سەربازییەکەیان سوتاند.\nكوردستان 8082 عێراق 7449 کۆرۆنا 7433 توركیا 4798 سلێمانی 4677 سوریا 4461 ئێران 4296 هەرێم 4094 ئەمریكا 4014 هەرێمی 3721 هەولێر 3641 نرخی 3528 واشنتن 3319 ڤیدیۆ 3259 لەبارەی 2653 داعش 2406 بارزانی 2359 بایدن 2334 روسیا 2182 بریتانیا 2084\nJanuary 21st, 2021 لە NRT


په‌رله‌مانی عێراق گیرفانی هه‌رێم ده‌پشكنێت |\nHome ڕاپۆرت په‌رله‌مانی عێراق گیرفانی هه‌رێم ده‌پشكنێت\nبه‌غدا هه‌رێم ناچار ده‌كات خه‌رجی و بودجه‌ی ئاشكرا بكات\nهه‌مواری یاسای ئیداره‌ی دارایی عێراق، هه‌رێم ناچار ده‌كات پڕۆژه‌یاسای بودجه‌ی ساڵانه بنێرێت بۆ ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌ران و له‌گه‌ڵ بودجه‌ی گشتیی عێراقدا له په‌رله‌مان په‌سه‌ند بكرێت، دوای پەسه‌ندكردنیشی دووباره پڕۆژه‌یاسایه‌كی تر له هه‌رێم ده‌ربكرێت به پێی ئه‌و پشكه‌ی به‌ری ده‌كه‌وێت.\nله مادده‌ی ١ی بڕگه‌ی ٨ی یاسای ئیداره‌دانی دارایی عێراق ئه‌وه هاتووه كه: بودجه‌ی هه‌رێم خشته‌یه‌كی ته‌خمینكراوه له داهات و خه‌رجی و ده‌بێت له په‌رله‌مانی كوردستان په‌سه‌ند بكرێت و ڕه‌وانه‌ی حكومه‌تی به‌غدا بكرێت. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێش په‌سه‌ندكردنی بودجه‌ی عێراقیش ده‌بێت بنێردرێت، بۆیه هه‌رێم به‌رچاوڕوونیی له پشكه‌كه‌یدا نابێت، ئه‌وه‌ش وا ده‌كات دوای پسه‌ندكردنی بودجه‌ی عێراق په‌رله‌مانی كوردستان له‌سه‌ر پشكی هه‌رێم یاسایه‌كی تری بودجه په‌سه‌ند بكات.\nشیروان میرزا، ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی له په‌رله‌مانی عێراق بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״حكومه‌تی عێراق هه‌رێمی ناچار كردووه كه ده‌بێت پڕۆژه‌یاسایه‌ك ئاماده بكات و ڕه‌وانه‌ی حكومه‌تی عێراقی بكات بۆ ئه‌وه‌ی حكومه‌تی عێراقیش له یاسای بودجه‌ی ساڵی 2020 جێگه‌ی بكاته‌وه.״\nوتیشی: ״ده‌بێت هه‌رێم دوو یاسای بودجه دابنێت و یه‌كه‌مجار ڕه‌وانه‌ی به‌غدای بكات، یاسای دووه‌می بودجه‌ش ئه‌و كاته ده‌بێت كه یاسای بودجه له ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق په‌سه‌ند ده‌كرێت، ده‌بێت هه‌رێم دیسانه‌وه یاسایه‌كی تر له هه‌رێم دابنێت و له په‌رله‌مانی كوردستانیش په‌سه‌د بكرێن ئه‌وه‌ش بۆ حكومه‌تی هه‌رێم قورس و ئه‌سته‌مه.״\nچوار ساڵه حكومه‌تی هه‌رێم به هۆی شه‌ڕی داعش و قه‌یرانی داراییه‌وه یاسای بودجه‌ی ده‌رنه‌كردووه، حكومه‌ت گیرفانی دارایی خۆی بۆ په‌رله‌مانتارانی كوردستان ئاشكرا نه‌كردووه.\nئه‌حمه‌د حاجی ڕه‌شید، په‌رله‌مانتاری په‌رله‌مانی عێراق بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״ئه‌و كاته‌ی (القانون الاداره المالیه) له لیژنه‌ی دارایی عێراق بوو، نوێنه‌رانی پارتی ده‌نگیان نه‌خسته پاڵ نوێنه‌رانی تری كورد له‌و لیژنه‌یه، بۆیه نه‌مانتوانی ڕێگریی لێ بكه‌ین و ئه‌و بڕگه‌یه به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سه‌ند كرا.״\n״ئه‌و بڕگه‌یه ناده‌ستوورییه، به‌ڵام بووه به یاسا و ده‌بێت هه‌رێم پابه‌ندی بێت و ئه‌گه‌ریش هه‌رێم ئه‌و یاسایه نه‌نێرێت بۆ به‌غدا، حكومه‌تی عێراقی ده‌توانێت گرفت بۆ بودجه‌ی هه‌رێم درووست بكات״، ئه‌حمه‌دی حاجی ڕه‌شید وا ده‌ڵێت.\nله ئێستادا ماوه‌یه‌كی زۆر كه‌م له‌به‌ر ده‌سته، چونكه ١٠ی١٠ی ئه‌مساڵ حكومه‌تی عێراق پڕۆژه‌یاسای بودجه‌ی٢٠٢٠ ده‌نێرێته ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌ران.\nكاوه عه‌بدولقادر، ئه‌ندامی لیژنه‌ی یاسایی له په‌رله‌مانی كوردستان بۆ ״ئاژانس״ وتی: ״ده‌بێت له په‌رله‌مانی كوردستان یاساكه په‌سه‌ند بكرێت و ئه‌و كاته ڕه‌وانه‌ی به‌غدا بكرێت، ئه‌مه‌ش كارێكی زه‌حمه‌ته، چونكه هه‌رێم نازانێت له‌سه‌ر سه‌دا چه‌ندی بودجه یاساكه دابنێت.״\n״ئه‌و بڕگه‌یه‌ی كه دانراوه له به‌غدا پێچه‌وانه‌ی ده‌ستووری عێراقییه، چونكه ئێمه هه‌رێمێكی فیدڕاڵین و په‌رله‌مانی خۆمان هه‌یه و پێویست ناكات ئه‌و پڕۆژه‌یاسایه بچێته‌وه نوێنه‌رانی عێراق.״ كاوه عه‌بدولقادر وای وت.\nحكومه‌ت پاره به گه‌نمى جووتیاره‌كانى نادات


شه‌ڕى سوپاى ئه‌لیكترۆنى له به‌غدا گه‌رمه |\nHome ڕاپۆرت شه‌ڕى سوپاى ئه‌لیكترۆنى له به‌غدا گه‌رمه\non: كانونی یه‌كه‌م 28, 2017 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nتۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ناكۆكیی سیاسییه‌كان گه‌رمتر ده‌كه‌ن\nئێستا له عێراق شه‌ڕى ناڕاسته‌وخۆى نێوان سیاسه‌تمه‌داره ڕكابه‌ره‌كان گه‌یشتووه‌ته تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، زۆربه‌یان په‌یجى جیاواز له ناوى خۆیان هه‌یه كه وه‌ك سێبه‌ر له برى ئه‌وان شه‌ڕ ده‌كه‌ن.\nئه‌و شێوازه نوێیه‌ى ململانێى میدیایی له عێراق شه‌ڕى نێوان سیاسه‌تمه‌دار و لایه‌نه ناكۆكه‌كانى ئه‌وه‌نده‌ى تر توندتر كردووته‌وه بێ ئه‌وه‌ى بتوانرێت كۆنتڕۆڵ بكرێت.\nئه‌و په‌یجانه‌ى نێو تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان كه به سوپاى ئه‌لیكترۆنى ناو ده‌برێن له لایه‌ن سیاسه‌تمه‌دار و پارته سیاسییه‌كانه‌وه پاره‌دار ده‌كرێن بێ ئه‌وه‌ى ناسنامه‌ى به‌كارهێنه‌رانیان دیار بێت.\nساجیده محه‌مه‌د ئه‌ندامى سوننه‌ى په‌رله‌مانى عێراق درووستبوونى ئه‌و په‌یجانه‌ى نێو تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به شێوازێك له ململانێى سیاسى ده‌زانێت كه به وته‌ى ئه‌و ململانێیه‌كان ئه‌وه‌نده توند بوونه‌ته‌وه هیچ بوارێكیان نه‌هێشتووه‌ته‌وه كه ڕۆڵى تێدا نه‌گێڕن.\nساجیده محه‌مه‌د به ״ئاژانس״ى وت: ״لایه‌نه سیاسییه‌كان ده‌زانن كاریگه‌ریى تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان چه‌ند زۆره، بۆیه په‌نا بۆ به‌كارهێنانى ده‌به‌ن و تواناى دارایی خۆشیانى تێدا خه‌رج ده‌كه‌ن و له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌وه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌كانیشدا ئه‌وه‌نده‌ى تر شه‌ڕى نێو ئه‌و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییانه گه‌رمتر ده‌بێت״.\nزۆربه‌ى ئه‌و گوتاره سیاسییانه‌ى كه له‌و په‌یجانه‌وه تێپه‌ڕ ده‌بن یان هه‌واڵى ناڕاست و پڕوپاگه‌نده‌یه یان ناوزڕاندنى یه‌كترییه بێ ئه‌وه‌ى بتوانرێت چاودێری بكرێت.\nهه‌ندێك جار ئه‌و شه‌ڕە په‌ل بۆ پرسی ئه‌منییش ده‌بات و كاریگه‌ریى له‌سه‌رى ده‌بێت.\nله 25ى مانگى ته‌مووزى ڕابردوودا فه‌رمانده‌یی ئۆپراسیۆنه سه‌ربازییه‌كانى به‌غدا سوپاى ئه‌لیكترۆنیى تۆمه‌تبار كرد به بڵاوكردنه‌وه‌ی ترس و كاریگه‌ریى له‌سه‌ر دۆخى ئه‌منى و به تاوانى ״تیرۆر״ ناوى برد.\nبه‌شێك له‌و په‌یجانه په‌نا بۆ درووستكردنى وێنه و ڤیدیۆى ساخته ده‌به‌ن بۆ ڕاكێشانى سه‌رنجى هاووڵاتییان له دژى لایه‌نى ڕكابه‌ریان كه ساغكردنه‌وه‌ى ئه‌سته‌مه.\nپه‌یجى ״سه‌ركرده‌ى شیعه نوورى مالیكى״ و ״موله‌ته‌قا به‌شائیر״ دیارترین ئه‌و په‌یجانه‌ن كه شه‌ڕى سیاسیى لێوه ده‌كرێت و له‌وێوه ستایشى نوورى مالیكى سه‌رۆكوه‌زیرانى پێشوو ده‌كرێت و هێرشیش ده‌كرێته سه‌ر سوننه‌كان.\nبه‌شێك له په‌یجه‌كانى تریش به پێچه‌وانه‌وه هێرش ده‌كه‌نه سه‌ر شیعه‌كان و هه‌ژموونى ئێران له عێراقدا.\nله ئێستادا چه‌ندین ئه‌كاونتى نێو تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان درووست كراون بۆ به‌رگریكردن له حه‌یده‌ر عه‌بادى سه‌رۆكوه‌زیران و پیشاندانى ده‌ستكه‌وته‌كانى.\nحه‌نان فه‌تلاوى سه‌رۆكى بزووتنه‌وه‌ى ئیراده له په‌رله‌مانى عێراق له ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا وتى: ״سوپاى ئه‌لیكترۆنیى عه‌بادى هه‌واڵى ناڕاست بڵاو ده‌كاته‌وه.״ ئه‌وه‌ش له كاتێكدایه كه خودى فه‌تلاوی له لایه‌ن نه‌یارانییه‌وه تۆمه‌تبار ده‌كرێت به‌وه‌ى خاوه‌نى چه‌ندین په‌یجى تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تییه، له‌وێشه‌وه بۆ لێدان له به‌رژه‌وه‌ندى و ناوبانگى نه‌یاره‌كانى چالاکە.\nعه‌لی بدرێرى ئه‌ندامى شیعه‌ى په‌رله‌مانى عێراق به ״ئاژانس״ى وت: ״دیارده‌ى سوپاى ئه‌لیكترۆنى نوێ نییه له عێراقدا و ئێستا بووه‌ته پێگه‌یه‌ك بۆ شه‌ڕه سیاسییه‌كان״.\nوتیشى: ״له كۆتایى ده‌سه‌ڵاتى مالیكیدا له ساڵى 2014 ئه‌و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییانه زیاتر سه‌ریان هه‌ڵدا له نێوان مالیكى و نه‌یاره‌كانیدا بۆ لێدان له یه‌كترى״.\nبدێرى وتیشى: ״زۆربه‌ى پێكهاته‌كانى هاوپه‌یمانیى نیشتیمانیى شیعه خاوه‌نی ئه‌و سوپا ئه‌لیكترۆنییانه‌ن بۆ لێدان له به‌رانبه‌ركانیان و بانگه‌شه‌كردن بۆ خۆیان״.\nشه‌ڕى تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان له نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كاندا ئێستا له عێراق ڕۆڵى له شه‌ڕى میدیاى ڕه‌سمى زیاتره، به‌و پێیه‌ى زۆرترین به‌كارهێنه‌رى هه‌یه و به ئاسانترین شێوه‌ش ده‌گات به هاووڵاتییان.\nڕه‌یا حه‌مدانى مامۆستاى كۆلێژى ڕاگه‌یاندن له زانكۆى به‌غدا به ״ئاژانس״ى وت: ״له دواى هه‌ڵبژاردنه‌كانى ساڵى 2010وه شه‌ڕى سوپاى ئه‌لیكترۆنى كاریگه‌رییه‌كانى ده‌ركه‌وت و بووه جێگه‌ى گرنگیى لایه‌نه سیاسییه‌كان و له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌وه‌ى هه‌ڵبژاردنى 2014دا ئه‌و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌یییانه چوونه قۆناغى یه‌كترتۆمەتبارکردنەوە״.\nوتیشى: ״ئێستا زۆربه‌ى لایه‌نه سیاسییه‌كانى عێراق سوپاى ئه‌لیكترۆنییان هه‌یه و بۆ ململانێكانیان به‌كارى ده‌هێنن و خراپترین ڕۆڵیش كه گێڕابێتیان له هاندانى كێشه‌ى تائیفیدا بووه كه ڕژانى خوێنى لێ كه‌وتووەتەوه״.\nڕه‌یا حه‌مدانى پێى وایه باشترین ڕێگاچاره بۆ ڕێگرى له‌و دیارده‌یه و به‌كارهێنانى به شێوه‌یه‌كى خراپ ڕێگرییه له سه‌رچاوه داراییه‌كانیان و توندكردنه‌وه‌ى چاودێرییه له‌سه‌ر میدیاى به‌رپرسانى عێراق و سێ سه‌ركردایه‌تییه‌كه‌ى عێراق.


پێڵاوەکانم - قەڵەم\nمن نازانم قاچەکانم بۆ وەهان. تا لادەکەمەوە پێڵاوەکانم، کە جووتێک ئادیداسن، دەدڕێن. لە پێشەوە دوو کونی گەورەیان تێدەبێ. قامکەگەورەکانن، سەرەتاتکێیانە. لە تەنیشت و لە دوواویشەوە رێک لەو شوێنەیەدا بنی پێڵاو و سەری پێڵاو یەکدەگرن، دەدڕن و ئیتر کە بە رێگادا دەڕۆم پڕدەبێ لە خۆڵ. ئەوانەی ناو مەقەڕەکە بە دەم جگەرەکێشان یاخود خاوێنکردنەوەی کڵاشینکۆفەکانیان بە تەوس و پێکەنینەوە دەڵێن قاچت لە قاچی مرۆ ناکات، هی حوشترن یاخود هی ورچ!\nمن هاوکات لەگەڵ پێڵاوەکانیش بیر لە وشتر و لە ورچ دەکەمەوە. چی دەبوو مرۆ، نا، باشترە بڵێم منیش دەمتوانی بە بێ پێڵاو بە رێگادا بڕۆم و، بیر لە زیخ و بەرد و خۆڵ و چقڵ نەکەمەوە. چی دەبوو؟\nلە کاتێکدا بەدەستیانەوە دەگرم و ورد لێیان دەڕوانم، نازانم بۆ، بەڵام کتوپڕ بیری پێلاوەکانی 'ڤان گۆگ' دەکەومەوە. تابلۆ بەناوبانگەکەی. پێڵاوە کۆن و سوواوەکان. ئەو جووت پێڵاوەی ناوبانگی جیهانیان پەیداکرد. ئەو پێڵاوانەی لەگەڵ کۆنی و سوواوبوونیان، بەڵام کون چییە تیایانا نیە! ئەوەیە پێڵاو! دەبێ وابێ، نەک ئەمانەی من تا لادەکەمەوە کونیان تێ دەبێ و لە تەنیشتەکانیشەوە هەڵدەقڵیشێن، وەک شووتی! بەڵام نا، هی پێڵاوەکان نیە هی قاچەکانمە. قاچە زل و بەدقەوارەکانم. ئەوانەی دەڵێی خەنجەریان پێوەیە. خۆ تا دەتوانم ناهێڵم نینۆکەکانیشم درێژبنەوە، ئەی بۆ وایە، خۆ لە لاتەنیشتەوە نینۆکم نیە! پەککوو!\nمەسئولەکەمان دەڵی شۆڕشە شۆڕش، دەبێ ئاگامان لە خۆمان بێت، پارە لە کوێ بێنین. تۆیش وەک ئەوانی تر، شەش مانگ جارێ و تەواوبوو بڕایەوە! جیاوازی نیە.\nبەڵام چی بکەم قاچەکانم گوێیان نیە.\nهاوڕێیەک دێتە تەنیشتم و دەڵێ چارت نیە یان دەبێ پارە قەرزکەی، یان دەبێ بنێری لە ماڵەوە بۆت بنێرن. بیردەکەمەوە لەماڵەوە! وەی لە مرۆڤی ناحاڵی!\nشەو کاتێک هەموو نووستون، دەچم دەرزی و دەزووەکە دێنم و لەبەر چرالامپاکەدا دەستدەکەم بە دروونەوە. تا دەتوانم تەقەڵی زیاتری لێدەدەم. تەقەڵەکان دەڵێی قەتماغەی برینی کۆنن. وادیارە دەبێ. بەڵام سبەی هەر کە لەپێیان دەکەم، هیشتا نەگەیشتوومەتە ئاودەستەکە تەقەڵەکان لێک هەڵدەوشێنەوە. ئاودەست دەبێ بە غەمخانە. هەورە رەش و تاڵەکان ئاسۆکەیان لەوێیش تەنیوە.\nمن بە پێڵاوەکانی ڤان گۆگیش رازیم. دڵنیام دەتوانم لانیکەم تا پێنج مانگی داهاتوو لەپێیانکەم. تازە زیاتریش، ئاخر جنسی خاریجیە، خاریج،... گاڵتە نیە. جووتیارێک بتوانێ ساڵانی ساڵ کەڵکی لێوەربگرێ لە ناو مەزرا و شاخ و کێودا، بۆ من نا،... ها بۆ من نا؟ وە شەوانە لە کاتی نیگابانیدا سەرما چەند ئاسان کونەکان دەدۆزێتەوە و خۆی بە ژوورەوەدا دەکا. من جاری وایە بە نۆرە نووکی کڵاشینکۆفەکەم دەخەمە سەر کونەکان. بە نۆرە قاچەکانم لە سەرما دەپارێزم! لە سەرمای نیوەشەو. خۆشحاڵم دوژمن بەمە نازانێ.\nلەگەرمەی خەودام،... دەنگم دەدەن. هەستە،... هەستە دەبێ بچی بۆ مەئموورییەت، هەستە نۆرەتە! رادەبم. چاوەکانم هێشتا قورسن. مێشکم شتێکە لە نێوان پێڵاوەکانی ڤان گۆگ و نووکی تفەنگەکەم. بە زەحمەت راستدەبمەوە. حەک ماڵتان نەشێوێ خۆ من تازە نووستوم.\nفریای سەروچاو شۆردن ناکەوم. رەخت و تفەنگەکە دەبەستم. هەر کە خەریکم پێڵاوەکانم لەپێ بکەم، پەشیمان دەبمەوە و دەڵێم ناتوانم پێڵاوم نیە. بەرپرسەکە بە نیگایەکی پڕ لە سەرسووڕمان و تووڕەییەوە دەڵێ ناتوانی؟ مەبەستت چییە ناتوانی؟ ئاماژە بە پێڵاوەکانم دەدەم و ئەو ئەوەندەی تر هەڵدەچێ. دەڵێ یاڵڵا لەپێیان بکە و بڕۆ یاڵڵا، گوێم لێت نەبێتەوە!\nلەپێیان بکەم! وە لەپێیاندەکەم. قاچەکانم لە ناو پێڵاوەکاندا دەگەڕێن، کە بەپەلە دەڕۆم دەڵێی سەمادەکەم. خۆدەگەیەنمە پشت تویوتاکە. نە شۆفیرەکە و نە ئەوەی تەنیشتی کە بەرپرسەکەیە و دەڕوا بۆ مەئموورییەت، لام لێ ناکەنەوە. تویوتاکە رێدەکەوێ. 'با' دەنیشێتە قژەکانم و جلەکانم دەماسن. راوەستانیش لەناو پێڵاوەکاندا لە پشت تویوتایەک کە تا دەتوانێ بە پەلە دەڕوا و رێزی پێچ و لۆفەکان ناگرێ، زەحمەتە. تا دەتوانم زیاتر هێزدەدەمە دەستەکانم. بەوان لەنگەردەگرم.\nتەواوی ئەو رۆژە لە ناو شار لە کاتێکدا لە تەنیشت تویوتاکە راوەستاوم و چاوەدێری دەکەم و چاوەڕوانی شۆفیرەکە و بەرپرسەکەم، تەنیا لە پێڵاوی رێبواران دەڕوانم.