كۆنفڕانسی پڕۆژەی بەھێزكردنی لێپرسینەوە و سەروەری یاسا لەهەولێر بەڕێوەدەچێت – Stop\nكۆنفڕانسی پڕۆژەی بەھێزكردنی لێپرسینەوە و سەروەری یاسا لەهەولێر بەڕێوەدەچێت\nلە ئاب 19, 2017\nرێكخراوی ستۆپ و سندوقی نیشتمانیی بۆ دیموكراتی ئەمریكی لە كۆنفڕانسێكدا پڕۆژەیەكی هاوبەشییان خستەڕوو لە ژێر ناونیشانی “پڕۆژەی بەھێزكردنی لێپرسینەوە و سەروەری یاسا” كە ژمارەیەك پەرلەمانتار و نوێنەرانی داواكاری گشتیی و دەستەی دەستپاكی ئامادەی بوون.\nلە پێشەكی پڕۆژەكەدا هاتووە: “لەماوەی سێ مانگی رابردوودا لە چوارچێوەی ئەو بەڵێن و پڕۆژانەی بۆ چاكسازی دراون چەند هەنگاوێكی باشیان بڕیووە كە زیاتر خۆیان لە دەستگیركردن و لابردنی هەندێك بەڕێوەبەری كارگێڕی دەبینێتەوە ئەوەیش تەنها لە سنوورێكی دیاریكراودا، واتا هەنگاوەكان گشتگیرنین، بەڵام سەرەڕای ئەوەیش هەر مایەی خۆشحاڵییە كە لێپرسینەوە هەیە”.\nلە كۆنفرانسەكەدا، سەرۆكی فەرمانگەی رێكخراوە ناحكوومییەكان، ئەكرەم جەمۆ تیشكی خستە سەر گرنگی پرۆژەكەی و وتی: “ئەم پڕۆژەیە زۆر گرنگە بە تایبەت بۆ وڵاتێكی وەكو ئێمە كە بەرەو سەربەخۆیی هەنگاو دەنێت، هەرچەندە لەم كۆنفڕانسەدا قسەی زۆر لەسەر گەندەڵی كرا بەڵام ماوەیەكە حكوومەتی هەرێم بە جددی رووبەڕووی ئەو قەیرانە دەبێتەوە و پێویستیشە دامودەزگاكانی چاودێری و پەیوەست بە لێكۆڵینەوە و بەدواداچوون لەسەر هێڵ بن بۆ بنەبڕكردنی كێشەی گەندەڵی”.\nلەو كۆنفڕانسەدا خەڵات بەخشرایە ئەو دەزگایانەی كە لەماوەی رابردوودا زانیاری و بەدواداچوونییان بۆ دۆسیەكانی گەندەڵی كردووە و دواتریش سەرۆكی دەستەی دەستپاكی. دكتۆر ئەحمەد دزەیی لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا تیشكی خستە سەر ناوەرۆكی كۆنفڕانسەكە و وتی: “ئەو كۆنفرانسانە خزمەت بە پڕۆسەی دەستپاكی دەكەن و ئەو دەزگایەش كاری باش دەكات و دوێنێش راپۆرتمان بەدەست گەیشت و كاری لەسەر دەكەین لە هەمانكاتدا چاودێری ئێوەی میدیا بۆ ئێمە ئێجگار گرنگە و رەخنەكانتان وا دەكات كە بەخۆماندا بچینەوە”.\nسەرۆكی دەستەی دەستپاكی وتیشی: “بەشێكی زۆری ئەو دۆسیانەی لەلای ئێمە هەیە ناوی خەڵكی تێدایە و ناكرێت ئێستا هیچ دۆسیەیەك ئاشكرا بكەین، چونكە رەنگە ئەو كەسە لە دادگا بێتاوان دەربچێت، چونكە لەئەگەری بێتاوانبوونی، مافی ئەوەی هەیە سكاڵا بكات و داوای قەرەبوو بكاتەوە”.\nئەحمەد دزەیی لە كۆنگرە رۆژنامەوانییەكەدا ئاشكرای كرد كە لەماوەی چەند رۆژی داهاتوودا بانگهێشتی سەرجەم كەناڵەكانی راگەیاندن دەكرێت بۆ راگەیاندنی راپۆرتی شەش مانگی رابردووی دەستەی دەستپاكی و گوتی: “لە چەند رۆژی داهاتوودا بانگهێشتی سەرجەم كەناڵەكانی راگەیاندن دەكەین بۆ ئەوەی راپۆرتی شەش مانگی رابردوو بخەینەڕوو، لە راپۆرتەكەدا ناوی دەزگا و شوێنەكان هاتووە، بەڵام ناوی هیچ كەسێك نەهاتووە”.\nبەشێك لە كاری پڕۆژەكە ئەوەیە كە دوای ئامادەكردنی هەر راپۆرتێك و بەر لەوەی لە پرێس كۆنفرانسێك رابگەیەنرێت ئەوا بە شێوەیەكی فەرمیی كۆپیەك لە راپۆرتەكە ئاراستەی هەریەك لە فەرمانگەی داواكاری گشتیی و دەستەی دەستپاكی و دیوانی چاودێری دارایی دەكرێت بە مەبەستی بەدواداچوون و لێكۆڵینەوە.\nلەماوەی رابردوو پڕۆژەی چاكسازی لەلایەن سەرۆكی هەرێمی كوردستان،مسعود بارزانی راگەیانرا و بەو هۆیەوەشەوە سێ لێژنە درووستكرا كە بریتین لە لێژنەی پێشمەرگە بە سەرۆكایەتی سەرۆكی دیوانی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان، دكتۆر فوئاد حوسێن و بە مەبەستی چاكسازی لە هەیكەلیەت و میلاك و یەكخستنەوەی دامودەزگاكانی پێشمەرگە.\nلێژنەی دووەمیش بریتی بوو لە لێژنەی زەوی و زار، بە سەرۆكایەتی ئازاد مەلافەندی و ئەندامییەتی 7 كەس لە داواكارانی گشتیی.\nلێژنەی سێیەم بریتی بوو لە لێژنەی تەندرووستی كە لە ژمارەیەك ئەندامی تایبەت لە بواری تەندرووستی و نوێنەری داواكاری گشتیی و دیوانی چاودیری دارایی پێكهاتووە.\nهەڵسەنگاندن و ئاستی جێ بەجێ كردنی\nبەرەو بەھێزترکردنی رۆڵی دەزگای داواکاری گشتی


محەمەدی حاجی مەحمود: خەریکە بەستەڵکی نێوان هەرێم و بەغدا دەتوێتەوە – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 4:48:34 pm\nپێنجشەممە, 5 أكت 2017 – 13:10\nمحەمەدی حاجی مەحمود، لە میانی بەشدارییکردن لە پرسەی مام جەلال-دا ڕایگەیاند، کە مام جەلال ھەمیشە ھۆکاری ئاشتی بوو ھیواشی خواست لەدەستدانیشی ببێتە ھۆکاری ئاشتی، وتیشی: خەریکە بەستەڵەکی نێوان ھەرێم و بەغدا بتوێتەوە و کێشەکان چارەسەر ببێت.\nئەمڕۆ، محەمەدی حاجی مەحمود، سکرتێری حزبی سۆسیالست دیموکراتی کوردستان، بەشداریی لە پرسەی جەلال تاڵەبانی(مام جەلال)، سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق، کرد لە شاری سلێمانی و لێدوانێکی ڕوژنامەنووسی دا.\nلە لێدوانەکەیدا محەمەدی حاجی مەحمود، وتی:”ماوەی ٤٠ ساڵ زیاترە ھاوڕێی مام جەلال-م، چەندین یادگاریمان بەیەکەوە ھەیە”.\nمحەمەدی حاجی مەحمود، وتیشی: مام جەلال ھەمیشە ھۆکاری ئاشتی بوو ھیوادارین لەدەستدانیشی ببێتە ھۆکاری ئاشتی.\nوتیشی:”ھیوامان بە چارەسەرکردنی کێشەکان ھەیە و لەئێستادا خەریکە بەستەڵەکی نێوان ھەرێم و بەغدا بتوێتەوە و کێشەکان چارەسەر ببێت، لەگەڵ ئەوەشدا پێویستە کێشە ناوخۆیەکانمان چارەسەر بکەین”.\nسەلاحەدین بەھائەدین: لەکاتی پرسەکاندا گەرم دەبین بۆ یەکڕیزیی و دواتر ساردەبینەوە\n"ئه‌گه‌ر کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی ببه‌سترایه هەرێم ڕووبەڕووی فشار نەدەبوویەوە"


حكومه‌تی هه‌رێمی له‌باره‌ی دۆسیه‌ی نه‌وت و غازەوە وه‌ڵامی عێراق ده‌داته‌وه – Esta News\nحكومه‌تی هه‌رێمی له‌باره‌ی دۆسیه‌ی نه‌وت و غازەوە وه‌ڵامی عێراق ده‌داته‌وه\nسه‌رۆكی دیوانی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران رایدەگەیەنێت؛ وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق پرۆپۆزه‌ڵێكی بۆ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ناردوه و ئێستا حكومه‌تی هه‌رێم سه‌رقاڵی تاوتوێكردنی ئه‌و پرۆپۆزه‌ڵه‌یه.\nد. ئومێد سەباح، سه‌رۆكی دیوانی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان له‌باره‌ی دانوستانی نێوان حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی فیدراڵ سه‌باره‌ت به دۆسیه‌ی نه‌وت و غازی هه‌رێمی كوردستان رایگه‌یاند، دوای سه‌ردانی شاندی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بۆ به‌غدا و كۆبونه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق، وه‌زاره‌تی ناوبراو پرۆپۆزه‌ڵێكی بۆ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ناردوه و ئێستا حكومه‌تی هه‌رێم سه‌رقاڵی تاوتوێكردنی ئه‌و پرۆپۆزه‌ڵه‌یه.\nوتیشی: له نزیكترین كاتدا تا كۆتایی ئه‌م هه‌فته‌یه، حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به فه‌رمی وه‌ڵامی وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق ده‌داته‌وه.\nجه‌ختیشیكرده‌وه، له چوارچێوه‌ی ده‌ستوردا، كاری پێكه‌وه‌یی و هه‌ماهه‌نگیی و گفتوگۆكان به‌رده‌وام ده‌بن.\nسه‌باره‌ت به بڕیاری دادگای فیدراڵیش له‌باره‌ی یاسای نه‌وت و غازی هه‌رێمی كوردستان، سه‌رۆكی دیوانی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران دوپاتیكرده‌وه، هه‌ڵوێستی هه‌ر چوار سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان رونه و پێشتریش له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه جه‌حتی له‌سه‌ر كراوه‌ته‌وه.\nرونیشیکردەوە: سه‌باره‌ت به مامه‌ڵه‌ی ئینتیقائی له‌گه‌ڵ بڕیاری دادگای فیدراڵیش، بۆ نمونه له ساڵی 2019 دادگای باڵای فیدراڵ بڕیارێكی بۆ پێناسه‌كردنی ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستان و جێبه‌جێكردنی مادده‌ی 140 و پابه‌ندكردنی حكومه‌تی فیدراڵ به جێبه‌جێكردنی ئه‌و مادده‌یه ده‌ركردوه، به‌ڵام تا ئێستا ئه‌و بڕیاره جێبه‌جێ نه‌كراوه و هیچ به‌دواداچونێكیش له‌لایه‌ن هیچ ده‌موده‌زگایه‌كه‌وه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته نه‌كراوه.


عەمار حەکیم هاوپەیمانیەتییەکی ’سیاسیی گەورەى بۆ پشتگیری دەوڵەت’ ڕاگەیاند\n2020.06.30 - 18:48\nعەمار حەکیم، سەرۆکى ڕەوتی حیکمە هاوپەیمانیەتییەکی لە پەرلەمانى عێراق بەناوی "عراقيون - عێراقییەکان" ڕاگەیاند كە هاوپەيمانێتيەكى پەرلەمانیی سياسى جەماوەرييە و ژمارەيەكى زۆر پەرلەمانتار لەخۆى دەگرێت.\nسەبارەت بە ئامانجی پێكهێنانى هاوپەيمانێتيەكە، عەمار حەكيم لە وتەيەكدا وتى، "عراقيون" هاوپەيمانێتيەكى سياسى پەرلەمانى جەماوەرييە و لە دەوڵەتەوەيە و بەرەو فەزاى دەوڵەت هەنگاو دەنێت و هەوڵەكانيشى بۆ دەوڵەتە.\nئاماژەى بەوەشدا، ئەم هاوپەيمانێتيە نوێيە پشتگيرى دەوڵەتێكى بەتواناى بەهێز دەكات كە خاوەنى سەروەرى نيشتمانى بێت هەروەها پشتگيرى ئيرادەى جەماوەرى دەكات دوور لە پشکپشکێنەى حزبی و گرێبەستە گوماناویيەكان و لێكتێگەيشتنە كاتييە بێ سودەكان.\nجەختیشیکردەوە کە "عراقيون" كاردەكات بۆ بەتواناكردنى بەرنامەى ڕێكڕەوى بۆ سەقامگيركردنى دۆخی سياسى و دورخستنەوەى عێراق لە كێشە هەرێميەكان و ناكۆكيە نێودەوڵەتيەكان، پشتگيرى ڕێچكەى چاكسازى جدى و جێبەجێكردنى داواكارى راستى خۆپيشاندەران دەكات.\nعەمار حەكيم ڕونیشیكردەوە کە هاوپەيمانێتيە نوێكە جەخت لەسەر ئەنجامدانى هەڵبژاردنێكى پێشوەختەى پاك و دادپەروەرانە دەكات بەجۆرێك مافى هەموانی تێدا مسۆگەر بكرێت بەبێ جياكارى و بەلاڕێدابردن و ئامادەكارى بۆ پێداويستيەكانى بكرێت.\nئەوەشى ئاشكرا كردوە، هاوپەیمانیەتییەکە نزیکەى 40 پەرلەمانتار لە خۆدەگرێت بەڵام پشت بە زمانى ژمارەكان نابەستێت بەڵكو كاردەكات بۆ پێشكەشكردنى نمونەيەكى نوێ لە ئيدارەدانى سياسى پێگەيشتوو و بەرپرسانە.\nتێكەڵكردنى گيايەك لەگەڵ قاوەدا كاريگەرى گەورەى لە بەرەنگاربونەوەى كۆرۆنا هەيە\n2020.06.30 - 23:20


سەرۆکێ بارۆیا شەرنەخێ: هەدەپە ل سەر ئێشا برینێن مالباتێن رۆبۆسکێ سیاسەتێ دکەت - دارکا مازی\nسەرۆکێ بارۆیا شەرنەخێ: هەدەپە ل سەر ئێشا برینێن مالباتێن رۆبۆسکێ سیاسەتێ دکەت\nسەرۆکێ بارۆیا شرنەخێ دەربارا دۆسیەیا کۆمکوژیا رۆبۆسکێ بەرسڤا پەرڤین بولدان دا و گۆت، “خەمسارییا کۆمسییۆنا یاسایی یا ھەدەپێ یە. مخابن پەرڤین بولدان ھەڤالێن خوە یێن سیاسەتمەدار پاراستنە و تۆپ ئاڤێتیە ئالیێ مە.”\nپشتی کو ھەڤسەرۆکا گشتی یا ھەدەپێ په‌رڤین بولدان د ده‌ربارا کومکوژیا رۆبۆسکی ل 9ەمین سالڤەگەرا ڤێ کومکوژیێ دە داخویانی دای و بارۆیا شرنه‌خێ ب کەمترخەم دای خوەیاکرن و راگهاندی ژ ئەگەرێ خه‌مساریا بارۆیا شرنه‌خێ د ڤێ دوسیەیێ دا دادپەروەریێ جھێ خوە نەگرتیە سەرۆکێ بارۆیا شرنەخێ نوشێرڤان ئەلچی، بەرسڤا بوولدانێ ددەت و وێ وەکە دەرەوین دیار دکەت.\nسه‌رۆکێ بارۆیا شرنه‌خێ، نوشێرڤان ئه‌لچی، به‌رسڤا داخویانیا پەرڤین بوولدانێ دا و ده‌ره‌وا وێ ئا‌شکه‌راکر. ئه‌لچی دبێژیت کو نە بارۆیا شەرنەخێ بەلکو هەدەپێ ب خوە دۆسیەیا ڕۆبۆسکێ نه‌شۆپاند و ئه‌و بوون سەدەما ڕه‌دکرنا دۆسیەیا ڕۆبۆسکێ ل دادگه‌ها مافێ مرۆڤان یا ئه‌ورۆپایێ دا.\nئەلچی ھەروھا گۆت، “پشتی کو دۆسیە بۆ دۆزگەریا لەشکەری یا ئەنقەرێ ھاتیە شاندن، ژ وێ دەمێ ڤە دۆسیە د بن کۆنترۆلا یاساناس و پارێزەرێن ھەدەپێ دا بوو” و ئاشکەرا دکەت کو وان ھەموو پرۆسەیا ھقووقی یا وێ دۆسیەیێ شۆپاندنە.\nد دەما گۆتنێن خوە دا ئەلچی دەربارێ بێدەنگیا بارۆیا وان دا دبێژیت، “مە نەخواست ل سەر ئێشا ڤان مالباتان سیاسەتێ بکەین. لێ مخابن ئیرۆ ئەم دبینن کو ل سەر ڤێ ئێشێ سیاسەتێ دکەن، ئەڤ ژی خەلەتە.”\nژ ئالیێ خوە ڤە حەسیب کاپلان، پەرلەمانتەرێ بەرێ یێ ھەدەپێ یێ شرنەخێ، ئاشکەرا کربوو کو ب ناڤبەینکاریا سەلاحەدین دەمیرتاش مالباتێن رۆبۆسکێ ل گەل رەجەپ تەییب ئەردۆگان کو سەرۆکوەزیرێ وێ دەمێ بوو جڤیان. ئەلچی ل سەر ڤێ مژارێ ژی دبێژیت، “ژ بۆ ڤەکرنا بالافرخانەیا شەرفەدین ئەلچی ل وێرێ بوون. لێ نە حەسیب کاپلان و نە یێن ل وێ دەرێ، چ زانیاریەک نەدان مە. ئەم د جڤینێ دا ئامادە نەبوون، ئەم نزانین ئاخافتن ل سەر چ ھاتیە کرن.”


هاوپەیمانی سەرۆکێکی نوێی دیاریکرد\nهاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و داپەروەری کە هەر ئەمڕۆ ناوەکەی گۆڕا بۆ هاوپەیمانی نیشتیمانی دوای گەڕانەوەی سەرۆکەکەی بۆ ناو یەکێتی سەرۆکێکی نوێی دیاریکرد.\nبەگوێرەی ئەو زانیاریانەی دەست "سپی" کەوتووە هاوپەیمانی بۆ دیموکراسی داپەروەری ئارام قادر، کە پێشتر بەرپرسی دامەزراوەی بەڕێوەبەری دەڤەرەكان بوو لەو حزبە بە سەرۆکی نوێی هاوپەیمانی و جێگرەوەی بەرهەم ساڵح هەڵبژارد.\nئارام قادر، ساڵی 1965 لە تەوێڵە لە دایكبووە، خوێندنی سەرەتایی‌و ناوەندی‌و ئامادەیی لە هەڵەبجە تەواو كردووە، لە ساڵی 1986 لە زانكۆی موسڵ لە كۆلێژی زانست، بەشی بایەلۆجی وەردەگیرێت، بەهۆی ئەوەی لەو ساڵەدا ڕێكخستنەكانی ئیخوان موسلیمین ئاشكرادەبن، واز لە زانكۆ دێنێت‌و ساڵی دواتریش دەچێتە ئێران.\nساڵی 2007 بڕوانامەی بەكالۆریۆسی لە كۆلێژی یاسای زانكۆی سلێمانی بەدەستهێناوەو ماستەریشی لە زانستی سیاسیدا لە بەریتانیا خوێندووە.\nلە سەرەتای هەشتاكانی سەدەی ڕابردووەوە، لە ڕێكخستنەكانی ئیخوان موسلیمن، لە باڵ‌و ڕێكخستنەكەی مەلا سدیق عەبدولعەزیزەوە دێتە ناو كاری سیاسییەوە.\nساڵی 1986، ئەو كاتەی كە ئارام قادر لە زانكۆی موسڵ وەردەگیرێت، ڕێكخستنەكانی ئیخوان موسلیمن لە عێراق‌و كوردستان ئاشكرا دەبن، لەترسی ڕژێمی بەعس زانكۆ جێدەهێڵێت‌و پاش ماوەیەك خۆ حەشاردان لەهەڵەبجەو شارەزوور، دەڕوات بۆ ئێران‌و لەساڵی 1988یش بەمەبەستی كاری ڕێكخستن و گرێدانەوەی دووبارەی ڕێكخستن لەگەڵ چەند كەسێكی تردا دەگەڕێتەوە بۆ كوردستانی عێراق و لەدوای ڕاپەڕینیشەوە لەنێو هێزە ئیسلامیەکاندا درێژە بە کاری سیاسی دەدات.\nهەر ئەمڕۆ کاتژمێر 9:30 ده‌قیقه‌ی به‌یانی به ئاماده‌بوونی زیاتر له 300 هاودید له هه‌ولێر كۆبونه‌وه‌ی گشتیی هاپه‌یمانی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ده‌ستی پێكرد.\nله كۆبوونه‌وه‌كه‌دا وێڕای بڕیاردان له مانه‌وه‌ی حزبه‌كه و به‌رده‌وامبوونی له كاره‌كانی، بڕیاردرا گۆڕانکاریی لە پەیکەری ڕێکخستنی حزبەکەدا بکرێت.\nبەگوێرەی ئەو هەموارەی کە لە پەیڕەوی ناوخۆدا ئەنجامدرا هاوپەیمانی سێ ئەنجومەنی دەبێت و پێکدێن لە ئەنجومەنی سیاسی و ئەنجومەنی جێبەجێکردن و ئەنجومەنی نوێنەران.\nله به‌شێكی تری كۆبوونه‌وه‌كه‌دا ئاماده‌بووان بڕیاریاندا ناوی هاوپه‌یمانی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری بگۆڕن بۆ هاوپه‌یمانی نشتیمانیی.\nئه‌م بابه‌ته 5030 جار خوێنراوه‌ته‌وه


Bachtyar Ali بەختیار عەلی: October 2011\nئایا ئۆرفیۆس کاراکتەرێکی بەهێز بوو یان لاواز؟. د\nئەم پرسیارە ، لە پرسیارە سادە و ئاسانەکان نییە. چونکە دواتر وەڵامەکەی زۆر شتمان دەربارەی کاراکتەری شاعیران و داهێنەران بۆ دەستنیشاندەکات. ئۆرفیۆس بەسەرێک زۆر بەهێزە، بە گۆرانی و مۆسیقاکەی دەتوانێت کار لە هەموو ڕۆحلەبەرێک بکات، ئەوەندەش لە هێزی خۆی ڕازییە، بیەوێت بە گژ مردندا بچێتەوە، بیەوێت ئەستەمترین یاسای بوون بشکێنێت و هەوڵبدات کەسێک لە هادەسەوە بگێڕێتەوە بۆ ژیان. ئەوە بەڵگەی غرورێکی بێسنوور و هێزێکی لە بن نەهاتووە. بەڵام ئۆرفیۆس لە هەمانکاتدا بە ئاوڕەکەی، بەوەی کە دەگەڕێتەوە بۆ دونیا ناتوانێت لەدەستدانی ئۆردیکا لە بیربکات، بەوەی زۆر ئاسان و بێبەرگری بەدەستی ژنانی باخۆسی دەکوژرێت، لاوازییەکی بەرچاوی تێدایە. د\nشاعیرانی دوای ئۆرفیۆس، وەک ئەو دەبنە هەڵگری هەردوو سیفەتەکە، غرورێکی بێسنوور و لاوازییەکی بەرچاو. شاعیران بەسەرێک بە گژ ئەستەمدا دەچنەوە و بەسەرێکی دیش بەرگەی بچوکترین وەسوەسەی ناخیان ناگرن. ئەو خۆ بە گەورە زانینەی کە لای کۆرنیامێنتال بینیمان، ئەوەی پێیوایە باق و بریقی خودایی لە چاوانی خۆیدا هەڵگرتووە، بەدرێژایی مێژوو بەشێکی گرنگی کاراکتەری شاعیران بووە. «موتەنەبی» باوەڕی وەها بوو کە ئەو پێغەمبەرێکی نوێیە، «حەلاج»یش لە نێوان خودی خۆی و خودی ئیلاهیدا بەربەستێکی نەدەبینی. «شێخ عەبدولقادری گەیلانی»ش باوەڕی وابوو، گەر بیەوێت دەتوانێت دەرگاکانی جەهەنەم داخات. ئەمجۆرە غرورە بێسنوورە بە شێوەی جیاواز و بە پلەی جیاواز لە هەموو شاعیرێکدا هەیە. شاعیران بەبێ ئەوجۆرە لەغروری بێسنوور، مانایان نییە... غرور هەرگیز لە شاعیرییەت جیانابێتەوە، هەتا شاعیرە هەرە شەرمنەکانیش، ئەوانەی بەردەوام خۆیان بۆ دواوە کێشاوەتەوە، گۆشەگیربوون، خاڵی نەبوون لە بڕێک لە غروری شاعیرانە. ئەم غرورە بەرەنجامی ئەو هێزە گەورەیەیە کە وشە هەیەتی، شاعیران بە هێزی بێسنووری وشە هوشیارن، لەجەوهەردا هەر ئەو هێزەشە وادەکات، کەسانی ئەفلاتونی یان دیندار یان مەعشەری حاکمان لە زۆربەی ئان و زەمانەکاندا دژی شاعیران بوەستنەوە، چونکە شاعیران لە پێغەمبەران و فەیلەسوفان و حاکمان زیاتر و زۆرجاریش باشتر ئەو چەکە کوشندەیە بەکاردەهێنن. د\nبەڵام ئەم غرورە هەرگیز لاوازییە دەرەکییەکانی شاعیران ناشارێتەوە. گەر لە قووڵاییدا سەیربکەین ململانێیەکی بەرچاو لە ژیانی شاعیراندا لە نێوان «کامڵبوونی ناوەکی» و «لاوازیی دەرەکیدا» دەبینین. شاعیران و داهێنەران زۆرجار لە ناخدا، بوونەوەرێکن لەگەڵ بڵندگەرایی و کەماڵ و جوانیدا سەروکاریان هەیە، بەڵام بۆ دەرەوە مرۆڤێکن کە نەدەتوانن ئەو کەماڵ و جوانییە ناوەکییە بخەنە سەر زمانی کار، نە دەوروبەریش وەک بوونەوەری کامڵ تەماشایاندەکات، نەدەتوانن قەناعەت بە دونیاش بهێنن بەدوای جوانی و بڵندگەرایی و کامڵیدا بگەڕێت. لێرەوە گومانی ئۆرفیۆسیانە، شاعیران بەرەو لاوازییە قووڵەکانیان دەبات. زۆرجار بەرەو ئەوەی دوو دەموچاوی زۆر جیاوازیان هەبێت. یەکێک لە کاراکتەرە هەرە لاوازەکانی شاعیر لە مێژووی ئەدەبیاتی نوێدا میلان کۆندێرا لە ڕۆمانی «ژیان لە جێگایەکی دیکەیە» پێشکەشماندەکات. ڕۆمانەکە ژیاننامەیەکی درێژی شاعیرێکە بە ناوی یارۆمیل «تاکە کاراکتەرێکی ڕۆمانەکەیە کە ناوی هەبێت». کتێبەکە لەگەڵ لەدایکبوونی یارومێل دەستپێدەکات و بە مردنی کۆتایی دێت. خودی ڕۆمانەکە چیرۆکی گەورەبوونی شاعیرێکی گەنجە لە ناو سیستمی کۆمۆنیستییدا. باوکی یارومیل، هەر زوو بەدەستی نازییەکان دەکوژرێت و ئەو لەبەردەست عەشیقێکی دایکیدا کە نیگارکێشێکی سوریالییە گەورە دەبێت. دایکی بەجۆرێکی نەخۆشانە و بە شێوەیەکی نائاسایی گیرۆدەی کوڕەکەیەتی و دەیپارێزێت و بەخۆیەوە دەنوسێنێت. ئەو لەمنداڵییەوە سەرەنجی بەهرەی شاعیرانەی کوڕەکەی دەدات و دەیەوێت بە هەر جۆرێک بووە بیکات بە شاعیر... بەڵام شاعیر بوون هاوشانی گەورەبوونی خود و گەڕانیشە بەدوای شوناسی تایبەتیدا. یارۆمیل دەیەوێت خۆی بێت، دەیەوێت کۆپی هیچ کاراکتەرێکی تر نەبێت، دەیەوێت لەوە دەرچێت لە بن باڵی دایکییەوە سەیری دونیابکات. ئەوەی لەسەرەتاوە بە جیدی وەرنەگیرێت، بە بچوک ببینرێت، ڕەتبکرێتەوە بەشێکە لە ژیاننامەی هەرزەکاریی یارومیل، بەشێکە لە ترسە قووڵەکانی، دامەزرێنەر و دروستکەری کۆی کاراکتەریی دوایشێتی. ئەو شاعیرێکی بەبەهرەیە، بەڵام ئەو لەسەرەتاوە جۆرە شیعرێک دەنوسێت وەک عەشیقە سوریالییەکەی دایکی دەڵێت لەگەڵ ئەم سەردەمەدا ناگونجێت، کە سەردەمی قارەمانانی جیدیی و ڕۆژگاری پەیکەرەکانی ستالینە. یارومیل هەر لەسەرەتاوە ئەو گومانە ئۆرفیۆسییە دەژی کە ئەوانی تر تەنیا فێڵی لێبکەن، وەک منداڵێک وەریبگرن، هەتا کە لە دانیشتنێکدا دەیشوبهێنن بە رامبۆی شاعیر لە بری ئەوەی دلشاد بێت، لەبری ئەوەی شوبهاندنەکە دڵی خۆشبکات، لەوە دوودڵ دەبێت کە قسە دەچێتە سەر ئەوەی ڕامبۆ لە هەژدەساڵیشدا وەک سیازدەساڵ دەرکەوتووە، شێوەی مێردمنداڵی بووە نەوەک گەنجێکی کامڵ... ئەو شوبهاندنە یارۆمیل دەخاتە خولیای ئەوەی بۆی گرنگ بێت وەک گەورە، وەک خودێکی کامڵ قەبووڵبکرێت. کە نیگارکێشە سوریالییەکە دەڵێت «یارومیل، نە منداڵە و نە پیاو»... ئەوە تووشی بارودۆخێکی دەروونی وەهای دەکات، ئامادەبێت دەستبەرداری هەموو شیعر و شاعیرییەتێک بێت، لە پێناوی گەورەبووندا. د\nبۆیە ئاماژەم بەم بەشە لە کتێبەکە کرد، چونکە تەواوی ڕۆمانەکە لەدەوری هەوڵی یارومیل بۆ گەورە بوون دەسوڕێتەوە، یاخود لە ڕاستیدا بۆ بەهێزبوون. د\nبەڵام چۆن شاعیری لاواز، بەهێز دەبێت؟ د\nیارۆمیل، وەک ئۆرفیۆس، وەک پۆشکین، وەک کۆرنیامێنتال لەو باوەڕەدا نییە کە شیعر بەتەنیا بتوانێت هێزێکی بداتێ، بێدوودڵی بژی و بێترس بەسەر زەویدا بڕوات. جگە لەوە شاعیرییەت بۆ ئەو، هێزێکی ئامادەنییە، دەبێت ئەویش بسەلمێنێت، دەبێت دزگا و ئۆرگانە ڕەسمییەکانی دەوڵەتی نوێی کۆمۆنیستی ڕازیبکات کە شاعیرە... شاعیران لەسەردەمی مۆدێرندا وەک ئۆرفیۆس لە خۆوە ناتوانن گۆرانی بڵێن و کەس ڕێگایان لێ نەگرێت... وەک پۆشکین ناتوانن بە شیعر، تاج و تەختی تزاران بهێننە لەرزە و سزاکەش قەبووڵبکەن. یارومیل لەسەردەمێکی سەختتردا دەژی، لەسەردەمێکدا گەر بە زاراوە فرۆیدییەکە «باوک»، یاخود دروستتر بە زاراوە لاکانییەکە «ئەویدی گەورە» دان بە شاعیرییەتیدا نەنێت، ناتوانێت هەستبکات کە بووە شاعیر. ئۆرفیۆس کە دادەبەزێت بۆ هادەس، بە هێزی گەورەی شاعیر و هونەرمەندانەوە تێکەڵی مەیدانی جەنگ دەبێت، بەڵام یارۆمیل کاری وای پێناکرێت، لەسەردەمی مۆدێرندا، لە ڕۆژگاری میدیا و چاپ و وەزارەتەکانی کولتوور و ئەکادیمیاکانی هونەر و بنکەکانی چاپوپەخشدا، شاعیر ناتوانێت لە خۆیەوە شیعربێژی بکات و دەمدرێژیبکات و خۆی بە خۆی بڵێت هونەرمەند یان شاعیر. شوناسی هونەرمەندبوون شتێکە ئێستا شاعیر خۆی نایبەخشێتە خۆی، ئەو وەک کۆرنیامێنتال ناتوانێت خۆی وەک شاعیرێکی گەورە بناسێنێت... دەبێت ئەوانی دی نازناوی شاعیری بدەنێ، ئەوانی دیش تەنیا دایکی و عەشیقە سوریالییەکەی ئەو نین، بەڵکو حیزب و دەزگاکانی دەوڵەت و چەندەها هێز و ئۆرگانی ترن. د\nسەفەری یارۆمیل بۆ گەورەبوون، بۆ دۆزینەوەی خۆی، دەکرێت وەک سەفەرێکی ڕەمزی بۆ هەندێک لە هەوڵی شاعیران بۆ دەربازبوون لە لاوازیی تەماشابکەین. یارومیل وەچەیەکی ئۆرفیۆسە، بەڵام ڕێگایەکی پێچەوانەی ئۆرفیۆس دەگرێت... ئۆرفیۆس سەرەتا هەستێکی گەورەی بەهێزی خۆی هەیە، دادەبەزێت ئۆردیکا بهێنێتەوە، دەتوانێت خوداکان ڕازیبکات ئۆردیکای بدەنەوە، لەسەفەری گەڕانەوەدا گومان دایدەگرێت، هەستناکات هونەر لەوە بەهێزتر بێت بتوانێت مردن ببەزێنێت، ئاوڕدەداتەوە، ئۆردیکا دەدۆڕێنێت. یارومیل لەسەرەتاوە بەجۆرێکی دی دەجوڵێتەوە، ئەو لاوازە، لە بندەستی دوو کاراکتەری زۆر بەهێزدا دەژی کە دایکی و نیگارکێشە سریالییەکەی دۆستێتی، هەردووکیان بەجۆرێک لە جۆرەکان کاراکتەری داگیردەکەن و دەیانەوێت ئەوەی لێدروستبکەن کە دەیانەوێت... ئەو گەورەبوون بەوە دەزانێت کە لە ژێر ئەو چەترە دایکانەیە دەرچێت، دەیەوێت خۆی بخاتە ژێر دەستی باوکێکی گەورەوە، ژێردەستی حیزبەوە... بەدوای دانپیانانی ئەو هێزە گەورەیەدا دەگەڕێت کە بەناوی شۆڕش و جوانکردنی دونیاوە هەم پەیامێکی شاعیریی و هەم پەیامێکی نێرانەشی هەڵگرتووە. د\nیارۆمیل تەنیا گومانی لە بێهێزی خۆی نییە، بەڵکو باوەڕی تەواوی بەو بێهێزییە هەیە و دەیەوێت تێیپەڕێنێت. بۆئەوەی هەستبکات کە بەهێزە، دەبێت بەهەمان ڕەوتی ئۆرفیۆسدا بڕوات، دەبێت ئۆردیکایەک بدۆزێتەوە و هەوڵبدات بەدەستی بهێنێت. بەڵام یارومیل گەنجێکی شەرمنە، هەتا خاڵیش نییە لە ترسنۆکی، چۆن دەتوانێت ئۆردیکایەک بدۆزێتەوە?. یارومیل لە هەوڵەکانیدا بۆ گەورەبوون و دەربازبوون لە دایکی «ڕەمزی لاوازیی»، حەز لە کیژێک دەکات، کێشمەکێشێکی دەروونی قووڵ دەژی تا بتوانێت لێی نزیکببێتەوە و خۆشەویستی خۆی بۆ دەرببڕێت، بەڵام ڕۆژێک لە کردەیەکی هەرزەکارانە و بوێرانەشدا گوڵێک دەگرێت بەدەستییەوە و دەچێتە بەر ماڵی کچە و چاوەڕوانیدەکات بێتەدەرێ... چاوەڕوانییەکەی بێهۆدەیە، لە جیاتی ئەو کیژەی ئەم عاشقی بووە، کیژێکی دی دەبینێت کە هاوڕێی کیژی پێشووە و پێیدەڵێت ئەو خانمەی ئەم بەدوایدا دەگەڕێت کۆچیکردوە و چیتر لەم شارەدا ناژی. بەڵام ئەم کیژە نوێیە ئەوە بۆ یارومیل ئاشکرادەکات کە شەیدایەتی و یارۆمیلی خۆشدەوێت. یارۆمیل هەوڵدەدات ئەم کچە بکات بە کەرەستەیەکی گەورەی دەربازبوون لە دایکی، بە ئەداتێک بۆ دۆزینەوەی خود و هەستکردن بە گەورەبوون و بەهێزبوونی خۆی. لێرەدا یارومیل لە هەر یەک لە پۆشکین و کۆرنیامێنتال جیادەبێتەوە، ئەوان سەرەتا هەستدەکەن کە زۆر بە هێزن و دواتر ژن وادەکات هەست بەبێهێزی بکەن، ژن وادەکات پۆشکین بڕوات بۆ «دووجەنگی» و ژن وادەکات کۆرنیامێنتال شێتانە بگاتە بەردەستی بکوژانی. هەتا بۆ خودی ئۆرفیۆسیش تەفسیرێک هەیە کەدەڵێت ئەوە خەتای ئۆردیکا بووە کە ئۆرفیۆسی ناچارکردوە ئاوڕبداتەوە، ئەوەندە لە ڕێگا پێیگووتووە «منت خۆشدەوێت? منت خۆشدەوێت? گەر منت خۆشدەوێت ئاوڕبدەرەوە? بۆ ئاوڕنادەیتەوە». ئەوە ئۆرفیۆسی ناچارکردوە ئاوڕبداتەوە و بەوجۆرە بەدبەختیکردوە. د\nپێدەچێت یارۆمیل لە یارییەکە تێگەیشتبێت، لەوە حاڵیبووبێت کە ژنان مایەی بەدبەختی شاعیرە ئۆرفیۆسییەکانی پێش ئەون و بیەوێت بەوردی و بەوریایی لەو خاڵەدا ژیاننامەی ئۆرفیۆس دووبارەنەکاتەوە. یارومیل بۆ ئەوەی هەست بەهێزبکات، هەر خۆی لە حیزب و لە ڕۆحە دروشمساز و شۆڕشگێڕانەکەی نزیک ناکاتەوە، بەڵکو دەست لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانیشدا تێکەڵدەکات. یارۆمیل سەرەتا دەیەوێت هێزی خۆی لەگەڵ ئەو کیژەی هاوڕێیدا تاقیبکاتەوە، بەوەدا کە دەخوازێت تەواو داگیریبکات، بیکات بە هی خۆی، لە هەموو چاوێکی ونبکات، لە سەر ئەوە دەیکاتە جەنگ و جەدەل لەگەڵیدا، چۆن لەشی خۆی پیشانی دکتۆرێکی پیاو داوە... هێزی یارۆمیل سەرەتا لەوەدایە ئۆردیکاکەی خۆی تەواو بۆ خۆی مۆنۆپۆلبکات و نەهێڵێت بەشی کەسی تێدا بێت. بەڵام هێزی هەرە گەورە لە داگیرکردنی ئۆردیکادا نییە، بەڵکو لەدەستبەرداربووندایە لێی... یارومیل لە کردارێکی ناجومێرانەدا، هەریەک لە کیژەکەی هاوڕێی و برای ئەو کیژە بەدرۆ تاوانباردەکات کە دەیانەوێت لە سنوور بپەڕنەوە و لای پۆلیسی کۆمۆنیستی بەگرتیان دەدات. د\nیارومیل بەدستی خۆی ئۆردیکا فڕێدەداتە بنی دۆزەخەوە و ئاوڕیشی لێ ناداتەوە سەیربکات چۆن دەکەوێتە بنی هادەس. د\nیارومێل ئەو ئۆرفیۆسەیە کە لەسەرەتاوە دەزانێت لاوازە و بۆ ئەوە ناگەڕێت هێزی خۆی تاقیبکاتەوە، بەڵکو بۆ وەستهێنانی هێز دەگەڕێت، کە دەچێت بەدوای ئۆردیکادا بۆئەوە ناچێت ڕزگاریبکات، بەڵکو بۆئەوە دەچێت بەهێزی خۆی بسەلمێنێت و بڵێت هێزی من لە توانای دەستبەرداربووندایە لە ئۆردیکا نەوەک لە وەدەستهێنانەوەیدا.ئەگەر تاسەر یارۆمیل ژنان خیانەتیان لە شاعیران کردبێت، لەگەڵ یارۆمیلدا ئەو شاعیرە نێرە دێتە پێشێ کە هەوڵدەدات نێرایەتی و هێز و گەورەیی خۆی بەوە بسەلمێنێت کە دەتوانێت خیانەت لە ژنان بکات. د\nبەڵام ئەم یارییە ئاسان بۆ یارومیل تەواو نابێت، ئەوەی ئۆرفیۆس دەستبخاتە دەستی جانەوەرەکانی هادەسەوە، هەموو شاعیرییەت و جوانییەکی تێدا دەکوژێت، لێرەوەیە ڕستە ترسناکەکەی کۆندێرا دێتە سەرێ، ئەو ڕستەیەی من لەوەوبەر چەندینجار بەکارمهێناوە و پێدەچێت زۆرجاری دیش بەکاریبهێنمەوە «لەو دەمەدا شاعیر لەگەڵ جەلاددا حوکمیاندەکرد». یارومیل نمونەی زۆر لە شاعیرانی سەدەی بیستە کە دەستیانخستە دەستی جەلاد و لەگەڵ ئەودا حوکمیانکرد. د\nیارۆمیل دەچێتە پاڵ جەلاد بۆ ئەوەی لاوازیی ئەبەدی شاعیران جێبهێڵێت، بەڵام ئەوە ئازار و تراژیدیاکەی سووک ناکات، یارۆمیل دەبێتە کەسێکی تەنهای قێزەون، ئەمجارە ڕقی خەڵک لە یارۆمیل هۆکەی ئەوە نییە کە شاعیرە، بەڵکو بۆ ئەوەیە کە ئەو شاعیری بە ڕێگای خیانەتدا لە ڕێگای ئەبەدی شیعر بردوە، ڕێگای دژایەتی جەلاد، ڕێگای نەتوانەوە لە ژێر سێبەری دەسەڵاتدا... شاعیران بۆیان نییە لەسەر حیسابی جوانی، بەهێزبن. ئەوە وادەکات یارۆمیل هەوڵی خۆکوژی بدات، بەڵام بۆی ناچێتە سەر... یارۆمیل نابێت وەک شاعیران مەرگێکی ئازاد و مانادار بمرێت، لەبەرئەوە دەمێنێتەوە و پاشماوەیەکی کەم لەوە بە هەوکردنی سی دەمرێت و جیهان بەجێدەهێڵێت. د\nیارۆمیل نمونەی تراژیدیی ئەو شاعیرە ئۆرفیۆسییەیە کە دەیەوێت لە لاوازی ئۆرفیۆسیانەی خۆی دەرچێت و ئەوەش بەرەو خیانەت لە شیعر و گەورەیی و داهێنانی دەبات. د\nPosted by بەختیار عەلی at 09:16 0 comments\nPosted by بەختیار عەلی at 07:52 0 comments\nکوشتنی دڕندانەی ئۆرفیۆس، بەدەستی ژنانی هەواداری دینیۆسیس، نیشانەی هەستێکە کە قووڵ له‌ڕۆحی شاعیر‌و هونەرمەنداندا بنجبەست بووە، هەستکردن بەوەی کە ئەوان بوونەوەری "خۆشەویست نین". خودی کوژران‌و هەلاهەلابوون بەدەستی ژنان رەمزێکە بۆ "خۆشەویست نەبوون". لێرەوە له‌زۆر سات‌و سەردەمدا رەتکردنەوەی جنسەکەی دی بۆ شاعیر، دەبێت بە سەمبولی رەتکردنەوەیەکی قووڵتر‌و گەورەتر، رەتکردنەوەیەکی کۆمەڵایەتی‌و گەردونی کە له‌ڕقی ئافرەتدا له "شاعیر" یان "هونەرمەند" تەعبیر له‌خۆی دەکات.\nچیرۆکی ئۆرفیۆس بەردەوام بەشێوەی جۆراوجۆر له‌مێژووی ئەدەبیاتدا‌و بە فۆرمی جیاواز جیاواز دووبارە دەبێتەوە، جارێک وەک تێکست، جارێک وەک زیندەگی راستەقینەی خودی شاعیران. گلیوم ئەپۆلۆنێر له‌جێگایەکدا رستەیەک دەنوسێت، جێگای تێڕامانە، ئەو دەڵێت "هەموو شاعیران، له‌مەرگێکی پڕئازاری وەک مەرگی ئۆرفیۆسەوە نزیک بوون". کوشتن‌و هاڕین له‌ژێر زەبری مەکینەیەکی گەورەدا ئەوە قەدەری چەندەها شاعیرە. "مەرگی پڕ ئازار" شێوازی زۆرە، بەڵام بە گشتی هەموو مەرگە پڕ ئازارەکانی شاعیر دەچنەوە سەر ئەو بێهیوایی‌و نائومێدیی‌و بڕوانەبوونە قووڵەی شاعیران بە خود. یەکەمین شاعیرێکی ئۆرفیۆسی له‌خەیاڵمدا بێت "ئەلکسەندەر پۆشکین"ە. مەرگی پۆشکین مەرگێکی ئۆرفیۆسی پڕ ئازار بوو. هەموو نیشانەکان بۆ ئەوە دەچن کە پۆشکین کوژراوی دەستی پیلانێک بێت کە زۆر لایەن تێیدا بەشداربن، تاوانباری سەرەکی پێدەچێت ناتالیا پۆشکین، هاوسەری شاعیر بێت. گومان لەوەدا نییە کە دەسەڵاتی تزاریی تەواو له‌پۆشکین بێزار بوو، دوای نەفیکردنێکی سێ ساڵە له‌قەوقاز بە رەزامەندی هەیئەتە باڵاکانی دەسەڵاتی قەیسەریی دەگەڕێتەوە بۆ نیشتەجێبوون له‌موڵکێکی دایک‌و بابیدا، شاعیرێکی گەنجە، پڕ خەونە، ناوبانگی لەمسەری روسیاوە بۆ ئەوسەری گرتۆتەوە، بەڵام بیروڕاکانی‌و بێزاری وای لێدەکەن بیر له‌کوشتنی قەیسەر‌و هەندێجار بیر له‌کوشتنی خۆشی بکاتەوە. گەرچی پۆشکین نوسەرێکی پڕ شیعر‌و پڕ کارە، دەرهەق بەو تەمەنە کورتەی خۆی ژمارەگەلێکی بەرچاو شاکاری جێهێشتووە، بەڵام نیشانەکان بۆ ئەوەدەچن کە هیچ یەک له‌شاعیرییەت‌و بەهرەمەندی بێسنوور‌و ناوبانگی گەورە، دڵنیاییان بە پۆشکین نەبەخشیوە. دۆخی، دۆخێکی سەخت بووە، سەفەری بۆ دەرەوەی وڵات لێ قەدەغە کراوە، له‌ناو روسیاشدا بێڕەزامەندی کەسە هەرە باڵاکان‌و مەقاماتە بەرزەکان نەیتوانیوە سەفەربکات. گەرچی بە روکەش دەسەڵاتی قەیسەری شاعیری له‌خۆی نزیککردۆتەوە، بەڵام بەردەوام له‌ژێر چاوەدێرییەکی زۆردا بووە، هەموو نامەکانی خوێنراونەتەوە، فشارێکی هەمەلایەنەی لەسەر بووە، کە کەم‌و زۆر لەگەڵ ئەو رۆحە ئازادەیدا نەگونجاوە. پۆشکین دواجار له‌تەمەنی سی‌و هەشت ساڵیدا له‌دووجەنگیـ"مبارزه ـ دوئێل"ێکی مێژوویدا بەدەستی گیۆرگیس چارلز دێئانتێس، دەکوژرێت، ئەفسەرێکی گەنجی فەرەنسی کە پێدەچێت پەیوەندی لەگەڵ ناتالیا گەنچارۆڤی ژنی پۆشکیندا بووبێت. ناتالیا تەمەنی شازدە ساڵ دەبێت کە پۆشکین له‌ئاهەنگێکی سەمادا دەیبینێت‌و خۆشیدەوێت، پۆشکین ئەوسا تەمەنی بیست‌و نۆ ساڵ بووە، گەرچی وەک شاعیری گەورەی روسیا ناسراوە، بەڵام دایکی ناتالیا بە زەحمەت‌و دوای دوودڵییەکی درێژ رەزامەندی لەسەر شووکردنی کچەکەی بە پۆشکین دەردەبڕێت... شاعیرییەت بەشی ئەوە نییە کە پۆشکین قەبووڵکراوبێت، هەمیشە هێزێکی گەورە هەیە رەتیدەکاتەوە‌و دانی پێدا نانێت. وەک دەڵێن دێئانتێس له‌ئاهەنگەکانی سەما‌و لەبەرچاوی کەسانی دەوروبەر بە تزاردا وەها ئاشکرا چاوبازیی لەگەڵ ناتالیای ژنی پۆشکیندا کردوە، بەجۆرێک ئەو هیچ چارێکی نەمێنێت‌و ناچاربێت بانگی بەرابەرێنی بکات. پۆشکینی شاعیر شانسێکی ئەوتۆی لەبەردەم دێئانتێسی ئەفسەر‌و گەنجدا نییە، یەکەمجار ئەفسەرەکە گاردی قەیسەریی بەجۆرێکی کوشندە دەیپێکێت‌و رۆژێک دواتر له‌ماڵەکی خۆیدا له‌سانت پوترسبورگ گیان لەدەستدەدات. لەدوای کوژرانی پۆشکینەوە تا ئەمڕۆ دەیان کتێب لەسەر مەرگی پۆشکین‌و ئەو پرسیار‌و تەلیسمانە نوسراون کە دوای خۆی جێیهێشتوون. بۆ زۆربەی ئەو پرسیارانەش تا ئەمڕۆ وەڵامی ئاشکرا لەبەردەستدا نین، بەڵام وەک دەردەکەوێت بۆ کوشتنی پۆشکین زیاد له‌بەرێک‌و زیاد له‌هێزێک‌و زیاد له‌هۆیەک بە ئاگا‌و بێئاگا کۆبووبێتنەوە تا شاعیر بکوژن. پرسیارەکەی من ئەوەیە بۆ پۆشکین، دێئانتێس داوەتی دووجەنگی دەکات؟... حاڵەتی پۆشکین زۆر دوور نییە له‌دۆخی ئۆرفیۆسەوە. ئۆردیکا یەکێک هەیە دەیەوێت لاقەیبکات‌و دەکەوێتە بنی هادەس‌و لەدەست ئۆرفیۆس دەردەچێت، ناتالیاش کەسێک هەیە دەیەوێت لاقەیبکات‌و له‌پۆشکینی هەڵکەنێت‌و ئابڕوشی بەرێت. بانگەکەی پۆشکین بۆ دووجەنگی، درێژکراوەیەکی سەمبولیکی سەفەرەکەی ئۆرفیۆسە بۆ هادەس... پۆشکین دەبێت دابەزێت بۆ سەر سنووری مەرگ‌و ژیان بۆئەوەی هەم ناتالیا‌و هەم ئابڕووی خۆی بهێنێتەوە. برینەکەی پۆشکین برینێکی له‌برینی ئۆرفیۆس قووڵترە، ئەگەر ئۆرفیۆس لای ژنانی دیکەی جیا له‌ئۆردیکا خۆشەویست نەبێت‌و بەدەستی ئەوان بکوژرێت، پۆشکین هەستیکردوە له‌نزیکترین کەسی خۆی، له‌دایکی چوار منداڵەکەیەوە‌و لەبەرچاوی باش‌و خراپ، دڵە ناسک‌و شاعیرانەکەی برینداردەکرێت. بیرۆکەی "خۆشەویست نەبوون" کە له‌کوشتنەکەی ئۆرفیۆسەوە دەخزێتە ژیانی شاعیرانەوە لای پۆشکین تەواو بەجۆرێکی تراژیدی بەرجەستەدەبێت، تەواوی چیرۆکەکە وامان بۆ دەردەخات وەک ئەوەی ئۆرفیۆس لێرەدا بەدەستی خودی ئۆردیکا بکوژرێت. ئاخۆ بە راست ناتالیا گەنچارۆڤ خوێنی پۆشکینی له‌ملە؟ دەنگۆی پەیوەندی نێوان ناتالیا‌و دێئانتێس دەگەڕێتەوە بۆ هەندێک نامەی نهێنی‌و بێناو کە ئاڕاستەی پۆشکین دەکرێن، دواجاریش له‌سووکایەتییەکی بەرچاوی دێئانتێسدا له‌ئاهەنگێکی گەورەی دەرباردا رەفتارێکی وا زەق دەنوێنێت‌و بەجۆرێک له‌ناتالیا نزیکدەبێتەوە هەموو ئەو دەنگۆیانە بۆ پۆشکین دەسەلمێنێت. ئاخۆ نامەکان راستیان بە پۆشکین گووتووە یان نا؟ ئاخۆ ئەو رەفتارەی دێئانتێس کە راستەخۆ وا له‌پۆشکین دەکات بانگهێشتی دووجەنگی بکات، پلانکراو بووە، ناتالیا بەشێک بووە له‌پلانەکە، یان دێئانتێس تەنیا گەنجێکی لەخۆبایی بووە کە هەڵەیەکی کردوە‌و هیچی تر؟ له‌ڕاستیدا پرسیارەکان هەموو تا ئەمڕۆ بێوەڵامن. ئەوەی گرنگە ئەوەیە هۆکان هەرچییەک بووبێت، دڵی پۆشکین بەجۆرێکی گەورە شکاوە‌و ئازاری چەشتووە، دووجەنگی‌و له‌ڕاستیدا مردنی هەڵبژاردوە، هەستیکردوە بەڕاستی خۆشەویست نییە، بەڕاستی شاعیرییەت لێرەدا فریای ناکەوێت، هەستیکردوە شیعر لێرەدا ناتوانێت هیچ بکات، گومانەکەی هەمان گومانی ئۆرفیۆسە کاتێک ئاوڕدەداتەوە. ئەو ساتەی ئۆرفیۆس ئاوڕدەداتەوە‌و ئەوساتەی کە پۆشکین بانگی دووجەنگی دەنوسێت، دوو ساتی قووڵی گومانی شاعیر‌و هونەرمەندن له‌مانا‌و سوود‌و نرخی شاعیرییەت. لێرەدا سێ تەفسیرمان له‌بەردەستدایە.\nیەکێکیان دەڵێت، خوێنی پۆشکین له‌ملی ناتالیا گەنچارۆڤە، ئەو ژنێکی چاوباز بووە‌و بێئەوەی گوێبداتە ناوی پۆشکین چۆتە پەیوەندییەکەوە لەگەڵ ئەو ئەفسەرە فەرەنسییە گەنجەدا، ئەوە مایەی مردنی پۆشکینە، ئەو ئەو هەستە قووڵەی گومانی له‌دڵی پۆشکیندا چاندووە، بەجۆرێک گومان له‌خۆی بکات‌و بیەوێت خۆی بخاتە ئەو مەترسییەوە، ئەو بۆ پۆشکینی سەلماندووە کە بە راستی کەسێکی قەبووڵکراو نییە، خۆشەویست نییە، ناوبانگ‌و بەهرە شتێکی تایبەتیان پێ نەبەخشیوە، ئەو نمونەی ئەو ژنە بێباکانەیە کە شاعیرییەتیان بۆ گرنگ نییە‌و نازانن لەگەڵ چ جۆرە رۆحێکدا سەروکاریان هەیە.\nتەفسیری دووەم ئەوەیە کە پۆشکین خۆی بەدوای جۆرێک له‌خودکوژیدا گەڕاوە، مەسەلەی پەیوەندی ناتالیا‌و ئانتێس له‌دەنگۆیەک بەولاوە هیچی تر نەبووە، ئەوە گومانی پۆشکینە له‌خۆی‌و گەڕانێتی بۆ بەهانەیەک بۆ مردن وایکردوە ئەو چیرۆکە بکاتە هۆیەک‌و مەسەلەی دووجەنگییەکەی لەگەڵ دێئانتێسدا وەک شانۆیەکی ئەلتەرناتیڤ بۆ خودکوژی بەکاربهێنێت، گەر وابێت لێرەدا پۆشکین گەلێک له‌ئۆرفیۆس نزیکدەبێتەوە، گەر ئاوڕەکەی ئۆرفیۆس بۆ ئەوە بێت کۆتاییەکی ئەفسانەیی‌و ئەبەدیی ببەخشێتە عەشقێکی گەورە، لێرەشدا پۆشکین له‌دوای کۆتاییەکی میتۆلۆگی‌و سیحراوی‌و پڕ تەلیسمدا بووە بۆ ژیانێکی شاعیرانەی قەشەنگ. لێرەدا شاعیر کە تەواو بڕوای بە خۆی‌و بە شیعر‌و بە ژیان نامێنێت، هەوڵدەدات له‌ڕێگای دروستکردنی کۆتاییەکی ئەفسانەییەوە، ئەو دوودڵییە قووڵەی خۆی تێپەڕێنێت، وەک ئەوەی بیەوێت بە مەرگی خۆی ئازاری دونیا بدات.\nتەفسیری سێهەم کە پێدەچێت تەفسیرە دروستەکە بێت، پێیوایە کوشتنی پۆشکین کارێکی دەستەجەمعییە، دەوڵەت‌و حوکمی قەیسەریی‌و دابونەرێت‌و خێزان‌و ژن‌و پۆلیس پێکڕا تێیدا بەشداربووبن. لێرمەنتۆڤی شاعیر له‌قەسیدە بەناوبانگەکەیدا دەربارەی کوشتنی پۆشکین کە هەر بە ناوی "مردنی شاعیر"ەوەیە تەواو دەسەڵات بە بکوژی شاعیر دەسەلمێنێت‌و پێیوایە پۆشکین بەزۆر ئاخنراوەتە ئەو جوغزەوە، بەوەشدا ئەو "کۆیلەی شەرەف" بووە نەیتوانیوە خۆی لەو دوو جەنگییە کوشندەیە بدزێتەوە. دیارە دواتر لێرمەنتۆڤ لەسەر ئەم قەسیدەیەی نەفیدەکرێت‌و دوای ماوەیەکی کورت ئەویش له‌دووجەنگییەکی بێمانادا‌و لەو پەڕی گەنجیدا ژیان له‌دەست دەدات. لێرەدا ئەو وێنە دێرینە دووبارەدەبێتەوە کە شاعیران بەدەستی هێزە گەورەکان، بە هۆی کینەی ئەوانەوە، بە پیلانی ئەوان هەلاهەلادەبن، وەک چۆن ئۆرفیۆس بە پیلانی دینیۆسیس دەکوژرێت. کوشتنی شاعیر لێرەدا هەرگیز وەک خواستی فەردی کەسێک سەیرناکرێت، بەڵکو وەک کاری داڕێژراو‌و بە مەبەستی هێزێکی گەورە سەیردەکرێت کە بوونی شاعیر بە زیاد‌و ناپێویست دەزانن... لێرەدا کینەی ئەفلاتونی له‌شاعیران، کینەی دینی، کینەی عەوام، کینەی رەگەزەکەی دی له‌شاعیران، پێکڕا یەکدەگرن‌و ئەو هاوپەیمانێتییە کۆن‌و دووبارە‌و هەمیشەییە دروستدەکەنەوە کە شاعیر بەرەو مردن دەبات. کوشتنی پۆشکین بەوجۆرە تراژیدییە، دووبارەکردنەوەی ئەو وێنەیەیە کە شاعیر بوونەوەرێکە موعجیزەکانی ناتوانن هەمیشە کاریگەربن... هێزی شیعر وەرناگەڕێتە سەر هێزێکی مادی، پۆشکین وەک ئۆرفیۆس نیشانەی ئەبەدی نوشوستی شاعیرانە لەوەی خۆشەویست بن، لەوەی بگەنە دڵ‌و رۆحە بچوک‌و نابیناکان، بگەنە ئەوەی وەک خۆیان دەخوازن لەگەڵ هێزی خوداکاندا بجەنگن... پۆشکین کۆپییەکی تری نوشوستی ئۆرفیۆسییە، کۆپییەکی نوێیەتی، وێنە راستەقینەکەیەتی کاتێک له‌فیگەرێکی ئەفسانەییەوە دادەبەزێت‌و دەبێت بە شاعیرێکی واقیعی.\nتەفسیرەکان بە هەر لایەکدا بڕۆن ئەوە ناشارنەوە کە پۆشکین منداڵی ئۆرفیۆسە.\nدووجەنگییەکەشی دەرەنجامی ئەو گومانە قووڵەیەتی لەوەی هونەر‌و شاعیرییەت بتوانن شەرەفی بپارێزن، هەستدەکات وەک ئۆرفیۆس تاقیکردنەوەی بەزاندنی مردنی بڕیوە، بەڵام گومانی له‌خۆی هێشتا هەر قووڵ‌و نەبوونی دڵنیایی له‌ڕۆحیدا هێشتا هەر گەورەیە... مردنەکەی وەک ئۆرفیۆس بەدەستی مەکینەیەکی له‌خۆی گەورەترە کە ناتوانێت رایبگرێت.\nبکوژەکانیشی ئەوانەن کە له‌شیعر تێناگەن، بە کوشتنیشی ئەوە تۆماردەکاتەوە کە شاعیران دوژمنی گەورەیان زۆرە.\nPosted by بەختیار عەلی at 11:26 1 comments\nئاوڕەکەی ئۆرفیۆس ساتێکی لاوازی قووڵە. ئۆرفیۆس له‌ساتی ئاوڕەکەیدا بەدوای دڵنیاییەکی وندا دەگەڕێت... وەسواسی دڵنیایی لای ئۆرفیۆس تەنیا لەوەدا کورت نابێتەوە، بزانێت خۆشەویستەکەی بە راستی لەدواوه‌یەتی یان نا، بەشێکی لەوەدایە بزانێت خوداکان راستگۆن... ئۆرفیۆس گومانکارە، بەڵام بۆ گومانکارە؟ با وادابنێین کە ئۆرفیۆس له‌ڕێگای گەڕانەوە له‌دۆزەخەوە «له‌هادەسەوە» بیری لەوە کردۆتەوە «چی دەبێت گەر چوومە سەرێ‌و گەڕامەوە سەر زەوی‌و ئۆردێکام لەگەڵ نەبوو». چ گاڵتەجاڕی‌و ئابڕووچونێک دەبێت، چ دڵشکانێکی قووڵ دەبێت، چ شکستێکی گەورە دەبێت بۆ مۆسیقا‌و شیعر‌و گۆرانی؟ بەبڕوای من گرفتی نەبوونی دڵنیایی‌و بڕوا، گرفتی سەرەکی مرۆڤە، هەموو ئەو پرسیارانەش دەشێت بەسەری ئۆرفیۆسدا تێپەڕیبن، بەڵام ئۆرفیۆس بەرلەوەی گومان له‌خوداکان بکات، گومان له‌خۆی دەکات. ئاوڕەکەی ئاماژەی بڕوانەبوونە بە خۆی. بەپێی ئەو نمونانەی کە مێژوو دەیخاتە بەردەستمان بڕوا بە خۆ نەبوون بەشێکی گرنگی هەست‌و جیهانبینی شاعیران‌و هونەرمەندانە، ئۆرفیۆس باوەڕی بەوە نییە کە دەتوانێت حەقیقەت بگۆڕێت، ئەو قەناعەتەش وەک قەدەر بۆ هەموو شاعیرانی تر جێدەهێڵێت. زۆربەی تەفسیرەکانی ئۆرفیۆس لەسەر ئەوە تەبان کە جیابوونەوەی دونیای فەنتازیاو هونەر له‌دونیای هەقیقەت‌و واقیع له‌پشت تراژیدیای ئۆرفیۆسەوەیە. کوشتنەکەی ئۆرفیۆس ئەم بابەتە زیاتر زەقدەکاتەوە، ئۆرفیۆس بەدەستی ژنانی هەواداری دینیوسیس دەکوژرێت... دەگووترێت کە خودی دینیوسیس له‌پشتی ئەوەوەیە کە ژنانی لایەنگری خۆی له‌ئۆرفیۆس هانداوە، له‌داخی ئەوەی ئۆرفیۆس له‌گۆرانییەکانی خۆیدا له‌هادەس ناوی هەموو خوداکانی هێناوە‌و ستایشیکردون، دینیوسیس نەبێت، ئەوەش بەجۆرێک دڵی دینیوسیسی له‌ئۆرفیۆس رەشکردوە، حەز بە مردنی بکات\nدینیوسیس خوداوەندی شەراب‌و مەستی‌و خوماربوون‌و خرۆشان‌و شەیداییە، خوداوەندی سەما‌و ئاهەنگە... پێچەوانەی ئەپۆلۆ یان ئەپۆلۆن، کە خودای عەقڵ‌و هێمنی‌و داهێنان‌و بیروردییە. نیتشە هەر یەک لەم دوو خوداوەندە بە دوو پۆڵی جیاوازی ناو رۆحی گریکی لەقەڵەمدەدا. هەڵبەت جیاکارییەکە دەگەڕێتەوە بۆ زۆر بەر له‌نیتشە، بەڵام جیاکارییەکی گرنگە‌و له‌نیتشە بەدواوە تەواو شوێنی خۆی دەگرێت. لێرەوە هەر یەک له‌نیتشە‌و ریلکە زۆر ورد لەسەر پەیوەندی نێوان ئۆرفیۆس‌و دینیۆسیسیشیان نوسیوە. گەر تەماشابکەین ئۆرفیۆس وەک هونەرمەند له‌دینیۆسیسەوە نزیکە، راستە ئەو کوڕی ئەپۆلۆیە، بەڵام جیهانی ئەو وەک دینیوسیس جیهانی خرۆشان‌و شەیداییە، جیهانی مۆسیقایە، هەتا مردنەکانیشیان زۆر له‌یەک دەچێت، چونکە دینیۆسیسیش بەدەستی «تیتانەکان» پارچەپارچەدەکرێت. لەگەڵ ئەوەشدا ئەم لێکچوونانە بڕێک جیاوازیی گەورە‌و بینراویان لەگەڵ خۆیاندا هەڵگرتووە. خرۆشانی دینیۆسیسی پتر خرۆشانی جەستەییە، خرۆشانی مەستی‌و سەمای شێتانە‌و ئۆرگازمی توندە. خرۆشانی ئۆرفیۆسی بە پێچەوانەوە خرۆشانێکی رۆحییە، مۆسیقای ئۆرفیۆسی مۆسیقایەکی هێورکەرەوەیە، مۆسیقایەکە پتر لەوەی لەزەتی هەستەوەرانمان بجوڵێنێت، هێمنی‌و تێرامانمان تێدا دروستدەکات، هێندەی قسە لەگەڵ لەشماندا بکات، جیهانی ناوەوەمان دەدوێنێت، پتر لەوەی وروژانێکی سێکسوالیانە بێت، عەشقێکی گەورەمان تیا دەچێنێت... هەر یەک له‌دینیوسیس‌و ئۆرفیۆس هونەرمەندن، بەڵام ئۆرفیۆس نوێنەری ئەو بەشەی هونەرە کە بە ناوەوە، بە جاوید، بە ناکۆتاوە گرێماندەدات، واتە نوێنەری ئازادبوونی رۆحە. له‌کاتێکدا دینیوسیس بە خوماربوون، بە مەستی، بە ناڕێکی، بە کایۆس‌و غەریزەوە دەمانبەستێتەوە، ئەو نوێنەری ئازادکردنی جەستەمانە. لێرەوە رۆحی دینیۆسیسی له‌هونەری مۆدێرندا زۆر گەورەیە... تا شارستانییەت‌و عەقڵانییەت، تا دیسپلین‌و رێنمایی‌و رێکخستن زۆرتر بن، هونەر بە پەرچەکردارێکی پێچەوانە، پتر بەلای ناڕێکی‌و ئەنارشییەت‌و غەریزەپەرستی‌و لەزەتگەراییدا دەڕوانێت، ئێمەی مەعشەری شاعیران‌و هونەرمەندان هەردوو رۆحەکە له‌ناوماندا دەگەڕێت، له‌کویادا مادییات زاڵبوو دەگەڕێینەوە بۆ رۆحانییەت، له‌کویادا ئەخلاق بووە کەرەستەی ئەشکەنجەدان دەگەڕێینەوە بۆ رەهەندە دینیۆسیسییەکەی ناومان. بەش بەحاڵی خۆم هونەر وەک کەرەستەی هاوسەنگ راگرتنی ئینسان له‌نێوان زەبر‌و هاوار‌و خواستی رەهەندە دژەکانیدا تێگەیشتووم... هەر کات ناعەقڵانییەت له‌لغاوەکانی دەرچوو، هاوار بۆ عەقڵ دەبەین، هەر کات عەقڵ خنکاندینی‌و دەستی نایە گەرومان هاوار بۆ سەماو خواست‌و غەریزە دینیۆسیسییەکان دەبەین رزگارمانبکات. هەرکات ژیان کورتبووەوە بۆ خواردن‌و جنس‌و خەوتن، پەنا بۆ بڵندگەراییەکەی ئۆرفیۆس دەبەین، هەر کاتێکیش لەش‌و رۆح عەقڵیان فەرامۆشکرد، ئەپۆلۆکەی ناخمان له‌خەو هەڵدەستێنین\nگەر سەرەنجبدەین بە روونی دەبینین کە ئەو پرۆسە عەقڵانی‌و دیالەکتیکییەی رۆشنگەریی‌و مۆدێرنە لەگەڵ خۆیاندا هێنایان، پتر دژی دینیۆسیسیزم بوو وەک دژی ئەپۆلۆ بێت. بۆیە کاریگەری دینیۆسیسی لەسەر سەرجەم هونەری سەدەی بیست‌و لەسەر رۆحی ئاڤانگاردانە لەم هونەرەدا زۆر گەورەیە. له‌هەر کوێیەک دیسپلین‌و ئەخلاق‌و رێکخستن مرۆڤیان خوارد، پێویستیمان بە شتێک له‌ڕۆحی دینیۆسیسی هەیە بۆئەوەی بە ناڕێکی‌و فەوزاسازییەکەی خۆی ئازادمانبکات، ئەو پێغەمبەری ئانارشیستەکانە، بەڵام ئۆرفیۆس نوێنەری دیوە جاویدانەکەی عەشقە، ئەو وەک دینیۆسیس لەشمان ناخاتە سەما، وەک ئەپۆلۆی باوکی عەقڵ‌و دانایی‌و رێکوپێکی بەرز نانرخنێت، ئەو نەجه‌ستەگەرای تەواوە‌و نە عەقڵگەری تەواو، ئەو نوێنەری شتێکی ترە، شتێکی شارستانیتر‌و بڵندگەراتر له‌غەریزەپەرستییەکەی دینیۆسیس، ئازادتریش له‌ڕێکپەرستییەکەی ئەپۆلۆ، نوێنەری رۆحە، نوێنەری عەشقە، نوێنەری بەرزبوونەوەیە بەسەر دراوەکاندا، نوێنەری ئەو دیوەی هونەرە کە وامان لێدەکات بە گژ ئەستەمدا بچینەوە\nبەڵام بۆ ئۆرفیۆس له‌هادەس ستایشی هەموو خوداکان دەکات دینیۆسیس نەبێت؟ پێموابێت هۆکە کەمێک ئاشکرا بێت، ئۆرفیۆس عاشقە‌و رۆحی هانی دەدا بەگژ ئەستەمدا بچێتەوە‌و هەقیقەتی مردن بشکێنێت‌و دابەزێت بۆ جیهانی خوارەوە تا ئۆردیکا بهێنێتەوە... ئەو بەدوای لەشی ئۆردیکادا دانەبەزیوە، بەدوای شکاندنی موستەحیلدا هاتووە، دەیەوێت بە هونەر مردن ببەزێنێت، عەشقی ئەو عەشقێکی غەریزیی نییە، عەشقێکی سۆفییانەیە، رووی له‌ئۆرگازم نییە، رووی له‌سروتە جەستەییەکان نییە، بەڵکو رووی له‌ئەبەدییەتە. لێرەوە زۆر سروشتییە، دینیۆسیس فەرامۆشبکات‌و رێزی بۆ دانەنێت.\nئۆرفیۆس کە دڵشکاو‌و غەمگین له‌هادەس دەگەڕێتەوە، دەبێتە دوژمنی ئافرەت، بە هیجاکەریان. ئەو حەزی له«ژن» نییە، بەڵکو حەزی له‌ئۆردیکا بوو، دوای ئۆردیکا شتێک بەو جنسەوە نایبەستێتەوە، دەگەڕێت‌و گۆرانی دەڵێت، هەتا کە ژنانی هەواداری دینیۆسیس پارچەپارچەیدەکەن‌و سەری لێدەکەنەوە، سەرەکەی هەر بە ئاودا دەڕوات‌و گۆرانی دەڵێت، دەڵێن تا ئەپۆلۆ داوای لێ نەکردوە بێدەنگ نەبووە... ئەو هونەرمەندی ئەبەدییە، تا کۆتایی بێدەنگ نابێت\nچیرۆکەکەی ئۆرفیۆس قووڵ بە مانای هونەر خۆیەوە گرێدراوە\nئەو پەیامەی هونەر هەڵیدەگرێت پەیامێکی ئەستەمە، ئەویش رزگارکردنی مرۆڤە له‌هەموو مەرجە مادییەکان، ئازادکردنی رۆح‌و جەستەیەتی له‌هەر بەنداو‌و بەربەستێک کە دێنە بەردەمی. کێشەی ئۆرفیۆس لەوەدایە کە توانای گەورەی خۆی، ئەو ئامانجە زۆر بڵندگەرایەش کە بۆ خۆی دادەنێت، لەگەڵ توانا‌و رەهەندە وجودییە بچوکەکانی دیکەیدا ناگونجێت... ئەوەی هونەرمەندێکی بەرزە، هیچ لەوە ناگۆڕێت کە بوونەوەرێکی لاواز‌و گومانکار‌و دوودڵە. له‌دوای ئۆرفیۆسیشەوە چ هونەرمەندێک لەسەر ئەم زەوییە هەیە کە چەند هونەری بەرزبووبێت، توانی بێتی بەسەر لاوازییە ئینسانییەکانیدا سەربکەوێت? له‌ڕاستیدا ئۆرفیۆس ناتوانێت ئاوڕ نەداتەوە، چونکە گەر ئاوڕنەداتەوە واتە نە گومانی له‌خۆی هەیە، نە گومانی له‌هونەر هەیە، نە گومانی لەو دونیایە هەیە کە تیادەژی، نە گومانی له‌هاوجنسەکانی هەیە، نە گومانی له‌خوداکان هەیە، کەسێکیش ئەو گومانانەی نەبوو هونەرمەند نییە، هونەر له‌بنەڕەتدا لەوەوە سەرچاوەدەگرێت کە مرۆڤ ناتوانێت دڵنیابێت... مرۆڤی دڵنیاش ناتوانێت هونەرمەند بێت، هونەرمەند چەندە وەک ئۆرفیۆس باوەڕی بە خۆی بێت، لەو گومانە گەورانە پاک نابێتەوە، چونکە پاکبوونەوە لەو گومانانە پاکبوونەوەیە له‌ڕیشەکانی هونەر خۆی، هونەر نائارامییەکی هەمیشەیی‌و نادڵنیاییەکی بەردەوامە. ئۆرفیۆس شێت نییە «وەک فێرجیل دەڵێت» ، بەڵکو گومانکارە، رۆحێکی دیکارتییە‌و له‌سەردەمی خوداکانی یۆناندا ژیاوە. یەکەمین کەس کە ئۆرفیۆسی وەک گومانکار وەسفکردبێت «سینیکا»یە کە لەسەدەی یەکی زاینیدا ژیاوە، بەڵام سینیکا ئەم گومانە بە گومان له‌هونەرەوە نابەستێتەوە... ئۆرفیۆس وەک هەموو هونەرمەندێکی تر کوشتەی ئەوەیە دەیەوێت بە هونەر موعجیزە دروستبکات، بەڵام له‌ناخیشیدا سنووری ئیشکردنی هونەر‌و کاریگەرییەکەی دەزانێت، ئەو دیوارە دەبینێت کە هونەر له‌هەقیقەت جیادەکاتەوە... دەزانێت ئەوەی هەلومەرجە مادییەکان دەیسەپێنن هونەر نایگۆڕێت، ئاوڕەکەی ئۆرفیۆس نیشانەی ئاگاداربوونێتی له‌ناکۆکی قووڵی هونەر، له‌سنووری، لەو بەربەستە هەمیشەییەی جوانییە فەنتازییەکانی ئەو له‌دونیا دادەبڕێت. هونەر عەشقە، بڵندگەراییە، مەستییە، بەڵام ناتوانێت هەقیقەتە گەورەکانی بوون‌و ژیان بگۆڕێت. ئۆرفیۆس کە ئاوڕدەداتەوە باوەڕی وایە ئۆردیکا بەر له‌ئاوڕەکەی ئەو کەوتۆتەوە هادەس‌و ئەو تەنیا ئاوڕ له‌کەوتنەکەی دەداتەوە. ئۆرفیۆس باوەڕی وایە کە موعجیزەکە له‌بنەڕەتدا رووی نەداوە ... بەبێ ئەو گومانەش نەدەکرا ئۆرفیۆس ئەو هونەرمەندە گەورەیە بێت\nدابەزینەکەی ئۆرفیۆس بۆ هادەس، سەمبولی ئەو سەر کێشییە گەورەیەی هونەرمەندە، توانای لەسەر کارتێکردن له‌خوداکان‌و جانەوەرەکانی هادەس سەمبولی هێزی شارستانی‌و توانای هونەرە لەسەر رامکردنی لایەنە دڕندەکانی ناو مرۆڤ. ئۆرفیۆس هەمیشە وەک سەمبولێک بۆ هەوڵی رامکردن‌و دەستەمۆکردنی رەهەندە ترسناکەکانی ژیان سەیرکراوە، وەک فیگەرێکی شارستانی، بەڵام رامکردنی ئەو دڕندەیە هەتاهەتایە شوێنی گومانە. ژنە باخۆسییەکان کە ئۆرفیۆس پارچەپارچەدەکەن، نوێنەری ئەو هێزە عەوامەن کە له‌ڕۆحی هونەرمەند تێناگەن، نوێنەری قەبووڵ نەکردنی هونەرن لەسەر زەوی. خودی کوشتنەکەی ئۆرفیۆس ئاوێنەی ئەو بەدگومانییە هەمیشەیی‌و دووبارە‌و گەورەیەیە کە بەرامبەر هونەر هەمانە، ئۆردیکا دەبێت بمرێت چونکە هونەر هەمیشە شوێنی گومانە، ئۆرفیۆسیش دەبێت بمرێت له‌بەرئەوەی هونەرمەند هەمیشە شوێنی گومانە. ئۆردیکا دەبێت بمرێت چونکە هەمیشە گومانی ئەوە هەیە خوداکان هونەر قەبووڵ نەکەن‌و دان بە موعجیزەکانیدا نەنێن، ئۆرفیۆسیش دەبێت بمرێت، چونکە هونەرمەند دەشێت هەمیشە بەر نەفرەت‌و توڕەیی خوداکان‌و عەوام‌و لایەنگرەکانیان بکەوێت. کوشتنەکەی ئۆرفیۆس‌و مردنەکەی ئۆردیکا هەردووکیان نیشانەی ئەوەن کە له‌بنەڕەتدا هونەر جەوهەرێکی تراژیدی هەیە. کوشتنەکەی ئۆرفیۆس درێژکراوەی ئاوڕەکەیەتی، سەلماندنی ئەو گومانە قووڵەیەتی کە بەرامبەر دونیا هەیەتی... تەسلیمبوونێتی بەو راستییەی کە هونەر هێزێکی راستەقینەی نییە. ئۆرفیۆس شەڕێکی گەورە لەگەڵ مردنی ئۆردیکادا دەکات، بەڵام بەرامبەر مردنی خۆی بەرگرییەکی ئەوتۆ پیشان نادات. کوشتنەکەی ئۆرفیۆس له‌دەیان تابلۆدا نیگارکراوەتەوە، له‌زۆربەیاندا ئۆرفیۆس بە بێ بەرگری تەسلیمی بکوژەکانی بووە. ئەو راستییەی کە ناتوانێت مردن ببەزێنێت بووە بە هەقیقەتێکی چەسپاو لەلای... ئەم ژیاننامە ئۆرفیۆسییە، ئەم مردنە کە نیشانەی رەهەندە هەمیشە تراژیدییەکەی هونەرە، له‌ژیان‌و تێکستی چەندەها هونەرمەند‌و شاعیردا بەرجەستە بووە.\nPosted by بەختیار عەلی at 12:38 0 comments


" هه‌رێمه ملیۆنییه‌کان بڕوخێنن" - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nگه‌ڕه‌کی فیتیا له ستۆکهۆڵم\n" هه‌رێمه ملیۆنییه‌کان بڕوخێنن"\nبڵاو کرایه‌وه fredag 20 mars 2009 kl 17.49\nبۆ به‌رگرتن له‌پرۆسه‌ی په‌ڕاوێزخستن له و ناوچانه‌ی که به ناوچه‌کانی به‌رنامه‌ی ملێۆنی ناسراون، باشتر وایه جارێکی تر چاو به بیناسازییاندا بخشێنرێته‌وه‌و به‌شێوازی نوێ سازبکرێنه‌وه. ئه‌مه داوای وه‌زیری هاوگونجی (نیامکۆ سابوونی) یه که له ڕۆژنامه‌ی ئه‌مڕۆی DagensNyheter دا بڵاوکراوه‌ته‌وه.\nله‌و ووتاره هاوبه‌شه‌دا که نیامکۆ سابونیو سکرتێری پارتی گه‌لی لیبرال فۆلکپارتییه‌ت ئێریک ئوله‌نهاگ نوسییویانه، ئاماژه به‌و 156 ناوچه‌یه له سه‌راسه‌ری سویدا ده‌کرێت که له نێوان ساڵانی 1964 تا ساڵی 1970 به ئامانجی چاره‌سه‌ری که‌می خانو و بێماڵی چه‌ندین بینای به‌رزی پێکهاتوو له نزیکه‌ی ملیۆنێک ماڵێ هاوشێوه دروستکران. ئه‌و پڕۆژه‌یه ناوی لێنرا به‌رنامی ملیۆنی.\nله‌و ناوچانه‌ی که به‌وشێوازه بینایانه ئاوه‌دانکرانه‌وه گه‌ڕه‌کی فیتیا له ستۆکهۆلم، رۆسه‌نگۆرد له‌مالمیۆو چه‌ندین ناوچه‌ی تر. ئه‌و ناوچانه بوونه چاوگه‌ی کۆبونه‌وه‌ی په‌ناخوازان و چه‌ندین کێشه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی وه‌ک بێکاری.\nوه‌زیری هاووگونجی نیامکۆ سابوونی نووسیویه‌تی ته‌نها دابینکردنی کارو فێربوونی زمان به‌ندی په‌ڕاوێزی ناپچڕێنێ به‌ڵکه شێوازی خانو و بیناسازی و خزمه‌تگوزارییه‌کانی تایبه‌ت به وبینایانه هۆکارێکی گرنگن بۆ هاندانی تاک و به‌ستنه‌وه‌یان به باقی ناوچه‌کانی شاره‌وه و ڕزگارکردنیان له هه‌ستی دابڕان.


29 | تشرینی یه‌كه‌م | 2017 | PUK CENTRAL COUNCIL\nسەرۆکی پەرلەمان: ئێوارەی ئەمڕۆ کۆمەڵێ بەڵتەجی و کەسانی تێکدەر، دوور لە هەمو بەهایەکی مرۆیی و بە هاندانی حیزبیی هێرشیان کردە سەر باڵەخانەی پەرلەمان\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 7:46 pm پارتە سیاسییەکان 0\nپەیامێکی بە پەلە لە سەرۆکی پەرلەمانی کوردستانەوە. بۆ نوێنەرایەتی و کونسوڵی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا و یەکێتی ئەوروپا و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی بواری مافی مرۆڤ و ئازادیی ڕۆژنامەنووسی. بە داخ و نیگەرانییەکی زۆرەوە، ئێوارەی ئەمڕۆ کۆمەڵێ بەڵتەجی و کەسانی تێکدەر، دوور لە هەمو بەهایەکی مرۆیی و بە هاندانی …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 6:56 pm پەرلەمانی کورستان 0\nژمارەیەك هاووڵاتی لەبەردەم پەرلەمانی كوردستان خۆپیشاندانیان ئەنجامداوەو داوا دەكەن رابون مەعروف داوای لێبوردن بكات. پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ 29-10 ی رابون مەعروف ئەندامی جوڵانەوەی نەوەی نوێ پرێس كۆنفرانسێكی لە پەرلەمانی كوردستان كردو دواتر پشێوی تێكەوت. چەند هاووڵاتییەك لەبەردەم پەرلەمانی كوردستان خۆپیشاندان دەكەن و …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 6:24 pm پارتە سیاسییەکان 0\nئەو نامەیە بڵاوكرایەوە كە مەسعود بارزانی ئاراستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستانی كردوەو رایگەیاندوە كە نایەوێت لەپۆستەكەی بەردەوام بێت. لەنامەكەیدا بارزانی دەڵێت”سەبارەت بەپۆستی سەرۆكایەتی ھەرێم لەدوای ١/١١/٢٠١٧ بەردەوام بوونم لەم پۆستە رەتدەكەمەوەو نابێت یاسای سەرۆكایەتی ھەرێم ھەمواربكرێتەوە یان …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 2:57 pm پارتە سیاسییەکان 0\nدەستبەرداربوونی مەسعود بارزانی لە پۆستەکەی راگەیەندرا ئومێد خۆشناو سەرۆکى فراکسیۆنى پارتى لە کۆنگرەیەکى ڕۆژنامەنوسیدا لەناو پەرلەمانی کوردستاندا ڕایگەیاند، “وەرگرتنى پۆستى سەرۆکى هەرێم لەلایەن بارزانییەوە بۆ ڕێکخستنەوەى ناوماڵی کورد بوو”، وتیشی “بارزانى هێزی بە پۆستى سەرۆکى هەرێم بەخشیبوو”. …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 12:44 pm پارتە سیاسییەکان 0\nپرۆژەی دابەشکردنی دەسەڵاتەکانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ یەک شەممە لەپەرلەمانی کوردستان خوێندنەوەی بۆ دەکرێت، وردەکارییەکەی بەم شێوەیەیە: دەسەڵاتەکانی سەرۆکایەتی هەرێم تا هەڵبژاردنەکانی سەرۆکی هەرێم و خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان بەسەر دامەزراوە گشتییەکانی هەرێم دابەشدەکرێن. یەکەم: پیادەکردنی ئەرک و …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 12:25 pm کوردستان 0\nدوای ئەو تاوان و پێشێلکارییەی میلیشیا چەکدارەکان و تورکمانەکانی ناو حەشدی شەعبی لە خورماتوو ئەنجامیاندا، لە ئێستادا دۆخی قەزاکە بەرەو هێوربوونەوە دەچێت و لێپرسراوی مەڵبەندی حەمرینی (ی.ن.ک) دەڵێت:” لایەنی بەرانبەریش گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی ئەوەی کردوویانە بۆیان ناچێتەسەر. مەلا کەریم شکور، لێپرسراوی مەڵبەندی حەمرینی …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 11:28 am وتارو بیروڕا 0\nفەرید ئەسەسەرد لە سیاسەتدا، هەروەک لە شەڕیش، بڕیاری چەوت‌و نابەرپرسانە زیانی گەورەو زۆر جار کارەساتی لێ دەکەوێتەوە. هیچ شتێک ناچاری نەکردبووین خۆمان تووشی شەڕێکی دۆڕاو بکەین‌و دەرفەتێکی زۆر بۆ دەرچون لەقەیرانەکە، بەقازانجەوە، لەئارادا بوو. پێش ئەوەی شەڕەکە لەڕووی عەسکەرییەوە بدۆڕێنین، لەڕووی سیاسییەوە …\nیه‌ك شه‌ممه, تشرینی یه‌كه‌م 29, 2017 11:11 am وتارو بیروڕا 0\nد.بەختیار شاوەیس ئیتر ریفراندۆمەکەی هەرێمی کوردستان کەلە ۲٥/۹ ئەنجامدراو لە ۲٥/۱٠/۲٠۱۷ واتە تەنها مانگێک لەدوای ئەوە حکومەتی هەرێمی کوردستان سڕیکرد بوە بەشێک لەرابردوو. ئەمەنەک لەبەر ئەوەی حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عیراق وایگوتووە ، یان نەک لەبەر سڕکردنەکەی حکومەتی هەرێم چونکە ئیشکالیەت لەدەسەڵاتی حکومەت هەیە …


بۆچی سیاسه‌تی ئه‌مریكا له‌ئاست كوردی رۆژئاوا روون نیه؟ … عیماد عه‌لی – Dengekan\nهه‌میشه پرسیاره گرنگه‌كه بۆ ئێمه‌ی كورد به تایبه‌تی له‌م كاته‌دا كه ناوچه‌كه به ئاڵۆزیه‌كی زۆر گه‌وره‌دا ده‌روات ئه‌وه‌یه؛ ئایا له‌هه‌ر پێشهاتێكدا هه‌ڵوێستی كام هێزی گه‌وره و به‌تایبه‌تی ئه‌مریكا و روسیا له قازانجی كورد ده‌بێت( ئه‌مه‌ش له‌به‌ر چه‌ندین هۆكاری خودی و بابه‌تی كه‌وا فه‌رز ده‌كات هه‌میشه ئێمه‌ی بێ ده‌وڵه‌ت چاوره‌ێی ده‌ستی ئه‌وان بین) وهه‌ڵوێستی كام زلهێز له وه‌زعه‌كه هه‌نوكه‌یه‌كه به‌و ئاقاره ده‌بێت كه به‌ره‌و خانه‌یه‌كی پێشه‌كه‌وتوتر له‌هه‌وڵی نزیكبونه‌وه له ئامانجه تایبه‌تیه‌كانمان ده‌بات . ئه‌گه‌ر ئامانجه ستراتیجیه سه‌ره‌كیه‌كانی ئه‌مریكا له‌م ناوچه‌یه له چه‌ند لایه‌كه‌وه بخوێنینه‌وه. تاراده‌یه‌ك به وردی خۆمان له ناوه‌خنی مه‌به‌ستی ئه‌مریكا له هه‌نگاوه بچوكه‌كانی بده‌ین ئه‌وجا له‌و روانگه‌وه ده‌توانین دیده‌كانی وه‌ك هه‌ڵوێستی له‌مه‌ر پرسی كورد تێبگه‌ین و، زه‌مینه‌ش بۆ ئه‌وه خۆش ده‌كه‌ین كه به جوانی و زانتسیانه بیر له خۆمان و پرسه سه‌ركیه‌كه‌مان بكه‌ینه‌وه و دوور له سۆز مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌م زلهێزانه‌دا بكه‌ین.\nبه شێوه‌یه‌كی گشتی ده‌بێت سیاسه‌تی ئه‌مریكا له سوریا بۆ چه‌ندین ئامانجی گشتگیر بگه‌رێنینه‌وه؛ كۆتاییهێنان به داعش به‌كه‌مترین زیانی گیانی له ریزی سه‌ربازانی ئه‌مریكیدا. رێگری له ئێران له پیكهێنانی كه‌وانه‌ی شیعی و مانه‌وه‌ی به‌هێزی ئێستای بۆ ململانێ كردنی وڵاتانی كه‌نداوی خاوه‌ن نه‌وت. هه‌وڵدان بۆ دیاریكردنی په‌یوه‌ندی رژێمی سوریا له‌گه‌ڵ گه‌لانی سوریا به شێوه‌یه‌ك كه له قازانجی ئه‌ودا بكه‌وێته‌وه و ره‌زامه‌ندی توركیا و هه‌ندێك وڵاتانی تری ناوچه‌كه‌ش به‌ده‌ست بێنێت، جا ئه‌م سیاسه‌ته به‌مانه‌وه یان نه‌مانی ئه‌سه‌دیش بێت. سوریاش به‌ته‌واوی له‌باوه‌شی روسیا نه‌بێت و وه‌ك خه‌ته‌رێك له‌سه‌ر ده‌رودراوسێ نه‌مێنێته‌وه و خاوه‌نی چه‌كی كۆكوژ نه‌بێت .\nPrevious گفتوگۆ له‌گه‌ڵ رزگار عومه‌ر نووسه‌ر و رۆژنامه‌وان له‌باره‌ی (مه‌له‌فی چه‌پ له ئه‌مڕۆی كوردستادا\nNext په‌نابه‌ران وه‌ك قوربانی ده‌ستی بڕیاره سیاسییه‌كان … هەژار تەها


کوردیپێدیا - احزاب اتحاد میهنی کوردستان\n☂ احزاب اتحاد میهنی کوردستان | پۆل: پارت و رێکخراوەکان | زمانی بابەت: 🇮🇷 فارسی\nاحزاب اتحاد میهنی کوردستان\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 20-05-2020\n1. 👁 احزاب الوحدة الوطنية الكردية\n2. 👁 پارتەکانی یەکێتی نیشتمانی کورد\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 20 2020 1:51PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: May 21 2020 8:04AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: May 21 2020 8:04AM باشترکراوە


4/21/2019 11:06:00 AM 710 جار خوێندراوەتەوە\nدوێنی تەماشای دیبەیتی سلاڤیو ژیژاک و جۆردن پیتەرسنم کرد. ماوەیەک بوو چاوەڕێ بووم، بەڵام چاوەڕیی هیچی گەورە نەبووم. پێش ئەوەی باس لە هەردوو بکەم، دەبێت باس لە چوارچێوە بکەم. ئێمەلە سەردەمێکدا دەژین لە هەموو شتێک تیایدا شل بوەتەوە. قۆنقغیک لە قەیراندایە و قۆناغی داهاتوو دیار نیە. لەم قۆناغی گواستنەوەدا هەموو شتێک سەرەتاتکێ دەکەن، فاشیزم، کۆمۆنیزم، لیبرالیزم، کۆنسیومەریزم. ئیسلامیزم، هەرچی ئیزمی تر. هەموو ئەمە لە سەردەمێکدا ڕودەدات کە میدیا پاڵەوان دروست دەکات و فسی دەکاتەوە. ڕۆحی کێبڕکی و دوژمنایەتی و خێڵەکێتی نەک هەر بە سەر بیرمەنداندا بەڵکو بە سەر زۆرێک لە خەڵکیشدا زاڵە. ئەم دۆخە ئەم دووانەی کردوەتە پاڵەوان.


لە مامۆستا ئەحمەدی زیندانیەوە بۆ مامۆستا بەدەل بەرواری\n24/02/2021 | 2507 جار خوێندراوەتەوە\nبەعس موچەكەی مامۆستا ئەحمەدی زیندانی كرد بەشەش بەشەوە، پێنج بەشی بۆ منداڵەكانی خەرجكرد... ئەی موچەكەی مامۆستا بەدەل بەرواری چی لێكراووە..؟؟\nمامۆستایەكی بە ئەزمون، سەرو ریش ماشو برنجی، روخۆش و وورە بەرز، زبان شیرین و بە ویقار و خۆشەویست، ئەو لە پێناو ئازادی و پاراستنی شكۆی تاكی كورد هەر لەسەرەتاوە چووە رێكخستنە نهێنیەكان و رێزەكانی شۆڕشەوە، بەهۆی كاریگەری كەسێتیەوە، هەرزوو هێزە ئەمنیەكان كەوتنە سۆراغی، ئیخباریكراو لە بەهاری 1989 لەلایەن هێزە ئەمنیەكانی بەعسەوە دەستگیركرا.\nئەو (مامۆستا ئەحمەدی زیندانی)ە، مامۆستا ئەحمەد كە لە قوتابخانەی (مەولانا خالید)ی سلێمانی مامۆستا بوو، لە ژوورە ئینفیرادیەكانی ئەمنە سورەكەی سلێمانی زیندانی دەكرێت.\nمامۆستا ئەحمەدی زیندانی لەگەڵ ئەوەی ماوەی نزیكەی (دووساڵ) لە ژووری تاكەكەسی (ئینفیرادی) زیندانی بووە، هەموو جۆرەكانی ئەشكەنجەی لەسەر تاقیكراوەتەوە، ئەوەی ئەمنەكانی بەعس بەخەیاڵیاندا هاتبوو، لە كارەبا لێدان، هەڵواسین، لەژێر پێدان، كێبڵ، سەرماو گەرماو ئاوی ساردوو دەست و قاچ شكاندن، مامۆستا ئەحمەدی زیندانی نەك هەر ئیعترافی نەكرد، بەڵكو بەردەوام ووردەی دەدایە بەر هاوزیندانیەكانی، بەتایبەتیش ئەو گەنجانەی تازە دەستگیردەكران و لەبەردەمی زیندانیە تاكەكەسیەكاندا دەبەسترانەوەو دوای ئەشكەنجەدان فڕی دەدرانە بەردەم ژوورە تاكەكەسیەكان.\nیەكێك لە زیندانیەكانی هاوڕێی مامۆستا ئەحمەدی زییندانی وتی، مامۆستا ئەحمەد لەبەر ئەوەی لەهەموومان تەمەنی زیاتر و خاوەنی كەسایەتیەكی بەرزو بە وورەبوو، هەمیشە ئامۆژگاری دەكردین و گوێمان لێدەگرت و ئەزمونی ژیانی بۆ دەگێراینەوە.\nبە پێی ئەو راپۆرتانەی كە لەبەر دەستی ئەمنەكاندا بوو مامۆستا ئەحمەدی زیندانی كارەكتەرێكی كاریگەربووە لەناو رێكخستنە نهێنیەكانی سلێمانیدا، بۆیە هەموو هەوڵێكی ئەمینەكان بۆ ئەوە بوو ئیعتراف بە مامۆستا ئەحمەد بكەن، دوایین ئەشكەنجەو هەوڵ بۆ ئیعتراف پێكردنی، دەرمانێكی دەدەنێ نیوە بێهۆشی دەكەن، بۆ ئەوەی دان بنێت بە زانیارییەكانی رێكخستنەكانی سلێمانیدا، بەڵام ئەو بە بێهۆشیش ئیعتراف ناكات ( ڤیدیۆی ئەشكەنجەدانەكەی دوای راپەڕین و رزگاركردنی ئەمنەسورەكە كەوتە دەست پێشمەرگەوبڵاوكرایەوە، كە لەسەر كورسیەك دایانناوەو كراسێكی سپی لەبەردایەو ئەشكەنجەی دەدەن).\nهاوڕێیەكی مامۆستا ئەحمەد لە زیندان گێرایەوە، كە مامۆستا ئەحمەد چەندین جار پێی وتین( ئێمە ئازاد ناكرێین، بەڵكۆ رزگار دەكرێن)، بەڵام هەفتەیەك پێش راپەڕینەكەی بەهاری 1991 مامۆستا ئەحمەدی زیندانی و هاوڕیەكی رەوانەی دادگای شۆڕش ( مەحكەمەی سەورە)ی بەغداد كران و لەوێ حوكمی زیندانی هەتاهەتاییان بۆ دەركرا، بەڵام هەموو هاوڕێكانی لە ئەمنە سورەكە لە رۆژی 8/3/1991 رزگاركران، جگە لە مامۆستا ئەحمەدی زیندانی و كەمال قەرەداغی هاوڕێی، لەدوای راپەڕین مامۆستا ئەحمەد و هاوڕێكەی لە 24/12/1991 لە پرۆسەیەكی دیل بەدیلدا ئازادكران و تا ئێستاش لە ژیان بەڕیدەكات و ئەشكەنجەو زیندانی و ئەمنەسورەكە لە فلاشباكیدا لێدەدرێتەوە.\nمامۆستا ئەحمەد بە درێژایی ئەو دوو ساڵەی كە لە زینداندا بوو، حكومەتی بەعس موچەكەی نەبڕی، بە پێی بڕیارێكی پێشتری تایبەتی سەدام، ئەو كەسەی دەستگیر دەكرێت، هەر خۆی بەرپرسیارەو خێزانەكەی بەرپرس نین، بۆیە موچەكەی مامۆستا ئەحمەدی زیندانی دەكەن بە شەش بەشەوە، چوار منداڵ و خێزانی و خۆی (6) كەس، پێنج بەشی موچەكەی دەدەنە خێزانەكەی و یەك بەشی كەلەبری مامۆستا ئەحمەد خۆیەتی لە موچەكەی دەبڕن.\nدوای (30) ساڵ لەو بەروارەو لە كوردستانی ئازادا، ئەو كوردستانەی سەدانی وەك مامۆستا ئەحمەدی زیندانی ئەشكەنجەدراون ئیعترافیان نەكردو و لەسێدارەدران، مامۆستا ( بەدەل بەرواری) دەستگیر دەكرێت.\nمامۆستا بەدەل بەرواری مامۆستای قوتابخانەی ( بەهدینانی بنەڕەتی)یە لە دهۆك، یەكێكەلەو مامۆستا چاونەترس و بوێرو خۆشەویستانەی بادینان، ئەو هەمیشە وەك بەرگریكارێكی مافەكانی مامۆستایان لەسەر شەقام بوو،لە هەموو خۆپیشاندانەكانی مامۆستایان رێكخەرو سەرپەرشتیكەر بووە، ماوەی زیاتر لە شەش مانگە لەگەڵ ژمارەیەك لە هاوڕێكانی لە زینداندایە، تاكە تاوانی مامۆستا بەدەل بەرواری داواكردنی موچەی مامۆستایانە لەكاتی خۆییدا و ناڕەزایی لە لێبڕینی موچە بوو، ئەو ئێستا لە زیندانە لە هەولێر و چاوەڕوانی یەكلاكردنەوەی دۆسیەكەیەتی، كە لە 16ی مانگ بەشێك لە هاوڕێكانی بە شەش ساڵ زیندانی سزا دران.\nبە پێی راگەیەنراوی كەسوكاری سزادراوانی بادینان، مامۆستا بەدەل بەرواری و هاوڕێكانی لە زیندان ئەشكەنجە دراون و هەرەِشەی ژن و منداڵیان لێكراوە بۆ ئەوەی ئیعتراف بكەن، كە ئەمە لە زیندانەكانی بەعسدا بەرامبەر بە پێشمەرگەو شۆڕشگێران بەكاردەهێنرا، لەگەڵ ئەوەشدا هەڕەشەی بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆی دانپێدانانیان كراوە.\nمامۆستا بەدەل بەرواری كە پیشەی مامۆستابوو، موچەكەی لە كۆی ( ملیۆنێك) دینار لە ئێستادا تەنیا (400 هەزار) دینار دەدرێت بە خانەوادەكەی و ئەوەی دێكەی دەبڕدرێت. واتا خانەوادەكەی دوو جار سزادراون، جارێك سەرۆكی خێزانەكەیان زیندانی كراوەو جارێكیش سەرچاوەی ژیانی ئابوریان بڕدراوە.\nئێمە ئێستا لەبەردەم دوو ئەزمونی زیندانیداین، ئەزمونێك كە مامۆستا ئەحمەدی زیندانیەو لە پێناو ئازادی و پاراستنی شكۆی تاكی كورد ماوەی دوو ساڵ لە زیندان ئەشكەنجەدراو قوربانیدا، ئەزمونی دووەم مامۆستا بەدەل بەرواریە كە لە كوردستانی دوای بەعسدا، ماوەی زیاتر لە شەش مانگە لە زیندانەو ئەشكەنجە دەدرێت.\nئەوەی هاوشێوەیە لە نێوان كەیسەكەی مامۆستا ئەحمەدی زیندانی و مامۆستا بەدەل بەرواریدایە، ستەم و زوڵمەكان هاشێوەن، ئەمیان بەدەستی دەسەڵاتی كوردی و ئەویان بەدەستی دەسەڵاتی بەعس.\nمامۆستا ئەحمەدی زیندانی لە ئەمنە سورەكە لە ژووری ئینفیرادیدا بووەو هەموو جۆرەكانی ئەشكەنجەی لەبەرامبەر تاقیكراوەتەوە تەنیا لە پێناو ئیعترافكردندا.\nمامۆستا بەدەل بەرواری و هاوڕێكانی كراواونەتە ژووری ئینفیرادی و بە وتەی كەسوكارەكەی ئەشكەنجەدراون و هەڕەشەی ژن و منداڵیان لێكراوە تەنیا لە پێناو ئیعتراكردندا.\nمامۆستا ئەحمەدی زیندانی لە شەش بەش بەشێكی موچەكەی دەبڕدرێت و بەشی خێزانەكەی لە موچەكەی مامۆستا ئەحمەد دەدرێتە خانەوادەكەی.\nمامۆستا بەدەل بەرواری زۆرینەی موچەكەی دەبڕدرێت و كەمترینی دەدرێتە خانەوادەكەی .\nمامۆستا ئەحمەدی زیندانی لەژێر ئەشكەنجەدا وێنەی دەگیرێت بۆ ئەوەی ئیعتراف بكات، بەڵام ڤیدیۆكەی بڵاونەكرایەوە تا راپەڕین لە زینداندا دەست پێشمەرگە كەوت و وەكو شانازی و قارەمانی زیندان بڵاوكرایەوە.\nبە وتەی كەسوكارەكەیان دەسەڵات ھەرەشەی بڵاوكردنەوەی ڤیدیوی دانپێدانانی مامۆستا بەدەل بەرواری و هاوڕێكانی دەكات، دەیەوێت وەك سیخوڕو تاوانبار بیاناسێنیت.\nمامۆستا ئەحمەدی زیندانی لە پێناو ئازادی و شكۆی مرۆڤی كورد خەباتی كردووەو قوربانی داوە ئەشكەنجە دراوەو خەونی رزگاری و ئازادی كوردستان بووە، بەڵام ئێستا ئەوانەی لەسەر پشتی ئەشكەنجە دراوی مامۆستا ئەحمەدی زندانی دەسەڵاتیان قۆرخكردووە ئازادی دەخنكێنن و ئازادی خوازان دەخەنە زیندانەوەو ڤیدیۆیان دەگرن و ئەشكەنجەیان دەدەن.\nئازاری كۆرۆنام چەشت


ژنه شه‌هیدێك له بازاڕی ئیسكانی هه‌ولێر پاقله ده‌فرۆشێت\nخاتوو ئیسڕا له كاتی گفتوگۆ له‌گه‌ڵ په‌یامنێری رۆژنامه‌ی رووبه‌ردا. فۆتۆ: محه‌ممه‌د بێدڵ ـــ\nئاماده‌كردنی هێمن مه‌لازاده ـــ\nله نێو جه‌نجاڵیی بازاڕی شه‌وانه‌ی ئیسكاندا، ژنه شه‌هیدێك كه ته‌مه‌نی 44 ساڵه پاقله‌ی برژاو ده‌فرۆشێت و به چاوی پڕ له فرمێسكه‌وه به‌دیار عاره‌بانه‌كه‌ی شه‌وانه داده‌نیشێت بۆ ئه‌وه‌ی پاروێك خواردن بۆ چوار منداڵه هه‌تیوه‌كه‌ی په‌یدا بكات، ئه‌و كه عاره‌بانه‌كه‌یشی به قیست كڕیوه، له خانووێكی كرێ له گه‌ڕه‌كی سه‌یداوه ژیان به‌سه‌ر ده‌بات، سێ مانگیشه كرێی خانووه‌كه‌ی نه‌داوه، ئه‌و ژنه شه‌هیده خاتوو ئیسرا تاڵب حه‌سه‌نه كه به ره‌گه‌ز عه‌ره‌به و خه‌ڵكی شاری مووسڵه.\nئیسرا تاڵب حه‌سه‌ن له چاوپێكه‌وتنێكی تایبه‌ت به رووبه‌ردا ده‌ڵێت "مێرده‌كه‌م كه ناوی عه‌لا ره‌حیم ده‌هش به‌رزنجی بوو به ره‌گه‌ز كوردبوو و خه‌ڵكی گه‌ڕه‌كی ره‌حیماوه‌ی كه‌ركووك بوو، ئه‌و له ساڵی 1996 له‌سه‌ر ده‌ستی رژێمی به‌عس له سێداره دراوه به شه‌هیدی سه‌نگه‌ر هه‌ژمار كراوه".\nئیسڕا تاڵب كه دوو برایشی له‌سه‌ر ده‌ستی رژێمی پێشوو له سێداره دراون، به گوته‌ی خۆی نه‌خۆشیی درێژخایه‌نی هه‌یه، ئه‌و سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی مووچه‌یه‌كی 500 هه‌زاریشی له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی شه‌هیدانه‌وه بۆ بڕاوه‌ته‌وه، به‌ڵام 350 هه‌زار ده‌داته كرێی خانوو، ئه‌و ده‌ڵێت "ئایا به 150 هه‌زار دینار چۆن ده‌توانرێت چوار منداڵ به خێو بكه‌یت له كاتێكدا ئه‌وان قوتابیشن".\nخاتوو ئیسڕا وتی "من داوا له كه‌س ناكه‌م كه هاوكاریم بكه‌ن، ده‌ستیش له‌كه‌س پان ناكه‌مه‌وه، هاتووم لێره زۆر به سه‌ربڵندی كار ده‌كه‌م و پاقله ده‌فرۆشم و پشت به خۆم ده‌به‌ستم، پێشتریش له عه‌نكاوه كاری پاككردنه‌وه‌م ئه‌نجام ده‌دا، به‌ڵام له‌به‌ر نه‌خۆشی دڵ، نه‌متوانی به‌رده‌وام بم له‌و كاره‌یاندا".\nخاتوو ئیسڕا به په‌رۆشه‌وه داوای له سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كرد كه هاوكاریی بكات، ئه‌و ده‌ڵێت "داوا له باوكی خۆشه‌ویستم كاكه مه‌سعوود بارزانی ده‌كه‌م، به جددی ئاوڕێكم لێ بداته‌وه و چاوپێكه‌وتنێكی تایبه‌تیم له‌گه‌ڵدا ئه‌نجام بدات، با كاك مه‌سعوود بزانێت كه من مێردم كورد بووه له‌سه‌ر كوردایه‌تیش شه‌هید بووه، كه‌چی ئێستا ئه‌وه حاڵی منه".\nئیسڕا تاڵب كه كیلۆی پاقله له شێخه‌ڵڵا به دوو هه‌زار دینار ده‌كڕێت، ده‌ڵێت "دوو رۆژ جارێك بیست تا بیست و پێنج هه‌زار دینار له كاره‌كه‌مدا وه‌ده‌ست ده‌خه‌م، زۆربه‌ی رۆژانیش پاقله‌كه‌م ده‌مێنێته‌وه و ده‌یبه‌مه‌وه ماڵه‌وه و فڕێی ده‌ده‌م، له‌ماوه‌ی رابردووشدا پۆلیسی شاره‌وانیی سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی عاره‌بانه‌كه‌یان لێ وه‌رگێڕام، سووكایه‌تییان پێ كردم و جنێویان پێدام".\nئیسڕا تاڵب كه ماوه‌ی یه‌ك ساڵ له زیندانییه‌كانی رژێمی به‌عسدا زیندانی كراوه، ده‌ڵێت "به هۆی مێرده‌كه‌مه‌وه ته‌واوی جه‌سته‌م شێوێندراوه، فه‌رموون با سه‌یری قاچ و ده‌سته‌كانم بكه‌ن، ئێستاشی له‌گه‌ڵدابێت شوێنی گولله و ئازاردانی به‌سه‌ر جه‌سته‌مه‌وه ماوه، هیواداریشم ئاڵای كوردستان هه‌میشه به‌رز بێت، مادام مێرده‌كه‌م له پێناویدا سه‌ری داناوه".\nجێی ئاماژه‌یه پێش شه‌ش مانگ ئیسڕا تاڵب داواكاریی بینینی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانی پێشكه‌ش كردووه، به‌ڵام نووسینگه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێم رێگه‌یان نه‌داوه سه‌رۆك ببینێت و ته‌نیا داواكارییه‌كه‌یان لێی وه‌رگرتووه، خاتوو ئیسڕا ده‌ڵێت "تا ئێستا له چاوه‌ڕوانی زه‌نگی ته‌له‌فۆنه‌كه‌ی نووسینگه‌ی جه‌نابی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانم بۆ ئه‌وه‌ی هه‌قی خۆم پێبده‌ن و زه‌وییه‌كم پێ ببه‌خشن، چونكه كاك مه‌سعوود باوكی گه‌وره‌ی منه و له خودا و ئه‌و زیاتر، كه‌سی دیكه‌م نییه".\nتێبینی: ئه‌م راپۆرته له رۆژنامه‌ی رووبه‌ر بڵاوكراوه‌ته‌وه\nنێردراوه له‌لایه‌ن هێمن مه‌لازاده له 5/23/2011 0 كۆمێنته‌كان\nقوتابیانی به‌شی زانسته سیاسییه‌كان سه‌رمه‌شقی گۆڕانكارییان نین\nدیمه‌نێكی كۆلێژی یاسا و رامیاری ـ هه‌ولێر. فۆتۆ: هێمن مه‌لازاده ــ\nراپۆرتی هێمن مه‌لازاده ــ\nقوتابیانی به‌شی زانسته سیاسییه‌كانی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین پێیانوایه كه سیستمی وه‌رگرتن و خوێندن له‌و به‌شه سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی سیستمێكی دواكه‌وتووه, هاوكات قوتابیش ناكاته پێشه‌نگی گۆڕانكاری و رووداوه‌كان له كوردستان و وڵاتانی جیهانی سێیه‌مدا, سه‌رۆكی ئه‌و به‌شه‌ش رایده‌گه‌یه‌نێت, پێویسته گه‌نجه‌كان یه‌كه‌م شت هه‌ست به بوونی خۆیان بكه‌ن, دووه‌م شتیش ده‌بێت ئه‌وان تا رادده‌یه‌كی زۆر بواریان پێبدرێت له‌لایه‌ن داموده‌زگاكانه‌وه, نه‌ك وه‌ك ئه‌وه‌ی كه یه‌كێك خاوه‌ن بڕوانامه‌ی زانسته سیاسییه‌كانه و یه‌كه‌م قسه كه پێی ده‌ڵێن ئه‌وه‌یه: ئێ باشه ده‌ته‌وێت ببیت به چی؟\nپێناچێت سیستمه‌كه ئاوا زوو بگۆڕدرێت\nمحه‌ممه‌د زه‌نگه‌نه قوتابی قۆناخی چواره‌می به‌شی سیاسه‌ت كۆلێژی یاسا و رامیاریی تایبه‌ت بۆ رووبه‌ر هۆكاره‌كانی بێده‌نگی و نا چالاكیی قوتابیانی به‌شی سیاسه‌تی كۆلێژه‌كه‌ی بۆ ئه‌وه گه‌ڕانده‌وه كه سه‌دا 75ـی ئه‌و قوتابیانه‌ی له كۆلێژه‌كه‌یان وه‌رگیراون به‌بێ ویستی خۆیان بووه و له رێگه‌ی ناوه‌ندی وه‌رگرتنی قوتابیانه‌وه ناویان هاتووه‌ته‌وه به‌سه‌ریاندا سه‌پێندراوه, هاوكات لێره ئه‌و پڕۆگرامه‌ی ده‌خوێندرێت پڕۆگرامێكی دووباره‌یه و ده‌قی گرتووه, ته‌نیا شتێكی زۆر زۆر تیۆریی وشكه كه ته‌نیا بۆ پڕكردنه‌وه‌ی مێشك ده‌گوترێته‌وه, زه‌نگه‌نه وتیشی "پێناچێت سیستمه‌كه ئاوا زوو بگۆڕدرێت, من چوار ساڵه لێره ده‌خوێنم, ده‌توانم بڵێم نیوه‌ی قوتابیان هیچ سوودێكی ئه‌وتۆیان له په‌ره‌سه‌ندی تازه‌ی زانستی سیاسیی وه‌رنه‌گرتووه, قوتابیمان هه‌یه تا ئێستا نازانێت ساموێل هینگتینتۆن كێیه؟, قوتابیمان هه‌یه ده‌گاته ئاستی یه‌كه‌مه‌كانیش ئه‌گه‌ر پێی بڵێی شیكردنه‌وه‌یه‌كت له‌سه‌ر بارودۆخی په‌ره‌سه‌ندنی سیاسیی له وڵاتێكی جیهانی سێیه‌م پێبدات, ره‌نگه نه‌زانێت و نه‌توانێت ئێستا به رابردوو ببه‌ستێته‌وه".\nناونیشانی دامه‌زراندنیان مایه‌ی داته‌پین بووه بۆ ده‌رچووان\nوتیشی "قوتابی لێره ته‌نیا بۆ چل نمره‌ی پێش سه‌ری ساڵ و شه‌ست نمره‌كه‌ی كۆتایی ساڵ ده‌خوێنێت, له هه‌موویشی سه‌یرتر ئه‌وه‌یه ده‌رچووی كۆلێژی زانسته سیاسییه‌كان به ناونیشانی یاریده‌ده‌ری تێبینه‌ر له حكوومه‌ت دامه‌زراوه, به راستی ئه‌وه بووه مایه‌ی داته‌پین بۆ هه‌موو ئه‌و قوتابیانه‌ی به‌ته‌مابوون شتێك بكه‌ن".\nكاریگه‌رییه‌كانی نا چالاكیی قوتابیان\nهاوكات فریشته محه‌ممه‌د ده‌رچووی به‌شی زانسته سیاسییه‌كانی كۆلێژی یاسا و رامیاریی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین له‌باره‌ی نا چالاكیی قوتابیانی به‌شی زانسته سیاسییه‌كانی كۆلێژه‌كه‌یان, تایبه‌ت بۆ رۆژنامه‌ی رووبه‌ر رایگه‌یاند هۆكاری ئه‌مه به پله‌ی یه‌كه‌م بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه ئه‌وانه‌ی به حه‌زی خۆیان له‌و به‌شه وه‌رناگیرێن و به‌شه‌كه‌یان به‌دڵ نییه و كاریگه‌ری ده‌ورووبه‌ریش فاكته‌ری سه‌ره‌كییه.\nخوێندن لێره ته‌نیا قسه‌یه\nفریشته كه به حه‌زی خۆی چووه‌ته ئه‌و به‌شه‌وه وتیشی "ئه‌و بوارانه‌ی كه ئێمه تێیدا خوێندوومانه ئه‌وه نییه كه به‌شێوه‌یه‌كی كرداریی بێت, بۆ نموونه من ده‌رچووی به‌شی سیاسه‌تم, كه‌چی تا ئێستا په‌رله‌مانم نه‌بینیوه, خوێندن لێره به‌شێوه‌یه‌كی پراكتیكی نییه و ته‌نیا قسه و وانه‌یه, هاوكات چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌ك ئاماده ده‌كرێت كه قوتابییه‌كان ته‌واویان كرد ده‌چنه ده‌ره‌وه و هاوشێوه‌ی مێژووی جوگرافیا له‌به‌ری ده‌كه‌ن و دواجار ده‌رده‌چن و هیچ له بارۆدۆخه‌كه‌ش ناگۆڕێت".\nبڕوانامه به‌ده‌ستهێنان تاكه ئامانجیانه\nبروسك ستار قوتابی قۆناخی چواره‌می زانسته سیاسییه‌كان هاوشێوه‌ی قوتابییه‌كانی دیكه سیستمی خوێندنی له به‌شه‌كه‌ی خۆیان به سیستمێكی كۆن ناوزه‌د كرد و وتی "پێویسته قوتابی به‌شی سیاسیه‌ت له زروفی ئێستادا, رۆڵێكی گرینگیان هه‌بێت له پڕۆسه‌ی سیاسیی وڵاته‌كه‌ی خۆیاندا, به‌ڵام ده‌بینین زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی كه لێره ده‌خوێنن, ته‌نیا بۆ ئه‌وه هاتوون بڕوانامه‌كه به‌ده‌ستبهێنن, هاوكات سیستمی خوێندنی ئێمه ناتوانێت وه‌ڵامده‌ره‌وه‌ی داخوازییه‌كانی سیستمی سیاسی بێت له‌و وڵاته‌ی كه قوتابی رۆڵی خۆی تێدا ببینێت". وتیشی " تا ئێستا نه‌توانراوه, تێكه‌ڵاوبوونێك له نێوان به‌شی سیاسه‌ت له‌گه‌ڵ داموده‌زگاكانی ده‌وڵه‌ت دروست ببێت".\nوه‌رگرتنی قوتابیان پڕۆسه‌یه‌كی ته‌قلیدییه\nله‌مباره‌یه‌وه دكتۆر سه‌باح سوبحی حه‌یده‌ر سه‌رۆكی به‌شی زانسته سیاسییه‌كان له خوێندنی ئێوارانی كۆلێژی یاسا و رامیاریی له لێدوانێكی تایبه‌ت بۆ رووبه‌ر رایگه‌یاند پڕۆسه‌ی وه‌رگرتنی قوتابی له كۆلێژی یاسا و رامیاریی پڕۆسه‌یه‌كی ته‌قلیدییه, پێكهاتووه له وه‌رگرتنی قوتابی به‌پێی ئه‌و سیستمه‌ی كه هه‌یه, نمره‌ی قوتابی چه‌ند بێت به‌پێی ئه‌و نمره‌یه‌ی وه‌رده‌گیرێت له‌و به‌شه‌ی كه ئه‌گه‌ر حه‌زی لێ بێت یان حه‌زی لێی نه‌بێت, دكتۆر سه‌باح وتیشی "به شێوه‌یه‌كی گشتی قوتابیانی ئێره ته‌ماشای ده‌رچووانی پێش خۆیان ده‌كه‌ن كه ئایا ده‌گه‌نه چ ئاستێك له داهاتوودا, ئه‌مه‌ش ده‌بێته پاڵنه‌رێك بۆیان كه یان ئه‌وه‌تا به‌ره‌و زیاتر خوێندن و زیاتر چالاكبوون له‌ناو ئه‌كادیمیا و له ناو زانسته‌كه, یان ئه‌وه‌تا خاو ده‌بنه‌وه, به داخه‌وه داهاتووی زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی له به‌شی سیاسینه, داهاتوویه‌كی روون نییه".\nسیاسه‌ت ناشیرین كراوه\nسه‌رۆكی به‌شی زانسته سیاسییه‌كان ئاماژه‌ی دا ئه‌وه‌ی بڕوانامه‌ی زانسته سیاسییه‌كانی هه‌بێت, ده‌بێت له ئاستی دیپلۆماسی و وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌دا ئیش بكات, وتیشی "ئێمه هه‌میشه به قوتابییه‌كان ده‌ڵێین ده‌بێت ئێوه بناغه‌یه‌ك بۆ خۆتان دابنێن, چونكه سه‌ره‌تاییترین ئیشی ئێمه شیكردنه‌وه‌یه بۆ دیارده‌یه‌كی سیاسی, به‌ڵام به داخه‌وه ئه‌و ره‌غبه‌ت نه‌بوونه له بواری سیاسه‌ت به گشتی وه‌كو رۆشنبیری و كلتوورێك له عێراق, تا راده‌یه‌ك وایلێهاتووه تۆزێك ناشیرین بێت, ئه‌وه‌یش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و رووداوه سیاسییانه‌ی كه له عێراق روویانداوه له‌لایه‌ن سه‌ركرده سیاسییه‌كانه‌وه هه‌تاوه‌كو گه‌یشتووه‌ته دوای ساڵی 2003".\nده‌رچووان ده‌یانه‌وێت ببن به چی؟\nله رووی زانستیشه‌وه دكتۆر سه‌باح هێمای بۆ ئه‌وه كرد كه زانستی سیاسه‌ت, زانستێكی تازه‌یه دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌م ئه‌و زانسته وه‌كو لایه‌نێكی ئه‌كادیمی دروست بوو, به‌ڵام ته‌نیا ده‌وڵه‌ته پێشكه‌وتووه‌كان سوود له‌و زانسته وه‌رده‌گرن, وتیشی "ئێمه تا ئێستا ماومانه, چونكه زۆر ده‌وڵه‌تی پێشكه‌وتوو هه‌ن, به‌شی تایبه‌تیان هه‌یه له ناو به‌شی زانسته سیاسییه‌كاندا, ئه‌وان به‌شی سیستمی سیاسییان هه‌یه, به‌شی په‌یوه‌ندییه دیپلۆماسییه‌كان, به‌شی فیكری سیاسیشیان هه‌یه, دامه‌زراوه‌كانی ئه‌وان ساده نین, به‌ڵكو ئاڵۆزن, به‌ڵام ئێمه لێره وه‌كو زانستێكی فراوان ده‌یخوێنین, ئه‌وه‌ش سوودێكی ئاوای لێنابیندرێت, به‌ڵكو پێویسته گه‌نجه‌كان یه‌كه‌م شت هه‌ست به بوونی خۆیان بكه‌ن, دووه‌م شتیش ده‌بێت ئه‌وان تا رادده‌یه‌كی زۆر بواریان پێبدرێت له‌لایه‌ن داموده‌زگاكانه‌وه, نه‌ك وه‌ك ئه‌وه‌ی كه یه‌كێك خاوه‌ن بڕوانامه‌ی زانسته سیاسییه‌كانه و یه‌كه‌م قسه كه پێی ده‌ڵێن ئه‌وه‌یه: ئێ باشه ده‌ته‌وێت چ بیت؟, ده‌چێته هه‌ر دامه‌زراوه‌یه‌ك پێی ده‌ڵێن: ده‌ته‌وێت بچیته چ به‌شێك؟, ئێمه هیچ به‌شی ئاوامان نییه كه تۆ وه‌ربگرێت". وتیشی "به‌داخه‌وه ئه‌وه بناغه‌ی رووخانه‌كه‌یه كه قوتابییه‌كان تووشی بوونه, قوتابییه‌كان تووشی یه‌ئسێك بوونه و ده‌ڵێن, ئێمه هه‌رچی بكه‌ین ناگه‌ینه ئه‌و ئاسته‌ی كه ئێمه بۆ خۆمان پێشبینیی ده‌كه‌ین, ئه‌وه‌یه هۆكاره سه‌ره‌كییه‌كه".\nجێی ئاماژه‌یه ده‌رچووانی به‌شی زانسته سیاسییه‌كان له وڵاتانی رۆژئاوادا رۆڵی یه‌كلاكه‌ره‌وه ده‌بینین له ته‌واوی گۆڕانكاریی پێشهاته سیاسییه‌كاندا و شوێنی كاریشیان ناوه‌نده‌كانی بڕیار به‌ده‌سته له ته‌واوی وڵاتانی دونیادا.\nفه‌یسبووك گه‌وره‌ترین ده‌وڵه‌تی ئه‌لیكتڕۆنی له زه‌ویدا\nدامه‌زرێنه‌ری سایتی ئه‌لیكتڕۆنیی فه‌یسبووك ــ Mark-Zuckerberg\nهێرۆ كوردستانی: "هێشتا مێشكی تاكی كورد نازانێت سوود له فه‌یسبووك وه‌ربگرێت" ــ\nئه‌ستێره كه‌ریم: "فه‌یسبووك بووه جێگه‌ی پێشبڕكێ له نێو گه‌نجانی كورد كه ئایا كامیان زیاتر هاوڕێی كچی هه‌یه ــ"\nئاڤان فارس جاف: "به گشتیی متمانه‌م به په‌یوه‌ندییه ئه‌لیكترۆنیه‌كان نییه ــ"\nئایشان شێروانی: "فه‌یسبووك شتێكی ئاوای تێدا نییه كه ببێته هۆی سووكایه‌تی بۆ كچان ــ"\nئاماده‌كردنی ـ هێمن مه‌لازاده ـــ\nپێش ئه‌وه‌ی (ماڕك زوكه‌ربێرگ)ـی ئه‌مه‌ریكی و قوتابی زانكۆی (هارڤارد) پێگه‌ی فه‌یسبووك دروست بكات، هه‌ریه‌ك له پێگه‌كانی تاگێت و های فایف و واین و یاهوو و هۆتمه‌یل، ژوانی كچان و كوڕانی كورد بوون، به‌ڵام دوای كه‌وتنه‌گه‌ڕی پێگه‌ی فه‌یسبووك، ئێستا كه‌م كه‌س هه‌یه له هه‌رێمی كوردستان له‌و پێگه‌یه ئه‌ندام نه‌بێت، هاوكات فه‌یسبووك له كاتی ئێستادا بووه‌ته پێگه‌یه‌كی فراوان بۆ خۆده‌رخستنی كچانی كورد و ئازاده‌نه‌یش وێنه‌كانیان تیایدا نمایش ده‌كه‌ن.\nرووبه‌ر هه‌ر له فه‌یسبووكه‌وه چه‌ند كچێكی كوردی ئازای دواند و له رێگه‌ی نامه‌و كۆمێنته‌وه لێدوانی لێوه‌رگرتن، یه‌كێك له كچه‌كان ئایشان شێروانییه كه زیاتر به ئینگلیزی و فارسی كۆمێنته‌كانی بڵاو ده‌كاته‌وه و به‌رده‌وامیش حه‌زی له تاقیكردنه‌وه‌ی به‌خته‌كه‌یه‌تی، شێروانی بۆ رووبه‌ر وتی "فه‌یسبووك شتێكی ئاوای تێدا نییه كه ببێته هۆی سووكایه‌تی بۆ كچان، هه‌رچه‌نده ماڵپه‌ڕێكی به‌هێزه كه مرۆڤ ده‌توانێ وێنه‌كانی خۆی تێیدا بڵاو بكاته‌وه، له‌گه‌ڵً ئه‌وه‌شدا وێنه هه‌ندێك كه‌سایه‌تی مرۆڤه‌كان به‌دیار ده‌خات، هه‌روه‌ها هه‌ستی مرۆڤیشی تێدا دیاره، شتێكی ئاساییه كه كچیش بتوانێت ئه‌و هه‌سته‌ی خۆی نیشان بدات، چونكه ئه‌ویش مرۆڤه، دووه‌م جاریش ده‌توانین له رێگه‌ی فه‌یسبووك هاوڕێ بدۆزینه‌وه كه ئه‌ویش كێشه نییه، كچیش وه‌كو پیاو پێویستیی به هاوڕێ هه‌یه، یانیش ده‌یه‌وێت هه‌ستی خۆی له كۆمێنتێكدا ده‌رباره‌ی هه‌ر شتێك كه له فه‌یسبووك دایه بخاته‌ڕوو، یانیش كۆمێنت له‌ژێر پارچه گۆرانییه‌ك یان وێنه‌یه‌ك بنووسێت، ئایا ئه‌وه سووكایه‌تییه؟ من بۆ خۆم حه‌ز ده‌كه‌م خه‌ڵكی بێگانه بناسم بۆ ئه‌وه‌ی شاره‌زای كلتوور و جۆری ژیانیان ببم".\nبه پێچه‌وانه‌ی ئایشان شێروانی، ئه‌ستێره كه‌ریم كه كچێكی كورده و له ئه‌وڕووپا داده‌نیشێت پێی وایه كه خه‌ڵكانێك له ناو فه‌یسبووك ئه‌ویان زۆر بێزاركردووه، ئه‌ستێره ده‌ڵێت، "ئه‌مه مه‌سه‌له‌یه‌كی زۆر جوانه و به هیوام كچان راستگۆبن له‌گه‌ڵ خۆیان، من ئه‌گه‌ر هه‌موو كه‌سێكم به هاوڕێ قه‌بووڵ كردبا، ئێستا ژماره‌ی پێوانه‌ییم شكاندبوو، بۆیه من كه‌سێك نه‌ناسم به هاوڕێ قه‌بووڵی ناكه‌م، یانیش به مه‌رجێك ده‌یكه‌م، وێنه‌ی خۆی و ناوی خۆی دانابێت و پڕۆفایله‌كه‌ی هه‌رزه‌كارانه نه‌بێت، بۆیه مۆبایل و ئینته‌رنێت و كۆمپیوته‌ر له هه‌موو دونیا بۆ كاری باش به‌كار دێت، به‌ڵام زۆر به‌داخه‌وه كه لای كورد ته‌نیا چه‌ند ئامانجێكه ئه‌وانیش ئه‌ددكردن و راكێشانی وێنه‌كان و دزینی كچه هاوڕێكان و وه‌رگرتنی ئێم ئێس ئێن و یاهوو و دواییش هاككردن و كردنه‌وه‌ی كام، هه‌روه‌ها بردنه‌سه‌ری كات و پیشاندانی پڕۆفایلی ئه‌م كچانه له ناو پڕۆفایله‌كه‌ی خۆیدا، هه‌روه‌ها پێشبڕكێ له نێوان گه‌نجی كورد كامیان زیاتر هاوڕێی كچی هه‌یه".\nئه‌ستێره وتی "ئه‌مه زۆر جێگه‌ی داخه بۆ گه‌نجی كورد كه ئه‌م جۆره ره‌فتارانه ده‌كه‌ن كه به داخه‌وه ئێمه وامان لێهاتووه بڕوا به پیاوی 50 ساڵی بكه‌ین كه كوردیش نه‌بێت، به‌ڵام ئاماده نه‌بین بڕوا به گه‌نجێكی كوردی 18 تا 30 ساڵی بكه‌ین، من سه‌دا 99 و پۆینت 99 نامه‌كانم داوای قه‌بووڵكردن وه‌ك هاوڕێ ده‌كه‌ن، یانیش قسه‌ی ناشرین ده‌كه‌ن و سووكایه‌تی به ئافره‌ت ده‌كه‌ن، به‌ڵام من وه‌ڵامیان ناده‌مه‌وه، چونكه ئه‌وانه نه‌خۆشن و به‌زه‌ییم پێیاندا دێته‌وه و ئاماده‌ش نیم هه‌زار دۆلار بده‌مه كۆمپیوته‌رێك و 200 كڕۆنیش مانگانه بده‌مه ئینته‌رنێت، كه‌چی به‌و جۆره كه‌سانه‌ی سه‌رف بكه‌م، قه‌ت ئه‌م كاره ناكه‌م، من خۆم ده‌ناسم و ده‌زانم رۆژانه چی ده‌كه‌م جا خه‌ڵك چی ده‌ڵێت و چۆن بیر ده‌كاته‌وه لای من كێشه نییه".\nئه‌ستێره كه‌ریم وتیشی "من باوه‌ڕم به گه‌نجی كورد نییه بۆیان پێیان ده‌ڵێم ئه‌ددتان ناكه‌م، كه‌چی ئه‌وان هه‌موویان سێ وه‌ڵامیان هه‌یه كه ئه‌وانیش، په‌نجه‌كانی ده‌ست وه‌كوو یه‌ك نین و منیش خوشك و دایكم هه‌یه، هه‌روه‌ها بڕوا بكه نیه‌تم پاكه و من له‌وانه نیم، بۆیه من ئه‌و قسانه‌م له‌به‌ر كردووه، ئه‌گه‌ر ئه‌وان ئه‌و سێ خاڵه‌ی سه‌ره‌وه‌یان نه‌نووسی، من خۆم بۆیان ده‌نووسم و به پێكه‌نینه‌وه پێیان ده‌ڵێم ئه‌وه چۆنه نه‌تنووسیوه، هه‌ڵبه‌ته كه‌سی باش و خراپیش هه‌یه و من رێزم بۆ هه‌موو لایه‌ك هه‌یه و به نیه‌تی باشه ئه‌و ره‌خنانه‌شم گرتووه".\nهه‌روه‌ها هێرۆ كوردستانی كه له فه‌یسبووكدا به‌وه به‌ناوبانگه زۆرترین كۆمێنت له‌سه‌ر وێنه و قسه‌كانیدا ده‌نووسرێت، تایبه‌ت بۆ رووبه‌ر ده‌ڵێت، "له راستیدا فه‌یسبووك گه‌وره‌ترین ماڵپه‌ڕه كه ده‌توانی به زووترین كات خووی پێوه بگریت و له هه‌مان كاتدا ده‌توانی كۆمه‌ڵێك هاوڕێ له ده‌وری یه‌ك كۆ بكه‌یته‌وه، تا ڕادده‌یه‌كی زۆر فه‌یسبووك توانیویه‌تی ئه‌و پێگه‌یه دروست بكات له ناو كۆمه‌ڵگه‌دا، كچانیش به‌و پێییه‌ی كه به‌شێكن و به مافی خۆیانی ده‌زانن بۆیه له فه‌یسبووكدا به‌شدار ده‌بن".\nهێرۆ ئه‌وه‌شی وت "ئه‌گه‌ر سایتێك جێگه‌ی متمانه نه‌بێت بێگومان كچان به تایبه‌ت له ناو كوردان، خۆ له قه‌ره‌ی ناده‌ن، هه‌ڵبه‌ت نابێت ئه‌وه‌ش له یاد بكه‌ین كه هه‌موو ئافره‌تان وێنه‌ی خۆیان دانانێن و هێشتا به گوێره‌ی پێویست مێشكی تاكی كورد نازانێت سوود له فه‌یسبووك وه‌ربگرێت زۆر كه‌سانیش دووچاری گرفت ده‌كات".\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه ئاڤان فارس جاف كه كچێكی رۆژنامه‌نووسه و هاوكات ئه‌ندامه له پێگه‌ی فه‌یسبووك بۆ رووبه‌ر وتی "فه‌یسبووك نه‌بووه‌ته جێ متمانه‌م، به گشتی متمانه‌م به په‌یوه‌ندییه ئه‌لیكترۆنیه‌كان نییه، به‌داخه‌وه په‌یوه‌ندییه‌كی بێ هه‌ست و مردووه، رووی راسته‌قینه‌ی كه‌سایه‌تییه‌كان نیشان نادات، رووحیه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كان ده‌كوژێت، من وه‌ك كچێك ئازادم له دانانی وێنه، ماوه‌یه‌كی زۆریش هه‌ر وێنه‌یه‌كی تازه‌م هه‌بووایه له لاپه‌ڕه‌ی خۆم دام ده‌نا، به‌ڵام بێزاربووم له كۆمێنتی به‌شداربووان، یاخود بردنی وێنه‌كان له‌لایه‌ن به‌شێك له به‌كارهێنه‌ران و دروستكردنی لاپه‌ڕه به‌ناوی من و دانانی وێنه، خۆزگه بتوانین رێزی ئه‌و لاپه‌ڕه جوانه بگرین، به‌ڵام به‌داخه‌وه هێشتا ئێمه له مانا جوانه‌كانی ئه‌و په‌یوه‌ندییانه نه‌گه‌یشتووین".\nئاڤان وتیشی "من گوێم به‌و كارانه نه‌داوه هه‌ر به‌رده‌وامم له فه‌یسبووك و وێنه‌كانی خۆم لا نه‌داوه، ڕاموایه دانانی وێنه‌یش ئازایه‌تی ده‌وێت، چونكه هێشتا وێنه لای ئێمه ترسی له‌سه‌ره، ته‌نانه‌ت هه‌ندێك له بواری رۆژنامه‌ش كار ده‌كه‌ن، به‌ڵام ئاماده نین وێنه‌ی خۆیان دابنێن".\nتێبینی: ئه‌م راپۆرته له رۆژنامه‌ی رووبه‌ر بڵاو كراوه‌ته‌وه.\nد. ره‌زوان بادینی: "ئێستا بوون و نه‌بوونی ستۆدیۆ، وه‌ك بوون و نه‌بوونی خۆمانی لێهاتووه"\nدكتۆر ره‌زوان بادینی ـ سه‌رۆكی به‌شی راگه‌یاندنی كۆلێژی ئه‌ده‌بیاتی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین ــ\nگفتوگۆی هێمن مه‌لازاده ــ\nبه‌شی راگه‌یاندنی كۆلێژی ئه‌ده‌بیاتی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین له ساڵی 2005 دامه‌زراوه و یه‌كه‌م سه‌رۆكی ئه‌و به‌شه‌ش دكتۆر مه‌غدید سه‌پان بووه و ئێستاش دكتۆر ره‌زوان بادینی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌و به‌شه ده‌كات. له به‌سه‌ركردنه‌وه‌یه‌كی ئه‌و به‌شه‌دا رووبه‌ری داهێنان به‌پێویستی زانی له نزیكه‌وه گفتوگۆیه‌ك له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی به‌شی راگه‌یاندندا بكات و داهێنان و كه‌موكوڕییه‌كان بۆ خوینه‌ران باس بكه‌ن.\nرووبه‌ر: با سه‌ره‌تا له ده‌ره‌وه‌ی كۆلێژی ئه‌ده‌بیاته‌وه ده‌ست پێبكه‌ین، كۆلێژه‌كه‌تان هه‌میشه بیست تا سی قوتابی له‌به‌رده‌م ده‌رگاكه‌یدا وه‌ستاوه و ریزیان به‌ستووه بۆ كۆپیكردنی مه‌لزه‌مه‌كانیان، پێت وانییه ئه‌وه دیمه‌نێكی هه‌م ناشرینه و هه‌میشه سیستمێكی كۆنه؟\nد. ره‌زوان بادینی: راستییه‌كه‌ی من زۆر زانكۆم له دونیادا بینیوه، له ئه‌وڕووپای رۆژهه‌ڵات تا رۆژئاوا، له ئه‌مه‌ریكا تا وڵاتی چین، ئه‌و حاڵه‌ته‌ی هه‌بوونی دوكانی تایبه‌ت به كۆپیكردن شتیكی زۆر باو بووه و له هه‌موو وڵاتان بینیومه، به‌ڵام دوكانی ئه‌وان باشتر و فراوانتر و رێكوپێك تر و مۆدێرن ترن و باشتر خزمه‌ت پێشكه‌ش قوتابیان ده‌كه‌ن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له كوردستان هه‌یه حاڵه‌تێكی ناشرینه، چونكه ده‌بینین له‌به‌رده‌رگا زۆر سه‌ره هه‌یه و خاوێن نییه و له‌سه‌رخۆ كارده‌كه‌ن، ئه‌و كه‌موكوڕییانه هه‌نه و راسته.\nرووبه‌ر: وه‌ك ده‌زانرێت بچووكترین پێداویستی هه‌ر به‌شێك، ئامێری فۆتۆكۆپییه، كه‌چی به‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی كه ئێمه هه‌مانه، تا ئێستا به‌شی راگه‌یاندن ئامێری فۆتۆكۆپی نییه، ئایا ئه‌مه راسته؟\nد. ره‌زوان بادینی: زۆر راسته، ئه‌وه كێشه‌یه‌كی دیكه‌یه، ئه‌گه‌ر هه‌بوونی كۆشك له‌به‌رده‌م كۆلێژه‌كانی شتێكی خراپ بێت، ئه‌وه زۆر له‌و خراپتر ئه‌وه‌یه كه به‌شه‌كه‌ی ئێمه تا ئێستا ئامێری فۆتۆكۆپی تایبه‌ت به‌خۆی نییه، سه‌ره‌ڕای چه‌ندین كه‌موكوڕی دیكه كه به‌شه‌كه‌ی ئێمه هه‌یه‌تی.\nرووبه‌ر: كێشه‌كانی دیكه‌ی به‌شه‌كه‌ی ئێوه چین، ده‌كرێت باسی بكه‌یت؟\nد. ره‌زوان بادینی: ئێمه كه‌موكوڕیمان زۆرن، بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ش كه‌سانی به‌رپرسیار هه‌ن، حه‌ز ده‌كه‌م ئێوه‌ی راگه‌یاندنكار یارمه‌تیمان بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی به شێوه‌یه‌كی شارستانییانه و مه‌ده‌نی له‌سه‌ر بنووسن و بڵاوی بكه‌نه‌وه، هه‌روه‌ها كه‌سانی په‌یوه‌ندیدار به‌و كێشانه بدوێنن، به راستی بوونی كه‌موكوڕی له‌به‌شی راگه‌یاندن، شتێكی ناشرین و شه‌رمه بۆ هه‌موومان، ئه‌گه‌ر له‌به‌ر نه‌بوونی پاره بێت، ئه‌ی بۆچی پاره‌یان هه‌یه له‌به‌رانبه‌ر به‌شه‌كه‌ی ئێمه باڵه‌خانه‌یه‌كی زۆر گه‌وره‌ی سێ نهۆمی دروست بكه‌ن، بۆیه ئه‌گه‌ر له‌به‌ر نه‌بوونی پاره بێت، ئه‌وه هیچ راست نییه، هاوكات نابێت له‌ناو یه‌ك كۆلێژدا دوو به‌ش هه‌بێت، یه‌كێكیان به توانایه‌كی دارایی زۆره‌وه یه‌كێكی دیكه‌ش بێ پاڵپشتی دارایی و پڕ له كه‌موكوڕی، ئێمه ئه‌وه به شتێكی هه‌ڵه ده‌زانین و پێویسته چاره‌سه‌ر بكرێت.\nرووبه‌ر: وه‌ك ده‌زانرێت ئێوه یه‌كه‌م خولی ده‌رچوونی قوتابیانتان ساڵی رابردوو بوو، ئێوه چۆن توانیتان ئه‌و قوتابیانه پێبگه‌یه‌نن و ئاماده‌یان بكه‌ن؟\nد. ره‌زوان بادینی: به‌ڵێ، یه‌كه‌م خولی قوتابیانی به‌شی راگه‌یاندن ساڵی رابردوو ده‌رچوون، به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی گونجاو له بواری پڕاكتیكدا كاریان نه‌كرد، قوتابییه‌كانی ئێمه به مۆبایل فیلمیان دروست كردووه، یانیش به كامێرای زۆر بچووك و سه‌ره‌تایی، بوونی ئه‌و كێشانه له‌سه‌ده‌ی 21ـدا زۆر خراپه.\nرووبه‌ر: باشه هۆكاره‌كه‌ی چییه تا ئێستا به‌شی راگه‌یاندن دوای نزیكه‌ی شه‌ش ساڵ له كردنه‌وه‌ی ستۆدیۆی نییه؟\nد. ره‌زوان بادینی: وه‌ڵڵا هۆكاره‌كه‌ی بۆ من روونه، وه‌ڵام لای كه‌سه په‌یوه‌ندیداره‌كانه، ئێوه ده‌توانن بچن به‌دواداچوون بكه‌ن، من حه‌ز ناكه‌م ئاماژه به ناوی دوو یان سێ كه‌سی په‌یوه‌ندیدار بكه‌م، چونكه كه‌موكوڕی ئه‌و كه‌سانه له وه‌زیره‌وه تا ده‌گاته وه‌زاره‌تی دارایی درێژ بووه‌ته‌وه، من حه‌ز ناكه‌م به‌شێوه‌یه‌كی توند و نا شارستانیانه ئه‌و كێشه‌یه باس بكه‌م، چونكه وه‌ك باسم كرد من ئه‌زموونی ئه‌و وڵاته و حوكمڕانی خۆمان به هه‌ند هه‌ڵده‌گرم و به هه‌موو شێوه‌یه‌ك له هه‌وڵی پاراستنی دامه، بۆیه نابێت به‌شێوه‌یه‌كی نه‌گونجاو داواكارییه‌كانمان پێشكه‌ش بكه‌ین، یانیش كه‌سانێك بریندار بكه‌ین، به‌ڵام من ده‌ڵێم مافێكم هه‌یه زۆر ره‌وا و شه‌رعییه، بۆمان جێبه‌جێ بكه‌ن، ئاخر شت به‌ڵێنیان به ئێمه‌دا 30 ملیۆن دینارمان بۆ ته‌رخان بكه‌ن بۆ كڕینی چه‌ند كامێرا و فۆتۆكۆپی و چه‌ند كه‌لوپه‌لێكی دیكه، كه‌چی تا ئێستا ئه‌ویش هیچ ده‌نگوباسی نییه، زۆر به‌داخه‌وه پێموایه ئه‌و كه‌سانه ته‌نیا به قسه خه‌مخۆرن، من شه‌خسی خۆم چوومه‌ته لای هه‌موو كه‌سێك، وه‌زیری پێشوو، وه‌زیری ئێستا، دوای بینه‌وبه‌رده‌یه‌كی زۆر گوتیان راسته ئێوه فایلتان هه‌یه، ئه‌وكات گوتیان بڕۆن هه‌ڵسه‌نگاندنێك و ده‌رخسته‌یه‌ك بێنن، من ده‌رخسته‌م له دوو سێ شوێن هێنا، من هه‌موو شته‌كانم به به‌ڵگه و به وێنه‌وه بۆ ئه‌وان هێنا، به‌ڵام ئه‌وان هیچ شتێك ناكه‌ن، خۆتان ده‌زانن من خه‌ڵكی پارچه‌یه‌كی دیكه‌ی كوردستانم، حه‌ز ناكه‌م به هیچ شێوه‌یه‌ك ره‌خنه‌ی توند و خراپ بگرم، به‌ڵام منیش مرۆڤم، قوتابییه‌كانم گله‌ییم لێ ده‌كه‌ن و ده‌ڵێن كاك دكتۆر تۆ زۆر فشاریان له‌سه‌ر دروست ناكه‌ی، تۆ زۆر نه‌رمی، به‌ڵام له‌مڕۆ به‌دواوه ئه‌گه‌ر ئه‌وان شت بنووسن، من رێگه ناگرم و ناڵێم مه‌نووسن، چونكه راستییه‌كه‌ی حه‌ز ناكه‌م قوتابییه‌كان بێنه سه‌ر جاده و به فشاری خۆپیشاندان داوای ستۆدیۆ و ئێزگه و كامێراكان بكه‌ن، به‌ڵكوو حه‌ز ده‌كه‌م ته‌نیا به‌رپرسه‌كان وه‌ڵامی قوتابییه‌كانم بده‌نه‌وه كه ئایا بۆچی ئه‌و كێشه‌یه چاره‌سه‌ر ناكه‌ن؟ ئاخر جاره‌ك دوو جار سێ جار، ئه‌وه چوار ساڵه، ساڵانه ئێمه داواكارییان ئاراسته ده‌كه‌ین، مه‌عقووڵ نییه، به‌راستی زۆر زۆر تووڕه‌بووینه، جار هه‌یه له ناو یه‌ك ساڵدا دووسێ جار داوا ده‌كه‌ین، هه‌ریه‌كه‌و ئێمه ده‌نێرێت بۆ یه‌كێكی دیكه، بڕۆ ئه‌و لا، وه‌ره‌وه ئه‌ولا، به‌راستی كه‌مته‌رخه‌می گه‌یشتووه‌ته ئاستێك كه هیچ ته‌حه‌موولمان نه‌ماوه، بوون و نه‌بوونی ستۆدیۆ ئێستا لای ئێمه بووه‌ته بوون و نه‌بوونی ئێمه، چونكه ئه‌و ئامرازانه بۆ خۆمان و ماڵ و كه‌سوكارمان نییه، ته‌نیا بۆ كوڕ و كچی ئه‌و میلله‌ته‌یه و پێداویستیی زۆر گرنگن.\nرووبه‌ر: به‌راست ئه‌ی بۆچی تا ئێستا هیچ بڵاوكراوه‌یه‌كیشتان نه‌بووه؟ مه‌به‌ستم له رۆژنامه یان گۆڤارێكی مانگانه‌یه.\nد. ره‌زوان بادینی: راستییه‌كه‌ی ئێستا خه‌ریكین، ئه‌ویش له كه‌مته‌رخه‌میدا بووه، پێمان ده‌ڵێن ئه‌وه له ناو پلانی زانستیدا نییه، ئاخر كاكه خۆ له‌سه‌ره‌تای ساڵه‌وه ناكرێت هه‌موو شتێكمان له‌به‌رچاو بێت، بۆیه ئێمه به‌شێوه‌یه‌كی ته‌قلیدی كاره‌كانمان ده‌كه‌ین و لیژنه‌ی وه‌رگرتنی قوتابیان و تاقیكردنه‌وه‌مان رێكخستووه و پێشوازیمان له شانده بیانییه‌كان كردووه، ئاخر له‌سه‌ره‌تای ساڵدا نازانرێت تا كۆتایی ساڵ چیت ده‌وێت و چی رووده‌دات، ئێمه پێویستیمان به ته‌رخانكردنی بودجه هه‌یه، چونكه ئێمه خۆمان پێشینه‌ی كاره‌كانی خۆمان ده‌زانین چییه؟ زۆر جاریش جه‌نابی وه‌زیر ئاماژه‌ی به‌وه كردووه كه هه‌ربه‌شێك ئیداره‌ی نیمچه سه‌ربه‌خۆی هه‌بێت و ئه‌وان خۆیان كاروباره‌كانی خۆیان رابپه‌ڕێنن، چونكه نه‌سرییه‌ی به‌شه‌كه‌ی ئێمه خۆی 500 هه‌زاره و ئه‌ویش جار هه‌یه به 4 مانگ یه‌ك جار وه‌ری ده‌گرین، ئه‌وه حه‌قیقه‌ته‌كه‌یه كه من باسی ده‌كه‌م، ئێستا من له ژووره‌كه‌ی خۆم پرێنته‌رم نییه و شكاوه، بۆیه من دوو سێ نووسراوم كردووه، كه‌چی ده‌ڵێن ئێمه ناتوانین یه‌كێكی نوێ بكڕین، كاتێكیش ده‌یانه‌وێت بیكڕن ده‌یده‌نه لیژنه‌ی موشته‌ریات، به‌هه‌رحاڵ كه‌موكوڕی زۆرن، به‌ڵام پێویسته له‌سه‌ر كه‌سانی به‌پرسیار بابه‌ت به بابه‌ت ئه‌و كێشانه چاره‌سه‌ر بكه‌ن و ته‌واو.\nرووبه‌ڕ: به‌پێی سیستمی نوێی خوێندن، پێویسته قوتابیان له رێگه‌ی داتاشۆوه وانه‌كانیان پێشكه‌ش بكرێت و دواتریش سیدییه‌كه‌یان پێ بدرێت، ئایا ئه‌مه له به‌شی راگه‌یاندن پێڕه‌و ده‌كرێت؟\nد. ره‌زوان بادینی: حاڵی حازر ئێمه ده‌ستمان به جێبه‌جێكردنی ئه‌و سیستمه كردووه، من بۆ خۆم دوو وانه ده‌ڵێمه‌وه و له هه‌ردوو وانه‌كانیشمدا داوام له قوتابیانم كردووه به شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ و پڕاكتیكی بچنه ناو بابه‌ته‌كانه‌وه و هه‌وڵ بده‌ن ماڵپه‌ڕی تایبه‌ت یانیش بلۆگ یانیش فه‌یسبووك به‌كار بهێنن، مه‌به‌ستیشم له‌مه به‌رزركردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی قوتابیانه له بواری ئۆنلاین جۆڕنالیزم، رۆژنامه‌وانی مۆدێرن، ئه‌مانه‌ش به‌شێكن له مه‌سه‌له‌ی ئه‌لیكتڕۆنیات، ئێمه پێویستیمان به‌وه هه‌یه قوتابیه‌كانمان به‌شێوه‌یه‌كی سروشتی رۆژانه له‌گه‌ڵ ئامرازه‌كانی راگه‌یاندن كار بكه‌ن، ئه‌گه‌ر له به‌شه ناوخۆیی و ماڵیشه‌وه نه‌توانن ئینته‌رنێت به‌كاربهێنن، ئه‌وا به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه له به‌شه‌كه‌ی خۆیان له‌ناو زانكۆ هه‌یان بێت.\nرووبه‌ر: به‌پێی زانیارییه‌كانی ئێمه به‌شی راگه‌یاندن سه‌ره‌ڕای نه‌بوونی تیڤی و رادیۆ و ستۆدیۆ و گۆڤار، كه‌چی تا ئێستا سایتێكی ئه‌لیكتڕۆنیشتان نییه، بوونی ئه‌و هه‌موو كێماسییانه چیت به‌بێر دێنێته‌وه، به جیاوازی له‌گه‌ڵ زانكۆكانی جیهاندا؟\nد. ره‌زوان بادینی: راستییه‌كه‌ی ئێمه داخوازیمان زۆره، زۆر به‌داخه‌وه وه‌ك باسم كرد، بودجه و شێوازی رێكخستنی كاری ئیداری به‌ربه‌ستن، هه‌رچه‌نده مه‌به‌ستم ته‌نیا به‌شه‌كه‌ی خۆمان نییه، به‌ڵكوو ئه‌و حاڵه‌ته گشتییه و زۆر به‌داخه‌وه، ئێمه ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتمان هه‌بووایه خۆمان رێك بخه‌ین، له ماوه‌یه‌كی زۆر كورتدا هه‌موو شتێكمان به‌ده‌ست ده‌هێنا، واته بمانكردبایه خوێندنی به پاره و ئه‌و پاره‌یه‌ی كه قوتابیانیش ده‌یاندا رۆژ به رۆژ ته‌كنه‌لۆژیای سه‌رده‌ممان له به‌شه‌كه‌مان زیاتر ده‌كرد، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش ده‌بووه به‌رهه‌مهێنانێك، واته به‌شه‌كه بۆ خۆیشی به‌ره‌وپێشتر ده‌چوو، هاوكات ده‌مانتوانی هاوكاریی ماددی به‌شه‌كانی دیكه‌ی كۆلێژه‌كه‌شمان بده‌ین، ئه‌وانه‌ی كه ناتوانن به‌رهه‌مهێنان بكه‌ن.\nرووبه‌ر: وه‌ك هه‌موو لایه‌ك ده‌زانن ئه‌و مانگه یادێكی زۆر پیرۆزی له مێژووی رۆژنامه‌گه‌ری كوردی تێدایه كه 22ـی نیسانه، سه‌ره‌ڕای بوونی ئه‌و هه‌موو كه‌موكوڕیه، ئێوه چۆن پێشوازیی له‌و یاده ده‌كه‌ن؟\nد. ره‌زوان بادینی: راستییه‌كه‌ی ئێمه بۆ ئه‌و یاده لیژنه‌یه‌كی گشتیی فراوانمان دروست كردووه كه له سێ به‌ش پێكهاتووه، یه‌كێك له‌وان به‌شی ئاماده‌كردنی گۆڤاره، به ناوی گۆڤاری په‌ڕه‌مووچ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه پێویسته باسی بكه‌م، سه‌ره‌ڕای بوونی ئه‌و هه‌موو كه‌موكوڕییه‌ش، ئێمه به‌رهه‌ممان هه‌بووه و توانیومانه قوتابییه‌كان له ئاستێكی زانستی به‌رزدا فێر بكه‌ین، بۆ نموونه له ساڵی رابردوو به‌بێ بوونی ستۆدیۆ و هیچ ئامێرێكی وێنه‌گرتن، من له‌سه‌ر قوتابییه‌كانم سه‌پاند كه به مۆبایله‌كانیان دوو كورته فیلم دروست بكه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی سبه‌ی ئه‌گه‌ر چوونه ده‌زگایه‌كی راگه‌یاندن نه‌ڵێن چۆن دروست ده‌كرێت و نازانین دروست بكه‌ین، ئه‌وكات ئه‌وه بۆ من شه‌رمه.\nرووبه‌ر: ده‌گوترێت به‌شێك له قوتابییه‌كانی ئێوه بۆ فێربوون و كاركردن له راگه‌یاندنه‌كان نه‌هاتوونه‌ته به‌شی راگه‌یاندن، به‌ڵكوو ته‌نیا بۆ وه‌رگرتنی بڕوانامه هاتوون، ئه‌مه تا چه‌ند راسته؟\nد. ره‌زوان بادینی: ئه‌م حاڵه‌ته ته‌نیا له به‌شی راگه‌یاندندا نییه، ئه‌مه پڕۆسه‌یه‌كه له هه‌موو دونیادا هه‌یه، جار هه‌یه كه‌سێك بڕوانامه له كۆلێژی كشتوكاڵ ده‌هێنێته‌وه و ده‌بێته باڵیۆز، واته ئه‌مه ته‌نیا له به‌شی راگه‌یاندندا نییه، به‌ڵام ئێمه ئه‌مساڵ له خوا به‌زیاد بێت كارێكی زۆر باشمان كرد، هه‌رچه‌نده له ئێستادا ئه‌نجامه‌كه‌ی زۆر دیار نییه، ئێمه خۆمان لیژنه‌یه‌كی وه‌رگرتنی قوتابیانمان دامه‌زراند بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌و كه‌سانه‌ی كه ده‌یانه‌وێت له به‌شی راگه‌یاندن بخوێنن بۆ ئه‌وه‌ی بزانین كه ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانه‌وێت ئه‌و به‌شه بخوێنن، به‌هره‌یه‌كی سروشتییان بۆ راگه‌یاندن تێدایه یان نا، ئه‌وه شتێكی باش بووه، به‌ڵام به یه‌ك ساڵ ئه‌نجامه‌كه‌ی دیار نابێت، ئێمه شانازی به‌وه ده‌كه‌ین كه كه‌سانی زۆر باش لای ئێمه قوتابین یه‌ك له‌وانه جه‌نابت و زۆری دیكه‌ش، ئه‌وانه ئاماده‌باشی و قابیلیه‌تێكی راسته‌قینه‌ی زۆریان تێدا بووه بۆ خوێندنی به‌شی راگه‌یاندن و كاركردن له‌و بواره‌دا.\nرووبه‌ر: وه‌ك به‌شی راگه‌یاندن په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ ده‌زگا راگه‌یاندنه‌كانی كوردستاندا چۆنه؟\nد. ره‌زوان بادینی: راستییه‌كه‌ی به گشتی خراپ نییه، به‌ڵام كه‌موكوڕی هه‌یه، چونكه ئێمه هێشتا فێر نه‌بووینه چۆن سوود له یه‌كتر وه‌ربگرین، ئه‌وان له ئێمه سوود وه‌ربگرن و ئێمه‌ش له‌وان، یانی ئه‌و شته هێشتا نه‌بووه‌ته ترادیسیۆن و لاساییكردنه‌وه‌ی گه‌وره. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا قوتابییه‌كانی ئێمه هاوینان ده‌چنه ده‌زگا راگه‌یاندنه‌كان پڕاكتیك ده‌كه‌ن، بۆیه ئه‌وه شتێكی زۆر باشه كه قوتابیان دوای چوار ساڵ خوێندن ده‌چن له ناو ده‌زگاكان شێوازی راسته‌وخۆی ئیشكردن له راگه‌یاندندا ده‌بینن و سوودی لێوه‌رده‌گرن.\nتێبینی/ ئه‌م گفتوگۆیه له رۆژنامه‌ی رووبه‌ر بڵاو كراوه‌ته‌وه\nوڵاتی پڕ له سه‌نگه‌ر\nوێنه‌ی سه‌نگه‌ر له‌به‌رده‌م ئۆفیسی رۆژنامه‌ی رووبه‌ر ـ هه‌ولێر. فۆتۆ هێمن مه‌لازاده ــ\nنووسینی: هێمن مه‌لازاده ـ هه‌ولێرـــ\nهه‌میشه وتوومه ئه‌وه‌ی رۆژنامه‌نووس ده‌یبینێت و هه‌ستی پێده‌كات، مرۆڤی ئاسایی نایبینێت یانیش ده‌یبینێت و هه‌ستی پێناكات.\nبه‌ر له چه‌ند رۆژێك له رێگه‌ی چوونه‌سه‌ر ده‌وامی ئاسایی رۆژنامه‌كه‌م، گه‌نجێك كه به ئاسته‌م بینیم له نزیك ئۆتۆمبێله‌كه‌م دانیشتبوو، چاوه‌ڕێ بوو من ئۆتۆمبێله‌كه‌م بكوژێنمه‌وه و ئه‌ویش بڕوات، ئه‌و گه‌نجه كاكه سه‌نگه‌ر بوو، كه ئێستا له وێنه‌كه‌دا هه‌مووتان ده‌یبینن.\nسه‌نگه‌ر نه‌ك هه‌ر ته‌نیا چاوی پڕكردم له فرمێسك، به‌ڵكوو ته‌واو بێزاری كردم له‌وه‌ی كه ئایا چۆن ده‌بێت له وڵاتێكی بودجه زه‌به‌لاحی به‌ناو دیموكراسی، گه‌نجێكی ئاواش هاووڵاتیی ئه‌و بێت؟ ئاخر ئه‌مه چ ویژدانێكه؟\nئه‌وه شته‌ی لای هه‌مووتان قابیلی قه‌بووڵ نییه و لێی بێتاقه‌ت ده‌بن، یه‌كێك له‌دكتۆره‌كانی هه‌ولێر نه‌شته‌رگه‌ریی بۆ كاكه سه‌نگه‌ر كردووه به‌ر له ماوه‌یه‌كی زۆر، به‌ڵام راسته‌وخۆ دوای نه‌شته‌رگه‌رییه ره‌وشی ته‌ندروستی سه‌نگه‌ر به ته‌واوه‌تی تێكچووه و ئێستا له‌سه‌ر زه‌وی به خۆ خشاندن ده‌ڕوات.\nجێی باسه ئه‌و دكتۆره ئێستا به‌رپرسی پێدانی كورسییه به خاوه‌ن پێداویستییه تایبه‌ته‌كان كه‌چی له‌و رۆژانه ئاماده نه‌بووه كورسییه‌ك به كاكه سه‌نگه‌ر بدات، كه قوربانی ده‌ستی خۆشیه‌تی،\nنێردراوه له‌لایه‌ن هێمن مه‌لازاده له 4/17/2011 0 كۆمێنته‌كان\nوته‌بێژی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا: وەزارەتی خوێندنی باڵا دەیەوێت دەستی حزب لەناو زانكۆدا دەربهێنێت\nبه‌دواداچوون: هێمن مەلازادە ــ\nبەشێكی زۆر لە قوتابیان بە نیگەرانییەوە باس لە ژیانی ناو زانكۆ دەكەن و پێیانوایە زانكۆكان نەبوونەتە پێگەیەك بۆ پێگەیاندنی كەسی بەتوانا و تەكنۆكرات، بەڵكو بەپێچەوانەوە كارگەی دروستكردنی كادیری حزبەكانن، قوتابییەكی زانكۆش ئاماژە بەوە دەكات حزب بەرزترین دەسەڵاتی بڕیاردەرە لەناو زانكۆدا و سەرۆك بەشێكیش دەڵێت: پێویستە لەچوارچێوەی یاسایەكدا كاری حزبایەتی لەناو زانكۆ رێكبخرێت.\nزیلان عەلی قوتابی قۆناغی چوارەمی بەشی راگەیاندنی كۆلێژی ئەدەبیات لە لێدوانێكیدا بۆ رووبەر دركاندی كە لە ناوەندەكانی خوێندندا بەتایبەتی لە كۆلێژی ئەدەبیات دەستێوەردانی زۆر هەیە و كاریگەریشی لەسەر پرۆسەی خوێندن لە زانكۆدا هەیە، نموونەشی بەوە هێنایەوە كە "ئەوانەی حزبین لە زۆربەی كاتەكاندا بەشداری وانەكان ناكەن و ئامادە نابن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا غیاب نادرێن".\nناوبراو ئاماژەی بەوەش دا ئەو قوتابییە حزبییانە لە كۆتایی ساڵیشدا هەموویان لە ریزی پێشەوەی 10 یەكەمەكانن و باشترین نمرە بەدەستدەهێنن، "بۆ خۆم زۆر دەخوێنم و لە هەموو وانەیەكیشدا ئامادە دەبم، كەچی نمرەی ئەوان لە نمرەی من بەرزترە".\nزیلان هێمای بۆ ئەوەشكرد "حزبایەتی و خوێندن تێكەڵاوبووە، هاوكات دوای تەواوكردنی كۆلێژیش قوتابییە حزبییەكان لەناو زانكۆكانیاندا دادەمەزرێنەوە و دەستیشیان لەناو هەموو بەشەكاندا دەڕوات".\nهۆشمەند سادق قوتابی زانكۆ و نوێنەری قوتابیان لەمبارەوە بەرووبەری وت "بەپێی پرەنسیپەكانی یەكێتی قوتابیانی كوردستان و كۆمەڵەی خوێندكارانی كوردستان، هەركەسێك ئەندامی حزبەكەی ئەوان نەبێت، بۆی نییە ببێتە نوێنەری قوتابیان لە پۆلەكەی خۆیدا". وتیشی "بەپێی دەرەنجامی هەڵبژاردنەكانی نزیكەی 6 ساڵ بەر لە ئێستا، یەكێتی قوتابیانی كوردستان و كۆمەڵەی خوێندكارانی كوردستان، نوێنەرایەتی قوتابیان لەناو زانكۆ و پەیمانگەكاندا بە مافی سەرەكی خۆیان دەزانن".\nلای خۆیەوە بەختیار حەمید قوتابی بەشی راگەیاندنی كۆلێژی ئەدەبیاتی زانكۆی سەڵاحەدین، باسی لە جیاوازییەكی دیكەی نێوان قوتابیانی حزبی و ناحزبی كرد و وتی "ئەو قوتابیانەی سەر بە حزبن و ئەندامی حزبن، زۆر بەبێ منەتی و هەر رۆژەی بە ئۆتۆمبێلێكەوە دێنە ناو كۆلێژەكەی ئێمەوە و بەردەركی بەشەكەی ئێمەیان كردووە بە گەراجی وەستانی ئۆتۆمبێلەكانیان، بەڵام ئەوانەی سەر بە حزب نین ناتوانن ئەمكارە بكەن".\nبەختیار حەمید وتیشی "راگری كۆلێژ ئەگەر كەسێك حزبی نەبێت مۆڵەتی هێنانە ژوورەوەی ئۆتۆمبێلی بۆ ناكات".\nهاوكات دكتۆر رەزوان بادینی سەرۆكی بەشی راگەیاندنی كۆلێژی ئەدەبیاتی زانكۆی سەڵاحەددین لە لێدوانێكی تایبەت بۆ رووبەر رایگەیاند ئەگەر بێتوو گەنجانی كورد لە سیاسەت دووربخرێنەوە، زەرەرێكی گەورەیە لە كورد دەكەوێت، بەڵام كارێكی باشیش نییە ناوەندەكانی خوێندن و زانكۆكان ببنە شوێنی ململانێ و شەڕی سیاسی لەنێوان ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵاتدا، وتیشی "ناكرێت بڵێین هەركەسێك سیاسەت بكات هەڵەیە، بەڵام لەناو زانكۆدا پێویستە یاسا هەبێت و دەستنیشانی ئەوە بكات چی مومكینە و چی مومكین نییە".\nرووبەر ویستی لەمبارەیەوە راگری كۆلێژی ئەدەبیات بەڕێز دكتۆر عەبدولحەمید بەرزنجی بدوێنێت، بەڵام ناوبراو ئامادەنەبوو هیچ لێدوانێك لەمبارەیەوە بدات، تەنیا وتی "بچن قسە لەگەڵ یەكێتی قوتابیاندا بكەن".\nهەر لەمبارەوە فوئاد عەلی سمایل وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا لە لێدوانێكی تایبەت بە رووبەر رایگەیاند لە ساڵی رابردووەوە پرۆسەیەك لە وەزارەتەكەمانەوە دەستی پێكردووە بەناوی رەوتی ریفۆرمی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە هەرێمی كوردستان، بەپێی ئەو پڕۆسەیەش نیاز وایە لە هەموو ئاستەكانی خوێندنی باڵا ریفۆرم ئەنجام بدرێت، هەر لەناو خودی وەزارەتەوە دەستپێدەكات تا دەگاتە زانكۆ و پەیمانگەكان.\nفوئاد عەلی ئەوەشی وت "وەزارەتی خوێندنی باڵا دەیەوێت دەستی حزب لەناو زانكۆ دەربهێنێت، بەڵام رێگری زۆریش هەیە، چونكە كلتوورێكی چەند ساڵە هەیە و ناكرێت بەئاسانی بنەبڕ بكرێت".\nهەروەها وتی "خەڵكانێك لەناو زانكۆدا هەن حزب بەكاردەهێنن، كەچی حزب ئاگاشی لێ نییە، لە داهاتووشدا وەزارەت كەس بەبێ سیڤی و پێشبڕكێ دانامەزرێنێت، بەمەش رێگە لە هەر دەستێوەردانێكی حزبی دەگیرێت".\nتێبینی: ئه‌م به‌دواداچوونه له رۆژنامه‌ی رووبه‌ر بڵاو كراوه‌ته‌وه.\nنێردراوه له‌لایه‌ن هێمن مه‌لازاده له 2/19/2011 0 كۆمێنته‌كان\nژنه شه‌هیدێك له بازاڕی ئیسكانی هه‌ولێر پاقله ده...\nقوتابیانی به‌شی زانسته سیاسییه‌كان سه‌رمه‌شقی گۆڕ...\nفه‌یسبووك گه‌وره‌ترین ده‌وڵه‌تی ئه‌لیكتڕۆنی له زه...\nد. ره‌زوان بادینی: "ئێستا بوون و نه‌بوونی ستۆدیۆ، ...\nMy name is Hemin, i live in Canada, i was anchor and news presenter, and now i am photojournalist.\nCopyright © 2011 Malazada. Theme images by duncan1890. Powered by Blogger.


ماڵپەری فیردەوس | ئافرەت لە چ تەمەنێکدا دەتوانێ سەفەر بکات بێ مەحرەم ؟ ئایا دروستە من و دایکم سەفەر بکەین پێکەوە ؟\nسەردێری پرسیار: ئافرەت لە چ تەمەنێکدا دەتوانێ سەفەر بکات بێ مەحرەم ؟ ئایا دروستە من و دایکم سەفەر بکەین پێکەوە ؟\nبەرواری دانان :2019-07-06 کۆدی پرسیار:1285\nپرسیار : ئافرەت لە چ تەمەنێکدا دەتوانێ سەفەر بکات بێ مەحرەم ؟ ئایا دروستە من و دایکم سەفەر بکەین پێکەوە ؟\nوەلام : زانایان دەڵێن نابێت ئافرەت سەفەر بکات بێ مەحرەم جا چ بچووک بێت یان گەنج بێت یان پیر بێت ، لەھەر تەمەنێک بێت نابێت بێ مەحرەم سەفەر بکات ، نابێت جیاوازی بخەیتە نێوان ئافرەتی گەنج و پیر ، چونکە بەڵگەکان گشتین ، پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( لا تسافر المرأة إلا مع ذي محرم ) رواه البخاري ومسلم .\nلەم فەرموودەیە و فەرموودەکانی تر ھیچ جیاوازی نەخستۆتە نێوان ئافرەتی گەنج و پیر .\nابن باز ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ھەندێک زانا بۆ ئەوە چوون دروستە ئافرەت سەفەر بکات لەگەڵ ھاوڕێی ئافرەت ئەگەر ئەمین بێت ، بەڵام ئەمە ئیجتھادە و وتەی ڕاست پێچەوانەی ئەم وتەیەیە ، نابێت سەفەر بکات ئیلا لەگەڵ مەحرەم ئەگەر چی ئافرەتی تریشی لەگەڵ بێت ، پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لێ بێت لە قسەدا ڕەوان ترینی خەڵکی بوو ، وە لە ئامۆژگاریدا زیاتری ھەموو خەڵک ئامۆژگاری کردووە ، ئەگەر دروست بوایا دەیفەرموو : " إلا مع ذي محرمٍ، أو مع النساء الأمينات " ، ئەم زیادەی نەوتووە ، فەرمووی ئیلا لەگەڵ مەحرەم ، ... )) فتاوی الدروس .


سنگ ئێشە ڕەنگە ئاماژەبێت بۆ توشبوون بەهەوكردنی سیەكان – Esta News\nکۆمەڵەی ئەڵمانیی بۆ نەخۆشییەکانی سنگ دەڵێت؛ هەوکردنی سنگ جۆرێکە لەهەوکردن کە تووشی ناوپۆشی دەوروبەری سنگ دەبێت‌و پێی دەوترێت (پلوورا).\nکۆمەڵە ئەڵمانییەکە ڕوونیکردۆتەوە، هەوکردنی سنگ بەزۆری بەهۆی تووشبوونە بەنەخۆشییەکی تر، وەک هەوکردنی سییەکان‌و شێرپەنجەی سییەکان‌و گیرانی سییەکان‌و سەرمابردنەکان‌و سیل‌و پەککەوتنی دڵ‌و هەوکردنی پەنکریاس‌و تەنانەت شکانی پەراسووەکان، ئەوە جگە لەنەخۆشییەکانی پەیوەست بەسیستەمی بەرگریی جەستە.\nنیشانەکانی هەوکردنی پەردەی سنگ بریتییە لەبوونی ئازارێکی توندی قەفەسەی سنگ کە لەکاتی هەناسەدانی قوڵ یان پژمین‌و کۆکەدا زیاتر دەبێت، ڕەنگە ئازارەکەی لەکاتی هەناسەداندا بۆ گەردن یان پشت‌و لاکان درێژدەبێێتەوە، لەنیشانەکانی تریش بریتییە لەکۆکەی وشک‌و تاو تەنگەنەفەسیی.\nچارەسەرکردنی هەوکردنی سنگ دەکەوێتەسەر هۆکاری دروستبوونەوکەی، بۆ نموونە ئەگەر هۆکاری هەوکردنەکە بەکتریایی بێت، ئەوە لەڕێگای ئەنتی بایۆتیکەکانەوە دەبێت، بەگشتیش چارەسەرکردن بەدەرمانی دژە هەوکردنەکان، ئازارشکێن‌و چارەسەری کۆکە دەبێت، ئەوە جگە لەڕاهێنانەکانی هەناسەدان، بەڵام هەندێک حاڵەت هەیە پێویستی بەنەشتەرگەریی هەیە بۆ لابردنی ئەو لکێنراوەی بۆتە هۆی لاوازی هەناسەدانەکە.


کوردیپێدیا - چەواشە\n📕 چەواشە | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nعەزیزی مەلای ڕەشعەزیزی مەلای ڕەش\n🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: چەواشە\n#عەزیزی مەلای ڕەش |\n1. 👁 پل\n1. 👁 عەزیزی مەلا رەش\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Mar 23 2021 10:56AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 23 2021 12:58PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 23 2021 12:58PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 39 KB Mar 23 2021 10:56AM زریان سەرچناری\n📕 فایلی PDF 1.0.1 3 MB 147 Mar 23 2021 10:56AM زریان سەرچناری