دەوڵەتی حەمدانی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nدەوڵەتی حەمدانی لە فراوانترین ئاستیدا.\nپایتەخت موسڵ، حەلەب\nمێژووى دامەزراندن ٨٩٠ ز\nمێژووى ڕوخان ١٠٠٤ ز\nحەمدانیەکان یان بەنی حەمدان، خێزانێکی عەرەبی بوون دەوڵەتی حەمدانیان دمەزراند لە حەلەب و موسڵ و دەسەڵاتیان فراوان بوو بۆ وڵات و گوندەکانی فورات و شام لە ماوەی نێون (٨٩٠ تا ١٠٠٤)ز، و حەمدانیەکان ئەچنەوە سەر ھۆزی تەغلەب کوڕی وائل لە ھۆزی عەنزەی عەرەبی کە دانیشتوانی خاکەکانی جەزیرەی باکوری ڕۆژھەڵاتی سوریا بوون، ئەستێرەی دەوڵەتی حەمدانی گەشایەوە لە سەردەمی دامەزرێنەرەکەی حەمدانی کوڕی حەمدون کە کرابوو بە والی ناوچەی ماردین لەلایەن عەباسیەکانەوە.\n١ دامەزراندنی دەوڵەتی حەمدانی\n٢ دەوڵەتی حەمدانی و خەلافەت\n٣ تێکۆشانی حەمدانیەکان دژی ڕۆم\n٤ کۆتایی دەوڵەتی حەمدانی\n٥ لیستی ناوی میرەکان (لقی موسڵ)\n٦ لیستى ناوی میرەکان (لقی حەلەب)\nدامەزراندنی دەوڵەتی حەمدانی[دەستکاری]\nحەمدانیەکان ئەگەڕینەوە بۆ ھۆزی تەغلەب کوڕی وائل کوڕی ھنب بوون, لەو کاتانەی سەرکردە تورکەکان ناکۆک بوون لەسەر دەسەڵات بە تایبەت لەسەر پایەی میری ئەمیرەکان، حەمدانیەکان سودیان وەرگرت لە لاوازبوونی خەلافەتی عەبباسی و سەربەخۆیی دەوڵەتەکەیان ڕاگەیاند لە موسڵ ساڵی ٩٢٩ز و لە حەلەب ھەروەھا ھۆزە عەربیەکانی دۆڵی فوڕات و جەزیرەی سوریا و دەوروبەری بیابانی شام ھاتنە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتەکەیانەوە.\nدەوڵەتی حەمدانی و خەلافەت[دەستکاری]\nقەڵەمڕەوی تورکی دەستی گرتبوو بەسەر خەلافەتی عەبباسیدا، وسەرکردە حەمدانیەکان لە ھەوڵێکدا بۆ ڕزگارکردنی خەلافەتی عەبباسی ڕۆیشتن بۆ سەرخستنی خەلیفەی عەبباسیەکان لە بەغدا، و حەسەن کوڕی عەبدوڵڵا حەمدان سەرکەوتوو بوو لە چوونە ناو بەغداوە و خەلیفە موتەقی بیلا پێشوازی لێکرد و پایەی میری ئەمیرەکانی ئەحمەد حەمدانی پێبەخشی، لەگەڵ نازناوی ناسر (سەرخەری) دەوڵەت ھەروەک نازناوی شمشێری دەوڵەتی بەخشی بە عەلی برای، بەمەش حەمدانیەکان توانیان دەسەڵات لە دەستی تورکەکان دەربھێنن لە ساڵی ٣٣ک، بەڵام تورکەکان ڕێزەکانیان ڕیکخستووە لە ژێر سەرکردایەتی تۆزون و حەمدانیەکان نەیانتوانی لە بەغدا بمێننەوە و بەرگری تۆزۆن بکەن بە ھۆی بارودۆخەوە، کە گرانی ھات وحەمدانیەکان ناچار بوون باجێکی بەرز دابنێن و ئاسایشی شارەکە تێک چوو و درم بڵاوبوویەوە ھەروەک حەمدانیەکان نەیاتوانی مووچەی سەربازەکان بدەن لەبەر ئەوە چەند تیپێکیان یاخی بوون و شۆڕشیان کرد، ئەمانەش ھەمووی یارمەتی تورکەکانی دا بە سەرکردایەتی تۆزۆن تا وەڵامی حەمدانیەکان بدەنەوە.\nدیمەنی قەڵای حەلەب\nحەمدانیەکان حەلەبیان لە دەستی ئەخشیدیەکان سەند ساڵی ٩٤٤ز، و ناوەندی ھێزەکانیان گواستەوە حەلەب و بەمەش حەلەب بووە پایتەختی دەوڵەتی حەمدانی، و شمشێری دەوڵەت بوو بە فەرمانڕەوا ومیری حەلەب، و خەلیفەی عەبباسی موتەقی بیلا دوای حەمدانیەکان کەوت لە ترسی ئەوەی تورکەکان حەقی لێبکەنەوە، لەگەڵ ئەوەی داوای گەڕانەوەیان لێکرد وبەڵێنی پاراستیان دایە، بەڵام لایانبرد لە دەسەڵات و خەلیفە موستەکفی بیلایان لە جێگەی دانا ئەمەش لە ساڵی ٩٤٤ز دا بوو.\nتێکۆشانی حەمدانیەکان دژی ڕۆم[دەستکاری]\nدەوڵەتی حەمدانی بەھێز و بەدەسەڵات بوو لە حەلەبی پایتەختیدا و لە تەنیشتی دەوڵەتی بیزەنتی بوو لە باشوری ئاسیای بچوکدا، لەبەر ئەوە شمشێری دەوڵەت و فەرمانڕەوا و میری حەلەب بەربەرەکانی بیزەنتیەکانی ئەکرد، و سەردەمەکەی جیادەکرێتەوە بە زۆری غەزووەکان بۆ وڵاتەکانی تەنیشتی کە ئەڵێن غەزووەکانی گەیشتۆتە چل غەزوو لە ھەندێکیدا سەرکەوتوو بووە و لەھەندێکیان شکاوە و لە حەلەبدا سوپایەکی بەھێز ھەبووە کە یەک لە دوای یەک ھێرشی بردۆتە سەر ناوچەکانی بیزەنتیەکان، و ھاودەمی دوو ئیمپڕاتۆری گەورە بووە کە ئەواینش نەقفور فوفاس و حەنا شەمشیق بوون، یەکەمیان دەستی گرت بەسەر حەلەبدا ساڵی ٩٦٠ز، و شارەکەی سوتاند و کۆشکی شمشێری دەوڵەتی وێرانکرد، بەڵام شمشێری دەوڵەت ھێزەکانی کۆکردەوە و دوای ھەفتەیەک توانیان دەست بگرنەوە بەسەر حەلەبدا و بیزەنتیەکان تێکشکاند زۆر بە بەھێزی، بەڵام دووەمیان کە حەنا شەمشیق بوو ھەوڵیدا دەست بگرێت بەسەر بەیتولمقەدیس، و حەمدانیەکان لەم میانەیەدا بە سەرکردایەتی شمشێری دەوڵەت ھەستان بە ڕۆڵێکی ئازایانە لە بەرگری کردن لە ناوچە ئیسلامیەکان و پاراستنیان لە ھەڵمەتەکانی بیزەنتیەکان.\nکۆتایی دەوڵەتی حەمدانی[دەستکاری]\nشمشێری دەوڵەت و میری حەلەب کۆچی دوایی کرد ساڵی ٩٦٧ز، و لە دوای وەفاتی بە ھۆی ناکۆکی ناوخۆییەوە لاوازی دەوڵەتی حەمدانی گرتەوە، و جێنشینەکانی شمشێری دەوڵەت نەیانتوانی بەرگری فاتیمییەکان بکەن کە دەستیان گرت بەسەر حەلەبدا ساڵی ١٠٠٣ز.\nلیستی ناوی میرەکان (لقی موسڵ)[دەستکاری]\n١ ناسری دەوڵە حەسەن کوڕی عەبدوڵڵا ....-٩٦٩ز ٩٦٩-٩٦٩\n٢ ئەبو ەغلەب کوڕی حەسەن ....-.... ٩٦٩-٩٧٩\n٣ ئەبوتاهیر ئیراهیم ....-.... ٩٨١-٩٩١\n٤ ئەبو عەبدوڵڵا حسەین ....-.... ٩٨١-٩٩١\nلیستى ناوی میرەکان (لقی حەلەب)[دەستکاری]\n١ شمشێری دەوڵەت عەلی کوڕی عەبدوڵڵا ٩١٥-٩٦٧ ٩٤٥-٩٦٧\n٢ ئەبومەعالی شەریف کوڕی عەلی ....-٩٩١ ٩٦٧-٩٩١\n٣ ئەبوفەزائڵ کوڕی ئەبومەعالی ....-١٠٠٢ ٩٩١-١١٠٢\n٤ ئەبوحەسەن عەلی ....-.... ١٠٠٢-١٠٠٤\n٥ ئەبومەعالی شەریف ....-.... ١٠٠٤-١٠٠٤\nالبداية والنهاية: عماد الدين أبو الفداء إسماعيل بن عمر بن كثير\nتاريخ بغداد: أبو بكر أحمد بن علي الخطيب البغدادي\nزبدة الحلب من تاريخ حلب: ابن العديم كمال الدين عمر بن أحمد هبة\nشذرات الذهب في أخبار من ذهب: ابن العماد الحنبلي\nصُبح الأعشى في صناعة الإنشا:\nفنون الشعر في مجتمع الحمدانيين: د. مصطفى الشكعة\nالقائد سيف الدولة الحمداني: د. حمدان عبد المجيد الكبيسي\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەوڵەتی_حەمدانی&oldid=701388»\nویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٨٩٠\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٣٣ی ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


شێوازی رجیمی خەیار بۆ دابەزاندنی کێش لەماوەی یەک هەفتە\n2020-07-08 [10:26 AM]\nئەو کەسانەی دەیانەوێت کێشی جەستەیان دابەزێنن بە شێوازی جیاواز رجیم دەکەن و کێشیان کەمدەکەنەوە، ماڵپەڕی healthline شێوازی رجیمی خەیاری بڵاوکردوەتەوە بۆ ئەو کەسانەی دەیانەوێت کێشیان دابەزێنن بە هەفتەیەک.\nبۆ ژەمی بەیانی یەک پارچە نان و یەک پارچە پەنیر و خەیار بخۆ، یان هێلکە و خەیار پێکەوە، بەڵام هێلکە بە کوڵاوی و بێ نان، بۆ ژەمی نیوەڕۆ ماسی سەلەمون بخۆ لەگەڵ گوشرای لیمۆ و زەڵاتەی خەیار، بۆ ژەمی ئێوارە خەیار و زەڵاتەی بەزالیا بخۆ.\nشەربەتی ئەنەناس، لەگەڵ خەیار و نۆک بخۆ لە ژەمی بەیانی، بۆژەمی نیوەڕۆ سنگی مریشک و خەیاری خۆشکراو، یان ماسی تونە بخۆ، بۆ ژەمی ئێوارە دەتوانیت زەڵاتەی برۆکلی، پاقلە یان تەماتە بخۆیت.\nسپێناغ و شەربەتی سێو لە بەیانیەکەی بخۆ، نیوەڕۆ سەلەمون و زەڵاتەیەکی سوک بخۆ، ژەمی ئێوارە سنگی مریشکی برژاو و زەڵاتە بخۆ.\nپارچەیەک نانی قاوەیی و پارچەیەک پەنیر و خەیار بخۆ لە بەیانیەکەی، نیوەڕۆ برنجی قاوەیی و مریشک بخۆ لەگەڵ خەیار، ئێوارە ستیکێکی بچوک بخۆ بە زەڵاتەوە.\nگێلاس و بێری بۆ بەیانی بخۆ لەگەڵ شیر، بۆ نیوەڕۆ زەڵاتەی سەوزە و تەماتە بخۆ، بۆ ئێوارە زەڵاتەی خەیار بخۆ بەپیازەوە.\nبۆ ژەمی بەیانیان سپێناغ و خەیار و سەوزە بخۆ، بۆ نیوەڕۆ تۆست بخۆ لەگەڵ پاقلەمەنییەکان و زەڵاتەیەکی بچوک، بۆ ئێوارە هەر زەڵاتەیەکت پێخۆشە بیخۆ بەڵام زەیتون و تەماتە و خەیاری تێدابێت.\nپێویستە لە نێوان ژەمەکان هیچ سوکە ژەمێک نەخۆیت، هەروەها ئەو خواردنانەی دیاریکراوە بڕێکی کەمیان لێبخۆ.\nئەم رجیمە بۆ هەفتەیەکە، ئەگەر کێشی جەستەت زۆرە دەتوانیت دو هەفتە لەسەری بەردەوام بیت، بەڵام ئاگاداربە بۆ ماوەیەکی زۆر لەسەری بەردەوام مەبە، چونکە تەواوی ئەو بڕە خۆراکیانە دابین ناکات کە بۆ جەستەت پێویستە، باشترە دوای دابەزینی کێشت وازی لێبهێنیت و وریای سیستمی خۆراکیت بیت.\nئەم هەواڵە 12031جار خوێندراوەتەوە


12:36 - 1 پووشپەڕ 2722\nدوای داواکاریی ڕێکخراوی مافی مرۆیی "کوردپا" بۆ وەرگیرانی وەک ئەندام لە "ئیمپەکت ئێران"، ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی ٣١ی جۆزەردانی ١٤٠١ی هەتاوی، ئەندامیەتیی "کوردپا" لەو هاوپەیمانییەتییە قەبووڵ کرا.\nئەو هاوپەیمانییە نوێنەرایەتیی ١٧ ڕێکخراوی نادەوڵەتی دەکات هەتا سەرنجەکان بۆ لای مافی مرۆڤ لە ئێراندا ڕابکشێت و ئێران ناچار بکات بەهۆی نیگەرانییە نێودەوڵەتی و ناوەندە نێودەوڵەتییەکان پرسی مافی مرۆڤ چارەسەر بکات.\nڕێکخراوی مافی مرۆیی "کوردپا" لەو دەرفەتە کەڵک وەردەگرێت لەگەڵ سیستمی بەربڵاوی مافی مرۆڤی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان کار بکات و لەو دەفرایەتییە بۆ بەدواداچوونی زیاتری پرسی مافی مرۆڤ لە کوردستاندا هەوڵ بدات. هەروەها لە ڕێگای زانست و وڵامدەربوونی زیاتر وەک ناوەندێکی مافی مرۆیی کار بکات.\nلە کۆتاییدا "کوردپا" ڕێز و پێزانینی خۆی بۆ ئەندامانی "ئیمپەکت ئێران" ( Impact Iran) سەبارەت بە ئەندامبوونی لەو هاوپەیمانییەدا دەنێرێت و هەوڵ دەدات لەو ڕاستایەدا زیاتر کار بکات.


https://1baiser.com پارتی داوای له بزووتنه‌وه كردووه ناڕازییه‌كانی كۆمه‌ڵ بگرێته خۆی |\nHome ڕاپۆرت پارتی داوای له بزووتنه‌وه كردووه ناڕازییه‌كانی كۆمه‌ڵ بگرێته خۆی\nپارتی دیموكراتی كوردستان داوا له بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی ده‌كات كار له‌سه‌ر ڕاكێشانی ئه‌ندامه ناڕازییه‌كانی كۆمه‌ڵی ئیسلامی بكات و بۆ ئه‌وه‌ش داوای له چوار سه‌ركرده‌یان كردووه په‌یوه‌ندییان پێوه بكه‌ن.\nبه‌م دواییه به‌شێك له به‌رپرسانی كۆمه‌ڵی ئیسلامیی كوردستان له سنووری پارێزگای هه‌ولێر ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی خۆیان پێشكه‌ش به سه‌ركردایه‌تیی ئه‌و حزبه ئیسلامییه كرد به هۆی ناڕازیبوونیان له‌سه‌ر چه‌ند هه‌نگاوێكی سه‌ركردایه‌تیی ئه‌و حزبه.\nبه پێی زانیارییه‌كانی «ئاژانس» ئه‌و ڕه‌وشه كارێكی وای كردووه كه هه‌وڵ بدرێت ئه‌و ناڕازییانه‌ی كۆمه‌ڵ بچنه ناو بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامییه‌وه به ئامانجی بێهێزكردنی كۆمه‌ڵی ئیسلامیی كوردستان له هه‌ولێر.\nپارتی دیموكراتی كوردستان یه‌كێك بووه له‌و لایه‌نانه‌ی كه هانی بزووتنه‌وه‌ی داوه كه ئه‌و هه‌نگاوه بۆ ڕاكێشانی ناڕازییه‌كانی كۆمه‌ڵ بگرێته به‌ر.\nئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تیی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی كه نه‌یویست ناوی بڵاو بكرێته‌وه بۆ «ئاژانس» وتی: «پارتی دیموكراتی كوردستان به عیرفان عه‌بدولعه‌زیز، ڕابه‌ری گشتیی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی وتووه كه چاوه‌ڕه‌وانی ئه‌وه‌یان ده‌كرد، ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵی ئیسلامی ڕاكێشی ناو حزبه‌كه‌ت بکەی نه‌ك شه‌ش سه‌ركردایه‌تیی حزبه‌كه‌ی خۆت دوور بكه‌ونه‌وه.»\nئه‌و ئه‌ندام سه‌ركردایه‌تییه‌ی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی وتیشی: «عه‌لی باپیر، ئه‌میری كۆمه‌ڵی ئیسلامی دوای ئه‌وه‌ی كه زانیاریی له باره‌ی ئه‌و هه‌وڵه‌وه پێ گه‌یشتووه سه‌ركرده‌یه‌كی پێشووی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی بانگهێشت كردووه و ڕوونكردنه‌وه و زانیاریی ته‌واوی له‌سه‌ر ڕاستودروستیی ئه‌و هه‌وڵه‌ی ڕابه‌ری بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی وه‌رگرتووه.»\nهاوكات ئه‌ندامه باڵاكانی پێشووی كۆمه‌ڵ و بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی هه‌وڵه‌كانیان بۆ ڕاكێشانی ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵ پشتڕاست ده‌كه‌نه‌وه.\nكه‌مال زار، ئه‌ندامی سه‌كردایه‌تی و به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی له هه‌ولێر، بۆ «ئاژانس» وتی: «ئێمه داوامان له‌و چوار برایه‌ی كۆمه‌ڵی ئیسلامی كردووه، كه بۆ به‌رده‌وامییان له خه‌باتی ئیسلامی ده‌رگای بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی بۆیان كراوه‌یه و خاوه‌نی ماڵن و به خۆشحاڵییه‌وه ده‌توانن به‌رده‌وامی به كایه‌ی سیاسیی خۆیان بده‌ن.»\nوتیشی: «تا ئێستا سه‌ركرده ناڕازییه‌كانی پێشووی كۆمه‌ڵی ئیسلامی وه‌ڵامی بزووتنه‌وه‌یان نه‌داوه‌ته‌وه، بۆیه گفتوگۆكان نه‌گه‌یشتووه‌ته ئاستی قسه‌كردن له‌سه‌ر پله و پۆست.»\nئه‌وه یه‌كه‌مجاره به‌و شێوه بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی كار له‌سه‌ر كێشه ناوخۆییه‌كانی كۆمه‌ڵی ئیسلامی بكات كه پێشتر پێكه‌وه هاوخه‌بات بوون، ئه‌وه جگه له‌وه‌ی له پڕۆژه‌ی به‌ره‌ی ئیسلامیدا دوو هاوبه‌ش بوون.\nسه‌ركرده‌یه‌كی پێشووی كۆمه‌ڵی ئیسلامیی كوردستان كه به‌م دواییه ده‌ستی له كار كێشاوه‌ته‌وه و نه‌یویست ناوی بڵاو بكرێته‌وه بۆ «ئاژانس» وتی: «له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی گفتوگۆمان له‌سه‌ر یه‌كگرتنه‌وه كردووه، به‌ڵام تا ئێستا بڕیارمان نه‌داوه چونكه زۆرینه‌ی برایانمان پێیان وایه كارێكی باش ناكه‌ین پاش 20 ساڵ له دووركه‌وتنه‌وه‌مان له بزووتنه‌وه جارێكی تر بگه‌ڕێینه‌وه ناو ئه‌و حزبه، له كاتێكدا ده‌بینین به ده‌یان كێشه‌ی ناوخۆییه‌وه ده‌ناڵێنێت، بۆیه وه‌ڵاممان بۆ بزووتنه‌وه ئه‌رێنی نابێت.»\nئه‌و به‌رپرسه‌ی پێشووی كۆمه‌ڵ وتیشی: «به گومانین له‌و هه‌وڵه‌ی پارتی و بزووتنه‌وه بۆ ڕاكێشانی ئه‌ندامانی پێشووی كۆمه‌ڵ.»\nئه‌و هه‌وڵه له كاتێكدایه له ماوه‌ی ڕابردوودا چه‌ندین دیدار و كۆبوونه‌وه له نێوان بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی و پارتی دیموكراتی كوردستان ئه‌نجام درا به پێچه‌وانه‌ی په‌یوه‌ندیی كۆمه‌ڵه‌وه له‌گه‌ڵ پارتی كه دووركه‌وتنه‌وه‌ی به خۆیه‌وه بینی.\nفاروق عه‌لی، ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تیی كۆمه‌ڵی ئیسلامی بۆ «ئاژانس» ده‌ڵێت: «له كوردستان ڕاكێشانی ئه‌ندامانی لایه‌نێك بۆ لایه‌نێكی تر بووەته دیارده له‌ناو زۆربه‌ی حزب و لایه‌نه سیاسییه‌كان.»\nوتیشی: «ئاگاداری هه‌وڵێكی له‌و جۆره نیم و به دووری ده‌زانم بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی كار له‌سه‌ر ڕاكێشانی ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵ بكات، چونكه ئه‌وانه‌ی سه‌ر به كۆمه‌ڵی ئیسلامین ئاره‌زوومه‌ندانه بوون به كۆمه‌ڵ وا نازانم به‌رژه‌وه‌ندی وایان لێ بكات له كۆمه‌ڵ دوور بكه‌ونه‌وه.»


پاش ٣٢ ساڵ لە کیمیابارانی هەڵەبجە، هێشتا ئەم برینە خوێنی لێدەتکێ و دەستی چارەسەری بۆ درێژ نەکراوە.\nبەناوی خوای گەورە\nبە بۆنەی ٣٢هەمین ساڵیادی کیمیابارانی هەڵەبجەوە، پرسەو سەرە خۆشی خۆمان ئاراستەی کەسوکاری سەربەرزی شەهیدانی ئەم شارە بەتایبەت و کوردستانیان بە گشتی دەکەین.\n١٦ی ئازار برینێکی قوڵە بەسەر جەستەی ڕۆژمێری پڕ لە ئازاری گەلی کوردەوە، پاش ٣٢ ساڵ هێشتا ئەم برینە خوێنی لێدەتکێ و دەستی چارەسەری بۆ درێژ نەکراوە.\nساڕێژکردنی ئەم برینە تەنها بریتیە لە ئاوڕدانەوەی جدی لەم شارەو خزمەتکردنی زیاتری دانیشتوانەکە، کە بە داخەوە تا ئێستا ئەو ئاوڕدانەوەیە بەرجەستەو دیار نیە.\nیەکێک لە داواکاریەکانی دانیشتوانی ئەم شارە بە پارێزگا کردندی بوو کە خەڵک ئومێدی لەسەرهەڵچنی بوو.\nئەم بەپارێزگا کردنەش وەک قەرەبویەکی مەعنەوی و لەژێر فشاری حیزب و ڕێکخراوەکان و هاوڵاتیانی ئەم شارە بڕیاری لەسەردرا، پاش پێنج ساڵ لە دەرچونی ئەم بڕیارە تا ئێستاش کاری جدی بۆ نەکراوە و تەنها بەناو بە پارێزگا کراوە.\nسەرجەم ئەو بەڵێنە گەورانەی لەیادەکانی ساڵانی پێشوو بۆئاوەدانکردنەوە و کرانەوەی هەڵەبجە دراون وەک کردنەوەی مەرزەکان و دروستکردنی پرد و ڕێگاکان بەڕوی ناوچەکانی تردا جێبەجێ نەکران و ئەمەش خەڵکی ئەم شارەی نائومێد کردوە و لەبری ئاوەدان کردنەوەی بەداخەوە ڕۆژانە بینەری کۆچی خەڵکی ئەم شارەین بۆ پارێزگاکانی دیکە.\nلەکۆتایدا داوا لەحکومەتی هەرێمی کوردستا ن و لایەنە پەیوەدیدارە کان ئەکەین هەرچی زووە کاربکات بۆ سەرپێخستنی ئەم پارێزگایەو جێ بەجێ کردنی بەڵێنە تەواو نەکراوەکانی بۆ ئەوەی لەمە زیاتر خەڵکی ئەم شارە بێ هیوا نەبن.\nدرود بۆ ڕۆحی بەرزەفڕی سەرجەم شەهیدانی ڕێگای ڕزگاری کورد و شەهیدانی کیمیابارانی هەڵەبجە.\nئەنجومەنی قەزای هەڵەبجە\nنزار مەحمود، وەکو پارێزگا مامەڵە لەگەڵ هەڵەبجە نەکراوە\nلەسەر شێواندنی لێدوانێکی باژێڕوانی هەڵەبجەی بزوتنەوەی گۆڕان ڕونکردنەوەیەک بڵاودەکاتەوە\nپارێزگاری هەڵەبجە سەردانی مەکۆی گۆڕانی کرد


په‌كه‌كه ئامانجى له درووستكردنى هێز له باشورى كوردستان چییه؟\n09:01 - 30/06/2019\nپه‌كه‌كه ئامانجى له درووستكردنى هێز له باشورى كوردستان چییه؟\n"ئێمه له‌ئه‌نجامى ئه‌و بۆشاییه سیاسى و سه‌ربازییه درووستبووین، كه له‌هه‌رێمى كوردستان هه‌یه"، ئه‌مه دێڕێكى په‌یامى خۆڕاگه‌یاندنى ئه‌و هێزه ٣٠ كه‌سییه بوو، كه له‌گرته‌یه‌كى ڤیدۆییدا خۆیان له‌ژێر ناوى(هێزى پاراستنى جه‌وهه‌ریى باشورى كوردستان) ناساند. وه‌ك خۆیان ده‌ڵێن، ئامانجى یه‌كه‌میان به‌رگرتنه به داگیركارى"ده‌وڵه‌تى عوسمانى نوێ"(توركیا). په‌كه‌كه هێزه‌كه‌ى سازداوه‌و حكومه‌تى هه‌رێم نیگه‌رانه.\nهێزه‌كه چه‌ند رۆژێك پێش ئێستا دامه‌زراندنى خۆى به‌یان كرد. ئه‌مڕۆش پێكهێنانى كه‌تیبه‌ى برادۆست-ى راگه‌یاند، له‌یه‌كه‌م ده‌ركه‌وتنیدا دیاربوو كه ئاماده‌كارى زۆرى بۆ نه‌كراوه، یاخود په‌له‌په‌لى له راگه‌یاندنى كراوه یاخود بە مەبەست قەبارەی هێزەکە گەورەو رێکخراو پیشان نەدراوە تا نەیارەکانی خۆپارێزی زۆر نەکەن و وەک مەترسی گەورەش مامەڵەی لەگەڵ نەکەن. وه‌ك هێزێكى پڕچه‌ك ده‌رنه‌كه‌وتن و به‌شێكیان بێ چه‌ك و بێ پۆشاكى سه‌ربازى بوون. به‌ڵام گوتیان به‌ناوى هه‌موو هێزه‌كه‌وه له هه‌رێمى كوردستان قسه ده‌كه‌ن. وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ بوونى هێزى زیاتر و ئاماده‌كارى زیاتر.\nدۆخێكى ئاڵۆزو وه‌ك خۆشیان گوتیان، بۆشاییه‌ك ئه‌وانى هێناوه‌ته بوون. كورد له‌نیوه‌ى خاكى باشورى كوردستان(ناوچه جێناكۆكه‌كان) له‌ده‌سه‌ڵات داماڵراوه. حكومه‌تى هه‌رێمیش له‌نیوه‌كه‌ى دیكه‌دا بۆ هه‌ر جوڵه‌یه‌ك چاوه‌ڕێى به‌غدا، ئه‌نقه‌ره و تارانه. له‌هه‌لومه‌رجێكى وه‌هادا په‌كه‌كه زیاد له ئامانجێكى له هه‌ڵتۆقینى هێزێكى له‌وجۆره هه‌یه.\nمیدیاكانى په‌كه‌كه به گرنگییه‌وه راگه‌یاندنى هێزه‌كه‌یان باسكرد، به‌رپرسێكى ئه‌و حزبه‌ش به‌رپرسیارێتى په‌كه‌كه‌ى له رێكخستنى هێزه‌كه دركاند. وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه و حكومه‌تى هه‌رێم دژى بوونى هێزى له‌وجۆره‌ن. سه‌فین دزه‌یى گوته‌بێژى حكومه‌ت، قسه‌ى توندى له‌سه‌ر كردو گوتى"ئه‌وهێزه هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ هه‌رێمى كوردستان و قابیلى قبوڵ نییه، پێویسته په‌كه‌كه به‌خۆیدا بچێته‌وه". وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه‌ش ئه‌گه‌رچى له مێژه ده‌ستوپه‌نجه‌ى له‌گه‌ڵ یه‌كه حزبییه‌كانى یه‌كێتى و پارتى نه‌رمكردووه، به‌ڵام دژى بوونى هێزێكى له‌وجۆره‌یه.\nجه‌بار یاوه‌ر ئه‌میندارى وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه بۆ په‌یسه‌ر پرێس سه‌باره‌ت به هه‌بوونى ئه‌و هێزه گوتى"ئێمه هه‌موو هێزه‌كان یه‌ك ده‌خه‌ین، به‌پێى یاساكانى حكومه‌تى هه‌رێم، تاكه هێز ئه‌و هێزانه‌یه كه‌له‌ژێر ركێفى هه‌ردوو وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه‌و ناوخۆن، ئێمه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ هێزى یاسایى ده‌كه‌ین". گوته‌كانى یاوه‌ر ره‌تكردنه‌وه‌ى هێزه‌كه‌یه به‌شێوازى خۆى. ئاماده نه‌بوو قسه‌ى دیكه بكات له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته. رەوەند مەلا مەحموود جێگری بەرپرسی مەڵبەندی یەکێتی لە کەرکوک، پشتیوانی بوونی هێزەکەی کرد، بەڵام وەک لێدوانێکی کەسیی نەک وەک هەڵوێستی حزبەکەی.\nبه‌شێوازى راگه‌یاندنى هێزه‌كه‌و قسه‌ى به‌رپرسانى په‌كه‌كه بێت، ئه‌و حزبه نایه‌وێت به‌فه‌رمى ئه‌و گروپه له‌سه‌رخۆى بناسێنێت، ئامانج له‌وه‌ش هه‌ڵنه‌گرتنى به‌رپرسیارێتى هه‌ر كارێكه كه ئه‌و هێزه‌بیكات و په‌كه‌كه نه‌یه‌وێت له ئه‌ستۆى بگرێت، ئامانجێکی دیکەش بە سەربەخۆ وێناکردنی گروپەکەیە هاوشێوەی ئەزمونی یەپەگەو پژاک، بەڵام بە ئایدۆلۆژیای قەندیل و ئیمرالی. له‌هه‌مان كاتیشدا نایه‌وێت خۆى لێ به‌رى بكات و ده‌یه‌وێت، په‌یامى بوونى په‌كه‌كه له‌دۆخێكى وه‌هادا به تایبه‌ت له‌ناوچه سنورییه‌كان و كه‌ركوك-یش به گوێى خه‌ڵكیدا بدات، وەک هێزی پشتیوانی خەڵک. به تایبه‌ت هێزه‌كە زۆرتر گرنگى هه‌بوونى خۆى بۆ دۆخى خراپى كورد له ناوچه‌جێناكۆكه‌كان گه‌ڕانده‌وه.\nزاگرۆس هیوا، بەرپرسی پەیوەندییە دیبلۆماسییەکانی کەجەکە، سه‌باره‌ت به بوونى هێزه‌كه بۆ (ناس کورد) گوتبووى"ئەو هێزە کۆمەڵێک لە گەنجانی هەرێمی کوردستان خۆیان دروستیان کردووە، ئامانجیان بەرپەرچدانەوەی هێرشەکانی سوپای تورکیایە بۆسەر خاکی هەرێم، پەکەکەش ڕێکیخستوون و پشتیوانییان دەکات، پەکەکە پشتیوانی لە هەر حزب و لایەنێکی هەرێمی کوردستان دەکات، کە بەڕاستی ئامانجی پاراستنی کورد و کوردستان بێت".\nگوته‌كان زاگرۆس ئاماژه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى په‌كه‌كه نیازى نییه، پشتیوانى خۆى بۆ ئه‌و گروپه له پشتى په‌رده‌وه بهێڵێته‌وه. له‌هه‌مانكاتدا ده‌یه‌وێت دروستبوونى هێزه‌كه به خۆرسكانه‌و وه‌ك كاردانه‌وه‌ى هێرشه‌كان و دۆخى خراپى كورد بخاته به‌رچاو، نەک وەک لقی فەرمی هەپەگە لە باشور.\nپێده‌چێت په‌كه‌كه ده‌ستى بۆ كارتێكى هه‌ستیار له‌هه‌مان كات كاریگه‌ر بردبێت و له‌كاتێكى گونجاویشدا كارته‌كه‌ى راكێشابێت، به‌ڵام چه‌نده ده‌توانێت له‌دۆخێكى وا ئاڵۆزدا هێزه‌كه‌ى تۆكمه بكات و رێكبخات ئه‌وه‌یان كات روونیده‌كاته‌وه. هه‌ر بۆیه‌ش په‌له‌په‌لى به راگه‌یاندنى هێزه‌كه‌وه دیاربوو، به‌وه‌ش دیاره بۆ چه‌ند مه‌به‌ستێك، په‌كه‌كه بوونى هێزه‌كه‌ى له‌م كاته‌دا، له چۆنێتى هێزه‌كه لاگرنگتره.\nئامانجه‌كانى په‌كه‌كه له‌و هه‌نگاوه‌ى\n*په‌كه‌كه پێى وایه بۆشایى سه‌ربازى و سیاسى کورد له‌ناوچه جێناكۆكه‌كان هه‌یه، ده‌رفه‌تێكى گونجاوه بۆئه‌وه‌ى بناغه‌ى سه‌ربازى و سیاسى خۆى له‌و ناوچه‌یه دابنێت، له‌رابردوو له‌هه‌ر ناوچه‌یه‌كى كوردستان بۆشایى سه‌ربازى و سیاسى هه‌بووبێت، په‌كه‌كه به‌خێرایى هه‌وڵیداوه خۆى پڕى بكاته‌وه. شه‌نگال و سنونێ و ره‌بیعه نمونه‌یه‌كى زیندوون، په‌كه‌كه پێى وایه ده‌توانێت سیناریۆى ئه‌و ناوچانه به‌جۆرى دیكه دووباره بكاته‌وه.\n*هه‌رێمى كوردستان و به‌تایبه‌ت ناوچه جێناكۆكه‌كان، سه‌رنجى وردو زۆرى وڵاتانى زلهێزى جیهانى له‌سه‌ره. هه‌ر پێگه‌و كاریگه‌رییه‌كى په‌كه‌كه له‌و ناوچانه په‌كه‌كه ده‌خاته نێو هاوكێشه‌یه‌كى جیهانى و گه‌وره‌تر، به‌جۆرێك پێگه‌و هه‌ژموونى مایه‌ى سه‌رنجى وڵاتان ده‌بێت. پێى وایه له‌و رێگه‌یه‌وه په‌نجه‌ره‌یه‌کى دەبێت کە لێیەوە دەنگی بە شوێنی دوورتر بگات.\n*په‌كه‌كه ده‌زانێت ئێستا یه‌كێتى و پارتى ناتوانن بوونى سه‌ربازییان هه‌بێت له‌ناوچه جێناكۆكه‌كان، ئه‌گه‌ر هه‌شبن بوونێكى سنوردار ده‌بێت و له‌به‌رگى فه‌رمیدا ناتوانن داكۆكى له هاوڵاتیانى كورد بكه‌ن له‌و ناوچانه. بۆیه‌ش ده‌رفه‌تێكى گونجاوه بۆ ئه‌وه‌ى مه‌یلى خه‌ڵكى ئه‌و ناوچانه به‌لاى خۆیدا رابكێشێت.\n*له ساته‌وه‌ختى بێده‌نگى زۆرى حكومه‌تى هه‌رێم و پارته سیاسییه‌كان له‌هه‌مبه‌ر هێرشه‌كانى توركیا بۆ سه‌ر باشور و دۆخى خراپى كورد له‌ناوچه جێناكۆكه‌كان، په‌كه‌كه سه‌رنجى راى گشتى به‌لاى خۆیدا وه‌رده‌گێڕێت، په‌یامى ئه‌وه به‌گوێى خه‌ڵكدا ده‌دات كه له‌هه‌ركوێ هاوڵاتیانى كورد ته‌نها بمێننه‌وه ئه‌وان پشتیان ده‌گرن. ره‌نگه بوونى ئه‌وان له‌دۆخێكى وه‌هادا كه هێز بڕیار ده‌دات، بۆ كورد له ناوچه جێناكۆكان گرنگ و پێویستیى بێت، به‌ڵام بۆ حزبه‌كان پێكدادانى به‌رژه‌وه‌ندییه.\n*په‌كه‌كه بۆنى ئه‌وه‌ى كردووه ناوچه‌كه له گۆڕانكاریدایه، ده‌شزانێت له‌هه‌ر گۆڕانكارییه‌ك كه دروستده‌بێت، هێزو دیفاكتۆ رۆڵى كاریگه‌ر ده‌گێڕن. ده‌یه‌وێت هه‌ر وه‌رچه‌رخانێكى سیاسى و سه‌ربازى ئه‌گه‌ر له هه‌رێم و ناوچه جێناكۆكه‌كانیش رووبده‌ن، ده‌رفه‌تێك بێت بۆ هۆنینه‌وه‌ى هه‌ژمونى سیاسى و سه‌ربازى خۆى له‌وناوچانه.\n*په‌كه‌كه به‌رامبه‌ر ئه‌و فشاره زۆره‌ى له‌لایه‌ن توركیا و تاڕاده‌یه‌ك یه‌كێتى و پارتیشه‌وه له‌سه‌رى هه‌یه له‌ناوچه‌كانى ژێر كۆنتڕۆڵى خۆى له باشورى كوردستان، درووستكردنى هێزێكى له‌وجۆره بۆ په‌رتكردنى سه‌رنجى توركیاو نه‌یاره‌كانى دیكه‌ى به بژارده‌یه‌كى گونجاو ده‌زانێت.\n*له‌گه‌ڵ چڕبوونه‌وه‌ى هێرش و بۆرودمانه‌كانى توركیا بۆسه‌ر گه‌ریلا، په‌یامێك بۆ توركیا ده‌نێرێت كه له‌ناوچه‌كانى ژێر كۆنتڕۆڵى یه‌كێتى و پارتى به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى پارێزراو نابێت، چیتر ناتوانێت به ئازادى ته‌ڕاتێن بكات. داپۆشینى ده‌مووچاوى هێزه‌كه‌ش ئاماژه‌ى روونه كه ئه‌و هێزه بۆ هه‌ر كارێك كه‌بیكات مۆڵه‌ت ناخوازێت و ناچارنییه پابه‌ندبێت به رێككه‌وتنه‌كانى هه‌رێم و هاوپه‌یمانییه‌كه‌ى له‌گه‌ڵ توركیا. پەکەکە پێی وایە لەم کاتەدا سوود لە نیگەرانی زۆری خەڵکی باشور لەتورکیا وەردەگرێت.\n*په‌كه‌كه ده‌زانێت كه هێزه‌كانى یه‌كێتى و پارتى، له‌دۆخێكدان چى دیكه بێ فه‌رمانى تاران و ئه‌نقه‌ره ناتوانن جوڵه بكه‌ن. ئه‌وه‌ش لاى خه‌ڵكى هه‌رێمى كوردستان په‌سه‌ند نییه، به‌كارێكى له‌وجۆره سه‌رنجى خه‌ڵك راده‌كێشێت، كه ئایا چ هێزێك هه‌یه له هه‌رێمى كوردستان كه بتوانێت رووبه‌ڕووى خواستى داگیركارانه‌ى توركیاو ئێران و تاڕاده‌یه‌ك به‌غداش ببێته‌وه؟ ده‌یه‌وێت وه‌ڵامى ئه‌و پرسیاره به بوونى خۆى بداته‌وه. په‌كه‌كه پێى وایه هه‌رێمى كوردستان ئێران و توركیا هه‌ڵیده‌سوڕێنن و گرنگه له‌و یارییه‌دا ئه‌میش بوونى هه‌بێت.\nپەیامە بۆ تورکیاو نزیکبوونی زیاتری یەکێتی و پارتیش لە ئەنقەرە\n*له‌گۆڕانكارییه‌كانى یه‌ك ساڵى رابردوو، یه‌كێتیش پشتى له په‌كه‌كه كرد و به‌هێز باره‌گاكانى داخستن، په‌كه‌كه له‌وه گه‌یشتووه له باشورى كوردستانیش هاوشێوه‌ى سوریا ئه‌گه‌ر هێزى نه‌بێت بوونى ده‌سڕێته‌وه. بوونى هێزێكى له‌وجۆره واده‌كات یه‌كێتى و پارتى به هه‌ستیارى زیاتره‌وه مامه‌ڵه بكه‌ن له‌گه‌ڵ حزبه‌كانى نزیك له په‌كه‌كه.\n*بۆ په‌كه‌كه بژارده‌یه‌كى خراپ نابێت، ئه‌گه‌ر هێزه‌كه به‌شێك له‌و بۆشاییه پڕبكه‌نه‌وه كه لاوازى ئۆپۆزسیۆن له گۆڕه‌پانى سیاسى هه‌رێمى كوردستان درووستیكردووه. به‌ڵام ئه‌وه‌یان كه‌متر بژارده‌یه‌كى پراكتیه‌كییه‌و زیاتر له كۆنه‌ستى خه‌ڵكیدا، ره‌نگه به‌شێك له خه‌ڵك وه‌ك جێگره‌وه‌ى گوتارى به‌رهه‌ڵستكارى دژى پارتى و یه‌كێتى لێى بڕوانن.\n*فشار درووستكردن بۆ سه‌ر پارتى و دواتریش یه‌كێتى، له‌م دۆخه‌دا كه ئه‌و دووهێزه ده‌ستیان له‌نێوده‌ستى ئه‌نقه‌ره‌یه و پشتیان له‌په‌كه‌كه، له‌رێگه‌ى هێزێكى له‌وجۆره‌وه بژارده‌یه‌كى گونجاوه، كه ئیستێك(راوه‌ستانێك) به‌هه‌ردوو حزب بكات، له‌وه‌زیاتر به‌پیر ئه‌جێنداكانى ئه‌نقه‌ره‌وه نه‌چن. ئاماژه‌كان زیاتر به‌ره‌و ئه‌وه‌ن هێزه‌كه تاكتیكى قۆناغ بێت، به‌ڵام پێدەچێت په‌كه‌كه ئامانجى دوورمه‌وداشى هه‌بێت، بۆ ئاینده له‌هه‌ر گۆڕانكارییه‌كه‌دا ئه‌و هێزه ده‌ستى په‌كه‌كه ده‌گه‌یه‌نێته نێو چه‌قى هاوكێشه‌كان.\nمانه‌وه‌ى هێزه‌كه له دۆخێكى وه‌ها ئاڵۆزدا، كه دۆستى یه‌كه‌و نه‌یارى هه‌زار، هه‌روه‌ها ساناو بێ گرێوگۆڵ نییه، هه‌نگاوه‌كانى دواترى په‌كه‌كه‌و جوڵه‌ى هێزه‌كه ئه‌وه روون ده‌كه‌نه‌وه، كه ئایا ئه‌زمونى هێزى چه‌كدارى له باشورى كوردستان بۆ په‌كه‌كه خێردار ده‌بێت، یاخود ئاسته‌نگه‌كان ده‌رفه‌ت به هه‌راشبوونى هێزه‌كه ناده‌ن و هه‌ر به ساوایى ده‌یپوكێننه‌وه.


وه‌زیری به‌رگری ئه‌مریكا به سه‌ردانێـكی چاوه‌ڕوان نه‌كراو ده‌گاته به‌غدا\nوه‌زیری به‌رگری ئه‌مریكا گه‌یشته به‌غدا به مه‌به‌ستی فشـارخسـتنه سه‌ر ڕێبه‌ره باڵاكانی عێراق بۆ هه‌نگاونانی به‌په‌له له پـرۆسه‌ی ئاشـتبوونه‌وه‌ی نیشـتیمانیدا.\nدره‌نگ كاتێـكی ڕۆژی هه‌ینی ڕۆبه‌رت گه‌یتس له برۆكسله‌وه به سه‌ردانێـكی چاوه‌ڕوان نه‌كراو گه‌یشته به‌غدا. له ڕێـگه‌كه‌یدا به په‌یامنێرانی گوت كه‌وا وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا به به‌ره‌وپـێشچوونی خاوی عێراقیـیه‌كان له په‌سه‌ندكردنی یاساكان و هه‌وڵ نه‌دانێـكی ئه‌وتۆیان بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی توندوتیـژیـیه‌كان ناكام بووه.\nله هه‌واڵێـكی تردا ڕۆژی هه‌ینی له‌شـكری ئه‌مریكا ڕایگه‌یاند كه‌وا فڕۆكه‌یه‌كی جه‌نگی جۆری F-16 به یه‌ك فڕۆكه‌وانه‌وه له‌نزیـك شوێنی چالاكیـیه‌كه‌ی له عێراق كه‌وتۆته خوارێ. به‌ڵام ڕاگه‌یاندنه‌كه شوێن و هۆی كه‌وتنی فڕۆكه‌كه‌ی ئاشـكرا نه‌كرد و هه‌روه‌ها باسیشی له‌وه نه‌كرد كه ئایا فڕۆكه‌وانه‌كه ڕزگاری بووه یان نا.\nهه‌ر ڕۆژی هه‌ینی و پاش ئه‌وه‌ی مزگه‌وتێـكی سوننه‌كان له شوێنێـكی نزیـك به شـارۆچكه‌ی زوبێری سه‌ر به پارێزگای به‌سره له باشوری عێراق ته‌قێنرایه‌وه، سه‌رۆك وه‌زیری عێراق نوری ئه‌لمالكی تا كاتێـكی نا دیاریكراو بڕیاری قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆی له شـاری به‌سره دا.


گه‌وره‌ترین بنكه‌ی سه‌ربازی ئێران و حزبوڵا له سووریا بۆردمان كرا\nسه‌رچاوه هه‌واڵییه‌كانی حزبوڵا له سووریا ڕایان گه‌یاند، هێزی به‌رگریی ئاسمانی ئه‌سه‌د، سێ مووشه‌كی ئه‌مه‌ریكا و هاوپه‌یمانیان له حمس تێكشكاندووه، ئه‌مه‌ریكایش ڕه‌تی ده‌كاته‌وه هیچ كرده‌یه‌كی سه‌ربازی ئه‌نجام دا بێ، ئه‌و سێ مووشه‌كه‌یش ئاراسته‌ی بنكه‌ی سه‌ربازی دومه‌یر كراون، كه زۆرترین هێزه‌كانی ئێران و حزبوڵای لبنانی لێییه.\nئاژانسی رۆیته‌رز بڵاوی كردووه‌ته‌وه، هێرشه‌كه شه‌وی ڕابردوو ئه‌نجام دراوه و وێنه‌ی مووشه‌كه تێكشكاوه‌كه كه شوێنه‌واری گوله‌ی پێوه دیاربوو له ته‌له‌ڤزیۆنی ناوخۆی سووریا بڵاو كراوه‌ته‌وه، كه له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكا و به‌ریتانیا و فڕه‌نسا ئاراسته‌ی بنكه‌ی سه‌ربازی سووریا كرابوو وه‌ك وه‌ڵامێك بۆ هێرشی چه‌كه كیمیایییه‌كه‌ی ئه‌سه‌د بۆ سه‌ر شاری دۆمای سووریا و كوشتن و برینداربوونی چه‌ندان هاووڵاتی.\nبه‌ڵام ته‌له‌ڤزیۆنی ناوخۆیی سووریا ئاماژه‌ی به سێ مووشه‌كه‌كه نه‌داوه كه ئاراسته‌ی فڕۆكه‌خانه‌ی سه‌ربازی دومه‌یر له باكوری ڕۆژهه‌ڵاتی دیمه‌شق كراوه، كه سه‌رچاوه هه‌واڵییه‌كانی حزبوڵا بڵاویان كردبووه‌وه.\nسه‌رچاوه ئۆپۆزسیۆنه‌كان هێما بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه فڕۆكه‌خانه‌ی دومه‌یر بنكه‌یه‌كی گه‌وره‌ی ئاسمانیی سه‌ربازی سووریایه كه له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئه‌سه‌د و حزبوڵا و میلیشیاكانی ئێران كۆنتڕۆڵ كراوه و هێرشه‌كان بۆ سه‌ر غۆته‌ی ڕۆژهه‌ڵات له‌و بنكه سه‌ربازییه‌وه پلانیان بۆ داده‌نرا و ئه‌نجام ده‌درێن.\nهاوكات گوته‌بێژی پنتاگۆن له لێدوانێكدا ڕای گه‌یاند كه به هیچ شێوه‌یه‌ك چالاكی سه‌ربازی ئه‌مه‌ریكا نه‌بووه له‌م كاته و له‌م ناوچه‌یه.\nتا ئێسته هیچ وڵاتێك به‌رپرسیاریه‌تی ئه‌و هێرشه‌ی بۆ سه‌ر بنكه‌ی سه‌ربازی دومه‌یر به فه‌رمی ڕانه‌گه‌یاندووه، گوته‌بێژی وه‌زاره‌تی به‌رگری ئه‌مه‌ریكایش هێما بۆ ئه‌وه ده‌كات، كه ڕه‌نگه وڵاتی سێیه‌م ده‌ستی له ئه‌نجامدانی ئه‌و هێرشه مووشه‌كییه هه‌بێ.\nگوته‌بێژی سوپای ئیسرائیلیش له‌باره‌ی هێرشه‌كه‌وه گوتی، ئێمه هیچ قسه و لێدوانێك له‌سه‌ر كرده‌ی سه‌ربازی له‌م جۆره ناده‌ین.


وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا: له زانكۆكانى كوردستان 106 بڕوانامه‌ى توانستى زمانى ئينگليزى ساخته كراون\nرێوشوێنى یاسایی و کارگێڕییان بەرامبەر گیراوەتەبەر\nKurdistan24 هەولێر January 14 2019 16:50\nوەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى رایگه‌ياند، به گوێره‌ى دوایین ئامارى وەزارەتەکەيان دواى ئەنجامدانى راستى و دروستى تایبەت بە بڕوانامەى توانستى زمانى ئینگلیزى دەرکەوتووە تا ئێستا (106) بڕوانامەى ساختە (تەزویر) پێشکەشکراون، رێوشوێنى یاسایی و کارگێڕییان بەرامبەر گیراوەتەبەر.\nسايتى ره‌سمى وه‌زاره‌ته‌كه بڵاويكردووه‌ته‌وه: دواى دەرکردنى رێنمایى ژمارە (1)ى ساڵى (2016)ى تایبەت بە وەرگرتنى نازناوى زانستى و رێنماییەکانى ژمارە (4) و (5)ى ساڵى (2016)ى تایبەت بە خوێندنى باڵا/ ماستەرو دکتۆرا، کە تیایدا مەرجى توانستى زمانى ئینگلیزى نێودەوڵەتى (IELTS و TOEFL و PTE) وەک مەرجى پێش دەستپێکردنى خوێندنى ئەکادیمى ماستەر و دکتۆرا و وەرگرتنى نازناوى زانستى دانرا، ژمارەیەکى بەرچاو لە کاندیدان و قوتابیان و خوێندکاران و خوازیارانى وەرگرتنى نازناوى زانستى بڕوانامەى توانستى زمانى ئینگلیزى نێودەوڵەتى وەک(IELTS و TOEFL و PTE) پێشکەش بە وەزارەت و زانکۆکان کردبوو بە مەبەستى دەستپێکردن بە خوێندنى ئەکادیمى و وەرگرتنى نازناوى زانستى.\nهه‌روه‌ها هاتووه: دواى ئەنجامدانى ڕاست و دروستى (صحة صدور) بەهەماهەنگى لەگەڵ لایەنى پەیوەندیدار بۆ ئەو بڕوانامانەى پێشکەش بە وەزارەت و زانکۆکان کرابوون، دەرکەوت ژمارەیەک لە بڕوانامەکان ساختەو (تەزویر)ن.\nوه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا راشيگه‌ياندووه، بەپێى دوایین ئامارى وەزارەتەکەمان بڕوانامە ساختە (تەزویر)کان بریتییە لە (106) بڕوانامەى توانستى زمانى ئینگلیزى، کە بەم شێوەیەیە: لە زانکۆى سەڵاحەددین/هه‌ولێر (26) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى سلێمانى (48) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆ هەڵەبجە (12) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى گەرمیان (5) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى دهۆک (4) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى زاخۆ (3) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى هەولێرى پزیشکى (2) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى پۆلیتەکنیکى دهۆک (2) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى کۆیە (1) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى سۆران (١) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى پۆلیتەکنیکى هەولێر (1) بڕوانامەى ساختە و، لە زانکۆى ڕاپەڕین (1) بڕوانامەى ساختە (تەزویر) پێشکەشکرابون.\nبه گوێره‌ى راگه‌يه‌ندراوه‌كه‌ى وه‌زاره‌ت: لە ئێستاشدا فەرمانى زانکۆیى وەرگرتن لە خوێندنى باڵا/ ماستەر و دکتۆرا و وەرگرتنى نازناوى زانستى ناوبراوان هەڵوەشاوەتەوە و ڕێوشوێنى یاسایى و کارگێڕى بەرامبەریان گیراوەتەبەر و بەرپرسیاریەتى یاساییان کەوتۆتە ئەستۆ.


هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد: دڵسۆزی و خەمخۆری یەكێتییەكان زامنی چارەسەركردنی كێشەكانە\n3696 جار بینراوە\nهێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد پیرۆزبایی لە ستاف و کادرانی الانصات المركزی دەكات..یادی 24 ساڵەی الانصات المركزی\nهێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد پیرۆزبایی یادی بیست و چوار ساڵەی دەرچوونی یەكەم ژمارەی الانصات المركزی لەستافی رۆژانەكە دەكات و لەبارەی دۆخی یەكێتیش رایدەگەیەنێت: دڵسۆزی و خەمخۆری یەكێتییەكان بۆ ئێستا و ئایندەی یەكێتی و گرنگی سەرخستنی هەوڵەكانی بەستنی كۆنگرە مایەی خۆشحاڵییە.\nئەمڕۆ 12ی 3ی 2018، لەشاری سلێمانی، هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، پێشوازیكرد لە ستاف و كادرانی الانصات المركزی، لە دیدارێكدا بارودۆخی ئێستای كوردستان و ئاڕاستەی سیاسەتی یەكێتی بۆتێپەڕاندنی دۆخەكە و رۆڵی الانصات المركزی وەك رۆژانەیەكی هەواڵی و شیكاریی گفتوگۆی لەسەركرا.\nلەو دیدارەدا، هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد وێڕایی دەربڕینی پیرۆزبایی بۆ یادی بیست و چوار ساڵەی دەرچوونی یەكەم ژمارەی الانصات المركزی، رۆڵی كادران و ستافەكەی لە گەیاندنی راستییەكان و بەردەوامیدان بەو رۆژانە هەواڵییە بەرزنرخاند و ئەوەشی دووپاتكردەوە كە ئەركی راستەقینەی رۆژنامەنووس و میدیاكار خستنەڕووی راستییەكانە بۆ هاوڵاتیان، ئەو ئەرك و بنەما پیشەیەش رەنگدانەوەی هەبووە لەكاری رۆژانەی الانصات المركزی، بۆیە لەئێستادا بەیەكێك لە كەناڵە گرنگەكانی راگەیاندن و شانازییەكی پڕلەبایەخی یەكێتی ئەژمار دەكرێت.\nلەبەشێكی دیكەی دیدارەكەدا، هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد باسی گرنگی یەكخستنی ریزەكانی یەكێتی و بەردەوامی هەنگاوەكان بۆ بەستنی كۆنگرەی چوارەم كرد و راشیگەیاند:دڵسۆزی و خەمخۆری یەكێتییەكان بۆ ئێستا و ئایندەی یەكێتی و گرنگی سەرخستنی هەوڵەكانی بەستنی كۆنگرەی نوێبونەوەو گەشەپێدانی یەكێتی مایەی خۆشحاڵییە و هەرئەوەشە كە زامنی چارەسەركردنی زۆربەی كێشەكان و بنبڕكردنیان دەبێت.\nلەلایەن خۆیانەوە، سەرنوسەر و كادرانی الانصات المركزی بیروڕای خۆیان بۆ هەستیاری قۆناغەكە خستەڕوو و سوپاسی پێشوازی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد-یان كرد كە هەمیشە هاوكار و پشتیوانی الانصات المركزی و راگەیاندنە پیشەییەكانی تر بووە، هاوكات هەوڵی جددی بۆچارەسەركردنی كێشەو گرفتەكانیانداوە بەهەمان خەمخۆریی خۆی بۆتێپەڕاندنی ئەم قۆناغەی ئێستای یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان.\nدواتر، بەیاوەری هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد كادرانی الانصات المركزی سەردانی ئارامگای سەرۆك مام جەلال-یان كرد و بیست و چوار چەپكە نێرگزییان وەك وەفادارییەك پێشكەشكردو بەڵێنیان بەرۆحی پاكی سەرۆك مام جەلالدا كەهەمیشە لەئاستی ئەو متمانەیەی ئەودابن بۆ خزمەتی یەكێتیی نیشتمانی و كوردستان و برەوی زیاتر بە الانصات المركزی بدەن.\nالانصات المركزی رۆژانەیەكی هەواڵی و شیكارییە، یەكەم ژمارەی لە12ی3ی1994 دەرچووە و مەكتەبی راگەیاندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەریدەكات، سەرۆك مام جەلال خوێنەری بەردەوامی ئەو رۆژانەیە بووە.\nوەزارەتی خوێندنی باڵا: لیستی زانکۆ باوەڕپێکراوەکانی تورکیا و ئێران بڵاودەکاتەوە\nئێران: لە مەرزەكانی كرماشانەوە زۆرترین كاڵا هەناردەی عیراق كراوە\nهەڵەبجە: بەبڕی 120 ملیۆن دینار چەند پڕۆژەیەكە گەشتیاری جێبەجێ دەكرێن\nحكومەت باجی گومرگی لەسەر هاوردەكردنی ئاسن دیاری دەكات\nنرخی زێڕ و دراوەكان لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان\nرێكەوت زەكی: لە هەوڵی بەردەوامداین بۆ دابەزاندنی نرخی بەنزین\nراوەماسی لە دەریاچە و ڕووبارەكانی هەرێمی كوردستان دەستپێدەكاتەوە\nبەیاننامەیەك لەبارەی بارودۆخی ئێستای پارێزگای كەركوك\nمەكتەبی سیاسی بزوتنەوەی رزگاری كوردستان راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە.\nلاهور شێخ جەنگی پێشوازی لەیاریزانێكی نێودەوڵەتی لەش جوانی كرد (8706 جار بینراوه)\nمەكتەبی سیاسی بزوتنەوەی رزگاری كوردستان راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە. (1776 جار بینراوه)\nسوریا ئیدانەی چوونە ناوەوەی سوپای توركیای كرد بۆ سنوری شاری منبج لە ڕۆژئاوای كوردستان (1726 جار بینراوه)\nتا ئێستا رێگای كەركوك هەولێر نەكراوەتەوە. (1336 جار بینراوه)


هەمیشە پارە فەساد و نەزانین و گەندەڵى بە دواى خۆیدا دەهێنێت، یان چاکتر وایە بڵێم زۆرجار هەندێک لەو کەسانەى بزنزمان و سەرمایەدارى گەورەن، خاوەنى زۆرترین فەساد و نەزانین و دواکەوتوین. هەندێکجار کە پارە زۆربوو بە کۆیلەکردن و پاوانکردنى هەژارەکان دەبێتە ئەرکى یەکەمینى خاوەن پارە و پاروى چەور\n. لەوەتەى کەنداوى عەرەبى مەلیک و دەستڕۆیشتوەکان بەڕێوەى دەبەن، زۆرترین ڕێژەى بەهەدەردانى پارە و تێرکردنى ئارەزووە تاکیەکان پەرەى سەندووە، هەروەها لە خاکى موسڵماناندا خەریکە بە کۆیلەکردنەوەى مرۆڤەکان دەبێتەوە بە دیاردەو جارێکى دیکە سەرانى عەرەب دەیانەوێت ئەوەى لە عەهدى قورەیشدا ڕویدا ئەوان بە دەموچاوێکى کەوە بیخەنە بازاڕى نەزانى خۆیانەوە. لە نیمچە دورگەى عەرەب سەرەتا بە کۆیلەکردن و فرۆشتنى مرۆڤەکان لە پەرداخێکى ئاوى سارد هەرزانتر بوو، بەڵام لەگەڵ هاتنى سەردارى مرۆڤایەتى بە ڕێنماى ڕاستەوخۆى (پەروەدەگارى جیهانیان)و ناردنى پەرتوکێکى وەکو قورئان مرۆڤەکان بە موسڵمان و غەیرە موسڵمان بوونە خاوەنى کەرامەت و ژیان و ژین و دینیان پارێزرا، هەروەها هەموو کەس ئازاد کرا لەوەى چۆن کار دەکات و دەبێت کارەکەیشى لە چوارچێوەى پاراستنى عیزەتى نەفس و دواتر گەڕانەوەى بێت بۆ ناو ماڵ و منداڵ و خێزانەکەى.\nوتەیەکى گرنگى ئیمامى یەکسانى و دادپەروەرى عومەرى کوڕى خەتاب هەیە دەڵێت: "مرۆڤەکان بە ئازادى لە دایک دەبن چۆن دەبێت بکرێن بە کۆیلە" بەڵام دیارە سەرانى وڵاتى قەتەر و مەلیکەکانى کەنداو ئەوەیان بیرچۆتەوە، یاخود بە تەواوى لە دینەکەیان لایانداوەو و دەیانەوێت بۆ چەند ڕۆژێک، یان بۆ ئافەرینێک هەزاران کەس بکەنە قوربانى و وەک کۆیلە سەیریان بکەن. سەیرە تۆ خاوەنى پارەبیت، بەڵام دەست بۆ هەڵگرتنى هەموو بەردێکى گەورەبەریت.\nمۆندیالێک ئەو هەموو کارەسات و ڕەشوەى ناوێت، لە هەموو ترسناکتر ئەوەیە ئێستا لەبەر کارى زۆرى یاریگاکانى قەتەر و بەرگرتن بە کرێکارانى بیانى وڵاتە هەژارەکان، دەیان و سەدان کەس دەبنە قوربانى و مافى مرۆڤیش تۆخۆش! لەم سەر وەختەدا جارێکى کە دەنگۆى ئەوە بڵاوبۆتەوە نابێت یارییەکانى جامى جیهانى (2022) لە وڵاتى قەتەر بەڕێوەبچێت، چونکە ئەو وڵاتە خەریکە بەها بۆ مافى مرۆڤ و کرێکارەکانى دانانێت و سەدان کەس لەلایەن دائیرەى کۆچبەرانى قەتەرەوە وەک کۆیلە سەیر دەکرێن و نایەڵن بگەڕێنەوە بۆ وڵاتەکانى خۆیان، یا چاکتر وایە بڵێم ئەو مرۆڤانەى ئەوێ ئێستا وەک زیندانى وان و دەبێت بە بەردەوامى کار بۆ سەرخستنى مەلەفى مۆندیالى قەتەر بکەن.\nبەهۆی ئەوەی دەوڵەتێکی دەوڵەمەندی وەک قەتەر دانیشتوانە رەسەنەکەی خۆی (1) ملیۆن کەسە، ئەوەش وایکردووە زۆربەی خەڵکەکەی دەوڵەمەندبن و کارنەکەن لە پڕۆژەکاندا، بۆیە ئەو وڵاتە بەناچاری لە وڵاتە هەژارەکانی وەک نیپاڵ و هیندستان و سریلانکاو فلیپین هتد.. کرێکار بهێن و، بەهۆی کارکردنی زۆر و پلەی گەرمای بەرزەوە تا مانگی مایسی ئەمساڵ (1250) کرێکار گیانیان لەدەستداوە، ئەگەر ئەو رێژەیە بەردەوام بێت، ئەوا لە هەر پڕۆژەیەکدا (4500) کرێکار دەبنە قوربانى، ئەوەش لەلایەن مافی مرۆڤەوە جێگەی قبوڵ نییە، نەک تەنیا ئەوە بەڵکو تۆمەتی ئەوەیان دراوەتە پاڵ لەلایەن دائیرەی کۆچبەرانی ئەو وڵاتەوە پاسپۆرت لە کرێکاران دەسەندرێت بۆ ئەوەی وەک کۆیلە مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت.\nبۆیە لە ئێستادا ڕۆژنامەکانى بەریتانیا داوادەکەن جامى جیهانى ساڵى (2022) لە قەتەر بسەنرێتەوە و بەهاناى کرێکارانى بیانى ئەو وڵاتەوە بچن.


توێژینه‌وه‌یه‌ک: له‌وانه‌یه به‌کتریای گه‌ده هۆکاری نه‌خۆشی پارکنسن بێت\nبه‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێ له‌وانیه هه‌ندێک به‌کتریای گه‌ده هۆکاری نه‌خۆشی پارکنسن بن. وه‌ک له گۆڤاری( Cell - خانه)دا بڵاوکراوه‌ته‌وه، توێژه‌ره‌وان له په‌یمانگای ته‌کنه‌لۆجیای کالفۆرنیا ده‌ڵێن " گۆڕانکاری له‌پێکهاته‌ی بوونی جۆری به‌کتریا له‌گه‌ده‌دا – یاخوود به‌کتریاکان خۆیان له‌وانیه ببنه هۆکاری په‌که‌وتنی توانای جووڵه که تایبه‌تمه‌ندی ئه‌م نه‌خۆشیه‌یه".\nپارکنسن نه‌خۆش که‌وتنی هه‌سته ده‌ماره، که نزیکه‌ی 10 ملیۆن که‌س له‌جیهاندا تووشی ده‌بن، له‌وانه 1 ملیۆن ئه‌مریکایی، نیشانه‌کانی بریتیه له له‌ره‌زین و بوونی گرفت له‌کاتی ڕۆشتندا. تائێستا چاره‌سه‌ری نیه.\nتوێژه‌ره‌وان ده‌ڵین 75%ی ئه‌وانه‌ی به‌ده‌ست ئه‌م نه‌خۆشیه‌وه ده‌ناڵینن گه‌ده‌یان گرفتی هه‌یه و "نائاسایی" قه‌بزن. ئاکامه نوێکانی به‌ده‌ستکه‌وتوه له‌بوونی په‌یوه‌ندی به‌کتریا گه‌ده به نه‌خۆشی پارکنسنه‌وه له‌وانیه ببێته هۆی چاره‌سه‌ری نوێ. بۆ نموونه، به‌رهه‌مهێنانی به‌کرتیای باش و په‌ره‌پێدانی، یاخوود له‌ناوبردنی به‌کتریا زیانبه‌خشه‌کان.\nئه‌وه‌ی جێگای سه‌رنجه %70ی خانه‌کانی سیسته‌می هه‌سته ده‌مار له‌ده‌وروبه‌ری گه‌ده‌یه و ڕاسته‌وخۆ به ناوه‌ندی مێشکه‌وه به‌ستراوه‌ته‌وه، به‌چیا له‌بڕبڕه‌ی پشت.\nتوێژه‌ره‌وان تاقیکردنه‌وه‌یان له‌سه‌ر مشک کردوه و جیایان کردوونه‌ته‌وه بۆ دوو گرووپ ، گرووپی یه‌کم به‌کتریا له گه‌دایاندا هه‌بوه و گرووپی دووهه‌م بێ به‌کتریابوون. دواتر به‌راوردی توانای جووڵه‌ي هه‌ردووگرووپ کراوه، له‌ئاکامدا ده‌رکه‌وتوه ئه‌وانه‌ی بێ‌به‌کتریابوون جوڵه‌یان باشتربوه.\nکه‌مخه‌وی ساڵانه 411 ملیار دۆلار له‌سه‌ر ئابووری وڵاته‌یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا ده‌که‌وێت\nبه‌پێری ڕاپۆرتێکی نوێ، توێژینه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ی ڕاند RAND به‌ناونیشانی "بۆجی خه‌وتن گرنگه"، که‌مخه‌وی نزیکه‌ی 411 ملیار دۆلار له‌سه‌ر ئابووری ووڵاتیه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا ده‌که‌وێت. هه‌روه‌ها باش نه‌خه‌وتن مه‌ترسیه‌کانی مردن به ڕێژه‌ی 13% به‌رز ده‌کاته‌وه و ده‌بێته له‌ده‌ستدانی 1 ملێۆن 200 هه‌زار کاس ساڵانه.\nدڵنیابوون له‌خه‌وتنی به‌لانی‌که‌مه‌وه 6 بۆ 7 کاتژمێر هه‌موو شه‌وێک له‌وانیه 226 ملیار بخاته سه‌ر ئابووری. مارکۆ هانڤێر به‌رپرسی توێژینه‌وه‌کانی ناوه‌ندی سه‌ره‌کی ڕاند له‌ئه‌وروپا ده‌ڵێت "توێژینه‌وه‌که ده‌ڵێت کاریگه‌ریه‌کانی که‌مخه‌وه‌ی زۆرگه‌وره‌یه" هه‌روه‌ها "که‌مخه‌وه‌ی نه‌ک ته‌نها کاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌ندروستی مرۆڤ هه‌یه به‌ڵکوو له‌سه‌ر ئابووریش هه‌ی، هه‌ر له‌ڕووی دابه‌زینی ئاستی به‌رهه‌مهێنان و مه‌ترسی گیان له‌ده‌ستان و برینداربوون له‌نێوان کرێکاراندا".\nتوێژینه‌وه‌که تیشکی خستوه‌ته سه‌ر چۆن خه‌وتن کاریگه‌ری له‌سه‌ر ئابووریه‌کانی بریتانیا و که‌نه‌دا و ئه‌ڵمانیا و ژاپۆن هه‌یه. گه‌وره‌ترین زیانی ئابووری له‌وڵاته‌یه‌کگرتوه‌کان ده‌که‌وێت، به‌پله‌ی دوو ژاپۆن که ساڵانه 138 ملیار دۆلار له‌ده‌ستده‌دات به‌رامبه‌ر به له‌ده‌ستدانی 600 هه‌زار ڕۆژی کارکردن. که‌نه‌دا که‌متر ئه‌م کاریگه‌ریه‌ی له‌سه‌ره به‌زیان لێکه‌وتنی 214 ملێۆن دۆلار و له‌ده‌ستدانی 80هه‌زار ڕۆژی کارکردن.\nسه‌ما و مه‌له‌کردن و وه‌رزش به‌گشتی مردن دوا ده‌خات\nتوێژینه‌وه‌یه‌کی نوێ ده‌ڵێت وه‌رزش به‌گشتی مردن دواده‌خات، به‌ڵام هه‌ندێک جۆری وه‌رزش مه‌ترسیه‌کانی نه‌خۆشی دڵ و جه‌ڵده‌ی مێشک که‌مه ده‌کاته‌وه و توندروستی به‌گشتی باشتر ده‌کات.\nتوێژینه‌وه‌که له گۆڤاری وه‌رزشی پزیشکیدا بڵاوکراوه‌ته‌وه له بریتانیا چاپ ده‌کرێت، له‌سه‌ر داتای ته‌ندروستی 80 هه‌زار که‌س کراوه له‌نێوان ساڵانی 1994 بۆ 2008، ناوه‌ندی ته‌مه‌نیان 52 ساڵ بوه.\nتوێژینه‌وه‌که ده‌ڵێت مه‌له‌کردن و سه‌ما باشترین جۆرن بۆ چالاکردنی له‌ش. هه‌روه‌ها به‌دوای ئه‌وه‌نه‌دا کاری ناوماڵ، کارکردن له‌باخدا، ڕۆشتن، لێخووڕینی پاسکیل، جیمناستیک و یاریه‌کانی به‌جووڵه‌ی جه‌سته‌ی مرۆڤ ده‌کرێت هه‌موویان به‌سوودن.\nتوێژینه‌وه‌که ئاماژه‌ی به‌داتاکان داوه و دڵێت وه‌رزشوانان که‌متر تووشی نه‌خۆشیه‌کانی دڵ و مێشک ده‌بن و ته‌مه‌نی زیاتر ده‌ژین.\nبه‌رنامه‌ی زانست و ته‌که‌نه‌لۆجیا 12-05-2016


بەوێنەوە .. چه‌كدارانی په‌كه‌كه سێ هاووڵاتی ده‌ستگیر ده‌كه‌ن\n2018-06-05 [08:49 AM]\nلە سنووری شارەدێی وەرتێی سەر بە قەزای رواندز، چەکدارانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) سێ ھاووڵاتی ئەو سنوورە دەستگیر دەکەن.\nلەمبارەیەوە موسلیح زرار، بەڕێوەبەری ناحیەی وەرتێ راگەیاند: لە ئێوارەی رۆژی یەکشەممە ٣-٦-٢٠١٨ وە سێ ھاووڵاتی بەناوەکانی (عومەر عەبدوڵڵا مەحمود، ھەڵگورد حەمەدەمین عەبدوڵڵا، دانا خدر ھەمزە) کە تەمەنیان لە دەوروبەری ٢٥ ساڵیدایە و دانیشتووی سەنتەری ناحیەی وەرتێن لەلایەن چەکدارانی پەکەکەوە بەبێ دیاریکردنی ھیچ تاوانێک و ھۆکارێکی دیاریکراو دەستگیر کراون و تا ئێستاش ئازاد نەکراون.\nراشیگه‌یاند، ئه‌و هاووڵاتیانه به زمانی به‌رۆژوو چوونه‌ته (سه‌رگه‌لی زینی وه‌رتێ) كه ناوچه‌یه‌كی سنووره‌كه‌یه، له‌لایه‌ن چه‌كدارانی په‌كه‌كه‌وه ده‌ستگیر كراون و ئه‌مه‌ش بنه‌ماڵه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی نیگه‌ران كردووه.\nبه‌پێی زانیارییه‌كان ئه‌و كه‌سانه كه‌سوكاری بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان و لایه‌نگری پارتی دیموكراتی كوردستانن له ناوچه‌كه، به‌پێی قسه‌ی دانیشتووانی ئه‌و شاره‌دێیه ره‌نگه ئه‌مه هۆكاری ده‌ستگیركردنه‌كه‌یان بێت له‌لایه‌ن په‌كه‌كه‌وه.\nئەم هەواڵە 7999جار خوێندراوەتەوە


National 3 - فابرێگوێس vs لوزێناک - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nئاگدی vs. بالما تولوز II vs. ئاڤێنیر فوت لۆزێری کانێت vs. ناربۆنێ بلاگناک vs. رۆدیۆ ئێف سی تۆلۆز ئالێس vs. Castanet فابرێگوێس vs. لوزێناک ئاڤێنیر فوت لۆزێری vs. فابرێگوێس Castanet vs. ئاگدی رۆدیۆ ئێف سی تۆلۆز vs. مۆنپیلیێ II بالما vs. بلاگناک\nفابرێگوێس vs لوزێناک 5-1\nجۆسیف جیناتۆن (Fabregues)\n31' ف. زیتێ (G)\nP. Herimanjakaryvo (G) 53'\nK. Gomez (G) 60'\nM. Ouabi (G) 71'\nJ. Kassa (G) 88'\nK. Sellam (G) 89'\n1 A. Mazedier گ\n2 M. Zaghar\n3 R. Rezkallah\n4 D. Diarra\n5 Q. Gau\n6 T. Combaud\n7 F. Weyders\n8 Y. Benlefki\n9 M. Ouabi 71'\n10 K. Gomez 60'\n11 P. Herimanjakaryvo 53'\nڕاهێنەر: N. Guibal\n1 G. Gauci گ\n4 E. Garcia\n7 D. Joucla\n8 F. Vignau\n9 ف. زیتێ 31' 89'\n16 A. Martinez گ\n12 J. Kassa بۆ M. Ouabi 82' 88'\n13 K. Sellam بۆ P. Herimanjakaryvo 82' 89'\n16 C. Tektek گ\n12 G. Lasme\n13 D. Maurice بۆ D. Joucla 64'\n14 C. Traoré بۆ S. Chinchilla 68'\n15 M. Ndiaye بۆ S. Lopez 74'\n03/03/19 NT3 فابرێگوێس 0 - 2 بیاوکایر بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n24/03/19 NT3 فابرێگوێس 0 - 4 ئالێس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n06/04/19 NT3 Rodez II 1 - 1 فابرێگوێس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n14/04/19 NT3 فابرێگوێس 2 - 0 ئاڤێنیر فوت لۆزێری بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n20/04/19 NT3 کانێت 0 - 1 فابرێگوێس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n04/05/19 NT3 فابرێگوێس 2 - 0 بلاگناک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n11/05/19 NT3 بالما 2 - 1 فابرێگوێس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n25/05/19 NT3 فابرێگوێس 1 - 0 مۆنپیلیێ II زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


نێوانی پارتی و ئەمریكا زیاتر تێكدەچێ…. بڕیارە دوای جه‌ژن گەنجانی پارتی هه‌ڵوێست وه‌ربگرن و دژی کونسوڵخانەی ئه‌مریکا خۆپیشاندان ئەنجام بدەن – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 27, 2017 حوزه‌یران 27, 2017 10825 جار بینراوە 3 سەرنج\nیەكێك لە ماڵپەرە نزیكەكانی پارتی رایدەگەیەنێت، له کونسوڵگه‌ری ئه‌مریکا له هه‌ولێر، چه‌ند که‌سێک هه‌وڵی فیتنه‌گێڕی و گرفت دروستکردن ده‌ده‌ن، كه ئه‌مه‌ش كاردانه‌وه‌ی خراپی لێده‌كه‌وێته‌وه‌و به‌و هۆیه‌وه گه‌نجان و كه‌سایه‌تیه‌كانی شاری هه‌ولێر بڕیاریانداوه سه‌ره‌تا ناڕه‌زایی دەرببڕن و دواتر خۆنیشاندان ئه‌نجام بده‌ن.\nژێده‌ری ماڵپەڕێكی نزیكی (پ.د.ك) لە بابەتێكدا بە ناونیشانی (کونسوڵگه‌ری ئه‌مریکا له هه‌ولێر ئاژاوه‌گێڕی ده‌کات) زۆر بەتوندی هێرش دەكاتە سەر كونسوڵخانەی ئەمریكا لە شاری هەولێر و رایدەگەیەنێت، “گروپێک له گه‌نجان و که‌سایه‌تیه‌کانی شاری هه‌ولێر، دوای جه‌ژن له پارکی شانه‌ده‌ر کۆده‌بنه‌وه و بڕیار ده‌ده‌ن که هه‌ڵوێست وه‌ربگرن دژی ئه‌و کارانه‌ی له کونسوڵیه‌وه ده‌کرێت. ئه‌و بڕیاره بۆ ئه‌وه‌یه که کونسوڵگه‌ری ئه‌مریکا بێلایه‌ن نیه و ده‌ستوه‌ردانی هه‌یه له ژیانی خه‌ڵک و ته‌نانه‌ت کێشه‌ی پارته سیاسییه‌کان”.\nهەروەها ژێدەر دەشڵێت،”کونسوڵگه‌ری ئه‌مریکا له هه‌ولێر، ڤیزا به‌وانه ده‌دات که دژ به خه‌ڵک و حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان قسه ده‌که‌ن، ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌یه که کونسوڵگه‌ری رۆڵێکی خراپ ده‌گێڕێت”.\nلە كۆتاییدا ژێده‌ری رایدەگەیەنێت، “كه ئه‌و جۆره هه‌ڵسوكه‌وتانه‌ی كونسوڵخانه‌ی ئه‌مه‌ریكا له هه‌ولێر وایكردوه له‌نێو حزبه سیاسیه‌كاندا جۆرێك له دووركه‌وتنه‌وه دروست ببێت، كه ئه‌مه‌ش كاردانه‌وه‌ی خراپی لێده‌كه‌وێته‌وه‌و به‌و هۆیه‌وه گه‌نجان و كه‌سایه‌تیه‌كانی شاری هه‌ولێر بڕیاریانداوه سه‌ره‌تا ناڕه‌زایی دەرببڕن و دواتر خۆنیشاندان ئه‌نجام بده‌ن”.\nبڵاوکراوەی پێشوولەنێوان مامۆستا کرێکار و سۆران عومەردا\nبڵاوکراوەی نوێتروتوێژ له گه‌ڵ مامۆستا ئه‌میری حه‌سه‌ن پوور سه‌باره‌ت به جینۆساید\nحوزه‌یران 28, 2017 له 6:39 pm\nئه‌مریکا پیاوی مالیکیه و له ئێرانه‌وه پشتیوانی ده‌کرێت بۆ دژایه‌تی ریفراندۆمی سه‌رۆکی کوردستان\nكويلةى ماستاوچي دەڵێت:\nحوزه‌یران 29, 2017 له 9:49 pm\nخو بةراستي لة هةر ئةنداميكي حزبةكةمان بپرسي يةكسةر وا دةليت . چونكة ريبازي ئيمة ئةوةية ئةوةى لةگةلمان نةبيت خائينة و لة زؤني زيريني ئيمة جيگاي نابيتةوة.\nحوزه‌یران 29, 2017 له 1:40 pm\nبێگومان ئەمەریکا لەگەڵ هیچ هێزێکدا یان حکومەتێکدانایەوێت پەیوەندی باشی هەبێت،کەئەو هێزە یان حکومەتە أیرخانێکی ئابووری و پەیوەنیێکی کۆمەڵایەتیلەو وڵاتەدا نەبێە،بەمامنایێکیتر پرۆسەکانی دیمۆکراتی تیا بەرجەستە نەبێت.


خانمێك: دوای جیابوونه‌وه‌م له هاوسه‌ره‌كه‌م ژیانم ده‌ستی پێكرد\nخانمێك: دوای جیابوونه‌وه‌م له هاوسه‌ره‌كه‌م ژیانم ده‌ستی پێكرد\nوه‌فا له‌دایكبووی 1971 ه و خه‌ڵكی سوریایه، له ته‌مه‌نێكی كه‌مه‌وه پاش ته‌واوكردنی خوێندنی ناوه‌ندی، باوكی ناچاری كردوه هاوسه‌رگیری بكات و له خوێندن دوور بكه‌وێته‌وه، پاش هاوسه‌رگیری چۆته شاری "ئه‌سكه‌نده‌ریه" له میسر و بووه دایكی 4 كوڕ، پاش 18 ساڵ ژیان له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی بڕیاریاندا جیاببنه‌وه.\nئه‌م خانمه به پاڵپشتی كوڕه‌كانی دوباره گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ خوێندن، هه‌تا گه‌یشتۆته قۆناغی زانكۆ و بۆته پارێزه‌ر ئه‌و خه‌ونه‌ی كرده ڕاستی كه ماوه‌ی چه‌ندین ساڵ ئاواتی پێده‌خواست، ئه‌و ده‌ڵێت" پاش كۆتایی هاتنی ژیانی هاوسه‌رگیریم له‌گه‌ڵ باوكی منداڵه‌كانم ئیتر ئه‌و كاته ژیانی من ده‌ستی پێكرد".\nدوای جیابوونه‌وه‌ی له هاوسه‌ره‌كه‌ی وه‌فا توشی خه‌مۆكی ده‌بێت، كاته‌كانی ته‌نها له دانیشتن به‌رامبه‌ر تیڤی ماڵه‌كه‌ی به‌سه‌ر ده‌بات، ڕۆژێك یه‌كێك له كوڕه‌كانی داوای لێده‌كات چیتر ئه‌م ڕه‌فتاره‌ی بگۆڕێت بۆ ئه‌وه‌ی سوود له كاته‌كانی ببینێت، له‌و ڕێگه‌یه‌وه له ته‌مه‌نی 44 ساڵیدا وه‌فا دوباره گه‌ڕایه‌وه بۆ خوێندنی ئاماده‌یی، نمره‌ی زۆر باشی به‌ده‌ست هێنا، وه‌ك خۆی ده‌ڵێت" ئه‌و ڕۆژه‌ی ئه‌نجامی نمره‌كان بڵاوكرایه‌وه نوستبووم، منداڵه‌كانم خه‌به‌ریان كردمه‌وه و پێیان وتم 82 ی وێژه‌یم هێناوه له‌و كاته‌دا له خۆشیا به‌ناو شوقه‌كه‌مان ڕامده‌كرد و سوپاسگوزاری خودام ده‌كرد"\nوه‌فا ده‌ڵێت" ئه‌و كاته‌ی چومه كۆلێژی یاسا "شوێنه دڵخوازه‌كه‌م" هه‌ستم به‌وه ده‌كرد ته‌مه‌نم ته‌نها 20 ساڵه، له‌وێ هاوڕێ و كه‌سی نوێم ناسی چیرۆكی خۆمان بۆ یه‌كتر باسده‌كرد، من نه‌ك ته‌ها هاوڕێی خوێندنیان به‌ڵكو وه‌ك دایكیان وابووم ئه‌هاتن كێشه‌كانی خۆیان بۆ من باسده‌كرد، ئێستا خه‌ونی من ته‌واوكردنی خوێندنی ماجستێر و دكتۆرایه"\nئه‌م خانمه ده‌ڵێت" من هه‌وڵمدا منداڵه‌كانم جیاوازتر له‌وه په‌روه‌رده بكه‌م كه كۆمه‌ڵگه ده‌یه‌وێت، ئه‌وان به‌خشنده و میهره‌بانن یه‌كه‌م پاڵپشت و پشتیوانی من بوون، به بوونی من خۆشحاڵ و به‌خته‌وه‌رن شانازی ده‌كه‌ن،هیچكات شه‌رم ناكه‌ن له‌وه‌ی من دایكی ئه‌وانم " ئێستا و پاش ته‌واوكردنی كۆلێج، وه‌فا به پاڵپشتی كوڕه‌كانی دوباره هاوسه‌رگیری كردۆته‌وه.


كچانى عاموودێ به‌بردنه‌وه‌یه‌ك دوو پله‌ى تر به‌ره‌و سه‌رووى ریزبه‌ندى هه‌نگاویان نا · Kurdsport\nدەستپێک/هەواڵ/كچانى عاموودێ به‌بردنه‌وه‌یه‌ك دوو پله‌ى تر به‌ره‌و سه‌رووى ریزبه‌ندى هه‌نگاویان نا\nتیپى تۆپى پێى كچانى یانه‌ى عاموودێ بردنه‌وه‌یه‌كى گه‌وره‌یان له‌خولى تۆپى پێى سه‌رتاسه‌ریی خانمانى یانه‌كانى سوریا ده‌سته‌به‌ركرد و له‌پله‌ى حه‌وته‌مه‌وه خۆیان گه‌یانده پله‌ى پێنجه‌مى ریزبه‌ندى خوله‌كه.\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 22-12-2020 تیپى كچانى یانه‌ى عاموودێ له‌یارییه‌كانى هه‌فته‌ى شه‌شه‌مى دووه‌مین خولى تۆپى پێى سه‌رتاسه‌ریی خانمانى یانه‌كانى سوریا-ى وه‌رزى 2020-2021دا له‌سه‌ر یاریگاى فه‌یحا له‌شارى دیمه‌شق رووبه‌ڕووى تیپى كچانى یانه‌ى عومال سوه‌یدا بوونه‌وه و سه‌ره‌نجامیش به‌چوار گۆڵ به‌رامبه‌ر به‌گۆڵێك براوه‌بوون و جگه له‌وه‌ى دووه‌م بردنه‌وه‌ى خولى ئه‌م وه‌رزه‌یان بۆخۆیان به‌ده‌ستهێنا، به‌م چوار گۆڵ سێ خاڵه دوو پله‌ى تر به‌ره‌و سه‌رووى ریزبه‌ندى خوله‌كه هه‌نگاویان نا.\nله‌سه‌ره‌تاى یارییه‌كه‌دا تیپى كچانى یانه‌ى عاموودێ به‌گۆڵێك دواكه‌وتن و پاشان هه‌ر له‌نیوه‌ى یه‌كه‌مدا سیانت عومه‌ر گۆڵى به‌رامبه‌رى بۆ كردنه‌وه و دواتریش زۆزان سلێمان گۆڵى دووه‌م و پێشكه‌وتنى كرد، له‌نیوه‌ى دووه‌میشدا دووباره باڵاده‌ستى خۆیان سه‌لمانده‌وه و به‌دوو گۆڵى تر كه كیره‌ند ده‌هام و میرنا ئه‌لحه‌له‌بى تۆماریان كرد، ئه‌نجامى كۆتایی یارییه‌كه‌یان كرده 4-1 و به‌م ئه‌نجامه گه‌وره‌یه‌ش له‌خانه‌ى حه‌وته‌مى ریزبه‌ندى خوله‌كه‌وه گه‌یشته خانه‌ى پێنجه‌م.\nئێستا پاش ئه‌نجامدانى شه‌شه‌م یارى خۆیان له‌خوله‌كه‌دا، تیپى كچانى یانه‌ى عاموودێ به 9 خاڵ له 6 یارى (2 بردنه‌وه، 3 یه‌كسانبوون، 1 دۆڕاندن) و 11 گۆڵى كردووه و 8 گۆڵیشى لێكراوه و 3+ گۆڵ، له‌خانه‌ى پێنجه‌مى خوله‌كه‌دا پێگه‌ى خۆى جێگیر كرد.\nشایه‌نى باسه له‌م یارییه‌دا تیپى كچانى یانه‌ى عاموودێ، به‌م پێكهاته‌یه یارى كرد: حه‌یات سریه‌ت، ئایه یوسف، میره‌ند ده‌هام، بارین ئۆسۆ، ریم نه‌قره، هه‌له‌ز حاجى، مه‌نال حاجى، ئالا ئه‌حمه‌د، میرنا ئه‌لحه‌له‌بى، سیانت عومه‌ر، زۆزان سلێمان.


جوڵەی بازرگانی بەڕێژەی لە سەدا ٣٠ لە دەروازەی نێودەوڵەتی باشماخ کەمیکردوە\nبەپێی ڕاپۆرتی کۆمپانیای ڕەزگە بۆ پشکنینی کاڵا لەمەرزی نێودەوڵەتی باشماخ جوڵەی بازرگانی بەڕیژەی سەدا ٣٠ کەمیکردووە.\nسیروان محەمەد، سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی و یاسین ڕەحیم، جێگری سەرۆک، ڕێکەوتی ١٥/٨ پێشوازیانکرد لە شاندێکی کۆمپانیای ڕەزگە،کە سەرپەرشتی کاری کوالێتی کۆنترۆڵ دەکات لە مەرزی باشماخ.\nھادی حەمەسەعید، بەڕێوەبەری ڕێگە پێدراوی کۆمپانیای ڕەزگە، ڕایگەیاند "لە سەرەتایی ئەمساڵەوە جوڵەی بازرگانی لە دەروازەکانی ھەرێم ھاوبەش لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران ڕووی لە کەمبوونەوە کردوە، وەکو کۆمپانیای ڕەزگە بەراوردێک بکەین لە نێوان شەش مانگی سەرەتایی ساڵی ٢٠٢١، ئەوە ڕوندەبێتەوە کە ھاتوچۆی بازرگانی لە دەروازەی باشماخ بە ڕێژەی لەسەدا ٣٠ کەمی کردوە.\nئاماژەی بەوەشدا، بەرێوبەراتییە حکومییەکانی دەروازەی باشماخ باس لەوە دەکەن ڕێژەی لە سەدا ٢٥ داھاتیان لەم ساڵدا کەمی کردوە ھۆکارەکەشی دەگەرێتەوە بو ئەم خاڵانەی خوارەوە:\n١- نەبوونی لێکۆڵینەوەی پێوستی (پشکنین) لە دەروازەکانی ناوەڕاست و خواری عێراق بەراورد بە دەروازەکانی ھەرێمی کوردستان.\n٢- لە دەروازەکانی ناوەڕاست و خوارووی عێراق کارئاسانی دەکرێت لە جۆری پبناسی گومرگیدا کە ئەمەش دەبێتە ھۆی کەمبونەوەی تێچوی بارەکان بەم ھۆیەشەوە بەشێک لە بازرگانە دیارەکانی ھەڕێمی کوردستان عێراق بازرگانییەکانیان گواستۆتەوە ئەو دەروازانە.\n٣-:کرێی گواستنەوە لە دەروازەکانی باشماخ زیاترە گەر بەراورد بکرێت بە دەروازەکانی تری سنوری پارێزگای سلێمانی بەھۆی ھەندێ ڕێکارەوە کە ھۆکارە بۆ بەرزکردنەوەی نرخەکان.\n٤- کەمبونەوەی ھاوردەکردنی بەرھەمە کشتوکاڵییەکان بەھۆی پێگەشتنی بەرھەنی ناوخۆیی، بە مەبەستی پارێزگاریکردن لە بەرھەمی ناوخۆی کە دەروازەکانی ھەرێم پابەندە بە ڕێکارەکانی وەزارەتی کشتوکاڵ، ئەمە لە کاتێکدایە لە دەروازەکانی ناوەڕاست و خواروی عێراق ئەو ڕێکارانە جێبەجێ ناکرێت.\nسیروان محەمەد، سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلیمانی نیگەرانی خۆی دەربڕی کە بەو شێوەیە جوڵەی بازرگانی لەو دەروازەیە کەمیکردووە، داوایکر ئەو هۆکارانە لەلایەن وەزارەت و ئەنجومەنی وەزیرانەوە کاری جدی بۆ بکرێت و ڕیڕەوی بازرگانی لەو دەروازەیە ئاسایبکرێتەوە.\nراشیگەیاند: وەک ژووری بازرگانی دەمیکە ئەو مەترسیەمان بەحکومەتی هەرێمی کوردستان ڕاگەیاندووە کە جوڵەی بازرگانی لە مەرزەکانی باشماخ و پەرویزخان بەرەو خاوبەنەوە دەڕوات بەهۆی ئەو دەروازانەی لە خواروی عێراق کراونەتەوە کار ئاسانی بۆ ئەو بارانە دەکرێت کە لە ئێرانەوە بارەکانیان هاوردە دەکرێت.


بە هۆی پەخشی راستەوخۆی فەیسبووكەوە دەستگیركران\nبە هۆی پەخشی راستەوخۆی فەیسبووكەوە دەستگیركران   11/9/2017\nدوو كچی لاوی تایلەندی بە هۆی پەخشی راستەوخۆی فەیسبوكەوە دەستگیر دەكرێن، رەنگە پێنج ساڵیش زیندانی بكرێن.\nبە گوێرەی هەواڵێكی رۆژنامەی دەیلی مەیلی بەریتانی، هەردوو كچە لاوی تایلەندی سانیكان رۆجین (23 ساڵ)، كانتسیشا بۆرانۆن (21 ساڵ) لە بانكۆكی پایتەختی تایلەند بە هۆی نمایشێكی سێكسی لەسەر لایڤی فەیسبوك، دەستگیر كراون.\nئەو دوو كچە لە كاتی نمایشەكەیاندا راستەوخۆ چەندین ملیۆن كەس بینیویانە و ئەوەش وایكردوە لە لایەن دەسەڵاتدارانی وڵاتەكەیانەوە بیاندۆزنەوە و دەستگیریان بكەن و لەبەردەم دادوەردا ئاماژەیان بۆ ئەوە كردوە، بە هۆی هەژاری و بۆ یارمەتیدانی خانەوادەكانیان، ناچار بوون ئەو كارە بكەن. بەڵام رەنگە بە هۆی ئەو هەڵسوكەوتەوە بۆ ماوەی پێنج ساڵ زیندانی بكرێن.\nئەوە یەكەمجار نییە فەیسبوك حاڵەتی لەو شێوەیەی بەسەردا تێدەپەڕێت و مارك زۆكەربێرگی خاوەنی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكەش چەند جارێك بەڵێنی داوە نەهێڵێت روداوی وا بڵاوببێتەوە، بەڵام تا ئێستا چارەسەر نەكراون بە تایبەتیش، كە هەندێك حاڵەتی كوشتن و دەستدرێژی سێكسی راستەوخۆ تۆمار كراون.


ئاسایشی هەرێم: ئەوانەی ئاڵای داعشیان هەڵكرد دەستگیركران – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدەزگای ئاسایشی هەرێمی كوردستان، دەستگیركردنی، ئەنجامدەرانی “كردەوە تیرۆریستییەكانی شارەزور” و دانانی ئاڵای داعش لە سنوری سەید سادق، ڕادەگەیەنێت.\nبەپێی ڕاگەیەندراوێك كە لەلایەن دەزگای ئاسایشی هەرێمی كوردستانەوە بڵاوكرایەوە”هێزەكانیان توانیویانە ئەنجامدەرانی كردەوە تیرۆریستییەكەی شارەزوور و دانانی ئاڵای داعش ، لەگوندی بەردەڕەش سەربەقەزای سەیدسادق لەسەر ڕێگەی پێنجوێن دەستگیربكەن”.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”پیلانێكی گروپێكی تیرۆریستی داعشیان لەناوچەكە ئاشكراكردووە كە مەرامیان بووە چەندین كردەوەی تیرۆریستی ئەنجام بدەن”.\n“دەزگای ئاسایشی هەرێم ، ئەنجامدەرانی كردەوە تیرۆریستییەكەی شارەزوور و دانانی ئاڵای داعش ، لەگوندی بەردەڕەش سەربەقەزای سەیدسادق لەسەر رێگای پێنجوێن دەستگیردەكەن و پیلانێكی گروپێكی تیرۆریستی داعش لەناوچەكە ئاشكرادەكەن ، كە مەرامیان بوون چەندین كردەوەی تیرۆریستی ئەنجام بدەن. هەر پەیوەست بەم پیلانە، شەوی ڕابردوو لە پارێزگای هەڵەبجە دوو تیرۆریستی بە ڕەگەز عەرەب لە دوو هەڵمەتی جیا جیادا دەستگیركران .\nپاش ئەوەی رۆژی ٢٥ / ١٢ / ٢٠٢٠ لە نزیك گوندی میرەدێ لەسەر رێگای سەرەكی ( قەزای شارەزوور – دەربەندیخان ) ئاڵایەكی داعش هەڵكرا ، لەسەر بڕیاری سەرۆكی دەزگای ئاسایشی هەرێم ، ژورێكی لێكۆڵینەوەی هاوبەش لەنێوان بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی شارەزوور و ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی ، پێكهێنراو راستەخۆ لێكۆڵینەوەی ورد لەسەر ئەم كەیسە دەستیپێكرد و چەندتیمێك دەستبەكاربوون .\nئەوەبوو لەهەمان كاتی بەدواداچوون و كۆكردنەوەی زانیاری و بەڵگە ، دوای یەك هەفتە لەڕۆژی( ٢ / ١ / ٢٠٢١ ) لەنزیك گوندی بەردەڕەشە لە قەزای سەیدسادق لەسەر رێگای پێنجوێن نزیك گوندی كانی سپیكەی پەرخ ، ئاڵایەكی تری تیرۆریستانی داعش بەهەمان شێوەی ئەوەی تر هەڵكرابوو ، كە لەژێرەكەیدا عبوەی پێوەلكێنرابوو . لەكاتی هەڵگرتنەوەیەدا دووكارمەندی هێزەكانی ئاسایشی شارەزوو برینداربوون .\nلێكۆڵینەوەكان چڕتركرانەوە و بەدوو ئاڕاستە ، دوو تیمی لێكۆڵینەوەو سەربازی دەستبەكاربوون ، لەلایەك زانیاری كۆدەكرایەوە ، لەهەمانكاتیشدا كیوماڵی سنورەكەدەستپێكرد . پاش چەندرۆژێك ماندووبوون و شەونخونی هێزەكانی دەزگای ئاسایشی هەرێم ( ئاسایشی شارەزوور و ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی ) ، سەرەداو و بەڵگەی دروست بەدەستهاتن و زانیاری تەواو لەسەر شانەیەكی نەنستوی تیرۆریستی داعش ئاشكراكران و ئەندامەكانیان ناسنامەو شوێن و جێگایان دەستنیشانكراو خرانە ژێرچاودێری ورد .\nرۆژی ٢٤ / ١ / ٢٠٢١ پاش رەزامەندی دادوەری بەڕێز ، بەبڕیاری سەرۆكی دەزگای ئاسایشی هەرێم ، جوڵە بەهێزەكانی ئاسایش كراو لەچەند هەڵمەتێكدا لە قەزای سەیدسایدق هەر سێ تیرۆریست ( ج – ع ) و (ع – ع ) كەهەردووكیان برابوون لەگەڵ ( ع – ع – ح ) دەستگیركران كە پیلاندانەرو ئەنجامدەرانی كردەوە تیرۆریستییەكە بوون . كە مەرامیان بووە دوای ئەم كردەوە تیرۆریستیانە ، چەند شوێن و جێگایەكی تر ی گشتی لە شارەرزوور دەستنیشانبكەن و بیان تەقێننەوە .\nبەدواداچوون و لێكۆڵینەوە بەردەوام بوو ، روونبووەوە چەند تۆمەتبارێكی تر هاوكاری ئەم كردەوە تیرۆریستی و تۆقێنەرانە بوونە و ، لەئۆپراسیۆنێكدا رۆژی ٢٨ / ١ ئەمساڵ لەقەزای سەیدسادق ( ز- م ) دەستگیراكراو ، لەهەمان رۆژ بەتاوانی هاوبەش ، ئەندامانی سەرجەم خێزانی تیرۆریستی تاوانبار ( ج – م ) دەستگیركران ، كە پێكهاتبوون لە دایكی بەناوی ( ب . ك ) و دوو خوشكی بەناوەكانی ( ب.ع / ز . ع / ف .ع ) لەگەڵ هاوسەری تیرۆریست ( ج -م ) بەناوی ( ب . ع ) . دەستیشگیرا بەسەر هەموو ئەو كەرەستەو كەلوپەل و پێداویستییانەی بۆ كردەوە تیرۆریستییەكانیان بەكاریانهێنابوو.\n– تیرۆریستی ج – ع و ع – ع كوڕی تیرۆریست ( عومەری دایس ) ن – كە ئەندامی رێكخراوی القاعیدە بوو وە ، و یەكێك بووە لە چەكدارەكانی تیرۆریستانی ( ئەنسار ئیسلام ) لە ناوچەی هەورامان ،لەسەرەتای دروستبوونی ئەنسار ئیسلام لەساڵی ٢٠٠١ بەشداری چەندین كردەوەی تیرۆریستی كردەوساڵی ٢٠٠٣ دوای راودونانیان هەڵهاتوون بۆ دەرەوەی سنوری هەرێم ، و لەگەڵ سەرهەڵدانی داعش دەكەونە ژێر كاریگەری فكری توندڕەوی تیرۆریستی .\n– تیرۆریست ( ع . ع ) ناسراو بە خەڵات لەساڵی ٢٠١٥ لەرێگای تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە دەكەوێتە ژێر كاریگەری بیری توندڕەوی داعش و چەندجارێك هەوڵی داوە بچێتەناو داعش و دواتر بڕیار ئەدەن لەگەڵ تیرۆریست ( ج – ع ) لەسنوری شارەزوور بمێنەوە و شانەیەكی نەنستوی داعش دروستبكەن و چەند كردەوەیەكی تیرۆریستی لە سنورەكە ئەنجامبدەن .\nهەر لە میانەی بەدواداچوونەكانماندا، شەوی ٣\_4 2/2021 دوای وەرگرتنی ڕەزامەندی بەڕێز دادوەر هێزەكانی دەزگای ئاسایشی هەرێم لە دوو هەڵمەتی جیا جیادا دوو تیرۆریستی دیكەی عەرەبیان دەستگیركرد، لە داهاتوودا زانیاری و ناسنامەی ئەم تیرۆریستانەش بۆ ڕای گشتی ئاشكرا دەكەین .\nلەبارەی ئەم كەیسەوە ، رەوتی لێكۆڵینەوەو بەدواداچوونی هێزەكانمان بەردەوامە و ، لەبەر سەلامەتی و پاراستنی زانیارییەكان ، چەندین بەڵگەو دیكۆمێنتی تر بەشاراوەیی هێڵراونەتەوە .\nكۆمەڵانی خەڵكی كوردستان -یش دڵنیادەكەینەوە دەزگای ئاسایشی هەرێم ئەرك و بەرپرسیارێتی نیشتمانی و نەتەوەییەتی ، كە شەونخون بێت و گیانی هێزەكانی بخاتە مەترسیەوە لەپێنا و ئاسایش و ئۆقرەیی زیاتر لەهەرێمەكەماندا ، تا هەموولایەك بە ئارامی ژیان بەڕێبكەن و سەروماڵی هاووڵاتیان پارێزراوبێت .\nلەماوەی رابردووشدا دوور لەچاوی میدیا ،چەندین پیلانی تیرۆریستان لەهەرێم شكستیپێهێنراو ئەندامەكانیان دەستگیركران و رووبەڕووی دادگاكراونەتەوە ، لەناوچەدابڕێندراوەكان و شارەكانی عێراقیش هەماهەنگ و هاوكاری بەردەوامی هێزەعێراقییەكان و هێزەكانی هاوپەیمانانی نێودەوڵەتین ، بۆ رووبەڕووبوونەوەی تیرۆرو ئاشكراكردن و دەستگیركردنی چەندین شانەی تیرۆریستی داعش و پوچەڵكردنەوەی پیلانەكانیان .\nوەك هەمیشە سوپاس و پێزانینی دەزگای ئاسایش بە هاووڵاتیان ( كەسوكارمان ) و خەڵكی خۆمان دەگەیەنین ، كەهەمیشە هاوكارو هەماهەنگ بوون لەسەرخستنی ئەركەكانماندا و شكستپێهێنانی پیلانی تیرۆریستان كە مەرامیانە ژیان لەهەرێمەكەمان تێكبدەن .سوپاس و دەستخۆشیمان بۆ هێزەكانی ئاسایشی شارەزوور و ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی كەلەپاش كەمتر لەیەك مانگ ئەنجامدەرانی ئەو كردەوە تیرۆرستییەو گروپێكی شانەی نەنستوی داعشیان ئاشكراكرد و ئەندامەكانیان دەستگیركرد و رادەستی یاساو قانوونیان كرد .\nدەزگای ئاسایشی هەرێمی كوردستان “\n12 ئاب 2021 3.30 pm\nخەڵك- شاندێكی وەزارەتی بەرگری عێراق بۆ مەبەستی گفتووگۆكردن لەسەر پێكهێنانی دوو لیوای هاوبەش لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگە،…


کوردیپێدیا - کێشەی ڕێگای ڕاست\n📖 کێشەی ڕێگای ڕاست | 🏷 پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nکێشەی ڕێگای ڕاست\nحەق ئەونەی لەناو ڕێگاکانی حەقا ونە، ئەونە لەناو ناحەقیدا ون نابێت!\nڕاستی ئەونەی فەوتاوی دەستی ڕێگای ڕاستە، ئەونە لە ڕێ ی چەوتا نەفەوتاوە!\nدوژمنی حەقیقەت، ئەونەی خودی ئەوەیە کە پێ ی ئەوترێ حەقیقەت، ئەونە دژەکانی نیە!\nهەمیشە ئەوەی کە ئەکەوێتە نێوان تۆو ڕاستییەوەو نایەڵێ پێ ی بگەیت، ڕێگای ڕاستە!\nئاخر تۆ تا بەر ڕاستی نەکەویت، ناگەیت بە ڕاستی، تا شتێکیش لەنێوان تۆو ڕاستیدابێت هەرگیز بەری ناکەویت!\nفریودەرترین بەربەستی نێوان تۆو ڕاستییش، ڕێگاکانی ڕاستییە، چونکە تۆ لە شتەکانی تر بەحەزەریت، بەڵام بێخەمیت لە ڕێگای ڕاست.\nڕێگای ڕاست ئەتگەیەنێ بە خۆی نەک بە ڕاستی، یەعنی ئەو ڕێگاو وەسیلە نیە، بەڵکو ئامانج و گەیشتنە، ئەمەش ئەو درۆو فێڵەیە کە هەموو ڕێگایەکی ڕاست لێتی ئەکات!\nلەڕاستیدا تۆ تەنیا ئەو کاتە لەسەر ڕێ ی ڕاستیت، کە ڕێگایەکی ڕاست لەئارادا نەبێت، کە ڕێگای ڕاست هەبوو، ئیتر ڕێگاکە ئەبێ بە خودی ڕاستی و تۆش هەر ناگەیت.\nڕێگای ڕاست شەرعیەت و قودسییەتێک لە ڕاستییەوە دێنێ و ئیتر خۆی ئەبێت بە بەدیلی ڕاستی، ئیتر تۆش لەسەر بەدیلی ڕاستیت نەک لەسەر خودی ڕاستی.\nئەوەی کە عوقدەو دەمارگیری و ڕقەکانت لادروست ئەکات، ڕاستی نیە، ڕێگاکانی ڕاستییە! ئەوەی کە هەڵەو تاوانەکانت پێئەکاو بۆت ڕەواو موقەدەس ئەکات، ڕاستی نیە، ڕێگاکانی ڕاستییە! تۆش بۆئەوەی لەوانە دەرچیت، ئەبێ لە ڕێگای ڕاست دەرچیت!\nیەعنی یەک ڕێگا هەیە بۆ گەیشتن بە ڕاستی، ئەویش لادانە لە ڕێگەی ڕاست، چونکە تا لە ڕێگەی ڕاست لانەدیت لە چەوتییەکان نەجاتت نابێت!\nئاخر چەوتییەکان دیارن و ڕاستەوخۆ ناکرێن، پێویستیان بە حیلەیەک و ناڕاستەوخۆییەک هەیە بۆ کردن، ڕێگای ڕاست ئەو حیلەیەت بۆئەکات! ئیتر تۆش ئەو کاتەی کە لەسەر رێگای ڕاستیت، ڕێک لەسەر چەوتییەکانیت.\nلەڕاستیدا پێغەمبەرو چاکسازەکان هەمیشە دێن بۆئەوەی خەڵک لەسەر ڕێگای ڕاست لابەرن!!\nچونکە دۆخی فەسادی ڕۆحی، ئەوەیە کە کۆمەڵگا لە ڕێگایەکی ڕاستدا چەقی بەستووەو خودی ڕێگاکە ئەپەرستێ و لێ ی بووە بە ڕاستیی!\nمحەمەد هات ڕۆحی خەڵک ئازادکا لە لات و عوزا، کەچی ئێمە ڕۆحی خۆمان لە نوێژو ڕۆژوودا سجن کرد!\nعیسا هات ڕۆحی خەڵک لە خاچی (ڕێگای قەدیمی ڕاستی) داگرێ، کەچی خەڵک خودی خاچیان کرد بە ڕێگای نوێ ی ڕاستی و پەرستیان.\nکابرای عارفیش لە ڕێگاپەرستی لایداو ڕاستەوخۆ چوو بەرەو ڕاستی، کەچی ئەوانیتر، لەبری ئەوەی ئازادبن و ڕێگای خۆیان بگرن، لادانەکەی شێخیان کرد بە ڕێگای ڕاست و تەریقەت!\nیەعنی (کۆیلایەتی و ڕێگای ڕاست) یەک پاکێجن و (ئازادی و ڕاستی خۆی) پاکێجێکی ترە.\nیەعنی جەهل ڕێگای ڕاستپەرستییەو مەعریفەش هەرئەوەیە کە بزانیت ڕێگای ڕاست خودی ڕاستی نیە!\nهەموو شەڕەکانی دنیاش هەر هی ئەوەیە کە ڕێگاکانی ڕاستیمان لێبوون بە خودی ڕاستی.\nڕێگای (ڕاستی وەهمی) هەمیشە تەسلیمبوونە بە دوو شت کە ئەوانیتر بۆیان دروستکردویت، شتانێک کە بێ بیرکردنەوە زەڕبت لێداوەو شتانێک کە بێ بیرکردنەوە سەحت لێداوە.\nڕێگای (ڕاستەقینەی ڕاستی) ئازادی بیرکردنەوەو تەسلیمنەبوونە بەو دووانەو دەستپێکردنە لە سفرەوە.\nیەعنی (تەسلیمبوونەکە بگۆڕە بە ئازادبوون، بیرنەکردنەوەکە بگۆڕە بە بیرکردنەوە، دووەکە بکە بە سفر) ئەمە تاکە ڕێگای ڕاستە، چونکە لێرەدا تەنیا (خۆت و ڕاستی) ئەمێننەوە!\nئەمە تاقە ڕێگای ڕاستەقینەی ڕاستییە، چونکە وەکو (دین و ئایدۆلۆژیا) خودی ڕێگاکە نابێ بەخودی ڕاستییەکە!\n(خۆت) پێشمەرج و ڕەگەزێکی هەرە گرنگی ڕاستییت، تا (تۆ) نەبیت، بەر ڕاستی ناکەویت، ڕێگا وەهمییەکانی ڕاستیش هەمیشە تۆ لەناو جەماعەت و ئەفکارو شتانێکدا ئەتوێننەوەو نایەڵن هەبیت، لەوێشەوە ئیتر قەت بەر ڕاستی ناکەویت.\nلە سەردەمی شەڕی ڕێگاکانی ڕاستیدا، ڕەنگە فەزیلەتی هەرە باڵا ئەوەبێت، کە مرۆڤ لەسەر ڕێگای ڕاست نەبیت!\nچونکە ڕێگای ڕاست، شوێنی ناچەوتیی نیە، بەڵکو شوێنی شەرعاندنی چەوتییەکانە لەپێناو هەیمەنە بەسەر ڕێگایەکی ڕاستی تردا! ئاخر ڕێگای ڕاست بەبێ چەوتییەکان ناتوانێ ئەو شەڕو ململانێیانە بکات کە ئەیکات!\nڕەنگە ڕێگای ڕاست هەرئەوەبێت، کە ئێمە لە ڕێگا ڕووکەشییەکانی ڕاستی لادەین، بۆئەوەی لەناوەڕۆکدا بکەوینە سەر ڕێگای ڕاست.\nئینجا (اهدنا الصراط المستقیم)\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Sep 19 2019 9:16PM تۆمارکراوە


حافز ئەسەد، کوڕی سەرۆکی سوریا بەشار ئەسەد بەشداریدەکات لە ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتیی بیرکاریدا لە رۆمانیا لە 10 تەمموز 2018. [میرسیا رۆسکا/ئاژانسی فرانس پرێس]\nئەمریکا چوارشەممە (29 تەمموز) چەند سزایەکی سەپاند بەسەر کوڕە 18 ساڵەکەی سەرۆکی سوریادا، بەشار ئەسەد و بەڵێنی دا بەوەی هەرگیز رێنەدات بە رژێمەکەی ئەو وڵاتە بە شەڕ وێرانە تا خۆی دەوڵەمەندبکات.\nحافز ئەسەد -- کە بەناوی باپیریەوە ناونراوە کە بۆ ماوەی سێ دەیە فەرمانڕەوایی سوریای کرد بە مشتێكی ئاسنینەوە -- رێیپێنادرێت گەشت بکات یان موڵكوماڵه‌كه‌ی لە ئەمریکا بپارێزێت، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند.\nسزادانەکە بەشێك بوو لە دووەمین گروپی سزاکان بەناوی یاسای قەیسەر، کە یاسایەکی ئەمریکایە و لە حوزەیران کەوتەگەڕ بەمەبەستی رێگرتن لە ئاساییکردنەوەی ئەسەد تەنانەت دوای ده‌ستگرتنه‌وه به‌سه‌ر زۆرینەی خاکی سوریادا دوای شەڕێکی نۆ ساڵەی خوێناوی.\nوەزیری دەرەوە، مایك پۆمپیۆ، لە بەیاننامەیەکدا وتی: "بەردەوامدەبین لەوەی بەشار ئەسەد و رژێمەکەی بەرپرس رابگرین بەرامبەر تاوانه‌كانیان، لەکاتێكدا یادەوەری قوربانیەکانیان بەزیندوویی دەهێڵینەوە."\nوتی: "کاتی ئەوەیە شەڕە ناپێویست و دڕندانه‌كه‌ی ئەسەد کۆتایی بێت."\nئەمریکا پێشتر سزای بەسەر بەشار ئەسەد و ژنەکەیدا، ئەسما، سەپاندبوو.\nبەرپرسان وتیان سزاکان دژی تاکە منداڵی پێگەیشتوویان بەمەبەستی ئەوەیە رێبگرن لە حافز تا ببێتە كه‌ناڵێك بۆ خێزانەکەی لە دەرەوە.\nبەرپرسێكی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ كاروباری سوریا، جۆێڵ رایبێرن وتی: "ئەوە مۆدێلێکی باوە لەنێو کاراکتەرەکانی رژێمی سوریادا کە ئەندامانی پێگەیشتووی خێزانەکانیان بەکاردەهێنن، جا خوشك و برایان بن یان منداڵانیان، تا هەوڵبدەن بەردەوامبن لە کارەکانیان دوای ئەوەی کەوتنە بەر سزا."\nرایبێرن هۆشداریدا لەوەی ئەسەدەکان و خێزانە بەناوبانگەکەیان توانای ئابوری خۆیان زیاد دەکرد لەکاتێکدا سوریا پێویستی بە بنیاتنانەوە بوو.\nرایبێرن بە رۆژنامەوانانی وت: "بۆ ئێمە، مەبەستی سزاکان هەوڵدانە بۆ رێگرتن لەوەی رژێمی ئەسەد کۆنترۆڵی ئابوری خۆی بەهێزبکات و دواتر بەکاریبهێنێت بۆ ئەنجامدانی جەنگ و بەردەوامیدان بە ماشێنی کوشتار دژی خەڵکی سوریا."\nبەئامانجکردنی بزنسه‌كان و ئەفسەران\nئەمریکا سزای سەپاند بەسەر خاوەنکاری سوریشدا، وەسیم ئەنوەر قەتانی، کە چەندین پرۆژەی بیناسازیی گەورەی لە دیمەشق هەیە.\nبەگوێرەی وەزارەتی دارایی، دەسەڵاتدارانی سوریا گرێبەستێکیان پێبەخشیوە بۆ گەشەدان بە مۆڵێکی نوێ، بە لادانی وەبەرهێنه‌رێكی پێش خۆی، دوای ئەوەی قەتان قایلبوو بەوەی ساڵانە 2.7 ملیۆن دۆلار بداته حكو‌مه‌ت.\nکەسێکی دیکە کە سزای بەسەردا سەپێنرا، لیوا زوهەیر تۆفیق ئەسەد بوو، ئەندامێکی دیکەی خێزانی دەسەڵاتدار لەگەڵ کوڕە پێگەیشتوەکەی.\nئەو ئەفسەرە فه‌رمانده‌یی فیرقەی یەکی سوپای سوریای ده‌كرد کە لە دەستپێکی شەڕەوە لە 2011 تۆمەتبارکراوە بە کوشتاری بەکۆمەڵ و دەستگیرکردن لە ناوچەکانی نزیك بە دیمەشق.\nبەرپرسانی ئەمریکا وتیان دوایین سزاکان سه‌پێندران له یادەوەری قوربانیانی گەمارۆ کوشندەكه‌ی حەممادا له 2011، لەگەڵ بۆمبارانی ساڵی رابردوو، کە گومانده‌كرێت روسیا به‌رپرس بووبێت لێی، بۆسه‌ر بازاڕێکی شارۆچکەی مەعەرەت نوعمان لە پارێزگای ئیدلیب کە زیاد لە 40 مەدەنی تێدا کوژرا.


سیاسەتی شیعری له دۆخی “ناشوێن”دا - جام کوردی\n08 کانونی دووەم 2018\nبەشێوەیەکی گشتی، گۆڕانکارییە نوێکان پێویستییان به ڕاڤه و شیکردنەوەیه. هەر سەردەمێک به دابڕانی خۆی لە سەردەمی‌پێشوو، له خۆیدا کردەیەکی بوێرانه به‌رهه‌م دێنێت. لەبەر ئەوەی‌که لە هەناوی بۆشایی ئەم دابڕانەدا گەلێک دەرفەت و توانست دەخوڵقێن و دەبنه هەوێنی خوێندنەوە و سەرهەڵێنانی ئایدیا نوێکان که «وەرگێڕانی» ئەم دۆخە تازه‌پێگەیشتووانه و هەوڵ بۆ دەستپێڕاگەیاندن به لخێزی و بزۆزییەکانی، هەنگاوێکی دیکه لە ئاقاری کۆڵنە‌دان و بوێریی دێنێته ئاراوه. هەر سەردەمێک بە ڕۆنان و کردنەوەی د‌ه‌لاقە نوێکان، بەرەوڕووکردنەوەی جیهانی گۆش‌کراو و خەمساردییەکانی بەرەو هێزه هەڵتەکێنەرەکان و شاڵاوی نامۆییەکان، هۆتاڤی «نا بۆ هزره کۆنەکان» بەرز دەکاتەوە و به شێوه‌یه‌کی سه‌ربزێوانه بیری کۆن و دەستەمۆکراوی سەردەمی‌پێشوو، بەرەڕووی ڕەخنەی جیددی دەکاتەوە. لەم گۆشەنیگایەوە، نووسینی مانیفێست سەرەڕای پێویست‌بوون، هەنگاوێکی جیدی و کرده‌کارانه‌یه. کرده‌ی «مانیفێستی ناشوێن» له‌م سووچه‌نیگایه‌وه جێگە‌ی تێڕامان و تێفکرینه، به‌ڵام ئەوە‌ی لەم نووسینەدا بەرئاماژه و خوێندنەوە دەکەوێت ئەو پرسیارانەن که «ناشوێن» چییه؟ ناودێرکردنی ئەم بەرە نوێیه‌ی شێعری کوردی به «بەره‌ی ناشوێن» خاوەن چە دەلالەت‌گەلێکی کۆمەڵایەتیی و سیاسییه؟ به‌گشتی، پێوەندی «مانیفێستی ناشوێن» وەک سیاسه‌تی نڤیسار و سیاسه‌تی شیعری به ئەزموونی شار و فەزای شاری لە بەستێنی داڕووخانی ئەزمووندا چییه؟. بۆ ئەم مەبەسته، سەرەڕای پێداچوونەوەیەکی کورت و بەربژێرانەی سیاسەتی شیعری لە مێژووی ئەدەبی و کۆمەڵایەتی کوردستان، به کەڵک‌وەرگرتن لە چەمکه تیۆریکەکانی هانری لۆفۆر هەوڵی دەستەبەرکردنی وڵام‌گەلێکی سەرەتایی ئەم پرسیارانه دەدریت.\nڕەنگه یەکێ لە بەڵگەنەویست‌ترین شیکارییەکانی هەر دیاردەیەکی ئەدەبی ئەوه بێت که هیچ شۆرشێکی ئەدەبیی ڕوو نادات تاکوو پێش لەو، شۆڕشێکی کۆمەڵایەتیی و سیاسیی سەری هەڵنەدابێت. کەوایه، به‌پێی بابەتی بەرباس، یەکەمین دابڕانی مێژوویی کوردستان له بواری فورمی‌دەسەڵاتی سیاسییدا داڕووخانی دەسەڵاتی میرنشینه کوردەکانی ئێمپراتوریای عوسمانی و سەفەوی بوو که وردە‌وردە هەلی بۆ ئەزموونی نوێی شیعری و سیاسه‌تی شیعری ڕەخساند. شیعری پیش‌دابڕان و داڕووخانی میرنشینی، شیعری دوور لە سیاسەت و قەتیس‌مانی له بازنەی هەست و سۆز و فانتازیا تاکەکەسانەکانی شاعێره که خولیاکانی به قەد بەرتەسکیی هزری ژیانی میرنشینی تەسک و تەریک بوون. دوای داڕووخانی دەسەڵاتی ناوبراوی کوردی و هەرەسهێنانی ئەزموونه بەرتەسک و کۆنباوەکانی مەکتەبی نالی (نالی، مەحوی و سالم)، پریشک و تینی ڕووبەڕووبوونەوەکانی ئێمپراتوورییە باڵادەستەکان لەگەڵ ئەورووپا و بیری نوێخوازی، ئەندێشەی کوردانی گرتەوە و له ئەزموونه شیعرییەکانی کەسانی وەک حاجی قادری کۆیی، پیرەمێرد، قانع، زێوەر و فایه‌ق بێکەس به گڕوتینێکی ناوازەوە تاودرا. ئەزموونه شیعرییەکانی دوای دابڕان و داڕووخان لە خۆیدا، هەڵوێستێکی سیاسیی تایبەت بەو سەردەمە و ئایدیۆلۆژیا نوێباوەکانی بوو که له تێکستی شیعری، ناوەرۆک و تەنانەت حەزی تاقی کردنەوەی فۆرمی‌نوێش، نوێندرا و خۆی نەخشاند. ئەم ڕێبازه نوێیه لە چێوەی سیاسەتی شیعری و ئەدەبیاتی کەمینە خۆی نواند و هەوڵی ڕووناکبیرانەش بۆ چاکسازی و خولیا کۆمەڵایەتییەکان و «پانتایی‌سازاندنەوەی سیاسه‌تی کەمینه»ی لێکەوتەوە که له شیعرەکانی قانعدا گەیشتە لووتکە. ئەوەی لێرەدا جێگەی سەرنجە، ئەوەیه که دوای ئەم ئەزموونه و لە کوردستانی ئێراندا، لە سەردەمی‌سواره ئیلخانیزادەیە که مووتیڤی شار دەبێته مووتیڤێکی سەرەکی له شیعری کوردی. گرنگیدان به‌م مووتیڤه لەخۆیدا، بەرهەمی‌مۆدێڕنیزاسیۆنی سەره‌ڕۆخوازانەی سەردەمی‌بەدەسەڵات‌گەیشتنی ناسیۆنال-بۆرژوای ئێرانی بوو که له فۆرمه جۆراوجۆرەکانی رۆمانتیزمدا، شیعری کوردی ئاقاری سیاسه‌تی بەرهەڵستکارانەی گرت و لە خەیاڵ و خولیای خۆیدا، سەرجەم لایەنە دژوازه‌کانی ئەم ئەزموونیی داڕووخانە و هه‌روه‌ها وەسوەسه تاقەتکوژەکانی شاری «بە جامێ ئاوی کانیاوی دێ» لە مل خۆی کردەوە. داکار، خۆی خسته ناو شاڵاوەکەوە و خنکا(!) و له ئاسەوارە به‌جێماوەکانی، «به‌رەی ناشوێن» قەقنەسئاسا هەڵفڕیی و خۆی دایه دەستی دژوازی و وەسوەسە بێ‌کۆتاییەکانی شارنڤیسی و سیاسەتی شار.\nبەرهەماندنی فەزای شاری، سووژەی شاری، ژیانی ڕۆژانەیی و سیاسه‌تی نڤیسار و بەرەی ناشوێن گرێدراوی یەکەن. له‌ڕاستیدا، چەمکی ژیانی ڕۆژانەیی لۆفۆر نیشان دەدات که سەرمایەداری بەردەوام دەست دەداته ڕێکخستن و کۆنتڕۆڵی ژیان و ئەم کارەش له ڕێگەی ڕێکخستنی فەزاوە بەئەنجام ئەگەیێنێت (ئێلدێن ،١٣٩٤: ٦٨). باسی سەرەکی لۆفۆر ئەوەیە که «فەزای کۆمەڵایەتیی، بەرهەمێکی کۆمەڵایەتییه» (لۆفۆر، ١٩٩١: ٢٦) که واقعیەتی کۆمەڵایەتیی پێبەستەی ئەوە و هەر بەم هۆیەیە که «فەزا هەستۆمەندییەکی خۆڕسکی نییه بەڵکوو دێته بەرهەم» (ئێشمید، ٢٠٠٨: ٢٨). ئەو بە جیاکردنەوەی فەزا کۆمەڵایەتییەکان و فەزا فیزیکییەکان، ڕۆڵی فەرهەنگ و شێوە‌ژیانی مرۆڤەکانی لەم چەمکەدا زەقتر کردۆتەوە و لەم گۆشەنیگایەوە شار وەکوو فەزایەک له ڕەهەندە فرانەییه‌کانیدا بەر لێکۆڵینەوە دەکەوێت. شار چیدی فەزایەک بۆ نیشتەجێبوون نییه، بەلکوو نواندنەوەیەک له کۆمەڵگا و پێوەندییە کۆمەڵایەتییەکانیەتی (مێری فیڵد،٢٠٠٦: ١١١-١٠٨). ئامانجی لۆفۆر، لەم باسانه ڕەوایەتی مۆدێرنیتەیەکە که لەودا مانا و کردەکانی ئەزموونی ژیانی شاری لە سەرمایەداری، دیاریکەرن. به‌ڕای ئەو، «ژیانی ڕۆژانەیی، تێکەڵکارییەک له نیشانەکانه که له ڕێگەی ئەوانەوە کۆمەڵگا خۆی دەنوێنێت و پاساو بۆ خۆی دەهێنێتەوە، ئاوێتەکارییەک له نیشانەکان که بەشێک له ئایدیۆلۆژیای کۆمەڵگا پێک‌دەهێنن» (لۆفۆر، ١٩٧١: ٢٤). له تایبەتمەندییەکانی ژیانی رۆژانەیی له سەردەمی‌هاوچەرخدا، مەسرەف‌گەرایی و لەخۆنامۆبوونه. ئەو ئاوەها کۆمەڵگایەک لەخۆیدا وەک کۆمەڵگایەکی تێرۆریست ناو دەبات که له قووڵایی سەرجەم لایەنەکانی ژیانی ڕۆژانەدا ڕۆچووە و هەموو توانستە ئینسانییەکانی لەناوەوە سەرکوت کردووە. کەوایە، بەرهەماندنی فەزا و ژیانی ڕۆژانەیی لە بنەڕەتدا، گرێ‌خواردنێکی ئۆرگانیک و شیکارانەی لە کارەکانی لۆفۆردا هەیە و ڕۆنانی جیاوازییەکان لەڕێگەی هەوڵ بۆ سەرلەنوێ ڕێکخستنەوەی فەزا تەنیا لە ڕێگە و لە کاناڵی پراکتیسەکانی ژیانی ڕۆژانەییدا هەلی بۆ دەڕەخسێت (هابڕساک، ٢٠١٠). لۆفۆر هەروەها پێی وایه که ئەم تێک‌ئاڵانه و پێوەندییە هەمبەرەکییانەی پارامێتره‌کانی بەرهەماندنی فەزا، نیشاندەری لەخشتەبردنی پراکتیسەکانی ژیانی ڕۆژانەیی لەلایەن پراکتیسە فەزاییەکان و نواندنەوە فەزاییەکان و سەپاندنی مانا و بەهاکانی خۆیان بەسەر ژیانی ڕۆژانەیی و لەناوبردنی جیاوازییەکانه. بەپێی ئەم جۆره خوێندنەوەیە، لۆفۆر له سیاسیی‌بوونی فەزا و سیاسەتی فەزایی دەدوێت. ئەو پێی وایه که «سیاسه‌تی فەزایی، بوونی هەیە، لەبەرئەوەی‌که فەزا سیاسییە» (بڕواننە. ئێلدێن، ١٣٩٤): فەزا سیاسییە چۆنکه چەندایەتی و چۆنایەتی نواندنە فەزاییەکان لەسەر چۆنیەتی کەڵک‌وەرگرتنیان کاریگەری دادەنێت و توانستی هەڵچوون و دژایەتی لەسەر کۆنترۆڵ و دەسەڵاتی نواندنەوە فەزاییەکان، هەرئەو توانسته بەرهەڵستکارانەییەی نێوان چین و توێژه جیاوازە چینایەتییەکانه. ئەم هەڵچوون و دژوازییانه لەسەر فەزا، نیشاندەری مانا و بەها دژانەکانه و لەم نێوانەدایه که «خاوەندارێتی فەزا» و «ماف لەسەر شار»، هەستیار و ئاڵۆزکاو دەبێت.\nئەوەی لەم باسەدا گرینگه، ئەو پێوەندییانەی شار و فەزای شاری لەگەڵ سیاسه‌تی نڤیسار و چەمکی «ناشوێن»ه. ناشوێن‌بوون جۆره ئەزموونێکی سووژەی‌هاوچەرخی شارە لە نێو گێژەن و گیرۆدەبوونی ناو دەستوپێوەندییەکانی فەزای بەرهەم‌هێنراوی شار. «ناشوێن» به تێگەیشتنی مارک ئۆژه دۆخێکه که شوناس، پێوەندی و مێژوو لەناویدا بزربووه و بێچم ناگرێت.هەڵبەت ئۆژه پێی وانییه که ناشوێن بەتەواوی فەزا شارییەکان دەتەنێت بەڵکوو ئەگەری دەربازبوون و شوێن‌مەندکردن لەئارادایه که له چەمکی «خوڵقاندنی جیاوازی» لۆفۆریشدا بەرجەستە دەبێتەوە. لە‌م مانیفێستەدا، ناشوێن دۆخێکه که سووژەی شاریی لەنێو دامودەزگا و هێزه سەرکوتکارانەکانی نواندنەوە فەزاییەکان که بەهۆی پێگەی پەراوێزکەوتوو و شێوەی ئەزموونی ژیانیان لە شار (=چەمکی فەزا نوێندراوەییەکانی لۆفۆر) توانستی خۆڵقاندنی جیاوازیی و ئیمکانەکانی داڕشتنەوەی ژیانیان هەیە. هەوێنی ئەم ئیمکانەیە که لە بەستێنی داڕووخانی ئەزمووندا، سیاسه‌تی نڤیسار له فورمی‌بەرەی ناشوێندا وەکوو سیاسه‌تی شیعری، پێی هیوادار و ئاواتەخوازییەتی. ناشوێن‌بوون ئەو توانست و بەشە سەرەکییەی ئەزموونی سووژەی شارییه لە ناخی ژیانیی رۆژانەیی که خۆی بەرهەمی‌کەلێنه ناوەکیانەییەکانی دەسەڵاتە زاڵەکانی شارە. کەوایه، سووژەی شاری چیدی خولیای ژیانی لادێ و بەجێهێشتنی شار و سازدانی فانتازییاییەکی سیاسەت‌سڕاوی نییه بەڵکوو بۆ نموونه له فیگۆر و پێرسۆنای «سەنەم»، «حەسەن»، «عەتا» و… دەردەکەوێت که له نێو مەرگەساتیی ژیانی شاردا، حەزی تەریک‌کەوتەی سازاندنەوەی دەستووپێوەندییەکانی شار له زەین و‌هاواریان شەپۆل دەدات. بەڵام، سیاسەتی نڤیسار له سەر لێواری داکەوتنێکدا ڕاوەستاوە، لێواری داکەوتنە ناو «سیاسەتی دەق» که سەرجەم هەوڵه‌کانی خولقاندنی جیاوازی بۆ ناو دەق بگوێزرێتەوە و حەزی تێکدەرانەی دەق، هەوڵە‌کانی بەرهە‌ڵستکاری و بەرەنگاربوونەوە له هه‌ناوی خۆیدا “راکێش و لابرده”(sublation) بکات.\n* حه‌وته‌نامه‌ی سیروان، ژمارەی ٩١٢\nشیعر هونه‌ر فه‌رهه‌نگ کۆمه‌ڵایه‌تی


ده‌ستگیركردنى حه‌وت تیرۆرست له نه‌ینه‌وا » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nده‌ستگیركردنى حه‌وت تیرۆرست له نه‌ینه‌وا\nئاژانسی هه‌واڵگری سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی ناوخۆ رایگه‌یاند، ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه، حه‌وت چه‌كداری رێكخراوی داعش له پارێزگای نه‌ینه‌وا ده‌ستگیركراون.\nئاژانسی هه‌واڵگری له‌به‌یاننامه‌یه‌كدا كه وێنه‌یه‌كى ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع) كه‌وتووه‌رایگه‌یاند:" تیمه‌كانی هه‌واڵگری له پارێزگای نه‌ینه‌وا حه‌وت تیرۆرستى سه‌ر به‌رێكخراوی داعشیان ده‌ستگیركرد كه سه‌رجه‌میان پێی مادده‌ی 4ی تیرۆر داواكراوبون".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد"بۆ ته‌واوكردنی لێكۆڵینه‌وه و وه‌رگرتنی رێكاری یاسایی به‌رامبه‌ریان له‌ئێستادا تۆمه‌تباره‌كان راگیراون و لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵدا ئه‌نجامده‌درێت".


ئاری هەرسین لەسەر بێڕێزی کردن بە عومەری کوڕی خەتاب روونکردنەوە دەدات – لڤین پرێس\nئاری هەرسین، لەسەر ئەوەی قسەی بە عومەری کوڕی خەتاب وتووە روونکردنەوە دەدات و دەڵێت هەر بێڕەزیەک بەرامبەر بە ئاینی ئیسلام یان ڕابەرانی بکەم، ئەوا لەپێش هەموو کەسێکدا بێڕێزیم بە خۆم کردوە.\nئاری هەرسین ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارتی لە سلێمانی و هەولێر، لەسەرئەو نوسینەی وەک نامەیەک ئاراستەی عەلی خامەیی رێبەری باڵآی شۆرشی ئیسلامی ئێرانی کردبوو روونکردنەوەیەکی بڵآووکردەوە و تیایدا دەڵێت: هەموو ئاینە ئاسمانیەکان بەمەبەستی ڕێکخستنی ئەخلاقیات و ئیدارەی کۆمەڵگە بۆ ئینسان نێردراون. بەڵام لە هەمان کاتدا پەیوە ندی ئینسان و خوا شتێکی شەخسیە و، پەیوەندی بە هەردوو بنەمای ئیمان و خۆشەویستیەوە هەیە. ئینسان خوای گەورە ئەپەرستێت و نوێژی بۆ ئەکات چونکە خۆشی ئەوێت، نەک لەبەر ئەوەی لێی ئەترسێت، چونکە خوا (الرحمن الرحیم)ە.\nئەو دەشڵێت: لە بنەماڵەیەکی موسەڵمانم و، خۆشم لەخوا بەزیاد بێت کەسێکی ئیماندارم. بۆیە ئەگەر هەر بێڕێزیەک بەرامبەر بە ئاینی ئیسلام یان ڕابەرانی بکەم، ئەوا لەپێش هەموو کەسێکدا بێڕێزیم بە خۆم کردوە.\nئەو دەشڵێت “لەنامەکەدا من باسی لەشکرێکی زل و زەبەللاحم کردوە کە سەرێکی لە میسر بوە و سەرەکەی تریشی لە سنوری ئەفغانستان و پاکستان. ناوەندی خەلافەت لە نیمچەدورگەی عەرەبی بوە و، مەسافەی فەرماندەی لەشکرەکە و سەربازەکانی بە هەزاران کیلۆمەتر لێک دوور بوە. بۆیە شتێکی سەیر نیە یەکەیەکی سەربازی سنوری ئەخلاقی تێپەڕاندبێت و لە ڕێنماییەکان لایان دابێت. ئەگەر ئەم سەربازانە لە وڵاتێکی دورەدەست تاوانێکیان کردبێت، بەندە نەهاتوم تاوانەکە بخەمە ئەستۆی خەلیفەی ئیسلام”.\nئەو دەشڵێت “لە ئەدەبیاتی ئیسلامی و بگرە ئەوروپیش دا خەلیفە عومەر بە کەسێکی ڕیفۆرمیست (ئیسڵاحی) ناسراوە. ئەگەر حاکمێک هیچ کەمو کوڕیەک لە سنوری حوکمڕانیەکەیدا بەدی نەکات، چ پێویستی بە ڕیفۆرم و چاکسازی هەیە؟… کەوابێ خەلیفەی موسوڵمانان خۆشی هەستی بە کەمو کوڕی لە کۆمەڵگەی ئیسلامی ئەو سەردەمە کردوە. ئیتر کەم و کوڕیەکان لەوانەیە لە جومگە سیاسی، کۆمەڵایەتی، ئابوری یانیش دام و دەزگای سەربازیدا بوبێت”.\nهەرسین دەشڵێت “ئەگەر ئینسان پێیڕەوی ئاینێکی تریش بێت نابێت دەست بۆ پیرۆزیەکانی ئاینێکیتر بەرێت، چ جای ئاینەکە ی خۆی. ئەوجۆرە بیرکردنەوەو کردارانەش لەبەندەوە دوورن، وابزانم هاوڵاتیانیش ئەو ڕاستیە باش ئەزانن”.\nوتوشیەتی “ئەگەر لەداڕشتن و لە تەعبیردا، ئینتیباعێکی بەجۆرێک لای هەندێک لە هاوڵاتیان دروست بوبێت کە بەندە هێرشم کردبێتە سەر خەلیفەی ئیسلام ئەوا لەدڵەوە داوای لێبوردن ئەکەم. هەرچەندە دوپاتی ئەکەمەوە ناوی خەلیفەی ئیسلام لە چوارچێوەی مەنزومەی سەربازی ئەوسەردەمەی سوپای ئیسلام هاتوەو بەس”.\nئەندامەکەی سەرکردایەتى پارتى، نوسینێکی لە شێوەی نامەیەکدا بڵاو کردەوە کە بە سەرەتای (بەڕێز جەنابی ئایەتوڵا خامنەیی ) بڵاو کردەوە و نوسینەکەش کاردانەوەی خەڵکی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان لێکەوتەوە.\nوەزیری سامانە سروشتیەکان: گرانبوونی بەنزین بۆ کەمبوونەوەی هاوردەکردن دەگەڕێتەوە


زایینی: ٠٨-١٠-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٧/١٦ - ١٨:٤٨ تاران\nکوردستان میدیا: ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ "ماكوان خۆش‌هەیكەل" كە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی وڵاتی نۆروێژ بەشداریی كردبوو و سەرکەوتنی بەدەست هێنا و بەرپرسیارەتی شاری كریستییەن‌ساندی نۆروێژی وەئەستۆ گرت، وتووێژێکی پێکهێناووە.\nماکوان خۆش‌هەیکەل: پێشەکی سڵاو له ئێوه به‌ڕێوه‌به‌رانی خۆشه‌ویست و هه‌روه‌ها خوێنه‌رانی به‌ڕێزی ماڵپەڕی "کوردستان میدیا، سپاس بۆ ئێوه‌ی خۆشه‌ویست که ئه‌م ده‌رفه‌ته‌تان بو ڕه‌خساندم که بتوانم له‌گه‌ڵ خوێنه‌رانتان بدوێم. من ساڵی ١٣٦٤ی هه‌تاوی له شاری "پاوه"ی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان لهدایک بووم. بنه‌ماڵه‌ی منیش وه‌کوو زۆربه‌ی هه‌ره زۆری خه‌ڵکی کوردستانی ڕۆژهەڵات به دوای شۆڕشی گه‌لانی ئێران و هاتنه سه‌رکاری ڕێژیمی ئیسلامی، تێکەڵاوی شۆڕش و دونیای سیاسه‌ت بوون و وه‌کوو زۆربه‌ی خه‌ڵکی کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات پێوه‌ندیان به ڕێزه‌کانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، وه‌کوو ئاڵاهه‌ڵگری خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تی کوردستانه‌وه گرت. به‌م بۆنه‌وه منیش به هۆی چالاکیی بابم و بنه‌ماڵه‌که‌م له نێو ته‌شکیلاتی حیزبی دێموکرات، گیران و شه‌هیدکرانی مامه‌کانم و دورخرانه‌وه و ته‌بعیدی بنه‌ماڵه‌که‌مان له شاری پاوه، ڕاسته‌وخۆ لەگه‌ڵ حیزبی دێموکرات و خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تی گه‌لی کورد له کوردستانی ڕۆژهه‌لات ئاشنا بووم و هه‌ستم به ژێرده‌سته‌یی گه‌لی کوردستان کرد. ئه‌مه سه‌ره‌تای چه‌که‌ره‌کردن و دروست‌بوونی بیروباوەڕ‌ی سیاسی و تێکەڵاوبوونی من بوو لەگه‌ڵ گیروگرفته‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کورد و بێبه‌شی له حه‌ق و حقووق و ماف و ئازادییه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان.\nماکوان: پێشتر به هۆی که‌م‌بوونی ته‌مه‌نمەوە، ئه‌و ده‌رفه‌ته‌م نه‌بوو که ڕاسته‌وخۆ ئه‌ندامی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران بم، به‌ڵام وه‌ک لاوێک چالاکیی سیاسی و حیزبیم له ڕیزه‌کانی یه‌کیه‌تیی لاوان و خوێندکارانی دێموکراتی کوردستانی ئیران له نۆروێژ هه‌بووه و دوایه‌ش وه‌ک ئه‌ندامی کۆمیته‌ی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران له باشووری نۆروێژ کار و چالاکیم هه‌بووه. دیاره له سه‌ره‌تای دامه‌زرانی تەلەفیزیۆنی "تیشک"دا ماوه‌یه‌ک له به‌شی کامپیۆتێر و به‌شی فه‌ننی تەلەفیزیۆندا شانازیی خزمه‌ت‌کردنی ڕاگه‌یاندنی حیزبم هه‌بوو.\nکوردستان میدیا: ماوەیەک لەمەوبەر بەڕێزتان وەک بەرپرسی "لێژنەی كۆنتڕۆڵ و چاودێریی گشتیی" شاری "كریستییەن ساند" هەڵبژێردران، سەبارەت بەم پرۆسەیە ڕوونکردنەوەی زیاتر بدەن؟\nماکوان: هه‌ر وه‌ک ئاگادارن له نۆروێژ هەر چوارساڵ جارێک هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانی و پارێزگاکان به‌ڕێوه ده‌چێت، بۆ ئه‌م شاره‌ی که من تێیدا ده‌ژیم ٥٥٠ که‌س له نێو حیزبه جۆرواجۆره‌کانی نۆروێژدا وه‌ک به‌ربژێری شاره‌وانی به‌شداریی هه‌ڵبژاردنیان کردبوو. منیش له سه‌ر لیسته‌ی ٥٣ که‌سیی حیزبی "دێموکراته‌کانی" نۆروێژەوە وه‌ک به‌ربژێری ژماره ٢٤ی ئه‌م حیزبه بۆ شاری کریستین‌ساند به‌شداریی هه‌ڵبژاردنەکانم کرد. به خۆشیه‌وه به هۆی ده‌نگی متمانه‌ی به‌شێک له دەنگدەرانی هه‌ڵبژاردن، ده‌نگی سێهه‌مم له نێو لیسته‌ی حیزبه‌که‌ی خۆمدا واتە "دێمۆکراته‌کانی" نۆروێژ بهده‌ست هێنا. دوای هه‌ڵبژاردن کۆبوونه‌وه‌یه‌ک بۆ دابه‌شکردنی ئه‌رک و به‌رپرسایه‌تییه‌کانی شاری کریستین‌ساند پێکهات که "دێموکراته‌کان" واته حیزبه‌که‌ی من، به‌رپرسایه‌تی لێژنه‌یه‌ک و هه‌روها به‌شداریی له سێ لێژنه‌ی دیکه‌یان وه‌به‌ر که‌وت و له نیهایه‌تدا به‌رپرسایه‌تی چوار ساڵی داهاتووی لێژنه‌ی کۆنتڕۆڵ و چاوه‌دێری گشتیی"leder av Kontrollutvalget" شاری کریستین‌ساند"یان به من ئەسپارد.\nماکوان: مرۆڤ هه‌ر له دێر زه‌مانه‌وه به دوو هۆکاری سه‌ره‌کی کۆچی کردوه. یه‌که‌م گه‌ڕان بۆ شوین و ژیانی باشتر، دووهه‌م خۆ ده‌ربازکردن و لابردنی مه‌ترسیی گیانی له سه‌ر خۆی. له سه‌رده‌می ئێمه‌شدا و به تایبه‌ت دوای هاتنه‌سه‌رکاری ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران، ئه‌م دوو هۆکاره له کوردستان په‌ره‌ی ئه‌ستاند. له لایه‌ک ڕێژیمی ئیسلامی بۆ سه‌پاندنی ده‌سه‌ڵاتی خۆی مه‌ترسیی گیانیی بۆ سه‌ر به‌شێکی زۆری خه‌ڵکی کوردستان دروست کردووه و له لایه‌کی دیکه‌وه به هۆی سیاسه‌تی چه‌وسێنه‌رانەی داگیرکه‌ران له کوردستان خه‌ڵکێکی زۆر له ده‌سپێڕاگه‌یشتن به ژیانێکی ئابووری سه‌رده‌میانه مه‌حرووم کراون. ئه‌و خه‌ڵکه‌ی که له‌م دوو هۆکاره سه‌ره‌کیه وەزاڵه دێن و ڕوو له ده‌ره‌وه ده‌که‌ن سه‌ره‌نجامیان له‌و دوو چاره‌نووسه به‌ده‌ر نیه. یه‌که‌م: کەمینەیەکی زۆرکه‌می ئه‌و خه‌ڵکه به هۆی توانایی فیکری و جه‌سته‌یه‌یی زۆره‌وه ده‌توانێ به ده تا پانزده ساعه‌ت کاری سه‌خت و به‌رده‌وام ژیانێکی ئابووریی تا ڕادەیەک باش بۆ خۆیان دابین بکه‌ن. به‌ڵام له هه‌مان حاڵدا کێشه و گرفتێکی ڕوحی و ڕه‌وانی، ڕۆژانە و بەردەوام هه‌موو سات و کاتێکی ته‌مه‌نی ئه‌م خه‌ڵکانه داگیر دەکات. کێشه و گرفتی هه‌ست به کەمبوون و لە خۆ بێگانه‌بوون و حه‌قیربوون له به‌رانبه‌ر نه‌ته‌وه‌ی خانه‌خۆێ. هه‌ستێکی ناخۆش و ڕوخێنه‌ر ناخی که‌سایه‌تی ئه‌م مرۆڤانه داگیرده‌کات. ئه‌و هه‌سته ڕوخێنه‌ره ته‌نیا کاتێک هه‌ست پێ ده‌کرێ که مرۆڤ خۆی ڕاسته‌وخۆ و بەردەوام و ڕۆژانە لەگه‌ڵی به‌ره‌وڕوو بێت و ئەزموونی بکات. به‌شی دووهه‌م: زۆرینەیەکی ڕەها و مۆتڵەقی په‌نابه‌ران ده‌گرێته‌وه که هه‌م له باری ئابووری و گوزه‌رانی ژیان ئاسووده نین و هه‌ست به که‌م و کوڕی زۆر ده‌که‌ن، هه‌م له باری ڕوحی و ڕه‌وانیشه‌وە کێشه‌ی زۆریان هه‌یه و هه‌ست به که‌مبوون و بێبایه‌خ‌بوون له به‌ره‌وڕوو بوونه‌وه و ژیان له په‌ناوپەسێوی نه‌ته‌وه‌ی خانه‌خۆێ ده‌که‌ن. که‌وابوو ئه‌مه واقعییه‌تێکی تاڵ و سه‌ره‌نجامی کۆچکردن و دوورکه‌وتنه‌وه‌یه له خاک و وڵاتی خوت.


زەردەشت وەها دووا – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » زەردەشت وەها دووا\nلەدووتوێی 641لاپەڕەدا کتێبی (زەردەشت وەها دووا) کەوتە بەردەستی خوێنەرانی. کتێبەکە نووسینی فریدریش نیچە-یەو ئازاد بەرزنجی پێشەکی بۆ نووسیووەو کردویەتی بەکوردی و یەکێکی ترە لەبەرهەمەکانی ناوەندی رۆشنبیریی و هونەریی ئەندێشە.\nلەبەشێکی کتێبەکەدا هاتووە: کەم دەیلەسوف هەیە لەمێژووی هزری فەلسەفیدا هێندەی فریدریش نیچە فەلسەفەو بیروبۆچوونەکانی بووبنە مایەی بەدحاڵیبوون و لێکدانەوەی هەڵە، کەم فەیلەسوفیش هەیە هێندەی ئەو کاریگەریی لەسەر رێبازو تەوژمە فیکری و فەلسەفییەکانی سەدەی بیست و دواتریش هەبووبێت و هەروەها کەم فەیلەسووف هەیە ئەوەندی نیچە لەسەری نووسرابێت. هەڵبەتە هەموو ئەمانە بۆ دەوڵەمەندی و قووڵی و ئاڵۆزیی فەلسەفەکەی نیچە دەگەڕێتەوە، جگە لەبیروبۆچوونە توندوتیژەکانی و هەروەها بایەخدانی بە پتر لەبوارێک، هەر لەبواری مێژووەوە بگرە تا فیلۆلۆجی و ئاییناسی و فەلسەفەی کەلتوورو سیاسەت و کۆمەڵناسی و جینالۆجی مۆراڵ و تراجیدیاو مۆسیقاو هتد… هەر ئەمەش وایکردووە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر گەلێ لەبوارو کایە فەلسەفی و فکرییەکانی دوای خۆی هەبێت.


بزوێنه‌ری فڕۆکه - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبزوێنه‌ری (Rolls-Royce Merlin)که له فرۆکه‌ی جۆری (Avro york) به‌کارهاتووه\nبزوێنه‌ری فرۆکه یه‌کێکه له پێکهێنه‌ره‌کانی سیسته‌می جوڵه‌ی فڕۆکه که جوڵه‌ی میکانیکی درووست ده‌کات, بزوێنه‌ری فڕۆکه‌کان به‌زۆری هه‌موویان کێشیان سووکه و له جۆری (بزوێنه‌ری پستنی یان تۆڕباینی گازی) دان جگه له هه‌لیکۆپته‌ره بچوکه‌کان و فڕۆکه بێ فرۆکه‌وانه‌کان که به‌زۆری فڕۆکه‌ی کاره‌بایین\n١ بزوێنه‌ری شه‌فتی\n١.١ بزوێنه‌ری سه‌ره‌و خواری پستۆنی\n١.١.١ بزوێنه‌ری هێل\n١.١.٤ بزوێنه‌ری بازنه‌یی\n١.١.٥ بزوێنه‌ری خولاوه\n١.٢ بزوێنه‌ری تۆڕباینی\n٢ بزوێنه‌ری کاردانه‌وه\n٣ جۆری نوێی بزوێنه‌ر\n٣.١ بزوێنه‌ری وانکڵ\nبزوێنەری (Ranger L-400) کە بزوێنەرێکی هێڵی شەش سلندەری بوو بەکارهات لە فڕۆکەی (Faircild PT-19)\nبزوێنه‌ری سه‌ره‌و خواری پستۆنیدەستکاری\nله سه‌ره‌تای ئه‌م بابه‌ته‌دا، بۆ به‌رچاوڕوونی ده‌سته‌واژه‌ی بزوێنه‌ری هێڵ ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و بزوێنه‌رانه‌ی که ته‌نها له یه‌ک ڕیز له سلنده‌ریان هه‌یه. که له بوواری زمانی ئۆتۆمبێل به‌کاردێت. به‌ڵام له بواری زمانی فڕین گرێیه‌که(ده‌سته‌واژه‌که) بزوێنه‌ری هێڵی شێوه (V) یش داده‌پۆشێت و ده‌که‌وێته به‌رامبه‌ر بزوێنه‌ره‌که (که له خواره‌وه وه‌سف کراوه). وه ئه‌وه سنووردار نه‌کراوه بۆ ئه‌و بزوێنه‌رانه‌ی که یه‌ک ڕیز سلنده‌ریان هه‌یه، ئەمە بە شێوەیەکی گشتی بۆ جیاکردنەوەیانە لە بزوێنەری بازنەیی. بە شێوەیەکی ئاسایی بزوێنەری هێل ژمارەیەکی جووت لە سلندەری هەیە، بەڵام لەوێ بۆ نمونە بزوێنەری سێ و پێنج سلندەری هەیە. لە هەرە سوودەکانی بزوێنەری هێڵ ئەوەیە کە ڕێ بە بە فڕۆکە دەدات دیزاین بکرێت بە شێوەیەک کە پێشەوەی نزم بێت بۆ کەمکردنەوەی هێزی بەرهەڵستی بۆ جوڵە. ئەگەر کرانک شەفتی بزوێنەر بکەوێتە سەرەوە ئەوا پێی دەڵێن بزوێنەری هێڵی پێچەوانە.ئەوە ڕێگە بە پەروانە دەدات بۆ ئەوەی ئامادەبێت بۆ بەرزبوونی خستنەکاری گێڕی کورتکردنەوەی نیشتنەوە. وە لە لایەنە خراپەکانی بزوێنەری هێڵ ئەوەیە کە ڕێژەی هێز بۆ کێشێکی کەممان دەداتێ.لەبەر ئەوەی کرانک شەفت و کرانک کێس درێژ و قورسن. بزوێنەرە هێڵییەکان دەتوانرێت بەهۆی هەوا یان شلەی ساردکەرەوە فێنک بکرێتەوە بەلام شلەی ساردکەرەوە باوترە چونکە قورسە کە سلندەرەکانی دوواوە بە هەوا ساردبکرێتەوە. وە بزوێنەرە هێلییەکان زیاتر لە فڕۆکە سەرەتاکاندا بەربڵاوبوون وەکو فڕۆکەی (Wright Flyer) کە توانی لە یەکەم فڕین کۆنترۆڵی تەواو بکات.\nبزوێنەری شێوە (V)دەستکاری\nبزوێنەری (Rolls-Royce Merlin V-12)\nسلندەرەکان لەم جۆرە بزوێنەرەدا ڕێکخراون بەسەر دوو ڕیز کە بە شێوەیەکی گشتی گۆشەی نێوانیان ٦٠ تا ٩٠ پلەیە کە هەر دوو پستۆنێک پێکەوە بە یەک کرانک بەسستراون. بەشێکی زۆری بزوێنەرە (V) یەکان بە ئاو سارد دەکرێنەوە، بزوێنەری شێوە ڤی ڕێژەیەکی زیاتری هێز بۆ کێش بەرهەندێنێت لە بەرامبەر بزوێنەری هێڵ. لەوانەیە باشترین نموونە بۆ ئەم جۆرە بزوێنەرە بریتیبێت لە بزوێنەری ئەفسانەیی (Rolls-Royce Merlin) کە بزوێنەرێکی ٢٧ لیتری بوو کە گۆشەی نێوان دوو ڕیزە سلندەرەکان ٦٠ پلە بوو و لە ١٢ سلندەر پێکهاتبوو.\nبزوێنەری پێچەوانەی ئاسۆییدەستکاری\nبزوێنەری پێچەوانەی ئاسۆیی (ULPower UL260i) کە بەهۆی هەوا فێنکدەکرایەوە\nبزوێنەری پێچەرانەی ئاسۆیی پێشی دەوترێت بزوێنەری تەخت یان بزوێنەری سندوقی کە پێکدێت لە دوو ڕیز لە سلندەر کە هەر ڕیزێک دەکەوێتە لەیاکی کرانک کێسەوە. ئەم جۆرە بزوێنەرە بە ئاو یان هەوا فێنک دەکرێتەرە بەڵام جۆری هەواکەی باوترە بزوێنەری پێچەوانە کرانک شەفتی بە ئاسۆیی دادەنرێت ئەگەر بۆ فڕۆکە بێت بەڵام بە ستوونی دادەنرێت ئەگەر بۆ هێلیکۆپتەر بێت. بەهۆی شوێنی ڕیزبوونی سلندەرەکان ئەو هێزەی کە لە ئەنجامی جوڵەی پستۆنەکان دروست دەبێت وون دەبێت لە ئەنجامدا بزوێنەرەکە بە هێمنی کاردەکات. بزوێنەری جۆری پێچەوانە ڕێژەیەکی هێز بۆ كێشیکی بەرزی هەیە لەبەر ئەوەی کرانک کێسەکەی بچوکە و کێشی کەمە. ئەم جۆرە بزوێنەرە پێکهاتووە لە ژمارەی جووت لە سلندەر لە کاتێکدا لە سلندەرەکانی هەر لایەکی کرانک کێس لە لاکەی تری (بەرامبەری) سلندەرێکی تر هەیە. بزوێنەرە پێچەوانەکان کە بە هەوا فێنک دەکرێنەوە ئەو جۆرانەی لە چوار یان شەش سلندەر پێکهاتوون بەزۆری لە فڕۆکە تایبەتەکان بەکاردێن کە فڕۆکەکە پێویستی بە تا ٤٠٠ هێزی ئەسپ بی بەڵام ئەگەر فڕۆکەکە پێویستی بە هێزی زیاتر بوو ئەوە بزوێنەری تۆڕباینی بەکاردێت.\nبزوێنەری پێچەوانەی چوار یان شەش سلندەری سارد کردنەوە بە هەوا زۆر باو بوون لەو فڕۆکە گشتیانەی کە پێویستیان بە هێزی تا ٤٠٠ هێزی ئەسپ دەبوو بەڵام ئەگەر پێویستیان بە هێزی زیاتر ببوایا ئەوا بزوێنەری تۆڕباینیان بۆ دادەنا.\nئه‌م جۆره بزوێنه‌ره پێکهاتووه که یه‌ک یان زیاتر ریز له سلنده‌ر که هه‌موویان رێکخراون به ده‌وری کرانک شه‌فت، هه‌ر ریزێک له سلنده‌ر پێکهاتووه له ژماره‌ی تاک له سلنده‌ر بۆ ئه‌وه‌ی هه‌نگاوه‌کان به هێمنی جێبه‌جێبێت، بزوێنه‌ری بازنه‌یی بۆ هه‌ر ریزێک سلنده‌ر یه‌ک کرانکی هه‌یه بۆ به‌ستنه‌وه‌ی به پستۆنه‌کان و به‌زۆری کرانکه‌کان بچوکن له ئه‌نجامدا(رێژه‌یه‌کی (هێز بۆ کێش)ی گونجاومان ده‌داتێ. سلنده‌ره‌کانی خواره‌وه که ده‌که‌ونه ژێر کرانک شه‌فت له‌وانه‌یه ڕوونی بزوێنه‌ر کۆ بکه‌نه‌وه کاتێک که بزوێنه‌ره‌که بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر کارنه‌کات. وه ئه‌گه‌ر ئه‌و ڕوونه خاوێن نه‌کرێته‌وه ده‌بێته هوی تێکدانی بزوێنه‌ره‌که.\nزۆربه‌ی بزوێنه‌ره بازنه‌ییه‌کان سلنده‌ره‌کانیان به شێوه‌یه‌کی ڕێك ریزکراون به ده‌وری کرانک شه‌فت، هه‌رچه‌نده هه‌ندێک له بزوێنه‌ره کۆنه‌کان که هه‌ندێکان پێیان ده‌گوترا بزوێنه‌ری نیمچه بازنه‌یی یان بزوێنه‌ری شێوه بازنه‌یی که شێوازێکی ریزبوونی ڕێکیان نه‌بوو و باشترین نموونه بزوێنه‌ری (Anzani engine) که له فڕۆکه‌ی جۆری (Bleriot XI) به‌کارهات.\nبزوێنه‌ری خولاوه مۆدێلی(Le Rhone 9C)\nبزوێنه‌ری خولاوه له سلنده‌ر پێکهاتووه که سلنده‌ره‌کانی له ده‌وره‌ی کرانک کێسه‌وه هه‌ر وه‌کو بزوێنه‌ی بازنه‌یی، به‌ڵام کرانک شه‌فت جێگیر کراوه به لاشه‌ی فڕۆکه وه هه‌روه‌ها په‌روانه‌کانی فڕۆکه‌ش جێگیر کراون به لاشه‌ی بزوێنه‌ر، بۆیه کرانک کێس و سلنده‌ره‌کان ده‌خولێنه‌وه. له باشیه‌کانی ئه‌م جۆره ڕێکخستنه ئه‌وه‌یه که ڕێژه‌یه‌کی باش له هه‌وای سارد ده‌چێته ناو بزوێنه‌ر ته‌نانه‌ت له خێرایی که‌می فڕۆکه‌که‌شدا. یه‌که‌مین بزوێنه‌ری خولاوه ناوی (Gnome Omega) بوو که دیزاین کرابوو له لایه‌ن برایه‌کانی (Seguin) که یه‌که‌مین فڕینی ئه‌نجامدا له ساڵی 1909. پێش شه‌ڕی جیهانی یه‌که‌م زۆربه‌ی ڕیکۆرده جیهانییه‌کان له‌لایه‌ن ئه‌م جۆره بزوێنه‌ره‌وه بوو، له ساڵانی زووه‌وه له کاتی شه‌ڕه‌کاندا ئه‌م جۆره بزوێنه‌ره له هه‌موو جۆره‌کانی تر باشتر و چوستتر بوو، بۆ زیادکردنی هێزی ئه‌م جۆره بزوێنه‌ره دوو سلنده‌ریان بۆ هه‌ر ڕیزێک به‌کارهێناوه. له خراپیه‌کانی ئه‌م جۆره بزوینه‌ره ئه‌وه‌یه که بڕێکی زۆر له ڕوون سه‌رف ده‌کات چونکه تێکه‌ڵ ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌نزین و ده‌چێته ده‌ره‌وه له جیاتی ئه‌وه ڕوونی گه‌رچه‌ک (castor oil) به‌کاردێت که له‌گه‌ڵ به‌نزین تێکه‌ڵ نابێت.\nبزوێنەری (Garrett TPE-331) کە گێڕ بۆکسەکەی دەکەوێتە پێش بزوێنەرەکە\nله کاتێکدا که فڕۆکه جه‌نگیه‌کان پێویستیان به خیرایی زۆر به‌رز بوو زۆربه‌ی فڕۆکه شارستانییه‌کان پێویستیان پێ نه‌بوو.هێشتا دیزاینه‌ره‌کانی فڕۆکه شراستانییه‌کان ده‌یانه‌ویست سوود له هێزه زۆره‌ی گاز تۆڕباین و که‌م چاکسازییه‌ی وه‌ربگرن. له‌و کاته‌دا بیرۆکه‌ی به‌کارهێنانی بزوێنه‌ری تۆڕباینی به دانانی په‌روانه‌ی کلاسیکی سه‌ری هه‌ڵدا. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی گاز تۆڕباین خێراییه‌کی به‌رزی هه‌یه هه‌ستان به دانانی گێڕ بۆکسیک بۆ ئه‌وه‌ی خێرایی شه‌فتی په‌روانه‌که که‌م بکاته‌وه و خێرایی په‌ڕه‌کان نه‌گاته خێرایی سه‌رووی ده‌نگ. بزوێنه‌ری تۆڕبۆی پاڵپشتی ئه‌گه‌ر به‌راورد بکرێت ڵه‌گه‌ڵ فڕۆکه ئاساییه‌کان چوستی زۆر زیاتره وه دیزاین کراوه بۆ خێرایی (٢٠٠-٤٠٠) میل لە کاتژمێرێکدا یان (٣٢٠-٦٤٠) کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا.\nبزوێنەری جۆری (Allison Model 250) کە لە جۆری تۆربۆ شەفتە و لە زۆربەی هەلیکۆپتەرەکان بەکارهاتووە\nبزوینەری تۆڕبۆ شەفت لە سەرەتاوە بەکارهات بۆ هەلیکۆپتەر و یەکەی هێزی یاریدەدەر. بزوێنەری تۆڕبۆ شەفت هەمان بنچینەی کارکردنی هەیە ڵەگەڵ بزوێنەری تۆڕبۆی پاڵپشت. بەڵام لە بزوێنەری تۆڕبۆی پاڵپشتدا پەروانەکان لە لایەن بزوێنەرەوە پاڵپشتی دەکران کە بزوێنەر بەهۆی بورغی بە لاشەی فڕۆکەکە بەستراوە بەڵام لە بزوێنەری تۆڕبۆ شەفتدا بزوێنەر هیچ پاڵپشتیەکی فیزیایی راستەوخۆ ناداتە رۆتەرەکە. رۆتەرەکە بەستراوە بە گێڕبۆکسەوە کە بەستراوە بە لاشەی فڕۆکە کە بزوێنەرە تۆربۆ شەفتەکە جوڵە بە گێڕ بۆکسەکە دەکات.\nبزوێنه‌ری کاردانه‌وه هه‌ڵده‌ستێت به به‌رهه‌مهێنانی هێزی پاڵنان بۆ پاڵدانی فڕۆکه‌که له ڕێگای ده‌رپه‌ڕاندنی دووکه‌ڵی ئیگزۆز به خێراییه‌کی به‌رز، له ئه‌نجامدا هێزی کاردانه‌وه دروست ده‌بێت و ده‌بێته هۆی پاڵنانی فڕۆکه‌که بۆ پێشه‌وه. باوترین جۆره‌کانی ئه‌م بزوێنه‌ره بریتییه له تۆڕبۆجێت، تۆڕبۆفان و ڕۆکێت. له بزوێنه‌ری جێته‌که‌ندا پێویستیمان به ئۆکسجینه که له هه‌وا وه‌ریده‌گرین بۆ سووتاندنی سووته‌مه‌نیه‌که له کاتێکدا له ڕۆکێته‌کاندا ئۆکسجین وه‌ک سووته‌مه‌نی هه‌ڵیده‌گرێت چونکه ڕۆکێت له بۆشایی ئاسماندا گه‌شت ده‌کات پێویستی ئۆکسجین ڵه‌گه‌ڵ خۆی به‌رێت بۆ سوتاندنی سوته‌مه‌نییه‌که‌ی.\nتۆڕبۆجێت جۆرێکه له جۆره‌کانی تۆرباینی گازی که له بنچینه‌دا گه‌شه‌ی پێدرا بۆ فڕۆکه‌ی سه‌ربازی له ماوه‌ی جه‌نگی جیهانی دووه‌م، تۆڕبۆجێت ساده‌ترین جۆری تۆڕباینی گازییه. که پێکهاتووه له کۆمپرێسه‌رێک بۆ ڕاکێشانی هه‌وا و په‌ستاوتنی، و له به‌شی سوتاندندا سوته‌مه‌نی زیادده‌کرێت و ده‌ته‌قێته‌وه و یه‌ک یان زیاد له یه‌ک تۆڕباین دانراون بۆ هه‌ڵمژینی ئه‌و دووکه‌ڵه‌ی که ده‌سووتێت بۆ سووڕاندنه‌وه‌ی کۆمپرێسه‌ره‌که و ده‌می ئه‌و شوێنه‌ی که دووکه‌ڵه‌که‌ی لێ ده‌چێته ده‌ره‌وه بچووک دروست کراوه بۆ ئه‌وه‌ی به خێرایی دووکه‌ڵه‌که بچێته ده‌ره‌وه و پاڵ به فڕۆکه‌که وه بنێت. که تۆڕبۆجێت درووست کرا توانرا خێرایی فڕۆکه سه‌ربازییه‌کان به‌لایه‌نی که‌مه‌وه 100 میل له کاتژمێرێک زیاتر بکریت له فڕۆکانه‌ی که بزوێنه‌ره‌کانیان پستۆنییه. له ساڵانی دووای جه‌نگی جیهانییه‌وه هه‌نگاو به هه‌نگاو کێشه‌کانی تۆڕبۆجێت به‌دیارکه‌وتن. له خێرایی که‌متر له 2 ماخ (که‌متر له دوو ئه‌وه‌نده‌ی خێرایی ده‌نگ) تۆربۆجێت چووستی زۆر باشتره به‌ڵام ده‌نگێکی یه‌کجار زۆر درووست ده‌کات.\nبزوێنەری تۆربۆ فانی مۆدێل (CFM56-3)\nبزوێنەری تۆربۆفان بەزۆری بەهەمان شێوەی تۆڕبۆ جێتە بەڵام پانکەکەی فراونترە کە دەکەوێتە پێشەوەی بزوێنەر کە وادەکات هێزێکی زۆرتری پاڵپێوەنان دروست بکات لە ئەنجامدا وادەکات کە چوستی سووتەمەنیەکە باشتر دەکات. هەرچەندە پانکەکە هێزی پاڵپێوەنان دروست دەکات بە هەمان شێوەی پەروانە بەڵام ئەو جۆگە سەربەخۆیانەی کە دەکەونە دەوروبەری پەروانەکە وادەکات کەوا چوستی پەروانەکە سنووردار دەکات. ئەم ڕێگایە چوستی زیاترە بەراورد بە بەکارهێنانی جێت نۆزل چونکە باشتر دەتوانێت هێزی پاڵپێوەنان دروست بکات وە بزوێنەری تۆربۆ فان چوستی زیاترە بەرامبەر ئەو بزوێنەرانەی کە پەروانە بەکاردێنن لە سنووری خێرایی دەنگ. بەشێوەیەکی گشتی بزوێنەری تۆڕبۆ فان چەند یەکەیەکی زیاتری تۆڕباینی هەیە بۆ سوراندنەوەی پانکەکەی. بزوێنەری تۆڕبپ فان یەکەم بزوێنەر بوو کە لە چەند بەشێک (قۆناغێک) لە پارچەی جوڵاو و جێگیر پێکهاتبوو، و ئەو شەفتەی کە هەموو پارچەکانی لەسەر دانرابوو ئازاد بوو لەوەی بە چ خێراییەک بخولێتەوە کە ئەوەش وای دەکرد کاردانەوەی بزوێنەرەکە خێراتر بێت لە کاتی گۆڕانی خێرایی. بزوێنەری تۆربۆ فان دابەش دەبن بەسەر دوو لاڕێدا لاڕێی بەرز و لاڕێی نزم، لە کاتێکدا کە لاڕیی بەرز بەکاردێت بۆ فڕۆکە شارستانییەکان چونکە چوستییەکەی زۆر باشی هەیە لە خێرایی ٨٠٠ تا ٨٨٥ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا وە دەنگیشی کەمترە، بەڵام لاڕێیە نزمه‌کان بەکاردێن لە فڕۆکە سەربازییەکەن وەکو فڕۆکە شەرکەرەکان چونکە ڕێژەیەکی باشی هێزی پاڵۆێوەنان بۆ کێشی هەیە بەڵام دەنگی زۆرە وە ئەم جۆرە فڕۆکانە دەتوانن بگەنە خێرایی سەرو خێرایی دەنگ خێرایی دەنگ لە هەوادا نزیکەی ٣٤٠ مەترە لە چرکەیەکدا کە دەکاتە نزیکی ١٢٠٠ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێک.\nبزوێنەری جێتی لێدان ئامێرێکی میکانیکی سادە بوو کە سوڕەکەی بەردەوام دوبارە دەبۆوە کە هەوای دەرەوەی ڕادەکێشا بۆ ناو بزوینەر لە ڕێگەی دەرگایەکی یەک ئاراستە پاشان بۆ ناو ژووری سووتان دوایی دەتەقیەوە. هێزی تەقینەوەکە ڵەگەڵ دووکەڵە سوتاوەکە دەچونە دەرەوەی بزوێنەرەکە لە دواوەی بزوێنەرەکە، هێزی دروست دەکرد لە ڕێگەی چەند لێدانێکی لەدوای یەکەوە وەک لە ناوەکەی دیارە. ئەم جۆرە بزوێنەەرە لە لایەن کەسێکی ئەڵمانیەوە دروست کرا بەڵام بەکارهێنانی ئەم جۆرە بزوێنەرە کەم بوو چونکە دەنگێکی زۆر زۆری دروست دەکرد و دەبوە هۆی ئەوەی پارچە میکانیکیەکان زووتر تووشی کێشە ببن تەنها لە جەنگی جیهانی دووەم بەکارهات لە (V1 flying bomb).\nچه‌ند فڕۆکه‌یه‌کی که‌م بزوێنه‌ری ڕۆکێتیان به‌کارهێنا بۆ به‌رهه‌مهێنانی هێزی پاڵنان کۆنتڕۆلکردنی ئاراسته، نمونه فڕۆکه‌ی (Bell X-1) وه (North American X-15)، بزوێنه‌ری ڕۆکێت له زۆر فڕۆکه‌دا به‌کارنه‌هات بۆ به‌رهه‌مهێنانی هێزی پاڵنان چونکه چوستی که‌م بوو.\nجۆری نوێی بزوێنه‌ردەستکاری\nجۆرێکی دیکه‌ی بزوێنه‌ر که هیوای ئه‌وه‌ی پێ ده‌کرا که سه‌رکه‌وتوو بێت بزوێنه‌ری وانکڵ بوو. بزوێنه‌ری وانکڵ به‌پێی قه‌باره و کێش یه‌ک له‌سه‌ر چواری بزوێنه‌رێکی چوار هه‌نگاوی پستۆنی بوو له‌کاتێدا هه‌مان هێزی به‌رهه‌می هه‌بوو و که‌متر ئاڵۆزبوو. له به‌کارهێنه‌کانی فڕۆکه ڕێژه‌ی کێش بۆ هێز تایبه‌تمه‌ندییه‌کی گرنگه بۆ به‌راووردکردن که ئه‌مه‌ش وای کرد بزوێنه‌ری وانکڵ باشتر بێت. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی لاشه‌ی بزوێنه‌ره‌که به شێوه‌یه‌کی ئاسایی دروست کرابوو له ئه‌له‌منیۆم و پارچه خولاوه‌که له ستیل دروست کرابوو، ئه‌له‌منیۆم زیاتر له ستیل ده‌کشێ کاتێک گه‌رم ده‌بێت, بزوێنه‌ری وانکڵ پارچه‌کانی پێکه‌وه نانوسێن کاتێک که زیاد له پێویست گه‌رم ده‌بن به پێچه‌وانه‌ی بزوێنه‌ری پستۆنی. بەرەوپێشچونی ئەم جۆرە بزوێنەرە لەپاش جەنگی جیهانی دووەمەوە دەستی پێکرد بەڵام لەو کاتەدا کومپانیاکانی بەرهەمهێنانی فڕۆکە بزوێنەری تۆڕباینیان پێ باشتر بوو. دیزاینەرەکان بڕوایان وابوو کە بزوێنەری تۆربۆجێت و بزوێنەری تۆڕبۆی پاڵپشتی دەتوانن توانای پێویست بۆ هەموو جۆرە فڕۆکەیەک دابین بکەن لە بچوکترین دیزاینەوە تا گەورەترین دیزاین. بزوێنه‌ری وانکڵ له‌ناو جیهانی فڕۆکه‌دا به‌کارهێنانی زۆر نه‌بوو به‌ڵام له زۆربه‌ی ئۆتۆمبێله وه‌رزشییه‌کانی کۆمپانیای مازدادا به‌کارهات.\nبزوێنەری وانکڵ لە مۆدێلە نوێیەکانی فڕۆکەی (Motor gliders) بەکارهات کە وای دەکرد کێشی فڕۆکەکە کەمتر بێت کارکردنی بزوێنەرەکەی هێمنتر بوو.\nبەهۆی ئەوەی کە تێچوی بەرهەمهێنان دەگۆڕا بۆ بزوێنەری فڕۆکە لە بزوێنەرە وانکڵەکاندا بۆیە بزوێنەری ئۆتۆمبێلەکانیان لێدەکردەوە و بۆ فڕین بەکاریاندەهێنا. یەکەکانی مازدا دەیانتوانی توانا بەرهەم بهێنن لەنێوان ١٠٠ تا ٣٠٠ هێزی ئەسپ کە ئەوەش وای دەکرد نرخی ئۆتۆمبێل دابەزێنێت.\nزۆربەی بزوێنەری فڕۆکەکان لە جۆری داگیرساندن بە پلاک بوون کە سووتەمەنی بەنزینیان بەکاردەهینا. لە ساڵی ١٩٣٠ەوە هەوڵدرا بۆ بەکارهێنانی بزوێنەری پەستانە داگیرساندن بە بەکارهێنانی سووتەمەنی گاز (دیزڵ). بە شێوەیەکی گشتی بزوێنەرە پەستانە داگیرساندنەکان زۆر گونجاوتر و باشترن بۆ کارکردن لە ڕێگا دوورەکان و ئەو کارانەی کە کاتی زۆریان دەوێت وە لەبەر ئەوەیە کە بەزۆری لە بارهەڵگرەکان و کەشتییەکان بەکاردێن. ئەو کانزا کێش سووکانەی کە لە سالانی ١٩٣٠ هەبوون نەیاندەتووانی ڕێژەی پەستانی بەرز دابنێن بۆ بزوێنەرە گازەکان، بۆیە ڕێژەی هێز بۆ کێشیان کەم بوو و لەبەر ئەم هۆیە باو نەبوون، هەرچەندە بزوێنەری (Clerget 14F) کە لە ساڵی ١٩٣٩ دروست کرا کە بە گاز کاری دەکرد و لە جۆری بزوێنەری بازنەیی بوو هەمان ڕێژەی هێز بۆ کێشی بزوێنەرێکی بازنەیی بەنزینی هەبوو. بەهۆی بەرەو پێشچوونی تەکنەلۆجی سووتەمەنی گاز و باشتر کردنی چوستی سووتەمەنییەکە وای کرد کەوا ڕێژەی هێز بۆ کێشی لە ئۆتۆمبێلەکان باشتر بێت، بەهۆی ئەوەی کە سووتەمەنی فڕۆکە باجی زیاتر لەسەربوو بەراورد بە گاز بۆیە بوژانەوەیەک ڕوویدا لە بەکارهێنانی گاز لە فڕۆکەدا دووبارە بەکارهاتەوە لە ئەوڕوپا.\nبزوێنەری جێتی پێش ساردکردنەوەدەستکاری\nبۆ خێرایی بەرزی (سەرو سوپەر سۆنیک یا کەمتر لە هایپەر سۆنیک) بە بردنەژوورەوەی سیستەمی ساردکردنەوە بۆ ناو دەکتی هایدرۆجینی بزوێنەری جێت ڕێدەدات بە پرژاندنی باشتری سووتەمەنی لە خێرایی بەرز و دوورکەوتنەوە لە پێویستبوونی دروستکردنی دەکتەکە لە ماددەی بەرگری بەرز بۆ توانەوە ر چالاک لە ساردبوونەوە کە ئەوەش ڕێژەی هێزی پاڵنان بۆ کێش باشتر دەکات لە خێرایی بەرز.\nوا بیری لێدەکرێتەوە کە ئەو دیزاینە ڕێگە دەدات بە فڕینی پێچەوانەیی فڕۆکە لە دیوەکەی تری زەوی لە ٥ ماخدا (١ ماخ بە نزیکەیی ٣٤٠ مەترە لە چرکەیەک) .\nژمارەیەک لە فڕۆکە بە کارەبا بەهێزکراون، بۆ نمونە (QinetiQ Zephyr) کە لە ١٩٦٠ەوە دیزاین کراوە. هەندێکیان بەکارهێنراون وەکو فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی سەربازی. لە فەڕەنسا لە کۆتاییەکانی ٢٠٠٧ فڕۆکەیەکی ئاسایی بەهێزکرا ووزەی پێدرا لە ڕێگەی مۆتۆرێکی کارەبایی ١٨ کیلۆ واتی بە بەکارهێنانی پاتری لیتیۆم پۆلیمەر دەفڕی، کە زیاتر لە ٥١ کیلۆمەتری پی بڕی. یەکەم فڕۆکەی کارەبایی بۆ وەرگرتنی بڕوانامەی دەزگای دەسەڵاتی نێودەوڵەتی بۆ فڕین\nتاقیکردنەوە زانستییە سنووردارەکان لە ڕێگەی جولاندن بە کارەبای سۆلار بەجێ کراوە، بە شێوەیەکی ئاشکرا فڕۆکەی نەفەر هەڵگری سۆلار چالێنجەر و سۆلار ئیمپۆلس ڵەگەڵ فڕۆکە نەفەر هەڵگرە پێشەنگەکەی ناسا.\nچەندین لە کۆمپانیا گەورەکان، لەوانە سیمێنز، گەشەدەکەن بۆ جێبەجێکردنی بەرزی بزوێنەرە کارەباییەکان لە بەکارهێنانی فڕۆکەدا، هەروەها (SAE) نوێترین گەشەی توخمییەکان پێشان دەدات وەکو وایەری مسی پاکی مۆتۆڕە کارەباییەکان بە توانایەکی باشتر. سیستەمی هایبرێد وەک پاڵپشتی فریاگوزاری وە بۆ زیادکردنی توانا لە کاتی فڕینی هەستانی فڕۆکە پێشنیازی فرۆشتنی کردووە لە لایەن (Axter Aerospace) لە مەدریدی ئیسپانیا.\nهەلیکۆپتەرە بچوکەکانیش بەردەوام هێزیان پێدراوە لەلایەن مۆتۆڕی کارەباییەوە.\nبزوێنەری دوو ڕەگی تۆربۆ فان و پستۆندەستکاری\nلە مانگی نیسانی ساڵی ٢٠١٨ (de: Bauhaus Luftfahrt) له شاری میونخی ئه‌ڵمانیا له ده‌زگای توێژینه‌وه‌ی بنچینه‌یی (ILA Berlin Air Show) هەستا بە نمایشکردنی بزوێنەرێک کە بە دوو قۆناغ کاری دەکرد کە چوستیەکەی زۆر بەرز بوو بۆ ساڵی ٢٠٥٠ کە پێکهاتبوو لە بزوێنەرێکی (تۆربۆ فان ڵەگەل گێرێک) وە بزوێنەرێکی پستۆنی. تیرەی فانەکە (پانکەکە) ٢.٨٧ مەتر بوو و لە ١٦ پەڕ پێکهاتبوو کە لەلایەن تۆڕباینێکی پەستان کەمەوە هێزی پێدەدرا بەڵام کۆمپرێسەری فڕۆکەکە لەلایەن بزوێنەرێکی بستۆنی هێزی پێ دەدرا کە لە دوو ١٠ ڕیزی پستۆنی. بزوێنەرە ٥٠٨٠ کیلۆگرامەکە توانای هەڵفڕینی فڕۆکەیەکی ٥٠ سەرنشینی هەبوو.\nبڕی سوتەمەنی پێویست دابەشی هێزی پێویست بۆ جوڵاندنی فڕۆکەکە بریتیە لە ١١.٥()گرام/کیلۆ نیوتن/چرکە) وە چوستی بزوێنەرەکە بریتیە لە %٤٨.٢ وە پلەی گەرمی سووتان ١٤٣٠ پلەی سەدییە و بەرزترین پەستان دەگاتە ٣٠ مێگا پاسکاڵ (٣٠٠ باڕ) وە کێشی بزوێنەرەکە زیاد دەکات بە ڕێژەی %٣٠.\nڕیزبەندی شوێنی بزوێنەرەکاندەستکاری\nسێ کۆنتڕۆلکەرەکەی خێرایی فڕۆکەی (Boeing 727)\nئەو فڕۆکانەی کە لە چەند بزوێنەریک پێکهاتوون شوێنی بزوێنەرەکان بە ژمارە ڕیز کراون لە چەپەوە بۆ ڕاست لەو خاڵەی کە فڕۆکەوانەکە سەیری پێشەوە دەکات بۆ نمونە فڕۆکەیەکی چوار بزوێنەری وەک (Boeing 727) بزوێنەری ژمارە یەک دەکەوێتە لای چەپ و دوورتریانە لە لاشەی فڕۆکە لە کاتێکدا کە بزوێنەری ژمارە سێ دەکەوێتە لای ڕاست و نزیکتریانە لە لاشەی فڕۆکەکە.\nبزوێنەری فڕۆکەی پستۆنی بەزۆری دیزاین کراون بۆ ئەوەی بە سووتەمەنی فڕۆکە کار بکەن. سووتەمەنی فڕۆکە ژمارەیەکی ئۆکتانی بەرزتری هەیە بەراورد بە سوتەمەنی ئۆتۆمبێل و ئەو جۆرە سوتەمەنییە وادەکات کە هێزێکی زیاتر بەرهەم بهێنێت بزوێنەرەکە و ڕێژەی پەستاوتنی بەرزتربێت و لە بەرزی زیاتر بفڕێت. لە کۆندا باوترین جۆری سووتەمەنی بریتیبوو لە(100LL) کە ژمارەکە مانای ئەوەبوو ژمارەی ئۆکتانی چەندە وە (LL) مانای ئەوەیە کە ڕێژەیەکی کەم لە قورقوشمی تێدایە.\nپاڵاوتگەکان هەلدەستان بە تێکەڵکردنی سووتەمەنی فڕۆکە لەگەل تێترائیتیلد (قورقوشم) بۆ بەدەستهێنانی ژمارەی ئۆکتانی بەرزتر بۆێە حکومەت بڕیاریدا کە چی دیکە قورقرشم نەکرێتە ناو سوتەمەنی بزوێنەری سەر شەقامەکان. بەهۆی ئەوەی کە قورقوشم زەرەری بە ژینگە دەگەیاند بۆیە بریاردرا بە قەدەغەکردنی لەناو سووتەمەنی فڕۆکەشدا بۆیە توێژینەوە دەستی پێکرد بۆ دۆزینەوەی سوتەمەنیەکی تر بۆ فڕۆکە.\nبزوێنەرە تۆرباینیەکان و بزوێنەری فڕۆکە دیزڵیەکان جۆرەها پلەی سوتەمەنی جێتیان بەکاردەهێنا. سوووتەمەنی جێت کە کەمتر توانای فڕینیان هەیە (کەمتر توشی بە هەڵمبوون دەبن) کە لە نەوتی سپی وەردرگیرێت و مادەی چالاککەریشیان تێدەکرێت بەلام توانی بروانامەی ستانداردی سوتەمەنی وەربگرێت.\nفڕۆکەی نمونەیی بە شێوەیەکی گشتی بزوێنەری نیترۆیان بەکاردەهێنا کە بەهۆی سووتەمەنیەکی تایبەتەوە کاری دەکرد پێکهاتبوو لە تێکەڵەیەک لە (Methanol) و (nitromethane) و ڕوونی چەورکردن. بەشێک لە فڕۆکە نمونەییەکان و هەلیکۆپتەرەکان بەهۆی کارەباوە هێزی پێویستیان بۆ بەرهەمدەهێنرا\nهەمان سەرچاوەکانی نوسینە ئینگلیزییەکە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بزوێنه‌ری_فڕۆکه&oldid=674718»\nدواجار لە ٠٨:٥٧ی ١٨ی نیسانی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە


ئاماره‌كانی 2018 سلێمانی راگه‌یه‌ندرا\nسه‌رباره‌ی قه‌یرانی دارایی و ئه‌و دۆخه دژواره‌ی كه رووبه‌ڕووی هه‌رێمی كوردستان بووه‌ته‌وه به‌ڵام ساڵی 2018 بۆ پارێزگای سلێمانی ساڵێكی پڕ كارو خزمه‌ت بووه،\nئه‌مڕۆ پێنج شه‌ممه 3. 1. 2019، به‌مه‌به‌ستی هه‌ڵسه‌نگاندن بۆ كاره‌كانی فه‌رمانگه‌كانی حكومه‌تی خۆجێی سلێمانی له‌دیوانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی فراوان به ئاماده‌بونی "د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر پارێزگاری سلێمانی و ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامی سلێمانی و عه‌مید حه‌سه‌ن نوری به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی سلێمانی و به‌ڕێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌كانی سلێمانی به‌ڕێوه‌چوو، له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا هه‌ڵسه‌نگاندن بۆ كار و ئامانجه‌كانی سه‌رجه‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی سلێمانی كراو به‌بایه‌خه‌وه باس له‌و كار و پڕۆژانه كرا كه بۆ خزمه‌تكردنی زیاتری هاوڵاتیان له ساڵی 2018 جێبه‌جێ كراوه،\nله كۆنفرانسێكی رۆژنامه‌وانیشدا د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر پارێزگاری سلێمانی رایگه‌یاند: سه‌رباری قه‌یرانی دارایی و ئه‌و ره‌وشه خراپه‌ی كه رووبه‌ڕووی هه‌رێم بووه‌ته‌وه به‌ڵام حكومه‌تی خۆجێی سلێمانی به‌و توانایه‌ی كه له‌به‌رده‌ستیدابووه به‌رده‌وام بووه له كارو پڕۆژه‌كانی بۆ خزمه‌تكردنی هاوڵاتیان و رێگه نه‌دراوه لایه‌نه گرنگه‌كانی په‌یوه‌ست به ژیانی هاوڵاتیان په‌كی بكه‌وێت، پارێزگاری سلێمانی ووتیشی: به هه‌وڵی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به تایبه‌ت جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت قوباد تاڵه‌بانی به‌شێكی زۆر له پرۆژه راوه‌ستاوه‌كانی سلێمانی كه‌وتوونه‌ته‌وه‌كار و له ساڵی "2019"دا پلانێكی گشتگیریان هه‌یه بۆ سه‌رجه‌م كه‌رته‌كان و بوژانه‌وه‌ی بازاڕ و دروستبوونه‌وه‌ی جموجوڵه‌ی ئابوری و بازرگانی و پیشه‌سازی و گرنگیدانی زیاتر به كشتوكاڵ،\nهاوكات ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامی سلێمانی ئه‌وكارو پڕۆژانه‌ی خسته‌ڕوو كه له 2018 دا قائیمقامیه‌تی سلێمانی بۆ خزمه‌تكردنی هاوڵاتیان جێبه‌جێی كردووه، تیشكی خسته‌سه‌ر كاره‌كانی لیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی له ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌دا و رایگه‌یاند له 2018 دا لیژنه‌كان رۆڵێكی گه‌وره‌و كاریگه‌ریان بینیووه له پاراستنی ته‌ندروستی هاوڵاتیان و رێگری كردن له مه‌واد و خواردنی ماوه‌به‌سه‌رچوو زیان به‌خش، قائیمقامی سلێمانی ئاماری كارو به‌دواداچونه‌كانی لیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی له 2018 دا خسته‌ڕوو كه به‌پێی ئاماره‌كه له‌ماوی ئه‌و ساڵه‌دا لیژنه‌كان "39" هه‌زار و "168" سه‌ردان و به‌دواداچونیان بۆ سه‌رجه‌م شوێنه‌كان كردووه و له ئه‌نجامدا 3 هه‌زار و 291 شوێن به‌هۆی پابه‌ند نه‌بونیان سزادراون و 243 شوێنیش داخراون و 24 شوێنیش به‌هۆی جۆری سه‌رپێچیه‌كه‌یانه‌وه دراونه‌ته دادگا، هه‌روه‌ها له ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌دا 538 هه‌زار و 362 تۆن مه‌وادی به‌سه‌رچوو خراپ بوو له‌ناوبراوه و كۆی ئه‌و غه‌رامه‌یه‌ی كه به‌هۆی سه‌رپێچیه‌وه له‌لایه‌ن لیژنه‌كانه‌وه كراوه 223 ملیۆن و 200 هه‌زار دیناربووه و كۆی پاره‌كه گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ سه‌ر بودجه‌ی گشتی. له به‌شێكی تری كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كه‌دا عه‌مید حه‌سه‌ن نوری به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی سلێمانی رایگه‌یاند له 2018 دا ئاسایش و هێزه ئه‌منییه‌كانی رۆڵی گرنگ و به‌رچاوی خۆیان بینییوه له پاراستنی ئارامی و ئاسایشی هاوڵاتیان و ده‌یان كه‌سیان به تۆمه‌تی تیرۆر و تێكدانی ئارامی سلێمانی و هه‌رێمی كوردستان ده‌ستگیر كردووه، به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی سلێمانی ووتیشی بۆ 2019 پلانێكی تۆكمه‌یان داڕشتووه و رێگری له‌هه‌ر كارێك ده‌كه‌ن كه ئاسایش و ئارامی خه‌ڵك و هه‌رێمی كوردستان بكاته ئامانج.