بەشی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس - Cihan University -Erbil\nله سالى 2017 دامه‌زراوه\nقوتابي كور و كچ\nبەشی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس له زانکۆی جیهان له ساڵی 2017 دامه‌زراوه وه‌ك تاكه به‌شه له كوردستان وه له سه‌ر ئاستی هه‌موو زانكۆیه‌كانی عيراقدا كه بكالوریوس ببه‌خشیت له بواری نیوترێشن ودایەتێتکس. بةشي نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس یەکێکه له‌و به‌شە زانستیانەی که له دونیای ئه‌مڕۆدا گرنگی زۆری هه‌یه، به تایبه‌تی که کێشه‌کانی خۆراکی خراپ و کاریگه‌ریه‌کانی له‌سه‌ر مرۆڤ بووه‌ته بابه‌تی ڕۆژ. نیوتريشن و دایـەتێتـکس بريتی یه له كارپێكردنی زانستی نیوتريشن وخوراك بۆ خۆ پاراستن له‌و نه‌خۆشیانه‌ی كه په‌یوه‌ندی هه‌یه به نیوتریشن وخۆراك وه چونیه‌تی چاره‌سه‌ركردنیان ئه مه ش له پیناو تەندروستیەکی باشتر بوَ كوَمةلكة. پڕۆگرامه‌کانی خوێندن له به‌شی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس وا داڕێژراوه و له توانایدا هه‌یه کادری پسپۆڕ ئاماده بکات له و هه‌لی فێربوون واڵا ده‌کات له به‌رده‌م فێرخوازدا تا په‌ره به توانای زانستی خۆی بدات له‌م بواره‌دا.\nپه‌یامی بةشي نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس بريتی یه له پێگه‌یاندنی ده‌رچووان بۆ ئه‌وه‌ی ببنه پێشه‌نگ له بواری نیوتريشن وخۆراك زانی به مه‌به‌ستی به‌ره‌وپێشبردنی كه‌رتی ته‌ندروستی مرۆڤ به رێگای خوراكی ته‌ندروست و شێوازی ژیانه‌كی باشتر. پەیامى به‌ش کارکردنه بۆ به‌رزکردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی فێرخوازان له ڕێگه‌ی تێکه‌لکردنی تیۆر و پراکتیک وتۆژینه‌وه، دانانی بناغه‌یه‌کی زانستی پته‌و تا فێرخواز بتوانێت پشت به‌خۆی ببه‌ستێت له ژیانی داهاتویدا.\nدیدگه‌ی به‌ش برێتی یه له به‌رزكردنەوەی هۆشیاری ته‌ندروستی له كومه‌لگای كوردستان و عيراقدا. وه هه‌روه‌ها بۆ پێگه‌یاندنی ده‌رچووان به ئاستيَكی به‌رز له ناوخۆ و ده‌ره‌وه و ئاماده‌کردنی کادیری پسپۆڕ و شاره‌زا له‌م بواره‌دا پێویستیه‌کی کۆمه‌ڵگەیه. به‌شی نیوتریشن و دایەتێتکس هه‌وڵ ده‌دات ، ژینگه‌یه‌کی زانستی فێربوون ده‌سته‌به‌ر بکات تا فێرخواز بتوانێت بره‌و به ئاستی زانستی خۆی بدات و ببێته کادرێکی پسپۆڕ له بواری نیوتریشندا ، له پێناوی په‌ر ه‌پێدانی تواناکانی فێرخوازدا به‌شه‌که‌مان هه‌موو هه‌وڵێک ده‌دات بۆ دابینکردنی پێداویستیه‌کانی فێرخواز له هه‌موو ڕوویه‌که‌وه، تا له داهاتویه‌کی نزیکدا شوێنی کاری شایسته‌ی خۆیان بدۆزنه‌وه و ئه‌وه‌ی فێریبوون له پراکتیکدا پیاده‌ی بکه‌ن.\nئاماده‌كردنى نه‌ویه‌ك له ده‌رچووى شیاوى خاوه‌ن ئاستێكى به‌رز له رووى كارامه‌یى خۆراكى و به‌رزكردنه‌وه‌ى ئاستى سیستمى خۆراك و ته‌ندروستى له هه‌رێمى كوردستان و عێراق.\nزیادكردنی هۆشیاری ته‌ندروستی به خۆراكی ته‌ندروست وچۆنیه‌تی خۆ پاراستن له‌و نه‌خۆشیانه‌ی كه په‌یوه‌ندی هه‌یه به خۆراك وباشتركردنی شێوازی ژیانی رۆژانه.\nبه‌ستنی كۆنفرانس ويركشۆپ وسمینار و پڕۆگرامى راهێنانى له سه‌ر ئاستی ناوخۆ و ده‌ره‌وه.\nپه‌ره‌دان به به‌ش له سه‌ر ئاستى هه‌رێمایه‌تى و جیهانى له رێگه‌ى ئه‌نجامدانى توێژینه‌وه‌ى زانستى جۆریى .\nجه‌ختكردنه‌وه له هه‌ماهه‌نگى و هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ دامه‌زراوه / رێكخراوه ناوخۆیى و هه‌رێمایه‌تیه‌كان بۆ پاڵپشتیكردنى چاودێرى خۆراكی و پاراستنى ته‌ندروستى گشتى.\nبەشی نيوتريشن ودايەتێتكس هەولدەدات كە دةرچوواني تواناو كارامەيی تەواويان هەبيت لە رابەري و داهێنان و گەياندن لە بواری زانستی خواردەمەنی وخوراك وزانستی پارێزكردن بە خوراك. بەم توانايانە ولێهاتوويانە ئةەوانی كاری پێشەگەری بكەی وەك پسپوری نيوتريشن ودايەتێتكس يان راۆێژكاری نيوتريشن وخوراك بە پێ ستاندەری ناوخویی و نێودەولەتی لە كومەلە و سەنديكا واكاديميا نيوتريشن ودايەتێتكس بۆ ئيش كردن و سةرپەرشتيكردن لەم شێوينانەی خوارەوە بە مەبەستی هوشياری گشتی و باشتركردنی رەوشی تەندروستي تاك وكومەلگا بە خۆراكی تەندروست وباشتركردنی شێوازی ژيانی رۆژانە.\nنەخوشخانە حكومی وتايبەتيەكان ونەخوشخانە سەرەتاييەكان و كومەلگاكانی پزيشكی\nكلينكی راۆێژكاری نيوتريشن وجاكبونەوە بە خۆراك\nسەنتەرەکان وتاقیگە توێژینەوەی خۆراك ونيوتريشن\nسەرپەرشتی كردنی يانەی وەرزشی ولەش جوانی وخوراكی وەرزشوانان وتيمە وەرزشيەكان\nدروستكەری بەرهەمی خۆراكی نوی وهەلسەنگەری هەستی\nسەرپەرشتی كردنی خۆراك لە جيشتخانەو هوتێل وهێی فروكەوانی وخۆراكی سەربازی و ناوەندەكانی خۆێندن هتد\nشرۆڤەكاری خۆراك لە ميديا و بە بازاكردنی خۆراك\nنوێنەر يان بەرێوبەری كارگەكانی خۆراك وشێونەكانی پێشكەشكردنی خۆراك\nراۆێژکاری سەلامەتی وخاويني خۆراك\nدەزگای پێوانەيی وكونتولی جوری خۆراك وخواردەمەنی ودەرمان\nرێکخراوە نێودەولەتيەكان (FAO, UNICEF, WHO, WFP)\nكاركردن لە ناوەندەكانی پەيمانگا و كوليج و زانكَۆيەكان پاش تەواوكردنی خۆێندنی بالا\nئه‌ندامانى ده‌سته‌ى فیركارى\nصالح مصطفى صالح\nوليد خالد أبراهيم\nبەشدار ابوزید سعدی\nاماني ليث حميد\nقيس عبدالله نجيم\nياسين مامند عمر گلالی\nامينة صباح محمود جمعة\nهمزة كاكة ياسين محمد\nبڕوانامەی خولی فریاگوزاری سەرەتایی بەسەر فێرخوازانى بەشە پزیشکیەکان دابەشکرا\nلە بەردەوامى کار و چالاکیە جۆراوجۆرەکانى بەشی نیوتریشن ودایەتێتکس...\nفێرخوازێکى بەشی نیوتریشن و دایەتیتکس بەشدارى لە پرۆگرامیکی تەندروستی دەکات\nجیلوان محمد حسین، کە فێرخوازى قۆناخی چوارەمە لە کۆلیژی...\nفێرخوازانى بەشی نيوتريشن و دايەتێتکس بەشدارى لە فیستیڤاڵی خۆراک دەکەن\nگروپێک لە فێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە زانکۆى...\nلە پڕۆگرامێکى تەلەفیزۆنیدا، فێرخوازێکى بەشى نیوتریشن و دایتێتیکس باس لە چۆنیەتى مامەڵەکردن لەگەڵ خواردن دەکات\nفێرخوازێکی بەشى نیوتریشن و دایتێتیکس لە زانکۆى جیهان-هەولێر لە...\nفێرخوازێکى بەشى نیوتریشن و دایەتێتکس دەبێتە ئەندامى لێژنەى پشکنینى پارێزگاى هەولێر\nبەئامانجى لە نزیکەوە پراکتیزەکردنى وانە تیورییەکان و، هاوکاریکردنى لێژنەى...\nفێرخوازێکى بەشى نیوتریشن و دایتێتیکس باس لە خۆراکى تەندروست لە ڕەمەزان دەکات\nفێرخوازانی بەشی نیوتریشن و دایەتێتکس چەند خواردنێکی تەندروست ئامادە دەکەن\nگروپێک لە فێرخوازانی قوناغى دووەمی بەشی نیوتریشن و دایەتێتکس...\nخواردنی ناتەواو لە سمینارى دەرچویەکى نيوتريشن و دايەتێتکسى زانکۆى ئیلینۆیی ئەمریکى\nسەرۆکایەتى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە زانکۆى جیهان-هەولێر سمینارێکى...\nفێرخوازانى نيوتريشن و دايەتێتکس ڕاهێنان لەسەر گیا دەرمانیەکان دەکەن\nڕۆژی پێنج شەممە ڕێکەوتى (7 ی نیسانی 2022) کۆمەڵێک...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس بەشدارى لە فیستیڤاڵێکى خۆراک دەکەن\nژمارەیەک لە فێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە زانکۆى...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس ڕوپێویەک بۆ دۆزینەوەى کژوگیا پزیشکیەکان دەکەن\nڕۆژى پێنچ شەممە ڕێکەوتى (٣١/٣/٢٠٢٢)، بەسەرپەرشتى دکتۆر بەدر قادر...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس نەخۆشخانەکان بەسەردەکەنەوە\nڕۆژى شەممە ڕێکەوتى (٥/٣/٢٠٢٢) بەسەرپەرشتى دکتۆر بەهناز شاروخستانى، فێرخوازانى...\nفێرخوازان بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە مارکێتەکان بەشێوەیەکى مەیدانى هەڵسەنگاندن بۆ خۆراکەکان دەکەن\nڕۆژى دووشەممە ڕێکەوتى (٢٨/٢/٢٠٢٢) فێرخوازانى قۆناخى چوارەمى بەشى نيوتريشن...\nفێرخوازان بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس بەڕێوەبەرایەتى چاودێرى تەندروستى خواردنەگە و هۆتێلەکان بەسەردەکەنەوە\nبەسەرپەرشتى دکتۆر سارە عومەر سوار، سەرۆکایەتى بەشى نيوتريشن و...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس کارگەیەک بەسەردەکەنەوە\nبۆ لە نزیکەوە ئاشنابون بەشێوەى کارکردن لە کارەگەکان و...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس بەشدارى لە پێشبڕکیەکى زانستى دەکەن\nلە بەردەوامى چالاکیە جیاکانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە...\nفێرخوازانى پۆلى دوانزەى ئامادەیی ئاشنایى نيوتريشن و دايەتێتکس دەکرێن\nبەمەبەستى ئاشناکردنى فێرخوازان بەبابەتەکانى نيوتريشن و دايەتێتکس و، بەرزکردنەوەى...\nفێرخوازێکى بەشى نیوتریشن باس لە وەرزى زستان و جۆرى خۆراکى تەندروست دەکات\nفێرخوازێکى بەشى نیوتریشن و دایتێتیکس لە زانکۆى جیهان-هەولێر لە...\nفێرخوازێکى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە ڕێگەى بەرنامەیەکى تەلەفزیۆنى هۆشیارى لەبارەى خۆراکى تەندروست بڵاودەکاتەوە\nبەمەبەستى بڵاوکردنەوەى هۆشیارى لە بوارى لێنان و دروستکردنى خواردن...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس بەدواداچون بۆ نوسینى سەر بەرهەمە هاوردەکان دەکەن\nبەمەبەستى زانینى ڕادەى ڕاست و دروستى زانیارى سەر بەرهەمە...\nفێرخوازێکى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس لە کەناڵێکى ئاسمانى باس کیتۆ دەکات\nبەبۆنەى ڕۆژى جیهانى کیتۆ، کەناڵى کوردستان ٢٤ تەوەرێکى بەرنامەیەکى...\nلە چوارچێوەی کارە هاوبەشەکانى و بۆ ئاڵوگۆڕی زانستی و...\nتەکنیکە نوێیەکانى کۆنتڕۆڵکردنى نەخۆشى شەکرە لە وۆرکشۆپێکدا\nبەهەماهەنگى نوسینگەى (سار)ى زانستى و، بریکارى کۆمپانیاى میدترۆنیک لە...\nفێرخوازانى نيوتريشن و دايەتێتکس بەردەوامن لە پشکنین خۆراک لە کافى و چێشتخانەکانى زانکۆ\nبەئامانجى هەڵسەنگاندنى ئەو خواردن و خواردنەمەنیانەى لە کافێ و...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس پێوەرى (Hedonic9) بۆ هەڵسەنگاندنى جۆرەکانى خۆراک بەکاردەهێنن\nبۆ ڕاهێنانى فێرخوازان لە چۆنیەتى بەکارهێنانى ئامێرە تایبەتەکانى بوارى...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس پەرە بەتوانا زانستیەکانیان دەدەن\nڕۆژى یەکشەممە ڕێکەوتى (٥/١٢/٢٠٢١) فێرخوازانى قۆناغى چوارەمى بەشى نيوتريشن...\nفێرخوازانى بەشى نيوتريشن و دايەتێتکس پشکنین بۆ خۆراکى چێشتخانەکان دەکەن\nبەچاودێرى پڕۆفیسۆرى یاریدەدەر دکتۆر عەبدولستار کەریم سەعید سەرۆکى لێژنەى...\nفێرخوازانى بەشی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس بەشدارى لە ڕۆژى جیهانى شەکرە دەکەن\nڕۆژى سێشەممە ڕێکەوتى (١٦/١١/٢٠٢١) فێرخوازانى بەشی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس...\nفێرخوازانى بەشی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس پراکتیزەى تواناکانیان دەکەن\nبۆ پراکتیزەکردنى توانا و لێهاتوویە زانستیەکانیان، فێرخوازانى بەشی نیـوتریشـن...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس کارگەیەکى دروستکردنى خۆراک بەسەردەکەنەوە\nلە چوارچێوەى سەردانە زانستیەکانى سەرۆکایەتى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتکس سوود لە تەکنەلۆژیاى نوێ وەردەگرن\nبەسەرپەرشتى دکتۆر ساڵح زێبارى سەرۆکى بەشى نیوتریشن و دایەتێتکس...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتکس سەردانى بنکەیەکى تەندروستى دەکەن\nبۆ لە نزیکەوە ئاگاداربوون لە چۆنیەتى پشکنینەکانى خۆراکى تەندروست،...\nفێرخوازانى به‌شی نیوتریشن و دایەتێتیکس هەڵسەنگاندن بۆ خۆراکى بازار دەکەن\nبۆ لە نزیکەوە ئاگاداربون لە جۆرى ئەو خۆراکانەى لە...\nزانکۆی جیهان-هەولێر هەرێمی کوردستان دەخاتە نێو نەخشەی جیهانی رێکخراوی خۆراك و کشتوکاڵی نەتەوە یەکگرتووەکان\nزانکۆى جیهان-هەولێر وەک زانکۆیەکى پێشەنگ لە سەر ئاستى کوردستان...\nبەچەند چالاکیەک ڕۆژى جیهانى خۆراک لە زانکۆى جیهان-هەولێر کرایەوە\nبەچاودێرى و ئامادەبوونى پڕۆفیسۆر دکتۆر ئەمجەد سابر دەلۆ سەرۆکى...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتکس تاقیگەکانى دەستەى تایبەتمەندى وپێوەرەکان بەسەردەکەنەوە\nلە چوارچێوەى سەردانە زانستیەکانى سەرۆکایەتى بەشى نیوتریشن و دایەتێتکس...\nلە زانکۆى جیهان-هەولێر یادى ڕۆژی جیهانی هۆشیارکردنەوەی بەفیڕۆچوون و لەدەست دانی خۆراک دەکاتەوە\nڕۆژى (٢٩/٩)ى هەموو ساڵێک لەلایەن کۆمەڵەى گشتى نەتەوەیەکگرتووەکان لە...\nفێرخوازان لە بەشی نیوتریشن و دایەتێتیکس جێگرەوەیەک بۆ قاوەی عەرەبی لە ناوکى خورما و زەنجەفیل زیاد دەکەن\nژمارەیەک لە فێرخوازانى قۆناغی چوارەمى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن ژمارەیەک پۆستەرى زانستییان ئامادە کرد\nلە هەفتەکانى کۆتایى کۆرسى دووەمى ساڵى خوێندنى (٢٠٢٠-٢٠٢١) ژمارەیەک...\nفێرخوازان لە بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس لە ڕێگەى نمایشکردنى پۆستەر، زانیارییە بەدەستهاتووەکانیان دەخەنەڕوو\nلەگەڵ نزیکبوونەوەى کۆتاییهاتنى کۆرسى دووەمى ساڵى خوێندنى (٢٠٢٠-٢٠٢١) فێرخوازانى...\nلە بەشى نیوترشن و دایەتێتیکس خواردنى تایبەت بەڕەمەزان دروست دەکرێ\nلەگەڵ هاتنى مانگى ڕەمەزانى پیرۆز، وەک نەریتێکى موسڵمان ڕۆژوانان...\nفێرخوازانى بەشی نیوتریشن و دایەتێتکس هەڵسەنگاندن بۆ زانیارییە نوسراوەکانى سەر خۆراک دەکەن\nبەمەبەستی گرنگیدان بەگشت بوارەکانی خۆراک ونیوتریشن، ڕۆژی دوو شەممە...\nفێرخوازان لەسەر پلان و ڕێکخستنى جۆرە جیاوازەکانى دایەتێتیکس ڕاهێنانیان پێ دەکرێ\nوەک بەشێک لە دیدگە و تێڕوانینى بەشى نیوتریشن و...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس پەرە بەتایبەتمەندییە نوێیەکانى زیادبوونى کێش بەشێوەیەکى تەندروست دەدەن\nلە درێژەى چالاکیە زانستیەکانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس لە...\nفێرخوازانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس وانە تیۆرییەکان پراکتیزە دەکەن\nبەرلەبەرچاوگرتنى لایەنى پراکتیکى لە بابەتەکانى بەشى نیوتریشن و دایەتێتیکس...\nلە زانکۆى جیهان کۆتایی بەخولى تۆپى سەرمێز لە نێوان مامۆستایان هات\nیارى کۆتایی خولى تۆپى سەرمێز بۆ مامۆستایانى بەشە زانستییە...\nفێرخوازانى بەشى نیوترشن سەردانى تاقیگەکانى وەزارەتى پیشەسازى دەکەن\nبەشى نیوترش بەشێوەیەکى مەیدانى نەخۆشخانەکان بەسەر دەکەنەوە\nلەگەڵ دەستپێکردنى کۆرسى دووەم لە ساڵى خوێندنى (٢٠٢٠-٢٠٢١) سەرۆکایەتى...\nفێرخوازانى بەشى نیوترشن ڕێژەى شەکر لە نانى بەیانى دیارى دەکەن\nبۆ پراکتیزەکردنى وانە تیۆرییەکان، فێرخوازانى قۆناغی یەکەم لەبەشی نیوتریشن...\nفێرخوازان بەڕێگەى جیاواز دانەوێڵە بەرهەم دەهێنن\nبۆ ڕاهێنان و فێربوونى فێرخوازان لەسەر چۆنیەتى بەرهەمهێنانى دانەوێڵە...\nلە بەشى نیوترشن هەڵسەنگاندنى هەستیارى بۆ خۆراک دەکرێ\nبەهۆى گرنگى بابەتى هەڵسەنگاندنى هەستیارى بۆ خۆراکەکان و چۆنیەتى...\nفێرخوازان هەڵسەنگاندن بۆ تەندروستى و سەلامەتى خواردنگەکان دەکەن\nدواى تەواوکردنى لایەنە تیۆرى و زانستییەکانى بابەتى سەلامەتى خۆراک...\nبــه‌شی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس کۆمەڵگەیەکى گیا دەرمانى بەسەردەکەنەوە\nبەمەبەستى ئاشناکردنى زیاترى فێرخوازان بەجۆر و شێوازى بەکارهێنانى گیادەرمانیەکان...\nبەشى نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس تاقیگەیەکى تایبەت دەکاتەوە\nلە پێناو کردنەوەى تاقیگەیەکى تایبەت بە بەشى نیـوتریشـن و...\nبــه‌شی نیـوتریشـن و دایـەتێتـکس پشکنین بۆ خواردنى چێشتخانەکانى هەولێر دەکات\nبۆ ڕاهێنانى فێرخوازان لەسەر چۆنیەتى وەرگرتنى نموونەى خۆراک و...\nبەشی نێوتریشن و دایەتێتێکسی زانکۆی جیھان- هەولير يادي رۆژی جیھانی خۆراک كردوه ٢٠٢٠\nلە درێژەی کار و چالاکیەکانی بەشی نێوتریشن و دایەتێتێکسی...\nهۆشیاركردنه‌وه‌ى ستافى ئه‌كادیمیى و قوتابیانى زانكۆی جیهان ده‌رباره‌ى نه‌خوشی كورونا\nله رێكه‌وتى 23/2/2020 م. یاسین گه‌لالی مامۆستا له به‌شى...\nرۆڵی زانکۆ و ئەکادیمیستان لە کاتی نەخۆشی و کارەساتەکان\nڕۆژی 9/3/2020 مامۆستای بەشی نیوتریشن و ستافی زانکۆمان بەڕێز...\nسه‌ردانى قوتابیانى به‌شى نیوتریشن بۆ ده‌سته‌ى پێواه‌سازى و كۆنتروِلى جۆرى هه‌رێم\nرۆژى 23/2/2020, قوتابیانى قۆناغى سێ یه‌م له وانه‌ى كۆالیتى...\nمامۆستایه‌ك له زانكۆ جیهان- هه‌ولێر به‌شداری چالاكی نێوده‌وله‌تی (Gulfood 2020) ده‌كات له شاری دوبه‌ی\nبو گرنگی پێدان و به‌شداری كردنی زانكۆ جیهان- هه‌ولێر...\nپروگرامی روژی دووه‌می شاندی به‌شی نیوتریشنی زانكۆی جیهان بۆ زانكۆی وارسو بۆ زانستی ژیان له پوله‌ندا\nله روژی سێ شه‌ممه رێكه‌وتی 03/12/2019 شاندی به‌شی نیوتریشن...\nپێكهینانی لیژنه‌یه‌ك زانستی به مه‌به‌ستی هه‌ڵسه‌نگاندن و نوێ كردنه‌وه‌ی پرۆگرامی خوێندنی به‌شی نیوتریشن\nله‌سه‌ر داواكاری به‌رێز سه‌رۆكی زانكۆی جیهان به نووسراوى ژماره...\nچاوپێكه‌وتنێكی ته‌له‌فزیۆنی ده‌رباره‌ی سه لامه تى خۆراک له كوردستان\nله ریكه‌وتی ١٥ ی ١٢ ی ٢٠١٩ مامۆستای زانکۆ...\nچاوپێكه‌وتنێكی میدیایی بۆ قسه كردن ده‌رباره‌ی خواردنى ته ندروستى قوتابیان له باخچه ى ساوایان قوتابخانه\nڕێکەوتی 10ى 11 ى 2019 مامۆستای بەشى نيوتريشنى زانكۆی جیھان مامۆستا...\nگه‌شتێكی زانستى بۆ تاقیگه‌ی ته‌ندروستى گشتى هه‌ولێر\nگه‌شتێكى زانستى رێكخرا له به‌شی نیوتریشن له رێكه‌وتی 21/10/2019...\nگرنگترین چالاكیەكانی بەشی نیوتریشن لە زانكۆی جیهان / هەولێر بۆ ئەمساڵی خوێندن 2018-2019\nمامۆستایان و قوتابیانی بەشی نیوتریشن چەندین چالاكی زانستی و...\nهەلــی کـــار لــە زانـــکۆی جیـــهان – هه‌ولـــێـر\nزانکۆى جیهان –هه‌ولێر پێویستى بە مامۆستا هەیە لەو پسپۆڕانه‌ى...\nسمینارێك لە سەر سلامەتی خۆراك و كاریگەری مادەی نانۆ لەسەر كۆئەندامی هەرس\nللە رێكەوتی 2 نیسان 2019 پرۆفیسۆر Richard Handy لە...\nقوتابیانی بەشی نیوتریشن و تەندروستی كۆمەڵ سەردانی پێشانگای هەولێری نێودەوڵەتی کتێب دەكەن\nڕۆژی چوارشەممە بەرواری 11/4/2019 قوتابییانی بەشی نیوتریشن و تەندروستی...\nسەردانێكی زانستی بۆ كارگەی شیرەمەنی دلبا\nبەشی نیوتریشن بەسەرپەرشتی مامۆستایانی بەش رۆژی 2 /4 /...\nگه‌شتى زانستى بۆ تاقیگه‌ی میدلاین میدیكه‌ل\nله رۆژى 25/ 2/ 2019 به‌شی نیوتریشن گه‌شتێكى زانستى...\nبەشی نیوتریشن وۆركشۆپێك ئەنجام دەدات\nبەشی نیوتریشن بە هاوكاری سەنتەری هۆشیاری تەندروستی وۆركشۆپێكی دوو...\nگه‌شتى زانستى بۆ كارگه‌ی دانون\nبه‌شى نیوتریشن له رۆژى 26/11/2018گه‌شتێكى زانستى رێكخست بۆَ قوتابیانی...\nراهێنانى پراكتیكى له‌سه‌ر به‌كارهێنانى پیشانده‌رى BMI\nقوتابیانى قۆناغى دووى به‌شى نیوتریشن له زانكۆى جیهان –...\nبه‌شی نیوتریشن پێشوازى له قوتابیانی قوناغی یه‌كه‌م ده‌كه‌ت بۆ ساڵى 2019-2020\nبه‌شی نیوتریشن له زانكۆی جیهان-هه‌ولێر به گه‌رمی پێشوازى له...\nسیمینارێك لە سەر نەخۆشی شەكرە جۆری 2 لە نەخۆشخانەی CMC\nقوتابیانی قوناغی دوو لە بەشی نیوتریشن لە روژی 9...\nرێكه‌وتی 28\_5\_2018 هه‌ردوو به‌شی نویتریشن چاره‌سه‌ری سرۆشتی زانكۆی جیهان...\nCihan Univerity-Erbil : Building#4


پرسی مووچە فراكسیۆنە كوردییەكانی لە بەغدا كرد بە دوو بەرەوە |\nHome ڕاپۆرت پرسی مووچە فراكسیۆنە كوردییەكانی لە بەغدا كرد بە دوو بەرەوە\nپارتی: حكوومەتی هەرێم پابەند نابێت بە بڕگەی تایبەت بە مووچە لە بودجەدا\nپڕۆژەیەكی فراكسیۆنی یەكێتیی لە پەرلەمانی عێراق كە بووە پڕۆژەی هاوبەشی فراكسیۆنی گۆڕان و كۆمەڵ بۆ ئیلزامكردنی هەرێم و بەغدا بە یاسای بودجەوە لە پڕۆژەیاسای بودجەی عێراق بۆ ساڵی 2017ـدا جێگیر كرا، بەڵام ئەندامێكی فراكسیۆنی پارتی دەڵێت حكوومەتی هەرێم پێوەی پابەند نابێت .\nپڕۆژەی بودجەی عێراق ماوەی دوو هەفتەیە گفتوگۆی چڕوپڕی لەسەر دەكرێت و بڕیار وایە ئەمڕۆ چوارشەممە دوادەنگدان بۆ پڕۆژەكە لە پەرلەمانی عێراق ئەنجام بدرێت.\nئەو پرسە لە پێشنیاری فراکسیۆنی یەکێتیی بووە لە پەرلەمانی عێراق، لای خۆشیانه‌وه فراکسیۆنی کۆمه‌ڵ له په‌رله‌مانی عێراق ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر هه‌رێم ئیلزام به یاسای بودجه‌وه نه‌کات ئه‌وا عێراق دەتوانێت ڕێگریی بۆ درووست بكات لە ختوتی جەوی و فرۆشتنی نەوتەكەی و سەرجەم ئەو شتانەی كە لە عێراقەوە بۆ هەرێمی كوردستان دێت.\nپێشی وایه ئەوەی لە پڕۆژەی بودجەدا جێگیر كراوە بۆ كورد لە قازانجی هەرێمی كوردستاندایە.\nكاوە محەمەد، سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی عێراق، لە لێدوانێكدا بۆ ״ئاژانس״ ئاماژەی بەوە كرد، ئەوەی لە بودجەدا جێگیر كراوە لە سوودی فەرمانبەرانی هەرێمە.\nهاوكات، هەر لە پڕۆژەی بودجەی عێراقدا بڕێك لە بودجەی هێزە وشكانییەكانی عێراق تەرخان كراوە بۆ هێزەكانی پێشمەرگە كە بتوانرێت مووچه‌ی پێشمەرگەی پێ دابین بكرێت.\nكاوە محەمەد وتیشی: ״وەك ساڵانی تر نییە حكوومەتی هەرێم بە ئارەزووی خۆی تەخشانوپەخشان بە مووچە و بودجەوە بكات.״\nسەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان دەشڵێت حكوومەتی هەرێم ڕۆژانە ٩٠٠ هەزار بەرمیل نەوت زیاتر دەفرۆشێت و دەتوانێت ئەو 550 هەزار بەرمیلەی لێ بدات بە كۆمپانیای سۆمۆی عێراق و عێراقیش پێوەی پابەند دەبێت.\nزیاتر وتیشی: ״دەركەوت كە حكوومەتی هەرێم بە تەنها حكوومەتی پارتییە نەك لایەنەكانی تر، چونكە تەنها فراكسیۆنی پارتی هیچ پڕۆژەیەكیان نەبوو و دەیانویست ڕێگە لە هەموو پڕۆژەیەك بگرن و پشتیوانییان بۆ قسەكانی حكوومەتی هەرێم دەربڕیوە كە پێوەی پابەند نابن.״\nلە 17%ـی داهاتی كرداریی هەر مانگێك دەدرێتە هەرێمی كوردستان، ئەگەر هەرێمی كوردستان هەر 550 هەزار بەرمیل نەوتەكەی بداتە بەغدا مانگانە 500 ملیۆن دۆلار بۆ هەرێم دەنێردرێت.\nئەندامێكی فراكسیۆنی یەكێتیی دەڵێت ناتوانن بڵێن حكوومەتی هەرێم پەیوەست دەبێت بەو بڕگەیەی بودجەوە.\nبەختیار شاوەیس، ئەندامی فراكسیۆنی یەكێتیی لە پەرلەمانی عێراق، بە ״ئاژانس״ی ڕاگەیاند، ئەوەی لە پڕۆژەی بودجەی ٢٠١٧ـی عێراق بۆ كورد جێگیر كراوە لە قازانجی چارەسەركردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستاندایە و تەنها پارتی لەگەڵی نەبووە.\nبەختیار شاوەیس لە بارەی ئیلزامنەكردنی حكوومەتی هەرێمەوە وتی: ״ڕەنگە دوای گفتوگۆ بێتە سەرباری ئەوەی كە حكوومەتی هەرێم قبووڵی بكات، ئیلزامییەكە لە لایەن حكوومەتی عێراقییەوە ناتوانێت لێی دەربچێت، بەڵام ناتوانم بڵێم مەحكەمەی ئیتحادی قوەی ئەوەی هەبێت بەرانبەر حكوومەتی هەرێم و ئیلزامی بكات كە پێوەی پابەند بێت״.\nلە پرسی ئیلزامکردنی هەردوو حکوومەتی عێراق و ناوەند، دادگای فیدڕاڵیی عێراق کراوە بە شوێنی یەکلاییکردنەوەی پرسەکە.\nدەربارەی پشكی پێشمەرگە كە لە دەستووری عێراقدا بەشێكن لە مەنزوومەی هێزی عێراق، ئەو ئەندامەی فراكسیۆنی یەكێتیی ئاماژەی بەوە كرد، یەكەمجار مفاوەزات وا بوو ١٠٠ هەزار پێشمەرگەی تێ بكرێت، بەڵام دواتر وا بە باش زانرا كە مووچەی سەرجەم هێزی پێشمەرگە دابین بكرێت و ئەوە جێگیر كرا.\nبەڵام ئەندامێكی فراكسیۆنی پارتی دەڵێت، حكوومەتی هەرێم ئیلتزام ناكات بە یاسای بودجەی عێراقەوە و لە قازانجی هەرێمی كوردستاندا نییە.\nشاخەوان عەبدوڵڵا، ئەندامی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق، ڕوونی كردەوە، بە هۆی فراكسیۆنە كوردییەكانەوە، ئەو بڕگەیەی دەربارەی مووچەی پێشمەرگە بوو لە سوودی پیشمەرگە كۆتایی نەهات، چونكە ئێستا حكوومەتی عێراق تەنها مووچەی ٢٥ هەزار پێشمەرگە دەدات.\nناوبراو دەڵێت: ״ ١٦٠ هەزار پێشمەرگە لە هەرێمی كوردستاندا هەیە كە مووچەكانیان ١٢٠ ملیار دینارە، ئامانجەكەمان ئەوە بوو مانگانە وەك حەشدی شەعبی و سوپای عێراق ١٠٠ هەزار مووچەی پێشمەرگە لە عێراقەوە بێت بۆ هەرێم بۆ ئەوەی حكوومەتی هەرێم بڕی ئەو ١٢٠ ملیار دینارە بگێڕێتەوە بۆ مووچەی فەرمانبەران.״\nئەو پەرلەمانتارەی فراكسیۆنی پارتی وتی: ״بەغدا تەنها مووچەی ٦٨٠ هەزار فەرمانبەر دەنێرێت بۆ هەرێم، مانگانە ٣٠٠ ملیار دینار ناكات بە پێی ئەو ڕێكکەوتنە، هەرێم ٣٠٠ ملیار دینار چی لێ بكات.״\nئاشكراشی كرد حكوومەتی هەرێم بە هیچ شێوەیەك ئیلتزام بە یاسای بودجەی ساڵی ٢٠١٧ـوە ناكات.


مسلمان ل سەر فه‌له‌ستینێ ڕۆندکان و ل سه‌ر کوردان ژی بۆمبا دبارینن – Sibehî سبەھی\nمسلمان ل سەر فه‌له‌ستینێ ڕۆندکان و ل سه‌ر کوردان ژی بۆمبا دبارینن\nBergeh Kurdistan On 26/06/2019 / نڤیسار\nد ناڤبەنا ئۆل و زمان دا گه‌له‌ک پێوه‌ندیێن جڤاکی، دیرۆکی، فه‌لسه‌فی و کولتوری هه‌نه. نه ته‌نێ ئۆلا ئیسلامێ لێ به‌لێ هه‌موو ئۆلێن سه‌ماوی خوه‌دی دیتین و فه‌لسه‌فه‌یاکه هه‌بوونێ نه. هه‌موو ئۆل خوه‌دیێ دیتنه‌کێ ل سه‌ر مرۆڤ و دنیایێ نه. ل گۆری فه‌لسه‌فا خوه، ئۆل دنیایا کو هه‌یه ژ نوو دا سازدکه. ئه‌م دزانن کو ژ بۆنا وانا ته‌نێ خوه‌دایه‌ک هه‌یه. باوه‌ریا ئۆلێن سه‌ماوی ب هه‌مان خوه‌دایی هه‌یه. خوه‌دا ئه‌م هه‌موو ئافراندنه، دبێژن. ل گۆری هه‌موو ئۆلێن سه‌ماوی مرۆڤ ژ هێلا خوه‌دا دا هاتنه ئافراندن. هلبه‌ت دنیا ژی ولۆ یه.\nئانگۆ مرۆڤ و دنیا به‌رهه‌مێن خوه‌دا نه. پاشه‌رۆژا وانا د ده‌ستێ خوه‌دا دا یه. خوه‌دا به‌رپرسێ هه‌موو بوویه‌رێن ل دنیایێ یه، هه‌موو تشت د ده‌ستێ وی دا نه. یێن کو داخوازێن خوه‌دا بجھ نه‌ینن، ئان ل دژ ده‌رکه‌ڤن خوه‌دا وانا ب ئاگرێ جه‌هنه‌مێ جه‌زا دکه…\nژێده‌رکێن ئۆلی، ته‌ورات، ئ̇نجیل و قوران ژ مه ڕه ولۆ دبێژن…\nمرۆڤ دکاره ڤێ باوه‌ری و فه‌لسه‌فێ ژ گه‌له‌ک ئالیان ڤە ڕه‌خنه بکه لێ هەلبه‌ت ئه‌ڤ مژاره‌کا دنه…\nگاڤا کو مرۆڤ ل سۆسیۆلۆژی و فۆرماسیۆنا ئۆلێن ڕۆژهلاتا ناڤین هوور و کوور دبه، ڕاستیه‌کا دیرۆکی ده‌ردکه‌ڤه مقابلی جڤاکێ؛ گه‌لێن ئاری ئۆلا زه‌رده‌شتیێ پێشده برن، گه‌لێن سه‌متیک وه‌که ئیسرالییان خوه ل دۆرا جهووتیێ، ئارامییان خوه ل دۆرا مه‌سیحیتی و عه‌ره‌بان ژی خوه ل دۆرا مسلمانتیێ کۆمکرن. پاشی ژی ژ خوه ڕا هه‌ڤالبه‌ند ل دنیایێ پەیدا کرن…\nپشتی کو مسلمانتی د ناڤا گه‌لێن ڕۆژهلاتا ناڤین دا ب دارێ زۆرێ و ڕێبازێن تالان و داگیرکه‌ریێ پێشده چوو، ئۆلا زه‌رده‌شت و مه‌سیحی لاواز بوون. هه‌ر چقاس مه‌سیحییێن ئه‌وروپا هنده‌ک ده‌مان خوه‌ستن کو ب ڕێیا داگیرکه‌ری و تالانێ سه‌روه‌ریا ئۆلا مه‌سیحی ژ نوو دا سازبکن ژی، ب ده‌مێ ڕا ئه‌و بسه‌رنه‌کتن. ئیسرائیلییان ژی چ جاران ده‌ست ژ ئۆلا خوه به‌رنه‌دان و عه‌ره‌بان ژی پرانیا گه‌لێن ڕۆژهلاتا ناڤین کرن مسلمان. ئیرۆ ژی عه‌ره‌ب، ترک و فارس دخوازن ب هه‌مان مه‌به‌ستێ ئۆلا ئیسلامێ بره‌ڤێ ببن. ئانگۆ ئۆلا ئیسلامێ بخن بن خزمه‌تا ده‌وله‌ت و نه‌ته‌وا خوه…ئه‌و ب تایبه‌ت ل سه‌ر خه‌تا ده‌وله‌تپه‌ره‌ستیا عه‌ره‌ب، ترک و فارسان سیاسه‌تێ دکن…\nتێ زانین کو گه‌له‌ک كادرۆیێن سیاسی یێن کوردان ب فه‌لسه‌فه و کولتورا چه‌پتیێ مه‌زن بوون. ڤان كادرۆیان زێدە گوگ نه‌دان پرسێن ئۆلی. ژ به‌ر ڤێ یه‌کێ د پرسێن ئۆلی دا مافێ نه‌ته‌وی و کولتوری چ بوون، لێکۆلینێن ب ڕێکووپێک د ڤێ مژارێ ده نه‌هاتن کرن. د مژارێن ئۆلی دا كادرۆیێن کوردان نه‌زان مان. ئه‌ڤ مژار ژ خێرنه‌خوازان، سه‌خته‌کاران و جانبازان ڕا هاته به‌ردان. وانا ژی هه‌سپێ خوه ل گۆرا بیردۆزیا خوه به‌زاندن. پرانیا وانا ژی ماف و حوقوقێ مسلمانتیێ بنپێکرن و ناسیۆنالیزما سه‌رده‌ستان به‌رز کرن.\nهه‌تا هنده‌کان ژ وانا قالا سه‌نته‌رێن ترکی- ئیسلامی، عه‌ره‌بی – ئیسلامی، فارسی-ئیسلامی دکرن و کوردێن کو خزمه‌تێن مه‌زن ژ بۆنا مسلمانتیێ کربوون ژ خوه ڕا کرن کوله، وه‌لاتێ وانا ژی داگیرکرن. هه‌ر مله‌ته‌کی مسلمانتییه‌ک ل گۆری خوه سازکرن. د پراكتیکا خوه دا وه‌لاتێن کو مسلمان بوون ل دژی مافێ کوردان یێن نه‌ته‌وی ده‌رکه‌تن، لێ وانا ب خوه ژ ده‌وله‌تێن نه‌ته‌وی ئاڤاکرن، سازیێن خوه ئاڤاکرن، زمانێ خوه پێشده برن، کولتورا خوه ژی پاراستن…\nباشه، ل گۆرا فه‌لسه‌فه و حوقوقا ئیسلامێ مافێ زمان و نه‌ته‌وان چ بوو؟\nب کورتی ئه‌م ببێژن؛ هه‌موو مرۆڤ، نه‌ته‌و، ئه‌شیر، باڤک، دار و به‌ر، ئاژال و ئاڤ، چیا و نه‌وال به‌رهه‌مێن خوه‌دا نه. ژێده‌رکێن ئیسلامی وسا دبێژن. ل گۆر ئایه‌تێن قورئانا خوه‌دا هه‌موو مرۆڤان جودا ئافراندبوو. زمان، ڕه‌نگ و ئه‌تنیسیتا وانا به‌رهه‌ما خوه‌دا بوو. ئایه‌تێن قورانێ ڤان دیتنان ب زه‌لال بەرچاڤ دكن. دبێژن، خوه‌دا مرۆڤ جودا ئافراندنه. جودابوونا د ناڤا مرۆڤان ده ئیرادا خوه‌دا ب خوه بوو. هه‌که خوه‌دا بخوه‌ستا مرۆڤ هه‌موو ب یه‌ک زمانی باخڤن، وه‌که یه‌ک قه‌ومی ته‌ڤگه‌ر بکن، وێ چاخێ ژی هه‌موو مرۆڤ ب یه‌ک ڕه‌نگی وێ بهاتانا ئافراندن. وی ب خوه دکاربوو د ده‌ستپێکا دیرۆکا ئافراندنا مرۆڤان دا ئه‌ڤ یه‌کتی سازکربانا. لێ ئه‌م دزانن کو مرۆڤ ل سه‌ر ڕوووێ دنیایێ جودا هاتنه ئافراندن. چما؟ ل گۆرا قورانێ؛ ژ بۆنا کو هه‌ڤدوو ناس بکن! که‌ڤنه‌شۆپی، کولتور و زمانێ هه‌ڤدوو فێر ببن. وه‌که کو تێ زانین جودابوونا مرۆڤ، زمان و ئه‌تنیسیته به‌رهه‌مێن خوه‌دا بوون.\nب کورتی ژێده‌رکێن ئیسلامی مافێ هه‌موو مرۆڤێن مسلمان وه‌که هه‌ڤ دپارێزن، وانا وه‌که هه‌ڤدوو دنرخینن، قالا برایه‌تیا مسلمانان دکن لێ ئۆلدارێ ترک، فارس و عه‌ره‌ب ته‌نێ مافێ خوه یێن نه‌ته‌وی دپارێزن و مله‌تێ کورد ژی دخوازن بدن ژبیرکرن! هه‌تا وی مله‌تێ كەڤنار ژناڤ ببن. خوه‌ستن هه‌رگاڤ کوردان ئاسیمیله بکن. ئانگۆ مسلمانتیا وانا د پراكتیک دا شۆفینی بوو، نه‌ژاتپه‌ره‌ست بوو، ده‌وله‌تپه‌ره‌ست بوو. وانا فه‌لسه‌فا سه‌رده‌ستان ددا مه‌شاندن و ئه‌و ته‌نێ ژ خوه ڕه بوون. لێ گاڤا کو پرس دهاتە سه‌ر کوردان، ئه‌و سه‌رده‌ستێن ڕۆژهلاتا ناڤین مسلمانتیا خوه ژبیر دکرن.\nئه‌و هه‌تا نووها چ جارا نه‌بوونه مسلمانێن ته‌بووت و دادوه‌ر! ئه‌و، مسلمانێن کو نه مسلمان بوون! ئه‌و ژی وه‌که چه‌پێن کو نه چه‌پ بوون! وه‌که ده‌مۆکراتێن کو نه ده‌مۆکراتبوون! د پراكتیکا خوه دا نه جڤاکا وانا و نه ژی ده‌وله‌تێن وانا ماف و حوقوقێ ئیسلامێ نه‌دمه‌شاندن. ئانگۆ ل گۆرا ئۆلا ئیسلامێ ئه‌و منافق بوون. میناک؛ ل سه‌ر دۆزا فه‌له‌ستینێ مسلمانێن ترک، عه‌ره‌ب و فارس ڕۆندکان دبارینن و ل سه‌ر کوردان ژی بۆمبا دبارینن! مافێ فه‌له‌ستنییان کو ده‌وله‌تا خوه ئاڤا بکن هه‌یه لێ مافێ کوردان و ده‌وله‌تاڤاکرنێ نینە، مافێ فه‌له‌ستینیان کو زمانێ دایکا خوه په‌روه‌رده ببن هه‌یه لێ مافێ نه‌ڤیێن سەلاحەدینێ ئه‌یووبی کو ب زمانێ خوه په‌روه‌رده ببن نینە! ئانگۆ مافێ په‌روه‌ردێ ب زمانێ سەلاحەدینێ ئه‌یوبی نینە! سەلاحەدینە کو قودس ژ خاچپه‌ره‌ستان ڕزگارکربوو، یه‌کێتییا مسلمانان سازکربوو، مسلمانێن ترک، فارس و عه‌ره‌ب مافێ په‌روه‌رده ب زمانێ سەلاحەدین ژ کوردان ڕا زێده دبینن!\nئێ دێ وه‌ره کوفور نه‌به لۆ!\nلێ دیسا ژی کورد کوفور نه‌بوو نه. ئه‌م ئیرۆ دیسا دۆزا براتی و وه‌کهه‌ڤیێ دکن. مسلمانتیا ڕاست ئیرۆ کورد دپارێزن؛ ما هه‌تا نووها مه زمانێ چ مله‌تان قه‌ده‌خه کریه؟ ما هه‌تا نووها مه ئاخا تو وه‌لاتی داگیرکریه؟ ما کوردان هه‌تا نووها نه‌ژاتپەرستی ل دژبه‌ری مله‌تێن جیران کرنه؟ مه هه‌تا نووها ب ته‌نێ دۆزا مافێ خوه یێن هه‌ڤبه‌ش کریه. به‌لێ، کوردان ئه‌ڤ کریه! بلا دنیا هه‌موو زانبه کو کورد وه‌که نه‌ته‌و نه کێمی چ مله‌تانه. چ مافێ وانا هه‌بن، ئه‌م ژی دۆزا وان مافان دکن. زمانێ مه ژی مافێ مه یه! ناسناما مه یه! هه‌بوونا مه یه!\nئه‌م کورد، مافێ زمانێ خوه ژ جیرانێن خوه یێن مسلمان دخوازن! هه‌که مسلمانتی هه‌به، ئه‌و مافه‌که ڕه‌وا یه، هه‌که نینە ژی، دیسا ئه‌م دۆزا په‌روه‌ردێ ب زمانێ خوه دکن!


هەواڵ / کوردستان :: پێش 4 هەفتە  :: 8523 جار بینراوە\nکەرکوک رووبەڕووی کۆرۆنا دەبێتەوە\nوەزارەتی كارەبا ڕوونكردنەوەیەكی بڵاوكردەوە\nدادگای سلێمانی بڕیاری كۆتایی لەسەر كەیسی ئامانج بابانی و لانە محەمەد داوە كە ئەو رووداوە "خۆكوژی و ئامانج بابانی خۆی كوشتووە" و كەیسەكەش بەتەواوی داخرا.\nسۆران عومەر، پەرلەمانتاری كۆمەڵی ئیسلامی لەپەرلەمانی كوردستان ئەمڕۆ 28ی كانوونی دووەمی 2020 لەفەیسبووكی خۆی نووسراوێكی بڵاوكردۆتەوە كە رۆژی 18ی مانگی رابردوو بنكەی پۆلیسی بۆ بۆ (دادوەری لێكۆڵینەوەی سلێمانی 2)ی ناردووە و بەپێی نووسینەكەی سۆران عومەریش دادگای لێكۆڵینەوەی سلێمانی بڕیاری داخستنی دۆسیەكەی داوە.\nلەبەشێكی ئەو نووسراوەدا هاتووە: لەبەر رەوتی لێكۆڵینەوە و بەپێی بەدواداچوونی ئەم دادگایە بۆ رووداوەكە و سەرنجدان لەراپۆرتی توێكاری پزیشكی كۆچكردووان و سەرجەم راپۆرتەكانی نووسینكەی بەڵگە و تاوان، وەرگرتنی وتەی شایەت و سەرجەم وتەكانی داواكاران بەمافی كەسی كۆچكردووانە و سەرنجدان لەسەرجەم گرتە ڤیدیۆییەكەدا دەركەوت كە تۆمەتباری ئەم كەیسە (ئامانج محەمەد نوری)یە وە ناوبراو بەو پێیە تۆمەتبارە بەپێی ماددەی (406) لەیاسای سزادان وە تۆمەتباری ناوبراویش لەو رووداوەدا خۆی كوشتووە بۆیە بڕیارماندا بەداخستنی كێشەكە بەشێوەیەكی كۆتایی پاڵپشت بەئەحكامی ماددەی (300).\nشەوی 16ی تشرینی یەكەمی 2019 لەڕووداوێكدا ئامانج بابانی و لانە محەمەدی هاوسەری و هامنۆی كوڕیان لەنزیك تێرمیناڵی شارەزوور لەشاری سلێمانی بەكوژراویی لەئوتومبیلەكەیان دۆزرانەوە، رووداوەكەش كاردانەوەی جیاوازی لێكەوتەوە.


ریال مەدرید و یوڤێنتوس، بارسێلۆنا و میلان رووبەڕووی یەکدەبنەوە\nلە جامی دۆستانەی پاڵەوانان کە وەک ئامادەکاری بۆ وەرزی نوێ بەشدارییان تێداکردووە، چەند یارییەک بەڕێوەدەچن.\nئەمشەو کاژێر 21:05 خولەک یانەی ئینتەرمیلانی ئیتالی دوای دۆڕانی لەیاریی رابردوودا بەرامبەر یانەی چێڵسی بەلێدانەکانی یەکلاییکەرەوە رووبەڕووی یانەی لیۆنی فەرەنسی دەبێتەوە، کە ئەمیان لەیاریی رابردوو بە سێ گۆڵ بەرامبەر دوو گۆڵ لە بێنفیکای پۆرتوگالی بردووەتەوە.\nبەرەبەیانی سبەی کاژێر 1:00 یانەی ریال مەدریدی ئیسپانی لە دووەم یارییدا لە پاڵەوانێتییەکەدا رووبەڕووی یانەی یوڤێنتوسی ئیتالی دەبێتەوە و دەیەوێت یەکەم سەرکەوتن بەدەستبهێنێت، دوای ئەوەی لە یاریی رابردوودا بەرامبەر مانچێستەر یونایتدی ئینگلیزی دۆڕا.\nلە یارییەکی دیکەشدا کە کاژێر 3:05ـی بەرەبەیانی سبەی دەکرێت، یانەی بارسێلۆنا دوای ئەو دۆڕانەی لە یاریی رابردووی بەرامبەر رۆما تووشی بوو رووبەڕووی میلان دەبێتەوە و دەیەوێت قەرەبووی ئەو شکستە بەرامبەر یانە لۆمباردییەکە بکاتەوە.


له ساڵرۆژی جیهانی مافی مرۆڤدا: خوێنی کاوه گه‌رمیانی له ئه‌ستۆی ده‌زگا ئه‌منییه‌کاندایه - Kurdistanigawre\nله ساڵرۆژی جیهانی مافی مرۆڤدا: خوێنی کاوه گه‌رمیانی له ئه‌ستۆی ده‌زگا ئه‌منییه‌کاندایه\nوه‌ک ئاگادرین سه‌رله‌ئێواره‌ی ٥/١٢ رۆژنامه‌نوسی بوێر و ئه‌ندامی چالاکی چآودێری کوردۆساید - چاک له ماڵی خۆیاندا و به به‌رچآوی دایکییه‌وه تیرۆر کرا. ئه‌مه‌ش سه‌رجه‌م ئازادیخوازان و هه‌قویستان و ئاشتیخوازانی تاساند و ناره‌زایه‌تی زۆری له نێوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی کوردستاندا به‌دوای خۆیاندا هێنا، که تا ئێستاش درێژه‌ی هه‌یه و به‌رده‌وامه... تیرۆرکردنی کاوه هه‌وڵێکه بۆ خنکاندنی ئه‌و ده‌نگه نارازیانه‌ی که له‌به‌رامبه‌ر گه‌نده‌ڵی، بێدادی، مشه‌خۆری و مافیایانه‌ی حزبه ده‌سه‌ڵاتداره‌کانی کوردستاندا به‌رزکراونه‌ته‌وه. ئه‌م سه‌رکوته خوێناویه، ئه‌م له‌نێوبردنه به‌ربه‌رییه‌ی لاوه‌کانمان ، نابێت به‌سه‌رماندا تیپه‌ڕێت.\nشه‌هید کاوه له سالی ٢٠٠٩ه‌وه ئه‌ندامی کارای رێکخراوه‌که‌مان بووه و ماوه‌یه‌ک به‌رپرسی راگه‌یاندنی لقی گه‌رمیان بووه، به‌شداری ده‌یان چا‌لاکی مه‌یدانی بووه، وه‌ک خۆپیشاندان له‌به‌رده‌م په‌رله‌مانی کوردستان بۆ به‌دادگاگه‌یاندنی تاوانبارانی ئه‌نفال لە 25/10/2010 ، هه‌روه‌ها ئه‌ندامی کۆنفرانسی سێ نوسینگەی چاودێری کوردۆساید-چاک بوە ،بۆیە بەشەهید بونی هاوری وکادرێکی دڵسۆزو لەخۆبردومان لەدەستدا.\nیەکێک لەکارە سەرەکیی و گرینگەکانی هه‌ر ده‌سته‌ڵات و دەوڵەتێک ، دابینکردنی ئاسایش و پاراستنی ماف و ژیانی هاوڵاتییانە. گەر حکومەتێکیش نەتوانێت باری ئەمنی و ئاسایش بۆ هاوڵاتییانی ژێر قەڵەمڕەوی خۆی مسۆگەر بکات، ئەوە نیشانەی ئەوەیە کە ئەو حکومەتە یان بە واتایەکی تر ئەو حزبەی کە حوکمڕانیی دەکات، لە بەڕێوبردنی دەوڵەتدا فەشەلی هێناوە.\nکاوه گه‌رمیانی نه‌مر گه‌نجێکی له‌خۆبردو ئازا و بوێر و زیره‌کی گه‌رمیان بوو، کوڕه شه‌هید بوو، ده‌بوو ده‌سته‌ڵاتی کوردی میدالیای دڵسۆزی و نیشتمانپه‌روه‌ری له سه‌ر سنگی بدات، نه‌ک خوێنساردانه گولله‌ی غه‌در مافیا ئاسا به سنگیدا بچزێنێت و نامه‌ردانه شه‌هیدی بکه‌ن، سه‌رباری ئه‌وه‌ی ناوبراو له ڕابردودا و له لایه‌ن هه‌ندێک لێپرسراوی تا سه‌ر ئێسک نقومبووی نێو گه‌نده‌ڵی و مافیایی چه‌ند جارێک به ئاشکرا و به به‌ڵگه‌وه هه‌ڕه‌شه‌ی لێکرا بوو، ناوبراویش پشتر ده‌سته‌ڵاتی گه‌رمیانی له هه‌ڕه‌شه‌ی تاوانباران ئاگادار کردبۆوه، به‌ڵام به‌داخه‌وه ئه‌وان پشتگوێی ده‌خه‌ن و هیچ رێکارێکی ئاسایشی بۆ ناگرنه به‌ر، تا گیانی بپارێزن. هه‌ر چۆنێتی کوشتنی ناوبرا و له شارێکی ئاوه‌دان و پڕ له ده‌زگای ئاسایشی تۆکمه‌ی وه‌ک (که‌لار)دا گومان ده‌خاته سه‌ر ده‌زگاکانی ئاسایشیش، که کارئاسانییان بۆ له‌نێوبردنی ناوبراو کردبێت.\nئێمه بۆ جارێکی تر و له ساڵرۆژی راگه‌یاندنی جاڕنامه‌ی گه‌ردونی مافه‌کانی مرۆڤدا، له کاتێکدا به توندی تیرۆری هاورێی و ئه‌ندامی رێکخراوه‌که‌مان له قاو ده‌ده‌ین، هاوکات ئه‌م کاره‌ش به درێژه‌ی ئه‌و تیرۆره سیاسیه ده‌زانین که له دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه له کوردستاندا سه‌ری هه‌ڵداوه وه‌ک تیرۆر کردنی " به‌کر عه‌لی ، فه‌رهاد فه‌ره‌ج ، ڕه‌وؤف کامیل و عه‌بدول ستار تاهیر، سۆرانی مامه حه‌مه و سه‌رده‌شت عوسمان ... هتد " ئه‌م کاره به کارێکی ترسنۆکانه و دژ به ئازادی ڕاده‌ربڕین ده‌زانین . حکومه‌تی هه‌رێم به به‌رپرس ده‌زانین له به‌رامبه‌ر ئه‌م کاره‌دا ، چونکه ده‌سه‌ڵاتی کوردی به‌رپرسه له دابین کردنی سه‌لامه‌تی گیانی هاوڵاتیان . بانگه‌وازی ڕێکخراوه‌کانی مافی مرۆڤ و ڕێکخراوه مه‌ده‌نیه‌کان وخه‌ڵکانی ئازادی خواز ده‌که‌ین که بێده‌نگ نه‌بن له به‌رامبه‌ر ئه‌م کاره تیرۆریستیانه‌دا.\nکوشتن له‌سه‌ر بیروبۆچونی ئازاد و راده‌ربڕین یه‌کێک له قێزه‌ونترین تاوانه‌کانی دژ به مرۆڤ و مرۆڤایه‌تییه و ناکۆکه له‌گه‌ڵ به‌نده‌کانی ٣ و ٧ و ١٩ له جاڕنامه‌ی جیهانی مافه‌کانی مرۆڤ که له ١٠ی کانونی یه‌که‌می ١٩٤٨ له نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کان راگه‌یه‌ندراوه و بڕیاری له‌سه‌ردراوه.\nئێمه له‌م بۆنه‌یه‌دا و بۆ جارێکی تر بۆ ده‌سته‌ڵاتدارانی هه‌رێم به گشتی و یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان، که ده‌سته‌ڵاتی یه‌که‌مه له ناوچه‌ی گه‌رمیاندا، رایده‌گه‌یه‌نین، که:\n١/ ده‌سته‌ڵاتداران ئاسایشی هه‌رێم به‌رپرسیارێتی ڕودانی ئه‌و تاوانه له ئه‌ستۆ بگرن، ده‌ستبه‌جێ لیژنه‌یه‌کی بێلایه‌ن و جددی بۆ لێکۆڵینه‌وه له رووداوه‌که پێک بهێنرێت، که مه‌رجه نوێنه‌ری بنه‌ماڵه‌ی شه‌هید و هه‌روه‌ها ئۆپۆزسیۆنیشی تێدا بێت. چونکه خه‌ڵکی کوردستان ئه‌زمونی بآشی له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی روکه‌شی و بێده‌سته‌لاتی ده‌زگاکانی هه‌رێم له‌رابردوودا کۆکردۆته‌وه و متمانه‌ی به لیژنه‌کانی سه‌ر به‌ده‌سته‌لات نه‌ماوه.\n٢/ ده‌سته‌ڵاتدارێتی هه‌رێم پابه‌ندبوونی خۆیان به پاراستنی ئازادییه‌کان و گیانی ڕه‌خنه‌گران و رۆژنامه‌نوسان و چالاکوانانی مافی مرۆڤ و دژ به گه‌نده‌ڵی رابگه‌یه‌نن، هه‌روه‌ها هه‌نگاوی کرداری بۆ رێگه‌گرتن له دووباره بوونه‌وه‌ی تیرۆر بنێن...\n٣/ نه‌دۆزینه‌وه و سزانه‌دانی بکوژان و فه‌رمانده‌رانی له‌ناوبردنی کاوه گه‌رمیانی، گڵۆپی سه‌وزه بۆ تیرۆری زیاتر و هاوکاریه به تاوانباری ئه‌و که‌یسه. گه‌وره‌ترین ناپاکیشه له خوێنی سه‌رجه‌م شه‌هیدانی کوردستان و به‌رقه‌راربوونی یاسا و مه‌ده‌نییه‌ت و ئازادی سیاسی.\n٤/ بۆ درێژه‌دان به ناره‌زایه‌تییه‌کان دژ به‌م تاوانه رێکخراوه‌که‌مان به هاوکاری له‌گه‌ڵ رێکخراو و لایه‌نه‌کانی تردا به شێوه‌یه‌کی مه‌ده‌نی و یاسایی له نێوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵاتدا تا ده‌سگیرکردن و سزادانی تاوانکارانی ئه‌و تیرۆره به‌رده‌وام ده‌بین و کۆڵ ناده‌ین.\nبه‌رقه‌رار بێت ده‌سته‌ڵاتی یاسا و ئازادی سیاسی و راده‌ربڕین\nله‌قاودرێ تیرۆر و تۆقاندن و یاسای ده‌سته‌ڵاتیی سته‌مگه‌ر.\nچاودێری کوردۆساید - چاک


شەنگار سابیر: ئێوارەی ڕیشۆڵە ھەژارەکان. – WTARIKURD\nدەمێک بوو دەمزانی ئێوارەیەک ئاسمان ڕەش ھەڵدەگڕێت، دەمێک بوو لە ھەموو شتێک ورد دەبوومەوە،دەمزانی ئەم نەھامەتییە کۆتایی نایەت.\nشەوێکی بێدەنگە…وەک ئەوەی ڕوناکی بە ئەفیۆنێکی تەڕ لەناو شەودا بێھۆش کەوتبێت، زوڵمات لەھەموو سەر سەربانەکان وەستابوو، شەو وەک قەتران لە بونبەستەکاندا تریاکی تەنیایی دەکێشا.\nھەمیشە دەترسام…ترسێک کە نازانم سەرچاوەکەی کام دەریایی تەریکی زەوی بوو. بەڵام دڵنیا بووم ھەمیشە لە شتێک یان زیاتر ترساوم، ئەوەی ئەم ڕۆژانە ھەستی پێدەکەم ترس نیە لە خورافەتێکی دێرینی منداڵی. لەرز نیە لە شەوگەرێکی ئوستوڕەیی, کە بەردوام لە ناو چیرۆکەکانی نەنکمدا دەمبینی.\nڕۆژگارێک بوو کە دەترسام لە ھەر شتێک، تووند لە باوەشی دەگرتم.. ئەی ئێستا؟ نا.. ئیدی ھەموو شتێک تەواو بووە، ئەوانەی دەیانگووت: ڕۆژێک ئاسمان ڕەش ھەڵدەگەڕێت ھەموو مردوون. نەمدەزانی سەرچاوەی ئەو مەرگە کتوپڕانە چی بوون، بۆچی بەتەنیا جێیان ھێشتم؟ ڕەنگە وایان زانیبێت گەورە بوون شتێکە, کە ئەمرۆ تێیدا دەبێیە پاڵەوان، منداڵێک کە گەورە دەبێت و دەبێتە ھەرکلیس… نا.\nئەوان وایان نەدەزانی، گەورە بوون لای ئەوان بریتی نەبوو لە دۆخێکی واقعی، بەڵکو لەحزەیەک بوو لە وێنەیەکی یۆتۆپی. گەرچی دەمویست پاڵەوان بم، بەڵام ھەمیشە کەسێک ویستوویەتی ئەندزیار.. دکتۆر.. یان ھەر بابایەکیتر بم. بەڵام من چی؟\nسەردەمێک کە شەوان دەچوومە سەر جێگاکەم و دەمویست بخەوم خەیاڵم دەکرد، پادشایی عەرشی عەزیم بووم، جنسێک بووم باڵاتر لە ڕەگی ڕەشی بەشەر، خودایەک بووم کۆدیتام دەکرد بەسەر ھەموو حەرامێکدا. دەچوومە جەنگ و شمشێرم ھەڵدەکێشا بەیادی جارانەوە، خۆمم پیشان دەدان بە ڕووتی، بێباک ژەھرم دەتکاندە خوێنیان و سەمام لەگەڵ مردنیاندا دەکرد، بە جۆشی مەستانەوە.\nھەمووی تێپەری… نەنکم دەیگووت ھەمووی تێدەپەڕێت ھەموو شتێک، ھەرواش بوو ھەموو شتێک تێپەڕی، بەڵام چۆن ڕوویدا؟ چەند زوو ھەمووان مردن و منیش گەورە بووم.\nئێستا چەند تاڵێکی سپی کەوتۆتە ڕیشم و سەرم، دەمزانی بەیانیەک کە لەخەو ھەڵدەستم و دەچمە بەردەم ئاوێنەکە شتێک لە مندا دەگۆڕێت.. ھەرواش بوو من گەورە بووم، تەنیا بووم، چیرۆکەکانی نەنکم نەبوایە ھەرگیز نەم دەزانی ژیان چەند پڕە لە پارادۆکس.\nئێوارەیەک، کە دەمزانی ئاسمان لەبەر ڕیشۆڵەکان ڕەش ھەڵدەگەڕێت، گەڕامەوە بۆ خانووە کۆنەکەی ڕزگاری، ئێوارەیەک گەڕامەوە بۆ ئەو خانووە چۆڵ و سامناکە. خانووی جنسە نەبینراوەکان، ڕۆحە تەنیاکان، کە چووم\nنەنکم لەوێ دانیشتبوو. دەمزانی چەند ساڵێک بەسەر مردنیدا تێپەریوە، بەڵام نەم دەزانی ئێستا بۆ لێرەیە، کەمێک دەستم دەلەرزی، خانووەکە بەجۆرێکی سەیر پڕبوو لە تەنیایی و کپیی.. وەک کپی دەریاوانێک کە دەیەوێت لە بنی زەریادا یاقوتێکی دەگمەن بدۆزێتەوە، چۆن گەڕان بەدوایی خودادا سۆفیەک فەنا دەکات.. ئاوھا لە بنی ئەو زەریا بێدەنگ و کپەدا سەیری ماڵە کۆنەکەمانم دەکرد. دەمزانی ھەموو شتێک لێڵە و دەنگم بە ھیچ ناگات، خەونێک بوو لە ڕەگەزی ڕاستەقینەی واقعیەت… واقعێک لە فیترەتی ئەبەدی خەیاڵ. کە دەرگا شینە ئاسنەکەم دادەخست ھەموو شتێک زیاد لە پێویستی خۆی تاریک دەبوو، نەنکم بانگی دەکردم و دەیگووت: ھێشتا دەترسیت؟\nوڵامم نەدەدایەوە. پاشان بە ھێمنی چیرۆکە تەم و مژاویەکەی سەردەمی منداڵی بۆ دەگێڕامەوە. بەڵام بە دەنگێکی سەیر.. دەنگێک کە تۆنەکانی ھیچ پەیوەندیەکیان بە ژیانەوە نیە، دەربڕینی ووشەکانی لەمێژە کارێکیان بە زیندەگییەوە نەماوە و لە مەرگدا دێن و دەچن. بە ھێمنی کەسێکەوە کە بێباکانە لە سەر لوتکەیەکی غەمگین وەستا بێت، دەیگووت: ئێوارەیەک دوو جن دەچنە خزمەتی عەلی بەردەشانی، جا داوای لێدەکەن، کە بێتە مەجلیسێکی دەگمەنەوە و بە سەدا سیحریەکەی خۆی. شایی قەومی جن بگێرێت. بەڵام پێی دەڵێین کە ھاتیتە شایی مەستان، کە پێت خستە سەر خاکی جننان، نابێت باسی ھیچ خودایەک\nبکەیت. جا ئێمە خوانندەیەکی جنی خۆشمان لێرەیە و شاییت لەتەک دەگێڕێت، جا ھەر کامێکتان لە شایی سەرزەمی جنان بردتانەوە دەتوانن دوو قەشەنگ ترین کچانی جنی شاییەکە دەستنیشان بکەن.\nبەھەمان سەدایی کپی خۆیەوە چیرۆکەکەی بۆ دەگێڕامەوە، وەک منداڵی.. وەک ئەوەی ھەموو شتێک ھیچ نەبێت جگە لە کۆمەڵێک ئاوڕدانەوە بە شێوەی ریترۆئەکتیڤ.\nلەو ماڵە چۆڵ و دۆزەخییە دەھاتمە دەرەوە، کۆڵانێکی بێدەنگ. خۆمم دەبینی لەگەڵ منداڵانی گەڕەک یاری دەکەم. کۆڵانەکە جێدەھێڵم. لە مێژە دەزانم ئێوارەیەک ئاسمان ڕەش ھەڵدەگەڕێت لەبەر ڕیشۆڵەکان. ئێوارەیەکە بە ھەموو وجودی خۆیەوە ھاتوە و لێرە. لەسەر ئەم سفرە دێرینەی ئێمە دانیشتووە. ئێمە ھیچ غەزایەکمان نیە.. ئەویش ھیچ کەشکۆڵێکی پێنییە، بەرانبەر یەک دادەنیشین و تا دەتوانین چاو دەبڕنە چاوی یەک. بە ھێواشی لە کۆڵانەکە دێمە دەرێ، دەنگی نەنکم لە گوێمدا دەزرینگێتەوە، بەڵام شتێک لەو دەنگە زیاتر لە ناوەوەمندا دێت و دەچێت.\nئێستا چوار ڕۆژە نانم نەخواردووە، دەزانم چوار ڕۆژە ڕیشۆڵەکانیش نانیان نەخواردووە. کاتێک زیاتر تاریک دادێت زیاتر ھەست بە فرینی ڕیشۆڵەکان دەکەم، زیاتر چیرۆکە سەیرەکانی نەنکم دێتەوە یاد… زیاتر ھەست بە برسێتی دەکەم. خۆ دەزانم ئێوارەێەک ئاسمان ڕەش ھەڵدەگەڕێت لەبەر فرینی ڕیشۆڵەکان، بەڵام ھێشتاکە ئەو ماڵە ترسناکە، کپی ئەو ڕۆژگارانەی کە تەواو بوونیان وەک تەواو بوونی چیرۆکی نوسەرێکێ بەسەلیقە وابوو، کە لە ناو مندا دەژیان.\nئێستا دەگەڕێمەوە ماڵەوە، بەڵام کام ماڵ؟ مەگەر ھەمووی چیرۆکێکی بێکەڵک نەبوو؟ مەگەر ئەم تەنیای و ھەژارییە چارەنوسێکی بەد نەبوو؟نا.. ئێستاش نازانیت، نە خواردنەوە زۆرەکانت، نە کێشانی حەشیشە تەرەکانت، نات گەێنن بەوەی کە دەبێت بیزانیت. تووند دەست بە سکتەوە دەگریت، چوار ڕۆژە نانت نە خواردووە، چوار ڕۆژە ھیچ تامێک جگە لە تامیی ھیچی نەھاتۆتە سەر زمانت. وایی لەم ھەموو بۆشاییە و لە نێوان خۆت و خۆتدا دروستت کردووە. دەتزانی، کە ئێوارەیەک ئاسمان ڕەش ھەڵگەرێت لەبەر کۆچی ڕیشۆڵەکان. خەتای ئەم بۆشاییەیە، ئەم مەودایە نەنگیەکی گەورەیە کە، ھیچ گورسێکی ئیلاھی نیە ڕابردوو ئایندە بەیەکەوە گرێبداتەوە.\nدەرگای ماڵە پیس و تاریکەکەم دەکەمەوە و بە خێرایی ڕادەکەمەوە ژورەکەم، ئەو ژورەیی لە نەخشەی ھیچ ئەھریمەنێک و لە خەیاڵی ئافەرۆزەی ھیچ خودایەکدا نیە. دەچمەوە بەردەم پەنجەرەکە و سکم ھەڵدەگڵۆفم، چوار ڕۆژە ھیچم نە خواردووە، ھەموو جیھان بە سیناریۆیەکی ناشرین.. پڕبووە لە کپیەکی جەھەنەمی. بەڵام تۆ دەتزانی، ئێوارەیەک ئاسمان ڕەش ھەڵدەگەڕێت لەبەر فرینی بە لێشاوی ڕیشۆڵەکان.


حاجی كاروان سكاڵای دژی ئەم كەسانە تۆماركرد\nrekan 27/10/2019 - 09:38 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nحاجی كاروان ، بانگخواز و بەرێوەبەری رێكخراوی بەختەوەری خێرخوازی سكاڵای دژی چەند كەسێك تۆماردەكات كە سوكایەتییان پێكردووە.\nپارێزەری حاجی كاروان لەبەیاننامەیەكدا رایگەیاند : " ئەمڕۆ هەستاین بە تۆمارکردنی سکاڵا لەبنکەی پۆلیسی ئیسکان لەسەر چەند کەسێک کە بە ئاشکرا تشهیر و تۆمەتی بێبنەمایان بۆ حاجی کاروان هەڵبەستبوو دوای کردنەوەی دۆسیە بۆیان و پێشکەشکردنی تەواوی بەڵگەنامەکان بۆ بەڕێز دادوەری دادگای لێکۆڵینەوەی هەولێر چاوەڕێی بڕیاری بەڕێز دادوەرین".\nلە هەفتەی ڕابردوو دوای بڵاوکردنەوەی هەواڵێک و شێواندنی مانشێتەکەی لەلایەن ڕۆژنامەی هاوڵاتیەوە بەداخەوە چەند کەسێک لە پەیج و ئەکاونتی خۆیان هەستان بەبڵاوکردنەوەی چەند بابەتێک لەسەر بەڕێز حاجی کاروان کە سەڕەڕای دابەزاندنی وێنەی کەسی بەڕێزیان بەبێ مۆڵەت چەندین جنێوی ناشیرن و تۆمەتیان بۆ ڕێکخستبوو ئەمەش لە ڕووی یاساییەوە بە تاوان دادەنرێت وە بەڕونیش یاسای سزادانی عیراقی هەموو ئەو کردار و گوفتارانەی دیاریکردووە کە بەتاوان ئەژمار دەکرێن لەگەڵ دیاریکردنی سزا بۆیان .\nبۆیە ئەمڕۆ هەستاین بە تۆمارکردنی سکاڵا لەبنکەی پۆلیسی ئیسکان لەسەر چەند کەسێک کە بە ئاشکرا تشهیر و تۆمەتی بێبنەمایان بۆ حاجی کاروان هەڵبەستبوو دوای کردنەوەی دۆسیە بۆیان و پێشکەشکردنی تەواوی بەڵگەنامەکان بۆ بەڕێز دادوەری دادگای لێکۆڵینەوەی هەولێر چاوەڕێی بڕیاری بەڕێز دادوەرین\nپارێزەر :کارزان عزیز محمود\n۲۷ ۱۰ ۲۰۱۹ هەولێر


رێ و ره‌سم خوازمه‌نی له ناو هووزه‌يل كورد كرمانج\nره‌سم بويه ك دويه‌ت هه‌ر هووزێگ به‌نه شوی له ناو ئه‌و هووزه‌گ دويته هه‌س و وه ئه‌ی چنه ره‌سمگيش فره ئيهتمام دانه.\nئه‌ڵوژانن هاوسه‌ر ئه‌را كوڕ، له ناو كورده‌يل كوچه‌ر، فێشتر له ئێڵاخ ك هووزه‌يل، سيه‌ماڵه‌يل خوه‌يان له لای يه‌كتره‌كی ئه‌ڵده‌ن و وه كاروبار ئه‌شايری خوه‌يان ئه‌نجامده‌ن- ده‌س وه‌پێ ئه‌كا.\nوه‌ی جووره‌گ كوڕه‌يل و دويته‌يل له وه‌خت ئاو ونجان وهاوردن له تيه‌نی يا كيه‌نی يا شيردوشين يا چێن ڕيه‌ن، يه‌كتره‌كی دوينن و وه يه‌ك دڵ به‌سن و هاوسه‌ر دڵخواز خوه‌يان له‌يوا ئه‌ڵوژنن.\nكوڕ دويای دڵ به‌سين وه دويه‌تێگ ك دڵێ ئه‌خوازيده‌ی، ئه‌ی باوه‌ته وه‌ل داڵگ و خوه‌شك خوه‌يا نه‌يده‌ی باس و ئه‌رايان ئويشێده‌ی. وه‌لی له‌وه‌ر ئه‌و ك ژن و ژنخواز له ناو هووزه‌يل كورد خوراسان له شێوه‌ی ناوگرووپيه، خێزانه‌يل مه‌يلێگ وه شوی كردن دويه‌ته‌گه‌يان وه كه‌س بێگانه‌يا نه‌يرن. وه ئه‌ی مه‌مه‌ريشه، فێشتر هاوسه‌رگيريه‌يل ك له ناو هوزه‌يل كورد باوه، ژن و ژن خواز ناوگرووپيه، چوی: شوی كردن دويه‌ت تاتگ وه‌ل كوڕ مه‌موێا هه‌س. ئارمانج له ئه‌ی جووره هاوسه‌رگيری، بێجگه له وه‌گ هانه سه‌ر ئه‌ی باوه‌ڕه ك ماره‌ی ئاموزايل له ئاسمان به‌سيايه، فێشتر له‌يه ئه‌را پاراستن ناو وه ميرات خێزانه.\nخوازمنی له ناو هووزه‌يل كورد باكوور خوراسان چ ئه‌را قه‌ومه‌يل نزيك چ ئه‌را دوير، كه‌م تا فره هه چوی يه‌كه.\nخوازمنی وه‌ل ده‌س وه‌كار بوين باوگ و داڵگ كوڕا ك له قۆناغ يه‌كم ژنه‌يل ئه‌ی كار كه‌ن و وه‌ل چێن وه ماڵ دويه‌تێگ ها له وه‌ر چه‌ويان تا ئه‌را كوڕيان بخوازنه‌ی ده‌س وه‌پێ ئه‌كا تا هوير و ئه‌را چێن باوگ و داڵگ دويه‌ت وه‌ره‌و لای خوه‌يان بكێشن.\nخوازمنی كه‌ره‌يل له كه‌سه‌يل نزيك وه ژنخواز يا زاوا يا كه‌يوانوه‌يلێگ ك قۆربێگ و ئه‌زموون فره‌ی له‌ی باوه‌ته‌و دێرن، ئه‌ڵوژيه‌يد.\nخوازمنی كه‌ره‌يل ئه‌ی كاره ها له‌مليان ك دويه‌ته‌گه له باوه‌ت خێزانی و ره‌ينی و خوه‌ش ره‌فتاری و توانای كار له ناو هووز په‌سه‌ن بكريه‌ي‌د و پرس و جوو بكه‌ن ك ئه‌ی دويه‌ته، بخواز يا ده‌زويران تره‌ك ديرێد يا نه. ئه‌ڵبه‌ت ئاشكرايه ك ئه‌ی له‌يه‌كه‌وده‌ريله وه شێوه‌ێگ ئه‌ڵسوبنيش يا قسيه‌ی ناكه‌ن ك فره زه‌ق و تانه‌دار يا چوی بێ رێزی بوود.\nدويای وه‌گ كه‌مێگ قسيه كردن له‌ی لاوئه‌وڵا، ئه‌گه‌ر خوازمنیكه‌ره‌يل، دويه‌ته وه دڵيان نه‌وی له ماڵ دويه‌ته‌گه‌ی دوا ئويشی كه‌ن و تيه‌نه رێه‌و، وه‌لی ئه‌گه‌ره‌گه دويه‌ته ئه‌رايان گونجيای بوی و بپه‌سننه‌ی، ئه‌ی باوه‌ته بێ په‌رده وه‌ل داڵگ و نزيك ترين كه‌سه‌يل وه دويه‌ته ئه‌ێرنه‌ی زووان و ئويشن: ئيمه هاتيمه تا دويه‌ته‌دان ئه‌را فڵانه كه‌س بتوايمه‌ێ.\nداڵگ و نزيكه‌يل وه دويه‌ته، ئيجازه توان و له جووا ئويشن: وه ناوچه‌و، ئيجازه بيه‌ن تا وه‌ل دويه‌ته‌ياو باوگ و برايل و نزيكه‌يل تره‌ك خوه‌يان ئه‌ی باوه‌ته باسێ بكه‌ن، ئه‌وسا جووا ده‌يمه پيدان.\nميوانه‌يل خوازمنی كه‌ره وه‌ل گرتن ئيجازه‌ی چێنا، قه‌وڵ يه گرن تا چه‌ن رووژ تره‌ك بانه‌و خه‌وه‌ر بگرن له خێزان دويته.\nخێزان دويه‌ته له ماوه‌ێگ دياری كريا، ئه‌ی باوه‌ته وه‌ل نزيكه‌يل و ئه‌شره‌ت خوه‌يانا باس و شه‌ورێ كه‌ن. له ئه‌ی چنه قسيه‌يل و باسێگ، فێشتر ناسازيه‌يل تنه‌و ئه‌دۆن. وه تايبه‌ت وه‌ختێ جايڵێگ له بنه‌ماڵه‌ی خوه‌يان چوی: ميمزا، ئاموزايل وانه چه‌وه‌ێگ وه دويه‌ته داشتوود و بتوايده‌ی. له ئه‌ی چنه وه‌ختێگ، له دويايی داڵگ دويته قسيه‌ی خوه‌ی ئه‌كاو له وه‌ختێگ نانه، بڕيار ئاخر خوه‌يان ئويشنه‌ی.\nله رووژێگ وه‌خت نانه ئه‌را جوواوه‌و‌دان، يه‌كێگ له لايه‌ن خێزان كوڕه‌و تێدو وه‌پێان ئويشێ: ئويه قه‌وڵ و قه‌رارێگ وه خێزان فڵان داشتينه، ئيسه ئيجازه ئه‌ده‌ين تا ئه‌را خوازمنی فه‌رمی بانه خزمه‌تدان!؟.\nئه‌گه‌ر جووا خێزان دويته نه بوود، باوه‌ته‌گه‌ی دی له هويره ئه‌چێ. ئه‌گه‌ريش جوواو ئا بوود، باوگ دويته، په‌يامێگ ئه‌را خێزان كوڕه كل ئه‌كا و ئويشێده پێان: قه‌ی ناكا، بان ئه‌را نيشان كردن. ئه‌گه‌ريش كوڕێ له نزيكه‌يل و ئه‌شره‌ت دويته، بخواز دويته بوود، خێزان دويه‌ته‌يش خوه‌شيان له‌لێ بايد، خێزان كوڕه‌گ ئه‌شره‌ت نزيك خوه‌يانه ئه‌را ئه‌ی كاره هه‌ڵه‌په‌ڵه كه‌ن و پا نه‌نه‌و نوا.\nوه هه‌ر شێوه، خوازمنی فه‌رمی ده‌س وه‌پێ ئه‌كا. باوگ زاوا وه‌ل چه‌ن كه‌س له ريش چه‌رمه‌گه‌يل و گه‌ورايل هووز خوه‌يانا ئه‌را قسيه‌كردن و قه‌وڵ و قه‌رارنان چن ئه‌را ماڵ باوگ دويته‌و باوه‌ت خوازمنی كردن فه‌رمی ئه‌ێرنه زووان.\nخوازمنيكه‌ره‌يل له لایه‌ن زاواو ژن خوازه‌و چن، له لای تره‌كيشه، بڕێگ له ئه‌شه‌ره‌ته‌يل و قه‌ومه‌يل نزيك وه دويه‌ته ئه‌را ئه‌ی نيشتن خوازمنيه له لایه‌ن ماڵ دويته‌و داوه‌ت كريه‌ن و پرسيار كه‌ن: ئويه چه خوزاين بكه‌ين؟. چوين ك ته‌مام جه‌هاز و خرت و پرت ناوماڵه ها له مڵ خێزان زاوا(ژن خواز)، وه‌ی مانا ك بايه‌د ناوماڵه‌ێگ ئه‌را ژيان هاوسه‌رگيری له زاوا ئه‌خوازان يا بايه‌د گشتێ ئاماده كردويد يا پويل به‌ی تا خێزان دويه‌ته بسێننه‌ی. له باوه‌ت ئه‌ی چنه ره‌سمێگ، سێ رێ ها له نوايان:\n١- شايه‌د خێزان دويه‌ت، وه‌رجله ئه‌ی دويته، دويه‌ت تره‌ك داوينه شوی، له ئه‌ی چنه شێوه‌ێگ ئويشن: هه چوی فلان دويه‌ت ك وه‌رجله يه درياسه شوی بكه‌ن. وه‌ی شێوه هه‌ر ئه‌و جووره‌گ له باوه‌ت شويدان ئه‌ی دويه‌ته كريايه، ئه‌را يه‌يش بايه‌د بكريه‌يد.\n٢- ئه‌گه‌ر وه‌رجله ئه‌ی دويه‌ته، دويه‌تێگ نياوينه شوی وه هاورزاره‌يل وه‌ل خوه‌يانا نوڕن ك چوين و وه چ مه‌رجێگ دويه‌ت دانه‌سه شوی و هه‌ر وه‌و شێوه‌ی ره‌فتار كه‌ن.\n٣- بێجگه له‌يانه، وه باس و قسيه كردن و جه‌ڕه‌مل كردن وه‌ل يه‌كا ره‌سن خاڵ هاوبه‌ش تا وه په‌نج په‌نج يا شه‌ش يا شوماره‌ی تره‌ك هاوتراز وه‌ل يه‌كا بره‌سن.\nئه‌را نموونه: ئه‌گه‌ر وه په‌نج په‌نج وه‌ل يه‌كا بره‌سن خاڵ هاوبه‌ش، وه‌ی ماناسه: ك په‌نج مه‌ن روين، په‌نج ده‌س شه‌وخه‌ف، په‌نج گله ميه، پانسه‌د تمه‌ن، په‌نج مسقاڵ ته‌ڵايش به‌شێگه له‌لێ.\nوه‌لی ئه‌گه‌ر زاوادار بوودو داشتوود، پێشنياره‌يل خێزان دويه‌ته ك ئه‌خوازێد بوده بووك، فره‌وه‌و ئه‌ده‌ی. ئمجا بڕێگ له خێزان هه‌ردولا چن ئه‌را سه‌نن وه‌سيله‌و چشت و مێشت ناوماڵه‌ێگ له سه‌رێ رێكه‌فتنه‌و وه‌ره‌و شار چن. ئه‌گه‌ر له ئاوايی يا ناو هووز، مه‌ڵاێگ نه‌ود، بووك و زاوا ئه‌را ماره كردن به‌ن ئه‌را شار. چشتێگ هه‌وه‌جه وه‌پێ دێرن سێنن و تيه‌رن ئه‌را ئاوايی يا هووز خوه‌يان و ئه‌و چشته‌يله‌گ سه‌ننه به‌نان ئه‌را ماڵ زاوا.\nهاوسه‌رگيری كرمانجه‌يل، جه‌ژن سوير كرمانجی\nره‌سم شرينی خوه‌ران:\nروژێگ دويا يه‌گ باوگ يا گه‌ورای زاوا، داوه‌تنامه ئه‌را ميوانه‌يل رێ دوير كل ئه‌كا يا نامه‌ره‌سنێگ وه‌ل كل كردن كاخه‌زا ئه‌نيێرێد، ئمجا خوه‌ی ئه‌ودويای ميوانه‌يل داوه‌ت ئه‌كاو كاسه‌ێگ پڕ له شرينی و نقڵ گرديده ده‌سه‌و تا گله‌گله خێزانه‌يل ئه‌را ئاهه‌نگ شرينی خوا‌ردن(قه‌ن شكانن) داوه‌ت بكا.\nئمجا له رووژێگ واده نانه، ته‌مام ميوانه‌يل تيه‌ن ئه‌را ماڵ باوگ زاوا، وه‌رجله رووژ ئه‌نجامدان ئه‌ی ئاهه‌نگه، سه‌ره‌تا له ماڵ زاوا بڕێگ برنج، روين، نان يا ئارد، قه‌ن و چای، شرينی وه‌ل يه‌ك يا چه‌ن كاوڕ يا گيسكا كل كه‌ن ئه‌را ماڵ باوگ دويه‌ته تا ئه‌را نان ئيواره‌ی ميوانه‌يل هه‌رد‌ولا، خواردن دروس بكه‌ن.\nله ماڵ زاوايش شوور و هه‌يجانێگ وه‌پا ئه‌ده‌ی، ميوانه‌يل له‌وه‌خت هاتن وه ماڵ زاوا، وه وتن پيرۆزه و موباره‌كد بوود، ميوانداريان شاده‌و كه‌ن و له‌وه‌ڕايوه‌ريش ميوانداريش وه نقڵ و شرينی له‌وان ميوانداری خوه‌ی وه‌رده‌وامه ئه‌كا.\nئمجا، ميوانه‌يل وه‌ل موزيكژه‌نه‌يلا(دوتارچی، ساز و دوهه‌ڵ و زۆرنا له نوا)، له وه‌ختێگ ژنه‌يل وه جنگه‌يل خوه‌ماڵی خوه‌يان وه‌ل چادر چه‌رمگاو خونچه‌ێگ ك كه‌له قه‌نێگ هاله‌تێ و بانێ وه شاڵ قرمزێگ پوشانه‌و نانه‌سيه‌و بان سه‌ريان، له‌دويای يه‌ك و له ناونی سائه‌ت سێ تا چوار دويای نيمه‌رو چن وه‌ره‌و ماڵ بووك.\nله نزيك ماڵ بووك، ريش چه‌رمگه‌يل و گه‌ورايل خێزان بووك، تيه‌نه پێشوازی كردن له خێزان زاوا و له ناو بڕێ له هووزه‌يليش كاوه‌ڕێگ له نوایان قوروانی كريه‌يد.\nئمجا وه‌ل ميوانه‌يلا وه‌ره ماڵ باوگ زاوا چن، له نوای ده‌ر ماڵ باوگ بووك، ژنێگ وه مه‌نقه‌ڵيگ ل مويشكه‌ی گڕ و ئه‌سپه‌نێگ ها له ناو سينی وه ده‌سيه‌و چه‌وه‌رێانه و وه‌ل يه‌يا ك ميوانه‌يل تيه‌نه‌و ناو ماڵ، خوه‌شهاتن وه‌پێان ئويشێد.\nئاهه‌نگ هاسه‌رگيری ژنه‌يل و پياوه‌يل كرمانج\nميوانه‌يل ئه‌وه‌گ له توان دێرن، وه پێشكه‌ش كردن بڕێگ پويل و موباره‌ك بوين وتن، چنه‌و ناو ماڵ باوگ بووكه‌گه. موزيك ژه‌نه‌يليش چنه پێشواز ميوانه‌يلێگ تازه هاتی و له‌وان پێشكه‌شی سێنن.\nدويای ميوانداری و خواردن شرينی، موزيك ژه‌نه‌يل ده‌س كه‌ن ژه‌نين ساز و ده‌هه‌ڵ و موزيكه‌يل خوه‌ماڵی ژه‌نن. ئمجا ريش چه‌ر‌مه‌گێ ك نه‌خش گه‌وار گرتيه‌سه‌و مل، فه‌رمان ئه‌ده‌ی تا خوه‌انچه‌يل بارنه ناو ژويه‌رميوانداری و وه يه‌كێگ له خزمه‌تكاره‌يل ئيشاره ئه‌ده‌ی تا سه‌ر خوانچه‌گه‌ی لا به‌يد.\nدويا لاوردن سه‌ر خاونچگه‌ی، ريش چه‌رمگ خێزان بووك، روی ئه‌كا وه‌ميوانه‌يل و ئويشێ: ئه‌گه‌ر ئه‌مانتێگ هاولدانا، بنيه‌و ده‌س.\nيه‌كێگ له ئه‌ندامه‌يل خێزان زاوا ك پويل وه‌ل خوه‌يا هاورديه، چوودو نوا و پويلێگ له ناو ده‌سماڵ ئه‌وريشمێگ پێچيايه، پێشكه‌ش ئه‌كا. ريش چه‌رمگه‌يل خێزان بووك وه ره‌سم رێزنان سه‌ر خوه‌يان چه‌منن و ده‌سماڵ ئه‌وريشم پويله‌گه سێنن و شوماه‌ری كه‌ن. ئمجا بڕێگ له ئه‌ی پويله‌گ ها له ناو ده‌سماڵه‌گه هه‌ڵيه‌وگه‌ردنن. ئه‌ی ره‌سمه و سونه‌ته، فره كوينه‌س ك بايه‌د باوگ بووك، كه‌مێگ له‌ی پويله ئه‌ڵه‌وگه‌ردنێگه وه ماڵ زاوا و هه‌روه‌يجووريشه ئه‌خوازن ده‌سماڵه‌گه وه په‌تی نه‌نه‌ی ده‌سه‌و. وه‌يجووره دی ده‌س بووك گيريه‌دو تيه‌رن ئه‌را ماڵ زاوا.


دروست کردنی مزگه وت به پاره ی زه کات ؟؟- سعدی مرادی\nخانه/اصول/دروست کردنی مزگه وت به پاره ی زه کات ؟؟\nسعدی مرادی ارسال ایمیل 17 آذر 1396\n0 330 خواندن این مطلب 4 دقیقه زمان میبرد\nدروست کردنی مزگەوت لە زەکات دروستە؟\nدوای شوکرانەی خوای گەورە، ناردنی ڕەحمەت‌و شەوکەت بۆ پێغەمبەری ئازیزمان دخ، وە بۆ سەر هاوەڵان‌و شوێن کەوتوانی سەرجەم تا ڕۆژی دوایی بە چاکی‌و جوانی،،\nـ مەزنی بینای مزگەوت گەورەیە، پاداشی فرەیە، سەلماوە کە پێغەمبەر دخ کە فەرموویەتی: هەرکەس مزگەوتێ بۆ خوا دروست کات یا مەبەستی پێی زاتی خوابێ خوای گەورە لە بەهەشتا بە ماڵێک بۆی قەرەبوو دەکاتەوە،،\nـ ئەو فەرموودە مەیدانێکە پێویستە بە تواناکان‌و خاوەن داراییەکان پێش بڕکێی تێدا بکەن تا ئەو پاداشەی بۆی تەرخان کراوه وەدەستی بێنن،،\nـ یەکسانە دەوڵەت، یا سەنتەرەکان، یا تاکی خەڵکی هەستێ بەم ئیشە مەزنەو خەرجی تێدابکات، ئەوە لە گرنگترینی پڕۆژەکانە کە زۆر لازمە گرنگی پێبدرێ و سەهل‌ئەنگاری تێدا نەکەن،،\nـ بەڵام دروست کردنی لە ماڵی زەکات ئەوە جێی مشت‌ومڕی زانایانە، ئیبنووقودامە بەڕەحمەت بێ ئەفەرموێ:\n٭ دروست نیە سەرفی زەکات بۆ غەیری زیکری خوای گەورە وەک” مزگەوت، پرد، پڕۆژەی ڕێگەوبان، دانانی خێراو، کفنی مردووان، و…. هتد لەو ڕێگایانەی خوای گەورە باسی نەکردوون،،\nـ ئەنەسی کوڕی مالیک‌و حەسەنی بەسری ئێژن: هەر بڕە پارەی زەکاتێ دابێتت بۆ پردو ڕێگەوبان ئەوە سەدەقەی ڕابردووە، ئەووەڵ دروستترە کە خوا ئەفەرموێ: زەکات بەس بۆهەژاران‌و نەداران‌و… تەوبە ئایەی ۶۰، وشەی (انما) بۆ کورت‌و فەقەت[ حەسر] و دامەزاوەییە[سوبات] واتە ناوبراوانی ئایەتەکە دەسەلمێنێ‌و هیچیتر ناگرێتەوە،،\nـ خاوەنی شەرحی‌کەبیر ئەڵێتن: نەمانزانیوە ناکۆکی ببێ لەناو زانایان سەبارەت بەوەی کە بەهیچ جۆرێ دروست نیە زەکات بدرێ بۆ غەیری ئەو چینانە کە ئایەتەکە ڕیزی کردوون جگە لە ئەنەس‌و حەسەنی بەسری کە وتوویانە سەقەی تێپەڕیوە( گوزەشتە) کە ڕاستیەکەی هەر قسەی ئەووەڵە کە ئایەتەکەیە،،\nـ شێخ ساڵەح فەوزان دەفەرموێ: ڕەوانیە سەرف کردنی زەکات بۆ غەیری ئەو چینانە کە ئایەتەکە باسی کردوون وەک دروست کردنی مزگەوت و قوتابخانەو.. هتد، بۆیە خوا باسی ئەو هەشت چینەی کردوە ئیعلامە کە سەدەقات لەوانە بەدەرنییە،،\nـ سەرفی زەکات جگە لەوان لە کارخستنی ئامانجی سەرەکی زەکاتە کە بریتیە لە جێبەجێ کردنی بەرژەوندی کۆمەڵگا، بە جیاوازیێکی کەمەوە لەنێوان چینەکانداو هێنانەدی بەرژەوەندی تاکەکان، کۆتایی هێنان بە باڵی ڕەشی هەژاری کە هەردەم مەترسی‌دارە بۆ سەر گەلەکان‌و چینایەتیەکان،،\nـ داواکارم لەخوای گەورە بۆ کاری خێر باڵمان بگرێ، بۆ هەرشتێ خۆی پێی خۆشەو پێی ڕازیە یارمەتیمان بات، سڵاوی خوای گەورە وەک لێزمەی باران بڕژێ بەسەر گیانی پێغەمبەردا دخ ، ئامین.\nلە دوای گەڕان و سەرنج‌دان لە بۆچوونی زانایان بۆمان ڕوون بوەوە کە بۆچوونی زۆرجیاوازو لێکدوور هەیە سەبارەت بە دروستبوونی زەکات بۆ مزگەوت و… کە لەناو ئەو هەشت سینفەدا نەهاتوون کە ئایەتەکە باسی لێوەکردووە، جا ئیستا سەرەتا بۆچوونی چوار ڕێڕەوەکە دەخەمەڕوو جا دوایە نەزەریەی زانایانی دیکە؛\n۱ـ هەر چوار مەزهەبەکە کۆن لەسەر ئەوەی سەرفکردنی دارایی زەکات بۆ( بەنداو، پرد، مزگەوت، قوتابخانە، ڕێگەوبان، کفن‌ودفنی مردوو، و… هتد) ڕەوانیەو جێ ناکەوێ بەڵکوو بۆ دروستکردنی ئەمانە ئەبێ لە بەیتولماڵ یا فەیء کەڵک وەربگیرێت.\nـ بەڵگەشیان دوو شتە؛\n٭ تەملیک ناکرێ واتە کەسێک دیاریکراو نیە بیدەیتە دەستی\n٭ لەو هەشت چینەدا باسیان نەکراوە\n۲ـ زانایانی‌تر مانای (فی‌سبیل‌اللە) بڵاوە پێداوە و فەرموویانە:\nـ فەخری‌ڕازی لە ڕاڤەی ئەم ئایەدا بۆچوونی قەففال دەهێنێ( کە وادیارە خۆشی قەبووڵیەتی بۆیە هیچ تێبینیێکی لەسەری نەداوە) کە فەرموویەتی: بازێ لە فوقەها دەفەرموون سەرفکردنی دەستکەوتی زەکات لەتەواوی ڕێگە خێرەکاندا وەک” ڕێکخستنی مردوو، پرد، ڕێگەوبان، دروست‌کردنی دژو قەڵا، مزگەوت و… هاوشێوەکانیان دروستەو بێ گرفتە چونکە ڕستە فی سبیل اللە بەربڵاوە.\nـ لە کتێبی( جواهرالکلام فی شرائع الاسلام) کە لە جەوامیعی فقهی مەزهەبی جەعفەریە ئەویش بە دروستی دەزانێت.\nـ هەروەها مەزهەبی زەیدیەش بە دروستی دەزانێ بە بەڵگەی ئەوەی‌کە ڕستەی فی‌سبیل‌ا.. گشتگیرە با بەزۆری بۆ جیهاد بەکار هاتبێ.\nـ عەللامە ڕەشید ڕەزا: مەبەست لە فی‌سبیل‌ا.. بەرژەوەندی گشتی مسوڵمانانە،،\nـ شێخ مەحموودشەلتووت دوای ئەوەی بۆچوونی ڕەشیدڕەزا پەسند ئەکا لە وڵامی کەسێکدا کەلێی دەپرسێ ئایا بە زەکات دروستە مزگەوت چاک‌بکرێ؟\nدەفەرموێ: ئەگەر لە بەشی (فی‌سبیل‌ا..) لە ناوچەیکدا یەک مزگەوت، یا لە گوندێکا مزگەوتێک، یا هەرچەن مزگەوتی کەش هەن بەس زەرفیەتی خەڵکی نەماوە ئەتوانرێ دروست بکرێ‌و لە ڕوانگەی شەرعیەوە گرفتی نیە، ئەڵبەتە کە باوەڕمان وابێ مەبەست لە فی‌سبیل‌ا.. بەرژەوندی گشتی خەڵکی بێت، جاکەوابوو” مزگەوت، نەخۆشخانە، ئەماکنی ئامووزشی، کارخانەکان، ئەنبارو ساردخانە، تەواوی ئەو شتانەی لایەنی گشتیان هەیە دەگرێتەوەو دروستە،\n+ بەو مەرجانەی باسی کرد دروستە مەسەلەن ئەگەر پێویست نەبوو مزگەوت دروست بکرێ نابێ لە زەکات کەڵک وەرگیرێت،،\n۳ـ پوختەی بابەت: ئەو زانایانەی مەعنای ڕستەی (فی‌سبیل‌ا..) یان گشتگیر کردووە ئاوا ئیستدلالیان کردووە؛ مەعنای ئایەکە فراوانەو هەرجۆرە چاکەیێک‌و کردارێکی باش‌و چاک کە سوودو بەرژەوەندی تیابێ بۆ کۆمەڵگا دەگرێتەوە لەسەر ئەم مەبنایە ئەفەرموون:\nبۆ چێ‌کردنی مزەگەوت، قوتابخانە، نەخۆشخانە، سەنتەرە خێرخوازیەکان، باقی پڕۆژەکان و… هتد ڕەوایەو شەرعیە.\nـ جا ئەکرێت ئەگەر مەوردێکی ئاوا هاتە گۆرێ لە وڵاتی کوردستان کەڵک وەرگیرێ لەو فەتوایانە وەکچۆن ئەو زانایانە بۆ وڵات‌و کۆمەڵگای خۆیان فتوایان داوەو بە ڕەوایان زانیوە بەتایبەت ئەگەر زانیت‌و لێت یەقین بوو پارەت بۆ خڕنابێتەوە وڵات‌و مزگەوت‌و نیشتمانی ئێمەش وەکی وان.\nسڵاوی خواتان لەسەربێت\nپرۆفیسۆر د عەلی قەرەداغی لە کتێبی زەکاتەکەیدا ئەفەرموێ:\nـ فی سبیل‌ا.. کە بە جیهاد ماناکراوە تەنها چالاکی سەربازی نیە کەواتە ئەم خاڵانەش دەگرێتەوە؛\n۱ـ دابین کردنی ماڵ بۆ بزاڤە ڕزگاری‌خوازە موسوڵمانەکان کە لە پێناو سەربەخۆیی گەلەکانیاندا خەبات ئەکەن بۆ بەدەست هێنانی ئازادی وەک بزوتنەوەکانی فەلەستین، کشمیر، فیلیپین، کوردستان و…\n۲ـ پشتگیری کردن لەو هەوڵە تاک‌و بە کۆمەڵانەی کە دەیانهەوێ بەرنامەی ئیسلام دوبارە بێتەوە سەرشانۆی ژیان، بەرنامەی خوا لەوڵاتانی موسوڵماندا پیادە ببێ، بەرگری پیلانەکانی دوژمنانی ئیسلام بکەن کە دەیانهەوێ بیروباوەری ئیسلام لە ئارادا نەهێڵن،\n۳ـ دابین کردنی ماڵ بۆ مەڵبەندەکانی بانگکردن بۆ ئیسلام، ئەو بانگەوازەی کە پیاوانی ڕاست‌و ڕاستگۆ لە دەرەوەی وڵاتانی ئیسلام پێی هەڵدەستن بە ئومێدی بڵاوبوونەوەی ئیسلام بەو ڕێگا ڕاست‌و دروستانەی کە لەگەڵ سەردەمدا دەگونجێت، ئەمیش ئەو مزگەوتانە دەگرێتەوە کە لە وڵاتە نائیسلامیەکاندا دەکرێنەوە بۆ ئەوەی ببنە بنکەی بانگەوازی ئیسلام.\nپەڕاوی زەکات هی د یووسف قەرزاوی،\nـ پەڕاوی زەکات د عەلی قەرەداغی\nسلف صالح و تلاوت قرآن در رمضان\nجایگاه سنت نبوی در قرآن کریم\nسنگسار و رجم ؛ بدعتی شوم(7-1)


مسعود بارزانى خوى سه‌رپه‌رشتى ليدانى شه‌رڤانان و په‌كه‌كه ده‌كات\nThursday, 10.22.2020, 19:53\nبە پێی فەرمانی بارەگای بارزانی ژمارە ١٢٣ رێکەوتی ١٧/١٠/٢٠٢٠\nداوا لە کە تەواوی لیوا تایبەتەکانی حیزب و چەکدارەکانی پارتیی کە لە ئامادەباشییدابن بۆ بەرەو رووبوونەوەی هێرشی دەرەکی کە دژی پارتیی دەکرێت لە ناوچەی ژێر دەسەڵاتیان.\nهه‌ر يه‌ك رۆژ دواى ئه‌و فەرمانه كه‌ى ، کە خودی مەسعود بارزانى دەریکردووە، هيزه‌كانى زيره‌ڤانى و ليواتايبه‌تيه‌كان بڵاوه‌يان بێكراوه له زاخۆ تاكو حاجى هۆمەران، ئەمیش به‌بێ ئاگادارى وه‌زاره‌تى پيشمه‌رگه، مەبەستیش لەم کارە ئەوەیە کە تورکیا فشاری خستۆتە سەر بارزانی، کە ئەرکی پەلاماردانی گەریلا و هێزی سەڕڤانان بگرێتە ئەستۆی، هەروەها به مه‌ستى ريگرى كردن له‌و گه‌ريلا و شه‌رڤانانه‌ى له ناوچه سنوریيه‌كان هاتووچۆ ده‌كه‌ن بەتایبەتی دواى شكستى سوپاى تورك له ئۆپراسيۆنه‌كان.\nشایانی باسە بڵاوه پێكردنى ئه‌و هێزانه‌ى پارتي له سنوره‌كان خه‌لكى دلگران كردوه كه جاريكى تر بارزانى خه‌ريكى نانه‌وه‌ى ئاژاوه‌يه‌كى تره له سنوره‌كانى كوردستان دواى بي ئومێدبونى له حكومه‌تى ناوه‌ندى به داخستنى كاروچالاكى كوردانى ئيزيدى و ريگاخۆشكردن بۆ حزبه‌كه‌ى بارزانى چونه‌وه شه‌نگال و كردنه‌وه‌ى باره‌گايه‌كانى به‌تايبه‌تى له نزيك بونه‌وه‌ى هه‌لبژاردنه‌كان بۆ ساخته‌كردنى ده‌نگى خه‌لك بۆ په‌رله‌مانى عيراقي.\nبنه‌ماله‌ى بارزانى وه‌ك بنەماڵەیەکی خائین پيشه‌ى هه‌ميشه و مێژووی پڕ لە خیخوڕییان بۆ داگیرکەران، لە ئیستا خەریکی پلان نۆىیە، کە له ناوچه‌ى شه‌نگال و ده‌وروبه‌رى موسل به پالپشتى سوپاى توركيا كه له‌ناوخاكى كوردستانن له شاره‌كانى شيلادزى و ميرگه‌سور و سيده‌كان .\nسەرشۆڕی بۆ بنەماڵەی بارزانی و هەزار پیاوەکەی، ئەم رۆژە پیسەش تۆمارکەن بۆ خیانەتێکی تری نەوەکانی مەلا مستەفا، با لەسەر گۆڕەکەی بە ناشرینی بدرەوشێتەوە و بەر نەفرەتی مێژوو بکەون.\nگوندى دۆرێ لە ناوچه‌ى بارزان بۆته گه‌وره‌ترين مۆلگه‌ى بازرگانى ماده هۆشبه‌ره‌كان


به‌رواری دابه‌زاندن: 29/07/2018 : 23:44:17\nزانایانی سه‌ربه‌رزی كوردستان\nجه‌ما‌وه‌ری به‌شه‌ره‌فی كوردستان\nسوپاس بۆ خوای گه‌وره, یه‌كێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی كوردستان له ڕۆژانی (11و12)ی ( ذوالقعده) ی ساڵی( 1439)ی كۆچی, به‌رامبه‌ر به (24و25/7/2018) ی میلادی, له‌ژێر در‌وشمی ( زانست، پیشه‌یی بو‌ون، نیشتیماندۆستی) به ئاماده‌بو‌ونی (260) ئه‌ندام، كه نوێنه‌رایه‌تی زانایانی كوردستانیان ده‌كرد، كۆنگره‌ی شه‌شه‌می خۆی ساز كرد, له هه‌ردو‌و ڕۆژانی كۆنگره‌دا ئه‌ندامان ئازادانه‌و دڵسۆزانه گه‌نگه‌شه‌ی كۆمه‌ڵێك پرسی هه‌نوكه‌یی‌و چاره‌نوسسازی په‌یوه‌ست به زانایانی ئایینی ئیسلام‌و بار‌ودۆخی ئه‌مڕۆی هه‌رێمی كوردستان كرد, وێڕای پێداچونه‌وه به په‌یڕه‌و پڕۆگرامی یه‌كێتی زانایان, له ڕاسپارده‌كاندا جه‌خت له‌سه‌ر چه‌ندین خاڵی گرنگ كرایه‌وه له‌وانه:\n- هه‌وڵدان بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی سه‌رجه‌م مافه دارایی‌و ڕۆشنبیری‌و مه‌عنه‌وییه‌كانی زانایان, كه پێویسته حكومه‌تی هه‌رێم به ڕه‌چا‌وكردنی ڕۆڵی كارای مه‌لا‌و سه‌ییدانی كوردستان هه‌وڵ بۆ باشتر كردنی بار‌و گوزه‌رانیان بدات, له هه‌مان كاتدا به ئه‌ركی خۆمان‌و ته‌وا‌وی زانایانی ده‌زانین, په‌ره به توانا زانستی‌و مه‌عریفیه‌كانیان بده‌ن‌و له ئاست پێدا‌ویستی ئه‌مڕۆی كۆمه‌ڵگه دا بن, بۆ ئه‌م مه‌به‌سته دا‌وا له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ین ئا‌وڕی جدی بداته‌وه له بوژانه‌وه‌ی حوجره‌و قوتابخانه ئایینی‌و زانكۆ ئیسلامیه‌كان.\n- كۆنگره جه‌ختی كرده‌وه له‌سه‌ر ڕێبازی میانڕه‌وی له فكر‌وموماره‌سه‌ی ئاینداری له كۆمه‌ڵگای كوردی, به مه‌به‌ستی زیاتر بره‌ودان به ئاسایشی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و پێكه‌وه‌ژیانی ئاشتیانه‌ی نێوان سه‌رجه‌م پێكهاته‌كان.\n- له هه‌مان كاتدا به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی فیكری تیرۆر‌و توندڕه‌وی به ئه‌ركی له پێشینه‌ی زانایان ده‌زانین, چونكه تیرۆر هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی به‌رده‌وامه بۆ سه‌ر ئایین‌و ژیانی كۆمه‌ڵگه‌و فیكری گه‌نج‌و لا‌وه‌كانمان.\n- كۆنگره جه‌ختی له‌سه‌ر مافه یاسایی‌و ده‌ستوری‌و شه‌رعیه‌كانی هه‌رێمی كوردستان كرده‌وه، به یه‌كێك له ئامانجه ستراتیژیه‌كانی زانایان ده‌ست نیشان كرا, له‌و پێنا‌وه‌شدا پشتگیری هه‌مو‌و هه‌نگا‌وێكی دڵسۆزانه ده‌كه‌ین, هه‌ر بۆیه ڕو‌وی ئامۆژگاری ده‌كه‌ینه كاربه‌ده‌ست‌و حیزب‌و لایه‌نه سیاسیه‌كان, كه هه‌میشه به‌رژه‌وه‌ندی گشتی‌و دابینكردنی ژیانێكی شه‌ره‌فمه‌ندانه‌و پاراستنی ئاشتی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ته‌بایی‌و یه‌ك ڕیزی نێوان خۆیان بپارێزان.\n- هه‌ر‌وه‌ها زانایان پابه‌ندبوونی ئایینی‌و ڕه‌وشتی به كۆڵه‌گه‌ی سه‌ره‌كی ڕاگرتنی ها‌وسه‌نگی كۆمه‌ڵگه ده‌زانێت, له‌و پێنا‌وه‌شدا به ئه‌ركی خۆمان‌و گشت دڵسۆزانی ده‌زانین, كه پارێزگاری له ئایین‌و به‌ها ئه‌خلاقیه‌كانی كۆمه‌ڵگه بكه‌ن‌و به‌ره‌نگاری هه‌ر فیكر‌و پیلانێك ببنه‌وه, كه ده‌بێته مایه‌ی تێكچو‌ونی شیرازه‌ی خێزانی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی له‌وانه: ئیلحاد‌و ئیباحیه‌ت‌و بڵا‌وكردنه‌وه‌ی مادده‌ی هۆشبه‌ر‌و هه‌ر هه‌وڵێكی نامۆی تر.\nسه‌ر له ئێواره‌ی ڕۆژی دو‌وه‌می كۆنگره, ئه‌ندامان له پرۆسه‌یه‌كی دیموكراسی‌و ئازادانه‌دا, ئه‌ندامی نوێی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی بۆ خولی داهاتو‌و هه‌ڵبژارد‌و كۆتایی به كاره‌كانی كۆنگره هێنا.\nلێره‌وه وێڕای پیرۆزباییمان له ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی نوێ سوپاس‌و پێزانین ئاراسته‌ی سه‌رجه‌م میوانه به‌ڕێزه‌كان ده‌كه‌ین به‌تایبه‌ت سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان رێزدار (نێچیرڤان بارزانی)و ئه‌ندام په‌رله‌مان‌و وه‌زیر‌و به‌رپرسه حیزبی‌و حكومیه‌كان‌و زانایانی ئایینی‌و شێخانی ته‌ریقه‌ت‌و پیا‌و ماقوڵان‌و جه‌ما‌وه‌ری كوردستان‌و تێكڕای میوانه به‌رێزه‌كانی ئاماده‌بوو.\nهه‌ر‌وه‌ك سوپاسی سه‌رجه‌م كه‌ناڵه‌كانی ڕاگه‌یاندن ده‌كه‌ین له گواستنه‌وه‌ی كاره‌كانی كۆنگره, سوپاسی ده‌سته‌ی داد‌وه‌ری كه سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌یان كرد, ڕێز‌و سوپاس بۆ ئاسایش‌و هێزه ئه‌منیه‌كان كه ئه‌و دو‌و ڕۆژه ماند‌وبون له‌گه‌ڵمان.\nدوا په‌یڤی كۆنگره سڵا‌و‌و ڕێزه بۆ هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان‌و دڵسۆزانی گه‌ل‌و وڵات‌و سڵا‌و له گیانی پاكی شه‌هیدانی كوردستان.\nكاتژمێر12ی شه‌وی25ی 7ی 2018\nژماره‌ی سه‌ردان : 5907781


ئه‌گه‌ر قه‌یرانه داراییه‌كه چاره‌سه‌ر نه‌كه‌ن چی ئه‌بێت. ؟. به‌هرۆز جه‌عفه‌ر\nقه‌یرانی دارایی هه‌رێم،به‌هه‌موو پێوه‌رێك قه‌یرانێكی دروستكراوه، له‌لایه‌ن خودی به‌رپرسانی ده‌سته‌ڵاتی ئه‌م هه‌رێمه‌وه،پێویست ناكات سوێند بخۆین و به‌ڵگه‌ش بۆ خه‌ڵك بخه‌ینه ڕوو،كه ئه‌م دوو حزبه نه‌وتی (10) ساڵی دیكه‌یان له ژێر زه‌وی كوردوستان دا فرۆشتووه، ئه‌مه‌ش ڕوونه كه داهاتی ناوخۆ ئه‌دزرێت،پاره‌ی مه‌رزه‌كانی برایم خه‌لیل و په‌روێزخان بوكوێ ئه‌چن؟. پاره‌ی بانكی به‌ڵێنده‌ره‌كانیش دیارنه‌ماوه،ئه‌و ملیار دۆلاره‌شی ئه‌وترێت له توركیا قه‌رزمان كردووه،هیچ ڕاستییه‌كی دیارنییه‌و،بۆ ئه‌وه‌ی بڵێن قه‌رزارین باسی ئه‌كه‌ن، زۆر ڕوونه كه خه‌ڵكانێك قازانج له‌م ئه‌زمه‌یه ئه‌كه‌ن له‌هه‌رێمی كوردوستاندا، حه‌زه‌كه‌ی سبه‌ینی خه‌ڵك بچنه سه‌ر شه‌قام و،نیشانی بده‌ن كه فشارێكی جددیی و ترسناك هه‌یه،بۆ دوو سبه‌ی پارتی و یه‌كێتی مووچه‌ی دوو مانگ دابه‌ش ئه‌كه‌ن!. ئه‌وه له‌كوێی دێنن. ؟.\nمن له‌م نوسینه نامه‌وێت،ڕه‌خنه له هێزه ئیسلامییه‌كانی كوردوستان و بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بكه‌م، چونكه خه‌ڵك لانی كه‌م ئه‌بێت ئه‌وه‌نده شعوری هه‌بێت و بۆی یه‌كلابوبێته‌وه،كه چۆن خه‌ڵه‌تێنراوه. وه هه‌ستی به‌و هه‌لپه‌رستی و درۆ شاخدارانه‌ی كۆنه ئۆپۆزسیۆن كردبێت،به‌هه‌ر حاڵ ئه‌وه ده‌ره‌تانێك بوو ئه‌وان به میلله‌تیان دا.\nئێستا كوردوستان،له‌به‌رده‌م شۆڕشێكدایه،كه نابێت ئێمه‌ومانان خۆمانی لێ بدزینه‌وه،ئیمڕۆ بێت یان سبه‌ی پێویست به‌خۆپیشاندانی سه‌رتاسه‌ریی ئه‌كات له‌كوردوستان. ڕه‌نگه كه‌سێك بپرسێت كه كێ ئاماده‌یه ئه‌وه بكات؟. له به‌هاری عه‌ره‌بیدا،میسر به (18) ڕۆژ توانی سیسته‌مه‌كه بڕوخێنێت،سیفاتی شۆڕشه‌كه‌یان ئه‌وه‌بو كه خه‌ڵك خۆی نوێنه‌ری خۆی بو،خۆی هاته شه‌قام و خۆی به‌تاكه نه‌عل ده‌سته‌ڵاتی تاونا. !.\nدیاره ده‌سته‌ڵاتی كوردی (به‌هه‌موو ئه‌م هێزانه‌ی كه ئێستا له‌كه‌لاكی جه‌سته‌ی میلله‌ت و سامانه‌كه‌ی ئاڵاون) هه‌ر به‌ته‌نها ده‌ستگه ئه‌منیه‌كانی به ئامراز نه‌گرتووه، بۆ چاودێریی و سانسۆر خستنه سه‌ر ده‌نگه ئازاده‌كان، به شێوازی جیاجیا،به‌ڵكو سه‌دان ده‌ستگه‌ی جۆراوجۆری میدیای له‌ژێر ناوی سێبه‌رو ئه‌هلی و كه‌نالی جۆراوجۆردا به‌پاره‌ی خه‌ڵك بۆ ئه‌حمه‌قكردنی خه‌ڵك خستۆته گه‌ڕ. چه‌نده قوڕگی حووته‌كانی ده‌سته‌ڵات ترسناكن،دوو هێنده‌و زیاتر ئه‌و چینه له ئه‌كادیمیه‌كانی زانكۆ و میدیای كوردی به‌هه‌موو شێوه‌كانییه‌وه، ڕێگره له‌به‌رده‌م گۆڕان و شۆڕشێكی ڕاسته‌قینه‌دا.\nئێمه له‌وه‌نده ساڵی ڕابردوودا،ته‌له‌فزیۆنێك،سایتێك،گۆڤارو ڕۆژنامه‌یه‌ك نه‌ما،هاواری تیانه‌كه‌ین، دیراسه‌و توێژینه‌وه‌ی تیا بڵاونه‌كه‌ینه‌وه. تا ئۆپۆزسیۆن هه‌بو،ئیشی له‌سه‌ر شكاندنی ئه‌و مرۆڤانه ئه‌كرد له‌ده‌ره‌وه‌ی خۆی هاوارئه‌كه‌ن.. . ئیمرۆِكه ئه‌و ڕێگه‌یه‌یان بزركرد.\nئه‌گه‌رچی له (4) ساڵی ڕابردوودا،له‌لایه‌ن تاڵه‌بانی و بارزانی و سه‌ركرده‌كانی تره‌وه،چ به بینین و چ به‌نامه و په‌یام ئاگاداركراینه‌وه،كه ئه‌وه ناكه‌ن له ڕابردووا كردویانه، توانای گوێگرتن و به‌ته‌نگه‌وه هاتنی پرۆژه‌و سه‌دا ناڕازییه‌كانیان هه‌یه، وه‌لێ ئه‌مه نه‌ك هه‌رنه‌كرا،به‌ڵكو تاڵانی و بێدادییه‌كه هه‌ر له‌سنور ده‌رچوو.\nخاڵی له‌وه‌ی كه ناتوانرێت له‌هه‌رێمی كوردوستان سیاسه‌تێكی ڕاسته‌قینه‌ی نه‌ته‌وه‌یی بینابكرێت،چونكه مه‌له‌فی ئه‌م به‌رپرس و حزبانه وا له‌به‌رده‌ستی ئێران و توركیاو هێزه‌كانی خۆرئاواوه.\nبۆیه ئه‌بێت،بارزانی ئاگای له‌وه بێت،كه له‌به‌رده‌م به‌رپرسیارێتی و خه‌ته‌رێكی گه‌وره‌دایه،له تافی ئه‌و ده‌سته موسته‌شارو ده‌وروبه‌ره درۆزنانه خۆی بته‌كێنێت،ده‌نا له‌به‌رده‌م كوده‌تایه‌كی جه‌ماوه‌ری و سه‌دای گه‌نجانه‌ی ئه‌م وڵاته‌دا سیاسییه‌كان خۆیان ئه‌بیننه‌وه.


بڵاوبوونەوەی "حەسار و سەگەکانی باوکم" بە زمانی فارسی\nAugust 17, 2016 - 8:33 PM\nکۆدی هه واڵ : 772610\nبڵاوکەرەوەی ئەفراز ، نۆڤلێتی "حەسار و سەگەکانی باوکم" به مافی ڕاستەوخۆی کۆپی ڕایت له نووسەرەکەی به وەرگێڕانی "ڕەزا کەریم مجاوێر" بڵاو کردەوه.\nبه پێی هەواڵ دەریی ئەهلو بەیت(ع) ، ابنا : نۆڤلێتی "حەسار و سەگەکانی باوکم" له نووسینی شێرزاد حەسەن نووسەری ناسراوەی هەرێمی کوردستانی ئیراق و له وەرگێڕانی ڕەزا کەریم مجاور گرینگترین بەرهەمی ئەم نووسەره کوردەیه.\nشێرزاد حەسەن لەم نۆڤلێتەدا چیرۆکی کوڕێک دەگێڕێتەوه که باوکی خۆی کووشتوه و له میانەی ئەم چیرۆکەدا داب و نەریتی عەشیرەیی، بنەماڵەیی و سۆزداری خەڵکی کوردستان لەگەڵ ڕاوی یەکەم کەس که له پێگەی ئەدیبێک دایه باس دەکات.\nباوکی ڕاوییەکه لەم نۆڤلێتەدا تەنانەت پاش مەرگی خۆشی دەتوانێت ئەو ڕۆڵ و دەسەڵاتەی وا به سەر ئاراسته و فەزای ژیانی کەسایەتییەکاندا هەیەتی، درێژە پێ‌بدا و بیسەپێنێ. به چەشنێک که ئەم نۆڤلێته بە چەشنێکی ڕەمزی ئاماژە بە توانای خولقاندنی تارماییەک دەکات که هەر هەموو کەسایەتی چیرۆکەکه بەشێک له شوناسی خۆیان و داب و نەریتی ژیانیان له دانی هێز بەم تارماییه دەدۆزنەوه.\nله ڕاستیدا پەیوەندی سادەی ئەڤیندارانه له نۆڤلێتی "حەسار و سەگەکانی باوکم" به بەشداری توخمی مەرگ و تاوانی باوک‌کوژی له حاڵەتی رۆژمەڕەیی خۆی دەرباز دەبن و به سانایی به یارمەتی داهێنەرایەتی نووسەر پێگەیەک بۆ کوڕێکی باوک‌کوژ ساز دەکات، که دەتوانێ بەدەر له کەفارەتی تاوانەکەی سەفەرێکی زیرەکانه بکات بۆ جیهانی نەناسراو و چارەنووسێک که پێی مەحکومه و بیخاته ژێر پرسیارەوه.\nئەم نۆڤلێتە به زمانێکی ڕەوان و ڕەمزی عیرفانی وەک یەکێک له شاکارەکانی ئەدبیاتی کورد دێته ئەژمار و له دووتۆی 94 لاپەڕە و بە نرخی نۆ هەزار تمەن خرایە بەردەستی لایەنگرانی ئەدەبی گێرانەوەی مودێرنی کوردی.\nبڵاوکەرەوەی ئەفراز تا ئێستا بەدەر له شێرزاد حەسەن، بەرهەمی چەندین نووسەری ناسراوەی دیکەی رۆژهەڵاتی ناڤین و لەوان بەختیار عەلی، ئەلیاس خۆری و ئەحلام موستغانێمی بڵاو کردۆتەوە....


وەزیری بەرگری ئەمەریکا دەڵێت گواستنەوەی چەک بۆ یەکینەکانی پاراستی گەل ڕادەگرن\nهاوکاری لەشکری ئەمەریکا و یەکینەکانی پاراستنی گەل\nمەتیس گوتی: "ئیمە درووست هەر بە ئەو پێیە دەچێنە پێش کە سەرۆک ڕایگەیاند."\nبە گوێرەی ئاژانسی هەواڵنێری ڕۆیتێرز وەزیری بەرگری ئەمەریکا جێم مەتس هەینی گوتی کە کردارکانی لەشکری بۆ سەر داعش لە سوریا گەیشتۆتە قۆناخەکانی کۆتایی، و چاوەڕوانی دەکات تیشک بخرێتە سەر ڕاگرتنی هەریمەکە تا ئەوەی شەڕەڤانانی کوردی سوریا پڕ چەک بکات.\nدانۆڵد تڕامپ حەوتووی ڕابردوو لە پەیوەندێکی تەلەفۆنی دا سەرۆکی تورکیای ئاگادار کرد کە واشنگتن خەریک گۆڕان بە سەر پشتیوانی لەشکری بۆ لایەنەکان لە گۆڕەپانی شەڕ لە سوریا دا دەکات.\nوەزیری بەرگری ئەمەریکا، جێمز مەتس\nیەکینەکانی پاراستنی گەل هێزی سەرەکی هێزەکانی سوریای دێموکڕاتن.\nمەتیس گوتی: "ی پ گ چەکدارە و لە دەمێکدا کردارەکانی هێزی هاوپەیمان ڕادەوستێت بێگومان پێویستیت بە ئەوە نابێت، پێویستیت بە ئاسایش دەبێت، پێویستیت بە هێزەکانی پولیس دەبێت، ئەوە خەڵکە کە ڕوونی دەکاتەوە کە داعش ناگەڕێتەوە."\nکاتێک پرسیاری لێکرا داخوا ئەوە بە تایبەتی مانای ئەوە دەگەیەنێت کە ئەمەریکا دانی چەک بە یەکینەکانی پاراستنی گەڵ ڕادەگرێت.\nئانکارا بە پشتیوانی ئەمەریکا بۆ ی پ گ زۆر قەڵسە کە تورکیا وەک بەشێک لە پارتی کرێکارانی کوردستان ی دەزانێت.\nئەمەریکا ئەو چاوەڕوانییەی هەیە کە چەکەکانی قورس و ئوتوموبیلی گەورەی لەشکری لە یەکینەکانی پاراستنی گەل وەربگرێتەوە، بەڵام وێناچێت چەکەکانی سووک بە تەواوی لە ئەوان وەربگرنەو، وەک کاربەدەستانی ئەمەریکا گوتوویانە.\nزوویەکی ئەم حەوتووە، هاوبەندی شەر لە دژی داعش گوتی زیاتر لە ٤٠٠ سەربازی مورینز و تۆپخانە سوریا جێ دەهێڵن دوای ئەوەی یارمەتیان کرد شاری ڕەقە لە چنگ دەوڵەتی ئیسلامی ڕزگار بکەن.\nمەتیس گوتی ئەوە بەشێک لە گۆرانکاری لە پێکهاتەکانی هێزی ئەمەریکابووە بۆ ئەوەی پشتیوانی لە دیپلۆماتان بکات کە شەڕ بە کۆتایی بهێنن.\nمەتیس گوتی: "سەربازان ی [ئەمەریکا] هەڵوێستیان دەگۆڕن... کە هەڵوێست لە گەڵ هاوپەیمانانی ئێمە دەگرێتەوە ئەوانەی ئێستا خەریکە هەڵوێستی خۆیان دەگۆڕن لە دەمێکدا بۆ ئەو مەبەستەی کە دەچنە پێش سنووردارن."


ره‌وشی ناوچه "كێشه له‌سه‌ره‌كان" له لێواری ته‌قینه‌وه‌دایه\n"ره‌وشی كه‌ركووك و ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كان له لێواری ته‌قینه‌وه‌دایه"\nكه‌ركووك هه‌رێمی كوردستان هه‌ولێر ناوچه كوردستانییه‌كان ناوچه ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كان\nگرژیی و ئاڵۆزییه سیاسییه‌كان و ده‌رهاویشته‌كانی ره‌وشی ئه‌منی له ناوچه (كێشه له‌سه‌ره‌كان) له‌نێوان به‌غدا و هه‌ولێر دا، په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ر دوولای خستووه‌ته سه‌نگی مه‌حه‌كه‌وه و ئه‌گه‌ری هه‌یه قه‌یرانێكی سیاسی دیكه‌ی لێبكه‌وێته‌وه و كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئه‌و هه‌وڵانه‌ی حكوومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی هه‌بێت كه تازه به ناته‌واوی ده‌یه‌وێ به كیشه و قه‌یرانه قوڵه‌كانی عێراق رابگات.\nناكۆكییه سیاسییه‌كانی له‌و ناوچانه هێشتا گه‌رمترین قه‌یرانی مه‌یدانی سیاسی عێراقن. ئه‌وه له كاتێكدایه داخوازی زۆر هه‌یه تا به خێرایی چاره‌سه‌ریان بۆ بدۆزرێته‌وه‌و كاریگه‌ری نێگه‌تیڤتری له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی وڵات نه‌بێت.\nئێستا له‌و ناوچه "كێشه له‌سه‌رانه" ره‌وشێكی ناجێگیر و چه‌قبه‌ستوو هه‌یه، له شنگال به‌ریه‌ككه‌وتن روویدا و ره‌وشی ئه‌منی ناوچه‌كانی خانه‌قین به‌ره‌و خراپتر رۆیشتووه. هاوشانی ئه‌و دۆخه ئه‌منی و سه‌ربازییه‌ی هه‌یه، ده‌رهاویشته‌ی قه‌یرانه سیاسییه‌كان له‌سه‌ر كه‌ركووك زیاتر ره‌نگیداوه‌ته‌وه و پێده‌چێت په‌یوه‌ندییه ناجێگیره‌كه‌ی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا هه‌ر ساتێك بته‌قێنێته‌وه.\nله‌و چوارچێوه‌یه‌دا به‌رپرسێكی سیاسی ئاگادار كه نه‌یویستووه ناوه‌كه‌ی ئاشكرا بكریت، به رۆژنامه‌ی "العربي الجديد"ـی گوتووه: "حكوومه‌تی عێراق كه ئێستا عادل عه‌بدولمه‌هدی نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات، دڵنیا نییه له ره‌وشی ناوچه "ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان"، ئه‌وه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی چه‌ند لایه‌نێكی سیاسی كۆنترۆڵیان به‌سه‌ردا كردووه‌و بۆ سه‌پاندنی هه‌ژموونی زیاتری خۆیان ناكۆكییه‌كانیان قوڵتر بووه‌ته‌وه. دۆخه‌كه هێنده هه‌ستیاره رۆژانه له‌باره‌ی ره‌وشی شنگال و كه‌ركووك و خانه‌قین راپۆرت ده‌گه‌یێنریته سه‌رۆك وه‌زیران".\nئه‌و به‌رپرسه ئاگاداره به رۆژنامه عه‌ره‌بییه‌كه‌ی گوتووه: "حكوومه‌تی عێراقی هه‌وڵ ده‌دات له رێگه‌ی كۆنترۆڵكردنی ئه‌و ناوچانه‌وه چاره‌سه‌رێك بدۆزێته‌وه، لێكتێگه‌یشتنێك درووست ببێت توندی گرژییه سیاسییه‌كان خاوبكاته‌وه. له به‌رامبه‌ردا به‌رپرسانی كوردستانیش به‌تایبه‌تی مه‌سعوود بارزانی سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان له‌گه‌ڵ عادل عه‌بدولمه‌هدی به ته‌له‌فۆن قسه‌یان له‌سه‌ر ئه‌و دۆسیه‌یه كردووه".\nئه‌و سه‌رچاوه به‌رپرسه ده‌ڵێت: "شاندێكی باڵای كورد به‌م زووانه بۆ باسكردنی قه‌یرانه‌كانی ناوچه "ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان" و چه‌ند پرسێكی دیكه‌ی سیاسی كه جێگای بایه‌خی هه‌ر دوو لایه ده‌گه‌نه به‌غدا و حكوومه‌تی عێراقیش كار بۆ پێكهێنانی لیژنه‌ی هاوبه‌شی نێوان به‌غدا و هه‌ولێر ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی باسی پرسه هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كان بكه‌ن، له‌وانه‌ش دۆسیه‌ی ناوچه "ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان" و دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ر بۆی".\nلایه‌نه سیاسییه‌كان له‌باره‌ی ئاڵۆزبوونی زیاتری ره‌وشی ئه‌و ناوچانه‌وه هۆشداریی ده‌ده‌ن و داوای دانووستانی نیشتمانی ده‌كه‌ن، له‌نێو ئه‌وانه‌دا ئه‌یاد عه‌لاوی، سه‌رۆكی هاوپه‌یمانی نیشتمانییه كه له به‌یاننامه‌یه‌كدا گوتوویه‌تی: "له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی كوردستان قسه‌م له‌باره‌ی پێشخستنی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا كردووه، چونكه لاوازییه‌ك هه‌یه له هه‌ماهه‌نگی و چاودێری بڕیاره‌كان و رێككه‌وتنه سیاسییه‌كاندا كه دیارترین هۆكاری ناكۆكییه‌كانی نێوان هه‌ر دوو حكوومه‌تن. به‌تایبه‌تی ئه‌و یاسایانه‌ی بۆ هه‌ر دوو لایه‌ن گرنگن و له ده‌ستووری عێراقدا دیاری كراون".\nعه‌لاوی له به‌یاننامه‌كه‌یدا ئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه كه "مه‌ترسییه‌كانی ره‌وشی ناوچه "كێشه له‌سه‌ره‌كان" له‌سه‌رمان پێویست ده‌كات به‌خێرایی ده‌ست به گفتوگۆیه‌كی نیشتمانی بكه‌ین و چاره‌سه‌رێك بۆ ئه‌و ره‌وشه بدۆزینه‌وه. بوونی هه‌ماهه‌نگی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا بۆ ئه‌و پرسه و سه‌رجه‌م كێشه‌كانی دیكه زۆر گرنكه و پێویسته بۆ پرسه گرنگه‌كان هه‌ماهه‌نگیی له‌نێوانیاندا هه‌بێت".\nهه‌روه‌ها مه‌حما خه‌لیل، قایمقامی شنگال له‌وچوارچێوه‌یه‌دا گوتوویه‌تی: "میلیشیاكانی حه‌شدی شه‌عبی به‌هاوكاریی پارتی كرێكارانی كوردستان "په‌كه‌كه" هه‌وڵی درووستكردنی كێشه و قه‌یران ده‌ده‌ن له‌و ناوچانه‌دا. حه‌شد به‌هاوكاری په‌كه‌كه پێكه‌وه‌كاریان بۆ دانانی قایمقامقامێك بۆ شنگال كردووه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌جێندا تایبه‌تییه‌كانیان جێبه‌جێ بكه‌ن، به‌ڵام ئه‌و دامه‌زراندنه هیچ بنه‌مایه‌كی یاسایی و ره‌وایه‌تییه‌كی نییه".\nقایمقامی شنگال به رۆژنامه عه‌ره‌بییه‌كه‌ی گوتووه: "هێشتا كاره كارگێڕییه‌كان له ده‌ره‌وه‌ی شارۆچكه‌ی شنگال رایی ده‌كه‌ین، له خێوه‌تگایه‌كی ئاواره‌كاندا كاره‌كان به‌ڕێوه ده‌به‌ین. چونكه حه‌شدی شه‌عبی و په‌كه‌كه رێگه به ئه‌نجوومه‌نی به‌ڕێوه‌بردنی شنگال ناده‌ن بچنه‌وه شارۆچكه‌كه كاره‌كانیان بكه‌ن، ئه‌گه‌ر سه‌ر به خۆیان نه‌بن. ئه‌گه‌ر ئه‌و لایه‌نانه رێزی شكۆی ده‌وڵه‌ت بگرن و ده‌وڵه‌تیش ئه‌منییه‌تمان بپارێزێت بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌كانمان بكه‌ین، ده‌ستبه‌جێ ده‌گه‌ڕێینه‌وه بۆ شنگال و ده‌ست به كار ده‌كه‌ینه‌وه".\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پارێزگای كه‌ركووك دۆخێكی ئه‌منی مایه‌ی دڵه‌ڕاوكێی هه‌یه، به‌تایبه‌تی پاش ئه‌وه‌ی به‌رپرسێكی پارتی دیموكراتی كوردستان، هه‌فته‌ی رابردوو له گه‌ڕه‌كی موسه‌ڵای شاره‌كه تیرۆر كرا.\nله‌و چوارچێوه‌یه‌دا كه‌مال كه‌ركووكی، به‌رپرسی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ركردایه‌نی كه‌ركووك - گه‌رمیانی پارتی دیموكراتی كوردستان به‌م دوواییانه گووتی: "كه‌ركووك داگیركراوه‌و وه‌ك سه‌ربازگه‌یه‌كی گه‌وره‌ی بڵاوكردنه‌وه‌ی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نییه. پێویسته گرووپه چه‌كداره‌كان به خێرایی له پارێزگای كه‌ركووك بچنه ده‌ره‌وه و و ده‌كرێت دۆسێی ئه‌منی و ئیداری پارێزگاكه راده‌ستی خه‌ڵكه‌كه‌ی و پێكهاته‌كانی خۆی بكرێته‌وه و پارێزگارێكی بێ لایه‌ن بۆ شاره‌كه دیاری بكرێت".\nله‌باره‌ی خراپتربوونی ره‌وشی ناوچه "كێشه له‌سه‌ره‌كان" تاڵب فه‌لاحی، شاره‌زای سیاسی به رۆژنامه‌كه‌ی گوتووه: "ئه‌و گرژیانه‌ی به‌م دوواییانه له قه‌یرانی ئه‌و ناوچانه و نێوان هه‌ولێر و به‌غدا زیادیان كردووه، له بنه‌ڕه‌تدا ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كوتله سیاسییه‌كان، ئه‌وه ده‌رهاویشته‌ی قه‌یرانی ته‌واونه‌كردنی حكوومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدییه، چونكه كوتله سیاسییه‌كان نه‌یاری عادل عه‌بدولمه‌هدین و نایانه‌وێت حكوومه‌ته‌كه‌ی به‌رده‌وام بێت. هه‌ر بۆیه ناكۆكی و گرژییه‌كانیان بردووه‌ته ئه‌و ناوچانه‌ش تا قه‌یرانێكی دیكه درووست بكه‌ن و ئه‌و بارودۆخه‌ش له شنگال و كه‌ركووك و خانه‌قین روویدا".\nفه‌لاحی ده‌ڵێت: "هه‌موو ئه‌و حزب و لایه‌نانه‌ی ناو هاوپه‌یمانێتی بونیادنانه‌وه‌و چاكسازی له ناوچه "كێشه له‌سه‌ره‌كان" باره‌گایان هه‌یه و خاوه‌ن هه‌ژموونن، له‌و رێگایه‌شه‌وه كار بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌جێندای تایبه‌تی خۆیان ده‌كه‌ن".\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه كه "عادل عه‌بدولمه‌هدی په‌یوه‌ندییه‌كی باشی له‌گه‌ڵ سه‌ركرده و لایه‌نه‌كانی كوردستان هه‌یه، هه‌ر بۆیه ئه‌و لایه‌نه عێراقیانه‌ی نایانه‌وێت حكوومه‌ته‌كه‌ی به‌رده‌وام بێت، به‌و په‌ویه‌ندییانه‌ی عه‌بدولمه‌هدی حۆشحاڵ نیین، هه‌ر بۆیه له‌م كاته‌دا و له‌و ناوچانه هه‌وڵی درووستكردنی گرژی زیاتر و قه‌یرانی دیكه ده‌ده‌ن".\nفه‌لاحی له مه‌ترسیدارێتی ته‌ندرووست ئیداره‌دانی ئه‌و دۆسیه‌یه و ده‌ركردنی بڕیارگه‌لێك كه ببێته مایه‌ی ئیستیفزازكردنی كورد هۆشداری ده‌دات و ده‌ڵێت: "هه‌ر هه‌ڵه‌یه‌ك قه‌یرانێكی مه‌ترسیدار له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غدا ده‌خوڵقێنێ، ململانێیه‌كی سیاسی دێنێته ئاراوه و ده‌رهاویشته‌كانیان كاریگه‌ری خراپیان له‌سه‌ر كاره‌كانی حكوومه‌تی عێراق ده‌بێت كه هێشتا له سه‌ره‌تای رێگاكه‌دایه".\nله پاش رووخاندنی رژێمی به‌عس، حكوومه‌تی نوێی عێراق به‌جددی هه‌وڵی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی ناوچه "كێشه له‌سه‌ره‌كان"ـی نه‌داوه‌و گرفته‌كان زیاتر كه‌ڵه‌كه‌بوون، به‌تایبه‌تی له رۆژی 16ـی ئۆكتۆبه‌ری ساڵی 2017 كه ناوچه‌كه راده‌ستی هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و سوپای عێراق كرایه‌وه‌و دۆخی ئه‌منی و سیاسی و ئیداری ئه‌و ناوچانه گرژیی زیاتریان به‌خۆیانه‌وه بینی.


هێمن سەیدی: تورکیا هیچ کات وڵاتێکی دیمۆکراتیك نەبوە، بەڵکو وڵاتێکی نیمە دیمۆکراتیکی نیمە فاشیستی بوە\nزۆر جار سەختە پێشبینی ئەوەی کرد ئاخۆ لە رۆژهەڵاتی ناوەراستدا چی روودەدات. بەوەی کە لە تورکیا دەگوزەرێ و بەو پێیەی ئەردوگان زادەی هەمان فەرهەنگ و کەڵتوورە، شیانی پێشبینکردنی ئەوە هەیە ئاخو سبەی چی دەکات؟\nهێمن سەیدی لێکۆڵەر و چاودێری کاروباری رامیاری لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دەڵێت" ئەگەر تەماشای چەند ساڵی رابوردوو بکەین دەتوانین دیمەنێک لە داهاتووێ ئەردوگان ببینین، ئەردوگان کەسێک بوو بە قەوڵی رۆژنامەنووسێکی ئێرانی بە تەنێ هەردوو کاریکەتری خاتمی و ئەحمەدی نەژادی یاری کرد، واتە چەند ساڵی ئەوەڵ کەسایەتیەکی ریفۆرمیستی، لایەنگیری چارەسەری ئاشتیانە کێشەکانی تورکیادا بوو، بۆیە وەکو خاتمی، چەند ساڵ دوواترەکەی لە ناکاو بو بە ئەحمەدی نەژاد".\nکاک هێمن هەر وەها دەڵێت" بە تێکدانی مێزی وتو وێژ لەگەڵ کورد، رەوتەکەی دەستپێکرد کە بەرەو چوونە خوارەوە بوو، ئەو رەوتە بەرهەمی ئەمرۆ و هەفتەی پێشوو و مانگی پێشوو نییە، دەکرێ بڵێن لە ساڵی 2012- 2013 تورکیا بەرەو خوار دەروا وە هیچ تشتێک نابینینەوە کە بتوانێ پێشی بگرێ، دەکرێ بڵێن ئەردوگان ئێستا کەوتووەتە ناو جادەیەکی یەک لایەنە، هەر مەجبورە بەرەو خوار بڕوا، بەڵام هەتا کوێ دەڕوا و لە کوێ خەڵک لە بەرامبەری رادەوەستێ، ئەوە روون نییە".\nکاک هێمن دەشڵێت" هەر بەو یاساییەی کە چەند مانگ لەمەوبەر ئامادە کاریان بۆ کردبوو، پەروەندەیان بۆ ئەندامانی پەرلەمان ساز کردبوو ، هەم بە زۆرینەی دەنگ کە لە پەرلەمان هەیەتی، ئەو مەصونیەتە( صیانە) پەرلەمانیەی ستاندبوە، وەکو کارزایەک وەکو میکانیزمێک کار دەکرد، وە ئەوە زیانێکی زۆر گەورە لە دیمۆکراسی نیوەچڵی تورکیا دەدرێ، تورکیا هیچ کات وڵاتێکی دیمۆکراتیك نەبوە، وە زۆر بە هەڵە دووترێ، تورکیا وڵاتێکی نیمە دیمۆکراتیکی نیمە فاشیستی بوە، ئەو بەشەی دووەمی زۆر کەسام باسی ناکەن".


ئه‌مریکا هه‌وڵ بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی پێشمه‌رگه ده‌دات بۆ ناوچه دابڕێنراوەکان – کوردی – RojNews.News\nئه‌مریکا هه‌وڵ بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی پێشمه‌رگه ده‌دات بۆ ناوچه دابڕێنراوەکان\n29/02/2020 - 9:46:21 pm\nشەممە, 31 مار 2018 – 14:38\nئه‌مینداری گشتی وەزارەتی پێشمه‌رگه ڕایدەگه‌ێنێت، شاندێکی باڵای سه‌ربازی ئه‌مریکا و به‌ریتانیا له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه کۆبونه‌ته‌وه و تاوتوێی گه‌ڕانه‌وه‌ی هێزه‌کانی پێشمه‌رگه‌یان بۆ که‌رکوک و ناوچه دابڕێنراوەکان کردووه.\nبه‌هۆی تێکچوونی دۆخی ئه‌منی ناوچه کێشه له‌سه‌ره‌کان و جموجۆڵی چه‌ته‌کانی داعش، ئه‌مریکا فشار له‌سه‌ر حکومه‌تی عێراقی دروست ده‌کات بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی هێزه‌کانی پێشمه‌رگه بۆ ناوچه دابڕێنراوەکان، لەو بارەیەشەوە جه‌بار یاوه‌ر بۆ ڕۆژنیوز دەدوێت.\nجه‌بار یاوه‌ر، ئه‌مینداری گشتی وەزارەتی پێشمه‌رگه، دەڵێت: “دوو شاندی سه‌ربازی ئه‌مریکی و به‌ریتانی به‌جیا له ڕۆژی چوارشه‌مه‌ی ڕابردوو، سه‌ردانی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌یان کرد و له‌گه‌ڵ وه‌زیری پێشمه‌رگه کۆبوونه‌وه، له کۆبونه‌وه‌که‌دا باسی هه‌لومه‌رجی گشتی و شه‌ڕی داعش کرا، هەروەها باس له دۆخی ئه‌منی عێراق و ناوچه‌که کرا، هه‌روه‌ها باس له‌وه‌کرا داعش ده‌ستیکردووه به چالاکی و کرده‌ی سه‌ربازی له عێراق”.\nجه‌بار یاوه‌ر، دەشڵیت: “پێشتر میکانزیمێک هه‌بوو له ساڵی 2014 که هێزه‌کانی پێشمه‌رگه و سوپای عێراق له ناوچه دابڕێنراوەکان به هاوبه‌شی کاریان ده‌کرد، له سنوری پارێزگای دیاله و که‌رکوک، ئێستاش ده‌یانه‌وێت ئه‌و ناوچانه به هاوبه‌شی به‌ڕێوه‌ببرێن”.\nئاماژەی بەوەشکرد:” به‌هۆی نەمانی شه‌ڕی داعشە‌وه ئه‌و هه‌ماهه‌نگیه لەنێوان پێشمه‌رگه و سوپای عێراق نه‌ماوە و وه‌ستا، ئێستا هه‌وڵ بۆ ئه‌وه ده‌ده‌ن که ئه‌و میکانیزمه کارکردنه هاوبه‌شه بگەڕێننه‌وه دۆخی جاران، که بنکه‌ی هاوبه‌ش و خاڵی هاوبه‌ش و هه‌ماهه‌نگی هاوبه‌شمان هه‌بێت، وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه ڕه‌زامه‌ندی نیشاندا که به هاوبه‌شی بگه‌ڕێنه‌وه ناوچه کێشه له‌سه‌ره‌کان، شانده‌که باسیان له‌وه‌کرد که له‌گه‌ڵ حکومه‌تی عێراق قسه ده‌که‌ن بۆ ئه‌وه‌ی هه‌مان ئه‌و میکانیزمه‌ی جاران زیندوبکرێته‌وه”.\nسێ چەکداری حەشدی شەعبی کوژران\nچالاکی گەریلا بەردەوامە


هەدەپە: 31ی ئادار ڕیفراندۆمی دیموكراسییە لە توركیا\nئەردۆغان چاوی لەناوچە كوردییەكانە\n2019.03.28 - 19:17\n31ی ئاداری 2019، هەڵبژاردنی شارەوانییەكان لە توركیا بەڕێوەدەچێت، كە هەریەك لە پارتی داد و گەشەپێدان (ئاكەپە) لەم هەڵبژاردنەدا لەگەڵ پارتی بزوتنەوەی نەتەوەپەرست (مەهەپە) بەهاوپەیمانێتی و هەریەك لە پارتی گەلی كۆماری (جەهەپە) بەجیا و پارتی دیموكراتی گەلان (هەدەپە) بەنوێنەرایەتی حەوت پارتی باكوری كوردستان بەشداری هەڵبژاردنەكە دەكەن.\nلە نۆزدەیەمین خولی هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی توركیا و بەپێی لێدوانەكانی كۆمسیۆن لەو وڵاتە، هەڵبژاردنەكە لە 30 گەورە شارەوانی توركیا و هەزار و 351 ناوچە بەڕێوەدەچێت، كە تیایدا 1251 ئەندامی ویلایەتەكان و 20 هەزار و 500 ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی هەڵدەبژێردرێن.\nسەزای تەمەللی، هاوسەرۆكی هەدەپە لە میانی بەشداریكردنی لە كۆبونەوەی جەماوەری پارتەكەی لە شارۆچكەی سلیڤان و بیسمیلی سەر بە ئامەد وتارێكی پێشكەشكرد و رایگەیاند، هەدەپە هەرگیز دین ناكات بە ئامڕازی سیاسەت و دەنگ كۆكردنەوە و 31ی ئادار ڕیفراندۆمی دیموكراسییە لە توركیا.\nوتیشی "لە رۆژی 31ی ئاداردا زۆرێك لە سەرۆكایەتی شارەوانیەكانی توركیا دەبەنەوەو دوای سندوقەكان دەكەون و رێگە نادەن ساختەكاری بكرێت، هەدەپە هێز لە جیاوازیەكانەوە وەردەگرێت و لەگەڵ پێكەوە ژیانی ئاشتیانەی كورد و تورك و عەلەوی و كوردن و باوەڕیان بە دیموكراسی و دەنگی سندوقەكان هەیە.\n13 پارت بەشداری هەڵبژاردنە خۆجێییەكان ئەكەن، كێبڕكێی گەورە لەنێوان كاندیدەكانی جەهەپە و ئاكەپەیە لە شاری ئەستەنبوڵ و ئەنقەرەیە، كە ئاكەپە بە لەدەستدانی یەكێك لەم دوو شارە گورزی گەورەی بەردەكەوێت ئەوە بەلەبەرچاوگرتنی قەبارە و ڕێژەی پایتەختی توركیا.\nهەدەپە وەك پارتێكی باكوری كوردستان، لە هەڵبژاردنی ساڵی 2014 دا سەرۆكایەتی شارەوانی 102 ناوچەی بردەوە، بەڵام ئاكەپە لەدوای سەپاندنی باری نائاسایی و لەساڵی 2016 وە 95 شارەداری سەر بە هەدەپەی لابردووە و قەیومی لەجێگایان داناوە، و لەئێستاشدا 40 لەو سەرۆك شارەوانیانە لەزینداندان.\nئەردۆغان لە ماوەی بانگەشەی هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی توركیا، زۆرترین كات لە ناوچەكانی باكوری كوردستان دەبینرا و میتینگی هەڵبژاردنی بۆ ساز دەكرا.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی ئاكپارتی و سەرۆككۆماری توركیا، لەمیانی بەشداریكردنی لە كۆبوونەوەیەكی جەماوەری كە لەلایەن رێكخستنەكانی پارتەكەیەوە لە پارێزگای كوتاهییە رێكخرا بوو ڕایگەیاند "لایەنە دەرەكی و ناوخۆییەكان یەكیان گرتووە بۆ شكستپێهێنانی ئاكپارتی لە هەڵبژاردنە خۆجێییەكان".\nئەردۆغان وتیشی "بۆ بەردەوامی ئۆپەراسیۆنەكانمان لە سووریا و بۆ ئەوەی رێڕەوی تیرۆر لە باشووری سنوورمان بەتەواوەتی بپچڕێنین، پێویستە تواناكانمان بەهێز بكەین لەم هەڵبژاردنەدا، و بۆ بەرەنگاربوونەوەی (تیرۆریستان) لە هەردوو ناوچەی قەندیل و شنگال لە باكووری عێراق، پێویستە هاوپەیمانی كۆمار لە نێوان ئاكپارتی و مەهەپە لە هەڵبژاردنە خۆجێییەكان سەركەوتن بەدەستبهێنن".\nباكوری كوردستان 32%ی خاكی توركیا پێكدەهێنێت و 17%ی دانیشتوانی توركیاش لەباكوری كوردستانن، ئەمەش وا دەكات پێویستی خزمەتگوزاری ببێتە خەمی لەپێشینەی دەنگدەرانی هەڵبژاردنی شارەوانیەكان، لەلایەكی ترەوە هەدەپە كار بۆ هێشتنەوەی شارەوانی شارە كوردیەكان دەكات لەدەست خۆیدا.\nهێشتا كورد توانیویەتی لەتوركیا پارێزگاری لەخاكەكەی بكات بەو پێیەی 80%ی دانیشتوانی باكوری كوردستان كوردن و توركیش تەنها 12%ی دانیشتوانی ناوچە كوردیەكان پێكدەهێنێت، لەكۆی 81 پارێزگای توركیا، باكوری كوردستان 21 پارێزگایە.\nئەگەرچی كورد دووەم نەتەوەی توركیایە، بەڵام لەزۆرێك لەمافەكانی خۆی بێبەری كراوە و بەپێی دەستوریش نكوڵی بوونی دەكرێت، ئەوەش كاری هەدەپەی قورستر كردووە.\nهۆشداری دەدرێت لە خراپی بارودۆخی ئاوارەکانی نێو کامپەکانی هەرێم\n2019.04.14 - 22:19\nبازاڕی ئۆنلاین لە هەرێم کێبڕکێی بازاڕە ئاساییەکان دەکات\n2019.04.14 - 20:42\nئەنجومەنی پارێزگای كەركوك ڕەخنە لە ڕێكاری سەردانیکردنی شاندەكەی حکومەتی عێراق دەگرێت\n2019.04.14 - 18:57\nكۆتایى مانگى ئازار له توركیا هه‌ڵبژاردنى شاره‌وانییه‌كان به‌ڕێوه‌ده‌چێت\n2019.03.10 - 19:22


میدیاکانی بۆرژوازی و سۆسیالیزم … سالار حمەسەعید – Dengekan\nسەرنجێک دەربارەی وتارێک کەلە رۆژنامەی گاردیان لەم رۆژانەدا نووسرابوو سەبارەت بە سۆسیالیزم. رۆژنامەکە دەڵێ کە تا ئێستا سۆسیالیزم لە ڕیزی وشە و زاراوە ناشیرین و قێزەون و پەست و خراپەکان دادەنرێ لە ئەمریکا. بەڵام وەک هەواڵێکی گرنگ و سەیر ڕایدەگەیەنێ کە چیتر سۆسیالیزم وشەیەکی پەست و قێزەون نیە.\nسۆسیالیزم کە سیستەمێکە بۆ ئازادی و یەکسانی و نەمانی خاوەندارێتی تایبەتی و جێگرتنەوەی بە خاوەندارێتی گشتی بۆتە مڵۆزم بۆ سەرمایەداری و چینە دەسەڵاتدارەکەی لەبەرئەوە بە هەموو توانایەوە دژایەتی و بەربەرکانی دەکات و وای دەخاتە روو کە سۆسیالیزم ستەمگەریە و سەرمایەداری رزگاری و ئازادی بۆ مرۆڤ دەستەبەر دەکات.\nسەرمایەداری و میدیای بۆرژوازی سەرباری هەموو ناشیرینیەکانی و قێزەونیەکەی سۆسیالیزم ناوزەد دەکات بە قێزەون و هەموو وشەیەکی ناشرینی بۆ دەدۆزێتەوە. ئەمە لەکاتێکدا ئەوە هەر سەرمایەداریە کە هەموو ئەم بەدبەختی و شەڕ و ئاوارەبوون و کوشت و کوشتارەی ناوەتەوە لە تەواوی دونیادا و تیرۆریزم لە صەناعەتی خۆیەتی. وە هەردەمە بە نێوێکەوە بەناوی فریاد ڕەس و نەجاتبەخشی کۆمەڵگا و دونیا خۆی پیشاندەدات و سۆسیالیزمیش بە دکتاتۆریەت و عەسکەرتاریەت و ئیستبداد و شەڕ و کوشتار لە قەڵەم دەدات.\nلەمناڵێکی خوێندکاری سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی لە بەریتانیا و ئەوروپا بپرسە کۆمۆنیزم یا سۆسیالیزم چیە؟ بێ دودڵی یەکسەر باس لە دکتاتۆریەت و عەسکەرتاریەت و نەبوونی ئازادی و زەوتکردنی تەواوی مافەکان دەکات و نموونەی ستالین وەک دکتاتۆر باسدەکات. ئەم مناڵە ئەم زانیاریە هەڵانەی لەکوێ بوو؟ بە دڵنیاییەوە ئەو زانیاریانە لە پەڕتووک و مەنهەجی خوێندنەکاندا هەیە و وەریدەگرن.\nنموونەیەكى زيندووتر ئەوەى كه دەكرێ و روودەدات له دژايەتى كردنى ليدەرى حزبى لەيبەرى بەريتانى تەنها هوكارێكە بۆ تەواوى ئەو تۆمەت هەڵبەستنانه سۆسياليست بوونى ئەم باڵەى لەيبەره وه چەپ بوونيانه له بەراورد بەباڵەكانى ترى ناو لەيبەر. تۆنى بلێر بۆچى ئەو دژايەتيه نەكرا لەلايەن باڵه جياوازەكانى بۆرژوازيەوه لەبەرئەوەى بلێر مەترسى نەبوو بۆ سيستەمى سەرمايەدارى و دەقاودەق پارێرەرى تەواوى سيستەمەكه بوو.\nPrevious گـۆران لە هۆنراوەیەکی عەبدولوەهاب بەیاتی دا … رەزا شوان\nNext کورد، لەسایەی یەک جەمسەری یاخود جووت جەمسەری دا؟ … هەڵۆ بەرزنجەیی


له‌سه‌ر سێ خاڵ رێككه‌وتن كراوه‌هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك له كانونی یه‌كه‌م ئه‌نجامده‌درێت - Kirkuknow\nله‌سه‌ر سێ خاڵ رێككه‌وتن كراوه\nهه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك له كانونی یه‌كه‌م ئه‌نجامده‌درێت\n2016/ ژمارەیەك ئەندامی لیستی برایەتی لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك فۆتۆ: وریا كاكەیی\nپێكهاته‌كانی كه‌ركوك له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق رێككه‌وتن هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكه له 22ی كانونی یه‌كه‌می ئه‌مساڵ ئه‌نجامبدرێت و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته له‌سه‌ر سێ خاڵی سه‌ره‌كی رێككه‌وتن.\nئه‌مڕۆ شه‌ممه 3-3 ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق هه‌مواری یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی په‌سه‌ندكرد، له‌نێواندا هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك كه له ساڵی 2005ه‌وه به‌هۆی ناكۆكی نێوان پێكهاته‌كانی كه‌ركوكه‌وه ئه‌نجامه‌دراوه.\nئه‌مین به‌كر، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق له فراكسیۆنی گۆڕان به (كه‌ركوك ناو)ی وت “یاساكه په‌سه‌ندكرا و پێكهاته‌كانی كه‌ركوكیش له‌سه‌ر سێ خاڵ رێككه‌وتن بۆ ئه‌وه‌ی له هه‌مان ئه‌و واده‌یه‌ی بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی عیراق دانراوه له كه‌ركوكیش ئه‌نجامبدرێت كه 22ی كانونی یه‌كه‌می ئه‌مساڵه”.\nله‌باره‌ی رێككه‌وتنه‌كانه‌وه، ئه‌مین به‌كر وتی “خاڵی یه‌كه‌م ئه‌وه‌یه تا ئه‌و واده‌یه پێداچونه‌وه به تۆماری ده‌نگده‌راندا بكرێت، خاڵی دووه‌م دابه‌شكردنی پۆسته‌كانی كه‌ركوكه ئه‌وه‌ش به‌پێی رێككه‌وتنی پیكهاته‌كانی شاره‌كه”.\n“خاڵی سێیه‌م رێككه‌وتنه‌كه ته‌نیا بۆ ئه‌م خوله‌ی هه‌ڵبژاردنه و ئه‌و ئه‌نجومه‌نه‌ی كه هه‌ڵده‌بژێردرێت توانای یه‌كلاییكردنه‌وه‌ی پرسه چاره‌نوسسازه‌كانی نییه له‌وانه خاوه‌ندارێتی كه‌ركوك و پرسی جێبه‌جێكردنی مادده‌ی 140″، ئه‌مین وای وت.\nهاوكات محه‌مه‌د عوسمان، یه‌كێك له نوێنه‌رانی كه‌ركوك له په‌رله‌انی عیراق، وتی “دوای 13 ساڵ، ئه‌مساڵ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك هاوشانی پارێزگاكانی تری عیراق به‌ڕێوه‌ده‌چێت”.\nوتیشی “به‌پێی رێككه‌وتنه‌كه كریستیانه‌كانی كه‌ركوك كورسی كۆتایان له ئه‌نجمومه‌نی پارێزگا ده‌بێت”.\nئه‌وه‌ش دوای ئه‌وه دێت كه سێشه‌ممه‌ی رابردوو 27-2 ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، بڕیاریدا بە دیاریكردنی 22-12ی ئەمساڵ بۆ بەرێوەچوونی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان، دوای ئەوەی پەرلەمان داوای دانانی وادەیەكی نوێی كرد بۆ پرۆسەكە.\nپەرلەمانی عیراق لە دانیشتنی 5-2ی ئەمساڵ، لە بڕیارێكدا حكومەتی ناوەندی پابەند كرد بە دانانی وادەیەكی نوێ بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان، بە مەرجێك لە كۆتایی ئەمساڵ تێنەپەڕێت.\nدوایین هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانی عیراق لە ساڵی 2013دا بەرێوەچوو، جگە لە كەركوك كە 13 ساڵە لەو پرۆسەدا بەشدارنییە، ئه‌وه‌ش بەهۆی ناكۆكی پێكهاتەكانه‌وه له‌سه‌ر چه‌ند مادده‌یه‌ك.\nماددەی 37ی پرۆژەیاساكە كه پێشتر ناكۆكی له‌سه‌ر بوو، تایبەتە بە دابەشكردنی دەسەڵاتەكانی كەركوك لەنێوان پێكهاتەكاندا، بەوپێیەی شارەكە دۆخێكی تایبەتی هەیە‌و بەپێی ماددەی 140ی دەستور دەبێت چارەنووسی یەكلابكرێتەوە، ئەوەش جێی كۆدەنگی عەرەب‌و كورد‌و توركمان نییە.\nبەپێی ماددەی 52یش كە بەهەمان شێوە تایبەتە بە كەركوك و پێشتر ناكۆكی له‌سه‌ر هه‌بوو، پێكهاتەكانی عەرەب‌و توركمان داوا دەكەن دۆخی كەركوك “ئاساییبكرێتەوە”و ئەو كەسانە مافی دەنگدانیان نەبێت كە لەسەرژمێری ساڵی 1957دا بەشدارنەبوون، بەڵام كورد ئەوه‌ی رەتدەكرده‌وه.


ڤان 5 خوارنا بخوه دێ ته‌مه‌نێ ته درێژ بیت - دارکا مازی\nزانایێن خوراكی ئه‌شكه‌ره كرنه كو نهێنیا ته‌مه‌ن درێژیێ، دبیت ب خوارنێ ڤه په‌یوه‌ندیدار به، وه‌ختا كو مرۆڤ سیسته‌مه‌كا ته‌ندروست یا خوارنێ په‌یره‌و دكه‌ت كو پر كه‌سكاتی و فێقیی تێدا هه‌بیت.\nو ب رێكا چه‌ند لێكۆلین و خواندنان، زانایێن به‌ریتانی كارینه باشترین 5 جۆرێن خوارنان ده‌ستنیشان بكه‌ن كو رۆل و كاریگه‌ری ل سه‌ر درێژكرنا رێژه‌یا ته‌مه‌نی هه‌یه، لێ دگه‌ل كرنا سپۆرێ ب ئاوایه‌كی كو نه كێمی 150 خۆله‌كان بیت د حه‌فتیێ دا.\nئه‌ڤ خوارن ژی ئه‌ڤه‌نه:\nل گۆری لێكۆلینه‌كا چینی كو 500 مرۆڤان به‌شداری تێدا كر، بكارئینانا بهاراتان دگه‌ل خوارنێ، دوور نینه ببیته ئه‌گه‌را درێژكرنا ته‌مه‌نێ ته، ئه‌نجامێن لێكۆلینێ ئه‌شكه‌ره كرینه كو یه‌ك دانێ ب بهارات د رۆژێ دا، خه‌ته‌را مرنێ ب رێژا 1% كێم دكه‌ت.\nزانایان ئه‌گه‌را ڤێ چه‌ندێ بۆ مادده‌یا ب ناڤێ (كابسیسین) ڤه‌گه‌راند كو د ناڤا خوارنێن پر بهارات دا هه‌یه، ئه‌وێ مادده‌یێ چه‌ندین مادده‌یێن دن یێن دژی (ئه‌كسه‌دێ و هه‌ودانان و تا مادده‌یێن دژی شێره‌په‌نجێ) تێدانه.\nهێك ب یه‌ك ژ خوارنێن پر پرۆتین و كێم پله‌یێن گه‌رمایێ تێ هه‌ژمارتن، و ل گۆری لێكۆلینا په‌یمانگه‌ها نه‌ته‌وه‌یی یا ساخله‌میێ ل به‌ریتانیا، پرۆتین دبیته ئه‌گه‌را زێده‌كرنا رێژه‌یا ته‌مه‌نی، ژبلی كو هێكێ مفا ل سه‌ر باشكرنا هزرێ، چاڤ و هه‌ستیان هه‌یه.\nكه‌سكاتیێن ب به‌لگ:\nچه‌ندین لێكۆلینان ئه‌شكه‌ره كریه كو كه‌سكاتیێن ب به‌لگ كار ژبۆ باشكرنا ته‌ندروستیا مرۆڤان و درێژكرنا ته‌مه‌نێ وان دكه‌ن، ژبه‌ركو كێمترین رێژه‌یا پله‌یێن گه‌رمایێ تێدا هه‌نه.\nژبۆ ژیانه‌كا ساخله‌م و درێژ د كارین دایه پشتبه‌ستن ل سه‌ر شۆفانێ، گه‌نمی و هه‌موو دان و دكاكان بهێته كرن، ل گۆر لێكۆلینه‌كا په‌یمانگه‌ها نه‌ته‌وه‌یی یا ته‌ندروستیا به‌ریتانیا، كه‌سێن كو سیسته‌ما وان یا خوارنێ دان تێدا هه‌به، ده‌لیڤه‌یێن مرنا وان كێمتری وان كه‌سانه كو گه‌نمی و دانی نه‌خۆن، سه‌ده‌م ژی بۆ وێ كاریگه‌ریا ئه‌رێنی ڤه‌دگه‌رت كو گه‌نم و دان ل سه‌ر هه‌ڤسه‌نگكرنا شه‌كرێ و گه‌را خوینێ و هناڤان دكه‌ت.\nزانا گه‌هشتنه وێ باوه‌رێ كو كه‌سێن گه‌له‌ك جۆرێن ماسیان دخۆن، وان پترین رێژه‌یا (ئۆمێگا 3) د خوینا خوه دا هه‌یه، له‌و ده‌رفه‌تا مرنێ ل جه‌م وان ب رێژا 27% كێمتره ژ وان كه‌سێن كو ماسیان نه‌خۆن.\nماسیێن وه‌كه (سه‌له‌مۆن سردین و تۆنا) ب باشترین جۆرێن ماسیان ژبۆ درێژكرنا ته‌مه‌نی دهێنه هه‌ژمارتن.\nزانا مرۆڤان شیره‌ت دكه‌ن كو هه‌ری كێم د حه‌فتیێ دا جاره‌كێ ماسی بهێته خوارن.


ڕام چییه لە کۆمپیوتەر و مۆبایلدا و بۆ چی به‌كاردێت؟ – تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕام چییه لە کۆمپیوتەر و مۆبایلدا و بۆ چی به‌كاردێت؟\n2020/01/19 - 2:46 PM\nڕام به‌شێكی گرنگی ناو كۆمپیوته‌ر و موبایله‌كانی ئه‌مڕۆیه،خه‌ڵكانێكی زۆر له‌كاتی كڕینی مۆبایل و كۆمپیوته‌ره‌كانیان، یه‌كه‌م شت پرسیاری قه‌باره‌ی ڕامه‌كه‌ی ده‌كه‌ن، به تایبه‌ت ئه‌و كه‌سانه‌ی هه‌واداری یارییه ئه‌لیكترۆنییه‌كانن، پێیان وایه قه‌باره‌ی ڕامه‌كه‌یان به‌رپرسه له خێرای مۆبایل و كۆمپیوته‌ره‌كه‌یان،به‌ڵام له راستیدا ڕام هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی راسته‌وخۆی نییه له‌گه‌ل خێرای مۆبایلدا، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی به‌رپرسه له خێراییه‌كه‌ی (CHIP) ه یاخود (CPU)كه به عه‌قلی مۆبایل ناسراوه.\nڕام خێراترین جۆری بیرگه‌یه، كه به‌رپرسه له پاراستنی زانیارییه‌كانی به‌رنامه‌كانی مۆبایله‌كانمان،به شێوه‌ی خودكار، ڕام ڕێگه ده‌دات له به‌رنامه‌یه‌كه‌وه بچینه سه‌ر به‌رنامه‌یه‌كی دیكه، و به پێچه‌وانه‌شه‌وه گه‌ڕانه‌وه بۆ به‌رنامه‌ی پێشوتر به‌بێ ئه‌وه‌ی زانیارییه‌كانمان لێ ون ببێت، به‌بێ بوونی ڕام و تێكچوونی مۆبایل و كۆمپیوته‌ره‌كانماندا به‌رنامه‌كان خۆیان داده‌خرێنه‌وه له كاتی گه‌ڕاندنه‌وه بۆیان، وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌رگیز به‌كارمان نه‌هێنابێت، قه‌باره‌ی ڕام واته بڕی ئه‌و توانایه‌ی كه ڕامه‌كه هه‌یه‌تی بۆ هه‌ڵگرتنی زانییارییه‌كان، بۆ نمونه ڕامی ١٢ گێگابایت لە توانایدا هه‌یه بڕی ١٢ گێگابایت زانیاری هه‌ڵبگرێت، با وای دابنێین ئێمه جزدانێك و جانتایه‌كمان هه‌یه، ڕام جزدانه‌كه‌یه و جانتایه‌كه بیرگه‌ی مۆبایله‌كه‌مانه، كه به هاڕد درایڤ ناسراوه.\nئایا ده‌رهێنانی شتێك له جانتاكه ئاسانتره یان جزدانه‌كه، بێگومان له جزدانه‌کەه ئاسانتره، واته هه‌ڵگرتنی زانیارییه‌كان له ناو ڕام دا وه‌ك جزدانه‌كه‌یه و زانیارییه‌كانی ناوی به شێوه‌یه‌كی كاتییه،چونكه له كاتی كوژاندنه‌وه‌ی له ناكاوی مۆبایله‌كه‌دا هیچ زانیارییه‌ک له ڕامدا نامێنێته‌وه، كاتێك سه‌ره‌تا مۆبایله‌كه‌ت هه‌ڵده‌كه‌یت و به‌رنامه‌یه‌ك ده‌كه‌یته‌وه ئه‌وا مۆبایله‌كه‌ت به‌رنامه‌كه له سیسته‌می كارپێكه‌ر ده‌رده‌هێنیت، كاتێك یارییه‌ك ده‌كه‌یت سه‌ره‌تا شاشەی مۆبایله‌كه‌ت ره‌ش ده‌بێت پاشان لۆگۆی كۆمپانیای به‌رهه‌م هێن به‌ده‌رده‌كه‌وێت، پاشان گۆرانكارییه‌كانی دیكه رووده‌دات،تا ئه‌و كاته‌ی به‌رنامه‌كه به ته‌واوی ئاماده ده‌بێت و ده‌ست به كاركردن و ده‌توانی ده‌ست به یاری كردن بكه‌یت، به‌ڵام گه‌ر بۆ ماوه‌یه‌كی كاتی له یارییه‌كه هاتیته ده‌ره‌وه و دووباره ده‌ستت به یاریه‌كه كرده‌وه كاتێكی كه‌متری ده‌وێت به به‌راورد به جاری یه‌كه‌م، چونكه به‌رنامه‌كه له ڕامی مۆبایله‌كه‌دا ده‌مێنێته‌وه و هیچ جیاوازییه‌ك له نێوان كاركردنی ڕامی كۆمپیوته‌ر و مۆبایلدا نییه.\nکۆمپانیای هواوی گرێبەستێکی زۆر گرنگی ئیمزا کرد\nکۆمپانیای گووگڵ نرخێکی زۆر خەیاڵی دەکات لە ئێستادا\n2020/12/02 - 5:00 PM\nكۆمپانیای Nanoflow Cellی ئەڵمانی، پێشوەخت پەردە لەسەر ئۆتۆمبێلی Quant 48Volt هەڵدەداتەوە كە سیمایەكی جوان و قەشەنگی هەیە و بە تەواوەتی كارەباییە، ئەمەش بە مەبەستی ئەوەی كۆمپانیاكە یەكەم ئۆتۆمبێل بەرهەم دەهێنێت لە جیهاندا كە بە ئاوی سوێر كاردەكات.\nوەك ڕۆژنامەی (دەیلی مەیل)ی بەریتانیا بڵاویكردۆتەوە، ئەم ئۆتۆمبیلە بە دۆستی ژینگە دادەنرێت و 350 كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا دەبڕێت بەبێ ئەوەی بەنزین بەكاربهێنێت، بەڵكو بە ئاوی سوێر كاردەكات و دەتوانێت لەماوەی 2.8 چركەدا لە سفرەوە بگاتە 100 كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا، هێزی بزوێنەرەكەی 920 ئەسپە.\nئۆتۆمبێلەكە تەكنیكی ناردنی كارەبا لەڕێی چوار بزوێنەرە كارەباییەكانی لەنێو ئۆتۆمبێلەكەدا بەكاردەهێنێت كە بە هەمان شێوازیی كاریی شانەی سوتەمەتی هایدرۆجینی كاردەكات و شلە بۆ عەمباركردنی وزە لە ئاوی سوێرەوە بەكاردەهێنێت، شلەكەش لەڕێی توێژاڵی عەمبارەكانییەوە دەڕوات و دەبێتە مایەی دروستكردنی بارگەیەكی كارەبایی كە عەمباری دەكات و بە بەسەر دەرچەی خێراییەكاندا دابەشی دەكات.\nئۆتۆمبێلەكە دوو تانكی هەیە كە 200 لیتر ئاو دەگرن و بوار بۆ ئۆتۆمبێلەكە خۆش دەكەن ماوەی 600 كیلۆمەتر بڕوات، درێژیی ئۆتۆمبێلەكە 5.25 مەتر و پانییەكەی 2.2 مەترە، ئەستوری تایەكانی 22 بۆسەیە، دەرگاكانیشی دوو دیوە وەك باڵی فڕۆكە.\nكۆمپانیای Nanoflow Cellی كە بارەگاكەی لە لیختنشتاینە، پلانی هەیە ئۆتۆمبێلەكە بۆ ڕێگە گشتییەكانی ئەڵمانیا هەڵببژێرێت و لە هەندێك شوێنی تری ئەوروپادا بیانخاتەگەڕ، ئەمەش لەكاتێكدایە كۆمپانیاكە خۆی بۆ بەرهەمهێنانی زنجیرەیەك لەو ئۆتۆمبێلە ئامادەكردووە.\nجینز پیتەر ئەڵیرمان، سەرۆكی ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی كۆمپانیاكە دەڵێت، پلانیان هەیە و ئێستا لە بواری جێبەجێكردندایە بۆ ریكڵامكردن بۆ دروستكردنی ئەو ئۆتۆمێلانە كە بە باشترین دادەنرێن لەڕووی بەكارهێنانی وزە، لە هەمان كاتدا دەكرێت بزوێنەرەكانی بۆ گواستنەوەی دەریایی و هێڵی ئاسنین و فڕۆكەوانیش بەكاربهێنرێن.\n2020/12/01 - 8:03 PM\nمازدا CX-30ی ئاشکرا کرد، کەیەکێک لەجوانترین و پێشکەوتوترین ئۆتۆمبێلەکانی ساڵە لە مێژووی بەرهەمەکانیدا.\nئەم ئۆتۆمبێلە نوێیەی مازدا شێوەیەکی ناوازە و چەماوەی هەیە، هەیکەلەکەی 4 مەتر و 39 سم درێژەو 185 ملم نێوانی ڕاگرەکەیەتی لەگەڵ زەویدا\nئەم ئۆتۆمبێلە لە دیزاینی دەرەوەیدا هاوبەشە لەگەڵ چەند تایبەتمەندییەکی مازدای CX-5ی نوێ.\nلە ناوەوە ئەم ئۆتۆمبێلە دیزاینێکی بێ هاوتا جیای دەکاتەوە لە هەموو ئۆتۆمبێلەکانی هاوپۆلی، داشبۆرد و شاشەی تایبەت بە پێوانەی 8.8 ئینچ کە توانای هەڵدانەوە و دادانەوەی هەیە لەناو داشبۆردەکەدا، سوکانەکەی بە چەرم رووپۆش کراوە و لەخۆگری چەندین دووگمەی کارپێکەری بەشە جیاوازەکانی ئۆتۆمبێلەکەیە.\nئەم ئۆتۆمبێلە هەردوو سیستمی هەڵسوڕێنەری تەگەری پێشەوەو دواوەی هەیە، سیستمی هەڵپەسێرانی پێشکەوتووی تێدایە کە جێگیرییەکی بەهێزی پێدەدات لەسەر ڕێگاوبانەکان، سیستمی پاشەکەوتی سووتەمەنی لەکاتی وەستان لە قەرەباڵغی یان لە ترافیک لایتەکان، هەروەها سیستمی کارەبایی بۆ گەرمکردنەوەی کوشنەکانی، سیستمی لێخوڕینی جۆراوجۆر بۆ جۆرە جیاوازەکانی ڕێگاوبان لەخۆ دەگرێت.\nمازدای نوێ، 7 تورەکەی هەوای بۆ پاراستنی سەرنشینەکان لە کاتی ڕووداودا تیا جێگیر کراوە.\nئەم نەوە نوێیەی مازدا، بە بزوێنەری بەنزین لە جۆری Skyactiv بەردەست دەبێت، کە توانای 150 ئەسپی هەیە و گرێدراوی گێربۆکسی ئۆتۆماتیکی 6 نمرەیی کراوە.\nتوانای بزوێنەرەکە بەجۆرێکە لە ماوەی 9 چرکەدا خێرایی لە 0 بگاتە 100 کم لە کاتژمێرێکدا.\n2020/11/27 - 2:04 PM\nتاقیگەیەکی ژاپۆنی تایبەت بەهەڵوەشاندنەوەی ڕەقە کاڵاکان، تێچووی ڕاستەقینەی بەرهەمهێنانی دوو جۆری مۆبایلی نوێی کۆمپانیای ئەپڵی ئاشکرا کردووە، کە بڕی تێچووەکەیان بەراورد بە فرۆشتنەوەیان زۆر کەمترە.\nتاقیگەی دیاری ژاپۆنی (Fomalhaut Techno Solutions) ڕایگەیاندووە؛ تێچووی بەرهەمهێنانی مۆبایلی زیرەکی ئایفۆن 12 لە 373 دۆلار تێناپەڕێت، ئایفۆن پرۆش 406 دۆلار تێچووەکەیەتی .\nئەم تێچووانەی بەرهەمەکانی کۆمپانیای ئەپڵ لە کاتێکدایە، ئایفۆنی 12 نرخی دەسپێکی 829 دۆلارە لە بازاڕداو، ئایفۆنی پرۆ 999 دۆلارە .\nتاقیگە ژاپۆنییەکە بەرزترین نرخی ڕووکاری مۆبایلەکەی بە 90 دۆلار و شاشەکانی لەجۆری بە 70 دۆلار و ماددەی پارێزەری ڕووکارەکەی بەنزیکەی 40 دۆلار، RAM بۆ هەر تەلەفۆنێک 12.8 دۆلار خەمڵاندووە.\nپێداویستییەکانی مۆبایلی ئایفۆن لە هەریەکە لە وڵاتانی کۆریای باشوور بە ڕێژەی ٪28.6 و ژاپۆن بە ڕێژەی ٪6.3 بەرهەمدێن و ئەمریکاش بەشدارە بە بەرهەمهێنانی ڕێژەی ٪21.9ی پێداویستییە سەرەکییەکانی مۆبایلەکانی ئایفۆن و چینیش رۆلین گرنگ دەبینێت لە بەستنی تێکڕای پارچەکانی.


ڕاوێژکاریی نیشتیمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی بەگەڕخرا: سەرۆک وەزیران داوا لە هەموو هاوڵاتیەکی عێراقی دەکات بەشداربن لە بەگژداچوونەوەکەدا | UNDP in Iraq\nڕاوێژکاریی نیشتیمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی بەگەڕخرا: سەرۆک وەزیران داوا لە هەموو هاوڵاتیەکی عێراقی دەکات بەشداربن لە بەگژداچوونەوەکەدا\nSat Apr 08 00:00:00 EDT 2017\nسەرۆک وەزیرانی عێراق، بەڕێز حەیدەر ئەلعەبادی وتی:" حکومەت دەستی کردووە بە جەنگێكی یەکلاییکەرەوە بۆ بنەبڕ کردنی گەندەڵی. داوا لەهەموو هاو نیشتیمانیەک دەکەم بەشداربێت." وێنە: UNDP /2017 عێراق\nبەغدا - چاکسازی مەودا فراوان لە کڕینی کەلوپەل و خزمەتگوزاری لە کەرتی تەندروستی و هەنگاوی بەهێزی هەمە لایەنە بەشێوەیەک دانراون ببنە هۆی وەستاندنی خۆلادان لە باج دەبێتە لایەنێکی سەرەکی لە بنەبڕ کردنی گەندەڵی لە عێراقدا. ئەمە یەکێك بوو لە پێشنیارە باڵاکانی ڕاوێژکاریی نیشتیمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی لە عێراقدا، کە لە وۆرکشۆپێکدا بەسترا لە بەغداد لە بەرواری 6 بۆ 8 ی نیسانی 2017.\nئەم بۆنە پلە بەرزە بە وتەی سەرۆک وەزیرانی عێراق، حەیدەر ئەلعەبادی دەستی پێکرد. ئەمە یەکەم بۆنە بوو سەرکردەکان و نوێنەرانی هەموو دەزگاکانی لێکۆڵینەوە و وردبینی بە کۆمسیۆنی نەزاهەت و فەرمانگەی باڵای وردبینیشەوە لە خۆ بگرێت. کەرتی تایبەت و ئەکادیمیاکان و ڕێکخراوە ناحکومیەکانیش (NGOs) بەهەمان شێوە نوێنەرایەتیان کرا.\nسەرۆک وەزیرانی عێراق، بەڕێز حەیدەر ئەلعەبادی وتی:" حکومەت دەستی کردووە بە جەنگێكی نەوەستاو بۆ بنەبڕ کردنی گەندەڵی. داوا لەهەموو هاو نیشتیمانیەک دەکەم بەشداربێت. نامانەوێت هیچ هاوڵاتیەکی عێراقی هەست بەوە بکات جیاکرابێتەوە و نایەکسانی بەرامبەری کرابێت بەهۆی ڕەگەز و ئاین و بیروباوەڕەکانیەوە." هەروەها بەڕێز عەبادی باسی گۆڕانکاریە نوێیەکانی ناو هێزە چەکدارەکانی کرد و وتیشی:" ئەم گۆڕانکاریانە بووە هۆی ئەوەی لە ناوجەرگەی ئەو گەندەڵیانە بدات کە لەنێو هێزە ئەمنیەکاندا بوونیان هەیە و بووە هۆی بەهێزبوونی دووپاتبوونەوەی سوپا لە بەرگریکردن لە وڵات لە هەر هێرشێکی چەکدارانە."\nسەرۆک وەزیران بە هەمان شێوە وتی :" یەکێك لە چاکسازیە گرنگەکان ئامانج لێی بریتیە لە یەکسانێتی لە سیستەمی کەمکردنەوەی کەلێنی نێوان موچە و ئیمتیازات و ئەرکەکانی فەرمانبەرە باڵا و ئاساییەکان لە نێو حکومەتدا. چاکسازیەکانی تر بریتین لە هاندانی کارکردن بە باشی لەنێو فەرمانبەراندا و نەهێشتنی پاوانخوازی و ڕێدان بە ڕکابەریی ئازادانە و یەکسانانە لە کڕینی کەلوپەل و خزمەتگوزاریەکاندا. وڵات پێویستی بە شارەزایانی شێوە جینائی هەیە بۆ دەستنیشانکردنی بەرپرسە گەندەڵەکان. سامانی عێراق بۆ هەموو هاوڵاتیەکانێتی و دەبێت بە یەکسانی دابەش بکرێت تا دادوەریی بەدەستبێت، بەپێی ئەولەویەتەکانی حکومەت."\nبەشداربوانی ڕاوێژکاری نیشتیمانی کاریانکرد بەرەو بەرهەمهێنانی ئەجێندایەکی کار بۆ جەنگان لە دژی گەندەڵی لە کەرتە سەرەکیەکاندا کە ئەگەری دووچاربوونیان بە گەندەڵی زۆرە. ئاخاوتن کرا لەسەر دەستپێشخەریەکان بۆ باشترکردنی شەفافیەت لە خەرجکردنی پارەی گشتی و دابینکردنی خزمەتگوزاریدا، هەروەها ئەو هەوڵانەی بۆ خێراکردنی چاکسازیی دراون لە بەڕێوەبردنی سامان و نەهێشتنی کەلێنەکان لە بەڕێوەبردنی هێڵەکانی دابینکردنی خزمەتگوزاری و کڕینی کەلوپەل و خزمەتگوزاریەکاندا. ڕاوێژکاریەکە تەرکیزی کردەوە سەر ئەو هەنگاوانەی پێویستن بنرێن بۆ پەیڕەوکردنی یاسای نیشتیمانی بۆ پێڕاگەشتن بە زانیاری. پێشنیارەکانی کۆتا لەماوەی داهاتوودا لەلایەن کەسانی تایبەتمەند و بەرپرسەوە تاووتوێ دەکرێن.