زانا ئەمەریکییەکان لەبەرهەمهێنانی ڤاکسینی شێرپەنجە نزیکبوونەتەوە\n07/11/2021 825 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبەگوێرەی پێگەی " "medicalxpress"" زاناکانی ناوەندی زانستە تەندرووستییەکانی زانکۆی نیومەکسیکۆ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا تاقیکردنەوەی سەرکەوتوویان ئەنجامداوە کە نزیکیان دەکاتەوە لە خەونی داهێنانی ڤاکسینی دژ بە نەخۆشیی شێرپەنجە.\nئەنجامەکانی لێکۆڵینەوەی زاناکان کە لەسەر مشکی تاقیگەیی کراون، لە گۆڤاری Nature Biomedical Engineering دا بڵاوکراوەتەوە و رایانگەیاندووە کە سەرکەوتنی تاقیکردنەوەکانیان هەنگاوێکی گرنگە لە گەیشتن بە ئامانجی درووستکردنی ڤاکسینی دژە شێرپەنجە بەهەموو شێوەکانییەوە، کە لەماوەی رابردوودا یەکێک بووە لە ئامانجە سەرەکییەکانی زانایانی بواری پزیشکی.\nلە تاقیکردنەوەکانی ئەمدواییەدا زاناکان هەوڵیانداوە شێوازی نوێ بەکاربهێنن کە خۆی لە ڕووپۆشکردنی خانە شێرپەنجەییەکانی کەسە نەخۆشەکە بە ماددەی سیلیلکا دەبینێتەوە، بەو واتایەی پرۆسەکە بریتی دەبێت لە پاراستنی دژە پەیداکەری لووە شێرپەنجەییە دۆزراوەکە لەڕێگای رووپۆشکردنی بە چینێکی باریکی ماددەی سیلیلکا.\nزاناکان تاقیکردنەوەکەیان لەڕێگای داهێنانی ڤاکسینی تایبەت بە کوتانی مشکی تووشبوو بە شێرپەنجەی هێلکەدان کردووە، لەئەنجامدا دەرکەوتووە کە ڤاکسینەکە بەشێوەیەکی پێویست کاری خۆی دەکات، بەشێوەیەک خانە تییەکان ( T Cells) لەبەرەنگاربوونەوەی خانە شێرپەنجەییەکان کاراتر بوون، ئەنجامە کۆتاییەکەشی ئەوە بووە کە بەشێوەیەکی یەکجارەکیی لووە شێرپەنجەییەکەی جەستەی مشکەکانی لەناوبردووە.


یەکێتی نیشتمانی لەهەوڵدایە سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگایی کەرکوک بگۆڕێ - SAHAR KURDISH (Sorani)\nیەکێتی نیشتمانی لەهەوڵدایە سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگایی کەرکوک بگۆڕێ\nنوێنەرانی یەکێتی نیشتمانی لە ئەنجومەنی پارێزگایی کەرکوک، پاش دەرکرانی بڕیاری دادگەی کەرکوک لەمەڕ شەش مانگ زیندان بۆ سەرۆکی ئەو ئەنجومەنە، بەپێداگری لەسەر شوێنهاتەکانی ئەو بڕیارە بۆ گۆڕینی سەرۆکی ئەنجومەن، هەوڵ دەدەن.\nبەپێی ڕاپۆری هەواڵدەریی کوردپرێس، کەناڵی ڕووداو لە هەواڵێکدا ڕاپۆری دا، نوێنەرانی یەکێتی نیشتمانی لە ئەنجومەنی پارێزگایی کەرکوک، بۆ گۆڕینی ڕێبوار تاڵەبانی سەرۆکی ئەو ئەنجومەنە هەوڵ دەدەن و ئیمزای ژمارێک ئەندامی عەرەب و تورکمان لەو ئەنجومەنەشیان کۆکردۆتەوە.\nنوێنەرانی یەکێتی نیشتمانی بەپێی دەرکرانی بڕیاری شەش مانگ زیندان بۆ ڕێبوار تاڵەبانی لەلایەن دادگەی کەرکوک جەخت لەوە دەکەن کە ئەو بڕیارە دەتوانێ ببێتەمایەی هەڵپەسێردرانی ئەنجومەن و ئەوەش شوێنهاتی نەرێنی زۆری بۆ کەرکوک بەدواوەیەو دەبێ بۆ پێش گرتن بەو شوێنهاتانە هەرچی زووتر سەرۆکێکی نوێ بۆ ئەنجومەنەکە دەسنیشان بکرێ.\n"رەوەند مەلا مەحمود" جێگری بەرپرسی یەکێتی لە کەرکوک لەوبارەوە، وێڕای تۆمەتبارکردنی سەرپەرستی پارێزگاریی کەرکوک بەئەنجامدانی کردەی نایاسایی وەک بەعەرەب کردنی کەرکوک، ڕایگەیاند کە ئەنجومەنی پارێزگایی دەورێکی گرینگی بووە لە ئیدارەی کەرکوکداو پێشی گرتووە بە زۆر کردەی نایاسایی سەرپەرشتی پارێزگاری و دەبێ هەرچی زووتر بەشێوەی یاسایی چالاک بکرێ و ئەرکەکانی ئەنجام بدات.


وێنەگرتنی شیلرن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلەوانەیە ئەم وتارە پێویستی بە ڕێکخستن بێت تاکوو لەگەڵ سیاسەتی شێواز بگونجێت. دەتوانیت بە دەستکاریکردنی یارمەتی بدەیت. (ئایار ٢٠٢٠) (فێربە کەی و چۆن ئەم داڕێژەیە لابەریت)\nوەک لە وێنەکەدا دیارە (schlieren) پیشاندانی پاڵەپەستۆی نوکێکی بێ لادانە لە پێشەوە\nشەپۆل تووشی تاسان دەبن بەھۆی (T-38 Talon)دا بە پێی فرینی ڕووەکەی دروست دەبێ لە لێوارەکانی خۆردا\nوێنەی دروستبووە کە لە شێوەی گولەی دەرچوو دەردەکەوێ\nرەنگ لە (Schlieren) وا وێنە دەکرێ وەک ئەوەی ڕووناکی دەرچووی مۆمێک بێ کە تێکشکابێ بە شەماڵێک لە لای ڕاستەوە\nوێنەگرتنی شیلرن (بە ئینگلیزی: Schlieren photography) کردارێکی بینراوە کەلە وێنەگرتندا بەکاردێت بۆ دەرخستنی شلەی نقووم بوو، بە پشت بەستن بە فیزیای (german لە August) دا لە (١٨٦٤) دا دراسەی بۆ کراوە (Super sonic) پشت دەبەستێ بە ھەندەسەی (aeronautical) لە ڕووی وێنەگری بەدەوری ئەو تەنۆلکانەی کەلەھەوادا ھەن.\n١ سیستەمی بینایی کلاسیکی\n٢ تیشک خستنەسەر (Schlieren) لە سیستەمی بینایی\n٣ چوارچێوەیەکی ورد بۆ تەکنیکەکان\n٤ جیاوازی و داواکردن\nسیستەمی بینایی کلاسیکی[دەستکاری]\nپێویستی بە ڕووناکی نیشاندراو (تەلیسکۆب) دەبێ بۆ پیشاندانی سەرچاوەی ڕوناکییەکە لە دواوەی ئامانجەکە، ئەو شێواندنانە دەبنە ھۆی پەیدابوونی جیاوازی توندی (ھێز) ی ڕووناکی کەبە شێوەیەکی ڕاست دێنە بەرچاو لەگەڵ سێبەری وێنەیی سیستەمەکە\nلە شێوازی کۆنی (Schlieren) دا ڕێکردنی ڕووناکی پشت دەبەستێ بە ڕوپۆشی ئەو پێکھاتە تەنۆلکاییانەی دەوری (عادەتەن یان ھاوێنەیی بوو ئاوێنەی چەماوە) لەگەڵ لێواری چەقۆیی کە ئەوەش لە خاڵێکی سەرەکی بوو، شوێنێک بۆ نەھێشتنی نیوەیی ڕوناکی، و دەرخستنی چڕیی لەقوڵایی بە ناڕێکی دەرخەرێکی سادەیی وێنەگری بوو لە ڕاستیدا.\nبە ناڕێکی دەرخەری ڕووناکی لەگەڵ خاڵێکی گرنگ لەچەقدا لەگەڵ ئەو ڕوبەرەی دەوری داوە دەبێتە لابەری لێواری چەقوویی ئەنجام لەو دەرچوونی ڕوناکیانەدا و تاریکیانەدا پشت دەبەستێ بە چڕیی نقوم بوو بەشێوەی پۆزەتیڤ ونێگەتیڤ لە ئاڕاستەی ئاسایی لێواری چەقۆیی وە کاتێک کە لێواری چەقۆیی دروست بوو یەکسەر بە شێوازی گشتی ڕووی (Schlieren) ی وێنەگری دەردەکەوێ ئەگەر لێواری چەقۆیی بەکارنەھات ئەوا بەشێوازێکی گشتی سیستەمەکە دەبێتە سیستەمی وێنەیی سێبەری، کە دەبێتە پێوەری دووەم لە تێکدەری چڕیی\nلە قوڵایی شلەدا ناڕێکییەک ھەیە لە وێنەکەیدا کە وادەکات بەردەوام بێ بەڵام ھەر شڵەژانێکە و دەبێتە ھۆی پریشک لێبوونەوە، کە ئەمەش وەکو کاریگەری ڕوویەکی گەرمییە لەڕۆژێکی ھەتاویی\nتیشک خستنەسەر (Schlieren) لە سیستەمی بینایی[دەستکاری]\nلە ناوەڕاستی 20th ەکانی سەدەی ڕابردوو دا R.A Burton گەشەی بەبواری (Schlieren) ی وێنەگری دا و گۆڕاوی نوێی بۆ بەرھەمھێنا کە ئێستا پێی دەڵێن (Focusing Schlieren) یان (Lens) لەگەڵ (Grid Schlieren)\nبنچینەیی پێکھاتەکان لە (Hubert Schardin)\nسیستەمی (Focusing Schlieren) بەگشتی پشت دەبەستێ بەوپێکھاتانەی لێواری چەقۆکان بۆ بەرھەمھێنانی جیاوازی، بەڵام لەجیاتی دروستکردنی ڕوناکی بەرچاوکەوتوو و یەک لێواری چەقۆ ئەوا ڕوناککەرەوەیان بەکارھێنا کە دروستکەری لێوار بوو لەگەڵ وێنەی گۆڕاوی سیستەمەکە.\nھیَلکاری بنةرةتی تیشک خستنة سةر schlier سیستەم\nبنچینەیی بیرۆکەکەئەوەبوو کە بنکەی ڕوناککەرەوەکە وێنەیەکی شێوەئەندازەیی پیشان دەدات کەلە بنکەکەی کەرت دەبوو بۆ(دوولێواری چەقۆیی جیا) لەگەڵ پێکھاتەی گۆڕاو لەکاتێکدا چڕی دەنکۆڵەکان بەشێوەی درۆ دەردەکەوتن لەنێوان بنکەی وێنەکان کە وێنەی دەکێشرا بەتەواوی لەلایەن سیستەمی کامێراکان.\nلە کلاسیکی (Schlieren) دا بەتایبەت لە سیستەمی کامێرادا تێکدەری بەرھەمھێنەری ناوچەی ڕوناکایی و تاریکاییەکان پشت دەبەستێ بە شوێن و ئاڕاستەی شکێنەرەکان چونکە تیشکدەرەکان دوور دەکەونەوە لەبەشی قوڵاییەکان و لەو شوێنانەی لێی دەردەچێت، لەو سیستەمەدا تەنھا شکێنەرەکان لەبەشەکانی کامێرادا ھەیە کە وێنەی ڕوون و ئاشکرا دەردەخەن، و شکێنەرەکانیش تەنھا لەتەنی ڕەقدا دەشکێنەوە بەھۆی ئەو تەکنیکانەوەش پلەی قوڵایی دیاریدەکەن، ئەوەش ڕێگایەکی باشە بۆ دیاریکردنی جیاوازی تێکدەری ئەو ستەیجەی دروست بوون.\nلەبەر ئەوەشە تیشکدەری ڕوناکی پێویستی پێنابێت ئەو دروستکردنەشی کە پێویستی دەبێت بۆ بنچینەیی بوون لە (Schlieren) دا بە زۆر جۆری ئاسان بنیاتدەنرێت لەگەڵ وەسفکردنەکان لەو سیستەمەدا بۆ (Schlieren) دا وە ئەو پێکھاتانەی کەلە تیشکدەری ڕوناکیدا ھەن بەزۆری ھەستپێکەری ئەو بەشانەن کە دەبنە بەربەست لە بەرھەمھێنانی سیستەمێکی گەورە کە پێویست دەبن لە تیشکدەری ڕوناکییەکان، ھەبوونی چەق لەو سیستەمەدا دەبێتە دروستکەری بەھێزی پێکھاتەکە لەگەڵ لەگەڵ ستەیجی گەورە لە تێپەڕبوونی تیشکدەرەکە.\nچوارچێوەیەکی ورد بۆ تەکنیکەکان[دەستکاری]\nسێ جۆر پێکھاتەی تر گرنگی پێدەر لە (Schlieren)داھەیە\nکەمکردنەوەی پەستان یان گۆڕانی بەرچاوکەوتوەکان لە وێنە گۆڕاوەکان لەو تەکنیکەدا ستەیجەکە و پێکھاتەی (Schlieren) (لەو شێواندنانەی کە دەکەونە بەرچاو) ھەردوکیان چەقی گرنگن لە شێواندن کە دروست دەبن چونکە دەبنە جووڵە بۆ بەشێکی تری ستەیجەکە کە وادەریدەخەن جوڵەی سەرەکین چونکە چەقی پێکھاتەکان خۆیان ئامادە دەکەن بۆ دروستکردنی ئاڕاستەی گەورەی پێکھاتەکان لەکاتێکدا ھەردوو (Schlieren) و (background) ەکە دووربن (ئاسایی لەسەر ڕووی (hyper focal) دووریدا لە سیستەمی بینایی)\nلەبەر ئەوەی لەو سیستەمەدا ھیچ پێویست بە زانینی بینین ناکات لە لایەکی کامێراکە بەزۆری کە دروست دەبن سادەن بەڵام عادەتەن ھیچ حەساس نابن لەدەرەنجام دا ئەو تەکنیکەش پێویستی بەستەیجی وێنەیی دەبێت لە ھەندێ کەیسدا مەرج نییە دەرخەر بێت وەکو چەقێکی کوێرانە یان ھێڵێکی تیژ بەڵام بەسروشتی دەرخەری داھاتوو بوون وەکو دیمەنی سروشتی یان جووت لێواری خۆر کەدروست دەبن لە ستەیجەکەدا کە دەرخەر دەبن و بەزۆریش ئەو شێوازانە لەتەکنیکی سۆفت وێردا ھەیە وەکو ھاوپەیوەندی گۆڕاوی وێنەی دیجیتاڵی لەگەڵ بینایی بەلێشاو دروستکردنی شیکردنەوە بۆگریمانەیی (Schlieren) بەڵام ئەوە مەحاڵ دەبێت بۆ ھەمان ھۆکار لەوێنەیی شکاوەدا لەگەڵ سیستەمی بینایی پێوەر.\nجیاوازی و داواکردن[دەستکاری]\nجیاوازییەکان لە شێوازەکانی بینایی (Schlieren) پشت دەبەستێ بەگۆڕانی شوێنی لێوارەکانی ڕەنگی تیژی لەچەقدا وەکو لە پەلکە زێڕینەدا دەردەکەوێت کەیارمەتی دەدات لە لەبەرچاوکەوتنی نقووم بووەکان دەرخەری جیاوازی لێوارەکانە وەکو ھاوچەقی باڵەکان کە ئاڕاستەیی جیاوازی دەنکۆڵەکانی دەردەخات ھەروەھا لێوارە دیجیتالییەکانیش وادەریدەخەن کە کارپێکەرن بۆیان لەھەڕەمی بینایی گونجاودا ڕوکاری شەپۆلی دەرخەر گۆڕانکارییە لە (Schlieren) (دوو لێواری لەسەر یەکتر ئەستونی تیژن کە دروست بوون بەھۆی شکانی جیاوازی گۆشەیی ھەڕەمەکان)\nتەواوکەری بینایی لە (Schlieren) ی سیستەمەکە دروست دەبێ لەپێکھاتەکانی یان بازرگانی کڕینی پێکھاتە سەرەکییەکان بە پێی ئەو گریمانەیەی کەلەکتێبی (٢٠٠١) ی (Settles) دا دەرکەوتووە لە (USSR) دا ڕونی کردەوە کە ئەو ژمارانەیان بەھەڵە داناوە کە دەرکەوتوون لە (Maksut DV Telescope) دا زۆر لە ئامۆژگارییەکان لە پێشوودا بەکاردەھاتن لە یەکێتی سۆفییەت و چین دا. لە میدیاکاندا وا دێتە بەرچاو کە دەتوانرێت بگۆڕدرێت (لەبەرئەوەی ئەو جوڵانە بەشێوەی ڕاستەوخۆ بەدیار ناکەون) بەڵام لە ھاوکۆلکەی شکانی تەنۆلکەکاندا وێنەی بینراو لە (Schlieren) دا دەبێتە ھۆی سێبەری ڕەساسی یان ھەمەڕەنگ بەمەش ھاوکۆلکەی شکان دروست دەبێ لەئەنجامی گۆڕانی پلەی گەرمی و پەستان لەھەندێ شلەدا یان بەگۆڕانی خەستی تێکەڵەیی پێکھاتەکان لەگیراوەدا سروشتی پێکھاتەکان بە شێوەیەکی کرداری لەگازدا (ھەوادا) وادەخوێنرێتەوە کەڕاستەوخۆبن لەگەڵ جوڵەی شەپۆلییەکەیان لەزانستی تەقاندن لەگەڵ سەرووی دەنگ و خوارووی دەنگ لێشاو دروست دەبێ بە گەرمکردن و مژینی فیزیایی یان کارلێکە کیمیاییەکان کە دێنە بەرچاو ئەو سیستەمەش لەزۆر کێشەی ھەندەسی بەکاردێت وەکو گواستنەوەی گەرمی، دیاریکردنی درز، خوێندن لە سنوری وڵاتان لەیاسای جیاکردنەوەدا لەگەڵ پێکھاتە بیناییەکان.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وێنەگرتنی_شیلرن&oldid=685853»\nئەو وتارانەی پێویستیان بە ڕێکخستن ھەیە لە ئایار ٢٠٢٠\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٣٧ی ٣ی ئایاری ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


کرۆنشتات Cronstadt – www.facebook.com/sekoy.anarkistan ***** anarkistan@riseup.net\n20/08/2011 20/08/2011 Anarchistan ئەنارکیستان\nنووسینی. دانیێڵ گرین\nحەز و خواسته‌کانی جووتیاره شۆڕشگێڕه‌کان، هه‌ر هه‌مان حەز و خواست بوون که بووبوونه وزه‌به‌خشی کرێکارانی پترۆگراد و ده‌ریاوانه‌کانی قه‌ڵای –کرۆنشتات– له شۆڕشی شوبات–ئازاری 1921دا.\nهه‌لومه‌رجه مادییه‌کان ژیانی کرێکارانی شار و شارۆچکه‌کان وه‌ك، نه‌بوونی خۆراك و سووته‌مه‌نی و شلۆقیی ئامێره‌کانی گواستنه‌وه، سه‌رباری ئه‌وانه فلیقاندنه‌وه‌ی هه‌موو ناڕه‌زاییه‌ك. ئه‌وانه هه‌موویان له بوونی دیکتاتۆریه‌ته‌وه سه‌رچاوه‌یان گرتبوو، ته‌واو باری ژیانی کرێکارانی قورس کردبوو، کۆڵه‌واری ده‌ستی ئه‌و هه‌لومه‌رجه مادییانه بوون. کۆتایی شوبات مانگرتنه‌کان له پترۆگراد و مۆسکۆ و ناوه‌نده پیشه‌سازییه‌کانی دی ده‌ستیان پێ کردبوو، کرێکاران ده‌هاتن و ده‌چوون، له دامه‌زراوه‌یه‌که‌وه بۆ دامه‌زراوه‌کانی دی، کارگه‌کانیان داده‌خست، هێنده‌ی بۆیان ده‌کرا کرێکارانی تریان ڕاده‌کێشا بۆ ناوجه‌رگه‌ی ڕووداوه‌کان و به جه‌م داوای –نان وئازاد–ییان ده‌کرد، به‌ڵام وه‌ك هه‌موو جاره‌کانی تر وه‌ڵامی سوڵته به گوله‌باران بوو. کرێکارانی پترۆگراد کۆبوونه‌وه‌یه‌کی ناڕه‌زاییان سازکرد10000 کرێکار تێدا به‌شدار بوون.\nکرۆنشتات بنکه‌یه‌کی سه‌ربازیی ده‌ریایی بوو له دوورگه‌ی فیلندا، 30 کیلۆمه‌تر دوور بوو له پترۆگراده‌وه، زستانان سه‌هۆڵبه‌ندان بوو، دانیشتوانی پێکهاتبوو له ده‌ریاوانه‌کان و چه‌ند هه‌زار کرێکارێك. ئه‌و کرێکارانه له عه‌مباره سه‌ربازییه‌کاندا کاریان ده‌کرد، له گۆڕانکارییه شۆڕگێڕییه‌کانی شۆڕشی ئۆکتۆبه‌ری 1917دا ڕۆڵێ گرنگ و کاریگه‌ریان هه‌بوو. ترۆتسکی واته‌نی: نموونه‌ی (سه‌ربه‌رزی و مه‌زنیی شۆڕشی ڕووسی) بوون. دانیشتوانی سڤیلی کرۆنشتات شاره‌وانییه‌کی ئازادیان دروست کردبوو، که تا ڕاده‌یه‌ك سه‌ربه‌خۆ بوو له ده‌سه‌ڵات.\nله ناوه‌ڕاستی ئه‌و قه‌ڵایه‌دا، چه‌قێکی میلی پانوپۆڕ هه‌بوو که نزیکه‌ی30000 که‌سی ده‌گرت.\nساڵی 1921 ده‌ریاوانه‌کانی کرۆنشتات ئه‌و هێز و توانا و پێکهاته شۆڕشگێڕییه‌که‌شی وه‌ك پێش شۆڕشی1917 نه‌مابوو، چونکه وه‌ك ده‌ریاوانه‌کانی پێش خۆیان نه‌بوون، زۆریان له که‌ش و ده‌وروبه‌رێکی جووتیارییه‌وه هاتبوون، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ر ده‌ستیان له ئه‌قڵییه‌ته خه‌باتگێڕییه‌کەی ئه‌وانه‌ی پێش خۆیان به‌رنه‌دابوو و زۆر شانازیشیان به سه‌رکه‌وتنه‌کانی پێشووه‌وه ده‌کرد، هاوکارییه‌کی باشی کرێکارانی پترۆگردیان ده‌کرد، هه‌رچەنده هێزه نیزامییه‌کان لێیان ده‌دان و ڕاویان ده‌نان، به‌ڵام ئه‌وان به به‌رده‌وامی نوێنه‌رانی خۆیان ده‌نارد بۆلای کرێکارانی پترۆگراد و به‌رگریان له داواکارییه‌کانیان ده‌کرد. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته له مه‌یدانی کرۆنشتات دوو کۆبوونه‌وه سازکرا، له کۆبوونه‌وه‌ی یه‌که‌مدا 16000 که‌س له ده‌ریاوانان و کرێکاران به‌شدار بوون، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا که سه‌رۆکی ئه‌نجومه‌نی جێبه‌جێکردن –کالینین– ئاماده بوو، کرێکاران بڕیاری ئه‌وه‌یان دا که پێویسته له ماوه‌ی10ڕۆژدا و له ده‌ره‌وه‌ی چوارچێوه‌ی حزبه سیاسییه‌کان کۆنگره‌یه‌کی کرێکاران و سه‌ربازه سووره‌کان و ده‌ریاوانه‌کانی پترۆگراد و کرۆنشتات ببه‌سترێت، جگه له‌وه داوای ئه‌وه کرا که ئه‌فسه‌ره سیاسییه‌کان لاببرێن و ناشبێت هیچ حزبێك خاوه‌نئیمتیاز بێت، داوایان کرد که مه‌فره‌زه شیوعییه‌کان و پاسه‌وانی شیوعی له کارگه‌کاندا نه‌هێڵرێن.\nوه‌ك ڕۆژی ڕووناك دیار بوو ئه‌و داواکاری و قسه‌وباسانه ئاڕاسته‌ی حزبی خاوه‌نده‌سه‌ڵات ده‌کرێت، چونکه هه‌ر ئه‌و حزبه بوو هه‌موو بواره‌کانی ژیانی مۆنۆپۆل کردبوو و یاخیبوونی کرۆنشتاتیشی به ده‌ستدرێژی ده‌زانی بۆ سه‌ر سوڵته‌گه‌رایی. بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر تیشك بخرێته سه‌ر ئه‌و باره ناله‌باره ئه‌وه‌نده به‌سه که بگه‌ڕێینه‌وه بۆ لای ئه‌و بڵاوکراوه‌یه –ئەزڤیستا-azvesta که ئه‌و سه‌رده‌مه شاره‌وانییه ئازاده‌که ده‌ریده‌کرد ”با جارێ واز له ده‌ریاوانه ناڕه‌زا و تووڕه‌بووه‌کان بهێنین، که هه‌ر کاتێك ده‌م ده‌که‌نه‌وه ده‌ڵێن حزبی شیوعی، دوای ئه‌وه‌ی سوڵته‌ی وه‌رگرت، هه‌موو سه‌رقاڵی و هه‌مووغه‌مێکی بوو به‌وه که بیپارێزێت، خۆی له جه‌ماوه‌ر جیا کردۆته‌وه و به باشیش ده‌رکه‌وتووه که توانای ئه‌وه‌ی نییه وڵات له داته‌پینی سه‌راسه‌ری ڕزگار بکات، ئه‌و حزبه بڕوای کرێکارانی له ده‌ست داوه و بۆته حزبێکی بیرۆکراتی، کۆڕه کرێکارییه‌کانیش دوای ئه‌وه که سوڵته‌یان لێ زه‌وت کرا بوونه‌ته، ساخته‌چی، تاڵانچی، فڕوفێڵباز، سه‌ندیکاکان هه‌موو ده‌وڵه‌تمه‌ندکراون و کراونه‌ته ئامێرێکی پۆلیسی، له هه‌موو لایه‌که‌وه بوون به بار به‌سه‌ر گه‌له‌وه، جگه له‌وانه یاساکانیش گڕیان لێده‌بارێ، تۆقاندن کراوه‌ته خۆراکی سێ ژه‌مه، له بواری ئابووریشدا ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌دار باڵی کێشاوه و ڕه‌ق و توندوتیژه، له‌بریی ئه‌و سۆسیالیزمه که به‌ڵێنی به‌دیهێنانیان دابوو، له کارگه‌یه‌کی نیشتمانیی مه‌زندا، وەک جاری جاران، کرێکاران ده‌چه‌وسێنرێنه‌وه. کرۆنشتات ئه‌وه‌ش پووچه‌ڵ ده‌کاته‌وه که ده‌وترێت سه‌رکرده‌کان هه‌ڵه‌نه‌ناسن، له‌و ڕووه‌وه نه‌ك هه‌ر ته‌نها گاڵته‌جاری به –ترۆتسکی– ده‌که‌ن، به –لینین–یشی ده‌که‌ن، که به‌ڵێنی ئه‌وه‌یان پێدا بوون که داواکارییه‌کانیان جێبه‌جێ ده‌که‌ن، نه‌ك هه‌ر ئه‌وه ئه‌و دووانه گوتبووشیان که پشتگیریی ئازادییه‌کان و هه‌ڵبژاردن ده‌که‌ن له هه‌موو ئامێره سۆڤیه‌ته‌کاندا، ده‌ریاوانه‌کان و کرێکاران به‌و چه‌شنه ناسنامه‌یه‌وه، واته به ناسنامه‌ی –شۆڕشی سێیه‌مه‌وه– ده‌رڕژێنه ناو ئازادیخوازییه‌وه. ئه‌و یاخیبووانه، ئەگه‌رچی نه‌یار و دژ به سوڵته و حزبی سوڵته‌گه‌رایانه بوون و خوازیاری له‌ناوچوونی بوون، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا وایان به باش زانی که هه‌ر له گۆڕه‌پانه شۆڕگێڕییه‌که‌دا بمێننه‌وه، ئه‌وانه بووبوونه ئێشکگر بۆ پاراستنی ده‌ستکه‌وته شۆڕشگێڕه‌کان و دژی گه‌ڕانه‌وه‌ی قامچیی قه‌یسه‌ری بوون، له‌به‌ر ئه‌وه‌ش بوو که خوازیاری ڕووخاندنی هه‌موو پرده‌کان نه‌بوون له‌گه‌ڵ ڕژێمدا، به هیوای دۆزینه‌وه‌ی زمانێکی هاوبه‌ش، ئه‌وان داوای ئازادیی بیروڕاده‌ربڕینیان ده‌کرد، هه‌ر هیچ نه‌بێت بۆ لایه‌نگره ڕاسته‌قینه‌کانی شۆڕش.”\nسڵنه‌کردنه‌وه و چاونه‌ترسیی کرۆنشتاتییه‌کان، زۆر له‌وه زیاتر چووبووه پێشه‌وه که که‌مجیقڵانه‌یی –لینین و ترۆتسکی– و سه‌رکرده شیوعییه‌کان بتوانن بکه‌ونه ژێر بارییه‌وه، سه‌رکرده به‌لشه‌فیکه‌کان لای خۆیانه‌وه مه‌سه‌له‌ی له‌یه‌کچوونی حزبی شیوعی و شۆڕشیان ساغ کردبووه‌وه، هه‌ر که‌سێکیش له‌گه‌ڵ ئه‌و ئه‌فسانه‌یه‌دا یه‌کانگیر نه‌بێت، ئه‌وه ئیتر ئه‌و که‌سه بێ چەندوچۆن و بگره‌وبه‌رده‌یه‌ك دژه‌شۆڕشه. ئه‌و سه‌له‌فییانه به چاوی خۆیان شیتاڵ شیتاڵبوونی مارکسیزمی لینینزمیان ده‌بینی، له لایه‌کی تریشه‌وه کرۆنشتات تۆقاندبوونی. ڕێک له‌و کاته‌دا که ئه‌وان به ناوی پرۆلیتاریاوه حوکیان دەکرد، که‌چی له‌پڕ بینیان که سوڵته‌که‌یان به‌ره‌و ڕووی ناڕه‌زایی و ڕه‌تکردنه‌وه بۆته‌وه لای ئه‌وانه‌وه که تا دوێنێ خۆیان بوونی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌یان به بزووتنه‌وه‌ی پرۆلیتاریای ڕاسته‌قینه‌یان ده‌زانی، که‌چی له‌و ده‌مه‌دا و له‌و وه‌زعه‌دا –لینین– لکابوو به هزرێکی ساده و ساکاره‌وه ده‌یگوت و دەیگوتەوە: ”ته‌نها ئه‌لته‌رنه‌تیڤ بۆ دیکتاتۆرییه‌تی حزب، حکوومه‌تی قه‌یسه‌رییه له نێوان ئه‌و دووانه‌دا هیچی تر نییه” ئه‌وه‌ش به‌و مانایه ده‌وترا ده‌متان داخه‌ن و سه‌ری خۆتان کزکه‌ن و ئه‌وه‌ی هه‌یه قبوڵی بکه‌ن، ئەگه‌ر نا؟!! 1921پیاوه‌کانی ده‌وڵه‌تی سۆڤیه‌تی ئاوه‌ها بیریان ده‌کرده‌وه، هه‌ر هه‌مان بیرکردنه‌وه بوو که پاییزی 1956 پیاوانی ده‌وڵه‌ت له بۆدابست دووباره‌یان کردەوە.\nترۆتسکی یه‌کودووی لێنه‌کرد ئه‌رکی داپڵۆسینی ئه‌و جموجووڵانه‌ی گرته ئه‌ستۆی خۆی، لینین ئه‌وی نارد بۆ به‌شداریکردن له کۆنگره‌ی ده‌یەمینی حزبدا و چه‌ند ساتێکیش یا زیاتر له پترۆگراد لا بدات، بۆ ئه‌وه‌ی دوائاگادارینامه بنێرێت بۆ ئه‌و یاخیبووانه ، ئه‌و له‌و ئاگادارینامه‌یه‌دا ئه‌وانی به –پاسه‌وانه سپییه‌کان– و ده‌ستێکه‌ڵکاران له‌گه‌ڵ دوژمنه ڕۆژئاواییه‌کان و بورسه‌ی پاریس ناو بردبوو، پێویسته ملیان پێ که‌چ بکرێت به زه‌بری چه‌ك، –ئێما گولدمان– و –ئەلکسندر برکمان–، دوای ده‌رکردنیان له وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا، ڕوویان کردبووه –کرۆنشتات–، له نامه‌یه‌کی دڵته‌نگانه‌دا که ناردیان بۆ–زینوفییف– وتبوویان به‌کارهێنانی چه‌ك زه‌ره‌رێکی زۆر ده‌دات له شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی، له هه‌مان نامه‌دا تکایان له هاوڕێ به‌لشه‌فیکه‌کان کردبوو که کێشمه‌کێشه‌که به گفتوگۆیه‌کی برایانه چاره‌سه‌ر بکه‌ن.\nکرێکارانی پترۆگراد نه‌یانتوانی یارمه‌تیی هاوڕێکانیان بده‌ن له کرۆنشتات، له‌به‌رئه‌وه‌ی له لایه‌که‌وه یاسای عورفی سه‌پێنرابوو و له لایه‌کی تره‌وه بڕێکی زۆریان له‌و خوارده‌مه‌نییانەی که ده‌ستیان که‌وتبوو له‌وه‌وپێش دابه‌ش کردبوو. ئه‌فسه‌رێکی کۆنی زه‌مانی قه‌یسه‌ر په‌یدا کرا، ئه‌و ئه‌فسه‌ر پله‌ی مارشالی هه‌بوو ناوی–توخاتشیفسکی– بوو، ئه‌و پیاوه دڕنده‌یه ڕاسپێرا به وردی هێزێکی سه‌ربازی پێکه‌وه بنێت بۆ هه‌ڵمه‌تێکی سه‌ربازی، به مه‌رجێك ئه‌و پاسه‌وانه سوورانه‌ی تیادا نه‌بێت که نایانه‌وێت ته‌قه له هاوڕێکانیان بکه‌ن له کرۆنشتات.\nله 7ی ئازاردا هێرشی سه‌ربازی به تۆپباران، له‌ژێرناوی—تا هه‌موان بزانن!!—دەستی پێکرد. چواده‌وردراوه‌کانیش دوابانگه‌وازیان ده‌رکرد (وا جارێکی تر خوێنی بێتاوانان ده‌ڕژێت به‌سه‌ر سه‌ری شیوعییه‌کاندا، ئه‌و شیوعییانه که مه‌ست و شه‌یدای سوڵته‌ن — بژی سوڵته‌ی سۆڤێته‌کان). یاخیبووه‌کان په‌ره‌وازه بووبوون، سه‌هۆڵبه‌ندان ته‌نگی پێ هڵچنیبوون، 18ی ئازار یاخیبوونه‌که‌یان خه‌ڵتانی خوێن کرد.\nله‌و ڕووداوه‌دا ئازادیخوازه‌کان ڕۆڵێکی ئه‌وتۆیان نه‌بوو. کۆمیته‌ی شۆڕشگێڕیی کرۆنشتات، بانگی ئازادیخوازانیان کرد بۆ به‌شداریکردن، به‌تایبه‌تی یرتشوك و فولین، به‌ڵام بێسوود بوو، چونکی ئه‌وده‌مه ئه‌وان لای به‌لشه‌فیکه‌کان ده‌ستبه‌سه‌ر بوون. ئیدامت؛ مێژوونووسی کرۆنشتات گوتویه‌تی: کاریگه‌ریی ئازادیخوازه‌کان ئه‌و کاته له‌و بواره‌دا خۆی ده‌نواند که ئه‌وان خه‌باتیان ده‌کرد له پێناوی بیری دیموکراتیی کرێکاری، هه‌رچه‌نده به‌شداریی ڕاسته‌وخۆیان نه‌کرد، به‌ڵام مه‌سه‌له‌که‌یان به مه‌سه‌له‌ی خۆیان ده‌زانی. دواتر، فولین ده‌رباره‌ی ئه‌و مه‌سه‌له‌یه نووسیویه‌تی: ”کرۆنشتات یه‌که‌م هه‌وڵدان بوو که ته‌واو سه‌ربه‌خۆ بوو له پێناوی ئازادبوون له هه‌موو سه‌روه‌ری و ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنێك بۆ جێبه‌جێکردنی شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی، هه‌وڵدانێك بوو دژی سته‌مکاری و له پێناوی شۆڕشێکی کۆمه‌ڵایه‌تیدا بوو به پشتبه‌ستن به خودی خۆ بێ /شوانه سیاسیه‌کان/بێ/سه‌روه‌ر/”. ئەلکسندر برکمان گوتویه‌تی: ”کرۆنشتات ئه‌فسانه‌ی دیکتاتۆریه‌تی پرۆلیتاریای هه‌ڵته‌کاند و ئه‌و مانایه‌شی به‌خشی که مه‌حاڵه دکتاتۆریه‌تی حزب و شۆڕش بتوانن ته‌با بن”.\n* ئەم وەرگێرانە لەتەڵ ده‌قه فه‌ره‌نسییه‌که‌ی بەراورد کراوە.\nسه‌رچاوه: – التحرریة من العقیدة الی الممارسة – ل127 تا ل131 ، دانییال غریین، وه‌رگێڕانی بۆ عه‌ره‌بی–جورج سعد\nPrevious Postما هي الجمعية الشعبية ؟Next Postمدخل إلى الأناركية


مەلا مستەفا دەستى لە شەهیدکردنى ٨ ڕزگاریدا هەبووە | AvaToday\nمەلا مستەفا دەستى لە شەهیدکردنى ٨ ڕزگاریدا هەبووە\nمەلا شێرزادى دۆستى خەلخاڵى هەبوو و دەستى لە خوێن و بەگرتدانى خەڵک هەبوو\nبە بەشدارى مەلا مستەفاى شێرزادى مانۆڕێکى سەربازى لە مەریوان بەڕێوە چوو\nئەمڕۆ سوپاى پاسداران کە لە درێژەى مانۆڕە سەربازییەکانى خۆى لە ڕۆژهەڵاتى کوردستان، سوپای محەمەد ڕەسولڵاى ٢ لە شارى مەریوان مانۆڕێکى سەربازى ئەنجام دا.\nلەم مانۆڕەدا کە مامۆستا ڕۆستەمى نوێنەرى خەڵکى کوردستان لە مەجلیسى خوبرەگانى ڕەهبەرى، مەلا شێرزادى ئیمام جومعەى مەریوان، فەرماندەى سوپاى شارى مەریوان، مەنسوور مرادى نوێنەرى خەڵکى مەریوان و سەرواوا لە پەرلەمان، سەرپەرشتى فەرماندارى مەریوان و چەند وردە بەرپرێکى دیکەى سەربازى و ئیدارى تێیدا بەشدار بوون، چەند جووڵەیەکى بچووکى سەربازى بۆ نیشاندانى عەزەمەتى سوپاى پاسداران نیشان درا.\nسەرهەنگ شەکیبا سەلیمى، فەرماندەى سوپاى شارى مەریوان لە مەراسیمەکەدا گوتى "ئەم مانۆڕە سەربازییە نیشاندەرى هێزى گەورە و پەیامێکى بەهێزە بۆ دوژمنان تا وەلەرزەیان بهێنێت"، بەڵام ئاماژەى بەوە نەکرد کە ئەم سوپایە تەنیا بۆ داپڵۆسینى خەڵکى نێوخۆى ئێران زیرەکە نەوەک دوژمنان! هەر شەوى ڕابردوو بوو کە ئیسرائیل هێرشى کردە سەر چەند بنکەیەکى ئەم سوپا بەهێزەى کە سەلیمى باسى لێوە دەکات و نزیکەى ٦٠ کەسیانى لێ کوشت کەچى دەنگى لێوەى نەهات.\nئەم سەرهەنگە لە هەموو شوێن بێخەبەرە گوتیشى "گەمارۆکان بوونەتە هۆى گەشە و ڕەونەقى ئابوورى وڵات و لە زۆر شتدا خودکەفا بووینە"، بەڵام ئاماژەى بەوە نەدا کە ئابوورى ئێران لەم چەند مانگەى پاش بەرجام بەرەو وێرانى دەڕوات و ئەگەر بەردەوام بێت ناڕەزایەتییە بەرفراوان و زۆرەکانى خەڵکى لە ناوچە و شارە جیاوازەکانى ئێران دەبێتە هۆى ڕووخانى ئەو دەسەڵاتەى سەرهەنگ شەکیبا باسى لێوە دەکات.\nدیمەنێک لە ڕژەى ئەوڕۆى مەلا مستەفا شێرزادى لە مانۆڕەکەى مەریوان!\nشایەنى باسە مەلا مستەفاى شێرزادى کە لەم مانۆڕەدا وەک ڕۆحانییەکى بەکرێگرتە و کاسەلێسى کۆمارى ئیسلامى بەشدار بوو، نیشانى دا کە نەک هەر بە پێى زانیارییەکانى تۆڕى میدیایی ئاڤاتودەى ئەنسارییەکى ئەلقاعیدەیییە، بەڵکو جاشێکە لە بەرگى ڕوحانییەتدا و بە پێى ئەو زانیارییانەى کە دەست ئاڤاتودەى کەوتوون "مەلا شێرزادى لە ساڵى ١٣٦٠ بۆ ١٣٦١ى هەتاوى دەستى هەبوو لە کوشتنى ٨ پێشمەرگەى حیزبی ڕزگارى کوردستان لە ئاوایی ساوجى سەر بە شارى مەریوان"، یەکێک لەو پیاوە پیرانەى کە ئاگادارى ڕووداوەکە بووە لە شارى مەریوانەوە بە ئاڤاتودەى گوت "کاتێک کە ئەو پێشمەرگانە لە ساوجى تیرباران کران لە دەرەوەى پایگەى سوپاوە کرابوونە ژێر گڵ و پاش ئەوەى کە ویستیان دەریان بێننەوە هیچ کەس شوێنەکانى پێ نەدەزانین تەنانەت پرسیاریش لە بەرپرسى پایگاکەى ئەوکاتى کرا و ئەویش شوێنى لاشەکانى نەدەزانى، کەچى کە مەلا مستەفایان بانگ کرد، شوێنى هەر هەشت جەنازەکەى ئاشکرا و یەکە بە یەکە دیتنەوە"، ئەم کردەیەى مەلا شێرزادى بووە هۆى ئەوەى کە خەڵکى بۆیان دەرکەوێت دەستى لە شەهیدکردنى ئەو هەشت کەسەدا هەبووبێت، بەڵام هۆکارى ئەوەى کە بۆچى نەیانوێراوە لە قاوى بدەن، ئەو پیاوە بەتەمەنە گوتى "مەلا شێرزادى دۆستى خەلخاڵى بوو و پیاوى کۆمارى ئیسلامى بوو و کەس نەیدەوێرا بە خوار سەیریشى بکات، چونکە دەستى لە نێو خوێن و بەگرتدانى خەڵکدا هەبوو".\nشایەنى باسە مەلا مستەفا شێرزادى کە دەستى لەگەڵ ئەنسارولئیسلام لە هەرێمى کوردستان تێکەڵ کردبوو و بە پەیوەندى نێوان ئەنسار و سوپاى پاسداران دەناسرا، دەستى هەبوو لە گواستنەوەى ئەنسارەکان لە پاش بۆمبارانکردنیان لە هەورامانى عێراق و پەڕاندنەوەیان لە مەریوانەوە بەرەو شوێنى نادیار و هەروەها دەستى هەبوو لە لەسێدارەدانى زانیار و لوقمان مورادى کە بە بێ تاوان مردنى هەردوو کوڕ و کوڕەزاکەى مەلا مستەفا شێرزادییان لەسەر ساغ کرایەوە.


ئه‌مه‌ریكا: له‌پێدانی ده‌سه‌ڵات به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان، هه‌رێمی كوردستان له‌دوای عێراقه‌وه‌یه\nبه‌بۆچونی به‌رپرسانی ئه‌مه‌ریكا، هه‌رێمی كوردستان به‌به‌راورد به‌ناوچه‌كانی دیكه‌ی عێراق له‌دواوه‌یه له‌روی پێدانی ده‌سه‌ڵات به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان‌و له‌وچوارچێوه‌یه‌شدا به‌هۆی پشتگوێخستنه‌وه، شاری دهۆك به "پارێزگا هه‌تیوه‌كه" وه‌سفده‌كه‌ن.\nبه‌پێی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی سایتی ویكیلیكس كه له‌لایه‌ن دیپلۆماتكاره ئه‌مه‌ریكیه‌كانه‌وه نوسراوه‌و ئاوێنه ده‌قه‌كه‌ی كردوه به‌كوردی، ئه‌و به‌رپرسانه‌ی ئه‌مه‌ریكا ره‌خنه‌ی ئه‌وه ده‌گرن كه "هه‌رێمی كوردستان له‌چاو به‌شه‌كانی دیكه‌ی عێراقدا له‌دواوه‌یه له‌روی پێدانی ده‌سه‌ڵات به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان". ئه‌و یاسایه‌ش كه پێشتر بۆ كاركردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان دانراوه، " هیچ ده‌سه‌ڵاتێكی راسته‌قینه‌ی بڕیاردانی نه‌به‌خشیبو به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان".\nله‌به‌شێكی ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌یدا كه مێژوه‌كه‌ی بۆ ساڵی 2008 ده‌گه‌ڕێته‌وه، ئه‌مه‌ریكیه‌كان ده‌ڵێن،" له‌ناو دهۆكدا كه ناڕه‌زاییه‌كی بێده‌نگ به‌ڵام به‌رده‌وام رو له‌گه‌شه، بونی هه‌یه سه‌باره‌ت به‌وه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی لاواز به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی پارێزگاكه له‌هه‌ولێر له‌به‌رچاوگیراوه، هه‌ندێكجار له‌لایه‌ن دانیشتوانه‌كه‌یه‌وه به "پارێزگا هه‌تیوه‌كه" ناوده‌برێت".\nهاوكات ئه‌وه‌ش خراوه‌ته‌رو كه چالاكییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای دهۆك له‌و 52%ی به‌شه بودجه‌ی پارتی دیموكراتی كوردستان پاره‌یان بۆ ته‌رخانده‌كرێت كه حكومه‌تی هه‌رێم له‌حكومه‌تی ناوه‌ندی به‌غدای وه‌رده‌گرێت‌و به‌شێكی زۆری بۆ پارێزگای هه‌ولێر خه‌رجده‌كرێت.\nئای دی: 08BAGHDAD4078\nبابه‌ت: یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان\nبه‌روار: 31ی كانونی یه‌كه‌می 2008\nپۆلێن: ته‌نها بۆ به‌كارهێنانی ره‌سمی\nئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان‌و په‌رله‌مانی كوردستان سه‌رقاڵی تاووتوێكردنی دوایین ره‌شنوسی پڕۆژه‌یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێمن. وه‌ك نیشانه‌یه‌ك بۆ سه‌ربه‌خۆیی سیاسیی په‌رله‌مانی كوردستان له‌به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكردن، به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی سنوردار، په‌رله‌مان ره‌شنوسه‌كه‌ی پێشوی ره‌تكرده‌وه له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌وه‌ی كه هیچ ده‌سه‌ڵاتێكی راسته‌قینه‌ی بڕیاردانی نه‌به‌خشیبو به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان. هه‌رێمی كوردستان له‌چاو به‌شه‌كانی دیكه‌ی عێراقدا له‌دواوه‌یه له‌روی پێدانی ده‌سه‌ڵات به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان. ژماره‌یه‌ك به‌رپرسی لۆكاڵی ره‌شبین بون له‌به‌رامبه‌ر سه‌ركه‌وتنی یاساكه‌و پێیانوایه حكومه‌تی ئه‌مه‌ریكا ویستی نیه ئه‌و پڕۆژه یاسایه تێبپه‌ڕێت.\nحكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان لیژنه‌یه‌كی نوێی پێكهێناوه بۆ تاووتوێكردنی دوایین ره‌شنوسی پڕۆژه‌یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌رێم. لیژنه‌كه له‌لایه‌ن سه‌عد خالید، وه‌زیری حكومه‌ت بۆ كاروباری په‌رله‌مانی كوردستانه‌وه سه‌رۆكایه‌تی ده‌كرێت‌و پێكدێت له‌ئه‌ندامانی لیژنه‌ی یاسایی په‌رله‌مانی كوردستان‌و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكانی هه‌ریه‌ك له‌شاره‌كانی سلێمانی‌و هه‌ولێرو دهۆك. ئه‌م لیژنه‌یه له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه پێكهێنراوه به‌مه‌به‌ستی تاووتوێكردنی ئه‌و گۆڕانكاریانه‌ی له‌یاساكه‌دا له‌لایه‌ن په‌رله‌مانی كوردستانه‌وه پێشنیازكراون. (كۆمێنت: وه‌ك نیشانه‌یه‌ك بۆ سه‌ربه‌خۆیی سیاسیی په‌رله‌مانی كوردستان له‌به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكردن (حكومه‌ت)، به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی سنوردار، په‌رله‌مان ره‌شنوسه‌كه‌ی پێشوی ره‌تكرده‌وه له‌به‌رئه‌وه‌ی هیچ به‌رپرسیارێتیه‌كی راسته‌قینه‌ی نه‌به‌خشیبو به‌ئیداره‌ی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان). پاش یه‌ك یان دو كۆبونه‌وه‌ی دیكه، سه‌عد خالید چاوه‌ڕوانده‌كرێت ئه‌نجامه‌كانی لیژنه‌كه بباته‌وه بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌مه‌به‌ستی پێداچونه‌وه.\nله‌كۆبونه‌وه‌ی 17ی تشرینی دوه‌م له‌گه‌ڵ غازی سه‌عید، به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی دهۆكی یه‌كگرتوی ئیسلامی كوردستان، ناوبراو به‌گومان بو له‌وه‌ی كه ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران گۆڕانكارییه پێشنیازكراوه‌كانی په‌رله‌مانی كوردستان به‌هه‌ند وه‌ربگرێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی گرتنه‌به‌ری هه‌نگاوێكی له‌وشێوه‌یه واده‌خوازێت ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی مه‌ركه‌زی له‌هه‌ولێر لاوازبكات. سه‌عید پێیوانیه به‌بێ دابه‌زاندنی ده‌سه‌ڵات له‌ناوه‌نده‌وه بۆ ئاستی پارێزگاكان، به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی پارێزگاكان له‌هه‌ولێر ره‌نگبداته‌وه. ئه‌و داوایكرد حكومه‌تی ئه‌مه‌ریكا بكه‌وێته كار له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران‌و هانیبدات بۆ ئه‌وه‌ی ره‌شنوسێك په‌سند بكات كه ده‌سه‌ڵاتی زیاتر ببه‌خشێته ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان.\nفازیل عومه‌ر، سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای دهۆك كه یه‌كێكه له‌ئه‌ندامانی لیژنه‌كه‌و رۆژی 18ی تشرینی دوه‌می 2008 كۆبوه‌وه. له‌گفتوگۆیه‌كدا له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی تیمی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌رێمیی ئه‌مه‌ریكا، راسته‌وخۆ دوای كۆبونه‌وه‌كه فازیل باسی له‌وه كرد كه لیژنه‌كه ئه‌م خاڵانه‌ی تاووتوێكردوه: یه‌كه‌م، ته‌رخانكردنی بودجه‌یه‌كی تایبه‌ت بۆ ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان كه به‌لای وه‌زیره‌كانیشه‌وه گونجاوبێت، به‌ده‌ر له‌و بودجه‌یه‌ی كه له‌هه‌ولێر بۆ وه‌زاره‌ته‌كان ته‌رخانده‌كرێت. دوه‌م، گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی چاودێری به‌سه‌ر كاروباری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه گشتیه‌كاندا بۆ ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان. سێیه‌م، داواكردن له‌پارێزگار بۆ ئه‌وه‌ی راسته‌وخۆ دوای هه‌ڵبژاردنی بۆ پۆستی پارێزگار، ده‌ستله‌كاربكێشێته‌وه له‌پۆستی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا.\nبه‌پێی وته‌كانی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای دهۆك، سه‌عد خالید زۆر هاریكار بوه، به‌ڵام وتیشی، پێویسته هه‌مو ئه‌و پرۆپۆزه‌ڵانه بگه‌یه‌نێته‌وه ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌مه‌به‌ستی پێداچونه‌وه‌و په‌سندكردنیان. فازیل جه‌ختیكرده‌وه له‌سه‌ر خواستی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان بۆ دابه‌زاندنی به‌رپرسیارێتی بۆ ئه‌نجومه‌نه ناوخۆییه‌كان. هه‌روه‌ها وتیشی ئه‌وان رازین به‌یاسایه‌كی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان كه له‌نێوان ره‌تكراوه‌كه‌و پێشنیازكراوه‌كه‌دا بێت.\nسه‌رنجێكی دیكه ئه‌وه بو، سه‌عید بڕوای یه‌كگرتوی ئیسلامی كوردستانی ده‌ربڕی به‌وه كه باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ریكا كارده‌كات له‌دژی سه‌ركه‌وتنی ئه‌زمونی كاركردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان له‌هه‌رێمی كوردستان. وه‌ك به‌ڵگه‌یه‌ك بۆ وته‌كانی، باسی له‌وه كرد كه ئه‌مه‌ریكا هه‌وڵێكی زۆری داو رێوشوێنی له‌راده‌به‌ده‌ری گرته‌به‌ر، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ناوچه‌كانی دیكه‌ی عێراق به‌ئاسانی یاسای ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان تێبپه‌ڕێت، به‌ڵام هیچ شتێكان نه‌كردوه بۆ پشتیوانیكردن له‌تێپه‌ڕاندنی یاسایه‌كی هه‌مانشێوه له‌هه‌رێمی كوردستان. هه‌روه‌ها ئاماژه‌ی به‌وه‌ستانی هه‌ندێك پرۆگرامی خزمه‌تگوزاریی ئه‌مه‌ریكی كرد له‌هه‌رێمی كوردستان، له‌كاتێكدا له‌ناوچه‌كانی دیكه‌ی عێراق هێشتا به‌رده‌وامن.\nهه‌رێمی كوردستان به‌به‌راورد به‌ناوچه‌كانی دیكه‌ی عێراق له‌دواوه‌یه له‌روی پێدانی ده‌سه‌ڵات به‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان. به‌تایبه‌تی له‌ناو دهۆكدا كه ناڕه‌زاییه‌كی بێده‌نگ به‌ڵام به‌رده‌وام له‌گه‌شه‌كردن بونی هه‌یه له‌باره‌ی ئه‌وه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی لاواز به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی پارێزگاكه له‌هه‌ولێر له‌به‌رچاوگیراوه. هه‌ندێكجار له‌لایه‌ن دانیشتوانه‌كه‌یه‌وه دهۆك به "پارێزگا هه‌تیوه‌كه" ناوده‌برێت، چالاكییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای دهۆك له‌و52%ی به‌شه بودجه‌ی پارتی دیموكراتی كوردستان پاره‌یان بۆ ته‌رخانده‌كرێت كه حكومه‌تی هه‌رێم له‌حكومه‌تی ناوه‌ندی به‌غدای وه‌رده‌گرێت‌و به‌شێكی زۆری بۆ پارێزگای هه‌ولێر خه‌رجده‌كرێت.


ئەحمەد ڕەسوڵ: سیستم لە ئاست جددیەت و گاڵتەجاڕیی. – WTARIKURD\nیاساگەلێک کە کەشوهەوای فەزای گشتی دەکەنە کەشوهەوای نێو دەزگاکان، دەزگاکانیش قاندراو بە هەوایەکی خنکێنەر. هەوای یاسا توندەکانی چاودێری و سزا. واتا هەواڵدان بۆ سیمیلاریزەکردنی فەزای گشتی “جا فەزای گشتی- واقعیی وەک شوێنەکانی پێکگەیشتن و کۆبوونەوەی هاونیشتمانییان لە بابەت پارک، ناوەندە کلتوری و فەرهەنگییەکان، شەقام و قاوەخانەکان و… هتد بێت یان فەزای گشتی- مەجازی وەک تۆڕەکانی پێکگەشتنی کۆمەڵایەتی و ماڵپەڕ و ڕووبەرەکانی دەربڕینی بیروڕا و گفتوگۆی خەڵک لە ڕێگای هێڵەکانی ئینتەرنێت و ئامێرە تەکنۆلۆژیەکانەوە بێت” بە فەزای نێو دەزگا بیرۆکراتیەکانی جەستەی ئۆتۆرێتی خۆی. یاساگەلێک کە نوێنەرایەتی ئۆتۆرێتی دەکەن دژ بە هەناسەدانی ئازادانەی تاکەکەسەکان.\nکاتێک باس لەمجۆرە لە سیستم دەکرێت و ئەو خواستە توندەی دەسەڵاتخوازیی ئاماژەی پێدەکرێت، خۆبەخۆ مەرج نیە کە سیستم و دەسەڵاتدارێتیەک لە بەردەمماندا بێت لە بابەت کۆریای باکوور و بەدەر لەوە نەتوانین بۆ ناونانی هیچ سیستم و ئۆتۆرێتییەکیدی بەکاریبهێنین. سیستمێک و دەسەڵاتدارێتیەک کە لە کوردستان لە دوای ڕاپەڕێنەوە “بە تایبەت و بە دیاریکراوی لە دوای کەوتنی بەعسەوە لە 2003” پایەدارە و کاری بۆ دەکرێت لەمجۆرە سیستمەیە بەڵام هێشتا توانایی داپۆشینی هەموو درز و کەلەبەرێکی نێو کۆمەڵگای ئێمەی نییە و هێزی لەنێوبردنی ئەو پەڕاوێزەی خۆبەرجەستەکردنی خەڵک “بە هەموو شێوازەکانیەوە” ی نەبووە. واتا خواستێکی توندی دەسەڵاتخوازیی و هیرارکیەتێکی ئۆتۆرێتی کە هەنگاو بەرەو دامەزراندنی سیستمێکی لەوجۆرە دەنێن ئامادەن، بەڵام هێشتا توانایی سەراپاگیری و دیسپلینی نەگەیشتۆتە ئاستی کۆنتڕۆڵکردن و دەستبەسەرداگرتنی تەواوی ڕووبەری گشتی و هەموو کۆمەڵگا.\nکۆمەڵگای کوردی لە دوای ساڵی 2005 ەوە “هەڵبەت پێشتریش ناڕەزایەتی و بەرەنگاربوونەوەی سیستم بە جۆری جیاواز و لە وێستگەی جیاواز و لەسەر ڕووداو و بڕیاری جیاواز هەبوون، بەڵام مەودایەکی کۆمەڵایەتیی بەرفراوانیان نەبووە، بەڵکو ئەوە لە دوای 2005 ەوەیە کە نارەزایەتی و توڕەیی خەڵک بە جۆری جیاواز تەعبیر لە خۆی دەکات و لەسەر ئاستێکی گشتیی و کۆمەڵایەتیی بەرفراوان خۆی بەرجەستە دەکات” دەستیکردووە بە ئەزموونکردنی هەموو ڕێگاکانی بەرەنگاریی و بەرجەستەکردنی ناڕەزایەتی و توڕەبوونەکانی خۆی لە ئاست دەسەڵاتدارێتیەک کە جگە لە بەرژەوەندییەکانی خۆی و پترکردنی هەژموونی خۆی بەسەر کۆمەڵگاوە هیچیدیکە نازانێت. لە ساڵی 2006 و سوتاندنی مۆنیومێنتی شەهیدانی کیمیاباران لە هەڵەبجەوە تا ئێستا ڕێگاکانی نارەزایەتی توندوتیژانە، سوتاندن، خۆپیشاندانی بەردەوام و گردبوونەوەی بێشومار و تا دەگات بە ئۆپۆزیسیۆنی پەرلەمانی و دواتر بە هاوار و توڕەبوونەکانی سەر تیڤی و وتار و نوسین لە مێدیا و ئەم چەند ساڵەی دواییش لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا. بەڵام بە درێژایی ئەم هەموو ساڵانە و لە تەنیشت هەموو جۆرەکانی نارەزایەتی و کردەی بەرەنگارییەوە، شێوازێکی دیکەی بەرەنگاریی و دژوەستانەوە بە سیستم، بە دەسەڵاتدارێتی و بە تاکەتاکەی دەسەڵاتدارانیش و لەسەر هەر ڕووداو و دیاردەیەک، شێوازێکی کاریگەر و زوو بڵاوبووەوە بە نێو کۆمەڵگادا، شێوازی شیعری ساتیری، نوسینی کۆمیدی، کاریکاتێری ڕەخنەگرانە و فشقییات بە یاسا و دیسپلیەکان، ڤۆیسی قەشمەریکردن بە سیستم و ڤیدیۆی گاڵتەپێکردن و پێڕابواردنی هەندێجار، بە سیستم و دەسەڵاتدارێتیەکە، هەندێجار بە دەزگاکان و دەسەڵاتداران بووە. ڤیدیۆی گاڵتەجاڕانەی زۆر بڵاوبووەوە بە نێو خەڵکدا لە نموونەی ڤیدیۆکانی کۆچکردوو کاک عەبدوڵڵا هەڵەبجەیی، چەند ڤیدیۆکەی کاک سەردار “لەبەینی دوو کەوانەیا” لە ماوەی پێشوو، هەروەها لەم چەند ڕۆژەی پێشوو ڤیدیۆی کەسێکە لە پشت “وابزانم” بلۆکێکەوە بەشێوازی چاوشارکێ لە سەر کەمپەینی “کوا 400 ملیارەکە؟”.


چه‌ند ئامۆژگاريه‌ك بۆ خوشكان\n(فذكِرْ إ نْ نفعت الذَّكري) (سيذكرُ من يخشي) ( ويتجنبها الأشقي)\nخوێنه‌رى خۆشه‌ويست من نه‌مويست له‌م چه‌ند ئامۆژگاريه‌دا به‌سه‌رهاتى داماوه‌كانى دونيا بگێڕمه‌وه، هه‌روه‌ها نه‌مويست به‌شێوه‌ى (منهج البحث) دايڕێژم، چونكه چه‌ند ئامۆژگاريه‌ك وه‌كو دياريه‌ك پێشكه‌شى ده‌كه‌م بۆ ئه‌و ئافره‌تانه‌ى كه‌خاوه‌ن بيرو هۆشن بۆ ئه‌وانه‌ى كه چاويان به‌سه‌ر هه‌ردێڕكدا يان ئامۆژگاريه‌كدا ده‌چێت تێڕامانێك تێدا ده‌كه‌ن بۆ ئه‌و خوشكانه‌ى كه ده‌يانه‌وێ به‌پاكى به‌چاكى بژين له‌ژياندا پێشينانى عه‌ره‌ب وتويانه: (العاقل تكفيه الإشارة) كه‌سى ژير هێمايه‌كى به‌سه بۆ تێگه‌يشتن\nگه‌وره‌ترين باسێك كه‌شايسته بێت مرۆڤـ بيزانێت و تێى بگات ئه‌وه‌يه كه‌بزانێت بۆچى دروست كراوه؟ چ مه‌به‌ستێك هه‌يه له‌دروست بوونى مرۆڤـ؟ خواى گه‌وره‌و ميهره‌بان هه‌مووانى دروست كردووه به پياوان و ئافره‌تانه‌وه بۆ په‌رستنى خۆى ته‌نانه‌ت جنۆكه‌كانيش، هه‌روه‌ك خوداى گه‌وره ده‌فه‌رموێ : (وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ) [الذاريات: 56] . كه‌واته: دياره وشه‌ى عيباده‌ت ئه‌وه ده‌گه‌يه‌نێ كه‌كارێك بكه‌ين له‌ژيانى ڕۆژانه‌ماندا ببێته جێى ڕه‌زامه‌ندى په‌روه‌ردگارمان، به‌ڵام ئايا له‌په‌رستنى خودايه كه ئافره‌ت زۆربه‌ى كاته‌كانى له‌به‌ر ئاوێنه‌دا بباته سه‌ر يان سه‌رقاڵى په‌يوه‌ندى وه‌رگرتن بێ ، يان ته‌ماشاى هه‌موو زنجيره فليمه‌كانى ڕاگه‌ياندن بێت، يان........ بێگومان نه‌خێر جا پێويست ده‌كات خوشكى موسڵمان بيرێك له‌خۆت بكه‌يته‌وه.\nڕوونه له‌لاى هه‌ريه‌ك له‌ئێمه كه‌هيچ خانويه‌ك نييه ئيلا ده‌بێت چه‌ند كۆڵه‌كه‌يه‌ك ڕايگرتبێت، وه كۆڵه‌كه‌ى ئايينى ئيسلام نوێژه‌كانه خوشكى به‌ڕێزم سوربه له‌سه‌ر جێ به‌جێ كردنى نوێژه‌كانت له كاتى خۆيدا به له خوا ترسانه‌وه نوێژه‌كانت به‌جێ بهێنه له واتاكانى نوێژو ويرده‌كانى خۆت تێبگه‌يه‌نه تا ده‌توانى وريابه له‌وانه نه‌بيت كه په‌روه‌ردگار باسيانى كردووه و لۆمه‌يان ده‌كات له نوێژه‌كانياندا ته‌مبه‌ڵى ده‌كه‌ن .. ( الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ) [الماعون: 5] .\nخوشكى ئازيزم: خوشكى به‌ڕێزم:\nهيچ گومانێكى تيدا نی يه كه‌بنچينه‌ى هه‌موو خراپه‌يه‌كى ڕه‌وشتى ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ تێكه‌ڵ بوونى ئافره‌تان و پياوانى نامه‌حره‌م سه‌ره‌تايه‌كه بۆ ده‌رئه‌نجامێكى تاريك و به‌ئازار ده‌رئه‌نجامێك كه‌هه‌مووان وه‌ك موسڵمان پێى ناڕازيبين، پێغه‌مبه‌رى سه‌روه‌رمان ده‌فه‌رموێ : (ألا لا يخلون رجل بامرأة إلا كان ثالثهما الشيطان) (رواه الترمذى وصححه الألبانى في: صحيح الجامع الصغير: 2546) . واته: هيچ كاتێك پياوێكى نامه‌حره‌م له‌گه‌ڵ ئافره‌تێكدا كۆنابێته‌وه له‌جێگه‌يه‌كدا إلا شيطان سێهه‌ميانه.\nوريابه سه‌رپێچى فه‌رمانى پێغه‌مبه‌ر ( صلی الله علیه وسلم ) نه‌كه‌يت، وه ئه‌وه‌ش بزانه كه ئاگرى دۆزه‌خ به‌خۆشى وئاره‌زوو ده‌ور دراوه:(وحفت النارُ بالشهوات) (رواه الترمذى وصححه الألبانى في: صحيح الجامع الصغير: 3147) .و اته: ئاگرى دۆزه‌خش به به‌خۆشى وئاره‌زوو ده‌ور دراوه .\nباهه‌ست به‌وه بكه‌ين كه له‌ش ساغى نيعمه‌تى په‌روه‌ردگاره و ساغى ئه‌ندامه‌كانى له‌ش نيعمه‌تێكى گه‌وره‌يه، جا باوريا بين له‌حه‌رامدا به‌كارى نه‌هێنين، ئايا خوشكى به‌ڕێزم ديقه‌تى كوێرت داوه ڕۆژێ له ڕۆژان تاوه‌كو نيعمه‌تى چاوت بير كه‌وێته‌وه؟!\nئايا ديقه‌تى كه‌ڕو لاڵێكت داوه تاوه‌كو هه‌ست به‌نيعمه‌تى زمان وبيستن بكه‌يت؟!\nخوداى په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رموێ : (وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولـئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً) [الإسراء: 36].كه‌واته پرسيارت لێ ده‌كرێ به‌رامبه‌ر بيستن وبينين ئه‌و دڵه‌ى كه‌هه‌ڵت گرتووه، جا خوشكى به‌ڕێزم گوێكانت بپارێزه له گۆرانى پڕوپوچ و له‌و قسه‌و قسه‌ڵۆكانه‌ى كه هيچ سودێك به مرۆڤـ ناگه‌يه‌نن، به‌ڵكو زۆربه‌ى له‌وانه‌يه تاوانيش بێت، خوشكى به‌ڕێزم چاوت بپارێزه له‌و كه‌ناڵانه‌ى كه‌دوورن له هه‌موو ڕه‌وشت و ئاكارى مرۆڤايه‌تی ، خوشكى به‌ڕێزم هه‌ندێ جيگا هه‌يه وريا به تيايدا نه‌وه‌ستى يان بۆى نه‌چى كه‌جێگه‌ى گومانى خه‌ڵكيه يان ئافره‌تى به‌د ڕه‌وشت و پياوانى گورگ ئاسا له‌و جێگايه‌دا كۆده‌بنه‌وه !!!\nشه‌پۆلى داب و نه‌ريتى غه‌رب زۆر به‌تين به‌ره‌و كۆمه‌ڵگاى موسڵمان دێت يه‌كێك له‌و به‌ڵا گه‌ورانه ئه‌وه‌يه كه ئافره‌تان پانتۆڵ له‌پێ ده‌كه‌ن وه‌ك ده‌بينرێ چۆن له‌بازاڕ و خوێندنگاو شوێنه گشتييه‌كان گه‌نجى موسڵمانى پێ گومڕا ده‌كه‌ن ته‌نانه‌ت هه‌ندێ گه‌نجان له‌به‌ر ئه‌م دياريده‌يه ناتوانن په‌يوه‌ست بن به ئايينه‌وه هه‌روه‌كو خۆيان ده‌يانه‌وێ ئايا ده‌ته‌وێ ببى به به‌ربه‌ستێك له‌ئايينى په‌روه‌ردگار؟ پاشان ده‌بێت بير له‌و ڕۆژه بكه‌يته‌وه كه هه‌ريه‌ك به‌ته‌نها ڕووبه‌ڕووى خوداى په‌روه‌ردگار ده‌بێته‌وه وه‌ڵام ئاماده بكه‌ين بۆ ئه‌و ڕۆژه.\nپانتۆڵ له‌چه‌ند ڕوويه‌كه‌وه حه‌رامه، زانايان فه‌توايان داوه به‌حه‌رامى پانتۆڵ بۆ ئافره‌تان، چونكه:\nيه‌كه‌م: خۆ شوبهاندنه به پياوان، چونكه پانتۆڵ له‌سه‌ره‌تاو بنچينه‌دا پۆشاكى پياوانه.\nدووه‌م: خۆ شوبهاندنه به كافران، چونكه پانتۆڵ له سه‌ره‌تاو بنچينه‌دا پۆشاكى كافرانه.\nسێهه‌م: سه‌رنجى پياوان راده‌كێشێت وتوشى فيتنه‌يان ده‌كات.\nچواره‌م: نابێ ئه‌و حيجابه يان ئه‌و جله‌ى له‌به‌رى ده‌كه‌ى ته‌نك بێت به شێوه‌يه‌ك كه پێستى ئافره‌ته‌كه ده‌ربخات ئه‌وا ديسان ده‌بێته كۆسپێك له كۆسپه‌كان له‌به‌ر ديندارى گه‌نجان وتوشى گوناه كردنيان ده‌كه‌يت.\nده‌بێت ئه‌وه بزانيت كه ده‌بيت به خێزانى پياوێك يان خێزانى پياوێكى جا چ پێويست ده‌كات تۆ جوانى خۆت بۆ خه‌ڵكى ده‌رخه‌يت؟!!! وخه‌ڵكى كه‌سانى وه‌كو گورگى تێدايه كه به ده‌ورى ناموسى خه‌ڵكى دا ده‌گه‌ڕێن له كه‌دارى بكه‌ن وه‌ك ده‌بيسترێ له هه‌ندێ شارو شارۆچكه‌كان!!!\nپێنجه‌م: نابێ ئه‌و جل وبه‌رگه ته‌سك بێت له‌شى ئافره‌تى تێدا ده‌ركه‌وێ به‌رزو نزمێكانى له‌شى ئافره‌ت ده‌ركه‌وێ.خوشكى به‌ڕێزم: پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم )باسى دوو كۆمه‌ڵ ده‌كات كه له سه‌رده‌مى خۆيدا نه‌بوون و نه‌يانى بينيوه، به‌ڵام دێن وپه‌يدا ده‌بن، ده‌فه‌رمێت: كۆمه‌ڵه‌ى دووهه‌ميان ئه‌و ئافره‌تانه‌ن: (نساءٌ كاسيات عاريات مائلات مميلات لا يدخلن الجنة ولايريحون ريحها وإن ريحها بعد من مسيرةِ كذاوكذا) (رواه مسلم، وانظر: صحيح الجامع الصغير: 3799). واته: كۆمه‌ڵه ئافره‌تانێكن كه‌جليان له‌به‌ردايه به‌ڵام ڕووتن(يان ته‌سكه يان كورته يان ته‌نكه) له‌نجه‌ولار ده‌كه‌ن ولاده‌رن و خه‌ڵكى له‌ڕێ لاده‌ده‌ن ئه‌وانه ناچنه به‌هه‌شته‌وه، وه ته‌نانه‌ت بۆنى به‌هه‌شتش ناكه‌ن هه‌رچه‌نده بۆنى به‌هه‌شت ئه‌وه‌نده وئه‌وه‌نده ده‌ڕوات.\nشه‌شه‌م: نابێت ئه‌و جل وبه‌رگه به جۆرێك بێت وه‌كو جلى بێ باوه‌ڕان بێت له شێواز و دوورينى وزياد و كه‌مى وڕه‌نگی، چونكه وه‌ك پێشتر باسمان كرد هێمايه‌كه بۆ خۆشه‌ويستى موسڵمان بۆ بێ باوه‌ڕان ئه‌مه‌ش حه‌رامه له ئايينى پيرۆزدا.\nحەفتەم : نابێت وه‌كو جلى پياوان وابێت يان ئافره‌تان ده‌بێت جليان جياواز بێت له پياوان، كه‌واته هه‌ندێ جل تايبه‌تن به ئافره‌تانه وه‌كو كراس و مه‌كسى وكه‌وا و عاباو جبه وحيجاب. وهه‌ندێ جل هه‌ن تايبه‌تن به پياوانه‌وه وه‌كو قات و پانتۆڵ وچاكه‌ت و….نابێت ئافره‌تان جلى پياوان له‌به‌ر بكه‌ن، ئايا خوشكى به‌ڕێزم عابه‌كه‌ت به‌م شێوه‌يه‌يه يان بوو به‌مانتۆ؟ دڵنيابه گه‌ر عه‌بات بوو به (مانتۆ) ئه‌وا هه‌نگاو هه‌نگاو شه‌يتان به‌ره‌و هه‌ڵدێرت ده‌بات.\nوريا بين كه ته‌ڵه‌كه‌ى شه‌يتان زۆر زۆره به‌ڵام بۆ هه‌موو گۆڕانێك سه‌ره‌تايه‌ك هه‌يه، وه‌زۆربه‌ى دوور كه‌وتنه‌وه له ئايين په‌يوه‌ست بوون به ئاستى ئيسلامى پيرۆز له بير كردنه‌وه‌يه‌كدا ڕوو ده‌دات چۆن سه‌ره‌تاى هه‌ر لافاوێك دڵۆپه ئاوێكه . ئاواهاش سه‌ره‌تاى سفور بوونى ئافره‌ت له بيردا هاتنێكه‌وه‌يه.\nپه‌يوه‌ست به به حيجابه‌كه‌ته‌وه، چونكه ناسنامه‌يه‌كه بۆ تۆ، به‌ڵێ ناسنامه‌ى ئافره‌تانى به‌ڕه‌وشت و ئايين په‌روه‌ره . خوشكى ئيماندارم ئه‌و قۆناغانه‌ى كه مرۆڤــ پێيدا تێده‌په‌ڕێ چوار قۆناغه يه‌كه‌م قۆناغ ئه‌م دنيايه‌يه كه‌تێيدا ده‌ژيت، پاشان قۆناغى ناو گۆڕ وژيانى ناو گۆڕ، پاشان ژيانى مه‌حشر گۆڕه‌پانى مه‌حشركه فريشته‌كان هه‌مووى تێيدا كۆده‌بێته‌وه، خوداى گه‌وره خه‌ڵكى تێيدا محاسبه ده‌كات ولێ پرسينه‌وه ده‌كرێ پاشان يان به‌هه‌شتى پان وبه‌رينه يان ئاگرى دۆزه‌خ په‌نامان هه‌ر خودايه، خواى گه‌وره من وخوێنه‌رى ئه‌م چه‌ند لاپه‌ڕه‌يه به‌به‌هه‌شتى پان و به‌رين شاد بكات .\nبه‌ڵام خوشكى ئيماندار:\nدڵنيابه كه‌دونيا تاقيكردنه‌وه‌ى تێدايه خۆشێكانى قۆناغه‌كانى قه‌بر ومه‌حشرو به‌هه‌شت ڕاوه‌ستاون له‌سه‌ر گوێڕايه‌ڵى كردنت بۆ په‌روه‌ردگارت، خوداى گه‌وره ده‌فه‌رمێت: (الَّذِى خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ) [الملك: 2] . خودا ژيان ومردنى دروست كردووه تاكو به‌نده‌كانى تاقى بكاته‌وه وكێ كرده‌وه‌ى باشترين ده‌كات وگوێڕايه‌ڵى خواى گه‌وره‌يه جا ئه‌گه‌ر له‌دونيا وه‌ڵامى ئايينى په‌روه‌ردگارت نه‌دايه‌وه دڵنيابه كه‌ژيانى ناو گۆڕ سزايه‌و تاريكييه له‌گۆڕه‌پانى مه‌حشردا شه‌رمه‌زارى و ڕيسواييه شه‌كه‌ت و ماندوێتييه له‌دواى مه‌حشر به‌ره‌و خه‌شم وتوڕه بوونى خودا ده‌بێت كه ئاگرى دۆزه‌خه. جا خوشكى به‌ڕێزم چاكه‌كاربه‌و خۆت بپارێزه تاوه‌كو پارێزراو بيت له هه‌موو ناهه‌موارێك له‌ڕاستێكانى دونياى غه‌يبدا ڕووده‌دات كه توشى تاوان باران دێت له دواى به‌هارو جوانى و گوڵى گه‌نم وهه‌ڵوه‌رينى.\nخوشكى به‌شه‌رم وحه‌يا:\nوريابه له‌و مۆبايله‌ى كه هه‌ڵى ده‌گريت يا ئه‌و (تلفون)ه‌ى كه‌له‌ماڵه‌وه‌يه به‌ڕاستى ئافره‌تانێكى زۆرى به‌ره‌و هه‌ڵدێر بردووه ئابڕوى چه‌نده‌ها بنه‌ماڵه‌ى بردووه سه‌رى چه‌نده‌ها سه‌ربه‌رزى سه‌رشۆڕ كردووه، چه‌نده‌ها كچان توشى شه‌رمه‌زارى كردووه تاوه‌كو وايان لێ هاتووه نه‌ده‌ژين نه‌ده‌مرن !!!چه‌نده‌ها كچى تازه پێ گه‌يشتو كه هێشتا له‌فڕوفێڵى پياوه گورگ ئاساكان تێنه‌گه‌يشتوون توشى هه‌ڵدێرى گه‌وره‌يان ده‌كه‌ن ڕووزه‌ردى لاى ماڵ ده‌بن به‌ناوى عيشق وخۆشه‌ويستی يه‌كى به‌تاڵ كه له‌ڕاستيدا قوڵ كردن و ڕابواردن وهه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنه، له كۆتاييش پياوه‌كه يان كوڕه گه‌نجه‌كه وه‌ك به‌رزه‌كى بابان بۆى ده‌رده‌چێ، كچه‌كه‌ش جێگاى ده‌بێته گۆڕو بڕيارى كۆتايى ده‌رده‌چێ كه‌نابێ كچه‌كه بژى. ئه‌م ئه‌نجامى به‌شێكى ئافره‌تانه له كوردستان ساڵانه سه‌ده‌ها حاڵه‌تى وه‌ها ڕوو ده‌داو باسش ناكرێ، له‌بير ده‌برێ.\nجا خوشكى موسڵمان:\nسه‌ره‌تاى زۆربه‌ى ئه‌م په‌يوه‌ندييه ناڕاسته‌وخۆيانه كه ڕوو ده‌ده‌ن له مۆبايله‌كه‌ته‌وه‌يه، ئه‌م ڕاستييه كه‌ده‌بێت بوترێ، وريابه خوشكى ئازيز هه‌موو په‌يوه‌ندێك وه‌ڵام مه‌ده‌وه. چه‌نده‌ها ئافره‌تى به شه‌رم وحه‌يا شه‌رمى خۆى دانا له ڕێگاى مۆبايله‌وه و چه‌نده‌ها ئافره‌ت له‌ڕێگاى په‌يوه‌ندێكانه‌وه توشى هه‌ڵه‌ى گه‌وره بوونه ماڵى خۆى پێ وێران كرد، وچه‌نده‌ها وێران بوونى هۆكاره‌كه ده‌گه‌ڕێنينه‌وه بۆ ئه‌م حاڵه‌ته.\nڕاسته مرۆڤـ له‌ژيانى دونيادا پێويستى به‌گه‌ڕان وسه‌فه‌ر هه‌يه، به‌ڵام وريا بيت نه‌كه‌ى بۆ جێگايه‌ى دور ڕۆيشتى كه ڕێگاى شه‌و ڕۆژێك بێت به‌ته‌نها بچيت به بێ ئه‌وه‌ى كه مه‌حره‌مێكت له‌گه‌ڵ دابێت. چونكه پێغه‌مبه‌ر ( صلی الله علیه وسلم ) ده‌فه‌رمێت: (لايحل لامرأة تؤمن بالله واليوم الآخر أن تسافر مسيرة يوم وليلة إلا مع ذى محرم) (رواه الترمذى وأبو داود، وصححه الألبانى في: صحيح الجامع الصغير: 7653). واته: دروست نييه بۆ ئافره‌تێك كه باوه‌ڕى به‌خواو ڕۆژى دواى هه‌بێت سه‌فه‌ر بكات له‌شه‌و ڕۆژێك زياتر بێت مه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ مه‌حره‌مێكى خۆيدا نه‌بێت.\nئه‌مه بۆ كاتێك گه‌ر هاتوو دونيا ئه‌من و ئاسايشى تێدا هه‌بێت، خه‌ڵكى به‌گشتى خوداناس و پاك بن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌ت نه‌ماو ئاسايش كه‌م بوو خه‌ڵكى خراپ زۆر بوو ئه‌وا ته‌نانه‌ت دروست نييه به ته‌نها له شارى خۆى ده‌رچێ بگره تاوه‌كو ناو شارى خۆى گه‌ر خراپه كارى زۆرى تێدا بێت. ئه‌مانه‌ش هه‌مووى بۆ پاراستنى كه‌سايه‌تى ئافره‌ته تا كه‌س هه‌تكيان نه‌كات و نه‌بن به‌نێچيرى گورگه‌كان!!!!؟؟\nخوشكى موسڵمان خوشكى خوێندكار: به‌ته‌نها له‌گه‌ڵ شۆفێردا سه‌رمه‌كه‌وه مه‌گه‌ر شۆفێره‌كه كه‌سى مه‌حره‌مى خۆت بێت، چونكه دروست نييه بۆت له‌گه‌ڵ پياوى نامه‌حره‌مدا پێكه‌وه دانيشن له‌شوێنێكدا. ئه‌گه‌ر تائێستا كارى وات كردووه وازى لێ بهێنه، چونكه له‌وانه‌يه خوشكى به‌ڕێزم تاكو ئێستا له‌گه‌ڵ شۆفێرێكدا سه‌ر كه‌وتبێتى به‌شێوه‌يه‌ك دووا بێت له‌گه‌ڵتدا كه‌شايسته‌ى ڕێزى جه‌نابت نه‌بوو بێ به‌ڵام هه‌ڵه‌كه ده‌گه‌ڕێننه‌وه بۆ كێ!!! خوشكى ئيماندارم وه‌ك ڕاستيه‌ك ده‌وترێ كه ئافره‌ت نيوه‌ى كۆمه‌ڵگايه دايكى نيوه‌كه‌ى تريشێتى. كه‌وابوو گه‌ر بێت ئافره‌ت هه‌ست به به‌رپرسيارى خۆيان نه‌كه‌ن ئه‌وا چۆن گومانى باش هيواى گه‌وره‌مان هه‌بێت به منداڵه‌كان كه‌له‌باوه‌شى ئافره‌تانێكدا گه‌وره‌بن كه‌خۆيان له‌ژيان نه‌گه‌يشتبن له‌مه‌به‌سته‌كانى خێزان وپه‌روه‌رده كردنى منداڵ نه‌گه‌ن ونه‌زانن . جا چۆن هيوايه‌كمان هه‌بێت به‌و منداڵانه‌ى كه‌نه‌وه‌ى پێشكه‌وتنى وڵات ونه‌ته‌وه‌ى خۆيان بن له‌هه‌مان كاتدا له‌باوه‌شى ئافره‌تانێكدا گه‌وره بن خۆيان پێويستيان به‌ئاراسته‌ى ژيان وئامۆژگارى گشتى بێت. لێره‌وه ده‌ڵێم: ڕووتى ئافره‌تان زۆر گه‌وره‌يه وكاريگه‌رى هه‌يه بۆ ڕوخاندنى وڵات ونه‌ته‌وه يان بۆ سه‌رخستنى وڵات. بۆيه له‌كۆنه‌وه وتراوه: (وراء كل رجل عظيم أمٌ). واته: له‌پشتى هه‌ر پياوێكى گه‌وره‌وه دايكێك هه‌يه.\nخوشكى به‌ڕێزم هيچ شانازيه‌ك له‌وه‌دا نييه بۆ مرۆڤـ كه‌ته‌نها باوه‌ڕى به بينراوه‌كان هه‌بێت، چونكه هه‌موو مرۆڤه‌كان تێيدا يه‌كسانن به‌ڵام گه‌وره‌يى و ژيرى له‌وه‌دايه كه مرۆڤـ باوه‌ڕى به‌ڕاستييه‌كانى دونياى غه‌يب هه‌بێت كه هيچ گومانى تێدا نييه وهه‌مووان ده‌بينين وپێدا تێ ده‌په‌ڕين.\nله‌گۆڕه‌پانى مه‌حشر خوداى گه‌وره وميهره‌بان ئه‌و زاته پيرۆزه يه‌ك يه‌ك بانگمان ده‌كات به‌بێ ئه‌وه‌ى وه‌رگێڕێك له‌و نێوانه‌دا هه‌بێت، جاله‌و كاته سه‌يرى لاى ڕاست ده‌كه‌ى ئه‌و كاره‌ى ئه‌نجامت دابێت ده‌يبيني، پاشان سه‌يرى لاى چه‌پ ده‌كه‌ى به‌هه‌مان شێوه ئه‌و كرده‌وانه ده‌بينيت كه كردوته، پاشان سه‌يرى پێشى خۆى ده‌كات هيچ شتێك نابينێ ته‌نها ئاگرى دۆزه‌خ نه‌بێ، جا خۆت بپارێزه له‌و ئاگره باته‌نانه‌ت به له‌ته خورمايه‌ك بێت، با به ووشه‌يه‌كى باش بێت. (ما منكم من أحد إلا سيكلمه الله يوم القيامة ليس بينه وبينه ترجمان فينظر أيمن منه فلا يرى إلا ما قدم وينظر أشأم منه فلا يرى إلا ما قدم وينظر بين يديه فلا يرى إلا النار تلقاء وجهه فاتقوا النار ولو بشق تمرة ولو بكلمة طيبة) (رواه الترمذى والبيهقي، وصححه الألبانى في: صحيح الجامع الصغير: 5798).\nچ وه‌ڵامێك ئاماده ده‌كه‌يت بۆ خوداى گه‌وره له‌و كاته‌دا كه پێت بڵێت: ئه‌ى به‌نده‌ى خۆم ئايا شه‌رمت له‌من نه‌ده‌كرد سه‌رپێچى فه‌رمانى منت ده‌كرد به‌ئاشكرا به‌ڵام تاوانه‌كانت له‌خه‌ڵكى ده‌شارده‌وه!!!\nدياره كه‌دونيا ته‌مه‌نى درێژه پێش له‌دايك بوونى من وتۆ و ئه‌وانه‌ى ده‌يانبينين دونيا هه‌ر هه‌بووه، ئه‌وه‌ش بزانه دونيا هه‌ر ده‌مێنێت دواى مردنيشت وئه‌و ته‌مه‌نه‌ى تۆ به‌رامبه‌ر به مێژووى دونيا چه‌ند نه‌ختێكه هيچى تر نا.و ئه‌و چه‌ند ڕۆژه‌ى ته‌مه‌ن ديارى كراوه به‌هه‌لى بزانه.\nبۆ گوێڕايه‌ڵى خوداو پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) به‌جێ بهێنه وريابه تۆ پێك هاتووى له‌ته‌مه‌نت ئه‌گه‌ر ڕۆژێك ڕۆيشت له‌ته‌مه‌نت ئه‌وه بزانه به‌شێك له‌تۆ ڕۆيشتووه. وه‌ئه‌وه‌ش بزانه هه‌موو دونيا هه‌ستن ناتوانن ئه‌و خوله‌كه‌ى كه‌به‌سه‌رتا تێ ده‌په‌ڕێ بيگه‌ڕێننه‌وه بۆت!!!\nداوام وايه له هه‌موان كه‌كات به‌فيڕۆ نه‌ده‌ين نه‌ك خراپه‌ى تێدا بكه‌ين!!!\nبه‌ڵايه‌كى ترى كومه‌ڵگا و زه‌ره‌رێكى تيمار نه‌كراو ئه‌و جوكى وفاڵچى وساحيرانه‌ى گۆمه‌ڵگايـــــــه . به‌شێكى زۆرى ناكۆكێكانى خێزانى ئه‌و ساحيرانه دروستى ده‌كـــــــــه‌ن به‌ڕه‌ش كردنى ئافره‌ت له‌به‌ر چاوى پياوه‌كه‌ى يان پياوه‌كه له‌به‌ر چـــاوى ئافره‌ته‌كه كه ده‌بێته هۆكارى تێكچونى خێزان و پاشان ته‌ڵاق و پاشان ئه‌و منداڵانه‌ى كه له‌و نێوانه‌دا بوون ده‌بن به‌قوربانى ئه‌و كێشه‌يه كه بينراوه وهه‌ست پێكراوه .\nپه‌نا نه‌به‌يته لاى ئه‌و فاڵچيانه، چونكه له شه‌رعى پيرۆزى ئيسلامدا گوناهێكى گه‌وريه هه‌روه‌ك پێغه‌مبه‌رى خودا ( صلی الله علیه وسلم ) ده‌فه‌رموێ : (من أتى عرافاً أوكاهناً فصدقه بما يقول فقد كفر بما نزل على محمد) (صحيح الجامع الصغير: 5939) . واتا: هه‌ر كه‌سێك بچێته لاى فاڵچيه‌ك يان ساحرێك وباوه‌ڕى پێ بكات به‌وه‌ى كه ده‌يڵێت ئه‌وه ئه‌و كه‌سه بێ باوه‌ڕ بووه به‌و په‌يامه‌ى كه‌وا دابه‌زيوه بۆ سه‌ر محمد( صلی الله علیه وسلم ) . ئه‌م حاڵه ئه‌گه‌ر بێت وبچێت به‌ڕاستى بزانێ ، به‌ڵام ته‌نها بچێته لاى پرسيارى لێ ئه‌كه‌ى به‌ڕاستى نه‌زانى ئه‌وه نوێژى چل ڕۆژت قبول نابێت، هه‌روه‌ك پێغه‌مبه‌رى خوا ( صلی الله علیه وسلم ) ده‌فه‌رموێ : (من أتى عرافاً فسأله عن شيء لم تقبل له صلاة أَربعين يوماً) (صحيح الجامع الصغير: 5940). چونكه به‌ڕاست زانينى فاڵچى وجوگى له‌گه‌ڵ په‌يامى ئيسلامدا يه‌ك ناگرن له‌ئايينى ئيسلامدا. وه له فه‌رمووده‌دا هاتووه: (لايعلم الغيب إلا الله) (حديث حسن رواه الطبراني). واته: ته‌نها خودا له‌غه‌يب و په‌نهانه‌كان ده‌زانێت، ئه‌وانيش بانگه‌شه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه غه‌يب ده‌كه‌ن.\nئايا ده‌زانی ڕوبه‌رى تاوانه‌كان كه‌ده‌كرێ به‌ئه‌ندامى زمان ده‌كرێ ، ئه‌و زمانه‌يه كه‌وا ده‌كات به‌ته‌نها ووشه‌يه‌ك خۆشه‌ويستترين كه‌س دڵ برينداركه‌ى وبه‌ته‌نها ووشه‌يه‌ك ده‌بێته هۆى جيابوونه‌وه‌ى خێزاني، ته‌نها وشه‌يه‌كه ده‌بێته هۆى له‌خودا به‌دوور بيت، هه‌ر بۆيه خودا زمانى له‌نێوانى ڕيزبه‌ند دانا دروست كردووه تاكو تواناى گرتنيمان هه‌بێت وهه‌موو ئه‌ندامه‌كانى له‌ش په‌نا ده‌گرن به‌خودا له زمان وشه‌ڕى زمان، هه‌ر به‌زمان ده‌كرێ ناشرينترين ڕه‌وشت كه‌درۆيه هه‌ربه زمان ده‌وترێ كه له‌عنه‌ت له منداڵى خۆت يا خه‌ڵكى بكه‌يت چه‌نده‌ها تاوان وگوناهى گه‌وره‌يه وه‌كو غه‌يبه‌ت وه‌كو بوهتان ..\nخۆت به‌دور بگره له‌ئافاتى زمان له‌نه‌هامه‌تيه‌كانى زمان، زمان و ئه‌نجامى ڕه‌شى زمان، تاكو يه‌كێك بيت له‌ئيمانداره ڕاست گۆكانى دونيا...\nبيرێك له‌ڕۆژانى ڕابردوو بكه‌ره‌وه گه‌ر ئاوه‌دان بوو به‌چاكه‌و پاكى ئه‌وه بزانه كه فه‌زڵى خودايه له‌سه‌رت شوكرو سوپاس و ستايش بكه، گه‌ر هاتو وانه‌بوو له‌گه‌ڵ بيركردنه‌وه‌تدا ئه‌وا فرمێسكى په‌شيمانى بڕێژه بۆ ئه‌و هه‌موو تاوان وهه‌ڵانه‌ى كردووته بۆ ئه‌و كاته‌ى به‌بێ ئاگايى به‌سه‌رت بردووه، ئايا ڕۆژێك يان تاقێك يان كاتژمێرێك دانيشتووى لێ پرسينه‌وه بكه‌يت له‌گه‌ل خۆتدا پێش ئه‌وه‌ى محاسبه بكرێيت .\nتاكو له دونيا ماويت مۆڵه‌تت هه‌يه بۆ گه‌ڕانه‌وه به‌ڵام گه‌ر مرديت هه‌موو ده‌رگايه‌كت لێ داده‌خرێت ئه‌وسا شه‌رمه‌زارى هه‌تا هه‌تايى توشت ده‌بێت خواى گه‌وره من وتۆ و موسڵمانان بپارێزێ.\nته‌نها په‌رستنێك هه‌بێ كه‌زه‌حمه‌تى تێدا نه‌بێ ده‌نگى گه‌وره ومه‌زن بێت دوعايه و پاڕانه‌وا غه‌نيمه‌تێكى گه‌وره، ئه‌م عيباده‌ته جێ به‌جێ بكه وبپاڕێره‌وه‌و په‌له مه‌كه له‌وه‌ڵام دانه‌وه‌تدا .....\nنوسينى و ئاماده‌كردنى: مامۆستا : رمضان قابيل ئيمام و خطيبى مزگه‌وتى گه‌وره‌ى قادركه‌ره‌ميه‌كان چه‌مچه‌مال /شۆڕش\nبەش: پەروەردە و خێزان سەردان: ٤٤١٠


د. شۆڕش حاجی، حكومه‌تی شكستخواردو ناتوانێت به‌رگریی له مافه‌كانی خه‌ڵك بکات\nد. شۆڕش حاجی، ئاماژه به‌وه‌ده‌كات؛ حكومه‌تی هه‌رێم كه شكستی خواردوه له ئیداره‌دانی هه‌رێم و توانای ئه‌وه‌ی نابێت له‌به‌رده‌می حكومه‌تی عێراقدا به‌رگری له مافی خه‌ڵك بكات، هه‌ر بۆیه به‌پێویستی ده‌زانێت هه‌ڵبوه‌شێته‌وه و حكومه‌تی رزگاریی نیشتمانی پێكبهێنرێت.\nد. شۆڕش حاجی، ئه‌ندامی خانه‌ی راپه‌ڕاندنی بزوتنەوەى گۆڕان، له نوسینێكدا ئەوە دەخاتەڕو کە؛ دەسەڵاتدارانی پارتی و یەکێتی و حکومەتی هەرێمی کوردستان لە حوکمڕانیکردنی هەرێم شکستیان هێناوە و گەلەکەمانیان توشی کارەساتێکی گەورە کردوە و بەشێکی زۆری دەسکەوتەکانی خەڵکی کوردستانیان بەفیڕۆدا، بۆیە “وەک چۆن کاک مەسعود دەستی لەکار کێشایەوە ئاواش دەبێ حکومەتی هەرێمی کوردستان دەست لەکار بکێشێتەوە و لەجێگەی ئەو حکومەتێکی رزگاری نیشتمانی کاتی پێکبهێنرێت”.\nئەوەشى رونکردوەتەوە کە؛ ئەرکی حكومه‌تی رزگاری نیشتمانی، ئامادەکاری دەبێ بۆ هەڵبژاردنی گشتی و گفتوگۆکردن لەگەڵ حکومەتی فیدڕاڵی بۆ پاراستنی ماف و دەسکەوتەکانی خەڵکی کوردستان لەسەر بنەمای دەستور.\nهەروەک ئاماژه به‌وه ده‌كات؛ ئەم حکومەتەی ئێستا ناتوانێ بە گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا بەرگری لە مافەکانی خەڵکی کوردستان بکات، چونکە شکستخواردون و ئامادەن لەپێناوی مانەوەی خۆیان هەمو تەنازولێک بۆ بەغدا بکەن.


ئەنیمەیشێن "خەونەکان لە قووڵایی" گەیشتە فێستیڤاڵی ئۆکراین - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Khordad ٢٩ ٢٠:١٦\nNews Code 27023\nله تۆماری سینەماکاری کورد ڕەحیم زەبێحی;\nئەنیمەیشێن "خەونەکان لە قووڵایی" گەیشتە فێستیڤاڵی ئۆکراین\nئەنیمەیشێنی "خەونەکان لە قووڵایی" لە بەرهەم هێنانی حەوزەی هونەری پارێزگای کوردستان گەیشتە چواردەهەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئۆکراین.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئەنیمەیشێنی "خەونەکان لە قووڵایی" لە نووسین و دەرهێنانی ڕەزا محەمەدی و تۆمارکردنی خوالێخۆشبوو ڕەحیم زەبیحی و بەرهەم هێنانی حەوزەی هونەریی پارێزگای کوردستان لە بەشی کێبەرکێی چواردەهەمین فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی لینۆلیۆم (LINOLEUM)ی ئۆکراین وەرگیرا.\nئەم ئەنیمەیشێە ١٠ خولەکییە بە شێوەی ئاوێتەکاریی تەکنیکی شێوەکاری لە سەر شووشە و فیلم گرتنی تاک فریمی و ئیدیتی کەمپیوتێری بە قەڵەمی پڕۆفێشناڵی ئینتووس ئامادە کراوە کە لە ١٤٠٠٠ هزار فریمی شێوەکاری پێکهاتووە.\nستافی کاریی بەرهەم هێنانی ئەنیمەیشێنی "خەونەکان لە قووڵایی" پێکهاتوون لە ڕەزا محەمەدی (نووسەر و دەرهێنەر)، غەزالە محەمەدی (ئەنیماتۆر، فیلم گرتن و ئیدیتی کەمپیوتێری و ئیدیت)، حەسەن قورچیان (دەنگ دانەر و داڕێژەری دەنگ و مۆسیقا)، سوهراب نووربەخش (ئاتالۆناژ) و هەروەها خوالێخۆشبوو ڕەحیم زەبیحی (تۆمارکار).\nچواردەهەمین خولی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی لینۆلیۆم (LINOLEUM)ی ئۆکراین لە رۆژانی ٤ تا ٨ی سپتامبێر (١٣ تا ١٧ی خەرمانان) بەڕیوە دەچێت.


چۆن داواکاری پێشکەش بکەیت بۆ ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا ؟ | ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا\nچۆن داواکاری پێشکەش بکەیت بۆ ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا؟\nپوختەیەك لەسەر ئەستۆنیا\nوڵاتێکی باڵتیکی باکوری ئەروپا، سنوردار لەگەڵ لاتڤیا لە باشور و ڕوسیا لە ڕۆژهەڵات، ئەستۆنیا درێژدەبێتەوە بۆ دەریای باڵتیك بەرەو ڕۆژئاوا. هەروەها چەند دورگەیەکی گەورە لەخۆدەگرێت، ئەستۆنیا لە فیلەندا جیادەبێتەوە بەهۆی کەنداوی فیلەندا. ژمارەی دانیشتوانەکەی بریتیە لە ١.٣ ملیۆن کەس کە بە ئەستۆنی قسە دەکەن.\nبەشێوەیەکی مێژوویی داگیرکراو لەلایەن وڵاتانی باکورەوە وە بەهەمان شێوە لەلایەن پۆڵەندا وو ڕوسیا، ئەستۆنیا بە کورتی بوو بە دەوڵەتێکی سەربەخۆ، بەڵام بە شێوەیەکی زنجیرەیی بوو بە بەشێك لە یەکێتی سۆڤیەت دوای-جەنگی جیهانی دووهەم. دوای ٥ دەیە دوای بەربەستی ئاسنین، ئەستۆنیا سەربەخۆیی بەدەستهێنا لە ساڵی ١٩٩١. ئەمڕۆ، یەکێكە لە پێشکەوتووترین وڵاتە دیجیتاڵیەکان لە جیهاندا؛ یەکێک لە تەنها دەوڵەتەکان کە پێدانی باج و دەنگدانی نیشتمانی بە کۆمپیوتەر جێبەجێ دەکات. مێژووی دێرینی ئەستۆنیا و واقعی ئەمڕۆی باشترین ڕەنگدانەوەیە لە پایتەختی کەناراوی تالیین، نیشتمانی هەردوو ناوچەی کەلەپووری یونسکۆ و هەرە پێشکەوتووترین دەستەی سکایپ (Skype)، یەکێك لە هەرە بەربڵاوترین بەرنامەی پەیوەندیکردن لە جیهاندا. دیوارە بەردینە کۆنەکەی شار وەکو یەکێك لە باشترین ناوەندە شارستانیەتیە نۆژەنکراوەکانی باکوری ئەوروپا وەستاوە. بە هەبوونی کڵێسای سەینت ئۆلاف و گردی بەردی لایمسۆنی توومێیا، شارە دێرینەکە شانازی دەکات بە شەقامەکانی کۆلابستۆنەکانی سەدەکانی ناوڕاست. سەردانکەرانی تالیین دەتوانن تامی خواردنە نەریتیەکانی ئەستۆنیا بکەن لەوانە سەمونی ڕەش و پەتاتە؛ کاری جوتیاری کاریگەری لەسەربووە بە نەریتەکانی خواردن و جوانیەکانی باکور. شوێنی پاگەندەی لەدایکبوونی مارزاپین، تالیین پێشنیاری جۆریەتی زۆری بەتامی شیرینەکانی ئەستۆنیا دەکات. میاسمۆك، کۆنترین قاوەخانەی شار، شانازی مۆزەخانەیەکە کە تەرخانکراوە بۆ شیرنەمەنیە شەکریەکان و پرۆشتنی هەویرکار و دروستکردنی مارزاپین بە قالبی مێژووی شێوەدەکرێن. کەلەپووری ڕوسی ئەستۆنی ببینە، کە زۆر ئاشکرایە لە کڵێسای ئەلێکساندەر نێڤسکی، کە بە شێوەی ئۆسۆدۆکی ڕۆژهەڵاتی دیزاین کراوە، پاڕك و مۆزەخانەی کادریڕۆگ ، کۆشکی سەدەی ١٨ و باخچەی فراوان لە ژێر دەسەڵاتی سێزار پیتەری گەورە. لە دەرەوەی پایتەخت، تۆ دەتوانیت سەردانی ژمارەیەکی زۆر لە لادێی ئەستۆنی و شارە دورگەییەکان بکەیت کە نیشانکراون بە خانوی مێژووی مانۆری. شاری کەناراوی پارنوی سەدەکانی ناوڕاست ببینە، کە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٣، و کەناردەریای لمی پێشنیاردەکات لەگەڵ نیشینگەی تەندروستی و تەلارسازی مێژوویی. بۆ سروشت، پارکی نیشتمانی ماتسالو شانازی بە هەندێك لە باشترین سەیرکردنی باڵندەکان لە ئەوروپادا.\nئەستۆنیا ڕکەوتنامەی شینگنی واژۆکرد لەساڵی ٢٠٠٣ و بوو بە بەشێك لە ناوچەی شینگن لە ساڵی ٢٠٠٧.\nشایستەبوون بۆ ڤیزای شینگن بۆ وڵاتی ئەستۆنیا هاوڵاتیانی وڵاتانی جیهانی سێهەمی خەڵکی ئەم دەوڵەتانەی خوارەوە لەخۆدەگرێت، کە بەدەرکراون لە ڤیزای بێ پارە بۆ ئەستۆنیا \_ناوچەی شینگن، و بەم جۆرە شایستەن بۆ پێشکەشکردنی داواکاری ڤیزای شینگن بۆ ئەستۆنیا:\nهەموو بەڵگەنامە پێسیتەکانی ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا دەبێت پڕبکرێنەوە\_تەواوبکرێن بە زمانی ئەستۆنی یان ئینگلیزی. داواکاریەکان بۆ هەموو جۆرە ڤیزا شینگنەکانی ئەستۆنیا دەبێت پێداویستیە بنچینەییە سەرەتاییەکانی تێدابێت، ئەمانەی خوارەوە لەخۆبگرێت:\nبەلگەی ئەوەی کە تۆ ئەستۆنیا جێدەهێڵیت بەرلەوەی ڤیزاکەت ناکارابێت\_بەسەربچێت. ئەمە بەشێوەیەکی بڵاو لە شێوەی تکتی پارەدراوی فڕۆکەیە (بەڵگەی گەڕانەوە).\nتێبینی: بۆ زانیاری زیاتر لەبارەی ئەوەی چی بخەیتە داواکاریەکەتەوە، لەوانە پێناسی وردی پێداویستیە داواکراوەکان، تکایە سەیری : پێداویستیە سەرەتاییەکان بکە. تکایە تێبینی ئەوە بکە کە ڕەنگە پیویست بکات بەڵگەنامەی زیاتر پێشکەش بکەیت بۆ پاڵپشتی ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا لەبارەی مەبەستە دیاریکراوەکەت بۆ گەشتکردن.\nتێچووی ئاسایی ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا بۆ کەسێکی ئاسایی ٨٠ یۆرۆیە. کەسانی دیاریکراو لە داواکاران (زۆربەی خوێندکاران، منداڵانی خوار تەمەن ٦ ساڵ) بەدەرکراون لە هەموو جۆرەکانی تێجوو ڤیزا. بۆ ئەوەی ڤیزای شینگن بۆ ئەستۆنیا بەدەست بهێنیت ئەوا دەبێت پارەی خزمەتگوزاری بنێریت لەگەڵ داواکاریەکەتدا – ئەمە خەرجیەکی جیاوازە لە تێچووی ڤیزا. تکایە تێبینی ئەوە بکە کە ئەم خەرجیانە ناگەڕێنرێنەوە.\nهەنگاوی ١: مەبەستەکەت دیاریبکە بۆ گەشتکردن بۆ ئەستۆنیا، کە جۆری ئەو ڤیزایە دیاریدەکات کە پێویستە تۆ داواکاری بۆ پێشکەش بکەیت.\nهەنگاوی ٢: ژمارەی چونەژوورەوەکان دیاریبکە کە پێویستت پێیەتی بۆ ئەستۆنیا\_ناوچەی شینگن.\nبەپێی ناونیشانی ئەو کونسوڵخانە\_ناوەندی ڤیزایەی کە تۆ لەڕێگەیەوە داواکاری پێشکەش دەکەیت، ئەوا ڕەنگە پێویست بکات کاتێك دیاری بکەیت بۆ پێشکەشکردنی داواکاریەکەت. لە دۆخی جێگرەوە، ڕەنگە پێویست بکات تۆ داواکاریەکەت پێشکەش بکەیت بەبێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت، بۆ کاتێك کە تۆ ئەمە دەکەیت دەبێت لە ماوەی کاتژمێرەکانی ئاسایی کارکردندا بێت. ڕاستەخۆ پەیوەندی بکە بە کونسوڵخانە\_ناوەندی ڤیزای ئەستۆنیا بۆ زانینی ئەوەی کە ئایا پێویست دەکات کاتێك دیاری بکەیت بۆ پێشکەش کردنی داواکاریەکەت.\nکونسوڵخانە\_ناوەندی پڕۆسەکردنی جیاوازی ئەستۆنیا ڕێگەی جیاوازیان هەیە بۆ پێشکەش کردنی داواکاریەکان-بەپێی ئەوەی لە کوێوە داوکاری پێشکەش دەکەیت، ڕەنگە شایستە بیت بۆ پێشکەش کردنی داواکاری لە ڕێگەی ماڵپەڕی ئینەتەرنێتی ڤیزای ئەلیکترۆنی ئەستۆنیا. ماڵپەڕەکە ئینتەرنێتیەکە لێرە دەست بخە، کاتێك تەواوتکرد، داواکاریەکە دەنێررێت بۆ ئیمەیڵەکەت و تۆ دەتوانیت واژۆی بکەیت.\nکونسوڵخانە\_ناوەندی پڕۆسەکردنی جیاوازی ئەستۆنیا ڕێکاری جیاوازیان هەیە بۆ پێشکەش کردنی داواکاریەکان، لە زۆربەی دۆخەکاندا، داواکاریەکان پیویستە پێشکەش بکرێن بە شێوەی کەسی لە کونسوڵخانە\_ناوەندی ڤیزایەی کە تۆ لەڕێگەیەوە داواکاری پێشکەش دەکەیت.\nداواکاریەکان بۆ ڤیزا شینگنەکانی ئەستۆنیا پێویستە پێشکەش بکرێن یاخود لە کونسولخانە\_باڵوێزخانەی ئەستۆنیا یان لە ناوەندی داواکردنی ڤیزا کە پەیوەندی هەیە لەگەڵ ئەستۆنیا، یان لە کونسوڵخانەی وڵاتێک کە نوێنەرایەتی کاروباری دەرەوەی ئایلەندا دەکات.\nکرتەیەك لێرە بکە بۆ بەدەست خستنی لیستی باڵوێخزانە\_کونسوڵخانەکانی ئەستۆنیا کە لەم کاتەدا کار لەسەر داواکاری ڤیزای شینگن دەکەن.\nبە بیردۆزی، دەبێت تۆ داواکاریەکەت بۆ ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا دادەبەزێنیت لەو وڵاتەی کە تۆ بەشێوەی یاسایی تێیدا نیشتەجێیت\_یان هاوڵاتیت.\nکاتی گشتی پرۆسەکردنی بۆ ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا بەگشتی نزیکەی ١٥ ڕۆژە، هەرچەندە ڕەنگە زیاتر لە ٦٠ ڕۆژ بخایەنیت لە کەیسی دیاریکراودا.\nئەگەر تۆ ڕەتکردنەوەی ڤیزای شینگنی ئەستۆنیات بەدەست گەیشت، ئەوا تۆ مافی تێهەڵچوونەوەت هەیە لە ماوەی ٣٠ ڕۆژ لە بەدەست گەیشتنی ڕەتکردنەوەکەت.\nدەبێت تۆ فۆڕمی ڕەتکردنەوەت بەدەست بگات، کە پێناسەی دەکات بۆچی داواکاریەکەت ڕەتکراوەتەوە، هەنگاوە وردەکاریەکانی پڕۆسەی تێهەڵچوونەوە ڕووندەکاتەوە.\nدەبێت تۆ تێهەڵچونەوەی ڤیزای شینگنەکەت بە نووسراو پێشکەش بکەیت، بە زمانی ئینگلیزی یان ئیتاڵی.\nدەبێت تێهەڵچوونەوەکەت پێشکەش بکرێت بەو کونسوڵخانەیەی کە ڕەتکردنەوە بنچینەییەکەی دەرکردووە.\nئەگەر تێهەڵچوونەوەکەت ڕەتکراویەوە، دەوانیت دانەیەکی تر پێشکەش بکەیت بە بەشی کونسوڵخانەی وەزارەتی کاروباری دەرەوەی ئەستۆنیا.\nهەموو تێهەڵچوونەوەکان دەبێت لەلایەن خۆتەوە پێشکەش بکرێت، بە پۆستە، یان لەڕێگەی نوێنەرایەتیەکانەوە.\nتکایە تێبینی ئەوە بکە کە دەبێت تۆ تێچووی تێهەڵچوونەوەکەت بە بڕی ٢٠ یۆرۆ بدەیت، کە بە گشتی ناگەڕێنرێتەوە بەبێ گوێدانە دەرەنجامەی تێهەڵجوونەوەکە (ئەرێنی یان نەرێنی).\nلە کۆتاییدا، کاتێك کە تۆ ڤیزای شینگنی ئەستۆنیا بەدەست دەهێنیت، تکایە تێبینی ئەمانەی خوارەوە بکە:\nڕەنگە ڤیزاکەیت هەڵبوەشێنرێتەوە ئەگەر تۆ کونسوڵخانە\_ناوەندی داواکاری ڤیزای ئەستۆنیا ئاگادار نەکەیتەوە لە هەر گۆڕانکاریەك لە ئاڕاستەی گەشتەکەت کە ڕوودەدات دوای ئەوەی کە تۆ داواکاریەکەت پێشکەش دەکەیت.\nپەسەندبوونت بۆ ڤیزای شینگن دڵنیایی نادات لە چوونە ناوەوە بۆ هەریەك لە ئەستۆنیا یان ناوچەی گشتی شینگن – دەکرێت جارێکی تر چونەژوورەوەت ڕەتبکرێتەوە بۆ هەردوو ناوچەکان لەکاتی گەیشتندا.\nلە دۆخی جێگرەوە، ڕەنگە پێویست بکات بەڵگەنامەی زیاتر نیشان بدەیت لەبارەی داراییەکانت یان شوێنی مانەوە بۆ ئەوەی بچیتە ئەستۆنیا\_ناوچەی شینگن.


سه‌روه‌تێك، كه قه‌ره‌بوو ناكرێته‌وه – Denegkan\nbyمحه‌مه‌د\tAugust 11, 2012\tگشتی\nكازانزاكی له بیره‌وه‌ییه‌كانیدا ده‌ڵێت: ((كه ده‌مبینی ئاگرێك كراوه‌ته‌وه و كه‌س كه‌ڵكی لێ وه‌رناگرێت، یان كه ئاوێكم ده‌بینی به خۆڕایی ده‌ڕوات، خه‌مبار ده‌بووم))، من كه ئه‌م وته‌یه‌ی كازانزاكیم بیر ده‌كه‌وێته‌وه، خه‌یاڵم بۆ لای ته‌مه‌ن ده‌چێت. ئێمه ته‌مه‌نمان وه‌ك ئه‌و ئاگر و ئاوه‌ی كازانزاكی باسی ده‌كات به فیڕۆ ده‌ڕوات. ته‌مه‌ن تاكه سه‌روه‌تی مرۆڤه كه هێز نییه یه‌ك چركه‌ساتی ڕۆیشتووی بگێڕێته‌وه. زۆر شت هه‌ن له ژیانی مرۆڤدا ئه‌گه‌ر له ده‌ستیش بچن ده‌توانرێت قه‌ره‌بوو بكرێنه‌وه. قه‌ره‌بووكردنه‌وه ده‌توانێت له زۆر بواردا ئاهێك به دڵی مرۆڤ ببه‌خشێت. بۆ نمونه: ده‌گونجێت كه‌سێك، له قۆناغێكی ژیانیدا، به هۆی كه‌مده‌ستی و خراپی باری ئابوورییه‌وه، نه‌توانێت به دڵی خۆی خزمه‌تی دایك، یان باوك، یان هه‌ر خۆشه‌ویستێكی بكات، به‌ڵام ده‌كرێت رۆژێك بێته پێشه‌وه، ئه‌و كه‌سه، باری ئابوری بگوڕێت و چه‌ند به‌رامبه‌ر ئه‌و خزمه‌ته له ده‌ستچووه قه‌ره‌بوو بكاته‌وه. دیسان بۆ نمونه: ڕه‌نگه ڕوو بدات به هۆی بارودۆخێكی تایبه‌ته‌وه، رۆژانێك نه‌توانین به دڵی خۆمان له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویستان و ئازیزانماندا بژین، به‌ڵام ده‌كرێت دوای تێپه‌ڕبوونی ئه‌و بارودۆخه، قه‌ره‌بووی دابڕانمان بكه‌ینه‌وه و كاتێكی زۆرتر بۆ خۆشه‌ویستان و ئازیزانمان ته‌رخان بكه‌ین. زۆر شتی دیكه‌یش هه‌ن كه مرۆڤ ده‌توانێت قه‌ره‌بوویان بكاته‌وه. به‌ڵام ته‌مه‌ن ئه‌و گه‌نجینه پڕ نرخ و پڕ به‌هایه‌یه كه هه‌رگیز، قه‌ره‌بوو ناكرێته‌وه. زۆر سه‌یره مرۆڤ هه‌ندێجار ده‌ست به پاره و سامانه‌كه‌یه‌وه ده‌گرێت و دوای لێكدانه‌وه‌یه‌كی زۆر، ئینجا بڕیار ده‌دات چۆن چۆنی له پاره و سامانه‌كه‌ی خه‌رج بكات. كه‌چی زۆر بێده‌ربه‌ستانه كاته‌كانی، كه ته‌مه‌نی پێك ده‌هێنن و گه‌وره‌ترین سه‌روه‌ت و سامانی ئه‌ون، به فیڕۆ ده‌دات. من لێره‌دا له به‌فیڕۆدانی كات، دوو مه‌به‌ستم هه‌یه، یه‌كه‌مین مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه كه هه‌وڵ نادات به‌رهه‌مێكی هه‌بێت. دێت و ده‌ڕوات و هیچ شتێك له دوای خۆی جێ ناهێڵێت. مه‌به‌ستی دووه‌مم ئه‌وه‌یه نازانێت چۆن چێژ له كاته‌كانی خۆی وه‌ربگرێت. ئه‌گه‌ر یه‌كه‌میان كه‌مته‌رخه‌می بێت به‌رامبه‌ر به مرۆڤایه‌تی، دووه‌میان كه‌مته‌رخه‌مییه به‌رامبه‌ر به خودی خۆی. ده‌مه‌وێت بڵێم: بۆ ئه‌وه‌ی نه له به‌رامبه‌ری خۆمان و نه له به‌رامبه‌ری مرۆڤایه‌تیدا، كه‌مته‌رخه‌می نه‌نوێنین، ده‌بێت زیاتر له هه‌ر شتێك كه هه‌مانه، ئاگامان له كاته‌كانمان بێت، به فیڕۆ نه‌ڕۆن.\n• گۆشه‌ی راز و نیاز، كوردستانی نوێ، ژماره (5853) 10 / 8 / 2012\nPrevious گرنگی وانه‌ی سروودو مۆسیقا له قوتابخانه بنه‌ڕه‌تییه‌كاندا\nNext رۆشنبیریی ئەمەریکای عەقڵانییەتی خۆی تێکدەشکێنێ


لە بەحرەین كۆرۆنای گۆڕاو سەریهەڵدا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی بەحرەین سەرهەڵدانی حاڵەتی تووشبوونی بە ڤایرۆسی كۆرۆنای گۆڕاوی لەوڵاتەكەیاندا ڕاگەیاند و لەهەمان كاتیشدا داوای لە هاووڵاتیان كرد پابەندی ڕێكارەكانی خۆپارێزی بن بۆ ئەوەی بەر لەبڵاوبوونەوەی بگیرێت.\nهاوكات تیمی نیشتمانیی بۆ بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنا لە بەحرەین بڕیاریدا پڕۆسەی خوێندن لە31ی ئەم مانگەوە بۆ 3 هەفتە بەشێوەی ئۆنلاین بێت و لەهەمان كاتیشدا بڕیاردرا لەو ماوە دیاریكراوەدا هیچ جۆرە خزمەتگوزارییەك لەنێو چێشتخانەو كافتریاكاندا پێشكەش نەكرێن.\nبەپێی ئامارە فەرمییەكانی بەحرەین لەگەڵ سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەو وڵاتە زیاتر لە 100 هەزار حاڵەتی تووشبوون و 370 حاڵەتی مردن تۆماركراون.\n“كێشەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چارەسەر بكرێن”


پێشوازی و به‌ڕێكردنی ته‌رمی پیرۆزی شه‌هیدانی ژینگه‌پارێز له لایه‌ن دانیشتووانی شاری پاوه‌ی سه‌ر به ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nئێران باس له ڕه‌وتی ڕووداوێكی نه‌خوازراو له دامه‌زراوه‌كانی پیتاندنی ئۆرانیۆم له…\nئاڵای پیرۆزی كوردستان له نێوان ده‌سته‌كانی په‌یكه‌ره‌ی سه‌ید ڕه‌زا ده‌رسیم\nبه‌رده‌وامیی ئاگركه‌وتنه‌وه‌كان له زنجیره چیاكانی زاگرۆس و به‌رگری قاره‌مانانه‌ی ژینگه‌پارێزان و…\nله درێژه‌ی پرۆسه ته‌قینه‌وه‌كانی ئه‌م دواییانه‌ی ئێران ئاگركه‌وتنه‌وه‌یه‌ك له وزه‌خانه‌ی زه‌رگانی…\nHome ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران پێشوازی و به‌ڕێكردنی ته‌رمی پیرۆزی شه‌هیدانی ژینگه‌پارێز له لایه‌ن دانیشتووانی شاری پاوه‌ی...\nپێشوازی و به‌ڕێكردنی ته‌رمی پیرۆزی شه‌هیدانی ژینگه‌پارێز له لایه‌ن دانیشتووانی شاری پاوه‌ی سه‌ر به ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان\nڕۆژی كورد :\nڕۆژی ڕابردوو سێ چالاكی ژینگه‌پارێز له پارێزگای كرماشان له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان له ئاگركه‌وتنه‌وه‌ی دارستانه‌كانی ناوچه‌ی پاوه گیانیان ئازیز پێشكه‌ش به نیشتمان كرد و شه‌هید بوون. له گه‌ڵ ئه‌وه‌ی گریمانه‌ی ته‌قینه‌وه‌ی مین له‌و ناوچه هه‌یه به‌ڵام هاوكات به‌رپرسانی حكوومه‌تی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی هۆكاری سه‌ره‌كییان گه‌ڕاندووه‌ته‌وه بۆ ئاگركه‌وتنه‌وه‌كانی دارستانه‌كانی ناوچه‌ی پاوه و له هه‌مان كاتیشدا ئه‌مڕۆ دانیشتووانی شاری پاوه له هه‌ڵویستێكی نیشتمانی دا ده‌ستیان داوه‌ته مانگرتن و خۆپیشاندان.\nڕۆژی یه‌كشه‌ممه ڕێكه‌وتی ٢٨ی حۆزه‌یران هاوكات له گه‌ڵ ٨ی پووشپه‌ڕ سێ ئه‌ندامی چالاكی ڕێكخراوه ژینگه‌پارێزه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان به ناوه‌كانی “مۆختار خه‌ندانی”، “بیلال ئه‌مینی” و “یاسین كه‌ریمی” له ڕووداوێكی گۆماناوی له ده‌رئه‌نجامی ئاگركه‌وتنه‌وه‌كانی ئه‌م دواییانه دارستان و له‌وه‌ڕگه‌كانی ڕؤژهه‌ڵاتی كوردستان و ناوچه‌ی پاوه و جوانڕۆ سه‌ر به پارێزگای كرماشان گیانی پاكی خۆیان به نیشتمان به‌خشی و شه‌هیدی ڕێگای پاراستنی خاك و نیشتمان بوون. سه‌ر له ئێواره‌ی ڕۆژی یه‌كشه‌ممه كۆمه‌ڵێك له گه‌نجانی شاری پاوه به هه‌ڵگرتنی پلاكاردی نه‌خشراو به ناوی هه‌ر سێ ژینگه‌پارێزی شه‌هید و به دروشمی نیشتمانی چوون به‌ره‌و پێشوازی ته‌رمی ئه‌و ئازیزانه و به‌ڕێز و حۆرمه‌تێكی بێ وێنه پێشوازییان له ته‌رمی شه‌هیدانی ژینگه‌پارێزی ئه‌م دواییانه‌ی شاره‌كه‌یان و نیشتمان كرد.\nسه‌باره‌ت به هۆكاری سه‌ره‌كی گیان له ده‌ستدان و شه‌هید بوونی ئه‌م ژینگه‌پارێزانه كۆمه‌ڵێك ڕا و بۆچوونی جیاواز له ئارادا هه‌یه و هه‌واڵی دژ و پێچه‌وانه‌ی زۆر بڵاو كراوه‌ته‌وه، له گه‌ل ئه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك له ناوه‌نده ڕاگه‌یاندنه‌كانی كوردستان هۆكاری سه‌ره‌كی شه‌هیدبوونی ئه‌و ژینگه‌پارێزانه‌یان ته‌قینه‌وه‌ی مین له ناو دارستانه‌كانی ئه‌و ناوچه ڕاگه‌یاندووه، به‌رپرسانی حكوومه‌تی باس له‌وه ده‌كه‌ن كه مه‌رگی ئه‌و ژینكه‌پارێزانه ته‌نیا به هۆی ته‌شه‌نه كردنی ئاگری دارستانه‌كانی ئه‌و ناوچه و هه‌وڵ و تێكۆشانی ناوبراوان بۆ كوژاندنه‌وه‌ی ئاگره‌كه و گه‌مارۆ كه‌وتنیان له ناو كڵپه‌ی ئاگری دارستانه‌كانی ئه‌و ناوچه‌دا بووه و هه‌ر ئه‌وه‌ش بووه‌ته هۆكاری سه‌ره‌كی گیان له ده‌ستدان و شه‌هیدبوونی ناوبراوان.\nدوابه‌دوای گه‌یشتنی ئۆتۆمبیله‌كانی فریاكه‌وتنی هه‌ڵگری په‌یكه‌ری پیرۆزی شه‌هیدانی ژینگه‌پارێز بۆ شاری پاوه كۆمه‌ڵێك له گه‌نجان و دانیشتووانی ئه‌و شاره له ڕێوڕه‌سمێكی به شكۆدا پیشوازییان له شه‌هیدانی نوێی شاره‌كه‌یان كرد و به وتنه‌وه‌ی سروود و دروشمی نیشتمانی چوون به‌ره‌وپیری ته‌رمی پیرۆزی ئه‌و شه‌هیدانه و به‌ره‌و دوامه‌نزڵی خۆیان به‌ڕێكران. هاوكات باس له‌وه ده‌كرێت كه ژینگه‌پارێزێكی دیكه‌ی دانیشتووی ئه‌و ناوچه‌یه‌ش برینداره كه تا ئێستا زانیاری له سه‌ر ناو و ناوناوی ناوبراو بڵاو نه‌كراوه‌ته‌وه.\nناوه‌ندی ڕۆژنامه‌وانی “ڕۆژی كورد” جارێكی دیكه هاوخه‌می خۆی له گه‌ڵ بنه‌ماڵه و دانیشتوانی شاری پاوه و هه‌موو كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات دووپات ده‌كاته‌وه و هیوادارین ڕۆحی ئازیزیان شاد بێت و خۆمان به به‌شداری كۆسپی له ده‌ستدانی ئه‌و ئازیزانه ئه‌زانین و هیوای سڵامه‌تی بۆ بنه‌ماڵه‌كانیان ده‌خوازین و جارێكی دیكه په‌یمان له گه‌ڵ شه‌هیدانی نه‌ته‌وه‌كه‌مان نوێ ده‌كه‌ینه‌وه و داواكارین له ناوه‌نده مافی مرۆڤییه‌كانی هه‌موو جیهان بێده‌نگ نه‌بن له به‌رانبه‌ر شه‌هید كرانی ڕۆڵه‌كانی نیشتمان و ئیزن نه‌ده‌ن خوێنی شه‌هیدانی نیشتمانه‌كه‌مان به فیڕۆ بڕوات.\nPrevious articleله ماوه‌ی ٣ مانگی ڕابردوودا زیاتر له ١٠٠٠ ئاگركه‌وتنه‌وه له دارستان و له‌وه‌ڕگه‌كانی پارێزگاكانی ئێران و كوردستان ڕوویداوه\nNext articleئێران باس له ڕه‌وتی ڕووداوێكی نه‌خوازراو له دامه‌زراوه‌كانی پیتاندنی ئۆرانیۆم له بنكه‌ی نه‌ته‌نز ئه‌كات\nسۆسیالیزمی دێموكراتیك لە ئایندەی رۆژهەڵاتی كوردستاندا – ئامانجی دوارۆژی حیزبی دێموكرات بۆ نموونه\nبچۆ ڕیزی 26,770 بەشداربووی ترەوە\nڕێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان وڵاتانی سووریه و ڕووسیای به ئه‌نجامدانی جه‌نایه‌تی جه‌نگی له ناوچه‌ی ئه‌دله‌ب...\nباكوور 2020-07-07 0\nڕۆژی كورد :كۆمیسیۆنی ڕێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ لێكۆڵینه‌وه سه‌باره‌ت به سووریه له ڕاپۆرتێكی خۆی دا ڕایگه‌یاندووه كه ڕژیمی به‌شار ئه‌سه‌د و لایه‌نه...\nئابووری 2020-07-05 0\nنووسین و ئاماده‌كردنی : چه‌نگیز شكاك به‌شی تیۆری سۆسیالیزمی دێموكراتیك، ئه‌م ئایدۆلۆژییه سیاسییه‌یه كه به‌راورد له‌گه‌ڵ...\nڕاپۆرتی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئامریكا سه‌باره‌ت به چالاكییه تێرۆریستیه‌كانی ڕژیمی كۆماری ئیسلامی…


کوردیپێدیا - ڕاگەیاندراوی ژمارە(157) وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان\n📝 ڕاگەیاندراوی ژمارە(157) وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nڕاگەیاندراوی ژمارە(157) وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان\n1. کەرەنتین: (169 هاوڵاتی نوێ لە کەرەنتین)\n1071 هاوڵاتی لە کەرەنتینن لە 15 شوێنی جیاواز (258 سلێمانیسلێمانی)، (813 دهۆک).\n2. پشکنین: (2167 پشکنینی نوێ)\n(836 هەولێرهەولێر)، (311 سلێمانی)، (1020 دهۆک).\n3. تووشبوو: (243 تووشبووی نوێ)\n4. چاکبوون: (109 چاکبوون)\n5. مردن: (13 مردن)\n(6 سلێمانی، 3 گەرمیانگەرمیان)\nکەڕەنتین 20986 هاوڵاتی (19915 دەرچوو)\nپشکنین 202551 (85875 هەولێر، 65647 سلێمانی، 49027 دهۆک، 2002 هەڵەبجە)\nتووشبوون 13857 (4328 هەولێر، 8522 سلێمانی، 532 دهۆک، 475 هەڵەبجە)\nچاکبوون 9083 (2938 هەولێر، 5383 سلێمانی، 357 دهۆک، 405 هەڵەبجە)\nمانەوە لە نەخۆشخانە 4233 (1268 هەولێر، 2728 سلێمانی، 175 دهۆک، 62 هەڵەبجە)\nمردن 541 (122 هەولێر، 411 سلێمانی، 8 هەڵەبجە)\n31 -07- 2020\n#سلێمانی | #هەولێر | #هەڵەبجە | #گەرمیان | #حکومەتی هەرێمی کوردستان | #وەزارەتی تەندروستی |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (راوێژ فەرهاد)ەوە لە: Aug 3 2020 12:31AM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 56 KB Aug 3 2020 12:32AM راوێژ فەرهاد


كەم خوێنى - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nخوێنی مرۆڤ لە حالەتێکەوەی کەمیی ئاسن کەم خوێنی\nکەم خوێنی کەم بوونەوەیێکە لە بڕی تەواوی خانەکانی خڕۆکەی سوور (ئار بی سیس) یان ھیمۆگلۆبین لە ناو خوێندا، یان توانایێکی نزم کراوەوەی خوێنەکە تا ئۆکسجین ھەڵ بگرێت. کاتێک کەم خوێنی لەسەرخۆ دێت لەسەر، نیشانەکان زۆرجار نادیارن و لەوانەیە ھەست ماندوو بگرنەوە، بێھێزی، کورتیی ھەناسە یان توانایێکی کەم بۆ ڕاھێنان.\nکاتێک کەم خوێنی بە شێوەیەکی خێرا ڕوودەدات، کەسی تووشبوو ھەست بە لێشێوان دەکات، وە ھەست ئەکا کە ئەبووڕێتەوە، وە ھەروەھا ھەستکردن بە تێنویەتی، ئەگەر ڕێژەی کەم خوێنیەکە زۆر بێت کەسەکە ڕەنگی زەرد پەریو ئەبێت. نیشانەی زیاتر لەوانەیە ڕووبدەن بە پشت بەستن بە ھۆکاری بنچینەی.\nکەم خوێنی دەبێتە ھۆکاری لەدەستدانی خوێن و کەمبوونەوەی خڕۆکە سووری خوێن وە زیان گەیاندن بە گەدە و ڕیخۆڵە. کەم خوێنی ھۆکاری کەمی ڤیتامین B12، وە ھۆکارە بۆ زیادبوونی چەند حالەتێکی بۆماوەی وەک نەخۆشی داس کە ھۆکارەکەی کەم خوێنیە. کەم خوێنی پۆل پۆل دەکرێت بە پێی قەبارەی خرۆکەی سوور و بڕی ھیمۆگلۆبین لە ھەر خانەیەک. دەست نیشان کردنی کەم خوێنی لە پیاو ئەکەوێتە سەر بڕی ھیمۆگلۆبین واتە ئەگەر بڕەکەی کەمتر بوو لە ١٣٠بۆ١٤٠گم/لتر (١٣بۆ ١٤ گم/دیسیلتر) ئەوا وادادەنڕێت کە تووشبووە. وە لە ئافرەتان کەمتر لە ١٢٠ بۆ ١٣٠گم/لتر (١٢بۆ١٣گم/دیسیلتر).\nئافرەتانی دووگیان پێویستە سوود لە بەکارھێنانی حەبی ئاسن وەربگرن بۆ دوورکەوتنەوە لە مەترسی کەم خوێنی.\nکەم خوێنی یەکێکە لە ھەرە نەخۆشیە باوەکان کە تووشی سێ یەکی دانیشتوانی جیھان دەبێت. کەمی ئاسن تووشی نزیکەی یەک بلیۆن خەلک ئەبێت. ئەم جۆرە نەخۆشیە لە ئافرەتان باوترە وەک لە پیاو، بە زۆری ئەم حالەتە لە کاتی سکپری ھەیە وە لە مندال و کەسانی بە تەمەن دا ھەیە.\nھەندێک کات کەم خوێنی ناتوانڕێت دەستنیشان بکرێت لەگەل ئەوەی کە نیشانەکانیش ڕوونن. بەڵام بە گشتی ئەو کەسانەی کە ئەم نەخۆشیەیان ھەیە دەلێن لەوەی کە ھەست بە ماندووبونێکی زۆر و لاواز بوون دەکەن وە ھەندێک جار ھەست بە کەمی تەرکیز کردن دەکەن، وە ھەروەھا توانای کەمبوونەوەی ھەناسەدان وە بە ئەگەرێکی زۆرەوە کاردەکاتە سەر لێدانەکانی دڵ، وە زەردبوونی ژێر پێلوی چاو و پێست و نینۆک. ئەو نیشانانە ئەکرێت بە ھۆی کەمی ئاسنیش بێت، بەلام ھەروەھا ئەکرێت ھەتا لەو کەسانەش دەربکەوێ کە ئاستی ھیمۆگلۆبینیان لەناو خوێن ئاساییە. کەم خوێنی درێژ خایەن دەکرێت ھۆیەک بێت بۆ گۆڕان لە ڕەفتاری منداڵ و دواخستنی ئاستی فێربوون.\nیەکێک لە ھۆکارە ھەرە باوەکانی کەم خوێنی لە دەست دانی خوێنە. بەلام ئەمە نابێتە ھۆی دەرکەوتنی نیشانەکان ھەتا بەھەمھێنانی خرۆکە سوورەکان کەم نەکرێتەوە واتە بڕی خڕۆکەی سووڕ کەم ئەبێتەوە ئەوکات ئەکرێت نەخۆشی کەم خوێنی دەستنیشان بکرێت.\nچارەسەر بۆ کەم خوێنی پشت دەبەستێت بە ھۆکاری وە توندی نەخۆشیەکە. ئەکرێت چارەسەرەکە بە پێدانی ڤیتامین بێت وەک (ترشی فۆلیک یان ڤیتامین B12)بە ڕێگەی دەمەوە. کەمی ئاسن لە خۆراکدا یەکێکە لە کێشە ھەرە باوەکانی نەتەوە پێشکەوتوەکان. دوو لەسەر سێ ی منداڵ و ئافرەتان لە نەتەوە پێشکەوتوەکاندا ئەناڵێنن بە دەست کەمی ئاسن لە خۆڕاکیاندا بە بێ کەمی خوێن واتە بڕی خوێنیان ئاساییە بەلام سێیەکیان ئەناڵێنن بەدەست کەمی ئاسن و کەم خوێنی لە ھەمان کاتدا. دیاریکردنی کەمی ئاسن ئەکەوێتە سەر گەڕان بە دوای سەرچاوەی لە دەست دانی خوێن وەک (شێرپەنجەی قۆڵۆن).\nلە حالەتێک ئەگەر کەسەکە سوودی نەبینی لە بەکارھێنانی حەب لە ڕێگای دەمەوە ئەوا ئەتوانێت سوود لە شێوازی دەرزیەکە وەرگرێت چونکە حەبەکە ئەکرێت لە ھەندێک کاتدا بە شێوازێکی ھێواش کاڕبکات بۆ نموونە لە کاتی ھەوکردن یان بوونی نارێکیەک لە کاتی قوتدان.\nبەڵگەی کەم خوێنی زیاتر دەگەڕێتەوە لە ٤٠٠٠ ساڵ.\n^ "What Is Anemia? – NHLBI, NIH". www.nhlbi.nih.gov. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2016-01-20. لە ڕێکەوتی 2016-01-31 ھێنراوە. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Stedman's medical Dictionary (وەشانی 28th). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. 2006. پەڕە Anemia. ISBN 978-0-7817-3390-8.\n^ Rodak BF (2007). Hematology : clinical principles and applications (وەشانی 3rd). Philadelphia: Saunders. پەڕە 220. ISBN 978-1-4160-3006-5. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2016-04-25. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی)\n^ Janz TG، Johnson RL، Rubenstein SD (November 2013). "Anemia in the emergency department: evaluation and treatment". Emergency Medicine Practice. 15 (11): 1–15; quiz 15–6. PMID 24716235. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2016-10-18. پارامەترەکە |url-status= پشتگوێ خرا (یارمەتی)\n^ Smith RE (March 2010). "The clinical and economic burden of anemia". The American Journal of Managed Care. 16 Suppl Issues: S59–66. PMID 20297873.\n^ Bhutta ZA، Das JK، Rizvi A، Gaffey MF، Walker N، Horton S، Webb P، Lartey A، Black RE (August 2013). "Evidence-based interventions for improvement of maternal and child nutrition: what can be done and at what cost?". Lancet. 382 (9890): 452–477. PMID 23746776. doi:10.1016/S0140-6736(13)60996-4.\n^ GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators (October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. PMC 5055577\n^ Vos T، و ھی تر. (December 2012). "Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries 1990-2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010". Lancet. 380 (9859): 2163–96. PMC 6350784\nدڵنیابەرەوە لە دروستیی بەھای |pmc= (یارمەتی). PMID 23245607. doi:10.1016/S0140-6736(12)61729-2.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=كەم_خوێنى&oldid=646356»\nدواجار لە ٠٦:٢٨ی ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٦:٢٨ی ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


جۆ بایدن پیرۆزباھی ل پێشمەرگەیەکێ کر - دارکا مازی\nجۆ بایدن پیرۆزباھی ل پێشمەرگەیەکێ کر\nسەرۆکێ ئامەریکایێ جۆ بایدن د نامەیەکێ دا پیرۆزباھی ل پێشمەرگەیەکێ کوردستانێ کر و ھێڤیا ژیانەکا بەختەوەر ژ بۆ خواست.\nحوسێن مەھدی خورشید بارزانی کو ژ بۆ پەروەردەیێ چوویە ئامەریکایێ، کاریە پلەیا یەکەم د پەروەردەیا بلندا ھێزێن دەریایی یا ئامەریکایێ دا ب دەست بخە و بوویە جھێ شانازیا کۆشکا سپی و پشتی ھاتنا حوسێن نامەیا پیرۆزباھیێ گھشتە وی.\nبەریا نھا کۆنسولخانەیا ئامەریکایێ یا ل ھەولێرێ ژ بەر کو ئەو پێشمەرگە ل ئامەریکایێ بوو یەکەم، پیرۆزباھی ل ھەرێما کوردستانێ کربوو، لێ بەلێ ڤێ جارێ سەرۆکێ ئامەریکایێ جۆ بایدن ب خوە نامەیەک ژ بۆ حوسێن مەھدی خورشید بارزانی شاند و پیرۆزباھیا ژداییکبوونا زارۆکێ وی یێ نوو لێ دکە.\nحوسێن مەھدی خورشید بارزانی ژ بۆ K24 دیار کر: “پشتی کو من پەروەردەیا خوە ل کالیفۆرنیایێ تەمام کر و ل سەر ئاستا خوەندەکارێن بیانی بووم یەکەم، ژ بلی کو ب فەرمی پیرۆزباھی ل من ھات کرن، لێکۆلینا دەرچوونا من ژی، کو ل سەر ھێزێن پێشمەرگەیێ کوردستانێیە، ل وێ فاکولتەیێ بوو مژارا پەروەردەیێ.\nھەروھا ئەشکەرە کر: “نھا ئەز ڤەگەریامە و ل کوردستانێ مە، من ب رێیا ئیمایلێ پەیام شاندبوو فاکولتەیێ و داخوازا باوەرنامەیا خوە کربوو، وان ژ رەوشا من پرسی، من ژی گۆت زارۆکەکێ منێ نوو ھات دنیایێ، پشترا فاکولتە د راپۆرتا خوەیا نوو دا ژ بلی مژارا لێکۆلینا من، بەحسا ژداییکبوونا زارۆکێ من ژی کرنە.”\nپێشمەرگە حوسێن مەھدی دیار کر کو جۆ بایدن نامەیەک راستەراست ژ بۆ وی نڤیساندیە و تێ دا پیرۆزباھیا ژداییکبوونا زارۆکێ وی لێ دکە.


پەشێو حەمەد ئەمین : کێمان کۆیلەین .؟ – WTARIKURD\nشەریعەتی دەڵێ : ( فریودانی مرۆڤێك زۆر ئاسانترە لەوەی کە تێی بگەیەنی لەوەی فریودراوە ) ، لێرەوە کۆمەڵگایەکی مەڕ ئاسا دەست پێ دەکات و شەرعیەتی بونی هەر تاکێكیش دەکەوێتە ژێر پرسی گاڵتە پێ کردنەوە ، بە دەستی شوانێك کە ئەجندای گورگەکان بە سەر کۆمەڵدا دەسەپێنێت .\nئاستەمە تۆ بە کەسێك بڵێی کۆیلە ، لە کاتێکدا ئەو خۆی لە تۆ ئازادتر ببینێت ، کاتێك ستایلی کۆمەڵگایەك لە سەر ئەم شێوازە بارگاوی کرابێت و ئاوازەکانی ژیان کردن لە سەر ئەم ڕیتمە بڕۆن ، ئەوکات نە قسەی نوسەرەکان بایەخی دەبێت و نە هەوێنی پارتێکی دیوکرات خوازیش لە کانیاوی ئازادیدی سەرچاوە دەگرێت .\nلە کۆندا کۆیلە بون بە زۆر لێ کردن دەسەپێنرا بە سەر مرۆڤەکاندا ، بەڵام لە ئیستادا مرۆڤەکان بۆخۆیان دەچنە ژێر باری ئەو سوکایەتی پێکردنە .\nلێرەدا من باس لە واقیعێك دەکە م کە لە کۆمەڵگای کوردیدا بەرجەستەیە ودەمەوێ پەی بەجۆرێتی شێوازی کۆیلە بونەکان بەرم ولە نێو هەموشیاندا جەخت لە کۆیلەی نێو پەرستگای حیزبەکان دەکەم . بە تایبەت پەرستگا کۆنەکان .\nنامەوێ ئەو زوڵمە لە هەر تاکێك بکەم وئەو مافەی پێ ڕەوا نەبینم کە نابێت خاوەنی هیچ ئایدۆلۆجیایەك بێت و سەر بەهیچ مەدرەسەیەكیش نەبێت ، بەڵام ئەمڕۆ دەبینین بە ناوی ئایدۆلۆژیاو ئازادی فرەحیزبیەوە زۆرێك هەن ئازادیە تاکیەکانیان قەتیس دەکەن وپەیکەرێك لە کۆیلە بوون بۆ خۆیان دا ئەتاشن . ئەوە دروستە کە مرۆڤ هەر جۆرێك لە بەشەریەت لە هونەر لە حیزب لە ئاین و … هتد . خۆشبوێت ، بەڵام با بپرسین چۆن خۆشویستنێك ؟\nکەسانێك هەن بە ئەندازەیەك کۆیلەن وبۆ ئامانجێك دەژین کە تا دونیا ماوە خزمەت بکەن لە پێناو ئەوەی ڕۆژێك ئاغاکانیان وێنەیەکیان لە گەڵدا بگرێت ودەستێك بە سەریانا بێنێت ، بۆ ئەوەی بارگاویان بکاتەوە ، ئەمانە خراپترین جۆری کۆیلەن .\nکۆمەڵێکی تر هەن وەك ساختە چی مشەخۆری ماڵی ئاغان وبۆ پەیدا کردنی لەتێك لە نانی ڕیسوایی ئامادەیی ئەوەیان تیا هەیە هەموو ئەو ڕێزەی خودا لە گەورەیی مرۆڤی ناوە یەکسانی بکەن بە وەی پێیان باشترە بچوك و بێ کەسایەتی بن ، نەك گەورە وپڕ فەخر بن .\nدەستەیەکی تری بێ مۆڕاڵ هەن حیزب وەك بابەغا ڕایهێناون ، کە چی بڵێن ئەوە بڵێنەوە . بەو پەڕی قەناعەتەوە ماستیان لاڕەشەو ئاگریش سارد . لەنێو ئەم دەستەو تاقم و گروپانەدا هەن ، خاڵی لە دزی کردن ، بێ ئامانج لە نێو حیزبدا ، برسی بە ئەندازەی سواڵکەری سەر شۆستەکان ، کەچی پەرستنی ئاغا لە ڕۆحانا گەورە بوەو تا هەتایە هەر وا دەژین .\nجگە لەمانەش دەستەیەکی تر هەن لە فەلسەفەی سیاسیدا وەك مافیا وێنا کراون وکاریان بە تەنها تیرۆر کردن ولێدان لە کەسایەتی مرۆڤە ئازادەکان وڕوتکردنەوەی خەڵکی سڤیلە ، کە لە نێو حزبدا وەك قارەمان و ڕێکخراوێکی دژە تیرۆر یا پاراستنی کۆڵگا ناوزەند کراون وبە کوردی گێل کراون .\nکاتێك ئەم دەستانە شاهیدی بۆ حیزبێك بدەن وهەوڵ بۆ مانەوەی بدەن ، دەبێ لێرەدا دیمۆکراسیەت چ تاوانێکی لێ بکرێت ؟ دەبێ دنیا بینی وئازادی ئەندامەکانی ئەم حیزبە ، لە کام پلەی ڕەهاییدا وێنا بکرێ ؟ دەبێ شکۆو مەزنی حیزبێك کە لەم ئاستەدا بێت ، چی بێ وچۆن پێناس دەکرێت ؟\nلێرەدا با من وتۆ بڕیار بدەین . کێمان لە نێو شانۆی ئەم جۆرە لە حیزب کارەکتەرین ؟ وابەستە بوونی من و تۆ بە حیزبەکانمانەوە لە پێناو چیدایەولە سەر چ ئەساسێکەو بۆ چ ئامانجێکە ؟ تۆیەك کە مەبدەئی پارەو تموحی سەیارەو وەرگرتنی ئیمتیازو گەندەڵی لە کەلەی داوی ، ئەسەف بخۆ ئیتر تۆ ناتوانی بێ نانی ڕیسوایی ژیان بکەیت وسادە بژیت ، چونکە سادە بوون شەڕەفە بەر هەموو کەسێك ناکەوێت .\nبەڵام ئەسەف دەخۆم لەوانەیە هێشتا پێت وابێت ئەوە منم بەو جۆرەم ، نەك خۆت ..! منێك تا ئەم تەمەنە تەحەدای هەرچی مرۆڤە دەیکەم تەنهاخاڵێکی لەسەرم هەبێت ، ئیتر ناحەقت ناگرم بەو جۆرە بمبینی چونکە حیزب وایلێکردووی نەك هەر نابیستی بەڵکو کوێریش کراوی … ئیتر بە داخەوە هاوڕێ ،،، چونکە تۆ هیچ نابینی باخەڵکی بڕیار بدەن کە کێمان کۆیلەین . ؟ .


باشترین ئەپڵیکەیشن بۆ تۆمارکردنی پەیوەندییەکان بۆ سیستەمی ئەندرۆید – کەی ئای تی ئێن\nئەپ و نەرمەکاڵا 13, كانونی یه‌كه‌م 2016\nباشترین ئەپڵیکەیشن بۆ تۆمارکردنی پەیوەندییەکان بۆ سیستەمی ئەندرۆید\nبێگومان لەڕۆژگاری ئەمڕۆدا هەر یەکێک لە ئێمە یەکێکە لە بەکاربەری مۆبایلە هۆشمەندەکانی وەک مۆبایلەکانی کۆمپانیای سامسۆنگ، سۆنی، ئێل جی، هواوەی، …هتد و ئەمە جگە لە موبایلە هۆشمەندەکانی تر کە بەسیستەمی وەگەرخەری ئەندرۆید کار دەکەن. بۆیە ئەمجارە یەکێک لەو ئەپڵیکەیشنەم بۆ ئامادەکردوون کە لە كاتی وەڵام دانەوەی تەلەفون هەموو گفتوگۆكانت بۆ تۆمار دەكات.\nزۆرێک لە ئێمە بەکاربەری سیستەمی ئەندرۆیدین و ئارەزووی ئەوە دەکەین کە ئەپێکمان هەبێت بۆ تۆمارکردنی ئەو پەیوەندیانەی رۆژانە بۆمان دێت تا لە كاتی وەڵام دانەوەی تەلەفۆن هەموو گفتوگۆكانمان بۆ تۆماربکات،کە زۆربەی بەکاربەرانی مۆبایلە هۆشمەندەکان بەتایبەتی ئەوانەی کە بەکاربەری سیستەمی ئەندرۆیدن ئەو هەلەیان بۆ ڕەخساوە و دەتوانن ئەپی لەو شێوەیە لەسەر سیستەمی ناوبراو دابەزێنن.\nئەمە لەکاتێکدایە بەکاربەرانی سیستەمی ئای ئۆ ئێس یش ئەو داخوازیەیان هەیە کە ئەپڵیکەیشنک بتوانێت ئەو داخوازیەی ئەوان هەیانە بۆیان جێ بەجێ بکات بەڵام بەداخەوە کە بەکاربەرانی ئای ئۆ ئێس بێ بەش دەبن لەم ئەپڵیکەیشنانە چونکە تاوەکو ئێستا لە کۆگای ئەپستۆری ئەپڵ ئەپڵیکەیشنێکی بەوشیوەیە نیە تاوەکو بەکاربەرانی سیستەمی ئای ئۆئێس سودی لێوەربگرن بەڵام چەند ئەپێک هەن بۆ ئەنجامدانی تۆماری پەیوەندیەکان ئ لە سیستەمی ئای ئۆ ئێس بەڵام سەرکەوتوونین و بۆ وڵاتی عێراق ناشێن و یاخود بە هێڵی ئینتەرنێت کاردەکەن بەڵام ئەوەش هەر بەوە هەژمار دەکرێت کە تاوەکو ئێستا هیچ ئەپێک نیە بۆ تۆماری پەیوەندیەکان بۆیە پرسیار زۆر دروست بێت لامان ئاخۆ کۆمپانیای ئەپڵ بۆچی ڕێگە بەو کارە نادات یان بۆچی تاوەکو ئێستا گەشەپێدەران نەیان توانیوە کارێک بکەن بۆ ئەو سیستەمە؟ بە بۆچونی ئێمە لە لایەن کۆمپانیای ئەپڵەوە رێگری زۆر هەیە بۆ ئەنجامدانی ئەمە بەڵام ئەگەر بەکاربەران بڵێن تۆماری دەنگی ناکرێت لە سیستەمی ئای ئۆ ئێس لە وەڵامدا نەخێر دەکرێت و ئەویش لە رێگای جەیلبرەیک کردنی ئامێرەکانتان دەتوانیت سود وەرگرن لە چەندین ئەپڵیکەیشن بۆ تۆمارکردنی پەیوەندیەکان.\nجێگای ئاماژەیە، لە ئێستادا جەیلبرەیک زۆربەی بەکاربەرانی ئەپڵ لێی بێ بەشن بەهۆی بەرزی وەشانەکانیان.بەڕێزان ئەو ئەپڵیکەیشنەی من ئامادەم کردووە بۆتان، یەکێکە لە باشترین ئەپەکان کە هەموو جۆرە پەیوەندیەک کە بۆت دێت یان تۆ بەڕێی دەکەیت تۆماری دەکات ، پشگیری وەشانی ٦ بۆ سەرەوەش دەکات\nکرتە لێرە بکە بۆ دابەزاندنی\nتاگەکان ئەپ و نەرمەکاڵا ئەندرۆید تۆماری پەیوەندیەکان تۆماری دەنگی


شەماڵ عادل سەلیم : بەشداری گەنجی کورد لە جیهادی نیکاح … ؟! – WTARIKURD\nشەماڵ عادل سەلیم : بەشداری گەنجی کورد لە جیهادی نیکاح … ؟!\nژمارەیەک لە دانیشتوانی هەرێمی کوردستان کە زۆربەیان گەنجن ، بە قسەی ژەهراوی و پروپوچی چەند کۆلکە مەلایەک بەفەتوای ( فەرزی عەین ) و( جیهاد کردن لەدژی ریژێمی سوریای كافری نوصەیری عەلەوی رافیزی باتنیی ) هەڵخەڵەتێنراون و بۆ پشتگیری برا موسڵمانەکانیان لە سوریا لەرێگای ( ئیرانی ئیسلامی ) ەوە چونەتە ( کۆماری تورکیای دیموکراتی ) بۆ ئەوەی لەوێ مەشقیان پێ بکەن و دواتر بیاننێرن بۆ جیهاد لە سوریا ….\nئەو کۆمەڵە گەنجە کوردە گروپێکیان پێکهێناوە لەناو گروپی ( بەرەی نوسرە ) كە بەبەشێك له رێكخراوی ( قاعیدە ) هەژمار دەكرێت وئاڵای جیهادیان بەرزکردۆتەوە و كۆمەك و هاوكاری برا موسڵمانەكانیان بە( نەفس و بەماڵ ) دەکەن و هەوڵی بەدەست هێنانی شەهادەت دەدەن بۆ ئەوەی خوای گەورە لە بەهەشت بە ( ٧٧ ) حوری بێ ئێسقان پاداشتیان بداتەوە و لە جیهادی موناکەحە و لەهێمن کردنەوەی گرکانی سێکسیشیان بێ بەش نەبن …!!\nجێگای ئاماژاەیە کە لەم چەند رۆژەی رابردوودا ، لە هەندێک لە میدیاکانی جیهان تەرمی موجاهیدی کورد ( عوسمان عەبدولرەحیم عەبدوڵا هەڵەبجەیی) پیشاندرا کە ناوبراو یەکێکە لەو گەنجانەی بە مەبەستی جیهاد و شەڕکردن لەناو خاکی سوریا ، لەهێرشێكدا بۆ سەر هێزەكانی پارتی یەكێتی دیموكراتی ( پەیەدە ) كەپارتێكی دیاری رۆژئاوای كوردستانە ، لەناوچەی ( سەرێكانی ) سەر بەپارێزگای ( حەسەكە ) گیانی لەدەستدا .\nئەوەی لێرەی جێگای ڕامان هەڵوەستەو پرسیارە ئەوەیە : ئەم گەنجە کوردە جوانانە بە فەتواو فیتی کێ و بۆکێ و لەپێناو چی چەواشە دەکرێن و دەنێردرێنە رۆژئاوای کوردستان تا لەتەک ریش بە کێچ و( ئەسپێکانی ) * چەکدارانی بەرەی نوسرا جیهاد بکەن ؟\nکاکی گەنج : جیهادی نیکاح و نیکاحی ٧٧ حۆری و فریشتەی بێ ئێسقان و تێپەڕبوونت بەسەلامەتی لە پردی سیرات کەڵکی چییە کە تۆی گەنج بەهەشتی سەرزەمین بکەیتە دۆزەخ و بە فەتوای کەلەپوچێکی نەفام مرۆڤایەتیت لەدەست بدەیت و ببیتە ڕۆبۆت و ئاڵای مەرگ هەڵگریت و خۆت بەکوشت بدەی …. ؟ .\nدەپێم بڵێ بۆ کێ و لەپێناو چی ئەی گەنجی موجاهیدی کورد ژیانت بەدۆزەخ دەسپێری ؟ .\nئایا کێن ئەوەانەی بانگەشەی خوێنڕشتن و تەقینەوە و جیهادی نیکاح و فتوای کوشت و بڕی خەڵک دەکەن ؟ .\nدەپێم بڵێ ئەی لاوی موجاهیدی کورد کێن ئەوانەی فتوای ئەنفالی کوردیان داوە و سەر و ماڵ و ژنی کوردیان بە خۆیان حەڵاڵ کردوە و بەناوی جیهاد ڕۆژانە منداڵەکانمان ئەنفال دەکەن ؟ . کێ له‌به‌كارهێنانی ئافره‌تانی موسلمان بۆ تێركردنی ئاره‌زوه سێكسیه‌كانی چه‌كداران‌و كه‌سانی به‌ناوی ” جیهادی ” بەرپرسە ؟ .\nئایا شۆڕش قوربانیدانە له‌سه‌ر بنه‌مای پێویستی سێکسی و حەزوو ئاره‌زوە ، یان بۆ مافی ڕه‌واو رزگاربوونە لە زوڵم و زۆری و ژێردەستی و ستەمکاری ؟ .\n* چەکدارانی ( بەرەی نوسرە ) لە فەتوایەکیاندا کە لە شاری ( حەلەب )دەرکراوە ئاماژەیان بەوە داوە ، كە رێگە نادرێت و قەدەغەو حەرامە ئەو ئەسپێیەی كە لە ناو ڕیشی موجاهیدەکان دا هەن ، بكوژرێن ، چونكە ئەسپێ یەكێكە لەو بونەوەرانەی بڕوایان بە خوا هەیە .\nدکتۆر ئارام ڕه‌فعه‌ت : ئەنجومەنی پاراستنی ژینگە و مافە گشتییەکان .


عه‌بادی له هه‌ولێر\nله نێوه‌ندی قه‌یرانه ئاڵۆزه‌کانی نێوان به‌غدا و هه‌ولێردا و هاوکاتی به‌رده‌وامی شه‌ڕه‌کانی دژی ڕێکخراوه تێرۆریستیه‌که‌ی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی، حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق سه‌ردانی هه‌ولێر ده‌کات.\nئه‌م سه‌ردانه‌ی عه‌بادی هاوکاته له‌گه‌ڵ ئاماده‌کارییه‌کان بۆ ئۆپه‌راسیۆنێکی له‌شکریی به مه‌به‌ستی ئازاد کردنی شاری موسڵ له‌ده‌ست توندڕه‌وانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی.\nعه‌لی فه‌یسه‌ڵ، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له لیستی ده‌وڵه‌تی یاسا ده‌ڵێت دۆسێی ئاسایشیی به پله‌ی یه‌که‌م دێت و له پێشه‌نگی وتووێژه‌کانیشدا ده‌بێت و ده‌شڵێت  ڕێککه‌وتن کراوه له‌سه‌ر ئازادکردنی موسڵ له ده‌ستی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له ڕێی هاوکاری و ڕێکخستنی هه‌نگاوه‌کان له نێوان به‌غدا و هه‌ولێردا.\nبۆ ده‌بێت کورد به‌شدار بێت له شه‌ڕی موسڵدا؟ له ده‌مێکدا هێشتا کێشه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ی به جێناکۆکه‌کان ناسراون چاره‌سه‌ر نه‌کراون و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا که به‌ندێکی ده‌ستور تایبه‌ته بۆ یه‌کلاییکردنه‌وه‌ی ئه‌م پرسه به‌ڵام تا ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت هه‌ر وه‌ک خۆی ماوه‌ته‌وه.\nعه‌لی فه‌یسه‌ڵ ده‌ڵێت "کورد به‌شێکه له عێراق و ئه‌و مه‌ترسیانه‌ی ڕووبه‌ڕوومان ده‌بنه‌وه مه‌ترسی هاوبه‌شن و وه‌ک یه‌ک مه‌ترسین بۆسه‌ر به‌غدا، بۆسه‌ر به‌سره و هه‌ولێر."\nهه‌ندێک له ناوچه‌کانی پارێزگای نه‌ینه‌وا که که‌تبوونه ژێر ده‌ستی ده‌وڵه‌تی ئیسلامیه‌وه له‌لایه‌ن هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستانه‌وه ئازاد کراون به‌ڵام وه‌ک کاوه موحه‌مه‌د، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له فراکسیۆنی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ڵێت پێویسته کورد به ئاگاهیه‌وه به‌شداری له شه‌ڕی موسڵدا بکات.\nکاوه موحه‌مه‌د ده‌شڵێت "ده‌کرێت سه‌ردانه‌که‌ی ئه‌مڕۆی سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق به گرنگ سه‌یر بکرێت له سۆنگه‌ی که‌مکردنه‌وه‌ی که‌لێن و بۆشایی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا تا هه‌نگاوه‌کان به ئاڕاسته‌ی چاره‌سه‌رکردندا بکه‌ونه سه‌ر ڕێڕه‌وی خۆیان."به‌ڵام ده‌شڵێت ئه‌مه‌ش کارێکی سانا نییه.\nئه‌م سه‌ردانه‌ی حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق له ده‌مێکدایه هێشتا حکومه‌تی نێوه‌ندی له به‌غدا کێشه‌ی بودجه‌ی له‌گه‌ڵ هه‌رێمدا چاره‌سه‌ر نه‌کردووه و هێشتاش کێشه‌ی موچه‌ی چه‌ند مانگێکی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم هه‌ر وه‌ک خۆی ماوه‌ته‌وه و سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق داوای به‌شداری کورد ده‌کات له شه‌ڕی موسڵدا له‌سه‌ر ئه‌و بنچینه‌یه‌ی به وته‌ی خۆی کورد عێراقین.\nله‌سه‌ر بنچینه‌ی وتوویژه‌کانی له‌گه‌ڵ هه‌ردوو په‌رله‌مانتار کاوه موحه‌مه‌د، له بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و عه‌لی فه‌یسه‌ڵ له ده‌وڵه‌تی یاسا، به‌ڵێن ساڵح ڕاپۆرتێکی ئاماده‌کردووه.\nڕاپۆرتی عه‌بادی له هه‌ولێر


اسلی تاک / نبشتانک / بلۆچی اهدی شائریابلۆچ جنێنئے کِرد\nمدیر 9 months ago مئ 30 2022 تارێک شئیر\nبلۆچی اهدی شائرانی مزنێن هکّے مئے گردنا هست. آیان بلۆچی دپتر و آ وهدیگێن دۆد و ربێدگ و همے دابا رئوایت په ما مڈّی اشتگ‌اَنت، اے مڈّی مارا پێشَ دارنت که مئے پێشیگێنان چۆن زند گوازێنتگ، چۆنکا گۆن زندمانئے هر دابێن اَڑان ڈیکّش وارتگ و دچار کپتگ‌اَنت.\nمان اے شئیران بلۆچ جنێن وتا تهر تهرێن وڑ و دابان پێشَ دارنت. زَهم‌جنێن بانَلی، آشک‌سَرێن هانی، مالدارێن گئوهر، پَهکێن اشرپی مهناز، دۆدا و میر کمبرئے مهربانێن مات. گۆن اے سجّهێن کسّهانی آرگا، په بلۆچ وانۆک و اشکنۆکان شائران هاسێن کلئو و لێکه گۆن بوتگ.\nچه اشان پێش دارگ بوتگ که بلۆچ جنێن په بلۆچی دۆد و ربێدگئے دێمپانیا گۆن وتی مردێنان همکۆپگ بوتگ‌اَنت. آ چه لۆگا در کپتگ و زندمانئے هر رۆچیگێن سُر و پُران، چۆ مردێنان گلاێش بوتگ‌اَنت. مان کِشت و کِشار و مالانی دارگا آ نه تهنا گۆن مردێنان هۆر، چه آیان چُست و چابکُتر هم بوتگ.\nمان اے نبشتانکا جهد کنگَ بیت، تانکه پێش دارگ ببیت که بلۆچی اهدی شائران بلۆچ جنێن کجام وڑێا وتی شئیرانی تها آورتگ‌اَنت و جنێنا چۆنێن بستارے مان اهدی بلۆچئے راجمانی زندمانا بوتگ.\nهما اهدی دئوران که بلۆچستان سرسبز و آییئے کۆه و دشت و هر کُچّ شکررێچ بوتگ‌اَنت، بلۆچ مردێن که اَسپ سواری و جنگئے هێل گرگ بهرے چه آیانی زندمانا بوتگ، په شکارانی شادهان دایما کۆه و دشتان وتی اسپان تاچێنگا بوتگ‌اَنت و چه جنگ و شکاران په وتی مێتگ و هنکێنان آیانی واترّی گۆن وشّی و شادهی بوتگ و چه وتی جنێنانی نێمگا امباز کنگ بوتگ‌اَنت. اشانی دۆست چه وتی لۆگان در آتکگ و وتی جۆدش وشّاتک کرتگ‌اَنت، چۆ که مان گوهرامئے شگانئے شئیرا شائر چه آییئے زبانا گوَشیت:\nرِند چه شکارانی شادهان آتکن\nگۆن گورانڈانی برِتکگێن وَنگان\nتهپه و پێشکَشّان جنکّیگان\nدۆستش په اهدان نشتگ‌اَنت ماهێن.\nیا که مهنازئے شئیرا، شائر چه مهنازئے کئولا گوَشیت:\nآتک و تئے چارراهئے سرا نِشتان\nته چه شکارانی شادهان آتکئے\nتئو گۆن آ بُرّے کُنگُران آتکئے\nیا وهدے که مُلا پازُل آ دئورئے بارئوا مان هلبئے شئیرا یاتَ کنت و گوَشیت:\n«مهپِل آ پُلّێن درَمگوَرێن کاڑان کَجِّتگ.»\nهر رۆچ اے کارانی همراهیا، آیان هزارنازێن جنِکّ و بهادرّێن پُسّگ رۆدێنتگ‌اَنت. پدا وتی هُنرِش گۆن ڈئولدارێن چکنکاری و دۆچان پێش داشتگ. اے دۆچان گۆن وتی نَکْش و نگاران بلۆچ جنێن هاسێن درۆشمے داتگ‌اَنت که چه اے دگه راجانی جنێنان جتا اَنت.\nانچش که ملّا پازلَ گوَشیت:\nآکلێن مردان شپ اگر هر چند اِنت تهار\nشپره و گوَردشتان نشان اَنت مات و گُهار\nبلۆچی پجّارئے دگه نشانیے آزات‌سرشتی اِنت. هما دابا که بلۆچ مردێنانی نیاما آزات‌سرشتی بوتگ، اے، جنێنانی نیاما هم هما دابا پرزۆر و زندگێن دۆدے بوتگ. مان اے شئیران چُش گندگَ بیت که بلۆچ جنێن زۆرَ نمنّیت، اشیئے شرترێن مسال هانیِ دینار اِنت که چاکرئے زرّ و زۆر، سرۆکی و سرداری آییا رام کرتَ نکننت.\nوهدے چاکرئے نپر بزان سازێن هانیئے بازارا په جُست و پُرسا کئیت، ته سرپدَ بیت که هانی مریدئے دشتار اِنت. هانیئے مات و پت آییا دلێکیمَ کننت. سازێن په وتی کارئے دێما برگا که سردارێن چاکرئے وشّ کنگ اِنت، هانیئے جندا گَٹَّ کنت. شائرا هانی و سازێنئے نیاما گپّ و تران اے دابا سمبهێنتگ‌اَنت:\nهانیِ دینار گۆن مُریدا پئیوستگ‌اَت\nساسَت و بۆه و سیری پرداچی زُرتگ‌اَنت\nچۆ منا گوَشتگ آ سازێن سێهرا\nبلّ مُریدا و بگر میرێن چاکرا\nراجئے سردار و چِلّ هزار پئوجئے کُنگُرا\nچۆ جواب ترّێنتگ هما کُلّی درَم‌گوَرا\nاے هبر ائیب اِنت په منی نازهکێن سرا\nزیادهێن زُلمے اێرَ بیت پمّا زاهرا\nتانه و پۆلنگَ کپیت راجانی سرا\nشئیرئے گڈّی بندا شائر چه هانیئے زبانا گوَشیت که اگن من مریدا یله بکنان و گۆن چاکرا سور و آرۆس کنان، اے نه تهنا په ما دوێنان (هانی و مریدا) بازێن زلمے بیت که په راجا هم مزنێن ائیب و پۆلنگے. چیا که چاکر انچاێن مردمے نه‌اِنت و راجئے مسترێن سردار اِنت. گڑا اگن آ اے کارا بکنت آییئے کار په راجا مزنێن ائیب و پۆلنگ و نۆکێن کارے بیت.\nهانیا گۆن نادلکشّێن دلے چاکرئے کلاتا برنت، بله آ وتی مریدا نشمۆشیت و چاکرا په آییئے مرادانی مکسدا ناکامَ کنت. اے دابا پێشَ داریت که گۆن وتی دلا که مریدا داتگی، پکّا اِنت.\nهانی گۆن وتی جواب و رندا وتی کِردا پێشَ داریت که آ نه تهنا بلۆچی دۆد و ربێدگ و آزاتێن سرِشتیئے دێمپان اِنت، مردێنئے دێم په دێمیا وتی انسانی و جنێنی هکّا هم پهرێزیت. شهداد و مهنازئے داستانا شائر جنێن و مردێنئے پجّیگێن زندمانا مهر، کێنگ و هسدّ و گُستاهی (جسارت) هئوارَ کنت و تامدارێن تراجیک (Tragic) پربندے ٹهێنیت. اے شئیر ابێد چه وتی لبزانکی ارزشتا په بلۆچی زندمان و آییئے پجّارا جلوه‌ناکێن آدێنکے.\nهپۆک شهدادا ردَ دئینت، مهنازا بهتامَ جننت و بنّامَ کننت. شهداد هسدّیگَ بیت و گۆن آییا بێمهریَ کنت. مهناز په وتی بێگناهیئے پێش دارگا، مان یک دیوانێا چه منجلے که لهڑێن رۆگنا پُرَّ بیت، مُندریکا کشّیت. اے دابا آییئے بێکچّهی پێش دارگَ بیت. شائر چه مهنازئے زبانا گوَشیت:\nآرتگ‌اَنت تێل و منجل لهڑانی\nدئوری دات مُندریک لال و سُهرانی\nمن لانتکگ‌اَنت سرآستینک هُراسانی\nکشِّتگ مُندریک لهڑێن تێلانی\nمهناز وتی پلگاریا پدَّرَ کنت. شائر چه مهنازئے شێرزالێن کردا بلۆچ جنێنئے پاکی، آجویی و وتمستریا چش شئیرئے زبانا کاریت:\nمن هما انجیر آن پتن تاکێن\nبرز مان کۆهانی سرا رستُن\nگێشتر پما گَٹّ و سرشمان بوتُن\nسر منی گواتا هچ نچنڈێنتگ\nبشّامی هئوران بُنڈّ نمیسّێنتگ\nبی‌بی گئوهر و آییئے هِرّانی داستان مان دراهێن بلۆچستانا زبانانی سرا اِنت. بی‌بی گئوهر چه گوهراما زهرَ زوریت، چه گوَهرامئے آپبندانَ لَڈّیت و چاکرئے گوَرا رئوت و باهۆٹَ بیت. چه اشیا گوَهرام چه گئوهرا دلگرانَ بیت. گوَهرام بلۆچ تمنانی سرترێن سرداری جێڑهئے سئوبا گۆن چاکرا چه پێسرا نَئوشَّ بیت. مان شئیرێا که «رند و لاشارئے شئیرئے« ناما نامکپت اِنت، و تنێنگه بلۆچی شائریئے دراج‌ترێن و لهتێن هسابا شرترێن هماسی شئیر اِنت، شائرَ گوَشیت:\nگئوهر آس گرات گۆن شِرّان\nگار بات مان گَر و آپدِرّان\nراجی داتگ‌اَنت گپچرّان\nاے چنتێن بند لهتێن مردمان چۆ مانا کرتگ‌اَنت که یک جنێنے، بزان گئوهر نامێن اے جنگئے بُن‌دئیۆک بوتگ. لهتێنا دایما اے شئیر بد کارمرز کرتگ و گوَشتگش که جنێن جنگانی بُن‌دئیۆک و سرانی گار کنۆک اَنت، بله یک بلۆچی بتلێا اشانی جواب په شرّیا داتگ:\nسر گۆن بُنچتێن شِرّان اِنت\nنام په گئوهرئے هرّان اِنت\nجنگ بر سر کجاوه‌های کهنه و پوسیده است\nبزان شِرّ چه دگه چیزێا چست بوتگ‌اَنت، بله نام نون په گئوهرئے هِرّان اَنت.\nشۆلان ناانساپیَ نکنت. بی‌بی گئوهرئے جهدان که جنگے چست مبیت، ماریت. وهدے که رامێنِ گوَهرام چه سێبیئے دمگا واترَّ کنت، چه رندان نئوَشَّ بیت، وتی راهئے سرا گۆن گئوهرئے بَگّا ڈیکَّ وارت، هِرّانَ کُشیت و ڈاچیان بزّگَ کنت.\nمیر چاکر رَند چه سێبیئے مئیلها په ائییدی گند و نندان وتی هلکان ترّ و تابَ کنت. بی‌بی گئوهرئے ملک، کھچروا کئیت، گندیت که چه ڈاچیانی ماهگان شیر شنزگا اَنت، شکَّ بیت و چه بی‌بی گئوهرا سۆجَ کنت. شائرا میر چاکر و گئوهرئے نیاما جست و پسّئو چش کماهتگ‌اَنت:\nگوشتگ چاکرا میرێنا\nڈاچی پرچیا دَنزان اَنت\nشیر چه ماهگان شنزان اَنت\nنون بی‌بیّا جواب گردێنتگ\nدرۆگ پر زُبانا یارتگ\nڈاچیان جَگین اۆمان اِنت\nبی بی تئو جست کن وتی راپچیا\nگئوهرا چم جتگ راپچیا\nهرّان بل منی چێریا\nراجان بُن مدئے بێریا\nرند شکَّ بنت که ڈاچیانی بزّگ بئیگا دگه سئوبے بوتَ کنت. میران راپچیا په گزب و چابکان مانَ بندیت. راپچی، رندا راستێن هالا دنت. شۆلان اے بابتا چُش هالَ کنت:\nپئیری اتکگ‌اَن لاشاری\nاسپێت چادر و بۆرتاچی\nهرّش گپتگ‌ان جُتکیان\nکارچان کُشتگ‌اَن تێزێنان\nگۆن اے گپان بی‌بی گئوهرئے جُهد که جنگی آسے بن مگیپت، بێسۆب بوت.\nاسلا چاکر و گوَهرامئے جنگ په گنداوگ و کَچّیئے سرسبزێن زێدا بیت که گوَشنت سی سال دراجکشّ بوتگ.\nدۆدائے مات وتی مئیارجلّ و ورناێن پُسّگا په سمّیئے گۆکانی پر ترّێنگا، که بیبگرئے ٹێکان رمبێنتگ‌اَنت، رهادگَ کنت. اے هم زانت که مان اے کارا بلکێن آییئے چۆٹئو گارێنگ و سری زیان ببیت. پدا هم گۆن وتی دزگهارکّانَ گوَشیت:\nگوشتگ مهربانێن ماتا\nنازێنِت منی بچّیّا\nبچّی چه دوا یکّے کنت\nیا ائیشی چۆٹوان زیان داریت\nیا گۆکان سرجمیّا کاریت\nدۆدا گۆن وتی برات و سنگتان بیبگرئے مهکمێن پئوجئے جنگا رئوت. گۆکانَ مۆکیت و پرَ ترّێنیت، بله لاڑُکێن دۆدا، بالانچئے منگهێن برات وتی هۆنانَ لێٹیت.\nمیر کمبرئے مات هم وتی بهادرّێن پُسّگا مان جنگی پڑا اێرَ گێجیت، تانکه بندیگ و بێگناهێن بلۆچان چه مهرابئے زمزیلان بچُٹّاێنیت و آ وتی کٹمانی اَمبازان واترّ بکننت. شائرا کمبر و آییئے ماتئے نیاما گپّ و تران مان شئیرئے زبانا چُش آورتگ:\nماتی منی مات مکّهێن\nشیران پهلّ کن من رئوان\nمن که رئوان داواگِری\nزانان نترّان چے بری\nماتا جواب گردێنتگ‌اَت\nشیر ترا پهلّ اَنت بچ منی\nزهما جن و ناما در آر\nنام مسترانی نۆکَ بیت\nمیر کمبر په بندیگانی آزاتیا وتی سرا دنت و مهرابئے چُک‌برۆکێن لشکرا پرۆشیت.\nدگه انچێن شێرَزالانی مسال مان بلۆچستانئے دپترا باز هست، بله گُڈّی تاریپ په شێرَزالانی بانُک، بانلیا بیت که وت مان جنگانی پڑا تئیار و بێپرواه بوتگ. آ شئیھکئے نازهکێن دهت، میر چاکرئے زهم‌جنێن گُهار و ملک میرانئے مهربانێن مات اِنت.\nملّا پازُل هلبئے شئیرا وتی رندانَ ساڑاییت، په تپاکیا کڈّنَ کنت، آیانی همّت و مڑایا برزَ بارت و سۆج دنت که مان تپاکیا شمارا سیتّ و نپ اِنت. تئوکل و جریتئے مسالا دنت و چه چاکرئے درستیگێن چل هزاری لشکرا مزن‌شانێن بانلیا گچێنَ کنت و گوشیت:\nبانلیا په تئوکل و مردی لانچتگ\nگۆن بزرگی سرچۆٹئوان لالا جه جتگ\nدهلی‌ای گپتگ بادشاهی چاکر کتگ\nچاکرئے سرداریئے وهدا بلۆچئے لشکر دهلیئے هُبّا کنت. وتی راهئے سرا یک کلاتێئے سرا اُرشَ کننت. کلاتئے دێمپان آیان مجبورَ کننت که پد بکنزنت. چاکر وتی پرۆشتگێن لشکرا پدا نزَّ کاریت و هکمَ کنت که بچارێت بارێن کئے کُشگ بوتگ و کئے پشت کپتگ. گڑا چاکرا هالَ رسیت که بانلی هم گۆن نه‌اِنت، بێتاهیرَ بیت. شائرا چاکرئے بێتاهیری چُش بئیان کرتگ:\nچۆ مڑادارێن چاکرا گوَشتگ\nما رئوێن سێبیئے رِدێن کُلّان\nشاریَ کئیت گۆن دزگهارکّان\nتابَ دنت برز و بارگێن میانا\nگیپت منی بۆرئے سرومّگێن واگا\nائوّلی جستی بانلیئیگ اَنت\nنون چاکرَ چاریت که په چه روے دێم په ڈاڈرا بے بانلیا برئوت. پدا ارش کنگئے هکما دنت. چه درستیگێنان پێسر ملک میرانا رئوانَ کنت که وتی ماتئے جۆنا بیاریت که گندیت، بانلیا شاه گۆن زهما دکّهان بستگ. شائرا کسّه اے دابا سرجم کرتگ:\nبانلیا تیگ وتی کشتگ\nشاهی گۆن زِبرێن کنّهان بستگ\nشاها په هئو و هئیبتان گوَشتگ\nتئو جنێنے ائے کِرّ کن منی راها\nچۆ جواب داتگ بانلی شئیهک\nاگن من جنێنے آن تئے جنئے هزم آن\nبلۆچی اهدی شائران بلۆچ جنێنئے لۆگ بانکی کم ساڑاێنتگ. جنێن چه لۆگا درا در کپتگ تانکه وتا مان راجمانئے هر دابێن کاران پێش بداریت.\nPrev شائر و گۆاشنده\nNext ماتی زبانئے ارزشت


سەدر واده‌ی خۆپیشاندانه ملیۆنییه‌كه‌ی دژی ئه‌مریكا ئاشکراکرد : چاوی گەل\nسەدر واده‌ی خۆپیشاندانه ملیۆنییه‌كه‌ی دژی ئه‌مریكا ئاشکراکرد\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : کانونی دووهەم - 15 - 2020\nدوێنێ سێشەممە ڕابەری ڕەوتی سەدر داوای خۆپیشاندانی ملیۆنی دژی بوونی هێزەكانی ئەمریكا لە عێراق کرد، هاوکات ئەمڕۆ وادەی خۆپیشاندانە ملیۆنییەکەی لەدژی واشنتن ئاشکرا کردو دەڵێت” ڕۆژی هەینی داهاتوو ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ خۆپیشاندانی ملیۆنی بەڕێوە دەچێت”.\nساڵح محەمەد عیراقی، کەسایەتی سیاسی نزیک لە موقتەدا سەدر، رێبەری ڕەوتی سەدر لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد” له دژى هێزه‌كانى ئه‌مه‌ریكا له عێراق رۆژى هه‌ینى داهاتوو، خۆپێشاندانێكى ملیۆن كه‌سى به‌ڕێوه بچێت”.\nساڵح عێراقی ژماره‌یه‌ك رێنمایی بۆ خۆپیشانده‌ران ده‌ركردووه، ئه‌مه‌ش رێنماییه‌كانه:\n1-له خۆپیشاندانه‌كه‌دا ته‌نها ئاڵای عیراق به‌رزبكرێته‌وه.\n2-ئاساییه خۆپیشانده‌ران كفن له‌به‌ربكه‌ن وه‌ك به‌ڵگه‌یه‌ك بۆ خۆشه‌ویستییان بۆ نیشتمان و خۆبه‌ختكردن له‌پێناویدا.\n3-رێگرتن له هه‌موو ئه‌و دروشمانه‌ی كه دژی داگیركه‌ر نین و خۆپیشاندانه‌كه‌مان “نه رۆژهه‌ڵاتییه و نه رۆژئاواییه، شۆڕشه‌كه‌مان شۆڕشی عیراقییه”.\n4-له چوارچێوه‌ی چاكسازیدا خۆپیشاندان ده‌كه‌ین و ئه‌وانه‌ی له چوارچێوه‌ی چاكسازی خۆپیشاندان ده‌كه‌ن برامانن و ئامانجمان ئامانجیانه و داواكاریمان داواكاری ئه‌وانیشه چونكه “داگیركه‌ر گه‌وره‌ی گه‌نده‌ڵكارانه”.\n5-پێویسته هه‌مو خۆپیشانده‌ران پارێزگاری له ناسنامه‌ی عیراقییان بكه‌ن و رێنادرێت هیچ سیمایه‌كی ئاینی و ئیتنی و حزبی و عه‌سكه‌ری و جیهادی نمایش بكرێت.\n6-رێگرتن له به‌رزكردنه‌وه‌ی لافیته‌ی تاكه‌كه‌سی و به‌رزكردنه‌وه‌ی هه‌رجۆره وێنه‌یه‌ك.\n7-ئاماده‌كاری بۆ هه‌موو شێوازه‌كانی تری ناڕه‌زایی ئاشتیخوازانه وه‌ك مانگرتنی گشتی و مانگرتن له خواردن.\n8-فراواننه‌كردنی شوێنی دیاریكراوی خۆپیشاندان كه دواتر دیاریی ده‌كرێت و ده‌ستدرێژی نه‌كردنه سه‌ر موڵكوماڵی تایبه‌تی و گشتی به‌تایبه‌ت فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت و نێرده دیپلۆماتییه‌كان.\n9- خۆپیشاندانه‌كه رۆژی هه‌ینی رێكه‌وتی 24ی كانوونی دووه‌می 2020 له سه‌عات 9ی به‌یانی له به‌غدای پایته‌خت ده‌ستپێده‌كات.\nئەمەش لەکاتێکدایە دوێنێ سێشه‌ممه، موقته‌دا سه‌در، رێبه‌ری ره‌وتی سه‌در په‌یامێكی ئاراسته‌ی هاوڵاتیانی عێراق كرد و داوای لێكردن كه خۆپیشاندانێكی ملیۆنیی یه‌كگرتووی ئاشتیخوازانه ساز بكه‌ن و تیایدا ئیدانه‌ی بوونی هێزه‌كانی ئه‌مریكا و پێشێلكردنی خاكی عێراق له‌لایه‌ن ئه‌و هێزانه‌وه بكه‌ن.