مژدێن و سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی (Erotical capital) – Denegkan\nمژدێن و سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی (Erotical capital)\nbyئاراس وەهاب\tDecember 16, 2010\tگشتی\nمژدێن ژنه‌كوردی تازه‌ده‌ركه‌وتوو له‌م دواییه‌دا كلیپێكی گۆرانیی ده‌ركرد، كه بووه مایه‌ی گفتوگۆ و لێدوانێكی چڕ له نێو ڕاگه‌یاندن و میدیا كوردییه‌كاندا. كاتێك بۆ یه‌که‌مجار گوێبیستی گفتوگۆکانی ئه‌م بابه‌ته‌بووم، شێوازی هه‌ڵسه‌نگاندن و چه‌شنی هه‌ندێك له‌ڕاڤه‌کردنه‌کان بۆ هونه‌ری گۆرانیی كلیپی مۆدێرنی کوردی، تووشی سه‌رسامییه‌کی گه‌وره‌ی کردم. من لای خۆمه‌وه‌بڕیارم دا له‌گۆشه‌نیگایه‌كی جیاوازه‌وه و دوور له هه‌موو كرژییه‌كی ئاینی و كۆمه‌ڵاتییه‌وه، به‌ڵكو له چاوی دونیای سه‌رده‌مه‌وه بڕوانمه ئه‌م ڕووداوه و شیكارێكی كورتی بۆ بكه‌م.\nلێره‌دا پێشئه‌وه‌ی بچمه سه‌ر باس و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌و كلیپه‌گۆرانییه ده‌مه‌وێ چاوێکی شیکارانه‌ی خێرا به‌سه‌ر چه‌مكێكی تازه‌دا بخشێنم، ئه‌ویش چه‌مكی “سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی” یه (Erotical capital).\nسه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی یه‌كێكه له‌و چه‌مکه تازانه‌ی سێکسۆلۆژه‌کان (sexologies) له‌م دواییانه‌دا کاری جیدییان له‌سه‌ر کردووه. ئه‌گه‌ر سه‌رنجێکی وردی كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی بده‌ین، به‌درێژایی مێژوو تاكو سه‌ره‌تاكانی نیوه‌ی یه‌كه‌می سه‌ده‌ی ڕابردووش به‌شێوه‌یه‌کی گشتی سێ سه‌رمایه‌ی تیادا به‌دیكراوه: سه‌رمایه‌ی ئابووری، سه‌رمایه‌ی مرۆیی یاخود كولتوری ئینجا سه‌رمایه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی. به‌ڵام ئێستا سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكیشی چووه‌ته‌پاڵ، كه به‌یه‌كێك له سه‌رمایه‌گرنگه‌كان و بنه‌ماكانی(asset) بوونی مرۆڤ له قه‌ڵه‌مدراوه. ئه‌م سه‌رمایه‌یه خاوه‌نی شه‌ش تاكو حه‌وت ڕه‌گه‌زی تایبه‌ته(distinct elements). یه‌كێك له‌وانه، كه به گرنگترینیشیان هه‌ژمار ده‌كرێت بریتییه له كاری سۆزداریی (emotional labour). ئه‌م ڕه‌گه‌زه‌بۆ یه‌كه‌مجار له‌لایه‌ن (Arlie Hochschild)ه‌وه، پرۆفیسۆر له بواری سۆسۆلۆژیدا له یه‌كێك له زانكۆكانی كالیفۆڕنیا پێناسه‌كراوه. وا گوزارشی لێكردووه، كه بریتییه له به‌ڕێوه‌بردنێكی تایبه‌تی هه‌سته‌كان بۆ خوڵقاندنی پۆپیۆلاریتیی(popularity) له ڕێگه‌ی ده‌ربڕینی له‌ش و جوانییه‌وه.\nگرنگیی ئه‌م سه‌رمایه‌یه له نێو ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌دا، كه خاوه‌نی ڕۆشنبیرییه‌كی نوێ و خوێندنه‌وه‌یه‌كی نوێن بۆ سێكس و پێكهاته‌كانی ڕوو له زیادبوونێكی به‌رچاوه. ئه‌م سه‌رمایه‌یه له‌وه ده‌رچووه به ته‌نها بریتی بێت له هۆكارێك بۆ گه‌رمكردنی بازاڕی هاوسه‌رگیری و پێكه‌وه‌ژیان، به‌ڵكو په‌لیكێشاوه‌ته نێو بازاڕه‌كانی ڕاگه‌یاندن، ڕامیاری، ڕێكلام، هونه‌ر، وه‌رزش و له ژیانی ڕۆژانه‌شدا هۆكارێكی گرنگی سه‌رنجڕاكێشانی كۆمه‌ڵایه‌تییه. ئه‌وه‌ی ئاشكرایه ئه‌م سه‌رمایه‌یه لای ڕه‌گه‌زی مێینه زۆرتره وه‌ك له لای ڕه‌گه‌زی نێرینه، واته ژنان زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندترن له‌م سه‌رمایه‌یه‌دا وه‌ك له پیاوان.\nهۆكاره‌كه‌شی ئه‌وه‌یه ڕه‌گه‌زی مێینه پێكهاتێكی بایۆلۆژی تایبه‌تی له‌لایه‌ن سروشته‌وه پێبه‌خشراوه، ژنانن قۆزاخه‌و سه‌رچاوه‌ی كۆپیكردنی ڕه‌گه‌زه‌كان و درێژه‌پێدانی بوونن. ئه‌مه‌یه وای كردووه ژنان خاوه‌ن توانایه‌كی تایبه‌ت و به‌رچاو بن له كه‌ڵه‌كه‌كردن و وه‌گه‌ڕخستنی ئه‌م سه‌رمایه‌یه‌دا. له تێفكرینی زۆربه‌ی گه‌لانی جیهاندا کرده‌کاری (function) زاوزێ به‌ته‌نها بووه‌ته ئه‌ركی سه‌ره‌كی ئافره‌ت و له‌وێوه ئافره‌تیان له هه‌موو ئه‌ركه ئه‌سڵییه‌كانی تر داماڵیوه.\nهۆکاری ئه‌وه‌ی، که ئافره‌ت له ڕابردوودا و تاكو ئێستاش له زۆربه‌ی وڵاتانی جیهانی سێهه‌مدا نه‌یتوانیوه هه‌میشه ئه‌و سه‌رمایه جه‌سته‌ییه‌ی خۆی به‌كاربهێنی ڕژێمی باوكایه‌تی بووه. ئه‌م ڕژێمه له ڕیگای خوڵقاندنی كۆمه‌ڵێك ئایدۆلۆژیای ئه‌خلاقیی(moral ideologies) سنووربه‌نده‌وه دونیایه‌ك به‌ربه‌ستی له به‌رده‌م ئافره‌تدا داناوه بۆ ڕێگه‌گرتن له گه‌شه‌سه‌ندنی ئه‌و سه‌رمایه‌یه. به‌ڕاده‌یه‌ك، كه تیۆریی فێمنستییش نه‌یتوانیوه خۆی له‌و یاسایانه‌ی ڕژێمی باوكایه‌تی ڕزگار بكات.\nسه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر هه‌ردوو ته‌ندروستی سێكسی(sex health) و ته‌ندروستی مێنتالیتی (mental health) به‌جێده‌هێڵێت. به‌و مانایه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی خاوه‌نی سه‌رمایه‌یه‌كی لاوازی ئیرۆتیكین تووشی شكستی سێكسی و مێنتالیتیش ده‌بن. بۆ نمونه، ئه‌وانه‌ی خۆیان به ناشیرین ده‌زانن له‌ڕووی له‌شولاره‌وه توانای ئه‌وه له‌ده‌ستده‌ده‌ن، كه بتوانن ئه‌م سه‌رمایه‌یه‌ی خۆیان وه‌گه‌ڕبخه‌ن له‌وێشه‌وه ڕه‌نگه توانای ئه‌وه‌ش له‌ده‌ستبده‌ن، كه بتوانن هاوسه‌رگیرییه‌ك دابین بكه‌ن و به‌درێژایی ته‌مه‌نیان به قه‌یره‌یی ده‌مێننه‌وه. زۆربه‌ی سێكسۆلۆژه‌كان(sexlogies) له سه‌ر ئه‌وه هاوڕان، که‌وه‌گه‌ڕخستنی سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به جوانی یاخود ناشیرینییه‌وه نییه، به‌ڵكو په‌یوه‌سته به تواناكانی ئه‌و كه‌سه‌وه، كه وه‌گه‌ڕیده‌خات.\n“كاترینه هاكیم” سۆسۆلۆی به‌ناوبانگی به‌ریتانی ده‌ڵێت “پێكهاته‌یه‌كی له جۆری خۆده‌رخستنێك یاخود سه‌رنجڕاكێشانێكی ده‌روونی و كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ ئافره‌ت له بڕوانامه‌یه‌کی به‌رز و سه‌ركه‌وتووی زانكۆ و كۆلیژه‌كان گرنگتره”. له درێژه‌ی قسه‌كانیدا كاترینه ده‌ڵێت زۆر گرنگه ژنان توانا ئیرۆتیكییه‌كانی خۆیان بناسن و پێناسه‌ی بكه‌ن، له به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و توانا ئیرۆتیکیانه سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیکی به‌دوای خۆیدا دێنێ و سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكیش پێگه‌ی ژنان له نێو کۆمه‌ڵدا پته‌وده‌کات، به‌ڵام ده‌بێت ئاگاداری ئه‌وه‌ش بن، که ئه‌م سه‌رمایه‌یه ناتوانێ گه‌ره‌نتیی سه‌رمایه‌ی ڕاسته‌قینه‌ی ئابووری مسۆگه‌ر بكات. وه‌كو نمونه، ئه‌گه‌ر ئافره‌تێك خاوه‌نی سه‌رمایه‌یه‌كی ئیرۆتیكی دیاریكراوی به‌رچاو بێت و پیاویكی ده‌وڵه‌مه‌ند بیخوازیت و هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ بكات ئه‌وا ڕیسكی ئه‌وه هه‌یه ئه‌و پیاوه له‌حاله‌تی بینینی ئافره‌تێكی تردا، كه خاوه‌نی بڕێكی زیاتره له‌و سه‌رمایه‌یه ئه‌وی قه‌بوڵ بێت و ئه‌وه‌ی یه‌كه‌م پشتگوێ بخات.\nكاترینه باوه‌ڕی وایه ئه‌و پشكه له جوانی ده‌توانێت به ئاسانی كاریگه‌ریی له سه‌ر پله‌وپایه‌ی بڕوانامه‌كانیان دابنێت، هه‌روه‌كو چۆن مرۆڤ له كۆلێژێك یان په‌یمانگایه‌ك ده‌رده‌چیت به توانایه‌كی باشه‌وه ئاواش ده‌توانێت ئه‌و سه‌رمایه ئیرۆتیكییه وه‌كو بڕوانامه‌یه‌ك به‌كاربهێنێت. ئه‌مه به‌تایبه‌ت له بواری كاری ناده‌وڵه‌تیدا وه‌ك پیشه‌سازی و بازرگانییه مۆدێرنه‌كاندا، كه تیایدا ده‌خوازێت ئافره‌ت ئه‌و توانا ئیرۆتیكییه‌ی خۆی پیشان بدات.\nله كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌م توانایانه به‌گه‌رمی له گه‌ڕدان به‌ڵام باسكردن و توێژینه‌وه لێیان له ئاستی میدیاكاندا قه‌بوڵكردنی زۆر سه‌خته له‌به‌ر ئه‌وه‌ی وا هه‌ست ده‌كرێت ده‌ست بۆ هه‌ندێك شوێنی ئینتییمی کۆمه‌ڵگا ده‌برێت، كه به هه‌زاران ساڵه داپۆشراوه. ئه‌گه‌ر سه‌رنجێكی ئێستای كه‌ناڵه‌كانی ڕاگه‌یاندمان به كه‌ناڵه ئیمانداره‌كانیشمانه‌وه بده‌ین، ده‌بینین پێشبڕكێیه‌كی سه‌یر له سه‌ر ئه‌وه‌ی كام كه‌ناڵی ئاسمانی ده‌توانێت چ ئافره‌تێكی جوان به‌ره‌و ڕووی شاشه‌كانیان دانێن. ڕه‌نگه كه‌ناڵه ئیمانداره‌كان بڵێن ئافره‌تانی بێژه‌ر و به‌رنامه پێشكه‌شكه‌رانی ئێمه خۆیان پێچاوه‌ته‌وه و شوێنه ئیرۆتیكه‌كانی وه‌كو سنگ و قژ و قاچوقول ده‌رناكه‌ون، به‌ڵام هه‌رگیز بیر له‌وه ناكه‌نه‌وه پۆشاكی خۆپێچانه‌وه‌ی ئیمانداران‌خۆی چووه‌ته مه‌یدانی پێشبڕكێی ئیرۆتیكییه‌وه. جۆره‌ها قوماشی جیاواز، ڕه‌نگی جیاواز، جۆری دیزاین و دورمانی جیاجیا و سه‌یر داهێنراون بۆ به‌خشینی ئه‌و توانا ئیرۆتیكیه به ژنانی ئیماندار. سه‌رباری ئه‌مانه به‌ته‌نها دانانی ئه‌گه‌ر بڕێكی زۆر كه‌میش بێت له مه‌یكئه‌پ واته سوراووسپیاو به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی به هه‌وڵی بره‌وپێدانی سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكی هه‌ژمار بكرێت. توانایه‌ك، كه سروشت به ڕه‌گه‌زی مێێنه‌ی به‌خشیوه هه‌رگیز سڕینه‌وه‌ی له جینێتیكدا له‌ژێر فشاری مرۆڤ خۆیدا هێند ئاسان نیه! ئه‌م هۆكاره‌یه وای كردووه مرۆڤ په‌نا بۆ ئه‌ڵته‌رناتیڤه‌كان به‌رێت. به بۆچوونی من هیچ ئافره‌تێك به ئیمانداره‌كانیشه‌وه نه‌یان توانیوه له وه‌گه‌ڕخستنی ئه‌و توانایه خۆیان به دوور بگرن.\nئه‌وه‌ی ئاشكرایه ئه‌م توانایه به ته‌نها له مرۆڤدا بوونی نییه، به‌ڵكو هه‌ندێك له‌ئاژه‌ڵانیش به‌تایبه‌ت باڵنده‌كان لێی به‌هره‌مه‌ندن و وه‌گه‌ڕی ده‌خه‌ن. لێره‌دا نمونه‌ی تاوس و باڵنده‌ی له جۆری تاوس ده‌توانرێت له به‌رچاو بگیرێت.\nبا بێمه‌وه‌سه‌ر كلیپه‌گۆرانییه‌كه‌ی مژدێن. هونه‌ر نابێت ده‌قاوده‌ق له واقیعدا چی هه‌یه بیگوازێته‌وه و وه‌كو خۆی پێشكه‌شی خه‌ڵكی بكات، به‌ڵكو ده‌بێت له ڕێگای سومبوله‌وه بچێته پشت په‌رده‌ی واقیعه‌وه و گوزارش له بنجوبناوانی بكات نه‌ك ته‌نها له ڕووكه‌شه‌كه‌ی. ئه‌وه‌ی ئێمه له ته‌نیایی مرۆڤدا ده‌یبینین حاڵه‌تێکی ده‌روونیی خه‌مۆکی(depression)یه. ئه‌وه ئه‌ركی هونه‌رمه‌نده له رێگه‌ی هونه‌ره‌كه‌یه‌وه و به به‌كارهێنانی سومبۆل ئه‌و ناواخنه‌مان بۆ ده‌رخات و په‌رچه‌کرداره‌کانی مرۆڤه‌که‌مان بۆ به‌یان بکات. مژدێن له چیرۆكی گۆرانییه‌كه‌یدا باس له ته‌نیایی ده‌كات، كه زه‌فه‌ری به فێمێنیستێك بردووه و ناخی ده‌خواته‌وه. به‌ڵام ئه‌م فێمێنسته هه‌روا به‌ئاسانی ده‌ستبه‌رداری نابێت، به‌ڵکو ته‌حه‌ددای ئه‌و ته‌نییایه ده‌كات. له‌م چیرۆكه‌دا بۆ ئه‌و ته‌حه‌ددا كردنه چه‌ند سیومبۆڵێك به‌كار هاتووه وه‌ك خوێندنه‌وه‌ی كتێت، كه یه‌كێكه له باشترین چاره‌سه‌ری ده‌روونی بۆ ئه‌و نه‌خۆشیانه. جگه له‌وه ته‌والێت به‌كار هاتووه، كه شوێنێكی پێرفێكته بۆ گوزارش له ته‌نیایی. له نێو کۆمه‌ڵگای وڵاتانی جیهانی سێهه‌مدا ته‌والێت وه‌كو قێزه‌ونترین شوێن سه‌یر ده‌كرێت. وه‌کو نمونه، وشه‌ی فه‌رموو له‌ناو کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا بۆ پێشوازیکردنی میوان بۆ هه‌موو شوێنێك به‌کارده‌هێنرێت به‌ڵام بۆ ته‌والێت ده‌بێته جوێن و شوره‌ییه‌کی گه‌وره. چونکو وا ده‌زانرێت ته‌نها شوێنی فڕێدانی پاشه‌ڕۆیه‌و جێگایه‌که‌بۆ ده‌رخستنی شوێنه ئینتییمه‌كانی مرۆڤ. ئه‌م تیۆرییه له نێو كۆمه‌ڵگای پێشكه‌وتوودا شكستی خواردووه، بگره ته‌والێت شوێنی حه‌وانه‌وه و خوێندنه‌وه‌ی بابه‌تی ڕۆژنامه‌وانیشه، شوێنی بیرکردنه‌وه و دوورکه‌وتنه‌وه له قه‌ره‌بالغییه. ئه‌گه‌ر سه‌یری دیزاینی بیناسازیی ئێستا بکه‌ین ئه‌وه‌نده‌ی گرنگی به ته‌والێت ده‌درێت ڕه‌نگه هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ش گرنگی به هۆڵی دانیشتن بدرێت. ئه‌مه به مانای ئه‌وه دێت ته‌والێت شوێنێكه ته‌نها كرده‌كاره‌كه‌ی (function) کۆکردنه‌وه‌ی پاشه‌ڕۆ نییه، به‌ڵكو كرده‌كاری تریشی هه‌یه ئه‌ویش مۆڵگه‌ی ته‌نیایی و ئاسوده‌ییه‌كی كاتییه، شوێنی ده‌ربڕین و گوزارشه له جه‌سته و به‌شه‌کانی. ڕه‌نگه ته‌والێت تاكه شوێنێك بێت، مرۆڤ له نزیكترین و خۆشه‌ویسترین كه‌سی خۆیی، که هاوسه‌رێتی قه‌ده‌غه‌ده‌كات كاتێك، به‌كاری دێنیت له به‌رامبه‌ردا ژووری نوستنمان کراوه‌یه بۆ هه‌مان که‌س. واته ته‌والێت خاوه‌نی ڕه‌گه‌زێکی تایبه‌تییه(basic element) و پێویستی به خوێندنه‌وه‌یه‌کی تایبه‌ته.\nمژدێن هه‌روه‌كو له چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ی خۆیشیدا باسی لێ ده‌كات ویستویه‌تی شتێكی تازه بكات، ویستویه‌تی سنوورێكی سه‌خت ببڕێت ئه‌ویش سنووری ڕووتییه‌و چوونه‌ناو ناخی خوده. به ڕای من ماتۆڕی پێشكه‌وتنی ژیان و داینه‌مۆی به‌رجه‌سته‌كرنه‌وه‌ی ئه‌و پێشكه‌وتنانه بریتییه له داهێنان و تێپه‌ڕاندنی ته‌قلید. مرۆڤ ناتوانێ تواناكانی خۆی له ئیشه‌كانی خه‌ڵكی تردا ببینێته‌وه، به‌ڵكو تواناكانی خۆی له شكاندن و په‌رتكردنی ئیشه‌كانی خه‌ڵكی تردا بۆ گه‌ڕان به دوای شتی نوێدا ده‌بینێته‌وه. مژدێن نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌نده ئه‌و سنووره‌ی به‌زاندووه به‌ڵكو جه‌ربه‌زه‌ییه‌كی سه‌رسه‌ختیشی به‌كارهێناوه بۆ ئه‌و تێپه‌ڕاندنه. له‌كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا، که تازه به‌ڕووی دونیادا كراوه‌ته‌وه ساڵانه ڕه‌نگه سه‌دان ئافره‌ت له‌سه‌ر مه‌سجێكی مۆبایل، كه باس له سۆزداریی و خۆشه‌ویستی یاخود ئیرۆتیك ده‌كات ده‌كوژرێن یاخود ئه‌تك ده‌كرێن، مژدێن هاتووه بازی به‌سه‌ر چه‌ند ده‌یه‌یه‌كی شارستانێتی و كولتوریدا داوه و پێشبینییه‌كانی خۆیمان له ڕێگه‌ی ئه‌و كلیپه‌وه پیشان ده‌دات.\nئه‌م هونه‌رمه‌نده جگه له ده‌نگخۆشی و جه‌ربه‌زه‌ییه‌كه‌ی كولتووری خوێندنه‌وه‌و پێناسه‌كردنی سه‌رمایه‌ی ئیرۆتیكیشمان بۆ ده‌كات به ئاواز و مۆسیقا و لایه‌نه عه‌یب و شارراوه‌كانی خودمان بۆ ده‌رده‌خات و پیرۆزییه‌كانیان تێكده‌شكێنێت. ئه‌و پێمان ده‌ڵێت خودی خۆم خاوه‌نی جه‌سته‌ی خۆمه‌و ته‌نها ئه‌م خوده بڕیار له‌سه‌ر شێوازی به‌كارهێنانی ئه‌م جه‌سته‌یه ده‌دات، هیچ خودێكیتر بۆی نییه بڕیار له سه‌ر ئه‌م جه‌سته‌یه‌بدات! ئه‌م تیۆرییه به‌مانای ڕزگاركردنی جه‌سته‌یه له خوده نامۆكان، به مانای ئازادكردنی عه‌قڵ دێت له ترادیسیۆن.\nبریتین له‌خوێندنه‌وه‌ی ئارتیکڵی ئه‌م سۆسۆلۆژیانه‌ی خواره‌و\nProf. Adam Green:\nPrevious محه‌مه‌د ساڵح دیلان له بیسته‌مین سالیادیداو بیره‌وه‌رییه‌ك\nNext هه‌رگیز بیریشیان لێناكه‌مه‌وه، تا خه‌ونه‌كانم نه‌شێوێن


شادان قادر 18/08/2019 - 21:05 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nلە یەکێک لە گەڕەکەکانی شاری ڕانیە منداڵێکی تەمەن ٦ ساڵ بەهۆی تەزووی کارەباوە گیانی لەدەست دا.\nشۆڕش ئیسماعیل گوتەبێژی پۆلیسی ڕاپەڕین بۆ(باسنیوز) ڕایگەیاند: "پاشنیوەڕۆ ئەمڕۆ کاتژمێر (٤:۰۰)لە گەڕەکی شەهیدان لە شاری ڕانیە، کچێکی تەمەن ٦ ساڵ لە خانوویەکی نزیک ماڵەکەیان تەزووی کارەبا لێی داوە و بەهۆیەشەوە گیانی لەدەستداوە".\nگوتیشی: "منداڵەکە ناوی ( ع،ر ) بەڕەگەز عەرەبە و خەڵکی عێراقە لەکاتێکدا بۆ یاری کردن لەگەڵ منداڵانی گەڕەکەکەیان دەچێتە ناو ئەو خانووەی کە هەیکەلە و تەواو نەکراوە، بەڵام کارەبای لەسەر بووە، لەکاتی یاریکردن تەزووی کارەبا لێی داوە و دەستبەجێ گیانی لەدەستداوە".\nڕوونیشیکردەوە کە تەرمی منداڵەکە بۆ نەخۆشخانەی گشتی ڕانیە بەڕێکراوە و دواتر گواستراوەتەوە بۆ پزیشکی دادوەری ڕانیە و دوای ئەنجامدانی توێکاری پزیشکی بۆ تەرمەکەی ڕادەستی کەسوکاری کراوەتەوە و پەڕاوی لێکۆڵینەوەش بۆ ڕووداوەکە کراوەتەوە.\nتاکو ئێستا پشکی زیادەی حەج بۆ هەرێمی کوردستان دیارینەکراوە\nژمارەیەک پڕۆژەی گرنگی ئاو لە هەرێمی کوردستان جێبەجێ دەکرێن\nحکوومەتی هەرێمی کوردستان بودجەیەکی تایبەت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کۆڕۆنا تەرخان دەکات\nپەرلەمانتارێک: پێویستە پێداچوونەوە بە سیستەمی گرێبەستی کۆمپانیاکانی غاز بکرێت


ئێران؛ گوندەکانی سیدەکان تۆپباران دەکات ’گوندنشینان ناوچەکەیان چۆڵکرد’\nمستەفا کازمى پێشوازى لەو منداڵە کرد کە لەلایەن هێزەکانى پاراستنى یاساوە ئەشکەنجەدرا [وێنە]\nپەرلەمانتارێکى کورد سێ مەرج دەستنیشان دەکات بۆ ئەنجامدانى هەڵبژاردنى پێشوەخت\nوەزارەتی ناوخۆ: هێڵێکى ’گەرم’ بۆ تۆمارکردنى سکاڵا دژى پۆلیس و هێزە ئەمنییەکان\nمەسرور بارزانى: داوا لە حکومەتی فیدراڵ دەکەین قەرەبووی خوشک و برا ئێزدییەکانمان بکاتەوە\nگەرمیان؛ کەسێک لەلایەن ئامۆزایەکى خۆیەوە کوژرا\nوڵاتانی دەوڵەمەند هەر لە ئێستاوە ڤاکسینی چاوەڕوانکراوی کۆرۆنایان قۆڕغ کردووە\nناس کورد هەڵوێستی پارتی لەبارەى وادەى هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عێراق ئاشکرا دەکات\nپەرلەمانی عێراق هەنگاوی کردەیی دەستپێکرد بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە\nپەرلەمانتارێكی كورد دیاریكردنی وادەى هەڵبژاردنی پێشوەختەی لەلایەن كازمییەوە بە ’’نەشیاو’’\nمەریەم بە ماتۆڕێک کۆڵان بە کۆڵانی سلێمانی دەگەڕێت تاوەکو بنێشتە کوردییەکانی بفرۆشێت\nئاماری نوێی کۆرۆنا لە عێراق.. هەولێر پێش سلێمانی کەوت\n2020.07.05 - 22:03\nلەماوەى چەند مانگى ڕابردودا كۆرۆنا بە جيهاندا بڵاوبويەوە و ئەمريكا بووە زەرەرمەندترين وڵاتى جيهان، هەروەها زەردەواڵەى زەبەلاحى ئاسياييش لەو وڵاتە دەركەوت كە مەترسى گيانلەدەستدانى هەيە لەكاتى پێوەدان و بەدوا ئەوانيشدا لە ماوەى ڕابردودا نەخۆشى "ئاميبا" دەركەوت كە مێشكى توشبوو دەخوات.\nوەزارەتى تەندروستى ئەمريكا لە ولايەتى فلۆريدا يەكەم توشبووى نەخۆشى "ئاميبا"ى مێشكخۆرى تۆمار كردوە و ئەوەش دەسەڵاتدارانى تەندروستى ترساندوە، ئەوەش لەكاتێكدايە كە لەساڵى 1962ەوە تائێستا هيچ حاڵەتێك تۆمار نەكراوە.\nئامبيا نەخۆشيەكى دەگمەنە و دەدات لە مێشك و بكوژە، بونەوەرێكى تاك خانەيە و لە ئاوى شيرينى دەريا و ڕوبارەكاندا دەژى و لەرێگەى لوتەوە بەرەو مێشك دەچێت و لەوێشدا دەبێتە هۆى خراپبون و خواردنى مێشك.\nئەوەى پزيشكانى ترساندوە ئەوەيە، ئاميبا دەبێتە هۆى مردنى توشبوان لە ماوەى يەك هەفتەدا و پێش چەند دەيەيەكيش 143 حاڵەت لە فلۆريدا تۆمار كرابوون و تەنها چوار كەسيان ڕزگاريان بوو و چاكبونەوە.\nدەسەڵاتدارانى تەندروستى ئەمريكا هۆشداريان داوە و داوا دەكەن لە ئاوى شيرين و فێنكى دەريا و ڕوبارەكان دوربكەونەوە بەتايبەتى لەكاتى بەزربونەوەى پلەكانى گەرما، ئەگەر كەسێكيش ناچار بوو بچێتە ناو ئەو ئاوانەوە ئەوا پێويستە بەتەواوەتى لوتى دابخات بۆ ئەوەى بە هيچ جۆرێك ئاو نەچێتە ناويەوە.\nتوشبووى ئاميبا پلەى گەرماى لەشى بەرزدەبێتەوە و هەستى بۆنكردن لەدەست دەدات و توشى سەرئێشەى كتوپڕ دەبێت و بە تيشكى خۆر هەستيار دەبێت و باڵانسى لەدەست دەدات و هێڵنج دەدات و دەڕشێتەوە، نيشانەكانيشى بە خێڕايى زياد دەكەن و دەبێتە هۆى مردنى.\nڕونکردنەوەیەک لەبارەی دەستبەسەرداگرتنی دەروازەی ئیبراهیم خەلیل لەلایەن حکومەتی عێراقەوە\n2020.07.21 - 16:11\nگرژيەكانى ئەمريكا و چين تەشەنە دەكەن.. هەرەشەى سەپاندنى سزاى زياتر دەكرێت\n2020.07.16 - 15:42\nئەمريكا.. دواى 17 ساڵ يەكەم سزاى لەسێدارەدان جێبەجێكرا\n2020.07.15 - 21:25\n2020.07.04 - 22:54


په‌یمان عیزه‌دین: پەرلەمان هیچ کام لە ئەرکەکانی جێبەجێنەکردووە\nئەندام پەرلەمانێکی پێشووتری بزووتنەوەی گۆران رایگەیاند، پەرلەمان دامەزراوەیەکە لە خولی چوارەم و ئێستاش هیچ ئەرکێکی جێبەجێ نەکردووە.\nپەیمان عیزەدین، ئەندامی فراکسیۆنی بزوتنەوەی گۆڕان لە خولی سێیەم لە پەرلەمانی کوردستان، سەبارەت بە بەرەو پێشچوونی ژنان لە ناوەندی بڕیارداندا به بی ئێم سی راگه‌یاند، توانا و ئیرادەی ژن لە دەسەڵاتی یاسادانان و بریاردان لە پەرلەمان بە تایبەت بۆ پرسی ژنان، بووە هۆکاری رەواندنەوەی ئەو بیر و بۆچوونانەی کە ژن توانایی بەڕێوەبردن و سەرکردایەتی کردنی نییە.\nوتیشی،" ریژەی ئەو ژنانەی ئێستا لە ناو پەرلەماندان بەهۆی سیستەمی کۆتاوەیە جگە لە سەرۆک و جێگری سه‌رۆكی پەرلەمان کە حزب دیاری دەکات، ئەمە خۆی دەستکەوتێکە بۆ ژنان کە دەتوانن رۆڵی کاریگەریان هەبێت بە تایبەت لەمەسەلەی یەکسانی و دادپەروەریدا.\nپه‌یمان عیزه‌دین روونیشیكرده‌وه،" بۆ ئەم خولە دیار نییە پەرلەمانتارە ژنەکان بەرهەمیان چی دەبێت بەڵام لە خولی چوارەم و لەم خولەشدا پەرلەمان بە ئەرکی سێیەمیشی کە چاودێری کردن و گفتۆگۆکردنە جێبەجێ نەکردووە، بەڵکو پەرلەمان ئێستا دامەزراوەیکە پەرلەمانتارە پیاوەکان و ژنەکانیش بە هیچ کام لە ئەرکەکانیان هەڵنەستاون.


سووژدەببە، دەم بجوڵێنە، ئیدی خۆت ئیمان دەهێنیت\nوەهمی ئیدئۆلۆژی و مەترسیەکانی، حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و داهاتووی کۆمەڵە\nلە ماوەی ڕابردوودا و لە پەراوێزی ناکۆکیەکانی ناو حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، جارێکیتر کۆمەڵێک چەمک و درووشمی وەک چەپ یا ڕاست، ناوسیۆنالیزم یا کۆمۆنیزم، چەپی ئۆرتۆدۆکس و رێویزیۆنیسم، شورا یا پارلەمان و هتد.. هاتنەوە بەر دیدەمان. بۆ جارێکی دیکە وەبیریان هێناینەوە کە تا چ ڕادەیەک ئایدیۆلۆژی تێڕوانین و تێگەییشتنی مرۆڤەکان رێک دەخات و لەسەر جەستە و رێکخستنیان، لەسەر دابەشکردنی شوێن و کات، لەسەر پۆلێنکردن و جیاکاری و جیاوازیەکان، لەسەر چۆنیەتی تێگەییشتنمان لە ڕاست و هەڵە، حەقیقەت و درۆ و هتد.. کاریگەری دادەنێ. کۆی هەموو ئەوانەش بە پراکتیزەکردنی جۆرێک لە توندووتیژی و لە چوارچێوەی سیستمێکدا دێنە ئاراوە کە شتێک ئاشکرا دەکەن و شتێک دەشارنەوە، سنوور دەکێشن و ناهێڵن لەو دیوی سنوورەکەوە هیچ ببیندرێ.\nئەم نووسراوەیە تێدەکۆشێت سەرەنجی خوێنەر بۆ مەترسیەکانی بیری ئیدئۆلۆژیک بە گشتی و تایبەتەن لە چوارچێوەی حیزبی کۆمۆنیستی ئێراندا کە هەڵگری بەشێک لەجەستەی کۆمەڵەیە راکێشێ، هاوکات باس لە خولیای نەسلی نوێتری رێبەری کۆمەڵە بکات سبارەت بە داهاتوو. من بڕگە بڕگە لە چەند شوێن ئاماژەم بە ڕوانگەی خۆم و هەڵوێستێک کە دەبێ لەو بارەوە بیگرین داوە، ئێمە جارێک ٢٢ ساڵ پێش ئێستا لەو سیستمە دابڕاوین، نەک هەر لە هەیکەلی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، بەڵکوو لە ئایدیۆلۆژیای کۆمۆنیزمیش، لە بە ئایدیۆلۆژی کردنی سیاسەتیش، لە هوموو ئەو جەغزە خەتەرناکانەی کە ئایدیۆلۆژی لە دەوری بیری ئێمە سازیان دەکات و تا مرۆڤ لێی رزگار نەبێت فام ناکا دنیای ناو ئەم سنوورە چەند چەتوون و هەناسەبڕە، ئێمە ٢٢ ساڵ بەر لە ئێستا پێداچوونەوەمان نەک هەر بە ئەزموونی حیزبی کۆمۆنیستی ئێراندا کرد، بەڵکوو پەنجەرەیەکیشمان بەڕووی خۆمان و بزووتنەوەکەماندا کردەوە کە هەوای تازە بێنێتە ژوور، ئێمە دێوەزمەی ئێدئۆلۆژیمان لەخۆمان داتەکاند و لە دەلاقەی ئەو پەنجەرەیەوە ڕوانیمانە سەردەمی نوێ و پێداویستیەکانی، مەجالمان بەخۆماندا کە بە داینامیزمێکی بابەتیانە و دوور لە وەهم و خەیاڵەوە سیاسەت دارێژین و دیپلۆماسی و رێکخەستن بکەین، سەرجەم ئێمە کەشێکمان رەخساند کە وێنەی شتەکان ئەو جۆرەی کە هەن ببینین، نەک ئەو جۆرەی خەیاڵی بۆ دەکەین.\nئەمانە ئاسان بە دەست نەهاتوون، خەساریان کەم نەبووە، بۆ کەسێک کە بیری ئایدیۆلۆژی بەسەریدا زاڵ نەبووبێ هاسان نیە لەوە تێبگا کە ئەم کارە چەندە دەتوانێ سەخت و پڕ مەترسی بێت، ئەو کاتەی ئۆتۆپیای خەیالی حیزبێک دەرووخێنی، ئەو کاتەی مرۆڤەکان وشیار دەکەیەوە کە دەشێ لەگەڵ واقعی هەسپێکراو کە بوونی هەیە مامەڵە بکەن نەک لەگەڵ ئەو ئەگەرە خەیاڵیەی کە وەک واقعی حەتمی و مێژووکرد بۆیان وێنا کراوە، دەیانبەیە بەردەم هەڵدێرێکی خۆفناک، خەونەکانیان لێ دەستێنیەوە، ئاسانیش نیە بەدیلت هەبێ کە برابەرکێ بکا لەگەڵ ئەوەی پێشوویان. بیری ئیدئۆلۆژی بۆ سەلماندنی خۆی پێویستی بە بەڵگەهێنانەوەی واقعی نیە، بەلام بیری رئالیستی هەیەتی، لە دنیای ئایدیۆلۆژیدا مەرج نیە ئایدیاکان ئێستا بسەلمێندرێن، بەڵکوو بە وێنا کردنی حەتمیەتی مێژوویی خۆی لەهەر چێشنە پاساوێکی لۆژیکی دەدزێتەوە و هەمیشە موژدەی واقعێک دەدا کە ڕاستەقینەترە و خۆشترە بەڵام هێشتا نەهاتووە، لە دنیای واقعیدا بەڵام تۆ دەبێ هەم بچیە شەڕی ئەو وەهمەوە و مرۆڤەکان بێنیەوە سەر عەرز، هەم بەڵگەمەند بی و هەم هەستی سەرکەوتن کوێر نەکەیەوە.\nبۆ جیلی ئێمە کە کەم و زۆر بەرهمی مەدرەسەی فکری کۆمەڵەی شۆرشگێری زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێرانین، حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و سازمانە کوردستانیەکەی لە چەقی ڕووداوە سیاسیەکاندا نەبووە، نە لە ڕووی سیاسەیەوە گووتارێکی بەهێزیان بووە، نە چاڵاکی و هوڵسوورانی پێشمەرگانەیان بووە، و نە ڕەنگدانەوەی دەنگ و ڕەنگییان لە کۆمەڵگادا قورسایی کردۆتە سەر شانمان، لە ڕاستیدا سیاسەت و مێتۆدێک کە ئەوان کاریان پێ کردووە پەراوێزنشین بووە، هەمژێن و هاوتەریبی گۆرانکاریە سەردەمیەکان نەبووە، و سیاسەتەکانیشیان هەڵقوڵاوی هیچ داواکاریەکی واقعیانەی نەک کۆمەڵگای کوردەواری بە گشتی، بەڵکوو چینی هەژار و کام داهاتەکەشی نەبووە. تەنیا یەک شت بووە و تا ئێستاش هەیە، ئەویش ناوی کۆمەڵەیە.\nکەوایە ڕووداوەکانی ئەم دوواییانەی ناو حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بەهانەیە نەک هۆکار بۆ ئەوەی نەبان نەبین لە ئاڵووگۆرەکانی ناویان، هۆکاری سەرەکی ناوی کۆمەڵەیە، خودی کۆمەڵە و داهاتوویەکە کە چارەنووسی هەموومانی پێوە گرێدراوە، ئەم حالەتە ئەرکدارمان دەکات بۆ جارێکیتر ململانێی فکری لەگەڵ لایەنگرانی ئەو بیرۆکەیە، لە لایەکەوە ئێمەی جیلی نوێتری کۆمەڵە پێوستمان بە رەخنەی ئەساسی لەوانە تا چی تر حیزبی کۆمۆنیستی ئێران نەبێتە دوامەنزڵی هزری هەر کەسێک کە کۆمەڵە بزوێنەر و هاندەری خەباتیەتی. لە لایەکی ترەوە پێویستمانە جارێکیتر خۆمان و گووتارمان عەرزە بکەین، بڵەین کە ئەزموونی کۆمۆنیزم نەک هەر لە دنیای واقعدا شکستی هێناوە، بەڵکوو لە جەوهەریشدا بیرۆکەیەکەی ئایدیۆلۆژیکە و لەگەڵ سەردەمی ئێمەدا نەگوونجاوە، مەترسیداریشە چوون تۆتالیتاریزم و دیکتاتۆری لێ بەرهەم دێت. دەبێ رەخنەی ماهیەتی لێ بگرین و بۆ جیلی نوێی کوردستان و هەموو هۆگرانی ئازادی و عەداڵەتی لە کوردستان شی بکەینەوە کە حەوزەی نفووز و قوڵایی ستراتێژێکی ئێمەی کۆمەڵەی نوێ چیتر ئاوێتەکراوی وەهمی ئایدیۆلۆژی نیە، بڵەین کە ئێمە نوێنەرایەتی سەردەم دەکەین و لەگەڵ بەرەی پێشکەوتنخوازی جیهانی خۆمان وێنا دەکەین، بە کوردی و بە کورتی بڵەین ئێمە کۆمۆنیست نین، لەگەڵ بە ئیدئۆلۆژیک کردنی سیاسەت نین، چەقبەستوو نین و پێمان لەسەر عەرزە، ئێمە ئەو جیلەین کە ئاوێنەی باڵا نوێنی بڕوا بەخۆی کۆمەڵەین و مەژدەهێنەری سەرکەوتنی دوارۆژ.\nحیزبی کۆمۆنیستی ئێران و وەهمی ئایدیۆلۆژی\nکۆمۆنیزم و تێروانینی ئیدیڵۆژیک بە سیاسەت و حیزبایەتی ٣٨ ساڵە بۆتە مۆتەکەی سەرشانی کۆمەڵێک مرۆڤ لە ناو بازنەیەکی دیاریکراو بە ناو حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، تابووتێکی بەتاڵ کە کاک ئیبراهیمی عەلیزادە داویە بەسەر شانی (ئەوانیتردا)، ئەوانیش ناتوانن خۆیانی لێ دەرباز کەن، و هەر جارەو بەشێوەیەک دەبێتە هۆکاری دابڕان و لێکترازان. خۆڵەمێشێک کە لەمێژ ساڵە هیچ تۆفانێک بۆی ناگەشێتەوە، خوڵانەوە لە بازنەیەک کە خاوەنەکەی خۆی باوەری پێی نیە و خاوەنداریەتی ناکات، بەڵام ناهێڵێ (ئەوانیتر) بیر لەو دیوی سنووری ئەم بازنەیە بکەنەوە، ئەوانیتریش ناتوانن بیر لەوە بکەنەوە کە چی رێگەیان پێ نادات بیر لەوە دیوە سنوورەکە بکەنەوە.\nفیتگنشتاین لەم بارەوە دەڵێت: بۆ ئەوەی سنوورێک بۆ بیرکردنەوە بکێشین، دەبێت بتوانین بیر لە هەردوو دیوی ئەو سنوورە بکەینەوە، واتە بتوانین بیر لەوەش بکەینەوە کە رێگامان پێ نادات بیری لێ بکەینەوە. ئایدیۆلۆژی ئەگەر لە ڕوانگەی خۆدی مارکس و بە مێتۆدی مارکسیستیش پێناسەی بکەین، لەڕاستیدا هیچ شتێک نیە جیا لە هوشیاریەکی ساختە، هۆشیاریەک کە تاک دەباتە ناو هەڵەیەکی کوشەندە و پێیوایە شتەکان لە خۆیاندا ماهییەت و بوونێکیان هەیە، وێنەکەی بۆ ئێمە بەڵام ماهییەتێکی جیاواز، لە ڕاستیدا ئایدیۆلۆژی پرۆسەیەکە بۆ لادانی وێنەی شتەکان لە بوونە واقعی و سرووشتی خۆیان.\nئایدیۆلۆژی پرۆسەیەک نیە کە بیر کردنەوەی تێدا نەبێ، یان زانستی تێدا نەبێ و لە بەڵگەمەندی زانستیەوە زۆر دوور بێت، بەڵام ئەو کاتە دەبێتە مەترسی کە ئیدیالیزمی فەلسەفی تێکەڵ بە لۆژیکی زانستی دەکرێت و به سوار کردنی حەتمیەتی مێژوویی، مرۆڤەکان جەزم و سەرخۆشی وەهمێک دەکات کە هەر چەشنە بیرێکۆیەکی جیا لەوە، بە لاناو بردنی بەهەشتی سەرزەوی و داهاتووی گەشاوەی خۆیان دەزانن. ئایدیۆلۆژی جۆرێکە لە هەڵە کە پێشوەخت لەسەر ئەو گریمانەیە ساز بووە کە بەرانبەر بە هەر هەڵەیەک جۆرێک لە (راستی) هەیە، واتە چۆن پرۆسەیەک هەیە کە دەتوانێت تێروانینی هەڵە دروست بکات، دەبێ پرۆسەیەکیش هەبێت کە ئەو هەڵانە بپشکنێت و ڕاستیان بکاتەوە و حەقیقەت بدۆزێتەوە، حەقیقەتی حەتمی مێژوویی.\nئەگەر لەم سەرەتایەوە بڕوانین و وتەکانی کاک ئیبراهیمی عەلیزادە لە دەسپێکی کۆنگرەی ١٨ی خۆیانمان گوێ دابێ، وێکچوون و هەمژێنی زۆر بەدی دەکەین، کاک ئیبراهیم دەسپێکی قسەکانی بە باس لە حەقیقەتێکی سادە! کە گوایە تا ئێستا کەس باسی لێ نەکردووە، بەڵام وڵامی هەموو قەیرانەکانی پێیە، دەست پێدەکات. حەقیقەتێک بە ناوی زانست! کە دوای ٣٨ ساڵ لە تەمەنی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و لە کۆنگرەی ١٨ دەکرێتە ئێکسیر و دەرمانی هەموو ئەو مێژووی شکستە. ناوبراو خۆی بیری لێدەکاتەوە، بەسەر خۆیدا زاڵ نیە، بەڵام بەسەر ئەوانی دیکەدا زاڵی دەکات، هەر جارە و لە هەر قۆناغێکدا بە لێکدانەوەیەکی لاوازتر لە جاری پێشوو بۆ ئەوانەی دیکەی موتوربە دەکات، ئەوانیش کە ژمارەیان لە جاری پێشوو کەمترە، وێنەیەکی خەیاڵی بۆ پەیوەندی خۆیان لەگەڵ ئیمانە نوێیەکەدا دەکێشنەوە و دەبنە ئیماندار.\nئێنگێلس لە پێناسەی ئایدیۆلۆژی لە نامەیەکدا بۆ فرانز مێهرێنگ ئاوا دەنووسێ: ئایدیۆلۆژی پرۆسەیەکە کەسی بیرکەرەوە وشیارانە ئەنجامی دەدات، بەڵام بە هوشیاریەکی هەڵەوە، هەموو هۆکارە راستەقینەکانی پرۆسەکە لەلای بە نەزانراوی دەمێننەوە، چونکە ئەگەر وانەبا، هەر لە بنەرەتدا نەدەبووە پرۆسەیەکی ئایدیۆلۆژی.\nنارەوا نیە ئەگەر ئەمجارە و جارێک بۆ هەمیشە، (ئەوانیتر) ئەم پرسیارە بورووژێنێن و هەوڵبدەن بزانن کە بۆ نازانن، بزانن بۆ تەنیا هەندێک شتی دیاریکراو دەزانن و هەندێک شتی تر نا، بۆچی هەر سەردەمە و پەیوەند بۆ جۆری باروودۆخەکە پێناسەیەک لە کۆمۆنیزم لە لایەن کاک ئیبراهیمەوە سەر هەڵدەدات و لە سەردەمی دواتر جۆرێکی دیکە، بۆچی ئەو دیوی سنوورەکە نابیندرێ، هەر قسەکەی فیگتنشتاین ڕاست نیە کە ئەو بەرێزانە پێویستە بیر لەوەش بکەنەوە کە کام هۆکار ناهێڵێت بیری لێ بکەنەوە!\nئایا هەموو ئەزموونی شکستی جیهانی کۆمۆنیزم، لە رۆژئاوا، لە رۆژهەڵات، لە ئێران و کۆردستان و تەنانەت ناو حیزبەکەی خۆشیان بەس نیە بۆ ئەوەی بیر لەوە بکرێتەوە کە ئەوە چیە و کامە هۆکارە کە ناهێڵێ بیر لە هاتنە دەر لەو جەغزە مەترسیدارە ئایدیۆلۆژێکە بکرێتەوە؟\nئایا هێزی عادەتی ڕوانینی ئایدیۆلۆژیکە کە مرۆڤەکان خەیاڵاوی دەکات و ئیمانیان لا ساز دەکات، نەک قەناعەتی عەقلیان بە خودی ئۆتۆپیاکە، وێنەی ئەو پەیوەندیە خەیاڵیەی لەگەڵ ئۆتۆپی سازی دەکەرێ، دەبێت بە پەیوەندیەکی ئیمانی ڕاستەقینە لەگەڵ ئۆتۆپیاکە، وادیارە بۆ هەموو شێوازەکانی زەینی ئایدیۆلۆژیک ئەمە ڕاستە کە ئیمان پێش ریتواڵەکانی ناکەوێت، بەڵکوو بەدوایاندا دێت،\nئاڵتووسێر دەڵێ: مرۆڤەکان لە ئایدیۆلۆژیادا وێنەیەکی خەیاڵی هەلوومەرجەکانی بوون دروست ناکەن، بەڵکوو وێنەیەکی خەیاڵی لە پەیوەندی خۆیان بەو هەلوومەرجانەوە دەکێشن.\nئەم وێنە خەیاڵیە دەبێ کۆتایی پێبێت، ئەم وەهمە کە بۆ ٤ دەیەیە خۆی و لەگەڵ خۆی بەشێک لە کۆمەڵەی بردۆتە لێواری هەڵدێر و هەرجارە و لە چەپ و لە راستەوە لێی بەردەبێتەوە دەشێ دیواری لەپێش داندرێ، ئەو هەوڵە نزۆکەی کاک ئیبراهیمی عەلیزادەش بۆ سادە کردنەوەی کۆمۆنیزم کە تراژێدیەکی دەردناکە لە کەمی مەعریفەی زانستی (بە پێچەوانەی ئیدیعای هەڵگرتنی درووشمی حەقیقەتێک بە ناوی زانست)، لە ڕاستیدا هەوڵێکە بۆ رێکخستنەوەی واقعێک کە خۆی لە هەمووکەس باشتر دەزانێ چەندە تاڵ و بێ سەمەرە و بێ داهاتووە.\nداهاتووی بزووتنەوەی کوردستان و چارەنووسی دانیشتووانی بە دڵنیاییەوە لە گرەوی سەرکەوتنی گووتاری کۆمەڵە دایە، پشتیوانی لە مافە ئینسانیەکانی گەلی کورد بە هەموو ڕەهەندەکانیەوە پێویستی بە کۆمەڵەیەکی بەهێز و واقع بینە، ئێمە بە وەهمی ئۆتۆپیایی کۆمۆنیزم نەک سەرناکەوین، تەنانەت چکۆلەترین خزمەتیشمان بە بێبەشانی ئەو کۆمەڵگایە پێ ناکرێ.\nکۆمەڵە شیاوی سەرکەوتنە و ئیرادەش بۆ ئەو کارە هەیە، ئێمە ٢٢ ساڵ پێش خۆمان لە خەیاڵ داتەکاند و پێمان گەییشتەوە سەر عەرز، سەیر نیە ئەگەر هەنووکە بپرسین: هاورێیانی جییلی نوێی ناو حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و سازمانی کوردستانی، ئایا کاتی نەهاتووە ئێوەش بپرسن لە کاک ئیبراهیمی عەلیزادە تا کەی و تا کوێ درێژە دەدات بە شتێک کە خۆشی بڕوای پێی نیە؟\nئایا کاک ئیبراهیم وڵامەکەی باسکال دەداتەوە: سووژدە ببە، دەم بجوڵێنە، ئیدی خۆت ئیمان دەهێنیت.\nئایا ئەم تراژێدیایە بەردەوام دەبێت؟\nئایا ئەم خەوە هەستانی نیە و ئەم قافڵە وەستانی نیە؟؟


باڵیۆزی ئاشتی له دیاله: حكوومه‌تی ناوه‌ند پێگه‌ی ئافره‌تی له‌به‌رچاو نه‌گرتووه\nباڵیۆزی ئاشتی له دیاله كه‌خانمێكی كورده، باس له خراپیی ره‌وشی ئافره‌تانی عێراق ده‌كات و ده‌ڵێت: بێهێزیی پێگه‌ی ئافره‌ت له حكوومه‌ت، هۆكاری ئه‌و ره‌وشه‌یه، په‌رله‌مانتارێكی ئافره‌تیش له به‌غدا ده‌ڵێت هه‌وڵمانداوه هاوشێوه‌ی ئه‌نجوومه‌نی خانمانی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌نجوومه‌نێك دروست بكه‌ین به‌ڵام بۆ مان نه‌كرا .\n"زه‌ینه‌ب ئه‌ركه‌وازی" باڵێۆزی ئاشتی له پارێزگای دیاله، به "وشه"ی راگه‌یاند، له ناوه‌ندی حكوومه‌تی عێراقی، ته‌نیا وه‌زاره‌تێكی تایبه‌ت به ئافره‌تان هه‌بوو، ئه‌ویش وه‌زاره‌تی ده‌وڵه‌ت بوو بۆ كاروباری ئافره‌تان، به‌ڵام ئه‌ویش نه‌ما، سه‌رباری نه‌ریتی كۆمه‌ڵایه‌تی كه ئافره‌تان له عێراق باجی ده‌ده‌ن و بێوه‌ژنكه‌وتنی ده‌یان ئافره‌ت، كه‌چی رێگه نادرێ ئافره‌تان رۆڵی خۆی ببینێ.\nئه‌ركه‌وازی كه له‌سه‌ر ئاستی دیاله له‌لایه‌ن حكوومه‌تی ناوه‌ندییه‌وه وه‌ك كچه كوردێك به باڵیۆزی ئاشتی دیاری كراوه، باسی له‌وه كرد، سه‌رباری نه‌بوونی وه‌زاره‌تێك، ده‌زگه‌یه‌كی ئه‌وتۆش نییه له عێراق به‌رگری له‌مافه‌كانی ئافره‌تان بكات، بۆیه دیارده‌كانی فره‌ژنی و گه‌وره به بچووك به‌رده‌وامی هه‌یه.\nلای خۆشیه‌وه، "رێزان شێخ دلێر" په‌رله‌مانتاری كورد له‌پ ه‌رله‌مانی عێراق بۆ " وشه" ئاماژه‌ی دا، هه‌وڵی زۆرمان دا له رێگه‌ی كۆكردنه‌وه‌ی واژووه‌وه، هاوشسێوه‌ی ئه‌نجوومه‌نی خانمانی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌نجوومه‌نی ئافره‌تان دامه‌زرێنین، به‌ڵام هه‌وڵه‌كه‌مان بێ ئاكام بوون و هیچمان پێ نه‌كرا.\nزیاتر گوتی، حكوومه‌تێك كه باگراوه‌ندێكی مه‌زه‌وی هه‌بێ، لێی چاوه‌ڕوان ناكرێ ئاوڕی ڕژد له ئافره‌تان بداته‌وه.\nئه‌و په‌رله‌منتاره باسی له‌وه‌ش كرد، دۆخی ئافرۆه‌تان له عێراق زۆر له‌وه خراپتره ئه‌و بتوانێ گوزارشتی لێبكات ئه‌ویش به‌هۆكاری ئاواره‌بوون و بێوه‌ژن كه‌وتن و شه‌ڕی داعشه‌وه كه تا ئێستا به‌رده‌وامی هه‌یه.


ڕوسیا خۆى لەبەردەم دەرگاى شەڕ دەبینێتەوە لەگەڵ توركیا\n03/10/2020 3626 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nغینادی روچیف لەگۆڤارى "ئیکسپرت ئۆنلاین" راپۆرتێکى بڵاوکردۆتەوه سه‌باره‌ت به‌ناچاربونى روسیا بەبەرپاکردنى جەنگ بەلایەنگرى ئەرمینیا لەدژى تورکیا؛ ئەگەربێت‌و بژاردەکانى دیكه شکستبهێنن.\nلەڕاپۆرتەکەدا هاتوە، "رۆژى ٢٧ى سێپتەمبەرى ٢٠٢٠ لەمێژودا دەنوسرێتەوە بەوەى رۆژى هەڵگیرسانى جەنگێکى نوێیە لەقەرەباغ، بەداخەوە ئەوەى ڕوودەدات، ئازەربایجان بڕیاریداوە تۆڵەى شکستى ٢٦ ساڵ لەمەوبەربکاتەوە، بەلاى روسیاشه‌وە ئەم هەواڵە مژدەى باشى تێدانییە، لەبەرژەوەندى مۆسکۆدا بوو دۆخەکە وەک خۆى بمێنێتەوە، بەڵام ئەوەى ڕونه بەدڵى ڕوسیا نابێت.\nکاردانەوەى نێودەوڵەتى سەبارەت بەڕوداوەکانى قەرەباغ ئاماژەیەکى تایبەتە، وڵاتانى یەکێتى ئەوروپاو ئەمریکاو روسیا‌و ئێران نیگەرانى خۆیان دەربڕیی‌و هیچ لایەنێکیان بەبەرپرس نەزانیوە لەسەر دەستپێکردنى شەڕەکە.\nهەرچى تورکیایە، بەتەنها ماوەتەوە، سەرۆکەکەى ڕەجەب تەیب ئەردۆغان پشتیوانى لەئازەربایجان دەکات بەگوزارشتێکى زۆر توندتر لەوەى لەماوەى پێکدادانەکانى هاوینى نێوان ئەرمینیاو ئازه‌ربایجان ڕویدا، بەڵام ئامادەبونى تورکیا بۆ دەستێوەردان لەڕوداوەکانى وڵاتێکى دراوسێیدا، وەکو خاڵى ناکۆکى دەمێنێتەوە.\nدیارە هێرشکردنەسەر ئەرمینیا، حوکمى پەیماننامەى ڕێکخراوى ئاسایشى بەکۆمەڵ دەیگرێتەوە، ئەمەش ماناى وایە، لەسەر ڕوسیا پێویستە بچێتە جەنگەوە لەگەڵ تورکیا، ئەم سیناریۆیە پێدەچێ لەخەیاڵێکى خراپ بچێت لەئێستادا، بەڵام ئەمساڵ هەر بەڕاستى سوپڕایزى زۆر خراپى بەخۆیەوە بینیوە، بۆیە ئەمە بەدور نازانرێت.\nپاڵنەرەکانى ئیلهام علییف ڕونە: بڕیاریداوە هەلەکە بقۆزێتەوە، بەوەى ڕوسیا سەرقاڵە بەبیلاڕوسیاو پێکدادانەکانى لەگەڵ ڕۆژئاوا دەربارەى پرسى ناڤالنی، سەرەڕاى ئەمەش، نیکوڵ باشینیان کە دەسەڵاتى ئەرمینیاى بەدەستەوەیەو بەئەنجامى خۆپیشاندانەکانى شەقام گەیشتوە، کرملینیش ئەمجۆرە سەرکردانەى بەدڵە، ئەمەش ماناى وایە مۆسکۆ لەلایەنى تیۆریەوە، چالاکیەکى بەتین بەئاراستەى قەرەباغدا دەرناخات.\nبەدرێژایى ساڵەکانى جەنگى یەکەمى قەرەباغ‌و لەبێ بەختى، پێویستە ئێستا بەمجۆرە ناوى لێبنرێت، ئەوە دەرکەوتوە مۆسکۆ دوو هاوپەیمانى لەقەوقاز هەیە، ئه‌وانیش ئازه‌ربایجان‌و ئەرمینیا، ئێستا ناتوانرێ ڕودانى جەنگ بوەستێنرێ، پێویستە خۆیان بژاردەکان هەڵبژێرن‌و ئامادەى لێکەوتە کارەساتبارەکانى بن؛ واتە بەلاى کەمەوە هەزارەها پەنابەر بەرەو ڕوسیا دەچن لەناوچە کارەستبارەکانەوە.\nوه‌رگێڕانى: حلمى ڕەسوڵ ڕەزا


📝 پەرلەمانتارانی فراکسیۆنی پارتی رایانگەیاند، بڕیارێکی پێکەوەییان داوە، کە مووچەکانیان بۆ هاوکاری خەڵک تەرخان بکەن بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 9 2020 12:05AM\nدەقی راگەیەندراوەکەی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 9-4-2020 0:05:04\n📝 لاهوڕ شێخ جەنگی هاوسەرۆکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان سەرەخۆشی لە کەسوکاری 2 پێشمەرگە شەهیدەکەی کوڵەجۆ دەکات بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 8 2020 5:13PM\n👁 ئی بابەتە 565 جارێ وینیان\nپرسەنامە بۆ خانەوادە وکەسوکاری هەردوو شەهید سورکێو [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 8-4-2020 17:13:31\n📖 لە کۆچبەرێکی نایاساییەوە بۆ فریاگوزارێکی نێودەوڵەتی کورتەباس\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 8 2020 12:13AM\n👁 ئی بابەتە 18,020 جارێ وینیان\nنووسین و ئامادەکردنی: جوان عومەر ئەحمەد ئالان کور [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 9 5 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 8-4-2020 0:13:52\n📝 مەسعود بارزانی: تیرۆریستانی داعش خۆیان ڕێکخستووەتەوە و هەڕەشەیەکی بەردەوامن بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 8 2020 3:04PM\nبەناوی خودای مەزن و دلۆڤان بەداخێکی زۆرەوە شەوی ر [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 8-4-2020 15:04:17\n📝 نێچیرڤان بارزانی: کوردستان پشتیوانی مستەفا کازمییە بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 8 2020 5:11PM\nڕاگەیەنراوێک لە سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە ئەم دۆخ [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 8-4-2020 17:11:17\n📝 وەزارەتی پێشمەرگە لەبارەی پەلامارەکەی شەوی رابردووی داعش لەسنوری کوڵەجۆی گەرمیان راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 8 2020 6:41PM\nشەوی رابردوو لە ئەنجامی پەلامارێکی ترسنۆکانەی تاری [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 8-4-2020 18:41:53\n📝 ڕاگەیەندراوی وەزارەتی تەندروستی ژمارە (43) بەڵگەنامێ\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 8 2020 11:55PM\nسەبارەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 8-4-2020 23:55:44


- 8/15/2019 3:40:00 PM 15317 جار خوێندراوەتەوە\nفەرماندەى گشتى هێزە چەکدارەکانى عێراق فەرمانى کرد بە لێپێچینەوەى تەواو لەسەر روداوى تەقینەوەى کۆگاى سەربازى سەقەر و قەربوکردنەوەى زیانلێکەوتوانى ئەو روداوە.\nفەرمانیکرد بە لێکۆڵینەوەیەکى گشتگیر و قەرەبوکردنەوەى زیانلێکەوتوان\nئەمڕۆ پێنجشەممە عادل عەبدولمەهدى, سەرۆک وەزیران و فەرماندەى گشتى هێزە چەکدارەکانى عێراق لە راگەیەندراوێکدا فەرمانیکرد بە لێکۆڵینەوەیەکى تەواو و گشتگیر لەسەر روداوى تەقینەوەى کۆگاى سەربازى سەقەر کە دەکەوێتە باشورى شارى بەغدا و قەرەبوکردنەوەى زیانلێکەوتوانى ئەو روداوە.\nدەبێت کۆگا سەربازیەکان ببرێنە دەرەوەى شارەکان\nهاوکات لە راگەیەندراوەکەدا عەبدولمەهدى داوایکردوە, درێژە بدرێت پلانى بردنەدەرەوەى سەرجەم کۆگا سەربازیەکان بۆ ناوچەکانى دەرەوەى شارەکان و دوپاتیکردوەتەوە، "بونى هەر کۆگا یاخود گەنجینەیەکى سەربازى لە دەرەوەى ئەو پلانە و رێککەوتنە فەرمیەکان بە نایاسایى لە قەڵەم دەدرێت".\nهەفتەیەک وەک مۆڵەت دیاریکراوە بۆ بەرزکردنەوەى راپۆرت لەسەر روداوەکە\nلە راگەیەندراوەکەدا هاتوە ،دوێنێ چوارشەممە لەمیانى کۆبونەوەى ئەنجومەنى ئاسایشى نیشتیمانى عێراق بە سەرۆکایەتى سەرۆکى ئەنجومەنى وەزیران, ماوەى هەفتەیەکى وەک مۆڵەت دیاریکراوە بۆ بەرزکردنەوەى راپۆرت لەسەر بردنەدەرەوەى کۆگا و گەنجینە سەربازیەکانى ناو شارەکانى عێراق بۆ دەرەوەى شارەکان".\nئاماژە بەوەشکراوە "لە کۆبونەوەکەدا بڕیاردراوە لەسەر پێکهێنانى لیژنەیەکى گشتگیر لە هەمو لایەنە بەرپرسیارەکان تا لێکۆڵینەوە لەسەر تەقینەوەى کۆگاکانى چەک و تەقەمەنى سەقەر بکرێت".\nگەشتى هەمو جۆرە فڕۆکەیەک یاساغکراوە\nهەر لەو راگەیەندراوەدا، عادل عەبدولمەهدى فەرمانیکردوە بە راگرتنى گەشتى فڕۆکە لە عێراق بە هەمو جۆرەکانى تایبەتى و گشتى و سەربازى و هەلیکۆپتەر و چاودێرى، ئەگەر عێراقى بن یاخود بیانى، راشگەیەندراوە "لە ئەگەرى فڕینى هەر فڕۆکەیەکدا تا کاتى هەڵگرتنى فەرمانەکە، دەستبەجێ لە لایەن هێزە دژە ئاسمانیەکانى عێراقەوە بە ئامانجدەگیرێت".\nدوشەممەى رابردو، وەزارەتى بەرگرى عێراق رایگەیاند "کۆگاکانى چەک و تەقەمەنى لە سەربازگەى سەقەر لە باشورى بەغدا تەقیەوە و لە ئاکامدا ژمارەیەک چەکدارى حەشدى شەعبى و پۆلیسى فیدراڵى عێراق برینداربون".\nچەند سەرچاوەیەکیش ئاماژەیان بەوەکرد " تەقینەوەى ئەو کۆگا سەربازیە بەهۆى بۆردومانکردنیەوە بوە لە لایەن فڕۆکەیەکى نەناسراوەوە".\n# عادل عەبدولمەهدی


چیرۆكی ئه‌و شه‌وه‌ی سزای له‌سێداره‌دان بۆ ئوم كه‌لسووم ده‌ركرا\n04/02/2019 5957 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nڕه‌نگه كه‌سانێكی زۆر هه‌وادارو گوێگری ده‌نگی ئوم كه‌لسووم بن، به‌ڵام كه‌سانێكی كه‌م زانیارییان هه‌یه له‌باره‌ی ئه‌و سزای له‌سێداره‌دانه‌ی به‌سه‌ر ناوبراودا سه‌پێندرا.\nئوم كه‌لسووم-ی خانمه هونه‌رمه‌ندی میسری كه به هه‌ساره‌ی ڕۆژهه‌ڵات ناسراوه، 44 ساڵ به‌سه‌ر كۆچی دواییه‌كه‌یدا تێپه‌ڕده‌بێت، له‌م ساڵیاده‌شدا چه‌ند نهێنییه‌ك له‌باره‌ی ژایانی ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌وه زیاتر ئاشكراده‌بێت.\nئه‌حمه‌د سه‌ماحی كه نوسه‌رو ڕۆژنامه‌نووسێكی میسرییه بابه‌تێكی له‌باره‌ی ئوم كه‌لسوومه‌وه بڵاوكرده‌وه‌و ده‌ڵێ، له‌كۆتایی ساڵانی 40ه‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردوو ئیسرائیل سزای له‌سێداره‌دانی به‌سه‌ر ئوم كه‌لسووم‌و دوو هونه‌رمه‌ندی دیكه‌دا سه‌پاند.\nهۆكاری سه‌پاندنی ئه‌و سزایه به‌سه‌ر ئوم كه‌لسووم له‌و كاته‌دا ده‌گه‌راِیه‌وه بۆئه‌وه‌ی، ئیسرائیل پێی وابووه هه‌ساره‌كه‌ی ڕۆژهه‌ڵات شه‌قامیی عه‌ره‌بیی دژ به ئیسرائیل‌و كیانی جوله‌كه ده‌جوڵێنێت.\nرۆژنامه‌ی به‌لاغ-ی عه‌ره‌بی له‌ڕۆژی 6ی ته‌مموزی ساڵی 1949 هه‌واڵه‌كه‌ی به‌ناونیشانی "سزای له‌سێداره‌دان به‌سه‌ر ئوم كه‌لسووم دا سه‌پێندرا" بڵاوكرده‌وه.\nئه‌و دوو هونه‌رمه‌نده‌ی دیكه كه ئیسرائیل سزای له‌سێداره‌دانی به‌سه‌ردا سه‌پاندن، بریتی بوون له سه‌لیمه پاشا موراد-ی عێراقی‌و سوهام ڕه‌فقی سوریی، كه ئیسرائیل هه‌مان ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی ئاراسته‌ی ئوم كه‌لسوومی كردبوو، ئاراسته‌ی ئه‌و دوو هونه‌رمه‌نده‌ی دیكه‌شی كردبوو.


ساڵێك دوای كۆتایی هاتنی شه‌ڕ، هێشتا %٧٠ی توانای چاودێری ته‌ندروستی له موسڵ په‌كی كه‌وتوه\n2018-07-09 [06:50 AM]\nپزیشکانی بێ سنوور لە بلاوکراوەیەکی میدیایی دا کە وێنەیەکی بۆ ئاژانسی ھەواڵی زاگرۆسی نێردراوە رایانگەیاندوە، پزیشانی بێ سنوور ئه‌مڕۆ وتی، ساڵێك تێپه‌ڕیوه له‌وه‌ته‌ی شه‌ڕی نێوان گروپی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی و هێزه عێڕاقیه‌كان به‌فه‌رمی كۆتایی پێهاتوه له موسڵ، به‌ڵام سیسته‌می ته‌ندروستی هێشتا ڕوخاوه و زه‌حمه‌ت ده‌كێشێت له‌كاتێكدا كه هه‌زاران كه‌س به‌رده‌وامن له گه‌ڕانه‌وه بۆ شاره‌كه.\nله‌كاتی شه‌ڕه‌كه، ٩ نه‌خۆشخانه له كۆی ١٣ نه‌خۆشخانه له موسڵ زیانیان پێگه‌یشت، كه ئه‌مه‌ش توانای چاودێری ته‌ندروستی و ژماره‌ی قه‌ره‌وێله‌ی نه‌خۆشخانه‌كانی بایی %٧٠ كه‌م كردۆته‌وه. بونیادنانه‌وه‌ی ده‌زگا ته‌ندروستیه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی زۆر سه‌بر به‌ڕێوه‌چووه و هێشتا كه‌متر له ١،٠٠٠ قه‌ره‌وێله‌ی نه‌خۆشخانه هه‌یه بۆ دانیشتوانێكی ١.٨ ملیۆنی، كه ئه‌مه‌ش نیوه‌ی كه‌مترین پێوانه‌ی جیهانی باوه‌ڕپێكراوه بۆ به‌خشینی خزمه‌تگوزاری ته‌ندروستی له بارودۆخی مرۆیی.\nهیمان ناگاڕاسنام، سه‌رۆكی شاندی پزیشكانی بێ سنوور له عێراق ده‌ڵێت "گه‌یشتن به خزمه‌تگوزاریه‌كانی چاودێری ته‌ندروستی له موسڵ زه‌حمه‌تیه‌كی ڕۆژانه‌یه بۆ هه‌زاره‌ها منداڵ و گه‌وره. ژماره‌ی دانیشتوان شاره‌كه ڕۆژانه زیاد ده‌كات. به‌ته‌نها له ئایاری ٢٠١٨، نزیكه‌ی ٤٦،٠٠٠ كه‌س گه‌ڕانه‌وه موسڵ. به‌ڵام سیسته‌می ته‌ندروستی گشتی له چاكبوونه‌وه‌دا نیه و بۆشایه‌كی گه‌وره هه‌یه له نێوان ئه‌و خزمه‌تگوزاریانه‌ی به‌رده‌ستن و پێویستی ئه‌و دانیشتوانه‌ی كه له گه‌شه دایه."\n"ده‌زگای ته‌ندروستی بۆ خزمه‌تگوزاریه‌كانی ژووری فریاگوزاری و نه‌شته‌رگه‌ری و شێرپه‌نجه و سوتان به زووترین كات پێویستن، هه‌روه‌ها كه‌رسته‌ی پزیشكی و به‌رده‌ست بوونی ده‌رمانی هه‌رزان به‌شێوه‌یه‌كی جێگیر."\n"پێویستی تریش هه‌یه كه بریتین له خزمه‌تگوزاریه‌كانی ته‌ندروستی ده‌روونی بۆ ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی كه هه‌وڵ ده‌ده‌ن خۆیان بگونجێنن له‌گه‌ڵ تۆقین و توندوتیژی و له‌ده‌ست دانی خۆشه‌ویسته‌كانیان، وه نه‌شته‌رگه‌ری به‌دواده‌چونه‌وه و به‌ڕێوه‌بردنی ئازار و ته‌ندروستی ده‌روونی بۆ بریندارانی جه‌نگ كه چه‌ندین مانگه ده‌ناڵێنن به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه نه‌یانتوانیوه ئه‌و چاودێریه ته‌ندروستیه به‌ده‌ست بێنن كه پێویستیانه بۆ چاكبوونه‌وه له برینه‌كانیان."\n*نه‌شوانی ٤٢ ساڵ له ئازاری ٢٠١٧ له‌كاتی كڕینی خواردن، نیشان شكێنێك فیشه‌كێكی له پشتیدا و یه‌كێكیش له قاچی. له‌وكاته‌وه له ئازاردا ده‌ژی به‌هۆی برینه‌كه‌ی و نه‌یتوانیه‌وه چاودێری ته‌ندروستی پێویست به‌ده‌ست بێنێت.\nنه‌شوان ده‌ڵێت "كه له‌ماڵه‌وه بووم...ئازاره‌كه ده‌ستیكرد به زیادبوون له قاچم و سمتم، سه‌ره‌نجام گه‌یشته ڕاده‌یه‌ك كه به‌رگه‌م نه‌ده‌گرت. بۆیه له تشرینی یه‌كه‌می ٢٠١٧، چومه نه‌خۆشخانه‌ی گشتی له خۆرئاوای موسڵ. تیشكێكیان بۆ گرتم و پشكنینیان بۆ ئه‌نجامدام وتیان كه پێویسم به نه‌شته‌رگه‌ریێكی گه‌وره هه‌یه. به‌ڵام توانای ئه‌نجامدانی نه‌شته‌رگه‌ریه‌كه‌یان نه‌بوو."\n"تا ئێستا ژیان بۆ من زۆر سه‌خت بووه. برینه‌كه‌م زۆر به نه‌رێی كاری له ژیانم كردوه- له خێزانه‌كه‌م، شێوازی هه‌ڵسوكه‌وتم له‌گه‌ڵ منداڵه‌كانم. ناتوانم یاریان له‌گه‌ڵ بكه‌م. ناتوانم كار بكه‌م و تا ئێستاش سه‌رچاوه‌یه‌كی دابینكردنی بژێوی ژیانمان نه‌بووه. زۆر خه‌مبار بوومه."\nهه‌روه‌ها بارودۆخی مه‌ترسیداری ژیان له موسڵ- باری خراپی پاكوخاوێی به‌هۆی نه‌بوونی ئاو و كاره‌با، و خانوو و باڵه‌خانه‌ی زیان پێگه‌یشتوو و بوونی ته‌قه‌مه‌نی و بۆمبی چێنراو- مه‌ترسی ده‌خاته سه‌ر ته‌ندروستی خه‌ڵك و پێویستی بۆ ده‌زگای چاودێری ته‌ندروستی زیاتر ده‌كات.\nله نه‌خۆشخانه‌ی پزیشكانی بێ سنوور له خۆرهه‌ڵاتی موسڵ، تیمه‌كه له ١٢ مانگی ڕابردوو و له‌گه‌ڵ گه‌ڕانه‌وه‌ی خه‌ڵك بۆ شاره‌كه، گۆرانێك ده‌بینێت له جۆری حاڵه‌ته‌كان، له برینی شه‌ڕ، بۆ برینی مین و وه به‌م دوایانه‌ش برین و كێشه‌ی ته‌ندروستی كه په‌یوه‌ندیان به باری ژیانی خراپه‌وه هه‌یه. بۆ نمونه له ئایاری ئه‌م ساڵ، %٩٥ ئه‌و حاڵه‌تانه‌ی له ژووری فریاگوزاری تۆماركرابوون په‌یوه‌ندیان به باری ژیانی ناسه‌لامه‌ته‌وه هه‌بوو- وه‌ك، كه‌وتنه‌خواره‌وه‌ی به‌رد و خاشاك و ڕوخانی خانوو و یان به‌ربوونه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌سه‌ر شوێن و دروستكراوی ناجێگیر.\nبه‌ڕێز ناگاڕاسنام ده‌ڵێت " ساڵێك تێپه‌ڕی له‌وه‌ته‌ی شه‌ڕ به فه‌رمی كۆتایی پێهاتو له موسڵ، وه كاری زۆر زیاتر ده‌بێت بكرێت له ساڵانی دابێت بۆ باشتركردنی توانستی گه‌یشتن به چاودێری ته‌ندروستی. پزیشكانی بێ سنوور داوا له ده‌سه‌ڵات دارانی ناوخۆیی و كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تی ده‌كات كه به‌زووترین كات داموده‌زگای گشتی ته‌ندروستی بونیاد بنێنه‌وه و توانستی گه‌یشتن به ده‌رمانی هه‌رزان دابین بكه‌ن بۆ نه‌خۆشان و دڵنیاببنه‌وه له‌وه‌ی ده‌زگا ته‌ندروستیه‌كان كه‌رسته‌ی پێویستیان بۆ دابین ده‌كرێت."\nئەم هەواڵە 9325جار خوێندراوەتەوە


لێپرسراوی مه‌ڵبه‌ندی دهۆك: هیوامان به‌بادینانه\nلێپرسراوی مه‌ڵبه‌ندی چواری دهۆك رایگه‌یاند، یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان بۆ هه‌ڵبژاردنی داهاتووی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق چاوی له‌سه‌ر بادینانه‌و ده‌یه‌وێت له‌سنوری ئه‌و پارێزگایه ده‌نگی باش به‌ده‌ستبهێنێت.\nئاراس محه‌مه‌د ئاغا، لێپرسراوی مه‌ڵبه‌ندی چواری یه‌كێتی له‌دهۆك تایبه‌ت به PUKmedia ی ڕاگه‌یاند: "له‌دوای كۆنگره‌ی چواری حزبه‌كه‌مان، ئێمه به هێزه‌وه له‌سنووری بادینان ده‌ستمان به‌كاری ڕێكخستنه‌كانمان كردووه، یه‌كێتی قوربانیه‌كی زۆری بۆ بادینان داوه‌و مه‌فره‌زه سه‌ره‌تاییه‌كانمان له شوڕشی نوێ له بادینانه‌وه ده‌ستیان پێكرد، ئه‌گه‌ر كاره‌ساتی هه‌كاری نه‌بوایه بێ شك ئێمه حزبی یه‌كه‌می بادینان بووین.\nوتیشی: ڕۆژانه خه‌ڵكی به‌ته‌مه‌ن و گه‌نج و خه‌ڵكی زویر بوو، بنه‌ماڵه‌و عه‌شیره‌ته‌كانی بادینان له‌سنووری 16 ی كۆمیته‌ی یه‌كێتی، هه‌ر له‌زاخۆ تا ناحیه‌ی كه‌ڵه‌كی یاسین ئاغا په‌یوه‌ندی به‌ڕیكخسته‌كانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه‌وه ده‌كه‌ن و ئه‌مه‌ش وامانلێده‌كات هه‌وڵی خزمه‌تی زیاتریان بده‌ین.\nبه‌پێی یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، پارێزگای دهۆك (11) كورسی بۆ ته‌رخان كراوه‌و دابه‌شكراوه بۆ (سێ) بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن و پێویسته له هه‌ر بازنه‌یه‌ك یه‌ك ژن سه‌ربكه‌وێت واتا له‌پارێزگای دهۆك، هه‌شت پیاو و سێ ژن ده‌چنه ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق.\nبازنه‌كانی پارێزگای دهۆك به‌م شێوه‌یه دابه‌شكراوه:\nبازنه‌ی ناوه‌ندی دهۆك و ئامێدی، چوار كورسی بۆ ته‌رخانكراوه.\nبازنه‌ی دووه‌می پارێزگای دهۆك، بازنه‌ی قه‌زای زاخۆ و سێمێله كه سێ كورسی بۆ ته‌رخانكراوه.\nبازنه‌ی سێیه‌میش كه چوار كورسی بۆ ته‌رخانكراوه بریتییه له بازنه‌ی ئاكرێ و شێخان و به‌رده‌ڕه‌ش.\nPUKmedia كۆسره‌ت فه‌یسه‌ڵ كه‌تۆ


محەمەد بەرزی: کورد و هونەری سیاسەت. – WTARIKURD\nئەگەر بمانەوێت بە شێوەیەکی زۆر سوک و ئاسان پێناسەی سیاسەت بکەین ، ئەوا دەڵێین: ( سیاسەت بریتییە لە توانای لایەنێک بۆ سەپاندنی هەژمۆن و داواکانی خۆی بەسەر لایەنی بەرامبەردا ). دیارە ئەمەش پێویستی بە بیری تیژ و مێشکێکی زیرەکی کراوەیە، کە بتوانێت ژیرانە هەڵسوکەوت لەگەڵ ڕووداوەکاندا بکات و بە وریاییەکی زۆر و چاوێکی کراوەوە ڕووداوەکانی دەوروپشتی وەک خۆی ( واقعی ) ببینێت، تا لە کۆتایی دا بە باشترین شێوە و کەمترین زیان ئامانجەکانی بپێکێت. بێگومان بە درێژایی مێژوو ، کورد جەنگاوەرێکی ئازای بێ وێنە بووە ، جگە لە خوای گەورە هەرگیز سەری بۆ هیچ داگیرکەر و زاڵمێک دانەنەواندووە، کەچی لەگەڵ ئەم ئازایەتییەشدا وڵاتی پارچە پارچە کراوە و دووچاری قڕکردن و دەربەدەری و نەهامەتی و ئاشبەتاڵ و ئەنفال و پاکتاوی ڕەگەزی بۆتەوە ، کە دیارە ئەمەش نیشانەیە ئەگەر ئازایەتی بیری تیژ و هونەری سیاسەتی لەگەڵدا نەبێ، ئەوا مەحاڵە جگە لە قوربانی و ماڵوێرانی هیچ ئەنجامێکی تری لێبکەوێتەوە. بێگومان بێ بەختی و نەگبەتی میللەتەکەشمان لە وەدایە، سەرکردەکانی توانیویانە زیرەکانە کۆشک و تەلار بەرەو ئاسمان بەرزبکەنەوە، بەڵام بە داخەوە نە فێری سیاسەت دەبن، نە وانەیەک لە مێژووی پڕ لە کارەساتە خوێناوییەکانمان وەردەگرن، نە دەست لە تەخت و بەختی خۆشیان هەڵدەگرن، نە لەو جۆرە لووتانەشیان هەیە، کە بۆنی مەترسی پێش ڕوودانی بکەن.\nئاشکرایە بە درێژایی ساڵانی شۆڕشی ئەیلول ئێران بە چەک و بە پارە گەورەترین پاڵپشتی ئەو شۆڕشەی کردووە. سەرکردەکانی کورد بیرێکی تیژیان نەبووە تا ڕۆژێک لە ڕۆژان پرسیارێک لە خۆیان بکەن: ئێرانێک ڕێگا بە کوردی وڵاتەکەی خۆی نەدا بە زمانی دایکیان بخوێنن، دەی باشە چۆن وا بەو گەرموگوڕییەوە پشیگیری لەو شۆڕشە دەکات، کە مەترسییە بۆ سەر خۆی؟. دیارە ئێران هونەری سیاسەتی زانیوە و توانیویەتی کڵاو بکاتە سەرمان و خوێن و خەباتی ئێمە بەکاربهێنێت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی خۆی. ئێمەش بە سەد هەزار پێشمەرگەی ئازاوە ئاشبەتاڵێکی بێ وێنە دەکەین و ئاواتەکانمان ئاوێتەی گڵ دەبن… پاشان لە دوای ڕاپەڕینەوە بە گشتی ئێران و بە تایبەتیش تورکیا لە بە تاڵانبردنی سەروەت و سامانی وڵاتەکەماندا سودمەندی سەرەکیی بوون و تورکیا گرێبەستی پەنجا ساڵەی نەوتی لەگەڵدا کراوە و وەک برا گەورە سەیری کراوە و بە بێ بیرکردنەوە ڕێگامان پێداون هێزی سەربازییان بارگە و بنکە لەسەر سنگی وڵاتەکەمان دابنێن، لە بیرخۆمان بردۆتەوە ، کە ئەم داگیرکەرانە چەپییان نییە لە یەک و هەموو بە خوێنی سەرمان تینون و دوژمنی سەرسەختی نەتەوەکەمانن، ئەوەتا کاتێک ڕاپرسیی بۆ دەوڵەت دەکەین ، ڕووە ڕاستەقینەکەی خۆیانمان بۆ دەردەخەن و سنورەکانمان بە ڕوودا دادەخەن و دەبن بە باوەشێنی ئاگری ئاژاوە و دنەدانی عیراق بۆ لەناوبردنی دەستکەوتەکانمان و وڵاتەکەمان بکەنەوە بە گۆمی خوێن. بێگومان ئەوان بۆ بەرژەوەندی خۆیان سیاسەت دەکەن، ئێمەش بەبێ ئەوەی سوودمان لە مێژووی پڕ کارەساتی خۆمان وەرگرتبێت دەستەوەسان بەرامبەریان دەوەستین و سەرلەنوێ هەڵەکانی ڕابوردوومان دووبارە دەکەینەوە.\nلە کانوونی دووەمی ساڵی 2005 دا و ڕاستەوخۆ لە لایەن میللەتەوە ڕاپرسییەکی پاکوبێگەرد بۆ سەربەخۆی کوردستان کرا. میللەت بە ڕێژەی ( 98،88% ) بە بەڵی دەنگیاندا. ئەو سەردەمەش عیراق وڵاتێکی لاوازی پڕ ئاژاوەی بێ سوپا بوو. سەرباری ئەمەش زوربەی هەرە زۆری وڵاتانی دنیا پشتگیرییاندەکردین ، وەک ئەمڕۆش کۆمەڵگاکەمان ئەوەندە پەرتوبڵاو نەبوو، باشترین فرسەتیش بوو ئەنجامی ئەو ڕاپرسییە بکەین بە ئامرازێک بۆ داوای سەربەخۆییمان. بەڵام چونکە سەرکردەکانمان ئەم ڕۆژەیان لەبەر چاو نەبوو، لە هونەری سیاسەتیش نەگەیشتبوون و تەنها مەستی پۆست و پارە بوون، بۆیە ئەو هەلە مێژوویەیان لە دەستدا ، هەتا ئەوەشیان لە بیرچوو لە دەستوری عیراقدا ئاماژە بۆ خواستی سەربەخۆیی میللەتەکەمان بکەن. بەڵام لەم ساڵانەی دواییدا ، کاتێک چەند پۆستێکی گرنگ لە حکومەتی عیراقدا لە دەستدەدەین، بە تایبەتی دەرکردن و تاوانبارکردنی هوشیار زێباری خاڵی کاک مەسعود بارزانی و لاوازبوونی پێگەی سەرۆکی پارتی بەهۆی کێشەکانی ناوخۆوە و بەسەرچوونی ماوەی پۆستەکەیەوە ، بیر لە ڕاپرسیی دەکەینەوە. پاشان بە بێ بوونی پایەکانی دروستبوونی دەوڵەت و بە بێ هەڵسەنگاندنی بارودۆخی ناوەوە و دەرەوە و بە بێ گویێ گرتن لە وڵاتە زلهێزەکانی دنیا، ڕاپرسیی دەکەین. ئەوجا وڵاتانی گرنگی وەک ئەمەریکا و ئەوروپا و نەتەوە یەکگرتووەکان ئامۆژگاریمان دەکەن و دەستپێشخەری ناوبژیمان پێشکەش دەکەن. جا ئەگەر سەرکردەکانی کورد یەک تۆز لە هونەری سیاسەتیان بزانیایە، ئەوا دەبوو گورج بە دەنگ ئەو دەستپێشخەرییە جیهانییەوە بچوونایە، نەک بە داوای کۆنە بەعسییەکی وەک ئەیاد عەلاوی قایل بن، کە جگە لە مووچە وەرگرتن هیچ سەنگ و قورساییەکی لە ناو حکومەتی عیراقدا نییە و کەس هیچ بە کڵاوی ناپێوێ و حسابی چڵە پووشێکی بۆ ناکەن و ئەنجامەکەشی گرەوە لەسەر ئەسپی دۆڕاو و گەڕانەوەشە بۆ سەر بای بەڕە کۆن ، کە دیارە ئەمەش دەرمانی دەردی کورد ناکات.\nلە دواجاردا ئەوە ماوە بڵێم کورد مافی ڕەوای خۆیەتی لەسەر خاکی سورڕەنگی باوباپیرانی دەوڵەتی سەربەخۆ دابمەزرێنێت، بەڵام دەبێ زۆر چاکیش ئەوە بزانێ، کە بە بێ بوونی پایەکانی دامەزراندنی دەوڵەت و سوپایەکی یەکگرتووی بەهێز و بە بێ تێگەیشتن لە هونەری سیاسەتی ناوەوە و دەرەوە و وازهێنان لە بەرژەوەندی تایبەت، ئەوا مەحاڵە تەنها بە ئازایەتی و سەنگەرگرتن و پشتبەستن بە داگیرکەران بتوانێت بە ئامانجە پیرۆزەکانی بگات ، کە سەدان ساڵە خەباتی بۆ دەکات و هەزاران هەزار شەهید و کەسانی پایەبەرزی وەک حاجی قادری کۆیی بە داخی نەبوونی دەوڵەتی کوردستانەوە سەریان ناوەتەوە:\nقوڕی کویێ کەم بەسەر خۆما لە غوربەت\nخەوم نایێ لە داخی موڵک و دەوڵەت\nئەگەر وەک من خەبەردابن لە دەوڵەت\nلە حەیفان خۆ دەخنکێنن بە بێ پەت


ئاشكراكردنی رووەكانی تری داهاتووی داعش پاش شەڕی "باغۆز"\nزۆربەی ئەو شیكاری و راپۆرتە سیاسییانەی باس لە جەنگی هێزەكانی سوریای دیموكرات دژی داعش دەكەن لە باغۆزی رۆژهەڵاتی سوریا، وای دەبینن بابەتەكە تەنیا چەند دیمەنێكی راگەیاندنەو بۆ مەبەستی پرۆسەی گواستنەوەی ئەندامانی ئەو رێكخراوە بۆ شوێنی ترو ناوی نوێتر بەكاردەهێنرێت.\nدكتۆر حسام شعیب شارەزای كاروباری رێكخستنە چەكداریەكان لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا لەگەڵ –سپوتنیك، وتویەتی : رێكخراوی داعش كارتێكی براوەیەو لەلایەن ئەمەریكاوە وەبەرهێنانی تێدا دەكرێت لەسەرجەم ناوچەكەدا، ئەوەی ئێستا لە باغۆز روودەدات پاڵەوانێتی وەهمیە بۆ ئەوەی ئەو بۆچونە لە لای سوریەكان و دەرەوەدا دروست بكرێت كە هێزەكانی سوریای دیموكرات بەسەر داعشدا سەركەوتوو بوون.\nشارەزاكە ئاماژەی بەوە كرد، ئەمەریكا شوێنێكی نوێی لە جیهاندا دۆزیەوەتەوە، بەتایبەتی باكوری ئەفریقیا و ناوەوەی فەلەستین و نیمچە دوورگەی سینا، چاندنی داعش لە ناوەوەی فەلەستین مەبەست لێی ئیسرائیل نییە، بەڵكو كۆتایی هێنانە لە كێشەی فەلەستین، هەروەها هەندێك لەو داعشانە دەگوزارێنەوە بۆ وڵاتانی یەكێتی سۆڤیەتی پێشوو بۆ ئەوەی وەك كارتێكی فشار دژی یەكێتی روسیا بەكاریان بهێنێت.\nشعیب ئەوەشی روون كردەوە، ئەمەریكا دەستبەرداری سەركردەكانی داعش نابێت؛ كە شارەزاییەكی زۆریان لە جەنگ و سەركردایەتی كردن و بەكارهێنانی تەكنیكی نوێ هەیە، كە لە هیچ رێكخراوێكی تردا وا بە ئاسانی دروست نابێت، لەگەڵ دەستبەركردنی ژینگەیەكی گونجاو بۆ لێزانی و بەكارهێنانی ئەو چەكانە.\nشارەزاكە دووپاتیكردەوە، رێكخستنە چەكداریەكانی داعش وەك ژمارەی دانیشتوان نین كە بتوانرێ لەناوببرێن یاخود بخرێنە زیندانەكانەوە، ئەوان كاتێ فەرمانیان بۆ دێت بەوەی كاریان تەواو بووە دەبنە شانەی نوستوو، لەهەمان كاتدا لەنێو كۆمەلگەدا دەتوێنەوە، تا ئەو كاتەی فەرمانیان بۆ دێت بە دەركەوتنەوەیان لە ناوچەیەكی تردا، یان لە ژێر ناوێكی نوێتردا، داعش ئەمرۆ لە قۆناغی بەهێزبوونەوە دەچێتە قۆناغی ئارام گرتن و لە قاڵبدان.


هەولێر، 190 هەزار دۆلاری ساختە و بڕێكی زۆری ماددەی هۆشبەر دەستیان بەسەرداگیرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی هەولێر، ئاماژە بە دەستگیركردنی 8 تۆمەتبار دەكات كە 5 كەس لەوانە عەرەبن و دۆلاری ساختەیان پێبووە، تۆمەتبارەكانی تریان ماددەی هۆشبەری پێگیراوە.\nبەپێی ر ڕاگەیەندراوێك كە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكانەوە بڵاوكرایەوە”باندێك دەستگیركراوە، كە بە رەچەڵەك عەرەبن و 190 هەزار دۆلاری ساختەی رەشیان پێگراوە، لە سێ چالاكی تردا ئەفسەر و كارمەندانی بەڕێوەبەرایەتییەكە لە ناو شاری هەولێر و دەوروبەریدا 3 تۆمەتباریان دەستگیركردووە، كە چەندین جۆر ماددەی هۆشبەریان پێبووە”.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”ئەو ماددە هۆشبەرانەی پێیان گیراوە، بریتین لە 124 گرام كریستاڵ، 110 گرام تلیاك، 4 گرام هیرۆین، 17 شیت حەبی ترامادۆڵ و 6 دانە پایپ، تۆمەتبارەكانیش ڕەوانەی دادگا كراون و پەڕاوی لێكۆڵینەوەیان بۆ كراوەتەوە”.\nبەڕێوەبەرایەتی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكان\nخەڵك- ئەندامێكی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی داوا دەكات لێپرسینەوە لە وەزیری سامانە سروشتییەكانی حكومەتی هەرێم بكرێت. مانگی ڕابردوو كەمال ئەتروشی…\nخەڵك ئەمڕۆ كاركردن لە قۆناغی دووەمی شەقامی 150 مەتریی هەولێر دەستیپێكرد. (زیاتر…)\n19 ئیلول 2021 11.13 am\nخەڵك- كۆنفڕانسی پەروەردەیی زانكۆی ئەمەریكی كوردستان لە دهۆك بەڕێوەدەچێت و لەمیانی ئامادەبوونیان لە كۆنفرانسەكەدا…


فەرمانگەى نێردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nپێکهاتەى فەرمانگەى نێردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان\nیەکەم/ بەڕێوەبەرایەتى پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان:\nبەمەبەستی دانەبڕان و هاوشان ڕۆیشتن لەگەڵ ژینگەی ئەکادیمی ئاست بەرز لەلایەک و، مسۆگەرکردن و بەرزکردنەوەی ئاستی بەدەستهێنانی زانیاری و خودی (معرفە) و پەرەپێدانی بەرنامەکانی خوێندن و توێژینەوەی هاوبەش و مۆبیلیتی لە زانکۆکانی هەرێمی کوردستان، لە چوارچێوەی سیاسەت و دیدگای گشتی وەزارەت ئەم بەڕێوەبەرایەتیە دامەزرا، ئەم بەڕێوەبەرایەتیە سەر بەفەرمانگەى گشتى نێردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکانە و، کارەکانى بریتیە لە دروستکردنى پەیوەندى لەگەڵ دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە وڵاتانى جیهان، بۆیە ئەرەکەکانى ئەم بەڕێوەبەرایەتیە بریتیتە لە دۆزینەوەی هاوبەشی کارا لەودیو سنوری هەرێمی کوردستان بۆ فراوانکردنی بازنەی چالاکیە ئەکادیمییەکانی لە دەرەوە. هەروەک کار دەکات بۆ پەرەپێدان بەپەیوەندییەکان بۆ وەرگرتنی قوتابی و خوێندکارانی بیانی لە زانکۆکانی هەرێمی کوردستان و، رەوانەکردنی قوتابی و خوێندکارەکانی هەرێمی کوردستان بۆ زانکۆکانی دەرەوە، ئەوەش لە ڕێگەی رێکەوتننامەی و یاداشتی لێکتێگەیشتن لە گەڵ دامەزراوە نێودەلەتیەکان و زانکۆ ئاست بەرزەکانى جیهان، لەهەمان کاتدا کار بۆ پەرەپێدانى توانای قوتابی و خوێندکارەکان دەکات، بەشێوەیەک لەگەڵ خواستی پێداویستیەکانی بازاری کار بگونجێ، ئەوەش لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەگەڵ هاوبەشی بیانی بۆ بەرزکردنوەی توانا و خواستی ناوبراو. جگە لەوەش بەڕێوەبەرى پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان کار بۆ دەستەبەرکردنی خولی ڕاهێنانی پێویست دەکات بۆ ستافی کارگێڕی و ئەکادیمی و توێژەرانی ناوەندەکانی خوێندنی باڵا لە هەرێمی کوردستان، لەگەڵ ئەوانەشدا کار بۆ داڕشتنی بەرنامەی ئاڵوگۆری قوتابی و خوێندکار لە نێوانی بەشی زانستی زانکۆکانی هەرێمی کورستان و زانکۆکانی دەرەوە دەکات.\nسەربارى پتەوکردنی پەیوەندییەکانى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لەگەڵ دامەزراوە ئەکادیمییە هاوبەشەکان، ئەوەش لە ڕێگەى بەشداریکردن لە سەرجەم کۆڕ و کۆبونەوە و سیمینار و کۆنفرانسە نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکان بەپێى توانا و، سود وەرگرتن لە توانای کەسایەتیە ئەکادیمییە کوردستانیەکان لە دەرەوە، هەر بۆ هەمان مەبەست سود لە نوێنەرایەتیەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە دەرەوەی هەرێمی کوردستان-یش وەردەگرێ، کاریش لەگەڵ کونسڵگەرى و نوسینگە فەرمییەکانی وڵاتانی بیانى لە هەرێمی کوردستان دەکات دەکات، هەماهەنگی و هاوکاری لەگەڵ سەرجەم ڕێکخراوە نێودەوڵەتی و حکومی و ناحکومیە پەیوەندیدارەکان لە ناوەوەو دەرەوەی هەرێمی کوردستان دەکات، سود-یش لەو قوتابی و خوێندکارانە وەردەگرێ کە لە زانکۆکانى دەرەوە خوێندنیان تەواو کردوە، لە کۆتایشدا پەیوەندی ڕاستەوخۆ بە دامەزراوە ئەکادیمیەکان دەکات بۆ دروستکردنی پەیوەندی و گەڵاڵەکردنی پڕۆژەی هاوبەش ئەگەر بە پەسند بزانرێت.\nلە ئێستاشدا ئەرکەکانى ئەم بەڕێوەبەرایەتیە بریتیە لە سەرپەرشتیکردنی قوتابی و خوێندکارەکانی بەرنامەی تواناسازی و، ئەوانەى لە چوارچێوەى زەمالەو ڕێککەوتننامە فەرمیەکان لە زانکۆکانى دەرەوە دەخوێنن، هەروەک یاداشت و ڕێککەوتننامەکان ئامادە دەکات، لەهەمان کاتدا ئەرشیفیان دەکات و، بە دواداچون بۆ جێبەجێکردنیشیان دەکات، لەهەمان کاتدا ئامادەکاری بۆ پێشوازی لە شاندە بیانیەکان دەکات، لەگەڵ بەرێکردنی شاندی وەزارەتەکەمان بۆ بەشداریکردن لە چالاکیە ئەکادیمیەکان لە دەرەوە، کۆنفرانس و ۆرکشۆپ و سیمینار و کۆبونەوە فەرمیەکان ئامادەو ڕێک دەخات و، بەشدارى لە بۆنە کەلتوری و ئەکادیمیەکان دەکات و سەرپەرشتی و بەدواداچون بۆ ناوەندەکانی بەکارخستن لە زانکۆ حکومیەکانی هەرێمی کوردستان دەکات و، مامەڵەی ڕاستی و دروستی بڕوانامە، کە لە لایەن دەزگاو دامەزراوەکانی حکومی و ناحکومی هەرێمی کوردستان ڕەوانەى وەزارەتەکەمان دەکرێت، کارى دڵنیابون لە ڕاستی دەرچونی لە زانکۆکانی خوارو و ناوەڕاستی ئێراق دەکات، لەهەمان کاتدا مامەڵەی گواستنەوەی قوتابی و خوێندکارەکان بە هەماهەنگى لەگەڵ فەرمانگەی خوێندن و پلاندانان و بە دواداچون دەکات و، بە دواداچون-یش بۆ مامەڵەی متمانە بەخشین بە زانکۆ حکومیە تازەکراوەکان و سەرجەم زانکۆ ئەهلیەکانی هەرێمی کوردستان لە بەغداد دەکات، لەگەڵ ئەوانەش نوسراوی پشتگیری بۆ قوتابی و خوێندکار و داهێنانی تازە لەلایەن مامۆستا و توێژەران و هتد دەکات.\nبەڕێوەبەرى پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان: مەقسود سەعدی محمد\nدەتوانن لە ڕێگەى ئەم ئیمەیڵانەوە سەرجەم سکاڵا و پرسیار و کێشەو بابەتێکى پەیوەندار ڕەوانەى بەڕێوەبەرایەتى پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان بکەیت: maqsood.mohammed@mhe-krg.org\nکارەکانى دەرەوەى وڵات: 009640662562363\nکارەکانى ناوەڕاست و خواروى ئێراق: 009640662562694\nدوەم/ بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان:\nبەڕێوەبەرایەتى نێردراوان یەکێکە لە بەڕێوەبەراتیەکانى فەرمانگەى گشتى نێردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان، کارەکانى پەیوەستە بە بە زەمالەى خوێندن، کە لەلایەن دامەزراوە بیانیەکانەوە پێشکەش بە وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى و هەرێمى کوردستان دەکرێت، بۆیە لەم بەڕێوەبەرایەتیەوە بەپێیى مەرجى پێویست و بنەماى پێشبڕکێ پاڵێۆراو بۆ زەمالەکان دەستنیشان دەکرێ، جگە لەوەش لە بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان مۆڵەتى خوێندن بەو خوێندکارانەش دەدرێ، کە لەسەر ئەستۆى دارایى خۆدى خۆیان لە زانکۆکانى دەرەوەى وڵات دەخوێنن، لەهەمان کاتدا فایلى تایبەت بەو خوێندکارانە دروست دەکات، کە لەسەربودجەى تایبەتى خۆیان بەهەمان شێوە دەرۆنە دەرەوە بۆ تەواوکردنى قۆناغەکانى خوێندن.\nبەشێوەیەکى وردتر ئەرکەکانى بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان بریتیە لە ناردنی خوێندكاران بۆ دەرەوەی وڵات بەڕێگەى جیا و، لەلایەن لێژنەیەكی تایبەتەوە کارەکانیان ڕاى دەکرێ، ئەو لێژنەیەش لەلایەن جەنابى وەزیرى خوێندنى باڵا دەسەڵاتی پێدراوە، جگە لەوەش لە چوارچێوەى پلانى زانکۆکان خویندکار ڕەوانەى دەرەوە دەکات، هاوکات لە چوارچێوەى ئەو زەمالانەى پێشکەش دەکرێن خوێندکار ڕەوانەى دەرەوە دەکات، هەروەک کاروبارى پێدانی مۆڵەت بە خوێندكارانەی كە لە ڕێگەی بعثاتی بەغداد (بعثات المبادرة التعلیمیة) دەخوێنن لێرە کاروبارەکانیان بۆ ڕاى دەکرێ، هاوشێوەى ئەوانیش مۆڵەتى (Sabbatical Leave) بەمامۆستیانى زانکۆ و، مۆڵەتى (Post Doctorate) بەهەمان شێوە بەمامۆستایانى زانکۆ دەدا، ئەرکێکى دیکەى بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان شاندكردنی مامۆستایانی زانكۆ و گشت فەرمانبەرانی میلاكی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەى زانستیە بۆ دەرەوەی ووڵات. هاوکات دۆسیەی كەسی بۆ ئەو كەسانەش دەکاتەوە، كە لە هیچ دەزگاو دامەزراوەیەکى حكومی فەرمانبەری نین، كارئاسانی بۆ وەرگرتنی ڤیزا بۆ ئەو خوێندكارانەش دەکات، كە لە ڕێگەی وەزارەتەوە ڕەوانەى دەرەوە دەکرێن بۆ تەواوکردنى خوێندن، لەگەڵ کارئاسانیکردن بۆ ئەو مامۆستایانە كە شانددەكرێن، لەو چوارچێوەیەشدا ئاسانكاری كارگێڕی و دارایی پێویست بەنوسراو بۆ گشت ئەم بابەتانە دەکات، لەگەڵ ئەنجامدانی درێژكردنەوەی مۆڵەتى خوێندن بۆ ئەو خوێندکارانەى، كە کە لە دەرەوە دەخوێنن. بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان لە دو هۆبە پێک دێ، کە بریتین لە:\nهۆبەى زەمالات: لەم هۆبەیەدا کارەکانى تایبەت بەخوێندن لە دەرەوەى وڵات جێبەجێ دەکرێت.\nهۆبەى شاندکردن: لەم هۆبەشەدا کارى شاندکردنى مامۆستایان و فەرمانبەران بۆ دەرەوەى وڵات بۆ بەشداریکردن لە خول و کۆنفرانس و وۆرکشۆپى نێودەوڵەتى ڕای دەکرێ.\nبۆ ئەوانەى لەسەر خەرجى تایبەتى خۆیان دەخوێنن و، دەخوازن لە بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان دۆسیان بۆ بکرێتەوە، تکایە کلێک لەسەر ئەم دو بەستەرى خوارەوە بکە بۆ زانینى پێداوییستیەکان و دابەزاندن و پڕکردنەوەى فۆرمى پێویست:\nبۆ زانینى پێداویستیەکان بۆ کردنەوەى فایلى بۆ ئەوانەى لەسەر خەرجى تایبەتى خۆیان دەخوێنن کلیک لێرە بکە\nبۆ دابەزاندن و پڕکردنەوەى فۆرمى کردنەوەى فایلى خەرجى تایبەت کلێک لێرە بکە.\nئەوانەى دەخوازن لە بوارى پزیشکى و ئەندازیارى بخوێنن پێویستە بەر لە کردنەوەى فایل ئاگادارى ئەم فەرمانە وەزارییە بن.\nبەڕێوەبەرى نێردراوان : ئاڵا فاروق سەعید\nدەتوانن لە ڕێگەى ئەم ئیمەیل-ەوە سەرجەم سکاڵا و پرسیار و کێشەو بابەتێکى پەیوەندار و ڕوداویکى نەخوازراو ڕەوانەى بەڕێوەبەرایەتى نێردراوان بکەیت: (alaa.saeed@mhe-krg.org )\nسێیەم/ بەڕێوەبەرایەتى تواناسازى:\nبەڕێوەبەرایەتى تواناسازى لە چوارچێوەى جێبەجێکردنى (بەرنامەی گەشەپێکردن و پەرەپێدانی توانا مرۆییەکانی کوردستان) کرایەوە بۆ سەرپەرشتیکردن و ڕایکردنى ئەو خوێندکارانەى لە بەر ڕۆشنایى ئەو بەرنامەى ڕەوانەى زانکۆکانى دەرەوە دەکرێن بۆ بەدەستهێنانى بڕونامەى باڵا (ماستەر و دکتۆرا)، ئەم بەڕێوەبەرایەتیە سەر بە فەرمانگەى گشتى نیردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیرییەکان.\nئەرەکانیشى بریتیە لە ناردنه ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و خوێندکارانەى كه له چوارچێوەى به‌رنامه‌ی تواناسازی وه‌رگیراون، هەروەک خوێندکاران لە گشت رێنمایی و بڕیارەکانى پەیوەست بە بەرنامەى تواناسازى ئاگادار دەکات. گشت ئاسانكاریەک بەتایبەت له‌ڕوی پێدانی (سه‌پۆرت لێته‌ر) و هه‌ڵسه‌نگاندنی فۆرمی هه‌ڵسه‌نگاندن و، پڕكردنه‌وه‌ی فۆرمی زانیاری پێشکەش به‌و خوێندکارانە دەکات، كه بۆ یه‌كه‌مجار سه‌فه‌ر ده‌كه‌ن. هەر لەم بەڕێوەبەرایەتیە گشت دۆكۆمێنته‌كانی خوێندکار له ڕوی ئه‌كادیمی و كارگێڕی و یاساییه‌وه وردبینى بۆ دەکرێ، فه‌رمانی وه‌زاری (قرار ضم) به‌مه‌به‌ستی پێدانی مۆله‌تی خوێندن و سه‌فه‌ركردن-یش بۆ خوێندکار دەردەکات و، فایلێك به‌ناوی خوێندکار دەکاتەوە به‌مه‌به‌ستی به‌ئه‌رشیف كردنی گشت دۆكۆمێنته‌كانى. لەگەڵ ئەوانەشدا به‌پێی شایسته‌بونی له‌كاتی دیاریكراوی خۆیدا شایستەى دارایی بۆ خوێندکاران ئامادەو خەرج دەکات، به‌جۆرێك له‌گه‌ڵ ئه‌و وڵاته‌ی كه تیایدا ده‌خوێنێت بگونجێ وه‌ك له رێنماییه‌كاندا هاتوە. هاوکات بەڕێوەبەرایەتى تواناسازى خوێندکارانى تواناسازی له گشت گۆڕانكارییه‌كان و، هەر كه‌موكوڕیه‌ك كه هه‌بێت له ماوه‌ی خوێندنیدا ئاگادارى دەکاتەوە. دواتریش له‌كاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی خوێندکار و تەواوکردنى خوێندنەکەى بەسەرکەوتوى پڕۆسه‌ی پاكتاوی دارایی بۆ ئه‌نجام ده‌درێت و، دواتریش بەپێیى ڕێنماییەکان فه‌رمانی ده‌ستبه‌كاربونه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجام ده‌درێت.\nلە ساڵانى ڕابردودا و لە چوارچێوەى بەرنامەى تواناسازى لەسەر ئاستى وەزارەتى خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی بەسێ خول (٢٩٦٦) کەس کاندید کران و، لەسەر ئاستى وەزارەتى پلاندانانیش بە دوو خول (١٤٦٩) کەس کاندید کران بۆ درێژەدان بەخویندن لە زانکۆ پیشکەوتوەکانى دنیا، لە ئێستاشدا ژمارەیەکى زۆر لەو خوێندکارانە خوێندنیان بەسەرکەوتوى تەواو کردوەو لە دامەزراوە جیاکانى هەرێمى کوردستان خزمەت دەکەن و، بەشێکیشیان لە پرۆسەى خویندن بەردەوامن.\nبەڕێوەبەرایەتى تواناسازى لە چەند هۆبەیەک پێک دێ، ئەوانیش بریتین لەمانەى خوارەوە:\nهۆبه‌ی به‌دواداچون: ئەم هۆبەی كاری سه‌ره‌كی بریتیە لە به‌دواداچون بۆ گشت كاره‌كانی خوێندکارانى تواناسازی جا چ له‌ناوه‌وه‌ی هه‌رێم لەگەڵ خودى کاندید یان بریکارەکەى یاخود له ده‌ره‌وه‌ی وڵات له‌گه‌ڵ كاندید بێ بۆ ڕاپه‌راندنی كاره‌كانیان، بۆیە كارى به‌دواداچون بۆ كێشه‌و گرفته‌كانی خوێندکارانى تواناسازی دەکات، ئه‌وەش له‌ڕێگه‌ی ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ی كە له‌نێوان وه‌زاره‌ت و زانكۆكانی ده‌ره‌وه هەیە كه خوێندکارەکان لێی ده‌خوێنن .\nهۆبه‌ی ئه‌رشیف و دۆسیه‌كان: له‌م هۆبه‌یه هه‌مو ئه‌و دۆكۆمێنتانه‌ی كه تایبه‌تن به خوێندکارانى تواناسازی به‌شێوه‌یه‌كی دیاریكراو و ڕێكوپێك ئه‌رشیف ده‌كرێت، ئەوەش به‌پێی بنه‌ماكانی ئه‌رشیفكردنی دۆسیه‌كان كه دۆزینه‌وه و ئیشكردن له‌سه‌ر فایله‌كان ئاسان بێت.\nهۆبه‌ی داتا و ئامار: گرینگترین هۆبه هۆبه هۆبەى داتاو ئاماره، چونکە تیایدا گشت زانیارییه‌كانی خوێندکار تۆمار ده‌كرێت، هەر له‌سه‌ره‌تای ڕۆیشتنی تا كۆتایی خوێندنی خوێندکار و پاكتاوی دارایی، ئه‌و زانیاریانه‌ش گشت ده‌رهاوێشته ئامارییه‌كان له‌خۆ ده‌گرێت.\nهۆبه‌ی وردبینی و مافه داراییه‌كان: لەم هۆبەشدا پرۆسه‌ی وردبینیكردن له‌گشت ئه‌و مافه داراییانه دەکرێ کە بۆ خوێندکار به‌پێی پسوله و ئۆفه‌ر و دۆكۆمێنتی ڕه‌سمی ئەو زانکۆیەى لێیى دەخوێنێ بۆى خه‌رج ده‌كرێت، بێگومان ئەوەش به‌پێی چه‌ند ڕێنماییه‌كی بەرنامەى تواناسازی بۆ خه‌رجكردنی مافه داراییه‌كان و، دواتریش دوای ته‌واوكردنی خوێندن پڕۆسه‌ی پاكتاوی دارایی بۆ ئه‌نجام ده‌درێت بۆ داخستنی فایلی خوێندکار و ده‌ستبه‌كاربونه‌وه‌ی له فه‌رمانگه‌كه‌ی خۆی.\nفۆرمەکانى شایستەى دارایى خوێندکارانى تواناسازى\nفۆرمى داواکارى مافە داراییەکان\nفۆرمى داواکارى دەرماڵەى هاوسەرى\nدەتوانن لە ڕێگەى ئەم ئیمەیل-ەوە سەرجەم سکاڵا و پرسیار و کێشەو بابەتێکى پەیوەندار و ڕوداویکى نەخوازراو ڕەوانەى بەڕێوەبەرایەتى تواناسازى بکەیت: ()\nتەلەفون: به‌رێوه‌به‌ر: 0662554697\nچوارەم/ بەڕێوەبەرایەتى یەکسانکردنى بڕوانامەکان:\nبەرێوەبەرایەتى یەكسانكردنی بڕوانامەكان سەر بە فەرمانگەی نێردراوان و پەیوەندییە ڕۆشنبیریەكانە, کارەکانى ئەم بەرێوەبەرایەتیە بریتیە لە یەكسانكردن و ڕاستاندنی هەمو ئەو بڕوانامانەیە كە لە دەرەوەی هەرێمی كوردستان و ئێراق بە دەستهاتون , ئەو كارەش لەلایەن لێژنەی یەكسانكردنی بڕوانامەكان کە بەفەرمانێكی ووزاری پێك دەهێندرێت هەفتانە بەشێوازێكی نهێنی کۆدەبنەوەو كارەكانیان بەڕێوەدەبەن.\nبەڕێوەبەرایەتی یەكسانكردنی بڕوانامەكان لە سێ هۆبە پێکهاتوە، ئەوانیش بریتین لە:\nهۆبەی مرۆڤایەتی و زانستی\nهۆبەی پزیشكی و ئەندازیاری\nبەڕێوەبەرى یەكسانكردنی بڕوانامەكان : ئاری عادل حەمید


ژیان | عێراق | شانەیەکی نوستوی داعش لەکەرکوک دەستگیرکرا\nشانەیەکی نوستوی داعش لەکەرکوک دەستگیرکرا\n2021-06-06 | 171 جار خوێندراوەتەوە\nئاژانسی هەواڵی عێراقی بڵاویکردەوە، هێزە ئەمنیە عێڕاقیەکان لەکەرکوک شانەیەکی نوستوی داعشیان لەکەرکوک دەستگیرکرد، کە پاڵپشتی لۆجستییان بۆ چەکدراەکانی داعش دابینکردووە.\nئەمڕۆ یەکشەممە، لەهەڵمەتێکی گەڕان و پشکنینی هێزە ئەمنییەکاندا شانەیەکی نوستوی چەکدارانی داعش لە شاری کەرکوک دەستگیرکران.\nلەوبارەیەوەشەوە، ئەفسەرێکی باڵا لەژوری ئۆپڕاسیۆنە هاوبەشەکانی کەرکوک کەنەیویست ناوی بهێنرێت بەتۆڕی هەواڵی ژیانی راگەیاند، ئاژانسی هەواڵگری و لێکۆڵینەوەی فیدڕاڵی لەوەزارەتی ناوخۆی عێڕاقی، لەشاری کەرکوک شانەیکی نوستوی داعشیان دەستگیکردووە.\nئەو ئەفسەرە باڵایە ئاماژەی بەوەشکردووە، کاری ئەو شانەیە دابینکردنی پاڵپشتی لۆجیستی بوو بەچەکدارانی داعش، لە چەندین چالاکی دژی هێزە ئەمنیەکان ودانانی بازگەی وەهمی لە هەردوو ناچەی داقوق وڕەشاد بەشدارییان کردووە.\nلەئێستاشدا، لەلایەن هێزە ئەمنیەکانەوە لێکۆڵینەوەی وردیان لەگەڵ کراوە، ڕادەستی لایەنە پەیوەندیدارەکان کراون.\nبەگوێرەی ئامارەکانی دەزگای روبەڕوبوونەوەی تیرۆری سەر بە نەتەوەیەکگرتووەکانیش، ژمارەی چەکدارانی داعش بە ١٠ هەزار چەکدار خەمڵێندراوە، لەکاتێکدا بەرپرسانی باڵای سەربازی ئەمرکا، ژمارەی چەکدارانی ئەو گروپە چەکدارییە بە ١٤ تا ١٦ هەزار چەکدار لە عێراق و سوریا دەخەمڵێنن .\nلە حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٤دا، گروپی چەکداری دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) لە عێراق سەریهەڵدا و لە ماوەیەکی کەمدا دەستی بەسەر بەشێکی زۆر لە خاکی عێراق و سوریادا گرت، دواتریش لەساڵی ٢٠١٧دا هێزە سەربازییەکانی عێراق سەرکەوتنی یەکجارییان بەسەر ئەو گروپەدا راگەیاند.


ژیان | ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست | سوپای ئەمریکا فڕۆکەی B-52 رەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات\n2020-11-22 | 462 جار خوێندراوەتەوە\nسوپای ئەمریکا چەندین فڕۆکەی B-52ی ڕەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کرد، ئەوەش دوای ئەوە دێت کە هەفتەی رابردوو دەنگۆی تاوتوێکردنی پلانی هێرشکردنەسەر دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران لەلایەن دۆناڵد ترەمپەوە، لە میدیای ئەمریکا بڵاوکرایەوە.\nئاژانسێکی ڕوسی: هێزەکانی ئەمریکا بەردەوامن لە پەڕینەوە لە سوریاوە بۆ عێراق\nسوپای ئەمریکا: 10 هەزار لایەنگر و ئەندامی داعش لە عێراق و سوریا ماون\nئەمریکا دەستیکرد بە کەمکردنەوەی هێزەکانی لە عێراق و ئەفغانستان\nفەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا لە بەیاننامەیەکدا ئاشکرایکرد، چەند فڕۆکەیەکی جەنگییان لە جۆری B-52 رەوانەی ناوچەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کردووە.\nلە بەیاننامەکەدا هاتووە، " فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا پابەندی بەڵێنەکانیەتی بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بە مەبەستی رێگەگرتن لە توندوتیژی و رەفتاری شەڕانگێزانە، توانای راگواستنی خێرای هێزەکانی هەیە بۆ ناوەوە و دەرەوەی ناوچەکە".\nئاماژە بەوەشکراوە، "ئەو جۆرە ئەرکانە توانای سوپای ئەمریکا بۆ جێگیرکردنی هێزە ئاسمانییەکانی لە هەر شوێنێکی جیهان لە ماوەیەکی کەمدا بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری، پیشاندەدات".\nلەو بارەیەشەوە، جەنەڕاڵ گێرک گیلۆت فەرماندە لە هێزی ئاسمانی ئەمریکا رایگەیاندووە، ئەو ئەرکە توانا و ئامادەیی هێزە هاوبەشەکان بەرزدەکاتەوە.\nبەپێی هەندێک لە راپۆرتەکان، دوو بۆمبهاوێژی B-52 لە داکوتای باکور بەبێ راوەستان رەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کراون.\nبۆمبهاوێژی B-52 بە یەکێک لە فڕۆکە ستراتیژییەکانی ئەمەریکا دادەندرێت و توانای هەڵگرتنی 70 تۆن چەک و تەقەمەنی هەیە، هەروەها زیاتر لە هەشت هەزار و 800 میل دەبڕێت بێ ئەوەی پێویستی بە سووتەمەنی هەبێت.\nچالاکیی فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا زیاتر لە سنورەکانی میسر و وڵاتانی ناوەندی کیشوەری ئاسیا خۆی دەبینێتەوە بەڵام لە ساڵی ٢٠٠١ بەملاوە، بەهۆی شەڕ و پێکدادنەکان، وڵاتانی عێراق و سوریا و ئەفغانستان ناوەندیی چالاکییەکانی ئەو هێزە بووە.\nئەم بڕیارەی فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا دوای ئەوە دێت کە هەفتەی رابردوو رۆژنامەی نیۆیۆرک تایمز بڵاویکردبووەوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تاوتوێی هێرشی سەربازیی بۆ سەر ناوەندە ئەتۆمییەکانی ئێران کردووە، بەڵام چەند راوێژکار و بەرپرسی باڵای کۆشکی سپی لە بڕیارەکەی پاشگەزیانکردووەتەوە و هۆشداریان داوە لەوەی کە ئەو بڕیارە، لە هەفتەکانی کۆتایی سەرۆکایەتییەکەی، دەبێتەهۆی هەڵگیرسانی شەڕێکی گەورە.\nهاوکات کریستۆفەر میللەر وەزیری بەرگری ئەمریکا بەوەکالەت ئاشکرایکرد، بڕیاریانداوە بە کەمکردنەوەی هێزەکانیان لە عێراق و ئەفغانستان و پێش کۆتاییهاتنی ماوەی سەرۆکایەتی دۆناڵد ترەمپ، 2000 سەرباز لە ئەفغانستان و 500 سەربازیش لە عێراق دەکشێنینەوە.\nبە وتەی وەزیری بەرگری ئەمریکا بەوەکالەت، بڕیاری کەمکردنەوەی هێزەکانیان، تا ١٥ی کانونی دووەمی ٢٠٢١ بەتەواوەتی جێبەجێ دەکرێت.


لایەنەکان متمانەیان بە کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی هەرێم نییە |\nHome سەرەکی لایەنەکان متمانەیان بە کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی هەرێم نییە\nلایەنەکان متمانەیان بە کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی هەرێم نییە\non: ئازار 08, 2017 In: سەرەکی, هەواڵNo Comments\nپارتی دەیەوێت لە ڕێگەی حزبە بچووکەکانەوە هەژموونی خۆی بسەپێنێت\nلەگەڵ نزیکبوونەوەی وادەی هەڵبژاردنەکانی هەرێم کە دەکەوێتە مانگی ٩ـی ئەمساڵەوە، هێز و لایەنە سیاسییەکانی هەرێم دەڵێن کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێم جێگەی متمانە نییە و بە حزبی کراوە.\nپەرلەمانی كوردستان لە ناوەڕاستی ساڵی 2014دا یاسای كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكان و ڕاپرسیی هەرێمی پەسەند كرد، دواتر ئەنجوومەنی كۆمیسیۆن لە لایەن پەرلەمانەوە متمانەیان پێ درا، لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا پۆستەكانی ئەنجوومەنی كارگێڕیی كۆمیسیۆن لە لایەن یەكێتیی و پارتی و بزووتنەوەی گۆڕان و هەر یەك لە یەكگرتوو و كۆمەڵی ئیسلامییەوە پڕ كرانەوە، ئەمەش ناڕەزایی حزبەكانی تری لێ كەوتەوە و ڕایانگەیاند كۆمیسیۆن لە لایەن پێنج حزبەکەوە قۆرخ كراوە و جێگەی متمانە نییە.\nئەبو كاروان، سەرۆكی فراكسیۆنی ئازادی لە پەرلەمانی كوردستان، بە ״ئاژانس״ی ڕاگەیاند، شێوزای پێكهاتنی كۆمیسیۆنەكە تەواو حزبییە و دەبوو بە پێی سیڤی و شارەزایی پۆستەكان پڕ بكرێنەوە و سەربەخۆ بوایە.\nئەو وتی: ״گومانمان هەیە ئەو پێنج حزبە بە ڕێککەوتنیان دەستکاریی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان دەکەن، بۆیە داوای بێلایەنی و سەربەخۆیی ئەم ئەنجوومەنە دەكەینەوە.״\nبە بڕیاری ژمارە 10 ساڵی 2014 پەرلەمانی كوردستان یاسای كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و ڕاپرسیی پەسەند كرد، لە یاساكەدا هاتووە كۆمیسیۆنەكە لە هەردوو ئەنجوومەنی كۆمیسیۆن و كارگێڕی پێك دێت. كۆمیسیۆنی ئەنجوومەن لە 9 ئەندام پێك دێت و لە لایەن پەرلەمانەوە متمانەیان پێ دەبەخشرێت. كۆمیسیۆنی كارگێڕی لە نووسینگەكانی كۆمیسیۆن و نووسینگەی هەڵبژاردنەكان پێك دێت كە لە ئێستادا ژمارەیان 12 پۆستە، كاری كۆمیسیۆنەكەش ئەنجامدانی هەڵبژاردنە گشتی و ڕاپرسییەكانی هەرێمی كوردستانە.\nهەروەها دوێنێ حکومەتی هەرێم بودجەی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی پەسەند کرد.\nفازڵ بەشارەتی، ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی پارتی، بە ״ئاژانس״ی وت: ״پێمان باشە جگە لە پێنج حزبەکە ئەو حزبانەش لە کۆمیسیۆنەکەدا بەشدار بن کە لە پەرلەماندا هەن.״\nباسی لەوەش کرد ئەوە حەقی ئەو لایەنانەیە کە گومان لەو کۆمیسیۆنە بکەن و بە پێویستیشی زانی نوێنەریان لە کۆمیسیۆنەکەدا هەبێت.\nبە پێی ڕێككەوتنی لایەنەكان پۆستەكانی ئەنجوومەن كە نۆ پۆستە دابەش كراوە بەسەر پێنج حزبی سەرەكیدا، بە شێوەیەك پارتی سێ ئەندام و هەر یەكە لە یەكێتیی و گۆڕان یەكی دوو ئەندام و یەكگرتوو و كۆمەڵ بە یەكی ئەندامێك بەشدارن لە هەیكەلی كۆمیسیۆنەكەدا.\nزمناكۆ جەلال، بەرپرسی ژووری هەڵبژاردنی ئەو بزووتنەوەیە بە ״ئاژانس״ی وت: ״كۆمیسیۆن لە لایەن پەرلەمانەوە و بە پێی یاسا پێك هێنراوە، بۆیە قسەی لەسەر ناكەم.״\nمانگی ٩ـی ئەمساڵ وادەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانە، بەڵام تا ئێستا نازانرێت ئاخۆ ئەو هەڵبژاردنە ئەنجام دەدرێت یان نا، بەڵام لە ئێستاوە بەشێک لە هێز و لایەنەکان گومانەکانیان سەبارەت بە کۆمیسیۆن ئاشکرا دەکەن.\nڕێواز فایەق، ئەندامی فراكسیۆنی یەكێتیی لە پەرلەمانی كوردستان، ئاماژەی بەوە دا، پێویستە کۆمیسیۆن سەربەخۆ بێت، بەڵام کۆمیسیۆنی سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێم سەربەخۆ نییە و بە ڕێککەوتنی پێنج لایەنەکە پێک هاتووە.\nفایەق بە ״ئاژانس״ی وت: ״گلەیی هەر لایەنێک لەو کۆمیسیۆنە یاساییە، بۆیە گرنگە لە کارگێڕیی ئەنجوومەنەکە لایەنەکانی تریش بەشدارییان پێ بکرێت، چونکە تازە ناتوانرێت دەستکاریی ئەنجوومەنی کۆمسیاران بکرێت.״\nگومانێک هەیە کە پارتی لە ڕێگەی هێنانەپێشەوەی حزبە بچووکەکان بۆ ناو کۆمیسیۆن هەژموونی بکات، بەڵام کۆمیسیۆن ئەوە ڕەت دەکەنەوە.\nشێرکۆ حەمەئەمین، پەرلەمانتاری گۆڕان لە پەرلەمانی کوردستان، بە ״ئاژانس״ی وت: ״پارتی دەیەوێت وەک هەموو دەزگاکانی تر هەژموونی کۆمیسیۆنی هەڵبژاردنیش بکات و هێنانەناوەوەی حزبە بچووکەکانیش بۆ ئەوەیە.״\nبەڵام شیروان زرار، وتەبێژی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێم باسی لەوە کرد ئەوان تەواو یاسایین و بە یاسا دامەزراون.\nوتیشی: ״دەبێت هەڵبژاردنێک بکرێت ئینجا کارەکانمان هەڵبسەنگێندرێت.״\nیه‌كێتیی و گۆڕان پڕۆژه‌كه‌ی یه‌كگرتووی ئیسلامی ڕه‌ت ده‌كه‌نه‌وه\nپارتی هەشت پۆستی یەکگرتوو قەرزارە\nنازم دەباغ: ئێران مەرجی هەبوو بۆ ناوبژیوانیی هەولێر و بەغدا\nپارتی: باشترە هەولێر بە تەنیا بەڕێوە ببەین\nكوردستان لە دوای ڕیفراندۆم


پارتە سیاسییەکان | PUK CENTRAL COUNCIL | Page 3\nسێ شه‌ممه, كانونی دووه‌م 30, 2018 2:57 pm پارتە سیاسییەکان 0\nیه‌کێتیی نیشتیمانی کوردستان وه‌ڵامێکی توندی پارتی ده‌داته‌وه‌و ورده‌کاریی هه‌وڵێکی گه‌ڕان و پشکنینی سوپای عیراق له‌مه‌خمور ئاشکراده‌کات، به‌رپرسێکی یه‌کێتیش ڕایده‌گه‌یه‌نێت، “ئه‌وکه‌سانه‌ی هاوکاریی سوپای عیراقیان کردوه سه‌رجه‌میان پارتی بون”. کرمانج عه‌بدوڵڵا به‌رپرسی لقی 23ی پارتی …\nئەنجومەنی ناوەندی لە یادی 40 ساڵەی شەهیدکردنی ئارامی سەرکردە دا: باشترین وەفا درێژە پێدانی رێبازەکەیەتی\nسێ شه‌ممه, كانونی دووه‌م 30, 2018 2:50 pm ئەنجومەنی ناوەندی 0\nئەنجومەنی ناوەندی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان لە یادی 40 ساڵەی شەهیدبوونی ئارامی سەرکردە دا رایدەگەیەنێت شاسوار جەلال سەعید غەنی بنەماڵەیەکی ئاینی و شۆڕشگێر و نیشتیمان پەروەر چاوی بەدنیا هەڵهێناوە و خاوەن کەسایەتیەکی تایبەت و سەرکردەیەکی ماندوونەناسی رێگای کوردایەتی بوو، دەقی بروسکە: بەرێزان / بنەماڵە و لیژنەی …\nپێنج شه‌ممه, كانونی دووه‌م 25, 2018 7:11 pm پارتە سیاسییەکان 0\nدوای كۆبوونه‌وه‌ی دوێنێ، ئه‌مڕۆ بۆ جاری دووه‌م ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی له‌سلێمانی كۆبووه‌و تێیدا بڕیاردرا 10 ئه‌ندام له‌گه‌ڵ كۆسره‌ت ره‌سوڵ دیاری بكرێن بۆ به‌ڕێوه‌بردنی یه‌كێتی تا كاتی كۆنگره. له‌و باره‌یه‌وه د.رێواز فایه‌ق ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان …\nکۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی دەستیپێکرد\nچوار شه‌ممه, كانونی دووه‌م 24, 2018 11:34 am پارتە سیاسییەکان 0\nگفتوگۆ لەبارەی دیاریکردنی رۆژی کۆنگرە و پرۆسەی هەڵبژاردنەکان و تاوتوێی پرسی هەڵوەشاندنەوەی مەکتەبی سیاسی و دەستنیشانکردنی ژمارەیەک هەڤاڵی سەرکردایەتی بۆ مەکتەبی سیاسی دەکرێت کەمێک پێش ئێستا کۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان بەسەرپەرشتی کۆسرەت رەسوڵ جێگری سکرتێری گشتی دەستیپێکرد. …\nشه‌ممه, كانونی دووه‌م 20, 2018 11:37 am پارتە سیاسییەکان 0\nهێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتیی نیشتمانی كوردستان له‌روونكردنه‌وه‌یه‌كیدا داوا ده‌كات به‌م نزیكانه رۆژی گۆنگره دیاری بكرێت. رونكردنه‌وه له نووسینگه‌ی تایبه‌تی هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د-ه‌وه دوای بڵاوبونه‌وه‌ی زانیاری نادروست له هه‌واڵێكی ماڵپه‌ری(سپی میدیا)دا، له‌سه‌ر هۆكاری …


كچێك له په‌نجه‌ره خۆی فڕێده‌داته‌وه خواره‌وه\nبه ڤیدیۆ.. "منیان رفاند و ده‌یانویست بمفرۆشن"\nKurdistan24 هه‌ولێر 08:58 2021/09/05\nكچێك له په‌نجه‌ره‌وه خۆی فڕێداده‌ته خواره‌وه\nتورکیا رفاندن ده‌ستبه‌سه‌ركردن پۆلیس\nرۆژنامه‌ی "جمهوریه‌ت"ی توركی بڵاویكرده‌وه، كچێك به ناوی "شیرین"، كه ته‌مه‌نی 19 ساڵه، له په‌نجه‌ره‌ی یه‌كێك له باڵه‌خانه‌كانی "ئه‌نتاڵیا" خۆی فڕێدایه خواره‌وه، له لێكۆڵینه‌وه‌كانی پۆلیس ئاماژه به‌وه كراوه، كچه‌كه بۆیه ئه‌و كاره‌ی كردووه، تا له‌ده‌ست رفێنه‌ره‌كانی رزگاری ببێت.\nگرته ڤیدیۆییه‌ك له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاوكرایه‌وه، كه كچێك له به‌رزایی 10 مه‌تره‌وه له په‌نجه‌ره خۆی فڕێدایه خواره‌وه و به ئۆتۆمبێلێك كه‌وت، دواتر كه‌وته سه‌ر زه‌وی.\nرۆژنامه‌كه ئاماژه‌ی به‌وه كرد، كه شیرین ده‌ستبه‌سه‌ر بووه، له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌سێكه‌وه رفێنراوه، كه له ئێرانه‌وه هاتبوون و ویستوویانه بیفرۆشن.\nشیرین خۆی له په‌نجه‌ره فڕێدایه‌وه خواره‌وه و هاواری ده‌كرد، رزگارم بكه‌ن\nبه گوێره‌ی رۆژنامه‌كه "شیرین" ئاشكرای كردووه، كه "ئه‌وان له ئێرانه‌وه هاتبوون، منیان رفاند و دواتر له‌و شوقه‌یه ده‌ستبه‌سه‌ریان كردم، ، ئه‌شكه‌نجه‌یان ده‌دام و ده‌یانویست بمفرۆشن".\nرۆژنامه‌ی "ته‌قویم"ی توركی بڵاویكرده‌وه، كچه‌كه له كاتی خۆهه‌ڵدانی له په‌نجه‌ره‌كه‌وه هاواری كردووه و گوتویه‌تی "رزگارم بكه‌ن"، پۆلیسی ئه‌نتاڵیاش لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌و دۆسییه ده‌ستپێكردووه.\nلە گرتە ڤیدیۆییەکەدا ده‌ركه‌وتووه، کە ئەو كچه گەنجە هەوڵی بازدان دەدات، دوای ئەوەی قاچەکانی لە پەنجەرەکە دەرخست، پێش ئەوەی بە بێباکانە باز بدات، ژمارەیەك لە رێبوارەکانی شه‌قامه‌كه‌ش بەپەلە چوونە سەری و دوای هاوکاریكردنی، فریاكه‌وتنی پزیشكیان بانگكردووه.\nئاماژه به‌وه‌ش كراوه، شیرین به‌هۆی خۆهه‌ڵدانه‌وه بریندار بووه و چه‌ند بڕبڕه‌یه‌كی ملی شكاوه، بۆ نه‌خۆشخانه گوازراوه‌ته‌وه و چاره‌سه‌ر ده‌كرێت.\n'Beni kurtarın' diyerek pencereden atladı\nİddiaya göre kaçırılıp rehin tutulan 19 yaşındaki Şirin N.E, apartmanın penceresinden kendini boşluğa bıraktı. Park halindeki bir otomobile, ardından beton zemine düşen genç kız yaralanırken, o anlar cep telefonu kamerasına yansıdı\n— Takvim (@takvim) September 3, 2021\nبە پاڵپشتی حکومەتی هەرێمی کوردستان کەنیسەیەکی نوێ لە عەنکاوە کرایەوە\nدووەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی کوردی "مۆسکۆ" بەڕێوەدەچێت\nتەرمی سێ کۆچبەری کورد دەگەڕێندرێنەوە هەرێمی کوردستان\nداوا له خاوه‌ن زه‌وییه كارته‌كان ده‌كرێت مامه‌ڵه‌ی تاپۆكردن ده‌ستپێبكه‌ن\nنه‌خۆشێك 35 خوله‌ك دوای مردن له‌ناكاو زیندوو ده‌بێته‌وه\nئێران.. ژماره‌یه‌ك كچی هه‌رزه‌كار به‌هۆی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤیدیۆیه‌ك ده‌ستگیركران\nمنداڵێكی تازه له‌دایكبوو له گۆڕستانێك فڕێده‌درێت


گۆڕان لەسایەی هزرێکی ناسیۆنالیزمی چەقبەستودا\nژمارەیەک بەرپرس و کادیر و پێشمەرگەی دێرینی یەکێتی پشکیان لەدروستبونی گۆڕان و دواتریش لە گەورەبونیدا هەبو. ئەم گروپانە چەند خەسڵەتێکی هاوبەشیان هەبو: بۆ پرسە رەواکانی میللەتەکەیان کەسانی تێکۆشەر و خاوەن قوربانی بون و لەبواری فکردا بەگشتی لەفەلەکی فرە ئاراستە ناکۆکەکانی چەپی ئەو سەردەمەدا گیرسابونەوە. لێرەدا ناشێت ئاماژە نەکەم بەوەی کە بەرنامەی سەرەتایی یەکێتی، بەکۆمەڵەشەوە، زۆر نزیک و لێکچو بو لە گەڵ بەرنامەی چەپخوازی ناسیۆنالیزمی عەرەبی، ئەویش الاتحاد الاشتراکی العربی خوالێخۆشبو جمال عبد الناصر. خوێندنەوەی مێژو و وردەکاری ئەو بەرنامەیە ئەوەمان بۆ رون دەکاتەوە.\nسەرەرای ئەوەی ئەو گروپانە لە سەردەمی یەکێتیبوندا لە سایەی گرێبەستێکی رێکخراوەیی لەرزۆک و ناجێگیری نێوانیان و لە غیابی گرێبەستێکی فکری دیاری چەسپاو خەباتێکی سەخت و بەردەوامیان بەرێکردوە، بەڵام بە درێژایی ئەو سەردەمە لە گەڵ یەکتردا لە ململانێدا بون و دوچاری لەتبون و لێکترازان و تەنانەت شەری یەکتریش بون.\nزۆربەی ئەم گروپانە لەدوای راپەرین لە ژێر کاریگەری ئەقڵیەتی شاخ، ئیرسی فکری و سیاسی دێرینیان و مەغروریان کەوتنە رکابەریکردنی هەر کەس و فکر و هێزێک کە ئەشهەدوبیلای ئەوانی نەدەچریەوە. ئەم هەڵوێست و رەفتارانە هۆکارێکی گرنگی تێکچونی دۆخی نێو ماڵی کورد و حزبەکەیان و شەری ناوخۆ و لەتکردنی خاك و زمان و پێشمەرگە بون.\nکاتێک پلە و پۆست و پارە جومگەکانی سیاسەت و حوکمرانیان چەور کرد بەشێکی بەرچاوی ئەم تاقمانە زۆر زیاتر لە شایستەی خۆیان سودمەند بون، لە لیتاوی گەندەڵیدا گیرسانەوە و پێشێلکاری یاسا و بەها جوانەکانی کۆمەڵگای کوردەواری بون.\nکاتێک دەنگی نارەزایی خەڵکیان بیست هەوڵیان دا بە ئاوی ریفۆرمی ناو یەکێتی خۆیان بشۆرن، کاتێکیش گەیشتنە ئەو قەناعەتەی پێگە و مەنزلیان لە ناو یەکێتی رویان لە داکشانە ئەو حزبەیان جێهێشت، بە دروستبونی گۆڕان دەستنوێژیان گرت و شایەتمانی چاکسازیان راگەیاند.\nئەوانەی لەسەرەتاوە سەر بەکۆمەڵە بون ( زۆرینەی ئەوانە بون هاتنە ناو گۆڕان) میراتەکانی سەردەمی کۆمەڵەبون و خەباتکردنیان بە هەمو جیاوازیەکان، ململانێ شەخسیەکان و ناکۆکیە فکری و سیاسیەکانی نێوانیان، کە وەک قەتماغەیەکی ئەستوری تۆزی گەشتێکی درێژ لێیان نیشتبو، لە سایەی ناسنامەی مێژو و نیەتێکی تەم و مژاوی بۆ ریفۆرم گواستیاننەوە ناو گۆڕان. سەرەرای چەند جیاوازیەکی بچوک بەڵام هزر و فکری زۆربەی ئەم گروپە دێرینانە، ئێستاشی لە گەڵدا بێت، هەر لە فەلەکی ناسیۆنالیزمدا دەسورێنەوە، مام جلال بە چەپکە گوڵ ناوزەدی کردوە.\nگرێدانی ناسیۆنالیزم بە هزری گۆڕانەوە پرۆسەیەکی زۆر ئاڵۆز و سەختە، هۆکاری بنەرەتیش دەگەرێتەوە بۆ ئەو راستیەی گۆڕان پێشئەوەی حزب یاخود رێکخراوێکی سیاسی بێت باوەر و هزرێکی بەرفراوان و قوڵە کە بە رێگەی جەماوەری و مەدەنی کار بۆ ریفۆرمی حوکمرانی و سیاسی و فکری و کۆمەڵایەتی دەکات، هێز و دینامیکی گۆڕان لە مرونەتی رێکخراوەیی و متمانەی جەماوەری و پێداگری لە پرەنسیپەکانیەوە سەرچاوە دەکەن.\nلەم پرۆسەیەدا خستنەگەری ئەرێنی ئەزمونەکانی مێژو دەتوانێت تەوژمێک بە پرسی گۆرانکاری بدات، بەڵام کاتێک ئەو مێژوە بکرێتە ئاوێنە گەورەکەی گۆڕانبون و گۆرانکاری، کاتێک ئەقڵیەتی رێکخراوەیی هەرەمی و ناوەندیەتی دەسەڵات کە زادەی هزری ناسیۆنالیزمن زاڵ بکرێن، کاتێک مێژو بکرێتە پاساوی داپۆشینی گەندەڵی و لادان و گوناح، چونکە ناکرێت ناسیۆنالیزم خەتابار و ناشرین بکرێت، کاتێک دۆستایەتی و تەکەتولگەری و یاسا و رێساکانی بنەماڵەیی کە چەمکە زەقەکانی ناسیۆنالیزمن لە باشور شوێن بە پرەنسیپەکانی گۆڕان شڵۆق بکەن، ئەوا بێگومان ئەو دیاردانە دەبنە سەرسەخترین لەمپەر و رێگر لە خودی پرۆسەی گۆرانکاری و پرسی گۆرانبون.\nئەم پارادۆکسە نالەبارانە لە دوای وەفاتی کاک نەوشیروان لە ناو گۆڕاندا بەرجەستەبون، نەک تەنها هەناوی گۆڕانیان بە گرژی تەنیوە بەڵکو قەدەری بزوتنەوەکەشیان نادیار کردوە.\nگۆمی شڵەقاوی فکری، نارۆشنی دیدگا بۆ پرسی گۆڕان، زاڵبونی ئەقڵیەتی بەبنەماڵەییکردن و هزرێکی گوێرایەڵی ناسیۆنالیزمی کلاسیکی بەسەرچو و دوای وەفاتی کاک نەوشیروان غیابی کاریزما و سەرکردەی بریاردەر لاسەنگیەکی زەق، تێکشکاندنی هزری رەسەنی گۆڕان، لادان و بەرجەستەکردنی میکافیلزمێکی زەقیان لە ناو بزوتنەوەی گۆڕاندا بەرهەم هێناوە.\nهەرچۆنێک بێت ئەو گروپە تێکۆشەرە دێرینە رۆڵی بەرچاویان لە چەسپاندن و گەشەکردنی پێگەی جەماوەری گۆڕان هەبو. ئەوان لە مێژوی خەباتی شاخدا لە ناچاریەوە راهاتبون خەبات و سیاسەت لە سایەی بارۆمێتری سیاسی و ئەمنی سنورەکانی گۆرەپانی خەباتیان لە باشور لە گەڵ هێزەکانی تری کوردستان و بەغدا و تەهران و شام و ئەنقەرەدا پێرەوبکەن. ئەگەرچی ئەمە قەدەرێکی نەخوازیار بوە، بەڵام نەدەبو لە دوای راپەرینەوە بەو خەستیەی جاران ئەو بوارە فراوانە بەو ناچاریە بدەن، دەکرا عەقڵ و پانتایی سیاسی و فکری خۆیان لەو داوە بێ رەحمە قورتار بکەن. ئەم واقیعە تەنها رەنگدانەوەی بەسەر سیاسەتکردن و مامەڵەکردن لە گەڵ هێز و وڵاتانی ناوچەکەدا نەبوە بەڵكو چەمکی عەقلیانیەتی کلاسیکی، شادەماری بزافە ناسیۆنالیزمە رزگاریخوازەکانی سەدەی رابوردو، مۆتۆربە و خەستتر کردۆتەوە، ئاکامەکەشی لەم سەردەمەدا گۆرانکاری، دەستپێشخەری و چەسپاندنی واقیعی نوێ ئەگەر ئیفلیجیش نەکرابن لە سەر پشتی کیسەڵ گیرساونەتەوە. خولەکانی شەری ناوخۆ، ٣١ ی ئاب، رێکەوتنی ستراتیژی، شکستهێنان بە پرۆسەی ریفراندۆم، ١٦ی ئۆکتۆبەر و کەنارگیری و گوێرایەڵی سەرانی گۆڕان بۆ ئەمری واقیع شایەتحاڵی ئەو راستیەن کە ناسیۆنالیزمی کوردی تا ئەم چرکەیەش بەدەستیەوە دەناڵێنێت.\nبەتایبەت گۆڕان کە بەتەنیشت پاشەکشەکانی لە هەڵبژاردنەکاندا و لە دەستدانی متمانەی زۆربەی جەماوەرەکەی، خاوەنی هێزی چەکدار و پارە و پەیوەندی دەرەکی بەرفراوانیش نیە، دەسەڵاتدارەکانی دەیانەوێت لە سایەی دەستگرتن بەو چەمکە سواوە و خۆحەشاردان لە پشتیەوە بە پاساوێکی وەهمی چاکسازی و بەرژەوەندی گشتیەوە، شکستەکانیان پەردەپۆش بکەن، ئێستاش لەو باوەرەدان پەنابردن بۆ مێژو و ناسیۆنالیزم وەک جاران فریایان دەکەون.\nپرۆسەی جێگۆرکێ و گواستنەوەی خەون و فکر و هزری گروپێکی شۆرشگیری چەپخوازی سەردەمی خەباتی نهێنی و شاخ بۆ بزوتنەوەیەکی جەماوەری بەرفراوانی سەردەمی کاری مەدەنی و سیاسەت و پەرڵەمان و دیبلۆماسیەت و جیهانگیری زۆر بە چەقبەستویی و قیرچسمەیی و گرژی و بەرتەسکی بەرێوەچوە و دەچێت، چونکە ئەو گروپانە لەو پرۆسەیەدا بێجگە لە پشتئەستور بونیان بە مێژو شتێکی نوێیان نەهێناوەتە ناو کایەی فکری و سیاسی بزوتنەوەی گۆڕانەوە.\nوێرای ئەوەی ئەو مێژوە سەرمایەکی نەتەوەیی و نیشتمانی مەزنە و خەڵک رێزی لێدەگرێت، بەڵام کەرەستەکانی گۆڕان هەم نوێن و زۆر لەو مێژوەش چرو پر و قوڵترن. بێگومان نمونەکانی شکست و لەناوچونی ناسیۆنالیزمی عەرەبی کلاسیکی لە چەند وڵاتێکی عەرەبی سەلماندیان کاتێک ئەو دو بەرەیە بەرەنگاری یەکتر دەبنەوە بێگومان لە دوا مەتافدا خواست و ئیرادەی گۆڕانکاری سەرکەوتو دەبن، دوا نمونەکانیش لە جەزائیر و سودان بینران.\nبەشێکی بەرچاوی تێکۆشەرە دێرینەکانی ناو گۆڕان نە ویستویانە و نە توانیشیویانە هێڵیکی رۆشن نێوان ئەو مێژوە و گۆرانبون بکێشن. ئەم تێکەڵاوبونە جار هەبوە سودی کاتی بۆ گۆران هەبوە، بەڵام بەگشتی ناسنامەی گۆڕانی خستۆتە بەر رەحمەتی هزری ناسیۆنالیزمەوە.\nگەر سەرانی گۆڕان بیانەوێت لاسایی هێزی بنەرەتی کلاسیکی ناسیۆنالیزمی کوردی کە پارتیە بکەن زۆر بە هەڵەدا چون، چونکە پێکهاتەی رێکخراوەیی و سیاسی و پێگەی پارتی لە کوردستان و ناوچەکە و دنیادا بە مێژوی خەباتی حزبەکە و لە سایەی رابەرایەتیەکی تۆکمە و بە رێگایەکی درێژی پر پێچ و پەنا و شکست و سەرکەوتندا بەدەست هێنراون، بەگشتی سەرانی پارتی ئەوەندە ترسیان لە مێژو نەبوە بۆیە دەستکراوەتر بون، پارتی سەرکەوتوش بوە رێژەیەکی چەسپاوی جەماوەری بۆ خۆی مسۆگەر بکات. بەرنامەی گۆڕان و پێکهاتەکەشی رێگە بەو کارانە نادەن و جەماوەرەکەشی ئەهلی ئەو مسۆگەرکردنە نین.\nلەو باوەرەدام پێویست ناکات ئەزمونی یەکێتی، تایبەت دوای خولەکانی شەری ناوخۆ، بە یادی بەرپرسانی گۆڕاندا بهێنمەوە، چونکە ئەو سەردمە خۆشیان خاوەن ماڵ بون.\nهەڵسوراوە چەقبەستوەکان لە دوای وەفاتی کاک نەوشیروان کەوتنەوە چرینەوەی بۆچون و فکرە بەسەرچوەکان، کە کۆێ گشتی خۆ حەشاردانە لە پشت پەردەی ناسیۆنالیزمەوە لە سەر حسابی هزری گۆڕان، لەو پرۆسەیەشدا هەزار و یەک پاساو بۆ سیاسەتە چەوتەکانی ئێستایان دەهێننەوە، قەڵەم بەدەستەکانی عەرشیان بۆ ئەو بۆچونە نەزۆکە خستۆتە گەر بۆ چەواشەکردنی خەڵک و جەماوەری گۆڕان و وەستانەوەی بێ ویژدانانە بەرامبەر بە دەنگە زوڵاڵە نارەزاکانی ناو گۆڕان، بەتایبەت لە کوردستان و ئاراستەی پرۆگۆڕان لە دەرەوە کە بەهێزترین گروپی نارەزایە کە خۆی بە باشی رێکخستوە و دید و بۆچونەکانی بۆ هەمو بەیان کردوە کە مەبەستی سەرەکی لێیان چاکسازی نێو ماڵی گۆڕان و بوژاندنەوەی رۆحی رەسەنی گۆڕانە.\nئێستا لە پرسی حوکمرانیدا، بە تەنیشت لیککردن بۆ پۆست و دەسکەوتی شەخسی و ئیمتیازات، هاوکاتیش نیەتێکی باش لە ناو هەڵسوراوان بەدی دەکرێت کە ئومێدێکیان لە سەر حوکمرانی بۆ چاکسازی و رێکخستنەوەی نێو ماڵی گۆڕان هەڵچنیوە، با چاوەروان بین بزانین پەنابردن بۆ هزری ناسیۆنالیزمی چەقبەستو و ملکەچکردن بۆ واقیعێکی دژوار گۆڕان بە کوێ دەگەیەنێت !


رووداوەكان ئاسایی نین.. تەقاندنەوەی كۆگای هێزە حیزبییەكان‌و زیادبوونی گومانەكان\n1237 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nشیكاری نەبەز گۆران\nلەماوەی تەنیا یەك مانگدا، لەسەرتاسەری عێراق (8) كۆگای تەقەمەنی هێزە حیزبی و میلیشاكانی ناو عێراق تەقینەوە.\nپاش هەموو تەقینەوەیەك لێدوانەكان باس لە كێشەی تەكنیكی كارەبا، یان بەرزی پلەی گەرما دەكەن. بەڵام ئەم رووداوە یەك لە دوای یەكانە لە حاڵەت تێپەڕیكردوە و بووە بە دیاردە.\nسەرەتا كۆگایەكی تەقەمەنی هێزێكی ملیشیا لە شاری_بابل_ تەقییەوە، پاش ئەو كۆگایەكی دیكە لە شاری_بەسڕە_ تەقییەوە، بەدوای ئەودا دوو كۆگای تەقەمەنی لە شاری_بەغداد_ تەقییەوە. ئەم تەقینەوانە گوازرایەوە بۆ هەرێمی كوردستان و لە شاری هەولێر سەرەتا كۆگایەك تەقییەوە، پاشان كۆگایەكی دیكە، دوای ئەو كۆگایەك لە شاری سلێمانی و، دواترین رووداو تەقینەوەی كۆگایەك بوو لە شاری دهۆك.\nهەموو ئەو كۆگایانە كۆگای تەقەمەنی هێزە حیزبییەكانی عێراقە و، هیچ كۆگایەكی سوپای عێراقی نەتەقیوەتەوە! ئەگەر كێشەكە پلەی گەرمابێت، كۆگاكەی سلێمانی و كۆگاكەی هەولێر دوو لەو كۆگا ستانداردانەن لەسەردەمی سوپای كۆنی بەعس دروستكراون و بەشێوازێك دروستكراون پلەی گەرما هیچ كاریگەرییەكی لەسەریان نەبێت، گەر كێشەی وزەی كارەبابێت، پرسیارەكە ئەمەیە بۆچی لە ماوەی مانگێكدا ئەم هەموو كێشەیە رووبەرووی كۆگاكانی تەقەمەنی هێزە حیزبییەكانی سەرتاسەری _عێراق_دەبێتەوە؟! ئەی بۆ پێشوتر ئەمە رووینەدەدا؟\nئەوەی گرنگە رووداوی بەردەوامە تا دەگاتە ئاستی دیاردە. یانی پرسیارە جەوهەرییەكە ئەمەیە، ئەم هەموو رووداوە لە سەرتاسەری عێراقدا لەماوەیەكی كەمدا بۆچی؟ ئایا ئەمە تەكنیكێكی نوێیە بۆ داماڵینی چەكی حیزبەكان؟ ئایا ئەمە فێڵێكە بۆ سەرلەنوێ پارە بەهەدەردانەوە بەبیانوی كڕینی تەقەمەنی بۆ هێزە حیزبییەكان؟ ئایا هێزێكی دەرەكی لەم رووداوەدا بوونی هەیە؟ گەر بوونی هەیە كێیە؟ پاشان مەبەستی لەمە چییە؟ ئێمە ئەم پرسیارانە دەكەین، سەبارەت بە هەرێم دڵنیاین وەڵامێكی دروست لە وەزارەتی پێشمەرگە نابیستین، چونكە بەدواداچوون و لیژنەكانی ئەو وەزارەتە پێناچێت وەڵامێكی تازەی پێبێت و، جارێكی تر وەڵامە كۆنەكە دەبیستینەوە و باس لە كێشەی تەكنیكی و كارەبا دەكرێت. هەرچۆن لە عێراقدا حیزبەكان دوای تەقینەوەكان ئەو جۆرە قسانەیاندەكرد، لێرەش بە هەمان شێوەیە. كاری لیژنەكان كارێكە ئەنجامی نییە، وەك روسەكان دەڵێن: " هەرشتێك ویستت سەرنەگرێت، لیژنەی بۆ دروستبكە."\nئەوەی تا ئێستا روویداوە كۆتایی هێنانە بەبەشێك لە كۆگاكان، دورنییە ئەوانی دیكەش بگرێتەوە. یانی بە دیوە سەربازییەكەدا حیزبە چەكدارەكانی عێراق كەمێك پەلوپۆكراون، ئەو كۆگایانەی چەندین ساڵە تەقەمەنی تێدا هەڵدەگرن بۆ كاتێك پێویستیانبێت بیكەنە كەرەستەی بەرگیركردن لە حیزب، ئێستا وردە وردە بەرەو خاڵیبوونەوە دەچن، ئەگەر بۆچوونی ئەو بەشەی شارەزایانی سەربازی عێراق راستبێت، پێدەچێت ئەم دەسپێكە كۆی سەرجەم كۆگاكان بگرێتەوە و تەنها سوپای عێراق ببێتە خاوەن كۆگای تەقەمەنی. بۆ هەرێمی كوردستانیش دیارنییە چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەم دیاردەیە دەكەن، لێ بەهەرجۆرێك مامەڵەی لەگەڵ بكەن بێگومان هەرێم بەشێكە لە چوارچێوەی عێراق، لەوێ چی رووبدات لێرەش روودەدات.


"دوو قامک، سێ پەراسوو و پشت سەری کەبوودوەند شکاوە"\nNNSROJ: پ. حوسێنی کە ئەمڕۆ لە گرتووخانەی ئێڤی تاران چاوی بە کەبوودوەندی هاوسەری کەوتووە، رەوشی ئەو گیراوە کوردە بە نالەبار وەسف دەکات و باس لە نیگەرانی خۆی لەمبارەوە دەکات.\nزانرا کە ئەمڕۆ دووشەممە، پەریناز حوسێنی، هاوسەری محەمەدسدیق کەبوودوەند، پاش پێداگرییەکی زۆر، لە گرتووخانەی ئێڤینی تاران چاوی بە هاوسەرەکەی کەوتووە.\nناوبراو لەمبارەوە بە هەواڵدەری ر.م.م.ک.ی راگەیاندووە کە محەمەدسدیق کەبوودوەند لە رەوشێکی تەندروستی نالەبار دایە و ئەمڕۆ یەکسەر لە نەخۆشخانەی گرتووخانەوە بۆ ژووری ملاقات هێنراوە.\nکەبوودوەند لەو ملاقاتەدا بە هاوسەرەکەی گوتووە کە ١٥ ئەندامی هێزە ئەمنییەکان لە ناو گرتووخانە بە باتووم، مست و پێلاقە هێرشیان کردۆتە سەر و وێڕای جنێو و سووکایەتیکردن، لێیان داوە و برینداریان کردووە.\nسەرۆکی بەندکراوی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان[RMMK] لە ئاکامی هێرشەکەدا بێهۆش کەتووە و کاتێک لە نەخۆشخانە وەهۆش هاتۆتەوە زانیویەتی کە دوو قامکی قاچی چەپ، سێ پەراسوو و پشت سەری شکاوە، گورچیلەی تووشی خوێنڕیزی بووە و سەریشیان تاشیوە.\nهاوسەری کەبوودوەند نیگەرانی قووڵی خۆی لەمەڕ ڕەوشی تەندروستیی کەبوودوەند دەربڕیوە و داوای کردووە کە ناوبراو لە نەخۆشخانەیەکی دەرەوەی گرتووخانە دەرمان بکرێ و ئەگەر ئەو ئیزنە نەدرێ، دەسەڵاتدارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بەرپرسیاریی چارەنووسی هاوسەرەکەی دەزانێ.\nهێرشەکە رۆژی پێنجشەممە ٢٨ی خاکەلێوە لە بەندی ٣٥٠ی گرتووخانەی ئێڤینی تاران ڕووی داوە و لە ئاکامدا جگە لە کەبوودوەند و گیراوێکی سیاسیی تری کورد بە ناوی “سمکۆ خڵقەتی”، زیاتر لە ٣٠ گیراوی سیاسی و مەدەنیی ئێرانیش بریندار ببوون.\nمحەممەد سدیق کەبوودوەند، بە "باوکی مافی مرۆڤ" لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناسراوە، بە هۆی دامەزراندنی RMMK و کاری ڕۆژنامەنووسی، لە ١٠ی پووشپەڕی ساڵی ١٣٨٦ی هەتاوییەوە دەستبەسەر و زیندانی کراوە.\nناوبراو کە بە ١١ ساڵ زیندان مەحکووم کراوە، لە ماوەی زیاتر لە حەوت ساڵ زیندانی بوونیدا، تووشی کۆمەڵێک نەخۆشی وەک پڕۆستات، هەوکردنی سییەکان، چڵکی ریخۆڵە و هتد بووە و سەرباری ئەوەش، ئەمجار لە ناو گرتووخانە، کەوتۆتە بەر لێدان و کوتان.\nلاپەڕەیەکی تایبەت بە کەبوودوەند


کوردیپێدیا - رۆژ نوری شاوەیس، مەسعود بارزانی، هوشیار زێباری و د. محەمەد ساڵح گۆما\n📷 رۆژ نوری شاوەیس، مەسعود بارزانی، هوشیار زێباری و د. محەمەد ساڵح گۆما | پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 26 2016 10:58AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 26 2016 10:59AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 22 KB Dec 26 2016 10:58AM هاوڕێ باخەوان


هؤكاره كانى خؤكوشتن. (په‌ڕه 1) - تـه‌ندروستـی و ده‌روننــاسی - یانه‌ی گوڵی سوور\nهؤكاره كانى خؤكوشتن.\nیانه‌ی گوڵی سوور » تـه‌ندروستـی و ده‌روننــاسی » هؤكاره كانى خؤكوشتن. په‌ڕه 1\n1 بابه‌ته‌كانی دايكى هه توان 2012-07-10 09:09:52\nدايكى هه توان\nشوێن: سليمانى _كوردسات\nبابه‌ت: هؤكاره كانى خؤكوشتن.\nئةكةر سةرنج بدةينة خؤكوشتن وةك دياردةيةكى دةرووني و كؤمةلايةتىكؤمةليك هؤكارمان ديتة بةر جاو كةبال بةمرؤف وة دةنيت بةنابباتة بةر لةناوبردنى خودى خؤى دةتوانين ئةم هؤكارانة بةم شيوةيةى خوارةوة دابريزين1 هؤكارى دةرونى بةشيك لةدةرون زانةكان بروايان واية ئةو كةسانةى بةنا دةبةنة بةر خؤكوشتن كؤمةليك كرفتى دةرونيان هةية بؤنمونة ئةوكةسانةى بةنادةبةنة بةر خؤكوشتن لةئةنجامى زالبونية تى كةوا لةمرؤف دةكا هةموهةلةيةكى بجوك بةتاوان بزانيت بةردةوام بونو دوبارة كردنةوةى ئةم هةلانة واى ليدةكات بةنابباتة بةر خؤكوشتن بؤئةوةى خؤى لةكوناحةكاني بشواتةوة2 هؤكارى كؤمةلايةتىبيكومان ئةم هؤكارة رؤليكى سةرةكى بؤسةر هةلدانى دياردةى خؤكوشتن هةية جونكة مرؤفبونةوةريكى كؤمةلايةتيية و هةموهةلسوكةوتةكانى لةئةنجامى كارليك كردنى لةكةل دةوروبةردا دةبيت بؤية ليكترازانى خيزان ونةمانى بةيوةندىة رؤحية كان لةنيوانياندا هؤكاريكة بؤئةوة ى مرؤف هةست بة نامؤي بكات كؤشة كيربيت لةدوايشى دا دورنييةبةنا بباتة بة ر خؤكوشتن بؤئةوةى لةم بارو دؤخة ئالؤزة رزكارى ببيت3 هؤكارى ئابورىزؤرجار ئيفلاس كردنى هةنديك كةس دةبيتة هؤى خؤكوشتنيان لةم بارةوة زاناى هؤنك كؤنكى دةليت هةزاري و بونى برسيتى و تيكجوونى بةيوةندية كؤ مة لايةتيةكان هؤكارى كرنكن بؤبةرزبونةوةى ريزةى خؤكوشتن بيجةوانةش راستة جارةسةر وةك هةولدانيك بؤدؤزينةوةى جارةسةر بؤخؤكوشتن زالبونة بةسةر كيروكرفتة دةرونيو كؤمةلايةتيةكان بةشيوةيةكى زانستى دةتوانين لة ريكةى ئةم خالانةى خوارةوة ئةم دياردة ترسناكة كة م بكةينةوة جةندين كةس لةخؤكوشتن رزكار بكةين1نةهيشتنى تة نيايى و نامؤى و كؤشةكيرى تاك لةناو كؤمةلكةدا ئةويش لةريكةى بةهيزكردنى بةيوة نديية كؤمةلايةتيية كان2 دةست نيشان كردنى ئةو كةسانةى نيازى خؤكوشتنيان هةية لةريكةى زانينى نيشانةكانى ئةم دياردةية و هةولى جارةسةر كردنى 3زيادكردنى زانيارى خةلك كة خؤكوشتن حالةتيكى زيرى نيية 4 بةهيزكردن و بلاوكردنةوةى باوةر بةخؤ بون لةلاى تاكةكان بةتايبةتى ئةوانةى هةست بةبى تواناى دةكةن 5 بيويستة بزانريت ئةوةى جاريك هةولى خؤكوشتن دةدات ئةكةرى دوبارة بونةوةى زؤرة بؤية بيويستة جاو ديرى بكريتده‌روونناسی\nمن دكتؤرئامانج دكتؤر ده رونيم هيوادارم هه رجى كيشه وته نكه زه يه كى ده رونيتان هه بيت به متمانه وه بؤم بكيرنه وه تابيكه وه كرفته كانمان جاره سه ربكه ين وابكه ين كه كؤمه لكه يه كى ته ندروستو ده رون ساغ به رهه مبينين .\n2 وه‌ڵامه‌كانی Harem Shex Taib 2012-07-10 09:13:54\nوه‌ڵام: هؤكاره كانى خؤكوشتن.\nده‌ستت خۆش بۆ ئه‌م زانیاریه به‌سوده\n3 وه‌ڵامه‌كانی دايكى هه توان 2012-07-10 20:24:07\nبه ريزيت كوله كه م\nیانه‌ی گوڵی سوور » تـه‌ندروستـی و ده‌روننــاسی » هؤكاره كانى خؤكوشتن. ژماره‌ی سه‌ردانی یانه له ڕێكه‌وتی 14-4-2013 تاك و ئه‌م خوله‌كه : بڕۆ بۆ مه‌كۆی:


سەروەر ئەنوەر 21/09/2021 - 13:07 هەواڵ/كوردستانی\nئەندامێكی  لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: سەدان‌و هەزاران قوتابی لە دۆخێكی سەختی ژیان‌و گوزەراندا دەست بە ساڵێكی نوێی خوێندن دەكەن و پێویستە  حكومەتی هەرێم دەرماڵەی قوتابیانی زانكۆو پەیمانگاكان دابەش بكات.\nعومەر گوڵپی ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی كوردستان بڵاویكردەوە: بە هەردوو نووسراوی ژمارە (١٤٣ و ١٤٤) لە رۆژی (٢١ی ٩ی ٢٠٢١)، بەدواداچوونمان كردووە بۆ دەستپێكردنەوەی دەرماڵەی قوتابیانی زانكۆو پەیمانگا كە نزیكەی پێنج ساڵە ڕاگیراوە، ئەوەش بە پاساوی خراپی دۆخی دارایی و وەستانی بودجەی هەرێم لە بەغداو دابەزینی نرخی نەوت و شەڕی داعش، بەڵام لە ئێستەدا دۆخی شەڕ تەواو بووەو نرخی نەوت بەرزبووەتەوەو داهاتەكانی تریش زیاد بوون‌و بڕە پارەیەكیش لە بەغداوە لە چوارچێوەی یاسای بودجە مانگانە دەگاتە هەرێمی كوردستان، و هەموو ئەمانەش بوونەتە هۆی باشبوونی دۆخی دارایی، بەجۆرێك حكومەت توانای خەرجكردنی مووچەی تەواوەتی هەیەو خەرجكردنی پارەش بۆ هێندێك پڕۆژە دەست پێكراوەتەوە.\nئەوەشی خستەڕوو: سەدان‌و هەزاران قوتابی لە دۆخێكی سەختی ژیان‌و گوزەراندا دەست بە ساڵێكی نوێی خوێندن دەكەن، بەتایبەت قوتابیانی هەژار ئەوانەی كە خێزانەكانیان هیچ سەرچاوەیەكی داهاتیان نییە لە دۆخێكی سەخی بژێویدان، ئایا ئەكرێت دەست لە خوێندن هەڵگرن بەهۆی هەژاری‌و نەبوونی توانای دابینكردنی پێویستی‌و خەرجییەكانی خوێندن؟ ئایا دەكرێت قوتابیانی هەژار هەر چاوەرێی دەستی چاكەكاران‌و خێرخوازو گروپی خێرخوازی بن تا پێویستیەكانی ژیان‌و خوێندنیان بۆ دابین بكات؟ خوێندن لە وڵاتێكدا كە ڕۆژانە نزیكەی (٥٠٠ هەزار) بەرمیل نەوت بە نرخی سەرو (٦٠ دۆلار) بفرۆشێت، دەكرێت بەمجۆرە بێت؟.\nئاماژەی بەوەشكرد: لە ئێستەدا داهاتی هەرێمی كوردستان زیاترە لە یەك ترلیۆن‌و سەد ملیار دیناری مانگانە، بە دڵنیاییەوە توانای پێویست بەردەستە بۆ خەرجكردنەوەی ئەم دەرماڵەیە كە پاڵپشتیەكی گەورەیە بۆ قوتابیان.\nووتیشی: بەزانینی ئەوەی ژمارەی قوتابیانی زانكۆو پەیمانگا نزیكەی (١٣٠ هەزار) قوتابیە، بڕی ئەو پارەیەی پێویستە بۆ خەرجكردنی دەرماڵەكە زۆر نیەو تەنها نزیكەی (٥٠ ملیار دینار)ە بۆ هەموو ساڵەكە، بە پێی زانیاریی ئێمە توانای پێویست بۆ خەرجكردنی ئەو بڕە پارەیە لە هەرێمی كوردستان لەبەردەستە.


ئارى ڕەفیق 14, 02, 2019\nکردەى "خۆبەخشى" (Voluntary) جۆرێکە لە مومارەسەى پرۆسەى دیموکراسى، چونکە تاک بەتەنیا یان لەگەڵ کەسانێکى تردا بە فۆرمێکى ئارەزوومەندانە بەشدارى لە جووڵە و پراکتیزەکردنى پرۆگرام و پەیڕەوى کارى ئۆرگانێک یان چەند ئۆرگانێکى مەدەنیدا دەکات. بابەتى "خۆبەخشى" (Voluntary) وەک بەشێک لە پێداویستییە مرۆیییەکان لە سەرتاسەرى دنیا مامەڵەى لەگەڵ دەکرێ. هەر بۆیەیشە لە 20ى نۆڤەمبەرى ساڵى 1997 کۆمەڵەى گشتیى نەتەوە یەکگرتووەکان ڕۆژى 5ى دێسەمبەرى هەموو ساڵێکى وەک ڕۆژى جیهانیى خۆبەخشەکان دەستنیشان کردووە.\nکۆمەڵێک پێناسەى جۆراوجۆر لەبارەى کردەى "خۆبەخشى" (Voluntary) کراوە. بە گرنگى دەزانین بۆ زیاتر تێگەیشتن لێى، چەند پێناسەیەک لەبارەى ئەو چەمکەوە بخەینە بەر دید:\nخۆبەشى لە دیدى Patricia وا دەناسێنرێ، کە بریتییە لە بەخشینى تواناى مرۆڤ بە شێوازێکى ئارەزوومەندانە و بەبێ بەرامبەر، لە ڕێگەى بەشداریکردنى لە جێبەجێکردنى ئەجێندا و پێشکەشکردنى خزمەتگوزارى لە ئۆرگانێکى مەدەنیدا، یاخود لە دامەزراوەیەکى حکوومیدا. هەروەها چەمکى "خۆبەخشى" (Voluntary) لە پێناسەیەکى تردا وردتر کراوەتەوە و تێیدا هاتووە کە:\n"خۆبەخشى" (Voluntary) بە ماناى قوربانیدان دێت بە کات، توانا، ماڵ و دارایى لە لایەن کەسى خۆبەخشەوە، بەبێ ئەوەى چاوى لە قەرەبووکردنەوە و دەستکەوتى ماددى بێ.\nئه‌مانی قه‌ندیل، کە یەکێکە لە پسپۆڕەکانى کۆمەڵگەى مەدەنى و لەسەر ئاستى وڵاتانى عەرەبى ناوێکى دیارى هەیە، لەبارەى کەسى خۆبەش، وای دەبینێ کە خۆبەخشەکان بریتین لە ئەندامانى کاتیى ئۆرگانى مەدەنى، بەڵام نەک ئەندامى هەميشەيى؛ چونکە هەر کات بیانەوێ دەڕۆن و نامێننەوە. لەگەڵ ئەوەى کە بە شێوەیەکى ئارەزوومەندانە و وەک ئەرکێکى کۆمەڵایەتى، کات و توانا و سامانى خۆیان پێشکەش دەکەن، دەیشیانەوێ سوود لە ئەزموونى شارەزا و لێزان و ئەزمووندارەکان لە ڕێکخراوەکەدا وەربگرن.\nئامانج لە "خۆبەخشى" (Voluntary) چییە؟\nلەوانەیە هەر خۆبەخشێک ئامانجێک یان چەند ئامانجێک ڕای بکیشێ تا کارى خۆبەخشى لە ئۆرگانێکى مەدەنیدا ئەنجام بدات، لەوانەیشە ئامانجى هیچ یەکێک لە خۆبەخشەکان لە ئامانجى خۆبەخشێکى دیکەوە نزیک نەبێ؛ بەڵام لێرەدا باسى ئەو بایەخە دروست و گرنگانە دەکەین کە پێویستە خۆبەخشەکان لەبەرچاوى بگرن:\n- خۆبەخشى یەکێک لە ئامانجەکانى بریتییە لە شکاندنى دیوارى گۆشەگیرى و، وا دەکات جۆرێک لە تێکەڵاوبوون و کارلێکى کۆمەڵایەتى لەگەڵ ئەوانى تردا دروست ببێ.\n- لە دەستپێکردنى کارى خۆبەخشییەوە، ئەزموون و پەرەپێدانى توانا مرۆیییەکان دروست دەبێ.\n- خۆبەخشەکان ڕۆڵێکى باش دەبینن لە سەرخستن و بەهێزکردنى ئەو دامەزراوەیەى کە کات و تواناى خۆیانى تێدا دەبەخشن.\n- خۆبەخشەکان بە کردەى خۆبەخشى وەک یەکێک لە مۆدیلە مەدەنییەکان، سیمایەکى جوان بە کردەى ئۆرگانەکانى کۆمەڵگەى مەدەنى دەبەخشن.\n- لەگەڵ ئامادەییى هەر خۆبەخشێک بۆ بەشداریکردن لە کارى خۆبەشیدا، وا دەکات هێواش هێواش ئەوانی تر ڕابکێشێ؛ ڕوونیشە کە زۆربوونى ژمارەى خۆبەخشەکان، لە خۆبەخشێکەوە دەستی پێ کردووە.\n- خۆبەخشى وا دەکات ئینتیما بۆ نەتەوە و نیشتمان زیاتر ببێ، چونکە ئاماژەیەکە بۆ خۆشویستنى وڵات و نەتەوە.\nجۆرەکانى "خۆبەخشى" (Voluntary):\nخۆبەخشى بەسەر شەش جۆرى سەرەکیدا دابەش دەبێ:\n١- خۆبەخشى بە بەبەخشینى کات.\n٢- خۆبەخشى بە بەخشینى تواناى جەستەیى.\n٣- خۆبەخشى بە بەخشینى سەرمايەی ماددى.\n٤- خۆبەخشى بە بەخشینى زانیارى.\n٥- خۆبەخشى بە بەخشینى ڕاوێژکارى.\n٦- خۆبەخشى بە بەخشینى توانا و ئەزموونى زانستى.\nلەناو ئەم شەش جۆرەى سەرەوەدا چەند فۆرمێک لە خۆبەخشى هەیە کە هەر تاکێکى کۆمەڵگە دەتوانێ لە دەرەوەى ئۆرگانە مەدەنییەکانیش پراکتیزەیان بکات، لەوانە:\n- کۆکردنەوەى یارمەتى بۆ لێقەوماوان.\n- سەردانیکردنى نەخۆش.\n- هاوکاریکردنى بەساڵاچووان.\n- لەبەرچاوگرتنى دۆخى خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان.\n- وانەگوتنەوە بۆ نەهێشتنى نەخوێندەوارى.\n- بەخشینى توانا و ئەزموون بۆ ئەوانەى پێویستیان پێیە.\n- بەشداریکردن لە پرۆسەى ئاشتەواییى کۆمەڵایەتى و نزیککردنەوەى ناکۆکەکان.\n- پێشکەشکردنى وانە و ڕاهێنان بە چین و توێژەکان بەبێ بەرامبەر.\n- بەشداریکردنى لە پرۆگرامە میدیایییەکان و هەڵمەتەکانى هۆشیاریى یاسایى و کۆمەڵایەتى.\nحەوت مەرجى بنەڕەتى کە پێویستە لە "خۆبەخش"دا هەبێ:\n١- ڕێزگرتن لە خەڵک و قبووڵکردنى جیاوازییەکان و ئارەزووکردن بۆ یارمەتیدانى خەڵک.\n٢- خۆبەخش دەبێ لە ڕووى عەقڵەوە گەشەى کردبێ و بتوانێ لە کاتى کارکردن لەگەڵ ئەوانى تردا کۆنتڕۆڵى هەڵچوونەکانى بکات.\n٣- سینگى فراوان بێ و بە بیرکردنەوەیەکى دیموکراسییانە مامەڵە لەگەڵ کارەکەیدا بکات.\n٤- تواناى هەڵگرتنى بەرپرسیارێتیى هەبێ و بە متمانەبەخۆبوونەوە لە چوارچێوەى سنوورى هێز و وزەى خۆیدا دەست بۆ ئەو کارە ببات کە پێى دەسپێردرێ.\n٥- کەسایەتى و ڕەوشتى خۆى بپارێزێ و نەبێتە مایەی مەترسى و بێزارکردنى ئەوانى تر.\n٦- لە کاتى پێویستدا ئامادەییی تێدا بێ، کاتەکانى خۆى ببەخشێ بۆ ئەو کارەى کە دێتە پێش و پێى دەسپێرن.\n٧- خۆبەخش تەنیا لە پێناوى بەخشیندا نابێ کارى خۆبەخشى بکات، بەڵکوو دەبێ لەم ماوە کاتییەدا زۆرترین ئەزموون لە کەسانى ئەزمووندارى دیکەوە کەڵەکە بکات.\nمیکانیزمەکانى وەرگرتنى خۆبەخشەکان:\nنابێ وەرگرتنى خۆبەخش بەتەنیا بە کاریگەریى پەیوەندیى کۆمەڵایەتى و خزمایەتى و حزبایەتى و هاوشارێتى و هاوئایینى و هاومەزهەبى و هاوپیشەیى، قبووڵى وەرگرتنى کارى خۆبەخشى بکرێ، چونکە کارى خۆبەخشیى ڕاستەقینە باشترین سەرەتایە بۆ بیناکردنى تواناى مرۆیى و دروستکردنى فۆرمى کەسایەتیى خۆبەخش. بۆیە چوار میکانیزمى سەرەکى بۆ وەرگرتنى خۆبەخش دیاری کراون:\nیەکەم/ چاوپێکەوتنى کەسى:\nچاوپێکەوتنى ڕاستەوخۆ یەکێکە لەو میکانیزمە زۆر باشانەى کە دەتوانێ هەم جۆرێک لە "کارلێکى کۆمەڵایەتى" لەنێوان هەردوو لایەن دروست بکات هەمیش دەتوانێ "بایەخ و گرنگى و پێویستى کردەى خۆبەخشى و کارى ئۆرگانى مەدەنیش" بۆ کەسى خۆبەخش شی بکاتەوە، بە شێوەیەکى گشتیش زۆربەى جاران پرسە جۆربەجۆرەکان بە یەک چاوپێکەوتنى ڕاستەوخۆ لەگەڵ یەکتریدا بەلایەکدا دەکەون و بە هەڵواسراوى نامێننەوە.\nدووەم/ پڕکردنەوەى فۆرمى زانیارى و دیاریکردنى مەرجەکان:\nفۆرمى زانیارى و دیاریکردنى مەرجەکان وەک کۆنتراکتێکى نێوان خۆبەخش و ئەو ئۆرگانە وایە کە بڕیاڕ وایە بەیەکەوە کارى خۆبەخشى بکەن، کە گرنگە ئەم زانیارییانە لەم فۆرمەدا هەبن:\nناوى چواریى خۆبەخش، ڕێکەوت، مێژووى لەدایکبوون، تەلەفۆن، ناونیشانى نیشتەجێبوون بەتەواوى، بڕوانامەکانى ئەگەر هەیبوو، کارى ئێستاى، ئەو لایەنەى ئیشى لە لا دەکات، بوارى شارەزاییى خۆبەخش، ئەو چالاکى و بوارەى کە حەز دەکات کارى تێدا بکات، کاتى گونجاوى خۆبەخش بۆ کارکردن، ڕۆژى گونجاوى کارکردنى خۆبەخش، ئەزموونى ڕابردووى خۆبەش و، هەر زانیارییەکى تر ئەگەر پێویست بێ و جگە لەو مەرج و بەخشینانەیش کە دامەزراوەکە بە گرنگى دەزانى بۆ خۆبەخش دیاری بکات.\nسێیەم/ کۆکردنەوەى زانیارى لەسەر کەسى خۆبەخش:\nلەوانەیە بەتەنیا چاوپێکەوتنى ڕاستەوخۆى خۆبەخش یان پڕکردنەوەى فۆرمى زانیارى لەبارەى کەسى خۆبەخش بەس نەبێ بۆ ئەوەى خۆبەخشێکى کامڵ و بێگرفت و گونجاومان بۆ یەکلایی بکاتەوە؛ سەرەڕاى ئەم دوو قۆناغەى سەرەوە، گرنگە دەست بکرێ بە کۆکردنەوەى زانیارى لەبارەى ڕابردووى کەسى خۆبەش لە ڕێگەى کەسانى دیکەوە کە ئاگادارى ژیان و ژینگەى دوێنێى کەسى خۆبەخش بوون. ئەم قۆناغە دڵنیاییى زیاترمان لەبارەى کەسایەتیى خۆبەخش دەداتێ. بەشێک لە بۆچوونەکان لەبارەى ئەم قۆناغەوە، پێمان دەڵێ کە گرنگە جه‌خت لە لایەنى تەندروستى و لایەنى دەروونیى کەسى خۆبەخشیش بکرێتەوە، بۆ ئەوەى لە کاتى کارکردن لەگەڵ ئەوانى تردا نەبێتە مایەى مەترسى و ئاستەنگ بۆ سەر هاوکارەکانى و خودى دامەزراوەکەیش.\nقۆناغى چوارەمى وەرگرتنى خۆبەخش، بریتییە لە بەکارهێنانى تاقیکردنەوەى تواناکانى خۆبەخش؛ واتە لە چ بوارێکدا شارەزاییى هەبێ، لەو بوارەدا تاقیکردنەوەى پێ بکرێ و لەو بوارەیشدا هەوڵ بدرێ بایەخ بە پەرەپێدانى تواناکانى بدرێ، تا دواتر دامەزراوەکەیش هەر لەو کایە و بوارەى خۆیدا سوودى لێ وەربگرێ.\nبەربەستەکانى کارى "خۆبەخشى" (Voluntary) لە هەرێمى کوردستان:\nلە هەرێمى کوردستاندا کارى خۆبەشى لە ئاستێکى نزمدا دەبینرێ؛ واتە کارى خۆبەخشى نەبۆتە مۆدێلێکى گشتى لە کارى دامەزراوە مەدەنییەکاندا. لێرەدە بەشێک لە فاکتەرەکانى دەخەینە بەر دید:\n- لاوازیى هۆشیاریى سەرتاپاگیرى کۆمەڵایەتى لەبارەى کارى خۆبەخشى.\n- خێزان و قوتابخانە و پەیمانگە و زانکۆ میدیا و مزگەوت و کڵێسا نەیانتوانیوە کارى خۆبەخشى لاى کۆمەڵگە خۆشەویست بکەن.\n- هەیمەنەى بەرژەوەندییە ماددییەکان وای کردووە، زۆرینەى کۆمەڵگە بیر لە کارى خۆبەخشى نەکەنەوە؛ واتە زۆرینەی کۆمەڵگە وا بیر دەکاتەوە کە پێویستە لە بەرامبەر هەر کارێک بڕێک پارە تەرخان بکرێ؛ ئەم پرەنسیپەیش تا ڕاددەیەکى زۆر لەگەڵ کار و ئەرکى خۆبەخشیدا یەک ناگرێتەوە.\n- خودى دامەزراوە مەدەنییەکانیش نەیانتوانیوە بایەخ بە کارى خۆبەخشى بدەن؛ جا یان نەیانتوانیوە یاخود نەیانزانیوە ئەم بەشە کرنگە لە ئەرکى ئۆرگانى مەدەنى بۆ کۆمەڵگە شی بکەنەوە.\n- لاوازیى دامەزراوە مەدەنییەکان لە هونەرەکانى ڕاکێشان و بەڕێوەبردن و پاشان بەردەوامبوون و مانەوەى خۆبەخشەکان لەگەڵیاندا.\n- نەبوونى سەرچاوەى زانستى بە زمانى کوردى لەبارەى خۆبەخشى و ئەرک و بایەخ و دەستپێکردن و مانەوە و بەردەوامبوون و پەرەسەندنى کارى خۆبەخشى.\nچی بکرێ بۆ پەرەپێدانى کارى "خۆبەخشى" (Voluntary)؟\n- کردنەوەى سەنتەرى ڕاهێنانى تایبەت بە کارى خۆبەخشى؛ لە ڕێگەى ئەم سەنتەرەوە ئارەزوومەندانى کارى خۆبەخشى ئامادە بکرێن.\n- پێویستە لەناو هەر ئۆرگانێکى مەدەنیدا بەشێکى تایبەت بە کارى خۆبەخشى بکرێتەوە، تا لە ڕێگەى ئەم بەشەوە تەواوى ئەو کەسانەى لە ئۆرگانەکەدا کار دەکەن لە بایەخى کارى خۆبەخشى تێ بگەن و پەرەى پێ بدەن.\n- ئۆرگانە مەدەنییەکان، میدیاکان بۆ ئەمە بەکار بێنن، تا لەوێوە بانگەواز بکەن بۆ ڕاکێشانى ئەو کەسانەى کە ئارەزووى کارى خۆبەخشى دەکەن.