کوردیپێدیا - 12-09-2016\n📅 12-09-2016 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n- بەهۆی دواکەوتنی موچەکانیانەوە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ لەیەکەم رۆژی جەژنی قورباندا خۆپیشاندانی مامۆستایان لەهەریەکە لەشارەکانی سلێمانی، هەڵەبجە، کەلار و قەڵادزێ ئەنجامدرا.\n- تەقینەوەیەکی بەهێز لەشاری وانی باکوری کوردستان روویدا.\n- جێگرانی سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە پەیامی جەژنە پيرۆزەیاندا رایدەگەیەنن ناوەندی بڕیار لەپێناو مافەکانی خەڵک و رۆڵی شیاوی یەکێتییەو سووردەبن لەسەر جێبەجێکردنی پەیامەکەی بۆ بوژاندنەوەی یەکێتی و گێڕانەوەی شەرعیەت بۆ ئەوەی یەکێتی ببێتەوە بەحیزبی هیوای خەڵک و تێکۆشەرانی لەسایەی چەپکە گوڵەکەی مام جەلال.\n- رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی داوای بەپەلە ئازادکردنی ژنێکی ئێزدی دەکات کە ماوەی دوو ساڵە لەلایەن حکومەتی هەرێمەوە دەستگیرکراوە، ئەوەش دوای ئەوەی ئەو ژنە لەژێر دەستی داعش رزگاری بووە.\n- رژێمی سوریا سەرجەم فڕۆکە جەنگییەکانی لە فڕۆکەخانەی قامیشلی کشاندەوە، ئەوەش دوای هەڕەشەکانی ئەمەریکا دێت بەخستنەخوارەوەی فڕۆکەکانی رژێم ئەگەر نزیکی ئەو شوێنانە بکەونەوە کە بەرژەوەندییەکانی ئەمەریکای لێیە.\n- دوای ئەوەی رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی داوای لە حکومەتی هەرێم کرد بەپەلە ژنێکی ئێزدی ئازادبکات کە ماوەی 2 ساڵە دەستگیری کردووە، حکومەتی هەرێم دەڵێت"ئەو ژنە هاوکاری داعشی کردووەو بەپێی یاسا وەک دیلی داعش مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت.\n- محەمەد ئۆجالان، ڕایگەیاند، کە دۆخی تەندروستی عەبدوڵا ئۆجالان باشە و ڕێبەری پەکەکە، پێ وتووە، کە ئەوان پڕۆژەیان ئامادەیە ئەگەر دەوڵەت دوو کەس بنێرێتە لای، ئەوا لەماوەی شەش مانگدا ئەم پرسە گرانە چارەسەر دەکەن.\n- رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا لابردنی 28 سەرۆک شارەوانی لە وڵاتەکەی بە "ئاواتی پێشتری" دادەنێت و جەختدەکاتەوە کە دەبوو پێشتر ئەو هەنگاوە بنرایە.\n1. 👁 پلاندانانی هەرێم: رێژەی هەژاری بەرزبوەتەوە\n1. 👁 شاهین یونس (شاهین ژیار)\n2. 👁 محەمەد هەنان (سەرحەد ئەفرین)\n3. 👁 مەسعود سەعدی (جەگەر سەعدی)\n4. 👁 یاسر حسەین (ڕێبەر حەسەکە)\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 12 2016 9:19AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 13 2016 10:47AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 55 KB Sep 12 2016 9:19AM هاوڕێ باخەوان


نەوزادى موهەندیس: بۆچى هەڵبژاردنى ئەم خولەى پەڕلەمانى عێراق چارەنوسسازە؟ – WTARIKURD\nنەوزادى موهەندیس: بۆچى هەڵبژاردنى ئەم خولەى پەڕلەمانى عێراق چارەنوسسازە؟\nلەدواى ڕووخاندنى ڕژێمى بەعسى سەدامیەوە لەساڵى 2003وە تاکو ئێستا 3 خولى هەڵبژاردنى پەڕلەمانى عێراق بەڕێوەچووە، و ئەم خولەى ئێستاش کە بڕیارە لە 12/5/2018دا ئەنجام بدرێت دەبێتە خولى چوارهەم و تا ساڵى 2022 دەخایەنێت. ئەوەى ئاشکرایە کە لەدەستورى هەمیشەیى عێراقدا کەلەساڵى 2005دا نوسراوەتەوە دانى ناوە بەوەى کە سیستەمى حومکڕانى لە عێراقدا بریتیە لە سیستەمێکى پەڕلەمانى و فیدڕاڵى و تەوافوقى و دیمکوراسى و ئەم بنەمایانە کراونەتە بنەماى سەرەکى بۆ بەڕێوەبردنى عێراقى ئایندە، بەڵام لەسەر زەمینەى واقیع هیچ کام لەو بنەمایانە تاکو ئێستا وەکو خۆیان و بەشێوەیەکى سروشتى و بێ گرفت جێبەجێنەکراون و هیچ کام لە سەرکردە و حیزبە سیاسیەکان کاریان نەکردوە بۆ چەسپاندنیان، ئەوەى کە بەتەنها هەوڵى چەسپاندنیانى دەدا بریتى بوو لە کورد، بەڵام ئەویش بەهۆى کەمى کورسى و ناتەبایى ناوخۆییان و پاشگەزبونەوەى برا عەرەبەکان ( بە سونە و شیعەیانە) وە لە بەڵێن و پەیمانەکانیان، نەیتوانیوزە جێبەجێیان بکا\nئەوەتا لەماوەى 15 ساڵى ڕابووردوودا پەڕلەمانى عێراق نەیتوانیوە یاسا گرنگەکان دەربکات و متمانە لە حکومەتە یەک لەدوایەکەکان بسێنێتەوە و دژى گەندەڵى بوەستێتەوە و داهات و خەرجى عێراق بەفیڕۆ نەدات و هەژمونى خۆى بەسەر حکومەت و تەواوى ئۆرگانەکاا بسەپێنێت، ئەوەى لەبەرچاوە حکومەت وەک دەسەڵاتى جێبەجێکار باڵادەست و ئاکتیڤە و نەچۆتە ژێر بارى یاساکانى پەڕلەمانەوە، چونکە زۆرینەى حکومەت لاى عەرەبى شیعەن کە زۆرینەن و بەهێزیشن، بەهەمان شێوە دیموکراسى لە عێراقدا نەک نەچەسپیوە بەڵکو لە پاشکشەى بەردەوامدایە لە ڕووى سیاسى و ئابورى و کۆمەڵایەتى و… هتد. هەموان بەئێستاشەوە حەز و خواستى تاکڕەوى و باڵادەستى و قۆرخکارى و پاوانخوازى لەدەسەڵاتدا دەکەن. هەربۆیە دیموکراسیش تەنها بۆتە دروشمێکى بێ ناوەڕۆک. ئەوەى کە ناوى تەوافوقى سیاسى و کارى هاوبەشە بۆتە دروشمێکى بێ بنەماو هیچ کام لە حیزب و سەرکردەکان کارى بۆ ناکەن و تەنانەت لەناو ماڵى شیعیشدا باوى نەماوە و هەموان کار تەنها بۆ بەرژەوەندى حیزب و سەرکردە و بنەماڵەکانیان دەکەن و لەناو سونە و کوردیشدا بەهەمان شێوەیە،هەربۆیە لە ئێستادا و لەناو پەڕلەمان و حکومەت و سیستەمى حوکمڕانى لەعێراقدا هیچ کام لە پێکهاتە نەتەوەیى و ئاینى و مەزهەبیەکان کارى پێکەوەیى ئەنجام نادەن،تەنها لەبارێکدا نەبێت کە بەرژەوەندیە ئابوریەکانیان لێک نزیک ببێتەوە.\nهەرچى مەسەلەى فیدڕاڵیشە، کەهەر لەسەرتاوە تەواوى عەرەبەکان و کەمینەکانى تریش لێى ناڕازى بون و تەنها کورد داواى دەکرد، لە ئێستادا ئەویش کارى پێناکرێت و تەنانەت هەوڵى سڕینەوە و ڕەتکردنەوەشى دەدرێت و ئەوەتا لەماوەى ئەم 15 ساڵەى ڕابووردوودا، کارى جدى نەکراوە بۆ پێکەوەنانى هەرێمەکانى تر و دانەمەزاراندنى ئەنجومەنى هەرێمەکان و کەوتوشنەتە لەقاڵبدانى دەسەڵات و سنورەکانى تاکە هەرێمى فیدڕاڵى لە هەرێمى کوردستانیشدا.\nبەو شێوەیە! ئەو دەستور و بنەمایانەى بۆ عێراقى نوێ دانراوە هیچ کامیان کارى پێناکرێت و عێراق بۆتە وڵاتێک کە تەنها زۆرینەى باڵادەستى عەرەبى شیعە دەیبات بەڕێوەو ئەویش بەپێى نەک بەرنامەیەکى نیشتیمانى و نەتەوەیى عەرەبی و عێراقى، بەڵکو بە پێى ئەجێنداى دەەوڵەتانى دراوسێ لەتورکیا و بەتایبەتیش ئێرانى شیعە مەزهەب. بۆیە عێراقى ئایندە تەنها دروشمێکى بێ ناوەڕۆکە و زۆر دوورە عێراقێکى ئاشتى و ئارامى و خۆشگوزەرانى و پێشکەوتوو و دیموکراسى ببینین کە تیایدا هاوڵاتى و هاونیشتیمانیان هەست بە کەرامەت و سەلامەتى و پاراستنى ماف و ئازادیەکانیان بکەن لەسایە ى حومکڕانیەکى ئاینى و مەزهەبى توندڕەو و تەسک و دواکەوتوەوە.\nئەوەى لێردا بۆتە پرسیار ئەوەیە، بۆچى ئەم هەڵبژاردنە هەموان بە چارەنوسساز لێیدەڕوانن و بەگەرمى هەڵمەتى هەڵبژاردنى بۆ دەکەن و گەرەکیانە زۆرترین ژمارەى کورسى بەدەست بێنن؟\nبەکورتى و کرمانجى هەموان لەهەوڵى بەدەستهێنانى پلە و پۆست و ئیمتیازاتى مادین و نیوهێندە بەتەنگ بەرژەوەندیە باڵاکانى نە عێراق و نەکوردستانیشەوەن، بەڵکو هەموان گەرەکیانە خۆیان ببنە زۆرینەى پەڕلەمانى و حکومەت پێکەوە بنێن، ئەوەى زۆر بەڕوونى هەستى پێدەکرێت لەناو ماڵى شیعەکاندایە و بەتایبەتتریش لەناو حیزبى دەعوەدا وەک گەورەترین حیزبى سیاسى و هەوڵى بەدەستهێنانى زۆرینەى پەڕلەمانى دەدات و بە ئاشکراش نورى مالکى ڕایگەیاندوە کە لەگەڵ حکومەتى زۆرینەدایە ئەمەش بەواتاى ئەوە دێت گەر سەرکەوتنى گەورە بەدەستبێنێت ئەوا عێراقى ئایندە بەرەو دواوە دەگێڕێتەوە بۆ سەردەمى تاکڕەوى و تاک حیزبى و تاک سەرکردەیى بەهەمان شێوەى ڕژێمى بەعسى سەدامى. بۆیە بەڕاستى ئەم هەڵبژاردنە دەبێتە خاڵى جیاکەرەوە و چارەنووساز بۆ هەموان بە عەرەب و کورد و کەمینەکانى تریشەوە، و عێراق دەکەوێتە سەر دووڕیانى مانەوە وەک وڵاتێکى فیدڕاڵى و دیموکراسى و پێکەوەیى و پەڕلەمانى یاخود بەرەو تاکڕەوى و تاک حیزبى و تاک سەرکردەیی هەنگاو دەنێت.\nبۆیە عێراقى ئێستا و ئایندە دواى نەمانى یان لاوازبون و کزبوونى تیرۆر و تیرۆریستانى داعش و بەرزبونەوەى نرخى نەوت و دەستکردن بە ئاوەدانکردنەوەى وڵات و تاڕادەیەک ئارامى و ئاشتیەکى کاتى هەیە و هەستیپَدەکرێت، هەموان گەرەکیانە زۆرترین سوود و قازانجى سیاسى و ئابورى و ئەمنى بکەن.و بۆ 4 ساڵى ئایندە ببنە پاڵەوانى گۆڕەپانى سیاسى لە عێراق و ناوچەکەشدا. چونکە ئەوەى دەرکەوتوە حومکڕانانى عێراق لەماوەى دەسەڵاتیاندا هێندەى بەتەنگ کۆکردنەوەى سەروەت و سامانەوەن نیوهێندە بەتەنگ ئایندەى گەلان و خاکى عێراقەوە نین.\nئەوەى لەسەر کوردیش ماوەتەوە، ئەوەیە کە بەڕاستى ئەم خولەى پەڕلەمان زۆر گرنگ و چارەنوسسازە، چونکە دواى تەواوبونى شەڕى داعش و دواى داگیرکردنەوەى نویوەى خاکى کوردستان و دواى هەستکردن بەکەمکردنەوە و لەقاڵبدانى دەسەڵاتەکانى هەرێمەوە دێت کەهەموان نیازى پاکیان نیە، بۆیە دەبێت کورد بە یەکگرتوییەوە بچێتەوە بەغداد و پێداگیرى لەسەر بنەماکانى سیستەمى حوکمڕانى بکات لە چەسپاندنى فیدڕاڵیەت و کارى پێکەوەیى و دیموکراسى و سیستەمى پەڕلەمانیداو هەوڵى جدیش بدات بۆ جێبەجێکردنى مادەى 140ى دەستور کە زۆر گرنگە بۆ گەڕانەوەى خاکى لەدەستچووى و گەڕانەوەى شکۆى کورد و هێزى پێشمەرگەش بۆ ئەو ناوچانە.\nهەربۆیە هەموان خۆیان لە هەڵوێست و وێسگەیەکى گرنگ و هەستیار و چارەنووسسازدا دەبیننەوە و هەوڵى جدى دەدەن بۆ سەرکەوتن و تەنانەت دەوڵەتانى دەروردراوسێ بەشیعە و سونە و بە فارس و تورک و زلهێزەکانیش بەچاوێکى پڕ گومان و مەترسیەوە سەیرى ئەم هەڵبژاردنە دەکەن و هەریەکەیان گرەوى لەسەر ئەسپێکى دیاریکراو کردوە، کە چەند دەتوانێت لانى کەم بەرژەوەندیەکانیان لە 4 ساڵى ئایندەدا بپارێزێت و مسۆگەریشى بکات.\nئامانج کریم: لە کاتی هەبونی حوکمێکی تۆتالیتردا و نەبونی عەدالەتی کۆمەڵایەتیدا، ئەرکی هاوڵاتی چیە؟


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ره فیقان رۆژی كوردانه به هاره جێژنی نه ورۆزه .به دڵ لێتان ده كه م له و رۆژه دا من جێژنه پیرۆزه\nره فیقان رۆژی كوردانه به هاره جێژنی نه ورۆزه .به دڵ لێتان ده كه م له و رۆژه دا من جێژنه پیرۆزه\nاین عکس ناچیز تقدیم میکنم به تمامی دوستان عزیزم در فیسبوک امیدورام به تمامی آرزوهایتان برسید امیدوارم به آنچه آرزویش میکنید به آن دست یابید و به آرزوهایتان برسید باز جای تقدیر است برای دوستان عزیزم در فیسبوک و امیدوارم همیشه شاداب خوش و خرم باشید در زندگیتان امیدوارم در طول زندگیتان با شادی و شادکامی بر سر برید من دوباره این عکس ناچیز اما پرمعنا تقدیم میکنم به تمامی دوستان انساندوستم در فیسبوک دوستان عزیزم ما هر چی که باشد انسان هستیم و دومأ در چهارچوب یک کشور آمده ایم یعنی یک مادر داریم و فرزند یک خانواده هستیم دست در دست یکدیگر قرار بدهید و اتحاد و همبستگی در بین خود به وجود بیاورید تا دشمنان آزادی و دموکراسی را به زانو در آورید\nبا امید آزادی و دموکراسی در ایران من میخواهم در روز عید نوروز در عذا باشم من هیچ عیدی ندارم چرا چون همنوعان من در بند هستند در زیر شکنجه های طاقتفرسا بر سر میبرند همنوعان من بخاطر یک کلمه آن هم گفته اند آزادی به بند کشیده شده اند و بعضیها منتظر رفتن به پای چوبه های دار جلادان خون آشام هستند\nآیا میشه با دلی پر از خون شادی نمود آیا میشه با چشانی اشکبار به شادی پرداخت؟ نه نه نه نمیشه چرا چون دلم پر از درد و رنج میباشد حبیب الله لطیفی عزیزم در بند میباشد زینب جلالیان در انتظار حکم ناعادلانه مرگ میباشد هزاران نفر دیگر در سرتاسر ایران در زندانها بر سر میبرند هنوز آثار شکنجه های طاقتفرسا بر بدن آنها پاک نشده است\nامیدوارم مورد پسند شما باشد این هدیه ناچیز .\nبا تشکر عمیق دوستانه و\nصمیمانه ساموئیل کرماشانی\nره فیقان رۆژی كوردانه به هاره جێژنی نه ورۆزه ........ ..................به دڵ لێتان ده كه م له و رۆژه دا من جێژنه پیرۆزه\nکه آیین بهاران رفتش از یاد\nبهارا ، تلخ منشین ،خیز و پیش آی\nبر آید سرخ گل ، خواهی نخواهی\nازین موج و ازین توفان برآییم\nبه آیین دگر ایی پدیدار\nشعر از استاد امیر هوشنگ ابتهاج\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۲/۲۹/۱۳۸۸ ۱۲:۴۷:۰۰ قبل‌ازظهر\nیک انسان آزادیخواه باید پیش از هر چیز خویش را آزاد...\nگرامی باد 8 مارس روز جهانی زنان ستمدید ه\nمزدوران رژیم دختر جوانی را در زیر شکنجه و مورد تجا...\nموضوع اطلاعیه شماره 1 ما برخورد پلیس بلژیک با کارم...\nوضعیت پناهجویان ایرانی در ترکیه خیلی وخیم و وحشتنا...\nپیرۆز کردنی جه‌ژنی نه‌ته‌ۆه‌ی کورد له شاری کارلست...\nکاوه کرمانشاهی به زودی دادگاهی می شود\nچهارشنبه سوري امسال در كردستان با گرماي پيام كيانو...\nshahidani hamishe zendo\nنه برای تفکر فاشیستی و دیکتاتوری\nوه ئتلاێ یاران وه هه‌موه‌ته‌نه‌یل ئه‌زیزمان ره‌س...\nگوناگون عکس و در باره حلبچه\nره فیقان رۆژی كوردانه به هاره جێژنی نه ورۆزه .به د...\nکوردستانی - سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان جه‌ژنی نه‌ورۆ...\nدر هر جامعه ای و یا هر کشوری ایدئولوژی سرچشمه قانو...\nمتاسفانه امروز خبر رسید که عبدالله اسماعیلپور در ه...\nحه‌قی خۆمان داوه‌ته ده‌ست خودا تۆڵه‌مان بۆ بكاته...\nمبارزه حق طلبانه زنان ایرانی برای آزادی و برابری\nپنهان نمودن و قایم نمودن اشتباهات به معنای تکرار ا...\nsamuel kermashani on facebook\nانتقاد از فیس بوک و سایر شبکه‌های اجتماعی\nبڕیاری له سێداره‌دان به‌سه‌ر چوار كه‌س له بكوژا...\nپایه ریزی تشکیل یک زندگی موفق ومشترک و اذیت و آزار...\nروانشناسی اجتماعی در باره فرادی که مبتلا به هذیان ...\nخشونت کار احمقهاست نه به خشونت"\nائین یاری اهل حق


حکایەتەکانی کۆشکی دەسەڵات زاواکان لە کۆشكی دەسەڵاتدا\nلە مێژووی مرۆڤایەتیدا، کۆشكی دەسەڵات، پڕیەتی لە حکایەتی " خۆشەویستی، خیانەت، پیلاندانان، خوێن ڕشتن" کاتێکیش ئاماژە بە کۆشكی دەسەڵات دەکرێت، کەمتر حکایەتی باشی لە بارەوە گێراوەتەوە.\nمن لەم نووسینەمدا هەوڵ دەدەم باسی " زاواکان، شۆڕشگێران،کۆشکە گەورەکانی دەسەڵاتی جیهان، نووسەران و بیرمەندان، رۆژنامەنووسان، ژنانی سەرۆک " دەکەم. هیوادارم لە رێگەی ئەم نووسینەوە، کەمێک باسی لایەنە ناشیرینەکانی کۆشكی دەسەڵاتیش بکەم، کە بەداخەوە زۆربەی خەڵکی خەونی پێوە دەبینێت.\nبەڵام پاشان هیتلەر سووپا دەنێریت بۆ ئیتالیا و مۆسۆلینیش رزگار دەکات، یەکسەر تەواوی ئەنجومەنی باڵای پارتی فاشیزم لە لایەن دەزگای هەواڵگری ئەڵمانییەوە " گیستاپۆ" دەگیرێن و دەخرێنە زیندانەوەو دادگایی دەکرێن.\nحکایەتێکی تر کە مایەی سەرنجم بوو ئەشرەف مەروانی زاوای جەمال عەبدول ناسری سەرۆکی پێشووی میسرە. لە ماوەی پێشوودا حکایەتی ئەشرەف مەروان لەناو میسر و دەرەوەشدا بۆتە مایەی گرنگی پێدانی میدیاکان، بەتایبەتی لە پاش ئەوەی ئارون بیرگمان بەرپرسی دۆسێی میسر لە دەزگای هەواڵگری ئیسرائیلی" موساد" لە ساڵی 1973 کتێبێکی لەبارەی ئەشرەف مەروانەوە نووسیی تێیدا باسی لەوەکردووە کە لە ساڵی 1973 دا، نەخشە پلانی سەربازی میسری داوە بە موسادی ئیسرائیلی. هەرچەندە هەتاوەکو ئەمڕۆش کەس نازانێت ئایا ئەشرەف مەروان سیخوری ئیسرائیلی بووە یان سیخووری دوو لایەنە بووە، چونکە لەناو میسردا هێشتا لە لایەن دەزگای سەربازییەوە ، کە بەهێزترین رۆڵی لەناو دەوڵەتی میسردا هەیە، بەرێزەوە باسی ئەشرەف مەروان دەکرێت.\nهەموومان دەزانین کە سەدام حسێن کەسێکی دیکتاتۆر و ملهوڕ بوو، لە کۆشکی سەدامیشدا زۆر کەم کەس جێگەی دەبوویەوەو یان دەبوونە جێگەی متمانەی سەدام، یەکێکیش لەو کەسانەی کە بوونە مایەی متمانەی سەدام " حسێن کامیل" بوو، کە خزمی نزیکی سەدام بوو، هەروەها ماوەیەکی زۆر پاسەوانی شەخسی سەدام بوو، پاشان سەدام هێندە متمانەی پێ بوو، کە کچەکەی خۆی پێدا و کچێکی تریشی دا بە براکەی حسێن کامیل.\nبیرات لە ساڵی 1978 لە ئەستەنبوڵ لە دایک بووەو باوکی رۆژنامەنووس بووەو پاشانیش بۆتە ئەندامێکی چالاکی پارتی رەفای ئیسلامی. بیرات بەشی کارگێڕی لە تورکیا و پاشانیش لە ئەمریکا خوێندووە. لە ساڵی 2007 وە هەتاوەکو ساڵی 2013 دەبێتە بەرێوبەری کۆمەڵە کۆمپانیای چالیک، کە بریتین لە کۆمەڵێک کۆمپانیای هەمەجۆر و لە زۆر بواری جیاواز دا کار دەکەن. جگە لەوەش خاوەنی کۆمەڵێک دەزگای میدیاییە لە وانە رۆژنامەی " سەباح و تۆڕی میدیاییA-haber هەبەر ترک"\nناوی بیرات لە زۆر شوێندا بە خراپی دێت و ساڵی 2016 دا کە کاتی بڵاوبوونەوەی " لاپەڕەکانی پەنەما"، ناوی بیرات و بنەماڵەکەی هاتووە کە خەریکی پارە سپیکردنەوەن، هەرچەندە بیرات دژی ئەم تۆمەتە وەستایەوە. زۆر جاریش میدیاکان وەکو سندوقی رەشی ئەردۆغان دایدەنێن و زۆر مەلەفی نهێنی و تایبەت ئەم دەیبات بەڕێوە بەتایبەتی ئەوەی پەیوەندی بە مەلەفی نەوت و گازی ناوچەکەوە هەیە.\nئەمریکا وڵاتێکی دیومکراسی و لە هەماکاتیشدا دەستوورییە،واتە دەبێت سەرۆک ملکەچی دەستوور و یاسا بێت، دەوڵەتیش لەسەر بنەمای دیومکراتی دامەزراوە نەک لەسەر بنەمای بنەماڵە و عەشیرەت،هەرچەندە لەم چەند ساڵەی دواییدا چەند بنەماڵەیەکی سیاسی لە ئەمریکا دروست بوون، وەکو بنەماڵەی " بوش، کەنەدی، کلینتۆن" فرانسیس فۆکۆیاما فەیلەسووفی ناسراوی ئەمریکا، ئەمە بە دیاردەیەکی ترسناک بۆسەر سیستەمی دیموکراسی ئەمریکا دادەنێت.\nلە رووی ئاینیشەوە بنەماڵەی کۆشنەر جوولەکەن و بنەچەیان دەگەڕێتەوە بۆ روسیای سپی و لە ساڵانی جەنگی دووەمی جیهانیدا، باپیرەی کۆشنەر یەکێک بووە لە خەباتگێڕە جوولەکان کە لە ریزەکانی " بیلنسکی پارتیزان" خەباتی لە دژی نازیەت کردووە، پاشان لە ساڵی 1949 ەوە لە رێگەی ئیتالیاوە هاتوونەتە ئەمریکا.\nلە ماوەی پێشوودا زۆرێک لە میدیاکانی ئەمریکا باسیان لە پەیوەندی نهێنی ترەمپ و ئەردۆغان کرد، پێیان وایە، کە پردی نهێنی ئەم پەیوەندییە تایبەتە، هەردوو زاواکەی سەرۆکن" کۆشنەر و ئەلبیراق". هەندێکیش بە هۆکاری رازیبوونی ترەمپ بە لەشکرکێشی تورکیا بۆسەر رۆژئاوای کوردستانی دادەنێن.\nلە ناوی گێتی عەرەبیشدا کۆشنەر ناوێکی بەدی هەیە، چونکە بە عەرابی " سەفقەی سەدە"ی دادەنێن،کەبریتییە لە کۆمەڵێک پێشنیاز لە بارەی پرۆسەی ئاشتی نێوان عەرەب و ئیسرائیل، کە تێیدا کۆمەڵێک دەستکەوتی گرنگی بۆ ئیسرائیل هەیە و دژی مافەکانی فەلەستینیەکانە. ئەوەی جێگەی سەرنجیشە لە ماوەی پێشوودا ترەمپ کۆمەڵێک بڕیاری گرنگی لە بەرژەوەندی ئیسرائیل داوە لەوانە" ئیعتراف کردن بە قودس پایتەختی ئسیرائیل، ئیعترافکردن بە جۆلان بەشێک لەخاکی ئیسرائیل".\n4/ نجم عبد الكریم. مقارنە مپیرە وعجیبە بین صدام حسین وموسولینی.رۆژنامەی الشرق الاوسگ. الاپنیـن 22 رجـب 1423 هـ 30 سبتمبر 2002 العدد 8707\n5/ الجاسوس الژی سقگ علی اڵارچ. سایتی سبوتنیک. عربی. 14.04.2019


وتار:چیرۆكی كیكی سێتین و بارسێلۆنا چۆن دەبێت ؟ | KurdGoal\nئایار 27, 2020 1:26 AIM:\nوتار:چیرۆكی كیكی سێتین و بارسێلۆنا چۆن دەبێت ؟\nنوسینی ڕۆژنامەنووس:بەرهەم جەلال\nچیرۆكی كیكی سێتین و بارسێلۆنا چۆن دەبێت ؟؟\nلە كۆتایدا بارسا و ڤاڵڤێردی دەستبەداری یەكدی بوون ؛ ئیدارەی بارساش بڕیاریدا بە دەستنیشانكردنی كیكی سێتین وەك بەڕێوبەری ھوونەری نوێ لە بارسا .\nلە ئێستادا ھەر ھەڵسەنگاندنێك بۆ كیكی ھەڵە و ناچێتە خانەی واقعی و زانستی ، ڕاستە بەگشتی بیر و فكری كیكی بۆ ھەر یەكێكمان ئاشكرایە بەو پێیەی لە بیتس بوو بەڵام پێویستە ئەوە بزانین بیتس بارسێلۆنا نییە ھەلومەرجەكە ھێندەی ئاسمان و ڕێسمان جیاوازە ! لە لایەكی دیكەوە پێویستە ھەمووان ئەوە بزانین ئەركی لە پێشینەی كیكی لە ئێستادا ڕاگرتنی باڵانسی ھێزی بارسێلۆنایە تا ئەوەی زیاتر دانەبەزێت ناكرێت لەمە زیاتر چاوەڕوان لە كیكی بكرێت چونكە ئێستا تەنیا دەتوانێت پلانی ڕۆژانە جێ بەجێ بكات و بەس چونكە خۆی پێكھاتەی ئامادە نەكردوە خۆی گرێبەستی نەكردوە خۆی گرێبەستی ھەڵنەوەشاندۆتەوە … ھتد\nكیكی سێتین و بارسێلۆنا پێكەوە دەیانكرێت ؟؟؟\nھەرچەندە جگە لە كات كەس توانای ئەوەی نییە وەڵامی ئەم پرسیارە باتەووە بەڵام ئەكرێت خوێندنەوەیەكی تایبەتی بۆ بكرێت سەرنج بدەن ؛\nكیكی خاوەنی ستایل و فكری تایبەتە لەبەختی ئەو فكر و ستایلەكەی كلتوری یانەی بارسێلۆنایە تێكڕای یاریزانەكانی بەو ستایلە گۆشكراون ھەڵبەتە كیكی پێویستی بە گۆڕینی فكری داڕشتەی ٣-٤-٣ ھەیە بۆ ٤-٣-٣ .\nئاسوودەبون ؛ ھەرچەندە نازانرێت ئیدارەی بارسێلۆنا و كیكی چۆن و لەسەر چی ڕێكەوتوون بەڵام ئەوەی ڕاستیە ئەوەیە ئەم ڕاھێنەرە ھیچ فشارێكی لەسەر نییە لەم وەرزەدا ، جیا لەوەش ڤاڵڤێردی دۆخێكی وای ڕەخساندوە ڕاھێنەری پاش خۆی زۆر ئاسودە بكات بۆیە لە ئێستاوە كیكی دەتوانێت ئامادەكاری بكات بۆ وەرزی نوێ .\nچ گرفتێك ڕوبەڕوی كیكی دەبێتەوە … ؟\nووەك پێشتر باسمانكرد كیكی خاوەنی ستایلە كەوایە پێویستی بە یاریزانی تایبەت ھەیە ھەموو جۆرە یاریزانێك ناگونجێت لەگەڵی ، ئێستا پێكھاتەی بارسێلۆنا سەرگەردانیەكی زۆری پێوە دیارە ئەمەش گرفتێكی چاوەڕوانكراوە بۆ كیكی پێ ئەچێت گرفتەكەش گرێبەستە گەورەكان بێت وێنای گرێزمان ، دێمبڵی ، دیۆنگ …\nھەڵكشانی تەمەنی یاریزانەكانی بارسێلۆنا ، لە ئێستادا پێكھاتەكەی بارسێلۆنا تێكڕا تەمەنیان ھەڵكشاوە ئەمەش گرفتتێكی دیكەیە چوونكە ستایلی كیكی بە یاریزانی لاو جێ بەجێ دەكرێت لەسەرو ھەموویانەوە ھێڵی بەرگرییە چوونكە ھێڵی بەرگری بناغە و دەست پێكی جوڵەی كیكیە بۆ یاریكردن لە كاتێكدا پیكێ باشترینی بەرگریكارانی بارسێلۆنایە زۆرترین سەرنجی لەسەرە\nجیاكاری پێكھاتەش گرفتتێكی دیكەیە چوونكە بەشێك لە یاریزانەكانی بارسێلۆنا ھەمان تایبەتمەندیان ھەیە ئەمەش سەرئێشە دروست دەكات بۆ كیكی لە كاتێكدا خۆی بەرپرس نییە لەو دۆخەی سەپێنراوە بە سەریدا\nبەڕای من گونجاترین پێكھاتە ئێستا كیكی پشتی پێببەستێت لە بارسێلۆنا بریتیە لە ؛\nبەرگری … ئەلبا ، ئۆمتیتی ، پیكێ ، ڕۆبێرتۆ\nناوەند … ئارتور ، بۆسكێتس ، دیۆنگ\nھێرشبەر … دێمبڵی « بۆ ئێستا » ، گرێزمان ، مێسی\nڕاكیتیچ ، سیمیدۆ ، ڤیداڵ ، لینگلێت،فاتی\nPrevپێشترکیکی سێتین :هەرگیز خەونم بەوە نەبینیوە ڕۆژێک بێت ببمە ڕاهێنەری بارسێلۆنا\nدواترفەرمی: کیکی سێتین ھەواڵێکی خۆشی پێگەیشتNext


مێژووی خه‌یاڵی زانستی له ئه‌ده‌بی منداڵاندا   31/8/2017\nله‌گه‌ڵ بوونی مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی خه‌یاڵ هاوده‌می مرۆڤ بووه. خه‌یاڵ توانای زه‌ینییه له پێكهێنانی وێنه‌ی داهێنراوی جیاواز، ده‌رباره‌ی بابه‌تێكی دیاریكراو، كه په‌یوه‌ندی به رابردوو یا ئه‌مڕۆ یا به داهاتووه‌وه هه‌یه، كه پێشتر مـرۆڤ به‌و بابه‌ته‌دا تێنه‌په‌ڕیوه، ئه‌و كه‌سه له شاره‌زایی و له هـزر و پێشبینی و تێگه‌یشتنی خۆیه‌وه هه‌ڵیهێنجاوه و لای گه‌ڵاڵه بووه. توانای خه‌یاڵكردن و خه‌یاڵفراوانی و پێشبینیكردن، گرنگترین سیمای كه‌سایه‌تی مرۆڤه و جیاوازیشی پێده‌به‌خشێت له‌گه‌ڵ كه‌سانی خه‌یاڵ ئاساییدا.\nخه‌یاڵ پێكهاته‌یه‌كی بنه‌ڕه‌تییه له پێكهێنانی داهێناندا. ئه‌وه خه‌یاڵه وا له مرۆڤ ده‌كات كه گه‌شبین بێ و به ژیانی چه‌قبه‌ستوو قایل نه‌بێ و، كۆڵنه‌دات و هه‌میشه خه‌یاڵ بكات و هه‌وڵی پێشكه‌وتن بدا و بیر له داهێنانی تازه بكاته‌وه و ئاماده‌بێ بۆ به پیره‌وه‌چوونی گۆڕانكاری و داهێنانی تازه‌ی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌تر، له داهاتووییه‌كی نزیك یان دووردا.\nخه‌یاڵیش ته‌نها له ئه‌ده‌بدا نییه، به‌ڵكو، له‌بواری هونه‌ر و زانسته مرۆییه‌كان و زانیاری و فه‌لسه‌فه و ئابووری و ته‌نانه‌ت له بواری سیاسه‌تیشدا هه‌یه.\nگه‌لێ پێناسه‌ی جیاوازیش بۆ چه‌مكی ( خه‌یاڵی زاستی ) كراون، به‌ڵام تا ئێستا له‌سه‌ر پێناسه‌یه‌كی گشتی بۆ ئه‌م جۆره ئه‌ده‌به رێكنه‌كه‌وتوون.\nبۆ یه‌كه‌مین جاریش له ساڵی (١٩٢٦)دا (هۆكۆجیزاك) زاراوه‌ی خه‌یاڵی زانستی داهێنا.\nبێگومان هه‌موو شاكاره ئه‌ده‌بی و هونه‌رییه‌كان، هه‌موو داهێنانه سه‌یر و سه‌مه‌ره‌كان له هه‌موو بواره‌كاندا، زاده‌ی خه‌یاڵ و ئه‌ندێشه‌ی مرۆڤن، له پێشا خه‌یاڵ تان و پۆی چنیون، دواتر له سایه‌ی بڕوا و هیوا و هه‌وڵی بێوچانی مرۆڤـدا، به تاقیكردنه‌وه‌ی پراكتیكی، به‌رجه‌سته بوونه و هاتوونه‌ته‌دی و بوونه‌ته راستی.\nهه‌رچه‌نده، كه خه‌یاڵی زانستی ده‌رباره‌ی ئه‌نجامدراوێك ده‌دوێ كه هێشتا هه‌ر خه‌یاڵه و مرۆڤ پێی نه‌گه‌یشتووه و نه‌هاتۆته‌دی. به‌ڵام توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه، كه به‌ره‌و ئاینده‌یه‌كی باشتر بیری زانایان روناك بكاته‌وه و وزه و هیوای سه‌ركه‌وتنیان پێببه‌خشێت.\nپێویستی و خه‌یاڵ و ئه‌ده‌ب و زانیاری، ته‌واوكه‌ری یه‌كترین، وه‌كو ده‌ڵێن ( پێویستی دایكی داهێنانه‌كانه) پێویستی مرۆڤ بۆ داهێنانی تازه و بۆ ژیانێكی ئاسانتر و خۆشتر، هۆكارێكی گرنگ و هانده‌ر و پاڵنه‌ری خه‌یاڵ بووه بۆ دۆزینه‌وه و بۆ داهێنانی تازه.\nبۆ نموونه: زانای ئه‌مریكی و جیهانی ( تۆماس ئه‌دیسۆن: 1847ـ1931) داهێنه‌ری وزه‌ی كاره‌با و گڵۆپی كاره‌بایی و، زیاتر له هه‌زار داهێنانی تر. پێویستی بوو به ئیلهامی خه‌یاڵ و بیركردنه‌وه‌ی له داهێنان، چیرۆكه‌كه‌شی به‌م جۆره‌یه: ئێواره‌یه‌كی دره‌نگ دایكی ئه‌دیسۆن له پڕێكدا به سه‌ختی نه‌خۆش ده‌كه‌وێت، دایكی ده‌بات بۆ لای پزیشكێ، دوای پشكنین، یزیشكه‌كه پێی ده‌ڵێت: دایكت پێویستی به نه‌شته‌رگه‌ری خێرا هه‌یه، به‌ڵام ئێستا وا شه‌وه، ناتوانین له به‌رده‌م رووناكی چرادا نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌ی بۆ بكه‌ین، به‌یانی بۆی ده‌كه‌ین. لێره‌وه ئه‌وه كه‌وته خه‌یاڵی ئه‌دیسۆن كه بیر له داهێنانی ئامێرێكی ئه‌وتۆ بكاته‌وه، كه تاریكی شه‌و رووناك بكاته‌وه، تا پزیشكه‌كان بتوانن به شه‌وانیش نه‌شته‌رگه‌ری بكه‌ن، ئه‌وه‌بوو ئه‌دیسۆن به پراكتیكی خه‌یاڵ و بیرۆكه‌كه‌ی خسته بواری جێبه‌جێكردن. دوای (نۆ سه‌د و نه‌وه‌د و نۆ) تاقیكردنه‌وه‌ی شكست و نه‌زۆك، له‌سه‌ر هه‌زاره‌مین تاقیكردنه‌وه‌یدا سه‌ركـه‌وتنی به‌ده‌ستهێنا. وزه‌ی كاره‌بایی و گڵۆپی كاره‌بایی داهێنا. كه تا هه‌تایه ئاده‌میزاد قه‌رزاری خه‌یاڵ بیری و ئه‌م داهێنانه‌ی ئه‌دیسۆنن، كه ده‌توانین به (دایكی داهێنانه‌كان) ناوی به‌رین. پێویستیش بوو ئه‌م داهێنانه‌ی به ئه‌دیسۆن داهێنا.\nزانا و فه‌یله‌سووفی ئینگلیزی ( رۆجه‌ر بیكۆن: ١٢١٤ـ ١٢٩٤) كه به ( مامۆستای داهێنه‌ر) ناوده‌برێت به خه‌یاڵ پێشبینی كرد، وتی: له ئاینده‌دا مرۆڤ ده‌توانێت ئامێرێكی ئه‌وتۆ دروست بكات، كه به ئاسماندا به پێی بفڕێت، ئامێرێكیش به‌بێ سه‌وڵ لێدان به ده‌ریاكاندا په‌ی بكات، ئامێرێكیش بتوانێت بچێته قووڵایی بن ده‌ریاكانه‌وه. رۆجـه‌ر بێجگه له‌مانه چه‌ند پێشبینییه‌كی تریشی كرد. كه له‌و سه‌رده‌مه‌دا بیرۆكه‌ی دروستكردنی فڕۆكه و كه‌شتیی ده‌ریای و زه‌ریانوقم (غه‌واسه) له ئه‌ردا نه‌بوون. به‌هۆی ئه‌م خه‌ون و پێشبینییانه، رۆجه‌ریان به‌وه تاوانباركرد، كه هۆشی له ده‌ست داوه و له ئاین لای داوه. به شێت ناویان برد.\nدوای چه‌ند ساڵێك خه‌یاڵ و پێشبینییه‌كانی رۆجه‌ر له سایه‌ی كۆشش و زانیاری دا هاتنه‌دی و بوون به راستی. باڵۆن و فڕۆكه و كه‌شتی ئاسمانی و پاپۆڕی زه‌به‌لاح و زه‌ریانوقمی مه‌زن و به سه‌دان. سه‌دان. ئامێری تر دروست كران.\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی جۆرێكه له هونه‌ری ئه‌ده‌بی و لقێكی گرنگه له لقه‌كانی ئه‌ده‌ب، به گرنگترین جۆره ئه‌ده‌بی ئه‌م سه‌رده‌مه ده‌زانرێ و، پێگه‌یه‌كی به‌رز و شیاوی هه‌یه. ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، بریتییه له كۆمه‌ڵه بیر و بۆچوون و گریمانه‌یه‌كی زانستی ده‌رباره‌ی داهاتوو. ئه‌ده‌بێ خه‌یاڵی زانستی، زیاتر په‌یوه‌ندی به ژیانی مرۆڤه‌وه هه‌یه. بۆته ده‌روازه‌یه‌كی پێویست و گرنگ بۆ داهێنان و، بۆ ده‌رخستنی تواناكانی زانایان و داهێنه‌ران. ئه‌ده‌بێكی داهاتووه و ئامانجی ئاماده‌كردنی هۆش و هزر و بیری مرۆڤه بۆ قبوڵكردنی هیوا و ئه‌و ترسانه‌ش ده‌شی له داهاتوودا بێنه‌ڕێی.\nله ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستیدا، نووسه‌رانی ئه‌م بواره، پشته‌وه‌ی سنووره‌كان ده‌بینن و به‌سه‌ر كۆسپه‌كانی كات و شوێن و مه‌حاڵدا بازده‌ده‌ن، بێ كاتێكی دیاریكراو له ده‌رگای داهاتوو ده‌ده‌ن، به خه‌یاڵێكی ته‌سه‌ل و فراوانه‌وه، به چاوێكی پڕ له گه‌شبینییه‌وه له جیهانێكی تازه‌تر ده‌ڕوانن، له فه‌رهه‌نگی بڕوا و هیوایاندا مه‌حاڵه و ناكرێ جێیان نییه.\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، ئه‌و جۆره ئه‌ده‌به ئه‌فسووناوییه‌یه، كه باڵت پێده‌گرێ و به‌ره‌و جیهانێكی نامۆ و ئه‌فسانه‌یی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ی پڕ له عاجباتیت ده‌بات. یا سواری كه‌شتی بڕوا و هیوات ده‌كات و، ده‌تبات بۆ سه‌ر مانگ و ئه‌ستێره دووره‌كان و، به گه‌ردوونێكی نه‌زانراو ئاشنا ده‌كات. ده‌تباته جیهانێكی پشته‌وه‌ی راستییه‌كانه‌وه.\nیا نووسه‌ر و خـوێنه‌ر سواری پشتی ئه‌سپێكی باڵـدار ده‌بن. یا له‌سه‌ر به‌رماڵێكی تیژڕه‌وی ئاسمانی یه‌كده‌گرن كه نووسه‌ری خه‌یاڵی زانستی ته‌ونی كردووه و چنیوێتی ـ به‌بێ سانسۆر و رێگری به ئاسمان و به كون و قوژبنی جیهاندا ده‌سووڕێنه‌وه. به بڵندگۆی هـیوا، مژده‌یه‌كی ژیانێكی خۆشتر جیهانێكی تازه راده‌گه‌یه‌نن.\nله ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی دا، نووسه‌ر پشت به خه‌یاڵ زانستی و به ته‌كنیكی ئه‌ده‌بی و فه‌نتازی ده‌به‌ستێت، كه گریمانه‌كان و تیۆره زانستییه فیزیكییه‌كان و بیۆلۆژی و ته‌كنۆلۆژی و ته‌نانه‌ت فه‌لسه‌فه‌شی له خۆگرتوون.\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، ئه‌م جۆره ئه‌ده‌به‌یه، كه خه‌یاڵ تێیدا گوشاده و به‌رجه‌سته‌ی هیواكان و خه‌ونه‌كانی ئه‌مڕۆی مرۆڤ ده‌كات، كه پێیان وایه له ئه‌ستێره‌كانی تریشدا ژیانی جیاواز هه‌بێت. یان ده‌ڤه‌ر و به‌هه‌شت و جیهانێكی خه‌یاڵی تر دروست ده‌كه‌ن، كه هێشتا مرۆڤ پێی نه‌گه‌یشتوون. ده‌شێ ئه‌و جیهانه خه‌یاڵاوییه، ببێت به ئیلهام بۆ زانایانی فیزیك و ته‌كنۆلۆژیا و داهێنان و بكه‌ونه تاقیكردنه‌وه بۆ جێبه‌جێكردنی.\nله ئه‌مڕۆدا، ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی به ملیۆنان هه‌وادار و خوێنه‌ری له جیهاندا هه‌یه. گه‌رچی له سه‌ره‌تادا رووبه‌ڕووی به‌رهه‌ڵستی و ره‌خنه‌یه‌كی زۆر بۆوه. به‌ڵام ئێستا له‌سه‌ر ته‌ختی شایانه‌ی جۆره‌كانی ئه‌ده‌بدا دانیشتووه.\nئه‌گه‌رچی ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، به لقێكی تازه و مۆدێرنی ئه‌ده‌ب ناوزه‌ند ده‌كرێ، به‌ڵام له راستیدا ره‌گی له داستان و ئه‌فسانه و چیرۆكه فۆلكلۆرییه‌كانی گه‌لاندا هه‌یه. له ئه‌ده‌بی فۆلكلۆری كوردیشمان، به ده‌یان داستان و ئه‌فسانه و چیرۆك و نه‌زیله‌مان هه‌ن، كه ده‌چنه چوارچێوه‌ی ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستییه‌وه. بۆ نموونه: چیرۆكی خه‌یاڵی (پیره‌ژن و چه‌رخ و فه‌له‌ك) كه پیره‌ژنێكی جادوباز، له دار و په‌تك چه‌رخ و فه‌له‌كێك دروست ده‌كات، به ئاسماندا پێی ده‌فڕێ و، ده‌چێت له شارێكی دووردا، كچه پاشایه‌ك فریو ده‌دات و سواری چه‌رخ و فه‌له‌كه‌كه‌ی ده‌كات و به ئاسماندا ده‌فڕن و ده‌یبات بۆ كوڕه پاشایه‌ك كه له خه‌وندا ئه‌و كچه پاشایه‌ی بینیوه و ئاشقی بووه.\nیا پاڵه‌وانی چیرۆك وه‌كو فریادڕه‌سێكی خێرا، به سواری ئه‌سپێكی باڵدار، یا له‌سه‌ر پشتی سیمرخ، به چاوتروكانێك فریاده‌كه‌ون. گه‌لێ نموونه‌ی ترمان هه‌یه. ته‌نانه‌ت له چیرۆكی (مه‌م و زین)ی (ئه‌حمه‌دی خانی) یشدا خه‌یاڵی زانستی پشكی گه‌وره‌ی تێدایه.\nله ئه‌ده‌بی فۆلكلۆری نه‌رویجیشدا، چه‌ندین ئه‌فسانه‌ی خه‌یاڵی زانستی هه‌ن. پیره‌ژنی جادوباز كه به (هێكس) ناوی ده‌به‌ن. به سواری گسكێكی كلك دارای درێژ توانیوێتی به‌و گسكه رۆكێت ئاسایی به ئاسماندا بفڕێ و چه‌ندین كاری خێر یا شه‌ڕ بكات.\nپێویسته ئه‌وه‌ش بزانین كه له نێوان ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی و چیرۆكه زانستییه‌كاندا، جیاوازی هه‌یه. یه‌كه‌میان له خولگه‌ی داهاتوودا ده‌سووڕێته‌وه، به‌ڵام دووه‌میان ئه‌و چیرۆك و شیعرانه‌ن، كه ده‌رباره‌ی سه‌رگوزشته‌ی زانایان و داهێنانه‌كانین و دۆزینه‌وه، كه له رابردوو یا له ئه‌مڕۆدا هاتوونه‌ته‌دی.\nهاوكار و هانده‌ری خوێنه‌ران\nبه كورتی ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، هاوكار و هانده‌ری خوێنه‌رانه له پێكهێنانی بیری زانستی و داهێنان، هانده‌ری فراوانكردن و قووڵكردنی تێگه‌یشتنی خه‌ڵكییه له گرنگی رۆڵی زانست و زانیاری، یا تێكۆشانی بێوچان و گه‌شبینی و هیواخوازی له ژیاندا.\nهه‌وڵدان و ده‌ستپێك بۆ نووسینی ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، ده‌گه‌ڕه‌ێته‌وه بۆ سه‌ده‌ی حه‌ڤده‌مین (كیـله‌ر)ی ئه‌ڵمانی، كه زانایه‌یه‌كی گه‌وره‌ی بواری بیركاری (ماتماتیك) بوو. له سه‌ده‌ی حه‌ڤده‌میندا، رۆمانێكی به ناوی (ده‌رباره‌ی گه‌شتێك بۆ سه‌رمانگ) نووسی و بڵاوی كرده‌وه. چه‌ند نووسه‌رێكی تری ئه‌مریكی و ئینگلیزیش هاتنه بواره‌كه‌وه و، ئه‌وانیش چه‌ند رۆمانێكی خه‌یاڵی زانستییان نووسیون.\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، به‌م فۆرم و ناوه‌ڕۆكه تازه‌یه‌ی، له سه‌ده‌ی نۆزده‌میندا سه‌ری هه‌ڵدا و له سه‌ده‌ی بیسته‌مینیشدا، له وڵاته پیشه‌سازییه پێشكه‌وتووه‌كانی وه‌كو، ئه‌مریكا و ئه‌وروپا و یه‌كێتی سۆڤیه‌تی كۆن ره‌گی كرد و خۆی سه‌لماند و گه‌شه‌ی كرد.\nنووسه‌ری بلیمه‌تی فه‌ره‌نسی (جۆن فێرن: ١٨٢٨-١٩٠٥) ده‌ستپێشخه‌ربوو له بنیاتنانی ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، شێوازێكی پێشكه‌وتوو و تازه و فه‌نتازی به به‌رداكرد. بۆیه جۆن فێرن به بنیاتنه‌ر و به باوكی ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی ده‌ناسرێ. یه‌كه‌مین رۆمانی ئه‌م نووسه‌ره به ناوی ( پێنج هه‌فته له باڵۆنێكدا: ١٨٦٣) و ( گه‌شتێك بۆ بۆشایی زه‌وی:١٨٦٤) و ( له زه‌وییه‌وه بۆ مانگ:١٨٦٥) ئه‌گه‌رچی ئه‌م رۆمانه‌ی به خه‌ون و خه‌یاڵ ده‌زانرا، به‌ڵام خه‌ونه‌كه‌ی هاته‌دی. ئه‌وه‌بوو ( كه‌شتیی ئاسمانی ئه‌پۆلۆ ـ ١١) له (٢٠ی/ گه‌لاوێژ/١٩٦٩) دا، گه‌یشته سه‌ر مانگ، كه‌شتییه‌وان ( نیـل ئارمسـترۆنگ) یه‌كه‌مین مرۆڤه كه پێی خسته سه‌ر مانگ. به‌مه‌ش خه‌ون و خه‌یاڵ و پێشبینییه‌كه‌ی جۆن فێری هاته‌دی و بوو به راستی. شایه‌نی باسیشه جۆن فێری نزیكه‌ی هه‌شتا رۆمان و شانۆنامه‌ی تری نووسیون، كه بایه‌خیان له‌و رۆمانانه‌ی ناومان هێنان كه‌مترنین.\nگرنگی خه‌یاڵی زانستی له ئه‌ده‌بی منداڵاندا\nمنداڵان به سروشتی خاوه‌ن خه‌یاڵێكی تیژ و فراوانن، به تایبه‌تیش له قۆناغی یه‌كه‌م و ناوه‌ندی ژیانیان. كه به قۆناغی خه‌یاڵ سه‌ركه‌ش ده‌زانرێن، منداڵان بڕوایان به شته خه‌یاڵییه‌كان هه‌یه، هه‌ر وه‌كو راستیبن به لایانه‌وه. منداڵان بڕواده‌كه‌ن كه، ئه‌سپی باڵدار هه‌یه و ده‌فڕێت، چۆله‌كه زمانی كوردی ده‌زانێ و ده‌دوێ، شاخ و ره‌شه‌با نێوانیان ته‌واو نییه، ئاسمان ده‌گری، پێنووس زویرده‌بێ و ده‌تۆرێ، مانگ پێده‌كه‌نێ، ئه‌ستێره‌كان به رۆژ ده‌نوون، مێرووله‌یه‌ك فیلێك یخ ده‌دات..هه‌تا.\nئه‌م قۆناغه‌ش به گرنگترین و به ناسكترین و به هه‌ستیارترین قۆناغی ژیانی مرۆڤ هه‌ژمـارده‌كرێ. زانایانی ده‌روونناسی هـه‌رده‌م جه‌خـت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه، كه له سه‌دا هه‌شتای كه‌سایه‌تی مرۆڤ له‌م قۆناغه‌دا دروست ده‌بێت. ئێمه هه‌ره‌م بیر له داتوو ده‌كه‌ینه‌وه، منداڵانیش داهاتوون.\nخه‌یاڵی زانستی له ئه‌ده‌بی منداڵان دا، رۆڵێكی گرنگی ئه‌رێنی هه‌یه، له هه‌موو ئه‌و بابه‌تانه‌ی كه په‌یوه‌ندییان به ئه‌ده‌بی منداڵانه‌وه هه‌یه. رۆڵێكی گرنگیشی هه‌یه له پێشخستنی كه‌سایه‌تی منداڵ، له رووی بیر و گوزارشتكردن و داهێنان و زمانه‌وه.\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی منداڵان، كه زیاتر له چیرۆك و شیعردا خۆی ده‌بینێته‌وه، گرنگی و كاریگه‌ریی هه‌یه له زاخاودانی به‌هـره و له گه‌شه‌كردنی بیری منداڵان. گرنگترین شاكاره ئه‌ده‌بییه‌كانی منداڵان، ته‌نانه‌ت ئه‌و جوره ئه‌ده‌بانه‌ش كه به ریالیزم واته ( رووداوی راستی) ناو ده‌برێن و له راستتیه‌وه نزیكن، ئه‌وانه‌ش پشت به خه‌یاڵ ده‌به‌ستن و. خه‌یاڵ ره‌گه‌زی سه‌ره‌كییانه.\nبێگومان بۆ نووسینی چیرۆك و شیعری خه‌یاڵی زانستی بۆ منداڵان ، پێویستی به شاره‌زاییه‌كی زیاتری زانست و زانیاری هه‌یه. ئه‌و نووسه‌رانه‌ی كه بابه‌تی خه‌یاڵی زانستی بۆ منداڵان ده‌نووسن، پێویسته جه‌خت له‌سه‌ر فراوانكردن و گه‌شه‌كردنی خه‌یاڵ و هزر وبیری منداڵان بكه‌نه‌وه، به تایبه‌تیش چیرۆكی خه‌یاڵی زانستی كه له پێشه‌نگی ئه‌و بابه‌تانه‌یه، زیاتر خه‌یاڵی منداڵان ده‌وروژێنی و گه‌شه به توانا هۆشییه‌كانیان ده‌كات. پێویستیشه له چوارچێوه‌یه‌كی لۆژیكی دیاریكراودا كاربكه‌ن، ره‌چاوی ئه‌و بنه‌ما و پێویستییانه بكه‌ن كه په‌یوه‌ندییان به ئه‌ده‌بی منداڵانه‌وه هه‌یه. نابێت وڕینه و خه‌یـاڵ پڵاو و زینده‌خه‌ونی دوور له راستییه زانستی و زانیارییه‌كان پێشكه‌ش به منداڵان بكه‌ن، كه هیچ په‌ه‌یووه‌ندییان به زانیارییه‌وه نییه. له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌شدا، پێویسته ره‌چاوی جیوازی توانای نێوان منداڵان بكه‌ن.\nبۆ نموونه: هه‌ندێ وا ده‌زانێ، كه زنجیره دراما یا فیلمی ( سۆپرمان، گرین دایزه‌ر، باتمان، پیاوی ئاسنین، شه‌مشه‌مه‌كوێره، فیلمی تری له‌م كه‌سایه‌تییانه) كه خراونه‌ته ریزبه‌ندی چیرۆكه‌كانی خه‌یاڵی زانستییه‌وه. به‌ڵام له راستیدا، ئه‌م زنجیره فیلمانه خه‌یاڵی ئه‌فسانه‌یی پڕوپووچ و بێ بنه‌مان. چونكه پاڵه‌وانه‌كانیان له توانابه‌ده‌رن و هه‌رگیز كه‌س ده‌ره‌قه‌تیان نایا و نامرن و هه‌رده‌میش سه‌ركه‌وتوو و براوه‌ن. بیرۆكه‌ی ئه‌م چیرۆكانه له‌سه‌ر توندوتیژی و شه‌ڕ و كوشتن و وێرانكاری و دوژمنایه‌تی و رق بنیات نراون. ئه‌م پاڵه‌وانه توانابه‌ده‌رانه هیچ كارێكی چاكه و پیاوه‌تییان نییه. ئه‌م فیلمانه زیانێكی گه‌وره منداڵان ده‌گه‌یه‌نن، لێیانه‌وه فێری رق و چه‌قاوه‌سوویی و سه‌ره‌كێشی زیان به‌خش ده‌بن. بۆیه ئه‌م فیلمانه ئه‌فسانه‌ن و ناچنه ژێر چه‌تری ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستییه‌وه. چونكه ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، ئامانج و مه‌به‌ستێكی پیرۆزی هه‌یه و دژی شه‌ڕ و وێرانكارییه و هانده‌ری پێشكه‌وتن و ئاوه‌دانییه.\nكاری خه‌یاڵی زانستی، ئه‌وه‌یه كه منداڵان به زانستییه‌كی فراوان گۆش و په‌روه‌رده بكا و له جیهانێكی پڕ له خه‌ونی سه‌وز و هیوادا، بۆ جیهانێكی ئاینده‌ی ئامانجه‌كانیان به‌رێ و یارمه‌تییان ده‌دات كه ببنه منداڵانی هه‌میشه گه‌شبین و داهێنه‌ر وهیواخواز. ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، یه‌كێكه له به‌رزترین پێكهاته‌كانی بنیاتنانی زه‌ینی منداڵان. ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی منداڵان، له‌سه‌ر سێ كۆڵه‌كه‌ی سه‌ره‌كی وه‌ستاوه:\n١ـ ئه‌ده‌ب: نووسه‌ری ئه‌م بواره، پێویسته ئه‌ه‌وه بزانێت كه بۆ منداڵان ده‌نووسێ و نووسینه‌كه‌ی پێشكه‌ش به ئه‌وان ده‌كات. پێویسته ره‌چاوی پێویستییه هونه‌رییه‌كان و زمان و فه‌رهه‌نكی منداڵان و، تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی قۆناغه‌كان منداڵی و شێوازی داڕشتن و هه‌ڵبژاردنی رۆڵی شیاوی پاڵه‌وانه‌كانی نووسینه‌كانی بكات و، به ئاسانترین شێوه بیرۆكه‌ی نووسینه‌كانی دابڕێژێ و به منداڵان بگه‌یه‌نێت.\n٢ـ خه‌یـاڵ: خه‌یاڵ و ئه‌ندێشه‌ی به‌رهه‌مدار سنووری نییه، كه له‌سه‌ر بیرۆكه‌یه‌كی وادا بنیاتنرابێ، بمانه‌وێ په‌ره‌ی پێبده‌ین.\n٣ـ زانیـاری: گه‌لێ نموونه‌ی داهێنانی ئه‌ده‌بی و هونه‌ری هه‌ن، كه له پێشا خه‌یاڵ به پێشبینی كردن و به پشتبه‌ستن به راستییه زا یارییه‌كان چنیونی، دواتر هاتوونه‌ته‌دی و ئاده‌میزاد سوودی لێوه‌رگرتوون.\nپێویسته نووسه‌رانی ئه‌م بواره زیده‌ڕۆیی نه‌كه‌ن له بابه‌ته‌كانیاندا، ناشبێت پاڵه‌وان چیرۆكه‌كانیان له پێستی خۆیان ده‌ربكه‌ن، تا ئه‌و راده‌یه‌ی كه منداڵان له راستییه‌كان دووربخه‌نه‌وه و نه‌توانن له نێوان ئه‌فسانه و راستییه‌كاندا، جیاوازی بكه‌ن.\nئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، رۆڵێكی گرنگی هه‌یه له په‌ره‌وه‌رده‌كردنی دروستی منداڵان دا، ده‌توانین له میانه‌ی چیرۆكه خه‌یاڵییه‌كانه‌وه، به شێوه‌یه‌كی ئاسان به‌ها مرۆییه‌كان و نیشتمانییه‌كان له ده‌روونی منداڵاندا بڕوێنین. بۆیه زانایانی بواری ده‌روونناسی و په‌روه‌رده پێیان باشه كه ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی، به تایبه‌تیش چیرۆك بخرێته په‌یڕه‌و و پرۆگرامه‌كانی خوێندن له قوتابخانه بنه‌ڕه‌تییه‌كاندا.\nبه كورتی له ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستیدا، منداڵ به ئـاره‌زووی خۆی، خه‌یاڵ ده‌كات و زینده‌خه‌و ده‌بینێ و، ده‌توانێت له رێی خه‌یاڵكردنه‌وه، دوو شاباڵ له خۆی ببه‌ه‌ستێ و سنووری توانا تایبه‌تییه سنوورداره‌كانی خۆی ببه‌زێنێ و، به به كامی دڵی به‌سه‌ر كۆسپ و كات و شوێندا بفڕێ. ده‌ست بۆ ئه‌و شتانه‌ی درێژ بكات كه زه‌حمه‌ته له راستیدا بیان گاتی و، بتوانێت لغاو و جه‌ڵه‌ویان بكات. به هه‌وه‌سی خۆشی چێژ له‌و هه‌بووه زۆر و زه‌به‌نده‌ی به‌رده‌ستی وه‌ربگرێ. به تیشكی هیواش رووناك ببێته‌وه، هۆشی كراوه‌بێت بۆ وه‌رگرتنی هه‌موو داهێنانێكی تازه‌ی ژیان و راهاتن له گه‌ڵیاندا. هه‌میشه‌ش دوای شتی تازه و سوودبه‌خش بكه‌وێت.\nله ئه‌ده‌بی كوردیدا، ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی تازه‌یه، به تایبه‌تی چیرۆكی زانستی بۆ منداڵان چرۆی كردووه. چه‌ند نموونه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتوومان له‌م جۆره ئه‌ده‌به بۆ منداڵان هه‌یه. به‌ڵام هێشتا له قۆناغی سه‌ره‌تا و تاقیكردنه‌وه داین. پێویستیمان به نووسه‌ران و ره‌خنه‌گرانی به توانا و شاره‌زای ئه‌ده‌بی خه‌یاڵی زانستی هه‌یه. كه ئاوزه‌نگی له ئه‌سپی خه‌یاڵ و تواناكانیان بده‌ن و خۆیان و به‌رهه‌مه‌كانیان ده‌ربخه‌ن. گه‌شبینم كه ئه‌م هیوایه‌مان دێته‌دی و ئاڵای ئه‌ده‌بی كوردیشمان له نێو ئه‌ده‌بی گه‌لاندا ده‌شه‌كێته‌وه.\n(*) بۆ ئه‌م نووسینه‌م، سوودم له‌م سه‌رچاوانه وه‌رگرتووه:\n١ـ الخیال العلمی فی ادب الاگفال، كتابه ــ محمد هـزاع و ماجده قرشی .\n٢ـ فلنبدا بالخیال العلمی ـ لتنمیه الابداع والموهبه ــ دكتۆر. خلیل ابو قوره .\n٣ـ ادب الخیال العلمی ـ یبشر بعالم جدید ــ صحیفه الراكوبه ـ حازم خالد .\n٤ـ المچمون ومشكله الخیال فی كتب الاگفال ــ احمد نجیب.\n٥ـ پنائیه الواقع والخیال فی ادب الاگفال ــ محمود رزان .\n٦ـ الخیال العلمی فی ادب الاگفال ــ الدكتوره. نعیمه حسن النجار .\n٧ـ چۆن و چی بۆ منداڵ بنووسین..؟! ــ له‌تیف هه‌ڵمه‌ت ـ كه‌ركوك: ٢٠١١


ئه‌و هۆكارانه‌ی یارمه‌تیده‌ربوون زێدان نازناوی ئه‌م وه‌رزه‌ی خولی ئیسپانیا بباته‌وه\nسامان زاهیر 22/07/2020 - 19:12 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵی وەرزشی جیهانی\nله‌م وه‌رزه زێدانی فه‌ڕه‌نسی توانی نازناوی خولی ئیسپانیا له‌گه‌ڵ ڕیال مه‌درید بباته‌وه، هه‌رچه‌نده تیپه‌كه‌ی سه‌ره‌تا وه‌ك پێویست نه‌بوو به‌ڵام له‌كۆتایی توانای نازناوه‌كه بباته‌وه، چه‌ند هۆكارێك یارمه‌تیده‌ر بوون بۆ ئه‌وه‌ی زێدان له‌م وه‌رزه نازناوه‌كه بباته‌وه له‌م ڕاپۆرته هۆكاره‌كان ده‌خه‌ینه‌ڕوو.\nزێدان هاوڕێی هه‌مووان بوو، زێدان وه‌كو هاوڕێ هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵ یاریزانه‌كان و ده‌سته‌ی ڕاهێنه‌ران و ده‌سته‌ی پزیشكی ده‌كرد ، ئه‌مه‌ش هۆكارێكی گرنگ بوو یاریزانه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی باش یارییه‌كان بۆ زێدان ئه‌نجام بده‌ن و له پێناو زێدان بۆ سه‌ركه‌وتن بجه‌نگن.\nهۆكاری دووه‌م زێدانی ڕاهێنه‌ر له‌رووی جه‌سته‌یی كاری زۆری بۆ تیپه‌كه كردووه، ئه‌مه خاڵێكی گرنگ بوو بۆ ئه‌وه‌ی تیپه‌كه‌ی زێدان سه‌ركه‌وتوو بێت، ئه‌مه خاڵی سه‌ركه‌وتنی ریال مه‌درید بوو چونكه ئه‌م تیپه توانای ڕكابه‌ری زۆری هه‌بوو له یارییه‌كان و نه‌فسی ڕكابه‌ری درێژ بوو بۆ ئه‌وه‌ی تا دواین جه‌وله‌ی خوله‌كه ئه‌نجامی باش به‌ده‌ست بهێنێت.\nهۆكاری سێیه‌م له‌رووی زهنی و بیره‌وه زێدان كاری زۆری كردووه بۆ تیپه‌كه، هه‌رده‌م وای كردووه یاریزانه‌كانی تیپه‌كه‌ی له‌رووی زهنیه‌وه به‌شێوه‌یه‌كی باش ئاماده‌بن و كاریگه‌ری ده‌روونی له‌سه‌ر یاریزانه‌كان نه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن به‌شێوه‌یه‌كی باش ئاماده‌بن بۆ یارییه‌كان و هیچ كێشه‌و گرفتێك كاریگه‌ری له‌سه‌ر تیپه‌كه نه‌بێت تا ئه‌نجامی باش به‌ده‌ست بهێنن.\nهۆكاری چواره‌م زێدان پیاوێكی ئازاو چاو نه‌ترس بوو،ئه‌م راهێنه‌ره هیچ كات به ترسه‌وه بریاره‌كانی خۆی نه‌داوه، هه‌مووكات چاونه‌ترسانه بریاره‌كانی خۆیداوه، زۆركات به‌رپرسانی وه‌رزشی بروایان وابووه به بریاره‌كانی تیپه‌كه‌ی خستۆته مه‌ترسیه‌وه به گۆڕینی شێوازی یاری كردنی تیپه‌كه‌ی و یان گۆرانكاری به یاریزانه له‌كاتی یارییه‌كان، به‌ڵام زێدان به‌مانه‌ش هۆكارێكی سه‌ره‌كی سه‌ركه‌وتنی تیپه‌كه‌ی بووه‌و هه‌موو كات وای كردووه تیپه‌كه‌ی ئه‌نجامی باشتر به بریاره چاو نه‌ترسه‌كانی به‌ده‌ست بهێنێت.\nدواین هۆكاریش زێدان رێگه‌ی به سه‌رجه‌م ئه‌و كه‌سانه داوه كه كاریان له‌گه‌ڵ ده‌كات به شێوه‌یه‌كی ئازادانه بیرو ڕاكانی خۆیان ده‌رببڕین و پێشنیاری خۆیان بخه‌نه ڕوو، چونكه بڕوای وابووه تۆپی پێ پێویستی به كاری به كۆمه‌ڵ هه‌یه‌و ناكرێت تاكه كه‌سێك بڕیاره‌كانی خۆی به‌سه‌ر بریاری كه‌سانی تر بسه‌پێنێت و هه‌رده‌م گوێ له به‌رامبه‌ره‌كانی گرتوه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن سه‌ركه‌وتن له یارییه‌كان به‌ده‌ست بهێنن.


(ڕەوانەکراوە لە کوردی (ھۆنراوەنووس)ەوە)\nدۆزینەوەی سەرچاوە: "کوردی" شاعیر – ھەواڵەکان · ڕۆژنامەکان · کتێبەکان · سکۆلار · جەیستۆر (فێربە کەی و چۆن ئەم داڕێژەیە لابەریت)\nئەم وتارە سەبارەت بە شاعیرە کوردەکە نووسراوە. بۆ زمانەکە، بڕوانە کوردی. بۆ وتارە ھاوشێوەکان، بڕوانە کوردی (ڕوونکردنەوە).\n١ی کانوونی دووەمی ١٨١٢\n١ی کانوونی دووەمی ١٨٥٠(١٨٥٠-01-0١) (٣٨ ساڵ ژیاوە)\nمستەفا بەگی کوڕی مەحموود بەگی ساحێبقڕان، ناسراو بە کوردی، لە ساڵی ١٨٠٩ یان ١٨١٢ لە سلێمانی لەدایک بووە، ھەر لە سلێمانی لە ساڵی ١٨٥٠ زایینی کۆچی دوایی کردووە و لە گردی سەیوان نێژراوە. ھەڵبەستوان وەکوو منداڵانی سەردەمەکەی خۆی لە حوجرە فێری خوێندەواری بووە، بەڵام درێژەی بە خوێندن نەداوە بۆ ئەوەی ببێتە مەلا. مستەفا بەگی کوردی بە یەکێک لە کۆڵەکەکانی قوتابخانەی شیعری بابان لە قەڵەم دەدرێت، بەڵام بەداخەوە بەرھەمێکی کەمی ھۆنراوەوان کەوتووەتە دەست خوێنەران جگە لەوەش کە ناوی ھۆزانڤان لەتەک نالی و سالمەوە دێت، بەڵام وەکوو پێویست ئاوڕی لێنەدراوەتەوە.\n١ لایەنی شاراوەی ژیانی کوردی\n١.١ وەسف لای کوردی و تێکەڵیی شیعری بە ئایین\nلایەنی شاراوەی ژیانی کوردی[دەستکاری]\nگەلێک لایەنی شاراوەش ھێشتا پەردەی لەسەر ھەڵنەدراوەتەوە کە ئەوەش وایکردووە گەلێک شتی ئەفسانە تێکەڵ بە ژیانی مستەفا بەگی کوردی بکرێت کە ھیچ بنچینەیەکی زانستیی نییە. گوایە مستەفا بەگ عەشقی قەدریە ناوێک بووە، ئەو قەدریە بووەتە سەرچاوەی ئیلھامی شیعری مستەفا بەگ. دەگێڕنەوە کە مستەفا بەگی کوردی بە شای ئێران گەیشتووە، لەگەڵ ئاقانی ھەڵبەستوانی گەورەی ئێران شەڕەھۆنراوەی کردووە، شای ئێران گەلێک سەرسام بووە بە کوردیی، گەرچی ئەو گێڕانەوەیە جێگای گومانە و عەقڵی مرۆڤ بۆی ناچێت کابرایەکی کوردی خەڵکی بابان بگاتە شای ئێران و لەوێ لە مەجلیسی شادا کابرایەکی سونیی مەزھەب ھێرش بکاتە سەر مەزھەبی شاە ئاقانی ھەڵبەستوان، بەڵام ھەرچۆنێکیش بێت ئەوا ھەرگیز لە شاعیرییەتی و ھەڵوێستی مستەفا بەگ کەم ناکاتەوە، بەڵام مستەفا بەگ کە ئاوارەی ئێران کرابێت ئاسان نییە بگاتە شای ئێران، جگە لەوەش لە دیوانەکەی کە ئێستا لەبەردەستدایە ھیچ ئەوە نادەنە دەست کە گەیشتووەتە کۆشکی شاھانە و شەڕەھۆنراوەی لەگەڵ قائانیدا کردبێت. ناوی قادر گەلێکجار لە ھۆنراوەکانی کوردی بەکار ھاتووە، بێ ئەوەی بە تەواوی ساغ کرابێتەوە ئەو قادر ناوە کێیە؟\nوەسف لای کوردی و تێکەڵیی شیعری بە ئایین[دەستکاری]\nئەگەر ئەوە ڕاست بێت کە کوردی ھەوڵی ئەوەی دابێت کە عەشقی مەجازی بگۆڕێت بۆ عەشقی ڕاستەقینە، دەکرێت بڵێن ئەو قادرە مەبەستی لە ڕێبازی قادری بێت، گەرچیش ھیچ تروسکایەک نییە کە کوردی لەسەر ڕێبازی قادری بێت و ڕێبازی سۆفیگەری گرتبێتەبەر، کەواتە تەنھا تاکە ڕێگایەک دەمێنێتەوە کە بڵێین زۆر نزیکە ئەو قادر ناوە، ناوی ژنێکی خۆشەویستی خۆی بێت، بەڵام وەکوو ھێمایەک بەکاری ھێنا بێ، ئەویش لەبەر ئەوەی بارودۆخی کۆمەڵایەتی ئەو سەردەمە ڕێگای نەدابێ بە ئاشکرا ناوی بھێنێت. جوانی پانتایەکی فراوانی لە ھۆنراوەکانی کوردیدا داگیر کردووە، زۆربەی ئەو جوانییەش بە یوسفی کوڕی یەعقوب چواندووە، لەوەوە بەدیار دەکەوێت کە مستەفا بەگ ئەگەرچی مەلا نەبووە، بەڵام ڕۆشنبیری ئایینی ھەبووە و کەوتووەتە ژێر کاریگەری کارەسات و ڕووداوە ئایینییەکان، ئەوە باس لە جوانی حەزرەتی یوسف و زولەیخا دەکات، کە چۆن زولەیخا عاشقی جوانی یوسف بووە و خۆی تەسلیم بەو کردووە، کاتێکیش خەڵکەکە بەوەیان زانیوە، سەرزەنشتی زولەیخایان کرد، ئەویش بۆ ئەوەی بڕوا بە خەڵکەکە بھێنێت و پاکانەی خۆی بکات، خەڵکەکەی داوەت کردووە ھەریەکەیان چەقۆ و سێوێکی دادەستیان، پاشان یوسفی پێ نیشان دان ئەوانیش لە تاوی جوانی یوسف ئاگایان لەخۆ بڕا و دەستی خۆیان بە چەقۆ بڕی و گوتیان: (حَاشَ لِلَّەِ مَا ەَٰذَا بَشَرً‌ا إِنْ ەَٰذَا إِلَّا مَلَکٌ کَرِ‌یمٌ) (یوسف ٣١) کوردی دەڵێ ھەر کاتێک یوسف جوانی بەدیار کەوت من زانیم کەوا عەشقی ئەو دەبێ:\nکە شوعلەی تەلعەتی یۆسف تلووعی کرد لە چەھ زانیم که عشق از پرده عصمت برون آرد زلیخا را\nدیسان لە وەسفی جوانیدا دەڵێت ئەگەر حۆرییەکانی بەھەشت خۆیان لە ئاوی کەوسەر بشۆنەوە، ھەرچی پیسی ھەیە فڕێی بدەن، ئەوا بە خاڵ و ڕەنگ و ڕوخسارت حاجەت بەرووی یار ناکات چونکە ناگەن بەتۆ.\nئەگەر حۆری لە کەوسەر شوستوشۆی خۆی کا بە تۆ نابێ به آب و رنگ و خال و خط چه حاجت روی زیبا را\nکاتێک کە حەزرەتی یوسف لە باوکی دوور کەوتەوە بۆ وڵاتی میسر، باوکی واتە حەزرەتی یعقوب لە تاو دووریی یوسف چاوەکانی کوێر بوون، بەڵام پاشان حەزرەتی یوسف کراسەکەی خۆی نارد و بەسەر چاویاندا ھێنا چاوەکانی حەزرەتی یعقوب چاک بۆوە، جا پێش ئەوەی قاسیدەکە بێت حەزرەتی یعقوب گوتی: (قَالَ أَبُوەُمْ إِنِّی لَأَجِدُ رِ‌یحَ یُوسُفَ ۖ لَوْلَا أَن تُفَنِّدُونِ) (یوسف ٩٤). کوردیش دەڵیت گەر بێتو جارێک بەلاماندا تێپەڕ بێت ئەو تێپەڕ بوونە وەکوو کراسەکەی حەزرەتی یوسف بۆ من کە تارمای دڵ و دەروونم بروێتەوە و ڕۆشنای بۆ چاوەکانم:\nقەمیسی یۆسفە بۆ چاوی تاریکم وەکوو یەعقووب سەبا جارێک بەلاما بێنێ گەر بۆنی عەرەق چینت\nئەمجارە بە پێچەوانە شاعیر دەڵێت من وەکوو حەزرەتی یوسف چۆن کراسەکەی نارد بۆ باوکی و چاوەکانی ڕووناک بوونەوە تۆش ھیمەت بکە وەکوو شیفا بە دیدارت شاد بم و چاوەکانم ڕووناک ببێتەوە:\nکوێر بووە ھەر وەکوو یەعقووب بە خودا دیدە لە بۆت سا بنێرە وەکوو یۆسف بە شفای دیدە لە بۆت\nئەگەر بێتو تۆش وەکوو حەزرەتی یوسف خۆت کەنارگیر بکەی کە بێ تاوان بوو چەند ساڵان خرایە بەندیخانەوە ئەو کاتە دەماری عیشق و ڕیشی بە توھمەت لەگەڵ پارچەی کەلێنی یەخەی کراسەکەی، چونکە کاتێک زولەیخا ھەوڵی ئەوە دەدات یوسف تەسلیمی بێت، بەڵام ئەو ڕازی نەبوو، زولەیخا کراسەکەی ڕاکێشا:\nئەگەر بێتو بە ناحەق بۆت بکەی پەنھان وەکوو یوسف وەریدی عیشق و ڕیشی تۆ ھمەت و چاکی گریبانی\nشاعیر بێزاریی خۆی دەردەبرێت لە دەست عەشق، بەڵام ھیچ کەسێک لە عاشقاتیدا موخەبر نییە لە دەسەڵاتی خۆیدا نییە، کەی کەوایە با ئەو کەسانە کە عاشقن یاخوا لە زولیخا خراپتر و شێت و شەیداتر بێت، چونکە زولیخا گەلێک عاشقی یوسف بوو شێت و شەیدای ببوو:\nکەس لە ڕەویەی عەشق و ڕێگەی عاشقی موخییر نییە شێت و شەیداتر ببوایە زولیخا کاشکێ\nشاعیر سویند دەخوا بە جوانی حەزرەتی یوسف کە لە جوانیدا وێنەی نەبووە، ھەر ئەو حەزرەتی یوسفە کە نووری چاوەکانی حەزرەتی یەعقوبی باوکی بوو، ھەر لەبەر یوسفی کوڕی کوێر بوو، ھەر بەکراسەکەشی چاوەکانی چاک بۆوە:\nبە حوسنی یۆسف ئاسات و بە خوڵق و لوتفی شیرینت چراغی بەزمی خوسرەو، نووری دیدەی پیری کەنعانی\nخوێنی شەھیدان تا ڕۆژی حەشر ئەتکێ لە نێوان موژگانت وەک خەنجەری ژی جەوشەن تا ڕۆژی حەشر دەتکێ خوێنی دڵی مەزڵومان لە ناوکی موژگانت\nئۆبەی کوڕی خەلەف پارچە ھێسکێکی بە دەستەوە بوو بە گاڵتەوە بە پێغەمبەری خوا (د. خ) دەڵێ کێ ئەو ھێسکە زیندو دەکاتەوە (أتری اللە یحی ھذا العظام بعد مارمت) پێغەمبەریش (ص) فەرمووی (نعم یبعثک اللە و یدخلک الجھنم) ھەروەکوو خوای گەورە دەفەرموێت: (قال من یحی العڤام وھی رحیم) (یاسین) کوردی دەڵێت گەیشتنی تۆ زیندووم دەکاتەوە ھەروەکوو چۆن ھێسک یەکدەگرێتەوە ھەتا ئەو کاتەی لاشەم دەبێتە گەرد و تۆز خاک ئەو گەردەش ھەموو بە دەم بای شەماڵەوە دەفەوتێ:\nوەسلی تۆ (یحی العظام) و قالبی فەرموودەمە بێلە تۆ بۆ خوا بڵا شاد بێ بەگەردم بای شەماڵ\nتۆ پەرییەکانی بەھەشتی کە ھێندە جوانی یا خود تۆ گوڵێکی لە گوڵە جوانەکانی باغی ئیرەم یاخود ئەستێرەیەکی پرشنگداری ئاسمانی یاخود ئەو ڕۆژە بە تیشکەی کە ھەموو زەوی ڕووناک کردووەتەوە:\nشاعیر دەڵێت ئەی دۆست و یاران ھەرگیز داوای ئەوەم لێ مەکەن کە لەگەڵیاردا ڕابوێرم، چونکە ھەر کاتێک کە دەگەم بە یار ئەوا شێت و بێھۆش دەبم، ھەروەکو چۆن بای (صرصر) دێت ھەمو خەڵک بەو بایە بێزارو ھەراسان دەبن تاکو وایان لێدێت ھەموویان دەمرن بەھۆی ئەم بایەوە، خوای گەورە کاتێک قارو غەزەبی خۆی گرت لە ھۆزی پمود ئەو بایەی نارد کە حەوت شەو ھەشت ڕۆژی خایاند (وأما عاد فأھلکوا بریح صرصر عاتیة سخرھا علیھم سبع لیال وثمانییة أیام حسوما فتری القوم فیھا صرعی کأنھم أعجاز نخل خاویة) (الحاقە ٧):\nقەت مەڵێن یاران لەگەڵ فیرقەت وەرە سازش بکە شێت ئەبووم وەک من خۆم تووشی بای سەرسەربکەم\nحەزرەتی عیسا سڵاوی خوای لێ بێت موعجیزەی ئەوە بوو مردووی زیندوو دەکردەوە بە ئیزنی خوا (وأبرئ الأکمە والأبرص وأحی الموتی بإذن الله). شاعیر دەڵێت، بەڵکو ئەمە خوایە گەر بۆ جارێک بەلای گۆرەکەمدا تێپەر ببێت ھەر وەکوو عیسا فەرمان بکا ھەموو ھێسکە ڕزیوەکانم کۆ بکاتەوە و پاش فەوتانم زیندووم بکاتەوە:\nگەر وەک عیسا لە پاش مردن بەسەرما، ڕابرێ تجمع العظم الرحیم تحمینی بعد العدم\nمەنصوری حەلاج لەسەردەمی عەباسییەکان دەیگوت (انا الحق) کە ئەمەش بە ظاھیری شەرع کفرە بۆیە دادگایان بۆ دامەزراند پاشان فەرمانی دادگا دەرچو بە کوشتنی دەڵێن کە خوێنی ڕژا بە خوێنەکەی (انا الحق) دەنوسرا کوردییش دەڵێت کاتی مردنم لاشەکەم بووە تۆزو گەرد ھەروەکو مەنصور حەلاج ناوی تۆی پێ دەنوسێ چونکە مەنصوری حەلاج کاتێک کوشتیان انا الحق دەنوسی کە عەشقی ئەو وتەیە بوو بە زیندویی، منیش عەشقی تۆم پاش مردن بە سروشکم ناوی تۆ دەنوسم:\nشاری کەربەلا لە ساڵی ٤١ کۆچی کارەساتێکی گەورەی لێ ڕودا، کە ئەویش کوشتاری بنەماڵەی پێغەمبەر (ص) بوو لە سەدەی یەزیدە کوری معاویە، شاعیریش ئەوھا کوشتەی دەستی دڵدارەکەیەتی، ھەر وەکوو چۆن کەو پێیەکانی سوورە تۆش بە خوێی من ئاوھا پەنجەکانی خۆت سوور کردووە\nچونکە ئەمرۆ من شەھیدی کە بەرلایی عیشقی تۆم ھەر وەکوو کەو پەنجەکانت وا بە خوێنم ڕشتووە\nسامیری لە سەردەمی حەزرەتی موسادا ژیاوە، کابرایەکی ساحیر و جادوگەر بووە. بەھۆی سیحرەکانی خەڵکێکی زۆری لە خشتە بردووە، جا بۆ ئەوەی عاشق فریو بدرێ سەرنجی دڵ و دەرونی عاشقان بۆ خۆی ڕابکێشێ ئەو دلبەرە ئەوەندە مەکر بازە، ڕەنگە کەسانی وەکو ساحیری ببنە شاگردانی واتە ئەو وەستایەو سامیریش شاگرد خوای گەورەش دەربارەی سامیری دەفەرموێت: (قال فإنا قد فتنا قومک من بعدک وأضلھم السامری) (گە ٨٥)\nبۆ فریوی عاشقان و جەزبی دڵ وا ماھیری ڕەنگە شاگردیت بکا میھتەر نەسیمی سامری\nھاروت و ماروت لە قورئاندا باسیان کراوە (السحر وما أنزل علی الملکین ببابل ھاروت وماروت وما یعلمان من أحد حتی یقولا إنما نحن فتنة) (البقرە ١٠٣). مامۆستا عەبدولکەریمی مودەریس دەفەرموێت (ملکین) بەفەتحەی لام واتە دوو مەلائکە بەڵام بە کەسرەی لام واتە دوو پاشا بەڵام ئەو دوو پاشایە پیاوی چاک بۆینە بە مەلائکە ناویان براوە، بەڵام خوێندنەوەی یەکەم واتە (الملکین) دوو مەلائکە ڕاستترە ئەو دوو مەلائکە نێردراوی خوا بوینە، دوایی خەلکیان لە خشتە بردووە و فێری سحریان کردوون خوای گەورەش غەزەبی لێ گرتون سەرپشکی کردوون لە نێوان سزای دنیا یاخود قیامەت ئەوانیش سزای دنیایان ھەڵبژاردووە گوایە سەراوژێر بە لەناو بیردا ھەلواسراون، بەڵام موفەسیرەکان ئەم قسەیە ڕەت دەکەنەوە، چونکە خوای گەورە دەربارەی مەلائکە دەفەرموێت (لایعصون اللة ما امرھم و یفعلون مایومرون) تفسیری نامی بەرگی یەکەم. شاعیر ئەم بەسەرھاتەی بەم شێوەیە سوود لێ وەرگرتووە کە چاڵی سەرچەناگەی خەڵکێکی زۆری تێدا ئەسیر کراوە، ھەر وەکوو چۆن ھاروت و ماروت لە چاڵدا ھەڵواسراون:\nلە چاھی ژێری لێوت وا ئەسیرن ھەزارانی وەکوو ھارووت و مارووت*\nکوردی لە ڤەژینبوکس\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کوردی_(شاعیر)&oldid=945299»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٥٠ی ١١ی ئایاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى له دنیاى شیعریى شاڵاو حه‌بیبه‌دا | ماڵێک لە ئاسمان\nئاراس عەبدولکەریمئارام کاکه‌ی فه‌لاحئالان پەریئوێز نۆجینئۆرهان پامووكئۆکتاڤیۆ پاثئیره‌ج نزافه‌تیئیسماعیل حه‌مه‌ئه‌مینئیسماعیل خورماڵیئێرنست هەمەنگوایئێریه‌ڵ دۆرفمه‌نئەحلام مەنسوورئەحمەد دمناتیئەحمەد سەڵاواتیئەحمەد شاملووئەخۆلئەدۆنیسئەسعەد مەحویئەلیف شافاکئەنتۆنیۆ بلانجئەنیتا ئێسپاندەرئەیوب ئەحمەدبارانبه‌رزان هه‌ستیاربه‌کر ئه‌حمه‌دبڵند باجەلانبۆدلێربێخودبێستون حەسەنبەختیار عەلیبەهار ڕەشادبەکر ئەحمەدتوانا ئەمینتێکۆشه‌ر خالیدتەنیا شارەزووریجۆزیف برۆدسکیجەبار عەزیزجەمال غەمبارحسێن ئه‌حمه‌دحسێن دەرویشحمید عقبیحه‌مه كاكه‌ڕه‌شحەمدیحەمید قەڵادزەیی خافێر ماریاسخه‌سره‌و حه‌مه که‌ریمخەزعەل ئەلماجدیخەسرەو حەمەکەریمد.سه‌عید تۆفیقد.عوسمان یاسیندانا عەسكەردانیاڵ لادنسكیدانەر قه‌ره‌داغیدلاوه‌ر قه‌ره‌داغیدڵشاد حاميد ده‌روێشدۆستۆیفسکیدیار عەبدولدەخیل خەلیفەدەرباز ناوەندەییریاز ساڵح حوسەینزانا سامانزانا هیجرانیزمناكۆ بورهان قانعسالمسه‌حه‌ر ڕه‌ساییسه‌رۆكهۆزی سیاتێلسواریت عمرسوارەی ئێلخانیزادەسوهراب سپهریسۆران ئازادسۆران عەزیزسیروان عه‌بدولسەردار عەزیزسەردارعەبدوڵاسەعدی یوسفسەمەد ئەحمەدسەڵاح حەسەن پاڵەوانسەڵاح فایەقشادیە عەبدولشادیە کاکەسوورشتێفان ڤایدنەرشوان حه‌مه‌شيرين. كشکۆ عومەر کاکەڕەششێرزاد حەسەنشێرکۆ بێکەسعلی عارف ئاغاعه‌بدولموته‌لیب عه‌بدوڵڵاعه‌بدوڵا سڵێمان (مه‌شخه‌ڵ)عوسمانی شێخ محێدینعومەر جەلالعومەر سەیدەعەلی شەریعەتیعەلی پێنجوێنیفاروق ڕه‌فيقفازیل ئەحمەدفرانسیس فۆکۆیامافرانک ئوکانیرفروغ فەڕوخ زادماردین ئیبراهیمماڵی هونەری شانۆماڵێک لە ئاسمانمایکڵ کرامیمحمد عبدالعزیزمحەمەد ئەلماغوتمحەمەد عوزێمەمحەمەد عومەر عوسمانملیح جودتموحسین ئەدیبمیهرداد ر. ئیزەدىمەحمود دەروێشمەحویمەریوان وریا قانعنارینالینوخشە عەبدولنۆربیرتۆ لویس رۆمیرۆنەجات حەمید ئەحمەدنەسر حامد ئەبوزەیدنەوید زەردیهاروكی موراكامیهارۆڵد پینته‌رهاشم ساڵحهانز خافێهاینریخ بۆلهنگامە هویدا‌هۆشەنگ ئیبتهاجهۆمیرۆسهیوا قادرهیوبرت دریفۆس / پل ڕابینواهێمنهێمن عـــوسمان عەبدوڵلاهێمن مەحمودهەردیهەردی شەفیقولیه‌م شه‌کسپیروەفاییپوریا گل محمدیپۆل ستراترنپیته‌ر تێرسنپێشه‌وا کاکه‌ییپەراوێزچۆمان هەردیڕابەر فاریقڕامین جهانبەگلوڕۆزا حسێنڕێبوار سیوەیلیڕێبین هەردیڕەزا بەراهەنیژاك دریداکارل مارکسکارلۆس فۆێنتێسکاروان محەمەد فەتاحکاروان کاکەسوورکازم قادرکاوە ئەحمەدکوردیکۆمەڵێک نووسەرکیڤن ڕۆبنسکەمال مەعروفکەژاڵ ئەحمەدکەیوان حەمە ڕەحیمگلبەر گرانگیۆمگوڵی تەرەقیگۆرانگۆران ڕەئوفگۆزۆ یۆشیماسیاقووب خزرییوسف عیزەدینیوسف عەبدوڵڵا\nره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى له دنیاى شیعریى شاڵاو حه‌بیبه‌دا\nهه‌میشه نووسه‌ر پێش ئه‌وه‌ى خودى خۆى بدۆزێته‌وه، ده‌كه‌وێته نێو (بوون)ى زمانه‌وه! ئه‌و قسه‌یه به‌ره‌و ئه‌وه‌مان ده‌بات، كه ده‌قى داهێنه‌رانه نه راسته‌وخۆ ده‌كه‌وێته ژێر ده‌سه‌ڵاتى بابه‌ت، نه به شێوه‌یه‌كى گشتى (ئیگۆ-خود، یان من) لێی به‌رپرسیاره؟!\nئه‌گه‌ر لایه‌نى (بابه‌تى) به جۆرێك له جۆره‌كان له‌وێوه ئاماژه به زمان بكات، كه واده‌كات كرده‌ى تێگه‌یشتن ئاسان بكه‌وێته‌وه، ئه‌وه لایه‌نى (خودى) و به‌كارهێنانه تایبه‌تییه‌كانى دانه‌ر، ئاماژه به مه‌عریفه و فیكرو خه‌یاڵ ده‌كات. لایه‌نى یه‌كه‌م ده‌كه‌وێته نێو مێژوو، به‌ڵام لایه‌نى دووه‌م به هوشیارییه‌وه ده‌لكێت. راسته هوشیاریى به‌شێكى سه‌ره‌كى ده‌قى داهێنه‌رانه‌ى پێكده‌هێنێت، به‌ڵام له بیرمان نه‌چێ ده‌قى داهێنه‌رانه له‌وێوه ده‌رده‌كه‌وێت، كه كۆى ده‌سه‌ڵاته‌كان ده‌خاته ژێر ئیقاع و پرسیارى سه‌رده‌مى خۆیه‌وه، به مانایه‌كى دیكه هه‌میشه ئه‌ده‌ب و هونه‌ر له رێگاى هاوژیانى و گفتوگۆوه، له رێگاى دنیابینیه‌وه وێناكردنى دیكه‌ى جیاواز به‌رهه‌م ده‌هێنێت، وێناكردنێك كه پێشبینیكردن و جوانى و خه‌یاڵ... رۆڵى تێدا ده‌بینێت.\nواقیعى گوماناویى/ ساتمه‌كردن له مانا لێڵه‌كان\nته‌نیا ئه‌گه‌ر نه‌ختێك تووندتر\nده‌ستى یه‌ك بكوشین\nیه‌ك دوو قولانج له شار\n"كتێبى زستان- شاڵاو حه‌بیبه، 2014، ل17"\n(شاڵاو حه‌بیبه) له كۆى به‌رهه‌مه شیعرییه‌كانى هه‌وڵده‌دا ساتمه به خوێنه‌ران بكات! ئه‌و (كرده‌یه) دیار نییه وه‌ك ئه‌وه‌ى زمان قسه‌مان پێده‌كات، خۆى بنوێنێ؟! به‌و مانایه‌ش چه‌ند شیعرییه یان ده‌ستكرد من ئه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنه بۆ خوێنه‌ران جێده‌هێڵم... له به‌رانبه‌ریشدا ده‌مه‌وێ بڵێم ده‌شێ هه‌ندێ له خوێنه‌ران له ساتمه‌كردندا به‌ربنه‌وه نێو گومان، به‌ڵام دووچارى هیچ كێشه‌یه‌كى مه‌عریفى نابن، هه‌ندێكى دیكه له خوێندنه‌وه‌دا به‌رده‌بنه‌وه نێو دڵه‌رِاوكێ بێ ئه‌وه‌ى ده‌ست له به‌خشنده‌یى ماناكان بشۆن، هه‌ندێكیان به‌رده‌بنه‌وه نێو بۆشایى و ره‌ش ده‌یانباته‌وه، به‌ڵام چێژ ده‌یانگرێته‌وه! (گومان) و (دڵه‌رِاوكێ) و (چێژ) سێ ته‌وه‌ره‌ن، ساتمه شیعرییه‌كان دروستیان ده‌كه‌ن، به‌ڵام من وایده‌بینم بایه‌خى شیعریى هه‌ر ته‌نها له‌و ته‌وه‌رانه‌دا خۆى نه‌بینێته‌وه، به‌ڵكو له ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى به‌رجه‌سته‌تر ده‌رده‌كه‌وێت.\nئه‌گه‌ر (گومان) له شیعره‌كانى شاڵاودا په‌یوه‌ندى نێوان شوێن و كات له واقیعدا تۆخ بكاته‌وه، ئه‌وه (دڵه‌رِاوكێ) لێڵى ماناكان چرِ ده‌كاته‌وه! وه‌ك ده‌زانین شیعر له واقیعێكى گوماناویدا سه‌ر ده‌رده‌كات، به‌ڵام مه‌رج نییه شوێن و كاتى شیعریى وه‌ك پێویست سنوره‌كانیان دیار بێت... وه‌ك چۆن لێڵى ماناكان خوێنه‌ر ده‌خاته دڵه‌رِاوكێوه، به‌و مانایه‌ش (واقیعى گوماناویى) و (دڵه‌رِاوكێى مانا لێڵه‌كان) به نێو یه‌كدا ده‌چن و یه‌ك ئه‌ویدیكه ته‌واو ده‌كات، ده‌مه‌وێ بڵێم وه‌ك چۆن واقیعى گوماناویى هه‌ڵگرى دڵه‌رِاوكێیه، به هه‌مان شێوه ئه‌و مانا لێڵانه‌ى له دڵه‌رِاوكێوه له دایك ده‌بن، ده‌بنه هۆكارى سه‌ره‌كى واقیعى پرِ له گومانى شیعریى! لێره خوێنه‌ر له داخستنى كتێبدا، گومانى شیعریى ده‌رِه‌وێته‌وه، به دیوه‌كه‌ى دیكه‌ش له زۆربه‌ى جار له به‌دواداچوونى لێڵى ماناكاندا به رۆناكییه‌ك ده‌گات، كه له بێداربوونه‌وه‌ى ماناكاندا هه‌ڵده‌قوڵێت. كه‌واته خوێنه‌ران دواى خوێندنه‌وه‌ى شیعره‌كانى شاڵاو حه‌بیبه ئه‌وه‌ى له داخستنى كتێب له ده‌ستى ده‌ده‌ن، له بێداربوونه‌وه‌ى ماناكاندا ده‌یقۆزنه‌وه، ئه‌وه‌ى له جێگیربوون به‌جێیده‌هێڵن، له گه‌رِانى به‌رده‌وامدا ده‌یدۆزنه‌وه...\nره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى/ ساتمه‌كردن له تاریكى\n"كه‌سێك لێره‌وه تێپه‌رِى، شاڵاو حه‌بیبه، 2008،ل21"\n(ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى) وه‌ك له ناونیشانى ئه‌و نووسینه‌دا هاتووه، یان وه‌ك له شیعره‌كانى شاڵاودا وه‌ك خوێنه‌رێك ده‌یبینم، له رووى ماناوه په‌یوه‌ندییه‌كى لۆژیكى به تاریكى بۆشاییه‌وه هه‌یه، مرۆڤ له تاریكى بۆشاییه‌وه ساتمه ده‌كات، له رووى ده‌لاله‌ته‌وه په‌یوه‌ندى به جۆرێك له ره‌شبینییه‌وه ده‌كات، واته خوێنه‌ران له ناوكۆییه‌ك ساتمه ده‌كه‌ن، كه به شێوه‌یه‌كى باو به مانایان ناگه‌یه‌نێت، هه‌ڵبه‌ته مانایه‌ك كه لێیرِاهاتوون و قسه‌كردن ده‌یانباته‌وه سه‌رى، به‌ڵكو ده‌كه‌ونه كه‌لێن و بۆشاییه‌وه، كه‌لێن و بۆشاییه‌ك كه جگه له ماناى لێڵ و بێداركردنه‌وه‌ى مانا هه‌ندێكجار به تاریكییان ده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌و تاریكییه‌ش جۆرێك له ره‌شبینى بۆ خوێنه‌ر ده‌سازێنێ، بۆیه ده‌بێ خوێنه‌ر له خوێندنه‌وه‌دا چراى خۆى پێبێ بۆ به‌دواداچوون و ته‌ئویلكردنى تاریكى! ده‌شێ له رووى ره‌خنه‌ى ئه‌ده‌بییه‌وه بۆ ئه‌و تێگه‌یشتنه (وولفگانگ ئایزه‌ر Wolfgang Iser 1926-2007) بیر بخه‌ینه‌وه، لاى ئایزه‌ر مه‌رجى كارلێكردنى (ده‌ق) و (خوێنه‌ر) له‌یه‌كنه‌چوونه! ئه‌و له‌یه‌كنه‌چوونه، نه‌چوونه‌وه سه‌ر ناوكۆیى باو و روانینى باوى نووسه‌ر و خوێنه‌ره، كاتێك هه‌ر یه‌ك له نووسه‌ر و خوێنه‌ر ناسنامه‌ى یه‌كتر له‌بیر ده‌كه‌ن. یان خۆیان له ناسنامه كۆنه‌كه‌یان ده‌كه‌نه‌وه، له‌و كاته‌دا هه‌ر یه‌ك له سه‌ر ئه‌ویدیكه، یان له دانوستان له‌گه‌ڵ یه‌كتردا حه‌قیقه‌تى خۆیان له سه‌ر "ناشت" وێنا ده‌كه‌ن: بێزارى بۆ باخێكمان ده‌بات، منداڵێك به بۆیه كێشاوویه‌تى... له باخى واقیعه‌وه بۆ باخى سه‌ر كاغه‌ز... له سه‌ر بنه‌ماى ئه‌و بۆشاییه و ناشته په‌یوه‌ندى نوێ داده‌مه‌زرێ! بێگومان دامه‌زراندنى په‌یوه‌ندى نوێ له نێوان ئه‌و دوو رسته‌یه یان نووسه‌ر و خوێنه‌ر، له سه‌ر پرِكردنه‌وه‌ى ئه‌و بۆشاییانه‌وه دێت كه خوێنه‌ر ساتمه‌ى لێكردووه، له نێوان دوو سه‌وزایى (سه‌وزایى واقیع) و (سه‌وزایى بۆیه) ته‌ئویلكردنى بۆشاییه‌كان ناكه‌ونه سه‌ر یه‌ك ناسنامه، ئه‌و (له‌یه‌كنه‌چوونه)ى سه‌وزاییه‌كان پشت به ته‌ئویلى جیاواز ده‌به‌ستێت. به‌ڵام وه‌ك ده‌زانین له سه‌ر ناسنامه‌ى كۆن، زۆرجاران ته‌ئویلكردن بۆ وه‌هم ده‌گۆرِێ.\nهه‌ڵبه‌ته ئه‌و وێنه‌یه‌ى له خوێندنه‌وه‌ى(سه‌وزایى واقیع) و(سه‌وزایى بۆیه) دروست ده‌بێت، په‌یوه‌ندییه‌كى راسته‌وخۆى به لێوردبوونه‌وه و رامانه‌وه هه‌یه، ده‌مه‌وێ بڵێم ئه‌گه‌ر مرۆڤ له تاریكى ساتمه بكات، ئه‌وه خوێنه‌رانى شاڵاو حه‌بیبه له لێوردبوونه‌وه‌ى نهلیستییه‌وه ساتمه ده‌كه‌ن، یان له ناشته‌وه ساتمه ده‌كه‌ن، چونكه كاتێك خوێنه‌ر له (سه‌وزایى واقیع) بۆ (سه‌وزایى بۆیه) هه‌نگاو ده‌نێ، ده‌كه‌وێت! ئه‌گه‌رچى ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى له لایه‌ك به چه‌مكى بۆشایى و سپێتى و كه‌لێن و دابرِانه‌كان... ئایزه‌ره‌وه ده‌لكێ، له لایه‌كى دیكه په‌یوه‌ندى به ماوه‌ى گرژبووى نێوان وشه‌كانه‌وه ده‌كات، ئه‌وه ئه‌و گرژبوونه‌وه‌یه خوێنه‌ران ده‌خاته رامانه‌وه!\n(چه‌مكى بۆشایى) و (ماوه‌ى گرژبوون) له سه‌ر په‌یوه‌ندى نوێى نێوان وشه‌كان وه‌ستاوه، خودى ئه‌و په‌یوه‌ندییه نوێنه‌رایه‌تى ده‌ق ده‌كات، ئه‌و چرایه‌ى كه خوێنه‌ریش بۆ رۆناككردنه‌وه له‌گه‌ڵ خۆى ده‌یگێرِێ وه‌ك بنه‌رِه‌تى خودى نوێنه‌رایه‌تى ئه‌زموونى رۆشنبیریى خوێنه‌ر ده‌كات، ئه‌وه‌ى كه ئه‌و خوێندنه‌وه‌یه‌ش ده‌ورِوژێنێ په‌یوه‌ندى به‌و په‌رچه‌كرداره ده‌لالى و ئیستێتیكیانه‌وه هه‌یه، كه پشت به واقیعى گوماناوی دڵه‌رِاوكێ ده‌به‌ستێ و له‌و نووسینه‌دا له چه‌مكى (ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشاییه‌كان)دا كورت كراوه‌ته‌وه... كه‌واته تێگه‌یشتن له ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى تێگه‌یشتنه له ماوه‌ى گرژبوو و لێوردبوونه‌وه له‌و په‌یوه‌ندییه نوێیه‌ى كه ده‌كه‌وێته نێوان وشه‌كان و چراى خه‌یاڵى خوێنه‌ره‌وه.\nماوه‌ى گرژبوو/ ئاگایى نهلیستى\nكاتێك له خوێندنه‌وه بیر له رسته‌یه‌ك ده‌كه‌ینه‌وه (دواى ته‌واوبوونى رسته‌كه) ئه‌وه ئێمه ئاماده‌ین له شێوه‌ى رسته‌ى دیكه، بیر له به‌رده‌وامبوون بكه‌ینه‌وه.. به دیاریكراوى رسته‌ى دواتر ده‌بێ په‌یوه‌ندى به رسته‌ى یه‌كه‌مه‌وه بكات، به‌مجۆره خوێندنه‌وه‌ى ده‌ق به‌بێ ماندووبوون به‌ره‌وپێشه‌وه ده‌چێت... به‌ڵام ئه‌گه‌ر رسته‌ى دووه‌م و (دواتر) به هیچ شتێكه‌وه به‌ند نه‌بوو، ئه‌وه جه‌ریانى بیركردنه‌وه‌ى خوێنه‌ر ده‌پچرِێ، یان دووچارى ته‌گه‌ره، ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى، یان دووچارى گرژبوون و موفاجه‌ئه ده‌بێ... له‌وێوه زینده‌گى له ده‌ستده‌دات و ده‌كه‌وێته چاڵێك (بۆشاییه‌ك) كه له‌و نێوانه‌دا دروست بووه... ئه‌گه‌ر خوێنه‌ر بیه‌وێ جه‌ره‌یانه‌كه‌ى درێژه پێبدات، ده‌بێ چراى خۆى هه‌بێ، تاكو ئه‌و وه‌ستانه (بۆشاییه) رۆناك بكاته‌وه؟!\nهێنده جوان خه‌وتووى ده‌ڵێى كوژراوى له شیعرێكى تردا\nهه‌سته له خه‌و\nهاتبووم شیعرێكت بۆ بخوێنمه‌وه خه‌وتبووى له شیعرێكى تردا\n" كتێبێك له باره‌ى ئه‌و گولله‌ى كه هه‌زار ساڵه ته‌قێنراوه و چه‌ند هه‌زار ساڵه لێم ده‌گه‌رِێت، شاڵاو حه‌بیبه"\nوه‌ك له خوێندنه‌وه‌دا بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت ماوه‌ى گرژبووى په‌یوه‌ندییه‌كان و بۆشایى نێوان وشه‌كان پشت به كه‌له‌پورى لێوردبوونه‌وه ده‌به‌ستێت، به‌ڵام لێوردبوونه‌وه‌یه‌كى نهلیستییانه، ئه‌گه‌ر نهلیستیى په‌یوه‌ندى به (واقیعى گوماناویى) و (دڵه‌رِاوكێى مانا لێڵه‌كان)ه‌وه بكات، ئه‌وه مه‌به‌ست له كه‌له‌پورى لێوردبوونه‌وه له كۆمه‌ڵگاى داخراودا په‌یوه‌ندى به ناوكۆیى كراوه‌وه هه‌یه، چونكه كۆمه‌ڵگا داخراوه‌كان هه‌میشه به‌نده‌ى ناوكۆییه ئه‌خلاقیه‌كانن نه‌ك لێوردبوونه‌وه! له سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ش جیاوازى نێوان نهلیستییه‌تیه‌ت و ئاژاوه‌گێرِیمان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت، چونكه ئاژاوه‌گێرِیى له لێوردبوونه‌وه و رامان ده‌رناكه‌وێت، به‌ڵكو له ره‌فتاردا به‌رجه‌سته ده‌بێت، به‌ڵام لێوردبوونه‌وه‌ى نهلیستى له زه‌مه‌نه‌دایه!\nهه‌ڵبه‌ته زمان لاى هایدگه‌ر حه‌قیقه‌ت ده‌خاته روو، به‌ڵام زمان لاى شاڵاو حه‌بیبه هه‌ڵگرى لێوردبوونه‌وه‌یه، به‌و مانایه‌ش شیعرى ئه‌و سه‌ر به حه‌قیقه‌ت نییه، به‌ڵكو له دنیایه‌ك ده‌ژى كه لێوردبوونه‌وه دیدگاكانى داده‌مه‌زرێنێ، ئه‌وه‌ش وا ده‌كات خودى شاعیر به نێو سیاقه‌كاندا په‌رت ببێ و بكه‌وێته نێو جوله‌ى زه‌مه‌نه‌كانه‌وه نه‌ك رووداوه‌كان، ئه‌وه‌ش ته‌واو پێچه‌وانه‌ى تێزه‌كه‌ى هایدگه‌ره بۆ زمان و شیعر و بوون!\nشاڵاو حه‌بیبه هه‌میشه له فه‌وزاى وێرانكردنى سیاقه‌كان دوور ده‌كه‌وێته‌وه، له نێو زه‌مه‌نى رووخانه یه‌ك له دوا یه‌كه‌كاندا خۆى ده‌نوێنێ و ده‌بێته كورِى ئه‌زموونه وێرانه‌كه‌ى مرۆڤایه‌تى و له هه‌موو زه‌مان و مه‌كانێكه‌وه سه‌ر ده‌رده‌هێنێت! هه‌ر له‌وێشه‌وه به ئاگاییه‌كى نهلیستى ده‌نووسێت و به‌ره‌و ئه‌زموونى نهلیستیانه‌مان ده‌كاته‌وه، له سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ش زمانى ئه‌و ئاگاییه‌كى نهلیستى ده‌خاته‌وه، یان ته‌ڵه‌یه‌كى ئاماده‌كراوه، نه‌ك هه‌ر ده‌مانخاته وه‌سفى مانایه‌كى دیكه‌ى نوێوه و مانایه‌كى نوێ بێدار ده‌كاته‌وه، به‌ڵكو هه‌وڵى ئه‌زموونێكى دیكه له‌گه‌ڵ زمان ده‌دا و به‌ره‌و كه‌وتن و بۆشایى یه‌ك له دوا یه‌كمان ده‌كاته‌وه، نه‌ك سه‌لماندنى رووخانه یه‌ك له دوا یه‌كه‌كان... به‌و مانایه‌ش زمانى شیعریى شاڵاو حه‌بیبه زه‌مه‌نى وجودى جێده‌هێڵێت و به‌ره‌و زه‌مه‌نى عه‌ده‌میمان ده‌بات!\nكه‌واته له‌پرِ ده‌ركه‌وتنى ئه‌و په‌یوه‌نده نوێیانه‌ى نێوان وشه‌كان، یان بێداركردنه‌وه‌ى مانا و رۆناككردنه‌وه‌ى مانا لێڵه‌كان له دووتوێى زمانى كرده‌دا خۆى دروست ده‌كاته‌وه، ئه‌وه په‌یامى سه‌رده‌مێكه بۆ بۆشاییه‌كان، په‌یامى رێبوارێكه به نێو بۆشاییه‌كانى زه‌مان و مه‌كاندا به ئاگاییه‌كى نهلیستییه‌وه ره‌تده‌بێت، كتێبێكى كراوه‌یه خوێنه‌ران بۆ رۆیشتن به نێو بۆشاییه‌كاندا هانده‌دات، په‌یامى نه‌وه‌ستان و به‌دواداگه‌رِانه و له سه‌ر خود راناوه‌ستێ، له بۆشاییه‌كه‌وه به‌ره‌و بۆشاییه‌كى دیكه و له عه‌ده‌مێكه‌وه به‌ره‌و عه‌ده‌مێكى دیكه هه‌نگاو ده‌نێت، له زه‌مه‌ن و مه‌كاندا ده‌توێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ى به عه‌ده‌مدا گوزه‌ر بكات، به‌ڵام وه‌ك گوتمان ناكه‌وێته نێو فه‌وزاوه، به‌ڵكو به بێداركردنه‌وه‌ى مه‌عریفه‌ى شیعرییه‌وه ده‌لكێت، خوێنه‌ران له نێوان ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى عه‌ده‌مى و بێداركردنه‌وه‌ى ئاگایى، هه‌نگاو ده‌نێن... له نێوان لێوردبوونه‌وه و بێداركردنه‌وه‌ى مانا لێڵه‌كان دووباره به‌دواداگه‌رِانى خوێنه‌ران ده‌ستپێده‌كاته‌وه، له نێوان وێنه و دۆزینه‌وه‌ى مانا خوێنه‌ران چێژ له بۆشاییه‌كان وه‌رده‌گرن.\nله كۆى ئه‌و نووسینه‌دا بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت، كه شیعره‌كانى شاڵاو حه‌بیبه سه‌ر به مانا باوه‌كانى زمان نین، ناكه‌ونه سه‌ر ئه‌وه‌ى زمان ده‌مانبات، به‌ڵكو زۆربه‌یان ساتمه به خوێنه‌ران ده‌كه‌ن و به‌ره‌و ماناى لێڵ و بێداركرنه‌وه‌ى مانا ده‌رِۆن و واقیعێكى گوماناوى دروست ده‌كه‌ن، له ده‌رئه‌نجامیشدا خوێنه‌ران ده‌خه‌نه دڵه‌رِاوكێوه. به‌ڵام به‌شێك له شیعره‌كانى خوێنه‌ران ده‌خه‌نه سه‌ر ره‌شبردنه‌وه‌ى بۆشایى و به‌ره‌و دۆزینه‌وه و به‌دواداگه‌رِانى به‌رده‌وام هانیانده‌ده‌ن، له‌و به‌دواداگه‌رِانه‌شدا خوێنه‌ران زه‌مه‌نى وجودى جێده‌هێڵێن و له لێوردبوونه‌وه‌ى بۆشایى چێژ له تاریكى و نهلیستییه‌ت وه‌رده‌گرن. له‌و به‌شه‌دا شاڵاو حه‌بیبه سه‌ر به ئاگایى نهلیستییه و ناكه‌وێته نێو حه‌قیقه‌تى زمانى باوه‌وه.\n1ى ته‌مموزى 2015


ژاپۆن ڕەخنە لە ئەمەریکا دەگرێت\nژاپۆن ڕەخنەی لە سوپای ئەمەریکا گرت سەبارەت بەوەی بەڵێنەکەی خۆیان پێشێلکردووە دوای ئەوەی بەڵێنیاندابوو فڕۆکەکانیان بەسەر خوێندنگەی ئۆکیناوادا نەفڕن کە لە تەنیشت بنکەی سەربازیی ئەمەریکایە لە ژاپۆن، ئەمەش بە ناکۆکییەکی دەگمەن دادەنرێت لەنێوان ژاپۆن و ئەمەریکادا.\nجێی ئاماژەیە خوێندنگەکە دەکەوێتە تەنیشتی بنکەی سەربازیی فیوتینما لە دوورگەی ئۆکیناوا لە باشووری ژاپۆن و بۆتە هۆی بێزاربوون لە بوونی ئەمەریکییەکان لە دوورگەکەدا دوای ئەوەی لە مانگی ڕابردوودا پەنجەرەی کۆپتەرێکی سەر بە هێزی دەریایی ئەمەریکا کەوتە خوارەوە بۆ ناو حەوشەی خوێندنگەکە.\nلەو کاتەوە ئەمەریکا بەڵێنیدا چیتر هەوڵ نەدات لە داهاتوودا فڕۆکەکانی بە دەوری یاخوود بەسەر خوێندنگەدا بفڕن.\nدوای چەند کێشەیەکی پەیوەندیدار بە فڕۆکەوە لەمدواییانەدا وەکو کەوتنە خوارەوەی پەنجەرەیەک و نیشتنەوەی دوو فڕۆکە بە ناچاری لە مانگەدا، ئەمانە هەمووی بوونەتە هۆی ئەوەی داواکان بۆ داخستنی بەشێک یاخوود هەموو بنکە سەربازییەکانی ئەمەریکا لە ئۆکیناوا نوێ ببنەوە.\nوەزیری بەرگری ژاپۆن ئیستونۆری ئۆنۆدیرا وتی " ئەمە جێی قبوڵکردن نیە. داوا لە ئەمەریکا دەکەین مامەڵەکە لەگەڵ کێشەکەدا بکات."\nوتیشی وەزارەتەکەی بەڵگەی ڕوون و ئاشکرای لایە لەسەر فڕینی فڕۆکەکان بەسەر خوێندنگەکەدا، لەو بەڵگانەش گرتە ڤیدیۆیی و سیستمی ڕاداری تێدایە کە داویەتی بە هێزی دەریایی و بە دەزگاکانی ڕاگەیاندندا بڵاویکردوونەتەوە.\nهێزی دەریای ئەمەریکاش جەختی لەوە کردەوە کە فڕۆکەکانی خۆیان بەدوور گرتووە لە فڕین بەسەر خوێندنگەکەدا.


📷 رەسوڵ بێزار گەردی لە سەردانی شەماڵ سائیب وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 17 2012 4:13PM\n👁 ئەم بابەتە 12,551 جار بینراوە\nنەخۆشخانەی رزگاری - هەولێر - 1985 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 17-6-2012 16:13:02\n📷 رەسوڵ بێزار گەردی و شەماڵ سائیب وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 2 2015 2:23PM\nبەغدا، 30-04-1953 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 2-4-2015 14:23:46\n👫 شەماڵ سائیب کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 7 2008 11:19AM\n👁 ئەم بابەتە 90,588 جار بینراوە\nشەماڵ جەلال سائیب لە 1986-11-07دا گۆرانیبێژی نوێک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 12 6 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 7-11-2008 11:19:28\n📕 شەماڵ سائیب پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 16 2012 3:25PM\n👁 ئەم بابەتە 15,213 جار بینراوە\nئەحمەد سالار و ژیمۆ شەماڵ سائیب [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 16-9-2012 15:25:37\n📷 شەماڵ سائیب و جەبار قادر وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 12 2016 9:42PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 12-8-2016 21:42:24\n📷 شەماڵ سائیب و رەشۆڵ وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن May 10 2013 9:04PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 10-5-2013 21:04:02\n📷 شەماڵ سائیب و لەتیف حەمدی و عومەر هەڵمەت وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 26 2020 2:30PM\nشەماڵ سائیب و لەتیف حەمدی خۆشنووس و عومەر هەڵمەت[1 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 78% ✍ م.ب. 26-7-2020 14:30:30\n🎵 نۆتەی هەندێک لە گۆرانییەکانی شەماڵ سائیب کارە هونەرییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 30 2016 6:13PM\n👁 ئەم بابەتە 17,756 جار بینراوە\nنۆتەی هەندێک لە گۆرانییەکانی شەماڵ سائیب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 94% ✍ م.ب. 30-1-2016 18:13:50


وه‌کو ئێستا له بیرمه, دوای نیوه‌ڕۆیه‌کی گه‌رم بوو. تاک شه‌رواڵێکم له‌پێ کرد و کراسێکی ئوتو نه‌کراوی سپی چڵکنم کرده به‌رم و ته‌سبیحێکی قه‌زوانم کرده ملم و جوتێک قۆنه‌ره‌ی دڕاوم کرد به‌سه‌ر پێوه، ده‌سته‌سڕێکی ئاوریشمم له گیرفانی شه‌رواڵه‌که‌م هێنابووه ده‌ره‌وه، ڕووم کرده یه‌کێک له بنکه‌کانی ده‌نگدان، ئوتومبێلێکی (یارس)ی بچووکم پێ بوو، هه‌ر که گه‌شتمه ئه‌وێ، جارێ سه‌ره‌تا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئوتومبێله‌که‌م بچووک بوو، به دووری سه‌دان مه‌تر نه‌یانهێشت ئوتومبێله‌که‌م له‌و نزیکانه رابگرم، به‌ڵام هه‌ر ئوتومبێلێکی مۆدێل به‌رز و قه‌به ئه‌هات، تا به‌رده‌رگای وێستگه‌ی ده‌نگدانه‌که ئه‌چوو، گه‌رچی من زۆر تکام کرد که منداڵم پێیه ناتوانێ بڕوات، به‌ڵام وتیان: نابێت ته‌علیمات و یاسا رێگا نادات.\nکه‌چوومه ژووره‌وه، له پرسگه‌که‌وه شێوازی ته‌فتیشکردنی من له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی که قات و بۆینباخیان له‌به‌ردا بوو ئه‌رز و ئاسمانیان فه‌رق بوو، ئه‌وانه‌ی که له رواڵه‌تدا (ده‌وڵه‌مه‌ند و که‌شخه و ئوتومبێلی قه‌به و گه‌وره‌یان پێبوو) ته‌نها سه‌یری مۆبایله‌کانیان ئه‌کرد، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی وه‌ک ئێمه به ئوتومبێلی بچووک و جلی دڕاوه‌وه ئه‌هاتن (جیهازی کاشیفه) یان لێئه‌دا.\nخۆی له راستیدا ئه‌مه له کۆمه‌ڵگای شه‌رقیدا دۆخێکی ته‌واو سایکۆلۆژییه (هه‌تا ساده بیت، هه‌تا رێزی خه‌ڵک بگریت، هه‌تا به‌ئیحترام و به‌رێز بیت، هه‌تا که‌مترین گرفت و ئاسته‌نگ بۆ موراجیع و خه‌ڵک دروست بکه‌یت, خه‌ڵکی به‌چاوێکی سووک ته‌ماشات ده‌کات، وه‌لێ هه‌تا کیبرت هه‌بێت، سه‌یاره‌ی گه‌وره‌ت هه‌بێت حیمایه‌ی زۆرت به‌شوێنه‌وه بێت، کاری خه‌ڵک رانه‌په‌رێنی خه‌ڵک زیاتر رێزت لێئه‌گرن)\nکه چوومه ژووره‌وه بۆ بنکه‌ی ده‌نگدان ریزێکی درێژ وه‌ستابوو, هه‌رکه‌س ئه‌هات و قۆڵی ناسیاوێکی خۆی ئه‌گرت و ئه‌ی برده ژووره‌وه، ئێمه‌ش زه‌قه‌ی چاومان ئه‌هات هه‌تا سه‌ره‌مان هات، که سه‌ره‌شمان هات، لێپرسراوی ژووره‌که و تێکڕای چاودێری لایه‌نه سیاسیه‌کان که جل و به‌رگ و پێڵاو و کراسه‌که‌میان بینی ووتیان:"کاکه ئه‌گه‌ر خوێنه‌واریت نییه ئه‌توانین یارمه‌تیت بده‌ین"، به‌مه‌رجێ بڕوانامه و پۆستی من, له هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌وێ ئاماده‌بوون, ته‌نانه‌ت له‌مدیری وێستگه‌که‌شیان به‌رزتربوو، ئیتر وه‌ک هه‌میشه خه‌مێکی قووڵ بێده‌نگی کردم, رێک قسه‌که‌ی عه‌لی وه‌ردیم بیرکه‌وته‌وه که له کتێبی (که‌سێتی تاکی عێراقی)دا ده‌ڵێت:\nسایکۆلۆژیا و سروشتی خه‌ڵکی عێراق وایه، ئه‌گه‌ر چه‌ند منداڵێک له کۆڵان یاری بکه‌ن، په‌نجه‌ره‌ی ماڵێک بشکێنن، کابرای خاوه‌ن ماڵ که‌دێته ده‌ره‌وه، بێ سێ و دوو, ده‌ستبه‌جێ هێرش ده‌کاته سه‌ر ئه‌و منداڵه‌ی که له‌هه‌موویان ناشیرینتر و هه‌ژارتر دیاره، گه‌رچی منداڵێکی جوان و پۆشته ئه‌وکاره‌شی کردبێت".\n1807 جار خوێندراوەتەوە\nخۆگیرۆدەیی بە شتی ناپێویست\nدەعوەت لە نێوان خواردن و تەوقیت دا\nرقی زۆر بە کەڵکی ژیان نایەت


خەندان بڕیاری دەستگیرکردن بۆ ژنە "بەعسی"یەکەی کەرکوک دەرچو هەواڵی کوردستان\nبڕیاری دەستگیرکردن بۆ ژنە "بەعسی"یەکەی کەرکوک دەرچو\n2019/07/14 | 11:54\nهەواڵی کوردستان - خەندان-سەرچاوەیەک لە پۆلیسی کەرکوک رایگەیاند، راکان جبوری، پارێزگاری بەوەکالەتی کەرکوک بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ رەنا حەمید دەرکردوە کە لە خۆپیشاندانەکانی هەینی رابردوی کەرکوکدا وتی، "من سەدامی و بەعسیم".\nپارێزگاری بەوەکالەتی کەرکوک بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ رەنا حەمید دەرکردوە\nسەرچاوەیەک لە پۆلیسی کەرکوك رایگەیاندوە، "راکان جبوری، پارێزگاری بەوەکالەتی کەرکوک بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ رەنا حەمید دەرکردوە، کە لە خۆپیشاندانەکانی هەینی رابردوی کەرکوکدا وتی، "من سەدامی و بەعسیم".\nهێزێکی سەر بە لیوای 61ی نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ دەستگیرکردنی ئەو ژنە چونەتە ماڵی ناوبراو\nسەرچاوەکە وتیشی، "هێزێکی سەر بە لیوای 61ی نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ دەستگیرکردنی ئەو ژنە چونەتە ماڵی ناوبراو، بەڵام ماڵەکەی بەجێهێشتوە".پێشتر خەندان ناسنامەی ئەو ژنەی ئاشکراکردبو، کە ناوی تەواوی ئەو ژنە، "رنا حمید عجرم"ە و سەرۆکی ڕێکخراوی "احباب الروح"ە.رنا حمید عجرم، فەرمانبەرە لە دور لسکەک، خەڵکی ڕومادیە و نیشتەجێی کەرکوکە لە بارودخانە "ئازادی".\n⋙ سبەى عادل عەبدولمەهدى بڕیارێك لەبارەى موچەى پلە باڵاكان دەردەكات\n⋙ ڕۆژنامەنوسیک لەگەرمیان دەسگیر دەکریَت\n⋙ لە کەلار ڕۆژنامەنووسێک دەستگیرکرا\n⋙ وەزارەتى بازرگانى بەنیازە ئاستى عەمبارکردنى دانەوێڵە بەرزبکاتەوە\n⋙ سلێمانى؛ به‌هۆی پابه‌ند نه‌بون به‌مه‌رجه‌كانی كاركردن و سه‌لامه‌تی ئۆتێلێک داخرا\n⋙ ڤیدیۆ.. رووسیا دڵنیایی ده‌داته هه‌سه‌ده\n⋙ ڤیدیۆ..ئیلهام ئەحمەد لەناو کۆنگرێسی ئەمریکا وێنەی قوربانیانی چەکی فسفۆری بەرزکردەوە


دوای دۆڕاندنی ناسناوەكە، محەممەد سەڵاح ڕادەست نەبووە\nهەرچەندە یانەی لیڤەرپوول، شەڕی بردنەوەی ناسناوی پرێمەر لیگی لەگەڵ یانەی مانچستەر سیتی دۆران، بەڵام محەممەد سەڵاحی گۆڵكەر و ئەستێرەی یانەكە، سوورە لەسەر ئەوەی وەرز كۆتایی نەهاتووە.\nلیڤەرپوول بە جیاوازیی خاڵێك، خولەكەی لە دەست دا، سەڵاح وێڕای سوپاسی بۆ هاوڕێكانی لە تیمەكەی و راهێنەران و هاندەرانی ڕێدز، تكا لە هاندەرانیان دەكا كە خۆیان بۆ یاریی كۆتایی چامپیۆنس لیگ بەرانبەر تۆتنهام ئامادە بكەن، كە بڕیارە یاریی كۆتایی چامپیۆنس لیگ، لە نێوان لیڤەرپوول و تۆتنهام لەسەر یاریگەی واندا میترۆپۆلیتانۆ لە مەدرید بەڕێوە بچێت.\nدی لخیت: هێشتا لەگەڵ بەرشلۆنە نەگەییشتوومەتە ڕێككەوتن\nبەرگریكاریی هۆڵەندیی یانەی ئەیاكس ئەمستردام، دی لخیت، رەتی كردەوە كە تا ئێستە لەگەڵ بەرشلۆنە گەییشتبنە ڕێككەوتن بۆ گواستنەوەی ئەو یاریزانە.\nپێش ماوەی گواستنەوەی هاوینە وا بڵاوكرایەوە، كە ماتیس دل لخیتی تەمەن 19 ساڵان لەگەڵ یانەی بەرشلۆنەدا بۆندی كردووە و لە هاویندا بە فەرمی دەچێتە ریزەكانییەوە، بنەمای ئەو هەوڵەی بەرشلۆنەیش، بۆ ئاستبەرزیی ئەو یاریزانە لەگەڵ یانەكەی دەگەڕێتەوە، كە لەگەڵیدا جامی وڵاتەكەی بردەوەو گەییشتە نیوەی كۆتایی چامپیۆنس لیگیش.\nبەڵام دی لخیت، بۆ رۆژنامەی زە میڕەڕی بریتانی، وتوویەتی: گفتوگۆ و دانوستان بۆ گواستنەوەم بۆ بەرشلۆنە هەیە، بەڵام تا ئێستە نەگەییشتووینەتە هیچ ڕێككەوتنێك.\nبەرشلۆنە وێڕای دی لخیت، بە رژدی كار بۆ دەستخستنی ئەنخێل دی ماریاش دەكات.\nئه‌مه‌ش له كاتێكدایه كه میدیاكانی كه‌ته‌لۆنیا ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه سه‌رۆكی یانه‌ی بارسێلۆنا بۆ ته‌واوكردنی گرێبه‌سته‌كه‌ی هاوشانی ئیریك ئه‌بیدال گه‌یشتۆته ئه‌مستردام و له 48 كاتژمێری داهاتووی گرێبه‌ستی ئه‌و یاریزانه یه‌كلایی ده‌كه‌نه‌وه.\nلە بابەتی چوونی بۆ ریاڵ مەدریددا، نێیمار دوابڕیار دەدات\nراپۆرتی مێدیا ئیسپانییەكان، ئاماژەیان بەوە كردووە، لە بابەتی چوونی نێیمار بۆ یانەی ریاڵ مەدرید، ئەو یاریزانە دواقسەی خۆی دەكات.\nرۆژنامەی ئاس بڵاوی كردووەتەوە، كە ناوی نێیمار هێشتە لە مەدرید دەهێنرێ، هەرچەندە كارێكی سەخت و گرانە، بە تایبەت تا ئەو كاتەی نێیمار خۆی دوابڕیار لەو رووەوە دەدات.\nهەرچەندە وەرز تەواو نەبووە، بەڵام ریاڵ مەدرید ئامانجەكانی دیاری كردووە و دەیەوێ هەریەك لە یوڤیچ و هازارد و پۆگبا و ئیریكسن بباتە ریزەكانییەوە، دوای دەستخستنی میلیتاو.\nچەند هەفتەیەكی كەم پێش ئێستە، بریكاری نێیمار لە مەدرید بوو، كە هەر خۆی پشكی گەورەی لە چوونی نێیمار بۆ بەرشلۆنە بەركەوت و پێوەندییەكی باشی لەگەڵ پێرێز هەیە.\nسەرچاوەی نزیك لە نێیمار بۆ ئاس، ئاماژەی بەوە كردووە، كە ڕەوشی ئەو لە پاریس باشە و لەگەڵ هاوڕێكانیدا ئاسوودەیە و خەونی یاریكردنی نێیمار لەگەڵ ریاڵ مەدرید كارێكی كردەنی نییە، مەگەر خۆی بە ناسر خلێفی بڵێ كە خواستی رۆییشتنی هەیە.\nئەو هەواڵانە لە كاتێكدان، بۆندی نێیمار لەگەڵ پی ئێس جی، تا 2022ـە و لە دوای مێسییەوە زۆرترین بڕەپارەی پاداشتی یاریكردن وەردەگرێت.\nدیل پیێرۆ: كۆنتی یارمەتیی ئینتەر میلان دەدات\nئەستێرە و ئەفسانەی پێشووی ئیتاڵیی یانەی یوڤێنتوس (ئەلیساندرۆ دیل پیێرۆ)، پێی وایە كە كۆنتی لەگەڵ یانەی ئینتەر میلاندا سەردەكەوێ، ئەگەر ئەركی راهێنەرایەتیی ئەو یانەیە بگرێتە ئەستۆ.\nپیێرۆ، بۆ رۆژنامەی كاڵچیۆ مێركاتۆ، سەرسوڕمانی خۆی بۆ ئەو هەواڵە پیشان داوە، كە باسی نزیكبوونەوەی ئەنتۆنیۆ كۆنتی لە راهێنەرایەتیی یانەی ئینتەر میلانی ئیتاڵی كردووە و ئەوەی پێ نامۆ بووە، بەو پێیەی لە رابردوودا لەگەڵ یوڤێنتوس بووە، بەڵام پێی وایە دەتوانێ یارمەتیی ئینتەر بدا، هەروەك چۆن پێشتر لەگەڵ یوڤی سەركەوتنی بە دەست هێناوە.\nلەو كاتەوەی لە چێڵسی رۆییشتووە، ناوی كۆنتی وابەستەی هیچ یانەیەك نەكراوە، بەڵام رایگەیاندبوو دەگەڕێتەوە خولی ئیتاڵیا.


Diplomatic Magazine | زمانی سەردم : گفتووگۆ ، گفتووگۆ ، دایەلۆگ.\nئەمە وەڵامی ماسک بوو لەسەر پرسیاری تموحاتەکانت چیە؟ ئەمە ڕەنگدانەوەی ئەو زمان و روحی سەردەمە کە دەتوانین لەگەڵیدا گفتووگۆ و دایەلۆگ بکەین….\nگفتووگۆ و دایەلۆگ بەهێزترین چەکی سەردەمە کە خاوێنمان دەکاتەوە لەو چڵپاو و ژەنگی مێشک و قرێژە پیسەی بەسەرمانەوە وەیە و ئەمە بەخۆداچوونەوەی ئەو هەڵە و کەموکوڕیانەی هەمانە و ، دەروازەی چاکسازی سیاسیە و ، هەرچەند هۆکاری کێشە و دووبەرەکی زۆر و ئاڵۆزبێت چارەسەری دەکات.\nبەڵام لەبەرچی حیوار و گفتووگۆ فەشەل دەهێنن ؟ ئێمە باسی گفتووگۆ لێرە و لەوێ ناکەین ، بەڵکە باس لەو شکستە دووبارانە دەکەینەوە کە لەماوەی دەیان ساڵ و زیاتریشە ڕوودەدەن! بۆیە وەڵامی ڕووکەشمان لەجۆری «نەبوونی جدیەت» و«لێکدژبوونی بەرژەوەندیەکان » و «بنبەستبوونی متمانە لەنێوان گفتووگۆکاران» بەتایبەتی لەنێوان هەردوو حزبی دەسەڵاتدار نیە، ئەمە جگە لە ململانی لەسەر نفوز و تاکڕەوی و بێمنەتی و… هتد\nئەمە نەخۆشیەکی درێژ خایانە کە تووشی بووین و ، پێویستی بە پزیشکی تایبەتمەند « پزیشکی دایەلۆگ و گفتۆگۆ » هەیە چارەسەری بکات ،\nئەگەر حزبەکان دەیانەوێت بەجدی کوردستان و گەلەکەی لەو دۆخە دەربێنن پزیشکیانی دایەلۆگ هەن ، کە باشترین و دیارترینیان نێچیرڤان بارزانی-یە و ئەزموونێکی باشی لە چارەسەرکردنی ئەو نەخۆشیانە هەیە و ، هەمیشە بە داوا و بانگەواز نیشانە ترسناکەکانی ئەم نەخۆشیە دەخاتەڕوو و ، ئەگەر هاوکاری و پاڵپشتی جدی بکرێت باشترین پزیشکە کە دەتوانێت دەستنیشانی قووڵ بۆ ئەو نەخۆشیە موزمینە بکات و ، دەستەبەری چەتری پاراستنی کۆمەڵایەتی بکات و بۆ گەیشتن بە شەراکەتێکی ڕاستەقینە و یەکگرتوویی بۆ ڕووبەڕوبوونەوەی ئەو ترسناکیانەی کە هەڕەشە لە کوردستان دەکات و کە چیتر تەحەمولی موزایەدەی سیاسی ناکات ، هێشتا لە جەستەی کوردا خاڵی بەهێز هەیە ، بەڵام ئێمە زۆربەیمان گۆڕیووە بۆ خاڵی لاواز و لێمان بۆتە درێژکراوەی « پاژنەی ئەخیل» و دەگەڕێین لەدەرەوە باوەش بۆ هێزێک بکەین کە هێزی ڕاستەقینەی ئێمە نیە بەڵکو هێزێکە لە ئەوانی دیکە وەرمانگرتووە.\nئەمەی باسمانکرد ڕاستیەکی تاڵە کە گوزارشتە لە ترسێکی ڕاستەقینە کە بەڕێوەیە و ئەگەر بەرەنگاری نەبیتەوە هەموومان بەرەو تراژیدیایەکی نوێ دەبات کە نەوەکانی ئایندە چیرۆکەکەی بخويننەوە.


ئەندامێکی پێشوی سەرکردایەتی یەکێتی :لە کۆنگرەی یەکێتی دەرنەچوێندرام – Standard Kurd\nئەندامێکی پێشوی سەرکردایەتی یەکێتی :لە کۆنگرەی یەکێتی دەرنەچوێندرام\nلەلایەن ستاندار Posted on كانونی یه‌كه‌م 26, 2019 2861 جار بینراوە 0 سەرنج\nعوسمان بانیمارانی، سەرکردەی پێشووی یەکێتی و یەکێک لە کاندیدانی دەرنەچووەکانی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی بە ماڵپەری باسنیوزی راگەیاند، لە پرۆسەی هەڵبژاردندا لە میانی کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی، دەرنەچوێندرام.\nهەروەها ووتیشی،لە کاتی خۆیدا ئەوانە ئاشکرا دەکەم،\nشایەنی باسە هەریەکە لە سامان گەرمیانی و بەرزانی ئەحمەد کوردە و نەرمین عوسمان و هەڵۆ پێنجوێنی و عوسمان بانیمارانی،کە ئەندامی سەرکردایەتی پێشوی یەکێتی بوون لە کۆنگرای چوارەی یەکێتی دەرنەچوون بۆ سەرکردایەتی\nبڵاوکراوەی پێشووهۆکاری دەستلەکارکێشانەوەی دکتۆر بەرهەم ئاشکرادەبێت\nبڵاوکراوەی نوێترسامان گەرمیانی:تەکەتولم نەکرد و هەوڵمدا یەکڕیزی یەکێتی بپارێزم، کەچی لە کۆنگرە لێمدرا\nبەهۆی ناونەهێنانی قاسم سولەیمانی بە شەهید ڕۆژنامەنوسێکی کورد دەستگیردەکرێت\nPosted on كانونی دووه‌م 27, 2020 0 506\nئێران داوا لەفەرەنسا دەکات توندوتیژی دژی خۆپیشاندەران رابگرێت\nPosted on كانونی دووه‌م 30, 2020 كانونی دووه‌م 30, 2020 0 313\nموچەى نابیناکان کەمدەکرێتەوە\nPosted on شوبات 5, 2020 0 339\nڕۆژنامەیەکی تورکی باسی پلانێکی ئەمریکا دەکات بۆ بەیەکەوە لکاندنی باشور و ڕۆژئاوای کوردستان\nPosted on شوبات 9, 2020 0 1059\nبەپەلە: وەزارەتی دارایی ئەمڕۆ لەبارەی مامۆستایانی گرێبەست بریاری یەکجارى دەدات.\nPosted on شوبات 17, 2020 0 236


سێ بەندکراوی کورد لە ورمێ ئێعدام کران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / سێ بەندکراوی کورد لە ورمێ ئێعدام کران\nدوو شه‌ممه 2 ئاب 2021\tکوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 15 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسزای ئێعدامی سێ بەندکراوی کورد کە ڕۆژی ڕابردوو بۆ ژووری تاکەکەسیی و بەندیخانەی ئورمیە گوازرابوونەوە، جێبەجێ کرا.\nبەرەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە ١١ی گەلاوێژی ١٤٠٠ی ھەتاویی، سزای ئێعدامی سێ بەندکراوی کورد بە ناوەکانی حەمزە ڕەزایی خەڵکی سەڵماس، سێپهر عەباس نژاد و ئەسکەندەر زارع هەردوو خەڵکی ئورمیە لە بەندیخانەی ناوەندیی ئورمیە جێبەجێ کرا.\nئەم سێ هاووڵاتییە پێشتر بە تۆمەتی پەیوەندیدار بە ماددە هۆشبەرەکان دەستگیر و لەلایەن دەزگای دادوەریی ئێرانەوە حوکمی ئێعدامیان بە سەردا سەپابوو.


بوون بە (بەرپرس و بەڕێوەبەر) دوور لە بنەمای زانستی و لێهاتوویی | دەزگاى زارى کرمانجى\nبوون بە (بەرپرس و بەڕێوەبەر) دوور لە بنەمای زانستی و لێهاتوویی\nراپۆرت محەمەد ئامۆكەیی- زاری كرمانجی: زۆرێك لە یەكە ئیداری و بەرێوەبەرایەتییەكانی سۆران چەندین ساڵە لەلایەن كەسانێك بەرێوەدەبرێن و بە گوێرەی زانیارییەكانی زاری كرمانجی هەندێك لەو بەرێوەبەرانە لەسەر بنەمای لێهاتووی و زانستی دانەنراون و هاووڵاتی و چالاكوانان داوادەكەن پۆستەكان بە گوێرەی لێهاتووی زانستی دابەش بكرێن.\nلە لێدوانێكی بۆ زاری كرمانجی (حەسەن مستەفا) لەم بارەیەوە ئەوە دەخاتەڕوو: "پێویستە دانانی بەرپرس و بەڕێوەبەرەكان لەسەر بنەمای لێهاتووی زانستی و سیڤی كەسی و ئەزموونی كەسەكان بێت نەك لەسەر بنەمای حزبایەتی، چونكە دواجار كەسی بە ئەزموون و خاوەن فكرە دەتوانێت گۆڕانكاری لە پیشەو كاردا بكات و لایەنی كەم داهێنانێك بكات و سوود بە تاكەكانی كۆمەڵگە بگەیەنێت".\nهەروەها ئەوەشی خستەڕوو" لە وڵاتانی پێشكەوتوو پشت بە سیڤی و لێهاتووی زانستی دەبەسترێت و كامە فەرمانبەر توانای گۆرانكاری و داهێنانی هەبێت ئەولەویت و ئەفزەلییەت بۆ وەرگرتنی بەرپۆسیارییەتی بەو كەسە دەدرێت، ڤۆلتێری فەرەنسی لەوبارەیەوە وتەیەكی بەنرخی هەیە و دەڵێت: لە هەر شوێنێك كار بەگوێرەی پسپۆری و لێهاتووی دابەش بكرێت ئەوا هەمووان دەبنە بێكار. واتە ئەگەر سوود لە پسپۆری كەسەكان وەرنەگیرێت ئەوا هیچ پێشكەووتنێك لە دامەزراوەكان نایەتەدی.\nدڵگەش محمەد هاووڵاتیەكی سۆرانە گووتی" لە زۆرێك لە فەرمانگەكانی حكومەت بێ سەروبەرەیەكی زۆر هەیە لە هەموو روێك، ئەوەی جێگای هەلوەستە لەسەركردنە ئەویش هەندێ بەرپرس هەیە بڕوانامەی ئامادەی یان خوار ئامادەیی هەیە، بەڕێوەبەرە یان پێشتر كرایتە بەڕێوەبەری گشتی و دەرچووی زانكۆ و پەیمانگاو بگرە ماستەریش هەیە فەرمانبەری ئەوە".\nئەو هاونیشتیماییە ئاماژەی بەوەشدا" دەكرێت لەمەو دوا پۆستەكان لەسەر بنەمای لێهاتووی و زانستی بێت، چیتر خزم خزمێنەو یا كوڕی بەرپرس و كوێخاكان بكرێنە بە بەڕێوەبەر كە لە ئێستادا خەریكە دەبێتە دیاردە ئەگەر كوڕی بەرپرس و كوێخایەك نەبی بەرپرسیارەتیت پێ نادرێت، بۆیە ناكرێت كەسانێك كە هیچ ئەزمونێكی وای نەبێت بكرێتە بەرپرسی شوێنێك و دواتر بەهۆی ناشارەزایی و كەمی ئەزمون ئەو فەرمانگەیەی كاری تیا دەكات لەوەی هەیە خراپ تریكات.\nبێستون دینۆ دەرچوی بەشی یاسایەو دەڵێت"حزب خۆی خاوەنی هەموو هەیكەلی حكومییە هەر چەندە ناوی لێ بنێین حكومەت، بەڵام هەر گوێڕایەڵی حزبەو لە كەسانی حزبییەوە سەرچاوەی گرتووە بۆ گەیشتنیش بە هەر پۆستێكی حكومی ئەوا دەبێ پێشینەی حزبی هەبێت".\nیاخوود لە ڕێگەی حزبەوە بكرێتەوە بەرپرس لە زۆربەی وڵاتانیش هەمان شتە، بەڵام حكومەتی ئەوان خاوەنی سیستەمی خۆیەتی و یاسا نەشكێنە، زۆر جار ئەوەی كە كەسێك بڕوانامەی نزمەو كەچی بەڕێوەبەری فەرمانگەیە، ئەوە بۆ حزبی بوونی ئەو كەسە دەگەڕێتەوە، هۆكاریش زۆرن بۆ ئەو بابەتە، كردنی كەسێك بە بەڕێوەبەر كە حزبییە بێ گومان لە ئاست ڕاسپاردن گوێ رایەڵترە".\nبێستون زیاتر دەشڵێت" هەرچەند بمانەوێ پێدانی پۆستی حكومی لە چنگی حزب دەربێنین ئاسان نییە، چونكە وەك گووتم سەرچاوەی پێكهاتەی حوكمەت حزبە هەموو حزبەكان ئامانجێك كۆیان دەكاتەوە، ئەویش گرتنە دەستی دەستەڵاتە، لە بیرمان نەچێ هەموو دەست تێوەردانێكیش خراپ نییە".\nبێستون ئەوەشی گووت" زۆربەی وڵاتان حزبی دەستەڵاتدارن، بەڵام سیستەم و یاسایی حكومەت لە سەروی كاری حزبەوەییە، دانانی یاخود دەستنیشانكردنی كەسێك بە بەڕێوەبەر لەسەر بنەمای زیرەكی و لێهاتوویە نەوەك پێشینەی حزبی و یا لاینگری بوونی بۆ حزب". تاكە چارەسەر ئەوەییە بیر لە ئاستی زیرەكی لێهاتووی و كارامەیی ئەو كەسە بكرێتەوە بیری حزبی وەلا بندرێ ئەوكات ئەبینە خاوەنی حكومەتێكی بێ كەم و كوڕی و شارەزا". هەموو ئەو كەم و كورتیانەی كە لە ئارادا هەیە بۆ ئەوەی دەگەڕێنمەوە پێدانی پۆست بە كەسێك كە شارەزایی و شایانی ئەو پۆستەنیە.


زایینی: ٢٥-٠٢-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٢/٠٦ - ١٢:٤٢ تاران\nلەو نووسراوەدا زیاتر مەبەستم ژنانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستە تا وڵاتێک کە دێموکراسی کاری پێ دەکرێت. ژن و تێکۆشانی بۆ مافەکانی لە سەردەمی ئێستادا بوار و باسوخواستی زۆریشی بە خۆیەوە گرتووە، بەڵام دەبێ بە واقعییەت بڵێین کە هیچ ژنێک تا ئێستا لێکدانەوە و تێگەیشتنی واقعبینانەی لە مانای ماف هەیە نا؟ دەزانێت مافەکانی خۆی چییه و چۆن بە دەستی بێنێت؟ لە لایەکی دیکەشەوە ئەوەیکە ژن لە "پڕۆسەی سیاسەتدا" ڕۆڵ دەگێڕێت، زیاتر بە دەستی خۆی، خۆی قوربانیی قسە و باسی دەورووبەری دەکات؟\nهیچ کەس حاشا لەوە ناکات کە ژن لە ڕەوتێکی مێژووییدا، لە سەروەریی و حوکمڕانییەوە گەیشتووەتە دۆخێک کە پێناسەی جیاوازی بۆ دەکەن؛ یەکێک لەو کۆمەڵە کێشانەی کە ژن خۆی پێوە بەستووەتەوە ئەوەیە کە دەیهەوێ هۆکاری لە دەستدانی سەروەریی و حوکمڕانیی خۆی لە ڕەوتی مێژوودا ببینێتەوە و دواتر دەست بە تێکۆشانی خۆی لە هەموو بوارەکاندا لە نێو کۆمەڵگەدا بکات. زۆربەی هەرە زۆری ئەو ژنانەی لە ئاستی جیهاندا لە قۆناخێکی زەماندا تێکۆشان و چالاکییان هەبووە و تێگەیشتوون کە دەبێ چی بکەن و چی نەکەنسەرجەمیان ناوبانگی جیهانیان دەرکردووە و مرۆڤایەتی بە چاوێکی ڕێزەوە سەیریان دەکات.\nهەر ئەوەی نیچە دەڵێت: "بشر شماره دو شد"؛ بەو مانایە کە ژن جۆرێک خۆی پێناسە دەکات کە مرۆڤێکی دیکەیە، بۆیه تا کاتێک کە ژن ئەم جۆرە بیر بکاتەوە و بەم چەشنە خۆی بە جیاواز بزانێت هیچ کات تاکی ژن ناتوانێت و نازانێت چی بکات؟!\nدنیای سیاسەت وەک چالاکترین بەش بۆ چالاکی تاکەکان، ئەو دەرفەتەی خوڵقاندووە کە هەر کەسێک بە ئەندازە و توانایی خۆی بەشداری لە سیاسەت و لە بوارە جیاوازەکانیدا بکات، دیسان کێشە لێرەدایە کە تاکی ژن دەڵێت: "ژن پڕۆسەی ژێردەستی سیاسەتە؟" واتەژن بە مانای ڕاستەقینە ناهێننە نێو بواری سیاسەت و تەنیا بۆ ڕواڵەت و زاربەستنی ژنانە. ئەگەر ئەو بیرکردنەوە ڕاست بێت دەبێ بڵێین جیاوازی نێوان وڵاتێکی وەک ئاڵمان و ڕێژیمی ئێران لە چیدایە؟ ئایا لە جۆری ژنەکەدایە یا نەخێر لە جۆری چالاکی و تێکۆشانی ژنەکەدایە؟\nبا باس لە ژن لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست و بە تایبەتیش کورد بکەین، بەپێی سیستمەکانی حکوومەتداری لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا ژن بەربەستی بۆ کار و چالاکی زۆرترە و کەمتر دەتوانێت خۆ دەربخات، لە هەمان کاتدا دەبینین ڕۆڵی ژنان لە هەموو بوارەکاندا چۆنە و بە چ شێوەیەک ژنان لە چالاکی و خەباتی نەتەوەکانی خۆیاندا بەشدارن؛ ئەوە خۆی دەرخەری ئەوەیە کە ژن تا چ ڕادەیەک توانایی هەیە.\nبەڵام با باس بە تایبەتی لە ژنی کورد بکەین و تێکۆشانی ژنان بۆ مافەکانیان و چۆنیەتی و چەندیەتی چالاکی ئەوان لەو بوارەدا؟! گەلی کورد لە کاتی ئێستادا خۆی خەباتی سەرانسەی بۆ ڕزگاری و ئازادی وڵاتەکەی دەکات، بۆیه کەموکوڕی لە زۆربەی بوارەکانی کۆمەڵایەتیدا هەیە و حاشای لێناکرێت و لەو پەیوەندییەشدا ڕۆڵی ژنان ئەگەرچی زۆر ڕوون و بەرچاوە، بەڵام دیسان ژنان باس لەوە دەکەن مافەکانیان پێشێل کراوە و پیاوان بەربەستێکن بۆ خەبات و تێکۆشانیان لە نێو کۆمەڵگەدا؛ بەڵام ئایا بەڕاستی پێش بە ژنی کورد گیراوە بەشداری چارەنووسی کۆمەڵگەی خۆی نەبێت یا نەخێر ئەوە داب و نەریتەکانن کە پێشیان بە ژنان گرتووە یا ئەسلەن پیاوەکانی کورد دژی چالاکیی ژنانن؟\nئەگەرچی ئەم كلیشانە تاڕادەیەكی زۆر جێگەی خۆیان گرتووە و تەنانەت هەندێ لە ژنانیش ڕەوایەتیی پێدەدەن، بەڵام شتێكی ئەستەم نییە كە تێكیان بشكێنین و ڕووبەڕوویان ببینەوە: هەر بەڕاست ئەوە خودی پیاوانن رێگە بە ژنان نادەن؟ پیاو بە تەنیا ئەم كارە دەكات و سیستەمیش لەو بوارەدا یارمەتیدرە؟ ئایا سیاسەت بوارێكی گڵاوە و بۆ ژن نەهاتووە ئیشی تێدا بكات؟\nسیستەمی سەرمایەداری لە سەر ئەوە دامەزراوە "قازانج و قازانجی زیاتر" ئەو سیستەمەش ئێستا جیهان هەڵدەسووڕێنێت و لەسەر "قازانج"کار دەكات. خەڵکیش و زۆربەی کۆمەڵگەکانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست نائاگایانە خزێنراونەتە نێو ئەم پڕۆسەی بەكاڵاكردن و قازانج‌پەرستییەوە، وەك ماركس و ئەنگڵس ئاماژەی پێدەكەن "خەڵك بەبێ ئەوەی بزانن چی دەكەن، بەرەو ئیدئۆلۆژی باو دەڕۆن".\nژنانی کورد تا ئیستا لە مێژوودا سەلماندوویانە کە "دەتوانن" و "کردووشیانە"؛ ئیدی قسەی لە سەر ناکرێت. چونکە ئەگەر سیستمی حکوومەتداریی کوردی دژی ژن بێت لە هەموو کاتەکانی دەوڵەتداریی کورددا ڕەنگی دەدایەوە! هەروەها ئەگەر داب و نەریت ڕێگر با لە بەشداریی ژنانی کورد لە سیاسەتدا و تەنیا بۆ ڕواڵەت ژنیان هێنابایە نێو سیاسەت دیسان ئەو دەم و ئێستاش هەر هەبوو و دەماندیت؛ بەڵام شایەتی ئەوەین ئەو دوو هۆکارە ڕێگر لە بەشداریی ژنانی کورد لە سیاسەتدا نییە، ئەدی هۆکار چییە کە ژنی کورد له کاتێکدا باس لە مافی خۆی و بەشداریی لە چارەنووسی کۆمەڵگەی خۆیدا دەکات بەڵام دیسانیش بەپێی پێویست خۆی پیشان نادات؟\nبا نموونەیەک باس بکەین: "پێشمەرگەیاتی"؛ماوەی نزیک بە یەک سەدەیە ئەو ناوە هەیە و نەتەوەی کورد و تەنانەت کۆمەڵگای جیهانیش ئەو ناوە دەناسێت و ڕێزی بۆی هەیە. پێشمەرگە ناوێكی نێرانی نییە و هەموو ئەو مرۆڤانە دەگرێتەوە كە بێ هیچ چاوەڕوانییەكی ماددی، گیانیان لەپێناوی ئامانجی ڕەوایاندا دەكەنە قوربانی. پێشمەرگە تەنیا تایبەتە بە نەتەوەی كورد، بەڵام پێشمەرگایەتی تەنیا تایبەت بە ڕەگەزی باڵادەستی مرۆڤی كورد نییە. بە درێژایی مێژووی خەباتی ئەم گەلە، تێكەڵێک لە ڕەگەزی ژن و پیاو هەڵگری ئەم ناو و ئەركە بوونە و هەن.\nلە کۆتاییەکانی سەدەی بیستەم و سەدەی بیست و یەكەمدا ژنان ڕۆڵێكی بەرچاوتریان لە ژیانی پێشمەرگایەتیدا گرتووەتە ئەستۆ؛ لە سەردەمێكدا كە لەنێو گەلانی دراوسێ لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا ژنان وەکڕەگەزی كەمتر و ژێردەست سەیر دەكرێن، ژنانی كورد لە مەتەرێزەكانی بەرگری لە بوونی خۆیان و گەیشتن بە مافی یەكسانیدا سەرنجی میدیای جیهانییان بۆ لای خۆیان ڕاكێشاوە.\nئێستا کاتی ئەوەیە ئەو پرسیارە لە ژنانی کورد بکەین بۆ دۆخەکە وایە؟ دەبی چی بکرێت؟\nیەکەم ئەوەیکە، ژنان دەبێ لە ڕەوتی خەبات و تێکۆشانی خۆیاندا و بە تایبەت فەزای نێوکۆمەڵگەدا توانایی و سەبری قسە و لێدوانە جیاوازەکانیان هەبێت. تا کاتێک ژنان ئەو بابەتە بۆ خۆیان نەکەنە فەرهەنگێک کە لە دەنگی ناڕازی دیواری سەرکەوتن دروست بکەن، هیچ لە بابەتەکە ناگۆڕدرێت.\nدووهەم ئەو کار و ئەرکەی کە بە ژن دەسپێردرێت دەبێ بە هەموو هێزەوە جێبەجێی بکەن. لە غەیری ئەوەدا ناتوانن کاری گەورەتر وەئەستۆ بگرن. وەک دەڵێن: "کار بزرگ عزم بزرگ میطلبد".\nسێهەم، پێویستە پیاوان لەبەرامبەر ژناندا بە ناخی خۆیان و بیركردنەوەیاندا بچنەوە و بزانن ژن تەنیا ئەو كاڵایە نییە كە ئەوان بۆ ڕواڵەت بیکێشنە نێو چالاکیی کۆمەڵگەدا.دەبێ پیاوان ئەوە بزانن کە ژنانی پێشمەرگە ئەو پەیامەیان بە جیهان داوە،كە ژن تەنیا رەگەزێكی نەرم‌ونیان نییە، بەڵكوو هێزێكی بەگوڕە دژ بە پیاوسالاری و نایەكسانی، بە پێچەوانەشەوە ژن دوو شۆڕش دەکەن، شۆڕشێک بۆ نیشتمان و شۆڕشێكدژ بە سیستمی دژە ژن.\nژنی کورد ئەو ڕاستییەی سەلماندووە کە لە پیاو کەمتر نییە و بەڵکوو هاوشانی پیاو دەتوانێت دژوارترین سەختییەکان تەحەموول بکات. ژنانی کورد ناسنامەیەكی دیكەیان بۆ خۆیان دروستکردووە ئەویش "ئێمە جیاوازین لەو جۆرەی لەبارەی ژندا دەگوترێت و بیر دەکرێتەوە".ئەوان مەیدانی جەنگیان كردووەتە مەیدانی خەبات دژ بە كۆنەپەرستان و گەشەكردن و دەرخستنی جەستەی ژن؛ بۆیە دیسان دەبێ ژنی کورد لەوەی کە هەیە بێ گوێدان و ترس لە هەر قسە و بەربەستێک مەیدانی کردەوە بەر نەدات و ئەرک وە ئەستۆی خۆی بگرێت و ئەوە بزانێت چالاکی ژنان و مافەکانیان سیاسەت خەلقی نەکردووە، بەڵکوو ئەوە ژنە کە مانای بە سیاسەت بەخشیوە.


Vanity : Narrow Bathroom Tile Ideas Elegant Floor Tiles Design Bathrooms Designs Of Small Shower Pictures Outdoor Wall Tub Bedroom Images Contemporary Kitchen Gallery Outside House Modern On A Budget ~ Joceedesigns\nVanity Narrow Bathroom Tile Ideas Elegant Floor Tiles Design Bathrooms Designs Of Small Shower Pictures Outdoor Wall Tub Bedroom Images Contemporary Kitchen Gallery Outside House Modern\nHome ⟩ Vanity ⟩ Bathrooms Tiles Designs Ideas ⟩ Narrow Bathroom Tile Ideas Elegant Floor Tiles Design Bathrooms Designs Of Small Shower Pictures Outdoor Wall Tub Bedroom Images Contemporary Kitchen Gallery Outside House Modern\nPublished at Wednesday, August 07th, 2019 - 14:33:37 PM. Vanity. By France Bélanger.\nindian kitchen wall tiles design ideaswall tiles design picturessmall bathroom shower tile design ideasbathroom tile floor ideas photosshower tile decorating ideas picturesshower tile design ideas rusticbathroom tile design ideas 2018small shower tile ideas picturesshower tiles ideas picturessmall bathroom floor tile ideas imagesbathroom tiles ideas picswall tiles design picroom wall tiles design images\nComments of Narrow Bathroom Tile Ideas Elegant Floor Tiles Design Bathrooms Designs Of Small Shower Pictures Outdoor Wall Tub Bedroom Images Contemporary Kitchen Gallery Outside House Modern\nmodern bathroom tiles ideas imagesbathroom shower tile design imagessmall bathroom wall tiles design ideasexterior wall tiles design ideasbathtub tile ideas picturesoutside wall tiles design imageswall tiles design imageskitchen wall tiles design ideasbathroom wall tiles design imagessmall bathroom tiles design ideasbathroom tile design ideas on a budgetkitchen wall tiles design imageshall wall tiles design imagesbathroom tile floor ideas photosbathroom tile design ideas black & whiteshower room tile design ideasbathroom tiles gallery ideassmall bathroom tile ideas imagessmall bathroom shower tile design ideasbathroom mosaic tile ideas photosbathroom shower tile design ideasbathroom wall tiles design ideas for small bathroomsbathroom tiles designs ideasbathroom tile photos ideasbathroom tiles images ideassmall walk in shower tile design ideasshower wall tile design picturesshower tile decorating ideas picturessmall shower tile designs picturesbedroom wall tiles design ideasshower tile design ideas rusticbathroom shower tile design picturesbathroom floor tiles designs picturesroom wall tiles design imagesmodern bathroom tile ideas photos


چۆن بۆشایی زیاترت هەبێت لە کەنتۆری جلەکانت؟\nپێشبینی بورجەکان بۆ ئەمڕۆ 14ی کانونی یەکەم لە خەندان لایفەوە بخوێنەرەوە.\nچارەسەرکردنی کێشەکان بۆ تێپەربونی کات جێمەهێڵە، چونکە بەم شێوەیە تەنها کێشەکانت دوا دەخەیت و چارەسەریان ناکەیت، بیر لە رێگای ژیرانە بکەرەوە بۆ ئەوەی چارەسەری کێشەکانت بکەیت، بۆ ئەوەی سەرکەوتن بەدەست بهێنیت پێویستە لە بیرکردنەوەی نەرێنی دوربکەویتەوە، دوژمنەکانت دەیانەوێت زیانت پێبگەیەنن، بۆیە ئاگاداربە.\nئەمڕۆ رۆژێکی زۆر باش دەبێت بۆت ئەگەر بەبێ کاری دانەنیشیت، پلان بۆ تەواوی رۆژەکەت دابنێ، کاتی ئەوەت دەبێت چەندین چالاکی جۆراوجۆر ئەنجام بدەیت، لەلایەنی سۆزدارییەوە ئەمڕۆ رۆژێکی ئاسایی دەبێت وەکو رۆانی پێشو، تەندروستیت کایگەری لەسەر بڕیارەکانی ژیانت هەیە، هەوڵبدە تەندروستیت بەباشی بهێڵەرەوە بۆ ئەوەی بڕیارەکانت گونجاو بێت.\nبەهۆی زۆر پەستانی کارکردنتەوە کاتی ئەوەت نابێت گرنگی بە خێزانەکەت بدەیت، کە ئەمەش کاریگەری دەبێت لەسەرتان و پەیوەندیەکەتان بەرەو لاوازی دەچێت، هەوڵبدە کاتی زیاتر تەرخان بکەیت بۆ خێزانەکەت، ئاگاداربە لەلایەنی سۆزدارییەوە نیگەرانی و بیرکردنەوە پەیوەندی تۆ و خۆشەویستەکەت بەهێز ناکات، هەوڵبدە وزەکانت لە چەند کارێکی بەسوددا بەکاربهێنە لەپێناو بەهێزبونی پەیوەندیەکەتان.\nلەلایەنی سۆزدارییەوە زۆر دڵخۆش دەبیت، پاڵپشتی تەواو دەکرێیت لەلایەن خۆشەویستەکەتەوە، لەلایەنی پیشەییەوە سەرکەوتن بەدەست دەهێنیت ئەگەر بە وریایی هەنگاوەکانت بنێیت و بیرۆکەکانت بخەیتەڕو، لەلایەنی داراییەوە زیتر بەرەو پێشەوە دەچیت بەهۆی ئەو پلانانەی بۆ لایەنی داراییت داتنابو، تەندروستیت لە ئێستادا باشە.\nبەهۆی فەرامۆشکردنی خۆتەوە تەندروستیت بەرەو خراپتربون دەچێت، ئەمەش هۆکارە بۆ ئەوەی رۆژەکەت لێتێکبچێت، هەوڵبدە زیاتر ئاگاداربیت، ئەم چەند رۆژە سەرنجت لەسەر کارەکەت نیە، باشترە پشو وەربگریت بۆ ئەوەی دەرونت ئارام ببێتەوە و سەرنجت زیاتر بێت، کاتی تەواوت نابێت بۆ خۆشەویستەکەت هەوڵبدە هاوسەنگیەک لە نێوان ئەرکەکانت و ژیانی تایبەتیت رابگرە.\nهەندێک لێکتێنەگەیشتن لە نێوان تۆ و ئەندامانی خێزانەکەت هەیە، ئەمەش وایکردوە زیاتر سترێست هەبێت، باشترە لەم کاتەدا ئامۆژگاری لە کەسانی بە ئەزمونتر وەربگریت بۆ ئەوەی کۆتایی بە ناکۆکیەکانت بهێنیت، لەلایەنی پیشەییەوە پێویستت بە ئەنجامدانی گەشتێک هەیە بۆ ئەوەی هەندێک لە کارەکەت دوربکەویتەوە و پشو بە جەستەو و دەرونت بدەیت.\nتەندروستیت زۆر باش دەبێت، لەلایەنی جەستەیی و دەرونیەوە زۆر ئارامیت، تەنانەت ئەو بەربەستانەی لەلایەنی پیشەییەوە دێنە سەر رێگات ناتوانن بتوەستێنن و نیگەرانت بکەن، بەرەو سەرکەوتنێکی گەورە هەنگاو دەنێیت ئەگەر زیاتر کاربکەیت، کەسایەتیەکی هێمنت هەیە رێگە مەدە کێشە کۆمه‌لایەتیەکانت توڕەت بکەن.\nلەلایەنی داراییەوە هەندێک کیشەت روبەڕو دەبێتەوە کە هۆکارە بۆ ئەوەی نیگەران ببیت، پەیوەندیەت لەلایەنی کۆمه‌لایەتی و سۆزداریەوە بەهێز دەبێت و زیاتر کات لەگەڵ کەسە نزیکەکانت بەسەر دەبەیت، زیاتر دڵخۆش دەبیت ئەگەر کاتە خۆش و ناخۆشەکانت لەگەڵ هاورێ جێمتمانەکانت بەش بکەیت، سیستمی خۆراکیت رێکبخە و کەمتەرخەم مەبە دەربارەی ئەو خۆراکانەی دەیخۆیت.\nسەرکەوتنی تۆ لەلایەنی پیشەییەوە تەنیا پەیوەست نیە بە ماندوبون بە کارەکەتەوە، بەڵکو پێویستە بیرۆکەکانت بخەیتەڕو و هەوڵبدەیت بۆ جێبەجێ کردنیان، لەلایەنی سۆزداریەوە زیاتر وریای ئەو وشانەبە کە لەگەڵ خۆشەویستەکەت بەکاریدەهێنیت و هەستەکانی ئازار مەدە، بە رەفتارە زبرەکانت دڵتەنگی مەکە، ئەمرۆ دڵخۆشبە و تەندروستیت زۆر باشە.\nلە چەند رۆژی رابردو بەردەوام سەرقاڵی بیرکردنەوە بویت، بەهۆی کێشە کۆمه‌ڵایەتیەکانتەوە، هەوڵبدە بیر لە چارەسەر بکەیتەوە و هێندە حۆت نیگەران و خەمبار نەکەیت چونکە بیرکردنەوەی زۆر کاریگەری خراپی لەسەر تەندروستیت دەبێت، ئەندامانی خێزانەکەت دەیانەوێت لە ئاستێکی بەرزدا بتبینن بۆیە گوێ بۆ ئامۆژگاریەکانیان بگرە.\nبۆ ئەوەی ژیانی تایبەتیت لە کێشە بەدور بێت، کۆنترۆڵی توڕە بونەکانت بکە، دەنا دەکەویتە کێشەیەکی گەورەوە، بەتایبەتی ئەو کاتەی لەگەڵ کەسانی لە خۆت گەورتر قسەدەکەیت وریای وشەکانت بە، لەلایەنی پیشەییەوە ڕێز لە هاوپیشەکانت بگرە و لۆمەیان مەکە لە کاتی ئەنجامدانی هیچ هەڵەیەکدا چونکە لێپرسینەوەیان پەیوەندیدار نیە بە تۆوە.\nدوای ماوەیەکی زۆر ئەنجامێکی باش بەدەست دەهێنیت لەلایەنی سۆزداریەوە، پەیوەندیتان زیاتر بەرەو پێشەوە دەچێت، ئەمرۆ هەست بە دڵخۆشی دەکەیت بەهۆی رەفتاری باشی کەسانی چواردەورت لەگەڵ تۆدا، لەلایەنی پیشەییەوە توانات هەیە هەمو بەربەستەکان تێبپەڕێنیت و سەرکەوتن بەدەست بهێنیت، هەوڵبدە ئەم چەند رۆژە کاتەکانت لە سروشتدا بەسەر بەرە بۆئەوەی هەستە بە ئارامی دەرونت بکەیت.\nئه‌م بابه‌ته 57472 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nگۆرانیبێژێک لەکاتی کۆنسێرتدا گیانی لەدەستدا\nپێنج ئامۆژگاری بۆ ئەوەی کۆتایی بە شەڕی نێوان منداڵەکانت بهێنیت


10 خاڵ بۆ پێشخستنى په‌یوه‌ندیی نێوان هاوسه‌ران\nپێویسته ژن و پیاو به‌رده‌وامبن له خواردنه‌وه‌ى قاوه‌یه‌ك له ده‌ره‌وه‌ى ماڵ\nKurdistan24 هه‌ولێر 21:03 2021/08/01\nپه‌یوه‌ندیی نێوان هاوسه‌ران\nجیهان پەیوەندی نێوان هاوسەران توێژینه‌وه\nژماره‌یه‌ك ده‌زگایی میدیایی، هاوشێوه‌ى (هاڤینگتۆن پۆست، ریده‌رز دایجه‌ست)، توێژینه‌وه‌یه‌كیان لەباره‌ى په‌یوه‌ندى سۆزداری به‌نێوى (The Normal Bar) سازکرد، كه تاقیكردنه‌وه‌یان به‌سه‌ر (100) كه‌س ئه‌نجامدرا، ده‌ركه‌وت، به رێژه‌ى (%71) له پیاوان و (%49) له ریزى ژنان، دەرەنجامی بێزاربوونی بەرامبەرەکەی، خیانه‌تى هاوسه‌رگیری، له‌یه‌كتری دەكه‌ن.\nهاریت لیرنز، پزیشكى تایبه‌تى ده‌روونى، جه‌ختیكردووه‌ته‌وه، بێزاربوون له‌نێوان هاوسه‌راندا، ره‌فتارێكى سرووشتییه، ناسرووشتى له‌وه‌دایه له ده‌ره‌نجامه‌كه‌ى نەپرسییه‌وه.\nراشیگه‌یاند، هاوسه‌رگیری سه‌ركه‌وتوو، ئه‌وه‌یه، کە هه‌ردوو لا، پێویستییه‌كانى یه‌كدی، دابین دەكه‌ن، كاتێك ژن، یاخوود پیاو له‌ماڵه‌وه، هه‌ست به ترس نه‌كات، هه‌روه‌ها به‌رده‌وامبوون له پڕۆسه‌ى هاوسه‌رگیری و بێزار نه‌بوون، وێڕای ئەوەی هاوسه‌ران، قووربانى بۆ یه‌كتری بده‌ن، ئازادیش بۆ یه‌كدى فه‌راهام بكه‌ن.\nئیسته‌ر بیڵ، زاناى ده‌روونزانى، لەباره‌ى په‌یوه‌ندى نێوانى هاوسه‌ران، ئاماژه‌یپێكردووه، پێویسته ژن و پیاو، به‌رده‌وامبن له خواردنه‌وه‌ى قاوه‌یه‌ك له ده‌ره‌وه‌ى ماڵ، دروستكردنى كه‌شێكى ئارام له‌نێوان هاوسه‌راندا، گرنگه، دوور كه‌وتنه‌وه له رۆتینى دووباره‌ى رۆژانه، بۆ ژیانى پێكه‌وه‌یی، پێویسته.\nئه‌و هۆكارانه‌ى كه ده‌بنه پێشخستنى په‌یوه‌ندییه‌كانى نێوان هاوسه‌ران:\n*بەهێزکردنی په‌یوه‌ندى نێوان هاوسەران\n*کەم پرسیاركردن، ده‌ستكردن به گرنگیدان\n*گۆڕانكاری دروستكردن له په‌یوه‌ندى\n*دابین كردنى سوپرایز و بۆنه‌ى له‌ناكاو به گفتوگۆی خۆشه‌ویستى\n*دوور كه‌وتنه‌وه له ته‌مبه‌ڵى و هه‌وڵدان بۆ دروستكردنى په‌یوه‌ندییه‌كى باش\n*دووركه‌وتنه‌وه له ته‌كنه‌لۆژیا\n*دوورخستنه‌وه‌ى منداڵ له ماڵه‌وه، پێكه‌وه‌بوونى هاوسه‌ران\n*پێویست ناكات ژن یاخوود پیاو، تاك لایه‌نانه، په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى په‌ره پێبدات\n*به‌كار هێنانى كارو پیشه، بۆ پێویستییه‌كانى ماڵه‌وه\n*خوودچاككردنى ژن، یاخوود پیاو