چاوپێكەوتن لەگەڵ میشێل فوكۆ\nسەرچاوە: ماڵپەڕی ژنەفتن\nلە فەڕەنسییەوە: ئەبوبەكر حەسەن\nفۆنتانا: حەوت ساڵ بە سەر بڵاوبوونەوەی كتێبی ویستی زانیندا تێپەڕی، دەزانم ئەم دوا كتێبەتان ڕووبەڕووی كێشەی كردنەوە و بەر چەندین ئاستەنگ كەوتن. پێم خۆشە لەبارەی ئەو بەربەست و ئاستەنگانەوە و، ئەو گەشتەتان لەناو جیهانی گریكۆـ ڕۆماندا قسەم بۆ بكەن، ئەگەر بۆ ئێوە نادیار و بزر نەبێت، بە لای كەمەوە تۆزێك نامۆیە.\nبۆ هەندێك كەس، نووسینی كتێبێك هەمیشە ڕیسككردنە بە شتێكەوە. بۆ نموونە، سەرنەكەوتن لە نووسینیدا، كاتێك پێشوەخت دەزانین دەگەینە كوێ، ڕەهەندێكی ئەزموونكردن هەیە كە نیمانە و نوقسانە، ئەوەی كە بە وردی پەیوەندی بە نووسینی كتێبكەوە هەیە لەناو ڕیسككردن كە نەگەیت بە كۆتایی.\nفوكۆ: بەربەست و ئاستەنگەكان لە خودی پرۆژەكەوە دێن، ئەوەی دەیەوێت بە دەقیقی خۆی لێیان بپارێزێت… لەناو ڕێكخستنی كارەكانمدا، لەناو چەندین بەرگدا كە پێشتر لە پلانێكدا ئامادەم كردبوو، بە خۆمم وت ئێستا كاتی نووسینیەتی بە بێ كێشە، بە ئاسانی هەستم بە ڕێكخستنی ئەوەی لە مێشكمدایە لە ڕێگەی ساغكردنەوە و یەكلاكردنەوەی لە مەیدانی توێژینەوەی پراتیكی و ئەزموونیدا كرد. لەگەڵ نووسینی ئەم كتێبانەدا لە تاو توندی و بە تینیی نیگەرانی، خەریك بوو دەمردم: هاوشێوەی ئەوانەی پێشوو بوو. بۆ هەندێك كەس، نووسینی كتێبێك هەمیشە ڕیسككردنە بە شتێكەوە. بۆ نموونە، سەرنەكەوتن لە نووسینیدا، كاتێك پێشوەخت دەزانین دەگەینە كوێ، ڕەهەندێكی ئەزموونكردن هەیە كە نیمانە و نوقسانە، ئەوەی كە بە وردی پەیوەندی بە نووسینی كتێبكەوە هەیە لەناو ڕیسككردن كە نەگەیت بە كۆتایی. بەم شێوەیە تەواوی پرۆژەكەم گۆڕی؛ لەو شوێنەی دەستمكرد بە لێكۆڵینەوە لەبارەی سێكسواڵیتێوە لەناو سنووری مەعریفە و دەسەڵاتدا، هەوڵمدا بە شێوەیەكی دوورمەودا بزانم چۆن بیناكراوە، بۆ خودی خۆی، ئەزموونی سێكسوالیتێكەی وەك ئارەزوو. بۆ دەرخستن و بە ڕووخستنی، بە دیارخستنی ئەم گیروگرفت و پرۆبلیماتیكە ناچار بووم زۆر لە نزیكەوە بگەڕێمەوە سەر تێكستە دێرینەكان، لاتینی و گریكی، ئەمەش داوای هەوڵ و خۆ ئامادەكردنی زۆری لێدەكردم، لە زۆر جێگەدا بڕێكی زۆر لە دڵەڕاوكێی و دۆشدامان تا كۆتایی.\nفۆنتانا: هەمیشە بڕێك لە مەبەستخوازی لە كارەكانتدا هەیە كە زۆرجار لە دەستی خوێنەران دەردەچێت، مێژووی شێتی لە قوڵاییدا مێژووی فۆرمیولەبووی ئەو مەعریفەیە كە ناوت ناوە پسیكۆلۆژی؛ وشەكان و شتەكان ئاركیۆلۆژیای زانستە مرۆییەكانە؛ چاودێری و سزا دەرخستنی فۆرمیولەبوونی دیسپلینەكانی جەستە و ڕۆحە. وایدەبینم ئەوەی كە چەق و سێنتراڵە لە دوا كتێبەكانتدا ئەوەیە كە ناوتان لێناوە “گەمەكانی حەقیقەت”.\nفوكۆ: لەو بڕوایەدا نیم كە جیاوازییەكی گەورە هەبێت لە نێوان ئەم كتێبانە و كتێبەكانی پێشوو. كاتێك كتێبگەلێكی وەك ئەمانە دەنووسین، ئارەزوویەكی زۆر دەكەین هەموو ئەو شتانەی كە بیری لێدەكەینەوە گۆڕانكاری بە سەردا بێنین و دەستكاری بكەین و، لە كۆتاییدا شتێكمان دەستگیر ببێت كە زۆر جیاوازە لە دەسپێك. پاشان، لە كۆتاییدا لەوە تێدەگەین كە زۆر بە كەمی دەستكاریمان كردووە. ڕەنگە گۆشەنیگا و دیدگاكەمان گۆڕی بێت و دەسكاریمان كردبێت، بە دەوری هەمان كێشەدا سوڕابێتینەوە كە بەردەوام هەمان كێشەیە، واتە پەیوەندییەكانی نێوان سوژە، حەقیقەت و بیناكردنی ئەزموون. من گەڕاوم بە دوای شیكردنەوە و شیكاری ئەوەی كە چۆنچۆنی مەیدان و پانتاییگەلێكی وەك شێتی، سێكسوالیتێ، لادان دەتوانرێت بخرێنە ناو گەمەكانی حەقیقەتەوە، لەلایەكی دیكەوە لە ڕێگەی ئەم چوونە ناوەوە لە پراتیكە مرۆییەكاندا، لەناو ڕەفتارەكانی ناو گەمەكانی حەقیقەتدا، سوژە خۆی وەك كارتێكراوێك دەبینێتەوە. هەر ئەمە بوو كێشەی مێژووی شێتی و سێكسواڵیتێ.\nفۆنتانا: لە قوڵاییدا كارەكە سەروكار نییە لەگەڵ ژینیالۆژیایەكی نوێی مۆراڵ؟\nفوكۆ: ئەگەر باس لە گرنگیی ناونیشان و مۆركێكی گەورەی نیتچە بكەین بە سەرییەوە، دەڵێم بەڵێ.\nفۆنتانا: لە نووسینێكدا كە لە گۆڤاری (لۆ دیبا، گفتوگۆ)، لە نۆڤەمبەری ۱۹۸۳ بڵاوكرابووەوە، سەبارەت بە سەدە كۆنەكان قسەتان لە مۆراڵێكی وەرچەرخاو بۆ ئیتیك و، مۆراڵێكی وەرچەرخاو بۆ كۆد كردووە. لێرەدا دابەشبوون هەیە لە نێوان مۆراڵی گریكۆ ـ ڕۆمان و ئەوەی لەگەڵ كریستیانیزمدا لە دایك دەبێت؟\nفوكۆ: لەگەڵ كریستیانیزمدا ئێمە گۆڕانكارییەكی خاو و لەسەرخۆ، هێواش و بەرە بەرەمان بینی لە بەرانبەر مۆراڵی كۆن و دێریندا، كە بە شێوەیەكی جەوهەری پراتیكێك بوو، ستایلێكی ئازادی بوو. سروشتییە كە لە هەمان كاتدا كۆمەڵێك نۆرمی ڕەفتاری هەبوو كە تاكی ئاراستە دەكرد، ڕێنمایی تاكی دەكرد. بەڵام ئیرادەی بوون بە سوژەیەكی مۆراڵی و، گەڕان بە دوای ئیتیكێك بۆ بوون بە شێوەیەك پرەنسیپیی لە كۆندا هەبوو، هەوڵدانێك لەپێناو ئەداكردنی ئازادیدا تا فۆرمگەلێك ببەخشێتە ژیانی، تا لە سایەی ئەو فۆرمانەدا و لە ڕێگەیانەوە بتوانێت خۆی و ئەوانی دیكەش بیناسێتەوە و نەوەكانی داهاتووش نموونەیەك ببیننەوە. ئەم ڕێوشوێن گرتنەبەرە لەبارەی ژیانی تایبەتی خۆیەوە وەك كارێكی هونەریی تاكەكەسێ، سەرباری ئەوەی ملكەچە بۆ یاسا و ڕێسای كۆلێكتیڤی، من وایدەبینم ئەمە لە چەق و ناوەندی ئەزموونی مۆراڵیدا، لە ئیرادەی مۆراڵدا، لە كۆندا وا بووە. لە كریستیانیزمدا، لەگەڵ تێكستە ئایینییەكان و ئایدیای ئیرادەی خوداوەندا، پرەنسیپی ملكەچبوون، مۆراڵ زیاتر فۆرمێكی كۆدی یاسایی وەرگرتبوو، (لەگەڵ زانینی ئەوەی پراتیكگەلێكی زوهدی زیاتر گرێدراو بووە بە مومارەسەكردنی ئازادییەكی كەسییەوە). لە سەردەمی كۆنەوە بۆ كریستیانیزم، ئێمە لە مۆراڵێكەوە دەگوێزینەوە كە بە جەوهەری گەڕان بووە بۆ ئیتیكێكی كەسی بۆ مۆراڵێك وەك ملكەچبوون بۆ سیستەمێكی ڕێساكان. ئەگەر من گرنگی بە سەردەمی كۆن دەدەم لەبەر زنجیرەیەك هۆكارە، ئایدیای مۆراڵێك وەك ملكەچبوون بۆ كۆدێكی ڕێساكان كە لە ئێستادا لە سەروبەندی ونبووندایە، یاخود بە تەواوی ون بووە. لە سەر بنەمای ئەم ئاوابوون و ونبوونەی مۆراڵ، پێویستە وەڵامێك هەبێت بۆ گەشت و گەڕانێك كە ئێستاتیكایەكی بوونە.\nفۆنتانا: تەواوی مەعریفە كەڵەكەبووەكانی ئەم ساڵانەی دوایی لەبارەی جەستەوە، لەبارەی سێكسوالیتێوە، لەبارەی دیسپلینەكانەوە، پەیوەندی ئێمە بە ئەوانی دیكەوە، بوونمان لە جیهاندا ڕێك بخات؟\nفوكۆ: ناتوانم ئەوە ڕەدبكەمەوە كە زنجیرەیەك باس و خواس بهێنمە ناو گفتوگۆوە، ئەگەرچی بە سەربەخۆیی لە بژاردە سیاسییەكاندا لەبارەی فۆرمگەلێكی بوون و ڕێساگەلێكی ڕەفتار و هتد، زۆر بەرهەمدار بوو: پەیوەندی لەگەڵ جەستە لەنێوان ئافرەت و پیاو، لەگەڵ سێكسواڵیتێ.\nفۆنتانا: كەواتە ئەو مەعریفانە هاوكار و یارمەتیدەرمانن بۆ ژیانێكی باشتر، بۆ ئەوەی باشتر بژین؟\nفوكۆ: كارەكە تەنیا گۆڕانكارییەكی سادە نەبوو لەناو سەرقاڵییەكاندا، بەڵكوو گۆڕانكارییەك بوو لەناو گوتاری فەلسەفی، تیۆری و ڕەخنەییدا هتد. لە ڕاستیدا لەناو زۆربەی شیكار و شیكردنەوە ئەنجامدراوەكاندا ئێمە پێشنیاری ئەوە بۆ خەڵك ناكەین تا ببن بەوە و یان پێویستە ببن بە چی و پێویستە چی بكەن و، پیویست بێت بڕوای پێبهێنن و بیری لێبكەنەوە. كارەكە زیاتر پەیوەندی بە دەرخستنی چۆنێتی كاركردن و توانای میكانیزمە كۆمەڵایەتییەكانەوە هەیە تا سنووری ئێستا و توانیویانە یاری بكەن، چۆنچۆنی فۆرمەكانی فشار و سەپاندن و ملكەچكردن كاریان كردووە و جووڵاون. پاشان، لێرەوە و لەم سۆنگەیەوە وایدەبینم پێویست بێت واز لە خەڵك بێنین تا ئیمكانی بڕیاردان و هەستان بەوەی كە گونجاوە بۆیان، هەڵبژاردنی شێوازی بوون، لەناو مەعریفە و ناسینیی تەواوی ئەمانەدا، ئەنجام بدەن.\nفۆنتانا: بۆ پێنج ساڵ دەچێت ئێمە بەردەوام شوێنكەوتەی كۆرسەكانتین لە كۆلێژ دۆ فڕانس، بە خۆمانمان وت فوكۆ لەناو بیركردنەوە و تێفكرینیدا سەبارەت بە لیبڕالیزم، كتێبێكمان لەبارەی سیاسەتەوە دەداتێ. لیبڕالیزمیش وا دەردەكەوێت وەرچەرخانێك بێت لەپێناو دۆزینەوە و كەشفكردنی تاك لەودیو میكانیزمەكانی دەسەڵاتەوە. ئێمە ئاگاداری نەیاربوون و دژایەتی ئێوەین بەرانبەر سوژەی فینۆمینۆلۆژیی. لەو كاتەدا قسە و باس سەبارەت بە سوژەی پراتیك هاتەگۆڕێ و، سەرلەنوێ خوێندنەوەی لیبڕالیزمیش كەمێك لە دەورووبەری ئەمە دەسووڕایەوە. بۆ كەس نامۆ و نهێنیی نییە كە زۆر جاران دەڵێین: سوژە لە كارەكانی فوكۆدا نییە. سوژەكان هەمیشە ملكەچن، ئەوان پنتی چاوخستنە سەر و پنتی چڕبوونەوەن لەلایەن تەكنیكەكانەوە، لەلایەن دیسپلینە پێوەرگیرەكانەوە، بەڵام سوژەكان هەرگیز سوژەی سەروەر و خاوەن سەروەری نین.\nمن وا بیردەكەمەوە كە سوژەیەكی سەروەر بوونی نییە، فۆرمێك لە سوژەی گەردوونی كە بتوانین لە هەموو شوێنێك بیبینینەوە بوونی نییە. من زۆر گومانم هەیە و تەواو نەیار و دژم بەم تێگەیشتنە لەبارەی سوژەوە\nفوكۆ: پێویستە جێ بكرێنەوە. پێش هەر شتێك من وا بیردەكەمەوە كە سوژەیەكی سەروەر بوونی نییە، فۆرمێك لە سوژەی گەردوونی كە بتوانین لە هەموو شوێنێك بیبینینەوە بوونی نییە. من زۆر گومانم هەیە و تەواو نەیار و دژم بەم تێگەیشتنە لەبارەی سوژەوە. بە پێچەوانەوە، وا بیر دەكەمەوە كە سوژە لە ڕێگەی پراتیكەكانی ملكەچبوونەوە خۆی بینا دەكات، یاخود بە شێوازێكی زیاتر ئۆتۆنۆم، لە ڕێگەی پراتیكەكانی ئازادی و ئازادبوونەوە وەك ئەوەی لە سەردەمی كۆندا هەبووە، ئەڵبەتە بە دڵنیاییەوە لە سۆنگەی كۆمەڵێك یاسا و ڕێساوە، لە ڕێگەی ستایلگەلێكەوە، لە ڕێگەی كۆمەڵێ پەیمانبەستنەوە كە ئێمە لەناو پانتاییە كولتوورییەكاندا دەیبینینەوە.\nفۆنتانا: ئەمە ڕاماندەكێشێتە ناو ئەكتوێلیتێ و ئێستای سیاسەتەوە، زەمەنەكان قورس و سەختن: لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی پەیمانی ماڵتا و ڕووبەڕووبوونەوەی هەر دوو جەمسەر و بلۆكەكە؛ لە سەر ئاستی ناوخۆ تارمایی قەیران. لە بەرانبەر هەموو ئەمانەشدا، وایدەبینین لە نێوان چەپ و ڕاستدا تەنیا جیاوازی ستایل هەیە، چۆن بڕیار بدەین لە بەرانبەر ئەم واقیعەدا، كە وا دەردەكەوێت بێ ئەلتەرناتیڤێكی مومكین بێت؟\nفوكۆ: وایدەبینم پرسیارەكەتان لە یەك كاتدا ڕاستە و تۆزێكیش توند و زبرە. پێویستە بكرێت بە دوو نەزمی جیاوازی پرسیاركردن: لە یەكەمیاندا ئەوەیە كە پیوستە قبوڵی بكەین یان قبوڵی نەكەین؟ دووەم، ئەگەر قەبوڵمان نەكرد، دەتوانین چی بكەین؟ سەبارەت بە پرسیاری یەكەم، پێویستە بە بێ هیچ لێڵی و تەمومژاوییەك وەڵام بدەینەوە: نە پاشماوەكانی جەنگ، نە درێژكردنەوەی هەلومەرجێكی تایبەتی و دیاریكراوی ستراتیژیی لە ئەوروپادا، نە نیوەی ئەوروپاش ملكەچ و ژێر دەستە بێت. پاشان پرسیاری دووەم دێت: “دەتوانین چی بكەین دژ بە دەسەڵاتێك وەك ئەوەی یەكێتی سۆڤیەت، وەكو دەوڵەتی تایبەتی خۆمان، لەگەڵ گەلاندا كە دیوارێكی ئاسنین لە نێوانیاندا دروستكراوە؟” سەبارەت بە یەكێتی سۆڤیەت شتێكی گەورەمان پێناكرێت، تەنیا پاڵپشتی و یارمەتیدانێكی كارا و چالاك تا ئەو شوێنەی مومكین بێت بۆ ئەو كەسانەی لە هەمان شوێندا لە ململانێدان، لە شوێن و جێگەی خۆیاندا لە خەبات و كێشمەكێشدان. سەبارەت بە دوو ئامانجەكەی دیكە، دەتوانرێت پێداگیریی و جەخت لەوە بكرێتەوە كە كارێكی زۆر هەن پێویستە پێی هەڵسین و ئەنجامی بدەین، نانەكە بە سەر ساجەوەیە. ڕاستە كە ناتوانرێت داوا لە حكومەتێك بكەین ڕاستی بڵێت، هەموو حەقیقەت و هیچی تر جگە لە حەقیقەت. لە بەرانبەر ئەمەدا، دەكرێت و مومكینە داوا لە حكومەتەكان بكەین جۆرێك لە حەقیقەت سەبارەت بە پرۆژەگەلێكی دیاریكراو، كۆمەڵێك بژاردە سەبارەت بەو تاكتیكانەی گیراوەتە بەر، ژمارەگەلێك لە خاڵی دیاریكراو لەناو پرۆگرامەكەیاندا، بخاتە بەردەستمان\nفۆنتانا: كەواتە ناتوانین هەلومەرجێك قەبوڵ بكەین و لە كۆڵی بنێین، كە بكرێت پێی بڵێین هیگڵی، تەحەمولكردن و ناڵان لە ژێر هەلومەرجێكی دروستكراو وەك ئەوەی كە هەیە و وەك ئەوەی دەخرێتە پێشچاومان. و كۆتا پرسیار: “ئایا حەقیقەتێك لە ناو سیاسەتدا هەیە؟”\nفوكۆ: لەو بڕوایەدام بڕێكی زۆر لە حەقیقەت، تا خۆمان ناچار نەكەین بڵێین حەقیقەتگەلێكی جیاواز و ڕێگا و شێوازی جیاوازی وتن و گۆكردنی. ڕاستە كە ناتوانرێت داوا لە حكومەتێك بكەین ڕاستی بڵێت، هەموو حەقیقەت و هیچی تر جگە لە حەقیقەت. لە بەرانبەر ئەمەدا، دەكرێت و مومكینە داوا لە حكومەتەكان بكەین جۆرێك لە حەقیقەت سەبارەت بە پرۆژەگەلێكی دیاریكراو، كۆمەڵێك بژاردە سەبارەت بەو تاكتیكانەی گیراوەتە بەر، ژمارەگەلێك لە خاڵی دیاریكراو لەناو پرۆگرامەكەیاندا، بخاتە بەردەستمان: ئەمەش پاریزیای (قسەی ئازاد و ڕاشكاو) حكومڕانیكراوەكان كە دەتوانرێت، یاخود پێویستە بە ناوی مەعریفە و بە ناوی ئەو ئەزموونەی كە هەیانە، پرسیار لە حكومەت بكرێت و بخرێتە بەردەم پرسیارەوە، بەو پێیەی هاونیشتمانییەكە سەبارەت بەوەی ئەوانی دیكە لە حوكومڕانان ئەنجامی دەدەن، سەبارەت بە مانای كردە و ئەكسیۆنەكەی و، سەبارەت بەو بڕیارانەی دراون. لە بەرانبەردا، دەبێت وشیار و بە ئاگا بین لەو فێڵ و تەڵەكەیەی كە حوكومڕانان دەیانەوێت ڕووناكبیرانی تێ بهاون و بیانخەنە ناوییەوە، زۆر جار دەكەونە ناوییەوە و، دروشمی: (خۆتان بخەنە شوێنی ئێمە و پاشان پێمان بڵێن چی دەكەن). ئەمە پرسیارێكە ئێمە لە ئان و ساتی وەڵامدانەوەیدا نین. بڕیار وەرگرتن و بڕیاردانێك سەبارەت بە پرسێكی دیاریكراو، پێویستی بە مەعریفە و زانینی دۆسیەگەلێكە كە ڕەدكراوەتەوە، شیكاریی و شیكردنەوەی بارودۆخێك كە ئێمە ئیمكانی ئەنجامدانیمان نەبووە، كەواتە ئەمە تەڵەیەكە. بە لایكەمەوە هیچ نەماوەتەوە بۆمان وەك ئەوەی حكومڕانیكڕاوین، جگە لەوەی بە تەواوی مافی ئەوەمان هەیە پرسیارەكانی حەقیقەت بكەین (چی دەكەن بۆ نموونە كاتێك دژ و نەیارن بەو موشەكانەی ئەوروپا تێدەپەڕێنن، یان بە پێچەوانەوە كاتێك پاڵپشتییان لێدەكەن، سەبارەت بە قەیرانی ئاسن و كانزای لۆرێن، كاتێك دۆسیەی پەروەردە و فێركردنی تایبەت واڵا دەكەن؟)\nفۆنتانا: لەناو ئەم كەوتن و سەرەولێژبوونەوەدا بەرەو دۆزەخ كە تێڕامانێكی قوڵ و گەڕان و توێژینەوەیەكی درێژە، دابەزین و لاربوونەوەیەك كە تێیدا سەروكارمان لەگەڵ گەڕان و توێژینەوەی حەقیقەتدایە، ئێوە دەتانەوێت لەگەڵ چ جۆر و تایپێك لە خوێنەر بە یەك بگەن؟ ئەوە ڕاستییەكە كە ڕەنگەدانەری باشمان هەبن، لە بەرانبەردا بەرە بەرە كەمبوونەوەیەكی خوێنەری باشیشمان هەیە.\nفوكۆ: من دەڵێم خوێنەر، ڕاستە چیتر ناخوێنینەوە، كتێبی یەكەم كە دەنووسرێت دەخوێنرێتەوە، چونكە نەناسراوین، چونكە خەڵكی نازانن ئێمە كێین، وەك چۆن لەناو جۆرێك لە بێنەزمی و شپرزەیی و تەمومژاویدا دەخوێنرێتەوە، ئەمەش بۆ من باش دەڕوات. هیچ هۆكارێك نییە بۆ ئەوەی نەك تەنیا بۆ ئەوەی كتێب بنووسین، بەڵكوو بۆ یاسای كتێبیش. تەنیا یاسایەك تەواوی خوێنەرە مومكینەكانن. هیچ نەرێنی و خراپەیەك بەدی ناكەم كاتێك كتێبێك بە شێوازی جیاواز دەخوێنرێتەوە. ئەوەی كە كێشە و مەترسییەكی گەورەیە، ئەوەیە كاتێك كتێب دەنووسین چیتر ناخوێنرێنەوە، لە ڕێگەی خوێندنەوەی خراپەوە، لە تێكدانێكەوە بۆ تێكدانێكی تر. ئێمە خەریكین وێنەیەكی تەواو شێواو دەدەینە كتێب. لێرەدا كێشەیەكی زەق خۆی دەردەخات: ئایا پێویستە بچینە ناو ئەم چەلەحانێیەوە و بەرانبەر هەر بە لاڕێدابردن و شێواندنێك وەڵاممان هەبێت، لە دواجاریشدا یاسا بۆ خوێنەران دابنێین، ئەمەش من لێی هەڵدێم، یان لێیگەڕێین و، ئەوەی من دیسانەوە لێی هەڵدێم ئەوەیە كە كتێب بە شێوەیەك بشێوێنرێت تا كتێبەكە ببێت بە نوسخەیەكی كاریكاتێری خۆی. تەنیا ڕێگەچارەیەك دەبێت؛ تەنیا یاسایەك بۆ چاپەمەنی، تەنیا یاسایەك بۆ كتێب، ئەوەیە یاسایەك دانرێت كە دووجار بەكارهێنانی ناوی دانەر قەدەغە بكات، لەگەڵ مافی لە بیركردنی ناوی نووسەر یاخود هەڵبژاردنی ناوێكی خوازراو بۆ ئەوەی هەر كتێبێك بۆ خودی خۆی، واتە بۆ كتێبەكە بخوێنرێتەوە. هەندێك كتێب هەیە ناسینی دانەرەكەیان كلیلێكە بۆ ڕوونیی و ئاشكرایی. بەڵام بەدەر لە چەند دانەرێكی مەزن و گەورە، بۆ زۆربەی زۆری دیكە، ئەم ناسینە بە دەقیقی هیچ ناگەیەنێت. تەنیا خزمەت بە پیشاندان و بەرچاوڕوونی دەكات. بۆ كەسێكی وەك من كە دانەرێكی گەورە نیم، بەڵكوو تەنیا كەسێكم كە كتێب دروست دەكەم، دەمانەوێت كتێبەكان بۆ خودی خۆیان بخوێنرێنەوە بە هەموو نەنگی و ناتەواویی و نوقسانی یاخود باش بوونییەوە.\n«Une esthétique de lexistence» (entretien avec A. Fontana), Le Monde, 15-16 juillet 1984, p. XI.


مه‌ترسییه‌كانی ده‌وڵه‌تی خاوه‌ن نه‌وت -2- تێری لێین كارڵ – Dengekan\nbyNazhad Aziz Surme\tJanuary 16, 2020\tGeneral, Opinion, Slider\nبه‌ڵای تایبه‌ت به ده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت\nده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت به ده‌وڵه‌تی دیكه ناچن (8) . ڕاسته ئه‌وان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تانی گه‌شه‌سه‌ندووی دی له كۆمه‌ڵێك تایبه‌تایه‌تیدا نه‌مازا ئه‌وانه‌ی كانزا هه‌نارده ده‌كه‌ن\nهاوبه‌شن ، به‌ڵام ئابووری ئه‌و وڵاتانه‌ی پشت به نه‌وت ده‌به‌ستن و سیسته‌می سیاسیان\nله جه‌وهه‌ردا پێكهاته‌یه‌ك دروست ده‌كا به هۆی هه‌ڵڕژانی دۆلاری نه‌وته‌وه ، به چه‌شنێك\nله ده‌وڵه‌تانی تری جیا ده‌كاته‌وه ، چونكه سامانی نه‌وت له توانای دایه دامه‌زراوان له قاوخی\nدیاریكراوی مه‌حكه‌می وا دابڕێژێ له خه‌یاڵ و لێزانی چاترینی پسپۆڕانییش سه‌رووتر .\nئه‌وه‌ش ڕاسته به تایبه‌تی بۆ ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی  ده‌كارهێنانی نه‌وتیان تێدا په‌یوه‌سته به قۆناخی بنیاتنانی ده‌وڵه‌تی سه‌رده‌مییه‌وه ، كه ئه‌م باره‌ش زیاتر باوه .\n ئه‌و په‌یوه‌ست بوونه‌یش ده‌بێ ده‌وڵه‌تی خاوه‌ن نه‌وت به جۆرێك له په‌ره‌سه‌ندن\nلا ده‌دا ، دامه‌زراوه‌كانی ده‌شێوێنێ ، توانایشی لاواز ده‌كا .\nپێكهاتنی یه‌كه‌می نێوان كۆمپانیاكانی نه‌وت پێداگیر له‌سه‌ر زامن كردنی سه‌رچاوه‌ی نوێی نه‌وتی خاو و نێوان ده‌سه‌ڵاتدارانی خۆماڵی كه به ته‌نگه‌وه‌ن بۆ پته‌وكردنی بنكه‌ی لایه‌نگیرانیان چی وای به دوای خۆیدا نه‌هێنا – سه‌ره‌ڕای ئاڵوگۆڕی قازانجی نێوان هه‌ردوولاشیان – له میراتێكی تاڵی ناوه‌ندێكی توندی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی به‌ده‌ر و تۆڕێكی ڕێككه‌وتنی ژێر به ژێری نێوان فه‌رمانبه‌رانی كه‌رتی گشتی و كاربه‌ده‌ستانی كه‌رتی تایبه‌تی و لاسه‌نگ بوونی په‌ره‌پێدان به هۆی پشت به‌ستنی تاكلایه‌نه به كانزاكان و پشت به‌ستنی گه‌شه به پشتگیری دروستكراوی\nنرخ به قازانجی نه‌وت ، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی داهاته‌كانی حكوومه‌ت كه له باج و سه‌رچاوه‌ی\nدیكه‌ی ناوخۆوه دێن و به دۆلاره‌كانی نه‌وت جێیان ده‌گیرێته‌وه .\nڕاستیی ئه‌م گۆڕانكاریانه و هیتر چوارچێوه ( ڕیزبه‌ندی) بڕیاردان ده‌گۆڕێ ، به جۆرێك\nبۆ ده‌سپێكی گۆڕانكاری نه‌رێنی هانی ده‌دا ، تا ئه‌وه‌ی له پێشدا باس كران جێگیر بكا\nبه‌مه‌ش بازنه‌یه‌كی بۆش له ئاكامی گه‌شه‌ی پاشڤه‌بڕه‌وه دروست ده‌بێ .\nئه‌م په‌ره‌سه‌ندنه كه تاڕاده‌یه‌ك  لێكچووه  سه‌ره‌تا له بارودۆخی وڵاتانی لێك جودای ،\nسیما هاوبه‌شه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه ، ئه‌و وڵاتانه كۆ ده‌كاته‌وه ، له‌وه‌شدا مه‌به‌ستمان كۆمه‌ڵێك تایبه‌تایه‌تییه كه له وه‌به‌رهێنانی نه‌وته‌وه په‌یدا ده‌بن .\nبه ساده‌یی ده‌وڵه‌تی خاوه‌ن نه‌وت له هه‌موو ده‌وڵه‌تانی دی زیاتر به لای تاك شمه‌كیدا\nده‌شكێته‌وه ، وه‌به‌رهێنانی ئه‌وه‌ش كه له‌وانی دی پتر به‌ره‌و نه‌مان ده‌چێ و زیاتر له‌وانیتر پشت به چڕیی به‌رزی سه‌رمایه ده‌به‌ستێ ، له كاتێكدا زیاتر له‌وانی دی به بڕگه‌یه‌كی ته‌نگه‌وه\nگه‌مارۆ دراوه ، كه ته‌واو له ده‌ستی ده‌وڵه‌ت دایه ،  له‌وانی دی پتر سه‌رچاوه‌ی قازانجه –\nئه‌مه‌ش به‌دیومی نه‌شونمای سه‌ركه‌وتووه ، نموونه‌ی سه‌ره‌كیش ڕاسته‌وخۆ له ده‌وڵه‌تانی\n نێرده‌كاری نه‌وته‌وه له‌م تایبه‌تایه‌تیانه‌دا سه‌رچاوه ده‌گرێ :\n1- پشت به‌ستنی بێسنوور به داهاتی نه‌وت به‌وه‌ی چه‌قی هه‌موو چالاكییه‌كی ئابوورییه ، كه‌به‌وه‌داده‌شكێته‌وه پێداویستییه‌كانی پیشه‌سازی نه‌وت له بان چالاكی دی داده‌نێ .\n2- نه‌بوونی په‌یوه‌ندی به‌رهه‌مهێنان و باڵكێشانی هاندانی دارایی گه‌نجینه.\n3- لایه‌نگیریی سنووربه‌ده‌ر بۆ پیشه‌سازی قورسی سه‌رمایه چڕ ، له به‌رابه‌ر سته‌م كردن له بونیاتیی كشتوكێڵ و لایه‌نی دیكه‌ی كه‌رتی هه‌نارده‌كردن .\n4- بیركردنه‌وه له پێویستیی خێرایی په‌ره‌پێدان و په‌له كردن لێی (( پێش ئه‌وه‌ی نه‌وت وشك بێ))\n5- ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی ده‌وڵه‌ت به‌سه‌ر داهاتی نه‌وت و ڕێگاكانی به‌كارهێنانی .\nئه‌و تایبه‌تایه‌تیانه لۆژیكێكی له ناوه‌خۆیدا هه‌یه ده‌توانێ به‌خۆی ، خۆی به‌هێز بكا ، له سه‌ره‌تادا ده‌بینین پێداویستی وه‌به‌رهێنانی نه‌وت و چك كردنی ئه‌و سه‌رچاوه‌یه ، ده‌خوازێ ده‌سه‌ڵاتێكی\nبه تینی ناوه‌ندی هه‌بێ ، ئه‌گه‌ر بۆ هیچ نه‌بێ ، لانی كه‌م بۆ ئه‌وه‌ی هاوبه‌شێكی باوه‌ڕپێكراو\nسه‌رمایه‌ی بێگانه بۆ دانوستان ، قازانجی نه‌وتیش بۆ ده‌وڵه‌ت ده‌چێ ، ئینجا به پێی قانوون بێ\nیاخود به هێزی نه‌ریت (عورف) .\nبه‌و پێیه‌ی نه‌وتیش موڵكی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه ، بۆیه كاری هه‌ره له پێشی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته\nناوه‌ندییه ئه‌وه‌یه به دوای ئه‌ڵته‌رناتیفی به‌رهه‌مدا بگه‌ڕێ كه تێیدا بێ جێگای په‌ره‌پێدانی به كه‌رتی نه‌وت به‌ڕێوه ده‌چێ بگرێته‌وه ، ئه‌مه‌ش به به‌كارهێنانی خاسییه‌ته‌كانی دارایی نه‌وت ،\nبه‌ڵام له‌پێشگرتنی هه‌مان دارایی به لای به‌هێز كردنی ئاره‌زووی به‌كاربردندا ده‌شكێته‌وه ،\nبه جۆرێك باڵ به‌سه‌ر ویستی به‌رهه‌مهێناندا ده‌كێشێ ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئاره‌زووی به‌رهه‌مهێنان بۆ گه‌شه‌ی ئه‌و ئابووریانه‌ی تێیاندایه به‌رده‌وام بن پێویسته (9) ، دیسان ئه‌و له‌پێشگرتنه داراییه‌ش كۆسپ ده‌خاته پێش ڕێگه‌چاره‌كانی خۆ ڕاست كردنه‌وه و لاسه‌نگیان ده‌كا ،\nبه‌مه‌ش شوێنكه‌وتنی تاكلایه‌نه بۆ دۆلاره‌كانی نه‌وت ده‌چه‌سپێنێ .\n(سه‌رسامی به نه‌وت) لۆژیكی ئابووری نه‌وت به‌هێز ده‌كا ، چونكه ده‌ست كه‌وتنی یه‌كه‌مین جاری دارایی نه‌وت ، یا خرۆشانێك له نرخیدا هه‌ڵڕژانی دۆلاری نه‌وت زیاتر ده‌كا ، ئه‌مه‌ش هانی گه‌شه‌سه‌ندنی كۆمه‌ڵێك باوه‌ڕی نوێ ده‌دا له‌باره‌ی ڕۆڵی به‌رفراوانی كه‌رتی حكوومه‌تی\nهه‌روه‌ها هانی شێوازی نوێی ڕه‌فتار و به‌رژه‌وه‌ندی نوێش له ناو حكوومه‌ت و  ده‌ره‌ویدا\nده‌دا ، به نموونه سامانی نه‌وت كه له حه‌فتا و هه‌شتایه‌كاندا ( مه‌به‌ستی سه‌ده‌ی ڕابردووه) هه‌ڵڕژا هیوای سه‌ركرده سیاسییه‌كانی ، له‌وانه‌ی به‌خت یاوه‌ریان بوو ئه‌و سامانه‌یان\nهه‌بێ به‌رز كرده‌وه .\nئه‌و سه‌ركردانه به‌وه نه‌وه‌ستان كه باوه‌ڕیان بۆ ئه‌وه چوو نه‌ك هه‌ر ده‌توانن باروبووی پرۆژه‌ی په‌ره‌پێدانی زه‌به‌للاح له ناوه‌وه‌ی وڵاتدا بكه‌ن ، به‌ڵكو مه‌زه‌نده‌یان له‌وه‌شی تێیپه‌ڕاند\nكه له توانایاندایه وه‌به‌رهێنان یا كڕینی سه‌رچاوه و پارێزبه‌ندی له ده‌ره‌وه‌ش بكه‌ن .\nئه‌وانه به هۆی زێڕی ڕه‌شه‌وه بۆیان مه‌یسه‌ر بوو ژیانێكی شاهانه به‌دی بێنن بێ ئه‌وه‌ی\nپێویستیان به هیچ پاشه‌كه‌وتێكی ناچارییه‌وه هه‌بێ یان هیچ به‌رنامه‌یه‌كی ده‌ستگرتنه‌وه\nجێبه‌جێ بكه‌ن ، یاخود ڕێگه به زیادكردنی په‌كخستنی بودجه له ڕێی زیاده‌خه‌رجییه‌وه بده‌ن\nئه‌مه‌ش بوو به ئادگاری ده‌وڵه‌تانی دیكه‌ی جبهانی سێیه‌م .\nدیاره (( سه‌رسام بوون به نه‌وت )) به ته‌نیا ده‌سه‌ڵاتدارا نی نه‌گرته‌وه ، چونكه ده‌سكه‌وتنی\nدارایی ئاسان ، ئاكاری كاری باو هه‌روه‌ها ئه‌نگیزه‌ی ڕێكخستنی كاریش له بازاڕدا سست ده‌كا.\nدیسان ڕێكوپێكی دارایش ( له خه‌رج كردندا) له ناو ده‌زگاكانی حكوومه‌تدا لاواز ده‌كا ،\nئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی كاری هه‌ڵه‌شه له بودجه‌دا .\nله‌وه‌ش وێرانتر سه‌رسام بوون به نه‌وت ته‌گه‌ره ده‌خاته پێش كۆششی ته‌یاركردنی\nناوخۆیی سه‌رچاوه‌كان له ڕێگای باجه‌وه و مه‌یلی قبووڵ كردنی ده‌ستگرتنه‌وه\nكز ده‌كا و پشت به‌ستنێكی مه‌ترسیداری به ده‌وڵه‌تی لێ ده‌كه‌وێته‌وه بۆ چاره‌سه‌ر\nكردنی ته‌واوی كێشه‌كان ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی پشت به‌ستنی زیاتر به داهاته‌كانی نه‌وت و\nزیادبوونی ده‌ست خستنی ده‌وڵه‌ت بۆ ناو كه‌رتی تایبه‌ت .\nبه واتایه‌كی دی گرفتی مه‌ترسی ئه‌خلاقی و مه‌ترسییه‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی سه‌رمایه‌ی\nخزمخزمێنه Crony Capitalism به ته‌واوی ده‌رده‌كه‌وێ .\nئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی خاوه‌ن نه‌وت له ده‌وڵه‌تانی دی جیا ده‌كاته‌وه ئاڵووده بوونیانه به داهاتی\nنه‌وت ، له كوێشدا ئه‌و ئاڵووده بوونه بچه‌سپێ ، كۆمه‌ڵێكی شێواوی ئه‌نگیزه‌ی سیاسی و ئابووری تیا ده‌بینین كه په‌ل به هه‌موو لایه‌نه‌كانی ژیاندا داوێ ، به جۆرێك وای لێ دێ\nهه‌موو شتێك ده‌خرێته فرۆتنێ .\nبه‌رپرسانی ده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت وه‌ك به‌رپرسانی ده‌وڵه‌تانی دی ناجوولێنه‌وه\nئه‌وان ناچار نین وا بن ، به‌ڵام كۆمپانیاكانی نه‌وت هیچ سه‌ركێشییه‌كی سیاسی ناكه‌ن\nبه هه‌مان ئه‌و ڕێگایانه‌ی كۆمپانیاكانی تر ده‌یكه‌ن و به هه‌مان نرخاندن .\nكۆمپانیاكانی نه‌وت ته‌نانه‌ت له جه‌نگه‌ی شه‌ڕی ناوخۆشدا له كاره‌كانیان به‌رده‌وام ده‌بن\n(وه‌كو ئه‌نگۆلا ) ، ته‌نانه‌ت له كاتێكدا پارتیزان و چه‌ته‌ی مادده هۆشبه‌ره‌كانیش هێرش ده‌كه‌نه سه‌ر بۆڕییه‌كانی نه‌وت و به‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیاكان ( وه‌ك كۆلۆمبیا ) ، یا ته‌نانه‌ت هه‌ڕه‌شه‌ی نائارامی هه‌رێمایه‌تی كه سه‌قامگیریی ده‌شێوێنێ وه‌كو ( گۆلی ده‌ریای قه‌زوین ) .\nله به‌رامبه‌ردا خاوه‌نكاری ناوخۆ و سه‌ركرده‌ی سه‌ندیكاكان و سه‌رانی سیاسی حساباتیان\nبه پێی ڕێساكانی باو بنیات نانێن ، له كوێدا نه‌وت ببێته چه‌قی ململانێی ناوخۆ و جیهانی\nله‌سه‌ر قازانج ، مه‌ترسیه‌كان گه‌وره‌تر ده‌بن له‌وه‌ی بتوانرێ له ده‌ست بدرێن ، ملیاران\nدۆلار ئاماده‌یه بۆ وه‌رگرتن ، هه‌ر له‌و كاته‌دا ئه‌و ملیارانه به گشتیی له چوارچێوه‌ی\nپه‌یكه‌رێكی كارگێڕیی لاواز و مافی خاوه‌ندارییه‌تی مسۆگه‌ر نه‌بوو و نه‌بوونی پابه‌ندبوونی\nدادوه‌ریدا ده‌خوولێته‌وه ، دابه‌ش بوونی قووڵیش له‌و لاوه بوه‌ستێ هه‌روه‌ها به‌رزخوازیی\nسیاسی به‌هێز كه ئه‌مه‌ش داڕشته‌یه‌ك نییه توانای ئابووری به‌جێ بێنێ .\nله‌م باره‌یه‌وه ده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت هاوشێوه‌ی ده‌وڵه‌تانی دیكه‌ی قازانج ویست ، كه\nهێزی ئابووری و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی له توانای دوولایه‌نه‌ی له ده‌ستخستنی قازانجی ده‌ره‌وه\nله بازنه‌ی جیهانیدا هه‌ڵدێنجێ ،  له پاشانیشدا دابه‌ش كردنه‌وه‌ی ئه‌و داهاتانه له ناوخۆدا .\nبه ڕاستی ده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت به ته‌واوی ده‌وڵه‌تی قازانج ویستن : نه‌وت ئاستی\nبه‌رزی نائاساییان له قازانج بۆ ماوه‌یه‌كی درێژ بۆ ده‌سته‌به‌ر ده‌كا ، وه‌ك ئه‌وه‌ی قه‌رز كردنی نێوده‌وڵه‌تیشی بۆ ئاسان ده‌كا ، كه ئه‌مه‌ش توانایی ژیانی زیاتر له توانای دارایی به‌رده‌ست درێژه پێ ده‌دا .\nڕه‌نگه ئه‌مه‌ش ببێته ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی ڕێگه به سه‌ركرده‌كانی ده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت بدا\nخۆیان له گۆڕانكاری بنه‌ڕه‌تی پێویست بۆ ماوه‌یه‌كی درێژتر له توانای سه‌ركرده‌كانی دی\nوڵاتانی په‌ره‌سێن به دوور بگرن ، چونكه ده‌وڵه‌تانی په‌ره‌سێن خێراتر ده‌ێنه ژێر باری پێداویستی گۆڕان هه‌ر وه‌ختێ نیشانه گه‌وره‌كانی ئابووری هه‌بوونی ئاڵۆزی ده‌رده‌خه‌ن ، به‌ڵام به بوونی نه‌وت ، ده‌وڵه‌تی خاوه‌ن نه‌وت شتێك نابینێ به‌سه‌ریدا بسه‌پێنێ خۆی بگونجێنێ – ئه‌گه‌ر بیشیكات له كات و ساتی پێویستدا نایكا ، به‌و واتایه‌ی دۆلاره‌كانی نه‌وت بژارده‌ی په‌ره‌پێدانی پێشووی پشت به نه‌وت به‌ستوو (( داده‌خا )) و ئه‌و بژاردانه ده‌چه‌سپێنێ ، به‌مه‌ش سستی له دامه‌زراوه‌كاندا دادێنێ و كۆسپی بڵیند له به‌رابه‌ر چاكسازیدا هه‌ڵده‌نێ .\nدیسان دۆلاره‌كانی نه‌وت هانی گرتنه‌به‌ری شێوازێك له سیاسه‌ت ده‌دا خۆی له ئاره‌زووی له‌ڕاده‌به‌ر به داپۆشینی گرفتان به پاره ده‌بینێته‌وه ، یان ئه‌گه‌ر ئه‌وه نه‌لوا بژارده قورسه‌كان\nدوا ده‌خه‌ن تا خرۆشانێكی تازه‌ی نه‌وت دێته‌وه ، به‌ڵام كێشه دواخراوه‌كان ده‌سبه‌جێ كه‌ڵه‌كه ده‌بن و باره‌كه خراپتر ده‌بێ ، له ئه‌نجامی ئه‌مه‌شدا گۆڕان – كه له پاشاندا هه‌ر دێ –\nبه كاریگه‌ریی قه‌یرانه قووڵه‌كانی سیاسی و ئابوورییه‌وه دێ .\nناته‌وانایی ده‌وڵه‌تانی خاوه‌ن نه‌وت به‌وه‌ی خۆی له‌گه‌ڵ بارودۆخی نوێدا بگونجێنێ و توانای\nنوێبوونه‌وه و نه‌رمی نواندنی له سیاسه‌تدا هه‌بێ كه بۆ سه‌ركه‌وتنی گه‌شه پێویستن\nڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندیان به بنیاتی هاندانی شێواوه‌وه هه‌یه كه ڕه‌فتاری سیاسی و خودانی كاران\nبه یه‌ك ئاست داده‌ڕێژێ ، له ده‌وڵه‌تانی دی گه‌شه‌سه‌ندووی خاوه‌ن نه‌وت هێزی ئابووری و\nده‌سه‌ڵاتی سیاسی تاڕاده‌یه‌ك له‌سه‌ر توانایی دوولایه‌نه‌دا ده‌وه‌ستێ : 1- هه‌ڵێنجانی قازانج\n( دراو  به‌رامبه‌ر نه‌وت ) له ده‌ره‌وه‌ی بازنه‌ی جیهانیی وزه‌دا .\n2- دابه‌ش كردنی قازانج له ناوخۆدا به به‌كارهێنانی پێوه‌ری سیاسی وه‌ك شێوازێكی ناوه‌ندیی دابه‌ش كردن ، ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ستییه‌كی توندی نائاسایی له نێوان ده‌سه‌ڵاتی ئابووری و سیاسیدا\nپه‌یدا ده‌كا و چه‌ندین تۆڕی ڕێككه‌وتنی ژێربه‌ژێر په‌ره پێ ده‌دا كه له‌سه‌ر ئاڵوگۆڕی كلاسیكیدا\nده‌وه‌ستێ له نێوان مافی حوكم و مافی پاره كۆكردنه‌وه‌دا .\nدیسان هه‌ر ئه‌مه ئه‌نجامه ئابوورییه‌كان به مه‌حكه‌می به سیاسه‌ته‌وه ده‌به‌ستێته‌وه له شێوه‌ی\nتێكه‌ڵاو بوونی ئابووری و سیاسه‌ت له ده‌وڵه‌تانی پێشووی سۆشیالست – ئه‌م واقیعه‌ش\nوا ده‌رده‌كه‌وێ به‌سه‌ر سه‌رنجی زۆربه‌ی چاودێراندا تێپه‌ڕێ .\nڕاستیی ده‌سه‌ڵاتدارانی ده‌وڵه‌تانی نێرده‌كاری نه‌وت هیچ هانده‌رێكی ڕاسته‌وخۆیان نییه وایان\nلێ بكا بگر و لێهاتوو و له خه‌می داڕشتنی سیاسه‌تدا بن ، هه‌روه‌ها كه‌مترین هۆ لای خۆیان\nنابینن پاڵیان پێوه بنێ بۆ نامه‌ركه‌زایه‌تی ده‌سه‌ڵات به به‌شداری پێ كردنی هاوبه‌شی دیكه ،\nبه پێچه‌وانه‌وه ئه‌و پاره‌یه‌ی دڕژێته ناو گه‌نجینه‌كانی ده‌سه‌ڵاتێكی ناوه‌ندی توند نامانگه‌یێنێته هیچ له به ناوه‌ند بوونی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته به‌ده‌ر له‌وه‌ی  هانی ئه‌و په‌یوه‌ندییه قازانجیانه‌ی نێوان\nسیاسی و سه‌رمایه‌داره‌كان ده‌دا .\nله باتی ئه‌وه‌ی سه‌ركرده‌ی ئه‌و وڵاتانه كار بۆ دووركه‌وتنه‌وه له پیشه‌سازی به په‌له‌په‌ل\nبكه‌ن و سنوورێك بۆ زیاده‌ڕۆیی له خه‌رجی و به‌كاربردنی له‌ڕاده‌به‌ری ناوخۆ دابنێن\nكه وڵاتانی ئۆپێكی پێ ده‌ناسرایه‌وه ( به پێی ڕاسپارده‌ی شاره‌زایانی گه‌شه ) ، یا كار بۆ ئه‌وه بكه‌ن سنوورێك بۆ زیاده‌ڕۆیی ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی ده‌وڵه‌ت به‌سه‌ر ئابووریدا ( وه‌ك لیبڕاله نوێكان ئامۆژگاری ده‌ده‌ن ) ده‌یانبینین به جۆرێكی دی ده‌جوولێنه‌وه له ڕوانگه‌ی باوه‌ڕبوون\nبه توانایان له دواخستنی كێشه سیاسی و ئابوورییه گرینگه‌كان و بیركردنه‌وه به جۆرێكی\nته‌واو پێچه‌وانه‌وه . \nئه‌و چوارچێوه‌یه‌ی ده‌وری دورست كردنی بڕیاریش كه له دابه‌ش كردنی قازانجدا پێك دێ و\nخۆی له‌سه‌ر ڕاده‌گرێ هه‌ر ئه‌وه‌ش مه‌ته‌ڵی سه‌یرایه‌تی زۆریمان بۆ هه‌ڵدێنێ ، واته ئه‌و هۆیه‌مان بۆ لێك ده‌داته‌وه كه وا له حكوومه‌ته جیاجیاكانی ده‌وڵه‌تانی نێرده‌كاری نه‌وت ده‌كا\nله‌گه‌ڵ جیاوازی شێوازی حوكم وجیاوازی پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و كولتوور و قه‌واره و\nبایه‌خی جیۆستراتیجییاندا ڕێڕه‌وێكی گه‌شه‌ی هاوبه‌ش هه‌ڵده‌بژێرن و له جه‌وسه‌رێكی وێكچوودا ده‌خوولێنه‌وه و به گشتی به باری پێچه‌وانه‌ی زیانبه‌خشدا  ده‌شكێنه‌وه و له جیاتی چاك كردنی توانای ئابووری یا فێر بوونی سیاسی ، دۆلاری نه‌وتێ جێی شاره‌زایی سیاسی له به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌تدا ده‌گرێته‌وه ، له كوێشدا ئه‌مه ببێ توانای به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی داواكاریان لاواز ده‌بێ و پارێزبه‌ندی ڕێژه‌یی داڕێژه‌رانی سیاست داده‌ڕمێ .\nڕاستیی ده‌سه‌ڵاتداران توانای ئه‌وه‌یان نامێنێ بڵێن (( نا )) (10)\nئه‌مه له‌به‌ر ئه‌وه نییه سه‌ركرده‌ی ده‌وڵه‌تانی نێرده‌كاری نه‌وت له‌وه ناگه‌ن چی خزمه‌ت\nبه به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ده‌كا ، به‌ڵكو ئه‌وان با له ماوه‌یه‌كی كورتیشدا بێ زۆر چاك\nله‌و به‌رژه‌وه‌ندیانه ده‌گه‌ن .\n(8) ئه‌و بیرۆكه‌ی له‌م به‌شه‌دا پێشان دراوه له لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی كارڵ (1997) Karl\nوه‌رگیراوه، كتێبه‌كه به‌درێژی و فراوانی باسی ده‌كا ، به هێنانه‌وه‌ی چه‌ند ڕاستییه‌كی گریمانه‌یی\n( ئه‌مبریقی )-گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕاستییه هه‌ستپێكراوه‌كان – وه‌رگێڕ – چه‌ند لایه‌نێكی ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ش هه‌یه ده‌توانرێ پێی بگه‌ن له كاره‌كانی تێری لین كارل\nله كتێبی : Karl (1997 ) , Energy and Politics in Central Asia and the\nCaucasus, ed., Bruce Aker et al . ( Lanham, MD: Rowman &\nLittlefield Publishers , forthcoming ).\n(9) Albert Hirschman , Essays in Trespassing: Economics\nTo Politics and Beyond (Cambridge, England: Cambridge University Press , 1981 ) .\n(10) به‌ڕێز هیكتۆر هورتادۆ ، كه وه‌زاره‌تی دارایی فه‌نزوێللای وه‌رگرت\nئاماژه‌ی به نووسه‌ری ئه‌م دێرانه داوه و وتوویه‌تی : (( چۆن ده‌توانین\nبه به‌هێزه‌كان بڵێین ئێمه پاره‌یان لێ قه‌ده‌غه ده‌كه‌ین ، یان پێیان بڵێین\nپاره‌مان نییه ، له كاتێكدا ئه‌وان بێگومان ده‌زانن كه تۆ نه‌وتت هه‌بێ واته\nپاره‌ی پێویستت هه‌یه ، یا ده‌توانی ده‌ستی بخه‌ی ؟ ))\n(كاراكاس ، فه‌نزوێللا ، هاوینی 1979)\nPrevious کێشەی ترۆتسکیزم چیە؟ … ئاسۆ کەمال\nNext چاكسازی وا ناكرێت … ئه‌حمه‌د كامه‌ران\nتیشکێ بۆ سەر مافی مرۆڤ…. هەڵۆ بەرزنجی\nڕاکردنەوە بەرەو منداڵی/ شیعرو خوێندنەوەی داستان بەرزان


📅 08-05-2020 ڕاکەوت و ڕووداو\n👁 ئی بابەتە 27,527 جارێ وینیان\nرۆژهەڵاتی کوردستان - کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی کەیوا [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 18 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 5-4-2020 8:48:56\n👫 مستەفا کازمی ژیونامە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jun 7 2020 9:35PM\n- ساڵی 1967 لە بەغدا لەدایکبووە - بەکالۆریۆسی لە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 7 19 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-6-2020 21:35:17\n👁 ئی بابەتە 54,189 جارێ وینیان


ئێوارەى ئەمڕۆ شەممە دواى ئەوەى لە یاریگاى خۆیدا بە دو گۆڵى بێوەڵام لە ماینزى میوانى بردەوە، یانەى بایرن میونخى ئەڵمانى بە فەرمى لە بەردەم هاندەرانیدا ئاهەنگى بونە پاڵەوانى خولى بۆندسلیگاى ئەو وڵاتەى گێڕا.\nئەستێرەکانى بایرن لە یاریگاى ئەلیانز ئەرێنادا و لەبەردەم ئاپۆڕاى جەماورەکەیاندا (25)ەمین قەڵغانى پاڵەوانى خولەکەیان بەرزکردەوە.\nلەلایەکى دیکەوە یانەى بروسیا دۆرتمۆند کە لەسەرەتاى ئەم وەرزەوە توشى چەندین شکست هاتو ئەنجامەکانى لاوازبون، توانى بگەڕێتەوە کێبڕکێکان و پێگەیەکى بۆخۆى پچڕى لە وەرزى داهاتودا، ئەویش بە بڕینى بلیتى بەشداریکردنى لە خولى ئەوروپى بەوەش تاڕادەیەک خۆى لەگەڵ هاندەرانیدا ئاشتکردەوە بەوەى چانسى بەشداریکردن و ململانێکردنى دەبێت بۆ بردنەوەى نازناوێکى ئەوروپى لە وەرزى داهاتودا.\n23/05/2015 بینین: 68416


3. Liga - کارڵسروهەر vs مێپن - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nفۆرتونا کۆڵن vs. سۆنێنهۆف گڕۆباسپاچ هاڵیشێر ئێف سی vs. سپۆڕتفریوندێ لۆتێ ئونتەرهاچین vs. ڤورزبێرگەر کیکەرز پادێربۆرن vs. زویکاو ئالێن vs. هانسا ڕۆستۆک کارڵسروهەر vs. مێپن کێمنیتزەر vs. فێردێر برێمن II ئۆسنابروک vs. پرێوسێن مونستەر سۆنێنهۆف گڕۆباسپاچ vs. هانسا ڕۆستۆک فێردێر برێمن II vs. پادێربۆرن\nکارڵسروهەر vs مێپن 2-0\nA. Fink (G) 26' (دروستکرا لە لایەن: F. Muslija)\nA. Fink (G) 77' (دروستکرا لە لایەن: F. Muslija)\n'61 بۆ N. Granatowski\n'82 بۆ T. Deters\n'90+1 بۆ M. Lorenz\n'80 بۆ K. Bülow\n'61 بۆ M. Kleinsorge\n'75 بۆ L. Tankulic\n'80 بۆ A. Fink\n'82 بۆ S. Puttkammer\n'88 بۆ F. Schleusener\n2 B. Çamoglu 40'\n30 A. Fink 26' 77'\n8 T. Leugers 9'\n7 M. Lorenz بۆ F. Muslija 90+1'\n9 M. Pourié بۆ F. Schleusener 88'\n13 K. Bülow بۆ A. Fink 80'\n9 N. Granatowski بۆ M. Kleinsorge 61'\n11 T. Deters بۆ S. Puttkammer 82'\n17 م. کریمێر بۆ L. Tankulic 75'\n19/01/19 CLF مێپن 3 - 2 بۆتۆسانی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/02/19 3.L مێپن 3 - 2 ئوردینێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n12/03/19 3.L مێپن 19 : 00 ڤورزبێرگەر کیکەرز زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


ئەحمەد سابیر : هەنگاوەكانمان بۆ فرۆشتنى ئۆتۆمبێل به قیست به مامۆستایان به‌رده‌وامی هه‌یه\n2019-07-28 [06:29 AM]\nسەرۆكی یەكێتیی مامۆستایانی كوردستان بە وەكالەت ڕای دەگەیەنێت، هەنگاوەكانمان بۆ جێبەجێكردنی فرۆشتنى ئۆتۆمبێل به قیست بۆ مامۆستایان، بەردەوامی هەیە و بەنیازین لەگەڵ چەند كۆمپانیایەكی دیكەی ئۆتۆمبێل گفتوگۆ بكەین.\nئەحمەد سابیر، سەرۆكی یەكێتیی مامۆستایانی كوردستان بە وەكالەت لەبارەی فرۆشتنى ئۆتۆمبێل به قیست بۆ مامۆستایان ڕایگەیاند ”ئەو بابەتە بنەمای هەیە و هەنگاوی بۆ نراوە، بەڵام كارەكان وەك ئەوەی ویستمان نەهاتووەتە پێش، بە حوكمی ئەوەی كارەكە ئاسان نییە و پێویستی بە گوژمەیەك پارەی زۆرە لەگەڵ بانكێكی بەهێز، بەڵام بانك داوای سوویەكی زۆر دەكات، ئێمە پێمان وانییە مامۆستا بتوانێت ئەو سووە زۆرە بدات، سەرەڕای ئەوەش ئێمە بێ هیوا نین“.\nئاماژە بەوەش دەكات: ”پرسیار دەكەین بزانین كۆمپانیای ئۆتۆمبێلی دیكە دێنە پێشەوە بۆ ئەم بابەتە، هەوڵ دەدەین كە كێبڕكێ دروست بكەین، واتە كارەكە لەگەڵ چەند كۆمپانیایەك بێت نەك تەنیا یەك كۆمپانیا، چەند كۆمپانیایەكیش ئاگاداری بابەتەكەن“، ڕوونیشی كردەوە كە چاوەڕێی چۆنیەتیی بەڕێوەچوونی كارەكە دەكەن و ئەوەی لە قازانجی مامۆستایان بێت، ئەوە دەكەن.\nسەرۆكی یەكێتیی مامۆستایانی كوردستان بە وەكالەت جەخت لەسەر سێ مەرج بۆ هەر كۆمپانیایەكی ئۆتۆمبێل دەكاتەوە كە بریتین لە: قازانجێكی زۆر نەخرێتە سەر ئۆتۆمبێلەكە، پێشەكییەكی كەم وەربگیرێت، ماوەی قستەكەش لە پێنج ساڵ كەمتر نەبێت، باسی لەوەش كرد كە دەستبەرداری پرۆژەی فرۆشتنى ئۆتۆمبێل به قیست بۆ مامۆستایان.\nئەم هەواڵە 7726جار خوێندراوەتەوە


بەرپرسێکی ڕووسیە بۆ ئەسەد: درێژەدانی شەڕ بە هەر نرخێک، مەترسیدارە | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ھەواڵ جیهان بەرپرسێکی ڕووسیە بۆ ئەسەد: درێژەدانی شەڕ بە هەر نرخێک، مەترسیدارە\nبەرپرسێکی ڕووسیە بۆ ئەسەد: درێژەدانی شەڕ بە هەر نرخێک، مەترسیدارە\nپێدەچێ شەڕ لە سووریە پێ بنێتە قۆناغی نوێوە، لە لایەکەوە وڵاتانی عەرەبی ئامادەی ناردنی هیزی زەویین بۆ سووریە و لە لایەکی ترەوە، تورکیە بەشێک لە ناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستانی خستۆتە بەر هێڕش و ئێرانیش بە هەمان شێوە، هێزی تازەی ناردووە بۆ سووریە.\nبەرپرسانی ئێرانی و سەید حەسەن نەسرووڵای ۆیزبووڵای لوبنان و حکومەتی نیوە گیانی سووریە، هەڕەشەیان لە وڵاتانی عەرەبی کردووە کە بۆیان نییە بێ ئیزنی دەوڵەتی ئەسەد، هێز بنێرن بۆ ئەو وڵاتە ئەگینا لەناو دەچن و لە تابووتی دارینەدا دەنێردرێنەوە وڵاتەکەیان.\nڕووسیە و ئێران سەرەکیترین هاوپەیمانانی ئەسەد بوون و تا ئێستا بە هەموو شێوەیەکی هەوایی و زەویی و بە ناردنی هێز و ڕاوێژکاری سیاسی و سەربازی، هاوکاری ڕژیمی ئەسەدیان داوە، بەڵام لە ئێستادا ئێران هەڕەشە لە دژبەرانی ئەسەد دەکات و ڕووسیەش داوا لە ئەسەد دەکات بە هەموو نرخێک درێژە بە شەڕ نەدات چونکە مەترسی لێدەکەوێتەوە.\nسەفیری ڕووسیە، ویتالی چورکین لە نەتەوە یەکگرتووەکان گووتی: ” ڕووسیە بە تەواوی شێوەکان و زۆر بە شێلگیری لە ڕووی سیاسی، دیپلۆماتیک و سەربازی لە قەیرانی سووریەدا سەرقاڵە و تێوەگلاوە، حەز دەکەین بەشار ئەسەد ئەو ڕاستیە بێنێتە پێش چاوی خۆی”.\nتا ئێستا زۆر کەم هەڵکەوتووە کە سیاسی و بەرپرسانی ڕووسیە، ڕەخنەی تووند لە ئەسەد و ڕژیمەکەی بگرن بەڵام چوریکن کە لەگەڵ ڕۆژنامەی کومرسانتی ڕووسیە وتووێژی دەکرد پیداگیر بوو کە ئەو قسانە رای تاکەکەسی خۆنی .\nلە هەمان کاتدا چوورکین لای وایە کە قسەکانی بەشار ئەسەد لەگەڵ هەوڵە دیپلۆماتیکەکانی ڕووسیە، هاوتەریب نین و بە لایەکی تردا دەڕۆن و ئاراستەیەکی جیاوازیان هەیە، بە جۆرێک کە ڕووسیە بۆ کۆتایی پێهێنان بە شەڕی سووریە و سازدانی ئاگربەست، هەوڵ دەدات بەڵام ڕەژیمی ئەسەد لایوایە ئاگر بەست بەس نیە و دەبێ تا سەرکەوتنی کۆتایی لە شەڕ بەردەوام بێ، ئەوەش واتا شەڕ هەر بەردەوام دەبێ و ئەو دیمەنەش یەکجار مەترسیدارە.\nبابەتی پێشوولاوێکی کوردی خه‌ڵكی شاری بۆکان لە لایەن ئیتلاعاتەوە دەست بەسەر کرا\nبابەتی دواترئازادی باشترین شتە- بەشی یەکەم


فرەیی مادەهۆشبەرەکا بە ترۆمبێلو حکومی واڕیاوە پەی کوردەسانی\n09:02 - 12/2/2020\nحكومەتو هەرێمو كوردەسانی، چن ڕاو شۆنێوەش گێرتێنێ وەر پەی ئانەی وەختێ دەوامی فەرمی دماییش ئاما هیچ کەس و فەرمانبەرێوە ترۆمبیلو حکومەتی بەکارنارۆ، پەی ئانەیچە وەزارەت و (ناوخۆی) فۆڕمێوە تایبەت پا شۆفێرا کە گەرەکشانە دماو دەوامی ترۆمبێلی حکومی بەکاربارا ئامادەکەردەن، پەرلەمانتارێوەیچ ماچۆ، فرەیی مادە هۆشبەرەكا بە ترۆمبێلی حكومی مێ هەرێمو كوردسانی چونكە چا وەختەنە دماو دەوامی بەکارشا مارا جە هیچ بازگێوەنە مەمردناشا.\nسامی جەلال ڕاوەبەرو گردی دیوانو وەزارەتو ناوخۆ و هەرێمی پەی میدیاکاش وەڵاکەردەنۆ، بڕیامادان ئا فەرمانگێ دماو دەوامی و دمانیمەڕوان هەرمانە پەی وەزارەتی کەرا نوسراوێوە ڕاپەنەدایشا پەی کریۆ.\nبەشێوە چا تڕۆمبیلایچە جە وەختی ویەردەنە پەی هەرمانێ شەخسیێ بەكارئێنێ، پەوچی حكومەت و كابینەی تازە بڕیارشدابێ كە بەهیچ شێوێوە دماو دەوامی ڕا مەدریۆ بە بەكارئاردەی ئۆتۆمبێلی حكومی و پەی ئانەیچ تابلۆیێوە دریا ئۆتۆمبیلە حكومییەكا.\nجەبارەو تەرسەو بەكارئاردەی ئا ئۆتۆمبیلاوە یاسین خدر پەرلەمانتارو لیژنەو ئاسایش و ناوخۆو پەرلەمانو كوردسانی، واتەنش" بەكارئاردەی ئۆتۆمبیلی حكومی دماو دەوامی فرتوفێڵش چەنە کریۆ.\nئانەیچش واتەن: ئاگادارێنمێ فرەیی ئا مادە هۆشبەرا جە بازگەكاوە ماراش هەرێمو كوردستانی جە ڕاو ئۆتۆمبیلی حكومیوەمێ.\nیاسین ئاماژەش پەی ئانەیچ کەردەن، كە ئا ئۆتۆمبیلێ جە بازگەکانە مەمردا و بەشێ چا ئۆتۆمبیلا كە مادە هۆشبەرەكا مارا، سەر بە وەزارەتو پێشمەرگەینێ.


لە شێخان هاووڵاتیەك دوو مانگە كرێی مۆلیدە لە هاووڵاتیان وەرناگرێت | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە شێخان هاووڵاتیەك دوو مانگە كرێی مۆلیدە لە هاووڵاتیان وەرناگرێت\nرەمەزان هەرنی – زاری كرمانجی : بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و راگەیاندنی قەدەغەی هاتووچۆ وەك هەستكردن بە بەرپرسیاریەتی هاووڵاتیەكی سنووری قەزای شێخان دوو مانگە كرێی مۆلیدە لە هاووڵاتیان وەرناگرێت.\nلەزگین سلێمان ئەمین، خاوەن مۆلیدەی ئەهلی لە سنووری شێخان بە زاری كرمانجی راگەیاند:" لەسەر راسپاردەی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهان و كوردستان و داخستنی بازاڕ و شوێنەكانی كاركردن و راگەیاندنی قەدەغەی هاتووچۆ بڕیارماندا بە بەخشین لە پارەی مۆلیدە یارمەتی هاووڵاتیانی گوندی مێرسیدا بدەین لە سنووری ناحیەی ئەترووش لە قەزای شێخان.\nجەختی لەوەشكردەوە:" بڕیارمداوە بۆ مانگی و 3-4 پارە لە هیچ كەسێك وەرنەگرم كە ژمارەی ئەمپێرەكان 100 ئەمپێرە، بەم شێوەیە توانیم یارمەتی خەڵك بدەم، ئامادەم ئەم مانگەش پارە لە هاووڵاتیان وەرنەگرم داواكارم دەوڵەمەندەكان لەم بارودۆخەدا زیاتر یارمەتی هاووڵاتیان بدەن".


نهێنی گازه فرمێسكڕێژه‌كەی عێراق ئاشكراكرا\nReBiN 16/11/2019 - 10:43 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/عێراقی\nنه‌جاح حه‌سه‌ن عه‌لی شه‌مه‌ری، وه‌زیری به‌رگری عێراق ده‌ڵێت: "ئه‌و جۆره گازه فرمێسكڕێژه‌ی ئاراسته‌ی به‌شێك له خۆپیشانده‌رانی عێراق كراوه، له‌و جۆره نه‌بووه له ئاستی جیهانی رێگه‌پێدراوه و لایه‌نێك بێ ئاگاداریی ده‌وڵه‌ت هێناویه‌تییه ناو عێراقه‌وه".\nوه‌زیری به‌رگری عێراق له دیداریكی كه‌ناڵی فرانس 24 ووتی: "هێزه ئه‌منی و سه‌ربازییه‌كانی عێراق ئه‌و جۆره بۆمبه فرمێسكڕێژه‌یان نه‌هێناوه‌ته، به‌ڵكو لایه‌نێكی دیكه به‌و كاره هه‌ستاوه. پاش ئه‌وه‌ی پشكنین بۆ جۆری ئه‌و بۆمبه فرمێسكڕێژه كراوه كه له سه‌ری خۆپیسانده‌ره كوژراوه‌كاندا ده‌رهێنراوه ده‌ركه‌وتووه، له‌و جۆره نییه كه هێزه ئه‌منییه‌كان به‌كاریده‌هێنن و بڕی گازه‌كه‌ی سێ به‌رامبه‌ر ئه‌و جۆره‌یه كه له جیهیان ریگه‌یپێدراوه ".\nدوای دیداره‌كه‌ی شه‌مه‌ری له‌گه‌ڵ كه‌ناڵه فه‌ره‌نسییه‌كه، له ئاستی سیاسی و جه‌ماوه‌ری له عێراق گومانێك درووست بوو كه مه‌به‌ستی شه‌مه‌ری له‌لایه‌نی سێیه‌م حه‌شدی شه‌عبی بووه. به‌ڵام وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراق روونكردنه‌وه‌ی له‌سه‌ر قسه‌مانی وه‌زیر بڵاوكرده‌وه و له په‌یجی سه‌ره‌كی وه‌زاره‌ت له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك رایانگه‌یاند: "كاتێك وه‌زیری به‌رگریی گوتوویه‌تی هێزه چه‌كداره‌كان ئه‌و بۆمبه‌یان به‌كارنه‌هێناوه و نه‌یانهێناوه‌ته عێراقه‌وه، مه‌به‌ستی (سوپا، پۆلیس، دژه تیرۆر و پێشمه‌رگه و حه‌شدی شه‌عبی)ـیش بووه كه ئه‌وان ده‌ستیان له‌و كاره‌دا نییه و ئه‌و جۆره بۆمبه‌یان نه‌هێناوه‌ته ناو عێراقه‌وه تا دژی خۆپیشانده‌ران به‌كاربهێنرێت. به‌ڵكو لایه‌نی سێیه‌م له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و دامه‌زراوه ئه‌منی و سه‌ربازییانه به‌و كاره هه‌ستاون".\nله روونكردنه‌وه‌كه‌دا هاتووه "وه‌زیری به‌رگری عێراق مه‌به‌ستی له لایه‌نی سێیه‌م كۆمه‌ڵێك له‌و كه‌سانه بووه كه چه‌كدارن و هێزه ئه‌منییه‌كان ده‌كه‌نه ئامانج و ده‌یانه‌وێت له نێوان هێزه ئه‌منییه‌كان و خۆپیشانده‌راندا ئاژاوه درووست بكه‌ن".\nهه‌روه‌ها وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراق ده‌ڵێت: "هێزه چه‌كداره‌كان پابه‌ندی فه‌رمانی فه‌مانده‌ی گشتی هێزه چه‌كداره‌كانی عێراقن و له‌سه‌ریانه ته‌قه له خۆپیشانده‌ران نه‌كه‌ن، هه‌رچه‌نده سه‌دان ئه‌ندامی هێزه ئه‌منی و سه‌ربازییه‌كانی عێراق به ده‌ستی خۆپیشانده‌ران كوژراون و بریندار بوون".


سودان.. رێككەوتننامەی سیاسیی ئیمزا دەكرێت PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nسودان.. رێككەوتننامەی سیاسیی ئیمزا دەكرێت\nجیهان 06:46 PM - 2021-11-21\nئەمڕۆ یەكشەممە 21ی 11ی 2021 لەخەرتومی پایتەختی سودان رێككەوتننامەیەكی سیاسیی ئیمزا كراو بەگوێرەی رێككەوتننامەكە عەبدوڵڵا حەمدۆك سەرۆك وەزیرانی لەكارلادراو بۆ سەرۆكایەتی حكومەت گەڕێنرایەوە كە پێشترو لەمانگی تشرینی یەكەمی رابردوودا لەڕێگەی كۆدەتایەكی سەربازییەوە لەپۆستەكەی دوورخرایەوەو ئەوەش ناڕەزایەتی فراوانی شەقام و نێودەوڵەتی لێكەوتەوە.\nرێككەوتننامەكە لەنێوان فەریق روكن عەبدولفەتاح بورهان سەرۆكی سوپای سودان و عەبدوڵڵا حەمدوك سەرۆك وەزیرانی لەكارلادراوەوە ئیمزایان لەسەر كرا.\nبەگوێرەی رێككەوتننامەكە دەبێت سەرجەم زیندانییانی سیاسی ئازاد بكرێن و پێداگریش لەسەر ئەوە كراوە كە دەبێت پەلە لەپێكهێنانی حكومەتێكی راگوزەر بكرێت.\nلەڕێككەوتننامەكەی نێوان بورهان و حەمدوكدا جەختكراوەتەوە كە دەبێت دەستوور بكرێتە بنەمای سەرەكی بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی راگوزەر لەسودان و پێویستی هەمواركردنەوەی لەپێناو بەشداری فراوانی لایەنە سیاسییەكان.\nهەروەها ئەو رێككەوتننامەیەی لەخەرتومی پایتەخت ئیمزای لەسەركرا جەخت لەسەر پێویستی جێبەجێكردنی رێككەوتننامەی جوبا بۆ ئاشتی دەكاتەوەو لەگەڵیشیدا پێكهێنانی سوپایەكی نیشتمانیی یەكگرتوو.\nجێی ئاماژەیە رۆژی 25ی تشرینی یەكەمی رابردوو سوپای سودان لەڕێگەی كۆدەتایەكەوە بەسەرۆكایەتی فەریقی یەكەمی روكن عەبدولفەتاح بورهان دەستیان بەسەر دەسەڵاتی حكومەتدا گرت و عەبدوڵڵا حەمدوك سەرۆك وەزیرانیان لەكارلاداو خستیانە ژێر مانەوەی ناچارییەوە.\nكۆدەتاكەی رۆژی 25ی تشرینی یەكەمی رابردوو كۆتایی بەو هاوبەشییە راگوزەرییە هێنا كەلەنێوان سوپاو لایەنە مەدەنییەكاندا هەبوو، پێشتریش هەر ئەو هاوبەشییە راگوزەرە بوو كە توانی كۆتایی بەدەسەڵاتی خۆسەپێنی عومەر حەسەن بەشیر لەساڵی 2019دا بهێنێت.\nهەر لەدوای كۆدەتاكەی سوپای سودان بەسەرۆكایەتی بورهان، وەك مەرجی پێشوەختە بۆ دانوستاندنەكان حەمدوك داوایكرد سەرجەم زیندانییە سیاسییەكان ئازاد بكرێن و دەسەڵاتەكان بەپێی رێككەوتن دابەش بكرێت.\nخەڵكی سودان بەهۆی بڕیارەكانی سوپاوە كەوتنە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی و بەردەوامیش خۆپیشاندانەكان فراوانتر دەبوون و ئەمڕۆش یەكشەممە وا بڕیار بوو لەسەر داوای چالاكوانان خۆپیشاندانی فراوانی سەرتاسەری لەشارەكانی سودان ئەنجام بدرێت.\nوڵاتانی رۆژئاواش كە پشتیوانیی لەراگوزەری سیاسی لەسودان دەكەن سەركۆنەی كۆدەتاكەی سوپایان كردو دەستەبەجێش بەشێك لەهاوكارییە ئابوورییەكانیان بۆ سودان راگرت.


📊 ئاماری چالاکیەکانی هەپەگە لە چەلێ Amar u Rapirsî\n📅 Katî tomarkrdin Dec 22 2019 5:16PM\nلە 19-12-2019 سوپای تورکی داگیرکەر لە گەلیی زاپ-ی [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ J.O.E. 22-12-2019 17:16:59\n👁 Em babete 7,390 car bînrawe\n📷 تێکشکاندنی تانکێکی سوپای تورکیا لە لایەن هەپەگەوە Wêne u pênas\n📅 Katî tomarkrdin Jun 21 2017 11:47AM\n... [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ H.B. 21-6-2017 11:47:24\n📝 جە چالاکی گەریلاکا هەپەگە-ی و یەژەئاستار-یەنە، 20 سەربازێ کوشیێ Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Jun 17 2018 4:34PM\nدلێگەو یاۋنەری و چاپەمەنی هێزەکا پارێزنای گەلی هەپ [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 88% ✍ H.B. 17-6-2018 16:34:56\n📝 چالاکیی گەریلاکانی هەپەگە لە بارزان و چەلێ 11-08-2018 Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Aug 11 2018 8:34PM\n👁 Em babete 1,880 car bînrawe\nناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنیی هێزەکانی پاراستنی گە [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ H.B. 11-8-2018 20:34:24\n📝 دەربارەی چالاکی گەریلا و پێکدادانەکان هەپەگە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردوە 16-08-2018 Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Aug 16 2018 3:36PM\n👁 Em babete 1,930 car bînrawe\nگەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار لە جولەمێرگ لەدژی سوپ [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ H.B. 16-8-2018 15:36:56\n📝 دەربارەی چالاکی گەریلاکان هەپەگە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Nov 6 2017 1:35PM\nاوەندی چاپەمەنی راگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل-ه [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ H.B. 6-11-2017 13:35:18\n📝 دەربارەی هێرشەکانی تورکیا هەپەگە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە 28-05-2019 Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin May 28 2019 4:28PM\nناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگە، [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 91% ✍ H.B. 28-5-2019 16:28:44\n📝 فەرماندەی هەپەگە لە حەفتانین بە توندی هۆشداریدایە سەرۆک جاشەکان Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Aug 26 2020 2:50PM\nفەرماندەی هەرێمی حەفتانینی هێزەکانی پاراستنی گەل-ه [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ R.H. 26-8-2020 14:50:40\n| Katî afrandinî lapere: 6,068 çirke!


شێوازی ڕێكخستنه‌وه‌و پێدانی ده‌رماڵه به‌فه‌رمانبه‌ران ئاشكراده‌كرێت\nنەتەوە | 10:30:04 2018-02-22 | (2,739) جار خوێندراوەتەوە\nسه‌باره‌ت به‌بڕگه‌یه‌كی پڕۆژه‌یاسای چاكسازیی، كه تایبه‌ته به‌ڕێكخستنه‌وه‌ی ده‌رماڵه‌كانی فه‌رمانبه‌ران لیژنه‌ی یاسایی ڕونكردنه‌وه ده‌دات، ئه‌ندامێكی لیژنه‌كه‌ش واده‌ی جێبه‌جێكردنی ئه‌و بڕگه‌یه ئاشكراده‌كات، ده‌شڵێت:"ئه‌وكه‌سه‌ی به‌فیعلی مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانی نه‌بێت، ده‌رماڵه‌ی مه‌ترسی پێنادرێت".\nته‌لار له‌تیف ئه‌ندامی لیژنه‌ی یاسایی له‌په‌رله‌مانی كوردستان ڕایگه‌یاند، "له‌كۆبونه‌وه‌كه‌ی دوێنێی په‌رله‌ماندا له‌كۆی 23 ماده‌ی پڕۆژه‌یاسای چاكسازیی خانه‌نشینان و ڕێكخستنه‌وه‌ی ده‌رماڵه‌كان ته‌نها ده‌نگ له‌سه‌ر سێ ماده‌ی پڕۆژه‌كه دراوه".\nبڕیاره ئه‌مڕۆ جارێكی دیكه په‌رله‌مان له‌سه‌ر هه‌مان بابه‌ت كۆبونه‌وه ئه‌نجامبداته‌وه‌و هه‌وڵیشده‌درێت پڕۆژه‌یاساكه ئه‌مڕۆ كۆتایی پێبهێندرێت و په‌سه‌ندبكرێت.\nته‌لار له‌تیف وتیشی: "له‌ڕێگه‌ی ئه‌و پڕۆژه‌چاكسازییه‌وه ده‌توانرێت پاره‌یه‌كی زۆر بۆ خه‌زێنه‌ی ده‌وڵه‌ت بگه‌ڕێندرێته‌وه‌و سودی لێوه‌ربگرێته‌وه بۆ گۆڕانكاریی له‌پاشه‌كه‌وتی موچه‌ی چه‌ند توێژێكی دیكه‌دا".\nرونیشیكرده‌وه، "شێوازی ڕێكخستنه‌وه‌ی ده‌رماڵه‌كان كه له‌پڕۆژه‌یاساكه‌دا هاتوه به‌تایبه‌ت ده‌رماڵه‌ی پیشه‌یی و مه‌ترسی بۆ موچه‌خۆران به‌رده‌وامده‌بێت، به‌ڵام ده‌رماڵه‌ی مه‌ترسی بۆ له‌مه‌ودوا ده‌درێته ئه‌وكه‌سانه‌ی كه به‌فیعلی له‌كاتی ئه‌ركه‌كانیاندا مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانیان هه‌یه‌و ئه‌وكات ده‌رماڵه‌كه‌یان بۆ خه‌رجده‌كرێت".\nته‌لار له‌تیف له كۆتایی لێدوانه‌كه‌ی بۆ سایتی تۆڕی هه‌واڵی سلێمانی سه‌باره‌ت به‌كاركردن به‌ڕێكخستنه‌وه‌ی ده‌رماڵه‌كانیش ئاشكرایكرد، "ئه‌و بڕگه‌یه له‌وكاته‌وه كاری له‌سه‌رده‌كرێت، كه موچه به‌بێ پاشه‌كه‌وت ده‌درێته فه‌رمانبه‌ران و به‌تایبه‌تیش ئه‌گه‌ر له‌لایه‌ن به‌غداوه ڕه‌وانه‌بكرێت، ئه‌گه‌رنا له‌سه‌ر سیستمی پاشه‌كه‌وتی موچه ڕێكخستنه‌وه‌ی ده‌رماڵه‌ی فه‌رمانبه‌ران كاری پێناكرێت".\nروونكردنه‌وەیەک له‌باره‌ی دابه‌شكردنی فۆڕمی دامه‌زراندنەوە ده‌درێت\nپێکهێنانی هه‌رێمێكی دیكه له عیراق لەئارادایەو یەکێتی پشتیوانیی لێ دەکات\nیه‌كێتی په‌یامێك ده‌داته پارتی


سەردەمی کورت و سەرنجڕاکێشی شارستانیەتی مرۆڤ بەرەو کۆتایی دەچێ.\nوەرگێڕانی: پەری بێهڕەوش\nلە سەردەمی ئێستادا، ئەیلوولی ٢٠١٤، نزیک بە دە ھە‌زار ساڵ لەوەوپێش لە زەویوزارگەلێکی بە پیت و بەروبوومیی نزیک دیجلە و فورات، لە فێنیقیە، لە کەنارەکانی رۆژەڵاتی دەریای سپی نێوەڕاست و رووباری نیل تا یۆنان و... ھتد سەردەمی شارستانیەتی مرۆڤ دەستیپێکرد. ئەو رووداوانەی لەو ناوچانە بۆ مرۆڤ روویان دا ئەزموونگەلێکی پڕ ئازاری بۆ مرۆڤ دروستکرد.\nلە ساڵانی رابردوو دا وڵاتانی تەنیشت دیجلە و فورات بوون بە شوێنی رووداوگەلێکی پڕ ترس و سام، کە لە باسکردن نایەن. لە ساڵی ٢٠٠٣دا ھێزەکانی جۆرج دەبلیۆ بۆش و تۆنی بلێر دەستڕێژییان کردە سەر ئەم وڵاتانە. بە جۆرێک کە ھاوڵاتییانی ئێراقیی ئەو ھێرشەیان لەگەڵ ھێرشی مەغۆلەکان لە سەدەی سێزدەم بەراورد کردوە. ئەو ھێرشە بۆ گەلانی ناوچەکە زەبرلێکەوتنێکی بە راستیی کوشەندە بوو چۆنکو ھەموو ئەو شتانەی کە دوای پاوانکارییەکانی کۆمەڵی نەتەوە یەکگرتووەکان دژ بە ئێراق لە کاتی سەرۆک کۆمار بیل کلینتۆن دا بە ساغیی دەرچوون ھەموو تەفروتوونا کران و لەنێوچوون. ئەو جۆرە دیپلۆماتگەلەی وەک (دێنیس ھاڵیدێی و ھانس وۆن سپۆنێک)١ گوتیانە ئەو ھێرشانە شێوەیەک لە شێوەکانی کۆمەڵکوژیی بوونە. ئەو کەسایەتییانە ھەواڵگەلێکیان سەبارەت بە ئاکار و کردەوە نامرۆڤایەتییەکانی ھێزە سەربازییەکان بەدەستگەیشتبوو و پێش بەڕێوەچوونی ئەو پرۆسەیە بۆ دەربڕینی ناڕەزایی خۆیان دژ بە ھێرشەکە دەسیان لە کار کێشایەوە.\nیەکێک لە ئاکارە تۆقێنەرەکانی ھێرشی ھێزە ئەمەریکایی و ئینگلیزییەکان لە رۆژنامەی نیویۆرک تایمزدا نیشان درا: لە وتارێکدا لە ژێر ناوی ''رووانینێک بەسەر قەیرانی ئێراق و سووریا'' دەڵێ ئەو ئاڵۆگۆڕییە بنەڕەتییانەی بەغدا کە لە ساڵی ٢٠٠٣ روویان دا وایکردوە کە ئەو وڵاتە لە کۆمەڵگەیەکی یەکگرتوو بگۆردرێ بۆ ھەندێک دەسەڵاتی ناوچەیی و ھاوکات بوو بە ھۆی ئەوەی کە کۆمەڵگە تووشی داوی رق و قینگەلێکی تاڵ و نەخوازراو بێ، بە ھۆی ئەو ھێرشەوە ئاگری گێرەوکێشە ناوجەییەکان روو لە پتربوون و گەشەسەندنە و سەراسەری ناوچەکەی پارچەپارچە کردوە.\nئێستا بەشێکی ھەرە زۆری ناوچەی دیجلە و فورات کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی گرووپی توندڕەوی داعش یا حکومەتی دەوڵەتی ئیسلامی، کاریکاتۆری ترسناک و ناشرینی بزووتنەوە توندڕەوە ئیسلامییەکان کە رەگوڕیشەکەیان لە عەرەبستانی سعودییەوە سەرچاوە دەگرێ. (پاتریک کۆکبۆرن)٢ نووچەگەهانی سەربەخۆی رۆژەڵاتی نێوەڕاست و یەکێک لە باشترین توێژەرانی داعش ئەو گرووپە بەو جۆرە پێناسە دەکا: ''گرووپێکی زۆر ترسناک کە لە زۆر بارەوە بنەمایەکی فاشیستی ھەیە و لە باری ئایینیەوە زۆر دەستەگەرییە و ھەر مرۆڤێک کە لەگەڵ بیروبڕوای زۆر توندوتیژی دینی ئیسلامیی ئەواندا نەبێ بە خراپترین شێوە رووبەڕووی سزای مەرگ دەبێتەوە''.\nھەروا کۆکبۆرن ئاماژە بەوە دەکا کە لە نێوان رێژەی گرنگیی و بە پەلەیی پرسی داعش و جوولانەوەی ھێزەکانی رۆژاوا بۆ رووبەڕووبونەوەی لەگەڵ داعش دا ناتەبایی و یەکنەگرتنێک ھەیە، بەو شێوە کە ھەوڵی ئەو گرووپانە بۆ بنیاتنانی رێکخراوەکەیان لە ئێراق و سووریا ھاوکاتە لەگەڵ کەمبوونەوەی ھێزی رژیمی بەشار ئەسەد. لە ھەمان کاتدا گرنگترین بەرھەڵست لە ھەمبەر گەشەسەندنی داعش لە لوبنان گرووپی حیزبوڵایە، دوژمنی دێرینی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا و هاوەڵە ئیسرائیلییەکەی.\nوڵاتانی ئێران و ئەمەریکا بۆ ئەوەی بارۆدۆخی داعش ئاڵۆزتر بێ لە بەراورد لەگەڵ پێشتردا ھەڵوێستێکی میانەڕەویانەیان لە پەیوەندییەکانیاندا گرتۆتەبەر.\nھەنووکە وڵاتی میسر رۆژگارێکی رەش بەسەر دەبا و لە ژێر دەسەڵاتداریەتیی دیکتاتۆریی سوپایی دایە و ناچارە ھاریکاریی لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا وەربگرێ. لە راستییدا میسر هەرگیز ئاسۆیەکی رۆشنی بە خۆیەوە نەدیوە. سەدان ساڵە چارەسەری دیکەی بۆ دۆزراوەتەوە کە زۆریش شیاوی جێبەجێبوونە بەڵام دەستی رەشی ئێمپراتورێک رێگر بووە.\nدوای دووبارەبوونەوەی ترس و سام لەو دواییانەدا و لە چەند هەفتەی پێشدا، لە بەرچاو دایە کە ئەوەی لە ئورشەلیمەوە سەرچاوە دەگرێ، لە چەرخی مێژوودا وەکو ناوەندی چاکە و خراپە چاوی لێکراوە.\nھەشتا ساڵ لەوەوپێش (مارتین ھایدگێر)٣ نازییەکانی ئەلمانیای وەکو ھیوایەک بۆ رزگارکردنی شارستانییەتی شکۆمەندی یۆنان لە بنەماخوازیی رۆژاوا و رۆژەڵات پەسن کرد و ئێستاکە بانکدارە ئەلمانییەکان بە سیستەمی ئابووریی خۆیان و بە مەبەستی راگرتنی سامان و ھێزی خۆیان ئابووریی یونانیان ورد کردوە.\nلە رەشنووسی نووچەیەکی نوێدا کە لێژنەیەکی نێونەتەوەیی (IPCC)٤ لەسەر ئاڵوگۆڕی کەشوھەوا بڵاویکردۆتەوە لەسەر ئەگەری کۆتاییهاتنی سەردەمی شارستانییەت دواوە. ئەو پێشبینیانە لەسەر بنەمای روانگەیەکی مامناوەندییە و لەسەر چارەنووسی جیهانی فیزیکیی دەدوێ. ئەو نووچەیە بەو ئاکامە دەگا کە دوای دەیان ساڵ زۆربوونی گازە گۆڵخانەییەکان بەردەوامیی لەسەر دروستکردنی ئەو گازانە بە شێوەیەکی ھەمەلایەنە و نەگۆڕ لەسەر مرۆڤ و ئێکۆسیستەم مەترسییەکی گەورەیە و کاریگەریی زۆری ھەیە. ئاستی گەرمای زەوی دەچێتە سەرێ و کاتێک کە رووبەری سەھۆڵەکانی گرینلەند بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە ھاوکات تاواندنەوەی سەھۆڵەکانی جەمسەرەکانی زەویش زۆر دەبێ و رووبەری ئاوی دەریایەکان بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز دەبێتەوە و دواتر دەبێتە ھۆی ئەوەی ئاو بگاتە ئاستی دەشتەکانی کەناری زەریاکان.\nسەردەمی شارستانییەتی مرۆڤ رێک ھاوکاتە لەگەڵ سەردەمێکی زەویناسییدا کە نزیک بە یازدە ھەزار ساڵ لەوەوپێش دەستیپێکردوە و بەر لەو سەردەمی پیلستۆسن بووە کە نزیک بە ٢.٥ ملیۆن ساڵ بەردەوام بووە. ئەوڕۆکە زانایان دەڵێن کە ٢٥٠ ساڵ لەوەوپێش سەردەمێکی نوێی زەویناسیی دەستیپێکردوە کە پێی دەڵێن سەردەمی (ئانترۆپۆسن)٥. ئەو سەردەمە بەو شێوە پێناسە دەکرێ کە کار و چالاکییەکانی مرۆڤ بە شێوەیەکی بەرچاو لەسەر جیهان کاریگەریی ھەیە، شایانی باسە کە رێژەی گۆڕانی سەردەمە زەویناسییەکان زۆر سەختە کە پشتگوێ بخرێ.\nیەکێک لە نیشانەکانی کاریگەریی مرۆڤ لەسەر سروشتی دەوروبەری لە ناوچوونی بەرووبوومی زۆرێک لە جۆرەکانی گیا و ئاژەڵانە. بەو جۆرەی ئەژمار کراوە رادەی کاریگەریی مرۆڤ لەسەر سروشت بە ھەمان خێراییە کە ٦٥ ملوێن ساڵ لەوەوپێش بەردێکی ئاسمانیی لە زەوی دا و زۆرێک لە جۆرەکانی ئاژەڵ و گیای لەنێوبرد. ئەو بەردە ئاسمانییە بووە ھۆی لەنێوچوونی یەکجارەکیی سەردەمی دایناسۆرەکان و رێخۆشکەر بوو بۆ گەشەسەندنی ئاژەڵانی شیردەر و لە دواییشدا دروستبوونی مرۆڤی مۆدێرن. بەڵام ئێستا مرۆڤە کە بۆتە بەردی ئاسمانیی بۆ سروشت.\nنووچە (IPCC) پێداگریی لەسەر ئەو دۆزە دەکا کە بە نیازی کەمکردنەوەی مەترسیی نەمانی سوتەمەنیی بۆ بەرەی داھاتوو زۆرینەی پاشەکەوتی سوتەمەنیی دەبێ لە ژێر زەویدا بمێنیتەوە، ھاوکات زۆرێک لە کۆمپانیایەکانی وزە زۆر بە ئاشکرایی و بێ ترس ئەو پاشەکەوتانە ھەڵدەگۆزن و بە شوێن دۆزینەوەی پاشەکەوتگەلێکی زۆرترن.\nرۆژێک بەر لە بڵاوبوونەوەی نووچەی (IPCC) رۆژنامەی نییویۆرک تایمز بڵاویکردەوە کە رێژەیەکی بەرچاو لە بەشی وزەی وڵاتانی رۆژاوای نێوەڕاست تووشی داوەستان بووە و بەو ھۆیەوە داھاتی بازاڕی گەرمی نەوتی داکۆتای باکوور بە شەمەندەفەر بۆ ئەوروپاو ئاسیا دەنێردرێ.\nیەکێک لە دەرەنجامە ترسناکەکانی گەرمبوونەوەی زەوی، تاواندنەوەی ئاستی سەھۆڵی ناوچە ساردەکانە، لێکۆڵینەوەیەک کە لە گۆڤاری ساینس دا بڵاوکراوەتەوە رادەگەیەنێ کە تەنانەت بەرزبوونەوەی زۆر کەمی رادەی گەرمای زەوی (کەمتر لەوەی کە لە ساڵانی رابردوودا بەراورد کراوە) دەبێتە ھۆی تاواندنەوەی ناوچە سەھۆڵاوییەکان کە بۆ خۆی ھەڕەشەیەکە لەسەر بەرزبوونەوەی رادەی گازە گۆڵخانەییەکان کە لە نێو سەھۆڵەکاندا قەتیس مابوون و لە ئاکامدا دەرئەنجامگەلێکی کوشەندەی بۆ کەشوهەوای زەوی ھەیە.\nئارۆند ھاتی پێشنیار دەکا کە جوانترین خوازە بۆ سەردەمی ئێمە (سیاچین گلاسییەر)٦ە کە سارنجۆکێکی بەرزە لە نێوان دوو وڵاتی هیند و پاکستاندا و بەرزترین گۆڕەپانی شەڕیشە لە جیهاندا کە سەربازانی هیندیی و پاکستانیی تێیدا یەکتر دەکوژن بەڵام ئێستا ئەو سارنجۆکە لە تاوانەوە دایە، ھەزاران تۆپ و بۆشکەی بۆش، هێڵی سەھۆڵ، چەکمەی کۆنە، چادر و ھەموو جۆرە کەرەستەگەلێکی شەڕی سەربازەکان کە لە گێرەوکێشەی بێ واتای شەڕدا بەجێ ماوە و ئەگەر ئەو سەھۆڵانە بتاوێنەوە روخساری هیند و پاکستان تووشی ئاڵووگۆڕییەکی ترسناک دەبێ.\n١- Hans von sponeck, Denis Halliday\n٢- Patrick Cockburn\n٣- Martin Heidegger\n٤- intergovernmental panel on climate change\n٦- Siachen glacier


زمناکۆ محمد محمود: بەنداوی بێخمە. – WTARIKURD\nدڵشاد مەجید: حکایەت بێژەکانی مەکتەب سیاسی یەکێتی… و ڕێبازیی تاڵەبانی.!


خەڵاتی هونەریی ماملێ ٢٠١٧ – ماڵپەڕی فەرمی مەڵبەندی هونەریی ماملێ، Mamle, Mamlê\nماڵه‌وه خەڵاتی ماملێ خەڵاتی هونەریی ماملێ ٢٠١٧\nمەڵبەندی هونەریی ماملێ ساڵانە هەوڵ دەدات پاش لێکۆڵینەوە و ڕاوێژی کۆمیتەی بەربژێرکار، هونەرمەند یا هونەرمەندانێکی چالاک لە بوارە جیاوازەکانی مۆسیقا، دەستنیشان بکات و خەڵاتی هونەری/مەعنەوی ماملێ، لە بۆنەیەکی تایبەت دا گەر بۆی بلوێ ، پێشکەش بکات.\nمەبەست لە بەخشینی ئەم خەڵاتە ڕێزگرتن و ئاوڕدانەوەیە لە خەباتی هونەریی هونەرمەندانی بێنازی کورد کە بە دەستی بەتاڵ و بە هەبوونی جۆرەها کەمایەسی لە ژیانی هونەری و تاکەکەسیی خۆیاندا، بڕەویان بە هونەری کوردی داوە.\nکۆمیتەی بەربژێرکاری ئەم مەڵبەندە کە پێکهاتووە لە چەند کەسایەتییەکی شارەزا و بەئەزموون لە بوارە جیاوازەکانی هونەری و ئەدەبیدا، ئەم ساڵ بە کۆی دەنگ پاشای هونەری گۆرانیی کوردی، مامۆستا “مەزهەر خاڵەقی”یان بۆ ئەم خەڵاتە دەستنیشان کرد.\nخزمەتەکانی مامۆستا مەزهەر بە هونەریی کوردی ئەوەندە زۆرن کە لە ئەژمار نایەن. بەڕێزیان جیا لە نوێکاری لە گۆرانی کوردی دا و نەخشاندنی ئەم گۆرانییانە بە مۆسیقایەکی زانستی و سەردەمیانە، بە تێکەڵاوکردنی تێکستی جوان و ڕازاوە بۆ مێلۆدییەکانی، وەها تابڵۆیەکی ڕەنگینی بۆ کورد کردۆتە دیاری کە هەرکام لەم ئاوازانە بوون بە ناسنامە بۆ مێژوی هونەریی کورد.\nهەروەها خزمەتی بەڕێزیان بە زۆر لە گۆرانیی فۆڵکلۆرییەکوردییەکان کە هەرکام سووچێک بوون لە سەربوردەی گەلێکی بێبەش کە بەداخەوە لەوپەڕی هەژاریی‌دا قەتیس مابوونەوە. ڕازاندنەوەی ئەم گۆرانییانە لە قاڵبی ئۆرکێسترێکی زانستی و شایاندا، بەشێوەیەک کە ڕەسەنایەتی و مۆركی میللییان پارێزراو بوون، بە چەشنێک کە هەنووکەش ئەم ئاسەوارە هونەرییانە بوون بە ڕووسووری هونەری کوردی و وەچەبەوەچەی کورد شانازییان پێ‌دەکات و چەشنی “تاق وەسان”، هەردەم زیندوو و هەرمانن.\nمامۆستا مەزهەر بۆ گەشەپێدانی کولتوور و هونەری کوردی بێوچان لە تێکۆشان دابووە و لە ساڵی ٢٠٠٣ی زایینی بە بونیادنانی سەنتەرێک بەناوی (ئەنستیتیوتی كەلەپووری كورد)، لەهەوڵدا بوون تا لەناو جەرگەی كوردستان و بە شێوەیەكی سەربەست و ئازادانە، درێژە بە خەباتی نەپساوەی كولتووری و هونەری بدات. هەر لەم پەیوەندییەدا بەدەیان ئاسەواری بەربڵاوی هونەری لە هونەرمەندانی دەڤەرە جۆراوجۆرەکانی کوردستانی کۆکردەوە کە هەردەم مەترسی فەوتانیان لەسەر بووە و لە کۆی ئاڵبۆمێکی فەرمی‌دا بە ناوی (یادگارییەکان)، پێشکەشی بە ئەویندارانی هونەریی کوردی کردەوە. ئەوە جیا لەکۆکردنەوەی ئەم ئاسەوارە کولتوورییە جۆراوجۆرانەیە کە لە دەڤەرە جیاجیاکانی کوردستان دا پاراستوونی.\nمامۆستا مەزهەر لە ڕێگای (ئەنستیتیوتی كەلەپووری كورد)، دەیان كتێبی بڵاو كردووەتەوە، كە بۆ ئێستا و داهاتووی كورد دەبنە سەرچاوەیەكی باوەڕپێكراو . ئەوە یەکەمجارە لە مێژووی کوردستان دا کە بنکەیەک بە شێوەیەكی زانستی و مۆدێرن بایەخ بە كولتووری زارەكی بدات و وەك كولتوورێكی نوێ، بە كۆمەڵگەی جیهانی بناسێنێت.\nوا بڕیارە مەڵبەندی هونەریی ماملێ مەراسیمێکی ڕێزلێنان ئامادە بکات و لەم بۆنەیەدا خەڵاتی ماملێ ٢٠١٧ پێشکەشی ئەستێرەی گەشی موزیکی کوردی، مامۆستا خالەقی بکات. وا باوە کە هەموو ساڵێک لە ساڵیادی کۆچیدوایی ماملێ دا ئەم بۆنەیە بەڕێوەبچێت بەڵام، ئەمساڵ بە چەند هۆیەکی تایبەتەوە ئەم بۆنەیە دەگوازینەوە بۆ مانگەکانی داهاتوو و ئێوە ئەویندارانی هونەر و موزیکی کوردی لە شوێن و کاتی مەراسیمەکە، لە ڕاگەیەندراوێکی تایبەت‌دا، ئاگادار دەکەینەوە.


Mwanzo 40 NEN – پەیدابوون 40 KSS | Biblica\nMwanzo 40 NEN – پەیدابوون 40 KSS\nساقیی40:1 ساقی: شەراب تێکەر. پاشای میسر و نانەواکەی\n1دوای ماوەیەک ساقیی پاشای میسر و نانەواکەی هەڵەیان بەرامبەر بە پاشای میسری گەورەیان کرد. 2جا فیرعەون لە دوو کاربەدەستەکەی، واتە لە سەرۆکی ساقییەکان و سەرۆکی نانەواکان تووڕە بوو. 3ئیتر هەردووکیانی خستە ئەو زیندانەی کە لەناو ماڵی سەرۆکی پاسەوانەکان بوو، هەمان ئەو شوێنەی کە یوسفی تێدا زیندانی کرابوو. 4سەرۆکی پاسەوانەکانیش کاروباری ئەوانی بە یوسف سپارد، ئەویش خزمەتی کردن.\nئیتر ماوەیەک لە زیندانەکەدا مانەوە. 5ئینجا ساقیی پاشای میسر و نانەواکەی کە زیندانی کرابوون، هەردووکیان لە یەک شەودا خەونیان بینی. خەوی هەریەکەیان لێکدانەوەیەکی تایبەت بە خۆی هەبوو.\n6کاتێک بەیانی یوسف هاتە لایان، هەردووکیانی بە ماتومەلوولی بینی. 7ئەویش پرسیاری لە هەردوو کاربەدەستەکەی فیرعەون کرد کە لەگەڵ خۆی لە زیندانی ماڵی گەورەکەیدان، گوتی: «بۆچی ئەمڕۆ ڕووتان خەمگینە؟»\n8وەڵامیان دایەوە: «هەردووکمان خەونمان بینیوە، بەڵام کەس نییە بۆمان لێکبداتەوە.»\nیوسفیش پێی گوتن: «ئایا لێکدانەوە هی خودا نییە؟ خەونەکانتانم بۆ بگێڕنەوە.»\n9سەرۆکی ساقییەکان خەونەکەی بۆ یوسف گێڕایەوە و گوتی: «لە خەونمدا دار مێوێک لەبەردەمم بوو. 10سێ چڵ بە دار مێوەکەوە بوو، هەرکە چرۆیان کرد، گوڵیان گرت و هێشووەکانیان پێگەیشتن و بوونە ترێ. 11جامەکەی فیرعەونیشم بەدەستەوە بوو، ترێیەکەم هێنا و گوشیمە ناو جامەکەی فیرعەون و جامەکەم دایە دەستی.»\n12یوسفیش پێی گوت: «ئەمە لێکدانەوەکەیەتی: سێ چڵەکە سێ ڕۆژن. 13لە ماوەی سێ ڕۆژیشدا، فیرعەون سەرت بەرز دەکات و دەتگەڕێنێتەوە شوێنەکەی خۆت. جامەکەی فیرعەونیش دەدەیتەوە دەست خۆی، هەروەک جاری جاران کە ساقی بوویت. 14بەڵام کاتێک هەموو شتێکت بە باشی بەرەو پێش چوو، منت بێتەوە یاد، چاکەیەکم لەگەڵ بکە و لەلای فیرعەون ناوم بهێنە و لەم زیندانە دەرمبهێنە. 15من لە خاکی عیبرانییەکانەوە دزراوم و لێرەش بێ ئەوەی هیچم کردبێت خراومەتە زیندانەوە.»\n16کە سەرۆکی نانەواکان بینی باشی لێکدایەوە، بە یوسفی گوت: «منیش لە خەونمدا سێ سەبەتە نانی سپی لەسەر سەرم بوو. 17سەبەتەکەی سەرەوەیان هەموو جۆرە خواردنێکی فیرعەونی تێدابوو لەوانەی نانەوا دروستیان دەکات، بەڵام باڵندەکان لەسەر سەبەتەکەی سەر سەرمەوە دەیانخوارد.»\n18یوسفیش وەڵامی دایەوە: «ئەمە لێکدانەوەکەیەتی: سێ سەبەتەکە سێ ڕۆژن. 19لە ماوەی سێ ڕۆژیشدا، فیرعەون سەرت لێدەکاتەوە و تەرمەکەت لە داردا دەدات و باڵندەش گۆشتەکەت دەخۆن.»\n20ئەوە بوو لە ڕۆژی سێیەم کە ڕۆژی لەدایکبوونی فیرعەون بوو، فیرعەون خوانێکی بۆ هەموو دەستوپێوەندەکانی سازکرد. سەری سەرۆکی ساقییەکان و سەری سەرۆکی نانەواکانی لەنێو دەستوپێوەندەکانی بڵند کرد. 21سەرۆکی ساقییەکانی گەڕاندەوە بۆ مەیگێڕییەکەی خۆی، ئەویش جامی دایەوە دەستی فیرعەون. 22بەڵام سەرۆکی نانەواکانی لە دار دا، وەک چۆن یوسف بۆی لێکدابوونەوە.\n23سەرۆکی ساقییەکانیش یوسفی بیر نەکەوتەوە، بەڵکو لە یادی کرد.\nKSS : پەیدابوون 40


00:18 - 29 رەشەمه 2717\nساڵی ١٣٩٦ی هەتاوی، ساڵێک بوو پڕ لە رووداوی مێژوویی بۆ کوردستان و بۆ کورد؛ رووداوی مێژوویی دەتوانێ هەم تاڵ و هەم شیرین بێ، بەڵام بە رادەی گەورەیی رووداوەکە، دەتوانێ لە مێژوودا دەنگ بداتەوە یان بە مانایەکیتر مێژوو بخوڵقێنێ.\nچەند بڕگەی گرنگی مێژووی ئەمساڵ بریتین لە:\nیەکەم کەرکووک: دوای رێفراندۆمێکی مێژوویی کە لە باشووری کوردستان بەڕێوە چوو و وەکوو بەڵگەیەکی مێژوویی دەمێنێتەوە کە نەتەوەی کورد چییان دەوێ و لە چ خاکێک چەندە دەنگی هێناوەتە، دوژمنانی کورد و بەتایبەتی دوژمنی سەرەکیی کوردستان و کورد واتە رێژیمی ئێران، بە پیلان هێرشیان کردە سەر کوردستان و کەرکووکیان داگیر کرد.\nئەم رووداوە لە مێژووی کوردستاندا وەکوو تراژێدیایەکی هەمیشەیی دەمێنێتەوە، کە بە پیلانی دوژمنان و بە هاوکاریی دەستی نێوخۆیی کورد، کارەساتێک بە سەر ئەم نەتەوەیەدا هات.\nدووهەم کرماشان: لە کارەساتێکی سروشتیدا، بوومەلەرزە لە کوردستانیدا و بەتایبەت لە ناوچەکانی کرماشان زۆرترین خەسار و زیانی مرۆیی و ماددیی لێکەوتەوە کە هێشتاش کارەساتەکە بەردەوامە و قوربانی دەگرێ و بە دەیان هەزار کەس بێ ماڵ و لەژێر دەواری بێپەناییدا دەژین. ئەم کارەساتە مرۆیی و رووداوە سرووشتیە، لە لایەن دوژمنی کوردستان واتە رێژیمی ئێرانەوە کرا بە دەرفەتێک بۆ ئەوەی گوێیان پێنەدا و بە کارەساتی سروشتی کورد تێدا بچێ و کوردستان وێران ببێ؛ لە وەڵامیشدا نەتەوەی کورد لە رۆژهەڵات بە هانای هاونیشمانیانی کوردیانەوە چوون و حەماسەیەکیان خوڵقاند کە لەمێژوودا دەمێنێتەوە.\nسێهەم: لە عەفرین دەوڵەتی تورکیە بە بیانووی بوونی لقێکی سەر بە پ ک ک ، هێرشی کردە سەر ئەو بەشە لە خاکی کوردستان و رۆڵەکانی عەفرینیش خۆڕاگرییەکی بێوێنەیان کرد. داستانی خۆڕاگریی ژنان و پیاوانی عەفرین وەکوو داستانێکی گەورە لە مێژوودا دەمێنێتەوە، هەرچەند لە ئاکامی ئەو هێرشەدا عەفرین کەوت و هێزی تورکیە چوونە ناو شارەوە. خۆڕاگریی عەفرین لایەنێکی دیکەی هەیە کە بریتییە لە سیاسەت و بەرنامەی هەڵەی حیزبێکی کوردی کە پێویستە کورد ئەزموونی لێ وەربگرێ، کە هەرچەند خۆڕاگریی عەفرین لەبیرنەکراوە و مێژووییە، نابێ ببێتە هۆی ئەوەیکە هۆکارەکانی ئەو شکستە تاڵە و ئەو دۆڕانە گەورەیە نەبینین.\nئەم سێ بڕگە سەرەکییە لە سێ بەشی کوردستان، وەکوو داستانەکانی زنجیرەیەک لە بیرەوەریی مێژوویی نەتەوەیەک و خاکێک، دەمێننەوە. سێ رووداوی جیاواز کە هەرکامەیان چەند لایەنێک لە ژیانی نەتەوەی کورد و خاکی کوردستان دەگێڕنەوە و مێژوویەک دەخوڵقێنن. چوونکە هەستی نەتەوەیی و درککردن بە بوونێکی هاوبەشی نەتەوەیی تەنیا بە نووسین و لێدوان نابێ، بەڵکوو رووداوە تاڵ و شیرینەکانی مێژوون کە ناسنامەیەکی مێژوویی دەخوڵقێنن. مەرج نییە تەنیا حەماسە بتوانێ داستانی نەتەوەیەک بێ و ناسنامەی بۆ دروست بکا، بەڵکوو تراژێدیش ئەو توانایەی هەیە کە ببێ بە هێزێکی هاندەر کە نەتەوەیەک هەستی هاوبەشیان تێدا بەهێز بێ و ببێ بە پارامێتری پێکهێنەری ناسنامەی نەتەوەیی بۆیان؛ وەک چۆن لە نێو پێڕەوانی ئایینی یەهوود مێژووی پڕ لە کارەسات و هۆلۆکاست بۆتە ناسنامەیان و نەتەوەیەکی بەهێزی لێ خوڵقاندون، بۆ کوردستان و کوردیش دەتوانێ هەم تراژێدیاکان و هەم داستانی خۆڕاگری و هەم حەماسەخوڵقاندنەکان، ناسنامەی پێ ببەخشن.


هۆشدارى هەڵگیرسانى شەڕ لە نێوان پێشمەرگە و چەكدارە شیعەكان دەدرێت\nمەترسى هەڵگیرسانى شەڕى گەورە لە نێوان هێزى پێشمەرگە و چەكدارە شیعەكان لە ناوچە كێشە لەسەرەكانى پارێزگاى دیالە و سەڵاحەدین لە ئارادایە ، بەتایبەت كە لە ماوەى هەفتەى ڕابردوودا لەو دوو پارێزگایە پێكدادان و بارگرژى لە نێوانیاندا ڕوویداوە.\nدكتۆر ئەمین عەزیز جێگرى پێشووى پارێزگارى سەڵاحەدین، بە دەنگى ئەمەریكاى ڕاگەیاند"مەترسى هەڵگیرسانى شەڕى گەورە لە نێوان هێزى پێشمەرگە و حەشدى شەعبى لە ئارادایە ، ئەگەر بارودۆخەكە هێور نەكرێتەوە."\nلە ماوەى هەفتەى ڕابردوودا لە قەزاى خورماتوو كورد چەكدارە شیعەكانى بە كوشتن و ڕفاندنى هاوڵاتیان تۆمەتبار كرد و وێراى هەڕەشە لێكردنیان هێزى زیاترى ڕەوانەى قەزاكە كرد، هەروەها لە نێوان جەلەولا و سەعدیەش پێكدادان لە نێوان پێشمەرگە و چەكدارە شیعەكان روویدا.\nمحەمەد دوو شیوانى ئەندامى پەرلەمانى عێراق پێكدادانى نێوان پێشمەرگە و حەشدى شەعبى بەمەترسیەكى گەورە وەسف دەكات و بە دەنگى ئەمەریكاى ڕاگەیاند"ئەو كێشانەى لەناوچە جێ ناكۆكەكان ڕوودەدەن بە مەبەست دروست دەكرێن."\nدروستبوونى كێشە لە نێوان پێشمەرگە و چەكدارە شیعەكان لە كاتێكدایە ئەو دوو هێزە بە هەمانگى یەكترى ناوچە دابڕاوەكانیان لەبن دەستى داعش دەرهێنا.


K24 Video - 14 hours ago\nگەشتێک بەنێو ئەشکەوتی چوارستونی پەرستگای مێژووی زەردەشتیەکان لە پارێزگای دهۆک\nئەشکەوتی چوارستون کە بە پەرستگای مێژووی زەردەشتیەکان ناسراوە دەکەوێتە نزیک پارێزگای دهۆک و مێژووەکەی بۆ سەدەی حەوت ی پێش زایین دەگەڕێتەوە، کە یەکێک بووە لە پەرستگا بەناوبانگەکانی زەردەشتیەکان لەو سەدەیەدا، پاش تێپەڕبوونی سەدان ساڵ هێشتا سمبولی زەردەشتییەک ...\nوێنەی 13 ی پـێنجی 2021\nبەرپرسانی ئەفغانستان: ئەمەریکا لە بنکەیەکی گەورە لە قەندەهار دەکشێتەوە\nبەرپرسێکی ئەفغانی وتی هێزەکانی ئەمەریکا لە بنکەیەکی ئاسمانی سەربازیی لە قەندەهاری باشووری ئەفغانستان کشاونەتەوە، ئەو بنکەیەش دووەمین گەورەترین بنکەی سەربازیی ئەمەریکایە لە وڵاتەکەدا ...\nئیسڕائیل تونێلەکانی غەزە دەکاتە ئامانج و فەڵەستینیەکانیش بەردەوامن لە هاویشتنی موشەک\nئیسڕائیل بەردەوام بوو لە هێرشە ئاسمانییەکانی بۆ سەر تونێلەکانی چەکدارە فەڵەستینیەکان لە غەزە، ئەمە لەکاتێکدا فەڵەستینیەکان بەردەوام بوون لە هێرشە موشەکییەکانیان بۆ سەر شارۆچکەکانی ئیسڕائیل ...\nئازادی ڕۆژنامەگەری لە ئەمەریکا و ڕەخساندی دەرفەتی ڕا‌هێنان لەو بارەیەوە\nلە ڕێکخراوی پەیامنێرانی بێ سنوری ساڵی 2020 ئەمەریکا لە ڕیزبەندی ئازادی ڕۆژنامەگەریدا پەرەی زیاتری بەخۆی داوە، بەڵام ڕووداوە توندوتیژەکان کە لەلایەن پۆلیس و خەڵکی مەدەنییەوە بەهۆی خۆپیشاندانەکان دژی ڕۆژنامەوانان کراون وایکرد بەرپرسانی جێبەجێکردنی یاساو کۆم ...\nدانیشتوانی کەرکوک لە حیزب و لایەنەکان نیگەرانن\nلەکاتێکدا حیزب و لایەنە سیاسیەکانی کەرکوک خۆیان بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ئامادە دەکەن، بەڵام دانیشتوانی ئەو شارە توڕە و نیگەرانن، ئاماژە بەوەدەکەن حیزبەکان جگە لە زیان و دروستکردنی ناکۆکی کۆمەڵایەتی، هیچ سودێکیان بۆ شارەکە نەبووە. ...\nڕکابەری هەردوو ویلایەتی کالیفۆرنیا و تەکساس لە ڕووی دانیشتوانەوە\nهەردوو ویلایەتی کالیفۆرنیا و تەکساس زۆرترین دانیشتوانیان لەنێو ویلایەتەکانی ئەمەریکادا هەیە، هەروەها جیاواز لە ویلایەتەکانی دیکە شوناسێکی تایبەت بە خۆیان هەیە، بەڵام بەپێی ئامارەکانی ئەم دواییانە تەکساس لە ڕووی ژمارەی دانیشتوانەوە بوو بەیەکەم ویلایەت، ئەو ...\nڤاکسینی دژە کۆرۆنا لە بەریتانیا هەتا ئێستا نزیکەی 12 هەزار کەسی لە مردن ڕزگارکردووە\nئاژانسی تەندروستی گشتیحکومەتی بەریتانیاPHE ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند لە ئەنجامی وەرگرتنی ڤاکسینی دژە کۆرۆنا لە بەریتانیا نزیکەی 12 هەزار کەس لە مردن ڕزگارکراون و زیاتر لە 30 هەزار کەسیش بەساڵاچووش پێویستیان بە مانەوە لە نەخۆشخانە نەبووە. ...\nفەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات بەڵێنی هاوکاری دەدات بۆ بەرەوپێشبردنی بەرێوەبەرایەتی خۆسەر\nفەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات، ژەنەراڵ مەزڵوم عەبدی، لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی جێبەجێکاری بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر لە باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا ئامادە بوو و جەختی کردە سەر ئەوەی لەگەڵ بەرێوەبەرایەتی خۆسەردا کار لەسەر سێ خاڵ دەکەن بۆ پێشخستنی بەڕێوەبەرای ...\nجەژن لەسەردەمی کۆرۆنا و ناڕەزایەتیەکاندا\nدەنگی تەکبیراتی بەیانی زووی هەموو جەژنێک لەمزگەوتەکان، بەڕێکەوتنی موسڵمانان بۆ نوێژی جەژن و دەرکەوتنی منداڵان بەجلی ڕەنگاوڕەنگ لە کوچەوکۆڵانەکان، کۆبوونەوەی پیاوانی گەڕەک و گەردن ئازادی کردن لەیەکتری، دۆخێکی وا دەخوڵقێنێت کە جەژن لە ڕۆژانی تر جیا دەکاتەوە ...\nهاوڵاتیان پێیان وایە پەتای کۆرۆنا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان گەرموگوڕی جەژنیان کەمکردووەتەوە\nبەهۆی چەند هۆکارێکی وەک پەتای کۆرۆنا و جێلەقکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان لەلایەن تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە، زۆرکەس پێیان وایە جەژنەکان وەکو جاران بە گەرموگوڕی یاد ناکرێنەوە. ...\nMay 15 (849 news)


فه‌یسبووك داوای وێنه‌ی رووت له به‌كارهێنه‌رانی ده‌كات\nتۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك، داوا له به‌كارهێنه‌رانی ده‌كات، وێنه‌ی رووتی خۆیان بۆ كۆمپانیاكه بنێرن، كه مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه‌كردنه‌وه‌یه به وێنه رووت و سێكسییه‌كان.\nبه گوێره‌ی رۆژنامه‌ی "گاردیان"ی به‌ریتانی، ژماره‌یه‌كی زۆر به‌كارهێنه‌رانی ئه‌و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه، وێنه‌ی رووت، یان نیمچه رووتی خۆیان بۆ هاوڕێ و دۆسته‌كانی خۆیان ده‌نێرن، به‌ڵام به شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان ترسیان له دووباره بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و وێنانه هه‌یه و نیگه‌رانن به بڵاوكردنه‌وه‌ی وێنه‌كانییان تۆڵه‌یان لێ بكرێته‌وه.\nبۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش فه‌یسبووك داوای له به‌كارهێنه‌رانی كردووه، وێنه‌ی رووتی خۆیان بنێرن، بۆ ئه‌وه‌ی كۆمپانیاكه بیكاته كۆدێكی دیجیتاڵی تایبه‌ت، بۆ ئه‌وه‌ی رێگه له بڵاوبوونه‌وه‌ی وێنه‌ی هاوشێوه بگرێته له‌سه‌ر ئه‌و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه.\nله هه‌ندێك حاڵه‌تیشدا، هاوسه‌ران وێنه‌ی رووتی خۆیان بۆ یه‌كتر ده‌نێرن، به‌ڵام ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه دوای درووستبوونی كێشه له نێوانییان و نه‌مانی په‌یوه‌ندییان، هه‌ڕه‌شه‌ی بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و وێنه رووتانه له یه‌كتر بكه‌ن.\nرۆژنامه به‌ریتانییه‌كه روونیشی كردووه‌ته‌وه، ئێستا كۆمپانیای فه‌یسبووك، سه‌رقاڵی تاقیكردنه‌وه‌ی ئه‌و ته‌كنه‌لۆژیایه به هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ ئاژانسێكی حكوومی له ئوسترالیا.\nلای خۆیه‌وه فه‌یسبووك رایده‌گه‌نێت، ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه، رێگه له دووباره بڵاوكردنه‌وه‌ی وێنه‌ی رووتی به‌كارهێنه‌ران ده‌گرێت له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی وه‌ك فه‌یسبووك، ماسنجه‌ر و ته‌نانه‌ت ئینستاگرام و واتسئاپیش.\nکۆی سه‌ردان: 17307999


نێردەى تایبەتى تازەى سکرتێرى گشتى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عیراق سەردانى فەرمانگەى پەیوەندیەکانى دەرەوەى کرد\nTHU, 20 JUN 2019 14:51 Erbil, GMT +3\nSource: KRG-DFR DFR publication date: WED, 26 DEC 2018 22:36\nئەمرۆ رۆژى چوارشەممە ٢٦-١٢-٢٠١٨ خاتوو جێنین هێنس پلاسخارت نێردەى تایبەتى سکرتێرى گشتى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عیراق و شاندى یاوەرى لە یەکەم سەردانى بۆ هەرێمى کوردستان سەردانى فەرمانگەى پەیوەندیەکانى دەرەوە کرد و لەگەڵ فەلاح مستەفا بەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوە کۆبوونەوە.\nلە کۆبوونەوەیەکدا کە خاتوو سیهام جەبەلى یاریدەدەرى بەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوە و بەرێز ریکاردۆ رۆدریگز بەرپرسى نووسینگەى یونامى ئامادەبوون، بەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوە پیرۆزبایى لە خاتوو جێنین کرد بە بۆنەى دەست بەکاربوونى وەکو نێردەى تایبەتى سکرتێرى گشتى نەتەوە یەکگرتووەکان لە عیراق و هیواى سەرکەوتنى بۆ بەرێزیان خواست و رۆڵى نەتەوە یەکگرتووەکانى لە عیراق و هەرێمى کوردستان بەرزنرخاند و پشتیوانى فەرمانگەى پەیوەندیەکانى دەرەوەى بۆ رۆڵى نەتەوە یەکگرتووەکان دووپاتکردەوە.\nنێردەى تایبەتى سکرتێرى گشتى نەتەوە یەکگرتووەکان خۆشحاڵى خۆى دەربڕى و بۆ سەردانەکە و پوختەیەکى لە بەرنامە و مەبەستى سەردانەکە خستەڕوو.\nدواتر هەردولا گفتوگۆیان لەسەر دوایین پێشهاتەکانى گۆڕەپانى سیاسى عیراق و هەرێمى کوردستان کرد و هەروەها تیشکیان خستەسەر پێداویستیەکانى ئاوارە و پەنابەران و رۆڵى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هاوکارى کردنیان.\nلە تەوەرێکى ترى کۆبوونەوەکە هەردوولا کۆک بوون لەسەر هەماهەنگى و هاوکارى و باشتر بەڕێوەچوونى کارەکان لەچوارچێوەى ئەرک و بەرپرسیارێتى نەتەوە یەکگرتووەکان.


رۆژی زمانی دایکى > Rojhelat Tv\nبۆچون: 0 بینراوه: 4543 جار ده‌نگ: 12 ( )\nرۆژی زمانی دایکى\nنووسینی: ئەنوەر محەمەدی\nیۆنسکۆ ساڵی 1999ی زایینی بە مەبەستی یارمەتیکردن بە جۆراوجۆری زمانی وفەرهەنگی، رۆژی21ی فێوریەی هەموو ساڵێکی وەک رۆژی جیهانی زمانی دایک دیاری کرد. رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکانیش ساڵی2008ی زایینی وەک ساڵی جیهانی زمانەکان دیاریکردووە. لەو کاتەوە تا ئێستا لە زۆربەی وڵاتان هەموو ساڵێ ئەم رۆژە وەک رۆژی زمانی دایک کاری لە سەر دەکرێ ، رێزی لێ دەگیرێ ، گرینگیەکەی باس دەکرێ و بابەتی جۆراوجۆری لە سەر دەنوسرێ.\nزمانی دایکیی وەک یەکێک لە پایە گرینگەکانی شوناسی مرۆڤایەتی بە حیساب دێت ودیاریکردنی رۆژێکی تایبەت بەو مەبەستە نیشانەی گرینگیدانە بە جۆراوجۆری زمانیی و شوێندانەری ئەو جۆراوجۆریە لە سەر پێشکەوتن و گەشەی مرۆڤایەتی، بەڵام بە داخەوە لە وڵاتی فرەنەتەوەی ئێرانی ژێر حاکمیەتی کۆماری ئیسلامی نەک یارمەتی بەو جۆراوجۆری زمانییە کە هۆیەکە بۆ گەشەکردنی زمان و پێشکەوتنی کۆمەڵگا نەکراوەو ناکرێ، بەڵکو دەیان ساڵە بە شێوەیەکی بەرنامە بۆ دارێژراو هەوڵ بۆ نکۆڵی کردنی زمانەکانی نەتەوەکانی دانیشتوو پێکهێنەری ئەم وڵاتە دراوە و، تێکۆشەرانی ئەم بوارە رۆژبە رۆژ بەرەو رووی ئاستەنگ و گیروگرفتی جۆراوجۆرو تەنانەت زیندانی درێژماوە بوونەتەوە. لە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی دا کورد و چەند نەتەوەی دیکە لە مافی خوێندن بە زمانی دایکی کە سەرەتایترین حەقی هەر تاک و نەتەوەیەکە بەرەسمی و بە ئاشکرا بێبەش کراون.\nبێگومان ئەم رۆژە بۆ گەلانێک کە هێشتا لە سەدەی بیست ویەکدا بەم مافە سەرەتای و سروشتیەی خۆیان نەگەیشتوون گرینگی تایبەتی هەیە و پێویستە زیاتر لە گەلانی دیکە ئەم باسە بوروژێنن و دەنگی زمانی بە رەسمی نەناسراو و نکۆڵی لێکراویان بە دنیا بگەیەنن. بۆ ئێمەی کورد لە ئێران دەبێ ئەم داخوازییە ببێتە داخوازی هەموو تاک و کۆمەڵگا وهێزی جەماوەری بۆ کۆ بکەینەوە، پاڵپشتی نێونەتەوەیی بۆ پەیدا بکەین و لە چوار چێوەی ئێرانیشدا بە گشتی دەنگی ئازادیخوازان و پێشکەوتنخوازان لە دەوری داخوازیەکەمان بۆ سەلماندنی کۆ بکەینەوە، گرینگە ببیتە داخوازیەکی رۆژانە نەک ساڵی جارێ باسی بکەین. بەو رادەیە داگیرکەران هەوڵ دەدەن زمانمان لە ناو بەرن و سەرەکیترین شوناسمان لێ بسێننەوە، پێویستە ئێمەش زیاتر لەوان یەکگرتووانەو بە بەرنامە کار بۆ گەشەی زمانمان و پەرەپێدانی و بە رەسمی کردنی لە وڵاتدا بکەین.\nسەبارەت بە مەسەلەی زمان ئەگەر هەندێک لە مێژووی ئێران ورد بینەوە دەبینین دەسەڵاتدارانی کۆن و نوێی ئێران لە چوارچێوەی بنەمای سیاسەتی یەک زمان یەک نەتەوە و یەک فەرهەنگ و یەک شوناسدا هەڵس و کەوتیان کردوەو بە کردەوە زمان و فەرهەنگ و هۆیەتی نەتەوەکانی غەیرە فارس سوکایەتی پێ کراوە و دەکرێ ، کۆماری ئیسلامیش هەر لەم راستایەدا بۆ بەرەوپێش بردنی ئەم سیاسەتە لە هیچ چەشنە پێلانێکی دژی ئینسانی خۆی نەبواردووە و نابوێری. ئامانج و هەدەفی سەرەکی ئەم سیاسەتەش بە درێژای مێژوو بۆ تواندنەوەی نەتەوەکانی بندەستی ئێران بووە .رژیمە دیکتاتۆرەکان تەنیا لە رووی سیاسی وئابووری و شەڕ پێ فرۆشتنەوە کوردستانیان بە دواکەوتووی رانەگرتووە، بەڵکو زۆر وریایانە لە بواری فەرهەنگی وکولتوریشدا ویستوویانە ئەم گەلە پاشکەوتوو بمێنێتەوە. بەڵام هەموو ئەو گوشارو بەربەست و سەرکوت کردنانەش بە خۆشیەوە نەیتوانیوە رۆڵەکانمان لە هەوڵدان بۆ فێربوون و پاراستنی زمانی دایکی دڵسارد بکاتەوە، بەپێچەوانەوە رۆژ بە رۆژ ئێمە شاهیدی تامەزرۆی زیاتری نەوێ نوێن بۆ خوێندن و فێربوونی زمانی دایکییان. هەربۆیەش زمانی کوردی لە کوردستانی خۆرهەڵات سەرەڕای هەموو بەربەستەکان نەک لاواز نەبووە بەڵکۆ بە رادەیەکی بەرچاو گەشەی کردوەو سەدان کەسی بە ئەزموون چیرۆک، شیعر و وتاری سیاسیی بە زمانی کوردی دەنووسن و کتێبە بە نرخەکان وەر دەگێڕن بۆ زمانی کوردی و خولی فێربوونی زمانی کوردی دادەنێن. لە بیرمان نەچێ ئەم هەوڵانە لە حاڵێکدایە کە بە رەسمی رێگا بە خوێندنی زمانی کوردی نادرێ و، بەربەست ، ئاستەنگ و گوشار بۆ تێکۆشەرانی ئەم بوارە دروست دەکرێ.\nئەرکی حیزبەکان، دەزگاکانی راگەیاندن، رێکخراوەکان و چالاکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، رۆشنبیران ، نوسەران، شاعیران و هەموو تاکێکی کوردە بۆ زیندوو راگرتنی زمانی دایکیمان کە پایەی شوناس و هۆیەتی نەتەوەکەمانە و هۆیەکی بە هێزە بۆ بەرگری لە تواندنەوەمان، هەوڵ بدەین لە هەر رێگایەکەوە کە بۆمان دەکرێ نەوەی نوێ لە گرینگی فێربوونی زمانی دایکی ئاگادار بکەینەوە و لە بواری جۆراوجۆردا کار لە سەر گەشەکردن ، دەوڵەمەندتر کردن و بە رەسمی ناسینی بکەین.\nبا هەموو لایەک رۆژی جیهانی زمانی دایک بکەینە رۆژی رێزگرتنی نەتەوەکانی جیهان لە یەکترو کۆتایهێنان بە چەوسانەوەی نەتەوەیی و فەرهەنگی. خوێندن و دووان بە زمانی دایکی مافی حاشا هەڵنەگری کورد و هەموو نەتەوەکانی دانیشتووی وڵاتی ئێرانە.


لە هەفتەیەكدا 60 كۆگا و دەرمانخانە لە هەولێر داخراون\n2020-01-06 [01:27 AM]\nهەفتەی رابردوو نزیكەی 167 دەرمانخانە و كۆگای دەرمان سزادران و 60 لەوانە داخران، زیاتر لە 200 دەرمانسازیش دوایین ئاگاداركردنەوەیان پێدراوە. سەرۆكی سەندیكای دەرمانسازانیش دەڵێت ژمارەی شوێنە نافەرمییەكان چوار هێندەی دەرمانخانە فەرمییەكانن و سەرچاوەی ساغكردنەوەی دەرمانی قاچاخ و ساختە و قەدەغەكراون، بۆیە ئەگەر زوو ئەو مەترسییە كۆنتڕۆڵ نەكرێت، كارەساتی گەورەی لێدەكەوێتەوە.\nبەهۆی پابەندنەبوونیان بە رێنماییەكان، سەندیكای دەرمانسازان سزای بەشێك لە دەرمانخانە فەرمییەكانیش دەدات. دكتۆر رەنج محەممەد، سەرۆكی لقی هەولێری سەندیكای دەرمانسازانی كوردستان بە (رووداو)ی راگەیاند: "لەماوەی هەفتەیەكدا لەڕێگەی لیژنەكانمان چاودێریی كۆگا و دەرمانخانەكانی سنووری پارێزگای هەولێرمان كرد، ئەوانەی پابەند نەبوون بە رێنماییەكانەوە سزادران".\nلەبارەی سزاكانیش، سەرۆكی لقی هەولێری سەندیكای دەرمانسازان گوتی: "60 دەرمانخانە و كۆگا داخراون، 107 دەرمانخانە و كۆگاش سزای دارایی دران، 212 دەرمانسازیش دوا ئاگاداركردنەوەیان پێدراوە".\nبێجگە لە دەرمانخانە فەرمییەكان، بە گوتەی ئەو بەرپرسەی دەرمانسازان، سەدان شوێنی نافەرمی بۆ فرۆشتنی دەرمان هەن. دكتۆر رەنج دەڵێ: "بەسەدان شوێنی نافەرمی هەن كە دەرمان دەدەن بە نەخۆش، لەكاتێكدا بە بڕیاری ژمارە 5308ی ساڵی 2018ی ئەنجوومەنی وەزیران ئەو شوێنانە نابێت هیچ جۆرە دەرمانێك بفرۆشن و دەبێت دابخرێن، ئێمە وەكو سەندیكای دەرمانسازان ناتوانین هیچ لێپرسینەوەیەك لەگەڵ ئەو شوێنە نافەرمیانە بكەین، بەڵكو كاری حكومەت و وەزارەتی تەندروستییە دایانبخات".\nسەندیكای دەرمانسازان پێیوایە ژمارەی شوێنە نافەرمییەكانی فرۆشتنی دەرمان زۆر زیاترە لە كۆگا و دەرمانخانە فەرمییەكان. دكتۆر باریف زاهیر، سەرۆكی سەندیكای دەرمانسازانی كوردستان بە (رووداو)ی راگەیاند: "شوێنە نافەرمییەكان لە پارێزگا، قەزا، ناحیە و گوندەكانیش هەن، ژمارەیان چوار هێندەی دەرمانخانە فەرمییەكانە كە زۆربەیان لە شارەكانن. دەرمانی ساختە و قاچاخ و قەدەغەكراو لەو شوێنە نافەرمیانە بەسەر هاووڵاتی و نەخۆشدا ساغ دەكرێتەوە".\nئەو پێیوایە حكومەت هەنگاوی جدی بۆ قەڵاچۆكردنیان نەناوە، لەكاتێكدا بە هەڵمەتێكی فراوان لەماوەیەكی كورتدا دەتوانرێت ئەو شوێنانە لە هەموو كوردستان بنەبڕ بكرێن. ئەو نموونە بە هەڵمەتێك دێنێتەوە لە هەڵەبجە و دەڵێت: "لەماوەی رابردوودا لە هەڵەبجە هەڵمەتێك بۆ شوێنە نافەرمییەكان كرا و لەماوەی مانگێكدا هەموویان داخران، لە سۆرانیش هەڵمەتێكی وا هەبوو".\nد. باریف دەشڵێ: "ئەگەر بیانووەكە ئەوەیە لە قەزا و ناحیە و گوندەكان دەرمانخانەی فەرمی نییە، ئێمە لەڕێگەی ئێوەوە گەرەنتی دەدەین كە بە داخستنی شوێنە نافەرمییەكان، دەرمانخانەی فەرمی لە هەموو ئەو شوێنانە دەكەینەوە، چونكە تەنیا لە ئەزمەیەكی تەندروستی و بڵاوبوونەوەی نەخۆشیدا دەزانین كاتێك رێگە بە خەڵكی نەزان و نەشارەزا دەدرێت دەرمان بفرۆشن، چ هەڵەیەكی گەورەمان كردووە، چونكە رەنگە بەهۆی ئەوانەوە نەخۆشییەكە زیاتر بڵاوبێتەوە و نەشزانرێ سەرچاوەكەی كوێیە".\nبە گوتەی سەرۆكی سەندیكای دەرمانسان، ئەوانەی لەو شوێنە نافەرمیانە كار دەكەن بەشێكی زۆریان دەرچووی كۆلێژی دەرمانسازی نین "خەڵكانێك ئەو شوێنانە بەڕێوەدەبەن كە دوور و نزیك شارەزاییان لە دەرمان نییە، لەوانەش گۆشتفرۆش، مامۆستا، فەرمانبەر و كەسانی خوار تەمەن 18 ساڵ هەن، خەڵك هەیە لە باوك و باپیرانییەوە بۆی ماوەتەوە، بەڵام هیچ پسپۆڕی و شارەزاییەكیان نییە".\nد.باریف دەشڵێ: "سەندیكا ناتوانێت چاودێری شوێنە نافەرمییەكان بكات، هیچ جۆرە سانسۆر و رێگرییەكیشیان لەسەر نییە لە فرۆشتنی دەرمانی قاچاخ، ساختە و بەسەرچوو یان قەدەغەكراو لە عێراق و كوردستان، مەگەر بەڕێكەوت لیژنەیەكی قایمقامیەت بەسەریاندا بدات، ئەگەر سزاش بدرێن، تەنیا دوو رۆژ دادەخرێن و دواتر دەكرێنەوە، هەر شوێنێكیش سزا بدرێ بە دەیان كەس و بەرپرس پەیوەندی دەكەن و داوا دەكەن بیانبەخشن".\nبۆ كۆنترۆڵكردنی ئەو بازاڕە مەترسیدارەی دەرمانیش، سەرۆكی سەندیكای دەرمانسازان پێیوایە "تەنیا رێگەی كۆنترۆڵكردنی ئەو بازاڕە مەترسیدارە بەسیستەمكردنی كاری دەرمانخانەكانە كە ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاری لەسەر داوە، بەپێی سیستەمەكە تەنیا كەسانی پسپۆڕ و شارەزای دەرمان دەتوانن دەرمان بدەن بە نەخۆش، نەخۆشیش لەكاتی كڕینی دەرمان پسوولە وەردەگرێت، بەم هەنگاوەش دەرمانی قاچاخ و ساختە و قەدەغەكراو نامێنێ".\nئەم هەواڵە 2824جار خوێندراوەتەوە


ئەمڕۆ حکومەتی هەرێم لەسەر پرسی داهاتە ناوخۆییەکان کۆدەبێتەوە – سنور میدیا\nئەمڕۆ حکومەتی هەرێم لەسەر پرسی داهاتە ناوخۆییەکان کۆدەبێتەوە\nفەرمانگەی میدیا و زانیاری رایگه‌یاند، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ چوارشەممە (26ی ئایار/ مایۆی 2021)، کۆبوونەوەی هەفتانەی خۆی بە سەرۆکایەتیی “مەسرور بارزانی”، سەرۆکی حکومەت و به ئامادەبوونی “قوباد تاڵەبانی” جێگری سەرۆکی حکومەت ئەنجام دەدات.\nفەرمانگەی میدیا و زانیاری ئاماژه‌ی به‌وه كرد، لە کۆبوونەوەکەی ئه‌مڕۆی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران چه‌ند بابەتێك دەخرێنە بەر باس و گفتوگۆ، كه چوار بابه‌ت و په‌سه‌ندكردنی 2 پڕۆژه‌یاسا ده‌بێت، كه ئه‌مانه‌ن:\nیه‌كه‌م: خستنەڕووی میکانیزمی جێبەجێکردنی ماددەی (پێنجەم) لە یاسای چاکسازیی ژمارە (2)ی ساڵی 2020 تایبەت بە رێکخستنەوەی دەرماڵەکان لەبەر رۆشنایی یاسا بەرکارەکان.\nدووەم: خستنەڕووی بابەتی داهاتی ناوخۆییەکانی هەرێمی کوردستان لە ئێستادا و رۆڵی وەزارەتە تایبەتمەندەکان لە برەودان و هەمەچەشنکردن و زیادکردنی داهاتی ناوخۆیی هەرێم و سەرچاوەکانی و رادەی پابەندی وەزارەتەکان لەم بارەیەوە.\nسێیەم: خستنەڕووی بابەتی پێداچوونەوەی رەسمی خزمەتگوزارییەکان لەلایەن بەڕێز جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران کە بەڕێزیان سەرپەرشتیاری لیژنەی تایبەت بەم بابەتەن.\nچوارەم: خستنەڕووی دوو پڕۆژەیاسا، کە لەلایەن بەڕێز وەزیری هەرێم بۆ کاروباری پەرلەمان ئاراستەی سکرتاریەتی ئەنجومەنی وەزیران کراوە بۆ دەنگدانی کۆتایی و پێشتر ئەم پرۆژەیاسایانە خراونەتە بەردەم بەڕێزان ئەندامانی ئەنجومەنی وەزیران:\n– رەشنووسی پڕۆژەیاسای (هەمواری یاسای وەزارەتی دارایی و ئابووری لە هەرێمی کوردستان – عێراق ژمارە (5)ی ساڵی (2010).\n– رەشنووسی پڕۆژەیاسای (بەرهەمهێنان و هاوردەکردنی بنەتۆ و شەتل و تۆمارکردن و پەسەندکردن و پارێزگاریکردن لە تەرزە کشتوکاڵییەکان لە هەرێمی کوردستان – عێراق)


11:32 - 22/07/2019\nشەجەریان کۆچى دوایی کرد\nکتێبی کولتورەکانی رۆژنامەگەریی کوردیی بە زمانی ئینگلیزیی چاپ و بڵاودەکرێتەوە\nكارێكی تری ئابڕوبه‌ری عەدنان ئۆکتار ناسراو بە هارون یەحیا ئاشکرا دەبێت و لەوبارەوە دادگای باڵای تاوانەکانی تورکیا، کۆمەڵێک تۆمه‌تی دیکەی ئاڕاستە دەکات.\nعەدنان ئۆکتار کەسایەتی ناسراوی تورکیا، کە خۆی بە بانگخوازێکی ئاینی دەناسێنێت و هەمیشە کۆمەڵێک کچی شۆخ و شەنگ باڵا رێک لە گەڵیدا دەژین و ناوبانگێکی زۆری پێیان پەیداکردوە، بەڵام بەتۆمەتی جیایا له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری ئه‌و وڵاته‌وه دەستگیرکراوە و كه‌ناڵه ئاسمانییه‌كه‌ی و ئه‌و باڵه‌خانه‌ی به‌كاری ده‌هێنان بۆ كاره نایاساییه‌كانی خۆی ده‌ستیان به‌سه‌رداگیرا.\nلەنوێترین زانیاریدا دەرکەوتوە، له‌كۆی 226 کچ كه زۆرجار له‌گه‌ڵ عەدنان ئۆکتار ده‌رده‌كه‌وتن 171 كه‌سیان دەستگیرکراون.\nپاش بەدواداچوونەکانی دەزگا ئەمنییەکان، ده‌ركه‌وتوه 125 کچ بەتۆمەتی لێدان و سزادانی قورس سکاڵایان لە دژی ئۆکتار تۆمارکردوە، بەڵام 25 یان سکاڵاکەیان کشاندووه‌ته‌وه.\nلەو تۆمەتانەی دادگای باڵای تاوانەکانی تورکیا ئاڕاستەی عەدنان ئۆکتاری کردوە، سیخوڕیکردن و بونیادنانی باندێکی مافیای تاوان و دەستدرێژی سێکسی و بەرتیل و سەرپێچی یاسایی و تەزویرکردن و تاوانی کوشتن لەگەڵ باندی چەکدار.\nعەدنان ئۆکتار كه دامه‌زرێنه‌ری کەناڵی A9 و تێیدا لەگەڵ کۆمەڵێک ژنی شۆخ و شه‌نگ و نیمچه‌ڕوت داده‌نیشت و ئامۆژگاری ده‌كردن و پاشان ده‌ستیان ده‌كرد به سه‌ماكردن، لەساڵی 2018 بە تۆمەتی دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر کچانی منداڵ و رفاندن و دروستکردنی باندی تاوان و ئه‌نجامدانی سیخوڕیی دەستگیرکرا.\nگوڵگون گوکتان، یەکێک لەو کچانەی کە هەمیشە لەگەڵ ئۆکتاردابوو، دەڵێت: "بەردەوام رووبەرووی سزاو لێدان بۆتەوە لەلایەن عەدنان ئۆکتارەوە".\nگوڵگون ئاشكراشیكردووه؛ عەدنان ئۆکتار گرنگی زۆری بە رێژەی پلەی گەرمی شوێنی خه‌وه‌كه‌ی ده‌دا و دەبوایه چەند خولەکێک پێش نووستن بە (موجەفیفە- قژ وشککەرەوە) جێگەکەی گەرمكرایه‌ته‌وه.\n33194 جار خوێندراوەتەوە\nفەڕەنسا داوا دەکات بایکۆتى بەرهەمەکانى نەکەن\nبۆیەکەمجار لە مێژودا، لیرەى تورکى بۆ نزمترین ئاست دابەزى


تۆبه‌ی شه‌یتانی شه‌هید.\nرێزان خه‌لیل و هه‌ندرێن حه‌مه‌ده‌مین\nدوای خوێندنه‌وه‌ی په‌رتوكی ( نقد الفكر الدینی ) له نوسینی ( صادق جلال العظم )، زۆر شتی گرینگ سه‌رنجیان راكێشام، به تایبه‌ت له‌و به‌شه‌ی كه باس له تراژیدیای شه‌یتان ئه‌كات ( مأساة إبليس ) له‌و به‌شه‌دا چیرۆكێكی تۆفیق ئه‌لحه‌كیمی ( توفيق الحكيم ) به نمونه هێناوه‌ته‌وه و كه‌مێك باسی له چیرۆكه‌كه كردوه، ئه‌و باسه كه‌مه‌ی به‌ره‌و ئه‌وه‌ی بردم كه به‌دوای ته‌واوی چیرۆكه‌كه‌دا بگه‌ڕێم , خۆشحاڵانه له ئه‌نجامی گه‌ڕانه‌كه‌م چه‌ندین به‌رهه‌می گرینك و به‌پێز و جوان و به‌سوودی تۆفیق ئه‌لحه‌كیمم دۆزیه‌وه، ( أرني الله ) كۆمه‌ڵه چیرۆكێكه به سیسته‌می پی.دی.ئێف. له‌گه‌ڵ چه‌ندین به‌رهه‌میتری له ماڵپه‌ڕی ( حوار المتمدن ) بڵاوكراوه‌ته‌وه، له‌ناو ئه‌و كۆمه‌ڵه چیرۆكه‌شدا ئه‌و چیرۆكه‌م دۆزیه‌وه كه باس له تۆبه‌كردنی شه‌یتان ئه‌كات، هه‌مان ئه‌و چیرۆكه‌ی كه سادق جه‌لال وه‌ك نمونه كورته‌یه‌كی لێ باسكردبوو، چیرۆكه‌كه‌م سه‌ر تا پا به وردی خوێنده‌وه، زۆر كاری تێكردم، تا بڵێی به‌لامه‌وه گرینگ بوو، سه‌یرم كرد ئه‌م كۆمه‌ڵه چیرۆكه له ساڵی ١٩٥٣ چاپ كراون، پێم وابوو وه‌رگێڕدرابێته سه‌ر زمانی كوردی، پرسیارم كرد و له ئه‌نته‌رنێت به‌دوای كوردیه‌كه‌ی گه‌ڕام، به‌داخه‌وه كوردیه‌كه‌یم ده‌ست نه‌كه‌وت، له‌و باوڕه‌دام هه‌ر نه‌كرابێت به كوردی، به‌پێویستم زانی خوێنه‌ری كورد له به‌رهه‌مێكی داهێنه‌رانه‌ی پڕ له ره‌هه‌ندی فه‌لسه‌فی ئه‌م بیرمه‌نده بێبه‌ش نه‌بێت، بۆیه له‌گه‌ڵ رێزان خه‌لیل كه‌وتمه به كوردی كردنی، زمانی نووسینه‌كانی تۆفیق ئه‌لحه‌كیم ئاسان نیه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش چیرۆكێكی فه‌لسه‌فییه، په‌نامان بۆ چه‌ندین فه‌رهه‌نگی عه‌ره‌بی عه‌ره‌بی برد، یه‌كه‌م ئه‌زمونمان بوو، كۆپیێكم بۆ هۆشه‌نگ شێخ مه‌حه‌مه‌د نارد، زۆری پێ خۆش بوو، پێداچوونه‌وه‌یه‌كی سه‌رتاسه‌ری بۆ كرد بوو و جارێكیتر هه‌موو چیرۆكه‌كه‌ی به ده‌سكاری نووسیبووه‌وه و بۆی ره‌وانه‌كردمه‌وه، منیش له‌گه‌ڵ رێزان به‌راوردێكمان كرد له نێوان ئه‌وه‌ی خۆمان و ئه‌وه‌ی هۆشه‌نگ، سوودمان له هه‌ندێك له ده‌سكاریه‌كان وه‌رگرت و هه‌ندێكیشی وه‌ك خۆی مایه‌وه، ده‌رئه‌نجام ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌یه.\nبه بۆنه‌ی چه‌ژنی له‌دایك بوون، زه‌نگی دێره‌كان و زه‌نگوڵه‌ی كادیترائه‌كان لێدرا، زرینگانه‌وه‌ی به ناو جه‌سته‌ی رۆما تێئه‌په‌ڕی وه‌ك تێپه‌ڕینی گیانه به‌رزه‌كان له له‌شی ره‌به‌نه‌كان، له‌و ساته‌دا كه‌سێكی نامۆ دابه‌زیه ناو شار، به‌ره‌و فاتیكان ئه‌چوو، گوێی هه‌ڵخستبوو بۆ ره‌وانی ئه‌و ئینجیلانه‌ی كه له هه‌موو شوێنێك به‌رزئه‌بوونه‌وه، ( پاكیزه دووگیان ئه‌بێت و كوڕێكی ئه‌بێت......... به ناوی یه‌سوع ئه‌ناسرێت، چونكه ئه‌بێته رزگاركه‌ری گه‌له‌كه‌ی له هه‌ڵه‌كانیان ) ئه‌وه به ده‌نگه‌كانی ئۆرگ ئه‌گوازرایه‌وه بۆ گوێكانی، كه به ئاوازه‌كانی (( ئوراتوریۆی مه‌سیح ))ی هاندل و (( ئوتریۆی له دایكبوون ))ی جۆهان سباستیان به‌رز ئه‌بوونه‌وه ....... ئاهه‌نگه‌كانی مۆزیكی ئاینی كه هه‌مووی ئاماژه بوون به هاتنی عیسا، ئه‌و هاتنه‌ی كه كڕۆكی خۆشه‌ویستی پاككراوه‌ی له کۆنه‌وه هه‌ڵگرتووه بۆ مرۆڤایه‌تی، ئه‌و مرۆڤایه‌تیه‌ی كه خۆپه‌رستی كلۆری كردوه.\nنۆره‌ی ئینجیله‌كان گه‌یشتنه ئه‌و به‌شه‌ی (( ئبلیس گوتی، ئه‌گه‌ر تۆ كوڕی ئه‌ڵلای، به‌و به‌رده بڵێ ببه به نان ..... یه‌سوع وڵامی دایه‌وه، گوتی، مرۆڤ ته‌نها به نان ناژی ..... به‌لكو به هه‌موو ئه‌و وشانه‌ی له ده‌می ئه‌ڵلا ده‌رئه‌چن .... ئبلیس یه‌سوعی برده سه‌ر چیایه‌كی به‌رز، هه‌موو بوونه‌كانی گێتی و به‌خشینه‌كانی پیشاندا و پێیگوت: ئه‌و هه‌مووه‌ت پێ ئه‌ده‌م ئه‌گه‌ر چۆكدابده‌یت و سوژده‌م بۆ بێنی، ئه‌و كاته یه‌سوع پێیگوت: بڕۆ ئه‌ی شه‌یتان ..... ئه‌وه نووسراوه،: (( بۆ په‌روه‌ردیگاری خواوه‌ندت سوژده ئه‌به‌یت، ته‌نها هه‌ر ئه‌و ئه‌په‌رستیت ! .... ))\nلێره‌دا هه‌ناسه‌یه‌كی سارد له كه‌سی نامۆ ده‌رچوو، له قوڵایی ده‌رونیه‌وه هاواری كرد: خۆزگه له كاتی خۆی گوێڕایه‌ڵی بوومایه، له‌و كاته‌دا گه‌یشتبووه كۆشكی ((پاپا))، داوای كرد راسته‌وخۆ له‌به‌ر ده‌ستی پاپا ئاماده بێت، وه‌ستان له‌سه‌ر رێگای ئه‌و كه‌سه ئاسان نیه ....... چونكه له چاوانیدا هێزێك هه‌بوو به‌ربه‌ست نه‌ئه‌كرا، فرمانی نه‌ئه‌گه‌ڕایه‌وه ...... هیچ كه‌س نه‌یئه‌توانی ته‌گه‌ره بخاته رێگای ..... نه قه‌شه‌كان و نه شه‌ماشه‌كان ...... ده‌رگاكان له پێشیدا كرانه‌وه، به له ده‌رگادان و ملكه‌چانه چووه باره‌گه‌ی سه‌رۆكی دێر ..... پاپا به چاوه‌كانی تێیڕوانی، له شێوه‌ی پیاوێكدا بینی، به ده‌نگێكی له‌رزۆكه‌وه پێیگوت:\n- تۆی ؟! .....\n- به‌ڵێ منم .....\n- چیت له من ده‌وێ ؟\n- هاتن بۆ ریزی باوڕداران ....\n- ئه‌وه چی ئه‌ڵێی ئه‌ی نه‌فره‌ت لێكراو ؟! ...\nپاپا ئه‌وه‌ی به وڕێنه گوت، وه‌ك ئه‌وه‌ی نغرۆ بووبێت له سه‌رسوڕمان .... به‌ڵام میوانی نامۆ به ده‌نگێكی پڕ له راستگۆیی ده‌ستپێشخه‌ری كرد، گڕی گرتبوو، به دڵسۆزیه‌وه گوتی:\n- چیتر شایه‌نی ئه‌و ناسینه نیم، هاتوومه لات تا تۆبه بكه‌م ... قوڕ به‌سه‌ر خۆم ئه‌گه‌ر تۆ گاڵته‌م پێ بكه‌یت یان گومان له قسه‌كانم بكه‌ی .... بۆ هه‌موو شتێك كۆتایی هه‌یه .... ده‌بوایه رۆژێ له رۆژان راستی ببینم، بگه‌ڕێمه‌وه بۆ چاكه .... ده‌بوایه رۆژێك به په‌رۆش بووبامه‌وه بۆ باوه‌شی ئه‌ڵلا، پاك ببامه‌وه له‌و جه‌نگه درێژه‌ی كه هیچ سوودێكی نیه، ده‌بوایه ئه‌و پێداگریه و مونجڕیه به‌جێبێڵم، واز له خوانی خراپه بێنم، بتوانم تام له چاکه بكه‌م ... به‌ڵێ .... ئه‌وه‌ی له منتان ده‌وێت بیبه‌ن .... ئازارم بده‌ن، ناخۆشترین ئازار ..... سزام بده‌ن، خرابترین سزا، به‌ڵام به په‌روه‌ردیگاری ئاسمانه‌كان، بۆ یه‌ك چركه بێ به‌شم مه‌كه‌ن له تامی چاکه..... تامی ئه‌و شته چیه كه ناوتان ناوه چاکه (( خیر ))، بۆ خۆتان هه‌تانه و له منی ئه‌گرن ؟! له‌و ئه‌زه‌له‌ی كه تیایدا ژیام ... چه‌ند به فیزبووم ، چه‌ند خۆم گه‌وره كرد، چه‌ند خۆم راگرت، چه‌ند ئارامم گرت، چه‌ند گوتم ئه‌وه‌ی له ده‌ستم دایه هه‌موو شتێكه، وه خۆم بۆ خۆم به‌سمه، هیچم پێویست نیه جگه له‌وه‌ی كه بۆ خۆم هه‌مه و بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ش كه شوێنكه‌وته‌ی منن له جیهانمدا ..... هیچ كه‌سێك نیه بۆ ماوه‌یه‌كی زه‌مه‌نی شوێنم نه‌كه‌وتبێت .... ژێرده‌سته‌كانم له هه‌موو شوێنێكن، تا لێره‌ش، له نێوان ئه‌م دیوارانه‌شدا، سه‌ره‌ڕای بوونی ٭مه‌سوح و خاجه‌كانیش، به‌ڵام به‌های ئه‌و یاشا‌یه مه‌زنه چیه كه هه‌ست به بێبه‌شی بكه‌م، ؟ به په‌روه‌ردگارتان رزگارم كه‌ن، بۆ یه‌ك جار تامی چاكه‌م پێببه‌خشن، دوای ئه‌وه فڕێم بده‌نه دۆزه‌خ ..... چه‌کم فڕێدا و کۆششم تووڕدا. من ته‌نیا باوه‌ڕدارێکم، ئه‌وه هه‌موو خوازیاری ئێستامه ...  ببمه یه‌كێك له‌و باوڕداره چاكه‌كارانه، ئه‌وانه‌ی دێر و كه‌لیسا پڕ ئه‌كه‌ن، سوژده بۆ په‌روه‌ردیگار ئه‌به‌ن و ره‌وانبێژی ئنجیله‌كانن، دڵخۆشن به چه‌ژنی مه‌سیحی گه‌وره، وته‌كانی ئه‌ڵێنه‌وه و په‌یڕه‌وكه‌ری كرداره‌كانی ئه‌ون، ئه‌ی پاپا ئه‌ی نماینده‌ی مه‌سیح ... هاتووم كڕنۆش بۆ به‌ر پێكانت به‌رم تا به ده‌سته‌كانی خۆت ٭ته‌عمیدم بكه‌ی، بمخه‌یته ناو دین، ئه‌و كات ئه‌مبینی له باشترین و گوێڕایه‌ڵترین و دڵسۆزترین كوڕه‌كانی دێرم.\nبه‌و ده‌ربڕینه گه‌رم و راستگۆیانه، پاپا له ته‌ختی خۆیدا هه‌ژا، ... به‌ڵام نه‌یئه‌توانی له‌و سه‌رسوڕمان و وێێنه‌یه ده‌رچێت ....\nتۆ ؟ ... تۆی ئبلیس ..... ئێستا دێیته ناو دین ؟\n- بۆ نا ؟ .... ئایا له وته‌كانی مه‌سیح نه‌هاتووه: (( ده‌ڵێم، ئاسمان به یه‌ک خه‌تابار که تۆبه ده‌کات خۆشحاڵتره، له نه‌وه‌د و نۆ چاكه‌كه‌ر که پێویستیان به تۆبه نییه)) .... ئایا مه‌سیح جیاوازی له نێوان كه‌سێك و كه‌سێكدا كردووه ؟ ئه‌ی هه‌موومان به‌رانبه‌ر لێخۆشبوون یه‌كسان نین؟ بۆ رێگای تۆبه به روومدا ئه‌گرن؟ من تۆبه ئه‌كه‌م .... بمبه‌نه ناو دین .... گوێ بگرن چ باوڕیێك له ناو دڵی مندا هه‌ڵئه‌قوڵێ ! .....\nپاپا كه‌وته گێژاوه‌وه .... له‌گه‌ڵ ئه‌و بیرۆكه‌یه بروسكه‌یه‌كی هاتێ و شێوا ..... وه‌ک ئه‌وه‌ی خۆی بدوێنێ هاواری كرد.... (( نا ... نا .... ئه‌وه ناتوانم .....)) له‌و كاته‌دا ئۆرگ ئاوازی (( المیس )) ی ئه‌ژه‌نی بۆ پاپا مارسیلوس، كه له ئاماده‌كردنی مۆزیكژه‌نی دێرین (( بالسترینا )) یه، ئه‌و مۆزیكه به باڵه‌كانی خه‌یاڵی پاپای به‌ره‌و ئاسۆیێك له بیركردنه‌وه به‌رز ئه‌كرده‌وه: ئه‌گه‌ر ئبلیس باوڕی هێنا، دوای ئه‌وه چ شکۆیه‌ک بۆ كه‌نیسه ئه‌مێنێته‌وه ؟ .... ئه‌ی چاره‌نوسی فاتیكان و موزه‌كانی و ئه‌نتیكه‌كانی و پاشماوه دینیه گه‌وره‌كانی چی به‌سه‌ر دێت ؟! هه‌موو شتێك واتای خۆی له ده‌ست ئه‌دات و جوانیه‌كه‌ی نامێنێ و مه‌به‌سته‌كانی تڕۆ ئه‌بێت، دێری (( سكستین )) كه  به وێنه‌كانی مایكل ئه‌نجیلۆ رازاوه‌ته‌وه، له‌باره‌ی (( فریودانی حه‌وا ))، (( پێغه‌مبه‌ران ))، (( تۆفان ))، (( رۆژی لێپرسینه‌وه‌ی كۆتایی ))، هه‌روه‌ها تابلۆیه‌كانی هۆڵ و كۆشكه‌كان كه به فڵجه‌ی روفائیل له‌باره‌ی (( ئه‌ڵلا روناكی داهێناوه ))، (( ده‌رچوون له به‌هه‌شت ))، (( ته‌عمید كردنی مه‌سیح )) ..... ئبلیس كه ته‌وه‌ری په‌رتوكی پیرۆزی سه‌رده‌می كۆن و نوێیه (( ته‌وڕات و ئنجیل )) چۆن بوونی ئه‌سڕێته‌وه به‌بی سڕینه‌وه‌ی ئه‌و هه‌موو وێنه و ئه‌فسانه و واتا و ناوه‌ڕۆكانه‌ی كه چاككه‌ره‌وه‌ی دڵی باوڕداران و بوژێنه‌ره‌وه‌ی خه‌یاڵه‌كانیانن ؟\n(( رۆژی لێپرسینه‌وه چ واتایه‌كی هه‌یه ئه‌گه‌ر خراپه له‌سه‌ر زه‌وی نه‌مێنێت)) ؟ ئایا لێپرسینه‌وه له‌گه‌ڵ شوێنكه‌وتوانی شه‌یتان ئه‌كرێت، ئه‌وانه‌ی پێش باوڕ هێنانی شه‌یتان شوێنی كه‌وتوبوون ؟ یان ئه‌وه‌ته خراپه‌كانیان ئه‌سڕێته‌وه چونكه ره‌زامه‌ندی كراوه له‌سه‌ر تۆبه‌ی شه‌یتان ؟..... دوایی چاره‌نوسی جیهان به كوێ ئه‌گا ئه‌گه‌ر پاكبێته‌وه له خراپه ؟ ئه‌ی ئه‌و جه‌نگانه‌ی ئه‌وڕوپای مه‌سیحیان كرده گه‌وره‌ی مرۆڤ ؟ ئه‌ی ئه‌و ململانه ره‌وانیانه و ناكۆكیه هه‌ست و نه‌ستیانه‌ی كه لێكخشانیان گڕی هۆش و بیر و روناكی زانستی لێكه‌وته‌وه ؟! ... نه‌خێر ئه‌مه كارێكی ترسناكه ...... ئه‌مه له مافه‌كانی پاپا نیه كه یه‌كلایی بكاته‌وه ....\nتێكشكاندنی خراپه و جیاكردنه‌وه‌ی له گێتی، ئه‌بێته هۆی ته‌قینه‌وه‌یه‌ك كه له ئاستی هیچ تێڕوانینێكدا نیه ....\n- بۆچی له‌ناو هه‌موو كه‌س بۆ لای من هاتی ؟؟ بۆ له‌ناو هه‌موو دینه‌كان مه‌سیحیه‌تت هه‌ڵبژارد ؟؟\n- ئه‌م ئاهه‌نگه‌ی چه‌ژنی مه‌سیحی مه‌زن سرووشی پێبه‌خشیم و به بیری هێنامه‌وه ...\n- گوێم لێبگره ئه‌ی ............... نازانم به چ ناوێك بانگت بكه‌م ؟ ئا ئه‌بینی ؟ له پاش تۆبه‌كه‌ت ناوه‌كه‌شت گرفت ئه‌نێته‌وه !! نه‌خێر ! كه‌نیسه داواكه‌ت ره‌ت ئه‌كاته‌وه .... ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت بڕۆ بۆ لای دینێكیتر .... ئیتر پشتی تێكرد.......\nشه‌یتان به نائومێدی و رسوایه‌وه له فاتیكان ده‌رچوو .... له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش بێ هیوا نه‌بوو ... ده‌رگاكانی ئه‌ڵلا زۆرن، با روو له ده‌رگایه‌كیتر بكه‌م .... رووی كرده لای هاخامی جوله‌كه‌كان ...\nسه‌رۆكی ئیسرائیلی وه‌ك سه‌رۆكی مه‌سیحی پێشوازی لێكرد و ده‌مێكی درێژ گوێبیستی ئاواته‌كانی شه‌یتان بوو .... دوایی ئاوڕێكی لێدایه‌وه و پێیگوت :\n- ده‌ته‌وێت ببیت به جوله‌كه ؟\n- ئه‌مه‌وێت بگه‌م به ئه‌ڵلا ...\nهاخام تێڕامانێكی پڕی له قسه‌كانی شه‌یتان كرد ... ئه‌گه‌ر ئه‌ڵلا له ئبلیس خۆشبێت و خراپه له‌سه‌ر زه‌وی بسڕێته‌وه ... كه‌واته بۆچی جیاوازی له نێوان ملله‌تێك و ملله‌تێكیتر ئه‌كرێت ؟ نه‌وه‌كانی ئیسڕائیل ملله‌تی هه‌ڵبژارده‌ی ئه‌ڵلان .... ئه‌گه‌ر وابێت له‌دوای ئه‌م رۆژه هیچ بیانوێك نامێنێت بۆ هه‌ڵبژاردنیان له نێو ملله‌تانیتر و به‌رزتركردنیان به‌سه‌ر ره‌گه‌زه‌كانیتردا ..... هه‌تا ده‌ستبه‌سه‌رگرتنه سه‌رمایه‌كانیشیان كه له پێشینانیان بۆیان ماوه‌ته‌وه له ده‌ستی ئه‌ده‌ن به نه‌مانی خراپه له نێو خه‌لك ..... له‌ناوچوونی چاوچنۆكی و مردنی ئێره‌یی، نه‌مانی ده‌وڵه‌مه‌ندی و پیسكه‌یی و خۆپه‌رستی، باوڕهێنانی ئبلیس سه‌ركه‌وتنی جوله‌كه‌كان وه‌لائه‌نێت و شکۆی نه‌وه‌ی ئیسڕائیل دائه‌ڕمێنێ......\n- له نه‌ریتی ئێمه‌دا ئامۆژگاری و گرینگیدان نیه بۆ هاتنی كه‌سانیدی بۆ ناو دینه‌كه‌مان .... هه‌تا ئه‌گه‌ر ئبلسیش بێت ! واز له ئێمه بێنه و بۆ لای دینێكیتر بڕۆ ....\nیه‌كسه‌ر به‌ڕێ كه‌وت بۆ لای شێخی ئه‌زهه‌ر ....\nشێخی ئه‌زهه‌ر پێشوازی لێكرد و گوێبیستی قسه و کۆششه‌کانی بوو، تا بزانێ ئه‌یه‌وێت بگات به چی ... دوایی ئاوڕێكی لێدایه‌وه و پێی گوت :\n- باوڕهێنانی شه‌یتان كارێكی چاكه ! .. به‌ڵام .....\n- چی ؟ ... ئایا مافی خه‌لك نیه به كۆمه‌ڵ بێنه ناو دینی ئه‌ڵلا ؟... ئایا ئه‌وه ئایه‌تێكی ئه‌ڵلا نیه له كتێبه پیرۆزه‌كه‌ی :\nِاذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ (1) وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا (2) فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا (3)\nشێخی ئه‌زهه‌ر تێڕامانی ده‌رئه‌نجامه‌كانی كرد، ئه‌گه‌ر شه‌یتان باوڕی هێنا، ئایا قورئان چۆن ئه‌خوێندرێته‌وه ؟ ئایا خه‌لك به‌رده‌وام ئه‌بێت له گوتنی (( أعوذ بالله من الشيطان الرجيم )) وه ئه‌گه‌ر بڕیاری لابردنی بدرێت ئه‌وا ده‌بێت زۆر له ئایه‌ته‌كانی قورئان لاببردرێن، ئه‌گه‌ر نه‌فره‌ت له شه‌یتان و ئاگاداركردنه‌وه له كرده‌وه‌كانی و پیسیێتی و وه‌سوه‌سه‌كه‌ی گرینگ نه‌بوایه، بۆ له ناو په‌رتوكی ئه‌ڵلادا ئه‌و به‌ها گه‌وره‌یه‌ی ئه‌بوو .... چۆن شێخی ئه‌زهه‌ر ئه‌توانێت ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ئیسلام بوونی شه‌یتان بدات به‌بێ ئه‌وه‌ی ده‌ستكاری هه‌موو كیانی ئیسلام نه‌كات ؟!\nتۆ بۆ كارێك هاتوی پێشتر نه‌هاتۆته پێشم، ئه‌وه له سه‌روی ده‌سه‌ڵات و توانای منه، ئه‌وه‌ی داوای ئه‌كه‌ی له ده‌ست من دانیه، من ئه‌و لایه‌نه نیم كه تۆ رووی تێبكه‌ی بۆ ئه‌و مه‌به‌سته ...\n- ئه‌ی كه‌واته روو له كێ بكه‌م ؟ ... ئه‌ی ئێوه سه‌رۆكه‌كانی دین نێن ؟ ... كه‌واته چۆن بگه‌م به ئه‌ڵلا ؟ ..... ئایا ئه‌وه‌ی بیه‌وێت له ئه‌ڵلا نزیك بێته‌وه ئه‌وهه ناكا ؟ .....\n- به‌ڵێ .... به‌ڵام تۆ وه‌ك كه‌سانیتر نیت ....\n- بۆ ؟ .... من نه‌مده‌ویست خۆم له خه‌ڵكی تر جیا بكه‌مه‌وه، نه‌مده‌ویست راسته‌وخۆ به‌ره‌و ئاسمانه باڵاکان به‌رزببمه‌وه و له‌گه‌ڵ فریشته‌كان بدوێم و پێغه‌مبه‌ران ببینم.... ئه‌وه له توانای مندا بوو، به‌ڵام من ویستم خۆمبگرم، به توانای خۆم شانازی به كه‌سایه‌تی خۆم بكه‌م ..... نه‌مویست له ده‌رگای ئاسمان بده‌م به گۆچان، وه‌ك چۆن پادشایه‌ك لێیئه‌دا ..... ئه‌گه‌ر پادشای خراپه‌ش بێت .... نه‌مویست ئاسمان به هه‌راكانم بشله‌ژێنم و بڵندیه‌كان به هاواری خۆم بله‌رزێنم، من شمشێره‌كه‌م دائه‌نێم و چه‌كه‌كه‌م به‌ده‌سته‌وه ئه‌ده‌م ..... سه‌ردائه‌نوێنم وه‌ك سه‌ردانواندنی تاج بۆ تاج .... به‌ڵام من ویستم وه‌ك هه‌ژارێك له ده‌رگای دین بێمه ژوورێ .... ویستم له‌سه‌ر چۆك بخشێم و خۆڵی شه‌رمه‌زاری به سه‌ری شاهانه‌ی خۆم بكه‌م، داواكاری راسته‌ڕێیی و به‌خشین له كه‌نیشت و دێر و مزگه‌وت بكه‌م، وه‌ك چۆن رسواترین مرۆڤ و لاوازترین ئاده‌میزاد داوای ئه‌كات ....\nشێخی ئه‌زهه‌ر بۆ ساتێك دۆش داما .... ده‌ستی به ریشی داهێنا و گوتی : بێ گومان ئه‌وه نیازێكی چاكه ! ... به‌ڵام .... سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش راستگۆیانه پێتڕائه‌گه‌ینم، تایبه‌تمه‌ندی من به‌رزكردنه‌وه‌ی وشه‌ی ئیسلامه، پاراستنی شکۆکانی ئه‌زهه‌ره، تایبه‌تمه‌ندی من ئه‌وه نیه كه ده‌ست بخه‌مه ناو ده‌ستی تۆ ؟\n- سوپاس بۆ تۆ ....\nئبلیس به زه‌لیلی و هه‌ژارانه ئه‌وه‌ی گوت .... چووه ده‌ره‌وه و ده‌رونی پڕ بوو له نائومێدی .... گومڕایانه به رێگاكانی زه‌ویدا ئه‌ڕۆیی ..... سه‌یری بێگه‌ردی منداڵانی ئه‌كرد، دڵی ئه‌توایه‌وه له سۆزدا بۆ هه‌موو شتێكی پاك و بێگه‌رد ..... كه چاكه‌ی له كرده‌وه‌ی خه‌لكی باشدا ئه‌بینی ئه‌سوتا له ئاره‌زوكردنی له بۆ هه‌موو چاكه‌یه‌ك .... ئه‌یڕوانی به‌رهه‌می چاككاری و په‌رستكاری و باوڕداری، ده‌رئه‌كه‌وێت له دڵی چاكترین باوڕداران، وه‌ك رووی ده‌ره‌وه‌ی دوكانه‌كان .... ده‌ستێكی كورت و گۆچی بۆ درێژ ئه‌كا، به نیگایه‌كی خه‌ماوی و په‌رۆشیانه به رێی ئه‌كا ... بێبه‌شی له چاكه ..... ئه‌وه‌یه گه‌وره‌ترین سزا كه به‌سه‌ر شه‌یتاندا سه‌پێندرا ! ... هاواری كرد، هاواری ژان هه‌وره‌كانی لێكترازاند، به‌ره‌و ئاسمان كه‌وته رێ، سه‌بری نه‌ما، راپه‌ڕینێك راپه‌ڕی خه‌ریك بوو گیانی ده‌رئه‌چوو .... بوێرانه به‌ره‌و سه‌ره‌وه سه‌ركه‌وت .....\nبه‌ده‌سته‌كانی له ده‌رگاكانی ئاسمانی ئه‌دا و ده‌نگی له تاوه‌ره‌کان هه‌ڵئه‌ستاند، ئاگای له خۆی نه‌ما، وه‌ك چۆن سوالكه‌رێكی به‌رۆژوو له ده‌رگا ئه‌دا بۆ پاروه نانێك له كاتی رۆژئاوابوون ...\n- چیت ده‌وێت ؟\n- تۆبه‌كردن ..\n- ئێستا ؟\n- ئایا دره‌نگ هاتووم ؟\n- نا پێش وه‌ختی خۆت هاتووی .... بۆت نیه ئێستا ئه‌و سیسته‌مه داندراوه بگۆڕیت، بۆت نیه سه‌ره‌وژێری ئه‌و ره‌وشه چه‌سپاوه بكه‌یت ... بگه‌ڕێوه ئه‌و جێیه‌ی كه لێی هاتووی، ژیان له زه‌وی بكه وه‌ك چۆن ئه‌ژیای ....\n- تۆش هه‌روه‌ها ؟ ئاخ .... چیتر ناتوانم .... تامی خۆشیم بده‌نێ !....\n- خۆشی له تۆ قه‌ده‌غه‌كراوه، نه‌كه‌ی ده‌ستی بۆ ببه‌ی ...\n- دارێكی حه‌رامكراوه ؟\n- بۆ تۆ به‌ڵێ ... كه‌سێك نادۆزیه‌وه یارمه‌تیت بدات بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رپێچی ئه‌و فرمانه بکه‌یت ... وه‌ك ئه‌وه‌ی كه حه‌وا له زوو یارمه‌تی دایت .... ئه‌و رۆژه بوو كه له داری خراپه‌ی ده‌رخواردی ئاده‌م دا ..\n- ئه‌ی به‌زه‌یی و به‌خشین نیه ؟\n- نه بۆ به‌زه‌یی و نه بۆ لێخۆش بوون هه‌یه ده‌سكاری رێكخستنه‌كانی ئه‌فڕاندن بكه‌ن .....\n- من هیچ نیم جگه له ریسوایه‌كی نێو ئه‌فڕێندراوه‌كان ...\n- به‌ڵێ .... به‌ڵام نه‌مانت له سه‌ر زه‌وی، نه‌مانی بنه‌ماكان و هه‌ژانی دیواره‌كانه، سیماكان بزر ئه‌بن و به‌شه‌كان تێكه‌ڵ ئه‌بن، ره‌نگه‌كان ئه‌سڕێنه‌وه، رووه‌كان دائه‌ڕمێن، هیچ مانایه‌ك بۆ رێزلێنان نیه به‌بێ بوونی ریسوایی، نه راستی به‌بێ چه‌وتی، نه بۆ پاكی به‌بێ پیسی، نه بۆ سپی به‌بێ ره‌ش، نه بۆ روناكی به‌بێ تاریكی، نه بۆ چاكه‌ش به‌بێ خراپه، بگره خه‌لكیش روناكی ئه‌ڵلا نابینن مه‌گه‌ر له ناو تاریكی تۆدا نه‌بێت، بوونت پێویسته له‌سه‌ر زه‌وه‌ی تا ئه‌و كاته‌ی زه‌وی به‌رده‌وامه له هێنانه خواره‌وه‌ی سیفا‌ته به‌رزه‌كانی مرۆڤ، ئه‌و سیفاتانه‌ی ئه‌ڵلا مرۆڤی پێ ره‌نگ کردووه...\n- بوونی من  بۆ بوونی خودی خێر پێویسته ؟! ... ده‌رونی تاریكی من ئه‌بێت هه‌روا بمێنێته‌وه تا روناكی ئه‌ڵلا بداته‌وه ؟! .... كه‌واته رازی ئه‌بم به به‌شی دیاریكراوم بۆ مانه‌وه و به‌رده‌وام بوونی باشه، بۆ مانه‌وه‌ی ئه‌ڵلا له بێگه‌ردی و پاكیدا، ... به‌ڵام .... ئایا به به‌رده‌وامی ئه‌و سزایه به‌دوامه‌وه‌یه و نه‌فره‌تیش به ناومه‌وه لكاوه ؟ سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو باشه‌یه‌ی له دڵمدا هه‌یه و خاوه‌نی ئه‌و یاداشته چاكانه‌م ......\n- به‌ڵێ .... ده‌بێت تا كۆتایی زه‌مه‌ن هه‌روا به نه‌فره‌ت لێكراوی بمێنیته‌وه، ئه‌گه‌ر نه‌فره‌ت له‌سه‌ر تۆ نه‌مێنێت ئه‌وا هه‌موو شتێك له‌ناو ئه‌چێت ..\n- ببوره ئه‌ی په‌روه‌ردیگار ! بۆ ئه‌بێ من هه‌ڵگری ئه‌و باره گرانه بم ؟! .. بۆچی ئه‌و چاره‌نوسه ترسناكه بۆ من نوسرا ؟ .... بۆچی ئێستا نامكه‌یته فرشته‌یه‌كی ئاسا له فرشته‌كانت، خۆشه‌ویستی و روناكی تۆی بۆ ره‌وا بێت ، پاداشتی ئه‌و خۆشه‌ویستیه‌ش ئه‌بێته سۆز له تۆ و سوپاسگوزاریش له خه‌لك ..... ئا ئه‌وه‌ته من خۆشه‌ویستیه‌ك خۆشم ده‌وێیت كه نه نمونه‌ی هه‌یه و نه وێچوون، خۆشه‌ویستیه‌ك كه ئه‌و قوربانیدانه‌ی خستۆته ئه‌ستۆم، قوربانیه‌ك كه نه فرشته‌كان په‌یان پێبردوه و نه مرۆڤه‌كان پێیان زانیوه ..... خۆشه‌ویستیه‌ك ناچارم ئه‌كات به‌رگی یاخیبوون بۆ تۆ بپۆشم، ده‌ركه‌وم به جلی هه‌ڵگه‌ڕاوه‌یه‌ك له تۆ، خۆشه‌ویستیه‌ك ئه‌مخاته ژێر باڵی ئه‌وه‌ی به‌رگه‌ی نه‌فره‌تی تۆ و نه‌فره‌تی خه‌لك بگرم، خۆشه‌ویستیه‌ك نه رێگام پێئه‌درێت داوای بكه‌م و نه به خۆشحاڵیه‌وه له ناویدا بگیرسێمه‌وه، خۆشه‌ویستیه‌ك ئه‌مخاته ژێر باڵی ئه‌وه‌ی به‌رگه‌ی نه‌فره‌تی تۆ و نه‌فره‌تی خه‌لك بگرم، خۆشه‌ویستیه‌ك ئه‌گه‌ر سۆفیه‌كان له ناوه‌وه‌ی خۆیان بیشارنه‌وه سینگیان پڕ ئه‌بێت له روناكی، منیش ئه‌یشارمه‌وه، به‌ڵام ئه‌و روناكیه نایه‌وێت له سینگی من نزیكیش ببێته‌وه ......\nئبلیس گریا ......\nكاتێك كه فرمێسكه‌كانی ئه‌ڕژانه سه‌ر زه‌وی .... دڵۆپه ئاوی هه‌ور نه‌بوون .... به‌لكو پارچه نه‌یزه‌كی تاریك و به‌ردی ئاگرین بوون ....\n- ئاگاداربه ! فرمێسكه‌كانت  گوێرانه ئه‌ڕژێنه سه‌ر سه‌ری به‌نده‌كان ! ..... ئبلیس ده‌ستبه‌جێ له گریان وه‌ستا و به تاڵیه‌كی پڕ له ژان وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ خۆی بدوێ گوتی :\n- به‌ڵێ ..... هه‌تا ده‌ربڕینه‌كانم كاره‌ساتن ! ...\nفرمێسكه‌كانی خۆی به‌ستن و رایگرتن ..... جبریل ئاخاوتنه‌كه‌ی نه‌رم كرد و گوتی :\n- به‌رگه‌ی چاره‌نوسی خۆت بگره ..... به ئه‌ركی خۆت هه‌ڵسه، به‌رده‌وام به له كاره‌كه‌ت، بێزار مه‌به، به ژان مه‌به، هه‌ڵمه‌چوو ....\n- هه‌ڵبچم ؟ ...... ئه‌گه‌ر بمویستبا به‌ڕاستی هه‌ڵچم، هه‌ڵئه‌چووم و یاخی ئه‌بووم و له سیسته‌م ده‌رئه‌چووم، داری گوێڕایه‌ڵیم دوو به‌ش ئه‌كرد ته‌نها به یه‌ك سات بێده‌نگی، وه‌ستانی من له كاره‌كه‌ی خۆم بۆ كاتێكی كه‌م و یه‌ك خوله‌ك وازهێنانم له وروژاندنی خراپه، ئێستا زه‌وی به‌و شێوه‌یه ده‌بوو كه تۆ باست كرد ئه‌ی جبریل ! ..... بنه‌ماكانی داڕما بوون، دیواره‌كانی هه‌ژا بوون، به‌ڵام من خۆشه‌ویستی ئه‌كه‌م، هه‌ڵناچم .... خۆشه‌ویستی من بۆ ئه‌ڵلا هه‌رخۆی نهێنی ئه‌و به‌یه‌كه‌وه به‌ستنه‌وه‌یه له دروستكردنی زه‌ویه‌كه‌یدا ! .... وه نێهێنی گونجاندنی یاسا و رێسایه‌كانیه‌تی ! ....\n- گوێ له ئامۆژگاریم بگره ... بگه‌ڕێوه بۆ كاره‌كه‌ت ! ....\n- ئه‌گه‌ڕێمه‌وه خۆم له عه‌بای نه‌فره‌تم ئه‌پێچمه‌وه .... به‌بێ ئه‌وه‌ی بزانم كه‌ی دایئه‌كه‌نم ..... نوێنه‌ره‌كانی سه‌ر زه‌وی هه‌ندێكجار به‌رگی ناپاكی و غه‌در ئه‌پۆشن، هه‌رچه‌ند ئه‌زانن كاتی داكه‌ندنی دیاریكراوه و ئه‌گه‌ڕێنه‌وه سه‌ر شه‌ریفی و پاكی .... هه‌روه‌ها رێزیشیان بۆ گه‌ڕێندرایه‌وه ..... به‌ڵام من ؟ ....\n- داببه‌زه سه‌ر زه‌وی و به‌رگه‌بگره ..... ئه‌وه‌ی خۆشه‌ویستی ئه‌كا با به‌رگه‌بگرێ ! ....\n- من زیاتر له به‌رگه‌گرتن ئه‌كه‌م ..... ئه‌وه‌ی كه له جه‌نگدا له پێناو ئه‌ڵلادا ئه‌مرێ، له‌لای ئه‌ڵلا به شه‌هید ئه‌نوسرێ .... من له پێناو ئه‌ڵلادا له مردن زیاتر به‌رگه‌ئه‌گرم .... خۆزگه چه‌نگ بوایه ... خۆزگه مردن بوایه .... خۆزگه یه‌كێك ئه‌بووم له سه‌ربازه‌كانی .... ده‌بی بژیم بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رپێچی ئه‌و كه‌سه بكه‌م كه خۆشمده‌وێت ! ..... من له هه‌موو ساتێكدا چه‌ندین جار كینم له خۆم ئه‌بێته‌وه و نه‌فره‌تی خۆم ئه‌كه‌م .... ناتوانم بمرم .... تا خۆم بكوژم یان به‌ره‌و خۆ به كشتندان ببه‌م له پێناو ئه‌ڵلا ! ...... به‌ڵام من پێی دائه‌به‌زمه خواره‌وه‌ی جۆره‌كانی ركلێبونه‌وه و نمونه‌ی كینه، كه ئه‌وه‌ش خراپتره له كوشتن .... له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش بۆم نیه چاوه‌ڕوانی به‌زه‌یه‌یی بكه‌م و نه هیواشم به لێخۆشبوون هه‌بێت، نه بۆشم هه‌یه خوازیاری ئه‌وه بم كه بچـمه ریزی موجاهیده‌كان ....\nجبریل فرمێسكه‌كانی چاوی شه‌یتانی بینی چۆن ئه‌هاتن و ئه‌چوون ..... به په‌له پێی گوت :\n- مه‌گری ... مه‌گری ..... له بیرت نه‌چێت ده‌ربڕینه‌كانت كاره‌ساتن. پێكه‌نینه‌كانت كاره‌ساتن، به‌زه‌ییبێ به خه‌لك هه‌ڵچونه‌كان زۆرتر مه‌كه ...... بڕۆ، سه‌بربگره و پابه‌ستبه به دادوه‌ری ......\nئبلیس به پڕیه‌وه داما .... بۆ ماوه‌یه‌كی درێژ بیری كرده‌وه .... دواجار جولا، به چرپه‌وه گوتی:\n- راستئه‌كه‌ی ! .....\nملكه‌چانه ئاسمانی به‌جێهێشت ..... به خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دان دابه‌زیه سه‌ر زه‌وی ..... به‌ڵام له‌و كاته‌یدا كه فه‌زای ئه‌بڕی هه‌ناسه‌یه‌كی خه‌فه‌كراو له سینگیدا به‌ره‌ڵا بوو ..... له هه‌مان كاتدا ده‌نگیدایه‌وه له نێو ئه‌ستێره و مه‌جه‌ڕه‌كاندا؛ وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌موویان كۆبونه‌ته‌وه له‌گه‌ڵی، تا ئه‌و هاواره خوێناویه بگرنه‌وه :\n- من شه‌هیدم !...... من شه‌هیدم !.......


زانیارى نوێ له‌باره‌ى دۆسیه‌ى ده‌ستگیركردنى نه‌جمه‌دین كه‌ریم ئاشكراده‌كرێت\nهەواڵ / عێراق :: 10/06/2019 :: 2258 جار بینراوە\nبه‌رپرسێكى پۆلیسى ئینته‌رپوڵ له عێراق رایده‌گه‌یه‌نێت: 653 هاوڵاتى عێراقى ئاماژه‌ى ده‌ستگیركردنیان له‌سه‌ره و رونكردنه‌وه‌ش له‌سه‌ر دۆسیه‌كه‌ى نه‌جمه‌دین كه‌ریم ده‌دات.\nلیوا سادق فه‌ره‌ج عه‌بدولڕه‌حمان، به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى ئینته‌رپوڵ له عێراق (ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 10ى حوزه‌یرانى 2019) له لێدوانێكى رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند: 653 هاوڵاتى عێراقى هه‌یه كه ئاماژه‌ى سورى نێوده‌وڵه‌تیان بۆ ده‌رچووه و چاوه‌ڕوانى ته‌واوكردنى ئه‌ودواى رێوشوێنه یاساییه پێویسته‌كان ده‌كه‌ین ده‌رباره‌ى دۆسیه‌ى گه‌ڕاندنه‌وه‌ى داواكراوان.\nوتیشى: "نه‌جمه‌دین كه‌ریم، پارێزگارى پێشووى كه‌ركوك كه له‌لایه‌ن دادگاى عێراقه‌وه به تۆمه‌تى جیاجیا داواكراوه ئازادنه‌كراوه، به‌ڵكو یاساى لوبنان رێگه به داواكراوان ده‌دات به كه‌فاله‌ت له زیندان ده‌ربچن پاش ده‌ست به‌سه‌راگرتنى پاسپۆرت و به‌ڵگه تایبه‌ته‌كانیان تا ته‌واوكردنى دۆسیه‌ى تایبه‌ت".\nله 21ى ئایار ده‌ستگیركردنى نه‌جمه‌دین كه‌ریم، پارێزگارى پێشووى كه‌ركوك له فڕۆكه‌خانه‌ى به‌یروت له لوبنان ئاشكراكرا پاش ئه‌وه‌ى له نه‌مساوه به‌ره‌و ئه‌و وڵاته گه‌ڕابووه‌وه.\nده‌رباره‌ى ئه‌میندارى پێشووى به‌غدادیش به‌رپرسه‌كه‌ى ئینته‌رپوڵ له عێراق وتى: "ئینته‌رپوڵى سورى له‌باره‌ى ده‌ستگیركردنی ئه‌ندازیار نه‌عیم عبعوب، ئه‌میندارى پێشووى به‌غداى پایته‌خت ئاگادارى كردوینه‌ته‌وه، دۆسیه‌ى گه‌ڕانه‌وه‌شى له‌لایه‌ن لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره عێراقییه‌كان ئاماده‌ده‌كرێت".\nئینته‌رپوڵ یان رێكخراوى نێوده‌وڵه‌تى بۆ پۆلیسى تاوان باره‌گاكه سه‌ره‌كییه‌كه‌ى له لیۆن-ه له فره‌نسا و 181 وڵات ئه‌ندامن تیایدا.