لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەمە وەشانی جێگرتووە، لە ٥ی شوباتی ٢٠٢٢دا تاوتوێ کراوە.\nتابلۆیەکی بیتهۆڤن کە لەلایەن یۆزێف کارل ستیلەرەوە لە ساڵی ١٨٢٠ کێشراوە.\n١٦ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٠\nبۆن، ئەڵمانیا (ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز)\n١٧ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٠\n٢٦ی ئازاری ١٨٢٧ (٥٦ ساڵ)\nڤیێنا (Austrian Empire)\nگۆڕستانی ناوەندیی ڤیەننا،\nبۆ ئیلیزە، سۆناتای ژمارە ١٤ بۆ پیانۆ، سۆناتای ژمارە ٢١ بۆ پیانۆ، سۆناتای ژمارە ٢٣ بۆ پیانۆ، سۆناتای ژمارە ٨ بۆ پیانۆ، سۆناتای ژمارە ٩ بۆ کەمان، سیمفۆنیای ژمارە ٣، سیمفۆنیای ژمارە ٥، سیمفۆنیای ژمارە ٦، سیمفۆنیای ژمارە ٩، فیدێلیۆ، میسا سۆلێمنیس\nSee ئەو کارانەی بێ ژمارەی ئۆپەسن، لیستی ئاوازەکانی لودڤیک ڤان بێیتهۆڤن بەپێی ژمارەی ئۆپەس، پێڕستی ئاوازەکانی لودڤیک ڤان بێتهۆڤن\nیۆهان ڤان بێیتهۆڤن\nماريا ماگدەلینا ڤان بێیتهۆڤن\nکاسپەر ئانتۆن كارل ڤان بێیتهۆڤن، نیکۆلاوس یۆهان ڤان بێیتهۆڤن\nخەڵاتی پیاوی شکاو (پاش مەرگ، ٢٠٢٠)\nلودڤیگ ڤان بێتھۆڤن (بە ئەڵمانی: Ludwig van Beethoven • ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٠ – ٢٦ی ئازاری ١٨٢٧) پیانۆژەن و ئاوازدانەرێکی ئەڵمانی بوو. کەسایەتییەکی ناسراو و گرنگ بوو لە بەینی دەمەی کلاسیک و ڕۆمانتیک لە ھونەری مۆسیقی ڕۆژاوادا، ئەو ھێشتا وەک یەکێک لە کاریگەرترین و ناودارترین ئاوازدانەرەکان ماوەتەوە. ناسراوترین ئاوازەکانی پێکھاتوون لە ٩ سیمفۆنی، ٥ کنچێرتۆی پیانۆ، ١ کنچێرتۆی کەمان، ٣٢ سۆناتای پیانۆ، ١٦ پارچەی ئامێری ژێدار کە بە چوار ژەنیار دەژەنرێن، لەگەڵ یەک ئۆپێراش بە ناوی فیدیلیۆ.\nبێتھۆڤن لە شاری بۆن لەدایک بووە، کە پایتەختی کۆلنە و بەشێکە لە ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز، ئەو لە تەمەنێکی لاوێتیدا نمایشی توانا مۆسیقییەکانی کردووە و لەلایەن باوکییەوە، یۆھان ڤان بێتھۆڤن، و ئاوازدانەر و مایسترۆی مۆسیقیی کریستیان گادلۆب نییفەوە فێرکراوە و مەشقی پێ کراوە. لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا ئەو ڕۆیشت بۆ ڤیەننا و لەوێ دەستی کرد بە خوێندنی ئاوازدانان لەگەڵ یووسف ھایدن، دواتریش بە «پیانۆژەنی ڤێرتوسۆ» ناوی دەرکرد. ئەو لە ڤیەننا مایەوە تاکو کۆتایی تەمەنی. لە کۆتایییەکانی ٢٠ ساڵیدا و لەکاتی پێ نانە ناو ٣٠ ساڵییەوە، توانای بیستنی دەستی کرد بە کەمبوونەوە، لە کۆتا دەیەی ژیانیدا ئەو بەتەواوی بیستنی لەدەست دابوو. لە ساڵی ١٨١١ وازی لە مایسترۆایەتیکردن ھێنا، بەڵام ھێشتا بەردەوام بوو لەسەر ئاوازدانان. زۆرێک لە کارە ھەرە کاریگەرەکانی لە کۆتا ١٥ ساڵی ژیانیدا بەرھەمھێنراون.\n١.١ پشتینە و ژیانی پێشوو\n١.٢ دامەزرانی لە ڤیەننا\n١.٣ پێگەیشتنی مۆسیقی\n١.٤ لەدەستدانی بیستن\n١.٥ پشتگیری و یارمەتی\n١.٦ ماوەی ناوەڕاست\n١.٧ کێشەی کەسی و خێزانی\n١.٨ گرفت و نەخۆشی\n١.٩ کارە درەنگەکانی\n١.١٠ نەخۆشی و مردن\n٢.٢ سێ دەمەکە\n٥.١ سەرچاوە کتێبییەکان\n٥.٢ سەرچاوەکانی تر\nپشتینە و ژیانی پێشوو[دەستکاری]\nشوێنی لەدایکبوونی بێتھۆڤن، ئێستا ناسراوە بە «مۆزەخانەی خانووی بێتھۆڤن.»\nبێتھۆڤن کوڕەزای لودڤیگ ڤان بێتھۆڤنی گەورەیە (١٧١٢–٧٣). ژەنیارێک و گۆرانیبێژێکی سەرکەوتوو بوو کە لە شارۆچکەی میچێلینی ھەرێمی فلێمیش دەژیا، کە ئێستا بە بەلجیکا ناسراوە. لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا کۆچی کرد بۆ بۆن. لودڤیگی گەورە وەک گۆرانیبێژێکی بەیس کاری دەکرد لە کۆلن، ھەتاکوو لە ساڵی ١٧٦١ بووبە مایسترۆێکی مۆسیقیی. ئەو تابلۆیەی کە ناوبراوی تێدا کێشرابوو ھەتاکوو کۆتایی تەمەنیشی بە شانازییەوە لە ژوورەکانی کوڕەزاکانی ھەڵواسرابوو بۆ نمایشکردن وەک تەلیسمێک بۆ میراتە مۆسیقییەکەی. لودڤیگی گەورە کوڕێکی ھەبوو بەناوی یۆھان (١٧٤٠–١٧٩٢) کە وەک گۆرانیبێژێکی تێنۆر لە ھەمان ئەو دامەزراوە مۆسیقییە کاری دەکرد کە باوکی تێیدا بوو، ئەم وانەی کیبۆرد و کەمانی دەوتەوە بۆ دەستکەوتنی داھات. یۆھان ھاوسەرگیری لەگەڵ ماریا ماگدەلینا کێڤریش کرد لە ساڵی ١٧٦٧.\nبێتھۆڤنی کوڕەزا لە ئەنجامی ئەم ھاوسەرگیرییەوە ھاتووەتە ژیان لە بۆن. بەڵام بێتھۆڤن ھیچ بەڵگەنامەیەکی فەرمی نەبووە کە ڕێکەوتی لەدایکبوونی تێدا دیاریکرابێت، بەڵام ئەو تۆماری ڕێکەوتی باپتیزمی (بە مەسیحیکردن) ی ھەیە، کە لە کڵێسایەکی کاتۆلیکی تۆمارکراوە لە ١٧ی کانوونی دووەمی ١٧٧٠. مناڵەکانی ئەو ناوچەیە بە شێوەیەکی نەریتی ڕۆژێک دوای لەدایکبوونیان باپتایز دەکران، ھەروەھا شتێکی زانراوە کە مامۆستاکەی لودڤیگ، یۆھان ئایبخیستسبێگەر و لەگەڵ خێزانەکەی لە ڕۆژی ١٦ی کانوونی یەکەمدا یادی لەدایکبوونیان دەکردەوە، بۆیە زۆربەی زاناکان ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی یەکەمی ١٧٧٠یان وەک ڕێکەوتی لەدایکبوونی بێتھۆڤن پەسەند کردووە. لەو حەوت مناڵەی کە لە یۆھان ڤان بێتھۆڤن بوون، تەنھا بێتھۆڤن و دوو برا گەنجترەکەی توانیان بە زیندووێتی بمێننەوە و بە مناڵی نەمرن.\nیەکەم مامۆستای مۆسیقیی لودڤیگ باوکی بوو. ئەو دواتر مامۆستای ناوخۆیی تر وانەی پێ وتووەتەوە: ئۆرگنژەنی ناوخۆ گیڵس ڤان دێن ئیدن، تۆبیاس فریدیرش فایفەر (ھاوڕێیەکی خێزانەکە بوو کە وانەی کیبۆردی پێ دەوتنەوە)، لەگەڵ فرانز ڕۆڤانتینی (خزمێکی خێزانەکە بوو کە وانەی کەمان و ڤیۆلای پێ دەوتەوە. دەستپێکردنی وانە مۆسیقییەکانی لە تەمەنی پێنج ساڵیدا دەستی پێکرد و وانەکانیش سەخت و قورس بوون بۆ بێتھۆڤن و زۆرجار ئەوی دەخستە گریان. فایفەر ئەو مامۆستایە بوو کە کێشەی بێخەوی ھەبوو، بەھۆی ئەمەشەوە مەشقکردنی درەنگانی-شەو ھەبوون، شەوان بێتھۆڤن لە خەو ھەڵدەستێندراو و دەبرایە دەرەوە لە جێگەی خەوەکەی بۆ مەشقکردن. یۆھانی باوکی بێتھۆڤن ئاگاداری سەرکەوتن و ناوبانگییەکەی لیۆپۆرد مۆتسارت و ھەردوو مناڵەکانی (ڤۆڵڤگانگ لەگەڵ نانێرل) بوو لەو ناوچەیە و ئەویش ھەوڵی دا بەخێرایی بێتھۆڤن ناودار بکات، لەسەر ئەو پۆستەرە ڕێکلامیانەی کە بڵاوی کردنەوە بۆ یەکەم نمایشی بێتھۆڤن لە ئازاری ١٧٧٨، بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە بێتھۆڤن ٦ ساڵە، لەکاتێکدا کە ئەو لەڕاستیدا ٧ ساڵ بوو.\nتابلۆیەکی بێتھۆڤن بە ١٣ ساڵی کە لەلایەن وێنەکێشێکی نەزانراوی بۆنەوە کێشرایەوە (١٧٨٣)\nماوەیەک دوای ١٧٧٩، بێتھۆڤن دەستی کرد بە خوێندن لەژێر گرنگترین مامۆستای لە بۆن، کریستیان گۆتلۆب نیفە، کە وەک ئۆرگنژەنی دەست و پێوەندی شا دیاریکرابوو لەو ساڵەدا. نیفە بێتھۆڤنی فێری ئاوازدانان کرد، لە ئازاری ١٧٨٣شدا یارمەتی دا یەکەم ئاوازی بڵاوکردنەوەی بنووسێتەوە. زۆر نزیک دوای ئەمە، بێتھۆڤن دەستی کرد بە کارکردن لەگەڵ نیفە وەک یارمەتیدەرێکی ئۆرگنژەن. یەکەم جار پارەی نەدەدراێ، دواتریش لە ساڵی ١٧٨٤ وەک کارمەندێک مامەڵەی لەگەڵ کراو پارەی دەدراێ. سێ لە یەکەمین سۆناتاکانی بەناوی kurfürst لە ساڵی ١٧٨٣دا بڵاوکرایەوە کە بۆ ھەڵبژاردنی ماکسیمیلیان فریدریش نووسرابۆوە. ماکسیمیلیان فریدریش بە خێرایی درکی بە بەھرەمەندییەکەی بێتھۆڤن کرد و ھانی دا کە لە خوێندنەکەی بەردەوام بێت و پەرە بە تواناکانی بدات.\nلە ئازاری ١٧٨٧دا، بێتھۆڤن بۆ یەکەم جار کۆچی کرد بۆ ڤیەننا، دەوترێت کە ئەم کۆچکردنەی بێتھۆڤن بۆ ئەوە بووە کە لەگەڵ مۆتسارتدا بخوێنێت. پەیوەندییەکەی ئەم دووانە نەزانراون، کەسیش دڵنیای نەکردووەتەوە کە بەڕاستی یەکیان بینیبێت. ھەر دوو ھەفتە دوای ئەوەی کە گەیشتە ڤیەننا، بیستی کە دایکی نەخۆش کەوتووە و ناچاربوو کە بگەڕێتەوە. ھەر کەمێک دوای ئەمە دایکی ماڵاوایی لە ژیان کرد و باوکیشی وا دیارە بەھۆی ئەم ڕووداوەوە خوی زیاتری داوەتە خواردنەوە و ئەلکحول. لە ئەنجامی ھەموو ئەمانەش، بێتھۆڤن ناچاربوو کە بەرپرس بێت لە ھەردوو برا بچووکەکەی و ٥ ساڵی دواتری لە بۆن بەسەر برد.\nلەم چەند ساڵەدا، بێتھۆڤن چەند کەسێکی ناسی کە بوون بە بەشێکی گرنگی ژیانی. فرانز وێگلەر، خوێندکارێکی پزیشکی گەنج، بێتھۆڤنی بە خێزانی ڤۆن بروونین ناساند. بێتھۆڤن زۆرجار سەردانی ئەم خێزانەی دەکرد و لەوێ وانەی پیانۆی بە چەند مناڵێک دەوتەوە. لەوێ بە وێژەی ئەڵمانی و کلاسیکی ئاشنا بوو. ماڵەکەی ئەم خێزانە ئارام و لەسەر-خۆ بوو، بە پێچەوانەی ئەو شوێنەی بێتھۆڤنی تێدا پەروەردە کرابوو، کە باقکی تێیدا ھەموو بڕیارێکی دەدا. ھەر بەھۆی ئەمەشەوە، بێتھۆڤن کاونت فێردینانت ڤۆن واڵدستاینی ناسی، کە بووبە ھاوڕێیەکی نزیکی بێتھۆڤن و لە ڕووی داراییشەوە یارمەتی بێتھۆڤنی دەدا.\nلە ساڵی ١٧٨٩ بێتھۆڤن بە فەرمی نیوەی ئەو داھاتەی باوکی وەردەگرت بۆ بەڕێوەبردنی خێزانەکەی. ئەو لەپاڵ ئەمەشدا یارمەتی خێزانەکەی دەدا بە ژەنینی ڤیۆلا لە ئۆرکێسترای دەست و پێوەندی شا. لەوێ بێتھۆڤن چەندئۆپێرایەکی ناسیوە، سیانیش لەوانە ھی مۆتسارت بوون کە لەو ماوەیەدا لەوێ دەژەندرا. ھەر بەھۆی کارکردنیشی لەوێ توانی ببێت بە ھاوڕێ لەگەڵ ئانتۆن ڕیچا. ئەو فلوتژەن و کەمانژەنێک بوو کە نزیکی تەمەنی بێتھۆڤن بوو، ھەروەھا ئەو کەسە برازای مایسترۆی ئۆرکێسترای دەست و پێوەندی شاکە بوو.\nدامەزرانی لە ڤیەننا[دەستکاری]\nلە تشرینی دووەمی ١٧٩٢ بێتھۆڤن بۆنی بەجێھێشت و بەرەو ڤیەننا بەڕێکەوت. بە کورتی دوای گەیشتنی ھەواڵی مردنی باوکی بیستەوە. مۆتسارتیش لەم کاتەدا بە ھەمان شێوە مردبوو. لە پەیامێکی ماڵاواییدا، کاونت واڵدستاین بە بێتھۆڤنی وت: «بە کۆششی نەبڕاو گیانی مۆتسارت بە تۆ دەبەخشرێت بە دەستەکانی ھایدن.» دوای چەند ساڵێک دەنگ و باس بڵاوبۆوە کە گوایە بێتھۆڤن بووە بە جێنشینی مۆتسارت، بێتھۆڤنیش لە کارەکانی مۆتسارتی دەکۆڵییەوە و چەند کارێکی دەنووسییەوە کە لەوانەی مۆتسارتەوە نزیک بوون و ھەستێکی مۆتسارتی دەبەخشی و بەم شێوەیە وەڵامی ھەواڵەکەی دایەوە.\nتابلۆیەک کە بێتھۆڤن لە کاتی لاوێتیدا بیشان دەدات، کێشراوە لەلایەن کارل ترۆگۆل ڕیدێل (١٧٦٩–١٨٣٢)\nبێتھۆڤن یەکسەر پلانی خۆ-دامەزراندنی نەبوو وەک ئاوازدانەرێک، بەڵکو ئەو بۆ خوێندن و باشترکردنی تواناکانی ھەوڵی دەدا. ئەو ھەوڵی ماستەرکردنی کاونتەرپۆینتی دەدا لەژێر چاودێری ھایدن. ئەو لە ھەمان کاتیشدا وانەی کەمانی پێ دەوترایەوە لەلایەن مامۆستایەکی جیاوە. لەم ماوەیەشدا بێتھۆڤن ڕێنمایی شێوازی گۆرانیبێژی ئیتاڵی پێ دەدرا لەلایەن ئەنتۆنیۆ ساڵێری، پیوەندییەکەی ئەم دووانە تاکو ١٨٠٢–١٨٠٩ بەردەوام بووە. لە ساڵی ١٧٩٤ ھایدن ڤیەننای بەجێھێشت و ڕۆیشت بۆ ئینگلتەرا. لەم کاتەدا پێشبینی لە بێتھۆڤن کرا کە بگەڕێتەوە بۆ بۆن، بەڵام ئەو بڕیاری دا کە لە ڤیەننا بمێنێتەوە و درێژە بە وانەکانی بدات بۆ ماستەرکردنی کاونتەرپۆینت لەژێر یۆھان ئالبرێختسبێرگەر و چەند مامۆستایەکی تریش. لەم کاتەدا چیتر لە ڕووی دارایییەوە یارمەتی نەدەدرا لە بۆنەوە، بەڵام چەند پیاوێکی ڤیەننی تواناکانی بێتھۆڤنیان ناسایبوو بەھۆی ئەمەشەوە بڕیاریاندا یارمەتی بدەن لەم ڕووەوە.\nلە ١٧٩٣ ھاوڕێکەی نیکۆلاس سیمڕۆک دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی پارچە مۆسیقییەکانی، ھەر لە ھەمان ساڵیشدا بە پیانۆژەنێکی ڤیرتوسۆ ناوی دەرکرد لە ڤیەننا. وا دیارە ئەو بڵاکردنەوەی ھەندێک لە کارەکانی لەو ساڵەدا ڕەتکردووەتەوە تاکو کاریگەری و داھاتی زیاتریان ھەبێت لە ١٧٩٥. یەکەم نمایشی ڕاستەوخۆی بێتھۆڤن لە ڤیەننا لە ئازاری ١٧٩٥ ڕوویدا، کۆنسێرتێک بوو کە یەکەمجار یەکێک لە کنچێرتۆی پیانۆکانی تێدا پەخشکرد، بەڵام ڕوون نییە کە کنچێرتۆی یەک بووە یان دوو و ھیچ بەڵگەیەکی نووسراویش ناتوانێت ئەمە دڵنیا بکاتەوە. ھەردوو کنچێرتۆکە نزیکی تەواوبوون بوون، بەڵام ھیچیان تەواو نەکراوە تا چەند ساڵێک دواتر. بە کورتی دوای ئەم نماییشە پلانی دانا بۆ بڵاوکردنەوەی یەکەمین پارچە مۆسیقییەکانی. فرۆشەکانی ئەم پارچە مۆسیقیانە سەرکەوتووبوو بێتھۆڤن بەشی ئەوەی دەستکەوت کە بۆ ساڵێک خۆ پێ بژیێنێت.\nبێتھۆڤن ئەو شەش پارچە مۆسیقییەی کە بۆ ئامێرە ژێدارەکان نووسییەوە لە بەینی ١٧٩٨ و ١٨٠٠دا بوو (تایبەت کرابوو بە شا لۆبکۆویتز)، ئەم مۆسیقایانە لە ساڵی ١٨٠١دا بڵاوکرانەوە. بەھۆی نمایشکردنی سیمفۆنیای یەکەم و دووەمییەوە لە ١٨٠٠ و ١٨٠٣دا، بێتھۆڤن وەک یەکێک لە ھەرە باشترین و گرنگترین ئاوازدانەری ئەو نەوەیە دوای ھایدن و مۆتسارت مامەڵەی لەگەڵ دەکرا. ئەو بە شێوەی جیاواز ئاوازی دەنووسییەوە و دایدەڕشت، ئەمەش بووە ھۆی بەدەستھێنانی سۆناتای پیانۆ «پێتێتیک» لە ئەنجامدا، کووپەر لەسەر ئەم پارچە مۆسیقایە وتی: «پێشی ھەموو نووسینەکانی پێشووی دەداتەوە لە بەھێزی، قووڵی ھەست، ڕەسەنی و بەھرەمەندیی مۆتیڤیک.» ئەو «سێپتێت» ەکەشی تەواو کرد لە ساڵی ١٧٩٩ و یەکێک بوو لە ھەرە گرنگترین کارەکانی ژیانی.\nبێتھۆڤن لە ١٨٠٣، لەلایەن کریستیان ھۆرنمانەوە کێشراوە\nبۆ پەخشکردنی یەکەم سیمفۆنیای، بێتھۆڤن بڕیاری دا کە شانۆی بەرگ ھەڵبژێرێت (Burgtheater) لە ٢ی نیسانی ١٨٠٠ و کۆمەڵێک کاری مۆسیقیی زۆری پەخشکرد، کارەکانی ھایدن و مۆتسارتیشیان تێدا دەبیندرا لە پاڵ سێپتێتەکەی و سیمفۆنیای یەکەمی، لەگەڵ یەکێک لە کنچێرتۆی پیانۆکانی. کۆنسێرتەکە بە «ھەرە سەرنجڕاکێشترین کۆنسێرت لە ماوەیەکی دووروودرێژدا» لەلایەن ڕۆژنامەی ئەڵمانی «ڕۆژنامەی گشتیی مۆسیقا.» ئەم نمایشەش ڕەخنەی لێ گیرا، یەکێکیش لەوانە ئەوە بوو کە «ژەنیارەکانی تر گوێیان نەیاوە بە سۆلۆژەنەکان.»\nمۆتسارت و ھایدن بە بێگومانی کاریگەریان لەسەر بێتھۆڤن ھەبووە. بۆ نموونە پارچەی «کوینتێت بۆ پیانۆ و ھەواکان» وا لێکدراوەتەوە کە لێکچوونێکی بەھێزی ھەیە لەگەڵ پارچەکەی مۆتسارت لەژێر ھەمان ناودا. بەڵام بێتھۆڤن کەسایەتییەکی ڕەسەن بووە، بەھۆی ئەمەشەوە زۆرێک لە گۆڕانکارییەکان دەبیندرا کە بێتھۆڤن لە مۆسیقاکانیا ئەنجامی دابوو کە ھیچ ژەنیارێکی تری ئەو کاتە نەیانکردبوو. مێلۆدییەکان و کەرەستە ھەستییەکانی بێتھۆڤن لە مۆسیقانیدا بەکاری دەھێنا بە تەواوی جیاوازبوون بەراورد بەو کەسانەی کە کاریگەریان ھەبووە لەسەری، ئەمەش ئەو خەسڵەتەیە کە بێتھۆڤنی لەوان جیاکردبۆوە و بەھۆی ئەمەشەوە کاریگەری سەر ئاوازەکانی لەسەر خەڵکی بەرزتر بۆوە. لە کۆتایییەکانی ١٨٠٠ەکاندا، بێتھۆڤن و ئاوازەکانی خواستێکی زۆریان لەسەر ھەبوو لەلایەن خەڵکی و بڵاوکەرانەوە.\nلە ئایاری ١٧٩٩دا، بێتھۆڤن وانەی بە مناڵەکانی ژنەخانەدانی ھەنگاری ئانا برونسڤیک دەوتەوە. لەم ماوەیەدا، بێتھۆڤن کەوتە داوی خۆشەویستی جۆزفینەوە، کە گەنجترین کچی خێزانەکە بوو. بێتھۆڤن نامەیەکی خۆشەویستی نووسیبوو کە لە ١٠ پەڕەی بچووک پێکھاتبوو بە دەست و خەتی خۆی، ھۆکاری نووسینەوەی ئەم نامەیە دەگەڕێندرێتەوە بۆ جۆزفین و وا دەوترێت کە بۆ ئەو نووسراوە. بێتھۆڤن ئەم نامەیەی ھەرگیز نەناردبوو بەھەرحاڵ، نامەکە دوای مردنی بێتھۆڤن دۆزرایەوە و فۆرۆشرا و ئێستاش لە مۆزەخانەدا دەمێنێتەوە. دوای ئەم وانانەی کە جۆزفین لەژێر بێتھۆڤن خوێندی، ئەو ھاوسەرگیری لەگەڵ خانەدان یۆسێف دیم کرد. لەم کاتەدا بێتھۆڤن ھەر بەردەوام بوو لە سەردانکردنی جۆزفین وەک میوانێکی ئاسایی بۆ بەردەوام دان بە فێرکردنی. ھاوسەرگیرییەکەی ئەو خانمە ئاسایی دڵخۆشبوو، ھەرچەندە کەمێک کێشەی داراییشیان بۆ دروست بوو لەگەڵ ھاوسەرەکەیدا لە بەشێکی ژیانیاندا. جۆزفین و ھاوسەرەکەی چوار مناڵیان ھەبوو. دواتر لە ساڵی ١٨٠٤ یۆسێف دیم لەپڕ مرد و لەدوای ئەمەوە پەیوەندییەکەی بێتھۆڤن و ئەو خانمە بەھێزتر بوو.\nتابلۆی بێتھۆڤن بێتھۆڤن لە ١٨٠٤–١٨٠٥\nکارەکانی بێتھۆڤن لە ١٨٠٠ بۆ ١٨٠٢ پێکھاتبوون لە دوو ئۆرکێسترای دووروودرێژ و زیاتر گوێی بەو دوانە دەدا، بەڵام ئەو لە ھەمان کاتیشدا ھەر بەردەوام بوو لە نووسینەوەی کاری گرنگی تر وەک سۆناتای پیانۆکانی. یەکێک لە ھەرە بەناوبانگترین سۆناتای پیانۆکانی کە لەم ماوەیەدا نووسیوێتی پێکھاتووە لە «سۆناتای ڕووناکی مانگ.» لە بەھاری ١٨٠١دا ئەو بالێتی بوونەوەرەکانی پرۆمیتییەس تەواوکرد. ئەم کارە نماییشێکی زۆری بۆ کرا لە بەینی ١٨٠١ و ١٨٠٢ دا. لە بەھاری ١٨٠٢شدا سیمفۆنیای دووەمی تەواوکرد، بەتەمابوو لە کۆنسێرتێک پەخشی بکات، بەڵام کۆنسێرتەکە ھەڵوەشێندرایەوە. سیمفۆنیاکە دواتر بۆ یەکەمجار پەخشکرا لە کۆنسێرتێکدا لە شانۆی ئان دێر وین. لە پاڵ سیمفۆنیای دووەم، کۆنسێرتەکە سیمفۆنیای یەکەمیشی لە خۆ گرتبوو، لەپاڵ کنچێرتۆی پیانۆی سێیەم و پارچەیەکی مۆسیقی تریش. ڕای تێکەڵ ھەبوو لەسەر کۆنسێرتەکە، بەڵام بە گشتی بۆ بێتھۆڤن لە ڕووی دارایییەوە زۆر سەرکەوتووبوو. ئەو توانی بۆ ھەر بلیتە و سێ-جار زیاتر پارە وەربگرێت.\nبێتھۆڤن لە ساڵی ١٨٠٢دا لە ڕووی بازرگانییەوە پەرەی سەند، بەتایبەتی دوای ئەوەی براکەی، کارل، کە پێشووتریش یارمەتی بێتھۆڤنی داوە، دەستی کرد بە بەڕێوەبردنی کار و بارە بازرگانییەکانی و ڕۆڵێکی گەورەتری وەرگرت لە بەڕێوەبردنی ئەم کار و بارانەی. لەپاڵ ئەوەی کە کارل کارە نوێکانی بێتھۆڤنی بە نرخێکی بەرزتر دەفرۆشت، ئەو دەستی کرد بە فرۆشتنی ھەندێک لە کارە بڵاونەکراوەکانیشی. ئەو ھانی بێتھۆڤنی دەدا کە کارە گەورە و بەناوبانگەکانی بە ئامێری مۆسیقای جیاواز دووبارە بنووسێتەوە. بێتھۆڤن بەم داواکارییە ڕازی بوو، چونکە نەیدەتوانی بڵاوکەرەوەکانی تر بۆستێنێت لە بە کرێ گرتنی کەسانی تر بۆ نووسینەوەی ئاواز کە لەوانەی ئەوەوە نزیک بوون.\nلە دەورووبەری ساڵی ١٨٠١دا بێتھۆڤن توانای بیستنی کەم بۆوە. ئەو ئازارێکی سەخت لە گوێکانی ھەبوو، وەک زریکەیەک یان نەڕەیەک لە گوێیدا وابوو، ئەمەش نەیدەھێشت بێتھۆڤن گوێی لە مۆسیقا یان شتی تر بێت و ئەمەش وای لێ کرد کە لە وتووێژکردن لەگەڵ خەڵکی خۆی بەدوور بگرێت. لەم ماوەیەدا بێتھۆڤن پەیامێکی بۆ ھاوڕێکانی نووسی کە کێشەکانی گوێی بۆ باسدەکردن تێیدا و باسی ئەو سەختییەی دەکرد کە بۆی دروست کردووە لە ڕووی مۆسیقی و کۆمەڵایەتییەوە. ھۆکاری لەدەستدانی بیستنی بێتھۆڤن بە تەواوی نەزانراوە، بەڵام بەزۆری دەگەڕێندرێتەوە بۆ سفلیس و تیفۆ و ژەھراویبوونی قوڕقوشم، ھەندێک جاریش دەگەڕێندرێتەوە بۆ ئەو خووەی کە بێتھۆڤن ھەیبوو ئەویش سەر خستنە ناو ئاوی سارد بوو بۆ ئەوەی بەخەبەر بمێنێتەوە. لە دوای پشکنینی جەستەی بێتھۆڤن دوای مردنی، ھۆکاری کێشەکانی گوێی گەڕێندرایەوە بۆ ھەڵئاوسانی گوێچکەی ناوەڕاستی، کە بە درێژایی کات ژەھراوی بووە.\nتابلۆی بێتھۆڤن لە ١٨١٥ لەلایەن وێنەکێش یۆسێف ویلیبرۆرد مێلەر\nلەدوای ئەوەی دکتۆرەکەی ڕێنمایی کرد کە بڕواتە دێیەکەوە بژی، بێتھۆڤن لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٨٠٢دا خۆی لە شارۆچکەی ھایلەگنشتاد جێگیر کرد کە لە دەرەوەی ڤیەننا بوو بۆ ئەوەی کە بە ئەنجامێک بگات لەگەڵ ئەو کێشەیەی کە ھەیبوو. لەوێ بێتھۆڤن وەسێتنامەی ھایلەگنشتادی نووسییەوە، پەیامێک بوو بۆ براکانی کە باسی لە کۆتا ھێنان بە ژیانی خۆی بۆ دەکردن تێیدا، بەھۆی ئەو کەڕییەی کە تووشی دەبوو و ڕۆژ بە ڕۆژ خراپتر دەبوو. ئەو ئاماژەی بەوە کردبوو کە ئەو بەردەوام دەبێت لە ژیان لە ڕێگەی ھونەرەکەوەی. ئەو کۆتایی بە ژیانی خۆی نەھێنا بەھەرحاڵ. بە تێپەڕبوونی کات، بەتەواوی کەڕ بوو. لەکاتی نمایشکردنی سیمفۆنیای نۆیەمدا لە ساڵی ١٨٢٤، یارمەتی بێتھۆڤنیان دا کە ئاوەڕ بداتەوە و جەماوەرە شادەکە ببینێت کە چەپڵەڕێزانیان دەکرد و ھاواریان بۆی دەکرد، چونکە خۆی گوێی لە ھیچ شتێک نەبوو. بە درێژایی نمایشەکەش بێتھۆڤن گوێی لە ئۆرکێستراکە نەبوو. کڕییەکەی بێتھۆڤن نەبووە کۆسپ لە بەردەمی بۆ نووسینەوەی ئاواز و مۆسیقای زیاتر، بەڵام ئەو کێشەیە نمایشکردنی لە شانۆکان (کە ھۆکارێکی سەرەکی داھاتی بێتھۆڤن بوو) زۆر سەختتر کردبوو. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٨١١ شکستی ھێنا لە پێشکەشکردنی کنچێرتۆی پیانۆی ژمارە پێنج، ئەو ھەرگیز دووبارە لە کۆنێرتدا نمایشێکی تری نەکردەوە، تا ساڵی ١٨٢٤ کە نمایشی سیمفۆنیای نۆیەمی تێدا کرد.\nبەشێکی زۆری ئەو ئامێرانەی بێتھۆڤن بەکاری ھێناون بۆ بیستن لە ڕابردوودا، ئێستاش دەتواندرێن بدۆزرێنەوە و ببینرێن لە مۆزەخانەی خانووی بێتھۆڤن لە بۆن، ئەڵمانیا. لە ساڵی ١٨١٤ کە بێتھۆڤن تەمەنی ٤٤ ساڵ بوو، کۆمەڵێک میوان سەردانیان کرد، گوێبیستی بوون کە پیانۆی بە بەرزی دەژەنی و یەک لە دوای یەک نۆتەی بەیسی لێ دەدا، وەک ھەورە گرمە وابوو دەنگەکەی. لەو کاتەدا بەخۆی دەوت: «ئایا جوان نییە؟» میوانەکان لەو کاتەدا بە قووڵی دڵیان بۆی تەنگ بوو. پێدەچێت کە بێتھۆڤن سەرەتا بیستنی تەنھا بۆ فریکوێنسییە بەرزترەکان لەدەست دابێت، بۆیە لەم کاتەدا لەسەر پیانۆکەی مۆسیقای لەسەر نۆتەی بەیسەکان (بەیسەکان قووڵترین دەنگی سەر پیانۆیەکن) ژەنیوە. چێرنی وتوویەتی کە بێتھۆڤن تا ساڵی ١٨١٢ش توانای بیستنی بە باشی ھەبووە ھەبووە، ئەو ڕاستەوخۆ کەڕ نەبووە.\nبەھۆی لەدەستدانی بیستنی بێتھۆڤنەوە، دەفتەرێکی وتووێژکردنیان بۆ دانا و ئەم دەفتەرەش زۆر پڕ و قووڵە. دەفتەرەکە بە سەرەکی لە ١٠ ساڵی ڕابردوویدا بەکاردەھات، ھاوڕێکانی لەم دەفتەرەدا شتیان بۆ نووسیوەتەوە بۆ ئەوەی بێتھۆڤن بزانێت کە چی دەیانەوێت چی بڵێن. ئەو یان لەسەر دەفتەرەکە بە نووسین وەڵامیانی دەدایەوە یاخود بە دەم. دەفتەرەکە مشتومڕ دەربارەی مۆسیقا و بابەتی تر لەخۆ دەگرێت و، ڕوویەکی بیردکردنەوەی بێتھۆڤن پیشانی جیھان دەدات. ئەم دەفتەرە سەرچاوەیەکی زانیاری گرنگە بۆ لێکۆڵینەوە لەوەی کە بێتھۆڤن چۆن دەیەوێت ھونەرەکەی پەخش بکرێت و ھەروەھا پەیوەندی بێتھۆڤن و ھونەر ڕووندەکاتەوە و باسی دەکات. لە ٤٠٠ دەفتەری وتووێژدا، وا دیارە کە ٢٦٤یان لەناوچوون و ئەوەشی کە لێی ماوەتەوە دەستکاری کراوە دوای مردنی لەلایەن سکرتێرەکەوەی، ئانتۆن شیندلەر، چونکە دەیویست تەنھا ژیاننامەیەکی تایبەت و باش دەربارەی ئاوازدانەرەکە بمێنێتەوە.\nپشتگیری و یارمەتی[دەستکاری]\nپشتگیری بێتھۆڤن، ئەرکدوک ڕەدۆلف\nبێتھۆڤن داھاتی دەست دەکەوت بە بڵاوکردنەوەی کارەکانی و نمایشکردنەکانی لە کۆنسێرتەکاندا، لە پاڵ ئەوانەش دا ئەو پشتی بە پشتیگیرانی دەبەست بۆ داھاتی زیاتر، لە پێناو نماییشی تایبەت و پێدانی وەشانی کارەکانی بە تایبەتی پێش بڵاوکردنەوەیان بە پشتگیران ئەو پارەی دەدراێ. بەشێک لە کۆنترین پشتگیرانی پێکھاتبوون لە شا لۆبکۆویتز و شا لیکنۆسکی، ئەوان بڕە پارەیەکی ساڵانەیان ئەداێ لەپاڵ کڕینی کارەکانی.\nلەوانەیە گرنگترین پشتگیری بێتھۆڤن ئەرکدوک ڕەدۆلف بووبێت، گەنجترین کوڕی ئیمپراتۆر لیۆپۆلدی دووەم. ئەم لە ١٨٠٣ یان ١٨٠٤ دەستی کرد بە خوێندنی وانەی پیانۆ و ئاوازدانان لەگەڵ بێتھۆڤن. بێتھۆڤن چواردە ئاوازی پێشکەش بە ڕەدۆلف کردووە، لەوانە ئەرکدوک تریۆ (١٨١١) لەگەڵ میسا سۆلمنیس (١٨٢٣). لە وەڵامدا بۆ بێتھۆڤن، ڕەدۆلف یەکێک لە ئاوازەکانی خۆی پێشکەشی بێتھۆڤن کردووە. ئەو نامانەی کە بێتھۆڤن ناردوویەتی بۆ ڕەدۆلف ئێستاش لە کۆمەڵگەی ھاوڕێیانی مۆسیقا (Gesellschaft der Musikfreunde) ماونەتەوە لە ڤیەننا.\nلە پایزی ١٨٠٨ دوای ئەوەی بێتھۆڤن ڕەتکرایەوە لە پیشەیەک لە شانۆی ڕۆیاڵ، ئەو ئۆفەرێکی لە براکەی ناپۆلیۆن بۆناپارت، جێرۆم پۆناپارت پێگەیشت، دواتریش دانەیەکی تری پێگەیشت دووبارە لەلایەن سەرۆکی ڤێستڤالیا بۆ ئەوەی بە بڕە پارەیەکی گونجاو وەک کێپلێمیستەر (چاودێری بەرھەمھێنانی مۆسیقا) لە دەست و پێوەندی شای گازێل کار بکات. بۆ ئەوەی وای لێ بکەن کە لە ڤیەننا بمێنێتەوە، ئەرکدوک ڕەدۆلف و شا کینسکی و شا لۆبکۆویتز بڕیاریان دا کە ساڵی جارێک ٤٠٠٠ فلۆرینی بەنێ. تەنھا ئەرکدوک ڕەدۆلف ئەو پارەیەی کە پەیمانی دابوو بیدا دای لە ڕێکەوتی دیاریکراودا. کینسکی بانگ کرا بۆ کارێکی سەربازی و نەیتوانی ئەو پارەیەی کە پەیمانی دابوو بیدات و دواتریش لەسەر ئەسپەکەیەوە کەوتبووە خوارەوە و مردبوو. لۆبکۆویتز وەستا لە پارەدان لە ئەیلوولی ١٨١١. ھیچ کەسێکی تر نەمابوو کە درێژە بە پشتگیرییەکە بدات و بێتھۆڤنیش بەزۆری پشتی بە فرۆشتنی مافەکانی ئاوازدانانی کردەوە بۆ دەستکەوتنی بڕە داھاتێکی کەم لە ساڵی ١٨١٥ەوە.\nمۆنیومێنتی بێتھۆڤن لە بۆن، مانستەرپلاتز\nگەڕانەوەکەی بێتھۆڤن لە ھایلەگنشتادەوە بۆ ڤیەننا گۆڕانکارییەکی شێوازی مۆسیقیشی لەگەڵ خۆی ھێنا، ئێستاش ئەو ماوەیە بە ماوەی ناوەڕاست یان دلێری ناسراوە. بەپێی کارل چێرنی، بێتھۆڤن وتوویەتی «من دڵ خۆش نیم بەو کارانەی کە کردوومن تاکو ئێستا. لە ئێستەوە من بەتەمای گرتنەبەری ڕێگەیەکی نوێم.» خەسڵەتەکانی ئەم ماوەیە پێکھاتوون لەو ژمارە ئاوازانەی کە بێتھۆڤن نووسیویەوتییەوە کە بە ڕەسەنی ھی خۆی بوون و مەزن بوون. یەکەم کار کە شێوازە نوێکەی دەنوێنێت، سیمفۆنیای سێیەمی بوو: ئیرۆیکا، کە لەسەر کلیلی ئی-فلات دەژەندرێت. ئەم پارچە مۆسیقایە لە مەودادا لە ھەموو سیمفۆنیاکانی پێشووی گەورەتر و درێژترە. کاتێک بۆ یەکەم جار پەخشکرا لە ساڵی ١٨٠٥، ڕای جیاوازی لەسەر ھەبوو. ھەندێک کەس گلەییان لە درێژییەکەی دەکرد و، یانیش لە شێوازەکەی تێنەگەیشتبوون، ھەندێکی تریش وەک پارچەیەکی گەورە و بەھێز دەیانبینی.\n«ماوەی ناوەڕاست» ناوێکی تری ھەیە کە دەدرێتە پاڵی و بە شێوەیەکی زۆر بەرفراوان بەکاردێت، بەتایبەتی لە نێوان ئەو زانایانەی لە ژیانی بێتھۆڤن دەکۆڵنەوە، ئەویش «ماوەی دلێریی» ە. لە دلێریدا مەبەست لە دلێریی بێتھۆڤنە بۆ نووسینەوە و ئاوازدانان، ئێستاش ئەم ناوە زۆرجار وەک جێگرەوەیەک بەکاردێت. بەکارھێنانی ئەم دەستەواژەیەش بۆ وەسفکردن یان باسکردنی ھەموو ئەم ماوەیە جێگەی پرسیارە، بەھەرحاڵ. چونکە لەکاتێکدا کە کاری وەک سیمفۆنیای پێنجەم و سێیەم بە شێوازێکی دلێرانە نووسراوە و دەتواندرێت بە ئاسانی بەم ناوە وەسف بکرێن، ھەندێک لە کارەکانی تری وەک سیمفۆنیای شەشەم و پاستۆرال وا نین و تەنھا کاری ئاسایین.\nھەندێک لە کارەکانی ماوەی ناوەڕاستی بێتھۆڤن ئەو زمانە مۆسیقییە ڕوونتر دێنێتە بەرچاو کە بێتھۆڤن لە مۆتسارت و ھایدنەوە وەریگرتوون. کارەکانی ماوەی ناوەڕاست پێکھاتوون لە سیمفۆنیای سێیەم تا ھەشتەم، کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکان، ھەردوو سۆناتای پیانۆ واڵدستاین و ئەپاسیۆناتا، ئۆپێرای فیدیلیۆ، کنچێرتۆی کەمان و چەندەھا کاری ناسراوی تریش. لەم ماوەیەدا بێتھۆڤن بە بڵاوکردنەوەی کارەکانی، نمایشکردنیان و لەلایەن پشتگیرانەوە داھاتی دەست دەکەوت. ئەو چیتر کاری نەما لە شانۆی ئان دێر ڤین کاتێک کە بەڕێوەبەڕایەتی شانۆکە گۆڕا لە زووەکانی ١٨٠٤، ئەمەش بووە ھۆکاری ئەوەی کە نووسینەوەی ئۆپێرای فیدیلیۆ سەختتر بێت و دوا بکەوێت. ئەم کارە دووبارە دواخرایەوە لەلایەن سانسۆرشیپی نەمسی، تا ساڵی ١٨٠٥، لەو ساڵەدا کارەکە پەخشکرا بە ڕووی ماڵەکاندا، ھەرچەندە زۆربەشیان خاڵی بوون و کەسی لێ نەمابوو بەھۆی داگیرکردنی شارەکەوە لەلایەن فەڕەنسییەکانەوە. لە پاڵ ئەوەی کە لە ڕووی دارایییەوە شکستی ھێنا، ڕەخنەشی زۆر لێ گیرا. بێتھۆڤن دووبارە بیری لە گۆڕانکاری کردن کردەوە تێیدا.\nسیمفۆنیای ژمارە ٥\nسیمفۆنیای ژمارە پێنج، لە سەرەتای دەستپێکی ماوەی ناوەڕاستی بێتھۆڤنەوە نووسراوەتەوە\nگرفتێکت لە بیستنی ئەم پەڕگەیە ھەیە؟ بڕوانە یارمەتی میدیا.\nلە ئایاری ساڵی ١٨٠٩دا، کاتێک ھێزەکانی ناپۆلیۆن ھێرشیان کردە سەر ڤیەننا و بۆمباردیان کرد، بێتھۆڤن زۆر خەمی بوو کە ئەوەی کە ماوەتەوە لە بیستنەکەی لە دەستی بچێت و خۆی شاردەوە لە ژێرزەمینی خانووی براکەی و گوێکانی بە سەرین داپۆشی. (وەک پێشووتر ئاماژەی پێدرا، بێتھۆڤن سەرەتا توانای لەدەستدانی فریکوێنسییە بەرزترەکانی نەما)\nکارەکانی ماوەکانی ناوەڕاستی بێتھۆڤن وەک سەروەرێک دایمەزراند. لە ساڵی ١٨١٠دا، ھۆفمان بە یەکێک لە باشترین ئاوازدانەرەکانی دەمەی «ڕۆمانتیک» ناوی ھێنا. ھۆفمان بە سیمفۆنیای پێنجەمی بێتھۆڤن وت کە «یەکێک لە گەورەترین کارەکانی ئەو ماوەیەیە.»\nکێشەی کەسی و خێزانی[دەستکاری]\nژیانی خۆشەویستی بێتھۆڤن بەھۆی کێشەی چینایەتییەوە تێکچووبوو. لە ساڵی ١٨٠١دا خانمەخانەدانێکی گەنجی ناسی بە ناوی جوڵی گیچاردی بەھۆی خێزانی برەنسڤیکەوە، لەو کاتەی کە وانەی پیانۆی بە جۆزفین برەنسڤیک دەوتەوە. بێتھۆڤن دان بە خۆشەویستییەکەیدا دەنێت بۆ ئەو لە تشرینی دووەمی ١٨٠١دا لە ڕێگەی پەیامێکەوە، بەڵام نەیتوانی ھاوسەرگیری لەگەڵ بکات بەھۆی جیاوازی چیبایەتییەوە. بێتھۆڤن یەکێک لە کارەکانی، سۆناتای ژمارە ١٤ی پێشکەش بەو کرد، کە ئێستا ناسراوە بە سۆناتای ڕووناکی مانگ و یەکێکە لە کارە بەناوبانگەکانی بێتھۆڤن.\nپەیوەندییەکەی لەگەڵ جۆزفین برەنسڤیک قووڵتر و بەھێزتر بوو دوای ئەوەی کە ھاوسەرە خانەدانەکەی ئەم خانمە، یۆسێف دیم، لەناکاو مرد. بێتھۆڤن ١٥ نامەی خۆشەویستی قووڵی بۆ جۆزفین نووسیبوو لە دەورووبەری ١٨٠٤ بۆ ١٠/١٨٠٩. لەکاتێکدا کە جۆزفینیش ھەمان ھەستی ھەبووە بەرامبەر بە بێتھۆڤن، خێزانەکەی ناچاریان کرد کە واز لە بێتھۆڤن بھێنێت و لێیان دوورخستەوە لە ساڵی ١٨٠٧. جۆزفین وتی کە نەیتوانیوە کە ھاوسەرگیری لەگەڵ کەسێکی ئاسایی بکات لەبەر ئەوەی ئەو مافانەی مناڵە ئەرستۆکراتەکانی ھەیان بوو لێیان دەسەندرایەوە. دواتر جۆزفین لە ساڵی ١٨١٠ ھاوسەرگیری لەگەڵ بارۆن ڤۆن ستاکلبێرگ کرد، بێتھۆڤنیش لەم کاتەدا خەریکبوو ھاوسەرگیری لەگەڵ تێریز ماڵفاتی بکات، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو لەبەرئەوەی کێشەی چینایەتی دووبارە بووبە ڕێگر لەبەردەمی. زانایان پێیان وایە کە مۆسیقای فور ئیلیزی بێتھۆڤن پێشکەش کراوە بە تێریز ماڵفاتی.\nماسکی دەمووچاوی بێتھۆڤن کە لە ساڵی ١٨١٢دا دروست کراوە\nلە بەھاری ١٨١١ بێتھۆڤن زۆر نەخۆش کەوت، تووشی سەرئێشەی بەردەوام و تای بەرز ھات. لەدوای گوێگرتن لە ڕێنمایییەکی دکتۆرەکەی، ئەو بۆ ماوەی شەش ھەفتە ڕۆیشتە دەرەوە بۆ تێبلیز. زستانی بەدواداھاتوو، کە بەتەواوەتی بێتھۆڤنی سەرقاڵ کردبوو بە سیمفۆنیای حەوتەمەوە، ئەو دووبارە نەخۆشکەوتەوە و دکتۆرەکەی دووبارە ڕێنمایی کردەوە کە ھاوینی ١٨١٢ لە تێبلیز بەسەربەرێت. دڵنیا کراوەتەوە کە بێتھۆڤن لە تێبلیز بووە لەکاتی نووسینەوەی نامەی خۆشەویستی «نەمریی خۆشەویست» بەڵام ئەو کەسەی کە بۆی نووسراوە جێگەی پرسیارکردنە و، زاناکانی کە لە ژیانی بێتھۆڤن دەکۆڵنەوە پێیان وایە ئەم نامەیە نووسراوەتەوە بۆ یەکێک لە نێوان ئەم چەند کەسایەتییە: جوڵی گیچارد، تێریز ماڵفاتی، جۆزفین برەنسڤیک و ئەنتۆنی برێنتانۆ.\nبێتھۆڤن سەردانی یۆھانی برای کرد لە کۆتایییەکانی تشرینی یەکەمی ١٨١٢، بە ھیوای ئەوەی کە وا لە براکەی بکات کە پەیوەندییەکەی کۆتایی بھێنێت لەگەڵ تێریز ئۆبرمەیەر، چونکە ئەو مناڵێکی نایاسایی ھەبوو. ئەو نەیتوانی سەرکەوتووبێت لەم کارە و، بەھۆی ئەمەوە پەنای برد بۆ کەسایەتییە دینییەکان. دوای ئەوەی بێتھۆڤن ھیچی پێ نەکرا، یۆھان ھاوسەرگیری کرد لەگەڵ تێریز لە ٩ی تشرینی دووەم، ھەرچۆنێک بێت.\nتابلۆی بێتھۆڤن لە ١٨١٤.\nوادایارە کە لە زووەکانی ساڵی ١٨١٣ بێتھۆڤن لە ڕووی دەروونی و ھەستییەوە پەشۆکاوە و بە ماوەیەکی سەختدا تێپەڕیوە و ڕێژەی نووسینەوەکانی کەمتر بووەتەوە. ئەو کەمتر گوێی بە خۆی داوە لەم ماوەیەدا و شێوەی گۆڕاوە، پێش ئەو ماوەیە زۆر چالاکتر و پاکتر دیاربووە لە دەرەوەدا، بەتایبەتی لەو کاتانەی کە ژەمی ئێوارانی لە دەرەوە خواردووە. بێتھۆڤن خێزانەکەی بەخێو دەکرد و خزمەتی براکەی دەکرد کە نەخۆش بوو، ئەمەش ببووە ھۆی ئەوەی وەک بێتھۆڤن خۆی بانگەشەی کردووە، بێ پارە و پوول بێت.\nبێتھۆڤن دووبارە ھان دراوەتەوە کە دەست بکاتەوە بە ئاوازدانان و نووسینەوە لە حوزەیرانی ١٨١٣، کاتێک ھەواڵی شکاندنی یەکێک لە ھێزەکانی ناپۆلیۆن لە ئیسپانیا گەیشت. ئەم ھەواڵە وای لێکرد کە سیمفۆنیای شەڕ ناسراو بە بردنەوەی ویڵینگتن بنووسێتەوە. بۆ یەکەم جار لە ٨ی کانوونی یەکەم پەخش کرا لە پاڵ سیمفۆنیای حەوتەمی لە کۆنسێرتێکی خێرخوازی بۆ قوربانیانی شەڕەکە. کارەکە سەرکەوتوو بەناوبانگ بوو، لەوانەیە لەبەر ئەوە بووبێت کە ئاسانترە بۆ تێگەیشتن لێی. لە چەند کۆنسێرتێکی تردا دووبارە پێشکەشکراوەتەوە لە کانوونی دووەم و شوباتی ١٨١٤. دووبارە بەرزبوونەوەی ناوبانگی بێتھۆڤن بووە ھۆکاری زۆربوونی خواست بۆ زیندووکردنەوەی ئۆپێرای فیدیلیۆ، بۆ جاری سێھەم ئەم کارە نوێکرایەوە و لە تەممووزی ئەو ساڵەدا پەخشکرا و ڕای باشی لەسەر ھەبوو. ئەو ھاوینە ئەو سۆناتایەکی پیانۆی نووسییەوە بۆ یەکەم جار لە پێنج ساڵدا، ئەم کارەیانی بە شێوازێکی ڕۆمانتیکیتر نووسراوەتەوە بەراورد بە کارەکانی پێشووی. ئەو یەکێک بوو لەو کۆمەڵە ئاوازدانەرانەی کە مۆسیقایان پێشکەش کرد بە چەندەھا سەری ویلایەتەکان لە کۆنگرەی ڤیەننا کە لە تشرینی دووەمی ١٨١٤ دەستی پێکرد.\nگرفت و نەخۆشی[دەستکاری]\nلە نێوان ساڵەکانی ١٨١٥–١٨١٧، دەرکەوتن و چالاکی بێتھۆڤن دووبارە کەم بۆوە. بێتھۆڤن ھۆکاری ئەمەی دایە پاڵ نەخۆشییەک کە ھەی بوو (ئەو ناوی دەبرد بە «تای ئاگراوی») بۆ ماوەی ساڵێک، ئەم نەخۆشییە لە تشرینی یەکەمی ١٨١٦دا تووشی بوو. ژیاننامەناسەکان ھۆکاری ئەم ناچالاکییە لەپڕەی بیتھۆڤنیان داوەتە پاڵ چەند شتێکی تریش، وەک ئەو گرفتانەی کە بۆی دروستببوو بەھۆی سانسۆرشیپی حکوومەتی نەمساوە و، ئەو کێشانەی کە بۆ تەندروستی دروستببوون و، لەوانەشە مردنی براکەی، کارل، بەھۆی دەردەباریکەوە ڕۆڵێکی گێڕابێت.\nبیتھۆڤن لە ١٨١٨\nکارل بۆ ماوەیەک نەخۆش بوو، بێتھۆڤنیش کەمینەیەکی سامانەکەی لەوا خەرج کرد لە ١٨١٥. دوای ئەوەی کارل مرد لە ١٥ی تشرینی دووەمی ١٨١٥، بێتھۆڤن ڕووبەری و ھاوسەرەکەی، یۆھانا، بە یاسایی بووبە شەڕیان لەسەر مناڵە نۆ ساڵانەکەی، بێتھۆڤن دەیویست کە لای ئەو بمێنێتەوە، لەبەر ئەوەی کە بێتھۆڤن یۆھانای بە دایکێکی باش نەدەزانی بەھۆی ڕەوشتە چەوتەکانییەوە (پێشووتر کوڕێکی نایاسایی لە پیاوێکی تر ھەبووە و تاوانبار کراوە بە دزی) و پێی وابوو لە ڕووی دارایییەوە ئەو دایکێکی باش نابێت، بۆیە ھەوڵی دا کە بە یاسایی ببێت بە چاودێری مناڵەکە و لای خۆی بیھێڵێتەوە. بێتھۆڤن توانی بە سەرکەوتووانە مافی چاودێری کردنی برازاکەی بەدەست بھێنێت لە ١٨١٦، بەڵام کەیسەکە بە تەواوەتی دانەخرا تاکو ساڵی ١٨٢٠، لەم ماوەیەشدا بێتھۆڤن زوو زوو بانگ دەکرا بۆ دادگا بۆ لێکۆڵینەوە لێی و زانینی تەندروستی مناڵەکە، کە بێتھۆڤن بۆ یەکەم جار لە قوتابخانەیەکی تایبەتی داینا.\nبێتھۆڤن دەیویست کە برازاکەی، کە بە ناوی باوکییەوە، کارل، ناونرابوو، ژیانێکی ئاست بەرز بژی و بەرزترین ڕەوشتی ھەبێت. بەھۆی ئەمەوە بێتھۆڤن یاسای بە-زۆری دەسەپاند بەسەر کارلدا و زوو زوو دەچووە نێو ژیانییەوە. بەھۆی ئەمەشەوە کارل لە ٣١ی تەممووزی ١٨٢٦ ھەوڵی خۆ کوشتنی دا بە دەمانچە، لە ڕێگەی تەقەکردن لە سەری خۆی. ئەو سەرکەوتوو نەبوو لە ھەوڵەکەی، بەڵام بریندار بوو، دواتر برا بۆ ماڵی دایکی و لەوێ کارل چاک بۆوە. دوای چەکبوونەوەی، پەیوەندییەکەی ئەو و بێتھۆڤن ئاسایی بۆوە، بەڵام ئەو سوور بوو لەسەر ئەوەی کە بچێتە نێو سەربازییەوە و کۆتا جار بێتھۆڤنی لە کانوونی دووەمی ١٨٢٧ بینی.\nبێتھۆڤن دەستی کرد بە نوێکردنەوەی مۆسیقا کۆنترەکان، وەک کارەکانی جۆرج فرێدریک ھاندڵ و یۆھان سباستیان باخ، دواتر بڵاودەکرانەوە. ئەو مۆسیقای دەستپێکی ئۆپێرای «پیرۆزکردنی خانووەکە» ی نووسییەوە، کە یەکەم کاری بوو ھاندرابێت لەلایەن ئەو جۆرە مۆسیقایەی کە ئەو کەسایەتیانە نووسیبوویان. شێوازێکی نوێی بێتھۆڤن دەرکەوت و ئەم دەمەی بێتھۆڤن پێی دەورترێت «شێوازی درەنگ.» ئەو گەڕایەوە بۆ سەر کیبۆردەکەی بۆ ئەوەی یەکەمین سۆناتای پیانۆ بنووسێتەوە لە ماوەی دەیەیەکدا، کە پێکھاتوون لە کۆتا پێنج سۆناتاکانی ژیانی، یەکێک لەوان پێکھاتبوو لە دایابێلی ڤارییەشن و کۆتا دوو سۆناتا بۆ چێلۆ و پیانۆ و سیمفۆنیای نۆیەم و میسا سۆلێمنیس، لەگەڵ کۆتا کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکان.\nلە زووەکانی ١٨١٨دا تەندروستی بێتھۆڤن باشتر بوو، برازاکەشی دووبارە گەڕایە بۆلای لە کانوونی دووەمدا. لەکاتێکدا کە تەندروستی گشتی باشتر ببوو، بیستنی زۆر خراپتر ببوو گەیشتبوو بە حاڵەتێک کە گفتوگۆکردنیش لەگەڵ خەڵکیدا سەخت ببوو، لە ئەنجامیشدا بووە ھۆی ئەوەی کە بێتھۆڤن دەفتەری وتووێژ بەکاربھێنێت. چالاکییە مۆسیقییەکانی لە ١٨١٨دا ھێشتا تا ڕادەیەک کەمتر بوون، بەڵام ئەو ھەندێک کاری ھەیە لەم ساڵەدا بەھەرحاڵ، کە پێکھاتوون لە دوو نووسینی-سەرەتایی کە دواتر لەگەڵ سیمفۆنیای نۆیەمی گەورە لێکدران. ئەو لە ھەمان ساڵدا توانی شێفێکی بە توانا بدۆزێتەوە بۆ ئامادەکردنی خۆراک بۆ خۆی و خێزانەکە. لە ١٨١٩ ئەو دیسانەوە گەڕایەوە دادگا بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری یاسایی دەربارەی برازاکەی. ئەو ھەروەھا بەردەوام بوو لە کارکردن لەسەر سیمفۆنیای نۆیەم و میسا سۆلێمنیس.\nسۆناتای پیانۆی ژمارە ٣٢ لە کلیلی سی ماینەر، ئۆ-پی. ١١١ (یەکەم جووڵە)\nنووسراوەتەوە لە نێوان ١٨٢١ و ١٨٢٢، لە دەمی درەنگەکانی بێتھۆڤن\nبۆ چەند ساڵێکی داھاتوو، بێتھۆڤن بەردەوام بوو لە پەرەپێدان و کارکردن لەسەر میسا سۆلێمنیس، چەند کورتە سۆناتایەکی پیانۆشی نووسییەوە وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەو خواستانەی کە لەسەر کارەکەی ھەبوون و ھەروەھا بۆ دەستکەوتنی داھات و بووژانەوەش لە ڕووی دارایییەوە ئەم کارەی ئەنجامدا. ئەو دووبارە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن نەخۆش کەوتەوە، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە تەواوکردنی میسا سۆلێمنیس دوابکەوێت و لە ساڵی ١٨٢٣دا تەواو ببێت، سێ ساڵ دوای ڕێکەوتە دیاریکراوەکەی. یۆھانی برای بێتھۆڤن دەستی کرد بە دەست-تێوەردان لە کارەکانی براکەی ھەر وەک کارل پێشووتر دەیکرد، ئەویش بە دۆزینەوە و دیاریکردنی کارە بڵاونەکراوەکانی پێشووی بێتھۆڤنەوە و پیشاندانیان بە بڵاوکەرەوەکان بۆ بڵاوکردنەوەیان. ئەو لەو کاتەشدا میسا سۆلێمنیسی پیشانی چەند بڵاوکەرەوەیەک دا تاکو داھاتی زیاتری ھەبێت لەکاتی بڵاوبوونەوەی.\nدوو داواکاری کە لە بێتھۆڤن کران لە ساڵی ١٨٢٢ ئەوی لە ڕووی دارایییەوە بووژاندەوە. کۆمەڵگەی فیلھارمۆنیکی لەندەن داواکاری پێشکەشکارییەکی سیمفۆنییان کرد، شا نیکۆلاس گۆلیتزنیش پەیمانی بە بێتھۆڤن دا کە بە نرخێکی باش سێ پێشکەشکاری کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکانی لێ بکڕێتەوە. وەرگرتنی یەکەم ئۆفریان بێتھۆڤنی بەشی ئەوە بووژاندەوە کە توانای تەواوکردنی سیمفۆنیای نۆیەمی ھەبێت، کە بۆ یەکەم جار پەخشکرا لە پاڵ میسا سۆلێمنیس لە ٧ی ئایاری ١٨٢٤دا. کارل چێرنی لەسەر سیمفۆنیاکەی بێتھۆڤن نووسی: «بە دڵنیایییەوە گیانێکی فرێش و جوان و گەنج ھەناسە دەدات. زۆرێک لە ھێز، داھێنان، جوانی کە ھەرگیز لە سەری ئەم پیاوە ڕەسەنەوە ھاتبێت.» بە پێچەوانەی زۆرینەی کۆنسێرتەکانی پێشووتری بێتھۆڤنەوە، ئەمیان پارەیەکی زۆری بۆ نەکرد، چونکە ڕێژەی ئەو پارەیەی کە پێویستبوو بۆ ڕێکخستنی گەورەتر بوو. کۆنسێرتێکی دووەم کە لە ٢٤ی ئایاردا کرا، بەھۆی ئەوەی کە دەرھێنەرەکە پەیمانی پڕە پارەیەکی بە بێتھۆڤن دابوو لە پێناویدا، ھەژار بوو. برازاکەی ئاماژەی پێدابوو کە زۆر کەس ڕۆیشتبوونە دەرەوەی شار و کەسی واش لە کۆنسێرتەکەدا نەبووە. ئەمە کۆتا کۆنسێرتی بێتھۆڤن بوو.\nدواتر بێتھۆڤن دەستی کرد بە نووسینەوەی کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکان بۆ گۆلێتزن، ئەم ئاوازە ڕەخنەی تێکەڵاوی لێ گیرا. ئاوازدانەر لویس سپۆھر پێی وت «ھەڵەیەکی نەخوێندراوەی تۆقێنەری ناڕاستە» و ھەندێک ڕای پێچەوانەشی لەسەر ھەبوو. لە کۆتا کوارترێتەکانی، ئەوەی بێتھۆڤن زیاتر خۆی مەیلی لێی بوو کوارترێتی چواردەھەمە، کە لەسەر #C ماینەر نووسراوەتەوە. ئەو بە باشترین کاری تەنھایی خۆی وەسفی کرد. کۆتا ئاواتی ئاوازانەری نەمسایی فرانتس شووبێرت گوێ لێبوون لە کوارترێتی ١٣١ بوو، ئاواتەکەی ئەو ھێنرایە دی لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٨٢٨، پێنج ڕۆژ پێش مردنی.\nنەخۆشی و مردن[دەستکاری]\nگۆڕەکەی بێتھۆڤن لە ڤیەننا\nبێتھۆڤن لەسەر جێگەی مردنی مایەوە بۆ ئەو چەند مانگەی کە مابووی لەژیانیدا و، زۆری ھاوڕێکانیشی ھاتن بۆ سەردانکردنی لەو ماوەیەدا. ئەو لە ٢٦ی ئازاری ١٨٢٧ لە تەمەنی ٥٦ ساڵیدا لە کەش و ھەوایەکی ڕەشەبایی بروسکاویدا ماڵاوایی لە ژیان کرد. دوای مردنی بێتھۆڤن جەستەی پشکنینی بۆ کرا و، دەرکەوت کە جگەریی زیانی پێگەیشتبوو، لەوانەشە ھۆکارەکەی بۆ خواردنەوەی کھوولی لە ڕادە بەدەر بگەڕێتەوە. پشکنینەکە ھەروەھا دەریخست کە دەمارەکانی بیستن و ھاوشێوەکانی پانتر ببوون.\nپرسەکەی بێتھۆڤن لە ٢٩ی ئازاری ١٨٢٧دا ئەنجام درا و، نزیکەی ٢٠٬٠٠٠ لە دانیشتووانی ڤیەننا ئامادەی پرسەکە بوون. فرانز شوبێرت یەکێک بوو لەو کەسانەی کە گڕەکەی ھەڵگرتبوو، ئەویش ساڵێک دواتر مرد و لە تەنیشت بێتھۆڤنەوە نێژرا. بێتھۆڤن لە گۆڕێکی تایبەتییە نێژرا لە باکووری-ڕۆژئاوای ڤیەننا لە گۆڕستانی واھرینگ. پاشماوەکانی دەرھێندرانەوە لە ساڵی ١٨٦٢ بۆ لێکۆڵینەوە، دواتر گوازرانەوە بۆ گۆڕاتانی ناوەندی ڤیەننا.\nھۆکاری مردنی بێتھۆڤن یەکلایی نەکراوەتەوە. سیرۆسیس، سفیلیس، ھاپێتاتێس ئەی، ژەھراویبوون، ساکۆدۆسس، و نەخۆشی ویپڵ ھەموو پێشبینی کراون کە ھۆکاری مردنەکەی بێتھۆڤن بووبێتن. پێش مردنی، ھاوڕێ و سەردانکەرانی پارچەی قژیان دەبڕی و ھەڵیان دەگرت، ھەندێک لەوانە بەکارھێندراون بۆ بەدواداچوونی زیاتر لەسەر بێتھۆڤن. ھەندێک لەم پشکنینانە گوومانێکی دروست کردووە کە گوایە بێتھۆڤن ژەھراوی بووە بەھۆی ئەو دەرمانانەی کە بەکاریھێناون لەژێر ڕێنمایی دکتۆرەکەی.\nپەیکەرێکی بێتھۆڤن کە لەسەر ماسکی دەمووچاوەکەی دروستکراوەتەوە.\nبێتھۆڤن بە یەکێک لە گەورەکانی مۆسیقای کلاسیک ناسراوە. ئەو بە یەکێک لە «سێ بییەکە» ناودەبرێت لە پاڵ باخ و برامز. ئەو ھەروەھا یەکێک بوو لە کەسایەتییە بەناوبانگەکانی نێوان دەمەی کلاسیزم (سەدەی ھەژدەھەم) و ڕۆمانتیزم (سەدەی نۆزدەھەم) و ئەو کاریگەری کردووەتە سەر چەندەھا ئاوازدانەرانی جیھان لە چەندین نەوەی جیاواز و تا ئێستاش ناوبانگەکەی خۆی ھێشتووەتەوە و میراتێکی لە دوای خۆی بەجێھێشتووە بۆ ژەنیاران و ئاوازدانەرانی دوای خۆی کە زۆربەیان ئێستاش دوای کەوتوون. مۆسیقاکەی ئەو دووجار لەسەر تۆمارە زێڕینەکەی ڤۆیگەر داندراوە کە نێردراوە بۆ ناو بۆشایی ئاسمان.\nبێتھۆڤن لە چەند چەشنە مۆسیقایەکدا کاری ھەبووە بە بەکارھێنانی چەند کۆمەڵە ئامێرێکی جیا جیا. ئەو کارانەی کە لە بواری سیمفۆنیای ئۆرکێسترادا ئەنجامی داون پێکھاتوون لە نۆ سیمفۆنی (نۆیەم سیمفۆنی کۆرسێکی تێدایە) و نزیکەی ١٢ مۆسیقای ئاساییشی ھەیە. ئەو حەوت کنچێرتۆی ھەیە بۆ یەک سۆلۆژەن/ئۆرکێسترا یان زیاتر، ھەروەھا چوار پارچەی کورتتری ھەیە کە سۆلۆژەنی تێدایە لەپاڵ ئۆرکێسترا. تەنھا ئۆپێرای ئەو پێکھاتووە لە فیدیلیۆ، کاری زیاتری تر کە گۆرانیبێژان و ئۆرکێسترا لەخۆ دەگرن پێکھاتوون لە دوو ماس و چەند کارێکی کورتتر.\nلەو پارچە زۆرە مۆسیقیانەی کە بۆ پیانۆی نووسیونەتەوە پێکھاتوون لە ٣٢ سۆناتای پیانۆ و چەند کارێکی گەورە-بەڵام-کورتتری تر. لە پاڵ سۆناتا و ئاوازی پیانۆکانی ئەو ١٠ سۆناتای کەمان و ٥ سۆناتای چێلۆ و یەک سۆناتای بۆ ھۆڕنی فەڕەنەسی ھەیە. بێتھۆڤن ھەروەھا چەند کارێکی مۆسیقای چامبەری ھەیە لە پاڵ ١٦ کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکان.\nپیشەی مۆسیقیی بێتھۆڤن کراوە بە سێ بەشەوە: زوو، ناوەڕاست/ناوەند و درەنگ. ماوەی زووەکانی بەردەوام دەبێت تا ١٨٠٢، ماوەی ناوەڕاست/ناوەند لە ١٨٠٣ بۆ ١٨١٤ و ماوەی درەنگیش لە ١٨١٥وە دەست پێدەکات.\nلە ماوەی زووەکانی، بێتھۆڤن بە بەھێزی کاریگەر بووە بە کارەکانی ھونەرمەندانی پێش خۆی، وەک مۆتسارت و ھایدن. ئەو ھەروەھا چەندەھا بیرۆکەی مۆسیقیی نوێی ھەبووە و گەڕاوە بە ناو کاری نوێدا و بە درێژایی کات مەودا مۆسیقییەکەی فراوان کردووە. ھەندێک لە گرنگترین کارەکانی ماوەی زووەکانی بێتھۆڤن پێکھاتوون لە سیمفۆنی یەکەم و دووەم، شەش کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکانی، یەکەمین دوو کنچێرتۆی پیانۆکانی و ھەروەھا ١٢ لە سۆناتای پیانۆکانی، بە سۆناتای بەناوبانگیشەوە بە ناوی پێتەتیک.\nماوەی ناوەڕاست/ناوەندی (دلێریی) دەستی پێکرد بە کورتی دوای کێشە گەورەکانی کە بێتھۆڤن تووشیان بوو بەھۆی کەڕییەوە. لەم ماوەیەدا چەندەھا کاری مەزنی نووسیوە کە باس لە ئازار و دلێریی دەکات. کارەکانی ئەم ماوەیە پێکھاتوون لە شەش سیمفۆنی، کۆتا سێ کنچێرتۆی پیانۆکەی، کنچۆرتۆی-سیانیی و کنچێرتۆی کەمانەکەی، ٥ کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکان و چەند سۆناتایەکی پیانۆش (وەک ڕووناکی مانگ، وڵدستاین، و ئەپاسۆناتیا.)، تەنھا ئۆپێرای بێتھۆڤن بە ناوی فیدیلیۆ و سۆناتای کەمانەکەی بەناوی کریوتزەر.\nماوەی درەنگەکانی دەستی پێکرد لە ١٨١٥. کارەکانی ئەم دەمەی بە قووڵی، بەھێزی، ڕەسەنیی، و دەربڕینی خوود ناسراون. کارەکانی ئەم دەمە پێکھاتوون لە میسا سۆلێمنیس و کۆتا پێنج کوارترێتی ئامێرە ژێدارەکان، لەگەڵ کۆتا ٥ سۆناتای پیانۆکانی.\nبێتھۆڤن لە ماڵەکەی خۆیدا\nژیانی تایبەتی بێتھۆڤن تێکدرابوو بەھۆی ئەو کەڕییەی کە ڕۆژ بە ڕۆژ خراپتر دەبوو، لەگەڵ ئەو ئازارە سەخت و بەردەوامەی کە لە ناوچەی زگی دروستببوو (کە دەستی پێ کرد کاتێک بێتھۆڤن تەمەنی لە ٢٠ەکاندا بوو) کە وای لێ کرد کە پلانی خۆکوشتن دابنێت، وەک لە وەسێتنامەی ھێڵینشتادا دەردەکەوێت. بێتھۆڤن وا دیاربووە کە کەسێک بووە کە بە خێرایی تووڕە بووە. پێشنیار دەکرێت کە ئەو نەخۆشی بایپۆلاری ھەبووە، نەخۆشێکی دەروونی کە لە پڕ بۆ ماوەیەک کەسێک تووشی خەمۆکی دەکات و لە پڕیش دڵخۆشیان دەکات. ئەو کۆمەڵێک ھاوڕێی نزیک و باشی ھەبووە تا کۆتایی تەمەنی بەھەرحاڵ، پێ دەچێت بەھێزیی کەسایەتی بێتھۆڤن سەرنجی ھەموو ئەوانی ڕاکێشابێت بەلای خۆیدا. لە نزیکی کۆتایی ژیانی، ھەموو ھاوڕێکانی یارمەتییان دەدا لە کردنی ئەو کارانەی کە نەیدەتوانی بیکات بەتەنھا بەھۆی نەخۆشییەکەوەی.\nبێتھۆڤن کەسێک بووە کە ھەستی کردووە کە ئەو شایستەی دەسەڵات و ناوبانگی ناو کۆمەڵگە نەبووە. لەکاتی ژەنینی پیانۆدا لە کۆنسێرتەکانیدا ئەو سەرنجی جەماوەرەکەی دەدا و ئەگەر ئەوان لەناو خۆیاندا قسەیان بکردایە یان سەرنجیان لە ھونەرەکەی بێتھۆڤن نەدایە ئەو لە ژەنین دەوەستا. لەکاتی پێشکەشکاری ئێواراندا، ئەو بانگھێشتی نمایشکردنی ڕەت دەکردەوە ئەگەر لەپڕ بانگ بکرایە. کاتێک کە بێتھۆڤن بۆ پاشا کاری دەکرد وەک ژەنیار، دوای زۆرێک لە ڕووبەڕووبوونەوەی، ئەرکەدووک ڕەدۆلف لە کۆتاییدا دانی پێدا نا کە یاسا ئاسایییەکانی ئەوان لەگەڵ بێتھۆڤندا ناگونجێت.\nبێتھۆڤن سەرسام بوو بە سەردەمی ڕووناکبیری. لە ساڵی ١٨٠٤دا کاتێک ھیوا و پلانەکانی ناپۆلیۆن دەرکەوتن، بێتھۆڤن پەڕەکانی کە نۆتەکانی سیمفۆنیای سێیەمی لەسەر نووسرابوو ھێنا و ئەمەندە بە بەھێزی ناوی بۆناپارتی، کە ناوی سیمفۆنیاکە بوو، لێ کردەوە کوونێکی کردە پەڕەکەوە. ئەو دواتر ناوەکەی گۆڕی بۆ (سیمفۆنیای دلێریی، نووسراوەتەوە بۆ ئاھەنگکردنی یادگاری پیاوێکی مەزن) و پێشکەشی کرد بە شا لۆبکۆویتز، سیمفۆنیاکەش بۆ یەکەم جار ھەر بۆ ئەو شایە نمایشکراوە. بە کورتی ھەر بە سیمفۆنیای ئیرۆیکا ناسراوە.\nماسکی مردنی بێتھۆڤن.\nمۆنیومێنتی بێتھۆڤن دەرخرا و تەواوکرا لە بۆن لە ئابی ١٨٤٥، وەک شانازییەک لە بۆنەی ٧٥ھەمین ساڵەی. ئەمە یەکەم پەیکەری ئاوازدانەرێک بوو کە دروست کرابێت لە ئەڵمانیا. ئەو فێستیڤاڵی مۆسیقایەش کە ڕاستەوخۆ دوای نمایشکردنی پەیکەرەکە ھات ھەمان بوو کە لەکاتی بنیاتنان و تەواوکردنی بێتھۆڤنھاڵ ئەنجامدرا، ھۆڵێکی مۆسیقا کە بە ناوی بێتھۆڤنەوە ناونراوە. ھاڵەکە دیزاین کراوە و بنیاد نراوە لە کەمتر لە مانگێک. پەیکەرێکی مۆتسارت لە سالزبێرگی نەمسا لە ساڵی ١٨٢٤ دروست کرا، ڤیەننا ھیچ پەیکەرێکی بۆ بێتھۆڤن دروست نەکرد تا ١٨٨٠.\nمۆزەخانەیەکیش ھەیە بە ناوی خانوو یان ماڵی بێتھۆڤن لە ناوەڕاستی بۆن، لەو شوێنەی بێتھۆڤنی لێ لەدایک بووە. لە ساڵی ١٨٤٥ەوە، بۆن فێستیڤاڵێک ئەنجام دەدەن بەناوی بێتھۆڤنفێست، سەرەتا بە شێوەیەکی ناڕێک ئەنجام دەدرا، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە بووە بە شێوەیەکی ساڵانە و ئێستا ڕێکخراوە.\nسێیەم گەورەترین چاڵی سەر عەتاردیش بە ناوی بێتھۆڤنەوە ناونراوە. (١٨١٥ بێتھۆڤن). بێتھۆڤن ھەتاکوو ئێستاش توانیوێتی ناوی خۆی بھێڵێتەوە و کاریگەری لەسەر چەندەھا ھونەرمەندی بەناوبانگی سەدەی ٢١ەکەمیش ھەبووە. ئەو یەکێکە لە ھەرە کاریگەرترین ژەنیارەکانی ٣ سەدەی ڕابردوو و، مۆسیقاکانیشی ھەتاکوو ئێستا ماونەتەوە و لێدەدرێنەوە، لە قوتابخانە مۆسیقییە کلاسیکییەکان لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت و دەخوێندرێن و فێر دەکرێن.\n^ ئ ا ب پ ت ج کێرمان، جۆزێف; تایسن، ئالان; بەرنھام، سکات جی. "لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن". لە ئێڵ ڕووت، دینەوە. مۆسیقای گرۆڤ ئۆنڵاین. مۆسیقای ئۆکسفۆرد ئۆنلاین. پرێسی زانکۆی ئۆکسفۆرد. (خۆتۆمارکردن پێویستە)\n^ ئ ا ب گرووڤ ئۆنڵاین، بەشی ١\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٤٠٧. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ سوافۆرد ٢٠١٥, pp. ١٢–١٧. sfn error: no target: CITEREFسوافۆرد٢٠١٥ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ٤٩. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ ترۆن جەی ئۆ; کۆلکۆت، T.C., eds. (1986). فەرھەنگی ژیاننامەییچابەرز. ئیدنبەرگ: دەبڵیو ئێند ئاڕ چامبەرز ئێڵ ئێڵ سی. p. ١١٤. ISBN 0-550-18022-2.\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ٥٣. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ سۆلۆمن ٢٠٠٠, بەشی یەکەم. sfn error: no target: CITEREFسۆلۆمن٢٠٠٠ (help)\n^ ئ ا ستانڵێی، پ. ٧\n^ سوافرد ٢٠١٥, pp. ٢٢، ٣٢. sfn error: no target: CITEREFسوافرد٢٠١٥ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ٥٩. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ٦٧. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ٧١–٧٤. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٢٣. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٢٤. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٦. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ١٠٢. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ١٠٤. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ تەێەر ١٩٢١, pp. ١٠٥–١٠٩. sfn error: no target: CITEREFتەێەر١٩٢١ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ١٢٤. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ١٤٨. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ ئ ا کووپەر ٢٠٠٨, p. ٤٢. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٤٣. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ گرووڤ ئۆنڵاین، بەشی ٣\n^ کووپەر ٢٠٠٨, pp. ٤٧٬٥٤. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ تەیەر ١٩٢١, p. ١٦١. sfn error: no target: CITEREFتەیەر١٩٢١ (help)\n^ ئ ا ب کووپەر ٢٠٠٨, p. ٥٣. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٤٦. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ ئ ا کووپەر ٢٠٠٨, p. ٥٩. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ لۆکوود ٢٠٠٥, p. ١٤٤. sfn error: no target: CITEREFلۆکوود٢٠٠٥ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٥٦. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٨٢. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٩٠. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٦٦. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٩٧. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ نامەی خۆشەویستی بێتھۆڤن ببینە، ئازار/نیسان ١٨٠٥، نیسان، پ. ١٢–١٤، لەوێدا ئاماژەی پێداوە.\n^ ستێبلین ٢٠٠٩, p. ١٥٥، ن. ٤١ harvnb error: no target: CITEREFستێبلین٢٠٠٩ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٨٠. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, pp. ٩٨–١٠٣. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, pp. ١١٢–١٢٧. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, pp. ١١٢–١١٥. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ سوافرد ٢٠١٥, pp. ٢٢٣–٢٤. sfn error: no target: CITEREFسوافرد٢٠١٥ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٠٨. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ ئ ا بێتھۆڤن: لەدەستدانی بیستن ١٢ی ئابی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. بێتھۆڤن. وەرگیراوە لە ٢٦ی ئازاری ٢٠١٧.\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٢٠. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ "سیمفۆنی ژ. ٩ لە دی ماینەردا، ئۆ-پی. ١٢٥". ئینسایکلۆپەیدیا بریتانیکا. Archived from the original on ٣١ی تەممووزی ٢٠١٧. Retrieved ٣٠ی ئازاری ٢٠١٧. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\n^ سۆلۆمن ٢٠٠٠. sfn error: no target: CITEREFسۆلۆمن٢٠٠٠ (help)\n^ ئیلای, جیۆرج تۆماس (بەھاری 1994). "کەرەستەکانی گوێ لێبوونی بێتھۆڤن و زانیاری لەسەر بیستنی". مۆسیقای سەدەی ١٩ھەم. ١٧ (٣): ٢٦٢–٧٣. doi:10.1525/ncm.1994.17.3.02a00050. JSTOR 746569. Check date values in: |date= (help)\n^ کلایڤ، پ. ٢٣٩\n^ کووپەر ٢٠٠٨, pp. ٧٨–٧٩. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ دۆمەنیک پریڤۆت. "Beethoven's Pupils ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., ماڵپەڕی لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن. ترانس. ھانا ساڵتەر. وەرگیرایوە لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤.\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٩٥. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٣١. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ "ماوەی دلێریی بێتھۆڤن", کاتە مۆسیقییەکان, سی ئێکس (١٩٦٩)، پ. ١٣٩–٤١\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٤٨. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ سۆلمۆن, مەینارد (1990). داڕشتەکانی بێتھۆڤن. پرێسی زانکۆی ھارڤارد. p. ١٢٤. ISBN 978-0-674-06379-2. Retrieved ٤ی ئابی ٢٠١١. Check date values in: |access-date= (help)\n^ ستەینبێرگ, مایکڵ P. (2006). گوێگرتن لە ھۆکار: کەلتور، سەبجێکتیڤیتی، و مۆسیقای سەدەی ١٩ھەم. پرێسی زانکۆی پرینستن. pp. ٥٩–٦٠. ISBN 978-0-691-12616-6. Retrieved ٤ی ئاب ٢٠١١. Check date values in: |access-date= (help)\n^ بەرنھام, سکات G.; ستەینبێرگ, مایکڵ P. (2000). بێتھۆڤن و جیھانەکەی. زانکۆی پرینستن پرێس. pp. ٣٩–٤٠. ISBN 978-0-691-07073-5. Retrieved ٤ی ئابی ٢٠١١. Check date values in: |access-date= (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٥٠. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ١٨٥. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ ستێبلین ٢٠٠٩. sfn error: no target: CITEREFستێبلین٢٠٠٩ (help)\n^ لۆرێنز ٢٠١١. sfn error: no target: CITEREFلۆرێنز٢٠١١ (help)\n^ ستێبلین ٢٠١٤. sfn error: no target: CITEREFستێبلین٢٠١٤ (help)\n^ ئ ا براندنبێرگ ١٩٩٦, p. ٥٨٢. sfn error: no target: CITEREFبراندنبێرگ١٩٩٦ (help)\n^ لۆکوود ٢٠٠٥, p. ٢٧٨. sfn error: no target: CITEREFلۆکوود٢٠٠٥ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٢٥٤. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ جان سەچێت. "کارل ڤان بێتھۆڤن (١٨٠٦–٥٨) برازاکەی بێتھۆڤن". کلاسیک ئێف ئێم. Archived from the original on ٢١ی نیسانی ٢٠١٧. Retrieved ١٢ی کانوونی دووەم، ٢٠١٦. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٢٦٠. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٣١٧. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ کووپەر ٢٠٠٨, p. ٣١٨. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ مۆریس, ئیمەند (2010). بێتھۆڤن: ئاوازدانەرە جیھانییەکە. ھارپەر کۆڵینس. p. ٢١٣. ISBN 978-0-06-075975-9. Retrieved ٣ی ئابی ٢٠١١. Check date values in: |access-date= (help)\n^ ئ ا کووپەر ٢٠٠٨, p. ٣١٨، ٣٤٩. sfn error: no target: CITEREFکووپەر٢٠٠٨ (help)\n^ ساکسێنتی, ئێدواردۆ; سمایڵد, ئەیج K; ساریس, ویم ئێچ ئێم (2011). "کەڕیی بێتھۆڤن و سێ شێوازەکەی". بی ئێم جەی. ٣٤٣: d7589. doi:10.1136/bmj.d7589. PMID 22187391. ھەروەھا ببینە: "کەڕیی بێتھۆڤن و سێ شێوازەکەی". بی ئێم جەی. ٣٤٤: ٥١٢. 2012. doi:10.1136/bmj.e512.\n^ مەی, ئێف ئێم (2006). "نەخۆشییەکەی بێتھۆڤن و مردنەکەی". جۆرناڵی ڕۆیاڵی کۆلێژی فیزیکزانانی ئیدینبەرگ. ٣٦ (٣): ٢٥٨–٦٣. PMID 17214130.\n^ جان, جیۆرج (28ی ئابی 2008). "پاتۆلۆجیست: دکتۆر بێتھۆڤنی کوشت". زە واشینتن پۆست. Archived from the original on ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢. Retrieved ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨. Check date values in: |access-date=, |date=, |archive-date= (help)\n^ ئیسینگەر, جۆزێف (2008). "زانیارییەکانی قژی بێتھۆڤن". کیمیازانی تۆکسیکی و ژینگەیی. ٩٠: ١–٥. doi:10.1080/02772240701630588.\n^ لۆرێنز, مایکڵ (زستانی 2007). "لێدوان لەسەر ڕاپۆرتەکەی واوراچ: ژیاننامەکانی ئەندریاس واورەچ و یۆھان سیبێرت، وەڵامەکانی شایندلەر بۆ ڕاپۆرتەکەیان و تەندروستی بێتھۆڤن و خواردنەوەی ئەلکھوول". جۆرناڵی بێتھۆڤن. سان جۆز: سەنتەرە گەورەکە بۆ لێکۆڵینەوە لە بێتھۆڤن. ٢٢ (٢): ٩٢–١٠٠. Archived from the original on ٢ی ئایاری ٢٠١٣. Unknown parameter |ڕێکەوتی بەدەستھێنان= ignored (help); Check date values in: |date=, |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help) ٢ی ئایاری ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "مۆسیقای تۆماری زێڕین List". ناسا. Archived from the original on ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٣. Retrieved ٢٦ی تەمووز، ٢٠١٢. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\n^ دی جابڵۆ ھێرشمان; جوڵیان ڵیب (1988). "کلیل بۆ زیرەکی: خەمۆکی شێتیی و ژیانی داھێنەریی". کتێبەکانی پرۆمیتییەس.\n^ ئەلێساندرا کۆمینی، گۆڕانی بێتھۆڤن: لێکۆڵینەوەیەک. پەرتووکەکانی گووگڵ. 30 ئایار، 2008. ISBN 978-0-86534-661-1. Retrieved ٢٠ی ئەیلوول، ٢٠١٢. Check date values in: |access-date=, |date= (help)\nبراندنبێرگ, سێیکارد, ed. (1996). لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن: کورتەڕاپۆرت. جەسامتۆسجەیب. مەنیچ: ھێنل.\nکلایڤ, ئێچ پی (2001). بێتھۆڤن و جیھانی: فەرھەنگێکی ژیاننامەیی. پرێسی زانکۆی ئۆکسفۆرد. ISBN 978-0-19-816672-6.\nکووپەر, بێری (2008). بێتھۆڤن. پرێسی زانکۆی ئۆکسفۆرد. ISBN 978-0-19-531331-4. Retrieved ١٥ی نیسانی ٢٠١٢. Check date values in: |access-date= (help)\nڕۆبینز لاندۆن, ھاوارد چاندلەر (1975). بێتھۆڤن: لێکۆڵینەوەیەکی بەڵگەنامەیی. گاردن سیتی، نیو جێرزی: ماکمیلان. ISBN 978-0-02-567830-9. OCLC 17791083.\nکێرمان، جۆزێف; تایسن، ئالان; بەرنھام، سکات جی. "لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن". لە ئێڵ ڕووت، دینەوە. مۆسیقای گرۆڤ ئۆنڵاین. مۆسیقای ئۆکسفۆرد ئۆنلاین. پرێسی زانکۆی ئۆکسفۆرد. (خۆتۆمارکردن پێویستە)\nڵاندۆن, ھاوەر چاندڵەر ڕۆبینز; گۆلریچ, ئاب (1975). بێتھۆڤن: لێکۆڵینەوەیەکی بەڵگەنامەیی. ماکمیلان. ISBN 978-0-02-567830-9. OCLC 87180.\nلۆکوود, لویس (17ی کانوونی دووەم، 2015). بێتھۆڤن: مۆسیقا و ژیان. دەبڵیو دەبڵیو نۆرتن. ISBN 978-0-393-32638-3. Check date values in: |date= (help)\nلۆرێنز, مایکڵ (2011). "ئێلیزە دابڕاوەکە: ئێلیزابێت ڕۆکێل و بێتھۆڤن". بۆنەر بێتھۆڤن (بە ئەڵمانی). ٩: ١٦٩–١٩٠. Archived from the original on ٢٩ی نیسانی ٢٠١٧. Retrieved ٣٠ی ئازاری ٢٠١٧. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help)\nسۆلۆمن, مەینارد (تشرینی دووەمی 2000). بێتھۆڤن (دووەم وەشان ed.). نیو یۆرک: خزمەتگوزارییەکانی ئینگرام پەب. ISBN 978-0-8256-7163-0. Check date values in: |date= (help)\nستەینڵی, گڵێن, ed. (2000). یاوەری کامبریج بۆ بێتھۆڤن. یاوەری کامبریج بۆ مۆسیقا. کامپریج: پرێسی زانکۆی کامپریج. ISBN 0-521-58074-9.\nستێبڵین, ڕیتا (2009). "'کچێکی ئازیز کە من خۆشم دەوێت و ئەویش منی خۆش دەوێت': ڕاستی نوێ دەربارەی قوتابییە خۆشەویستەکەی بێتھۆڤن جووڵی گیچاردی". بۆنەر بێتھۆڤن. ٨: ٨٩–١٥٢.\nستێبڵین, ڕیتا (2014). "'ئێلیس'ی بێتھۆڤن کێبوو؟ شیکارێکی نوێ بۆ شاردراوەکە" (١٥٥). کاتە مۆسیقییەکان. pp. ٣–٣٩.\nسوافۆرد, جان (2014). بێتھۆڤن: پەژارە و سەرکەوتن. لەندەن: فێبەر و فەیبەر. ISBN 978-0-571-31255-9.\nتەیەر, ئەی دەبڵیو (1921). کرێبییڵ, ھێنری ئێدوارد, ed. ژیانی لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن، بەرگی یەکەم. لێکۆڵینەوەی بێتھۆڤن. OCLC 422583.\nتەیەر, ئەلێکساندەر ویلۆک (1967). ژیانی بیتھۆڤن. پرینستن: پرێسی زانکۆی پرینستن. ISBN 978-0-691-02702-9.\nتیۆدۆر ئالبرێخت، و ئێلین سڤێنشن، "زیاتر: بەڵگە بۆ ١٦ی کانوونی یەکەم بۆ ڕۆژی لەدایکبوونی بێتھۆڤن". ڕۆژنامەی بێتھۆڤن ٣ (١٩٨٨) ٤٩، ٦٠–٦٣.\nبرووس بۆھڵ، و ڕۆبێرت سابین. سایکلۆپیدیای جیھانی بۆ مۆسیقا و ژەنیاران. لەندەن: دێنت، ١٩٧٥. ISBN 0-460-04235-1.\nپیتەر دەیڤس. کەسایەتی بلیمەتێک: تێڕوانین لە بێتھۆڤن. وێستپۆرت، کان. پرێسی گرینوود، ٢٠٠٢. ISBN 0-313-31913-8.\nپیتەر دەیڤس. بێتھۆڤن: کەڕییەکەی، نەخۆشییەکەی، و مردنی. وێستپۆرت، کان. پرێسی گرینوود، ٢٠٠١. ISBN 0-313-31587-6.\nتییا دینۆرا. "بێتھۆڤن و بەرھەمھێنانی بلیمەت: سیاسەتی مۆسیقیی لە ڤیەننا، ١٧٩٢–١٨٠٣". بێرکلێی، کالیفۆرنیا: پرێسی زانکۆی کالیفۆرنیا، ١٩٩٥. ISBN 0-520-21158-8.\nکەرت دۆلفمولەر؛ نۆربێرت گێرچ؛ جووڵیا ڕۆنج (eds). لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن. کەتەلۆکی بیبیلیۆگرافیک. دەستکارییەکی پێداچووراوە و پەرەپێدراو. پێڕستی کارەکانی جۆرج کینسکی و ھانس ھاڵم. ڤۆلیوومی ٢. مینێک: ھێنل، ٢٠١٤. ISBN 978-3-87328-153-0.\nمارتن گێک. بێتھۆڤن. وەرگێڕدراوە لەلایەن ئانتیا بێڵ. لەندەن: ھاوس، ٢٠٠٣. ISBN 1-904341-03-9 (ھ)، ISBN 1-904341-00-4 (پ).\nھاتن, ڕۆبێرت ئێس. (1994). واتای مۆسیقیی لە بێتھۆڤندا. بلوومینگتن: پرێسی زانکۆی ئیندیانا. ISBN 0-253-32742-3.\nئەلێکسییەس کۆرنێی. بێتھۆڤن لە مارتۆنسڤەسار. ڤێرلاگ، ١٩٦٠. ژمارەی OCLC: 27056305\nکرۆپفینگەر، کلاز. بێتھۆڤن. خێرلاک بیغنغایتەر/مێتزڵەر، ٢٠٠١. ISBN 3-7618-1621-9.\nمارتن، ڕەسڵ. قژی بێتھۆڤن. نیویۆرک: کتێبەکانی برۆدوەی، ٢٠٠٠. ISBN 978-0-7679-0350-9.\nمێریدیت, ویلیام (2005). "مێژووی شکاوییەکانی کەللە سەری بێتھۆڤن". جۆرناڵی بێتھۆڤن. ٢٠: ٣–٤٦.\nئێدمەند مۆرێس. بێتھۆڤن: ئاوازدانەرە جیھانییەکە. نیویۆرک: کتێبەکانی ئاڵتاس / ھارپەر کۆڵێنس، ٢٠٠٥. ISBN 0-06-075974-7.\nچارڵز ڕۆسن. شێوازە کلاسیکییەکە: ھایدن، مۆتسارت، بێتھۆڤن. درێژخایەن. نیویۆرک: دەبڵیو. دەبڵیو. نۆرتن، ١٩٩٨. ISBN 0-393-04020-8 (hc); ISBN 0-393-31712-9 (پ).\nساخس, ھارڤێی (2010). نۆیەم: بێتھۆڤن و جیھانی ١٨٢٤. لەندەن: فەیبەر. ISBN 978-0-571-22145-5.\nمەینارد سۆلمن. بێتھۆڤنی درەنگ: مۆسیقا، ھزر، داھێنان. بێرکلی: پرێسی زانکۆی کالیفۆرنیا، ٢٠٠٣. ISBN 0-520-23746-3.\nسوڤڵیان، بێتھۆڤن: پێگەیشتنە دەروونییەکەی نیویۆرک: ئالفرێد ئەی نۆپف، ١٩٢٧.\nویکیوتە، وتەی پەیوەندیداری بە لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن تێدایە.\nتێکستی ویکیسەرچاوەی ئەنسایکلۆپیدیای براتانیکا ١٩١١ی سەبارەت بە لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن.\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن تێدایە.\nگوێ لە مۆسیقاکانی بێتھۆڤن بگرە لە ماڵپەڕی فەرمی سپۆتفای\nخانووی بێتھۆڤن لە بۆن ١٢ی نیسانی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nنۆتەی خۆڕایی لەلایەن لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن لە ناونیشانی کتێبخانەی گشتی کۆراڵ (کۆراڵویکی)\nسەنتەری مەزن بۆ لێکۆڵینەوەی بێتھۆڤن، ڕێگەیگەیتی بێتھۆڤن ١٩ی نیسانی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. (زانکۆی ویلایەتی سان جۆزێ)\n"بێتھۆڤن". ئەرشیڤەکانی ڕادیۆی بی-بی-سی.\nلودڤیگ ڤان بێتھۆڤن لە کێرلی\nکارەکانی لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن لە پڕۆژەی گەتنبێرگ\nکارەکانی لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن لە ئەرشیڤی ئینتەرنێت\nکارەکانی لودڤیگ ڤان بێتھۆڤن لە لایبریڤۆکس (دۆمەینی گشتی پەرتووکە دەنگییەکان)\nلەسەر کەڕییەکەی بێتھۆڤن لە یووتیووب، ڕیچارد کۆگان (پزیشک). ٢٠١٥ (١٣ خولەک)\nیەکەم قوتابخانەی ڤیەننایی\nڤۆڵفگانگ ئامادیوس مۆتسارت\nISNI: 0000 0001 2126 8987\nBNF: cb138912954 (data)\nThe SBN id CFIV005324 is not valid.\nئەم وتارە لەسەر وەشانی ١ی ئایاری ٢٠١٧ بووە بە وتارێکی ھەڵبژێردراو (بەراوردکردن بە ئێستا • پەڕەی لێدوان • پەڕەی پاڵاوتن)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لودڤیگ_ڤان_بێتھۆڤن&oldid=901864»\nئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٨ھەم\nئاوازدانەرانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم\nپیانۆژەنانی کلاسیکی سەدەی ١٩ھەم\nژەنیارانی ئەڵمانی سەدەی ١٨ھەم\nنووسەرانی سرودی نەتەوەیی\nئەو پەڕانەی ئەو بەستەرانەیان ھەیە کە خۆتۆمارکردن پێویستە بۆ بینینیان\nئەو پەڕانەی بیرخستنەوەیان بە بەستەری پشتگیرنەکراوەوە لەخۆگرتووە\nئەو پەڕانەی ژێدەری ئەڵمانییان ھەیە (de)\nپۆلی کۆمنز بە بەستەری خۆماڵیی یەکسان لەگەڵ ویکیدراوە\nئەو وتارانەی بەستەری کێرلی لەخۆ دەگرن\nئەو وتارانەی کە داڕێژەی گەتنبێرگ بەکاردەھێنین\nئەو وتارانەی داڕێژەی بەستەری ئەرشیڤ بەکاردەھێنن\nوتارەکان بە بەستەری لایبری ڤۆکسەوە\nوتارەکانی ویکیپیدیا بە ناسراوەی RKDartists\nدەروازەی ئەڵمانیا/وتارە پەیوەندیدارەکان\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:٤٨ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


دوو ڕێگامان لەبەردەمدایە!\nبەداخەوە هەتا کێشەکان زیاتر کەڵەکە دەبن و دۆخی گوزەرانی خەڵک خراپتر دەبێت، هەتا ئەرکەکان سەختتر دەبن و بەرپرسیاریەتیەکان قورستر، کەچی ئاست و کوالێتی پەرلەمان و کابینەکان زیاتر دادەبەزێت.\nدوای پێنج مانگ، لە کاتێکدا ،کە دۆخی سیاسی و گوزەرانی خەڵک زۆر دژوارە، پەرلەمانی کوردستان کۆدەبێتەوەو لەبری خستنەرووی چارەسەر بۆ کێشەکان، حیکایەتی سەیرو سەمەرە دەگێرنەوەو مرۆڤ هێندەی تر بێ ئومێد دەکەن.\nهەرچی ئەو هەواڵانەی لەئارادان لە حکومەت و پەرلەمان، نەک ناتوانن دەرەقەتی چارەسەرکردنی کێشەکان بێن، بەڵکو لەمیانەی قسە و کۆبونەوەکاندا گرفتی تر سەرهەڵدەدەن و سۆسیالمیدیا و خەڵک بەخۆیانەوە سەرقاڵ ئەکەن.\nئیدی وەختی بەفێرۆدانی کات و هیلاکترکردنی خەڵک نیە، نە پەرلەمان و نە حکومەت ناتوانن کێشەکان چارەسەر بکەن، بەڵکو پێویستە هەوڵی لایەنە سیاسیەکان دەست پێ بکات، بەتایبەتی لایەنە سەرەکیەکانی پێکهێنەری حکومەت، درێژەپێدان و کاتکوشتنی ناوێت، دوو ڕێگا لەبەردەمدایە:\nیەکەم/ گفتوگۆی ڕاشکاوانە، بۆ ئەوەی کێشەکان دیاری بکرێن، دواتر چارەسەر بخرێتەروو.\nدووەم/ لایەنە سیاسیەکان بڕیاری هەڵبژاردنی پێشوەخت بدەن و ماوەی شەش بۆ هەشت مانگ دیاری بکەن بۆ ئامادەکاری و زەمینەخۆشکردن بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت، بەتایبەتی پێداچوونەوە بە کۆمیسیۆنی هەڵبژاردن و لیستی دەنگدەران، داوای هاوکاری و چاودێری لە نەتەوەیەکگرتوەکانیش بکرێ.


لەپێناو دامەزراندنیانناوی وانەبێژانی گرێبەست بۆ وەزارەتی پەروەردە بەرزدەكرێتەوە\nناوی وانەبێژانی گرێبەست بۆ وەزارەتی پەروەردە بەرزدەكرێتەوە\nبەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی کەرکوک، ناوی وانەبێژانی گرێبەستی پارێزگاكەی بۆ وەزارەتی پەروەردە بەرزكردەوە بە مەبەستی دامەزراندنیان.\nعەبد عەلی تەعمە، بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی كەركوك، لە راگەیەنراوێكیدا ئەمڕۆ چوارشەممە 25ی كانونی یەكەم، جەختیكردەوە "لەگەڵ وەزارەتی پەروەردە رێككەوتین، لەسەر ئەوەی كە تەواوی وانەبێژانی گرێبەستی پەروەردەی کەرکوک ناوەكانیان بۆ وەزارەت بەرزبكرێتەوە، بە مەبەستی دامەزراندنیان و بۆ ئەو مەبەستەش هەر ئەمڕۆ ناوەكان بۆ پەسەندكردنیان رەوانەی وەزارەت كران".\nئەوەش دوای كۆبونەوەیەكی بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی كەركوك هات لەگەڵ هەریەكە لە ئیبراهیم عەبد وەلی، بریکاری وەزارەتی دارایی بۆ کاروباری کارگێڕیی و محەمەد جەواد موسەوی بەڕێوەبەری گشتی كاروباری كارگێڕیی و دامەرزاندن لە وەزارەتی پەروەردە.\nكۆبونەوەكە هاوكات بۆ مەبەستی ئاشکراکردنی ناوی ئەو کەسانە بوو كە لەماوەكانی رابردودا ناویان بە مەبەستی دامەزراندن پڕكردۆتەوە، بەبێ ئەوەی وردەكاریی زیاتر ئاشكرابكەن.\nدوشه‌ممه 23ی كانونی یه‌كه‌م، عه‌بد عه‌لی توعمه، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی په‌روه‌رده‌ی كه‌ركوك، به (كه‌ركوك ناو)ی وت "ته‌واوی كاره‌كانی پرۆسه‌ی دامه‌زراندن ته‌واو بووه و پێنجشه‌ممه تا كۆتایی كاتی ده‌وام ناوه‌كان راده‌گه‌یه‌نین".


پێشتریش لە ساڵی دوو هەزار و دوودا ڕەوشێكی هاوشێوە لە تورکیادا هەبوو.\nدکتۆر جەبار قادر، پسپۆڕی کاروباری سیاسی تورکیا دەڵێت جیاوازی ئەم دوو هەڵبژاردنە لەوەدایە کە ساڵی 2002 ئاکەپە لە هەڵکشاندا بووە بەرەو لوتکە و دەشڵێت ئێستا ئاکەپە پاش 13 ساڵ لە تا ئەندازەیەک دەسەڵاتی ڕەها ڕەوشەکەی کەوتۆتە لێژی ئەودیوی لوتکە وەک دەڵێت بەرەو داکشان دەڕوات و ئەم ڕەوشەشی وەهای کردووە کە ئاک پارتی بە شێوەیەک لە شێوەکان بەشوێن دروستکردنی ئاڵۆزیدا بگەڕێت و نەیارەکانی هەست بە ئاسایش و پارێزراوی خۆیان نەکەن.\nلە میانەی وتووێژەکەیدا لەگەڵ بەڵێن ساڵح، دکتۆر جەبار ئاماژەش بەوە دەکات ئەو نیگەرانییانەی لە تورکیادا هەن سەبارەت بە هەبوونی هەڵبژاردنێکی ئازاد و ڕەوا لە جێی خۆیدان و دەڵێت چونکە دەسەڵاتدارانی تورکیا هەڵمەتێک و فشارێکی زۆر توندی خستۆتە سەر نەک هەر کورد بەڵکو لەسەر ئەو هێزانەش کە بە دیموکرات یان بە هێزی جەپ و هێزی داکۆکیکار لە مافەکانی مرۆڤ ناسراون و دەشڵێت لەوەش خراپتر هێرشکردنە بۆسەر میدیا و بۆ سەر ئەو ڕۆژنامەنوسانەی ڕەخنە لە سیاسەتەکانی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا دەگرن.


10/12/2019 393 جار خوێنراوەتەوە\nئاندریا ئانێلی سەرۆکی یانەی یۆڤانتۆسی ئیتاڵی لە بارەی چارەنووس و داهاتووی ماوریزیۆ ساری ڕاهێنەری یانەکەیانەوە بۆچوونی خۆی و کارگێڕی یانەکەی خستەڕوو.\nلە میانی دیدارێکی ڕۆژنامەوانیدا ئانیڵی سەرەتا ئاماژەی بەوە کرد، لە سەرەتایی وەرزی ئەمساڵدا لەگەڵ جێگرەکەی و بەڕێوبەری وەرزشی یانەکەیدا گفوگۆیان بۆ دەستنیشانکردنی باشترین ڕاهێنەر کردووە و سەرجەمیان متمانەیان بەوە هەبووە کە ساری وەک ڕاهێنەر بۆ وەرزی نوێ دیاری بکەن.\nلە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا سەرۆکی خانمەپیرەکەی ئیتاڵیا وتی: ساری ڕاهێنەرێکی لێهاتووە و شکۆ و قورسایی یانەکەمان دەزانێت، ئێمەش بەردەوام پاڵپشتی دەکەین و متمانەمان پێیەتی.\nلە کۆتایدا ئانێلی ئەوەی خستەڕوو کە ساری ڕاهێنەر بە هەمان شێوەی یانەکەیان ئارەزووی بردنەوە و بەدەستهێنانی ئەنجامی زۆر باش دەکات، یانەکەمان ڕووبەڕووی ئاڵنگاری قورس دەبێتەوە، بەڵام ئێمە متمانەمان بە یانەکەمان هەیە دەتوانین بردنەوە تۆمار بکەین.


لاهور شێخ جەنگی راگەیەنراوێك لەسەر دۆخی هەرێم‌و كەركوك بڵاودەكاتەوە\n24/09/2017 6268 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nنوسینگەی راگەیاندنی لاهور شێخ جەنگی، بەڕێوەبەری ئاژانسی پاراستن‌و زانیاری (زانیاری) هەرێمی كوردستان، راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە، كە راگەیەنراوەكە تایبەتە بەدۆخی هەرێمی كوردستان‌و شاری كەركوك.\nلەراگەیەنراوەكەی نووسینگەی راگەیاندنی لاهور شێخ هاتووە، كە "جەنگی بەداخەوە ئەو سەربەخۆییەی سەدان ساڵە خەڵكی كوردستان قوربانی بۆ دەدەن، خەریكە بچووك دەكرێتەوە وەك كایەیەك بۆ پاراستنی پارتی دیموكراتی كوردستان‌و لەم چوارچێوەیەشدا، بەناوی بەرگری لەریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی، هەموو جۆرە هێرش‌و تۆمەتێك، روبەڕووی كۆمەڵانی خەڵك‌و پارتە سیاسییەكان‌و بەم دواییەش روبەڕوی یەكێتیی نشتمانیی كوردستان كراوەتەوە..".\nهەروەها لەڕوونكردنەوەكەدا هاتووە "لەم دوا پەلامارەیاندا، كە بەمەبەست رێكخراوە بۆ ونكردنی راستی رووداوەكان، تەواوی یەكێتی‌و ئەندامانی ئەنجوومەنی سەركردایەتی، كادرانی پێشكەوتوو و تەنانەت كوڕی یەكەمی سكرتێری گشتی (ی.ن.ك)، هەروەها بەڕێوەبەری ئاژانس، ئەندامی ئەنجوموەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستانیشە، لەلایەن میدیاكانی پارتییەوە كراونەتە ئامانجی ..".\nنووسینگەكە ئەوەشی راگەیاندووە، ئەو هەواڵانە لەرێگەی میدیاكانی سەر بەپارتی بڵاودەكرێتەوە، كە كە ئامانج لێی ئەوەیە "یەكێتی‌و خەڵكی كەركوك‌و ناوچە كوردستانییەكان بۆ دۆخی شەڕی ناوخۆ رابكێشرێن بەو هیوایەی، باڵانسی هێز لەبەرەژەوەندی پارتی بگۆڕدرێت‌و هیچ هێزێكی سیاسی‌و خاوەن ئیرادە نەمێنێت، كە رێ لە سەركێشییە تاكە كەسی‌و بەرژەوەندیخوازە‌كانی مەسرورو مەسعود بارزانی بگرێت".\nهەروەها رایگەیاندووە "بەهۆی زیادبوونی مەترسییەكان لەسەر كوردستانیبوونی كەركوك، لاهور شێخ جەنگی بەهەموو توانای دەزگای دژە تیرۆری تێكۆشەرەوە، رووی كردووەتە شاری كەركوك لەپێناو ئەوەی رێ بگرێت لە هەر دەست‌و پیلانێكی چەپەڵ گەر بیانەوێت بەدروستكردنی ئاژاوەو دوبەرەكی‌و رەوانەكردنی تیرۆریستان بۆ ناوشاری كەركوك".\nرۆژی 25ی ئەم مانگە ریفراندۆمی هەرێم ئەنجامدەدرێت، بەو هۆیەوە چەند رۆژێكە دۆخی هەرێم‌و شاری كەركوك بەرەو ئاڵۆزی چووەو دۆخەكەش بەو شێوەیە بەردەوامی هەیە، كە بەردەوام هۆشداری لەبارەیەوە دەدرێت.


سروشتی دڵڕفێنی پاڵەنگان و بەهاری گەشتیاریی کوردستان - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Esfand ٢٧ ٠٧:٢٠\nNews Code 36442\nئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی گەشتیاریی: مانگی گوڵان کاتێکی شیاو بۆ بینینی ماسوولەی کوردستانە، هەرچەند کە بینینی ئەو شوێنە جوانە لە وەرزی زستانیش هەر جوانی تایبتی هەیە بەڵام جوانی ئەو پارچە لە بەهەشتە لە وەرزی بەهار چەند ئەوەندەیە.\nلە سنەوە کە بەرەو ئەو بەهشتە دەڕۆی تا چاو هەتەر دەکات سەوزەڵانی و جوانییە و چی دیکە پیسی و دووکەڵی شارەکان نابینرێت، جوانی ئەو پارچە لە بەهەشتە ئەوەندەیە کە دەڵێی سروشت جلی مەخمەڵی سەوزی لەبەر کردووە.\nکاتێک کە دەگەینە گوندی پاڵەنگان، ئەو بەهەشتە ون بووە لە دڵی کوردستان ، ئەبێ ڕێگایەک بە پێ بڕۆیت؛ یەکەم شتێک کە هەر لە سەرەتای ڕێگاکەوە سەرەنجی مرۆڤ بۆ لای خۆی ڕائەکێشێت، دەنگی دڵڕفێنی ئاوێکە کە لە پاڵ ڕێگاکە دەڕوات.\nدەنگی مۆسیقای سیاچەمانە کە لە دوورەوە دێت، خۆشیەکی تایبەت دەخاتە دڵی موسافرەوە؛ ئەمە یەکەم هەنگاوی ناسینی فەرهەنگی مۆسیقای نەریتی هەورامیە.\nکە دەگەیتە ناو گوندەکە یەکەم شتێک کە سەرەنجەکان بۆ ۆلای خۆی ڕادەکێشێت شێوەی نەژیارڤانی پلیکانی گوندەکەیە، رووبارێکی بەناوبانگ بە ناوی تەنگیوەر لە نێوان گوندەکەوە تێدەپەڕێت کە گوندەکە دەکات بە دوو بەشەوە و رێگای پێوەندی دوو لای گوندەکە پردێکی باریکە کە لە سەر ڕووبارەکە دانراوە.\nتاڤگەی سروشتی و خرۆشی رووبار\nلە پاڵ دیتنی ئەو هەموو جوانییە، نووقاندنی چاو و گوێ گرتن بە دەنگی دڵنشینی سروشتیش جوانی تایبەتی خۆی هەیە، دەنگی ڕووبار، دەنگی بەکۆمەڵی پەلەوەر، هەڵکردنی سروەی فێنکی بەهاری، تەنانەت دەنگی مۆسیقایەک کە لە دوورەوە دێتە گوێ... هەستێک کە لە هیچ کوێ دەست ناکەوێت.\nئێرە تەنیا شوێنێکە کە شێوەی بیناسازی شاری پێی تێ نەناوە و سەرەڕای ئەوەی کە لە ماوەی ٣٠٠ ساڵ تەمەنی خۆی چەندین و چەند جار وێران بووە و ئاوەدان بووەتەوە، بەڵام هێشتا شێوەی خۆجەیی و گوندەواریی خۆی پاراستووە و ئامێری کردنەوەی خانووەکانیش هەر ئەو سروشتە جوانەوە هاتووە.\nهەرچەندە کە پاڵەنگان بە ماسوولەی کوردستان ناسراوە بەڵام نە ناوبانگی ماسوولە لە باکووری ئێرانی هەیە و نە وەکوو شوێنەکانی تر پڕە لە رووداوی جۆراوجۆر، سەفەر بۆ پاڵەنگان سەفەر بۆ قووڵایی سادەییەکانە، سادە وەکوو دڵی خەڵکی گوندەکە...\nنانی ساجی و کەلانە و چێژی سروشتی\nبۆنی نانی خۆجەیی"کەلانە" و نانی تەنووری هەموو شوێنێک دائەگرێت و هەنگاوەکان بەرەو لای خۆی ڕادەکێشێت و ئاڵبەت ئیشتیای مرۆڤ زیاتر...؛ تامی کەلانە و دۆ چێژی سەفەرەکە دوو ئەوەندە دەکاتەوە.\nبینینی تاڤگەی سروشتی لە سەر ڕێگای ڕێپێوانەکە، جوانیەکی لە ڕادەبەدەری بەخشیوەتە ئەو بەهەشتە کە چاوی مرۆڤ هەرگیز تێر نابێت بە بینینیان؛ بەڕاستی لێرەدایە کە مرۆڤ هەست دەکات پێی ناوەتە بەهەشتی خوداوە.\nدیتنی قەڵای مێژوویی گوندی پاڵەنگان کە لە سەر ڕێگای کانییە پڕ لە ئاوەکان دایە هیشتا ئاسەوار و پاشماوەی ژوورەکان، ئاگردان و پردە کۆنەکانی پێوە دیارە، چێژێکی تایبەتی بۆ هۆگرانی مێژوو و شارستانیەتی مێژوویی هەیە.\nلە کتێبی توحفەی ناسری سەبارەت بە ئەو قەڵا نووسراوە: ئەو قەڵا دەمێکە شوێنی نیشتەجێ بوونی دەسەڵاتدارەکانی کەلهوڕ بووە کە دواتر خێڵی بەناوبانگی ئەردەڵان ئەوێیان کۆنترۆڵ کردووە و بیانکانیان زیاد کردووە و مزگەوت و دووکان و شتی تریان لەوێ کردووەتەوە.\nکە دەچیتە ناو کۆڵانەکانی گوندەکەوە و لە کێو سەردەکەوی دۆستایەتی خەڵکی گوندەکە یەکێک لە جوانییەکانی ژیانی گوندنشینی دەبینی، سەربانیخانوویەک دەبێتە حەوشەی خانوویەکی دیکە، ژنانێک دەبینی کە لە سەربان دانیشتوون و تەشی دەڕێسن، بۆ ئاسانکاری لە هاتوچۆ و سەرکەوتن بەرەو کێو لە پلیکانە بەردی کەڵک وەردەگرن، لە پلیکانەکان کە دەچیتە سەرەوە ژمارەیەک پیرە پیاو دەبینی کە لە تەنیایی دانیشتوون و دەڕوانن بۆ ئەو بەهەشتەی کە تەواوی تەمەنیان لەوێ بە سەرکردووە یا بنەماڵەگەلێک دەبینیت کە لە ئەو پەڕی ئاسایش و دۆستایەتی خەریکی خواردنەوەی چا لە دڵی سروشتن.\nکێڵگەی بەخێوکردنی ماسی\nپاش چەند کاتژمێر گەشت لە ناو بەهەشت، بۆنی ماسی کەبابی کە فەزاکەی پڕ کردووە موسافرەکان بۆ خواردنی نیوەڕۆیەکی پڕ لە چێژ ڕادەکێشێت و ئاڵبەت ماسی قزل ئالای پاڵەنگان ناوبانگی تایبەتی هەیە...\nپاش خواردنی نیوەڕۆیەکی بەتام و لەزەت لە کاتی گەڕانەوە، سەردان و زیارەت کردنی مەزارگەی حەزرەتی عەکاشەش باسێکی ترە، زۆربەی گەشتیاران پاش گەڕان لە گوندی جوانی پاڵەنگان بەرەو لای مەزارگەی حەزرەتی عەکاشە دەڕۆن و پاش زیارەت کردن و خوێندنی نوێژێک و نزا کردن بۆ هاتنە دی ئاواتەکانیان، بۆ چەند کاتژمێر لە سێبەری دارە هەزاران ساڵەکانی وەن دەحەسێنەوە.\nئەو گوندە جوانە هەموو ساڵێک میوانداری بەڕێوە چوونی جێژنی کۆنی نەورۆزە کە میوان و گەشتیاری زۆر بەرەو لای خۆی ڕادەکێشێت.


بەم ئاستەوە ناگەیتە یاری کۆتایی! | Yariga.net یاریگانێت\nدەستپێك/ئه‌وروپا/بەم ئاستەوە ناگەیتە یاری کۆتایی!\nبەم ئاستەوە ناگەیتە یاری کۆتایی!\nئامادەیت بۆ یاریەکەی پاریس و مان سیتی؟ پێشبینی ئەنجام قورسە، بەڵام دەکرێ سیناریۆی یاریەکەمان لەبەر چاوبێت، هیچ گومانێکت هەیە کە لە ٪65 تۆپ لای مان سیتی دەبێت؟ زۆر ئاسایی بێت لات کە پاریس چاوەڕێی هێرشی پێچەوانە دەکات، هەم کۆنترۆلی تۆپەکەی سیتی و هەم هێرشە پێچەوانەکەی پاریس پێویستیان بەیەک هەنگاوە.\nبیبێنە پێش چاوی خۆت دی برۆین و سیلڤا و ماحرێز و فۆدین هەموو لە نزیک یەکەوە پاسات دەکەن، لەوکاتەی تۆپەکەیان لێ سەندرا ئەوە گرنگترین ساتی یەریەکەیە، یاریزانانی سیتی بە خێرایی فشار دەکەن بۆ وەرگرتنەوەی تۆپەکە، نەیانتوانی وەریبگرن ئەوە لە دواتر فاوڵی تاکتیکی دەکەن بە ناچاری.\nسیتی توانی لەوکاتەی تۆپ بەخێرایی وەربگرنەوە یان رێگری لە پاریس بکەن ئەوە کێشەیان نابێت، بەڵام ڤیراتی و پڕادێس بتوانن تۆپ بگەیەننە نەیمار و دی ماریا و ئەوانیش مەجالی ئاوڕدانەوەو پاسیان پێدرا، ئیتر بارودۆخی سیتی تێکچوە.\nگواردیۆلا ئەوەی نەشاردەوە کە خێرایی ئیمباپێ و مهارەی نەیمار زۆر سەرقاڵی کردون، پلان و شێوازی یاریەکە ئاشکرایە، بەڵام بە کاملادا دەشکێتەوە ئەوە جوڵەی وردی یاریزانەکان و پلانی راهێنەر گرنگە.\nبە دڵنیاییەوە گواردیۆلا سود لە واڵکەر و کانسیلۆ دەبینێت کە خێرایی باشیان هەیە بۆ راگرتنی ئیمباپێ، دەتوانن پێش دەستپێکردنی راکردن و لە نزیکەوە ئیمباپێ رابگرن، بەڵام کە بۆشایی زۆر لەبەردەمی ئیمباپێ دا هەبوو ناگیرێت. سەبارەت بە نەیمار هەر لەسەرەتاوە بینیتان لێسەندنی زیادەو خۆخستنی زیاد لە پێویستی نەبوو، ئیتر چاوەڕێی یاریەکی باشی لێ بکەن.\nپۆچەتینۆ لە یەکەم خولەکەوە ناچێتەدواوە داوا لە مان سیتی بکات هێرش بکەنە سەری، چاوەڕێی پاریس بکەن سەرەتا فشاری بەرز بکەن، لەوەدا سەرکەتوو نەبوون لە ناوەڕاستەوە فشاری دوەم دەکەن و پاشان ئەگەر چاریان نەما بەرگری نزم دەکەن، هەتا هێڵی بەرگری نزمتربێت چانسی هێرشی پێچەوان کەمترە.\nگواردیۆلا پێش یاریەکە وتی :بە دڵنیاییەوە یاری خۆمان دەکەین، هەندێ گۆڕانکاری دەکەین بەس هەرگیز شێوازەکەی خۆمان تێک نادەین، بە دڵنیاییەوە رووبەروی هێرشی پێچەوانە دەبینەوە، هەوڵ دەدەین رایان بگرین.\nدواین یاریەکانی مان سیتی بەتایبەتی بەرامبەر دۆرتمۆند پێمان دەڵێن کە بۆ بردنەوە لە پاریس دەبێت باشتر یاری بکەن، ئەوەی کێشەی سیتی یە تۆپی زۆریان لایە و هەلی گۆڵیش دروستدەکەن بەڵام ژمارەی گۆڵەکانیان کەمە، هەروەها لەم چەند یاریەی رابردودا تیپی بەرامبەر زیاتر بە هێرشی پێچەوانە دەگەنە سەریان، ئەگەر بە ئاستی هەردوو یاری دۆرتمۆند یان لیدز یان یاریەکەی چێڵسی لەگەڵ پاریس یاری دەکەن ئەوە ناگەنە کۆتایی، گواردیۆلا دەبێت لە ئێستا زۆر زۆر باشتر تیپەکەی ئامادە بکات بۆئەم یاریە گەورەیە.\nئەوروپا پاریس سان جێرمان پۆچەتینهۆ چامپیۆنسلیگ گواردیۆلا مانچێستەر سیتی


لاوانی كورد و كۆچی پێچه‌وانه – Denegkan\nلاوانی كورد و كۆچی پێچه‌وانه\nbyبەنگینە\tJuly 6, 2013\tگشتی\nكه لێم پرسی “تێروانینی تۆ چیه بۆ كۆچی پێچه‌وانه؟”به‌هێمنی وڵامی دامه‌وه و ووتی: سه‌ره‌تای ساڵانی نه‌وه‌ته‌كان له‌باشوری كوردستان،به‌هۆی بارو دۆخی سیاسی و ئابوری و ناسه‌قامگیری ئه‌منی،گه‌نجانی وڵاته‌كه‌مان ڕویان كرده ئه‌وروپا،له دوای پرۆسه‌ی ئازادی عێراق و روخانی رژێمی به‌عس، هه‌ندێك له خێزان و گه‌نجان گه‌ڕاونه‌ته‌وه كوردستان.\nژیلوان عوسمان رۆژنامه نوس له ڕژنامه‌ی ڕێوان،پێشی وایه”به‌ڵام به‌وجۆره نیه كه باس ده‌كرێت واته رێژه‌كه ئه‌وه‌نده نیه كه جاران كۆچی ده‌ره‌وه‌یان كرد، بێگومان ئه‌گه‌ر وه‌زعی عێراق به گشتی و كوردستان به تایبه‌تی به‌ره‌و باشتر بروات له رووی سیاسی و ئابووری و ئازادی راده‌ربرین و دیموكراسی هه‌روه‌ها حكومه‌تی هه‌رێم بتوانێت ماف و پێداویستی و خزمه‌تگوزاری بۆ هاوڵاتیانی ده‌سته‌به‌ر بكات، پێم وایه ئه‌وكات كۆچی پێچه‌وانه كوردان به رێژه‌یه‌كی زۆر به‌ره‌و كوردستان ده‌ست پێده‌كاته‌وه”.\n“له نیكۆ كازانتزاكی” ده‌پرسن زۆربه‌ی خوێنه‌ره‌كانت سویدین بۆچی ده‌ته‌وێت بگه‌ڕێیته‌وه وڵات؟ له‌وه‌ڵامدا ده‌لێ:ئه‌وانه خوێنی من نین من ده‌مه‌وێت خوێنه‌ریشم خوێنی من بێت” ئه‌مه ئه‌و كوڕه گه‌نجه بوو وای ووت كه تازه له‌یۆنان گه‌ڕاوه‌ته‌وه ئه‌و وتیشی :پێم وایه كۆچی پێچه‌وانه هێنانه‌وه‌ی فكره‌ی جیاوازه بۆخزمه‌تكردنی نیشتمان به‌شێوه‌ی ئیجابی،خدر كاسكانی ئه‌وه‌شی ووت:به‌ڵام كۆچی پێچه‌وانه‌ی زۆره‌ملێ هۆكاری تێكچونی سایكۆلۆژیای مرۆڤه كه فاكته‌ری سه‌ره‌كی تێكچونی شێواندنی شیرازه‌ی كۆمه‌ڵگایه. به‌ڵام ئاشنا بوون به‌مۆدێلی ئه‌وروپا و شارستانیه‌ت و دیموكراسی و ڕێزگرتن له‌مافی مرۆڤ و وشیاری پاراستنی ژینگه ، دیوێكی تری ئیجابین كه ئاوێته‌ی بیری كوردانن له‌ده‌ره‌وه و دواجار به‌كۆچی پێچه‌وانه ده‌توانرێت سود له بیر و ڕاكانیان وه‌ربگیردرێت بۆ خزمه‌تی له‌نیشتمان.\nكچه ڕۆژنامه‌نوسێكی تر كه به‌شی ڕاگه‌یاندنی ته‌واو كردوه و زۆر جدی بو له‌وه‌ڵام دانه‌وه‌ی پرسیاره‌كه و ووتی:كۆچ ئه‌و شۆڕشه كاریگه‌ره بوو كه‌له سه‌ده‌ی ڕابردو به‌ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو سه‌ری هه‌ڵدا و پریشكی شاڵاوه‌كه زیاتر به‌ر هه‌رێمی كوردستان كه‌وت و ده‌ره‌نجامی خه‌راپی به‌دوای خۆیدا هێنا به‌جۆرێك سه‌دان خێزان له‌ڕێگه‌ی كۆچ به‌ره‌و هه‌نده‌ران ماڵوێران بوون و ڕۆڵه‌كانیشیان له‌ده‌ستدا،پاشان بو به‌هۆی كه‌می هێزی كار و هێنانی كرێكاری بیانی،كه پاره‌یه‌كی زۆر ده‌چێته ده‌ره‌وه ئه‌وه‌نده پاره نایه‌ته وڵاته‌وه،كه بۆته هۆی قه‌یرانی به‌رهه‌م هێن له‌وڵاتدا ” ڕۆژنامه‌نوس و په‌یامنێری سایتی “سیڤل” “بێخاڵ عسمان” له‌چوارقوڕنه، زیاتر دواو ووتی ” جگه له ده‌ره‌نجامه خه‌راپه‌كانی له‌ڕوی كۆمه‌ڵاتی و كاڵ بوونه‌وه‌ی ئینتمای نشتمانی. ئه‌و كچه ڕژنامه‌نوسه پێشی وابوو”له‌بارودۆخی ئێستای هه‌رێم گه‌رانه‌وه به‌شێوه‌ی كۆچی پێچه‌وانه به‌بێ بوونی پسپۆڕی له‌هیچ كار و بوارێكدا سلبیاتی له‌ئیجابیات زۆر تره.\nبه‌بڕوای كارمه‌ندێكیش له‌فه‌رمانگه‌ی ڕاگه‌یاندنی ڕانیه،لایه‌نه پۆزه‌تیڤه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه لاوه‌كانمان له‌ده‌ره‌وه ئاشنا بوون به زمان و كلتورێكی تر،بۆكان شوانی لایه‌نه نێگه‌تیڤه‌كه‌شی باسكرد و ووتی:لایه‌نه نێگه‌تیڤه‌كه‌شی ئه‌وه‌یه له داب و نه‌ریتی كوردی داده‌بڕێن،جگه له‌وه‌ی دوچاری خه‌مۆكی و هه‌ندێك نه‌خۆشی ده‌بن كه به كلتوری كوردی نامۆن جگه له‌وه‌ی دوچاری كۆمه‌ڵێك ئاسته‌نگی ناجۆری تر ده‌بنه‌وه.\nشانۆكارێكیش له ڕانیه پێیی وایه “نه‌بونی یه‌كسانی و دادپه‌روه‌ری و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ هۆكاری كۆچی لاوانی وڵاته‌كه‌مان بو له‌ڕابردودا، عسمان ئه‌حمد بڕواشی وابو كه:یاسایه‌كیش نیه سنورێك بۆ كۆچی لاوانی وڵات دابنێت،به‌ڵام ئێستا كه لاوان به‌شێوه‌ی كۆچی پێچه‌وانه به‌نیازی گه‌ڕانه‌وه‌ن بۆ وڵات،پێویسته یاسایه‌ك هه‌بێت،بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌شێوه‌ی په‌نابه‌ر ڕو له‌وڵات ده‌كه‌نه‌وه.\nكورێكی باڵابه‌رزیش ووتی”به‌بڕوای من له دوو خاڵ دا خۆی ده‌بینێته‌وه یه‌كه‌م ئاره‌زومه‌ندانه‌یه كه ئه‌م جۆره‌یان بۆ خودی كه‌سه‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه ئیجابیاتی زۆره چونكه خۆی بڕیاری له‌سه‌ر چاره‌نوسی خۆی داوه و به‌رپرسیاریه‌كه‌ی ناخاته ئه‌ستۆی ئه‌م و ئه‌و،دواتر به سود وه‌رگرتنی له‌كلتور و لایه‌نه باشه‌كانی ئه‌و وڵاته كه‌لێی ژیاوه ده‌توانرێت بۆ هه‌رێمه‌كه‌مان سود له‌ئه‌زمونه‌كانی و زمان و زانیاری و ڕۆشنبیری ئه‌و وه‌ربگیردرێت. شوان ئه‌حمد ئه‌وه‌شی وت:خاڵی دووه‌م دیپۆرت كردنه‌وه‌یه كه له‌ده‌ره‌وه‌ی خواستی كه‌سی گه‌ڕاوه‌یه بۆ هه‌رێم،ئه‌م دۆخه بۆ كه‌سی دیپۆرت كراو سلبی ده‌بێت و هه‌م له‌بیركردنه‌وه هه‌م له هه‌ڵسوكه‌وت و هه‌م له روی ئابوریش،كه زۆر جار ئه‌و كه‌سانه بێكار ده‌مێنه‌وه حكومه‌ت و كه‌رتی تایبه‌ت ناتوانن هه‌لی كاریان بۆ بره‌خسێنن،له‌ژیانی رۆژانه‌شدا له گومان و ڕاڕایدا ده‌ژین.\nPrevious قەلەڕەش و گۆزە …. رەزا شوان\nNext مرۆڤ هەمیشە بۆ دوا وەڵام دەگەڕێت


ساڵی 2050 كاتی كۆتاییهاتنی گازی كاربۆنە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nكۆنگرەی ژینگە لە ئیمارات بەڕێوەدەچێـت\nكۆنگرەی ژینگە لە ئیمارات دەستیپێكرد كە ئامادەكارییە بۆ كۆنگرەیەكی گەورەی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ تاووتوێكردنی گۆڕانكاری كەشوهەوا.\nجۆن كێری نوێنەری سەرۆكی ئەمریكا بۆ كاروباری كەشوهەوا كە بۆ بەشداری لە كۆنگرەی كەشوهەوا لە ئیماراتە دەڵێت، بەشداری سەرجەم لایەنەكان لە كۆنگرەیەكدا زۆر باشە بۆ بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانكاری كەشوهەوا.\nجۆن كێری كە وەزیری پێشتری دەرەوەی ئەمریكاشە، بۆ كەناڵی سكای نیوز دەڵێت ، بابەتێكی باشە كە 2050 دیاریكراوە وەك كاتی راگیرانی گازی كاربۆنی، بەڵام ئەمە بەس نییە بەبێ دانانی پلانێكی تایبەت بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجە.\nبابەتێكی باشە كە 2050 دیاریكراوە وەك كاتی راگیرانی گازی كاربۆنی\nدەشڵێت پێویستە لە ئێستاوە بە خێرایی كار بكەین بۆ بەدیهێنانی ئەو ئامانجە، لەسەر دەوڵەتان پێویستە لەنێوان 2020 تا 2030 بجوڵێن و بڕیاربدەن.\nدەشڵێت: یەكێك لەهۆكارەكانی بوونمان لە ئێرە ئەوەیە كە دەوڵەتانی وەك ئیمارات و دەوڵەتانی دیكە دەستیان كردووە بە كاری نوێ، هەمەجۆركردنی وزە، هەلێكی ئابووری و وەبەرهێنانە، دەتوانرێت چارەسەری قەیرانی كەشوهەوا بكات، تەندروستییەكی باشتر دابین دەكات بۆ هاووڵاتیانی جیهان بە گشتی.\nلە ئەندەنوسیا 70 كەس بەلافاو مردن\nپرۆژەی دەستوور سەرهەڵدەداتەوە


MON, 1 JUN 2020 02:46 Erbil, GMT +3\nSource: KRG-DFR DFR publication date: TUE, 15 OCT 2019 17:19\nلە دانێشتنەکەدا گفتوگو کرا لە سەر بارودۆخی ئێستای سیاسی ھەرێمی کوردستان و عێراق لە رووی سیاسی و ئاسایش و هەروەها بارودۆخی ئەو پەنابەرانەی کە نیشته‌جێی ھەرێمی کوردستانن،\nئاژگەیی ئاماژەی بەوە کرد کە تا ئیستا ھەرێمی کوردستان ژمارەیەکى زۆرى پەنابەرى سوری و ئاوارەی ناوخۆ لە خۆگرتووەو داوای کرد کە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و یەکێتی ئەوروپا ھاوکاری مرۆیی زیاتر پێشکەش بە ھەرێمی کوردستان بکەن بە تایبەتی دوای پەرەسەندنەکانی دۆخی سوریا و چاوەڕوانی هاتنی پەنابەری زیاتر بۆ هەرێمی کوردستان.\nلە بەشێکی تری دانێشتنەکەدا گفتوگو کرا لە سەر گرنگی دروستکردنی گرووپی دۆستایەتی ھەرێمی کوردستان لە پەرلەمانی فێدرالی بەلجێکا، و بەڕێز دالامان پێشتگیری خوێ بۆ ئەم بیرۆکەیە پیشان دا و باس لە مێکانیزم و هەنگاوە پراکتیکیەکان کران.\nبریارە لە ماوەیەکی نزیکدا بۆ ئەم پرسە نوێنەرایەتی حکومەتی ھەرێم بە فەرمی مێوانداری بکریت لە لایەن پەرلەمانی فێدرالی بەلجێکا.


هه‌ر پێنج ئه‌ندامه هه‌میشه‌ییه‌که‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش له کۆبوونه‌وه نافه‌رمیه‌که‌ی ڕۆژی چوارشه‌ممه‌یاندا نه‌گه‌یشتنه ئه‌نجام له‌سه‌ر لێدانی سوریا.\nشیکه‌ره‌وه له‌وبڕوایه‌دان ئه‌گه‌ریش له سوریا بدرێت به مه‌به‌ستی هێنانه ئارای هاوسه‌نگی هێزه له نێوان هێزه‌کانی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د و هێزه چه‌کداریه‌کانی سه‌رهه‌ڵداوانی سوریادا.\nکاریگه‌ریه‌کانی ئه‌و هێرشه چه‌ند ده‌بێت له ناوچه‌که‌دا؟\nئێران هه‌ڕه‌شه ده‌کات، به‌ڵام ئایا تاران ده‌توانێت چی بکات؟\nعێراق بارێکی توندوتۆڵی ئاسایشی ڕاده‌گه‌یه‌نێت له ده‌می ئه‌گه‌ری هه‌ر هێرشێکدا بۆ سه‌ر سوریا.\nئه‌ی تورکیا چ ڕۆڵێکی ده‌بێت له ده‌می گۆڕانکاری هاوکێشه‌کاندا؟\nئه‌م هێرشه ئه‌گه‌ر کرا پێویسته کورد چۆن سه‌ودای له‌گه‌ڵدا بکات؟\nژماره‌یه‌ک پرسیاری تریش به‌ڵێن ساڵح له به‌رنامه‌ی (له‌گه‌ڵ ڕووداوه‌کاندا) له‌گه‌ڵ میوانه‌کانیدا باسیان ده‌کات.\nمیوانه‌کانی به‌رنامه‌ی (له‌گه‌ڵ ڕووداوه‌کاندا) :\nدکتۆر سه‌ردار قادر ، پسپۆڕی زانسته سیاسیه‌کان له زانکۆی سلێمانی\nموسته‌فا مه‌عروفی، نوسه‌ر و لێکۆڵه‌ر.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د سه‌رۆکی سوریا گوتوویه‌تی له ده‌می ئه‌گه‌ری هه‌ر هێرشێکدا سوریا به‌رگری له خۆی ده‌کات به‌رامبه‌ر هه‌ر جۆره هێرشێک بکرێته سه‌ری له‌لایه‌ن وڵاتانی ڕۆژئاواوه.\nوڵاتانی ناوچه‌که و جیهانیش هه‌ر یه‌که و به شێوه‌یه‌ک کاردانه‌وه‌ی خۆی هه‌بووه له‌سه‌ر شیانه‌کانی هێرشکردنه سه‌ر سوریا.\nپۆلیسی ئیسرائیل ده‌ڵێت هه‌زاران که‌س له ده‌وری بنکه‌کانی دابه‌شکردنی ده‌مامکه‌کانی خۆپاراستن له هێرشی کیمیایی کۆبوونه‌ته‌وه وه‌ک خۆئاماده‌کردنێک بۆ ئه‌گه‌ری هه‌ر هێرشێکی کیمیایی سوریا بۆسه‌ر ئیسرائیل.\nته‌لئه‌ڤیڤ داوای هێزی یه‌ده‌کی سه‌ربازی کردووه و هه‌روه‌هاش دانانی یه‌که‌کانی موشه‌کی به‌رگری وه‌ک خۆئاماده‌کردنێک بۆ هه‌ر په‌رچه‌کردارێکی سوریاییه‌کان به‌رامبه‌ر هێرشی ڕۆژئاوا.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی لوبنان ده‌ڵێت هه‌ر کرده‌یه‌کی له‌شکریی نێونه‌ته‌وه‌یی دژی سوریا ده‌بێته مایه‌ی مه‌ترسیه‌کی ڕژد و گه‌وره بۆ سه‌ر باری ئاسایش و سه‌قامگیری له ناوچه‌که‌دا و به تایبه‌تیش له لوبنان.\nعه‌دنان مه‌نسور ده‌ڵێت ئه‌گه‌ری ئه‌و هێرشه‌ی به مه‌به‌ستی سزادانی سوریایه به‌بێ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان به هێرشێکی ڕاسته‌وخۆ داده‌نرێت بۆسه‌ر سوریا.\nنوری ئه‌لمالیکی سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق ده‌ڵێت له ده‌می هه‌ر هێرشیک بۆسه‌ر سوریا بارێکی ئاست به‌رزی ئاسایشی له وڵاته‌که‌دا ڕاده‌گه‌یه‌ندرێت.\nکاربه‌ده‌ستان له ئانکه‌ره ده‌ڵێن تورکیا له باری ئاگاهیدایه به‌هۆی شیانی هێرشی سوریا بۆسه‌ر وڵاته‌که و هه‌ر بۆیه‌شه که‌وتۆته عه‌مبارکردنی خوارده‌مه‌نی و ده‌مامکه‌کانی خۆپاراستن له هێرشی کیمیایی له ناوچه هاو سنوریه‌کانیدا له‌گه‌ڵ سوریادا.\nنێوه‌ندی کاروباری قه‌یرانه‌کان له حکومه‌تی تورکیا ده‌ڵێت کاربه‌ده‌ستان له 7 ناوچه‌ی هاوسنور له‌گه‌ڵ سوریادا شوێنی تایبه‌تیان ته‌رخانکردوه بۆ پاراستنی دانیشتوانی ئه‌و ناوچانه.\nکۆماری ئیسلامی ئێران:\nحه‌سه‌ن ڕۆحانی سه‌رۆکی نوێی ئێران له په‌یوه‌ندیه‌کی ته‌له‌فونیدا له‌گه‌ڵ ڤلادیمیر پوتن سه‌رۆکی ڕوسیادا گوتوویه‌تی تاران هه‌وڵی چڕ و پڕ ده‌دات بۆ ڕێگه گرتن له هێرشی له‌شکریی بۆ سه‌ر سوریا.\nڕۆحانی ده‌ڵێت له ئاکامی هه‌ر هێرشێکی ڕۆژئاوا بۆسه‌ر سوریا، ناوچه‌که باجێکی گه‌وره ده‌دات هه‌ر بۆیه پێویسته هه‌وڵه‌کان بخرێنه گه‌ڕ تا ڕێگه نه‌درێت ئه‌و هێرشه بکرێت.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی میسر ده‌ڵێت قاهیره به توندی دژی به‌کارهێنانی له‌شکره به‌رامبه‌ر سوریا و ده‌شڵێت هه‌رگیز پشتیوانی له‌و هێرشه ناکات که شیانی هه‌یه وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا و هاوپه‌یمانه‌کانی بیکه‌نه سه‌ر سوریا.\nنه‌بیل فه‌همی ده‌ڵێت میسر دژی به‌کارهێنانی چه‌کی کیمیاییه له قه‌یرانی سوریادا و داواش ده‌کات پاش ڕاگه‌یاندنی ئه‌نجامه‌کانی ده‌سته‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان، ئه‌وجا ئه‌وانه‌ی ئه‌و هێرشه‌یان کردووه بدرێنه دادگا.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ڕوسیا داوای له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان کردووه تا به‌رده‌وام بێت له پشکنینه‌کانی ئه‌و شوێنانه‌ی وه‌ک ده‌ڵێت که له‌وانه‌یه چه‌کی کیمیایی تیادا به‌کارهێنرابێت.\nپێشتر بان کی موون ، سکرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان گوتوویه‌تی ڕۆژی هه‌ینی ئه‌رکی پشکنه‌رانی یو ئێن ڕۆژی هه‌ینی ته‌واو ده‌بێت و ڕۆژی شه‌ممه‌ش پشکنه‌ران سوریا جێده‌هێڵن.\nئه‌نجامه‌کانی ڕاوه‌رگرتنێکی گشتی نیشانی ده‌دات زۆرینه‌ی ئه‌ڵمانیاییه‌کان دژی هێرشی له‌شکریی ڕۆژئاوان بۆ سه‌ر سوریا و ناشیانه‌وێت وڵاته‌که‌یان پشتیوانی هیچ هێرشێک بکات به سه‌رکردایه‌تی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا.\nوه‌زاره‌تی به‌رگری فه‌ڕه‌نسا ده‌ڵێت له‌شکری فه‌ڕه‌نسا ئاماده‌یه بۆ ئۆپه‌راسیۆنی له‌شکریی دژی سوریا ئه‌گه‌ر فرانسوا ئۆڵاند بڕیاری لێدا، به‌ڵام پاش کۆبونه‌وه‌که‌ی به‌ڕێز ئۆڵاند له‌گه‌ڵ ئۆپزسیۆنی سوریادا هیچ باسی له ئه‌گه‌ری هێرشکردنه سه‌ر سوریای نه‌کرد.\nڕێبه‌رانی به‌ریتانیا ده‌ڵێن به‌پێی پره‌نسیپه مرۆڤایه‌تیه‌کان، هێرشی له‌شکریی بۆسه‌ر سوریا کارێکی یاساییه ته‌نانه‌ت به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان.\nئۆفیسی سه‌ره‌ک وه‌زیری به‌ریتانیا ده‌ڵێت مه‌رجه یاساییه‌کان هه‌ن بۆ هێرشی له‌شکریی بۆ سه‌ر سوریا به‌هۆی وه‌ک ده‌گوترێت ئه‌و هێرشه کیمیاییه‌ی کراوه‌ته سه‌ر خه‌ڵکی سیڤیڵ له ده‌وروبه‌ری دیمه‌شق.


20/2/2020 - 17:27\nلە ترسی گواستنەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنایه\nئەمڕۆ پێنجشەممە، پارێزگاری میسان لە ترسی گواستنەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، دەروازەی سنووری "شەیب"ی بە ڕووی ئێراندا داخست، حكوومەتی بەغداش چەند ڕێوشوێنێكی نوێی لە دەروازە سنوورییەكاندا بەرامبەر ئێران گرتووتەبەر.\nلەلایەكی دیكەوە هەر ئەمڕۆ پارێزگاری بەسرا بڕیاری دا ڕێگە بە هاتنی هیچ گەشتیارێكی ئێرانی نەدرێت، تەنها دوای ئەوەی پشكنینی وردی بۆ دەكرێت.\nئەم ئێوارەیەش دەستەی دەروازە سنوورییەكانی عێراق بڕیاری بڵاوكردنەوەی دەیان تیمی پزیشكی دا لەسەر دەروازە سنوورییەكانی عێراق و ئێران، بۆ ئەوەی پشكنینی ورد بۆ هەموو گەشتیارێك بكرێت، كە لە ئێرانەوە ڕوو لە عێراق دەكەن.\nبە گوێرەی هەواڵێكی كەناڵی "ئێران ئینتەرناسیۆناڵ"، تا ئێستا 9 كەس بە هۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە لە شاری قومی ئێرانیدا مردوون، ژمارەیەكی تریش لە شاری مەشهەد تۆمار كراون، بەڵام حكوومەتی ئەم وڵاتە تەنها هەواڵی مردنی دوو كەسی پشتڕاست كردووەتەوە.\nOperasiyona dijî DIŞIê didome\nLi Îraqê rojane 1000 kes bi Koronayê dikevin


سەرکردەی سەرکرداییەتی هاوپەیمانێتی هێزە نیشتیمانییەکانی دەوڵەت: هەر جۆرە پێشلکردنێکی گەورە\nسەرکردەی سەرکرداییەتی هاوپەیمانێتی هێزە نیشتیمانییەکانی دەوڵەت: هەر جۆرە پێشلکردنێکی گەورە بۆ پرۆسەی هەڵبژاردنەکان بە هەڵوێستێکی شۆکێنەر و توند رووبەڕووی دەبینەوە\n2021.09.22 - 13:32 84 like 0\nدکتۆر حەیدەر عەبادی "سەرکردەی سەرکرداییەتی هێزە نیشتیمانییەکانی دەوڵەت" جەختیکردەوە لەوەی: رێوشوێنەکانی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان جێی متمانەن تا ئێستا، و داواکاری گرتنەبەری قەڵغانبەندی زیاتریین لەپێناو داخستنی هەمو ئەو درزانەی کە دەبنە هۆی لەکەدارکردنی پاکی و دادپەروەریی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو.\nو د. "عەبادی" لە دیدارێکیدا لەگەڵ کۆمەڵێک تیمی هەڵبژاردندا، ئاماژەی کرد کە "تیانووسی رەفتاری هەڵبژاردن" کە هێزە سیاسییەکان واژۆیان کرد، هەڵبژاردنێکی پەسەند مسۆگەر دەکات ئەگهر پابەندبن بە جێبەجێکردنی بڕگەکانییەوە، و متمانە دەگەڕێنێتەوە بە هەڵبژاردنەکان، و کاریگەری ئەرێنی دەبێت لەسەر سیستەمی سیاسی و متمانەی جەماوەر بەو سیستەمە.\nو "سەرکردەی هاوپەیمانێتی هێزە نیشتیمانییەکانی دەوڵەت" هۆشداریشیدا، بەوەی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو یەکلاکەرەوەیە لە تەمەنی پرۆسە سیاسییەکەدا، و کاریگەریشی یەکلاکەرەوەیە لەسەر رێچکەکانی چاکسازیی و گۆڕاکاریی و بوژاندنەوەی وڵاتەکە لە هەموو بوارەکاندا، ئەمەش هەمووان ناچار دەکات بە پابەندبوونێکی نیشتیمانی راستگۆیانە لەپێناو مسۆگەرکردنی ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی سەلامەت و پاک و جێی متمانەی گەل.\nو د.عەبادی هۆشداریشیدا لەهەر جۆرە پێشێلکارییەکی گەورە بۆ پرۆسەی هەڵبژاردنەکان و بە هەڵوێستی توند و شۆکێنەر رووبەڕووی دەبینەوە.


انگه‌وازێک له حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستانه‌وه/هۆڵه‌ندا/بۆ کوردانی ئه‌وروپا |\nانگه‌وازێک له حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستانه‌وه/هۆڵه‌ندا/بۆ کوردانی ئه‌وروپا\n2011/03/01 at 5:10 PM لێدوانێک بنووسە\nبه‌شداری خۆپیشاندانی دژ به‌زه‌برو زه‌نگی ده‌سه‌ڵاتی کوردی به‌رمابه‌ر خۆپیشانده‌ران بکه‌ن له به‌رده‌م باره‌گای یه‌کێتی ئه‌وروپا ه‌بروکسل- به‌لجیکا\nبه‌ڕێزان، کوردانی دانیشتووی ووڵاتانی ده‌ورو به‌ری به‌لجیکا،\nجه‌ماوه‌ری ناڕازی به‌ده‌سه‌ڵاتی گه‌نده‌ڵکاران،\nڕۆژی چوارشه‌ممه‌ی داهاتوو 2مارس2011 کاتژمێر 13.00 به‌کاتی ئه‌وروپای ناوه‌ندی، خۆپیشاندانێکی گه‌وره‌و فراوان ساز ئه‌کرێت له‌به‌رده‌م باره‌گای کۆمیسیۆنی یه‌کێتی ئه‌وروپا له‌بروکسلی پایته‌ختی به‌لجیکا، بۆ ڕیسواکردنی مامه‌ڵه‌ی سه‌رکوتگه‌رانه‌و مافیایی حکومه‌تی هه‌رێم‌و میلیشیاکانی پارتی‌و یه‌کێتی له‌به‌رامبه‌ر به‌خۆپیشاندانی شارستانی‌و هێمنانه‌ی خه‌ڵکی سلێمانی‌و شاره‌کانی تری کورستان. بۆ شه‌رمه‌زارکردنی ته‌قه‌کردن له‌خۆپیشانده‌ران‌و خوێنڕشنی هاوڵاتیان‌و ئه‌و جه‌ماوه‌ره ناڕازی‌و بێزاره‌ی له‌دژی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌و له‌به‌رامبه‌ر به‌گه‌نده‌ڵکاری‌و بێمافی‌و بێکاری‌و هه‌ژاریدا ڕاپه‌ڕیون.\nئێمه‌بانگه‌وازتان ئه‌که‌ین که‌به‌شداری به‌رچاوی ئێوه‌بۆ شکۆدارکردنی ئه‌م خۆپیشاندانه، خۆی له‌خۆیدا گه‌وره‌ترین پشتگیری‌و پشتیوانی ئێوه‌یه‌له‌ماف‌و داوا ڕه‌واکانی خه‌ڵکی ڕاپه‌ڕیوی کوردستان، له‌هه‌مان کاتدا ده‌نگ‌و سه‌دایه‌کی گه‌وره‌ی ئێمه‌ده‌بیت بۆ ڕاکێشانی سه‌رنجی یه‌کێتی ئه‌وروپاو ته‌واوی کۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی بۆ ئه‌و تاوانکاری‌و خوێنڕێژیانه‌ی ده‌سه‌ڵاتی کوردی ئه‌مڕۆ له‌به‌رامبه‌ر به‌خه‌ڵکی ناڕازی‌و سڤیلی شاره‌کان ئه‌نجامی ئه‌دات.\nبەشداریکردنتان نیشانەی وەفاداریتانە بە خوێنی شەهیدان.\nڕۆژی چوارشەممە 02/03/2011کاتژمێر ١٣بەکاتی ناوەندی ئەوروپا، لەبەردەم بارەگای کۆمیسیۆنی ئەوروپا لە بروکسل-شوومان. خۆپێشاندانەکە تا ئێوارە درەنگ بەردەوامە. ئەو کەسانەی کار ئەکەن ئەتوانن دوای کارەکانیان بەشداری بکەن.\nWetstraat 200, 1000 Brussel,Belgium/België/Belgique,\nپەیوەندی: 0032-486386821 یان 0032492520097\nکەسانی بێ ئۆتۆمبێل ئەتوانن بە ترێن (شەمەندەفەر) خۆیان بگەیننە ئیستاسیۆنی سەنتڕاڵ لە بروکسل و لەوێشەوە بە دوو مەترۆی جیاواز، ئەتوانن بگەنە شوێنی مەبەست کە وێستگەکە ناوی (Schuman). هەروەها ئەو هاوڵاتیانەی لە بڕوکسل ئەژین ئەتوانن سود لەو نەخشەیەی خوارەوە وەرگرن و لە هەرسێ ئیستاسیۆنە سەرەکیەکانی بروکسل واتە (بروکسل-“زۆود-میدی” بروکسل-سەنترال و بروکسل نۆڕد) شوێنی ئاماژەبۆکراو بدۆزنەوە کە مەیدانی شوومانە Shumanplein /Schuman بەردەم بارەگای سەرەکی کۆمیسیۆنی یەکێتی ئاوروپا.\nنوێنه‌ری حزبی کۆمنیست له‌هۆڵه‌ندا\nEntry filed under: حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان.\nئامانجی جەماوەری گوران و سەرانی گوران جیاوازن!\tجەنابی بارزانی:ئەوە ئێوەن کە جێگەتان نابێتەوە لە کوردستان!


ڕۆڵی خوێندكار له بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد (دەقی وتاره‌كه‌م له پاركی ئازادی) - بهزاد خوشحالی\nتوسط بهزاد خوشحالی March 19, 2012 July 6, 2016 2615\nبێگومان، دونیای ئه‌مرۆ تایبه‌تمه‌ندییه‌كی جیاوازی له گه‌ڵ سه‌رده‌مانی پێش ئێستا هه‌یه كه گرنگترینی ئه‌وانه بریتین له:\n– خێرایی له راده‌به‌ده‌ری گۆڕانكاریه‌كان\n– جێگۆڕكێی هه‌مه‌لایه‌نه له پێكهاته‌ی قودره‌ت\n– ئاڵۆزی چه‌ند ره‌هه‌ندی (Multi dimentional)\n– كێبه‌ركێ له هه‌موو بوواره‌كانی فه‌رهه‌نگی، ئابووری، كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی\n– خێرایی به‌رچاوی به‌رهه‌مهێنانی زانست\nبۆیه ئێتر رێخراوه‌و پێكهاته‌كان و ته‌نانه‌ت كه‌سایه‌تی تاكیش ناتوانن به بنه‌ماو میتۆده كلاسیكه‌كان دریژه به چالاكی زه‌ینی و كرده‌وه‌كانی خۆیان بده‌ن.\nمرۆڤی سه‌رده‌م چ وه‌ك تاك و چ له چوارچێوه‌ی كۆدا، وه‌ك ئه‌ندامی رێكخراوه و سازمان له دونیای ئه‌ورۆ، ئه‌گه‌ر نه‌توانێت به‌ستێنێك پێك بێنێت بۆ ئێستاو داهاتوو له سێ كوچكه‌ی سه‌رچاوه‌ی ئینسانی، خه‌لاقییه‌ت و داهێنان، ئه‌ندیشه و فه‌رهه‌نگێكی ئه‌وتۆ بۆ خۆی درووست نه‌كات ئه‌بێ ماڵاوایی له “ئاكت بوون” بكات و ته‌نیا ببێته مرۆڤێك كه به نیسبه‌ت گۆڕانكاریه‌كان، رۆڵێكی “پاسیوی” هه‌یه.\nبوَیه چ له ئاستی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی، چ له ئاستی كاری تیمی، چ له ئاستی بریاردان و چ له ئاست بوهره‌وه‌رگرتن له له دورفه‌ته‌كان، ئه‌بێ، روَڵی بكه‌ر و ئاكته‌ر بوَ خوَی ده‌ست نیشان بكات.\nئه‌م سه‌ده‌یه، داهاتوویه‌كی له نێو دڵی خوَیدا هه‌یه ه هه‌موو شتێكی له گه‌ڵ رابردوو جیاوازه‌و بوَ ده‌ست راگرتن به سه‌ر داهاتوو و پێكهێنانی “داهاتوویه‌كی كورد-نه‌ته‌وه” و “كورد-ده‌وڵه‌ت”.\n– سه‌ره‌تایی ترین و گرنگترین قوَناخ، چوونه نێو بازنه‌ی “زانست-تێكنۆلۆژیایه”.\n– كاتێك كه ده‌چنه نێو قۆناخی “زانست-تێكنۆلۆژیایه”، ئه‌بێ تایبه‌تمه‌ندی و مه‌هاره‌تی ئه‌و قۆناخه فێر بین تا بتوانین به‌رامبه‌ر به گۆڕانكارییه خێراكان رۆڵی بكه‌رمان هوبێت و له جێگای مرۆڤی پاسیڤ، ببینه مرۆڤی ئاكتیو، به‌ڵام قۆناخی “زانست-تێكنۆلۆژیایه” له نزیكترین ئاڵقه‌ی ده‌وری خۆی كه‌سایه‌تی زانستی و تێكنۆلۆژیستی ئه‌وێت كه دیاره بێ گومان، نزیكترین مرۆڤ به ناوه‌ندی ئه‌و ئاڵقه‌یه ئاكادیمی و ئاكادێمیسیه‌ن و بیری ئاكادێمیك و به واتای مانا، خوێندكاره.\nمن بۆ ئه‌وه‌ی كه له‌م ده‌رفه‌ته كورته‌دا بتوانم روونكردنه‌وه‌یكم بێت له سه‌ر مرۆڤی سه‌رده‌م، چه‌رخی زانست و تێكنۆلۆژیا و مرۆڤی ئاكادێمیك له چه‌ند خاڵی كورتدا ئاماژه ده‌ده‌م به ئه‌ركی خوێندكار و ئاكادێمیسیه‌ن و هیوادارم پێناسه‌كانی ئه‌و خاڵانه وه‌ك بابه‌تێكی مه‌عریفیانه یا هرمۆمۆنیك، ببێته سه‌ره‌تایه‌ك بۆ هاتنه نێو ژووری سه‌ده‌ی 21.\n1- هاتنه نێو بازنه‌ی سه‌رده‌م به واتای بازنه‌ی زانست و تێكنۆلۆژیا، بیر و بیر كردنه‌وه و فه‌رهه‌نگ و پرۆسه‌ی ده‌وێت به واتای مرۆڤی ئه‌م سه‌رده‌مه كه له نزیكترین ئاڵقه به ناوه‌ند، خوێندكار ئه‌بێ مێشكی سیسته‌می هه‌بێت.\n2- له ئاسانترین پێناسه بۆ مێشكی سیسته‌میك، خوێندكار ئه‌بێ له هه‌موو دارشتندا بیر له چوار چه‌مكی سه‌خت ئه‌فزار (hardware) نه‌رم ئه‌فزار(software)، سازمان ئه‌فزار(organization ware) و مێشك ئه‌فزار(mental ware) بكاته‌وه.\n3- خوێندكار بۆ وه‌دیهێنانی ئه‌م چوار چه‌مكه له روانینی سیسته‌می، ئه‌بێ خۆی بۆ كاركردنی تیمی و گرووپی به شێوه‌ی (teamwork) ئاماده بكات.\n4- خوێندكار به جێگای شێوه‌ی بیركردنه‌وه‌ی ئه‌م یان ئه‌و(or , or)، نه ئه‌م نه ئه‌و(nor , nor) له بیرۆكه‌ی سیسته‌می دا به شێوازی هه‌م ئه‌م، هه‌م ئه‌و(and , and) بیر بكاته‌وه و عه‌مه‌ڵی پێ بكات.\n5- خوێندكاری سه‌رده‌می روانگه‌ی سیسته‌می ئه‌بێ چه‌ند ره‌هه‌ندی بیت، به واتای هه‌م سه‌رچاوه‌ی ئینسانی، هه‌م سه‌رچاوه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی هاوكات له گه‌ڵ یه‌كتر به كار بهێنێت و له بیر نه‌باته‌وه كه كارامه‌یی(effeciency) و كارتێكردن(effectiveness) گرنگترین دوو چه‌مكی روانگه‌ی سیسته‌میه كه كۆی ئه‌و دوانه ئه‌بێته به‌هره‌وه‌ری یان(productivity)\n6- له روانگه‌ی سیسته‌می خوێندكار، ئه‌نگیزه‌ی گۆڕان به‌ردوام له هه‌موو بواره‌كان له بیر ناكات(change motivation).\n7- خوێندكار به‌رده‌وام داهاتووی په‌سه‌ندكراو پێناسه ده‌كات و روونكردنه‌وه‌ی له سه‌رده‌كات، به‌و واتا به‌رده‌وام له كاری Creative imagination به‌ره‌و educated imagination ده‌روات.\n8- خوێندكار پشتگیری بنه‌ره‌تی ده‌كات له گۆڕانكاریی كارتێكه‌ر\n9- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ره‌هه‌نده جۆربه‌جۆره‌كان ده‌كات له قۆناخی ئێستا بۆ قۆناخی ئایدیالی داهاتوو.\n10- گرینگتر له هه‌موو، به‌رده‌وام كۆنترۆڵی خێرایی گۆڕانكارییه‌كان ده‌كات له خۆی و له كۆمه‌ڵگاكه‌یدا.\nدیاره سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه باس كردن له “ئه‌مری واقیع” بۆ خوێندكار، ئه‌توانێ ببێته چه‌مكێكی ژه‌هراوی، رۆڵی سه‌ره‌كی خوێندكار، ئه‌وه‌یه كه له هه‌ر قۆناخ و زه‌مه‌ن و شوێنێك دا “پارێزه‌ری ئه‌مری حه‌قیقی” بێت و هه‌موو هه‌وڵ و توانای خۆی بۆ “دیفاع له حه‌قیقه‌ت” ته‌رخان بكات.


نامە توندەكەی (تاڵەبانی) بۆ رۆژنامەنووسە ئیسرائیلییەكە!\n2021-11-14 21:45 92 جار بینراوە کۆمێنت\nلەساڵی 1997، هەر یەكسەر دوای ئەوەی كتێبی (الموساد فی العراق و دول الجوار) تەرجەمە كرا بۆ عەرەبی، مام جەلال تاڵەبانی ئەو كاتە نامەیەكی توندو موفەسەڵی بۆ نووسەری كتێبەكە (شلۆمۆ نكدیۆن) بە زمانی عەرەبی نووسی و بە ئیمزای خۆی بۆی نارد، نامەكە ئەو كاتە لە میدیای كوردی بایەخی پێنەدرا، لە كاتێكدا نامەكەی مام جەلال كە لەدوو پەڕە پێكهاتبوو، زۆر هەقیقەتی مێژوویی روونكردۆتەوە، كە ئەم رۆژنامەنووسە ناودارە ئیسرائیلییە كەوتۆتە هەڵەوەو مام جەلال لەسەرەتای نامەكە بۆی دەنووسێت:\n«كاك شلۆمۆ نكدیۆن ی بەڕێز\nوەرگێڕانە عەرەبییەكەی كتێبەكەتان (الموساد فی العراق و دول الجوار)م خوێندەوە و بینیم ناوی منتان بردووە جا بە مەبەست بێ یان بێ مەبەست گوایە من لە تشرینی 1963 لەگەڵ مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد سەردانی باڵیۆزخانەی ئیسرائیلمان كردووە لە پاریس، لێرەوە پێتان رادەگەیەنم كە ئەم زانیارییانە بەتەواوی ناڕاستن و سەرلەبەریان رەتدەكەمەوە، و وا لێرەش ئەم راستیانەتان بۆ دەخەمە ڕوو بە هیوام لە چاپی نوێی كتێبەكەتان راستیان بكەنەوە».\nدوای ئەوە مام جەلال بە عەرەبییەكی رەوان و ورد، بە چەند خاڵێك ئەوە بۆ نووسەرە ئیسرائیلییەكە روون دەكاتەوە كە ئەو هەرگیز نە لەگەڵ مامۆستا ئیبیراهیم ئەحمەد و نە لەگەڵ هیچ كەسێكی تر نەچووە بۆ پاریس و بۆ باڵیۆزخانەی ئیسرائیل لەو وڵاتە، بۆیە دەنووسێت:\n«جارێ من لە مانگی تشرینی 1963 هەر لە كوردستان بووم و سەرپەرشتی شەڕێكی گەورەم دەكرد كە لەنێوان هێزەكانی پێشمەرگەو هێزەكانی عیراق بەرپاببوو لە ناوچەكانی شوان- ئاغجەلەر- چەمی رێزان، بەڵگەو راستییەكانیش لە ئەرشیفی سەربازیی سوپای عیراق هەیە و جگە لەوەش هەزاران كەس شاهیدن كە من لە كوردستان بووم. ئەمە جگە لەوەی لە پێكهاتەی ئەو وەفدە حزبیە نەبووم كە مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد سەرپەرشتی دەكرد لە پایزی 1963 بۆ هەر یەك لە وڵاتانی یەكێتیی سۆڤیەت و چیكۆسلۆڤاكیاو ئەڵمانیای دیموكرات و فەرەنسا. بەڵگەی رەسمیی لەو وڵاتانەش هەن بۆ راستی قسەكانم».\nلەوانەیە بەلای زۆر سەركردەو كەسایەتی ئەم روونكردنەوەیەی مام جەلال بە پێویست نەزانرابێت، چونكە دەڵێن كتێبێكەو بە ئیسرائیلی نووسراوەو كەی گرنگە، بەڵام مام جەلال وای نەبینیوە، بەڵكو نامەكەی داوە بە میدیا عەرەبیی و بیانییەكانیش بۆ ئەوەی بڵاوی بكەنەوەو لە ئەرشیف بمێنێت، چونكە بەلای مام جەلال-ەوە مێژوو كە بە چەواشەكاری رۆیشت، هەر وا دەمێنێتەوە.\nمام جەلال تاڵەبانی، دوای ئەوە بە وردیی و بە بەڵگە بۆ نووسەرەكەی رووندەكاتەوە كە ئەو لە كوردستان بووە لەو كاتانەی ئەو باسی دەكات، لە بەشی كۆتایی نامەكە، دەنووسێت:\n«من نازانم بە رێكەوت بووە یان بە ئەنقسەت ناوی منت هێناوە گوایە لە باڵیۆزخانەی ئیسرائیل لە پاریس وا تۆماركراوە، ئەمە لەكاتێكدا من هەرگیز سەردانی ئەم باڵیۆزخانەیەم نەكردووە».\nدیارە لەم نامەیەدا، ئەوەشی خستۆتە ڕوو كە مەبەستی لە راستكردنەوەی ئەم زانیارییانە (ترس) نییە لە پەیوەندی لەگەڵ ئیسرائیل بەڵكو ئەو پێی وابووە كە مێژوو چۆن بووە دەبێت ئاوا بوترێت و بنووسرێت، بۆیە لە دوو خاڵی كۆتایی نامەكەدا كە لە 4/9/1997 نووسیوویەتی، دەڵێت:\n«من هەرگیز دژی ئەوە نەبوومە كە پەیوەندیمان لەگەڵ جولەكە نەبێت لەبەر ئەوەی جولەكەن، چونكە من چەندین هاوڕێی جولەكەم هەبووەو هەیە، جگە لەمەش بۆ لەمەودوا پەیوەندی نێوان كوردو جولەكەكان نە تاوانەو نە رێگەپێنەدراوە، بەتایبەت دوای ئەو پێشكەوتنەی لە پەیوەندی نێوان ئیسرائیلییەكان و فەلەستینییەكان لەلایەك و ئیسرائیلییەكان و چەند وڵاتێكی عەرەبی لەلایەكی تر هاتۆتە ئاراوە، بۆیە هیچ وڵاتێكی عەرەبیی مافی ئەوەی نییە باس لە كورد بكات كە بۆچی پەیوەندی لەگەڵ ئیسرائیل هەیە، تەنیا ئەو كاتە مافیان هەیە، كە دژی بەرژەوەندییەكانی ئەوان بێت. لە دێڕی كۆتایی نامەكەش نووسیویەتی (والسلام علی من اتبع الهدی).\nئەوەندەی من بەدواداچوونم بۆ كرد هیچم دەستنەكەوت لەوەی ئایا نووسەرە ئیسرائیلیەكە لە چاپی نوێی كتێبەكەی ئەم روونكردنەوەی تاڵەبانی بەهەند وەرگرتووە یان پشتگوێی خستووە، یان ئایا بە نامەی تر وەڵامی تاڵەبانی داوەتەوە؟، ئەمەش نازانم… بۆیە بەهیوام خوێنەران ئەم گۆشەیەم بۆ تەواو بكەن ئەگەر زانیاری تریان هەیە لەسەر ئەم نامەیە و وەڵامەكەی، بەڵام ئەوەندە لای من مەعلومە كە مام جەلال ویستوویەتی رای گشتیی عەرەبی و نێودەوڵەتی لە وەڵامەكەی ئاگاداربن و هەر واشی كردووە.\n2021-10-16 17:07 63 جار بینراوە


موحسین بایز و مه‌جیدی حاجی عه‌لی – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » موحسین بایز و مه‌جیدی حاجی عه‌لی\nله یادی 10 ساڵه‌ی مه‌رگی پیاوه ئازاكاندا\nفه‌رمانده‌و تێكۆشه‌ری كۆچكردوو محسین بایز یه‌كێكه له‌پێشمه‌رگه ئازاو دیاره‌كانی بزووتنه‌وه‌ی كوردایه‌تی به‌گشتی و به‌تایبه‌تیش شۆڕشی نوێ، كاك موحسین هه‌ر له سه‌ره‌تای لاوێتییه‌وه قه‌ده‌ر نه‌خشه‌ی ژیانی تێكداوه‌و به‌ئاراسته‌ی گرفته‌كاندا بردویه‌تی، به‌ڵام چۆكی دانه‌داوه‌و ئازایانه به‌رگه‌ی ژیانی سه‌ختی گرتووه‌و ته‌نانه‌ت به‌شداری كاریگه‌رانه‌شی له‌خه‌بات و تێكۆشاندا كردووه.\nئه‌وكاته‌ی (مام بایز)ی باوكی له‌لایه‌ن حكومه‌تی ئه‌وسای عیراقه‌وه شه‌هید ده‌كرێت، كاك محسین ئه‌وكاته له‌سه‌ره‌تای لاوێتییدابووه‌و براگه‌وره‌ی خێزانێكی11كه‌سی بووه، به‌ناچاری و بۆ بژێوی ژیانی خێزانه‌كه‌ی ده‌ستده‌كات به‌كاری كشتوكاڵی و دوكانداری و به‌و هۆیه‌شه‌وه له‌پۆله‌كانی خوێندنگه دورده‌كه‌وێته‌وه.\nبه‌ڵام ئه‌وباردودۆخه نابێته هۆی ئه‌وه‌ی كه‌محسین بایز له‌كۆڕی تێكۆشان داببڕێت، بۆیه ساڵی 1976 په‌یوه‌ندی به‌ڕێكخستنه‌كانی ی.ن.ك ده‌كات و دوچاری زیندان ده‌بێته‌وه، له‌شاخیشدا چه‌ندان پله‌ی پێشمه‌رگایه‌تی و سیاسی ده‌بڕێت و له‌ده‌یان نه‌به‌ردی و قاره‌مانیدا به‌شداریده‌كات و چه‌ندجارێكیش بریندارده‌بێت.\nهه‌روه‌ها له‌ده‌سته‌ی یه‌كه‌مینی پێشمه‌رگه ده‌بێت له‌رۆژی 5/3/1991 ده‌گاته راپه‌ڕینی شاری رانیه.\nفه‌رمانده‌ی نه‌مر موحسین بایز محه‌مه‌د ئه‌مین، ساڵی 1955 له ناحیه‌ی (میرزارۆسته‌م)ی بناری كۆسره‌ت له‌دایكبووه.\nخوێندنی سه‌ره‌تایی له سه‌نگه‌سه‌ر و سێیه‌می ناوه‌ندیشی له‌رانیه ته‌واوكردووه، ساڵی 1975 باوكی كاك موحسین له‌لایه‌ن رژێمه‌وه ده‌ستگیركراو دوای شه‌ش مانگ ته‌رمه‌كه‌ی له‌ده‌ریاچه‌ی دوكان دۆزرایه‌وه، به‌و هۆیه‌شه‌وه له‌خوێندن داده‌بڕێت و ئه‌ركی به‌خێوكردنی خێزانه‌كه‌ی له‌ئه‌ستۆده‌گرێت.\nكاك موحسین بایزی نه‌مر له‌ساڵی 1976 په‌یوه‌ندی به‌رێكخسته‌كانی بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی كوردستانه‌وه كردووه كه ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه باڵێكی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان بوو.\nهه‌مانساڵ له‌لایه‌ن رژێمی به‌عسه‌وه ده‌ستگیركراوه‌و ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی زۆر دراوه، به‌ڵام ئه‌و قاره‌مانه هیچی له‌نهێنییه‌كانی رێكخستن نه‌دركاندوووه‌و به‌وهۆیه‌شه‌وه دوای شه‌ش مانگ ئازادكرا.\nدوای ئازادبوونی له‌زیندان و له‌ساڵی 1977دا روویكرده شاخ و بووه پێشمه‌رگه‌ی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان له‌ڕیزی بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستدا.\nكاك موحسینی نه‌مر، له‌پێشمه‌رگایه‌تیشدا كه‌سێكی ئازاو لێوه‌شاوه‌و لێهاتووبووه‌و ده‌ورووبه‌ری زانیویانه كه‌شایسته‌ی فه‌رمانده‌یی كردنی هێزی پێشمه‌رگه‌ی هه‌یه، بۆیه ساڵی 1979 كراوه‌ته فه‌رمانده‌ی هێزی سه‌ركردایه‌تی بزوتنه‌وه‌ی سۆسیالیست و پاشانیش كراوه‌ته جێگری هه‌رێمی چوارده‌ی سۆسیالیست.\nفه‌رمانده‌ی نه‌مر له‌شه‌ڕو نه‌به‌ردییه‌كاندا كه‌سێكی سه‌ركه‌وتوو و خۆڕاگرو ئازابووه، له‌نه‌به‌ردییه‌كانی شاخ سه‌روه‌ری زۆری تۆماركردووه‌و له‌شه‌ڕی ناوشاره‌كانیش نه‌به‌ردی ده‌گمه‌نی تۆماركردووه، ساڵی 1981 له‌چالاكییه‌كی گه‌وره‌ی ناوشاری رانیه‌دا له‌سه‌عات11ی نیوه‌ڕۆ بریندارده‌بێت، به‌ڵام ئازایانه درێژه به‌شه‌ڕه‌كه ده‌دات تا سه‌روه‌ختی خۆرئاوابوون و ئینجا توانیویه‌تی خۆی ده‌ربازبكات.\nساڵی 1987 به‌پیلانی دوژمن له‌گه‌ڵ چه‌ندین فه‌رمانده‌و سه‌ركرده‌ی دیكه‌دا ژه‌هرخوارد كراون، به‌ڵام به‌ڕێكه‌وت كاك موحسین رزگارده‌بێت، ساڵی 1988یش له‌هێرشه‌كانی كیمیابارانی به‌عس بۆ سه‌ر ناوچه‌كانی كوردستان بریندار بووه.\nبه‌گشتی محسین بایزی نه‌مر به‌شداریی و سه‌رپه‌رشتی و زۆر چالاكی پێشمه‌رگانه‌ی كردووه‌و\nساڵی 1993 كه حزبی سۆسیالیستی كوردستان و یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان یه‌كیانگرته‌وه، كاك موحسین كرا به‌ئه‌ندامی فه‌رمانده‌یی گشتی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان و پاشانیش كرابه كارگێڕی فه‌رمانده‌یی گشتی (ه.پ.ك)، دوا پله‌شی جێگری وه‌زیری پێشمه‌رگه بوو له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له‌رۆژی 11/6/2009 به‌رووداوێك گیانی سپارد.\nمه‌جیدی حاجی عه‌لی\nتێكۆشه‌ری نه‌مر، مه‌جید عه‌لی سۆفی شه‌ریف ناسراو به‌مه‌جیدی حاجی عه‌لی شاناخسێ، ساڵی 1948 له‌گوندی شاناخسێی سه‌ربه ناحیه‌ی سیوه‌یلی قه‌زای شارباژێڕ له‌دایكبووه‌و تاپۆلی شه‌شه‌می سه‌ره‌تایی خوێندووه.\nله‌ناوه‌ڕاستی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی بیستدا په‌یوه‌ندی كردووه به رێكخستنه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستانه‌وه، له ساڵی 1972 دا بووه به‌پێشمه‌رگه‌ی شۆڕشی ئه‌یلول و له نه‌به‌ردییه‌كانی ساڵی 1974دا رۆڵی ئازایانه‌ی بینیوه و به‌و هۆیه‌وه كراوه‌ته جێگری فه‌رمانده‌ی په‌ل، تا نسكۆی ئه‌و شۆڕشه له ساڵی 1975دا، به‌رده‌وام بووه.\nساڵی 1976 له ساته‌وه‌ختی سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی شۆڕشی نوێی گه‌له‌كه‌مان په‌یوه‌ندی كردووه به‌ڕێكخستنه‌كانی (كۆمه‌ڵه) یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه‌وه و هه‌مان ساڵ له‌لایه‌ن ده‌زگا ئه‌منیه‌كانی رژێمی به‌عسه‌وه ده‌ستبگیركراوه، ماوه‌ی 14 مانگ له ژێر ئه‌شكه‌نجه‌و لێكۆڵینه‌وه‌دابووه، به‌ڵام له‌به‌ر خۆڕاگری و پته‌ویی بیروباوه‌ڕی، هیچ نادركێنێ و ئازایانه نهێنییه‌كان ده‌پارێزێت، بۆیه هیچی له‌سه‌ر ساخ نابێته‌وه و دوژمنیش له‌ناچاریدا له ساڵی 1977 ئازادی ده‌كات.\nساڵی 1980 رووده‌كاته مه‌یدانی روو به‌ڕووبوونه‌وه‌ی دوژمن و ده‌بێته پێشمه‌رگه‌ی شۆڕشی نوێ، له‌م شۆڕشه‌شدا نمونه‌ی ئازایه‌تی و خۆڕاگری بووه.\nهه‌ر له‌سه‌ره‌تادا كراوه‌ته فه‌رمانده‌ی مه‌فره‌زه له كه‌رتی دووی پاراستنی ئێزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی كوردستان، ساڵی 1982 بووه به جێگری فه‌رمانده‌ی كه‌رت له تیپی 37ی شارباژێڕو ساڵی 1984 بووه به فه‌رمانده‌ی كه‌رت له هه‌مان تیپ.\nفه‌رمانده‌ی نه‌مر مه‌جیدی حاجی عه‌لی، پیاوێكی سه‌نگین و كه‌سێتییه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی بوو، فه‌رمانده‌یه‌كی ئازاو پێشمه‌رگه‌یه‌كی خۆنه‌ویست و خۆۆشه‌ویست بوو، به‌رده‌وام له‌كاروانی خه‌بات و به‌هۆی شایسته‌یی خۆیه‌وه جار له‌دوای جار پله‌ی به‌رزكراوه‌ته‌وه، بۆیه له‌ه ساڵی 1988دا بووه به‌جێگری فه‌رمانده‌ی تیپ له‌مه‌كته‌ب عه‌سكه‌ری و\nله ساڵی 1991 بووه به‌جێگری فه‌رمانده‌ی به‌تالێون.\nئازایانه به‌شداریی راپه‌ڕینی 1991ی كردووه، ساڵی 1992 بووه به‌ئه‌فسه‌ری حه‌ره‌كات له لیوای سلێمانی له سوپای یه‌كگرتووی كوردستاندا، ساڵی 1994 بووه به‌جێگری فه‌رمانده‌ی لیوای سلێمانی، ساڵی 1995 بووه به‌فه‌رمانده‌ی میحوه‌ری ماوه‌تی له‌شكری شارباژێڕ-پێنجوێنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان.\nساڵی 1997 بووه به‌فه‌رمانده‌ی له‌شكری شارباژێڕو له‌سه‌رجه‌م ماوه‌ی ساڵانی پێشمه‌رگایه‌تیدا چوارجار بریندار كراوه.\nساڵی 1998 بووه به‌ئه‌ندامی مه‌كته‌بی كۆمه‌ڵایه‌تی و له‌وئه‌ركه‌دا به‌رده‌وام بووه.\nبه‌داخه‌وه، رۆژی 14/06/2009 ئه‌و فه‌رمانده نه‌مرو كه‌سایه‌تییه دیاره‌ی كوردستان، به‌رووداوی ئۆتۆمبێل كۆچی دوایی كرد و گه‌یشته كاروانی نه‌مران.


نزیكەی چوار مانگە بەغدا مووچەی كارمەندانی بەنداوەكانی هەرێمی كوردستانی راگرتووە\nمەسرور بارزانی: ئەمڕۆ یادی یه‌كبوونی گەلی کوردە لە دژی دوژمنێکی هاوبەش\nتەندروستیی عێراق هۆشداری لە بەرزبوونەوەی ڕێژەی تووشبوون بە كۆرۆنا دەدات\nشوان بەرزنجی 14/01/2021 - 13:57 كوردستان\nحكوومەتی عێراق نزیكه‌ی چوار مانگه، مووچەی كارمەندانی بەنداوەكانی هەرێمی كوردستانی نەداوە، بەڕێوەبەری گشتیی بەنداوەکانیش رای دەگەیەنێت، سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق بەڵێنی داوە كێشەكە چارەسەر بكات.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه 14/1/2021، ئەکرەم ئەحمەد، بەڕێوەبەری گشتیی بەنداوەکان لە وەزارەتی كشتوكاڵی هەرێمی كورستان، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "فەرمانبەرانی بەنداوەکانی هەرێمی کوردستان مووچەیان لەسەر بەغدایه، سێ مانگە مووچەیان خەرج نەكراوە، 20ی 1ی 2021 دەبێتە چوار مانگ كه مووچه‌یان نه‌درابێتێ".\nژماره‌ی فەرمانبەرانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی بەنداوەكان نزیكەی 400 كەسن و لە كاتێكدا بەغدا مووچەی فەرمانبەرانی ئەو بەڕێوەبەرایەتییە نادات، كە پێشتر و لە سەردەمی كابینه‌ی حه‌یده‌ر عەبادی مووچەكانیان بە فەرمی خرابووە سەر حكووتی عێراق.\nئەكرەم ئەحمە گوتیشی: "لە بەغدا بەرپرسانی حكوومەت مووچەی بەنداوەكانی هەرێمی كوردستانیان تێكەڵ بە كێشەی سیاسی كردووە، ئەگەرنا ئێمە هیچ كێشەیەكمان نییە".\nلە بارەی هەوڵەكان بۆ چارەسەركردنی ئەو كێشەیە، ده‌ریبڕی كه بۆ ئەو پرسە چوونەته به‌غدا و سەرۆک کۆمار قسەی لەگەڵ مسته‌فا كازمی، سه‌رۆك وه‌زیران كردووه و بە وەزیری كشتوكاڵی هەرێمی كوردستانی ڕاگەیاندووە، كە بە تەلەفۆن مستەفا کازمی بەڵێنی بە سەرۆک کۆمار داوە ھەفتەی داھاتوو "کێشەکەمان چارەسەر بکات".\nپێشتریش لە لایەن بەغداوە چەند مانگێک مووچەی کارمەندانی بەنداوەکانی هەرێمی کوردستان نەدرابوو، بەڵام دوای چەندان هەوڵی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و لایەنە پەیوەندیدارەكان، بەغدا چەند مانگێك مووچەی بۆ ئەو فەرمانبەرانە ڕەوانە كرد.