ئابووریی ڕەشۆكی (vulgar economics) ئاوڵناوێكە ماركس بۆ وێناكردنی ئابووریی پۆست ڕیكاردۆیی هەڵیدەبژێرێت. دوای ئەمە نووسەرانی ماركسیست وەك دەربڕینێكی لێكدراو بەكاریان هێنا تاكوو هەم ئابووریی كلاسیكی پۆست ڕیكاردۆیی لەخۆ بگرێت و هەم ئابووریی نیۆكلاسیك. ئابووریی ڕەشۆكی بەتایبەت ئاماژە بەم بابەتانە دەكات: ئەو نووسینانەی كە چڕبوونەتەوە لەسەر دیاردە ڕووكەشەكان، بۆنموونە دان و داواكاری، ڕەچاو نەكردنی پێوەندیەكانی بەهای بونیادی و هەروەها ئەو شیكاریەی حەزەر دەكات لە توێژینەوەی پێوەندیە ئابووریەكان بەشێوەیەكی زانستی و بەتایبەت نیگەرانە لە قووڵ بوونەوە لە پێوەندیە چینایەتییە هەبووەكانی لە بنچینەكانی دانوستاندنە كاڵاییەكان. ئەمە لایەنە دواییە ئابووریی ڕەشۆكی دەكاتە پاساودەرانە، بەگوتەیەكی دیكە، پتر حەزی لە بەرگری و پاساوی عەقڵانیی بەرژەوەندیەكانی بوورژوازیە، تەنانەت قوربانیكردنی بێلایەنیی زانستی.\nنموونەی كلاسیكی پێناسەی ماركس لە ئابووریی ڕەشۆكی پێشەكیەكەیەتی بۆ ئێدیتی دووهەمی ئەڵمانیی بەرگی 1ی سەرمایە. ماركس بۆ نیگاركردنی پەرەنەسەندوویی ئابووریی ئاڵمانیا، گەشەی ئابووری لە ئینگلیز قۆناغە زانستی و ڕەشۆكیەكانی خول/پۆلێنبەندی دەكات و گرێی دەدات بە پەرەسەندنی خەباتی چینایەتیەوە. ئابووریی سیاسی كە "سنوورەكانی ئاسۆی بوورژوازی"دا دەمێنێتەوە لەبری ئەوەی سەرمایەداری بە "قۆناغی مێژوومەندیی پێگەیشتنەكەی" بزانێت بە "فۆرمی ڕەهای دواجارەكیی بەرهەمهێنانی كۆمەڵایەتی"ی دادەنێت. بۆ ئەمە، ئابووریی سیاسی تەنیا تا ئەو شوێنە دەكرێ بە زانست دابنرێت كە خەباتی چینایەتی شاراوە یان پەرتەوازە بێت. بەم چەشنە، گەر پیشەسازیی مۆدێرن لە خۆلی ساوایی خۆیدایە و گەر خەباتی سەرمایە/ كار ملكەچی باقی خەباتەكانە، بۆنموونە خەباتی بوورژوازی لەگەڵ فیۆدالیزم، ئەوكات توێژینەوەی زانستی بەردەوام مەیسەر و مسۆگەرە. ڕیكاردۆ (بڕواننە ڕیكاردۆ و ماركس) بە دوایین نوێنەری گەورەی ئابووریی سیاسیی ئینگلیزی دادەنرێت چونكە لە كارەكەیدا پێكناكۆكیی بەرژەوەندیە چینایەتیەكان سەرەكی و دیاریكەرن.\nبەپێی بۆچوونی ماركس، خولی نێوان 1820 و 1830، دوایین دەیەی چالاكیی زانستیە كە كۆی سادەكردنەوە و پەرەسەندنی تیۆری ڕیكاردۆ و موناقەشەی دوور لە دەمارگرژی و پێشداوەری دژی تەفسیرە بوورژواییەكانی تیۆری ڕیكاردۆ دەگرێتەوە. ماركس لێرەدا ئاماژە بە قوتابخانەی سۆسیالیستە ڕیكاردۆییەكان و هێرشە سەرەتاییەكان دەكات بۆسەر تیۆری ڕیكاردۆ لە "كلووپی ئابووریی سیاسی"دا. بەپێی بۆچوونی ماركس، ئەوكات بوورژوازی لە فەرانسا و ئینگلیزدا بەسەر دەسەڵاتی سیاسیدا زاڵ ببوون و هەركە بە دەسەڵات گەیشتبوون بۆ خەباتی لەگەڵ نەزمی فیۆدالیی كۆندا چیتر پێویستیان بە ئابووریی سیاسی وەك چەكێكی ڕەخنەگرانە نەبوو. هەروەها خەباتی چینایەتیش هەنووكە شێوەیەكی ڕاشكاوانەتری گرتبووە خۆی. "[خەباتی چینایەتی] زەنگی مەرگی ئابووریی زانستیی بوورژوازیی لێدا". پاش ئەمە چیتر پرسەكە لەسەر ئەمە نەبوو كە ئایا ئەم یان ئەو گریمانە حەقیقەتە یان نا، بەڵكوو پرسەكە ئەمە بوو كە ئایا ئەم گریمانە بۆ سەرمایە كەڵكدارە یان نا، چاكترە یان نا، لە ڕووی سیاسیەوە مەترسیدارە یان نا". سەرەڕای ئەمە، ئابووریی سیاسی لە خەباتی "یاسای دژە دانەوێڵەكان"دا وەك چەكێكی ڕەخنەگرانە بەكارهێنرا. بە هەڵوەشاندنەوەی "یاساكانی دانەوێڵە"، ئابووریی ڕەشۆكی بەرماوەی دەسەڵاتە ڕەخنەییەكەی لەكیسدا.\nمێژوونووسانی ماركسیستی دوایی ئابووریی سیاسی خول/ پۆلێنبەندیەكەی ماركسیان پەسەند كرد (بۆوێنە ڕووبین 1979)، بەڵام پشكنینێكی ڕەخەگرانەی بۆنەكرا. دیاریكردنی مێژوویەكی ورد، واتە 1830، كە بكرێت بە كاتێكی دانێین كە بوورژوازی دەسەڵاتی بەدەستەوەگرت بۆخۆی پرسێكە. هەروەها جێگەی گومانە ئایا دەكرێت بڵێین ساوایی پیشەسازیی مۆدێرن، كە وەك هۆكارێكی ئاسانكارانە بۆ ئەگەردار كردنی ئابووریی سیاسیی زانستی لە دەیەی 1820 باس دەكرێت، بەو دەیەوە كۆتایی هاتووە. هەروەها دەتوانین بڵێین پەسەندی ناڕەخنەیی ئەم ناتۆرەیە و خولبەندیە بووە هۆی ئەوەی ماركسیستەكان شكست بهێنن لە جیاكاریی نێوان ئابووریزانانی (ڕەشۆكی)ی دواییدا.


١٦ی ئۆکتۆبەر … هەڵە ستراتیژیەکەی پارتی |\nHome ڕاپۆرت ١٦ی ئۆکتۆبەر … هەڵە ستراتیژیەکەی پارتی\nبڕیاری هەڵەکانی مەسعود بارزانی و ئەنجامدانی ڕیفراندۆم و ڕێککەوتنە پێشوەختەکان لەگەڵ ئەمریکا و عێراق و\nکەلە ڕەقی و پلانگێڕی هۆکار بوون بۆ ئەوەی ١٦ی ئۆکتۆبەر ڕوو بدات\nپارتی دیموکراتی کوردستان لەو ڕۆژەدا خەریک بوو قەوارەی هەرێمی کوردستانیش بخاتە مەترسیتەوە, ئامادەنەبوو ڕێکەوتنی ئاشتی بکات, هێزەکانی خۆی کشاندبویەوە و دەیوسیت بە هێزی یەکێتی شەڕ بکات, دواجاریش نەک کەرکوک بە ڕێکەوتن شەنگالیشی ڕادەستکردەوە\nپێش ١٦ی ئۆکتۆبەر\nپارتی دیموکراتی کوردستان بە سەرۆکایەتیی مەسعود بارزانی کە ئەوکات سەرۆکی هەرێمیش بوو پرسی ڕیفراندۆمێكی بێ پشتگیریی نێودەوڵەتی و ناوخۆییان جوڵاند\nئەگەرچی وڵاتانی دونیا، ئەمەریکا، ئێران، فەڕەنسا و عێراق خۆشی زۆریان وت لەسەر مەترسییەکانی ئەو ڕیفراندۆمە بەڵام پارتی و مەسعود بارزانی وتیان “هیچ حساب بۆ کەس ناکەن” وڕیفراندۆمەکەیان کرد\nدوای ئەنجامدانیشی دەرکەوت نەک تەنها هیچ هێز و دەوڵەت و کەسایەتییەک لەگەڵی نەبووە بەڵکوو بەرهەمی کەلەڕەقییەک بوو دەرئەنجامەکەشی هاتنی هێزی سوپای عێراق بوو بۆ ناوچە کێشەلەسەرەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٣ـەوە پێشمەرگە چووبووە ئەو شوێنانە\nخۆ ئەگەر یەکێتییش نەبوایە خوێنی سەدان پێشمەرگەی یەکێتیی کە تەنها هێز بوو بەرگریی دەکرد بەبێ هۆ دەڕژا، چونکە ئەوەی ڕووی دا لە ١٦ی ئۆکتۆبەر ڕێککەوتنی نێوان ئێران، تورکیا و عێراق بوو، هەوڵێکی ئیقلیمی بووە ، هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی و هێزەکانی ئەمەریکاش گڵۆپی سەوزیان هەڵکردبوو\nچوار ڕۆژ پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆمیش لاهور شێخ جەنگی پەیامێکی بڵاوکردەوە و تیایدا ئەو مەترسییەی نیشان دا کە دەکرێت ڕیفراندۆم بۆ سەر ناوچە کێشەلەسەرەکان دروستی بکات\nلاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆکی یەکێتیی ئاماژە بەوە دەدات هیچ ڕێککەوتنێکی پێشوەختە بۆ چۆڵکردن یان کشانەوە نەبووە بەڵکوو ئەوەی ١٦ی ئۆکتۆبەر ڕووی دا پێشتر بڕیار بوو سوپای عێراق لە ١٢ی مانگدا ئەو هێرشە بکات بەڵام بە هەوڵ و پەیوەندییەکانی خۆی بۆ ٤٨ کاتژمێر سوپای عێراقی ڕاگرتووە و دواتر بەهۆی ئامادەنەبوونی مەسعود بارزانی لە ١٣ و ١٤ی مانگدا بۆ کۆبوونەوە، لاهور شێخ جەنگی ٢٤ کاتژمێری تریشی درێژ کردووەتەوە بۆ ئەوەی مەسعود بارزانی ئامادە بێت و گفتوگۆ\nلەسەر گەڕانەوەی هێزەکانی عێراق بۆ سەربازگەی کەی وەن و تەسلیمکردنەوەی بیرە نەوتەکان بکەن کە حکومەتی هەرێم دەستی بەسەردا گرتبوون.\nلەوکاتەشدا پێشنیاری ڕێککەوتن ئەوە بووە هێزی هاوپەیمانان لەگەڵ هێزێکی عێراقی بگەڕێنەوە سەربازگەی کەی وەن و هێزی پێشمەرگەش لە شوێنی خۆی بمێنێتەوە\nبۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەکانی داعش ئەوە پێشنیارێک بووە و براوە بۆ کۆبوونەوەی باڵای یەکێتیی و پارتی لە دوکان بە ئامادەبوونی مەسعود بارزانی\nبۆ ئەوەی بگەنە ڕێککەوتن لەسەر ئەو پێشنیارە جگە لەو پێشنیارە هیچ ڕێککەوتنێکی تر لە ئارادا نەبووە و هەر ئەوەش بووە ٣٨ ئەندامی سەرکردایەتیی واژۆی کردووە و\nئەگەرچی یەکەمجار پارتی بە پێشنیارەکە ڕازی نەبووە بەڵام دواتر ڕازی بوون، بەڵام ئەنجامی کۆبوونەوەکەیان بە بەغدا نەگەیاند\n١٦ی ئۆکتۆبەر چی ڕووی دا؟\nدوای وەرگرتنی ٧٢ سەعات مۆڵەت بەڵام هێزە کوردستانییەکان ناگەنە یەکدەنگی و\nدوای ئەوەش لاهور شێخ جەنگی پەیوەندی دەکات بە برێت مەکگۆرک نێردەی ئەمەریکا بۆ شەڕی دژی داعش لە عێراق و سوریا و پێی دەڵێت هێزە عێراقییەکان دێنە پێشەوە\nئەویش دەڵێت ئاگادارین بەڵام نابێت شەڕیان بکەن چونکە هەر لایەک یەکەم گولە بتەقێنێت بەرپرسیار دەبێت لەوکاتەدا برێت مەکگۆرک دەڵێت تاکە شتێک ئێوە بیکەن ئەوەیە تەقە نەکەن\nحەیدەر عەبادی سەرۆکوەزیرانی پێشووتری عێراق لە چاوپێکەوتنێکی کەناڵی ئاسمانیی دیجلەدا ڕایدەگەیەنێت ١٦ی ئۆکتۆبەر دەرئەنجامی ڕیفراندۆمە هەڵەکەی هەرێم بووە\nئاماژە بەوەش دەکات هیچ ڕێککەوتنێکی پێشوەختە لەگەڵ پێشمەرگە و یەکێتییی نیشتیمانیی کوردستاندا نەکراوە بۆ پاشەکشەکردن\nهاوکات فازڵ میرانی سکرتێری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان ڕۆژی ١٧ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ ڕایگەیاند ساڵێک پێش ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ و لە ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٦دا لەگەڵ حکومەتی عێراق ڕێککەوتوون بۆ کشانەوە لە ناوچە کێشەلەسەرەکان و وەک ئەو دەڵێت پارتیش هیچ لارییەکی بۆ ئەو مەبەستە نەبووە\nئەگەرچی ئەو کاتە و تا ئێستاش پارتی یەکێتیی بە کشانەوە و بەرگرینەکردن تۆمەتبار دەکات بەڵام ئەوەتا سیروان بارزانی بەرپرسی میحوەری مەخموڕ گوێڕی پارتی ڕایدەگەیەنێت هیچ ئەمرێکی تەقەکردنیان پێ نەبووە بەرامبەر سوپای عێراقی لە کەرکوک و دەوربەری\nلە کەرکوکەوە بۆ شنگال\nئەگەرچی پاشەکشەی هێزەکانی یەکێتیی لە کەرکوک دەرئەنجامی ڕیفراندۆمی شکستخواردووی هەرێم بوو کە مەسعود بارزانی و پارتی پێشڕەوی بوون بەڵام ئەون نەک هەر بەرپرسیارێتی و شکستەکەیان نەخستە ئەستۆی خۆیان بەڵکوو کەسانی تری ناو یەکێتیییان بە خیانەتکار تۆمەتبار کرد کە هەوڵی نێوەندگیری و ئەنجامدانی دانوستانی لەنێوان هەرێم و بەغدا ڕێک خستبوو\nبەڵام دوای سێ ساڵ لەو ڕووداوە لە هەفتەی ڕابردوودا پارتی دیموکراتی کوردستان بە ڕێککەوتنی ڕاگەیەندراو واژۆی لەسەر تەسلیمکردنەوەی شنگال کرد بە بەغدا و لە لایەن هەریەکە لە مەسعود بارزانی نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانییەوە پێشوازیی گەرمی لێ دەکرێ و وەک چۆن ڕیفراندۆم بەرهەمی کەلەڕەقی سەرۆکی پارتی و حزبەکەی بوو کە دەرئەنجامی کارەساتباری لەسەر کورد و دۆزەکەی هەبوو بە هەمان شێوە ئەو ڕێککەوتنەی لەسەر شنگال لەگەڵ حکومەتی عێراق کردوویەتی دەرئەنجامی ئەو کەلەڕەقییەیە کە پارتی لەگەڵ هێزەکانی پەکەکە لەو سنوورە هەیەتی و تەنها لەبەر دەرکردنی ئەو هێزانە شنگالی بە واژۆیەک تەسلیمی حکومەتی عێراق کردەوە.\nپێشتریش و لە مانگی ٧ی ساڵی ٢٠١٦ بە ئامادەبوونی مەسعود بارزانی سەرۆکی هەرێمی ئەوکات و کەریم سنجاری وەزیری ناوخۆی ئەوکات و ئه‌لیسا سلۆتكین\nیاریده‌ده‌ری وه‌زیری به‌رگریی ئه‌مه‌ریكا بۆ ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی له هه‌ولێر ڕێككه‌وتنێكیان واژۆ كرد به‌پێی ئه‌و ڕێككه‌وتنه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ساڵانه ٤٠٠ ملیۆن دۆلاری له ئه‌مه‌ریكا وه‌رده‌گرت به ناوی شه‌ڕی دژ به داعش له به‌رامبه‌ردا هه‌رێمی كوردستان پابه‌ند ده‌بوو هه‌ر ناوچه‌یه‌ك ئازاد بكات له كاتی ئاماده‌یی حكومه‌تی فیدڕاڵیی عێراقدا ئه‌و ناوچه‌یه ته‌سلیم به ده‌سه‌ڵاتی عێراق بكاته‌وه به پێی ئه‌و ڕێككه‌وتنه مه‌سعود بارزانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی بۆ ناوچه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستان به‌كارهێنا و هه‌زارن پێشمه‌رگه له‌م پێناوه‌دا بوون به قوربانیی\nبە پێی ئەو ڕێککەوتنە له دوای ڕیفراندۆمی ساڵی ٢٠١٧ حه‌یده‌ر عه‌بادی داوای كه‌ركوكی كردووه و بارزانی ڕازی بوو كه كه‌ركوك ته‌سلیم به عێراق بكرێته‌وه به‌ڵام نه‌یویست ئه‌و هه‌ڵه گه‌وره‌یه بخاته سه‌رشانی خۆی و مێژوو له خۆی بشێوێنێت بۆیه په‌نای برد بۆ دروستكردنی چیرۆكی “١٦ی ئۆكتۆبه‌ر” تا لەو رێگەیەوە هێزەکانی یەکێتی بکاتە تەڵەوە هەم گورزێکی گوشندەیان لێبدات هەم کەرکوک لە شەڕێکی زۆر نابەرامبەردا بە وێرانی تەسلیمی بەغداد بکرێتەوە\n١٦ی ئۆکتۆبەر … هەڵە ستراتیژیەکەی پارتیلە ١٦ی ئۆکتۆبەردا چی ڕوویدا و بۆچی کەرکوک بەو جۆرە ڕادەستکرا؟بەرپرسانی پارتی خۆیان لەو ڕۆژەدا چی دەڵێن؟هەڵوێستی ئەمریکا چی بووە و هۆکارەکانی ئەو کەتنە بەهۆی چیەوە بوو؟لەم ڕاپۆرتەی #دیجیتاڵمیدیای_ئاژانس وردەکاری ڕووداوی ١٦ی ئۆکتۆبەر ببینە\nPosted by Azhans Newspaper on Thursday, 15 October 2020


فازیل شەوڕۆ: ناسا” زەوینشینان ئامادە دەکا بۆ ئاشنایەتیی لەگەڵ بوونەوەرەکانی فەزا. – WTARIKURD\nفازیل شەوڕۆ: ناسا” زەوینشینان ئامادە دەکا بۆ ئاشنایەتیی لەگەڵ بوونەوەرەکانی فەزا.\nرۆژی دووشەمە (3 ی ینایر)، چاودێرانی تەلەسکۆپی جیمیس وێب، دەستیان لەسەر دڵیان بوو، کە خەریکی لێکبەستنی چارۆگەیەکی مەزنی ئەو تەلەسکۆپە بوون کە تیشکی پڕشەنگداری بێ ئەندازەی خۆری دەگرێتەوە، ئەو چارۆگەیە، وەک زرێپۆشێکی پێنج چینە، بە قەد یاریگایەکی تۆپی تێنس دەبێ. تێچووی ئەو تەلەسکۆپە تاکو ئێستا ( 10 ) ملیار دۆلارە و زانایانی هەموو جیهان، شەو و ڕۆژ چاویان لەسەرە و زۆر ئومێدیان پێیە کە زانیاریی کەشفنەکراوەی ئەو فەزاییە فراوانەیان بۆ وەدەست بێنێ، کە تاوەکو ئێستا لێڵ و نادیار و بزرن.\nلەدەرەوەی ژووری تاقیگە و چاودێری، کۆمەڵێک لە زانایانی (ناسا ـ ئاژانسی ئەمەریکی فەزا)، خەریکی داڕشتنی نەخشە و پلانن بۆ ئامادەکردنی سەرنشینانی ئەم زەوییە، بۆ یەکترناسین و ئاشنا بوون بە بوونەوەرەکانی دیکە، کە ڕەنگە لەو گەردوونە بێسنوورەدا، بە شێوەیەک لە شێوەکان هەبن. ئێستا، بە کردار، بۆ یەکەمین جاری(ناسا) خەریکی هەڵبژاردنی لێژنەیەکە لە پیاوانی ئاییینی، لە قەشە و ماڵم و مەلا، ژمارەکەیان (24) کەسە، بەمەبەستی خۆ ئامادەکردنی خۆیان بۆ ئەو ڕۆژەی کە هەواڵی دۆزینەوەی یان پەیوەندی کردن بە بووەنەوەرەکانی فەزا دەکرێت.\n(ناسا) گەرەکییەتی، بزانێ ئایینەکان بە چ شێوەیەک پێشوازی لەو جۆرە هەواڵە دەکەن، بریاریی چی لەسەر دەدەن و ئەو بوونەوەرانە ـ ئەگەر هەبوون ـ چۆن پێناسە دەکرێن و خەڵکی سەر ئەم زەوییە دەبێ، بە گوێرەی شەرع و دەستوورەکانی ئایین، چۆن مامەڵە و ڕەفتارینان لەگەڵ بکەن. لەوەش گرینگتر، (ناسا) لەژێر پەردەوە دەیەوێ بزانێ، ئەگەر ئەو شتە ڕوویدا، تێڕوانینی پیاوانی ئایینی و ئایین و خەڵک و خوا، بەرانبەر چەمکی خودا و خالق و گەردوون چی دەبێ.\nکاڕڵ بیلشر، سەرۆکی پێشووی پەیمانگەی زانستیی بوونەوەرەکانی فەلەک، کە سەر بە (ناسا)یە ئەوەی ڕوونکردووەتەوە کە چەند زانایەکی ئایینی لەو دەزگایە دامەزرێنراون بۆ لێکۆڵینەوە سەرنجدان لە ئاکامی ئەو زانست و تەکنەلۆژیایەی لە سەدەی بیست و یەکمدا بەردجەستە دەبێ و کۆمەڵێک پرسیاری نەکراو، ڕەنگبێ بورووژێنێ. ئەو دەڵێ:”ئایین سەدان و هەزاران ساڵە لە نێو دڵ و دەروون و هزری خەڵکدا چەکەرەی کردووە، پایە و مەقام و ڕیزی خۆیان هەیە، دەبێ بزانیین کاردانەو و پەچەکرداری ئەو خەڵکە باوەڕدارە، چی دەبێ، وە چۆنیان ئامادە بکەین بۆ ئەو هەواڵە، گەر ڕۆژێ پەیوەندی بە بوونەوەرانی دەرەوەی ئاسمانی خۆمان کرا.” ئەو زانایە دەڵێ:’ نابێ، هەروا بیر بکەینەوە، کە ژیان، تەنها لەسەر زەوی هەیە. ئێمە دەزانین پتر لە (100)ملیار گەلە ئەستێرە لەو فەزایە بۆنی هەیە، لە هەر گەلەئەستێرەیەکێشدا پتر لە (100) ملیار هەسارە بوونیان هەیە.”\nلەوەتەی مرۆڤ خووی داوەتە زانستەکانی فەزا و فەلەکناسی و خۆر و ئەستێرەکان، قەت بە قەد ئیمڕۆ پڕ زانست و بە توانا و خاوەن کەرەستەی تەکنەلۆژایایی و دیگیتەڵی پێشکەوتوو نەبوو، ئەو پێشکەوتنەش ڕۆژ بە ڕۆژ لە بەردەوامی دایە، بۆیە دەرگای زۆر لە (ئەگەرەکان) کراوەن و دوور نییە موفاجەیەک ڕووبدات و هەواڵی پێشبینی نەکراوەی دەرەوەی ئاسمانی خۆمان بزانین.\nیەکێک لە زاناکانی (ناسا) دەڵێ،” بەدووری نازانم، لە ساڵی 2018، بوونەوەری بێگانە سەردانی زەویان کردبێ و ئێمە پێشمان نەزانی بێ، نابێ ئەوە بە خەون خەیاڵ و لێکبدرێتەوە و ڕاڤە بکرێ.\nهەرچی سیلفانۆ کۆلۆمبانۆیە ـ کە ئەویش زانایەکی (ناسا)یە دەڵێ:”هەڵەیە، گەر ئێمە وا بهێنینە بەرچاوی خۆمان، کە ئەو بوونەوەرانەی فەزا، مەخلوقێکی وەک ئێمەن و گۆشت و ئیسقان هەیە ڕەنگیان وایە و وایە…! ئەوانە هەموو بۆچوونن، ڕەنگ بێ بوونەوەری زۆر بچووک بچووکی لەڕادەبەدەر زیرەک بن.\nزانایان، هەموو ساڵێک، لێکۆلینەوە دەخەنە بەردەم زانایانی (ناسا) و دەڵێن، دەنگ و ژاوەژاو وسەدای بوونەوەرانی دیکەی دەرەوی ئاسمانی خۆمانیان وەرگرتوەوو بیستووە، بەڵام هیچیان بە شێوەیەکی زانستی پشت ڕاست نەکراەونەتەوە. ئەوەشمان لەبیر نەچی، زانایان دەڵێن تەلەسکۆپی (تشایم) لە کەنەدا، دەنگی هاتوو لە دەرەوەی ئاسمانی ئێمە تۆمار کردووە، یەکەمین پەخشی ڕادیویی کە زەوی وەریگرتبێ فریکۆنسییەکەی (700) مێگاهرتز بووە.\nئەو لێژنەیەی (ناسا) لە پیاوانی ئایینی پێکیهێناوە، ناونراوە (gadgets)، هەرچی زانکۆی (CTI) لە ئەمەریکا دەڵێ” دەمێکە (ناسا) چەندان پیاوی ئایینی لە دەزگای لێکۆڵینەوە دامەزراندوە لە ئێستاشدا، وا دوو کەشتی گەڕۆک بەدەوری مەرخ دەسووڕێنە و چەندا ئامێری هەستەوەریی (ناسا) بە دزی و بە ئاشکرا هەر خەریکی پشکنینەوەی فەزان و ئیمڕۆش هیوا و خەونی گەورەی (ناسا) و جیهان تەلسکۆپی جیمیس وێبە، کە تاکو ئێستا بە گوێرەی نەخشەی داندراو، وەکو سەعات بە جوانی کاری خۆی دەکات. ئاژانسی ئەمەرکی فەزا، خەڵاتی (یەک ملیون بۆ 100) هەزار ملیۆن دۆلاری داناوە بۆ هەر کەسێ زانستییانە وەڵامی ئەو پرسیارانە بداتەوە؛” ژیان چییە؟ ئایا بوونەوەر دی لە فەزادا هەنە؟ چۆنن؟\nتاوەکو ئێستا، ناو و ناسنامەی ئەو (24) پیاوەی ئایینیە لە قەشە و مالم و مەلا، ئاشکرا نەکراوەن کە لە دەزگای (ناسا) دامەزراون، بەڵام زانراوە کە قەشەی ئینگلیزییان تێدایە.\nتا ئێستا، هیچ لە پیاوانی ئایینی، هیچ فەتوایەکیان لە بارەی ئەو دەنگوباسانە نەداوە و چاوەڕوانین ئەوان چ دەڵێن.\nلەژێر عەبای هێندێ نووسەرانی ڕۆژاوا، ئەوە دەخوێندرێتەوە، کە وا پێدەچێ، (ناسا) ڕاز و نهێنییەکی هەبێ و بەدەستی گەیشتبێ، بەڵام جارێ، کاتی درکاندنی نەهاتووە، یان جوریەت ناکات ــ لەبەر هەر هۆیەک بێ، بیدرکێنێ، یان تەواو بۆی ساغ نەبووەتەوە.\nLatest posts by فازیل شەورۆ (see all)\nفازیل شەوڕۆ: ناسا” زەوینشینان ئامادە دەکا بۆ ئاشنایەتیی لەگەڵ بوونەوەرەکانی فەزا. - 2022-01-05\nفازیل شەوڕۆ: پێکەوە ژیان، جار جار گەوزێکی دەوێ! - 2022-01-04\nفازیل شەوڕۆ: بۆچی بۆنی نانی، دەمانباتەوە باوەشی دایک؟ - 2021-12-31\nعەبدوڵا کەریم مەحموود: سوپاى عێراق.\nهیوا ناسیح: ده‌فته‌ری یادداشتی رۆژانه له به‌غداده‌وه، یان چیرۆکی که‌وتنی به‌غدا.


تورکیا چاوەڕێی تیشکی سەوز دەکات.. "عفرین دەبێتە کۆبانێی دووەم"\nسەرەتا › snn › تورکیا چاوەڕێی تیشکی سەوز دەکات.. "عفرین دەبێتە کۆبانێی دووەم"\n2018/01/19 | 10:17\nتورکیا چاوەڕێی تیشکی سەوز دەکات..\n"عفرین دەبێتە کۆبانێی دووەم"\nئامادەکارییەکانی سوپای تورکیا بۆ ھێرشکردنە سەر کانتۆنی عەفرین تەواو دەکات و بەرپرسێکی پەیەدەش ھۆکاری ئەو لەشکرکێشیەی تورکیا ئاشکرا دەکات و راشیدەگەیەنێت:" عەفرین بۆ تورکیا دەکەین بەکۆبانێی دووەم".\nسلێمان عەرەب، نوێنەری پارتی یەکێتی دیموکراتی (پەیەدە) لە باشوری کوردستان، بە SNNی راگەیاند: سوپای تورکیا دەستی بەلەشکەرکێشی چڕ کردووە لە سنووری کانتۆنی عەفرین کە لەلایەن (مەھەپە) و (ئاکەپە)ەوە پشتگیری دەکرێت و ھەڕەشەکانی ئەمجارەی تورکیاو خۆئامادەکردن بۆ شەڕیش، جدییە و ماوەی چەند رۆژێکە بە چڕی بۆردومانی ھەڕەمەکی سنووری ئەو کانتۆنە دەکات.\nراشیگەیاند: تائێستا تورکیا بڕیاری کۆتایی نەداوە لەبارەی دەستپێکردنی ھێرشی زەمینی، چونکە چاوەڕوانی تیشکی سەوز لە روسیا دەکات کە تائێستا بۆی ھەڵنەکراوە.\nسلێمان عەرەب ھۆشداری بە تورکیا دەدات و رایدەگەیەنێت: ئەگەر تورکیا ھەڵەی ھێرشکردنە سەر عەفرین ئەنجامبدات، دڵنیایان دەکەینەوە کە ئەو شارە دەبێتە کۆبانێی دووەم بۆ رووبەڕوبوونەوەی دوژمنان و شەڕڤانانی یەپەگەش لەوپەڕی ئامادەباشیدان بۆ بەرگریکردن.\nئەو نوێنەرەی پەیەدە داوا لە ئەمریکا و روسیا و وڵاتانی ئەوروپا دەکات پشتگیری لە ئەزموونی رۆژئاڤا بکەن و وتی:"لەلایەن ئەمریکاو وڵاتانی زلھێزەوە ھەڵوێستی نوێ و روون نییە سەبارەت بەو لەشکرکێشیەی تورکیاو تائێستا تەنھا تەماشاکەرن".\n6 خولەک پێشتر - Jan 19 2018 10:10AM


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| قه‌باره‌ى ئاڵوگۆڕى بازرگانى له‌گه‌ڵ ئه‌وروپا كه‌مى كردووه\nقه‌باره‌ى ئاڵوگۆڕى بازرگانى له‌گه‌ڵ ئه‌وروپا كه‌مى كردووه\nناوەندی ئاماری یەکێتی ئەوروپا ڕایگەیاند وڵاتانی چین، ئەمریکا، بەریتانیا، سویسڕا و ڕووسیا پێنج هاوبەشی سەرەکی بازرگانی ئەو یەکێتییە بوو لە ساڵی ٢٠٢٠ .\nئاژانسی هەواڵی "یورونیوز" ڕۆژی دووشەممه، پێنجی نیسان رایگەیاند، ناوەندی ئاماری یەکێتی ئەوروپا Eurostat)) لە ڕاپۆرتێکدا ڕایگەیاندووە ڕێژەی هەناردەی ئەوروپا لە نێوان مانگەکانی شوبات تا کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠ بە کەمبوونەوەی ٤.٩٪ لە بەراورد لەگەڵ ساڵی ٢٠١٩ گەیشتە ١٩٣١.٧ ملیار یورۆ. هەروەها ڕێژەی هاوردەی یەکێتی ئەورووپا هەر لەو ماوەیەدا گەیشتە ١٧١٤.٢ ملیار یورۆ کە نیشاندەری ئەوەیە بە ڕێژەی ١١.٦٪ کەمی بکردووە.\nبە پێێ ڕاپۆرتەکەی ناوەندی ئاماری یەکێتی ئەوروپا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سەرەکیترین وێستگەی هەناردەی ئەوروپا بووە و ١٨٪ی کاڵا هەناردەکراوەکانی ٢٧ وڵاتی ئەندامی یەکێتی ئەوروپادا ڕەوانەی ئەو وڵێتە کراون. لە بەرانبەردا، چین سەرەکیترین هەناردەکەر بۆ یەکێتی ئەوروپا بووە و وڵاتانی ئەندامی ئەو یەکێتییە ٢٢٪ هاوردەی خۆیان لەو وڵاتە ئەنجام داوە.\nهەروەها دوایین لێکۆڵینەوەکانی ئەو ناوەندە نیشاندەری ئەوەن کە هەناردەی یەکێتی ئەوروپا لە شوباتی ٢٠٢١دا ١٤٨.٣ ملیار یۆرۆ بووە کە ١٠.٨٪ لە بەراورد لەگەڵ مانگی شوباتی ساڵی پار دابەزیوە. هەناردەی وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا لە هەمان مانگدا بە ڕێژەی ١٦.٩٪ کەم بووەتەوە و گەیشتووەتە ١٣٩.٩ ملیارد یورۆ.


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ئێران چه‌كى به ڤه‌نزوێلا و كوبا داوه\nئێران چه‌كى به ڤه‌نزوێلا و كوبا داوه\nJune 2021 10 - 14:19:22\nئەمریکا داوای لە ڤەنزوێلا و کوبا کردووە ئەو دوو کەشتییەی ئێران کە پێدەچێت چەک و تەقەمەنیی بەرەو کاراکاس دەبه‌ن، بگەڕێننەوە.\nئەمڕۆ پێنجشەممە١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١، ئاژانسی هەواڵی "یورۆ نیوز" بڵاوی کردەوە، بەرپرسێکی باڵای ئیدارەی جۆ بایدن گوتوویەتی ڕەنگە ئەو کەشتیانە، هەڵگری چەک و ته‌قه‌مه‌نى بن، کە بە پێی ڕێککەوتنی ساڵی ڕابردووی نێوان ئێران و ڤەنزوێلا لە سەردەمی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ فرۆشراون. دیار نییە ئەو چەکانە چین بەڵام هاوینی ڕابردوو چەند ڕاپۆرتێک بڵاو بوونەوە کە دەرخەری ئەوە بوون ڤەنزوێلا سەرقاڵی تاوتوێکردنی کڕینی مووشەک، و لەوانە مووشەکی دوورمەودا، لە ئێرانە.\nئەندامێکی کۆمەڵگەی هەواڵگریی ئەمریکا گوتوویەتی یەکێک لەو کەشتیانە بە ناوی "مکران" چەندین بەلەمی بچووکی خێرای بار کردووە و ڕەنگە بە ڤەنزوێلا فرۆشرابن. وێنەکانی مانگە دەستکردەکان لە سەرەتای مانگی ئایارەوە دەرخەری ئەوە بوون حه‌وت بەلەمی خێرا لەسەر تەختەبانی کەشتی مکران بوون.\nبەرپرسێکی باڵای ئیدارەی بایدن بە گۆڤاری پۆلیتیکۆی گووتووە: " ڕادەستکردنی ئەو جۆرە چەکانە کارێکی دنەدەرانەیە و وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر هاوبەشەکانی ئێمە لە نیوەگۆی ڕۆژئاوا بە هەژمار دێت. ئێمە بە مافی خۆمانی دەزانین بە هاوئاهەنگی لەگەڵ هاوبەشانی خۆمان، ڕێکاری پێویست بە مەبەستی ڕێگریکردن لە گواستنەوە یان ڕادەستکردنی ئەو جۆرە چەکانە بگرینە بەر".\nبەرپرسانی وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا گوتوویانە کۆشکی سپی لە ڕێگای کەناڵە دیپلۆماتیکەکانەوە گوشاریان خستووەتە سەر کاراکاس و هاڤانا بۆ ئەوەی ڕێگا نەدەن ئەو کەشتیانە لە وڵاتەکانیان لەنگەر بخەن.\nئێران و ڤەنزوێلا کە هەر دووکیان لەژێر گەمارۆ توندەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادان، لەم ساڵانەی دواییدا پەرەیان بە پەیوەندییەکانیان داوە و لە بواری پیشەسازیی و وزەدا هاوکاریی هاوبەشیان پێک هێناوە.\nدوو بەرپرس کە ئاگاداری ئەو بابەتەن گوتوویانە ئەمریکا لە چەند کەناڵیکەوە پەیامی بۆ بەرپرسانی ڤەنزوێلا ناردووە و هۆشدارییان داوە ئەگەر ئەو کەشتیانە لە بەندەرەکانی ئەو وڵاتە لەنگەر بگرن، ئەگەری کەمبوونەوەی گەمارۆکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کاڵ دەبێتەوە.\nئەو کەشتیانە زیاتر لە نیوەی ڕێگایان بۆ گەیشتن بە ڤەنزوێلا بڕیوە. بەرپرسانی ئەمریکیی لە کەنداوی فارسەوە تا کەنارەکانی ڕۆژهەڵاتی ئەفریقا و پاشان بەرەو باکووری ڕۆژئاوا لەوپەڕی ئوقیانوسی ئەتلەسەوە، جولەی ئەو کەشتیانەیان خستووەتە ژێر چاودێری. ئەو کەشتیانە ئێستا لە ١٥٠٠ کیلۆمەتری کیپ تاون پایتەختی ئەفریقای باشوورین.\nئێران لەم ساڵانەی دواییدا و بە لەبەرچاوگرتنی تێکچوونی ئابووری ڤەنزوێلا، چەندین تانکەر سووتەمەنی بە مەبەستی یارمەتیدانی ئەو وڵاتە بە هۆی که‌مبوونەوەی سەرچاوەکانی سووتەمەنی، ڕەوانەی ڤەنزوێلا کردبوو و لە بەرانبەردا، کاراکاس پارەی نەختینەی پێویستیی ئێرانی دابین کردووە و یارمەتی ئەو وڵاتەی داوە پەرە بە پەیوەندییەکانی لە ئەمریکای لاتین بدات.\nپێشتر لە مانگی دیسەمبەری ٢٠٢٠دا، فەرماندەی باڵای هێزەکانی ئەمریکا لە ئەمریکای ناوەندی و باشووری، سەبارەت بە ئامادەبوونی زیاتری ئێران لە ڤەنزوێلا هۆشداری دابوو و گوتبووی، بە تایبەت ئامادەبوونی ئەندامانی هێزی فەیلەق قودسی سوپای پاسداران جێگای نیگەرانی زیاترە.\nئیدارەی ترەمپ، سەرۆکی پێشووی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٩دا سوپای پاسدارانی خستە لیستی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکان و قاسم سلێمانی، فەرماندەی هێزی قودسی لە ئۆپەراسیۆنێکی ئاسمانی لە عێراقدا کوشت.


کۆچی دوایی ئەندامێکی بەوەجی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان لەشاری شنۆ – KDPmedia\nHomeهەواڵکۆچی دوایی ئەندامێکی بەوەجی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان لەشاری شنۆ\nکاک عەلی ڕەواندووست ، ئەندامی تەشکیلاتی نهێنی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان بەهۆی تووشبوون بە پەتای کۆرۆناوە ماڵاوایی لەژیان کرد.\nبەگوێرەی هەواڵی گەیشتوو لە کۆمیسیونی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە، ئەمڕۆ سێشەممە٢٩ی ڕەزبەری ٩٩ی هەتاوی، کاک عەلی رەواندووست ئەندامی نهێنی تەشکیلاتی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان لە شاری شنۆ بەهۆی تووشبوون بە پەتای کۆرۆناوە دوای چەند ڕۆژ بەربەرەکانێ لە گەڵ مەرگ، دڵە پڕ هیوا و هەستەکەی بۆ هەمیشە لە لێدان کەوت و پێش ئەوەیکە بگاتە ئاوات و ئامانجە پیرۆزەکانی، لە تەمەنی ٤٤ساڵیدا ماڵاوایی لە ژیان کرد.\nکاک عەڵی رەواندووست لە ساڵی ١٣٦٩ی هەتاویەوە پێوەندی گرتبوو بەتەشکیلاتی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانەوە و زۆر چالاکانە و بوێرانە و بە دڵسۆزییەک تەواوەوە بۆ حیزب و گەل و نیشتمانەکەی کاروچالاکییەکانی بە باشی تێدەپەڕاند و لە هیچ بەربەستێک نەیدەتوانی پێش بە کار و چالاکییە حیزبییەکانی کاک عەلی بگرێ\nشایانی باسە کاک عەلی لەبنەماڵەیەکی نیشتمان پەروەرو شۆرشگێربوو، باوکی بەرێزی وبرای کاک عەلی لەریزی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانن\nکۆمیسیونی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستان بە بۆنەی کۆچی دوایی تێکۆشەر و دڵسۆزی ماندوو نەناسی گەلەکەمانەوە، کاک عەلی ڕەواندووست، وێرای دەربڕینی خەم و پەژارەیەکی زۆر سەرەخۆشی لە بنەماڵەی تێکۆشەر و بەڕیزی کاک عەلی و خزم و کەسوکاری دەکا و خۆی بە شەریکی خەمیان دەزانێ.\nواشینگتۆن: میلیشیا چەکدارەکانی سەر بە ڕێژیمی ئێران، عێراق بە رەو هەڵدێر و شەڕدەبەن


پەرلەمانتارێكی سائیرون قسە بۆ (خەڵك) دەكات ڕاستی دروستكردنی هاوپەیمانییەكی گەورە لەلایەن سائیرون و فەتحەوە ئاشكرا دەكرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/07/06 - 2:00 PM\nهاوپەیمانی سائیرون كە لەلایەن موقتەدا سەدر ڕابەری ڕەوتی سەدرەوە پشتیوانی دەكرێت، ڕاستی بەستنی هاوپەیمانی لەگەڵ فەتح بەسەركردایەتی هادی عامری و بانگەشەكردن بۆ هەڵوەشاندنەوەی هاوپەیمانییەكانی چاكسازی و بنیاتنان، ئاشكرا دەكات.\nعەباس علێوی، پەرلەمانتاری هاوپەیمانی سائیرون لە لێدوانێكی تایبەت بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند:”لێكنزكبوونەوەی نێوان سائیرون و فەتح بۆ تێپەڕاندنی كابینە وەزارییەكە بوو، لەئێستاشدا كابینە وەزارییەكە تێپەڕێنرا، ئامانجیش لە هاوپەیمانییەكان، دژایەتیكردنی ئەوانی تر نییە، گرنگ ئەوەیە هەموان خزمەت بە بەرژەوەندی گشتی بكەن”.\nسەبارەت بە ڕاگەیاندنەكەی ڕەوتی حیكمە و بوونی بە ئۆپۆزسیۆن، لەگەڵ بوونی هەمان خواست لای هاوپەیمانی نەسر كە دوو پێكهاتەی سەرەكی هاوپەیمانی چاكسازین لەگەڵ سائیرون، علێوی وتی:”وەرگرتنی هەڵوێستی یەكلاكەرەوە لەم حاڵەتەدا لەدەست سەركردە سیاسییەكاندایە، گەر سەركردە سیاسییەكان لەنێوان خۆیاندا كۆببنەوە و بڕیاربدەن لەسەر ئەوەی بە ڕاستی دەزانن بۆ قۆناغی داهاتوو، ئەوا ئێمە وەك فراكسیۆنە سیاسییەكان لەگەڵ بڕیاری ئەواندا دەبین”.\nپەرلەمانتارەكەی سائیرون، ئاماژەی بە بوونی كۆبوونەوە و دانوستانی بەردەوام كرد لەنێوان هاوپەیمانییەكەیان لەگەڵ ڕەوتی حكیمە و هاوپەیمانی نەسر و وتی:”ڕەوتی حیكمە لە كۆبوونەوەكاندا ڕایگەیاندبوو كە خواستی لە بوون بە ئۆپۆزسیۆنە، ئەمەش لەلایەن ئێمەوە ڕێزی لێدەگیرێت وەك تەواوی ڕاوبۆچوون و خواستەكانی تر، بەڵام سەبارەت بەوەی كە ئەم ئاراستانە ببنە مایەی لەبەریەكهەڵوەشاندنەوەی هاوپەیمانییە گەورەكان، ئەوا لەئێستادا سەركردەكان لە پێكگەیشتن و دانوستانی بەردەوامن بۆ دۆزینەوەی شێوازێكی نوێ بۆ هاوپەیمانییەكان، یان پێداچوونەوە بە هاوپەیمانییەكان و داڕشتنەوەیان، هەموو ئەمانەش لە دەستی سەركردە سیاسییەكاندایە و ئەوان بڕیاری لەسەر دەدەن”.\nلەبارەی هەڵوێستی هاوپەیمانی سائیرونیش بەرانبەر بە لایەنە سیاسییەكان و ئەگەرەكانی داهاتوو، علێوی دەڵێت:”ئەوان بە یەك چاو تەماشای هەموو لایەنەكان دەكەن، بەو مەرجەی ئامانجی كارەكانیان خزمەتكردن بێت بە بەرژەوەندی گشتی، و نزیك بێت لە لێپرسینەوە لە حكومەت بۆ جێبەجێكردنی كارنامە حكومییەكەی، بڕیاری كۆتاییش سەبارەت بە داڕشتنەوەی هاوپەیمانی چاكسازی یان نزیكبوونەوە لە فەتح، هەموو ئەمانە لەدەستی سەركردە سیاسییەكاندایە و ئەوان بڕیاری لەسەر دەدەن”.\nئاماژەی بەو كۆبوونەوە و دانوستانە بەردەوامانەش كرد كە لەنێوان سەركردە سیاسییەكاندا سازدەكرێن بۆ خۆكۆكردنەوە و بڕیاردان لەسەر داڕشتنەوەی هاوپەمانییەكان و پێداویستییەكانی قۆناغەكانی داهاتوو.\nلەم چەند ڕۆژەی دواییدا دەنگۆی ئەوە بڵاوبۆوە كە گوایە هەردوو هاوپەیمانی فەتح و سائیرون ڕێكەوتوون لەسەر پێكهێنانی هاوپەیمانییەكەی دووقۆڵی و بانگەشەكردن بۆ هەڵوەشاندنەوەی هەردوو هاوپەیمانی چاكسازی و بنیاتنان، چونكە بوونیان هیچ بیانوویەكی نەماوە، بە تایبەت دوای پێكهێنانی حكومەت كە سەرۆكەكەی بەپێی دەستور لەلایەن گەورەترین فراكسیۆنی سیاسییەوە دیاریی دەكرێت.\nپەرلەمانی عيراقچاكسازی و بنیاتنانحكومەتی عیراقسائیرون، فەتح، عیراقعيراق\nئەو گەشتیارانەی ئۆتۆمبێلەكانیان بۆ ئێران دەبەن ناڕەزایەتی دەردەبڕن


گەرمیان.. لە ڕوداوێکی هاتوچۆدا سێ کەس گیانیانلەدەستدا | Esta Media Network\nفەرماندەی هێزەکانی حەفتا: ئەمیرێکی داعش لە گەرمیان کوژرا\nبەڕێوبەرایەتیی هاتوچۆی گەرمیان، ئاشکرایکرد کە لە ڕوداوێکی هاتوچۆدا لەسەر ڕێگای کەلار – خانەقین سێ کەس گیانیانلەدەستدا و دوو کەسی دیکەش برینداربوون.\nلە ڕاگەیەنراوێکدا کە ئەمڕۆ هەینی 27ی تشرینی دووەم، بەڕێوبەرایەتیی هاتوچۆی گەرمیان بڵاویکردوەوە، “ لەسەر ڕێگای ( کەلار – خانەقین ) نزیک گوند تۆپ عەسکەر بەهۆی پێکدادانی سێ ئۆتۆمبێل لەجۆری ( تۆیۆتا لانکرۆزەر و دوو مانی بارهەڵگر ) سێ کەس گیانی لەدەست دا و دوو کەسی تریش برینداربوون”.\nبەڕێوبەرایەتیی هاتوچۆی گەرمیان دەڵێت، “ لێکۆڵینەوە لە چۆنیەتی ڕودانی ڕوداوەکە دەستی پێکردوە ، دووبریندارەکەش گواستراونەتەوە بۆ نەخۆشخانەی فریاکەوتنی شەهید هەژار لەکەلار”.\nهەر ئەمڕۆ لە ڕوداوێکی هاتوچۆدا لەسەر ڕێگەی سەرەکی هەولێر بۆ کەرکوک لە پێکدادانی دوو ئۆتۆمبیلدا دوو کەس گیانیان لە دەستدا.\nخشتە و کاتی یارییەکانی ئەمڕۆ، شەممە بەکاتی هەرێمی کوردستان 23/01/2021\nفەرماندەی هێزەکانی حەفتا: ئەمیرێکی داعش لە گەرمیان کوژرا 23/01/2021\nسبەی شاندی حكومەتی هەرێم دەچێتە بەغداد 23/01/2021\nعێراق زیاتر لە یەک ملیار بەرمیل نەوتی لە ساڵی 2020دا هەناردەکردووە 23/01/2021\nبافڵ تاڵەبانی و كۆسرەت ڕەسول كۆبوونەوە\nبافڵ تاڵەبانی، هاوسەرۆكی یەكێتی سەردانی كۆسرەت ڕەسولی كرد، هەردوولا بارودۆخی هەرێم و عێراق و ناوچەكەیان تاووتوێكرد. بەگوێرەی ڕاگەیەندراوی…\nتەرمی گەنجێکی سلێمانی دوای چوار مانگ لە کوژرانی لە یۆنان بە خاکسپێردرا\nدوای چوار مانگ لە کوشتنی یونس عەلادین، گەنجێکی خەڵکی شاری سلێمانی لە ناوچەی ساڵۆنیک لە وڵاتی یۆنان و…\nدوو ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر دامەزراندنی ناوەندی هاوکاریی حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لەگەڵ دروستبوونی ناوەندەکە هەوڵێک هەبوو بۆ دانیشتن و…


وتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، ئەمڕۆ شاندێکی هەرێم بەمەبەستی جێبەجێکردنی یاسای بودجەی عێراقی فیدراڵ، بەرەو بەغداد بەرێکەوت.\nجوتیار عادل لە تویتێكدا ئاشكرایكردووە، ئەمڕۆ شاندێكی حكومەتی هەرێمی كوردستان چووەتە بەغداد، مەبەستی سەردانەكەش جێبەجێکردنی یاسای بودجەی عێراقی فیدراڵە.\nسەردانی شاندەكەی حكومەتی هەرێم لەكاتێكدایە، دوێنێ جوتیار عادل لەكۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، دوای سەردانەکانی شاندی هەرێم بۆ بەغداد، “ئەم هەفتەیە دوو دۆسیە دەنێردرێتە بەغداد، کە یەکێکیان پەیوەستە بە خەرجییەکانی نەوتی هەرێم، ئەوی دیكەشیان پەیوەستە بە داهاتە نانەوتییەکانی هەرێم”.\nوەزارەتی کارەبای هەرێمی کوردستان ئاشکرایکرد کاتژمێرەکانی پێدانی کارەبای نیشتمانی زیاددەکات، ئێستاش 10 بۆ 12 کاتژمێر کارەبا دەدرێت. ئومێد…


دەرفەتی عادل عەبدولمەهدی\nئەم هەویرەی دوورخستنەوە یان دەست لەکارکێشانەوەیەی (عادل عەبدولمەهدی) سەرۆک وەزیرانی عێراق، ئاو زۆر دەکێشێت. ئێمە لەدوو وتاری ڕابردوودا بەیەک ناونیشان (دەست بەعادل عەبدولمەهدییەوە بگرن) لەبەرواری (۱٤ ــ ۷)و (۲ ــ ۹)ی ۲۰۱۹ نوسیومانەو وتوومانە : پێویستە بەئاسانی عەبدولمەهدی لەدەست نەدرێت و دوورنەخرێتەوە.\nعادل عەبدولمەهدی دەرفەتێکە پێش ئەوەی بۆ کورد باش بێت، بۆ نێو ماڵی شیعی باشە. شیعەکان ئەگەر لەڕۆژانی داهاتوودا عەبولمەهدی لەدەسەڵاتیش دووربخەنەوە، فیگەرێکیتریان نییە هێندەی عەبدولمەهدی کۆدەنگی ناوخۆیی شیعی لەسەربێت. عەبدولمەهدی دەرفەتێکەو نابێت شیعە لەدەستی بدات، چونکە ئەوەی ئەمڕۆ باس دەکرێت بۆ جێگرتنەوەی عەبدولمەهدی وەجهگەلێک نیین بتوانن ببنە مایەی ڕێکخستنەوەی ماڵی شیعی و ناوخۆی عێراقیش، بۆیە دوورکەوتنەوەی عەبدولمەهدی بەدوای خۆیدا دۆخێک دەهێنێتە عێراق و ناو پرۆسەی سیاسی کە هەمووان خۆزگە بەزەمەن و مێژووی عەبدولمەهدی بخوازین، چونکە شیعەکان کەسێکی نوێیان نییە پێشکەشی ئەو پۆستەی بکەن و شتێکی نوێی لێچاوەڕێ بکرێت، هەموو ئەوانەیش چاویان لەکورسییەکەی عەبدولمەهدییە هەموو ئەو کارەکتەرانەن پێشتر لەسەر ئەو کورسییەی عەبدولمەهدی دانیشتووەو لای گەلانی عێراق ناسراون.\nبۆیە ئەگەر شیعەکان و بۆ عێراقیش دەرفەتی عادل عەبدولمەهدی لەدەست بدەن، ئەوا پێدەچێت ئاسان نەبێت کەسێکیتر لەناوماڵی شیعەدا ئامادەبکرێت هەمان ڕۆحی گفتوگۆ و لێکتێگەشتنی هەبێت بۆ عێراق بەگشتی و بۆ نێوانی هەولێر و بەغداد بەتایبەتی.\nبۆ کورد گرنگە پێش ئەوەی بگاتە (۲٥ ــ ۱۰ ــ ۲۰۱۹) و خۆپیشاندەرەکان بێنەوەسەر شەقام بەهێزێکیتر، خۆیان یەکلایی بکەنەوە کە ئایا لەگەڵ مانەوەی عەبدولمەهدیدان یاخود ئەوانیش داوای دەست لەکارکێشانەوەی دەکەن؟\nلەعەهدی عەبدولمەهدیدا خەریکە نێوانی هەولێر و بەغداد ئەهوەن دەبێتەوە و ئاراستەی پەیوەندییەکان بەرە و بەغداد دەڕۆنەوە، کەواتە نابێت کورد دەرفەتی ئەم بناغە باشەی نێوان هەولێر و بەغداد لەسەر دەستی عەبدولمەهدی لەدەست بدات و دەبێت کۆمەک بەبەهێزبوونیشی بکات.\nخاڵێکی گرنگی پاڵنەری دژایەتییەکان بۆ عادل عەبدولمەهدی نزیکییەتی لەکوردەوە و پرسی ناردنی موچەی هەرێمە لەڕێککەوتنەکانی عەبدولمەهدی لەگەڵ نوێنەرانی کوردو جێکردنەوەی لەناو میزانییەی عێراق و دەنگدان بەو پرۆژە یاسایە لەئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بۆیە لەدەستدانی دەرفەتی عەبدولمەهدی واتە هەڵوەشاندنەوەی تەواوی ئەو ڕێککەوتنانەی لەنێوان هەرێم و بەغداددا هەیە بەچاودێری عەبدولمەهدی.\nلەکاتێکدا عەبدولمەهدی هێشتا لەسەر کورسییەکەی دانیشتووە و موسیڕڕە لەسەر ئەوەی دەست لەکار ناکێشێتەوە، بەڵام چەندان کەسایەتی شیعی لەپشت دەرگای ژوورەکەی سەرۆک وەزیرانەوە وەستاوە و تموحیان لەو پۆستەیە، بۆ کورد باش ئەوەیە نەدات لەدەرگاکە بۆچوونە ژوورەوەی ئەو تموحبازانەی! شیعە، بەڵکو باش وایە پارێزگاری لەدەرگاکە بکات بۆ نەچونەژوورەوەیان و نەهێڵێت ئەم دەرفەتەی عەبدولمەهدی لەدەست بچێت.


فریدەم هاوس: پرنسیپەکانی دیموکراسی بۆ ماوەی 12 ساڵ لەسەر یەک هەتا دێت لاوازتر دەبن\nی مانگی یه‌ک ١٦, ٢٠١٨\nڕاپۆرتێکی نوێی ڕێکخراوی سەربەخۆی فریدەم هاوس دەڵێت پرینسیپەکانی دیموکراسی وەکو هەڵبژاردنی متمانەپێکراو و ئازادی ڕۆژنامەوانی بۆ ماوەی 12 ساڵ لەسەر یەک هەتا دێت لاواز تر دەبن لە سەرانسەری جیهاندا.\nئارچ پودینگتن ئەندامی باڵای فریدەم هاوس بۆ ڵیکۆڵینەوەکانی دیموکراسی بەر لە بڵاو بوونەوەی ڕاپۆرتەکە بۆ دەنگی ئەمەریکا لێدوانی دا و گوتی " بۆ ساڵی 2017 دا وڵاتی زیاتری تێدایە لە زۆربەی وڵاتەکاندا لە بری گەشەسەندنی ئازادی ئاستی ئازادیەکان کەمتر بوونەتەوە."\nبە پێی دواین ڕاپۆرتی ڕێکخراوەکە، کە شرۆڤەی داتاکانی 2017 ی 195 وڵاتی کردووە، 88 وڵات لە ڕیزبەندی وڵاتانی ئازاددان، 58 وڵاتیش بەوەی کە برێک ئازادی تێدایە و 49 وڵاتیش کە هیچ ئازادییەکی تێدا نییە.\nیەکێک لە شتەکانی کە لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە لاواز بوونی ئەمەریکایە وەکو پاڵەوانی دیموکراسی، کە ئەمەش بەهۆی لێکۆڵیەوەکانە لەسەر دەستێوەردانی ڕوسیا لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی 2016دا.\nپودینگتن دەڵێت " گرفتی وا هەیە لە هەڵبژاردنەکاندا کە لە دیموکراسیەتێکی پتەودا بەدی ناکەیت". گوتیشی خەرج کردنی پارەیەکی زۆر لە هەڵمەتەکان و یاسای ولایەتەکاندا دەنگەدانەکە سەختتر دەکات و فاکتەرێکی سەرەکییە بۆ بنکۆڵکردنی پرۆسەی هەڵبژاردن.\nلە هەڵسەنگاندنەکەیدا بۆ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا، فریدەم هاوس ئاماژە بە سەختییە ئەخلاقییەکان دەکات کە ڕووبەڕووی ئەم بەڕێۆەبەرایەتییە دەبێتەوە، لە ناویاندا پەیوەندییە کاردارییەکانی خێزانی ترامپ وشیانی بەریەک کەوتنی بەرژەوەندییەکان و هەروەها بڕیاری سەرۆک بۆ ئاشکرا نەکردنی بەڵگەنامەی باجی ساڵانەی.\nکۆشکی سپی دەڵێت لە ئێستادا بەڵگەنامەکانی باجی سەرۆک پێداچوونەوەی بەسەر دەکرێت بۆیە ئاشکرای نەکردووە.\nفریدەم هاوس ئاماژەی بەوە کردووە زیاتربوونی سەرکوتکردنەکان لە ژێر دەسەڵاتی ڕێبەری چین شی ژینپینگ فاکتەری سەرەکییە بۆ ئەوەی وڵاتەکە چۆتە ڕیزبەندی وڵاتانی کە ئازادی تێدا نییە.\nپودینگتن گوتی " ئێمە درکمان بە هەوڵەکانی چین کردووە چۆن کار دەکاتە سەر وڵاتەکانی تر بۆ مامەڵە کردن لەگەڵ چیندا، چۆن باسی چین بکرێت، توێژەران چۆن لەسەر چین بنوسن، ڕۆژنامەوانان چۆن لەسەر چین بنوسن. ئێمە شێوازێکی ڕێبازی ژێربەژێری چین دەبینین کە چۆن هەوڵ دەدات سیستەمی چاودێری چینی کە لە ناو چین بڵاو بۆتەوە بباتە وڵاتانی تری وەکو ئوسترالیا، نیوزیلاند، کەنەدا و تەنانەت وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکاش ئەوە هەر باسی وڵاتانی ئاسیا ناکرێت کە دراوسێی چینن."\nلە وڵاتێکی وەکو میانمار کە لە ڕیزبەندی ئەو وڵاتانەیە بڕێک ئازادی تێدایە، شارەزایان دەڵێن دەرەنجامەکان جۆراوجۆرن، دەڵێن وڵاتەکە لە دەسەڵاتێکی لەشکرییەوە بەرەو دەسەڵاتێکی دیموکراسی دەڕوات لە کاتێکدا قەرانەکانی مڕۆڤایەتی خراپتر بوون دوابەدوای کۆچی بەکۆمەڵی موسوڵـمانە ڕۆهینگاکان بۆ بەنگلادێشی دراوسێ.\nلەگەڵ ناسەقامگیری ئابوری و سیاسی لە نیکەراگواو ڤێنزوێلا، شارەزایانی فریدەم هاوس دەڵێن پێشوەچوونی پۆزیتیڤانە لە بەشەکانی تری ناوچەکە بەدی دەکرێت.\nپودینگتن دەڵێت " سەرۆکی نوێی ئیکوادۆر لینین مۆرینۆ هەندێک لە بڕیارەکانی سەرۆکی پێشووتری هەڵوەشاندۆتەوە و ئەو خواستی بۆ دیالۆگێکی ڕژد لەگەڵ لایەنەکانی ڕیفۆرمخوازی وڵاتەکەو و دادگایی کردنی کاربەدەستە گەندەڵەکان نیشان داوە."\nتەنانەت لەگەڵ ئەوەشدا کە کوبا ئێستا پەیوەندی لەگەڵ ئەمەریکادا هەیە بەڵام فریدەم هاوس کوبای لە ڕیزبەندی ئەو وڵاتانەدا داناوە کە ئازادی تێدا نییە، ئاماژە بە ئازادی ڕۆژنامەگەری و مشتومڕی کراوە دەکات کە پێویستە چاکبکرێت.\nسەرەڕای ئەوەی هەردوو وڵاتی عێراق و ئەفغانستان لە ڕیزبەندی ئەو وڵاتانەن کە ئازادی تێدا نییە و شەڕی تێدایە، فریدەم هاوس هەردوو وڵاتی لە ژێر چاودێری ورد داناوە لە تەواوی ساڵی 2018 دا.\nپودینگتن دەڵێت " ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە ئەم وڵاتانە بە ئاقارێکی هەڵە یان ڕاست دا دەڕۆن تەنها مەبەست لەوەیە شتی زۆر لەم وڵاتانەدا دەگوزەرێت و ئێمە پێشبینی دەکەین لە ساڵی داهاتوودا گۆڕانکاری ببێت."\nشارەزا دەڵێن پێشوەچوون بەرەو هەڵبژاردنی دیموکراسی و حکومەتی مەدەنی کاریگەر ڕەنگە ئاماژە بن بۆ پێشوەچوونی بەرچاو لە هەردوو وڵات دا لە چەند مانگی داهاتوودا.\nدووابەدووای لادانی ڕێبەری لە مێژینەی زیمبابوێ ڕۆبەرت مۆگابێ، فریدەم هاوس وڵاتەکەی لە ڕیزبەندی ئەو وڵاتانەدا داناوە کە بڕێک ئازادی تێدایە.\nپودینگتن گوتی زمبابوێ خاڵەکانی بۆ 2017 کەم بوو بەڵام ئەمە بە شێوەیەکی زۆر پەیوەندی بەوەوە هەیە کە مۆگابێ بەشێوەیەکی نا دیموکراسی دەرکرا و بە شێوەیەکی نا دیموکراسیش جێگرەوەی بۆ دانرا. بەڵام گوتیشی " ئێمە هیوادارین هەندێک لەو بەڵێنانەی کە دراون بۆ ڕیفۆرم و بەلیبراڵکردن و هەڵبژاردنێکی دیموکراسی بێنە دی. ئەگەر ئەمانە بکرێت ئەوە خاڵەکانی زمبابوێ بەرز دەبێتەوە.


ڕێوڕەسمی ڕۆژی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران - SAHAR KURDISH (Sorani)\nڕێوڕەسمی ڕۆژی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران\nنیسان 17, 2020 10:52 Asia/Tehran\nبیست و نۆهەمین ڕۆژی مانگی خاکەلێوە، ڕێککەوتی ١٧ ئاپریل وەک ڕۆژی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران ناودێر کراوە بەمەبەستی ڕێزگرتن لە بوێری و بەجەرگی و خۆ بەخت کردنی کارگێران و هێزەکانی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران لە پێناو پاراستنی نیشتمانی ئیسلامی.\nئەمساڵ رۆژی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران بە هۆی تەشەنای ڤایرووسی کۆرۆنا تەرخان دراوە بە بەرەنگاربوونەوەی کۆڤید-١٩.جێگری هەماهەنگ کەرەوەی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران گوتی: گەڵاڵەی بەڕێوە بردنی ڕژەی "خزمەتگوزاری" بە جێ ڕژەی هێزە چەکدارەکانی ئێران بە بۆنەی ڕۆژی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی و بە دروشمی" بەرگریکارانی نیشتمان و یاوەرانی سەلامەت" لە ئاست وڵات دا بەڕێوە دەچێت.\nئەمیر دەریادار "حەبیبوڵڵاسەیاری" جێگری هەماهەنگ کەرەوەی ئەرتەشی ئێران ڕۆژی سێشەممە لە پرێسکۆنفرانسک دا بە ئاماژە بەم بابەتە کە ڕژەی خزمەتگوزاری ١٧ ئاپریل لە سەرانسەری ئێران دا بەڕێوە دەچێت ،گوتیشی: نەهێشتنەوەی ئالوودە وپیس بوونی شوێنە گشتییەکان لە شارەکان و پارێزگاجۆر بەجۆرەکان،بەڕیکردنی تیمەکانی پزشکی بۆ ناوچە جۆر بە جۆرەکانی وڵات لەمەڕ ڕاگەییشتن بە نەخۆشانی کۆرۆنایی و یارمەتی دانی هێلەک و بێژنگ کردن لە وێنەی ئەرکەکانی گەڵاڵەی ڕژەی خزمەتە.\nدەریادار سەیاری بەباسکردنی ئەمەی ساڵی ڕابردوویش لەپارزگاکانی گۆڵستان و لۆرستان کە لافاو هەستابوو و ڕێو ڕەسمی ڕۆژی ڕژەی ئەرتەش بەڕێوە نەچووەو گەڵاڵەیەکی دیکە بەجێ ڕژە ئەنجام دراوە بەڕاشکاوی گوتی: لەبارودۆخێک دا کە سێبەری نەخۆشی کۆرۆنا لە وڵات داهەیە،ئەرتەشی ئێران بەتەواوەتی ئامادەی بەرەنگاربوونەوەی ئەم پەتایە و ئاراستە کردنی ڕاژەکاری پێویستە لەم بوارە دا.\nجێگری هەماهەنگ کەرەوەی ئەرتەشی ئێڕان گوتی: ئەرتەش ئەرکمەندە بۆ ئەنجام دانی فەرمانبەرییەتی خۆی کەپاراستنی سەروەری و دەستەڵات و بەرەڤانی لە سەربەخۆیی و نزامی کۆماری ئیسلامییە، بەهەموو تواناییەوە هەنگاو هەڵبگرێت.هاوکات لەگەڵ کردەوەکانی پێشپێگرانە و دەرمانی دەوڵەتی ئێران بەیارمەتی هێزە چەکدارەکان، پرۆسەی ناسینەوەی زووتر لەکات،پێوشوێنگرتنی کەسانێک کە پێوەندییان بووە لەگەڵ تووشبووان، هەڵاواردن و جیاکردنەوەی نەخۆشەکان(کەرەنتینە) و دەواو ودەرمانی تووشبووان بە ڤایرووسی کۆرۆنا بە هاوڕێیەتی هەموو چین وتوێژەکانی خەڵکی ئێران، خێرا خەریکە ئەنجام ئەدرێت.\nبە گوێرەی دوایین ئامارەکان، تا بەئێستا لە سەرجەم ٦٠ هەزار و ٥٠٠ کەس کەلە ئێران دا تووشی ڤایرووسی کۆرۆنابوون،٢٤ هەزار و ٢٣٦ کەسییان چاکبوونەتەوە و نەخۆشخانەیان بە جێهێشتووە و سێ هەزار و ٧٣٩ کەسیش گیانی خۆیان لەدەستداوە.


عیماد عەلی : بۆچی لە ئاست خۆبەرێوەبەریەکەی شەنگال هەڵچوون ؟ – WTARIKURD\nقۆناغی پاس شکستی پێشمەرگە لە شنگال و ئەو هەموو قوربانیە پێکەشکرا ناوچەکەی بەرەو بارودۆخێکی جیاواز برد و ، تەنانەت وەزعی گشتی ژیانی خەڵکی وا گۆری کە دەتوانین بڵێین مەحاڵە جارێکی تر کتومت وەکو خۆی لێی بیتەوە . خەڵکیکی زۆر زەرەری کردو و هەتککردنیشی تێکەوت ، کە نابێت بە هیچ شێوەیەک هۆکار و سەبەبکارەکانی لەبیر بکرێن و لایەنی بەرپرسی یەکەم بە خشکەیی بگەرێتەوە و بێ سزا لێی دەرچێت و هەمان دەسەڵاتی خۆی بگرێتە دەست و ەک ئەوەی نا بای دیبێت نەباران حوکمی حزبیانەی خۆی فەرزبکات . ئەگەر ئەنفال زیندە بەچاڵکردن و کوشتوبر کردنی کورد بوو ، کارەساتی شەنگاڵ لێدان و زەرەرکە هەموو بەهاکانی کوردی گرتەوە ، ئەمە پێش هەموو شتێک، جگە لە زەرەری گیانی فراوان و سایکۆیلۆجی کارگەر . سەرجەم لایەنە پەیوەندارەکانی ئەو لێقەومانە دەکەونە ژێر پرسیارەوە و ، دەبێت چارەسەری یەکجارەکی بۆ ئەو ناوچەیە و خەڵکی رەسەنی ئێزیدی بدۆزرێتەوە کە هەمیشە قوربانی دەستی دەرەکی و ناکۆکی نێوخۆبون لە مێژوودا ، تەنانەت لە لایەن هەندێک بیروباوەری تەسکی نێوخۆیشەوە تا ئێستا بە نامۆ تەماشادەکرێن ، سەرەرای ئەوەی هەموو توێژینەوە زانستیە راستەقینەکان ئەوەمان نیشان دەدەن کە ئەوان بنەچەی رەسەنی کوردن .\nئەو دەورو بەر و دەڤەرەی شەنگال بە هیمەتی هەموو لایەک رزگار بوو ، ناوە ندی شارەکە لە دەرئەنجامی کۆمەڵێک هۆکار رێگر بون کە پێشمەرگە پێشرەوی نەکرد و تەنها یەپەگە و پەکەکە لە دەرپەراندنی داعش بەردەوامبون ، کەچی تا ئێستا شارەکە بەتەواوی رزگار نەبووە .\nلە بارەی چۆنێتی مامەڵە کردن لەگەڵ شارێکی جوگرافیا تایبەت و خەڵکی دیار و مێژوویەکی تا رادەیەک جیاواز و بارودۆخی سیاسی جیاواز و ، تا ئێستا وەک ناوچەیەکی ناکۆکی لەسەر لە یەکلانەبونەوەی لە مەرجەعیەتی ئیداری و سیاسی ، پێویستی بە چارەسەریەکی یەکلاکەرەوەی ورد و گونجاو بە بەشداری هەموو لایەنەکان هەیە .\nخەڵکی قارەمانی شەنگال بەرگریەکی بێ وێنەیان کرد و ، گلەییەکی زۆریان لە پێشمەرگە و لایەنی دەسەڵات هەیە کە هەروا بە ئاسانی و بێ هیچ بەرگریەک بە جێی هێشتن . ئێستاش دوور لە خودپەرستی و بەحزبیکردین ، دەبێت بۆ چارەسەریی پرسی سیاسی ئەم دەڤەرە ، بەتایبەتی خەڵکی شەنگالی ستەمدیدە خۆیان خاوەنی بریاری خۆیان بن و ، بۆ خۆبەرێوەبردن هەڵوێستی یەکلاکەرەوە بدەن ، بەڵام بۆ دیاریکردنی چۆنێتی ئەو بەرێوەبەرێتیە ، دەکرێت لەم کاتەدا چاوەرێی رزگاربونی یەکجارەکی شارەکە و گەڕانەوەی خەڵکەکەی بکەن و لە پرۆسەیکی دیموکراتیدا رای خۆیان دەربرن و هەڵوێستی راست و دروستی خۆیان بنوێنن، دوور لە خواستی حزبی هەر لایەنێک بێت .\nئەگەر بەرێوەبەرێتی خۆجێی لە شارێکی وەک شەنگال تایبەتمەندی شارەکە و خەڵکەکە و بارۆدۆخی سیاسی و کاریگەری هەر هەڵویستێک لەسەر کۆی گشتی دۆسێکەیان لەبەرچاوبگیرێت و ، لەم کاتەدا بۆ ئیدارەدانی خەڵکەکە دروست کرابێت و هیچ کاریگەریەکی سیاسی سەلبی هیچ لایەکی لەسەر نەبێت و هیچ لایەنێک وەک سێبەر بەکاری نەهێنێت ، کارێکی گونجاو و لەجێی خۆیەتی، بەڵام بە پێچەوانەی ئەوەوە ، نەک زەرەر بەتەنها بە خودی شەنگال دەدات بەڵکو لێدانێکی گەورەش دەبێت لە پرسی کورد لەکوردستان بە گشتی ، لەبەر ئەوەی پەنجەرەیەک بەرووی وڵاتانی دەروبەرماندا دەکاتەوە و وەک بەهانەیەک بۆ دەستێوەردانی فراوان بەکاردێت . لەبەر ئەوەی شەنگال لە سەرجەم بوارەکاندا وەک شاەرکانی رۆژئاوای کوردستان نیە ، بە تایبەتی لەم کاتەدا هەموو شتێک گۆراوە و ، وەزعەکەی یەکلایی نەبۆتەوە لە نێوان ناوەندی بەغدا و هەرێم و موسڵ و هەولێر و ، ئەم شار و دەڤەرە پەیوەستە بە جێبەجێ کردنی مادەی 140 ی دەستوری عیراقیەوە ، کە تا ئێستاش هەرێمی کوردستان پابەندە پێوەی، ئەمە لە لایەک ، لە لایەکی تر پێگەیەکی ستراتیجی گرنگە و سنوری نێوان کوردستانی دابەشکراوە و جیاوازیەکی گەورەی لەگەڵ هەر شاریچکی تری وەک بۆ نمونە کۆبانی و هەولێر و ئامەد و کرماشاندا هەیە ، بۆیە چارەسەری یەکجارەکی دیقەتی لەرادەبەدەری دەوێت . لەوباورەدام لە هەر جۆڵانەوەیەک لایەنی نێودەوڵەتیش رۆڵی خۆی دەگێرێت و هەڵوێستی خۆی دەبێت . بۆیە ، پێویستە لە پێش هەر شتێکدا ، سەرجەم لایەنەکان لە رزگارکردنی یەکجارەکی ئەم شارە یەک دەست و یەک هێز بن و ، بۆ دوارۆژی شارەکەش ، سەرجەم لایەنەکان و نوێنەرانی راستەقینەی خەڵکی شەنگال ، کۆبونەوەیکی فراوانی خۆیان ببەستەن و چارەنوسی خۆیان دیاری بکەن ، ئەمەش بە دەردی کۆنگرەی نەتەوەیی نەبرێت .


دادوەر و داواکارانی گشتی مانگرتوو راگەیەندراوێکیان بڵاوکردەوە\nچوار كه‌سی ئه‌ندامى یه‌ك خێزان ده‌ستگیركران\nوەزیری تەندروستی لەسەر بوونى حاڵەتی توشبوونى کۆرۆنا لە هەولێر رونكردنه‌وه ده‌دات\nئەو هاووڵاتیانەی بەهۆی بۆردومانی فڕۆكەوە دەكوژرێن بە شەهید ئەژمار دەكرێن\nئایا ئەمریكا لە هاككردنی مۆبایلەكەی بیزۆس دەبوورێت؟\nلیژنه‌یه‌كی وه‌زاره‌تی ناوخۆ گه‌یشته كه‌ركوك\nدواڕۆژ هۆکاری گرانبوونی نرخی غاز ئاشکرادەکات\nڤیدیۆ: بڕوا و نەیەتەوە !\nماوەی دانەوەی قیستی كارەبای هاوڵاتیان درێژدەكرێتەوە\nحوسییەکان چەند شوێنێکی سعودیە بۆردومان دەکەن\nهەواڵ / کوردستان :: 08/11/2019 :: 425 جار بینراوە\nشەش قاچاخچی لەسەر خنکانی 11 پەنابەرەکەی دەریای ئیجە دادگایی کران\nداواى مانگرتنى دادوه‌ران ده‌كرێت\nدانیشتنی سبەینێی دۆسیەی سێوان قادر جیاواز دەبێت\nکوردستان :: 18/12/2019\nئەمڕۆ 8ی تشرینی دووەمی 2019 دادوەر و داواکارانی گشتی مانگرتوو لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی ئەنجومەنی دادوەری هەرێمیان دایەوە.\nئەمەش لەکاتێکدایە دوێنێ لەبارەی مانگرتنی ژمارەیەک لە دادوەر و ئەندامانی دواکاری گشتی لەگەرمیان، ئەنجومەنی دادوەری هەرێم رایگەیاند: ئەو مانگرتنە پەیوەندی بە هیچ بابەتێکی تایبەتەوە نیە بەڵکو پەیوەندی بە یاداشتنامەیەکەوە هەیە کە چەند دادوەرێک لە گەرمیان پێشکەشیان کردبوو بە ئەنجومەنی دادوەری.\nدەقی وەڵامی دادوەر و داواکارانی گشتی مانگرتوو:\nوەڵامێک بۆ ڕای گشتی لەسەر وەڵامی ئەنجومەنی دادوەری\n١_ ئاکاری پیشەییمان ڕێمان پێ نادات هەموو بەڵگەو دیکیومێنتەکان ئاشکرابکەین ، هەر بۆیە داوامان کردوە لیژنەیەک لەپەرلەمان و ئەنجومەنی وەزیران ودادگای پێداچوونەوە لێکۆڵینەوە لە سکاڵاکەمان ئەنجام بدات .\n٢_ ئێمە لەووشەی خراپ و نەشیاو تێنەگەیشتین کەداومانەتە پاڵ سەرۆکی دادگای تێهەڵچوونەوەی گەرمیان بەڵام دیارە مەبەستیان گەندەڵیە ، وەنەمانتوانی بیسەلمێنیین ، ئێ باشە شایەتی ١٣ دادوەرو داواکاری گشتی کافی نەبوو ؟ کەلەنزیکەوە شاهێدی بەرچاویان هەیە ، باشە ئێمە نەمانتوانی بیسەلمێنیین خۆ لەدادگای نەزاهەی سلێمانی وگەرمیان دەعوا هەیە ، بۆ هەشت مانگە لە چەکمەچەکانە ؟\n٣_ بابەتی تەکەتول بازی پەیوەندی بە بابەتی سەرەوە هەیە کە یەکەم جارە کۆمەڵێک دادوەر وداواکاری گشتی بێ دەنگی بشکێنن وە سکاڵا دژی کەسی یەکەم تۆماربکەن بۆیە تۆمەتی تەکەتول بازیان بۆداتاشرا تاوەکوو دەنگیان کپ بکرێتەوە .\n٤_ دادوەرو داواکاری گشتی لەڕووی ئینتیمای حیزبیەوە سەربەخۆن و سەر بەهیچ لایەنێکی سیاسی نیین ، ئیتر ئەگەر سەردانی چەند بەرپرسێکی حیزبی وحکوومی زۆنی سەوز کرابێ بۆ مەبەستی چارەسەری گرفتەکان بووە وە لەسەر پێشنیاری بەڕێز ئەنجومەنی دادوەری بووە کە چارەسەری ئەم کێشانە لای حیزبێکی دەسەڵاتە چونکە ئەو کەسە لە سنوری دەسەڵاتی ئەوانە . ئیتر ئەگەر ئێمە جارێک یان دوو جار سەردانمان کردبێ ئەوا بەڕێز سەرۆکی دادگای گەرمیان دەیان جار سەردانی کردووە بۆچی بۆئێمە تاوان بێ و بۆ ئەو ماف و ئاسایی بێ ؟ بۆچی ئەویشتان هەواڵەی لێژنە نەکرد وەکوو ئێمە ، ئەمە چ دادپەروەریەکە ؟!\n٥_ کەس ناتوانێت نکۆڵی لەوە بکات کەواقیعی کوردستان هێشتا هەژموونی حیزبی زاڵەو بۆ زۆریک لە بابەتە هەستیارەکان دەبێ حیزب یەکلایی بکاتەوە ، هەر بۆیە بەڕێز ئەنجوومەنی دادوەری ئێمەی ئاڕاستە کرد سەردانی حیزب بکەین . چونکە ئەم حەقیقەتەی دەزانی .\nبۆیە مەخابن لەیەکەم ئەزموون کە لەهەرێم ڕوو دددات کە چەند دادوەرێک سکاڵا لەسەرۆکەکەیان بکەن دەرنەچوون، دەبوو دادگەریتان لا خۆشەویست تر بوایە لە ئەندامێکی ئە نجوومەنەکەتان کە سەرۆکی دادگای گەرمیانە .\nبۆیە تاوەکوو داواکانمان لەناردنی لێژنە یەکی لێکۆڵینەوەی بێلایەن و هەڵوەشاندنەوەی بڕیاڕی گواستنەوەی هەندێک لە ئێمە کەئاماژەتان پێ نەکردووە چونکە دەزانن نایاساییە وە دەبوو لێژنەی کاروباری دادوەری دوای سەلماندنی تۆمەتەکان سزای دەرکردایە وە هەواڵە کردنیشمان بۆ لێژنەی کارووباری دادوەران وداواکارانی گشتی کەپێشنیارتان کردووە بۆ وەزارەتی داد وسەرۆکایەتی داواکاری گشتی بەنایاسایی دەزانیین وتانەی یاسایی لێ دەدەین . بەردەوام ئەبیین لە مانگرتنمان کە مافێکی مەدەنیانەی خۆمانە .\nدادوەرو داواکارانی گشتی مانگرتوو\nسه‌رۆكى په‌رله‌مان پله‌یه‌كى نوێ وه‌رده‌گرێت\nکەسایەتییەکی دیاری سلێمانی کۆچی دواییکرد\nکوردستان :: 52 خولەک پێش ئێستا\nكوڕی بەرپرسێكی سەربازی پێشمەرگە كوژرا\nدادگا بڕیاری كۆتایی لەسەر كەیسی ئامانج بابانی و لانە محەمەد داوە\nتەمەنی گەنجیت بەم شێوەیە بەسەربەرە با پەشیمان نەبیتەوە\nبزانە دونیا جەهانبەخت چی لەسەر دەستگیركردنی خۆشەویستەكەی دەڵێت


سەرۆکەکانی قەندیل نابێت خوێن بە خوێن بشۆنەوە!\n15:38 - 11 گەلاوێژ 2715\nگومانی تێدا نیە کە ڕێژیم داگیرکەری تورکیە بە هیچ شێوەیەک نایهەوێت پرسی کورد لەم وەڵاتە و تەنانەت لە وەڵاتانی دراوسێ چارەسەر بکرێت.\nبە هەڵسەنگاندنی مێژووی زیاتر لە سێ دەیە خەبات و بەرخۆدانی پارتی کرێکارانی کوردستان کە پڕاوپڕە لە وێستگەی تێڕامان و شیکردنەوە، دواتریش بە خوێندنەوەی لاپەڕەکانی چالاکی ئەم حیزبە وەک سەرەجەم حیزبە کوردییەکان زۆر لایەنی پۆزەتیڤ و خاڵی لاواز و جێی سەرەنج دەردەکەوێت.\nدەگەڵ هەموو ئەو کەموكووڕیانەی لە سیاسەتی پ.ک.ک بوونی هەیە بەڵام زۆربەی گەلی کورد لە باکووری کوردستان بە تەنیا ئاڵتڕناتیڤی سیاسی داگیرکەری تورکی دەزانن و هیوا و ئاواتەکانی خۆیان لە پەیڕەو و پڕۆگرامی ئەم حیزبە کوردیەدا دەبینەوە.\nدوابەدوای گەلەکۆمەی نێودەوڵەتی لە ساڵی ١٩٩٩و دەستگیرکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان وەک سەرۆکی پ.ک.ک و دواتر گواستنەوەی بۆ زیندانی دوورگەی ئیمڕالی، ئۆجەلان بە کردەوە لە کۆنتڕۆڵکردنی ئەم حیزبە دوور کەوتەوە، پێوەندی ئۆجەلان و گەریلا و جەماوەری لایەنگری پەیوەست بوو بە دیداری هەفتانە و مانگانەی پارێزەرانی و کەش و هەوای دوورگەی ئیمڕالی، زۆرجاران ڕێژیمی فاشیستی تورک بە بیانوی خراپی کەش و هەوا پەکی بە ئەنجامدانی دیدارەکان دەخست و یانیش دوای دەخست و بە کردەوە بەربەستی بۆ بڵاوبوونەوەی پەیامەکانی ئۆجەلان درووست دەکرد و دەنگی ئاپۆ لەودیوی دیوارەکانی ئیمڕالی کپ دەکرا.\nماوەیەکی زۆر بەمشێوەیە تێپەڕ بوو، فەرماندەرانی شاخ و شار ئەوەی لە تواناییاندا بوو وەگڕیان خست، ناردنەوەی گرووپی ئاشتی، دایکانی ئاشتی ...هتد و تاوەکوو ڕاگەیاندنی ئاگربەستی ساڵی ٢٠١٠ لە لایەن موارد قەرەیەڵان، هاوشێوەی پارتی کرێکارانی کوردستان، دەوڵەتی داد و گەشەپێدانی ئیخوانی لە تورکیە زۆر مکانیزمی جۆراوجۆری گرتەبەر، ڕێگە پێدان بە دانیشتنی نهێنی بەشێک لە سەرکردایەتی پ.ک.ک دەگەڵ دەزگای میتی تورک و شەخسی \_"هاکان فیدان\_" و دواتر بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە و هێرشی توندی تورکە ڕەگەزپەرەستەکان بۆ سەر سیاسەتی پارتی ئیسلامی دەسەڵاتدار لەمەڕ ئەو ئاڵوگۆڕانەی بڕیار بوو دەوڵەتی تورک وەک ڕێگە خۆشکردن بۆ درێژەی گفتوگۆگان بە کردەوە هەنگاوی بۆ هەڵگرێ، هەرا و ئاژاوەی زۆری لێکەوتەوە.\nهاوکات لە زیندانی ئیمڕالیەوە ئۆجەلان وەک سەرۆکێکی بەندکراو ڕێنمایی و ئامۆژگاری بۆ هەڤاڵانی جاران و سەرۆکەکانی ئێستای قەندیل لە میانەی دیدارەکانی دەگەڵ پاڕێزەرانی‌دا ڕادەگەیاند و خوازیاری سازان و چارەسەری و ئاشتی گەلی تورک و کورد بوو.\nدرووستبوونی چەند پارتی کوردی لە نێوخۆی تورکیە کە پێوەندی ڕاستەقینەیان بە پ.ک.ک وە هەبوو و دواتر بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن لەم وەڵاتە و گەیشتنی نوێنەرانی کورد بە پەرلەمانی تورکیە و وەدەست خستنی چەند کورسی پەرلەمان، سەرەتا وای دەردەخست کە ئیتر دەوڵەتی تورکیە نییەتی ڕاستەقینەی بۆ چارەسەری هەیە و ئیتر گەریلاکانی شاخ مەترسی تۆپباران و بۆردومانی فرۆکەی تورک لە سەریان نامێنێت و ئابڵووقەی ئابووری و خواردەمەنی قەندیل بە یەکجاری هەڵدەگیرێت.\nکوژرانی سەکینە جانسز و هەڤاڵانی لە پاریس و هاوکات بڵاوبوونەوەی ئەو هەواڵانەی باسیان لە پیلانی دەزگای هەواڵگری تورک لە جینایەتی پاریس دا دەکرد، جارێکی دیکە بووە هۆکاری بارگرژی سیاسی نێوان تورکیە و پ.ک.ک، زۆر کەسیش ڕایان وابوو بەشێک لە سەررۆکەکانی قەندیل کە بە باڵی شەڕخواز ناسراون دەستییان لەم سیناریۆیەدا هەیە و دەوڵەتی تورکیش بە هیچ شێوەیەک نەدەچووە ژێر باری قەبووڵکردنی وەها تۆمەت و کردەوەیەکی نامرۆڤانە.\nلە ئێستادا دوو گوتاری جیاواز لەناو سەرکردایەتی پارتی کرێکارانی کوردستان دەردەکەوێت و بە ئاسانی خوێندەنەوە بۆ دوو باڵی شەڕ خواز و ئاشتی خواز لە ناو سەرۆکەکانی قەندیلدا دەکرێت و هێندێکیان ڕاستەوخۆ دەیانهەوێت پێوەندییان بە سەرۆکی ئیمڕالیەوە هەبێت و لە سنووری ئەو دەرنەکەون و لە بەرانبەردا ئەوانی دیکە ئاپۆ بە \_"میری پێشووی ئیماڕەتی قەندیل\_" دەزانن کە دەسەڵاتی نەماوە و خۆیان بە دمڕاستی پ.ک.ک لە ئێستادا دەزانن.\nهاوکات لە نێوخۆی تورکیەشدا بە چەند فاکتی جیاواز سیاسەتی دەوڵەتی ئۆردووغان لێکدەدرێتەوە، بە جۆرێک کە نکۆڵی لە بوونی پارادۆکس لە هەڵسووکەوتی ئەوانیش لە هەمبەر خواستی ڕەوای کورد ناکرێت.\nدوابەدوای سەرهەڵدانی گەلانی سووریە و بەشداری ڕاستەوخۆی پارتی کرێکارانی کوردستان لە سەرەتادا وەک پاڵپشتی دەوڵەتی بەشار ئەسەد و بەشێک لە هێزی \_"شەبیحە\_" و ئێستاشی دەگەڵدا بێت کۆنتڕۆڵکردنی هاوبەشی شاری قامشلوو و زۆر بڕگە و بابەتی دیکەی سیاسی و دیپڵۆماتیک، وایکردووە پارتی کرێکارانی کوردستان لە ناو سێ گۆشەی شیعەدا پێناسە بکرێت و کۆماری ئیسلامی و ڕێژیمی بەشار ئەسەد ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ وەک دۆستی ستراتێژیکی خۆیان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناوی بێنن.\nدرووستبوونی گرووپە تەکفیریەکانی وەک داعش و هێرش بۆ سەر ناوچە کوردییەکانی ڕۆژئاوایی کوردستان و شەڕی ڕاستەوخۆ دەگەڵ هێزەکانی ی.پ.گ کە باڵی ڕۆژئاوایی کوردستانی پارتی کرێکارانی کوردستانن و سیاسەتی دوو ڕوویانەی دەوڵەتی تورک دەرحەق بەم بەشە لە کوردستان و پشتیوانی ڕاستەوخۆی سیاسی و لۆجێستیکی تورک لە داعش، وایکردووە کە لە گۆڕەپانی سیاسیدا جۆرێک لە گومان لای سیاسیەکان درووست بێت کە تا ڕادەیەکی زۆر لە ڕاستی نزیکە، ئەویش ئەوەیە کە لە نێو سەرۆکەکانی قەندیل و دەوڵەتی تورک دا دوو جۆرە بیرکردنەوە و سیاسەت لە هەمبەر چارەسەریی یەکجارەکی پرسی کورد بوونی هەیە.\nڕوودای شاری سرووچ کە لە کردەوەیەکی تیرۆریستیدا بەداخەوە ژومارەیەکی زۆر لە لایەنگرانی پارتی کرێکاران بوونە قوربانی و دواتر کوشتنی چەند پۆلیسی تورک لە لایەن پ.ک.ک وەک تۆڵە سەندنەوە لە دەوڵەتی تورک کە پشتیوانی لە داعش دەکات، بۆردومانی ناوچە سنوورییەکانی باشووری کوردستان و قەندیلی بەدواوە بوو کە تا ئێستاش بەردەوامە.\nئێستا دەبی ئەم پرسیارە ئاڕاستەی سەرۆکەکانی قەندیل بکەین ئێوە کە دەتانهەوێت لە ڕێگەیەی گفتوگۆ و خواستی ئاشتیانە پرسی کورد چارەسەر بکەن، بۆ گوێ لە سەرۆکی ئیمڕالی و یان لانیکەم ئەو پارتە کوردییەی ناوخۆی باکووری کوردستان کە لە هەڵبژاردندا خاوەن دەنگی زۆری هاوڵاتی کوردە و دەتوانێت لە کاییەی سیاسی تورکیەدا پردی پەڕینەوە و درووستکردنی ئاشتی بێت ناگرن و ئێوە بە شەو و ڕۆژێک دەیڕۆخێنن و حیسابیان بۆ ناکەن.\nئەگەر بڕیار بوو لەمەڕ کاولکاری و مرۆڤ کوشتن و بە بیانووی پاڵپشتی تورک لە تیرۆریزمی داعش شەڕتان ڕاگەیاندبایە، دەبوو ئەو کاتەی داعش هێرشی کردە سەر کۆبانی و وێرانی کرد ئێوە وەدەنگ هاتبان بۆ شەڕی تورک!!!\nلە ئێستادا کە ئیتر ئێوە هەست دەکەن شەڕ کردن دەگەڵ داعش، پارتی کرێکارانی کوردستان ناکاتە هاوپەیمانی ڕۆژئاوا و لە لیستی تیرۆری ئۆرووپا دەرتان ناهێنێت، جینایەتی تیرۆریستان لە شاری سوورچ دەکەنە هەوێنی هەڵگیرسانی شەڕێکی دیکەی ماڵوێرانکەر کە باجەکەی دەبێ گەریلای قارەمان و خەڵکی باشووری کوردستان و هاونیشتیمانانی دەڤەری قەندیل بیدەن و ئێوەش لە ئەشکەوتەکانی خۆتان پڕیشکەیەکتان بەر ناکەوێت.


نویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/٢٧\nوا تێ‌ئه‌گه‌م " چوار " ژن سوننه‌ته!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nبیستنی بۆی شمشاڵ!\nئیحساسی ده‌نگی وه‌نه‌وشه!\nله‌ززه‌تی قاشێ " مانگه‌شه‌و" !\nوه‌كوو خۆ بوون!\nچه‌پڵه لێدان بۆ خۆت!\nدیسانه‌وه حه‌ز یانێ:\nله شه‌وقی دیتنتا\nژماردنی ده‌نگی چركه‌ی سه‌عاتی سه‌ر مێزه‌كه‌م!\nله خۆشی بیستنی مووسیقی كه‌لامتا\nته‌حریمی هه‌ر چی گۆرانی‌بێژه!\nتا ئیمڕۆ كه‌سم نه‌دیوه،\nخۆش‌به‌ختی له فه‌رمانی " BMW" كه‌یا دۆزیبێتۆ!\nله ته‌به‌قه‌ی ئاخری " ماڵ" ه‌كه‌یا به خوا نزیكتر بووبێ!\nله به‌سه " 1000تمه‌نی" یه‌كانیا كه‌مێ ئیحساسی دیبێ!\n( خۆ سه‌خت‌تر له 2 ساڵه ئینتزاره‌كه نییه!!! )\nئیتر " لاوك " و " حه‌یران " گوێ نه‌ده‌م!\n" جامانه " به جوان نه‌زانم!\n" نیشتمان‌فرۆش " یشم خۆش بوێ!\nره‌نگی مه‌سنووعی لێو‌ی ژنه‌كان به ناشییانه حه‌سێب نه‌كه‌م!\n( خۆم گێژم! من ده‌ركیان ناكه‌م! )\nوه زۆر ڕه‌حه‌ت\nبم به خاوه‌ن " ماڵ "!\nبه‌ڵام ئیتر ئه‌گۆڕیه‌م:\nوا نازانم له تۆ جوانتر ده‌س ناكه‌وێ!\nوا نازانم هیچ " ش" ێ‌یه‌ك نابێ به " ش" ێ‌كانێ تۆوه!\nوا نازانم جارێ له‌مسی ده‌ستت له هه‌زار كیلۆ شیرینی خامه‌یی خۆش‌تره!\nوا تێ‌ئه‌گه‌م 4 ژن سوننه‌ته!\n( ماڵێ گه‌وره به كۆڵێ جێگه‌وۆ بۆ ته‌نیا ژنێ!!! )\nئه‌م‌جاره ئه‌بم به\nگه‌وره‌ترین درۆزنی عاله‌م و\nهه‌موو رۆژێ پێت ئه‌ڵێم:\nئاواتی! خۆشم ئه‌وێی!\n( وه له‌و وه‌ختا ئه‌مه چ درۆیه‌كی بێ‌شه‌رمانه‌یه! )\nئه‌م‌جاره به جێی " بژی خۆمان "\n" بژی ئه‌وانه‌ی ئێمه ئه‌بێ تا ئاخر رۆژ بۆ ئه‌وان بژین! "\nتا حه‌ز كه‌ی!!!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/٢٤\nزمانی " كوردی " ناته‌واوه یا ئێمه؟!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nئه‌م‌ساڵ بێ‌چیا نه‌ورۆز ناكه‌م\nبێ بۆنی گیا نه‌ورۆز ناكه‌م...\nده‌س له چه‌كم هه‌ڵ‌ناگرم\nیاسه‌رئه‌كه‌وم یا ئه‌مرم!\nشاعیر و گۆرانی‌بێژی كورد، بێ له‌به‌چاو گرتنی راستییه‌كان و ته‌نیا له رووی ئیحساسه‌وه به‌ڵێنی چه‌واشه ئه‌ده‌ن به خه‌ڵكه‌كه‌یان! بۆ گه‌یشتن به هه‌ر ئامانجێ سێ پله دیاری كراوه:\nگه‌یشتن به هه‌ده‌ف یا درێژ خایه‌نه، یا كۆتا خایه‌ن و یان له‌م به‌ینه‌دا! بۆ گه‌یشتن به ئارمانێ كه شاعیر و سروودخوێنی ئه‌و به‌یتانه‌ی سه‌ره‌وه باسیان لێ‌كردووه، ناكرێ ساڵ و مانگێكی دیاری كراو به‌ڵێنی بدرێ! ناشكرێ بڵێن بۆ زیندوو راگرتنی هه‌ستی درێژه‌دان به خه‌بات پێویسته به خه‌بات‌كار درۆ بڵێین و به‌ڵێنی ناڕاستیان پێ‌بدرێ! چون له‌و كاته‌دا پاش ماوه‌یه‌ك تووشی ئه‌فسورده‌یی ئه‌بن كه نموونه‌ی زۆره!\nوه‌ك ئه‌بینین ساڵه‌هایه بێ چیا نه‌ورۆز ئه‌كرێ و ده‌س له چه‌كیش هه‌ڵگیراوه و زیندووه و نه‌مردووه بێ‌ئه‌وه‌ی سه‌ركه‌وێ! هۆشمان بێ له خۆمان به‌ڵگه‌ی تاوان به‌جێ نه‌هێڵین!\n(مه‌به‌ست له نووسینی ئه‌م بابه‌ته دوایی باس ئه‌كه‌م!)\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/٢٢\nخۆهه‌ڵكێشانی مناڵانه!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nدوێ‌شه‌و له ماڵ دۆستێ دانیشتبووین كه دوو ماڵی‌تریش میوانیان بوون! هه‌ر ماڵه‌و منداڵێكی 4-3 ساڵیان بوو و هه‌ر دوویشیان كچ! ئه‌م قسانه‌ی خواره‌وه ئاكامی بیستنێكی نه‌خوازیاوی منه له به‌شێكی قسه‌كانیان كه هێواشێ ئه‌یانچرپاند به گوێ یه‌ك‌دا:\nدڵنیا: باوكی من هێنده چاخ و زله، رۆژێ دوو پاكه‌ت جگه‌ره ئه‌كێشێ!...\nسۆما: ده ئه‌وه چییه!؟ به خوا باوكی من هه‌م جگه‌ره ئه‌كیشێ و هه‌میش شێته!!!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/٢٠\n"نیۆتۆن"<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nبه داكه‌وتنی سێفێك\nكه‌شفێكی وه‌ها گه‌وره‌ی كرد!\n( ئه‌ویش له جنسی دنیاترین كوڕی مه‌غروور!!!)\nئه‌ده‌ن به عه‌رزا!\nبه "جازبه"ی خۆت ناكه‌ی!\nهاوسێ‌ی مه‌رگی و\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/۱٦\n"شله‌خه‌جێ" و "پانكی"!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nله جه‌ریانی شه‌ڕی ئێران و ئێراق‌دا، هێزه نیزامییه‌كانی ئێران كه‌ڵكیان له چه‌ند مۆدیلی تویوتای ژاپۆنی وه‌رئه‌گرت كه دوو نموونه‌ی پڕكاریان 2F و 3F ن! پاش كۆتایی شه‌ڕ، ئه‌م ترۆمبیلانه به خه‌ڵكی ئاسایی فرۆشران و به هۆی هێزی زۆر و سورعه‌تی به‌رچاویان له ناوچه سنوورییه‌كان‌دا كه‌وتنه به‌رچاو كه‌سانێ كه "قاچاخ"یان ئه‌هێنا!\n"قاچاخ" له كوردستان‌دا، نه جێ به جێ‌كردنی مه‌وادی موخه‌ددیر، به‌ڵكوو کۆڵ‌به‌ری چای و برنج‌ه بۆ تێر كردنی سكێ كه به خاتر نه‌بوونی پیشه و ده‌رامه‌ده‌وه له مه‌ترسی خاڵی بوون‌دا، خاوه‌نه‌كه‌ی ناچار ئه‌كا گیانی بخاته خه‌ته‌ر و له سنووره‌وه 30-20 كیلۆ چایی له كۆڵ بنێت و له ناو مین و له ژێر ته‌قه‌ی گولله‌ی هێزه ئینتیزامییه‌كانه‌وه ده‌ربازی كات و دوو – سێ هه‌زار تمه‌نێكی ده‌ست كه‌وێ ( 4-3 دۆلار!)...\n"شله‌خه‌جێ" و "پانكی" به هۆی تواناییه‌كه‌وه كه هه‌یانه بوونه‌ته ماشینی ره‌سمی سنوورنشینه‌كان! و به داخه‌وه له به‌ر عاد‌ه‌تی شۆفیره‌كانیان به توند‌چوون و گوێ‌نه‌دان به قانوون، هه‌ر رۆژه بینه‌ری مه‌رگی هاوشارییانین به واسیته‌ی "شله‌خه‌جێ" و "پانكی"ییه‌وه!\nئێستا له مه‌ریوان ناوی ئه‌م ماشینانه‌یان ناوه: " كونترۆڵی جه‌معییه‌ت"!!! ئه‌م وێنه‌یه، "پانكی"یه‌ك نیشان ئه‌دا كه له كاتی سه‌فه‌ری مانگی پێشوومان بۆ ژا‌وه‌رۆ گرتوومه!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/۱۳\nله شه‌ڕێكی "قاره‌مانه"دا!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\n"شه‌هید"ێك به كاروانی شه‌هیدان زۆر بوو و ...\nبۆ دوا ڕۆژی\nجامانه‌كه‌ی بوو به "كراسه‌كه‌ی حه‌زره‌تی عوسمان" و\nهه‌زاران سه‌ركرده‌ی پێ به‌رز كرایه‌وه!\nتۆ بڵێی راست بێ؟!\nدوو ڕۆژ دواتر\nخوێڕی‌تر له هه‌ر دۆڕاوێك،\nله باوه‌شی داگیركه‌رێكی پڕڕوودا\nشه‌و به سه‌ر ئه‌بات!\nئاخۆ شه‌و چی رووی‌دابێ كه بۆ سبه‌ی:\n- ئه‌وه‌ی فیشه‌ك به توركێكه‌وه بنێ،\nناو چاوانی مه‌ی پێكاوه!\nخۆفرۆشیش، خۆفرۆشی قه‌دیم!!!\n( لانی كه‌م مشته‌ری خۆی نه‌بێ، كه‌س نه‌یئه‌ناسی!)\nسه‌گیش بۆنی پێوه ناكات!\nكردوومانه به سه‌ركرده و "مامه" و\nئه‌مانه‌وێ ئیسباتی كه‌ین\nباش‌ترین كۆڵ‌به‌ری دونیاین!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/۱٠\nسناریۆی خیانه‌ت و "خراپ‌كاره‌يی سیاسی "<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\n"جه‌لال تاڵه‌بانی" سه‌ره‌كی‌ترین دوژمنی كورد!\nزاری "مامه" و "كاكه" به " هاوار كورده! " ئاوسه!\nهاوارێ كه ئه‌بوایه پێش له دانیشتن له ژووره نهێنییه‌كان‌دا ده‌ر هاتبا!\nئه‌م " جووجه‌ڕێبه‌ر " انه كوردی ناباڵغ په‌روه‌رده‌ی كردوون، زۆڵه رێكه‌وتن نه‌بێ هیچیان ده‌ست‌كه‌وت نییه! ئاكامی زینای ئاشكرای سیاسی!!! هه‌ر وای لێ‌دێ!\nمه‌شهووره ئه‌ڵێن یه‌كێ له سیاسه‌ت‌ڤانانی فارس، زله‌ترین سیاسه‌ت‌ڤانی كوردی به "قه‌حبه‌ی سیاسی" ناو بردووه كه هه‌ر شه‌وه به ده‌ست شه‌هوه‌ت‌رانێكی سیاسییه‌وه گرفتاره و به‌یانی پاره‌ی خزمه‌ته‌كی له گیرفان ئه‌نێ و به‌ره‌و گه‌له قاره‌مانه‌كه‌ی رێ‌ئه‌كه‌وێته‌وه و ...\n"مامه" و "كاكه" گه‌وره‌ترین ده‌سكه‌وتی كوردیان له پێناو كێ‌به‌ركێی منداڵانه‌ی خۆیان‌دا له مه‌زاد داوه و خۆیان له حه‌نای ئاڵ و گۆڕه تازه‌كان‌دا كه‌ڕ و كوێر كردووه! هه‌وڵ و ته‌قه‌لای عه‌ره‌ب ئه‌وا له سه‌ركه‌وتن‌دایه و سبه‌ی به به‌رهه‌م‌هاتنی قانوونی ئه‌ساسی، دیسانه‌وه كڵاوێ كه مه‌لای بارزان چووه سه‌ری و كه‌ڵه‌كێ كه 66ییه‌كان خواردیان و ئاش‌به‌تاڵێ كه به كورد و هێزی پێشمه‌رگه كرا له تیكرار بوون دایه!\nداهاتووی كورد به‌م چه‌شنه كه ئه‌چێته پێشه‌وه دیسانه‌وه ده‌ره‌جه 2 بوونه له ناو وڵاتێكدا به ناوی ئێراقه‌وه! دوو رێگه چاره بۆ ده‌رباز بوون له‌و گرفتارییه به‌رچاوه:\n1- به ناردنی وه‌فدێكی ریش‌سپی، "مامه" و "كاكه" ئاگادار بكرێنه‌وه كه كورد ئاماده‌یه زۆرتر له‌و پاره‌یه كه له ئه‌نجامی فرۆشتنی كورد‌دا به‌ده‌ستیان هێناوه كۆ بكاته‌وه و "مامه" و "كاكه" له‌مه‌و به دوا بۆ خۆمان كار بكه‌ن! خه‌ڕاجی ساڵانه‌ش به سه‌ر چاو!\n2- بۆ پاراستنی مافی گه‌ل و به فیڕۆ نه‌چوونی خوێنی سه‌دان هه‌زار كورد و پێشمه‌رگه، كه‌ڵه‌كی "دیموكراسی" نه‌خۆین و "مامه" و "كاكه" له زووترین كات‌دا حه‌زف كه‌ین! و كورد له‌م فیتنه‌یه رزگار كه‌ین! شه‌رایتی تایبه‌تی، عه‌مه‌لی تایبه‌تی پێویسته!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸۳/٤/۸\nدیپلۆماسی له سێ مانای سه‌ره‌كی‌دا به كار ئه‌چێت:\n1- به‌ربڵاوترین مانای ئیرتباتی به‌ینی ده‌وڵه‌ته‌كانه. هه‌ندێ له خاوه‌ن بیرانی سیاسه‌تی نێونه‌ته‌وه‌یی، دیپلۆماسی له‌م مانایه‌دا به نیشانێك له هێزی میللی ئه‌زانن و تاقمێكیش ته‌نیا به ئامرازێك بۆ به‌ڕێوه‌بردنی سیاسه‌تی میللی دائه‌نێن.\n2- دیپلۆماسی به مانای دانیشتتن و وت و وێژ. له‌وێ‌ڕا كه مه‌به‌ستی دانیشتن و كۆبوونه‌وه و وت و وێژ، گه‌یشتن به "سازش"ه، ئه‌كرێ بڵێین:\nدیپلۆماسی، فه‌ننی وه‌كوو خۆ دروست كردن له سیاسه‌تی نێونه‌ته‌ویی‌دایه كه به جێگه‌ی مه‌ترسی له سازبوونی گێچه‌ڵ و خه‌ته‌ری ئه‌منییه‌تی میللی، ئاسایش پته‌وتر ئه‌كات!\n3- دیپلۆماسی رێگه‌یه‌كه بۆ به‌ڕێوه‌بردنی د‌ه‌سگای به‌ڕێوه‌بری هه‌ڵس و كه‌وتی نێونه‌ته‌وه‌یی و شێوازی تاكه‌كه‌سی ئه‌وانه‌ی كه مه‌ئمووری سازدانی ئه‌م هه‌ڵس و كه‌وتانه‌ن!\nبه‌م جۆره بۆمان ده‌ر ئه‌كه‌وێ كه دیپلۆماسی ئامرازێكه بۆ گه‌یشتن به مه‌به‌سته‌كان له رێگه‌ی دانیشتنه‌وه و دووری له شه‌ڕ و ئاژاوه...\nبه چاو خشاندنێك به سه‌ر رووداوه‌كانی ئه‌م دواییانه‌ی ناوچه‌كه‌مان‌دا بۆمان ده‌ر ئه‌كه‌وێ:\n- نوێنه‌رانی كورد كه ئه‌بوایه ئه‌ركی دیپلۆماتیان بۆ كورد به ئه‌ستۆ بگرتایه‌ت، نه مانای "میلله‌ت" ئه‌زانن و نه حیسسی "میللی"یان هه‌یه!\n- كه‌سانێ كه وه‌كوو كورد ( لانی كه‌م سه‌رۆك حیزبه‌كان ) له ئه‌نجومه‌نی حوكم‌دان، نه هه‌ڵبژارده‌ی خه‌ڵكن و نه رێبه‌ی میللین! و وه‌كوو "ورده‌توتالیتر"ێكی جیهانی سێهه‌می رۆلی "ورد‌ه‌دیكتاتۆر"ێ ئه‌گێڕن كه هیچ مافێك بۆ ئه‌وانه‌ی پێچه‌وانه‌ی خۆیان بیر بكه‌نه‌وه له به‌رچاو ناگرن بۆیه له ئاكامی دانیشتن‌دا ته‌نیا قازانجی خۆیان له‌به‌رچاوه و هه‌موومان له ئه‌وازع ئاگادارین!!!


پڕۆژه‌یه‌ك بۆ رێگرتن له چه‌ته‌كانی ئینته‌رنێت – Knwe.org\nسەرەکی » هەمەڕەنگ » پڕۆژه‌یه‌ك بۆ رێگرتن له چه‌ته‌كانی ئینته‌رنێت\nپڕۆژه‌یه‌ك بۆ رێگرتن له چه‌ته‌كانی ئینته‌رنێت\nپۆلیسی یه‌كێتی ئه‌وروپا واته یۆرۆپۆڵ به هاوكاری پۆلیسی هۆڵه‌ندا‌و كۆمپانیای ماكافی تایبه‌ت به ئاسایشی ئه‌له‌كترۆنی پڕۆژه‌یه‌كیان دامه‌زراندووه به مه‌به‌ستی رێگرتن كاری چه‌ته‌گه‌ری چه‌ته‌كانی ئینته‌رنێت.\nئامانجی پڕۆژه‌كه پوچه‌ڵ كردنه‌وه‌ی ڤایرۆسی رانسۆم وێره، كه تازه په‌یدا بووه‌و چه‌ته‌كانی ئینته‌رنێت به‌كاری ده‌هێنن بۆ شاردنه‌وه‌ی فایله‌كانی كۆمپیوته‌ر، دوای شاردنه‌وه‌ی فایله‌كان، چه‌ته‌كان داوای پاره له خاوه‌ن كۆمپیوته‌ره‌كه ده‌كه‌ن له به‌رامبه‌ر گه‌ڕاندنه‌وه‌ی فایله‌كانیاندا، به‌ڵام ئه‌م پڕۆژه‌یه فایله‌كان دێنێته‌وه‌و خاوه‌نی كۆمپیوته‌ر ناچار نابێت پاره بدات به هیچ كه‌سێك، گه‌ڕاندنه‌وه‌ی فایله‌كانیش بێبه‌رامبه‌ره.\nڤایرۆسی رانسۆم وێر بگاته هه‌ر كۆمپیوته‌رێك فایله‌كان كۆنترۆڵ ده‌كات‌و كۆدیان ده‌خاته‌سه‌ر‌و خاوه‌نی كۆمپیوته‌ر كاتێك به‌خۆی ده‌زانێ فایله‌كانی نه‌ماون، پڕۆژه‌كه‌ی یۆرۆرپۆڵیش كۆده‌كان ده‌شكێنێت‌و فایله‌كان ده‌هێنێته‌وه، بێ ئه‌وه‌ی هیچ كێشه‌یه‌ك بۆ كۆمپیوته‌ره‌كه دروست ببێت.\nپۆلیسی ئه‌وروپا له باره‌ی مه‌ترسییه‌كانی چه‌ته‌ی ئینته‌رنێته‌وه رایگه‌یاند، له 2019دا به‌رنامه‌ی ئه‌وتۆیان داهێناوه، كه له توانایاندا هه‌یه كۆدی 109 جۆری ڤایرۆسی چه‌ته‌كان بشكێنێت.\nئه‌م پڕۆژه‌یه ده‌چێته چوارچێوه‌ی جه‌نگی سایبێره‌وه‌و به‌هۆی داهێنانی ئه‌م به‌رنامه تازه‌یه‌شه‌وه توانراوه رێگری له چه‌ته‌كانی ئینته‌رنێت بگرن له دزی‌و راووڕووت‌و پاره‌یه‌كی زۆریشی بۆ خاوه‌ن كۆمپیوته‌ره‌كان گێڕاوه‌ته‌وه.


سمیناری "كورد قوربانی تیرۆریزم" لە شاری هێلسینكی پێتەختی فینلاند بەڕێوەچوو\nڕۆژی شەممە ١٥ .٩ .٢٠١٨ بە بشداری ژمارەیەكی زۆر لە كوردستانیان دانیشتووی وەڵاتی فینلاند سمینارێك لە ژێر ناوی كورد قوربانی تیرۆریزم بەڕێیەوە چوو. لەو سمینارەدا ژمارەیەك لە چالاكانی سیاسی ئێرانیش بەشداریان كرد. ئەم سمینارە بەبۆنەی ٢٦ مین ساڵۆگەری تیرۆری میكونوس واتە تیرۆری دكتۆر سادق شەرەفكەندی و هاورێیانی و هەروەها بۆ ڕێزگرتن لە یادی شەهیدانی ١٧ گەلاوێژ ڕامین حسین پەناهی، زانیار و لوقمان مرادی و شەهیدەكانی كۆیە لە باشوری كوردستان بەڕێوە چوو. ئەم سمینارە ، كە لە لایەن ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ڕۆژهەڵاتەوە ڕێكخرابوو سەرەتا بە سروودی ئەیڕەقب و خولەكێك بێدەنگی بۆ یادی شەهیدان دەستی پێكرد.\nسمینارەكە لە لایەن فایەق مەسعودی بە نوێنەرایەتی ناوەندی هاوكاری حیزبە سیاسیەكانی كوردستانەوە بە ئاماژەیەكی كورت لە تیرۆریزمی بەربڵاوی كۆماری ئیسلامی ئیران دژ بە ئۆپزیسیونی رژیم بە گشتی و بەتایبەتیتر دژ بە خەڵكی كوردستان و حیزبەكانی و سەركەردە بەتواناكانی بزوتنەوەی رزگارخوازانەی كوردستان كرایەوە.\nبەدوای ئەوەدا پەیامی ناوەندی هاوكاری حیزبە سیاسییەكانی كوردستانی ئێران لە لایەن خەلیل عەلیزادە پیشكەش كرا. پاشان پەیامی لیژنەی رێكخراوی فینلاندی پارت دێموكراتی كوردستان لە لایەن بەرێز حاكم عوسمانەوە پێشكەس كرا. شایەنی باسە ئەم كۆرەیادە بە شێعر، پەخشان و سروودی شٶڕشگێڕانە لە لایەن بەڕێز عەبدووڵا حاجی و هونەرمەندی كورد كاك ڕەشید فەیزنژادەوە ڕازاندرایەوە.\nلە بەشی دووهەمی سمینارەكەدا بەڕێز مەجید حەقی چالاكی سیاسی وتارێكی لە ژیر ناوی ستراتێژی تیرۆریزم لە كۆماری ئیسلامی ئێران تیرۆری میكونوس و شوێنەواری لە سەر پەیوەندیەكانی ناونەتەوەیی بۆ پرسی كورد پێشكەش كرد. لە دریژەی سمینارەكەدا بەڕێز دكتۆر جەواد دانشپەژووی نووسەری "كتیبی كشتار بی پایان" وێڕای ناساندنی كتێبەكەی بە بەشدار بووان ئامارەكانی تیرۆر و ئیعدامەكان، كە ڕژیمی كۆماری ئیسلامی ئێران لە ماوەی ٤٠ ساڵی ڕابردوو لە كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا ئەنجامی داوە پیشانی بەشداربوونی دا.\nبەدووای ئەوەدا بەرێز جەعفەر مۆستەفا سۆلتانی چالاكی سیاسی وتارێكی لە ژیر سەردێڕی تۆڕە نفوزییەكانی ڕژیم و ناردنی عەواملی خۆی بۆ ناو حیزبەكان پیشكەش بە ئامادەبووان كرد. لە كۆتایی سمینارەكەدا لە پانیلێكدا پێشكەشكارانی باسەكان وەڵامی پرسیار و تێبینییەكانی بەشدار بووانیان دایەوە.\nشایەنی باسە ئەم سمینارە لە كەشێكی هاوكاری و یەكگرتووانە و دۆستانەدا سەركەوتووانە كۆتایی هات و بوو بە جێگەی رەزامەندی بەشدار بووان. سوپاسی فەراوان ئاراستەی هەموو بەشداربووانی سمینارەكە و پیشكەشكارانی قسە و باسەكان دەكەین.\nكۆمەڵەی شٶڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران / كۆمیتەی فینلاند\nئه‌م بابه‌ته 969 جار خوێنراوه‌ته‌وه


NRT TV | کوردستان | فراکسیۆنی نەوەی نوێ: نابێت هیچ پلە باڵایەک موچەی خانەنشینی هەبێت\nفراکسیۆنی نەوەى نوێ بە پێی راسپاردەی جوڵانەوەکەیان، داواى نەهێشتنى مووچەى خانەنشینى پلە باڵاکان دەکات.\nئەمڕۆ پێنجشەممە، فراکسیۆنی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی کوردستان، بەیاننامەیەکی دەربارەی موچەی خانەنشینی بڵاوکردەوە و لە بەیاننامەکەدا هاتووە، "لە سەروبەندى ئەو دۆخە ئابورییە سەختەدا کە هاوڵاتى هەرێمى کوردستان پیایدا تێدەپەڕێت و بەهۆى سیاسەتى شکستخواردووى بەناو ئابورى سەربەخۆوە کە بووە هۆى بڕینى قووتى خەڵکى کوردستان و موچەى فەرمانبەران و کارمەندانى حکومەت، ئەمەش دواجار کاریگەرى قورسى لەسەر بازاڕ و کاسبکارانیش جێهێشت".\nلە بەیاننامەکەدا هاتووە، "وێڕاى هەموو ئەو نەهامەتییانەى کە کابینە یەک لەدواى یەکەکانى حکومەتى هەرێم لەڕووى ئابورییەوە بەسەر خەڵکى کوردستانیاندا هێنا، هێشتا لەژێر پاساوى جۆراوجۆردا نایانەوێت تەواوى موچەى خانەنشینى پلە باڵاکان (سەرۆکى هەرێم، سەرۆکى حکومەت، وەزیرەکان، سەرۆکایەتى پەرلەمان و پەرلەمانتاران، بریکارى وەزیر و راوێژکار و ئەندامانى ئەنجومەنى دادوەرى، بەڕێوەبەرە گشتییەکان و تەواوى پلە یەکەکان) ببڕن و نەیهێڵن".\nهاوکات، فراکسیۆنی نەوەی نوێ داوادەکات، "موچەى خانەنشینى تەواوى پلە باڵاکان و هەموو خانەنشینە نایاساییەکان نەمێنێت و هەر کەسێک خولى خۆى لەو دامەزراوانەدا تەواو کرد بگەڕێتەوە سەر کارەکەى پێشترى".\nئاماژەی بەوەشکردووە، "پاش گەیشتنى بەتەمەنى خانەنشین بوون، بەیاسایەکى خانەنشینى گشتیى خانەنشین بکرێت و جیاوازیەکى ئەوتۆى نەبێت لەگەڵ خانەنشینانى تردا".\nلە کۆتایی بەیاننامەکەدا هاتووە، "هەنگاوى یەکەم و گرنگ و راستەقینەى چاکسازى بەگێڕانەوەى ئەو پارە زۆرە دەبێت بۆ بودجەى گشتیى، هەروەها خەرجکردنى لەو کەرتە خزمەتگوزارییانەدا کە پەیوەستن بەژیانى رۆژانەى هاوڵاتییانەوە".


داب و نەریتی جێژنی ڕەمەزان لە کوردەواریدا | نمایش خبر | کوردواری\nپنجشنبه، 9 اردیبهشت 1400\nکوردیاجتماعیخبرهافرهنگ و هنر\nموسڵمانان بە پێی ئەرکێک کە خودا لە قورئاندا لەسەریان فەرزی کردووە، لە ساڵدا یەک مانگی بەڕۆژوو دەبن. ئەو مانگە لە هەر وەرزێکی ساڵ بێت و بە هەر چەند کاتژمێر ئەبێ بەڕۆژوو بن و خۆیان ببوێرن لە خواردن و خواردنەوەی هەر شتێک. تەنانەت موسڵمانان لە هەر شوێنێک لەسەر گۆی زەویەوە بن ڕۆژوو گرن لەسەریان فەرزە، بە هەر چەند کاتژمێرێکەوە. موسلمانانی باکووری گۆی زەوی بەپێی ئەوەی کە شەش مانگیان ڕۆژگاری درێژە و شەش مانگیان شەوگاری درێژە هەندێک جار ئەبێ نزیک بە 20 کاتژمێر بەڕۆژوو بن.\nخەڵکێکی تریش کە لە باری جەستەییەوە توانی ڕۆشتن بۆ مزگەوتیان نییە یان منداڵان هەر بە دەنگی ئەڵاهوئەکبەر وتنی مامۆستای مزگەوتەکان بەخەبەر دێنەوە و دەزانن کە ئەوا جێژنە.\nکاربران آنلاین 445\nماه جاری 126612\nسال جاری 360211\nاز ابتدا 1563741


ئاگری تەکفیری داوێنی شیعە و سوننەی گرتووە - Mehr News Agency\n3 sermawezê 2019 - 19:03\nNews Code 29166\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئایەتوڵڵا ناسر مەکارم شیرازی لە پەیامێکدا کە لە رێگەی ڤیدئۆ کۆنفڕانس لە کۆنگرەی "ڕۆڵی داگیرکەران لە پاڵثشتی کردنی ڕەوتە تەکفیری و توندئاژۆکان و رێگەکانی بەرەنگاربوونەوەی" لە شاری سنە بڵاو بۆوە، ڕایگەیاند: ئەوڕۆکە گەورەترین مەترسی بۆ سەر ئیسلام، مەترسیی تەکفیرییە کە جیهانی لە ئاگری خۆی وەرداوە و وڵاتانی ئیسلامی کردۆتە وێرانە.\nئەو مەرجەعی باڵایە ئاماژەی بە قەیرانەکانی سووریا و عێراق و وێرانییەکانی ئەو دوو وڵاتە دوای شەڕی داعش و تیرۆریستانی دیکەی تەکفیری کرد و وتیشی: ئاگری تەکفیری داوێنی سوننە و شیعەی پێکەوە گرتووە. هەر بۆیە دەبێ هاوکاتی رێگەجارەی سەربازی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو ڕەوتە دزێو و چەواشەکارانە، ئاور لە رێگەجارەگەلی سیاسی و فەرهەنگیش بدرێتەوە و جیهانی ئیسلام دەبێ هەموو جیهان لە چەواشەکاریی ئەو گرووپە و تاقمە ئاگادار بکاتەوە.\nمامۆستای حەوزەی زانستی قوم ڕۆڵی هاوکاریی تۆکمەی زانایان و بەرپرسانی بۆ ناسین و ناسکاریی مەترسیی چەواشيکاری و نامۆیی تەکفیرییەکان لە گەڵ ئیسلام و موسڵمانانی بیر هێنایەوە و جەختی کرد: ئیسلام ئایینی ڕەحمەتە و دینی تەکفیری کوشتن و وێرانگەرییە، هەر بۆیە دەبێ ئیسلامی ڕاستەقینە بە جیهان بناسێندرێت و بە ئاگایی بەخشین و بەردەوامبوونی پرۆگرام و پلانگەلی فەرهەنگی و سیاسی و سەربازی بنەبڕ بکرێن.\nکۆنگرەی "ڕۆڵی داگیرکەران لە پاڵثشتی کردنی ڕەوتە تەکفیری و توندئاژۆکان و رێگەکانی بەرەنگاربوونەوەی" بە بەشداریی نووسینگەی نوێنەری وەلی فەقێ لە کوردستان، ناوەندی گەورەی ئیسلامی رۆژئاوای ئێران و بە ئامادەبوونی کەسایەتیگەلی بەرز و زانایانی ناسراوەی ئایینی سوننە و شیعە لە شاری سنە بەڕیوە دەچێت.\nئایەتوڵڵا مەکارم شیرازی


پەیامی سەرۆك بارزانی لە یادی سی و هەشت ساڵەی ئەنفالی بارزانییەكان | دەزگاى زارى کرمانجى\nئەمڕۆ سی و هەشت ساڵ بەسەر تاوانێكی گەورەی ڕژێمی پێشووی عێراقدا تێدەپەڕێت. سی و هەشت ساڵ بەر لە ئێستا لە ڕۆژێكی وەكو ئەمڕۆ ڕژێمی بەعس بە شێوەیەكی دڕندانە هەشت هەزار پیاوی پیر و گەنجی بارزانی لە تەمەنی نۆ ساڵ هەتا پیرەمێردی نەوەد ساڵان ڕاپێچی بیابانەكانی باشووری عێراقی كردن و لەوێ دڕندانە كۆمەڵكوژی كردن. ئەو تاوانە ئەڵقەیەك بوو لەو زنجیرە ستەمكارییانەی بەسەر ڕۆڵەكانی گەلی كوردستاندا هاتووە، هەر لە بێسەروشوێنكردنی دوازدەهەزار گەنجی فەیلی و ئەنفالی گەرمیان و بادینان و، كیمیانبارانكردنی هەڵەبجە و دەڤەرەكانی تری كوردستان بگرە هەتا تەعریب و ڕاگواستن و پەلاماری تیرۆریستان و تاوان لەدژی خوشك و برا ئێزیدییەكانمان.


درێژترین قردێلە و درێژترین خیانەت - دارکا مازی\nدرێژترین قردێلە و درێژترین خیانەت\nپێدڤی بوو ژ مێژه ناڤێ هندەک سەرکردەیێن ڤێ پارتیێ چووبانە د پەرتووکا گێنس دا\nل سالرۆژا بەرهنگاربوونا په‌نجه‌شێرێ دا ل باشوورێ کوردستانێ، درێژترین قردێلە یا تایبەت ب نەخوەشییا په‌نجه‌شێرێ ل سەر چیایێ گووێژە ل سلێمانیێ هات نمایشکرن کو درێژاهییا وێ 7 هەزار و 288 مەتر بوون و ب ڤی ئاوایی ناڤێ سلێمانیێ چوو ناڤا پرتووکا گێنس ژ بۆ نومرێن پیڤانەیی دا، لێ بەلێ یا راست زۆر ژ مێژ پێویست بوو ناڤێ هنەک سەرکردەیێن ڤی باژێری کو د دەما خوە دا نشتیمانپەروەرترین سەرکردە خەلکێ ڤی باژاری بوون ژ بۆ خیانەتێ چووبانە د ناڤاپەرتووکا گێنسێ دا.\nپاش ئەنجام دانا کۆنگره‌یا خوە ناکۆکیێن یەکێتییا نشتیمانی یا کوردستانێ رۆژ ب رۆژ د زێدە بوونێ دانە، هەر ژ بەر ڤێ یەکێ ل رۆژا 1/2/2020ان ئەنجوومەنا گشتی یا سەرکرداتییا یەنەکێ، ب هەموو ناکۆکیێن خوە ڤە جارەکا دی دەرکەتن، ئەڤ یەک ژی پاش ڤێ چەندێ هات کو «مالباتا کۆسرەت رەسوول و یێن نێزی دلێرێ سەید مەجید نێزیکن ژ وان عیماد ئەحمەد، عەدنان حەمە مینە و رەفعەت عه‌بدوللا و ئاسۆ مامەند و چەند کەسەکێن دی» جڤینا ئەنجوومەنا سەرکرداتییا یەنەکێ بایکۆت کری.\nناکۆکیێن مالباتا مام جەلال ب تایبەتی پاڤێل تالەبانی کو پشتی خیانەتا 16ی ئۆکتۆبەرێ بوویە کەسەکێ هەری دیار د ناڤا ڤێ پارتیێ دا دگەل هەموو بال و گرۆپێن دی یێن جودا دا ل سەر هەیکەلێ ڤێ پارتیێ، هەر هه‌موو ل سەر یەک هەلوه‌ستن کو پێویستە هەیکەلێ یەکیتیێ د ناڤبەرا بالێن جودا یێن وێ دا ل سەر بنەمایێ هەڤپشکی و دادپەروەریێ بیت، نەک مالا مام جەلال پۆستێن بلند ژ بۆ خوە ببه‌ن و یێن دی بێ پۆست بمینن.\nجوداهییا سەرەکی یا د ناڤبەرا بالێن جودا یێن یەنەکێ دا، پاش کۆنگره‌ی و پەیدابوونا جۆرە غرۆرەکا بێ وێنه د مالباتا تالەبانی دا ب زەلالی هات دیتن، مالباتا تالەبانی ژ بلی کو دەستێ خوە دانایە سەر هەموو تشتەکی د ناڤا یەنەکێ دا ئەڤجا ژ ئابوورا ڤێ پارتیێ بگرە هه‌تا دگه‌هیته دەزگەهێن ئەمنی، نها ژی دخوازن ژ بلی وان چ کەسەکێ دی پۆستێ هه‌ڤسه‌رۆكێ گشتی یێ ڤێ پارتیێ وەرنەگریت، لێ بەلێ ئەڤ یەک بوو سەدەم کو ناکۆکییا د ناڤبەرا بالێن یەنەکێ دا پتر دیار ببن ژ بەر کو مالباتا کۆسرەت رەسوول عەلی و عیماد ئەحمەد و گرۆپا کەرکووکێ و عەدنان حەمەی مینە داخوازا پۆستا هه‌ڤسه‌رۆكێ گشتی یێ یەنەکێ دکه‌ن و ڤی پۆستی ب مافێ خوە دزانن.\nپاڤێل و لاهۆر ئاماده نینن ته‌نازولێ بۆ هه‌ڤدو بكه‌ن\nناکۆکیێ یەنەکێ پاش ئەنجامێن کۆنگرەی و دیاربوونا لاهۆر شێخ جەنگی وەک کەسێ یەکەم پتر بوون، ب ئاوەیەکێ وه‌ها کو پاش کۆنگرەی د ناڤبەرا هەر یەک ژ «باڤێل تالەبانی و پسمامێ وی لاهۆرێ شێخ جەنگی» گه‌هشتییه ئاستەکێ هەری کێم کو ئەم دکارین ببێژین گه‌هشتنه ئاستا سفرێ، چ کەس ژ ڤان ئامادە نینە تەنازۆلێ ژ بۆ کەسێ دی بکەت ل سەر پۆستێ سەرۆکێ یەنەکێ.\nئەڤ ناکۆکیێن د ناڤبەرا بالێن جودا یێن یەنەکێ دا کو وەکە ئێشا په‌نجه‌شێرێ ژ بۆ گەلێ کورد دهێت حەساب کرن، ناکۆکیێن نوو نینن، سەرکردەیێن ڤێ پارتیێ هەر ژ دەما کو د ناڤا پارتییا دەمۆکرات یا کوردستانێ دا بوون ژ بۆ ب دەست خستنا پلە و پۆستان نەک جارەکێ بەلکو ب سەدان جاران خیانەت ل دۆزا کوردان کرییە، یێن کو بووینە دارێژەرێن خیانەتا 16ێ ئۆکتۆبەرێ هەر کورێن وان سەرکردەیێن یەنەکێ نە کو ل سالا 1966ێ دا مەزنترین خیانەت ل کوردان کری و بووینە جاشێن رژێما بەغدایێ و ل دژی ولاتپارێزان راوەستاین.\nبه‌را ئەنجام دانا کۆنگره‌یێ یەنەکێ، بالێ دژبەرێ بنەمالا تالەبانی ژ بۆ کێمکرنا دەستهه‌لاتا ڤێ مالباتێ هەژمارەک ژ مەدیا و رۆژنامە و سازیێن رۆشەنبیری یێن سەر ب ڤێ مالباتێ د ناڤا یەنەکێ دا دائێخستن، هه‌تا كو بکارن رۆلا وان د کۆنگرەیا 4ێ یا یەنەکێ دا کێم بکن، لێ بەلێ ئەڤ پلانا وان سەرکەفتن نه‌ئینا ژ بەر کو ڤێ مالباتێ دەستێ خوە دانایه سەر هەموو جۆمگەیێن سەرەکی د ناڤا ڤێ پارتیێ دا.\nبابێن وان کەسێن کارەساتا 16ێ ئۆکتۆبەرێ ب سەرێ کوردان ئینای پێش بوویەرێن 31ێ ئابێ سپایێ پاسدارێن ئیرانێ ئینابوون سەر هەولێرێ و پەرلەمانێ کوردستانێ داگیر کربوو، هێزێن پارتییا دیمۆکراتا ئیرانێ خستن ژێر رەحما تۆپ وتانکێن رەژیما ئیرانێ، سوپایێ پاسداران ئینابوو هەلەبجە و بوونە سەدەما کێمیاباران کرنا ڤی باژارێ کوردان، پاش نسکۆیا شۆرشا گۆلانێ ل دەما پێشمەرگه‌یان دخواست دەرباسی ئیرانێ ببن، بابێن خائینێن 16ێ ئۆکتۆبەرێ مەفرەزە دانان و پێشمەرگە شەهید کرن، ل ئەنفالێن سالا 1988ێ دا ڤان خائینان خالێن پشکنینێ ل دەشتا کۆیێ و دۆلا جافایەتی گەرمیان دانان و رێگری ل گوندیان کر کو دگەل خەلکێ باژاران برەڤن و نەهێن ئەنفالکرن.\nبال بالانێ و ناکۆکیێن د ناڤ یه‌كێتیێ دا بوویە په‌نجه‌شێر ل سەر جەسەدێ ولاتەکێ داگیرکری\nبال بالانێ و ناکۆکیێن د ناڤا یەنەکێ دا کو بوویە په‌نجه‌شێره‌ك ل سەر جەسەدێ ولاتەکێ داگیرکری ژ بۆ ب دەستخستنا پلە و پۆستان و پاره‌ی تشتەکێ دیرۆکی یە کو نها ژ بۆ ئەندامێن مالباتا ئیبراهیم ئەحمەد و جەلال تالەبانی مای ئەڤ مالباتە و بالێن گرێدایی وێ د ناڤا یەنەکێ دا حازرن ژ بۆ ب دەست خستنا ڤان تشتان هەر خیانەتەکا کو ناهێت هزرا مرۆڤی ئەنجام بدن.\nهەژار مۆکریانی رەحمەتا خوەدێ لێ بیت د پەرتووکا خوە یا ب ناڤێ «چێشتی مجێور» دا دبێژیت: جارەکێ هنەک ژ پێشمەرگەیان ژ بۆ جەنەرال «مستەفا بارزانی» ڤەگەراند کو دەما پێشمەرگەیان ل دەردۆرێن هەولێرێ دیتی ب هەزاران ترومبێلێن سەربازی و تۆپ و تانکێن رژێما ئیراقێ به‌ر ب بارزان دچن، هەر هەموو دکه‌نه گری و هەوارا خوە د به‌ن جەم ئیبراهیم ئەحمەد و ژێرە دبێژن، ئەڤ كه‌نگی شەرەفە برایێن مە بهێن کوشتن و ئەم ژ بۆ هاریكارییا وان نەچین و وان ژ مرنێ رزگار نەکه‌ین؟ ئیبراهیم ئەحمەد د بەرسڤا وان پێشمەرگەیان دا دبێژیت: هوون نزانن! گەر بارزانی نه‌مینیت، سەرکرداتییا پارتیێ دێ بیته یەک، ئەڤجا ئەمێ وێنەیێ بارزانی وەکو شەهید ل بازاران بفرۆشین و پاره‌یه‌كێ هەری باش ب دەست خوە ئێخین!\nژ بۆ کێم کرنا ئالۆزی وناکۆکیێن د ناڤا بالێن جودا یێن یەنەکێ ب تایبەتی بالێن خودان هێز و تاکو یەنەکە بشێت هەری کێم دوو بالان نێزی هەڤ بکەت و رێكێ ل همبەر شەرێ د ناڤبەرا وان دا بگریت، ئەنجوومەنا سەرکرداتییا یەنەکی بریار ل سەر سیستەما هەڤسەرۆکاتیێ دا، ب ڤی رەنگی ژی بریارە کو دو کەس ژ بالێن جودا یێن ڤێ پارتیێ ببن هەڤسەرۆکێن یه‌نه‌كێ، لێ پرسیارا كو ل ڤێرێ سەرهلدده‌ت ئەڤەیه، گەلو سیستەما هەڤسەرۆکاتیێ دێ بیته جهێ رازیبوونا هەموو بالێن یەنەکێ؟ ئه‌رێ هه‌ڤسه‌رۆكاتیێ د ناڤ یه‌كێتیێ دا دێ بیته ئه‌گه‌را چاره‌سه‌رییا وێ په‌نجه‌شێرا ڤێ حزبێ كوردستان پێ تووش كری؟\nبەلێ ب راستی یه‌كێتی و په‌نجه‌شێرا د ناڤ یه‌كێتیێ دا كو ب ئه‌گه‌را بالێن جودا و داخوازیێن نەرەوا کو نها بوویە په‌نجه‌شێر ژ بۆ هەموو کوردستانێ، پێدڤییه بچیته د ناڤ پەرتووکا گینس یا نومرەیێن پیڤانەیی دا ل جیهانێ.


تەلەفوونی ئای‌پی یان تەلەفوونی بەرینباند | kurditgroup\nتەلەفوونی ئای‌پی یان تەلەفوونی بەرینباند\nله‌سه‌ر پرسیاری میوانێکی به‌ڕێز که چه‌ند رۆژ له‌مه‌وبه‌ر داوای کردبوو که تۆزێک زیاتر له‌سه‌ر ئای‌پی ته‌له‌فوون بۆی باس بکه‌ین، من ئه‌م وتاره‌ی ئاندرش لوندگرێنم وه‌رگێڕایه سه‌ر زمانی کوردی. هیوادارم به که‌م و کۆڕییه‌کانیه‌وه بمبوورێ و سوودی خۆیشی لێ وه‌ربگرێ. ـحامیدـ\nئەم وتارە لە چەند بەش و دەستەبەندییەک پێکھاتووە کە باسی ئای‌پی تەلەفوون دەکا کە ھێندیک کەس بە بەرینباند تەلەفوونیشی دەناسن. باسی باشیی و خراپییەکانی لە ھەڵسەنگاندن لەگەڵ تەلەفوونە ئاساییەکانی ماڵەوەدا(تەلەفوونی ئانالۆگ) دەکا.\nئەم شێوە تەلەفوونە واتە ئای‌پی تەلەفوون بەرە بەرە لە وڵاتی سوێدا ئاساییتر دەبێتەوە، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو سیستەمە باشەی ھێڵەپانە ئینتەرنێتییەی کە سوێد ھەیەتی. بەم وتارە لە چەند پلەدا ئای‌پی تەلەفوون شی دەکەمەوە، لە پێشدا بەوە دەست پێ دەکەم کە بە شێوەیەکی گشتی ئای‌پی تەلەفوون شی بکەمەوە و باسی ئەوەش بکەم کە چ جیاوازییەکی لەگەڵ تەلەفوونە ئاساییەکانی ماڵدا ھەیە. تۆزێک بە قووڵی دەچمە نێو باسەکە و لە بواری تکنیکییەوە باسی ئای‌پی تەلەفوون و کەرەستە پێویستەکانی دەکەم. دوای ئەوە قووڵتر دەچمە نێو باسەکە و بە وردی باسی دەکەم کە چۆن و دەبێ چ بکرێ بۆ ئەوەی تۆڕێک لە نێوان دوو کەسدا ساز بێ.\nلەم وتارەدا باسی ئای‌پی تەلەفوون، بەرینباند تەلەفوون، نیتەرنێت تەلەفوون، پرۆگرام تەلەفوون ھەروەھا باسی (voice over IP (VoIP دەکەم. ھەموو ئەمانەش کەم تا کورتێک وەک یەک کار دەکەن.\nلە کوێوە دەبێ دەست پێ بکەی؟\nئەگەر دەزانی ئای‌پی تەلەفوون چیە و چۆن دەتوانی بە دەستی بێنی و لە ماڵدا بەکاری بێنی، باشتر وایە کە بەشی یەکەمی وتارەکە واتە "ئای‌پی تەلەفوون چیە؟" نەخوێنیتەوە و وازی لێ بێنی. ئەگەریش لەو کەسانەشی کە ئای‌پی تەلەفوونت ھێناوەتە ماڵ و سەرت لەوەدەخورێ کە بزانی چۆن کار دەکا، ئەوا یەکسەر دەتوانی بچیتە سەر بەشی دووھەم واتە "بنچینەکانی ئای‌پی تەلەفوون". لە کۆتاییدا وتارەکە بە باسێکی تکنیکی لەسەر کۆی گشت ئای‌پی تەلەفوونەکان کۆتایی پێ دێنم کە باسێکی تێروتەسەلی لێ دەرچێ. ھەربۆیە دەبێ بزانن کە لە نێو نووسراوەکەدا چاومان ھەڵدەتەقێ بە ھێندێک تێرم و کورتکراوەدا کە بەردەوام دێنەوە، دیارە ئەمانەشم لە ئندیکس (index)ێکدا نووسیوەتەوە و راڤەم کردوون و ناوم ناوە "تێرم و کورتکراوە". لە وتارەکەدا زیاتر وشەی "ئای‌پی تەلەفوون بکار دێنم چوونکە باسی ئەم جۆرە دەکەین و ھەروەھا باسی تەلەفوونی بەرینباندیش دەکەم کە ھاومانای ئەوە و لە مێدیاکانی ئیمرۆدا زیاتر باوە.\n١ـ ئای‌پی تەلەفوون چیە؟\nساڵی ١٨٧٧ تەلەفوون ھاتە سوێد و ھێندەی نەخایاند کە شاری ستوکھۆڵم بوو بە یەکێک لە شارەکانی جیھان کە زۆرترین ھێڵی تەلەفوونی ھەبوو. سەد ساڵی خایان تاکوو موبایل تەلەفوون ھاتە سوێد، واتە ساڵی ١٩٨١. ئێستاش دیسان نۆرە ھاتووە، ئەم جارە ئای‌پی تەلەفوونە کە گۆڕانکاری لە پێوەندییەکانمان لەگەڵ خەڵکیتردا پێک دێنێ، مەگەر وا نیە؟ نە، نەک بە بەشێوەیەکی بێ ئەملاو ئەولا. ئای‌پی تەلەفوونی ئێستا ھەمان خزمەتگوزاری پێویستە کە بۆ تەلەفوونە ئاساییەکانی ماڵ پێویستە، واتە ئەو تەلەفوونە ئانالۆگانە کە بۆ ھەموومان ئاشنایە. ئەوەش کەوتووەتە سەر ئەوەی کە چۆن وڵامی پرسیارەکەی سەرەوە دەدینەوە، بە ھەمان شێوەش وڵامی جۆراوجۆرمان دەست دەکەوێ. ئای‌پی تەلەفوون بە تکنۆلۆژیایەکی دیکەوە دەتوانێ زۆر باش شێوازی پێوەندییەکانمان لەگەڵ خەڵکی تر بگۆڕێ، ھەر وەک ٣جی (٣G) دەتوانێ بیکا. مێژوو ئەوەی سەلماندووە کە فەرق و جیاوازی لەوە دا نییە کە کام تکنۆلۆژی باشترە، تەنیا ئەو تکنۆلۆژیا نوێیەی کە لە پێشدا دێت و باشترین کار دەکا، لە لای خەڵک ئاسایی دەبێتەوە.\nچ جۆرە تکنیکێک لە پشتەوە کاروباری تەلەفوونەکە ھەڵدەسووڕێنێ، رەنگە ھێندە سەرنج راکێش نەبێ ئەگەر تەنیا دەتھەوێ تەلەفوون بکەی. لەوەش باشتر ئەوەیە کە پێویست نیە مرۆڤ بیر لەوە بکاتەوە کە تەلەفوونەک چۆن کار دەکا بۆ ئەوەی تەلەفوونی پێ بکا. ھەروەھا پێویستیش نیە جیاوازی نێوان تەلەفوونێکی ئانالۆگ لەگەڵ ئای‌پی تەلەفوونێک بزانی. تۆ تەنیا وەک جاران تەلەفوون دەکەی. ئەگەر ھێڵی پانی ئینتەرنێت لە نێو ماڵەکەتدایە و بەقەت دیواری ماڵەکەتەوە شوێنێکی زیادی گرێدانی ھێڵی ئینتەرنێتیان دامەزراندووە، ئەوا دەتوانی ئای‌پی تەلەفوونی پێوە گرێ بدەی. دەبێ ئەوە بزانی کە ئای‌پی تەلەفوون وەک تەلەفوونە ئانالۆگەکان گرێ نادرێ بە ھێڵی تەلەفوونەوە بەڵکوو گرێ دەدرێ بەو کونەوە کە بۆ پێوەندی ئینتەرنێتی دانراوە.\nئای‌پی تەلەفوون وەک تەلەفوونە ئانالۆگەکان بۆ قسە کردن بە تەواوی جێگای دڵنیایی نییە، بەڵام زۆریش لەو خراپتر نییە. خاڵێکی بەرچاو و جیاواز لە نێوان ئەم دوو جۆرەدا ئەوەیە کە ئابوونەمانی ئای‌پی تەلەفوون زۆر ھەرزانترە و ھەروەھا ھەرزانترە بۆ قسە کردن. بە کورتی پێویست ناکا لە خۆڕایی ئابوونەی مانگانە بدەی بە کومپانیایەکی تەلەفوون تەنیا لەبەر ھێڵەکە (تاکوو چەند ساڵێک لەمەوبەر لە سوێد کومپانیای تێلیامونوپۆلی ھێڵی تەلەفوونی ھەبوو)\nدەبێ تەلەفوونە کۆنەکەم فڕێ بدەم؟\nئەگەر دەتەوێ لە ماڵدا ئای‌پی تەلەفوون بەکار بێنی، پێویست ناکا تەلەفوونە کۆنەکانی ماڵەکەت بگۆڕیتەوە بە تەلەفوونێکی نوێ. تەنیا بە بەکارھێنانی کەرەستەیەکی چووکە (ATA) و گرێدانی بە تەلەفوونە ئانالۆگەکەتەوە، دەتوانی تەلەفوونە کۆنەکانت بەکار بێنی. ئەم کەرەستانەش جۆریان زۆرە کەوتووەتە سەر ئەوەی کە لە کوێ دەتەوێ گرێی بدەی. ئەوەیان کە لە ھەموویان زیاتر باوە، ئەوەیە کە سەرێکی گرێ دەدرێ بە ھێڵی بەرینباندەکەتەوە و ئەو سەریشی بە تەلەفوونە کۆنەکەتەوە. ھەمان کەرەستە ئەو شەپۆلە دەنگانەی تۆ دیانڵێی دەیانگۆڕێتەوە بە سیگناڵی تایبەتی و لە کەیبڵەکەوە دیاننێرێ و بەھەمان شێوە دەنگ و سیگناڵەکانی ئەو سەری کەیبڵەکەت بۆ دەکاتەوە بە شەپۆلی دەنگ و تۆش لە تەلەفوونە کۆنەکەتەوە گوێت لێی دەبێ. وشەی " Ethernet" لە نێو تکستە سوێدییەکەدا ھاتووە، دەبێ لێرەدا بە کورتیش بووبێ، تۆزێک باسی بکەین. ئەمە ستاندارێکە بۆ ئەوەی کە چۆن زانیارییەکان لە نێو کەیبڵەکاندا و لە نێوان کومپیۆتەرەکاندا ھاتووچۆ بکەن. ئەم کەرەستەیەش لە نێوەراستەکانی ساڵانی ٧٠ دا لە لایەن " Bob Metcalfe " و " David Boggs"ەوە داھێنرا.\nئەگەر تۆش کەڵک لەم کەرەستەیەی سەرەوە وەردەگری، ئیتر پێوسیتت بە کومپیۆتەرێک نیە بۆ ئەوە زەحمەتی کونڤەرت کردن و گۆڕینی شەپۆلەکانت بۆ بکێشێ. بێجگە لەمەی سەرەوە باسمان کرد کەرستەی واش ھەیە کە لە رێگای کونی یۆئس‌بی یەوە گرێی دەدەی بە کومپیۆتەرەکەتەوە و ئەو سەریشی بە تەلەفوونەکەتەوە، لەم جۆرە گرێدانەدا ئیتر کومپیۆتەرەکەیە کە کاری گۆڕینی شەپۆلەکانت بۆ ئەنجام دەدا.\nبەرینباند تەلەفوون، ئای‌پی تەلەفوون، ئینتەرنێت تەلەفوون یان پرۆگرام تەلەفوون؟\nمەسەلەیەکی سوێدی ھەیە کە دەڵێ:" شێرا بارن ھار مۆنگا نامن Kärt barn har många namn " (منداڵێکی خۆشەویست چەندین ناوی ھەیە). ئەگەر لەسەر ئای‌پی تەلەفوونیش ھەمان بۆچوون ھەبێ، ئەوا ئێستا گەیشتووەتە ئەو رادەیە. لە نێو ئەو ناوانەدا کە لەسەردێڕی بڕگەکەدا ھاتوون دەبێ یەکێکیان زیاتر سەرنجی بدرێتێ، ئەویش پرۆگرام تەلەفوونە. دەتوانین بڵێین کە ئەو سێ دانەکەی دیکە واتە بەرینباند تەلەفوون، ئای‌پی تەلەفوون، ئینتەرنێت تەلەفوون یەک شتن ـ تەلەفوونێک کە لە رێگای کونی تەلەفوونی قەت دیوارەکەوە گرێیی دەدرێ بە ھێڵەوە. پرۆگرام تەلەفوون وەک لە ناوەکەیدا دیارە، تەنیا پرۆگرامێکە کە لە نێو کومپیۆتەرەکەدا ھەرمانەکانت بۆ جێ بەجێ دەکا. بۆ ئەوەی پرۆگرام تەلەفوونێک بەکار بێنی، دەبێ مایکرۆفۆنێک و بڵندگۆیەک (سەماعە) یان "ھێدسێت" (head-set) ێک گرێ بدەی بە کومپیۆتەرەکەتەوە. ئەگەر وێب‌کامت ھەبێ ئەوە ھێندێک پرۆگرام ھەن کە دەتوانن لە رێگای تۆڕەوە وێنەکەت بەڕێ بکەن بۆ ئەوە ئەو کەسەی قسەی لەگەڵ دەکەی بتبینێ.\nلەم ئاخرانەوە مێدیای سوێد دەستیان پێکردووە و وشەی "ئینتەرنێت تەلەفوون" وەک ھاومانەیەک بۆ "پرۆگرام تەلەفوون" بەکار دەبەن. ھەر بۆیە ئەگەر زیاتر لێی وردبینەوە رەنگە مرۆڤ بتوانێ وای پێناسە بکا کە بەرینباند تەلەفوون و ئای‌پی تەلەفوون یەکێکن و ئینتەرنێت تەلەفوون و پرۆگرام تەلەفوون زیاتر بەو پرۆگرامانەی کە لە نێو کومپیۆتەرەکەدا ھەن ھەڵدەسووڕێن.\nتەلەفوون کردنی ھەرزان\nزۆر جار دەڵێن کە بەرینباندتەلەفوون لە تەلەفوونی ئاسایی ماڵ ھەرزانترە، ئەمەش تا رادەیەک راستە. خودی کەرستەکان ھەرزانتر نین، بەڵام ئەو نرخەی بۆ ماوەی تەلەفوون کردن دەیدەی ھەرزانترە، بێجگە لەمەش ئابوونەمانی مانگانەکەشی ھەرزانترە. زۆر جاریش بۆ پێوەندییە تەلەفوونەکانی ئای‌پی تەلەفوونی پێوسیت ناکا ھیچ نرخێک بدەی بەو شەرتەی ئەگەر لە ھێڵی تایبەتی ئەو کومپانیا خزمەتگوزارییەوە کە لە لایان ئابوونەی کەڵک وەربگری. جیاوازی ھەرە بەرچاو مرۆڤ دەتوانێ لە نرخی قسەکردنی پێوەندییەکانی دەرەوەی وڵات دا ببینێ، تەنیا پرسیار ئەوەیە کە ئەم جیاوازییە چەندەیە. بە قسەی "Computer Sweden" بەرزنرخاندنێک لە نرخەکانی بۆ نموونە "OECD" لەگەڵ تەلەفوونی ئاسایی ماڵدا بۆ بنەماڵەیەک‌ی ئاسایی لە ٥٠ تاکوو ٨٠ لەسەددا کەم دەبێتەوە. ئیتر دەمێنێتەوە سەر ئەوەی کە چاوەڕوان بین بزانین ئەم وتەیە تا چەندە راستە.\n٢ـ بنچینەکانی ئای‌پی تەلەفوون.\nئای‌پی تەلەفوون وەک تەلەفوونە کۆنەکان کەڵک لە ھێڵی تەلەفوون وەرناگرێ، ھەموو زانیارییەکان لە رێگای تۆڕەوە بەڕێ دەکرێن، ھەمان ھێڵ کە تۆ بۆ سەیر کردنی ئینتەرنێت کەڵکی لێ وەردەگری. ئەمەش بە نۆری خۆی داخوازییەکی زۆر دەخاتە ئەستۆی سیستەمی تۆڕەکە، چوونکە تۆ کە لە تەلەفووندا لەگەڵ کەسێکی دیکە قسە دەکەی ناتەوێ گوێت لە ھاشوھوش و دەنگی نەخوازراو بێ، ھەروەھا ناتەوێ سێ چرکە چاوەڕوان بی بۆ ئەوەی ئەو کەسەی گوێت بۆ رادەگرێ، قسەکانی تۆی پێ بگا، یان بە پێچەوانەوە ناتەوێ سێ چرکە راوەستی تاکوو وڵامەکەی ئەوە کەسەت گوێ لێ بێ. نایشتەوێ کە جاروبارە دەنگ نەمێنێ و دیسان دەنگ بێتەوە. وەک ئەو کاتانەی کە بە موبایل قسە دەکەی و ھێلیش باش نییە دەنگەکەت پساو پساو پێ دەگا. ئەمەش یەکێک لە داخوازە سەرەکییەکانە کە تۆ وەک مشتەری دەبێ لە کومپانیای خزمەتگوزاری ئای‌پی تەلەفوونیت گەرەک بێ. ئەمەش گەورەترین رەکەبەرایەتیی و ئالترناتیوێکە دژ بە تەلەفوونە ئانالۆگەکان.\nتێئۆری بنچینەییەکانی ئای‌پی ـ تەلەفوون\nبە گشتی ئەو تۆڕەی ئیمڕۆ ئێمە بۆ تەلەفوون بەکاری دێنین، ئینتەرنێت بە ھەمان شێوەی کار ناکا. کاتێک تۆ بە تەلەفوونێکی ئانالۆگ پێوەندی دەگری، پێوەندییەک بۆ ئەو کەسەی تۆ دەتەوێ قسەی لەگەڵ بکەی، ساز دەکرێ. کاتێک ئەم پێوەندییە دروست دەبێ ئامادەسازی دەکرێ بۆ ئەوەی رادەی ئەو ھێز و تواناییەی کە بۆ پێوەندییەکە پێویستە، جێ بە جێ بکرێ تاکوو ئێوە بتوانن بە بێ پسان و بێ ھاژە و ھوشەی دەنگی دیکە قسەی خۆتان بکەن. بنکە خزمەتگوزارییەکان کە لە نێوان تۆ و ئەو کەسەی کە پێوەندیت پێوە گرتووە ھاوکات ھاوکاری دەکەن بۆ ئەوەی ئەگەر پێوەندییەکە پسا گرێی بدەنەوە و یان ئەگەر بەرگرییەک ھاتە ئاراوە چارەسەری بکەن.\nبەڵام ئینتەرنێتی ئیمڕۆیی ئیتر بەو جۆرە کار ناکا، بەڵکوو کەڵک لە راژەکار وەردەگرێ بۆ ئەوەی بە باشترین شێوە زانیارییەکان لە نێوان بەکارھێنەر و وەرگردا بگۆڕێتەوە. ئەمەش بەو مانایەیە کە ھیچ گارانتییەک لە گۆڕێدا نییە بۆ ئەو ماوەیە کە زانیارییەکە دەگاتە بەرەوە، ئیتر ئەوە کەوتووەتە سەر ئەوەی کە ئەو زانیارییانە دەگەنە بەرەوە، یان بە چ رادەیەکی ھێز بۆ خێرا گەیاندنی زانیارییەکان بەکار دێ بۆ ئەوەی بگەنە بەرەوە. ھەروەھا لە گەیشتنی زانیارییەکان بەو شێوەیە کە نێردراون دڵنیاییەکی تەواو نییە، کە وابوو چۆن دەکرێ ئای‌پی تەلەفوون گارانتی بکرێ؟\nسێ جۆر سنووردار کردن\nسێ جۆرە سنووردار کردن ھەیە بۆ ئەوەی بە باشترین شێوە خزمەتگوزای بدرێ بە بەکاربەران. دەکرێ ئەم سێ جۆرەش لەگەڵ پێوەندی پۆستیدا ھەڵسەنگێنین. یەکەم گرفت ئەوەیە کە نامەکە لە نێو رێگادا ون دەبێ. ئەگەر کوپییەکەی لە لامان مابێ ئەوا دەتوانین جارێکی دیکە پۆستی بکەینەوە. نۆرەی گرفتی دووھەمە، ئەویش ئەو ماوەیەیە کە پێویستە بۆ ئەوەی نامەکە بگاتە بەرەوە. ئێمە پێمان خۆشە ئەو نامەی پۆستمان کردووە لە نێوان ١ تاکوو ٣ رۆژ بگاتە ئەو کەسەی بۆمان ناردووە. ئێستا گرفتی سێھەم دەبینین. ئەگەر لە نێوان ١ تاکوو ٣ رۆژ بخایەنێ بۆ ئەوەی نامەکە بگاتە دەست خاوەنەکەی، ئیتر ئێمە چۆن دەتوانین رۆژی گەیشتنی نامەکە بزانین کە ناردوومان بۆ کەسێک کە رۆژی لەدایکبوونییەتی و ئێمەش بلیتێکی یا نسیبی بینگۆلۆتۆمان بۆ ناردووە؟ بە ھەمان شێوە کە مرۆڤ چەند نامەی پێوەندیدار بەیەک (وەک زنجەرە نامە) دەنێرێ حەز دەکا کە ھەموویان لە کاتی خۆیاندا بگەنە بەرەوە. ئەمانە ھێندێک گرفتن کە مرۆڤ لە بەکارھێنانی ئای‌پی تەلەفووندا تووشیان دەبێ و بۆ ئەوەی ئای‌پی تەلەفوون جێگای رەزامەندی بەکارھێنەران بێ، دەبێ ئەم گرفتانە چارەسەر بکرێن.\nچۆن ئەو کەسەی نامەکانی پێگەییوە بزانێ لە کوێوە دەست بە خوێندنیان بکا؟ ھیوادارین کە نووسەری نامەکە، رێکەوتی نووسینی نامەکەی نووسیبێ، یان نامەکانی ژمارە لێدابێ بۆ ئەوەی کارئاسانی کردبێ و وەرگری نامە بە ئاسانی ریزبەندیان بکا. وای دابنێین کە نامەکان بە رۆژێک دەگەنە بەرەوە و ناردنی نامەکان بە پێی ریزبەندی لە سەری مانگەوە دەست پێ دەکا. کە وابوو نامەی ژمارە یەک رۆژی سێ شەممە دەگاتە بەرەوە، ھاوکات کە بەڕێکەری نامەکان نامەی ژمارە دوو دەنێرێ، نامەی ژمارە دوو لە رێگادا لە نێو دەچێ و رۆژی چوارشەممە نامەیەک ناگاتە دەستی نامەوەرگرەکە و نامەنێرەکەش نامەی ژمارە سێ بەڕێ دەکا. نامەی ژمارە سێ لە کاتی خۆیدا کە رۆژی پێنج شەممەیە دەگاتە بەرەوە. نامە وەرگرەکە نامەیەکی کورت دەنووسێ و باسی نەگەیشتنی نامەی ژمارە دوو بۆ بەڕێکەری نامەکان دەکا. بەڕێکەری نامەکان رۆژی ھەینی نامەی ژمارە دوو دەنێرێتەوە و رۆژی شەممە نامەکە دەگاتە دەستی وەرگرەکەی. ئەم کارەی وەرگری نامەکان کردوویە ئەوەیە کە خوێندنەوە نامەکانی وەپێش خستووە و ئێستا ھەر سێ نامەکەی ھەیە و بە پێی ژمارە ریزیان دەکا. دەتوانین بڵێن بە ھەمان شێوەش ئای‌پی تەلەفوونیش ئەو ھەڵانەی کە پێش دێن رێکوپێکان دەکا، ئەو بەر لە بڵاوکردنەوەی دەنگەکە تۆماری دەکا، زانیارییەکان رادەگرێ بۆ ئەوەی ئەگەر ھەڵەیەک پێک ھات بتوانێ راستی بکاتەوە.\n٣. Voice Over IP، Voip و پرۆگرام تەلەفوون\nھەر وەک لە پێشدا باسم کرد زۆر ناوی جۆراوجۆر بۆ ئای‌پی تەلەفوون ھەیە. یەکێک لە ئاساییەکانیان دەستەواژەی ئینگلیزی Voice Over IP یە، کە بە ساکاری ماناکەی دەبێتە خزمەتگوزاری تەلەفوون لە رێگای ئینتەرنێتەوە. من بڕیارم دا کە ئەمەش ببێتە بەشێکی سەربەخۆی لەم وتارەدا، چوونکە زۆر جار VoIP بە مانای پرۆگرام تەلەفوون بەکار دێت. پرۆگرامەکانی تەلەفوون پێکردن دەتوانن جیاوازییەکی زۆریان پێکەوە ھەبێ و ھەروەھا چۆن بیریان لە شێوازی بەکارھێنانی کردووەتەوە.\nھەرچەندە کە "سکایپ" لەوانی دیکە زیاتر بەکار دێ و لەوانیتر جیا کراوەتەوە، بەڵام ھێشتا ئالترناتیوی دیکە زۆرن. سکایپ دروست کراوە کە وەک تەلەفوون لەسەر کومپیۆتەر بەکار بێ، ھەر بۆیە بەجۆرێک فۆرم دراوە کە لەگەڵ ئەو شوێنە بگونجێ. ئەگەر مرۆڤ بۆ وێنە Ventrilo یان Teamspeak بەکار بێنێ، بۆی دەردەکەوێ کە ئەمانە زۆرتر بۆ چات کردن و ئەو کەسانەی کە لەسەر ھێڵ گەمە دەکەن دروست کراوە. لە مێژە پرۆگرامێکی دیکە بە ناوی ICQ ھەیە کە بۆ "تەلەفوون کردن" و قسە کردن لەگەڵ کەسێکی دیکە دروست کراوە.\nبەشێکی دیکە کە ئەم پرۆگرامانەی بۆ دروست کراوە و ھەموویان بۆی دەبن، کونفرانسی سەرھێڵە. NETMeeting پرۆگرامێکی دیکەیە کە زۆر خزمەتگوزاری پێشکەش دەکا بۆ ئەوەی مرۆڤ لە رێگای ھێڵەوە قسە بکا و ھەروەھا بەکارھێنەران دەتوانن بە ھۆی ئەم پرۆگرامەوە، بەڵگە و پەڕگە لەگەڵ یەک بگۆڕنەوە.\nلەسەر نووسەری ئەم وتارە\nنووسەر ناوی ئاندرش لوندگرێن (Anders Lundgren)ە، خوێندکاری ئەندازیاریی تکنیکی کومپیۆتەرە لە ھێڵی تایبەت بە پێوەندی کومپیۆتەردایە لە زانکۆی لولەئۆ (Luleå Tekniska Universitet). لە چەند ساڵ لەمەوبەرەوە ئاندرش خولیای پێوەندی لە رێگای کومپیۆتەرەوە بووە و ئەم وتارەش یەکەم وتاری ناوەبراوە لەم پێوەندییەدا.\nئەگەر راوبۆچوونێک یان تێبینییەکت لەسەر ئەم وتارە ھەیە، بە خوشحاڵییەوە دەتوانی بۆم ئیمایل بکەی. ئیمایلی منیش ئەمەیە artiklar@alundgren.se .\nهەربژى کاک حامید گیان بە ڕاستى بابەتێکى زۆر بەسودە،هەروەها زۆر جوان ڕونکراوەتەوە :)\nبۆ من سوودی هه‌بوو\nزۆر سپاس کاک حامید بۆ به‌خشینی کاتێکی زۆر بۆ وه‌رگێران و نوسیینی ئه‌و بابه‌ته!\nیه‌ک له‌به‌کارهێنه‌ره سه‌ره‌تاییه‌کانی ئایپی ته‌له‌فۆنیم له‌نه‌رویج ، لێره له 2004 دا په‌یدابوو کۆمپانیایه‌ک هه‌بوو ناوی IP24 ه فۆرومێکیشیان هه‌بوو له‌وێ ئه‌ندام بووم له ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌دا پێم وایه نزیکه‌ی 700 به‌کاهینه‌ری هه‌بوو، جاران جۆرایه‌تی ده‌نگی زۆر باش نه‌بوو ، به‌ڵام ئێستا په‌یوه‌ندی به‌خێرایی هێڵه‌که‌ته‌وه هه‌یه.\nئه‌و کاته ئه‌وه‌ی کێشه‌بوو فاکس به ئایپی ته‌له‌فۆنی نه‌ده‌کرا، به‌ڵام دوای ماوه‌یه‌ک ئامێریکیان بۆ هات گوایه فاکسیشی پێده‌کرێت.\nله سه‌ره‌تادا زۆر هه‌رزان بوو ، جارێ هیچ ئابوونه‌یه‌کی مانگانه نه‌بوو ، من ته‌نیا پاره‌ی ئه‌وه‌م ده‌دا که تێلم ده‌کرد ، واته مانگی 169 کرۆنم بۆ ده‌گه‌ڕایه‌وه جگه له‌وه‌ش تێلکردن زۆر هه‌رزانتر بوو له‌وانی تر.\nبه زۆر براده‌رم ده‌ووت کاکه ئه‌و پاره‌یه بۆ ده‌ده‌ن بۆ نایگۆڕن، گاڵته‌یان به قسه‌کانم ده‌هات.\nئێستاش هه‌ر ئایپی ته‌له‌فۆنیم هه‌یه، به‌ڵام ته‌له‌فۆن بکه‌ویت یا نا 89 کرۆن ده‌بڕن ، گه‌ر بایی 89 کرۆنیش تێل بکه‌یت هه‌ر 89 ده‌بڕن ، گه‌ر زیاتربێت زیاتر ، جگه‌ج له‌وه‌ش هێڵی ئینته‌رنێتت هه‌بێت 79 کرۆن زیاده ده‌بڕن، گه‌ر هێڵی ته‌له‌فۆنی ماڵت نه‌بێت.\nدەستخۆش کاک حامید بابەتێکی زۆر بەسوودە، گرنگترین شت لە ڤۆیپ Quality of Service، ئیستا بۆ کوردستان تەلفۆن دەکەیت لە دەرەوە بەم شێوەیەیە، زۆرکات مۆڵەتبەخشەکان هەرزانترین پێکبەستنت ئەدەنێ، بۆ ئێمە هەمان پارەیە، بەس جۆرایەتییەکەی تەواو نییە، یان لە پڕا دەبڕێت.\nده‌ستی هه‌مووتان خۆش بێ و ماندوو نه‌بن و سه‌ربه‌رز و سه‌رفه‌راز بن، بێ گومان بۆچوونه‌کانتان هانده‌ره بۆ ئه‌وه‌ی که‌سانی وه‌ک من دیسان خۆیان ماندوو بکه‌ن به بابه‌تی باشه‌وه. مه‌به‌ستم سپاسه‌کان نییه منیش سپاسی ئێوه ده‌که‌م، ته‌نیا بۆچوونه‌کان پێویستن که به دڵنیاییه‌وه ده‌ڵێم زۆر جار له‌و بۆچوونانه سوودی زۆر وه‌رده‌گرم و شتیان لێ فێر ده‌بم. ده‌نا ئه‌گه‌ر ئێمه هه‌موو رۆژێک بێین سپاسی یه‌کتری بکه‌ین هێنده‌ی ناهێنێ و هه‌ر خۆمان ماندوو ده‌که‌ین.\nبۆ ئاگاداریشتان له ماکه‌کاندا له سه‌ره‌تای په‌یدا بوونی ته‌له‌فوون کردن به رێگای ئینته‌رنێته‌وه، پرۆگرامه‌کان وا دروست کرابوون که ده‌تتوانی نووسینه‌کانیشت فاکس بکه‌ی. من سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌کان ئه‌م جۆره پرۆگرامانه‌م به‌کار دێنا، دوایی به‌ره به‌ره رووم له پی سی کرد، ئێستا هه‌ردووکیان به‌کار دێنم. هه‌ر بژین. ده‌ستی ماندوو نه‌ناسی هه‌مووتان ده‌گوشم.\nدەست خۆش کاک حامید ،ماندوو نەبیت\nزۆر بەسوود بوو.\nبەڵکو بتوانی بیگۆڕی بۆ ویکی و لە ویکی چاوگ دایبنێیت تاوەکو لە ئەرشیفدا وون نەبێت.\nماندووبونێکی زۆری پێوە دیارە. هەربژیت، بەڵام چەند تێ بی نی یەک.!\nلەم بابەتە درێژەدا کە کاتێکی تایبەتی دەوێت وا باشە کۆمەڵێک خاڵبدەنی تێرو تەسەلو سەرچاوەی بۆ دابنرێت. لەوانە من لەوانەیە زۆر لەو ئامرێرانەم بەکار هێنابێت بەڵام تۆ بە جۆرێکی تر ناوت بردوون کە بۆ من نامۆ دەبن، دەتوانیت لە تەنیشت وشەی " بەرینباند، ئای پی تەلەفۆن،" هەموو ئەو جۆرانە کە لە شارەکەی تۆدا یان لە ژیانی رۆژانەی تۆدا بەکار دێت لەوانەیە بۆ من نامۆ بێت ئەو ناوە ، کەواتە باشتر وایە لە تەنیشیتیدا چەند هاو واتایەک یان بیکەیت بە بەستەرێک وشەکە کە بگەڕێتەوە بۆ وێنەیەک یان سەرچاوەیەک، و لەوابابەتە.\nدەستەکانت خۆش بۆ ئەو هەموو کاتەی بەو بابەتەت بەخشیوە،\nکاکه سه‌فین زۆر سپاس بۆ تێبینییه‌که‌ت، زۆر راسته ئه‌وه کارێکی یه‌کجار باشه. هه‌ر وه‌ک له ده‌ستپێکردنی وتاره‌که‌دا نووسراوه، نووسه‌ری بابه‌ته‌که ئه‌و کاره‌ی کردووه و له لاپه‌ڕه‌که‌ی خۆیدا دایناون. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و له‌و کاره‌دا پسپۆر و شاره‌زایه ناوه زانستییه‌که‌شی بۆ نووسیون. سه‌یر سه‌رچاوه‌که‌ی بکه. دیسان سپاس و پێزانین. سه‌رکه‌وتوو بی.\nكاك زه‌ندی واتا تۆ مانگی نزيكه‌ی ١٣ دۆلار ئه‌ده‌ی ؟ خێراييه‌كه‌ی چه‌نده ؟


لەبارەی سەرهەڵدانەوەی داعش هۆشداری دەدرێتە عادل عەبدولمەهدی\nئەحمەد مەدلول جەربا پەرلەمانتار لەسەر پشكی پارێزگای نەینەوا هۆشداری دەداتە عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی عیراق و دەڵێت "بارودۆخی ناوچەكانی خۆرئاوای پارێزگاكە بەهۆی داعشەوە باش نییە و ئەگەری دوبارەبونەوەی سیناریۆی ساڵی 2014 هەیە".\nئەحمەد مەدلول جەربا لەبەیاننامەیەكدا، كە ئاراستەی سەرۆك وەزیرانی عیراقی كردوە دەڵێت "بارودۆخی خۆرئاوای نەینەوا باش نییە و رێكخراوی داعش بەردەوام خەڵك دەڕفێنێت و گوندەكان دەكاتە ئامانج، هەندێك لەدانیشتوانی ئەو ناوچانە ئاوارەبون و ماوەی چەند رۆژێكە جوڵەیەكی بەهێزی داعش لەناوچەكەدا دەستیپێكردوە".\nئەو پەرلەمانتارە باسی لەوەشكردوە، هۆكاری ئەو دۆخە نەبونی هیچ یەكەیەكی سەربازی سەربە وەزارەتی بەرگرییە لەو ناوچانەدا.\nئاماژەی بەوەشداوە، لەساڵی 2014 عیراقییەكان بەگشتی و دانیشتوانی نەینەوا بەتایبەتی قوربانی زۆریاندا بەهۆی كۆنترۆڵكردنی پارێزگاكە لەلایەن داعشەوە، بۆیە ئەگەر بەزووترین كات یەكەی سەربازی نەنێرنە ناوچەكە ئەوا سیناریۆی 2014 لەناوچەكەدا دوبارەدەبێتەوە.


عەبدولناسر قارداش، جێگرەکەی ئەبوبەکری بەغدادی کێیە؟\nلەعەرەبیەوە: هێمن مەحمود\nئەبو عەبدولرەحمان شامی ئەبو عەبدولرەحیم، ناوی تەواوی تەها عەبدولرەحیم عەبدوڵا بەکر غەسانییە، لەناو داعشدا بە حاجی عەبدولناسر قارداش و ئەبو محەمەد بەناوبانگبوە، لەساڵی 1967 لە تەلەعفەر لەدایکبووە، لەگەڕەکی مەشیرفە لەموسڵ دانیشتووە، دەرچوی کۆلیژی ئەندازیارییە، فیکری تەکفیری لەسەر دەستی ئەبو عەلی ئەنباری ناسراو بە ئەبوعەلای عیفری وەرگرتووە، لەساڵی 2003 پەیوەندی کردووە بەئەنساروئیسلامەوە.\nساڵی 2007 بەیعەتی بەقاعیدە داوە، بەڵام ئەبو عومەری بەغدادی و ئەبو حەمزە موهاجری نەبینیوە، بوەتە یاریدەدەری ئەبوقسورەی مەغریبی و لەپارێزگای نەینەوا وەک ئیداری لەویلایەتی جەزیرە تا کۆتایی ساڵی 2007 کاریکردووە، کراوەتە والی جەزیرەو بەرپرسی چەندین کوشتارگە بووە.\nبەتەزکیەی ئەبو موسلیم تورکمانی لەساڵی 2010، لەلایەن ئەبوعومەری بەغدادی بوەتە والی ویلایەتەکانی باکور( باشوری موسڵ و موسڵ و جەزیرەو کەرکوک).\nدوای کوشتنی ئەبوعومەری بەغدادی لەنیسانی 2010 پەیوەندی بەهێزی لەگەڵ ئەبوموسلیمی تورکمانی دروستکردوە، هەر ئەویش لەکۆتایی 2011 چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ ئەبوبەکری بەغدادی لەدەوروبەری بەغدا بۆ رێکخستووە، بەهۆی ئەوەی ئەندازیاربووە، بەغدادی دوای ئەو چاوپێکەوتنە کردویەتیە ئەمیری پیشەسازی و گەشەپێدان.\nلەتەموزی 2011، لەگەڵ حاجی بەکر خلێفاوی و ئەبو محەمەدی جۆلانی و ئەبو محەمەدی عەدنانی لەپێشەنگەکانی بڵاوکردنەوەی فیکری قاعیدەبوون لەشام، هاوکات لەگەڵ ئەبو محەمەدی عەدنانی دەستێکی باڵای هەبووە رێکخستن و راکێشانی خەڵکی بۆ رێکخراوەکەیان لەرۆژهەڵاتی سوریادا و چەندین کارگەی چەک و تەقەمەنی و چەکی بێدەنگی دروستکردووە.\nدەیان جار ئەبوبەکری بەغدادی بینیوە، هەر ئەمیش خاوەنی فیکرەی یەکگرتنی هەردوو لقی سوریاو عێراقی قاعیدە بووە کە دواتر داعشی لێ بەرهەمهاتووە، ئەویش دوای ئەو جیابونەوانەی کە لەرێکخراوی قاعیدەدا رویاندا. دوای جیابونەوەی بەرەی نوسرەش لەداعش، عەبدولناسر قارداش کراوەتە والی شەرقیە (حەسەکەو دێرئەلزورو رەقە).\nلەساڵی 2014 بوەتە والی بەرەکە، دوای راگەیاندنی خەلافەتیش کراوەتە جێگری ئەمیری لیژنەی دانوستان و دواتریش ئەمیری لیژنەکە، بەهۆی ئەوەی مشتومڕکردنی لەگەڵ ئەبوبەکری بەغدادی لەلایەن بەغدادیەوە سزادراوە.دواتر تا ساڵی 2017 سەرپەرشتیاری مەلەفی گەشەپێدان و پیشەسازی بووە، دوای کوژرانی عەدنانیش تاساڵی 2019 بوەتە جێگری ئەبوبەکری بەغدادی.\nلەگرنگترین ئەو شەڕانەی سەرپەرشتیکردون: کۆبانی وتەدمور و حەڵەب و ریفی حمس و شەڕەکانی باب بووە، فەرماندەی دواین شەڕی داعش بووە لەرۆژهەڵاتی سوریا لەنیسانی 2019 (شەڕەکانی باغوز).\nلەدانوستانەکانی داعش لەگەڵ زۆربەی گروپ و لایەنەکانی تردا رۆڵێکی گرنگی هەبووە. بەتایبەت ئەوانەی بەسەفقەی پاسە سەوزەکان ناسران، شەوی 20ی ئایاریش حکومەتی عێراق هەواڵی دەستگیرکردنەکەی بڵاوکردەوە.\n٭ هیشام ئەلهاشمی/ لێکۆڵەرو نوسەری بواری ئەمنی و گروپە توندڕەوەکانەو خاوەنی کتێبی (جیهانی داعش)کە لەلایەن وەرگێڕی ئەم وتارەوە لەساڵی 2015 کراوەتە کوردی.\n٭بەپێی زانیارییەکان عەبدولناسر قارداش لەلایەن شەڕڤانانەوە لەباغوز دەستگیرکراوەو رادەستی عێراق کراوەتەوە.\nویلایەتی موسڵ لەڕاپۆرتێکی ساڵی ١٩٢٠ی بەریتانیادا