گەنجان: دەبێت پشت بە خۆمان ببەستن و چاوەڕێی حکومەت نەبین – کوردی – RojNews.News\n22/06/2020 - 8:07:35 pm\nدووشەممە, 18 ماي 2020 – 08:39 ڕۆژنیوزـ تەرزە تەها\nلە ساڵی ٢٠١٢ تا ساڵی ٢٠١٨، ساڵانە نزیکەی ٣٠ هەزار خوێندکار لە زانکۆ و پەیمانگاکانی هەرێمی کوردستان خوێندن تەواو دەکەن، بەپێی ئامارێکی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی زیاتر لە ١٧٣هەزار و ٥٥ دەرچووی لە زانکۆ و پەیمانگاکان هەن، کە خوێندنیان تەواوکردووە و دانەمەزراون.\nهەرچەندە حزبەکانی هەرێمی کوردستان بەردەوام لە بانگەشەی هەڵبژاندنەکاندا بەڵێنی دابینکردنی هەلی کار و دامەزراندنیان دەدا، بەڵام هەمووی تەنیا وەک بانگەشە مایەوە، ماوەی هەشت ساڵە دامەزراندن لە هەرێمی کوردستان وەستاوە.\nمحەمەد سەردار، ماوەی چوار ساڵە بەشی ڕاگەیاندنی زانکۆی کەرکوکی تەواوکردووە و بێکارە، هۆکاری بێکاری خۆی و دەرچووە دانەمەزاراوەکانی خستە ئەستۆی حکومەت و دەڵێت: حکومەت گەنجەکانی فەرامۆشکردووە و زۆرینەی گەنجەکانیانش کاتە بەتاڵەکانیان لە کافتریا و ئەو شوێنانە بێ سودانە بەسەر دەبەن.\nئەو گەنجە ئەوەش دەخاتە ڕوو، کە گەنجان سەرمایەی سەرەکی هەر کۆمەڵگایەکن، هۆکارێکە بۆ بەرەپێشچوونی کۆمەڵگا، بەڵام لە هەرێمی کوردستان بەدەست بێکاریەوە دەناڵێنن، دەشڵێت: کە هەلی کار ڕادەگەیەندرێت لەلایەن کەرتی تایبەت یان حکومییەوە، فۆڕم پڕ دەکەینەوە لەوێش ناومان نایەتەوە بە جدی گەنجان لێرە تووشی نەهامەتییەکی زۆر بوون.\nلەگەڵ زۆری ژمارەی ئەو گەنجانە کە خوێندن تەواو دەکەن و چاوەڕوانی دامەزراندن دەکەن، گەنجانێکی زۆریش هەن کە چاوەڕوانی دەستی حکومەت ناکەن و هەوڵیانداوە کە پڕۆژەییەک بۆ خۆیان دروست بکەن، یەکێک لەو گەنجانەش دەشە کەریمە.\nدەشە کەریم، ماوەی هەشت ساڵە بەشی کوردی زانکۆی سلێمانی تەواو کردووە، بەڵام وەکو خۆی دەڵێت: هیچ کات چاوەڕوانی دامەزراندن نەبووە، لەبەر ئەوەی دەیزانی کە هیچ هەلی کارێک نییە، پشتی بەخۆی بەستووە و خواردنگەیەکی تایبەت بە خۆی کردووەتەوە، هەلی کاریشی بۆ چەند گەنجێک ڕەخساندووە.\nدەشە کەریم دەبارەی گەنجەکان دەڵێت: پێویستە گەنجان پشت بەخۆیان ببەستن، لەبەری ئەوەی لە هەموو دنیاش حکومەت توانای دامەزراندنی سنووردارە، گەنجان دەتوانن پڕۆژەی بچوک دەستپێبکەن، بە تایبەت ڕووی دەمم لە کچەکانە بێکار دانەنیشن، دەست بۆ کارێک ببەن و دەتوانن لە ماڵەوەش ئیشی دەست یان خواردن دروستکردن بکەن، گرنگ ئەوەیە کارێک بکەن، ئەگەر بڕێک پارەی کەمیش بێت بەدەستی بهێنن و سودی لێوەربگرن.\nجگە لەو گەنجانەی کە خۆیان بوونەتە خاوەی پڕۆژە و کاری خۆیان، گەنجانێکیش هەن کە خۆیان فێری پیشیەک کردووە کۆژین ڕەحمان، نمونەی گەنجێکە ماوەی دوو ساڵە بەشی ئایتی پەیمانگای تەکنیکی چەمچەڵی تەواو کردووە، لەگەڵ ئەوەی لە بەشی داتابەیسی پێشانگایەکی فرۆشتنی دەرگا و پەنجەرە دەستی بەکارکردن کردووە، خۆی فێری دانانی دەرگا و پەنجەرە کردووە، وەک خۆی دەڵێت چاوەڕوانی دەستی حکومەت نابێت.\nکۆژین، باس لەوەش دەکات کە پشتبەستن بە وڵات و حکومەتێک کە هیچ بەرپرس و خاوەنێکی نەبێت بێ سوودە، دەشڵێت: هیچ کەس هێندەی گەنج خەمخۆری خۆی نییە، دەبێت خۆمان هەوڵبیدەن بەدوای کەسابەتێکدا بگەڕێین و ژیان دەستپێبیکەین.\nئەو ژمارە زۆر لە دەرچووی دانەمەزراو هۆکار بووە بۆ ئەوەی ژمارەیەک لە گەنجەکان خۆیان دەست بۆ دروستکردنی پڕۆژەی خۆیان ببەن، بەڵام چەندین گەنجیش هەن چاویان لەدەستی دەسەڵاتە بۆ دامەزراندن، حکومەتیش نە هیوا دەداتە گەنجان کە دایان بمەزرێنێت، نە هاوکارییان دەکات پڕۆژەی بچوک بنیاتبنێن، بۆیە وەک گەنجان ئاماژەیان پێکرد، گرنگە خۆیان هەوڵی دۆزینەوەی کار و بنیاتنای داهاتوویان بدەن.\nئۆتۆمبێل لە هاوڵاتیەکیدا و گیانی لەدەستدا


کوردبوون و ناسیۆنالیزم   27/7/2017\nخوێندنەوەیەیەک بۆ کتێبی: (بوونی نـەتەوەیی کورد،\nلە نێوان فەلسەفە و سۆسیۆپۆلـەتیکدا)ی\n«پرۆسەی بە ئایدۆلۆجیاکردنی بیر، پرۆسەی گۆڕینی ئەوەیە کە بە سروشت هەیە بۆ ئەوەی کە بەدروستکردن هەیە، مەبەستمان لەوەی کە بەسروشت هەیە هەر شتێکی زیندووە کە یەکجار دیتە بوون و هاتنەبوونی شیانی دووپات بوونەوەی نییە،ئەوەش بەم رێگایە دێتەبوون تاکە بوونەوەرێکە کە شایانی ئەوەیە بوونەکەی بە بوونێکی مێژوویی بزانرێت».(٩٨)\nمرۆڤ یەکجار لە دایک دەبێت، کە ماڵئاوایی کرد، جارێکی تر نایەتەوە نێو ژیانەوە. نەتەوەیەک کە مرد، یاخود فەوتێندرا، مەحاڵە دروست ببێتەوە. ئەوانەشی خۆیان لەناو دەبەن و دەسڕدڕێنەوە، هەڵسانەوەیان ئەستەم و دژوارە، چونکە هەردووکیان، بوویەکی سروشتیان هەیە. لە بونیاتنانی ئەمانەدا، کەس ڕۆڵی نەبووە و لە دروستبوونیشیاندا، هیچ تیۆری و ئایدۆلۆژییەک کاریگەرێتی نەبووە. ئیدی سروشت، یاخود خواوەند سازی دابن، بوونەکەیان، لەدەرەوەی ئیرادەی کەسەکانەوەیە و هاوکات بوونیان مەحکومی خەیاڵی خاوەن تیۆرییەکان نین. مامۆستا مەسعوود محەمەد، بەم وتەیە باسەکەمان دەوڵەمەند دەکات:\n<< ئەگەر بۆ جۆرێکی ئاسایی بەرژەوندیی گوزەران و خۆپاراستن و پەلەی ژیان هەڕەمی کۆمەڵایەتی بە مل کۆمەڵدا نەهێنابایە،نە زەوی و گاڕەش و گەنم و جۆ،نە قولاب و تۆڕ و نە ئاش،نە ئێستر و بارگیر و گوێزانەوە،نە بزن و مەڕ و گامێش،نە مازووچنین و کەتیرەگرتنەوە و پووش و کزرەداکردن،نە هەرچی جۆری بەرهەم و هۆی بەرهەم هێنانە لە خۆیەوە بێ تێ خوێندنەوەی پێویست بوونی سەرۆک و ناوبژی کەر و ریز ڕێکخەر و تانووتدەر و ناتوانێ لەسەرەتاوە دوو لینکەی تاکێک بەسەرشان و ملی (١٠٠)کەس و (١٠٠٠)کەسدا بهێنیت>>.\nبوونێکی مێژوویی نییە\nنووسەر ژیرانە و بەکاوەخۆ لەسەر مژارەکە دەڕوات و چەند دێڕێک دواتر دەڵێ:\n« ئەوەی بە سروشت هەیە و بوونی بوونێکی مێژووییە، لەناو مێژوودا بە پرۆسەیەکی مێژوودا دەڕوات و لە کات و شوێنێکی دیاریکراودا کە خۆی هیچ لە بارەیەوە نازانێت دێتەبوون و دوای ئەوەش هاتە بوون، لەناو مێژوودا پرۆسەی پەرەسەندنەکەی تەواو دەکات. بەڵام ئەوەی بە دروستکردن هەیە بوونێکی مێژوویی نییە، چوونکە دروستکەرەکەی هەر کاتێک بیەوێ دەتوانێت دروستی بکات و دروستکردنەکەشی دووپات بکاتەوە».(٩٩)\nد. عرفان نموونەکەیی زیندوو بۆ زیاتر رۆشنکردنەوەی ئەم بۆچوونە دێنێتەوە بەرچاوی خوێنەر و باس لە کارەکەی داڤینشی و وێنەکەی مۆنالیزا، دەکات. ئەم وێنەیە، بەرلەوەی بێتە ناو کارە هونەرییەکەوە، وەک ئایدیا و بیرۆکەکە سەرەتا لە هزری داڤینشیدا هەبوو، ئەوسا بەرجەستە بووە و لەوێدا پرۆسە مێژووەکە تێدەپەڕێنێ. بتهۆڤنیش بەرلەوەی کارەکانی لە سەمفۆنیا ١ـ٩ بەرهەم بهێنێ، لە بیری خۆیدا تاووتوێی کردوون. بە کورتی سەرەتا بیر و هۆش و دوایی مادە و ئامێر و وێنە...هتد. با بنۆڕین و بزانین مامۆستا مەسعوود محەمەد، لەم رووەوە چی بۆ تۆمار کردووین:\n<< بەلای باوەڕی منەوە تەنها ئاغاێیک هەبێ لە گۆڕانی کۆمەڵایەتیدا هەر مرۆڤە دەوجا بەهێز بێ یا بێهێز،سروشتیش لەو گۆڕانەدا عەبد و نۆکەرە ئەویش سەرکەش بێ یا هەموار. تاکە عامیلی ئیجابی لە گۆڕانی کۆمەڵایەتیدا مرۆڤە،سروشت عاملی بێ تەرەفە،دەسەڵاتی نییە خۆ بکا بە عاملی ئیجابی،مردووە و جوکەی لەبەرەوە ناێی تا بگوترێ بە شێوەێیکی ئیجابی دەستێوەردان دەکات لە گۆڕانی کۆمەڵایەتی .مرۆڤ فاعل و سروشت منفعلە مرۆڤ کارتێکەرە و سروشت کارتێکراوە>>. مەسعوود محەمەد.\nزەمینەی دەرکەوتن و پەرەسەندنیان بیرە\nـ فەلسەفەی ئەڵمانی وەک نشینگەی راستەقینەی بیرۆکەی نەتەوە\nد. عرفان، وەک خوێنەر و توێژەرێکی خاون بەهرە و لێهاتوو، گەشتێکی ورد بەناو فەلسەفەی ئەڵمانی و تێزەکانی هێگڵ دا دەکاتەوە. هەروەک چۆن لای ڕوانگە مۆدێرنیزمەکە، گێلنەر نوێنەرایەتی بەرەکە دەکات، لێرەشدا هێگل، دەبێتە سەرتۆپی باسی فەیلەسوفانی ئەڵمانی. «لای هێگل بیرۆکەکان وەک تۆوی هەر بوونەوەرێکی زیندوو بونێکی زیندوویان هەیە، زەمینەی دەرکەوتن و پەرەسەندنیان بیرە و بیریش بە هۆی بیرکردنەوەی فەلسەفییەوە پەرەدەسێنێ و بوونی خۆی دیاری دەکات»(١٠٥)\nبیر داینەمۆی هەڵسوڕێنەری ژیانە و بیرمەندانیش ئاڵابەدەستی بزواندنەکەن. مرۆڤ سەرەتا بیری لە کورتکردنەوەی رێگای نێوان ئاوروپا و ئەمریکا کردۆتەوە، پێداویستی ژیانی مرۆڤ بۆ زوو گەیشتن و ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانی، مرۆڤی ناچاری بیرکردنەوە کردووە،ئەویش لەوەدا، بە دوا ئاکامی بیرکردنەوە گەیشتووە، دروستکردنی فرۆکەی داهێناوە...ئەم خەسڵەتی بیر و هۆشە، تەنیا لای مرۆڤ شیاوی بوونە و کار لەسەر داهێنانی بەردەوام دەکات!.\nتا پەرەسەندنی خۆی تەواو بکات\n« بیرۆکە لەناو بیردا بوونەوەرێکی زیندووە و وەک هەر بونەوەرێکی زیندوو پێویستی بە زەمەنێکی دیاریکراوە، تا پەرەسەندنی خۆی تەواو بکات و بوونی لە بوونێکی هەمەکی و پەتییەوە ببێت بە بوونێکی دیاریکراو،هەر بیرۆکەیەکیش لە سەردەمێکی مێژوودا لەناو زەمەندا دەردەکەوێت،لە لایەن بیرکەرەوەکانی میللەتێکەوە پەرەدەسێنێ و سوڕی ژیانی خۆی تەواو دەکات و دواتر لە سەردەمێکی تردا سەرهەڵدەداتەوە و بەرەو پەرەسەندنێکی باڵاتر هەنگاو دەنێت».(١٠٩)\nسەرکەوتنەکانی سەرکردەیەکی وەک ناپلیۆن، کارە هونەرییەکانی پیکاسۆ، دەقە شانۆییەکانی شەکسپیر و شیعرەکانی نالی، سەرەتا بیرۆکە بوون و دواتر لە میانەی پرۆسەیەکی کردەیی سروشتیدا تەکانیان خواردووە، بەرەو بوون و بەرجەستەبوون. لە قاڵبی ئەو کارەی پێی ناسراون، لە تەکنیکی شەڕ و تابلۆی هونەریی و کاریی ئەدەبی.\nبۆ گەیشتنی ئەم بیرۆکەیە بە پەرەسەندنی تەواوی خۆی و خۆئامادەکردنی لەناو بیردا وەک بیرۆکەی شتێکی دیاریکراو و هەستەکی، واتە بۆ چەکەرەکردن و پەرەسەندنی بیرۆکەیەکی دیاریکراو لە هۆشی مرۆدا، هێگڵ سێ قۆناغی دیاری کردوەوە: قۆناغی بیر و بیرۆکەی سەراپاگیر و دەرکەوتنی بیرۆکەکە بە تەواوی، وەک ئەوەی تۆو بڕوێنی، سەرەتا نەزانی چییە، دەیخەیتە ناو زەمینەی پەرەسەندنی سروشتی خۆی .زەوی دەکێڵی و تۆوەکە شین دەبێت. ئەوسا دەزانی بەرەکەت گیایە، یان درەختە و دواتریش کە بەری گرت، دەزانی چ جۆرە گیا یان درەختێکە. دوکتۆر عرفان بە وردی لەسەر ئەم نموونانە دەڕوات و بەرچاوی خوێنەر باش روون دەکاتەوە. چەند نموونەیەکی باش بۆ زیاتر روونکردنەوەی مەبەستەکەی هێگڵ دێنێتەوە.\nسەرەتا دیار نییە\nـ پەرەسەندنی بیرۆکەی نەتەوە لە فەلسەفەی ئەڵمانیدا\nلای لابنیتز مۆنادەکان و پاشان دەگەینە لای تاکە کەسی ئاکاری کانت و دواجار لای هێردەر و فیختە و هێگل، دەگەینە نەتەوە. بیرۆکەی هەمەکی لابنێتز، سەرەتا دیار نییە، چییە و بە چی دەگات ، تا دوای ئەو کانت درێژە بە پرۆسێسەکە دەدات و بیرۆکەکە لە ئاستە هەمەکییەکەیەوە تێدەپەڕێنێ بۆ خۆدیاریکردن. پاشان هێردەر و فیختە و هیگڵ بە دوا ویستگەی دەگەیەنن، کە نەتەوەیە. بیرۆکەکە لای لایبنێتز مۆنادەکانە و تەواو کۆنکرێتی نییە و سەروسیمای چ جۆرە کۆمەڵگایەکە. لای کانت نەتەوە خۆ دیاری دەکات، کە بە تاکە کەسی ئاکاری ناوی دەبات.\n«بیرۆکەکانی ناو بیر وەک تۆوە نەزانراوە بیرۆکەی هەمەکین و وەک ئەو بیرۆکەی پەتی نین کە بە هۆی داماڵینی ئەوەوە دەستمان دەکەوێت کە بیرۆکەی هەمەکی لە پەرەسەندنی خۆیدا دەستی خستووە».(١١٣)\nڕووەک بیرۆکەیەکی هەمەکی نادیارە، هەموو ڕووەکەکان دەگرێتەوە. بوونی هەمەکی و پەتی، وەک دارسێو و دار پرتەقاڵ،بوونی هەستەکین. لە بۆچونێکی نێزیکدا،مەسعوود محەمەد دەڵێ:\n<< هەستی ژیوەری و کاریگەری غەریزە جانەوەری جودا کردەوە لە سروشتی مردوو، هەستی(هۆش)و سەرلەبەری سیفەتەکانی ئادەمیزادیش بوون بە هۆی پێشکەوتن و گەشەکردنی لێهاتوویی و خالقیەتی،دەوروبەریش هەر ئەوەیە کە بێ ئیرادە خۆی گامەڵاس کردووە بۆ بەر ئیرادەی گیانلەبەران،ئیتر غەریزە تەنها ئامێری جانەوەرە و هۆش و غەریزەش ئامێری مرۆیە. هۆی بەرهەمهێنان لە مەڵبەندی «مرۆ» نەدەگۆڕا،ئەگەر «هۆش» نەیگۆڕیبایە وەک کە غەریزە نەیتوانی ڕیسیی جاڵجاڵۆکە و هێلانەی لەکلەک و لانی بەراز بگۆڕێت وەیا جۆری نێچیر گرتن بەدەم ڕۆژگارەوە فرە بابەت بکات و بابەتەکان تێک ببەستێت و فەندی نوێی پێ پەیدا بکات بۆ خۆژیاندن و حەسانەوە>>.\nبەم پرسە سەرەتایی و گرنگ و هەستیارانەوە\nخەریک بوونی نووسەر، بەم پرسە سەرەتایی و گرنگ و هەستیارانەوە، ئاماژەی قوڵی و سەنگینی کارەکە نیشان دەدات، تاوەکو تێڕوانینێکی گشتگر و ڕوون و قابیلی تێگەیشتنێکی زەلال، بخاتە بەردەستی خوێنەر،بە مەبەستی ئەوەی لە ئاڵۆزییەکانی ئەم پرس و خواستە ڕزگارمان بکات.\n«نەتەوە لەناو فەلسەفەی ئاڵمانیدا بەپێی تیۆرەکانی نەتەوە تیۆریزەکراوە،نەک بە پێی تیۆرەکانی نەتەوەخوازی «(١١٨.)\nواتە لای ئەڵمان،لەناو فەلسەفەکەیاندا هیچ باس لە ناسیونالیزم نەکراوە، هێندەی لە کایەی پرسی نەتەوەدا خەستبوونەتەوە .\nکاتێ خوێنەر، سەرقاڵی خوێندنەوەی ئەم بەرهەمە دەبێت، باش تێدەگات، نووسەر چەند خۆی ماندووکردووە و تا چ ئەندازەیەک بەدوای دۆزینەوەی سەرەداوی بیرۆکەی نەتەوە، لە فەلسەفەی ئەڵمانیدا وێڵ بووە. دەستنیشان کردنی مۆنادەکانی لایبنێتز، کە نازانرێ بوونەوەری زیندوون یان مردوون، یان ئاقڵن، دواتر فەلسەفەی کانت ئاشکرای دەکات مۆنادەکان مرۆڤن و سیستەمی رێکخستنی پەیوەندی نێوانییان هی مرۆڤەکانە. پاشان کانیتیش دێتە سەر باسی تاکەکەسی ئاکاری، وەک تاکەکەسی نەتەوە لە کۆمەڵگاکەیدا.\nدەشێ گەڕانەوە بۆ لای لایبنیتز و تا ڕادەیەکیش کانت، کە بە فەیلەسوفێکی کۆسمۆپۆلەتیک ناسراوە، نیشانەی گرنگی دانی د. عرفانە، بۆ قوڵبوونەوە لە فەلسەفەدا،خاڵێکی سەرەکی و بەڵگەیەکی دیکەی حاشاهەڵنەگری بەهاداری کارەکەی د. عرفان بێت، بۆ دۆزینەوەی ڕەگ و ڕیشەی بیرۆکەی نەتەوە و رزگار کردنی خوێنەر لەو وێڵی و سەرلێشیواوی و کەم زانین و زانیارییەی لەم بوارەدا هەیەتی و بەخشینی مانا و ڕوانینێکی تر بەم پرسە هەستیارە. هاوکات ئەمە ئاماژەیە بۆ ماندوو بوون و پەرۆش خواردنێکی بێ هاوتای نووسەر، تا خوێنەری کورد، لەو گرێ کوێرەیە قوتار بکات، کە بە ڕواڵەت و سەرپێیانە، بەسەر ئەم پرسە گرنگەدا بازیان داوە. چونکە لە ڕێگەی تێگەیشتن لە ڕیشە و بنەمای ئەم چەمکەوە، دەکرێ داوە تیشکی رووناک کەرەوە بخەینە سەر شەوەزەنگی دۆزی کورد. ئەمەش کرۆکی بنەڕەتی قورسایی کارەکەی نووسەرە.


سیناریۆكانی ڕوبه‌ڕو بوونه‌وه‌ی ئه‌م بار و دۆخه! … عه‌بدوڵا ساڵح – Dengekan\nكوردستان به قۆناغێكی دژوار و پڕ مه‌ترسیدا تێپه‌ڕ ده‌بێ ، بارو دۆخی دوای ١٦ ئۆكتۆبه‌ر ئه‌م ناوچه‌یه‌ی خسته به‌رده‌م كۆمه‌ڵێك ئالۆگۆڕی ڕیشه‌یی، ڕه‌نگه ئاكامه‌كانی یه‌ك له‌دوای یه‌ك ده‌ركه‌ون، نامه‌كی ئه‌مڕۆی بارزانی بۆ په‌رله‌مان – وه‌ك نمونه .\nیه‌كێك له یاریكه‌ره سه‌ره‌كیه‌كانی ئه‌م گۆڕه‌پانه یه‌كیه‌تی نیشتمانی ، یا ده‌قیق تر بڵێین باڵێكی ناو یه‌كیه‌تی بوو ، هه‌ركه‌س به‌سیاسه‌تی ئه‌م باڵه بڵێ خیانه‌ت یا موئامه‌ره ئه‌وا له سروشت وسیاسه‌تی ئه‌حزابی ناسیۆنالستی كوردی ، به‌تایبه‌تی یه‌كیه‌تی و پارتی ، نه‌گه‌یشتوه یاخود ساده‌و سه‌تحی بیر له‌سیاسه‌ته‌كانیان ده‌كاته‌وه . ئه‌م سیاسه‌ته‌ی باڵی بنه‌ماڵه‌ی تاڵه‌بانی له ناو یه‌كیه‌تیدا به‌ردێك بوو به دوو ئاراسته‌دا !\nیه‌كه‌م / ئه‌وان دڵنیا بوون له‌وه‌ی پارتی بۆته تاكه حزبی باڵا ده‌ست له‌كوردستاندا وهه‌نگاو ده‌نێ به‌ره‌و سه‌ركه‌وتنی ڕیفراندۆمه‌كه‌ی خۆی و فه‌زای كۆمه‌ڵگاشی به جۆرێك شه‌حن كردوه ته‌نانه‌ت نه‌یاره‌كانیشیان ناتوانن به به‌ڵێ ده‌نگ نه‌ده‌ن ،ئه‌م جوڵاندنی شه‌قامه ، ئه‌و حیزبه، وه به‌تایبه‌تیش سه‌رۆكه‌كه‌ی دواتر وه‌ك ( پاڵه‌وانی قه‌ومی ) وێنا ده‌كا ، ئه‌گه‌ر له‌م هه‌ل ومه‌رجدا فریای له‌باربردنی نه‌كه‌ون ڕه‌نگه دووباره بوونه‌وه‌ی ئه‌م ده‌رفه‌ته بۆ شكستهێنان به بارزانی له نزیك ماوه‌دا ئه‌سته‌م بێ .\nدووه‌م / كورسیه‌كه‌ی جه‌لال تاڵه‌بانی چۆڵه! ئه‌گه‌ر ئه‌و بنه‌ماڵه‌یه فریا نه‌كه‌ون ئه‌وا پڕۆ پارتیه‌كانی نێو یه‌كیه‌تی ، به‌تایبه‌ت – كۆسره‌ت ڕه‌سوڵ ومه‌لا به‌ختیار – ئه‌و هه‌له‌ی باڵا ده‌ستی پارتی ده‌قۆزنه‌وه و كێشه‌كانی نێو ماڵی یه‌كیه‌تی به قازاننجی خۆیان ده‌شكێننه‌وه به‌ره‌و كورسیه چۆڵه‌كه ، وه یاخود باڵ باڵێنی نێو یه‌كه‌تی ئیدامه‌ی ده‌بێت كه ئه‌مه‌ش له به‌رژه‌وه‌ندی پارتیه‌و ده‌رفه‌تی جێگیركردنه‌وه‌ی كورسیه‌كه‌ی تاڵه‌بانی بۆ ئه‌وان سه‌ختر ده‌كا ، ئه‌م باڵه‌ی ناو یه‌كیه‌تی، وه‌ك سروشتی ئه‌حزابی ناسیونالستی كورد، به‌بێ گوێدانه هیچ به‌رژه‌وه‌ندیه‌ك جگه له‌به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سكی حیزبایه‌تی و بنه‌ماڵه‌یی خۆیان ، ئه‌م سیاسه‌ته‌یان پیاده كرد ، هه‌ر وه‌ك چۆن پارتیش بۆ هه‌مان به‌رژه‌وه‌ندی ٣١ ی ئابی پیاده‌كرد ، ئه‌م شكسته مێژوویه‌ی ئه‌مڕۆ به‌رهه‌می پرۆسه‌یه‌كی ٢٦ ساڵیه كه ڕیفراندۆم دوا په‌رده‌ی بوو ، ئه‌و قه‌تره بوو كاسه‌كه‌ی پڕكرد .\nدوای ئه‌م ڕوداوانه ، حیزبه‌كانی سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسی كوردستان هه‌ر یه‌كه‌یان په‌رچه كردار و ئه‌ڵته‌رناتیڤی خۆی خسته ڕوو، دیارترینیان ( حكومه‌تی ڕزگاری نیشتمانی ) یه له لایه‌ن گۆڕان و كۆمه‌ڵ ! فه‌شه‌لی ئه‌م مۆدێله له به‌دیل ڕونكردنه‌وه‌ی زۆری ناوێ ، ئه‌م حوكمه‌تی ڕزگاری نیشتمانیه ، ئه‌گه‌ر سه‌ربگرێ ، تێكه‌ڵه‌یه‌ك ده‌بێ له نوێنه‌رانی هه‌مان ئه‌حزابی مه‌وجود كه پێشتر له بنكه فراوانه‌كه‌دا به‌شدار بوون، به جیاوازیه‌كه‌وه كه‌گۆڕینی ده‌م و چاوه‌كانه، ده‌نا سیاسه‌ت هه‌ر هه‌مانه‌و ده‌رئه‌نجامیش له‌وه باشتر نابێ .\nگۆڕانێك كه به نزیك یه‌ك ملێۆن ده‌نگده‌رو ٢٦ كورسی ( په‌رله‌مان ) له پرسێكی چاره‌نوسازی وه‌ك ڕیفراندۆمدا له دوا ساته‌كانی ئه‌نجامدانی ئه‌و پرسه سیاسه‌تی ( هه‌لور بلور )ی گرته به‌رو ڕێكخه‌ره گشتیه‌كه‌شی پێشه‌نگی ئه‌و سیاسه‌ته بوو! ئاخۆ به‌م سیاسه‌ته شه‌ل و سه‌قه‌ته ده‌توانێ له ژێر باری ئه‌م هه‌ل و مه‌رجه سه‌خته‌دا بێته ده‌ر ؟ كۆمه‌ڵیش كه تا ئێستا به‌شداره له‌م حوكمه‌تی مه‌وجوده مه‌گه‌ر به دوعاو نوشته بچێته پای ( ڕزگاری نیشتمانیه‌وه ) ، به‌رهه‌م ساڵحیش كه شانسی خۆی له حوكمڕانی كوردستان تاقی كردۆته‌وه ، وه ئه‌م ٢٦ ساڵ شكست و فه‌شه‌له پرۆسه‌یه‌ك بوو ئه‌ویش بێ پشك نه‌بوو تیایدا .\n( نه‌وه‌ی نوێ ) كه‌ی شاسوار عه‌بدولواحدیش ، ئه‌گه‌رچی ده‌نگێكی نوێ یه و له غیابی سه‌ر و سه‌كتی ئه‌و هێزانه‌ی خۆیان به ئۆپۆزسیون ده‌زانن هه‌ڵتۆقی ،وه به پاڵپشتی ده‌زگایه‌كی زه‌به‌للاحی ئیعلامی و سه‌روه‌ت و سامانێكی زۆر ، به‌ڵام ڕێگا چاره‌كه‌ی له چوار چێوه‌ی هه‌مان مۆدیلی حوكمڕانی ناچێته ده‌رو ناتوانێ بچێته ده‌ر ! ئه‌وه‌تا له قسه‌كانیدا موژده ده‌دا به گه‌نجان كه : ده‌توانن هه‌موتان وه‌ك من ببنه ملێۆنێر !!\nڕیفراندۆم هه‌ر وه‌ك چۆن كۆمه‌ڵگای كوردستانی شه‌ق كرد ، چه‌پ و كۆمونیسته‌كانیشی كرده دوو به‌ره ، به‌ره‌ی به‌ڵێ له‌لایه‌ك و بایكۆت و نه‌خێریش له‌لاكه‌ی دیكه ، ئێستا كه ئه‌م هه‌ل و مه‌رجه هاتۆته پێش به‌ره‌ی به‌ڵێ ئه‌لته‌رناتیڤێكی جیاوازتر له‌وه‌ی پێشتر ده‌یانخسته‌ڕو بانگه‌شه ناكه‌ن ،مه‌گه‌ر ( ناوه‌ندی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان )ه كه‌یان نه‌بێ !. ئه‌مانه هه‌ر له سه‌ره‌تای پێكهاتنیانه‌وه بانگه‌وازی خۆ ڕێكخستن له شوێنی كار و ژیان و جیا كردنه‌وه‌ی ڕیزی كرێكار و زه‌حمه‌تكێش له ڕیزی ئه‌حزابی بۆرجوازی و پێكهێنانی شوراو خه‌بات بۆ ڕاماڵینی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌یان وه‌ك شیعار به‌رزكردۆته‌وه ، – حیزبی كۆمۆنیستی كرێكاری كوردستان – وه‌ك نمونه . كه‌س شكی له دروستی ئه‌م شیعارانه‌دا نیه ، به‌ڵام به‌داخه‌وه تاكو ئێستا هه‌ر له چوار چێوه‌ی شیعار به‌ولاوه تر نه‌چووه !\nبه‌ره‌كه‌ی تر به پشتبه‌ستن به باشتر ناسینی خسڵه‌تی ناسیۆنالیزمی كورد و نه چوونه پای ئه‌م ڕیفراندۆمه شكست خواردوه، هه‌مان ئه‌و شیعارانه‌ی باسم كردن به‌رز ده‌كه‌نه‌وه به‌ده‌نگێكی زوڵالتر وپێداگری له‌سه‌ر هاوچاره‌نوسی له‌گه‌ڵ باقی كرێكار وزه‌حمه‌تكێشانی عێراقداو سه‌پاندنی كۆمه‌ڵێك ڕیفۆرم – ناوه‌ندی خه‌باتی كرێكاری و جه‌ماوه‌ری – وه‌ك نمونه . به‌شێكیشیان مودێلی – یه په گه – وه‌ك ئه‌لته‌رناتیڤێكی سه‌ركه‌وتوو ده‌خه‌نه به‌ر چاو .\nده‌نگێكی جیاواز له هه‌موو ئه‌وانه هه‌یه‌كه له داخی ده‌سه‌ڵاتی گه‌نده‌ڵی كوردی، پێیان وایه باڵا ده‌ستی عه‌ببادی له كوردستان و ڕاماڵینی ده‌سه‌ڵاتی كوردی لانی كه‌م گوزه‌ران و ژیانی خه‌ڵك باشتر ده‌كا ، ئه‌م بۆچونه نه‌ك زۆر سه‌قه‌ته بگره زۆر خه‌ته‌ریشه ، ئه‌م حوكمه‌ته‌ی به‌غدا له ٢٠٠٣ وه تاكو ئه‌مڕۆش نه‌یتوانیوه لانی كه‌می ژیان وگوزه‌ران و خزمه‌تگوزاریه سه‌ره‌تاییه‌كان بۆ دانیشتوانی ناوه‌ڕاست و خواروی عێڕاق دابین بكا ، چجای بۆ كوردستان ! خه‌ته‌ره گه‌وره‌كه‌ش له‌وه‌دایه په‌لاماره‌كه‌ی به‌غدا به‌ره‌و له‌بار بردنو سه‌ندنه‌وه‌ی ته‌نانه‌ت هه‌موو ئه‌و ده‌سكه‌وته كه‌م وكوڕانه‌ش كه بۆ خه‌ڵكی كوردستان تاكو ئێستا دابین كراوه‌و چونه‌وه ژێر چه‌پۆكی ده‌سه‌ڵاتی تایفی شیعه و قه‌ومپه‌رستی عه‌ره‌بی واته دابه‌زین بۆ كلكی ماره‌كه له گه‌مه‌ی مارو په‌یژه‌دا .\nخه‌ڵكی كوردستان ئه‌ركی ده‌سبه‌جێیانه ئه‌مڕۆ بوه‌ستنه‌وه به‌رامبه‌ر شاڵاوی دڕندانه‌ی هێزه عێراقیه‌كانی سه‌ر به ده‌وڵه‌تی مه‌ركه‌زی كه پێشقه‌ره‌وڵیان هێزێكی تایفی قه‌ومی فاشیستی چه‌نگ به خوێنی وه‌ك ( حه‌شدی شرعبی )یه ، ئه‌م هێزه كه ڕاسته‌وخۆ فه‌رمان له ده‌وڵه‌تی كۆنه‌په‌رست و فاشیستی جمهوری ئیسلامی ئێران وه‌ر ده‌گرێ به شیعاری – شه‌لم كوێرم كه‌س نابوێرم – خه‌ریكه هه‌مان سینار‌یۆی پاكتاوی ره‌گه‌زی و تایفی ده‌سه‌ڵاتدارانی پێشوی عێراق دووباره ده‌كاته‌وه ، هێرشه دڕندانه‌كه‌یان بۆ سه‌ر خه‌ڵكی كورد زمانی دوزخورماتو وه كه‌ركوك – وه‌ك نمونه .\nده‌سه‌ڵاتی ئه‌حزابی ناسیونالیستی شكستخواردوی كورد له ئێستادا ئاماده‌ی هه‌موو سازشێك و چۆكدادانێكن له‌به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارانی به‌غدا له پێناو پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانیان . له‌به‌رامبه‌ردا پێداگری حكومه‌ته تایفی وقه‌ومیه‌كه‌ی به‌غدا له‌سه‌ر هه‌رچی زیاتر پاشه‌كشه‌كردن به (ده‌سه‌ڵاتی كوردی ) ترسی ئه‌وه دێنێته كایه‌وه كه باڵی شو‌می ئه‌م حوكمه‌ته دووباره بكشێته‌وه به‌سه‌ر كوردستاندا له‌به‌رامبه‌ر زه‌بونی و بێده‌سه‌ڵاتی حیزبه كوردیه‌كاندا ، بۆیه پێویسته به هه‌موو شێوه‌یه‌ك به‌رگری له‌و سیاسه‌ته كۆنه‌په‌رستانه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی عه‌ببادی بكرێ و ئه‌م ده‌سه‌ڵاته كوردیه ئێكسپایه‌ره‌ش كۆتایی پێ بێت ، بیر كردنه‌وه له سیاسه‌تێكی عه‌مه‌لی و مومكین كه ئه‌م ده‌سه‌ڵاته گه‌نده‌ڵ و فاشیله كۆتایی پێبێنێ و ده‌سه‌ڵاتی هه‌ڵبژێردراوی خه‌ڵك به‌رقه‌رار بكا ، میكانیزمه‌كه‌ی په‌روه‌نده‌یه‌كه‌ی كراوه‌یه ده‌كرێ قسه‌ی زیاتری له‌سه‌ر بكرێ ! نابێ ئه‌وه‌شمان بیرچێ كه ناوچه‌كه له چاوه‌ڕوانی ئاڵوگۆڕی سیاسی گه‌وره‌دایه‌و بێشك كوردستانیش ده‌گرێته‌وه و یه‌كێك له كاردانه‌وه‌كانیشی سنوردانانێك ده‌بێ بۆ ئه‌م ده‌ستدرێژی و لوتبه‌رزیه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی عه‌ببادی .\nPrevious كۆڵان كۆلان گێڕانه‌وه …70 …. كه‌ریم كاكه\nNext بارزانی، چیكرد؟! … ئەرسەلان مەحمود\nسه‌رۆكی حكومه‌ت جه‌نابتان به‌رپرسی یه‌كه‌من! … د . زاهیر سوران\nمیکرۆبەکان وڵاتە زلهێزەکان دەکەوێنن؟ … ممدوح المهیني … لە عەرەبییەوە: ئومێد بۆتانی\nواقیع, سیمبوڵا, پاڕادۆكس له چیرۆكه‌كانی(سه‌دره‌دین عارف)دا.. ئه‌دیب نادر\nشیعر/ نامۆبوون … کاوە عوسمان عومەر\nوەرەوە ناو ژیان … شوان حەسەن


زیارة وفد جامعة سوران إلی أنتروبولوجست شهیر رالف سولاكی\nمن ضمن النشاطات و لقا‌وات وفد جامعة سوران فی الولات المتحدة الامریكیة، فی 4/ 11/ 2015 زارا السید "د. مصلح مصطفی" رئیس الجامعة و "د.نهرو زانكروس" مساعد رئیس الجامعة للشٶون العلمیة، أنتروبولوجستي الشهیر، الاستاذ "رالف سولاكی" فی بیته فی ویلایة نیوجرسی.\nاِقرأ المزيد: زیارة وفد جامعة سوران إلی أنتروبولوجست شهیر رالف سولاكی\nجامعه سوران تفتح دوره ریاضیه لڵاطفال\nضمن أعمالها و نشاطاتها المستمره لخدمه جمیع أطراف المجتمع بشكل أوسع، فتحت جامعه سوران أول دوره ریاضیه لڵاطفال .\nتستمر هذه الدوره لمده ١٥ یوماً، وفیها تدرب اڵاطفال علی أیدی الخبرا‌و واڵاساتذه بشكل علمی و معاصر. و أعمارهم مابین (٥ إلی ١٥)سنه .\nاِقرأ المزيد: جامعه سوران تفتح دوره ریاضیه لڵاطفال\nمشاركه مدیر مركز الجندر فی عدد من المۆتمرات الدولیه\nبعد إفتتاح مركز الجندر فی جامعه سوران، وفی الفتره الماضیه، قامت مدیر هذا المركز "د. فرنگیس قادری" بالمشاركه فی عدد من المۆتمرات الدولیه.\nمدیر مركز كوردستان للجندر "د. فرنگیس قادری" فی إحدی هذه المۆتمرات قام بالمشاركه فیها عن طریق بحث حول الناسیونالیزم الكوردی والجندر، ومن الجدیر بالذكر تم إجرا‌و هذا المۆتمر فی الصادف ٢٦- ٦- ٢٠١٥ حتی ٢٨- ٦- ٢٠١٥، و فی مستهل السنه المقبله سیتم طبع هذا البحث.\nاِقرأ المزيد: مشاركه مدیر مركز الجندر فی عدد من المۆتمرات الدولیه\nاِقرأ المزيد: مضی عام علی الإباده الجماعیه ضد الإیزدیین\nالفنان خوسرو جاف في ضيافة فاكلتى الآداب في يوم الصحافة الكردية\nاحتفت فاكلتى الآداب في جامعة سوران بالذكرى الـ (117) لولادة الصحافة الكردية الذي صادف يوم الأربعاء، (22/ 4/ 2015 )، حيث تمت دعوة الفنان والمهندس خوسرو جاف بهذه المناسبة. وقد بدأت المراسيم الاحتفالية بكشف الستار عن معرض للوحات والقطع الفنية لـ "خوسرو جاف"، تلاه عرض مفصّل لمشروع "النصب التذكاري لشهداء كوردستان" من تنفيذ الفنان خوسرو الذي قدّم أيضاً سيمناراً شاملا عن وضع الفن والثقافة في كوردستان.\nاِقرأ المزيد: الفنان خوسرو جاف في ضيافة فاكلتى الآداب في يوم الصحافة الكردية\nيقوم جامعة سوران بإجلال ذكرى فاجعة حلبجة\nرسالة رئيس جامعة سوران بمناسبة ذكرى القصف الكيماوي حلبجة الإخوة والأخوات الأعزاء\nجامعه سوران، قرر العمل علی مشروع فتح كلیتین فی كل من قضا‌ء "چۆمان" و "مێرگه‌سۆر"\nعضواً من مجلس النواب العراقي: المشكلة الرئيسية في العراق هي الآيدولوجية المذهبية


بلاغ من وزارة الپێشمه‌رگة\nMON, 28 SEP 2020 15:02 Erbil, GMT +3\nWED, 4 DEC 2019 23:32 | KDP.info\nهوليرـKDP.info ـ اعلنت وزارة پێشمه‌رگة كوردستان في بلاغ بأن فلول إرهابيي داعش هاجمت هذه الليلة احد افواج اللواء الثالث مشاة من قوات الپێشمه‌رگة في حدود محور (كولجو ـ كرميان) وان قوات الپێشمه‌رگة تصدت لهم بكل قوة واحبطت الهجوم.\nللأسف شنت شرذمة من الإرهابيين الظلاميين من داعش هذه الليلة هجوماً على احد افواج اللواء الثالث من قوات پێشمه‌رگة كوردستان في حدود محور كولجو كرميان، لكن قوات الپێشمه‌رگة تصدت لهم على الفور بقوة واحبطت الهجوم.\nاننا نطمئن جماهير كوردستان بأن قوات الپێشمه‌رگة على اهبة الإستعداد التام لحماية مواطني وارض كوردستان والقضاء على الإرهاب والإرهابيين.\nلقد حذرنا خلال الفترة الماضية ولأكثر من مرة بأن فلول داعش بدأت تنتعش وتعيد تنظيم قواتها في عدد من المناطق المختلفة، وان الأحدث الحالية تؤكد توقعاتنا وتحذيراتنا التي كنا وجهناها الى الرأي العام والتحالف.\nومن هنا نطالب التحالف بزيادة الدعم والمساعدات والتنسيق مع الوزارة وقوات الپێشمه‌رگة وذلك للحيلولة دون تمكن الإرهاب والإرهابيين من إعادة تنظيم قواتهم وانتشارهم مرة اخرى.\nوزارة پێشمه‌رگة حكومة إقليم كوردستان


لادانی بەڕێوەبەری میدیای گۆڕان و دانانی ژنبرای نەوشیروان مستەفا ناکۆکی دەخاتە نێو گۆڕان - باسنیوز\nئەگەر هەیە گۆڕان KNN بە تەواوی دابخات\nلەسەر هەوڵدان بۆ لادانی بەڕێوەبەری میدیای گۆڕان و دانانی ژنبرای نەوشیروان مستەفا لە ئیدارە و دارایی میدیای گۆڕان، ناکۆکیی زەق لەنێو سەرکردە باڵاکانی گۆڕان دروست دەبێت.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی کە (باسنیوز) لە سەرچاوەیەکی نێو میدیای گۆڕانەوە دەستی کەوتووە، دۆخی میدیای گۆڕان ئاڵۆزییەکی بەرچاوی تێدا دەرکەوتووە و نیگەرانییەکی زۆری لەنێو بزووتنەوەکە دروست کردووە و باڵی قادری حاجی عەلی لەنێو گۆڕان بە تەواوی داوای لادانی عەبدولڕەزاق شەریف، بەڕێوەبەری میدیای گۆڕان دەکەن، بەڵام عومەری سەید عەلی، ڕێکخەری گشتیی گۆڕان بە تەواوی پشتیوانی لێ دەکات.\nهەمان سەرچاوە ئاشکرای کرد کە ماوەیەک لەمەوبەر، محەمەد تۆفیق ڕەحیم بە سیفەتی ڕێکخەری ژوورەکانی بزووتنەوەی گۆڕان، بڕیاری دەرکردنی بۆ عەبدولڕەزاق شەریف دەرکردووە، بەڵام عومەری سەید عەلی بڕیارەکەی ڕاگرتووە و ئێستا بەو هۆیەوە ناکۆکییەکان چڕبوونەتەوە.\nئەو سەرچاوەیەی نێو میدیای گۆڕان ئەوەشی بۆ (باسنیوز) ڕوون کردەوە کە خودی عەبدولڕەزاق شەریف لە دۆخەکە نیگەرانە و لە ماوەی ڕابردوو بەهۆی دانانی شۆڕش عەلی، برای کۆچکردوو (شوعلە عەلی)ی هاوسەری نەوشیروان مستەفا لە پۆستی بەڕێوەبەری کارگێڕی و دارایی میدیای گۆڕان، عەبدولڕەزاق شەریف زیاتر نیگەران بووە و چووەتەوە ئەورووپا و بە نیاز بووە نەگەڕێتەوە، چونکە خۆی ڕەگەزنامەی وڵاتێکی ئەورووپی هەیە، بەڵام عومەری سەید عەلی ڕازی کردووە بۆ کوردستان بگەڕێتەوە.\nئەو سەرچاوەیەی نێو میدیای گۆڕان بۆ (باسنیوز) گوتی: ”ئێستا هەوڵێک هەیە بۆ ئەوەی کەناڵی KNN بە تەواوی دابخرێت، دوای ماوەیەک بە ستافی ئیداری و بەڕێوەبەری نوێ جارێکی دیکە بکرێتەوە و گۆڕانکاری تێدا بکرێت، چونکە ئێستا کەناڵەکە بەپێی پێویست ئەرکەکانی جێبەجێ ناکات و بەهۆی عەبدولڕەزاق و ستافەکەیەوە تاڕادەیەک شکستی هێناوە“.


❤❤یـــانەی کوردژیـن/Kurd Zhin❤❤/ / ئةو نهينيانةى كة دةبنة هؤي بةختةوةرى سالى يةكةمى هاوسةركيرى\n» ئةو نهينيانةى كة دةبنة هؤي بةختةوةرى سالى يةكةمى هاوسةركيرى\n#1 2012-09-24 20:44:25\nئةو نهينيانةى كة دةبنة هؤي بةختةوةرى سالى يةكةمى هاوسةركيرى\nیه‌كه‌م ساڵی هاوسه‌رگیری به ترسناكترین قۆناغ هه‌ژمار ده‌كرێت، له‌ته‌مه‌نی هه‌ردوو هاوسه‌ردا، له‌به‌رئه‌وه‌ی هاوسه‌ره‌كان بێخۆشدوانی سه‌رده‌می ده‌زگیرانداری، ژیانی ئاسایی خۆیان به‌سه‌ر ده‌به‌ن، هه‌ر یه‌كه‌یان رۆشنبیرییه‌ك‌و باكگراوندێكی جیاوازی له‌گه‌ڵ خۆیدا هێناوه، هه‌ندێكجار به یه‌كگه‌شتنی ئه‌و دوولایه‌نه، هاوكێشه‌ی هاوسه‌رگیری قورس ده‌بێت، شاره‌زایانی بواری په‌یوه‌ندییه هاوسه‌رگیرییه‌كان جه‌خت له‌وه ده‌كه‌نه‌وه هۆكاری ناكۆكییه‌كانی ساڵی یه‌كه‌م بریتییه له:\n.زۆریك له‌هاوسه‌ره‌كان له‌وه تێناگه‌ن كه چیدی له‌گه‌ڵ كه‌سوكاریاندا ناژین، چه‌ند ئه‌ركێكیان له‌سه‌ر شانه ده‌بێت جێبه‌جێی بكه‌ن له‌پێنا‌و رازیكردنی هاوبه‌شی ژیانیان، هه‌ربۆیه ئاسانكاری‌و قوربانیدان به‌پێوانه‌یه‌ك، وا ده‌كات هه‌ردوو لایه‌نی په‌یوه‌ندییه‌كه ئه‌م قۆناغه قورسه تێپه‌ڕێنن‌و له‌گه‌ڵ بارودۆخی تازه‌ی ژیانیاندا رابێن.\nدووه‌م: گوێگرتن له‌ئامۆژگارییه‌كانی كه‌سانی تر\nباشترین رێگه ئه‌وه‌یه كه كێشه‌ی خێزان له‌چواچێوه‌ی ماڵه‌كه‌دا بمێنێته‌وه، كه‌سانی ده‌وروبه‌ر تێوه نه‌گلێنرێت، پێویسته به‌گفتوگۆو له‌یه‌ك تێگه‌یشتن چاره‌سه‌ری بۆ بدۆزرێته‌وه، درێژدادڕی نه‌كرێت له‌سه‌ر هێشتنه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌كان به‌زوویی‌و خێرایی بگه‌نه ئه‌نجام.\nسێهه‌م: رێكخستنی داهاتی مانگانه\nهه‌ندێ جار وا رێكده‌كه‌وێت یه‌كێك له‌هاوسه‌ره‌كان چ (ژنه‌كه یا پیاوه‌كه)، هه‌ڵده‌ستێت به خه‌رجكردنی پاره‌یه‌كی زۆر بۆ پێداویستیه‌كی خۆی وه‌ك (بۆن، ئالتون، دیارییه‌ك، هتد)به‌بێ هۆو بێ هیچ بۆنه‌یه‌ك، پێویسته كێشه نه‌نێیته‌وه، له‌كاتێكی تردا به‌هێواشی‌و به‌گفتوگۆ تێبگه‌یه‌نیت ، كه داهاتی مانگانه‌كه‌تان به‌شی ئه‌م شێوه خه‌رجكردنه ناكات.\nچواره‌م: بروا بوون به‌خۆت\nیه‌كێكه له‌و نهێنیانه‌ی كه ده‌توانیت ژیانێكی ئاسوده فه‌راهه‌م بكه‌یت له‌گه‌ڵ هاوبه‌شه‌كه‌ی ژیانتدا، چونكه كاتێك بروات به خۆت هه‌بوو، واتا تۆ كه‌سێكی هه‌موو شت به خراپ نابینیت، باشتر له‌رووداوه‌كانی ده‌وروبه‌رت تێده‌گه‌یت، كه‌سی به‌رامبه‌رت درۆت له‌گه‌ڵ ناكات، چونكه نه‌مانی متمانه خێراترین هه‌نگاوه بۆ شكستهێنانی ژیانی هاوسه‌رگیری.\nپێنجه‌م: قایل بوون به قوربانیدان\nدیاره كه ژیانی هاوسه‌ری پێكه‌وه ده‌نێیت، ده‌بێت له‌وه تێبگه‌یت هه‌ریه‌كه له‌دوو په‌روه‌رده‌ی جیاوازه‌وه هاتووه، بۆیه پێویسته ماوه‌یه‌ك تا له‌یه‌كنزیك ده‌كه‌ونه‌وه تێده‌گه‌ن له‌یه‌كتر، په‌له نه‌كه‌ن له‌بریاردان، پێویسته گیانی قوربانی‌و هاوكاری له‌هه‌ردوولا هه‌بێت تا ده‌گه‌نه ئاستێك بۆ هه‌ردوولا سومه‌ند بن، بتوانن ژیانێكی ئاسوده هه‌ڵبژێرن بۆ خۆیان، چونكه قوربانی نه‌دان ده‌بێته هۆی دابران له‌یه‌كترو هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ژیانی هاوسه‌رگیرییه‌كه.\n#2 2012-09-27 10:29:44\nڕێكه‌وتی به ئه‌ندامبوون: 2012-08-30\nRe: ئةو نهينيانةى كة دةبنة هؤي بةختةوةرى سالى يةكةمى هاوسةركيرى\ndast xosh dllan xan sarkautu bet\nدواترین جار ده‌ستكاری كراوه له‌لایه‌ن sparda (2012-09-27 10:30:30)\n#3 2012-09-27 12:21:28\nدواترین سه‌ردان: 2016-08-22\ndast xosh basuda\n#4 2012-09-27 14:23:18\nڕێكه‌وتی به ئه‌ندامبوون: 2012-04-26\nدواترین سه‌ردان: 2012-12-21\ndast xosh baswda\n#5 2012-09-27 20:13:43\nڕێكه‌وتی به ئه‌ندامبوون: 2012-07-24\nhaste sasan نووسی:\nهــــاوڕێیانى ئازیز/ بەهۆی سەرقاڵی زۆرم بەخوێندن و پۆلى شەشەوە ناتوانم زۆر بێمە یانە دوعاى بەخێرمان بۆ بکەن\n#6 2012-09-27 20:41:27\nدةستت خوش بيت زور بةسوده\n#7 2012-10-04 18:39:46\nزؤر سوباستان دةكةم هاورئ خؤشةويستةكانم\nزؤر سوباس بؤ هةستى هةر يةكيكتان\n#8 2013-01-08 08:27:43\nده ست خوش بابه تيكى بر به سو د بوو بزيت\n#9 2013-04-19 20:51:14\nڕێكه‌وتی به ئه‌ندامبوون: 2013-04-04\nدواترین سه‌ردان: 2013-06-09\nده سته کانت خؤش زانياريه كانت به نرخن\nهيچ هه‌نگاوێك نيه ئه‌وه‌نده گه‌وره بێت به‌يه‌ك جار بمانگه‌يه‌نى به خۆزگه‌كانمان.. هه‌ميشه پێويستمان به‌هه‌نگاوه بچوكه‌كانه.!!!\n#10 2014-01-14 16:49:56\n#11 2014-11-07 17:45:06


نزیكه‌ی 300 پێشمه‌رگەی سەربە فەرماندەیی شنگال، فه‌سڵ ده‌كرێن و موچه‌ی چه‌ند مانگێكیشیان پێنادرێت، ئەوەش به پاساوی به‌جێنه‌هێنانی ئه‌ركه‌كانیان و پابه‌ندنه‌بون به ده‌وامه‌وه، كه به‌شێكیان هۆكاره‌كه‌ی بۆ قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ ده‌گه‌ڕێننه‌وه.\nئاوێنە، كەركوك ناو: له چه‌ند مانگی رابردوه‌وه تائێستا، ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ی فه‌رمانده‌یی شنگال تایبه‌ت به پاراستنی مه‌زارگه‌ی شه‌ره‌فه‌دین موچه‌ی مانگانه‌یان بڕاوه و به‌شێكیشیان فه‌سڵكراون، كاتێك به‌هۆكاری جیاواز له نێویاندا قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ نه‌یانتوانیوه ده‌وام بكه‌ن.\nحه‌مید ره‌شۆ، دواى زياتر له پێنج ساڵ پێشمه‌رگایه‌تی موچه‌كه‌ی بڕاوه، به (كه‌ركوك ناو)ی وت"پێش قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ منداڵێكم نه‌شته‌رگه‌ری بۆ كرا، بۆیه ماوه‌یه‌ك نه‌چومه‌وه ده‌وام و دواتر قه‌ده‌قه‌ی هاتوچۆ بو، بۆیه دابڕام و له‌به‌رانبه‌ردا موچه‌كه‌یان بڕیم."\nئەو كه له كه‌مپی خانكێی دهۆك نیشته‌جێیه‌و ئێستا سه‌رقاڵی كرێكارییه، وتی"شه‌ش مانگه موچه‌ی من بڕاوه، له‌كاتێكدا بارودۆخێكی خێزانیم هه‌بوه و دواتر رێگای شنگال و هه‌رێمی كوردستان نه‌بو تا بگه‌ڕێمه‌وه بۆ ده‌وام."\nئه‌و هێزه‌ی پێشمه‌رگه كه ئه‌ركه‌كه‌یان له مه‌زارگه‌ی شه‌ره‌فه‌دینه له شنگال، له دوای هێرشه‌كانی 2014ی داعشه‌وه به فه‌رمانی مه‌سعود بارزانی، سه‌رۆكی پێشوی هه‌رێمی كوردستان، پێكهێنران، موچه‌ی مانگانه‌یان سه‌ره‌تا 300 دۆلار بوه‌و ئێستا كه‌مكراوه‌ته‌وه بۆ 200 دۆلار.\nخالد قاسم، پێشمه‌رگه له فه‌رمانده‌یی شنگال بۆ (كه‌ركوك ناو) وتی"من ماڵم له شنگاله‌و ده‌وامی خۆم ده‌كه‌م، بۆیه موچه‌م وه‌رگرت به‌ڵام ده‌یان پێشمه‌رگه‌ی تر له كه‌مپه‌كانی دهۆكه‌وه نه‌یانتوانی بێنه ده‌وام موچه‌یان بڕا، ئه‌وه‌ش غه‌درێكی گه‌وره‌یه چونكه به‌ئه‌نقه‌ست نه‌بوه‌و قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ وایكردوه ئه‌ركه‌كانیان به‌جێنه‌هێنن."\nفه‌رمانده‌یی شنگال سه‌ربه یه‌كه‌ی 8ی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌یه، سه‌ره‌تا له هه‌شت هه‌زار پێشمه‌رگه پێكهاتبو و ئێستا ته‌نیا سێ هه‌زاریان ئه‌ركه‌كانیان له مه‌زارگه‌ی شه‌ره‌فه‌دین_ـه له قه‌زاكه.\nقاسم دربۆ، لێپرسراوی جموجۆڵ له فه‌رمانده‌یی شنگال به (كه‌ركوك ناو)ی وت"له‌ماوه‌ی رابردودا 200 تا 300 پێشمه‌رگه فه‌سڵكراون به هۆكاری جیاجیا، هه‌ندێك له‌وانه ده‌وامیان نه‌كردوه یان دوای نه‌مانی قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه بۆ ده‌وام و موچه‌یان بڕاوه."\nئه‌و لێپرسراوه‌ی پێشمه‌رگه گرتنه‌به‌ری رێكار به‌رانبه‌ر پێشمه‌رگه‌كان به "ئاسایی" ناوده‌بات و رونیشیكرده‌وه"هه‌ركه‌سێك ده‌وام نه‌كات و نه‌گه‌ڕێته‌وه فه‌سڵده‌كرێت، ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌یه‌ك هه‌فته‌یه‌ك یان 10 رۆژ دوابكه‌وێت كێشه نییه به‌ڵام نه‌ك زیاتر له مانگێك نه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ده‌وام."\nفه‌رمانده‌یی شنگال، له دوای روداوه‌كانی 16ی ئۆكتۆبه‌ری 2017ـه‌وه ژماره‌یان بۆ چوار هه‌زار كه‌س كه‌مكرایه‌وه، له‌و ژماره‌یه‌ش دو هه‌زاریان خرانه سه‌ر فه‌رمانده‌یی دهۆك و دو هه‌زاریان بۆ مه‌زارگه‌ی شه‌ره‌فه‌دین.\nبه‌وتەی قاسم دربۆ ئه‌و دو هه‌زار كه‌سه دواتر زیاد كران بۆ سێ هه‌زار پێشمه‌رگه، كه ئێستا ئه‌ركه‌كانیان له‌و مه‌زارگه‌یه‌یه، به موچه‌ی مانگانه‌ی 200 دۆلار.


هەواڵ / ئابوری :: پێش 4 هەفتە  :: 263 جار بینراوە\nقایمقامی پارێزگای هەولێر رایدەگەیەنێت: "لە سەرەتای ئەمساڵەوە زیاتر لە 200 ملیۆن دینار سزای ئەو كەسانە دراوە كە سەرپێچییان كردووە، زیاتر لە 100 تۆن خۆراك و دەرمانی خراپ و ماوەبەسەرچوو دەستی بەسەردا گیراوە، دڵنیاییش دەداتە هاووڵاتیان كە لیژنەكانیان رێگری دەكەن لە بوونی كاڵای خراپ و ماوەبەسەرچوو لە بازاڕەكاندا".\nئەمڕۆ 16ی تشرینی دووەمی 2019 نەبەز عەبدولحەمید، قایمقامی قەزای ناوەندی هەولێر بە دواڕۆژی راگەیاند: لە 1/1ی ئەمساڵەوە تائێستا زیاتر لە 200 ملیۆن دینار سزای ئەو شوێنانە بووە کە بەهۆی سەرپێچییەوە سزادراون، بە سەدان تۆن خۆراك و دەرمانیش دەستیان بەسەردا گیراوە، بەسەدان شوێنیش داخراون، چەندین كەیس رەوانەی دادگا كراون، ئەو كافتریایانەی بەدەر لە رێنماییەكان كاریان كردووە داخراون، دەیان كافتریا كە بوونەتە هۆی بێزاركردنی خەڵك یان شوێنی قومار كردن هەمویان داخراون، لە ئێستادا هیچ شوێنێك نیە بە ئاشكرا قوماری تیادا بكرێت.\nوتیشی: "لە ماوەی رابوردوودا دەستمان بەسەر چەند كۆگایەكی خۆراك و دەرمان و دەرمانی ڤێتێرنەری و دەرمانی كشتوكاڵیدا گرت لەوانە پێش دوو رۆژ كۆگایەك دەستی بەسەردا گیرا کە بڕێكی زۆر دەرمانی ماوە بەسەرچوویان تیادا بوو كە تایبەت بوو بە پەلەوەر و ئاژەڵ و ماسی، كەیسەكەیان رەوانەی دادگا كرا و چوار كەس دەستگیركران، دوو كەسی تریش بڕیاری دەستگیركردنیان بۆ دەرچوو، كۆگایەكی تری خۆراك دەستی بەسەردا گیرا".\nراشیگەیاند: ئێمە وەكو قایمقامیەتی قەزای ناوەندی هەولێر سەرپەرشتی 28 لیژنە دەكەین، رۆژانە كارەكانیان لە ناو هەولێر و دەوروبەری ئەنجام دەدەن لەهەموو روویەكەوە بۆ چاودێری خۆراك، دەرمان، دەرمانی كشتوكاڵ، قڕكەرەكان، دەرمانی ڤێتێرنەری، پاڵاوگەكان، موەلیدە ئەهلییەكان، سوتەمەنی، رێكخستنەوەی بازاڕ، ئەو لیژنانە بەردەوام كاردەكەن.\nئەوەشی خستەڕوو: هاووڵاتیان ترسیان لەوە نەبێت كە هیچ خۆراكێك لەهەولێر شایەنی خواردن نیە، راستە كۆگایەك دەستی بەسەردا گیراوە كە هی براندێكی دیاریكراو بوو بڕێك خۆراكی تیادا بوو، رێكاری پێویستی لەبەرامبەردا گیرایەبەر، بەڵام ئەوە ناگەیەنێت خۆراكی تری ئەو براندە یان لەو جۆرە شیاوی خورادن نین، لەسەر ئەوەی هەموی بەپێی رێنماییەكانی وەزارەتەكانی تەندروستی و بازرگانی و كشتوكاڵ لە دەروازە سنوورییەكان دێنە ناو هەرێمی كوردستان، بۆیە ئەو بەرهەمانەی تر كە لە بازاڕدا هەن هیچ كێشەیەكیان نیە، بۆیە دەبێت هاووڵاتیان درك بەوە بكەن کە مەترسی نیە لەو جۆرە شتانە لیژنەكانیشمان بەردەوام چاودێری بازاڕەكان دەكەن.\nوتیشی: "لیژنەكانمان بەردەوامن لە كارەكانیان بۆ چاودێریكردن و رێكخستنی بازاڕ، پێویستیشمان بە یارمەتی هاووڵاتیانە ئەگەر ئەوان هاوكارمان بن ئیشەكانمان باشتر بەڕێوەدەچێت، بۆیە پێویستە هاووڵاتیان هەر تێبینییەكیان لەسەر هەر شوێنێك یان هەر كاڵایەك یان هەر خواردن و خواردنەوەیەك هەبوو ئاگادارمان بكەنەوە بۆ ئەوەی رێكاری پێویست بگرینەبەر".


لاهور شێخ جەنگی و مستەفا کازمی چەند پرسێکی گرنگیان تاوتوێ کرد – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » لاهور شێخ جەنگی و مستەفا کازمی چەند پرسێکی گرنگیان تاوتوێ کرد\nلە چوارچێوەی سەردانەکەیدا بۆ بەغدا، ئێوارەی ئەمڕۆ شەممە ١٦ـی١ـی٢٠٢١، لاهور شێخ جەنگی هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عیراق کۆبووەوە.\nلە دیدارێکدا کە هەریەک لە ئاسۆ مامەند ئەندامی مەکتەبی سیاسی و هەرێم کەمال ئاغا ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی ئامادەیبوون، گفتوگۆ کرا دەربارەی دوا پێشهات و گۆڕانکارییە سیاسی و ئابووری و ئەمنییەکان و پرسی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە عیراقدا.\nلاهور شێخ جەنگی پشتیوانیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی دووپات کردەوە بۆ تێپەڕاندنی ئەو بڕگە یاساییەی کە تایبەتە بە پشکی کورد و شایستە داراییەکانی هەرێم لە پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی ساڵی٢٠٢١ لە پێناوی چارەسەرکردنی بژێوی ژیانی هاووڵاتییان و دابینکردنی مووچەی مووچەخۆرانی هەرێم.\nهاوکات داواشیکرد کە پشکی جوتیارانی هەرێم لەبەرچاو بگیرێت و وەک بەڵێنیان پێدرابوو کێشەکانیان بۆ چارەسەر بکرێت.\nلە تەوەرێکی تری دیدارەکەدا بیروڕا ئاڵوگۆڕ کرا دەربارەی پرسی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عیراق لەو بارەیەوە لاهور شێخ جەنگی جەختیکردەوە لەسەر رەخساندنی زەمینەیەکی گونجاو بە هەوڵی هەموو لایەنەکان و رایگەیاند: هەر بڕیارێک لەلایەن حکومەت و کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانەوە بدرێت وەک یەکێتی پشتیوانی دەکەین بۆ تەواوکردنی ئامادەسازییەکان و هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد و سەرکەوتنی پرۆسەکە.\nداواشیکرد سەرۆک وەزیران رۆڵی هەبێت لە دابینکردنی ئاسایش و پاراستنی ئارامی زیاتر لە ناوچە دابڕێندراوەکان.\nلە کۆتایی دیدارەکەدا مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عیراق ئامادەیی خۆی دەربڕی کە هاوکار و پشتیوان بێت و هەوڵەکانی چڕ بکاتەوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لە پێناوی سەقامگیری عیراق و پاراستنی مافی هاووڵاتییان لە چوارچێوەی دەستوری عیراقدا.


له‌لایه‌ن: - کەنار ئەبووبەکر - به‌روار: 2022-06-21-22:22:00 - کۆدی بابەت: 9117\nگەشەی ئابووری چییە؟\nگەشەی ئابووری (بە ئینگلیزی: Economic Growth، بە عەرەبی: النمو الاقتصادي) چەمکێکی ئابووری فراوانە بریتییە لە زیادبوونی بەرهەمهێنانی کاڵا و خزمەتگوزاری ئابووری، بە بەراورد لە نێوان کاتێک بۆ کاتێکی تر، دەتوانرێت بە شێوەیەکی ڕووکەش یان ڕاستەقینە بپێورێت. بە شێوەیەکی نەریتی گەشەی ئابووری بە پێی چەمکی تێکڕای بەرهەمی نەتەوەیی (GNP) یان تێکڕای بەرهەمی ناوخۆیی (GDP) دەپێورێت و هەندێک جاریش پێوانە جێگرەوەکان بەکاردەهێنرێت.\nتێگەیشتن لە گەشەی ئابووری\nگەشەی ئابووری کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر چۆنیەتی ئاستی ژیانی خەڵک هەیە. لەگەڵ بەرزبوونەوەی توانای بەرهەمهێنان داهات زیاد دەکات، بەکارهێنەران دەتوانن کاڵا و خزمەتگوزاری زیاتر بەدەستبهێنن. داهاتی زیاتر و بەرهەمهێنانی زیاتر کاردەکەن بۆ زیادکردنی بەرهەم، هەروەها بەرهەمهێنان دەبێتە هۆی خێرا گەشەکردنی تێکڕای بەرهەمی ناوخۆیی. زۆری بەرهەمهێنان دەبێتە هۆی ئەوەی بەکارهێنەران سوود لە دەرفەتی کارکردن وەربگرن، هەر بەم هۆکارەش حکوومەت دەتوانێت داهاتی باج بەکاربهێنێت بۆ خەرجکردنی لە خزمەتگوزارییە گشتیەکاندا، ئەمانە تەنها چەند نموونەیەکن لە کاریگەرییە بەرچاوەکانی گەشەی ئابووری لەسەر ئاستی ژیانکردن.\nسەرچاوەکانی گەشەی ئابووری\nگەشەی ئابووری و فراوانبوونی تواناکانی بەرهەمێنان لە گۆڕانی تەکنەلۆجی و کەڵەکەبوونی سەرمایەوە سەرچاوە دەگرێت. بە شێوەیەکی گشتی دوو سەرچاوەی سەرەکی گەشەی ئابووری هەیە لەوانە گەشەی قەبارەی هێزی کار و گەشەی بەرهەمهێنانی (بەرهەم لە کاتژمێرێک کارکردندا) هێزی کار. هەریەکەیان دەتوانن قەبارەی گشتی ئابووری زیادبکەن بەڵام تەنها گەشەی بەهێزی بەرهەمداری دەتوانێت تێکڕای بەرهەمی ناوخۆیی و داهات زیادبکات. لە بنەڕەتدا پەیوەندییەک هەیە لە نێوان بەرهەمهێنانی ئێستە و گەشەی ئابووری لە داهاتوودا. بۆ ئەوەی وڵاتێک بتوانێت بەکارهێنەری زیاتر لە داهاتوودا بەدەستبهێنێت، پێویستە بەرهەمهێنانی کاڵا و خزمەتگوزارییەکان کەم بکەنەوە، ئەو بەکارهێنەرانەی کە ئێستا دەستبەرداربوون دەرفەتی تێچووی گەشەی ئابوورییە.\nچوار سەرچاوەی گرنگی گەشەی ئابووری:\nسەرچاوە سروشتییەکان زەوی، کانزاکان، سوتەمەنییەکان، شوێنێکی گونجاوی جوگرافی، چەندایەتی و چۆنیەتییان.\nسەرچاوە مرۆییەکان دابینکردنی هێزی کار و چۆنیەتی هێزی کار.\nسەرمایەی فیزیایی و هۆکار و گۆڕانی تەکنەلۆجی ئامێر، کارگە، ڕێگاوبان، چەندایەتی و چۆنیەتییان.\nهۆکارە ڕێکخراوەییەکان سیستمی بانکی، سیستمی یاسایی و گرنگترینیان سیستمێکی باشی چاودێری تەندروستی.\nگەشەی ئابووری بەهۆی باشتربوونی چەندایەتی و چۆنیەتی ڕەگەزەکانی بەرهەمهێنانەوە دروستدەبێت کە وڵاتێک لە بەردەستیدایە ئەوانیش کار، سەرمایە، زەوی و ڕێکخستنن، بە پێچەوانەشەوە ڕەنگە داکشانەوە ڕووبدات ئەگەر چەندێتی و چۆنیەتی هەر یەکێک لە ڕەگەزەکانی بەرهەمهێنان دابەزێت.\nنموونەیەک لەسەر گەشەی ئابووری\nهەردوو وڵاتی ئەی و بی دوو وڵاتی جیاوازن، توانای بەرهەمهێنانی وڵاتی ئەی پێنج هێندەی وڵاتی بییە، وڵاتی ئەی تەنها یەک بەش لە چوار بەشی سەرچاوەکانی بۆ کەڵەکەکردنی سەرمایە تەرخاندەکات، لە هەمان کاتدا وڵاتی بی یەک بەش لە سێ بەشی سەرچاوەکانی بۆ کەڵەکەکردنی سەرمایە تەرخاندەکات، لە کاتێکدا هەردوو وڵاتەکە گەشەی ئابووری ئەزموون دەکەن بەڵام وڵاتی بی ئەزموونی فراوانبوون و گەشەی ئابووری خێراترە لە وڵاتی ئەی. ئەگەر وڵاتی بی بەردەوامبێت لە تەرخانکردنی سەرچاوەکانی بۆ کەڵەکەکردنی سەرمایە لەوانەیە بتوانێت بە تێپەڕبوونی کات بە ئاستی توانای بەرهەمهێنانی وڵاتی ئەی بگات، ئەگەر گەشەی ئابووری خێرا کە بۆ ماوەی چەند ساڵێک بەردەوام بێت دەتوانێت وڵاتێکی گەشەسەندوو بگۆڕێت بۆ وڵاتێکی پێشکەوتوو.\nسوودەکانی گەشەی ئابووری\nگەشەی ئابووری بە واتای زیادبوونی تێکڕای بەرهەمی ناوخۆیی و زیادبوونی بەهای بەرهەم و داهات و خەرجییە نیشتیمانییەکان دێت، لە بنەڕەتدا سوودی گەشەی ئابووری بریتییە لە ئاستی بەرزی ژیانکردن، داهاتی بەرزتر، توانای تەرخانکردنی سەرچاوەی زیاتر بۆ بوارەکانی چاودێری تەندروستی و پەروەردە.\nباشترکردنی دارایی حکومەت\nزیادبوونی تێکڕای تەمەنی چاواڕوانکراو\nEconomic Growth: Causes, Benefits, and Current Limits\nSources of economic growth\nWhat is Economic Growth?\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : گەشەی ئابووری


وەزیری وزەی ئەمریکا: ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت کەمدەکەینەوە\nImage processed by CodeCarvings Piczard ### FREE Community Edition ### on 2019-12-03 18:09:57Z | |\nحکومەتی ئەمریکا ڕایگەیاند، ” ئەمریکا ئەمساڵ ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت لەنێوان دوو بۆ سێ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا کەم دەکاتەوە.\nوەزیری وزەی ئەمریکا، دان برولیەت لە میانەی بەشداریکردن لە کۆبوونەوەی وەزیرانی “کۆمەڵەی بیست – G20″دا وتی، “لێکەوتەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەسەر ئابوورییەکانی جیهان وێرانکەرە و کاریگەریی ڤایرۆسەکە لەسەر بازاڕەکانی وزەی جیهان کارەساتبارە کە بەهۆیەوە خواست لەسەر نەوتی خاو بەشێویەکی بەرچاو کەمیکردووە”.\nدان برولیەت جەختیکردەوە لەوەی، “دەبێت هەمووان پێکەوە یارمەتیدەر بین بۆ بەرقەرارکردنی سەقامگیری لە بازاڕەکانی نەوتدا، وە هانی سەرجەم وڵاتان دەکەین کە هاوکار و یارمەتیدەر بن بۆ کەمکردنەوەی خستنەڕووی نەوت لە بازاڕەکاندا.\nوەزیری وزەی ئەمریکا وتیشی: ” ئەمساڵ، ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت لەنێوان دوو بۆ سێ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا کەم دەکەینەوە بۆ ئەوەی سەقامگیری لە بازاڕەکانی نەوتدا بەرقەرار بێت”.\nدوێنێ هەینی 10ی نیسانی 2020، ڕێکخراوی ئۆپێک و وڵاتانی بەرهەمهێنەری سەربەخۆ بە ڕابەرایەتیی ڕووسیا ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی لە یەکی ئایاری داهاتووە تا 30ی حوزەیرانی داهاتوو ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت بە 10 ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا کەم بکەنەوە.\nبرادۆست میدیا ـ ئابووری: پێنجشەممە ۲٤ی ۹ی ۲۰۲۰، نرخی زێڕ لەبازاڕەکانی هەرێمی کوردستان بەم …\nئابووری: دووشەممە ۲۱ی ئەیلولی ۲۰۲۰، نرخی دراوەکان بەرامبەر بەدیناری عێراقی …..


وتووێژ:ھاوکێشەی ھێرۆن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nناوەکە لە ئینگلیزی بە ھێرۆن دەخوێندرێتەوە. | سەرچیا — ١٤:٤٧، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nدەی باشە، خۆتان درووستی کەن. shushe (لێدوان) ١٤:٥٩، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٦ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی ھاوکێشەی ھێرۆنم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180908074055/http://jwilson.coe.uga.edu/EMT668/EMAT6680.2000/Umberger/MATH7200/HeronFormulaProject/GeometricProof/geoproof.html بۆ http://jwilson.coe.uga.edu/EMT668/EMAT6680.2000/Umberger/MATH7200/HeronFormulaProject/GeometricProof/geoproof.html زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢٠:٣٠، ١ی شوباتی ٢٠٢٠ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی ھاوکێشەی ھێرۆنم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180825043927/https://www.cut-the-knot.org/pythagoras/herons.shtml بۆ http://www.cut-the-knot.org/pythagoras/herons.shtml زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180916192624/http://mathopenref.com/heronsformula.html بۆ http://www.mathopenref.com/heronsformula.html زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190327073143/https://math.dartmouth.edu//~doyle/docs/heron/heron.txt بۆ http://www.math.dartmouth.edu/~doyle/docs/heron/heron.txt زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ١٥:٣٥، ٢ی شوباتی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ھاوکێشەی_ھێرۆن&oldid=660965»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٣٥ی ٢ی شوباتی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


ئه‌ڵمانیا و تورکیا په‌یوه‌ندییه‌کانیان خراپتر ده‌بێت – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئه‌ڵمانیا و تورکیا په‌یوه‌ندییه‌کانیان خراپتر ده‌بێت\nئه‌ڵمانیا و تورکیا په‌یوه‌ندییه‌کانیان خراپتر ده‌بێت\nماوه‌یه‌که په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌ڵمانیا و تورکیا به‌ره‌و ئاڵۆزبوون ده‌چێت و هه‌تادێتیش خراپتر و خراپتر ده‌بێت. له‌مباره‌یه‌وه ئاژانسی « ساسة بوست» له راپۆرتێکیدا پێی وایه، به‌مزوانه په‌یوه‌ندییه‌کانی نێوان هه‌ردوولا ئاڵۆزتر ده‌بێت و له‌وانه‌بێت به‌ته‌واوه‌تیش تێکبچێت.\nئه‌ردۆغان و به‌رپرسانی ئه‌ڵمانیا\nماوه‌یه‌که جه‌نگێکی ئیعلامی له‌نێوان تورکیا و ئه‌ڵمانیا سه‌ریهه‌ڵداوه به‌تایبه‌تی پاشئه‌وه‌ی که ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان سه‌رۆکی تورکیا داوای له تورکه‌کانی نیشته‌جێی ئه‌ڵمانیا کرد، که‌ده‌نگ به سێ پارته سه‌ره‌کییه‌که‌ی ئه‌ڵمانیا نه‌د‌ده‌ن که‌بریتین له « پارتی مه‌سیحی دیموکراتی، که ئه‌نجیلا مێرکلی راوێژکاری ئه‌ڵمانیا سه‌رۆکایه‌تی ده‌کات. پارتی سۆسیال دیموکراتی ئه‌ڵمانیا، که به‌شداره له حکومه‌ت، پارتی سه‌وز.\nچوار هۆکاری سه‌ره‌کی\nئه‌و ئاژانسه پێی وایه، چوار هۆکاری سه‌ره‌کی هه‌ن که‌بوونه‌ته هۆی خراپبوون و تێکچوونی په‌یوه‌ندی نیوان تورکیا وئه‌ڵمانیا که ئه‌وانیش بریتین له :\nیه‌که‌م : کۆمه‌ڵکوژی ئه‌رمه‌نه‌کان\nله‌سه‌ره‌تای مانگی حوزه‌یرانی 2016 دا په‌رله‌مانی ئه‌ڵمانیا ، دانی به کۆمه‌ڵکوژی ئه‌رمنه‌کان له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی تورکیاوه نا، ئه‌مه‌ش بووه هۆی توڕه‌بوون و ناره‌زایی ده‌ربڕینی تورکیا، هه‌رئه‌مه‌ش وایکرد یه‌کسه‌ر حکومه‌تی تورکیا بانگهێشتی باڵیۆزی ئه‌ڵمنیا له‌ئه‌نقه‌ره بکات و ناڕه‌زاییه‌کی توندیان پێشكه‌ش بکه‌ن.\nدووه‌م: هه‌ڵوێستی ئه‌ڵمانیا به‌رامبه‌ر به کوده‌تاکه‌ی تورکیا\nکوده‌تا‌شکستخواردووکه‌ی 15 ته‌مووزی 2016 له تورکیا ، بووه خاڵی وه‌چه‌رخانی نێوان هه‌ردوولا. له‌لایه‌که‌وه ئه‌ڵمانیا به‌حه‌زه‌ره‌وه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ رووداوه‌که کرد، هه‌روه‌ک زیگمار گابرێلی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌ڵمانیا رایگه‌یاند: ئێمه ده‌بوایه له‌وکاته‌دا زیاتر هه‌ستی هاوکاریمان له‌گه‌ڵ تورکیادا بکردایه. له‌لایه‌کی تره‌وه هه‌ڵمه‌تی راونان و گرتنی خه‌ڵكی ئۆپۆزسیۆن و رۆژنامه‌نووس و چالاکڤانی مه‌ده‌نی، بووه هۆی ناڕه‌زایی گه‌وره له‌دژی حکومه‌تی ئه‌ردۆغان و پارته‌که‌ی. ئه‌مه‌ش هێنده‌ی تر په‌یوه‌ندییه‌کانی نێوان هه‌ردوولای خراپتر کرد.\nسێهه‌م : ره‌تکردنه‌وه‌ی داواکارییه‌کانی ئه‌ردۆغان\nله‌پاش کوده‌تا شکستخواردوکه‌ی تورکیا،ئه‌ردۆغان چه‌ندینجار داوای ته‌سلیم کردنه‌وه‌ی چه‌ن که‌سانێکی کردووه که ده‌ستیان له کوده‌تاکه هه‌بووه یان په‌یوه‌ندییان به پارتی کرێکارانی کوردستانه‌وه هه‌بووه. جگه‌له‌وه‌ش له‌پاش کوده‌تاکه کۆمه‌ڵێک به‌رپرسی مه‌ده‌نیی و سه‌ربازیی تورکیا، داوای مافی په‌نابه‌رییان له‌ئه‌ڵمانیا کرد، ئه‌مه‌ش بووه مایه‌ی تووڕه‌بوونی حکومه‌تی تورکیا. له‌لایه‌کی تره‌وه حکومه‌تی تورکیا ئاماده‌نه‌بوو رێگه بدات به ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌کانی ئه‌ڵمانیا سه‌ردانی بنکه‌ی سه‌ربازی ئه‌نجه‌رلیک بکه‌ن، ئه‌مه‌ش وایکرد که ئه‌ڵمانیا هه‌موو هێزه‌کانی له‌و بنه‌که‌یه بکشێنێته‌وه و بچێته ئورودن.\nچواره‌م: وه‌رنه‌گرتنی تورکیا له‌یه‌کێتی ئه‌وروپا\nله‌دوایین خاڵدا ئه‌و ئاژانسه پێی وایه، به‌هێزترین کارتی ده‌ستی ئه‌ردۆغان که‌دژی ئه‌ڵمانیا و ئه‌وروپا به‌کاریده‌هێنا، کارتی په‌نابه‌رانی سوریا بوو، ئه‌ردۆغان ده‌یویست زۆرترین ده‌ستکه‌وتی هه‌بێت، به‌تایبه‌تی ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به وه‌رگرتنی تورکیاوه هه‌یه له یه‌کێتی ئه‌وروپا که‌ماوه‌ی چه‌ندین ساڵه تورکیا داواکاره وه‌کو ئه‌ندام وه‌ربگیرێت، به‌ڵام له‌ئێستادا ته‌واوی به‌رپرسانی تورکیا گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی، که تورکیا له‌یه‌کێتی ئه‌وروپا وه‌رناگیرێت، ئه‌مه‌ش هێنده‌ی تر په‌یوه‌ندی تورکیاو ئه‌ڵمانیای تێکداوه، چونکه تورکیا ده‌یه‌وێت ئه‌ڵمانیا یارمه‌تی بدات له‌و وه‌رگرتنی له‌و رێکخراوه گرنگه.\nله کۆتاییدا ئه‌و ئاژانسه پێی وایه ، به‌هۆی بوونی ئه‌م کێشه زۆرانه‌وه، باوه‌ڕ ناکرێت به‌مزووانه په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌م دوو ده‌وڵه‌ته باشبکرێته‌وه، بگره ئه‌گه‌ری تێکچوونه‌ی ته‌واوه‌تی لێده‌کرێت، چونکه به‌رژه‌وه‌ندیی و ئامانجی سیاسیی و ئابووریی و سه‌ربازی هه‌ردوولا ، زۆر دژی یه‌کترییه.\nسه‌رچاوه:الانصات المرکزی. العدد. 6722./ 27-8-2017\n1,057 جار بینراوە


ئیگزیما چیە و دەتوانرێت ڕێگەی لێ بگیرێت؟\n5 رۆژ پێش ئێستا ژمارەی بینراو 303\nئیگزیما بریتیە لە نەخۆشیەکی درێژخایەنی پێست کە پێکدێت لە ووشک بوونەوە و سووربونەوەو خورانێکی زۆری پێست کە بە پێی تەمەن شوێنی نەخۆشیەکە لە پێستی نەخۆشەکە لەوانەیە بگۆرێت، بەڵام لە منداڵی بچوک بەهیچ شێوەیەک لە ناوچەی دایبی دەرناکەوێت، دكتۆر پشده‌ر پزیشکی پسپۆڕی نەخۆشیەکانی منداڵان له‌م بابه‌ته‌دا وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره ده‌داته‌وه شیگزیما چییه و ده‌توانرێت ڕێگه‌ی لێ بگیرێت یان نا؟\nپێدەچێت نەخۆشیەکە بەهۆی کێشە لە درووست بوونی یەکێک لە پڕۆتینەکانی پێستەوە بێت کە پێی دەوترێت فیلاگرین.\nهەرچەندە نەخۆشیەکە درێژخایەنە و بەپێی کات زیادو کەم دەکات، بەڵام زۆرێک لەو منداڵانەی نەخۆشیەکەیان هەیە لەگەڵ گەورەبوون نەخۆشیەکەیان نامێنێت و بۆ دڵنیابوون لە دیاری کردنی نەخۆشیەکە باشتر وایه سەردانی پزیشکی منداڵان بکەیت.\nهەندێک دەرمان و کرێمی نەرمکەرەوەو شێدارکردنی پێست هەیە کە پێویستە پزیشک بۆ منداڵەکەت بنووسێت و باشتر وایه سه‌ربه‌خۆ ده‌رمانی چاره‌سه‌ر بۆ منداڵ به‌كارنه‌هێندرێت، چونکە بچوکترین هەڵە لە پێدانی بڕو جۆری دەرمانەکە ژیانی منداڵەکەت دەخاتە مەترسیەوە.\n1- نابێت زوو زوو منداڵەکە بشۆریت.\n2- دەبێت ماوەی شۆردنەکە واتە مانەوە لە حەمام کەمتر بێت لە ۱۰ خوله‌ك.\n3- دەبێت زوو زوو کرێمی شێدارکردن و نەرمکەرەوەی پێستی بە گوێرەی ڕێنمایی پزیشک بۆ بەکار بهێنیت بە تایبەت دوای شۆردن.\n4-شۆردن بە ئاوی شیلەتێن واتە نابێت زۆر گەرم بێت.\n5- سابونی زۆر بە کەمی بۆ بەکاربهێنرێت.\n6- نابێت بۆن و موعەتەرو هەموو ئەو شتانەی کە خورانی پێست زیاد دەکەن بۆ منداڵێک کە ئیگزیمای هەبێت بەکار بهێنرێت.\n7- نابێت جلەکانی خوری بێت یان فایبەری زۆر بێت بەڵام لۆکە باشترە.\n8- ئەو خواردنانەی مەدەرێ یان زۆر کەم بیدەرێ کە هەستیاری زۆر دروست دەکەن وەکو هێلکە و گوێز.\n9- ئەگەر منداڵەکە لەکاتی ئیش کردنی ڕۆژانەی دەستی زۆر خستە ناو ئاوەوە، ئەوە پێویست دەکات کە دەستکێشی بۆ بۆ لەدەست بکەیت.\n10- هەوڵ بدە لەو چالاکیانە دووری بخەیتەوە کە ئارەق کردنەوەی زۆری تێدایە.\n11- پێویستە ئامێری شێدارکردنەوە بەکار بهێنیت لە ماڵەوە بەتایبەتی ئەگەر لە وەرزی زستاندا ئامێری گەرمکەرەوەکە هەوای ماڵەوەی ووشک کردبۆوە یان لە وەرزی هاویندا ئامێری فێنک کەرەوەکە شێداری ماڵەکەتی کەم کردبۆوە.\n12- شوێنی خەوتنی منداڵەکە پێویستە فێنک بێت چونکە ئارەق کردنەوە خوران و ئیگزیماکە خراپتر دەکات.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | کانی ماسێ\nسەنتەرێ وێ ل باژێرکێ کانى ماسێ یە مروڤ دشێت ب رێکا زاخو دەشتا سندیا و بێگوڤا را دچیتە کانى ماسێ دیسان رێکا دویێ ژ بامەرنێ بو کانى بەلاڤێ و نێزیک گوندێ بریفکا دگەهیتە رێکا ژ زاخوڤە دهێت دیسان نوکە رێکەکا دى ژ سەرێ ئامێدیێ بوسەرێ ئامێدیێ و هێسێ ژ لایێ حکومەتا هەرێمێ ڤە هاتیە ڤەکرن، رامانا ناڤێ وێ ژ (کانیا ماسیا) هاتیە ژیار وژیانا خەلکێ دەڤەرێ ل سەر چاندنا سێڤایە کو ژ باشترین جورێن سێڤێن جیهانى لڤێ دەڤەرێ دهێتە چاندن، لێ ل هەوێن ئەنفالێن رەش هەمى بیستانێن وێ دگەل گوندا هاتبونە سوتن و ب کەرەستێ کیمیاوى هاتبو رەشاندن و هەمى هشک ببون، پشتى دامەزراندنا حکومەتا هەرێمێ جارەکا دى خەلکێ دەڤەرێ بیستانێن خو یێن سێڤا شین کرن ڤە، هەروەسا چەندین دەرامەتێن دى یێن هاڤینى دهێنە چاندن وەکو برنج - باجانک - ماش - پیڤاز - لوبیک و هەمى جورێن کەسکاتیێ و دهێنە ئاڤدان ب ئاڤا کانیا و رویبارێن بچویک وەکو: 1. روبارکێ ئورە – بیدوهێ – مایێ – کانى ماسێ – یاتێ – تروانش –بالوکا – زیێ مەزن 2. روبارکێ سەرەرو – بێقولکێ – جدیدکێ- سەفەریا – نهنیکى – خابیر 3. رویبارکێ گابنێرکى – شیلازا- خانکێ – گرێسور – میسکا –نهنیکى –خابیر زێدەبارى مفا وەرگرتن ژ روبارێ زێیێ مەزن و خابیرى، کانى ماسێ یابەرنیاسە ب داروبارێ گویزا و باهیڤا و کەزانا و مازیا و هورمیکا و گوهیشکا، ژگرنگترین چیاێن وێ چیایێ مەتینا یە کو سنورێ باشورى یە دگەل ناحیا سەرسنکێ و بامەرنێ هەروەسا گەلەک چیاێن دى هەنە وەکو چیاێن سەرزێرى و هرورێ و گابنێرکى، گەلەک جهێن شینوارا لێ هەنەدسەر هندێ را کو ژ رویێ شینواراڤە نەهاتیە مەسح کرن هندەک ژوان دئاشکرانە وەکو دپەرتوکێن (بلدانیا) هاتى وەکو کەلها هرورێ یان کەلها قمریێ و کەلها بالوکا و باروخێ بێتەنیرێ و کەلها میرسێڤدینا و کەلها شێخو و پرا بلبل ئەوا ل سەردەمێ ئیمارەتا بادینا هاتیە چێکرن و دەڤەرا کانى ماسێ ب دەڤەرا نێروە رێکان ڤە گرێددەت، زێدەبارى دێرا مارگورگیس و مار قومایا ل گوندێ دویرێ. روبەرێ ناحیێ (608) کم2 و هژمارا گوندێن وێ (87) گوندن هەمى هاتبونە وێرانکرن ژلایێ رژێما بەعس یا گوربگورڤە و خەلکێ وان ل کومەلگەهێن بخورتى چێکریێن بێگوڤا و قەدشێ و دەرکارێ و هیزاڤا و بێرسڤێ هاتبونە ئاکنجیکرن لێ پشتى سەرهلدانێ و دامەزراندنا حکومەتا هەرێمێ باهرا پێتریا گوندێن دەڤەرێ هاتنە ئاڤاکرن زێدەبارى چەندین پروژێن خزمەتگوزارى و ئاڤا کرنا گوندێن هەڤچەرخ وەکو گوندێ بریفکا و تروانش و بێدوهێ کو ژهەمێ پێدڤیێن ژیانێپێک دهێت.


نەخۆشخانەی گشتی شەهید غریب هەڵەدنی / دوكان\nنەخۆشخانەی گشتی شەهید غەریب هەڵەدنی ، نەخۆشخانەیەكی گشتی 100 تەختی لەناو قەزای دوكاندا لەساڵی ( 2004 ) بەردی بناغەی دانراوە ، لەساڵی (2012 ) كراوەتەوە و خزمەتگوزاری تەندروستی پێشكەش بە هاوڵاتیان دەكات .\nنەخۆشخانەی شەهید غەریب نەخۆشخانەیەكی گشتیە جگە لەپسپۆرە سەرەكیەكان ( هەناوی ، نەشتەرگەر، مناڵان ، ژنان و مناڵبون ، ددان ) ، هەروەها پسپۆریەكانی تریش وەكو ( پێست ، جوانكاری ، قوڕگ ولوت وگوێ ) لەخۆ دەگرێت و سنوری خزمەتكردنی بۆ هەموو قەزای دوكانە بەشارۆچكە و گوندەكانەوە .\n- دیدگای نەخۆشخــانە\nنەخۆشخانەی گشتی شەهید غەریب هەڵەدنی لەسنوری قەزای دوكان هەوڵدەدات بەدابینكردنی هەموو خزمەتگوزاریە تەندروستیەكان جگە لەوانەی كەتەنها لەسەنتەری شاردا دەست دەكەون ، ئەویش لە پێناو كەمكردنەوەی پێویستی سەردانی دانیشتوانی ئەم سنورە بۆ ناو شاری سلێمانی لە داهاتوودا و ببێتە چاوگی گۆرانكاری زانستی سەردەم بۆ سنوری پارێزگای سلێمانی .\n- ئامانجەكانی نەخۆشخانــەكە\n1- كردنەوەی بەشی نەشتەرگەری بەدرێژایی ( 24 ) كاتژمێر .\n2- كردنەوەی بەشی مناڵبون بە درێژایی ( 24) كات ژمێر .\n3- بوونی بەردەوامی پزیشكی پسپۆر لەنەخۆشخانە .\n4- كردنەوەی بەشی چاودێری ورد .\n5- دروستكردنی یەكەیەكی تەندروستی بۆ هەر نەخۆشێك بۆ تۆمار كردن و دابینكردنی خزمەتی راستەوخۆ .\n6- بەردەوامی فێركردنی زانستی تەندروستی كە لەئێستادا بەشێوەیەكی وەرزی كاردەكات .\n7- دروستكردنی باخچەو سەوزای لەنەخۆشخانە .\n8- دروستكردنی پلانی ساڵانەی نەخۆشخانە .\n9- كردنەوەی یەكەیەكی توێژنەوەی زانستی .\n- سەرچاوەی مرۆیی نەخۆشخانە\n* پزیشكی گشتی: ( 14 ) ، ( 3 ) بروانامەی بۆرد و دكتۆرا ، ( 5 ) بروانامەی ماستەر ، ( 6 ) بروانامەی زانكۆ .\n* پزیشكی ددان: ( 5 ) ، ( 3 ) بروانامەی ماستەر ، ( 2 ) بروانامەی زانكۆ .\n* دەرمانساز: ( 4) بروانامەی زانكۆ .\n* كارمەندی تاقیگە: ( ) ، ( ) بروانامەی زانكۆ ، ( ) بروانامەی پەیمانگا .\n* پەرستیار: ( 29 ) ، ( 6 ) بروانامەی زانكۆ ، ( 19 ) بروانامەی پەیمانگا ، ( 4 ) بروانامەی خوار پەیمانگا .\n* كارمەندی كارگێری: ( 34 ) ، ( 1 ) بروانامەی زانكۆ ، ( 7 ) بروانامەی پەیمانگا ، ( 26 ) بروانامەی خوار پەیمانگا .\n* كارمەندی تەكنیكی: ( 10 ) ، ( 1 ) بروانامەی زانكۆ ، ( 4 ) بروانامەی پەیمانگا ، ( 4 ) بروانامەی خوار پەیمانگا .\n- جۆری خزمه‌تگوزارییە پزیشکی و تاقیگه‌ییەكان\n1- چارەسەری هەناوی\n* چارەسەری حاڵەتە ساردەكانى نەخۆشیەكانی هەناوی .\n* نەخۆشیە كتوپڕەكانی هەناوی .\n* نەخۆشیەكانى كۆئەندامی هەناسە .\n* ڕۆماتیزم نیە .\n* جەڵتەی دەماغ نیە .\n* نەخۆشیە درمەكان نیە .\n* نەخۆشیەكانی دڵ و بۆریەكانی خوێن نیە .\n2- نەشتەرگەری گشتی\n* چارەسەری حاڵەتە ساردەكانی نەشتەرگەری .\n* نەشتەر گەری گشتی هەیە .\n* شكاوی نیە .\n* دەمار نیە .\n* پشكنینی خوێن .\n* پشكنینی میز .\n* نەخۆشی زانی و شانەسازانی نیە .\n* پشكنینی كیمیایی .\n* پشكنینی وردبینە زیندەوەرەكان .\n* شكنینی نەخۆشیەكانی دڵ و بۆریەكانی خوێن .\n4-خزمەتگوزاری تیشك و سۆنار\n* سۆنار .\n* ئەشیعەی عادی .\n* هەناوبین نیە .\n* سی تی نیە .\n* ئێم ئار ئای نیە .\n- چۆنێتی پەیوەندیكردن بەم نەخۆشخانەیەوە\n* ناونیشان و شوێنی جوگرافی: ( قەزای دوكان - دوكانی خواروو ) .\n* ژمارە تەلەفۆن: ( 07480116627 ) .\n* ئیمەیڵ: ( )\n* ناوی بەڕێوبەر: ( د.محەمەد ئەحمەد محەمەد ) .\n* ژمارەی مۆبایل: ( 07701902946 ) .\n* ئیمەیڵ: ( muhameddentist@yahoo.com ) .\n* ناوی بەڕێوبەری كارگێـڕی: ( ڕێبوار ئیسماعیل ) .\n* ژمارەی مۆبایــل: ( 1962828 0750 ) .\n* ئیمەیڵ: ( Rebwarahmad1978@gmail.com ) .\nئه‌م بابه‌ته 1883 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nنە خۆشخانەی سووتاوی و نەشتەرگەری جوانكاری\nنەخۆشخانەی نەشتەرگەری فێركاری\nنەخۆشخانەی پسپۆریەكانی دڵ\nنەخۆشخانەی فریاكةوتنی هەناوی\nنەخۆشخانەی هەناوی فێركاری شەهید دكتۆر هێمن\nنەخۆشخانەی دەروونی شەهید سەڵاحی موهەندیس\nنەخۆشخانەی د.جەمال ئەحمەد ڕەشیدی مناڵانی فێركاری\nنـه‌خـۆشـخـانـه‌ی سـۆزی ده‌روونـی\nزینك ماددەیەكی گرنگە بۆ جەستەی مرۆڤ


٨ جیاوازی لەنێوان کەسی ڕەسەن و ناڕەسەن تا زوو بۆت دەربکەوێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/12 - 1:48 PM\nهەندێکجار کەمێک قورسە تا بەتەواوەتی لەگەڵ کەسێک تێکەڵ نەبیت بزانیت کە کەسێکی باش و ڕەسەنە، یان خراپ و ناڕەسەن، ئەمەی خوارەوە ٨ جیاوازییە لە نێوان مرۆڤی ڕەسەن و ناڕەسەن بۆی پێشوەختە بۆت دەربکەوێت:\n-ناڕەسەن تەنها ڕێزی ئەوانە دەگرێت کە هێز و پارەیان هەیە، ڕەسەن ڕێزی هەموان دەگرێت،\n– ناڕەسەن هەوڵدەدات سوود لە هەموو ئەوانە ببینێت کە لە دەوروبەریاندان و بەکاریان بهێنێت، ڕەسەن هەوڵی بەکارهێنان و کۆنتڕۆڵکردنی کەس نادات،\n– ناڕەسەن بەردەوام هەوڵدەدات بە هەرجۆرێک بێت جێگای سەرنج بێت، ڕەسەن گوێ بەوە نادات و کاری خۆی دەکات.\n– ناڕەسەن بەردەوام فشە دەکات، ڕەسەن کەسێکی خاکی و سادەیە\n– ناڕەسەن هیوایەتی زەم و قسەی پاشەملەیە، ڕەسەن گەر شتێکی هەبێت بەرەوڕوو دەیڵێت و زەم ناکات.\n– ناڕەسەن بەڵێنی دنیا دەدات و جێبەجیی ناکات، ڕەسەن خاوەن بەڵێنە.\n– ناڕەسەن بەردەوام کاری خەڵکانی دیکە سووک دەکات تا خۆی گەورە دەربخات، ڕەسەن پشتگیری کەسانی دیکە دەکات لە کارەکانیان.\n– ناڕەسەن تەنها کاتێک شتێکیان دەوێت باش و دەمبەخەندەن، ڕەسەن باشی و دەمبەخەندەیی بەشێکە لە کەسایەتیان.


Ester 4 APSD-CEB – ئەستێر 4 KSS\n1پاش ئەوەی مۆردەخای هەموو ئەو کردەوانەی زانی کە کران، جلەکەی دادڕی و جلوبەرگی گوشی4:1 کاتی دەرکەوتنی نیشانەی کارەساتێک جلوبەرگی لە گوش دروستکردووە و لەبەری کردووە. پۆشی و خۆڵەمێشی بەسەر خۆیدا کرد، چووە دەرەوە بۆ ناوەڕاستی شار و هاوارێکی گەورە و تاڵی کرد. 2بەڵام تەنها چووە بەردەم دەروازەی پاشا، چونکە ڕێگا بە کەس نەدەدرا بە پۆشینی جلوبەرگی گوشەوە بچێتە ناو دەروازەی پاشا. 3هەروەها هەر هەرێمێک فەرمانەکەی پاشا و یاساکەی پێ دەگەیشت، لەنێو جولەکەکان دەبووە شیوەنێکی گەورە و ڕۆژووگرتن، گریان و لاواندنەوە. زۆریان جلوبەرگی گوشیان دەپۆشی و لەناو خۆڵەمێش ڕادەکشان.\n4کاتێک کەنیزەکانی ئەستێر و کاربەدەستەکانی چوونە ژوورەوە و باسی مۆردەخایان بۆی کرد، شاژن زۆر دڵتەنگ بوو. دەستە جلێکی نارد بۆ ئەوەی لە جیاتی جلوبەرگی گوش لەبەری بکرێت، بەڵام ئەو پەسەندی نەکرد. 5پاشان ئەستێر هەتاخی بانگکرد، کە یەکێک لە کاربەدەستەکانی پاشا بۆ خزمەتکردنی تەرخان کرابوو و فەرمانی پێ کرد بچێتە لای مۆردەخای، بزانێت ئەمە چییە و لەسەر چییە.\n6ئیتر هەتاخ چووە دەرەوە بۆ لای مۆردەخای لە مەیدانی شارەکە، ئەوەی لەبەردەم دەروازەی پاشایە. 7مۆردەخای هەموو ئەو شتانەی پێ ڕاگەیاند کە بەسەری هاتبوو، هەروەها ئەو بڕە زیوەی کە هامان گوتبووی بۆ لەناوبردنی جولەکەکان بیداتە گەنجینەی پاشا. 8وێنەیەکیشی لەو یاسا نووسراوە دایێ کە لە شوشەوە بۆ لەناوبردنیان دەرکرابوو، بۆ ئەوەی پیشانی ئەستێری بدات و بابەتەکەی بۆ ڕوون بکاتەوە، ڕایبسپێرێت کە بچێتە ژوورەوە بۆ لای پاشا و لە پێناوی نەتەوەکەی لێی بپاڕێتەوە و داوای بەزەیی لێ بکات.\n9هەتاخ گەڕایەوە و قسەکانی مۆردەخای بە ئەستێر ڕاگەیاند. 10ئەستێریش هەتاخی ڕاسپاردەوە بە مۆردەخای بڵێت: 11«هەموو کاربەدەستەکانی پاشا و هەموو نەتەوەکانی هەرێمەکانی پاشا دەزانن، کە هەر پیاوێک یان هەر ژنێک بچێتە ژوورەوە بۆ لای پاشا بەبێ ئەوەی بانگ بکرێتە دیوانەکەی ناوەوە، یەک یاسای بەسەردا دەسەپێنرێت، ئەویش مردنە، تەنها ئەو کەسە نەبێت کە پاشا داردەستە زێڕینەکەی خۆی بۆ درێژ دەکات، ئەو کەسە دەژیێت. منیش سی ڕۆژە بانگ نەکراوم بۆ ئەوەی بچمە ژوورەوە بۆ لای پاشا.»\n12کاتێک قسەکەی ئەستێریان بە مۆردەخای ڕاگەیاند، 13ئەویش ئەم وەڵامەی بۆ ناردەوە: «وا مەزانە کە تۆ لە ماڵی پاشادا بەدەر لە هەموو جولەکەکان دەرباز دەبیت، 14چونکە ئەگەر تۆ لەم کاتەدا بێدەنگ بیت، ژیانەوە و دەربازبوون لە شوێنێکی دیکە بۆ جولەکەکان سەرهەڵدەدات، بەڵام خۆت و ماڵی باوکت لەناو دەبردرێن. هەروەها کێ دەزانێت، لەوانەیە بۆ کاتێکی وەک ئەمە بە پلەی پاشایەتی گەیشتوویت؟»\n15ئینجا ئەستێر ئەم وەڵامەی بۆ مۆردەخای ناردەوە: 16«بڕۆ هەموو جولەکەکانی ناو شوش کۆبکەرەوە، لە پێناوی من ڕۆژوو بگرن. سێ شەو و سێ ڕۆژ هیچ مەخۆن و هیچ مەخۆنەوە. خۆم و کەنیزەکانم بە هەمان شێوە ڕۆژوو دەگرین. دوای ئەوە بە پێچەوانەی یاسا دەچمە ژوورەوە بۆ لای پاشا. ئەگەر لەناویش چووم، با لەناوبچم.»\n17ئیتر مۆردەخای چوو هەموو ئەو شتانەی کرد کە ئەستێر ڕایسپاردبوو.


ئەندامێکى لیژنەى دارایی پەرلەمانى کوردستان رایگەیاند، بە واژۆی زیاتر لە ژمارەى پێویستى یاسایى ئەندامان، پێشنیازە بڕیاری (پابەندکردنی حکومەت بە ئەرک و پابەندییە داراییەکان) پێشکەش بە دەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان کرا.\nعومەر گوڵپى ئەمڕۆ سێشەممە لە راگەیەنراوێکدا کە دەست "ناس کورد" کەوتووە ئاماژەى بەوەکردووە، پێشنیازە بڕیارەکە پێکهاتووە لە پێنج ماددە کە لەناویاندا دابەشکردنی مووچەی هەر مووچەخۆرێک وەک خۆی‌و نەگەڕانەوە بۆ دۆخی لێبڕین‌و پاشەکەوتکردن، دەستپێکردنەوەى پلە بەرزکردنەوەى تێدایە.\nبە واژۆی زیاتر لە ژمارەى پێویستى یاسایى ئەندامان، پێشنیازە بڕیاری (پابەندکردنی حکومەت بە ئەرک و پابەندییە داراییەکان) پێشکەش بە دەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان کرا، هیوام وایە لە زووترین کاتدا ئەم پێشنیازە بڕیارە ڕێکارە پەیڕەوی‌و یاساییەکان ببرێت‌و لە پەرلەمانەوە زۆرینە پاڵپشتی بن‌و ببێتە بڕیارێکی گرنگی پەرلەمان، چونکە هەموو ماددەکانی بڕیارەکە تەحقیقکردنی بەرژەوەندی گشتی‌و پاراستنی مافی هاووڵاتیان‌و فەرمانبەرانە، و دوورە لە ڕق‌و کینەو ئایدۆلۆجیاو ململانێی نادروست، و هیوایەکە بۆ پابەندکردنى حکومەت بە ئەرکە داراییەکانی بەرانبەر بە هاووڵاتیان‌و فەرمانبەران.\nپێشنیازە بڕیارەکە لەلایەن (٢٥) ئەندامی بەرێزی پەرلەمانەوە واژۆکراوە، کە پێکهاتوون لە بەرێزان (عەبدولستار مەجید، عەلی حەمەساڵح، د.شێرکۆ جەودەت، د.کازم فاروق، سیروان بابان، موژدە مەحمود، کاوە عەبدولقادر، سیپان سالم ئامێدی، د.محیەدین حەسەن یوسف، ئەبوبەکر هەڵەدنی، د.ئیسماعیل سگێری، ئاشنا عەبدولقادر، مەم بورهان قانیع، جەلال موحەممەد، ڕووپاک ئەحمەد، شیرین ئەمین، د.شایان کاکە ساڵح، بەدریە ئیسماعیل، یاسین خزر تەها، موسلیم عەبدوڵڵا، عوسمان عەلی سمایل، شاخەوان ڕەوف، دابان موحەممەد حەسەن، د.هەورامان حەمەشەریف، عومەر گوڵپی).\nپێشنیازە بڕیارەکە پێکهاتووە لە پێنج ماددە، کە بە پێی حوکمەکانی هەر پێنج ماددەکە، حکومەت پابەند دەکرێت بەمانەی خوارەوە:\nـ کۆکردنەوەی سەرجەم داهاتە نەوتی‌و نانەوتییەکان‌و گەڕاندنەوەیان بۆ خەزێنەی گشتی.\nـ دەستپێکردنەوەی پلە بەرزکردنەوەی فەرمانبەران‌و خەرجکردنی سەرجەم شایستە داراییەکانیان بە پێی یاسا بەرکارەکان.\nـ دابەشکردنی مووچەی هەر مووچەخۆرێک وەک خۆی‌و نەگەڕانەوە بۆ دۆخی لێبڕین‌و پاشەکەوتکردن، و پابەندی تەواو بە حوکمەکانی ئەو یاسایانەی مووچە ڕێک دەخەن.\nـ خەرجکردنی هەر بڕە پارەیەک کە لە جێبەجێکردنی یاسای چاکسازی دەگەڕێتەوە بۆ بەرژەوەندی گشتی‌و پیاچوونەوەو چاککردنی کەمترین مووچەی خانەنشینی.\nسەرەتای ئەم هەوڵە دەگەڕێتەوە بۆ (٧ی ٧ی ٢٠٢١)، بەتایبەت پاش هاتنی بڕی دوو سەد ملیار دینار لە بەغداوە، کە لەگەڵ زیادبوونی داهاتەکانی نەوت‌و داهاتە نانەوتیەکانی هەرێم، واقیعێکی تازەی دۆخی دارایی وایان دروستکردووە کە دەرفەت‌و زەمینەیەکی زۆر گونجاوی بۆ دەرکردنی بڕیارەکەو پابەندکردنی حکومەت بە ئەرکە داراییەکانی هێناوەتە پێش.\nبڕیارى نوێ لەبارەى پێدانى ڤاکسین بە مامۆستایان درا\n2021.09.01 - 09:52


كێشه‌ى بازگه‌یه‌ك حیزبه كوردستانییه‌كان و لایه‌نێكى ئه‌منى عێراق كۆده‌كاته‌وه\nرونکردنەوەیەک لە حكومه‌تی هه‌رێمەوە له باره‌ی بەردەوامیی مووچە\nهەواڵ / کوردستانی :: 15/05/2019 :: 243 جار بینراوە\nبەهۆی وەرگرتنی بەرتیل و بێزارکردنی هاووڵاتیانی کوردی قەزای خورماتوو، قایمقامیەتی قەزاکە بڕیاریدا تەواوی کارمەندانی بازگەیەکی سنورەکە بگۆڕن.\nئومێد عاسی، به‌رپرسى یه‌كگرتووى ئیسلامى كوردستان له خورماتوو به‌دواڕۆژى راگه‌یاند: به‌هۆى ئه‌وه‌ى له بازگه‌ی مه‌فره‌قى قادر كه‌ره‌م له نێوان خورماتوو و ناوچه‌كانى داویه هاووڵاتیانى كورد رووبه‌ڕووى بێزاركردن و سزا و لێپێچینه‌وه و لێسه‌ندنى به‌رتیل ده‌كرانه‌وه، وه‌كو لایه‌نه سیاسییه كوردستانییه‌كان له خورماتوو داواكارى و بێزارى هاووڵاتیانمان گه‌یانده قایمقامى خورماتوو.\nوتیشى: "بۆ ئه‌و مه‌به‌سته دوێنێ كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كان و نوێنه‌رى هێزه‌كانى به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ى خێرا رێكخرا و تێیدا دواى گه‌یاندنى داواكارى و نیگه‌رانى هاووڵاتیان، نوێنه‌ره‌كه‌ى هێزه ئه‌منییه‌كه بڕیاریدا ته‌واوى سه‌رباز و ئه‌ندامانى هێزه‌كانى به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ى خێرا له‌و بازگه‌یه بگوازێته‌وه و هێزى دیكه له شوێنه‌كه‌یان جێگیر بكات و له هێزه‌كه‌ى ئێستاش ته‌نیا یه‌ك ئه‌فسه‌رى به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ى خێرا ده‌مێنێته‌وه و له كاتى هاتنى ئه‌فسه‌رى دیكه ئه‌ویش ده‌گۆڕن".\nئومێد عاسی، ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو: هه‌ر له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا ئه‌وه‌ش خرایه‌ڕوو له ئێستادا وه‌رزى دروێنه‌ى دانه‌وێڵه‌یه و له‌و بازگه‌یه زۆر لێپێچینه‌وه له‌گه‌ڵ جوتیاران ده‌كرێت، له‌مباره‌یه‌وه بڕیاردرا هه‌ر جوتیارێك پێناسى سایلۆى خورماتووى هه‌بێت به‌هیچ شێوه‌یه‌ك له بازگه‌كه رانه‌گیرێت و ئه‌مه‌ش هه‌نگاوێكى زۆر باشه چونكه پێشتر له‌و بازگه‌یه جوتیاران زۆر راده‌گیران و دواده‌كه‌وتن.\nبازگه‌ى مه‌فره‌قى قادر كه‌ره‌م له نێوان خورماتوو و ناوچه‌ى داویه، پێكهاتووه له هێزێكى سوپاى عێراق و به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ى خێرا و له‌سه‌دا 95ی ئه‌وانه‌ى له‌و بازگه‌یه‌وه هاتوچۆ ده‌كه‌ن هاووڵاتیانى كوردن.


ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست, ٢٥ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٧\nچوارشه‌ممه ٢٥ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٧\nسه‌رۆکی تورکی ده‌ڵێت به زوویی واژۆێ ریفۆرمکاریه‌کانی سیستمی سه‌رۆکایه‌تی ده‌کات\nسه‌رۆکی تورکی ده‌ڵێت ئه‌و به خێرایی واژۆێ ده‌سته به‌ندی ریفۆرمکاریه‌کان ده‌کات که رێگا خۆش ده‌کات بۆ ریفراندووم له‌سه‌ر سیستمی سه‌رۆکایه‌تی که ده‌سه‌ڵاتێکی زۆرتری پێی ده‌دات.\nییڵدرم: وتو وێژه‌کانی کازاخستان سه‌رکه‌وتنێکی دیپلۆماسی گرنگ بوو\nسه‌رۆک وه‌زیری تورکیا بناڵی ییڵدرم له رۆژی چوارشه‌ممه ووتی وتو وێژه‌کانی ئاشتی سوریای ئه‌م هه‌فته له کازاخستان سه‌رکه‌وتنێکی دیپلۆماسی گرنگ بوو.\nهێزه‌کانی عێراقی به ته‌وای کۆنترۆڵی رۆژهه‌ڵاتی موسل ده‌که‌ن\nحکومه‌تی عیراقی ده‌لێت هێزه‌کانی ئاسایشی به ته‌واوی ده‌ستیان به‌سه‌ر رۆژهه‌ڵاتی موسل دا گرتووه له گروپی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی پاش فه‌ره‌تر له 100 رۆژ بۆ ده‌ستپێکردنی شه‌ر بۆ موسل.\nهێرشێـکی چەکداری بۆ سەر هوتێـلێـکی مەقدیشۆی پایتەختی سوماڵ کوژرانی 15 کەسی لێدەکەوێتەوە\nکاربەدەسـتانی سۆماڵ دەڵێن ژمارەیەک چەکدار هێرشیان کردووەتە سەر هوتێلێـک لە مەقدیشۆی پایتەخت و لە ئاکامدا بە لایەنی کەم 15 کەس کوژراون\nسه‌لاح عه‌باسی: تورکیا و ئێران له ئامانجه‌کانیاندا هاووبه‌شن و هه‌ره مه‌ترسین بۆ سه‌ر کورد\nبۆ ماوه‌ی چه‌ند ساڵێکه سوریا بوه‌ته گۆڕه‌پانی ململانی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کان له نێوان وڵاتانی ناوچه و جیهاندا، که تورکیا یه‌کێک له‌ووڵاتانه‌دایه. ئاخۆ هه‌ره ئامانجی سه‌ره‌کی تورکیا چییه له‌و ململانیه‌دا.\nداعش ساڵی پار ۲۵ له ۱۰۰ی ناوچه‌کانی ژێر کۆنتڕۆڵی له ده‌ست داوه\nنەتەوەیەککگرتووەکان: لە شەڕی یەمەن دە هەزار مەدەنی کوژراون\nئیمارات کوژارنی 5 کارمەندی وڵاتەکەی لە ئەفغانسـتان پشـتڕاست دەکاتەوە\nدەوڵەتی ئیمارات ئەمڕۆ چوارشەممە ڕایگەیاند 5 لە کارمەندانی وڵاتەکەی لە تەقینەوەکەی دوێنێی نێو بارەگای فەرمانڕەوای پارێزگای قەندەهار لە باشوری ئەفغانسـتان کوژراون\nبە هێرشێـکی ئاسمانی هاوپەیمانێتی بە ڕابەرایەتی سعودیـیە 5 کەس لە خوێندنگەیەکی یەمەن دەکوژرێن\nسەرچاوەکانی تەندروستی و لەشکری دەڵێن فڕۆکەکانی هاوپەیمانێتی عەرەبی بە ڕابەرایەتی عەرەبستانی سعودیـیە خوێندنگەیەکی سەرەتایـیان لە باکوری یەمەن بۆردومانکردووە و لە ئاکامدا 5 کەس کوژراون کە دووانیان منداڵن\nبەهۆی هێرشی بارهەڵگرێک لە ئورشەلیم 4 سەرباز دەکوژرێن\nپۆلیسی ئیسرائیل ڕۆژی یەکشەممە ڕایگەیاند بارهەڵگرێک لە ئورشەلیم بەهەڕەمەکی خۆی کردووە بەناو ژمارەیەک سەربازدا و لە ئاکامدا 4 سەربازی کوشتووە کە هەمویان لە 20تەکانی تەمەنیاندا بوون.


بەڕازیل بە وردی چاودێری ریفراندۆمی کوردستان دەکات 2017-08-11\nهێمن هەورامی بەرپرسی بەدواداچوونی کارە سیاسی و پێوەندییە گشتییەکانی مەکتەبی (سەرۆک بارزانی) لە دیدارێکیدا لەگەڵ باڵیۆزی بەڕازیل لە بەغدا گوتی، مێژووی کوردستانی عێراق زۆر لەو دەنگانەی تێدابووە کە پێچەوانەی مافی ڕەوای خەڵکی کوردستان دواون، بەڵام بەرگەی تەوژمی گەلیان نەگرتووە.\nرۆژی ١٠ی٨ی٢٠١٧ لە مەکتەبی سەرۆک بارزانی، هێمن هەورامی دیدارێکی سیاسی و دیپلۆماسی لەگەڵ (میگێل جۆنیۆر مەگالهایس)-ی باڵیۆزی بەڕازیل لە عێراق ئەنجام دا. زۆر بە وردی دوایین هەنگاوەکانی پرسی ریفراندۆم و مووسلی دوای داعش و چوونی شاندی کوردستان بۆ بەغدا لەسەر پرسی ریفراندم و کاردانەوە هەرێمایەتی و نێودەوڵەتییەکانی شی کردەوە.\n(هەورامی) ئاماژەی بە پەوەندییە ناوچەیی و نێونەتەوەییەکان کرد، کە هەرێمی کوردستان ئەوەی سەلماندووە کە لە ئایندەدا دەوڵەتی کوردستانی فاکتێک دەبێت بۆ سەقامگیری و پێکەوە ژیان لە ناوچەکەدا و دەرچەیەکیش دەبێت بۆ سیستەمی دیموکراسی بۆ پرسە نێونەتەوەییەکان.\nهەروەها لەسەر پرسە نێوخۆییەکان ئەوەیشی گوت کە مێژووی کوردستانی عێراق زۆر لەو دەنگانەی تێدابووە کە پێچەوانەی مافی ڕەوای خەڵکی کوردستان دواوون، بەڵام بەرگەی تەوژمی گەلیان نەگرتووە.\nبەشێکی دیکەی گفتوگۆکەیان قسەکردنبوو لەسەر بایەخی پێشخستنی پەیوەندی بەرازیل و کوردستان لە دوای ریفراندۆم و ڕەهەندەکانی ئەو پەیوەندییانە، بیروڕایان ئاڵوگۆر کرد و لە قسەکانی مەگالهایسی باڵوێزی بەڕازیل ئەوەی دەرکەوت، کە بەرازیل بە وردی چاودێری پرۆسەی ریفراندۆم دەکات و بەڕازیل کار لەسەر پەیوەندییەکانی لەگەڵ کوردستانی دوای ڕیفراندۆم دەکات. هەروەها هیوای خواست بە ئاشتییانە پرۆسەی دوای ریفراندۆم بەڕێوەبچێت.


گرنگیی پەرتووکخانەی ماڵەوە لە رۆشنبیریی منداڵان.\nخوێندنەوە زۆر گرنگ و پێویستە، لەم سەردەمەدا بووە بە یەکێک لە پێویستییەکانی مرۆڤ.. کە لە دوای هەڵمژینی هەوای پاک و خواردن و خواردنەوە و نووستن و یاری کردن، ریزبەندی دێتە سەر خوێندنەوە.. وەکو چۆن لەشمان پێویستی بە خۆاراکی هەمەجۆرە هەیە بۆ ئەوەی بڕسکێ و گەشەبکات، خوێندنەوەش خۆراکی مێشکمانە. لە رێگای خوێندنەوەوە زانست و زانیاری هەمەرەنگە بە دەستدەهێنین بۆ گەشەکردنی هۆش و گۆش و هزر و بیر و زەینمان.. (سـتیل) دەڵێ:" خوێیندنەوە وەرزشی هۆشە" خوێندنەوە هۆیەکی گرنگی فێربوون و خۆڕۆشنبیرکردنە.. بنەمایەکە لە بنەما هەرە سەرەکییەکانی دروستبوونی کەسایەتییەکی دروست و تەواو و سەرکەوتوو لە ژیاندا.\nخوێندنەوە یەکێکە لە کۆڵەکە گرنگەکانی رۆشنبیری منداڵان.. شارەزایانی پەروەردە هاوڕان لەسەر گرنگی چاندنی حەز و خۆشەویستی خۆێندنەوە لە قۆناخی زووی منداڵیدا لە دەروونی منداڵاندا، باشتر وایە هەر لە منداڵییەوە، منداڵ هۆگر و ئاشنای پەرتووک و گۆڤارەکانی منداڵانیان بکەین و، ببنە هاوڕێی هەمیشەی پەرتووک.. خوێندنەوەش ببێت بە خوویەکی بەسوودیان و دەقی پێوەبگرن و، ببێت بە بەشێک لە ژیانیان.\n(داردین) دەڵێ:" تۆ لە ماڵی خۆت دایت و، بە خوێندنەوەی پەرتووک، گوزەری جیهان دەکەی" لەو رستە جوانانەی کە لەسەر دیوارە بەجێماوەکانی فەرعەونییە میسرییەکان هەڵکۆڵراون:" رۆڵەکەم وات لێدەەکەم کە چۆن دایکت خۆشدەوێ.. ئاوهاش پەرتووکت خۆشبوێت.. یا زیاتر".\nدەربارەی رۆڵی ئەرێنی دایکیش لە خوێندنەوەدا بۆ منداڵان.. شاعیرێکی ئینگلیزی لە هۆنراوەیەکدا بە ناوی( دایکی خوێنەر)ە وە.. دەڵێ:\nهەموو ساڵێک، عاشقان لە رۆژی (١٤ی/ فبرایەر) دا بە بۆنەی (جەژنی خۆشەویستی) یەوە، بە گەرمی پیرۆزبایی دەکەن و، گوڵی سوور پێشکەش بە یەکتری دەکەن.. بەڵام زۆربەی خەڵکی ئەوە نازانن کە هەمان رۆژ، رۆژی (١٤ی/ فبرایەر) رۆژێکیشە بە ناوی ( بۆ منداڵەکەت بخوێنەوە) ئەمەش گوزارشتە لە بەرجەستەکردنی خۆشەویستیی خوێندنەوە بۆ منداڵان.. لە زۆر شوێنی جیهاندا، لەم رۆژەدا، خێزانەکان هەریەکە بە شێوازێک ئاهەنگ بەم بۆنەیەوە دەگێڕن و چالاکی ئەنجام دەدەن، وەک: هەڵبژاردنی پەرتووکێکی منداڵان و خوێندنەوەی لە نێو خێـزاندا.. یان بە کۆمەڵی لە یانەیـەکی رۆشنبیریدا پەرتووکێک بۆ منداڵان دەخوێننەوە یا لە قوتابخانەدا. یا خوێندنەوەی چەند پەرتووکێک لە لایەن خودی منداڵانەوە، کە باوکانیان یا دایکانیان، کاتێ کە منداڵ بوون، حەزیان بە خوێندنەوەی ئەو پەرتووکانە بووە. یا گەڕان بە پەرتووکخانەکاندا بۆ کڕینی پەرتووک یا گۆڤارێکی تازە.. خۆزگە ئەم نەریتە جوانە لە کوردستانی ئێمەشدا دەبوو بە باو.. منداڵانی کوردیشمان لەم رۆژەدا لەگەڵ خێزانەکانیاندا پەرتووکیان دەخوێندەوە و چالاکی جۆراوجۆری رۆشنبیرییان ئەنجام دەدا و پەرتووکیان پێشکەش بە یەکتری دەکرد.. هیوای ئەوەش دەخوازم کە رۆشنبیریکردنی منداڵە چاوگەشەکانمان ببێت بە خواست و بە خەمی سەرەکیمان هەموومان.\nدێینە سەر باسەکەمان کە گرنگی پەرتووخانەی ماڵەوەیە لە رۆشنبیریکردنی منداڵدا.. منداڵی ژیر و وریا و زانست و زانیاری پەروەر، لە پشووی هاویندا کاتێکی زۆری بە دەستەوەیە بۆ ئەوەی سوود لە بەهرە و توانا و ئارەزووەکانی وەربگرێت.. یەکێک لەو ئارەزووە بەسوودانەش، خوێندنەوەی پەرتووک و گۆڤارەکانی منداڵانە.. منداڵ لە رێی خوێندنەوەی پەرتووک و گۆڤارەکانی منداڵانەوە، فێری ئەوە دەبێت کە بە زانست و بە زانیاری هەمەچـەشنە، زاخـاوی بیر و هـۆش و بەهـرەکانی بدات، و بیر لە داهێنان بکاتەوە.. ئاسۆی رۆشنبیری فراوانتر و بەرزتر دەبێتەوە.. جیاوازیشی دەبێت لەگەڵ ئەو منداڵانەی کە ناخوێننەوە.. بایەخی خوێندنەوە لە دەرەوەی قوتابخانەدا لە بایەخی بەرنامەکانی خوێندن لە ناو قوتابخانەدا کەمتر نییە، بۆیە پەرتووکخانەی ماڵەوەی تایبەت بە منداڵان بە پێویستیەکی پەروەردەیی و رۆشنبیری دەزانین.. چونکە درێژەدەر و تەواوکەری بەرنامە و پرۆگرامەکانی خوێندنە لە قوتابخانەدا.\nتوێژینەوە زانیارییەکان ئەوەیان سەلماندووە، کە پەیوەندییەکی بەهـێز هەیە لە نێوان توانای خوێندنەوە و پێشکەوتن لە خوێندنـدا.. پەرتووکخانەی ماڵەوەی منداڵ، هۆکارێکی پەروەردەییە، بۆ زاخاودانی هزری منداڵ و گەشەکردن و پێشکەوتنی.\nوەکو دەڵێن:" فـێربـوون لە مـنداڵـیدا.. وەکو نەقـشی سەر بـەرد وایـە" .\nشارەزایانی پەروەردە و دەروونناسی، جەخـت لەسەر ئەوە دەکەنەوە، کە پێگەیشتنی منداڵ لە خێزانێکدا، کە دایک و باوکی خوویان بە خوێندنەوەی پەرتووکەوە گرتووە، پەرتووکخانەش بەشێکی گرنگە لە ماڵەکەیان، منداڵکانیشیان چاویان لێدەکەن و هۆگری خوێندنەوەی پەرتووک دەبن، چونکە دایک و باوکی خوێنەری پێشەنگ کارتێکردنێکی ئەرێنی تەواویان هەیە، بۆ ئەوەی منداڵەکانیشیان چاویان لێبکەن.. دەشێ منداڵ سوود لە پەرتووکخانەی باوک و دایکی وەرنەگـرێت، بەڵام تەنها بوونی پەرتووکخانە لە ماڵەوەدا، خۆشەویستی زانست و داهێنان لە لای منداڵ بەهێز و شیرین دەکات.. سووریش دەبێت لەسەر ئەوەی، کە پێویستە ئەمیش پەرتووکخانەی تایبەتی خۆی هەبێت.. گەر لە ماڵەوە پەرتووکخانەی تایبەتی منداڵیش نەبێت، پێویستە دایک و باوک ئەو پەرتووکانەی هەڵیان دەبژێرن و دەیانکڕن هەمەچەشنە بن، تا بۆ هەموو کەسانی خێزانەکەیان لەباربن.. پەرتووک بە کەرەستەیەکی زۆر گرنگی پەروەردەیی دەزانرێت و رۆڵێکی ئەرێنی هەیە لە زۆرزانین و لە گەشەکردن و دروستی منداڵاندا. لە ئەمڕۆدا زۆری پەرتووکخانەی گشتی و پەرتووکخانەی قوتابخانە و ماڵەوە و، دەوڵەمەندییان بە پەرتووک و گۆاری هەمە بابەت، بە پێوەرێکی رۆشنبیری و بە دیاردەیەکی شارستانی و پێشکەوتن و پەروەردەیی دەزانرێت.\nبۆ نموونە لە هەر شارێک و قەزا و ناحیە و گەڕەک و گوندێکی وڵاتی (نەرویج ) دا، پەرتووکخانەیەکی گشتی گەورە هەیە.. لە هەر قوتابخانەیەکدا هۆڵێکی گەورە، کراوە بە پەرتووکخانە بۆ قوتابیان و بۆ مامۆستایان، لە بەردەم هەر پۆلێکدا پەرتووکخانەیەک هەیە، لە ناو هەر پۆلێکیشدا دۆڵابێکی پڕ لە پەرتووکی تایبەت بە ئاستی خوێندنی ئەو پۆلەوە هەیە، لە هەر ماڵێکیشدا پەرتووکخانەیەک هەیە، لە ژووری هەر منداڵێکیشدا پەرتووکخانەیەکی قنج هەیە.. لە هەر شەقام و سەنتەرێکدا پەرتووکخانەی فرۆشتنی پەرتووک و گۆڤار و رۆژنامەکان هەیە.. تەنانەت لەو مارکێتانەی کە خواردەمەنی و خواردنەەوە و میوەهاتیش دەفرۆشن، لە بەشێکیاندا پەرتووکیان بۆ فرۆشتن داناون بە تایبەتیش پەرتووکی منداڵان.. لە راستیشدا زۆر دەوڵەتی تری ئەوروپی هەن، کە لەم بورەدا لە پێش نەرویجەوە.\nبە لای ئێمەشەوە، پەرتووکخانەی ماڵەوە، لە چێشتخانەی ماڵەوە گرنگترە.. ئەو ماڵەی پەرتووکخانەنەی تێدا نەبێت.. بە ماڵێکی ناتەواوی دەزانـم..(شیشرۆن) دەڵێ:" ماڵێک بەبێ پەرتووک.. گیانێکی بێ رووحـە" پێویستە ئەوەش بڵێین، نابێت پەرتووکخانەی ماڵەوە تەنیا وەکو دیکۆرێک بۆ جوانی و بۆ رازانەوەی ماڵ دابنرێ و، پەرتووکەکانی خوێنەریان نەبن، پێویستە وا لە منداڵان بکەین کە ببن هاوڕێی هەمیشەی پەرتووک و خوێندنەوەش ببێت بە بەشێک لە ژیانیان.. پێویستە لە هه ڵبژاردنی پەڕتووکی بەسوود و لەبار بۆ پەرتووکخانەکانیان هاوکارییان بکەین.\nبە لای منەوە: لە دیمەنی ئەو منداڵە ژیرە جوانتر نییە، کە دانیشتووە و پەرتووکێک یا گۆڤارێکی کراوەی منداڵانی بە دەستەوەیە و بە وردی لێی دەڕوانێت.\nئامانجەکانی پەرتووکخانەی منداڵان لە ماڵەوەدا:\nبە کورتی چەند ئامانجێکی گرنگی پەرتووکخانەی ماڵەوە بۆ منداڵە چاوگەشەکانمان ، لەم خاڵانەی خوارەوەدا چڕدەکەینەوە:\n١ـ پەرتووکخانەی ماڵەوە، یارمەتی منداڵان دەدات کە بە زانست و زانیاری هەمەچەشنەی بەسوود زاخاوی بیر و هۆشیان بدەن و خۆیان رۆشنبیر دانەمێنێت.\n٢ـ منداڵ هەر لە منداڵییەوە لەسەر خوێندنەوە رادێت و خووی پێوە دەگرێت و، پەرتووک دەبێت بە هاوڕێی و.. خوێندنەوەش دەبێت بە بەشێک گرنگ لە ژیانی.\n٦ـ زمانی پاراوتر دەبێت و، سامانی وشە و رستەکانی زیاتر دەبن.. دەتوانێت بێ دامان و رامان، بە ئاسانی بە قسە و بە نووسین، گوزارشت لە هـزر و لە ناخی خۆی بکات.\n٧ـ زۆرزانتر دەبێیت و ئاستی تێگەیشتنی بەرزتر دەبێتەوە، بە شێوەیەکی راست و دروستیش بیردەکاتەوە.\n٩ـ گەشە بە بەهرە و تواناکانی دەدات.. ئارەزووی زنیاری زیاتری دەبێت و، هەوڵی داهێنان دەدات.\n١٠ـ منداڵ گەر پەرتووکی لەبەردەست دابێت لە کاتی پێویستدا سوودیان لێوەردەگرێت.\n١١ـ پەرتووکخانەی ماڵەوە، هاندەرە بۆ بەهێزکرددنی پەیوەندی رۆشنبیری و دەمەتەقێ و راگۆڕینەوە و لە نێوان ئەندامانی خێزاندا.\n١٢ـ بە هۆی خوێندنەوەی ئەو پەرتووک و گۆڤارانەی کە لە بەردەستی منداڵ دان.. وەڵامی بەشێک لەو پرسیارانەی کە لە هزری دان، دەستیدەکەون.\n١٣ـ لە رێی پەرتووکخانەی ماڵەوە، ئارەزووی سەردانی پەرتووکخانەی گشتی دەکات و، بە دوای پەرتووک و گۆڤار و سەرچاوەی زیاتردا دەگەڕێ.. لە ئایندەشدا دەبێت بە خوێنەرێکی هەمیشە و دانەبڕاوی پەرتووکخانەی گشتی.\n١٤ـ زۆربەی کەڵەنووسەر و شاعیران و رۆشنبیرانی ناسراوی جیهانی لەوانەن کە لە منداڵییەوە لە ماڵەوەدا، خوویان بە خوێندنەوەی پەرتووکەوە گرتوون.. یان ئەوان کە لە خێزانێکی خوێنەر و رۆشنبیردا چاویان هەڵهێناون.. رۆڵی هاندان و کارتێکردنی دایک و باوکیان پێووە دیارن.\nبەم وتەیەی (دیگــۆن لایـلی) کۆتایی بەم نووسینەم دەهێنم.. کە دەڵێ:\n"پەرتووکخانەکەت پڕبێت لە پەرتووک، باشترە لەوەی کە جزدانەکەت پڕبێت لە پارە".\n٣\_٦\_٢٠١٧ - نەرویج


خۆپیشاندان و ئینتیما – Denegkan\nخۆپیشاندان و ئینتیما\nbyڕه‌گه‌ز\tAugust 3, 2008\tگشتی\nخۆپیشاندان و خزمەتگوزاری\nرەگەز رەشید هەفتانە دەینووسێت\nئەو خۆپیشاندنانەى ئەم دوایەى هاونیشتیمانمانیان لە شار و شارۆچكەكانی هەرێمی كوردستان، لە دژی بڕیاری پەرلەمانی عێراق لەسەر یاسای هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكان، كە بووە مانشێتی بەشێكی زۆر لە میدیاكانی عێراقی و جیهانی، هەروەها كۆمبوونەوە خێراكانی هەردوو مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی، بۆ چارەسەری تەنگەژەى یاسای هەڵبژاردنی پارێزگاكان، گوزارشتی زۆری لێكەوتەوە. بەو پێیەى دەبێت كورد دوای ئەو یاسایە چی بكات و چۆن مامەڵە لەگەڵ پرسە هەڵواسراوەكان بكات ؟ تاچەند هاونیشتمانی كوردی بە بەراورد لەگەڵ هەڵبژاردن و ریفراندۆم، لەسەر ئاستی تاك و ئینتیما پێشوازیان لەو خۆپیشاندانە كرد؟ دەبێت لەمەو دوا حكومەتی هەرێم و سەركردایەتی سیاسی كوردستان چۆن گرنگی بە ئاستی خزمەتگوزاری بدات؟ رەنگە ئەمانە ئەو پرسیار گەلە بن، كە راستەوخۆ دوای بڕیارەكەى پەرلەمانی عێراقی و تا ئێستاشی لەگەڵدا ببێت كۆمبوونەوەكانی مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی لەلایەك و رای شەقامی كوردی لەلایەكی تر سەقاڵ كردبێت. بەتایبەت كاتێك دەزانین تەوەرێك لە تەوەركانی كۆمبوونەوەكانی 2/8 ی هەردوو مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی كە بەسەرپەرشتی بەرێزان جەلال تالەبانی و مەسعود بارزانی رێكخران، تایبەت بوون بە رێكخستنەوە و قوڵتركردنی پەیوەندییەكانییان لەلایەك و پێداچوونەوەیان بە گرنگی دانی زیاتر بە كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان لەسەر ئاستی خزمەتگوزارییەكان.\nرەنگە هەموومان هەستمان بەوە كردبێت ئەو خۆپیشاندانانەی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان دژ بە بڕیارەكەى مەشهەدانی، بە بەراوەرد لە گەڵ ئامادەیی هاونیشتیمانیان لە ریفراندۆم و هەڵبژاردنەكان، سستی پێوە دیار بووبێت. ئەمەش بەڕای ئێمە دوو ئاراستە و گوزارشتی شارەوە هەڵەگرێت كە ئەمانەن:\n1- هاونیشتیمانیان دركیان بەوە كردووە تا سەركردایەتی سیاسی گەلی كوردستان نەكەوێتە تەنگانە پشت بە خەڵكی نابەستێت، ئەگینا دەبووایە بەر لە پەیوەندییەكانی لەگەڵ بەغدا، پەیوەندی لەگەڵ خەڵكی كوردستانی گرتبا، هەر لە پێشنیازەكەى دیمستۆڕا و تاوتوێی پرسە هەڵواسراوەكانی لەگەڵ رای شەقام و كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان. بۆ ئەوەى جگە لە نمایش كردنی كارتی فشار، هاونیشتیمانیانیش هەستیان كردبا سەركردایەتی سیاسی گەلی كوردستان هەمیشە پشتیان پێدەبەستێت.\n2- ناشاردرێتەوە كە بەشێكی گەورەى نائامادەیی هاونیشتیمانیان لەو پرسەدا، پەیوەندی بە خزمەتگوزاریەكانەوە هەیە، ئەگەرچی ئێمە لە چەند شوێنێكی تریش وتوومانە قەیرانی خزمەتگوزارییەكان پەیوەندی بە ئینتیما و نیشتیمان پەروەری نییە، بەڵام خۆ وشیاری و عەدالەت پەیوەندیەكی پتەویان بە ئینتیماوە هەیە، كەواتە دەبێت سەركردایەتی سیاسی گەلی كوردستان بیر لە دوو شت بكاتەوە، یەكەمیان چاندنەوەى وشیاری ئینتیما و پێداگرتن لەسەر یەكسانی لەماف لەنێو هەموو تاكەكانی كۆمەڵگە بە بێ جیاوازی. دووەمیشیان گرنگی زۆرتر بدرێت بە لایەنی خزمەتگوزاری (دانیشتنەكەى 2/8ی هەردوو مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی و قسەكردن لەسەر گرنگی دان بە خزمەتگوزارییەكان، هێما و دانپیانانن كە خزمەتگوزاریەكان وەك پێویست نین و خەڵكیش توڕەیە).\nPrevious كەركوك بەو كاراكتەرانەی بەغدا نابرێتەوە؟!\nNext مادده‌ی 24 ی په‌رله‌مانی عێراقی و ئاکامه‌کانی


ئەمڕۆ جارێكی تر تۆپخانەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێران سنوورەكانی هەرێمی كوردستانیان بۆدرومان كرد\nبەیانی ئەمڕۆ جارێكی تر تۆپخانەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێران سنوورەكانی هەرێمی كوردستانیان بۆدرومان كرد له شاره‌دێی سیده‌کان.\nئاوينه: ئەمرۆ پێنجشەم 11ـی تەمووز، به پێی زانیاریه‌کان تۆپخانەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێران بەدیاریكراوی چیاكانی سنووری ئالانە و سەرەییانی بۆردمان کردوه و تائێستە بەردەوامە و نازانرێت هۆكاری تۆپبارانەكە چییە.\nدوێنێ چوارشەممە ١٠ی تەموز، تۆپخانەکانی ئێران دەستی بەتۆپبارانی گوندەکانی سنوری برادۆست لە پارێزگای هەولێر کرد. سێ ئەندامی خیزانێک بونە قوربانی، ژنێکی گەنجی تەمەن ١٨ ساڵ بەناوی زەیتوون قادر شەهید بوەو دو برای بەناوەکانی سیروان قادر و ئیسماعیل قادر بریندار بون.\nشارەدێی سیدەكان لە رووی كارگێڕییەوە سەر بە شارۆكەی سۆرانە و بە دووری 144 كم لە سەنتەری شاری هەولێرەوە دوورە, خاوەنی 250 گوندە و بەهۆی تۆپباران و بۆردمانەكانی توركیا و ئێران, زیاتر لە 100 گوند تا ئێستە ئاوەدان نەكراوەتەوە و 20 گوندی تریش مەترسیان لەسەرە، لە ساڵانی رابردوودا دەیان لە خەڵكی ناوچەكە بوونەتە قوربانی تۆپباران و بۆردمانەكانی وڵاتانی دراوسێ.


كتێبێكی نوێ "Peril" كە نوسەرەكەی ڕۆژنامەنووسی بەناوبانگ بوب ودوارد و رۆبێرت كۆستای پەیامنێری واشنتۆن پۆستن ئەوە ئاشكرا دەكات، سەرۆكی ئەركانی سوپای ئەمەریكا لەپاش هێرشكردنە سەر كۆنگرێس رێوشوێنی تایبەتی گرتووەتەبەر بۆ ئەوەی ترەمپ نەتوانێت بەئاسانی دەستی بگاتە چەكی ئەتۆمی.\nبەگوێرەی ئەو زانیارییانەی "ناس كورد" لە سەرچاوە ئەمەریكییەكانەوە لەبارەی كتێبەكە كۆی كردووەتەوە (15ی ئەیلولی 2021) مارك مەیلی، فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكان رێوشوێنی تایبەتی گرتووەتەبەر بۆ ئەوەی ترەمپ دەستی نەگاتە چەكی ئەتۆمی "چونكە دڵنیا بووە ترەمپ توشی داڕووخانی عەقڵ بووە لە پاش هەڵبژاردنەكان".\nمەیلی ئەوەشی وتوە "بۆی هەبوو ترەمپ ببێتە لە یاسا دەرچوو". بۆ ئەم مەبەستەش فەرماندە سوپاییەكەی ئەمەریكا كۆبوونەوەیەكی نهێنی ڕێكخستووە لەگەڵ فەرماندە سەربازییەكانی تر لە پنتاگۆن و فەرمانی پێكردوون فەرمان لە كەس وەرنەگرن ئەگەر بە زارەكیش دڵنیا نەبنەوە لە ناوەڕۆكەكەی.\nكتێبە نوێیەكە 200 چاوپێكەوتنی بۆكراوە و وێنەیەكی سەرنجڕاكێش لەبارەی دوارۆژەكانی سەرۆكایەتی ترەمپ دەخاتەڕوو كە چۆن هاواری كردووە بەسەر یاریدەدەر و ڕاوێژكارەكانی و چۆن توند دەستی بەكورسییەكەیەوە گرتووە، هەر لەو كاتەشدا وڵاتی چین چووەتە دۆخی نائاسایی و چاودێرییەوە بەهۆی گرژییەكانی ئەمەریكا.\nبەگوێرەی گیڕانەوە و بەڵگەكانی كتێبەكە نانسی بیلۆسی سەرۆكی كۆنگرێس پەیوەندی بەسوپاوە كردووە و دڵنیا بووەتەوە كە چەكە ئەتۆمییەكان پارێزراون و پێی وتوون "ئێوە دەزانن ترەمپ شێتە. ماوەیەكی زۆرە هەر شێت بووە". فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكانیش وتوویەتی "هاوڕام لەگەڵتدا لە هەموو شتێك".


ئەردۆغان دەڵێت لەگەڵ کوردەکانی سوریا دانوستاندن ناکات\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا دەڵێت بە هیچ شێوەیەک دانوستاندن لەگەڵ کوردەکانی سوریا ناکات بۆ ڕەوینەوەی نیگەرانیـیەکانی ئەنکەرە لە بەرامبەر ئەو هێزە کوردیـیانەی بە بەشێک لە پارتی کرێکارانی کوردستان دایاندەنێت.\nئەردۆغان ئەمڕۆ چوارشەممە بە پەرلەمانتارانی سەر بە پارتەکەی گوت" ئەوانەی بۆ چەندان ساڵە تێرۆرستانیان داڵدەداوە، دەتوانن خۆیان لەگەڵیاندا سەودا بکەن، بەڵام ئێمە هەرگیز پەنا بۆ ئەو ڕێگەیە نابەین."\nگوتیشی هێزە کوردیـیەکان بە درێژایی زیاتر لە 90 کیلۆمەتر تونێلیان لەسەر سنوورەکان لێداوە وە بە چیمەنتۆیەک دروستیانکردوون کە لە لایەن کۆمپانیایەکی فەڕەنسایـیەوە ڕەوانەکراوە.\nهەروەها گوتی کاتێک کۆتایی بە ئۆپەراسیۆنە لەشکریـیەکەی دەهێنێت کە هێزە کوردیـیەکان چەکەکانیان دابنێن و بنکەکانیان وێرانبکەن و لەو ناوچەیە بکشێنەوە کە تورکیا سنووری بۆ کێشاوە وەک ناوچەیەکی ئارام لە باکوری سوریا.\nباسی لەوەش کرد لە میانەی ئەو ئۆپەراسیۆنی "سەرچاوەی ئاشتی" دەستیانگرتووە بەسەر ناوچەیەکی 1220 کیلۆمەتر چوارگۆشە لە باکوری خاکی سوریا، بەڵام گوتی هەر کاتێک حکومەتێکی شەرعی لە سوریا پـێکهێنرا و نوێنەرایەتی هەموو پـێکهاتەکانی سوریای کرد، ئەوا ئەو ناوچەیەی ڕادەستدەکەنەوە.\nپاشان ڕەخنەی لە ئەمەریکا گرت و گوتی ئەو لێدوانانەی لە کۆنگرێس لە بارەی خۆی و بنەماڵەکەی و وەزیرانی حکومەتەکەی گوتراون، سووکایەتیـیەکی گەورەیە بە دەوڵەتی تورکیا و بەزاندنی سنووریشە.


ئەمریکا تاوانباری سەرەکی دۆخی ئێستایە/پێداویستی هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ گەڵاڕێزان ١٨ ١٤:٥٣\nNews Code 39913\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، حسێن ئەمیرعبدوڵڵاهیان وەزیری دەرەوەی ئێران و هایکۆ ماس وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا لە گفتوگۆی تەلەفۆنی شەوی دووشەممە سەبارەت بە دوایین دۆخی پێوەندییەکانی دوولایەنە، گفتوگۆکانی ڤیەنا و هەروەها گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە پێکەوە قسەیان کرد.\nلە ئەو پێوەندییەدا لایەنەکان لەسەر گرینگ بوونی هاوکاری لە بوارەکانی پیشە، وزە، هێزگە، کشتوکاڵی، پزیشکی، زانست و تەکنۆلۆژیا و ژینگە جەختیان کرد.\nوەزیری دەرەوەی ئێران لە سەر بابەتی گفتوگۆکانی داهاتوو لە ڤیەنا، وتی: ئەمریکا تاوانباری سەرەکی دۆخی ئێستایە. هەروەهاچوونە دەرەوەی ئەمریکا و بێ بەڵێنییەکانی سێ وڵاتی ئەورووپی، بێ متمانەییان بە شێوەیەکی بەربڵاو زیاد کرد. لەواتە هەڵوەشاندنەوەی تەواوی گەمارۆکان زەوورەتە. ناوبراو هەروەها زەروورەتی دوور کردنی لایەنە ئەورووپیەکان لە دەرکردنی بەیاننامە و لیدوانە ئاڵۆزکەرەکان هێنایەوە بیر.


كرم له‌جۆره شاتوویه‌ك ده‌رده‌كه‌وێت\nلیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی قه‌زای ناوه‌ندی هه‌ڵه‌بجه به‌دواداچون بۆ جۆره شاتوویه‌ك ده‌كه‌ن كه له‌بازاڕه‌كاندا ده‌فرۆشرێت و سه‌رۆكی لیژنه‌كه‌ش ده‌ڵێت:ئیجرائاتی ته‌واو له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه ده‌كه‌ین كه‌شتی خراپ بوو ساغ ده‌كه‌نه‌وه به‌سه‌ر هاوڵاتیاندا.\nله‌تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كاندا گرته‌ی جۆره شاتوویه‌ك بڵاوكراوه‌ته‌وه كه له‌ڕووی ته‌ندروستییه‌وه شیاوی خواردن نییه و كرمی تێدایه، له‌وباره‌یه‌وه ئومێد محه‌مه‌د سه‌رۆكی لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائمقامیه‌تی قه‌زای ناوه‌ندی هه‌ڵه‌بجه بهSNNی راگه‌یاند: ئه‌و گرته ڤیدیۆیه‌مان بینوه كه‌بڵاوبوه‌ته‌وه، به‌ڵام هێنانی ئه‌م شاتووه بۆ هه‌ڵه‌بجه سێ ڕۆژ ده‌بێت و ڕێژه‌یه‌كی كه‌مه، واته نوێیه، به‌ڵام له‌سلێمانی شاتوه‌كه زۆره.\nوتیشی: ئه‌مڕۆ 20 ی 5 ی 2019، به‌دواداچون ده‌كه‌ین بۆ ڤیدیۆكه بزانین ناو هه‌ڵه‌بجه‌یه یان شوێنێكی كه‌یه و له‌ڕاستی بونی كرمه‌كه ده‌كۆڵینه‌وه.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، گه‌ر له‌عه‌لوه‌كانه‌وه هێنرابوو، ئیجرائات له‌گه‌ڵ ئه‌و شوێنه ده‌كه‌ین كه لێوه‌ی هێناویه‌تی، ئه‌گه‌ر سه‌ربه‌خۆش له سلێمانیه‌وه هێنرابوو، به‌دواداچون ده‌كه‌ین كه له‌كوێ كڕیویه‌تی و لیژنه‌كانی سلێمانی ئاگادار ده‌كه‌ین كاری پێویستی له‌باره‌وه بكه‌ن.\nئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو، به‌درێژای مانگی ڕه‌مه‌زان لیژنه‌كانیان چاودێری وردی بازاڕ ده‌كه‌ن و له‌هه‌ر شوێنێك هه‌ر بابه‌تێكی به‌سه‌رچو هه‌بێت، له‌ناوی ده‌به‌ین و ئیجرائات له‌گه‌ڵ ئه‌وانه ده‌كه‌ین كه‌خواردن و خواردنه‌وه‌ی خراپ بو ساغ ده‌كه‌نه‌وه له‌بازاڕه‌كاندا.\n4 مانگ پێشتر - May 20 2019 2:38PM


وەزارەتی پێشمەرگه: په‌لامارێكی داعش تێكشكێنرا - Hekar.net : Hekar.net\nچۆن بتوانین منداڵێکی باش پەروەردە بکەین! نوسین ــــ سوزان شەهید عریف کەریم -\nئەگەر بەدوای یەکتر روخان بین ئەوە نەیاردەیەوێ هەمومان بروخێنێت!!! نوسین:شوکرمحمد هەرکی باسرمە -\nئامانجی عێراق چیە ؟ئەسرین عاسی شوانی -\nبا قۆناغی ئێستامان تەنها كوردایەتیی بێ ..رێبوار شوانی -\nیەک ساڵی پڕ بەرھەم و ڕامانی بەردەوام بۆ زاڵبوون بە سەر قەیرانەکاندا ئەم کابینەیە لە بەرەی ھاونیشتمانیانە/حسیبە گەردی -\nلیژنەی کاروباری تەندروستی گفتوگۆ لەسەر ڕەوشی تەندروستی ھەرێم و پێشنیازە یاسای ماف و ئەرکەکانی نەخۆش دەکات -\nوه‌زاره‌تی ته‌ندروستی: 14 كه‌سی دیكه گیانیان له‌ده‌ستدا و 254 تووشبووی نوێ ده‌ستنیشان كران -\nنێچیرڤان بارزانى فه‌رمانى هه‌رێمى بۆ سێ پۆستى باڵا واژۆ ده‌كات حه‌مه په‌رێشان -\nئەنجوومەنی وەزیران چەند بڕیارێکی لە بەرژەوەندی هێزەکانی پێشمەرگە دا -\nڤەگەریان بو بەغدا لێ ژبیرنەکەن … سەفەر سارکی -\nچۆن بتوانین منداڵێکی باش پەروەردە بکەین! نوسین ــــ سوزان شەهید عریف کەریم\nئەگەر بەدوای یەکتر روخان بین ئەوە نەیاردەیەوێ هەمومان بروخێنێت!!! نوسین:شوکرمحمد هەرکی باسرمە\nئامانجی عێراق چیە ؟ئەسرین عاسی شوانی\nبا قۆناغی ئێستامان تەنها كوردایەتیی بێ ..رێبوار شوانی\nیەک ساڵی پڕ بەرھەم و ڕامانی بەردەوام بۆ زاڵبوون بە سەر قەیرانەکاندا ئەم کابینەیە لە بەرەی ھاونیشتمانیانە/حسیبە گەردی\nالأرشيف اختر شهر يوليو 2020 (183) يونيو 2020 (500) مايو 2020 (513) أبريل 2020 (401) مارس 2020 (351) فبراير 2020 (349) يناير 2020 (374) ديسمبر 2019 (286) نوفمبر 2019 (207) أكتوبر 2019 (280) سبتمبر 2019 (327) أغسطس 2019 (260) يوليو 2019 (324) يونيو 2019 (331) مايو 2019 (300) أبريل 2019 (223) مارس 2019 (238) فبراير 2019 (263) يناير 2019 (266) ديسمبر 2018 (320) نوفمبر 2018 (327) أكتوبر 2018 (393) سبتمبر 2018 (342) أغسطس 2018 (347) يوليو 2018 (294) يونيو 2018 (187) مايو 2018 (303) أبريل 2018 (322) مارس 2018 (364) فبراير 2018 (291) يناير 2018 (313) ديسمبر 2017 (376) نوفمبر 2017 (377) أكتوبر 2017 (379) سبتمبر 2017 (354) أغسطس 2017 (439) يوليو 2017 (525) يونيو 2017 (393) مايو 2017 (460) أبريل 2017 (312) مارس 2017 (358) فبراير 2017 (377) يناير 2017 (515) ديسمبر 2016 (462) نوفمبر 2016 (486) أكتوبر 2016 (427) سبتمبر 2016 (360) أغسطس 2016 (465) يوليو 2016 (508) يونيو 2016 (555) مايو 2016 (590) أبريل 2016 (514) مارس 2016 (512) فبراير 2016 (472) يناير 2016 (466) ديسمبر 2015 (407) نوفمبر 2015 (444) أكتوبر 2015 (421) سبتمبر 2015 (493) أغسطس 2015 (345) يوليو 2015 (289) يونيو 2015 (321) مايو 2015 (429) أبريل 2015 (365) مارس 2015 (299) فبراير 2015 (231) يناير 2015 (204) ديسمبر 2014 (290) نوفمبر 2014 (232) أكتوبر 2014 (263) سبتمبر 2014 (238) أغسطس 2014 (361) يوليو 2014 (331) يونيو 2014 (468) مايو 2014 (333) أبريل 2014 (231) مارس 2014 (373) فبراير 2014 (336) يناير 2014 (352) ديسمبر 2013 (347) نوفمبر 2013 (356) أكتوبر 2013 (219) سبتمبر 2013 (373) أغسطس 2013 (493) يوليو 2013 (480) يونيو 2013 (312) مايو 2013 (284) أبريل 2013 (258) مارس 2013 (185) فبراير 2013 (148) يناير 2013 (102) ديسمبر 2012 (115) نوفمبر 2012 (94) أكتوبر 2012 (165) سبتمبر 2012 (252) أغسطس 2012 (178) يوليو 2012 (147) يونيو 2012 (143) مايو 2012 (169) أبريل 2012 (166) مارس 2012 (104) فبراير 2012 (147) يناير 2012 (127) ديسمبر 2011 (144) نوفمبر 2011 (191) أكتوبر 2011 (139)\nوەزارەتی پێشمەرگه: په‌لامارێكی داعش تێكشكێنرا\nالكاتب admin on الأربعاء, ديسمبر 4, 2019 · شاركنا الرأي\nوه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، راگه‌یه‌ندراوێكی له باره‌ی په‌لاماره‌كه‌ی ئه‌مشه‌وی داعش بڵاوكرده‌وه رایده‌گه‌یه‌نێت، به توندی وه‌ڵامی په‌لامارێكی داعشمان درایه‌وه.\nئه‌مشه‌و 4/12/2019 له په‌لامارێكی چه‌كدارانی داعش، له گوندی ده‌ككه‌ی میحوه‌ری كوڵه‌جۆی سه‌ر به قه‌زای خانه‌قین، بۆ سه‌ر لیوای 3ی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه، ژماره‌یه‌ك پێشمه‌رگه شه‌هید و برینداربوون، له ئاكامیشدا په‌لاماره‌كه‌ی داعش تێكشكێنرا.\n“بەداخەوە، ئەمشەو تیرۆریستان و تاریکپەرستانی داعش، هێرشیان کردە سەر فەوجێکی لیوای سێی پیادەی هێزی پێشمەرگەی کوردستان له‌سنوری كوڵه‌جۆ (میحوەری گەرمیان) هەر زوو لەلایەن هێزه‌كانی پێشمه‌رگه وەڵامدرانەوەو بەتوندی لێیان هاتوونه‌ته ده‌ست و راونران و په‌لاماره‌كه‌یان تێكشكاندوه.\nخەڵکی کوردستان دڵنیا دەکەینەوە هێزه‌كانی پێشمه‌رگه له‌ئاماده‌باشی تەواودایە بۆ پاراستنی خەڵک و خاکی کوردستان و لەناوبردنی تیرۆر و تیرۆریستان.\nلەماوەی رابردوودا، چەندین جار هۆشداریمان داوە لەسەر گەشەسەندن و سەرهەڵدانەوەی داعش لەچەندین ناوچەی جیاوازەوە، ئەو رووداوانەی ئێستاش پشتڕاستی هۆشدارییەکانی ئێمەی کردەوە، کە بەرای گشتیی و هاوپەیمانانمان دابوو.\nلێرەوە، داوا لە هاوپەیمانان دەکەین، کۆمەک و پشتگیری و هەماهەنگیان لەگەڵ وەزارەت و هێزەکانی پێشمەرگە زیاترو چڕتربکەنەوە. بۆ ئەوەی رێگە لەپەرەسەندن و تەشەنکردنی ئەو هێزە تیرۆریستیە بگیرێت.\nوەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان”


ئەڵبەت ئۆجەلان جگە لەوەی سەرکردەیەکی سیاسی یە لەھەمان کاتیشدا تیۆرسێنێکی گەورەو خوینەرێکی جدی فکرو فەلسەفەیە. دەتوانم بڵێم ئەو تاکە سەرکردەی کوردە کە وتارو ھەلوێستە سیاسیەکانی ھەمیشە پرچەکە بە بونیادیکی فکری و فەلسەفی. ئەو دەزانی گەر بیەوێ رەخنە لەدەولەت نەتەوە بگرێ و تی ی پەریینێت ، ئەوا بەبێ رەخنە لەھیگل و گەڕا‌نەوە بۆ ئەوانەی کە رەخنەی دەو‌لەت نەتەوەیان کردوە لەروی فەلسەفیەوە کاریکی پوخت نابیت. ئەکرێ ھیگل وەک باوکی رۆحی دەولەت ببینین ، دەولەت بۆ ھیگڵ کۆتای میژووە. لەدیدی ھیگلدا دەولەت ناوەندیکی جیھانی کە تێیدا ھێزە جۆراو جۆرەکانی وەک کاروبارەکانی دەرەوە، سوپا، ئابوری و ھتر.... لەخۆدە گری . لەبەر ئەمەشە ھیگل رەخنە لەو یەکە سیاسیانە دەگریت لەئەلمانیای جاراندا ھەبون(پروسیا) جوانتر بلێم ھیگل ئەو قەوارە سیاسیە تایبەتانەی قبول نەدەکرد کەلە (پروسیا) ھەبون، ئەوانەی پێش یەکگرتنی ئەلمانیای گەو‌رە.  چون لای ئەو "دەبیت جیاوازی بکریت لەنیوان دەسەلاتی سیاسی و مافەشەخسیەکاندا" مافی شەخسی خاوەنداریتی دەکری بەلام دەسەلاتی سیاسی خاونداریتی ناکری ,,, ،،، تەناناتە ئەو لای وابو مادام لەئەمریکادا دەسەلاتە سیاسی یەکان کەوتونەتە ژیر ھەیمەنەی مافە شەخسیەکانەوە لەبەر ئەمە ئەو تەماشای ئەمریکای وەک دەولەتیک نەدەکرد ھیندەی ئەوەی وەک کۆمەلگایەکی مەدەنی لیی دەروانی .،، ئەگەر چی ئەم بۆچونەی ھیگلم تەنھا لەیەک سەرچاوەدا بینی لەجێگەی کەدا نەم بینیوە،، بەلام لەگەل ئەوەشدا فۆکۆیاما لەکتیبی بونیادنانی دەوڵەتدا لەفەسڵی سێ یەمدا دیدیک نزیک بەم دیدەی ھیگل دەخاتەرو ئەویش ئەوەیە . نەبونی بەسەنتەرگرنتی دەوڵەت لەئەمریکا کە پێجەوانەی ئەوروپایە. فۆکۆیاما لەکتیبی بونیادنانی دەولەتدا ئاماژە بەقسەیەکی ھنتگتۆن دەکات لەمەڕ شەرعیەت لای ئەوروپییەکان کە دەڵی : ئەوروپییەکان دەولەتیان بەو پێودانگە وەرگرتوە کەپارێزەری بەرژەوەندی گشتیی یە کەوا لەسەرو بەرژەوەندی تایبەت و جیاوازیەکانی ھاوڵاتیانەوەیە. کە ئەم بۆچونە رێک پێجەوانەی ئەو دیدە زاڵەیە کەئەمریکای لەسەر بونیادنراوەو رەنگڕێژی فەلسەفەی حوکمڕانی ئەمریکای کردوە ئەویش ئەو دیدە لیبڕاڵەی لۆکە کەلای وایە ھیچ بەرژەوەندیەکی گشتی بەدەر نی یە لەکۆمەلێک بەرژەوەندی تاکەکان کە ئەو کۆمەڵگایان پێک ھیناوە. لەبەر ئەمە دەوڵەت بەخزمەتکاری میلەتی گوێرایەڵ دادەنرێت. کەبەرای فۆکۆیاما کۆمەلگای ئەمریکی بەھۆی ئەوەی کە ئازادی تاکی لەرادەی پێویست تێدایە ، ھەر بۆیە ئەوە خودی تاکە شەرعیەت بەدەولەت دەداو دەی پاریزی. واتە دەولەت وەک ئەوەی لەئەوروپا بوە بەباوکی میلەت ئەوا لەئەمریکا ئەم سروشتەی وەرنەگرتوە. لەبەر ئەمە سروشتی ولایەتە یەکگرتوەکانیش ئەوەیە کە زۆر حساب بۆ دەولەت و رێخراوەکان ناکات وەک نەتەوەیەکگرتوەکان. ئەڵبەت ئێمە وەک خوینەریک ناتوانین ئەم دیدە بی کەم کورت وەرگرین ، چون دەکرێ فۆکۆیاما ئەم قسەیە بۆ ئەوە ھێناوە بێتەوە، بۆئەوەی شەرعیەت بێنێتەوە کە بۆچی ولایەتەیەکگرتوەکان بەبێ گەڕانەوە بۆ نەتەوە یەکگرتوەکان عیراقی داگیرکرد جوانتر بڵیم فۆکۆیاما دەیەوێ داگیرکردنی عێراق بشەرعینێت و رزگاری کات لەو تۆمەتانەی کە درانە پال ولایەتە یەکگرتوەکان ، بەوەی کە چۆن بەبێ گەرانەوە بۆ کۆمەلگای نێودەولەتی و وەرگرتنی شەرعیەتی نێودەولەتی ھێرشی کردە سەرعێراق . بەڵام لەسەرو ئەوەشەوە ئەو ڕاستی یە ناشارێتەوە کە بێگومان ئەمریکا ولاتێکی ناوازەیە لەڕوی تاک گەراییەوە کەزۆر جار ئەم تاک گەراییە بەرەو جۆرێک لە ھیچ گەرای و وبی موبالاتیی بردوە کە جێگەی رەخنەو ھەلوێستە لەسەر کردنە بەلام ئێمە لێرەدا ناچینە ناو ئەم جەدەلەوە. بەڵکو مەبەستی ئیمە ئەوە بو کە چۆن نزیک لەم بۆچونەی ھیگل پەیوەندییەکانی تاک بەدەولەت و حکومەتەوە لە ئەمریکادا بدۆزینەوە.\nلای ھیگڵ ئەوەی کە لەپروسیاش ڕودەدات بریتی یە لە قەوارەی بچوک بچوک کەدەسەلات تییدا بەشەخسەنەکراوە . ھەر بۆیە لای ھیگل لەپروسیا شتیکمان بەناوی دەولەت وەک ئەو ناوەندە جیھانی یە کەسەرجەم دەسەلاتەکان لەخۆ بگرێ نیمانە، دەولەت تەنھا لە فکرو خەیالماندا بونی ھەیە. لەبەر ئەمەیە ئەو کاتیک کەسایەتییەکی وەک ناپلیۆن دەبینێ دیتە ناو پروسیاوەو داگیری دەکات ھیگل سەرسامی خۆی بەو کەسایەتیەو ئەو دەولەتە بەھیزەی فەرەنسا ناشاریتەوە . بۆنمونە کاتیک ناپلیۆن پروسیا داگیردەکات ھیگڵ لەنامەیەکیدا بۆ ھاورییەکی دەلی: وەک پیشتریش بۆم نوسیت ئیمە ھەمومان خۆزگە بەسەرکەوتنی فەرنساو کەوتنی پروسیا دەخۆین ، پروسیا ئازار دەچیژیت چون شایەنی ئەو ئازار چەشتنەیە. ئەوەتا ئەم بەیانی یە من ناپلیۆنم بینی (رۆحی جیھان) بەنمایشیک بەشارەکە دەرۆشت. ئەوە چ ھەستیکی مەزنە کاتی کەسایەتیەکی وا دەبینیت بەسەر ئەسپێکەوە کە بالادەستە بەسەر تەواوی جیھاندا ، ئەو بەتوانایە بۆ کردنی ھەموشتی ، ئەوچ مەزنە. دواجار ئەوەی کە مەبەستی ھیگلە دروستکردنی دەولەتیکی ناوەندی بەھیزە کەسەرجەم ھیزەکان بگریتە خۆی و توانای بەریوەبردنی ھەبیت . بەلام پرۆژەی ئۆجەلان ریک پێجەوانەی ئەم پرۆژەیە ئەویش ھەلوەشانەوەی دەولەت نەتەوەو سەندنەوەی تواناو خاوەنداریتی ھیزە لەدەولەت نەتەوە. ئۆجەلان دەویەی دەسەلات لەدەست دەولەت دەرخات بیگەرێنێتەوە بۆ تاک و کۆمەلگا خۆی. لای ھیگل دەولەت سەنتەرە لای ئۆجەلان تاک بەلام دەبیت بەئاگابین ، ئەو تاکەی ئۆجەلان داوای دەکات جیاوازە لەو تا‌کەی کە لیبرالیزم داوای دەکات ، لای تاکی لیبرالیزم کۆمەڵگا وەھمە چون کۆمەڵگا ھیچ نی یە جگە لە کۆمەلێ تاک ، بەرژەوەندی کۆمـەلگامان نی یە بەلکو ئەوەی ھەیە بەرژەوەندی تاکە . بەڵام ئەو تاکەی کە ئۆجەلان بەنگەشەی بۆ دەکات لەناو کۆمیندایە بەریخستن کراوە مافەکانی پێجەوانە نایەتەوە لەگەل کۆمیندا. تاکێک نی یە لەدەرەوەی کۆمەلگا بەلک و تاکێکە لەخزمەتی کۆمەلگادایە، وە بە پێچەوانەشەوە کۆمەڵگا ئەرکی پاراستنی تاکی ھەڵگرتوە واتە پەیوەندی نیوان تاک و کۆمـەلگا پەیوەندییەکی دژ نی یە بەلکو پەیوەندییەکی تەواو کردن و ھاوکاری کردنە. ئۆجەلان لای وایە دەبێت دەسەلات لەدەست کۆمین و ئەنجومەنی گەرەک و لادی وشارەکان خۆیان بێت نەک دەولەت. جوانتر بلیین ئەو پیی وایە دەبێت سیاسەتکردن تەنھا مولکی کەسانێکی نوخبە نەبن لەسەرەوەی دەولەت بەلکو دەبێت کۆمەلگا خۆی خۆڕێخستنبکات و سیاسەت بکاتە پیشەی سەرەکی خۆی. ئەمەش لەپیناو بەریوەبردنی خۆیان. چون ئۆجەلان باوەری بە دیموکراسی نوینەرایەتی نی یە بەلکو ئەو دیموکراسی راستەو خۆ بەھەند وەردەگری لەناو سیستەمی کانتۆناتا وەک ئەوەی ئێستا لەرۆژئاوا لە بونیادناندایە.\nئۆجەلان بەردەوام دەبیت و بەتەوای لەپەرتوکی چوارەم و پینجەمدا کارەکانی قول دەکاتەوە بۆ رەخنەگرتنی ھیگل لەسەر ھەلویستەکانی لەسەر دەولەت نەتەوە ، چون لەدیی ھیگلدا نەتەوە بۆ ئەوەی بگات بەدوا قوناغی کاملبونی خۆی ئەوا دەبیت لەناو دەولەت نەتەوەدا بیت . واتە لای ھیگل کاملبونی نەتەوە ئەوکات دەبیت کەنەتەوەی ناوبراو خاوەن یەکەی سیاسی تابیەت بەخۆی بیت کە ئەویش دەولەت نەتەوەیە. ئەمەش یەکسانە بەوەی کە نەتەوە دەبێت خاوەن سنوری تایبەتی خۆی بیت لەسەر زەوی .واتە نەتەوە دەبێت خاوەن یەکەیەکی جوگرافی بێت کەپیی دەگوترێت سنوری دەولەت نەتەوە. لەکۆتایدا دەولەت نەتەوە لەرویەکەوە ھەم خوداوەندە دابەزیوەتە سەرزەوی و لە کەسایەتی ناپلیۆندا خۆی مانیفستۆدەکات، ھەم کۆتای بە دەسەلاتی خوداوەند لەچەمکە لاھوتیەکەیدا ھیناوە کەئەویش مەرگی دەولەتی کەنیسەیە لەسەر زەوی.\n. سنوری نەتەوە لای ھیگل دواجار دەکاتە سنوری زەوی کە سنوریکی دەستکردو تایبەتی یە نەک سنورێکی زاتی بەلام ئەم دیدە دەدریتە بەر رەخنە لای ئۆجەلان . لەدیدی ئۆجەلاندا ئەم بۆ چونەی ھیگڵ نەک ھەلەیە بەلکو بۆ خۆی پالپشت و ھەم چەکێک بوە بەدەست نەتەوەی سەردەستەوە بۆ ئەوەی دەوڵەتیک دروست کات بەناوی دەولەت نەتەوە کە لەسەر توانەوەی ئەوانی دی ھاتبیتە ئەفراندن\n.  چون دەولەت نەتەوە وەک ئەوەی پێویستی یەکە بۆ کاملبونی نەتەوە لای ھیگل ، ئەوا لای ئۆجەلان نەک پێویستیی نی یە بەلکو زیادە بوە. نەک چارەسەر نی یە بەلکو بۆخۆی ئەفراندی قەیرانە\n. عیرفان مستەفا ئەم دیدە دەگەڕێنێتەوە بۆ مۆدیرنەکان نەک فەیلەسوفەکانی ئەلمان ئەو لای وایە مۆدیرنیستەکان بەھۆی ئەوەی کە بونی نەتەوە دەگەڕێننەوە بۆ دوای مۆدیرنیزم و دوای شۆرشی پیشەسازی و سەرھەلدانی دەولەت نەتەوە. ئەوا بونی دەولەت بە پێویست دەزانن بۆ دروستبونی نەتەوە، واتە بۆ ئەوەی نەتەوەمان ھەبیت بەرای مۆدیرنیستەکان دەبیت پێشتر دەولەتمان ھەبێت وە ئەو دەولەتە ئەرکی دروستبونی نەتەوە بگریتە ئەستۆی خۆی. ئەلبەت دەولەت نەتەوەکانی جیھان بەم قۆناغەدا رۆشتون بۆ نمونە لە فەرەنسا چەندین نەتەوەو زمانی جیاواز ھەبون ، بەلام دوای دروستبونی دەولەتی فەرەنسی ھەموی دەسرێتەوەو لەناو دەبرێ ، تەنھا لەپاریسدا بیست و پێنج زمان و لەھجەی جیاواز ھەبوە بەلام د‌وای دروستبونی دەولەتی فەرەنسی ھەموی لەناو دەبرێ و تەنھا  نەتەوەی فرانچ دەمینیتەوە دەکرێ بە زمان و نەتەوەی بالا لەو ولاتەدا. ئەلبەت فیختە دیدیکی جیاوازتری ھەیە بۆ نەتەوە ئەو لای وایە سنوری نەتەوە سنوریکی زاتی یە نەک مەوزوعی. واتە سنوری نەتەوە دواجار لەناو کلتورو فکرو زمان و فۆلکلۆری نەتەوەکە خۆی دایە نەک لەسەر ئەرزیک یان پارچە ئەرزیک تۆ بیکێشی . وەک ئەوەی شلای ماخر دەلی ،، دەولەت نەتەوە زادەی پەیمانیک یان ئیرادەی ژمارەیەک سیاسی یە کەبریاریان دا‌وە ھیلی سنور لەنیوان وولاتاندا بکیشن ، گەر تەماشای نەخشە جۆر بەجۆرەکانی ئەوروپا بکەین دەبینین جیاوازییەکانیان دەگەریتەوە بۆ کۆنگرەی ڤیەنا. لیرەدا فیخەتە جیاوازە لەھیگل لەدیاریکردی سنوری نەتەوەدا بەلام ئۆجەلان نزیکە لەم دیدەی فیختەوە لەپرۆژەی کەجەکەدا .\nبابزانین ئۆجەلان چۆن نزیک لەم دیدەی فیختەوە قسە لەسەر دۆخی نەتەوەی کورد دەکات ئۆجەلان لای وایە کەدەکرێ کوردەکان لەتورکیادا بگەن بە مافە سیاسی و نەتەوەیی و کلتورییەکانی خۆیان بەبێ ئەوەی دەولەت نەتەوەی خۆشیان ھەبیت. واتە کورد دەتوانی لەناو دەولەت نەتەوەی تورکیدا بەسەرجەم مافەسیاسی و مەدەنی و کلتورییەکانی خۆی بگات . تەنانەت ئەو باس لە ئەگەری سێ ناسنامە دەکات بۆ کوردەکان لەو ولاتەدا : دەکری کوردەکان ببن بە ھەلگری ناسنامەی کوردی وەک کورد لەھەمانکاتدا ببن بەھەلگری ناسنامەی ھاولاتی دەولەتی تورکیاو تەنانەت ھاولاتییەکی ئەوروپیش ئەگەر تورکیا رۆشتە ناو یەکیتی ئەوروپاوە نمونەی ھەرێمی باسک لە ئیسپانیا . واتە بەرای ئۆجەلان شەرت نی یە کوردەکان تەنھا دەولەتی تایبەت بەخۆیان ھەبیت ئەوکات وەک کورد دانیان پێدا بنرێت. چون ئەو بەھەمان شێوەی فیخەتە لای وایە کوردەکان دەتوانن لەریگەی گەشتن بەو مافانەی کەباسمان کرد تەعبیر لەکورد بونی خۆیان فەرھەنگەکەیان بکەن، کەواتە ئەگەر وردبینەوە لەم دیدە ھەمان دیدی فیختەیە چون سنوری نەتەوە بەم لۆژیکە بێت لای ئۆجەلانیش سنوریکی زاتی یەو موزوعی نی یە . ئەگەر چی ئۆجەلان کەنوسینەکایندا ھیندەی من ئاگادار بم باسی فیختەی نەکردوە بەلام ھەست دەکەم نزیکایەتیە لەنیوان ئەو فیختەدا ھەیە لەمەر قسەکردنیان بۆ شوناسی نەتەوە .\n* نەتەوەو ناسیۆنالیزم ، مەریوان وریا قانع، رەھەندی ژمارە ١٦-١٧. ٢٠٠٤\n* مانیفسۆی شارستانیتی دیموکراتیک کتیبی چوارەم ، ئۆجەلان .\n*مانیفەستۆی سارستانیتی دیموکاریتک کتیبی پێنجە، ئۆجەلان.\n* بونی نەتەوەیی کورد لەنیوان فەلسەفەو سۆسێۆپۆلەتیکدا ، د . عیرفان مستەفا . * بونیادنانی دەوڵەت ، فرانسیس فۆکۆیاما. و ، ئیسماعیل کوردە\n* HEGEL AND NATONALISM . BY SHLOMO AVINERY.\nHEGELS THEORYOF THE MODERN SATE ; BY SHLOMO AVINERY .\n1150 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Thursday, January 4, 2018