لە ماوەی چەند رۆژی رابردوو دەنگۆی دانیشتن و دیداری نوێنەری چوار لایەنی كوردی لە ئوسلۆی پێتەختی وەڵاتی نۆروێژ بە نێووەندگیری رێكخراوی نۆروێژی "نۆردیف" بڵاو كراوەیەوە، هەر چەند دانیشتن و وتووێژی یەك یەك و دوو دووی ئەو لایەنانە لەگەڵ رژیم لێرەو لەوێ و بە دوور لە چاوی خەڵك پێشتریش هەبووە و زۆر و كەم لە وتووێژە تەلەفزیۆنیەكاندا خۆیشیان دیانیان پێداناوە. بەڵام ئەو دانیشتنەی ئێستا جیاوازی هەیە هەم لە شێوەی دانیشتنەكە و هەم لە كات و ساتەكەدا. رژیمی ئێران یەك لەو رژیمانەیە كە لە بابەت وتووێژ و دانیشتن و دیپلۆماسیەتدا زۆرترین گومانی لەسەرە، ئەوەش بۆ ئێمەی كورد لە گومان تێپەریوە و لە راستیدا وەك رژیمێكی مەترسیدار سەیر دەكرێ و تا ئێستا چەندین كەس لە سەركردەی ئەو لایەنانەی بەشداریان لەو دانیشتنەی ئوسلۆدا كردووە بەدەستی دیپلۆمات تیرۆریستەكانی ئەو رژیمە و لە كاتی وتووێژ و موزاكرەدا گیانیان داوە.\nلەبارەی وتووێژ لەسەر مەسەلەی كوردستان و پرسی نەتەوەیی كورد لە ئێران، رژیمی ئێران ساڵی 1979 و لەدوای هاتنەسەر دەسەڵات بە ناردنی نوێنەری خۆی بۆ وتووێژ هەنگاوی كردەیەیی هەڵگرت و پێشوازی لە چەند هەیئەتێكی كوردی و حیزبیش كردووە. هەر لەو كاتەدا كە رژیمی ئێران دەیویست گوێ لە كورد و نوێنەرانی كورد بگرێ، لایەنی وا هەبوو بۆ شكست پێ هێنانی تووێژەكان پادگانی مەهابادی تاڵان دەكرد و لایەنی دیكەش هەبوون كە بە بیانووی بابەتی ئیدۆلۆژی نەفی هەرجۆرە وتووێژ و موزاكرەیەكیان لەگەڵ ئەو رژیمە دواكەوتووە دەكرد و هەر كەسیش لەو راستایەدا هەنگاوی هەڵگرتایە بە سازشكاریان دەزانی و منداڵی شارانیان وەدوا دەخست.\nلە دوای ئەوە ئیتر ئەوە رژیم بوو ئامادە نەبوو وەك كورد وتووێژ لەگەڵ ئێمە بكات و بە هەڵوەشاوە و لە یاسادەچووی دەزانین، ئەگەر باسیشی لە موزاكرە دەكرد تەنیا مەبەستی تیرۆر و حەزفی فیزیكی بەرامبەرەكانی بوو. كە زۆرمان دەلیل و بەڵگە هەیە لەو بابەتە.\nلە دوای نزیك بە چوار دەیە لە خەبات و بەربەرەكانێی رژیمی ئێران لەلایەن كورد و ئازادیخوازانەوە، كورد لە دوو ساڵی رابردوودا توانی ناوەندێك بۆ كۆكردنەوەی لایەنە سیاسیەكان پێك بێنێ و ماوەیەكیش لەو ناوەندەدا پێكەوە كاربكەن، بەڵام لە دوای ئەوەی دەنگۆی وتووێژ لەگەڵ رژیم لەو ناوەندە هاتە ئاراوە ئەو لایەنانە لە هەموو بەڵینەكانی پێشوویان پاشگەز بوونەوەو سازمانی خەباتیش هەڵوێستی گرت و لە كاری هاوبەش لەگەڵ ئەو لایەنانە كشایەوە، چوونكە لە دوای كشانەوەی ئامریكا لە بەرجام و زیادكردنی فشارەكان بۆ سەر رژیم، رژیم دەستی بە جووڵەی نوێ لەگەڵ ئەحزابی كوردستانی ئێران كرد و ئەو لایەنانەش حازر نەبوون لە پێناو یەكریزی بزوتنەوەی كوردستان دڵی رژیم بڕەنجێنن، سازمانی خەباتیش كە هەر لە كۆنەوە موخالفی سەرسەختی وتووێژ و دانیشتنە لەگەڵ ئەو دەسەڵاتە بەتایبەت كە لە ئێستادا ئەو رژیمە بەرەو زبڵدانی مێژوو دەروا نەیدەتوانی لە پێكهاتەیەكدا كە خولیای دانیشتن و موزاكرە لەگەڵ رژیمی ئێرانن بێ. لە بەرامبەردا ئەو لایەنانە راستی ئەو بابەتەیان لە خەڵك دەشاردەوە و حەشایان لەوە دەكرد كە بیانهەوێ وتووێژ لەگەڵ دەسەڵاتی ئێران بكەن.\nبەدەمەوە چوونی ئەو لایەنانە بۆ موزاكرە لە لایەك و ئیمزاكردنی راگەیەندراو بۆ مەحكوم كردنی هەر جۆرە پەلامارێك بۆ سەر رژیم لەلایەن دەستی دەرەكیەوە، لە ئێستادا مانای چیە؟ ئایا رژیمی ئێران هەر ئەو رژیمە نیە كە لە پەلاماری بۆ سەر كوردستان بە هەزاران كەس لە ژن و منداڵ و پیر و لاوی كوردی شەهید و بە هەزارانی دیكەی بەند و لە سێدارە دان؟ ئایا ئەو رژیمە هەر ئەو رژیمە نیە بە دەیان تێكۆشەری كوردی لە هەرێمی كوردستان و وەڵاتانی دیكە تیرۆر كرد.\nئایا ئەو كارەسات و دەربەدەری و خوێن و دەرد و رەنجانەی بەهۆی دژایەتی رژیمی ئێران تووشی نەتەوەكەمان هات و درێژەی هەیە، نەیتوانی ناوەرۆكی ئەو رژیمە بە ئێمە بناسێنێ یان ئەوەی ئێمە نەتەوەیەكین هەرچیمان بەسەر بێنن زوو لە بیری دەكەین!.\nدیارە سیناریۆی رژیم لە ئێستادا هەر بابەتی وتووێژ لەگەڵ ئەو چوارلایەنە ناگرێتەوە بەڵكوو هەر ئەورۆ لە شاری سنە بە ئامادەبوونی دەیان پاسدار و بكرێگیراو و مۆرەی دیاری ئەو دەسەڵاتە كۆنگرەیەك لە زانكۆی سنە بە ناوی كۆنگرەی ناودارانی كورد بەرێوەدەبات كە بەشێك لە بەرێوەبەران و بەشدارانی كۆنگرەكە بكوژانی رۆڵەكانی نەتەوەكەمانن. وا دیارە ئەم جۆرە هەنگاوانەی رژیم بەوەوە ناوەستێ بەڵكوو بۆ ئەوەی بە هەندێ كاری فۆرمالیتەی لەو شێوەیە كەمێ لە رق و توورەییەی كورد لە حاست خۆی كەم كاتەوە درێژە بەم چەشنە كارانە دەدات.\nهەروەها لە دوای هاتنەسەركاری ئەو دەسەڵاتە كوردستان ناوچەیەكی نارازی بووە لەو رژیمە و سیاسەتەكانی و لە هەر دەرفەتێك بۆ پاشەكشە پێكردنی رژیم لە ناوچەكەی كەڵكی وەرگرتووە، لە ئێستاشدا كە رژیم گڵۆڵەی لە لێژیە بە جۆرێكی دیكە هاتووە لەگەڵ بابەتی كوردستان هەڵسووكەوت دەكات بە مەبەستی ئەوەی لەم دۆخەدا كوردستان نەبێتە سەرئێشەی زیاتر بۆی و حەتا ئەگەر نارەزایەتیە جەماوەریەكان لە ناوچەكانی دیكەی ئێران كە وەك ئاگری ژێر خۆڵەمێش وان گەشانەوە، یا خود رووبەرەووی پەلاماری دەرەكی و بە دیاریكراوی ئامریكا بوویەوە، كوردستان وەك مەترسی نەبێ بۆ سەری.\nلە کۆتاییدا پێویستە ئەو راستیە بزانین كە رژیمی ئێران هەر ئەو رژیمەی 40 ساڵی رابردووەو لە ناوەرۆكدا هیچ نەگۆراوە، باش وایە خەڵكی كوردستانیش حیسابی خۆیان لەو حیزبانە جیا بكەنەوە بە دەم رژیمێكەوە دەچن و خەریكن ببنە فریادرەسی رژیمێك كە چل ساڵە بە ئاگر و ئاسن وەڵامی هەر داوایەكیان دەداتەوە و كەم ماڵ هەیە دەرد و ئازاری بەدەست ئەو دەسەڵاتەوە نەدیبێ.\nڕێکه‌وت: 2019-07-03 21:59:05


📝 سەرۆکی پەرلەمان بانگهێشتنامەیەک ئاڕاستەی سەرجەم پەرلەمانتاران دەکات 26-07-2020 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 27 2020 1:18PM\nئەمە دەقی بانگهێشتەکەیە: بانگهێشت بۆ گشت ئەندامە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 95% ✍ ر.هـ. 27-7-2020 13:18:14\n📝 هاوسەرۆکی ئەسەپە و ئەندامانی لیژنەی ناوەندیی سەکەمە دەستگیرکران بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 27 2020 1:00PM\nئۆزلەم گیوموشتاش هاوسەرۆکی ئەسەپە و ئەندامانی لیژن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ ر.هـ. 27-7-2020 13:00:08\n📝 هەپەگە ناسنامەی 2 گەریلای ئاشکرا کرد کە لە خانتوور شەهید بوون لە 30-06-2020 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 2 2020 11:24PM\nلە هێرشی ئاسمانی سوپای داگیرکەری تورکدا لە 30-06-2 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ ر.ف. 2-8-2020 23:24:29\n📝 هەدەپە نەڕازەیی بەرانبەر ئۆپەراسیۆنی دەستگیرکردن دەربڕی: لەدژی ژنان شەڕ دەکەن بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 28 2020 10:13PM\nلە راگەیەنراوەکەدا هاتووە، ئەوانەی دەستگیرکراون ئە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 28-7-2020 22:13:35\n📊 هەرێمی کوردستان زیاتر لە عێراق زێڕ هاوردە دەکات ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 27 2020 1:11PM\nسەندیکای زێڕینگەرانی کوردستان داواکاریی پێشکەشکردو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 27-7-2020 13:11:59\n📝 یەژا-ستار: بە تەقاندنی هەر گولەیەک تۆڵەی ژنێک دەکەینەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 28 2020 9:23PM\nلە راگەیێنراوەکەی یەژا-ستار دا هاتووە: دەوڵەتی فا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ ر.هـ. 28-7-2020 21:23:46


ئه‌حمه‌د میره: ئه‌گه‌ر هۆشیاری تاکی کورد، شه‌قامی کوردی و سیاسی پارته‌کان له ئاستی پێویستدا بوایه، ده‌مێک بوو ئه‌و بارودۆخه گۆڕانی به‌سه‌ردا ده‌هات\nله هه‌رێمی کوردستان به ئه‌فسوسیه‌وه باس له نگرانی ئاستی هۆشمه‌ندی و ئاگایی خه‌ڵک ده‌کرێ بۆکوێله بوون و ملکه‌چ کردن بۆ بریاره سیاسیه‌کان له لایه‌ن ئه‌وانه‌ی ساڵانێکه ده‌ستیان به‌سه‌ر هه‌رێمه‌که‌دا گرتووه و به‌ره‌و لێوارێکی نادیار سه‌رکێشی ده‌که‌ن.\nئاخۆ له‌سه‌ده‌ی کومپۆته‌ر و ئینترنێت بۆ زۆرینه‌ی خه‌ڵک هێشتا له ده‌یه‌کان و سه‌ده‌کانی رابوردوودا گیری خواردووه؟\nئایا ده‌بێ یه‌خه‌ی کێ گرت که وا زۆرینه‌ی خه‌ڵک وه‌کو ده‌ووترێ به داماوی و کوێله‌یی ماونه‌ته‌وه؟\nئایا هۆشمه‌ندی به بروانامه و کارنامه‌وه گرێ دراوه؟\nئه‌گه‌ر پارتی و بارزانی وه‌کو باس ده‌کرێ گه‌لی باشور به‌ره‌و لێوارێکی نادیار راکێش ده‌که‌ن، بۆ لایه‌نه‌کانی تر وه به تاێبه‌ت یه‌کێتیییه‌کان ره‌دووێان که‌وتوون؟\nئه‌و پرسیاره ده‌کرێت ئاخۆ که‌سێک، لایه‌نێک هه‌یه که چۆڵی و بێده‌نگی شه‌قام و خیابانه‌کان بشکێنێ؟\nئه‌حمه‌د میره سه‌رنووسه‌ری گۆڤاری لڤین پریس له هه‌ڤپه‌یڤینێکدا له‌گه‌ڵ به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا ده‌ڵێت " بێگومان ئه‌و دۆخه سیاسیه‌ی له هه‌رێمی کوردستان له دوواێ راپه‌رین یان به دیاریکراوی له دوواێ شه‌ڕی ناوخۆ له هه‌رێمی کوردستان درووست بوه،\nئه‌گه‌ر هۆشیاری تاکی کورد وه هۆشیاری شه‌قامی کوردی وه هۆشیاری سیاسی پارته‌کان له ئاستی پێویستدا بوایه، ده‌مێک بوو ئه‌و بارودۆخه گۆڕانی به‌سه‌ردا ده‌هات وه ده‌مێک بوو پارته فه‌رمانره‌واکان یان له رێگاێ هه‌ڵبژاردنه‌وه ئاڵۆگۆڕیان پێکرا وه یاخود له رێگای ناره‌زایه‌تی شه‌قامه‌وه کورسی فه‌رمانره‌وایی به‌جێ بهێڵن\nکاک ئه‌حمه‌د هه‌ر وه‌ها ده‌ڵێت " درێژه‌دان به سیاسه‌تی چه‌واشه‌کردن و درووستکردنی قه‌یرانی سیاسی بۆ مانه‌وه‌یان له‌سه‌ر کورسی فه‌رمانره‌وایی و برسیکردنی خه‌ڵک و هێنانه پێشه‌وه‌ی قه‌یران له دوواێ قه‌یران سیاسی و تێکدانی ئاشته‌وایی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی له لایه‌ن پارته فه‌رمانره‌واکانه‌وه وه یاخود به دیاریکراوی له لایه‌ن پارتی دیمۆکراتی کوردستانه‌وه، نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه که\nناهۆشمه‌ندیه‌کی گه‌وره و به‌ربڵاو ئه‌م کۆمه‌ڵگای کوردی له باشوری کوردستان که‌نیوه وه به‌ڕستی ئه‌وه‌ی لێ بڕیوه که تواناێ گۆڕانگاری هه‌بێت\n، بۆیه ئه‌کرێ ئه‌و دۆخه‌ی ئێستا که له باشوری کوردستانه به دۆخێ خۆرا ده‌ستکردنی خه‌ڵک له‌سه‌ر بنه‌مای نه‌بوونی هۆشمه‌ندی به ده‌سه‌ڵات وێنا بکه‌ین ".\nکاک ئه‌حمه‌د ده‌شڵێت " راسته سۆشیال میدیا یان تۆره کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و سه‌رده‌می میدیای ته‌کنه‌لۆژیا و دیجیتاڵ میدیا و هێنانه ئاراێ ئه‌و دونیا نوێیه‌ی که له دونیادا فه‌رمانره‌وایی ئه‌کا وه توانای گۆڕانکاری هه‌یه به‌سه‌ر بیرکردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگادا، له باشوری کوردستانیش ئاماده‌گی هه‌یه، به‌ڵام گرفته‌که له‌وه‌دایه ده‌سه‌ڵاتدارانی کورد له رێگاێ پاره و سیخوری کردنه‌وه ئه‌م ناوه‌نده میدیایه‌شیان قورغ کردووه ".


پەیامی کورد ... ڕاگەیاندنی بەرنامەی ناچاری و گرینگی ئەمریکا بۆ بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ ئەگەری هێرشی چین بۆ سەر تایوان\nوەزارەتی دەرەوەی چین ڕایگەیاند : سەرۆککۆماری ئەمریکا لە هەڵسەنگاندنی بڕیاری پێداگرانەی پێکەن بۆ بەرگری لە حۆکمڕانی و بەرژەوەندی خۆی تووشی هەڵەی هەژماری نەبێت .\nلە دوای تووندتربوونی ئاڵۆزییەکانی نێوان واشینتۆن و پێکەن لە سەر تایوان ژەنەڕاڵ مارک میلی ، سەرۆکی کۆمیتەی ئەرتەشی ویلایەتەیەکگرتووەکان ، دوێنێ ڕایگەیاند کە ووڵاتەکەی بەرنامەگەلی ناچاری و گرینگی بۆ بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ هێرشی چین بۆ سەر تایوان ، نووسیوەتەوە .\nلۆئید ئاستین ، وەزیری بەرگری ویلایەتەیەکگرتووەکان یش لە دوای پشتڕاست کردنەوەی جۆ بایدن سەرۆککۆماری ئەمریکا سەبارەت بەوەی کە ویلایەتەیەکگرتووەکان ، ئامادەی بەرگری سەربازی لە جزیرەی تایوان لە بەرامبەر " هەر جۆرە هێرشێکی چین ە ، ووتی کە سیاسەتی ئەمریکا لە بەرامبەر تایوان ." هیچ گۆڕانکارییەکی نەکردووە ، ئاستین لە ووڵامی ئەو پرسیارەی سەبارەت بە واتای قسەکانی بایدن ، ووتی : " سیاسەتی ئێمەی هیچ گۆڕانکارییەکی نەکردووە ".\nلە لایەکی دیکەوە بە پێی ڕاپۆرتی " ئاژانسی هەواڵی فەڕەنسا " چین لە ووڵامدانەوە بە هەڵوێستەکانی ئەمریکا ووتی کە ئەمریکا لە پەیوەندی لەگەڵ تایوان ، بە فەرمی و ڕاستەوخۆ یاری بە ئاگر دەکات .\nوەزارەتی دەرەوەی چین ، داوای لە سەرۆککۆماری ئەمریکا کرد ، بڕیاری پێداگرانەوەی پێکەن بۆ پاراستنی حۆکمڕانی و بەرژەوەندی خۆی نەخستووەتە ژێر هەڵسەنگاندنی ناڕاست وە یا خود بە کەمی نەگرێت ، ڤانگ ڤێنبین ، ووتەبێژی وەزارەتی کاروباری دەرەوە لە ویلایەتەیەکگرتووەکان داوای کرد لە هەناردنی پەیامگەلی ناڕاست بۆ ئەو هێزانەی کە حەزیان لە تێڕوانینی جیایی خوازانە لە جەزیرەی تایوانن خۆیان بە دوور بگرن .


جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌که‌ی ئێران ده‌ستیپێکرد - جام کوردی\nجێبه‌جێکردنی بڕیاره‌که‌ی ئێران ده‌ستیپێکرد\nپاش ئه‌وه‌ی سه‌رۆک کۆماری ئێران ڕایگه‌یاند که وڵاته‌که‌ی به‌شێک له به‌ڵێنه‌کانی له چوارچێوه‌ی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی له به‌رامبه‌ر بێ به‌ڵێنی لایه‌نه‌کانی دیکه هه‌ڵپه‌ساردووه، سه‌رچاوه‌یه‌ک ئه‌مڕۆ به میدیاکانی ئه‌م وڵاته‌ی ڕاگه‌یاندووه که ئه‌و بڕیارانه به فه‌رمی خراونه‌ته بواری جێبه‌جێکردنه‌وه.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، سه‌رچاوه‌یه‌ک له ڕێکخراوی وزه‌ی ناوه‌کی ئێران ڕایگه‌یاندووه که جێبه‌جێکردنی بڕیاری هه‌ڵپه‌ساردنی به‌شێک له به‌ڵێنه‌کانی ئێران له چوارچێوه‌ی ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی ده‌ستیپێکردووه.\nڕاشیگه‌یاندووه: ڕاگرتنی به‌رنامه‌کانی تایبه‌ت به پیتاندنی یۆرانیۆم به پێی ڕێژه‌ی دیاریکراو و هه‌روه‌ها سنوردراکردنی وه‌به‌رهێنانی ئاوی قورسی ئه‌راک که له بڕیاره‌که‌ی ئێران بۆ ماوه‌ی 60 ڕۆژ جه‌ختی له سه‌ر کراوه‌ته‌وه، له ڕیزی ئه‌و به‌رنامانه‌دان که به جیدی جێبه‌جێ ده‌کرێن.\nئه‌و سه‌رچاوه که ناوه‌که‌ی ئاشکرا نه‌کراوه، ڕایگه‌یاندووه که له ڕۆژانی داهاتوو بۆ ئاگاداربوونی ڕای گشتی له جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌کان، نوێنه‌ری میدیا و چاپه‌مه‌نییه‌کانی ئێران  دامه‌زراوه‌کانی نه‌ته‌نز و ئه‌راک به سه‌رده‌که‌نه‌وه.


نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان - تاران - سەرۆکى هەرێمى کوردستان لەگەڵ باڵیۆزى ژاپۆن کۆبووەوە\nسەرۆکى هەرێمى کوردستان لەگەڵ باڵیۆزى ژاپۆن کۆبووەوە\nسەرۆک نێچیرڤان بارزانى سوپاس و پێزانینى هەرێمى کوردستانى بۆ حکوومەت و گەلى ژاپۆن دووپات کردەوە کە هەمیشە لە چوارچێوەى هاوکارى و یارمەتییەکانیاندا بۆ عێراق، یارمەتیى هەرێمى کوردستانیان داوە و ساڵانێکى درێژە ئاژانس و ڕێخکراوە حكوومی و ناحکوومییەکانى ژاپۆن لە هەرێمى کوردستان کاران و بە ئەنجامدانى کار و پرۆژەى خزمەتگوزارى لە بوارەکانى ئاو و کارەبا و ئاوەڕۆدا، هاوکاریى هەرێمى کوردستان دەکەن.\nبەیانیى ئەمڕۆ چوارشەممە 2021/3/17 بەڕێز نێچیرڤان بارزانى، سەرۆکى هەرێمى کوردستان، پێشوازى لە بەڕێز سوزوکى کۆتارۆ باڵیۆزى ژاپۆن لە عێراق کرد.\nلە کۆبوونەوەیەکدا هاوکاری و یارمەتییەکانى ژاپۆن بۆ عێراق و هەرێمى کوردستان، بەتایبەتى ئەو هاوکارییانەى لە ڕێگەى ڕێکخراوە حكوومی و ناحکوومییەکانى ژاپۆنەوە پێشکەش دەکرێن، برەودان بە پەیوەندییەکانی هەرێمى کوردستان و عێراق لە گەڵ ژاپۆن، دەرفەتى وەبەرهێنان و سەرمایەگوزاریى ژاپۆنى لە هەرێمى کوردستان، لێکەوتەکانى پەتاى کۆڤید_19، هەڕەشەکانى تیرۆر، دۆخى ناوخۆى هەرێمى کوردستان و چەند پرسێکى جیى بایەخى هاوبەش، تاوتوێ کران.\nبەڕێز باڵیۆزى ژاپۆن لە عێراق وێڕاى ستایشکردنى دۆخى ئارام و سەقامگیریى هەرێمى کوردستان، ڕایگەیاند کە وڵاتەکەى بە بایەخەوە لە پەیوەندییەکانى لەگەڵ عێراق و هەرێمى کوردستان دەڕوانێت، هەروەها سوپاسى هەرێمى کوردستانى کرد بۆ ئه‌و ئاسانکارییانەى پێشکەش بە ئاژانسەکان و ڕێکخراوە حكوومی و ناحکوومییەکانى ژاپۆن دەکرێت و دووپاتى کردەوە کە وڵاتەکەى لە هاوکاریکردن و یارمەتیدانى عێراق و هەرێمى کوردستان بەردەوام دەبێت و بەپێى بوارە پێویستەکان پڕۆژە و کارى خزمەتگوزارى ئەنجام دەدات.\nلە کۆبوونەوەکەدا کە خاتوو ناگایاما یۆشیکۆ بەرپرسى نووسینگەى کوسولگەریى ژاپۆن لە هەولێر ئامادەى بوو، دۆخى ئاوارە و پەنابەران خرایە بەر باس و هەردوولا هاوڕا بوون کە دەبێ ئاوارەکان بە خواست و ئارەزووى خۆیان بگەڕێنەوە شوێنەکانیان پاش ئەوەى ئارامى و خزمەتگوزارى و دەرفەتى کاریان بۆ دابین دەکرێت.\nلە کۆتاییدا سەرۆک نێچیرڤان بارزانى بەبۆنەى تەواوبوونى ئەرک و کارەکانییەوە، سوپاسى خاتوو ناگایاما یۆشیکۆ بەرپرسى نووسینگەى کوسولگەریى ژاپۆنى لە هەولێر کرد و هیواى سەرکەوتنى بۆ خواست.\nRead کد خبر: 2500


زانکۆی سۆران - د. جگه‌ر عه‌زیز هه‌ركی: پێشبینی ده‌كرێ له كۆتاییه‌كانی ساڵی ٢٠٢٠ نه‌وت بگاته‌وه ٣٥ دۆلار.\nد. جگه‌ر عه‌زیز هه‌ركی: پێشبینی ده‌كرێ له كۆتاییه‌كانی ساڵی ٢٠٢٠ نه‌وت بگاته‌وه ٣٥ دۆلار.\nبڵاوكراوەتەوە لە چوار شەممە, 22 نیسان 2020 18:01\nله‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشی كۆرۆنا و كاریگه‌ری دانانی له‌سه‌ر ئابووری دنیا، داشكانی به‌رده‌وامی نرخی نه‌وتیش به‌رده‌وام بوو، تا ئه‌وه‌ی كه له چه‌ند رۆژی رابردوودا، نرخی نه‌وتی خاوی برێنت دابه‌زییه ژێر سفر. له وه‌ڵامی چه‌ند پرسیارێكماندا، سه‌باره‌ت به هۆكاره‌كانی ئه‌م دابه‌زینه و كاریگه‌رییه‌كانی و هه‌روه‌ها داهاتووی بازاڕی نه‌وت، "د. جگر عه‌زیز هه‌ركی" پسپۆڕی بواری نه‌وت و گاز، به‌مشێوه‌یه وه‌ڵامی دایه‌وه:\nوەکو دیارە لەم چەند روژەی دواییدا نڕخی هەر بەرمیلێک لە نەوتی خاوی تێکساسی ئەمریکی ناسڕاو بە WTI بە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو بۆ ٣٧.٦ دۆلاری ژێر سفر دابەزی. هۆکاری ئەم داڕمانەش لە نرخدا دەگەڕێتەوە بۆ چەند گرێبەستێک کە بۆ مانگی پێنج واژووکراون و کۆمپانیاکانیش کێشەی بە کۆگاکاکردنی نەوتیان بۆ درووستبووە، بە هۆی کەمی خواستەوە.\nنرخی نەوتی WTI ئەگەری بەرزبوونەوەی هەیە، ئەگەر هاتوو ئەمریکا دەستبکات بە پڕکردنەوەی کۆگا ستراتیجییەکانی عەمبارکردنی نەوت، کە بە ٧٥ میلیون بەرمیل نەوت مەزەندە دەکرێت و، لەهەمان کاتیشدا رێگری لە هاوردەکردنی نەوتی وڵاتی سعودیە بۆ پاڵاوگەکانی وڵاتەکەی بکات.\nله پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ جیاوازی نه‌وتی خاو برێنت و ته‌كساس، به‌ڕێزیان گوتی:\nئەو دوو جورە نەوتە خاوەی کە ئێمە روژانە گوێبیستی هەواڵەکانیان دەبین، نوێنەرایەتی نەوتی خاوی دوو ناوچەی جوگرافیایی جیاواز دەکەن، ئەمە جگە لە جیاوازییان لە رووی کواڵیتیەوە. ئەگەر لە کۆنەوە سەرنجبدەین، نرخی نەوتی بڕێنت هەمیشە زیاتر بووە لە ته‌کساس، بە جیاوازییەکی زور، بەڵام لە ئێستادا جیاوازییەکە وەک جاران زۆر نییە و کەمتر بۆتەوە. ئەمەش لە دوای ئەوەی ئەمریکا رێگەی دا بەوەی نەوتی وڵاتەکەی هەناردەی دەرەوە بکرێت.\nناکرێت نرخی بڕێنت لە هیچ کات و دۆخێکدا وەک نەوتی خاوی ته‌کساس بێت، چونکە ئەو کێڵگە نەوتییانەی کە نەوتی بڕێنتی لێوە بەرهەم دەهێنرێت، وەکو کێلگە نەوتییەکانی دەریای باکور، روژهەڵاتی ناوەڕاست زور کراوەترن بەڕووی بازاڕی جیهانی و، دواجار ئاسانتر و به تێچووی کەمتر دەگاتە دەست کڕیارەکان.\nد. جگه‌ر پێی وایه كه به‌شێكی سه‌ره‌كی هۆكاری ئه‌م قه‌یرانه، بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنایه، كه خواستی لەسەر نەوت بە رێژەی ٣٠ ملیۆن بەرمیلی روژانە کەمکردۆتەوە، به جۆرێك كه زۆربه‌ی كۆگاكانی عه‌مباركردنی نه‌وت، خه‌ریكه پڕده‌بن و به هۆی وه‌ستانی ژیانه‌وه، خواستی له‌سه‌ر كه‌مبووه‌ته‌وه.\nله پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ داهاتووی ئه‌م بابه‌ته‌ش، به‌ڕێزیان گوتی، پێشبینیده‌كرێت ئه‌م بابه‌ته هه‌روا به ناجێگیری بمێنێته‌وه، تا ئه‌وه‌ی كه له چارەکی سێیەمی ٢٠٢٠ رەنگە بە تێکرای ٣٠ دۆلار بو هەر بەرمیلێك جێگیر بێت، لە کۆتاییەکانی ساڵیشدا بگاتەوە ٣٥ دۆلار، ئەمەش لە کاتێکدا روودەدات ئەگەر رێکەوتنی ئوپێك پڵاس وەک خۆی جێبەجێ بکرێت و ووڵاتانی دەرەوی رێکەوتنەکەش هاوکاڕ بن.\nله كۆتاییشدا، د. جگر گوتی، ئەم دوخە ناجێگیرەی بازاڕی نەوتیش کاریگەری نەرێنی لەسەر ئابووری عێراق و کوردستان هەیە و بەردەوامیش دەبێ تا ئەو کاتەی نرخی نەوت دەچێتەوە سەرووی ٤٥ دۆلار بو هەر بەرمیلێک.\nپڕۆفایل: د. جگه‌ر عه‌زیز هه‌ركی ساڵی ٢٠١٤ له زانكۆی Heriot-Watt la له به‌ریتانیا ماسته‌ری وه‌رگرتووه و ساڵی ٢٠٢٠ له زانكۆی سۆران دكتۆرای له بواری پسپۆڕی Enhanced Oil Recovery وه‌رگرتووه و، ئیستا سه‌رۆكی به‌شی ئه‌ندازیاری نه‌وته له فاكه‌ڵتی ئه‌ندازیاری زانكۆی سۆران.\n/ توێژەرێكی فاكەڵتیی زانست كتێبێكی بەچاپ گەیاند


كه‌ی باشترین كاته بۆ وه‌رزش له مانگی ڕه‌مه‌زان؟\nدكتۆر كامه‌ران رەسوڵ ژاژڵه‌یی له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له‌تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ژێر ناوی (كه‌ی باشترین كاته بۆ وه‌رزش له مانگی ڕه‌مه‌زان) نوسیویه‌تی، پسپۆڕه‌كان كۆكن له‌سه‌ر‌ئه‌وه‌ی باشترین كاته‌كان بۆ وه‌رزش له مانگی پیرۆزی ڕه‌مه‌زان بریتین له دوو كات:\nباشترین كاته‌كانی وه‌رزشكردن له‌مانگی ره‌مه‌زان:\nیه‌كه‌م: یه‌ك كاتژمێر بۆ كاتژمێر و نیوێك پێش به‌ربانگ:\nباشترین كاته بۆ دابه‌زینی كێش چونكه ڕێژه‌ی شه‌كری خوێن له‌كه‌مترین ئاستدایه و ماوه‌یه‌كی زۆر كه‌م ماوه بۆ قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌ی جه‌سته له كه‌می شله‌مه‌نی و كانزاكان و وزه، به‌ڵام پێویسته ئه‌م خاڵانه به‌رچاو بگیرێن:\n1- ماوه‌ی وه‌رزش له یه‌ك كاتژمێر زیاتر نه‌بێت .\n2- ناگونجێت بۆ كه‌سانی به ساڵاچو به تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی نه‌خۆشی درێژخایه‌نی وه‌ك نه‌خۆشی شه‌كر و به‌رزی فشاری خوێن و نه‌خۆشیه‌كانی دڵیان هه‌یه.\n3- شوێنی وه‌رزشه‌كه پێویسته گونجاو بێت له‌ڕوی پله‌ی گه‌رمی و شێوه، چونكه نابێت پله‌ی گه‌رما به‌رز بێت، بۆئه‌وه‌ی له‌ش توشی وشكبونه‌وه نه‌بیت.\n4- وه‌رزشی سوك یا مامناوه‌ند هه‌ڵبژێره وێنه‌ی ڕویشتن به پێ، هه‌روه‌له‌كردن، ته‌مرینی سویدی، پاسكیل سواری، به كارهێنانی ئامێری وه‌رزشی كه خێرایی و قورسیه‌كه‌ی ساده یا مامناوه‌نده.\n5- باشتره ھه‌ر ئه‌و وه‌رزشانه بكه‌یت كه پێشتر كردوته و وه‌رزشی تازه تاقی نه‌كه‌یته‌وه له مانگی ڕه‌مه‌زاندا.\nسوده‌كانی وه‌رزش پێش به‌ربانگ:\n1- پاكردنه‌وه‌ی جه‌سته له مادده ژه‌هراوه‌یه‌كان .\n2- كاتێكی نمونه‌ییه بۆ دابه‌زاندنی كێش .\n3- یارمه‌تی هێوه‌ربونه‌وه و كه‌مكردنه‌وه‌ی توڕه‌یی ئه‌دات.\nدوه‌م: وه‌رزش دوای به‌ربانگ به دوو كاتژمێر و نیو بۆ چوار كاتژمێر:\nكاتێكی گونجاوه بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی پێش به‌ربانگ ناتوانن وه‌رزش بكه‌ن به هۆی نه‌بونی كات یان كێشه‌ی ته‌ندروستی یا به‌ساڵاچوان، هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت ماسوڵكه دروستبكه‌ن و ده‌توانن به ئاره‌زوی خۆیان بۆ چه‌ند كاتژمێرێك ئه‌نجامی بده‌ن، پێویسته ڕاسته‌وخۆ دوای ڕۆژو شكاندن وه‌رزش نه‌كرێت له‌به‌ر دڵه‌كزێ و زو هیلاك بون و شه‌كه‌تی.\nسوده‌كانی وه‌رزش پاش به‌ربانگ :\n1- سوتانی وزه‌ی زیاتر له پێویستی جه‌سته دوای خواردن .\n2- به‌رزكردنه‌وی ڕێژه‌ی سوتاندنی چه‌وری و بنیات نانی ماسوڵكه‌كان .


بە زمانێکی سادە هەر لەداخی پارتی. | KURDPLAT\nبە زمانێکی سادە هەر لەداخی پارتی.\nکوردپلات 9/17/2020 04:59:00 م ليست هناك تعليقات\nهەرکارێک بەرجەستەبووی ڕک و کینە بێت کارەسات دەخوڵقێنێت. دۆخ و ململانێی ناڕەوای پارتە سیاسییەکان لە هەرێمی کوردستان بە جۆرێک ناتەندروستە کە دەرفەتی بۆ کێبڕکێ و چالاکی سیاسی نەهێشتۆتەوە، ئەمەش لە غیابی ئەقڵ و حیکمەتەوە سەرچاوە دەگرێت. لە ئیدارەی ململانێکاندا بۆیەگۆمەڵگا تووشی دڕدۆنگی و سەرلێشێوان هاتووە. بڕوانن ئێستا پارتە کوردییەکان لە چ دۆخ و قەیرانێکدان. بەڵام لەبری بیرکردنەوە و گەڕان بەشوێن ڕێچارەی گونجاودا، هەر کامیان سەرقاڵی تەوهین و تۆمەت دروستکردنە بۆ ئەوی دی وکەم وکورتییەکانی خۆیان دێنن بەعەلاگەی ئەویتردا ھەڵی دەواسن .لە دوا جاردا میللەت باجی هەموو ئەوانە دەدات.\nبڕوانن هەرچی ڕوودەدات، دەڵێن: پارتی لێی بەرپرسە. بە دڵنیاییەوە پارتی بێ کەم و کورتی نییە، هاونیشتیمانیانیش مافی خۆیانە ڕەخنەی جدی لێبگرن. بەڵام بە لۆژیک نەک جوێن و سووکایەتیکردن. هەر لایەنێکیش دەخوازێت پارتی تێپەڕێنێت با بەئەرگۆمێنت و تەحەدا کێبڕکێ لە تەک پارتیدا بکات نەک بە ئیستیفزاز چوونکە ئیسیتیفزاز کردن دەرفەت بۆ بیرکردنەوەی دروست ناهێڵێتەوە. چ ململانێیەکی نا تەندروستە ساتێک کادری پارتێکی دیکە یاخود ڕۆشنبیرێک لەتەک پارتییەکدا وێنەیەک پۆستبکات بڵێن بووە بە پارتی. ئەمە جگە لەوەی ڕک و کینە بەرهەم دێنێت، نیشانەی بێ تواناییشە لە بیرکردنەوەدا. کەی گونجاوە وا لە هاونیشیمانی بکەیت ڕقی لە نیشتیمانی خۆی بێت و ئینتیمای بۆی نەمێنێت! شووناسی کوردبوون پێش پارتی بوونە ناکرێ و ناشێ لە بەر پارتی دژ بە هەموو پرنسیپە نیشتیمانییەکان بیت. بۆ دەبێ ڕقت لە ئاڵاو مارشی کوردایەتی بێت هەر لەداخی پارتی؟ چۆن دەوێری و جورئەتدەکەیت لە بەرامبەر دوژمنەکەتدا خۆت بچووک نیشان بدەیت و بڵێی لە داخی پارتی. ئەمە بچووکی نەتەوەکەت نیشاندەدات، ئەم نەتەوەیە بچووک نییە. ئەوەی بەرامبەری کراوە لە جینۆساید و تراژیدیاکانەوە، بەرامبەر شاخی پۆڵاینیش بکرایە دەتوایەوە، کەچی هێشتا لەسەر پێ وەستاو و خۆگرتووە. ئایرۆنییەکە لەوەدایە ئەم کاراکتەرانە باس لە جیاوازی بیرکردنەوە و ئازادی بیروڕا دەکەن کەچی خۆیان ڕای جیاوازیان قبوڵ نیە، ئەو هێزانەی کە لەپشتی ئەو تێزە لە بیرکردنەوەوەیەن ئێستا دۆش داماون چوونکە زەلکاوێکیان خۆڵقاندووە کە بۆن و بەرامەکەی خۆشیانی هەراسان کردووە. بۆیە،ئەرکی هەموو پارتە سیاسییەکانە سەر لەنوێ بە میتۆدێکی ئەقڵانی تاک پەروەردە بکەنەوە. چوونکە ئەو جۆرە لە پەروەردەی نادروست بەرەو نادیار و لێکترازانمان دەبات، کە دواجار جڤاتی کوردی بە قوورسی باجەکەی دەدات. دوا گوتەم بۆ گەنجانی خۆشەویستیش ئەوەیە: دەزانم ئێوە پڕ گرفت و مووعانات و بێکار و نەبوون لە سایەی ئەو دۆخە پڕ لە ڕک و کینەیەدا، بەڵام نیشتیمان هی ئێوەیە و هی حیزب نییە.\nئەو دۆخەش تێدەپەڕێ، وەرن لە دەرەوەی ئەو فەزا پڕ لە بووغز و کینەیە فەزایەکی دیکە بخووڵقێنین، بەڵکو دیدێکی نوێ سەرڕێ بخەین کە لە ڕێیەوە توانای هەڵکردن و قبووڵکردنی ئەوی دیمان هەبێت بە تەواوی جیاوازییەکانیەوە. دۆخی نیشتیمانیش ئەمەمان لێدەخوازێت. وەرن با گفتوگۆیەکی زانستی و ئەقڵی سەرڕێ بخەین لە دەرەوەی هەر ئایدۆلۆژیایەکی سیاسی، تا لەو ڕێیەوە بەرەو ڕووی جیهان بکرێینەوە. گرنگە بزانین داخوازییەکانمان لە بەرامبەر ئەوانیدیدا چین، منی پارتی ناکرێ ئەوی یەکێتیم قبووڵنەبێت لەبەر ئایدۆلۆژیاکەی، بە پێچەوانەشەوە. چۆن دەکرێ ڕۆشنبیر ڕایەکی هەبوو بەدڵی حیزبێک نەبوو، ئیدی پەلامار بدرێ و هەرچی سووکایەتی هەیە پێی بکرێت! تۆمەتی بوون بە پارتی بدرێتە پاڵ. دوا گوتەم بۆ ئێوەی بەڕێز ئەمەیە. دەمەوێت بە زمانێکی سادە عەرزتانی بکەم. مادام ڕقتە لە پارتی با ڕقت لە نیشتیمان نەبێت. ڕقبوونیشت لە پارتی بەشێکی دووریمانە لەیەک دەکرێ بەشێکی ھەڵەکە لەپارتی یەوەبێت کەنەھاتبێتەناوئێوە بەشێکیشی پەیوەندی بەئەوفەزای دێواندنەی پارتی یەوە ھەیە لەلایەن ، ڕکەبەرەکانیەوە، بەشەکەی دیکەشی ئەوفەزایەیە کە حیزبایەتی خوڵقاندویەتی بەشێوە یەکی گشتی. وەرن با لەیەک تێبگەین و یەکترمان خۆشبووێت بە جیاوازییەکانمانەوە. پێدەچێت کەسانێک هەبن دوای خوێندنەوەی ئەم وتارە لە تێنەگەیشتنەوە لە بیرکردنەوەی من، وشەی نەشیاو لە کۆمێنتدا بنووسن، بەم جۆرەش لای منەوە بووراون، بەڵام کەمێک بە سلووکەت.


سەرۆکی دەسەڵاتی فەڵەستین و بزوتنەوەى حەماس “ڕێککەوتنی سەدەی” ئەمریکایان بۆ ئاشتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕەتکردەوە و دەڵێم، قودس پایتەختی فەڵەستینە و دەوڵەتیان بێ قودس ناوێت و شکست بە ڕێککەوتنەکە دەهێنن.\nمەحمود عەباس، سەرۆکى دەسەڵاتی فەڵەستینی لە ڕامەڵا کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی دەربارەی ڕاگەیاندنی پڕۆژەکەی ئەمریکا ئەنجام دا و ڕایگەیاند، “ئێمە ڕێککەوتنەکە قبوڵ ناکەین و قودس بۆ فرۆشتن نییە، قودسی پیرۆز پایتەختی دەوڵەتی فەڵەستینە و ئێمە خوێنی ئەو شەهیدانەمان لەبیر ناکەین کە لە پێناو ئەو شارەدا ڕشتویانە”.\nسەرۆکی فەڵەستین ئاماژەی بەوەشکرد: “ئێمە هەزار جار دەڵێین نا نا نا بۆ ئەم ڕێککەوتنە و ئەم ڕیککەوتنە شتێکی نوێ نەبوو، بەڵکو دوو ساڵ لەمەبەر ترەمپ قودسی بە پایتەختی ئیسرائیل ناساند و ئێمەش ئەوە قبوڵ ناکەین، بۆیە لەم کاتەدا داوا دەکەین کە گەلەکەمان یەکگرتوویی خۆی بپارێزێت و پارێزگاری لە وڵاتەکەی بکات”.\nعەباس وتیشی: “ئێمە بە یەکگرتوویی خۆمان کۆتایی بەم رێککەوتنە دەهێنین و ناهێڵێن سەربگرێت و ئەم لۆبیە ئەمریکییەی ئیسرائیل شکست پێدەهێنین و ئێمە دەوڵەتی فەڵەستینمان بەبێ قودس ناوێت و لەکۆتاییدا گەلی فەلەستینیش سەرکەوتوو دەبێت”.\nسەرۆکی فەڵەستین باسی لەوەشکرد: “ئەم ڕێککەوتنە تەنها ئەمریکا و ئیسرایل قبوڵیانە و ئێمە چاوەڕوانی هەڵوێستی یەکێتی ئەوروپا و ڕوسیا و تورکیا و وڵاتانی عەرەبی و وڵاتانی دیکەی جیهان دەبین، دەبێت کەس ڕێگە بەو داگیرکاریە ئاشکرایە نەدات”.\nهاوکات جێگری سەرۆکى بزوتنەوەى حەماس کە لە کەرتی غەزە دەسەڵاتدارە ڕایگەیاند، “پلانی ترەمپ ڕەتدەکەینەوە و هیچ جێگرەوەیەک بۆ قودس قبوڵ ناکەین.”\nهاوکات مەحمود عەباس دەڵێت لەگەل ئیسماعیل هەنیە، سەرۆکى حەماس ڕێککەوتووە لە غەزە یەکتر ببینن و تاوتوێی دۆخەکە بکەن.


بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەولێر لە روونكردنەوەیەك هۆكاری زۆری پشكنینەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە هەولێر بە بەراورد بە شارەكانی دیكەی هەرێم دەخاتەڕوو.\nبەگوێرەی لێكدانەوە رۆژنامەوانیەكان بۆ جیاوازی پشكنینەكان لە نێوان شارەكانی هەرێمی كوردستان بەگوێرەی بەیاننامەكانی وەزارەتی تەندروستی خۆی 60 % پشكنینەكان بۆ پارێزگای هەولێر كراوە و 20%یش بۆ سلێمانی و هەڵەبجە، بۆ پارێزگای دهۆكیش نزیكی10%ی پشكنینەكانە.\nلێكدانەوە رۆژنامەوانیەكان ئاماژە بەوە دەكەن كە لە سنوری پارێزگای سلێمانیدا بە گوێرەی پێوەرەكان دەبوو زۆرترین پشكنین بكرایە بەهۆكاری زۆری ژمارەی دانیشتوان، زۆری ژمارەی توشبوان، دوای ئەوە بۆ هەولێر رێژەكە شمولی هەولێری دەكرد.\nبەڵام تەندروستی هەولێر لەو بارەیەوە رونكردنەوە دەدات و ئەو هۆكار و شوێنانە ئاشرا دەكات كە پشكنینیان بۆ كردون تەنها بونی فرۆكە خانە لەو شارە كە هاوڵاتیانی دهۆكیش لێوەی گەڕاونەتەوە جیاوازترە، ئەو بەڕێَوەبەرایەتیە دەڵێت هۆكارەكان بۆ ئەم خاڵانەی خوارەوە دەگەڕێنەوە:\nزۆری ژمارەی تیمەكانی كاردانەوەی خیرا (Rapid Response team) لەناو شار و قەزا و ناحیە و گوندەكانی سنوری پارێزگای هەولێر.\nپشكنینی ژمارەیەكی زۆری هاوڵاتیانی بەركەوتووی تووشبووەكان.\nپشكنینی ژمارەیەكی زۆری كارمەندانی نانەواخانە و سەمونخانە و ماركێتەكان.\nپشكنینی ژمارەیەكی زۆری هاوڵاتیانی گەڕاوە لە دەرەوەی ووڵات لەدوای ڕێكەوتی 15\_2.\nكردنەوەی ژمارەیەكی زۆری بنكەكانی وەرگرتنی پشكنین.\nبەردەوامی كاركردنی تاقیگەی تەندروستی گشتی 24 كاتژمێر بەشەووڕۆژ.\nڕووپێوكردنی هاوڵاتیان لە شوێنە گوماناوی و بەركەوتەكان.\nزۆری ژمارەی كەڕەنتینەكان و پشكنینی هەموو هاوڵاتیانی كەرەنتینەكان.\nپشكنینی پزیشكان و كارمەندانی تاقیگە و كارمەندانی دەروازە سنوریەكان و خاڵەكانی پشكنین و فڕۆكەخانەكان.\n1565 جار بینراوە


به داتا..ژماره‌ی ئه‌و ده‌نگده‌رانه‌ی كه تائێستا تۆماره‌كانیان نوێ نه‌كردوه‌ته‌وه\nكۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان له عێراق ژماره‌ی ئه‌و كارته بایۆمه‌تریانه‌ی ده‌نگدانی ئاشكراكرد كه هێشتا ده‌نگده‌ران وه‌ریان نه‌گرتوه‌ته‌وه و دابه‌ش نه‌كراوه، جگه‌له‌وه‌ش ژماره‌ی ئه‌و ده‌نگده‌رانه‌شی راگه‌یاند كه تۆمار و زانیارییه‌كانیان نوێ نه‌كردوه‌ته‌وه.\nئه‌مڕۆ شه‌ممه عیماد جه‌میل موحسین، ئه‌ندامی كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان له عێراق رایگه‌یاند كه نزیكه‌ی 30%ی ده‌نگده‌ران تائێستا تۆماره‌كانیان نوێ نه‌كردوه‌ته‌وه، به‌ڵام ده‌شتوانن به هه‌مان كارتی بایۆمه‌تریه كۆنه‌كه ده‌نگ بده‌ن، زۆربه‌ی ئه‌و ده‌نگده‌رانه‌ش له‌دایكبوی ساڵانی 2001 و 2002 و 2003ن.\nوتیشی كۆمسیۆن ناتوانێت كارتی كورتخایه‌ن بدات به‌و ده‌نگده‌ران، چونكه له بنه‌ڕه‌تدا كۆمسیۆن ده‌یه‌وێت له‌و كارته كۆنانه رزگاری ببێت و سه‌رجه‌م ده‌نگده‌ران بكاته خاوه‌نی كارتی بایۆمه‌تریی نوێ، به‌ڵام به هه‌رجۆرێك بێت بۆ ئه‌م ده‌نگدانه ده‌توانن به كارته كۆنه‌كانی خۆیان ده‌نگ بده‌ن.\nناوبراو ژماره‌ی ئه‌و كارته نوێیانه‌شی ئاشكراكرد كه بۆ ئه‌و ده‌نگده‌رانه ئاماده‌كراوه كه تۆماره‌كانیان نوێ كردوه‌ته‌وه به‌ڵام نه‌چون كارته‌كانیان وه‌ربگرنه‌وه و وتی كه تائێستا 600 هه‌زار كارتی ئه‌لیكترۆنیی نوێ له‌لای كۆمسیۆن ماوه و ده‌نگده‌ران وه‌ریان نه‌گرتوه‌ته‌وه.


دوای سەركەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی 1979، خومەینی دەوڵەتێكی شیعە مەزهەبی لەئێران دروست كرد. كۆسپێكی سەخت بەرۆكی گرت، كە عێراق بوو، چونكە نەجەف و كەربەلا واتە مەككەو مەدینەی شیعەكان لەناو جوگرافیای عێراقدان. بەڵام لەعێراق بەعسی سوونە مەزهەبی دەسەڵات عەلمانی حوكمی دەكرد. صەدام حوسێن لەرووی نەتەوەیی و لەروی مەزهەبی كۆسپێكی سەختی بەردەم ئێران بوو.\nلە لاوازكردن و روبەربوونەوەی ئەم كۆسپە كوردی عێراق دەستباڵێكی گەورەی ئێرانیان گرت و زۆریان بۆ ئەنجام دا كە سودمەندی گەورە ئێران بوو. تا رادەی كیمیابارانكردنی هەڵەبجە ؟ دوو روداو خزمەتێكی ستراتیژیان بە ئێران كرد، یەكەمیان راپەڕینی بەهاری ساڵی 1991 دوای جەنگی كوێت، دووەمیان روخانی بەعس ساڵی 2003، هاتنە سەركاری كوردی هاوپەیمانی ئێران و شیعەی پیاوی ئێران. ئیدی لەم دوو روداوەدا هەرێمی كوردستان ئەو حەوزە ماسیە بووە كە ئێران كام ماسی و سیاسەتی ویستبێت لەناویاندا دەستی گێڕاوەو راوی خۆی كردووە.\nهەرێمی كوردستان خزمەتێكی بێ وێنەی بە ئێران كردوە:\n1-بزوتنەوەی كوردی رۆژهەڵات بەهۆی پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری قەوارەی باشور قوربانی زۆریان بە خەباتی خۆیان داوە.\n2-ئێران سنورێكی بەرفراوانی لەروی سەربازی و ئەمنیەوە بەهۆی هەرێمی كوردستان لە كۆڵ بۆتەوە.\n3-هەرێم دیوارێكی ئەستورە بۆ ئەوەی رێگری بكات لە پەڕینەوەی گروپی وەك داعش بۆ سنوری ئێران و خوێناوی كردنی شەقامی شارەكانی ئێران.\n4-ئێران گەمارۆیەكی زۆر سەختی لەسەرە، هەرێمی كوردستان بۆتە بازاڕێكی گەورەی كاڵاكانی و ملیار دۆلار داهات بۆ ئێران فەراهەم دەكات و هەرێمی كوردستان لەبەر ئێران روبەروی سیاسەتی ئەمریكاو نێودەوڵەتیش بۆتەوە.\n5-كورد لە بەغدا هیچ نەما بۆ هەیمەنەی ئێران و شیعەكانی نزیك لە ئێرانی نەكات.\n6-لەروی دەستی كارو گومرگ و سنورەكانەوە هەرێمی كوردستان داهاتێكی پڕ بایەخی ئێران بۆ فەراهەم كردووە.\n7-لەروی گەشتیاریەوە هەزاران هاوڵاتی هەرێم پارە دەبەنە ناو ئێران.\n8-لەروی تەندروستیەوە هەزاران هاوڵاتی هەرێمی كوردستان پارە دەبەنە ناو ئێران.\n9-سەرباری گەمارۆی نێودەوڵەتی لەشارەكانی هەرێمی كوردستان دەیان پێشەنگای گەورەی بازرگانی ئێرانی دەكرێتەوە. سەرباری هاوردە كردنی سوتەمەنی لە ئێران.\nهەرێمی كوردستان ئەو قەوارەیەیە كە خزمەتێكی بێ وێنەی ئێرانی كردووە.\nبەڵام لەبەر لاوازی سیاسیەكان و سەركردایەتی كورد، لەبەر ناكۆكی ناوخۆیی، وایكردووە جەوێك دروست بووە ئێمە دەبێت مەمنونی ئێران بین و رۆژ نیە دەیان چاكەی ئێران نەدرێتەوە بە چاوماندا. چاكەی كۆماری ئیسلامی ئێران وەك:\n1-ئێران ئەندازیاری تێكدانی ریفراندۆم بوو، ململانێی جەلالی و مەلایی بەهۆی ریفراندۆمەوە گەیاندەوە چوارگۆشەی یەكەم.\n2-ئێران لە 16ی ئۆكتۆبەر لەناو كەركوك وێنەی خامنەئی و خومەینی بە هەمەرەكانیەوە هەڵواسی بوو.\n3-ئێران كۆیەی دایە بەر موشەك و دەیان سەركردەو پێشمەرگەی حزبی دیموكراتی شەهیدو بریندار كردو هیچ جۆرە رێزێكی لە سەروەری هەرێمی كوردستان نەگرت.\n4-ئێران تۆمەتبارە بە تیرۆركردنی سەدان سەركردەو كادیرو كەسایەتی رۆژهەڵاتی كوردستان لە ناو هەرێمی كوردستان. تەبعەن بەهاوكاری كوردی خۆفرۆش؟\n5-ئێران منەتی دنیا دەكات كە گەلی كوردی لەئامێزگرتووەو پشتی گرتووە لە شەڕی داعش و تیرۆردا، بەڵام حەشدی شەعبی و هیلالی شیعەی بردۆتەوە شەنگال و نایەڵێت شەنگال بێتەوە سەر هەرێمی كوردستان.\n6-ئاوی روباری ئەڵوەن و سیروان و زێی بچوكی وشك كردووە.\n7-تاكە دەوڵەتە راستەوخۆ هەڕەشە لە هەرێمی كوردستان دەكات.\nقائانی سەرۆكی سوپای قودس هاتۆتە هەولێر هەڕەشەی كردووە كە دەبێت كورد لە پێكهێنانی حكومەتی داهاتووی عێراق شتێك نەكات دژی ئێران بێت؟ من نازانم هێزێكی كوردی ئەگەر لەناوخۆی عێراق لەگەڵ ئەو هێزو یان ئەو هێز پەیمانێكی هەڵبژاردن ببەستێ؟ بۆچی دەبێت ئێران دەهری بێت. تاكەی ئێمە هێندە دەستەمۆ بین. ئەم هەموو ناكۆكی ناوخۆییە وایكردووە توركیاو ئێران فەرمان بكەن، هەڕەشە بكەن. ئەوان زۆر بەهێز دەركەون و ئێمەش زۆر لاواز.\nبەلاش نەبوو نەوشێروان مستەفا دەیگوت: لە دنیادا نەمدیوە لە ئێران بێ وەفاتر.\n1 هەست بە شتێكی دیكە دەكەم؟\n2 حكومەتی ژێر عەمامە


ڕێگای خۆدەربازکردن ئاوێتەکردنی فیکرو وتەو کردارە\nئێمە بەڕادەی پێویست پێویستیمان بە تێکۆشانێکی فیکرییە کە وتەو کرداری تێدا بژێنین کەدواجار پاڵاوتنی ڕۆح و مێشک و جەستەمانە ئەمانگەیەنێت بە کۆمەڵگایەکی بەھزر و دیموکراسی و ئازاد و خۆبەرێوەبەر،خۆبەرێوەبەر بەمانای ڕزگار بونە لەو بەرێوەبردنەی دەسەڵات دارانی ئەم ھەرێمە کە نزیکەی ٣٠ ساڵە بەرێوەمان ئەبەن ،ئێمە بەردەوام لە قەیرانداین ،قەیران گەلێکی بەردەوام کە رەنگە ئەگەر بە چاوی خۆمان نامانبینیبێ و لەنێویدا نەبوبین بڕوامان پێ نەئەکرد ،دەرکەوتنی ئەم دۆخە لە پاشڤەڕۆبونی بێ فیکری و کرداری ئێمەوە سەرچاوەی گرتوەو میتافیزیکێکی خراپی لێ دروست کردوە میتافیزیکێک کە فیکری راو و فیکری کۆیلایەتی زاڵ کردوە لە چینێک کە ھێشتا بروایان بە سیستم و سیاسەتی ئەم حیزبانە ماوە ،لە ھەمو قۆناغەکاندا دەرککردن بە ھێزەکەی دیکە کە میتافیزیکی باشە و ھەبونمان جوان و واتادارتر ئەکات کە گرێدراوە بە ژیان و جوانکردنی ژیانمانەوە ،کارو ئەرکی ئەم نوخبەیە دروست کردنی جیاوازی و نیشان دانێتی بۆ ئەوەی دواجار باشەکەیان لە بونیادنانی کۆمەڵگادا بەھەمو سێکتەرەکانییەوە بەبنەما وەر بگیرێت ،\nرێژەی بایکۆت و بەشداری ھاوڵاتیان و کەمکردنەوەی بەرچاوی ڕێژەی دەنگی حیزبەکان لە ھەڵبژاردنەکان دەری ئەوە ئەخاتە روو کەئێمە گەشتوینەتە دۆخ و قۆناغی پێناسەکردنی حەقیقی حیزبەکان و سیاسەتی بەرێوەبەرییان ،بۆیە ئێستا ئێمە لە بەردەم ئەرکی بونیادنانداین ،بونیادنانێکی کۆمەڵایەتی لەسەر شێوازی بەجەستە گەیاندنی بیرێک کە بمانگەیەنێتە بواری پۆلەتیک بونی کۆمەڵگا تا حەقیقەت و دیموکراسی زیاتر بچەسپێنرێت ، ئێمە پێویستیمان بە خۆرێکخستنی نوێ و خۆ بنیادنانە بۆ بونیادنانی کۆمەڵگا ، ئێمە پێویستیمان بە تێپەڕکردنی بیانی بون و گەشتنمانە بە حەقیقەتی سەردەم تاوەکو دوالیزمی کۆیلایەتی لاواز و لەناو ببەین و لە رێگەی پێناسە راستییەکانمانەوە بۆ دەسەڵات و دروست کردنی قەیرانەکانەوە بە حەقیقەت بگەین و مژاری نرخاندن و پێویستیمان بۆ کۆمەڵگایەکی ئازاد بە بنەما بگرین بیسەلمێنین و بیزابین کە رەخنە گرتن لە لەلاوازی و کەموکورییەکانمان و ھەڵسەنگاندنیان بە کوێی گەیاندوین .\nئێمە مەحکومی ئەم ھەمو نەھامەتی و سەپاندنە نارەوایە نین کە بەسەرماندا دێت تاوەکو واز لە گەڕان بە دوای باش و جوان و راست و ئازادییەکانمان بھێنین ،ئێمە پێویستە ھەمو قورسایی مرۆیی خۆمان بخەینە سەر رەنج و قوڵبونەوەی فیکری و کردارمان و لەم رێرەوەی تێیداین و پەیکەری ئەو سیستەمە بنیاد بنێین کە بۆ ئێستاو ئاییندەمان ،ئێمە بۆ خۆدەربازکردن لەم دۆخەو بەگەورە مانەوەمان وەک مرۆڤ پێویستیمان بە ئامانج وھەوڵ تەقەلای تێپەڕبونە لەو کۆتانەی خراوەتە پێشمان ،ئێمە بۆ ئەوەی ئامانجمان ژیان بێت ئەبێیت بێینەوە ئەمڕۆ و بۆ داھاتوو بچین ،ھەمو ئەمانە دواجار وەڵامی ئەو پرسیارە ئەبن کە ئێمە واتا بەژیان ئەدەین لەپێناو ئامانجیش لێرەین ،بۆیە لە راوەستەی ھەر یەکێک لە ئێمە پاراستنی شکۆمەندی ھەیە کە لە بنەمادا ئەمە گەوھەری ھەڵوێست و ڕاوەستەی ھەمو مرۆڤێکە بۆ خۆ دەربازکردن لە ھەر دۆخێکی نەخوازراودا کەبیەوێت لێی تێپەرێت .\nبۆ خۆدەربازکردن لەم دۆخە پێویستە دەست بە شەڕو و بیرکردنەوەیەکی جددی لەگەڵ خۆمان بکەین ،چون جددییەت و ھێزی تێگەی ھەر یەکێک لە ئێمە بایەخێکی گەورەو بەھێزی ھەیەو ئەبێتە پرەنسیبی سەرەکی ھەر مرۆڤێک بۆ ئەو کۆمەڵگایەی بنیادی ئەنێت ،بۆیە کاتێک ئەمانە لە ئێمەدا بەرجەستە بو تایبەتمەندیتەکانی میلیتانێکی شۆڕشگێڕ پێک ئەھێنێت و دواجار یەکسانمان ناکات لەوانەی ھێشتا دوالیزمی دواکەوتویی بەری نەداون ،بۆیە پێویستە ئێمە جیاوازی دروست بکەین و توشی شۆک بین شۆک دروست بکەین بۆ ئەوەی بە ئاوێتە کردنی فیکرو وتەو کردارەکانمان زانینەکان لە دۆخی نیوە زانین و نەزانیندا نەھێڵینەوە .\nسۆسیۆلۆژیای سیاسی و سەردەمی ھوشیار بونەوەی گەل\nڕەمەزان (پزیشک و تاقیگەیەک)\nئابوری سەربەخۆ و مانیفێستی قەیرانەکان


نرخی خوێندنی زانکۆ بۆ بیانییەکان دووجا زیاترە - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nنرخی خوێندنی زانکۆ بۆ بیانییەکان دووجا زیاترە\nبڵاو کرایه‌وه tisdag 10 maj 2016 kl 09.12\nوەزیری خوێندنی باڵا ئاگای لەم نرخە زۆرەی خوێندن نییە\nئەو فێرخوازانەی لە وڵاتانی دەرەوەی یەکییەتیی ئەورووپاوە بۆ خوێندن دێنە سوید بەراورد بە فێرخوازانی ئەورووپیی دەبێت دوو ئەوەندەی نرخی خوێندنەکە بدەن،.\nبەپێی بەدواداچوونێکی بەشی هەواڵەکانی رادیۆی سوید، ئێکۆت نرخی ساڵێک خوێندن لە زانکۆکانی سویددا بۆ فێرخوازێکی سویدی و ئەورووپی 45 هەزار کرۆنە و دەوڵەت ئەو خەرجییەی لە ئەستۆ گرتووە، بەڵام بۆ کەسێکی دەرەوەی وڵاتانی یەکییەتیی ئەورووپا نرخی هەمان خوێندن 90 هەزار کرۆنە.\nلینلو گیو فێرخوازێکی چینییە بۆ خوێندنی پەروەردە هاتۆتە زانکۆی ستۆکهۆلم، بۆ دابینکردنی خەرجیی خوێندنەکەی هەرچی پارەی کۆکراوەی دایکوباوکی کە بە کرێکاریی لە کارگەیەکی لۆکە پەیدایان کردبوو هێناوە بۆ سوید، ئەو یەکێکە لەو 4000 هەزار فێرخوازەی ساڵی پار لە سویددا خوێندوویانە.\nلینلو سەریسوڕماوە لەو ڕاستیەی کە ڕاپۆرتوانی رادیۆی سوید پێی رادەگەیەنێت، دەڵێت ناشێت ئەمە ڕاست بێت، ئەمە ناعەدالەتییە، نەمزانی نرخی خوێندن بۆ فێرخوازان ئەوەندە جیاوازە.\nبە پێی بەدواداچوونەکەی ئێکۆت فێرخوازانی نائەورووپیی بەرارود بە فێرخوازانی دیکە بە گشتیی دەبێت لەنێوان 20 هەزار تا 60 هەزار کرۆن زیاتر لە نرخی ئاسایی خوێندن دەدەن.\nبەڕێوەبەری بەشی پرسی فێرخوازان لە زانکۆی ستۆکهۆلم ێرکەر دانێ دەڵێت مەبەست ئەوە نییە لەسەر فێرخوازان پارە پەیدا بکرێت، دەبێت ئامانج پێشکەشکردنی خوێندنێکی گونجاو بێت بە نرخێک کە خەرجییەکان پڕ بکاتەوە.\nسەبارەت بەوەی کە بۆچی نرخی خوێندن لەسەر فێرخوازانی غەیرەئەرووپی دووجا زیاترە، دانێ دەڵێت هۆکار ئەوەیە کە خەرجی خوێندن بۆ فێرخوازە بێگانەکان زیاترە، بۆ نموونە تێچووی ڕێکلامکردن بۆ خوێندنەکان و هەڵسوڕانی کاری ئیداری تایبەت بەو فێرخوازانە خەرجییەکەی زیاترە. ئەم زانیارییانە بۆ فێرخواز گرنگ نییە، بەڵکە فێرخواز دەیەوێت خوێندنێکی پەسەند و کڤالیتێی بدرێتی، بەڕای دانێ.\nبەڵام لینلو فێرخوازی چینی لە زانکۆی ستۆکهۆلم دەڵێت، هەست دەکەم هەڵخەڵەتێنراوم، ئەگەر بمزانییایە خەرجیی خوێندنەکەم بۆچی هێندە زۆرە و پارەکان چۆن بەکار دەهێنرێت، ڕەنگە بڕیارێکی ترم بدایە، ئەو دەڵێت شەرم دەکەم کە دایکوباوکم ئەو هەموو پارە زیادەیان داوە بۆ خوێندنەکەم.\nلینلۆ ساڵی 90 هەزار کرۆن دەدات بەڵام هەفتەی دوو وانە لە زانکۆ وەردەگرێت، ئەو دەڵێت خۆزگە پێشوەخت ئاگادار بکرامایە کە زانکۆ ئەو پارەیەی لە ئێمەی وەردەگرێت بۆچی بەکاری دەهێنن.\nجێی باسە پێنج ساڵ لەمەوبەر بوو سوید بڕیاری دا نرخ لەسەر خوێندنی زانکۆ و فێرگا باڵاکان بۆ فێرخوازە نا ئەورووپییەکان دا بنێت.\nوەزیری خوێندنی بالا هێلێنا هێلمارک کنوتسۆن دەڵێت سەیرە بەلامەوە کە نرخی خوێندن بۆ فێرخوازە بیانییەکان هێندە زۆرە، ئەو دەڵێت ئاگاداری ئەم پرسە نیم تەنها ئەوەندە نەبێت کە دەزانم نرخی خوێندن جێگیر نییە و ڕێسای بۆ دانەنراوە.\nکنوتسۆن دەڵێت پاییزی داهاتوو لێکۆڵینەوەیەک بۆ پرسی خوێندنی باڵا ئەنجام دەدەین بەتایبەت بۆ ناساندنی خوێندنی سوید بە جیهان و هاندانی فێرخوازە بیانییەکان بۆ هاتنە سوید، بەڵام لە پرسی نرخی خوێندنیش دەکۆڵینەوە، چونکە ئەوی ئێستا هەیە دەکرێت فێرخوازە بیانییەکان لە سوید بتەکێنێتەوە.\nوەزیری خوێندنی باڵا دەڵیت حوکوومەتی پێشوو بریاری دانانی نرخی لەسەر خوێندنی فێرخوازە بیانییەکان بە پەلە دانا بێ ئەوەی لە دەرئەنجامەکانی ئەو بڕیارە بکۆڵێتەوە یاخود ڕێسای بۆ دابنێ.


چەکی کیمیایی ؛ بەبۆنەی ساڵوەگەڕی کیمیابارانی سەردەشت | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nپووشپەڕ ۷, ۲۷۲۰ Hojan ئەندازیاری و تەکنۆلۆژی, تەندروستی و زیندەورناسی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nجۆرەکانی چەکی کیمیایی کە یەکێک لە بەرهەمە ترسهێنەرەکانی مرۆڤن، بەم شێوازە پۆلێن دەکرێن:\n۱. دەمارییەکان وەک سارین، سومان و تابوون.\n۲. ئەوانەی کە دەبنە هۆی بلۆق وەک لیویزایت.\n۳. ئەوانەی کە دەبنە هۆی خنکان و زیانگەیاندن بە سییەکان وەک کلۆر، فوسژێن و دیفوسژێن.\n٥. ئەوانەی کە دەبنە هۆی بێهێزی وەک پێکهاتەکانی ئانتیکۆلینێرجیک.\nهەر کام لە جۆرەکانی چەکی کیمیایی کۆمەڵێک زیانی تەندروستییان هەیە کە قەبارەی زیانەکە بەندە بە شێوازی بەرکەوتن و ماوەی لەبەردەم بۆمبارانەکە بوونەوە. بۆ نموونە چەکە دەمارییەکان وەک سارین دەبنە هۆی فەلەجی دەماری، خەردەلی گۆگرد دەبێتە هۆی مردنی خانەکانی ئەندام، ئەوانەی دیکە وەک کلۆر کە کاریگەری لە سییەکان دەکات، دەبنە هۆی خنکان. ئارسین هێرش دەکاتە سەر خڕۆکە سوورەکان و پێش له گواستنەوەی ئاکسیجن دەگرێت.\nزیانگەلێک کە بەهۆی چەکی کیمیاییەوە دەکەوێتەوە، دەتوانێت بە هۆی ڕووداوە پیشەییەکان، شەڕ و هێرشی تیرۆریستی بێت.\nچەکی کیمیایی یەکەمین جار لە ساڵی ۱۹۱٥ کەڵکی لێ وەرگیرا. ئاڵمانیا ۱٦٨ تۆن گازی کلۆری بە سەر شارێکی بێلژیکدا ڕژاند و ٥۰۰۰ کەسی کوشت.\nچەکی خەردەلی گۆگرد هۆکاری یەکەمی زیانی کیمیایی لە شەڕی جیهانیی یەکەم بوو.\nلە شەڕی ئێران و عێراقدا لانیکەم دوانزە جار لە چەکی کیمیایی کەڵک وەرگیراوە و هەروەها سوپای عێراق لەم چەکانە بۆ جینوسایدکردنی کوردەکانی باشووریش کەڵکی وەرگرتووە.\nئەگەرچی هەندێک لە پەیماننامە نێونەتەوەییەکان کەڵکوەرگرتن له چەکە کیمیاییەکانیان قەدەغە کردووە بەڵام هێشتا هەندێک وڵات هەن کە ئەم چەکانە دروست دەکەن و ڕایدەگرن.\nڕژیمی پێشووی عێراق لەم ڕۆژەدا واتە ۲٨ی جوونی ۱۹٨۷ (۷ی پووشپەڕی ۱۳٦٦) بە چەکی کیمیایی خەردەل شاری سەردەشتی ڕۆژهەڵاتی کوردستانی بۆمباران کرد. ئەم بۆمبارانە لە کاتێکدا ئەنجام درا کە بە پێی پەیماننامەی ژێنێڤ بەکارهێنانی هەموو جۆرەکانی چەکی کیمیایی قەدەغە بوو و هەر دوو وڵاتی ئێران و عێراقیش لە ئەندامانی ئەم پەیماننامەیە بوون. بە پێی بەڵگەکان، لەم ڕووداوەدا ٨۰۰۰ کەس لە ژێر بۆمبارانەکەدا بوون کە ۱۱۰ کەسی سویل (مەدەنی) شەهید و ٤٦۰۰ کەسیش بریندار بوون.\nسەردەشت دوایین بۆمبارانی نایاسایی و نامرۆڤانەی کوردستان نەبوو.\nئەمڕۆکەش دەبینین کە ڕژیمگەلێک وەک تورکیا و سوریا و … بەشێوەی نایاسایی و نامرۆڤانە لە بێدەنگیی دنیادا، ناوچە جیاوازەکانی کوردستان بۆمباران دەکەن.\nبەو هیوایە کە دەسەڵاتدارانی باشووری کوردستان و هەروەها پسپۆرانی بواری مافناسی نێونەتەوەیی هەوڵەکانیان زۆرتر بخەنە گەڕ تا هەموو ئەو جینوسایدانەی دەرهەق بە گەلی کورد کراون لە ڕێکخڕاوەی نەتەوە یەکگرتووەکان تۆمار بکرێن و ببینرێن و پێش لە دووبارەبوونەوەیان بگیرێت.\nchemical weapon چەکی کیمیایی\nSulfur mustard خەردەلی گۆگرد\nIran – Iraq war شەڕی ئێران و عێراق\nchemical bombing of Sardasht کیمیابارانی سەردەشت\nئامادەکردن: هانا جاری\nChemical Weapons and public health: assessing impact and responses | Journal of Public Health | Oxford Academic\nChemical bombing of Sardasht – Wikipedia\nدانووب و شەڕی ٤٠٠ ساڵەی نێوان سپای ڕۆمییەکان و بەربەرەکان\nدانووب و شەڕی ٤٠٠ ساڵەی نێوان سپای ڕۆمییەکان و بەربەرەکان ڕووباری دانووب، دووهەمین ڕووباری گەورەی…\nTags: هانا جاری


ره‌وته‌كان – پەڕە 19 – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » ره‌وته‌كان (پەڕە 19)\n02/12/2020\tدۆسێ, ره‌وته‌كان\nپسپۆڕێكی ئابوری عیراقی، دیدی خۆی بۆ چارەسەكردنی كێشەی كارەبا لە عیراق دەخاتەڕوو و دەڵێت، پێشنیارەكەی یاریدەدەر دەبێت بۆ وەزارەتی كارەبا، تا كۆمەكی پرۆژەكانی بكات و واقعی وزە بەبێ ئەوەی پێویستی بە پشتیوانی حكومەت ببێت، چاك بكات. راسم عگێدی، پسپۆڕی ئابوری لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا لە 23ی تشرینی دووەمی 2020 رایگەیاندووە:»دەكرێت تەنیا لەڕێی كۆكردنەوەی پارەی كارەباوە وەزارەتی كارەبا دەوڵەمەند بكرێت و پێویستی ...\nعەبدولخالق عەزاوی ئەندامی لیژنەی ئاسایش و بەرگری لە پەرلەمانی عیراق، قسە لەسەر لێدوانەكانی ئەم دواییەی وەزیری بازرگانی دەكات سەبارەت بە بوونی 80 هەزار كۆمپانیا كە لە عیراقدا كاردەكەن، هەندێك لەو كۆمپانیایانەش لەلایەن ئەو پەرلەمانتارەوە وەك ئامرازی هەواڵگری بۆ وڵاتانی بیانی لە عیراقدا، تۆمەتبار دەكرێن. عەزاوی لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا لە 21ی تشرینی دووەمی 2020 رایگەیاند:»لیژنەی ئاسایش و بەرگری لە پەرلەمانی عیراق، ...\nلاپەرە 19 لە 100« سەرەتا...10«1718192021\t»\t304050...کۆتا »


له‌شفرۆشیم پێ ده‌کات !\nله‌شفرۆشی دیارده‌یه‌که؛ کێشه‌ی ده‌روونی و ته‌ندروستی زۆری لێ ده‌که‌وێته‌وه و گرفتی کۆمه‌ڵایه‌تی زۆریش ده‌خوڵقێنێت له‌وانه؛ تووشبوون به تاوانکاری، هه‌ڕه‌شه، فڕاندن. فێڵ و ته‌ڵه‌که‌بازیی و پاره لێکێشانه‌وه، که‌چی هێشتا باوه‌و له‌ناو سه‌رجه‌م کۆمه‌ڵگه مرۆییه‌کاندا خه‌سڵه‌تی جۆراوجۆر له‌خۆ ده‌گرێت.\n“له‌شفرۆشیم پێ ده‌کات !” ده‌ربڕینی ژنێکه به‌رامبه‌ر به‌و مێرده‌ی به پاساوی جۆربه‌جۆر هیچ کارێک ناکات و ده‌یه‌وێت بازرگانی به جه‌سته‌ی ژنه‌که‌یه‌وه، بکاته ئامرازێک بۆ بژێوی و دابینکردنی دارایی خێزانه‌که‌ی؛ ئه‌گه‌رچی ژنه‌که داوای جیابونه‌وه‌ی لێ کردووه و نایه‌وێت بکه‌وێته ناو ئه‌و کاره ناجۆره‌وه؛ که‌چی مێرده‌که‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی لێ ده‌کات به‌وه‌ی وازی لێ ناهێنیت و ژیانی لێ تاڵ ده‌کات؛ بۆیه به‌رده‌وام ژیانی ژنه‌که له مه‌ترسیدایه و زۆر جار بیر له خۆکوشتن ده‌کاته‌وه و هه‌ست به دڵته‌نگی، نائارامی، مه‌ترسی، خه‌مۆکی و ناجێگیری ده‌کات.\nهۆکاره‌کانی بوونی ئه‌و دیارده‌یه زۆرن له‌وانه؛ خراپی باری ئابوری، ئالووده‌بوون، ته‌مه‌ڵی و مشه‌خۆری، بێکاری، گرێ و نه‌خۆشی ده‌روونی و ژینگه‌ی په‌روه‌رده‌یی؛ به‌ڵام هیچ کام له‌و هۆکارانه پاساو نین بۆ په‌نابردن به‌و کاره‌و گوزه‌راندنی ژیان له‌و رێگه‌یه‌وه.\nبۆ چاره‌سه‌رکردنی ئه‌وگرفته‌ش، ئه‌رکی سه‌رشانی فه‌رمانڕه‌وایان و رێکخراوه شارستانییه‌کان و ده‌زگاکانی په‌روه‌رده‌و راگه‌یاندن و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌کانه که کار بکه‌ن بۆ ده‌رکردنی یاسای گونجاو بۆ رێگرتن له‌و دیارده‌یه ، سزادانی تاوانباره‌کان ، زۆرکردنی هه‌لی کارکردن بۆ پیاوان و ژنان و به‌رزکردنه‌وه‌ی ئاستی هۆشیار‌ی تاکه‌کان؛ بۆ ئه‌وه‌ش پێویسته لێکۆڵینه‌وه‌و توێژینه‌وه‌و به‌دواداچوون ئه‌نجام بدرێت.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/hcMcs\nبازرگانی به جه‌سته‌ی ژنمێردژن


ئەوانەی خەڵک بێزار دەکەن؛ گێڕانەوەیەک لە زیان و هەڕەشەکانی گرووپی پەژاک لەناوچە سنووریەکانی رۆژئاوای ئێران (بەشی یەکەم) - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nدانشوەر لەدیمانەیەکدا لەگەڵ پەیامنێری چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران باس لەو رۆژە دەکات کە کوڕە 16 ساڵەکەی ئارەش، بۆ یاری کردن لەگەڵ منداڵان رۆشتبوونە پشت گوند و چیتر نەگەڕانەوە!\nمردنی دڵتەزێنی دوو برا، ئازاد و فەرهار خۆسرەوی و هاوشێوەی نێوە ئێرانییەکەیان بە چیرۆکە دێرینەکانی ئەم خاکەوە، سرما بردنی دوو کۆڵبەری گەنج کە خەمی نانیان بوو و خەمی دابینکردنی بژیوی ژیانی ماڵبات و ئامرازی هەستەکانی خەڵک لەهەموو جیهان؛ بۆتە هۆی ئەوەی تا نێوی گوندی نەی سەر بە مەریوان لە پارێزگای کوردستان بۆ ماوەیەک لەسەر زمانەکان بێت.\nبەڵام ئەم گوندە گەنجان و هەرزەکارانی دیکەشی هەیە کە زۆر پێشتر لەفەرهاد و ئازاد بەدیل گیران. ئەوان هەڵخەڵەتان لەلایەن گرووپی چەکدار و جیاخوازەوە کە بەرەو مردن دەڕۆن و ئێستا ئەم گەنجانە، دیلی ئەوانن و ماڵباتەکانیان، چاوەڕێیانن. چاودێری مافی مرۆڤی کوردستان لەسەر بنەمای ئەرکی ئاکاری و مافی مرۆڤی خۆی و جیا لە هەرجۆرە روانگەیەکی سیاسی، بەدوای روونکردنەوەی چارەنووسی ئەم گەنجانەوەیە. چوونکە ئەوان هاوڵاتی ئێرانین و هیچ جیاوازیەکیان لەگەڵ گەنجانی دیکە لەسەرتاسەری ئێران نییە.\nگێڕانەوەی یەکەم: ئارەش دانشوەر\nدانشوەر لەدیمانەیەکدا لەگەڵ پەیامنێری چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران باس لەو رۆژە دەکات کە کوڕە 16 ساڵەکەی ئارەش، بۆ یاری کردن لەگەڵ منداڵان رۆشتبوونە پشت گوند و چیتر نەگەڕانەوە! ناوبراو وتی دوای ماوەیەک لەرۆشتنی کۆڕەکەم ئارەش، ژیانمان تاریک بوو و هەرڕۆژ هاوسەرکەم چاوەڕوانی گەڕانەوەی بوو یا بە کاژێران چاوی دەبڕیە نێو تەلەڤیزیۆنەکە تا هەواڵێکی دەست کەوێت.\nگێڕانەوەی دانشوەر لەبارەی گرووپێکەوەیە کە منداڵانی لەگوندە سنووریەکانی رۆژئاوا دەرفێنێت و لەگەڵ خۆی دەیانباتە ئەوپەڕی سنوور و شاخی قەندیل تا بیانکاتە سەرباز و بەکاریان بێنێت. ئەو دەڵێت نێوی ئەم گرووپە پەژاکە و باس لەوە دەکات کە بۆ ئازادی کوردستان شەڕ دەکات. ئەمە لەکاتێکدایە کە نە دانشوەر و نە هیچ یەک لە دایک و باوکی رفێندراوەکان واتای ئەم قسەی پەژاکە لەبارەی کوردستانی ئازادەوە نازانن؛ ئەوان بەس دەزانن کە منداڵەکانیان تێچووی دروشمێکی پووچن.\nبەقسەی دانشوەر ئارەش کە قوتابییەکی باشیش بوو ئێستا دەبوا لەزانکۆ خوێندبای بەڵام کڵاش بەدەستەوەیەوە بەجێگای پێنووس و ئایندەیان رەش کرد. دانشوەر بە پەیامنێری چاودێر وتی کە سێ ساڵە منداڵەکەی رفێندراوە و جگە لەخەمۆکی و نەخۆشی دایکی ئارەش پرسی سەرەکی ئەمەیە کە ئەوان هیچ ئاگاداری چارەنووسی منداڵەکەیان نین و لەوانەی وەک کوژراوەکانی نێو ئەم گرووپە، هەر ساتێک ژیانی رەش بێت.\nدانشوەر دەڵێت هەندێک لەم منداڵانە توانیان هەڵبێن بەڵام بۆ زیندوو گەڕانەوە دەبێت رێگای دژواری قەندیل تێپەڕێنی. ئەو خۆشی زۆر جار بۆ دیداری ئارەش یا لانی کەم بۆ وەرگرتنی هەواڵێک لەمنداڵەکەی سەردانی قەندیلی کردووە و نەتەنیا هیچ وڵامێکی وەرنەگرتووە بەڵکوو ئەندامانی گرووپ هەڵوێستی ناشیرین و بێڕێزیان لەگەڵی هەبووە.\nرفاندنی منداڵانی گوندە سنووریەکان هێدی هێدی دەبێتە تەنیا رێبازی پەژاک بۆ دابین کردنی هێز کە بەلێکدانەوەی ئەم هەڵسووکەوتە دەتوانرێت تێبگەین کە بەس چەندایەتی ئەندامەکان بۆ پەژاک گرنگە. تەمەنی ئەم منداڵانە، رەگەزیان، توانای جەستەئیان و تایبەتمەندی جەستەیی و هیچ پێوانێکی دیکە بۆ پەژاک گرنگایەتیەکی ئەوتۆی نییە. ئەوان بەس بیر لەوە دەکەنەوە چۆن منداڵ یا چەند منداڵێک فریو بدەن یا بە هەر رێبازێک بیانگوازنەوە بۆ قەندیل.\nرامیار، منداڵێکی پێداویستی تایبەتی مێشکییە کە لەلایەن پەژاکەوە رفێندراوە ئەمە ئەم پرسە دەسەلمێنێت کە هیچ فاکتەرێکی ئاکاری یا تەنانەت پسپۆڕانە بۆ زیادکردنی ئاماری ئەندامانی ئەم گرووپە گرنگ نییە.\nباوکی رامیاریش لەدیمانەی دووەمیدا لەگەڵ پەیامنێری چاودێر دەڵێت کە رامیار تەنانەت لەتەنیای دەترسا و دەگریا ئێستا چۆن دەکرێت کە چەک بەدەستەوە بگرێت و لەمەرجی دژواری قەندیل دا خۆرابگرێت؟ رامیار 16 ساڵییە و خەڵکی گوندی نێیە لەمەریوان کە بۆ یاری لەگەڵ منداڵە هەڤاڵەکانی هەندێک لەگوند دوور کەوتبوونەوە کە ئەمە بووە دەرفەتێک بۆ پەژاک و رفاندیان.\nباوکی رامیار دەڵێت کە لەگوند هەرکات منداڵێک ون دەبێت، خێرا سەرەنجەکان بۆ لای پەژاک قەتیس دەبێتەوە ولەهەموو شت ناخۆشتر چارەنووسی ئەم منداڵانەیە کە یا لەسوریا یا لەتورکیا دەکوژرێن و گەر ئەو ماڵباتانەی کە شانسیان هەبێت بەس ئاگاداری مردنی دەبن. هەرچەند خۆشبەختانە رامیار شانسی هەبووە وە لەگەڵ یەکێک لە هاوڕێیانی توانی هەڵبێت بەڵام ئەم شانسە بۆ هەموو منداڵانی دیل لەنێو گرووپ دا بەدی نایەت.\nوێنەی 4 گەنجی رفێندراو – وێنەی خوارەوە: رامیار کاوە\nدوای گەڕانەوەی رامیار بۆ ئێران، پەیامنێری چاودێر رۆشت بۆ دیداری و گفتگۆی لەگەڵ کرد. رامیار وتوویە کە لەرفاندن لەنێو گرووپدا دەترسێت و هەکات لەوانەیە گوولەیەکی پێوە بنێن. ئەو شانسی هێنا کە هاوڕیەکەی لەوێ بوو توانیان پێکەوە هەڵبێن. هەروەک چۆن باوکی رامیاریش وتی بێزارکردنەکانی پەژاک بەس سنووردار نییە بە رفاندن و خەڵەتاندنی منداڵانەوە. هاتنە ناوەوەی نایاسایی و جارناجار ئەم گرووپە لەسنوور تاوانی وەک باج گرتن، هەڕەشە و ترساندنی سنوورنشیانی لەگەڵدایە کە لەئەنجامدا ئاستەنگە لە هاتنی وەبەرهێنان و دامەزراندنی کارگەی ئابووری و کارخانەکانی کەرتی تایبەت.\nئەم لەکاتێکدایە کە بەپیتی کوردستان لەبواری کشت و کاڵ و ئاژەڵداری و سەرچاوەکانی دیکە و ژێرخانەکان لەم ناوچەیە بۆ وەبەرهێنانی گەورە و بچووک زۆر گونجاوە بەڵام هەر ئەم بیزارکردنانەی پەژاک بۆتە ئاستەنگێکی گەور لەسەر رێگای وەبەرهێنانەکان و لەئەنجامدا بێکاری لەناوچەکەوە و هەڵکشانی کۆڵبەری.\nئەوەی کە ئەوڕۆکە لەچالاکی گرووپەکانی وەک پەژاک بۆ ئەم خەڵکە لەم ناوچە دەمێنێتەوە بەس نەبوونی ئاسایش و هەژاریە و وادیارە ویستی سەرەکی دەبێت لەدەوڵەەکانی ناوچە لەوانە ئێران ئەوە بێت کە دژوارانە لەدژ چالاکییەکانی ئەم گرووپانەدا بوەستێتەوە. هەرچەند لەم نێوەندەدا داخوازی نێودەوڵەتی لەهەندێک لەدوڵەتەکان کە چاویان نووقاندووە لە هاتۆچووی ئازادی سەرکردەکانی ئەم گرووپە دەبێت بۆ گوشارهێنان بۆ ئەم گرووپە چەکدارە دەتوانیت بەکاریگەر بێت.\nبرچسب هاپژاکدانشورربودنفریبکودک سرباز\nبرادر دانا احمدی: پژاک اجازه ملاقات مادرم با فرزندش را نداد


شارەدێیەکى شەنگال لەلایەن حەشدى شەعبییەوە ڕادەستى خۆسەرى شەنگال کرا | ROJnews\nشارەدێیەکى شەنگال لەلایەن حەشدى شەعبییەوە ڕادەستى خۆسەرى شەنگال کرا\nسێشەممە, 16 أكت 2018 - 19:25\nبە ڕاگەیەندراوێکى فەرمى هێزەکانى حەشدى شەعبى، شارەدێى تلعەزەر-ى شەنگال-یان ڕادەستى ئەنجومەنى خۆسەرى شەنگال و ئاسایشى ئێزیدخان کردەوە.\nئەمڕۆ شارەدێى تلعەزەر-ى سەر بە شارۆچکەى شەنگال-ى سەر بە پارێزگاى موسڵ، کە لە ساڵى ٢٠١٤ کەوتبووە دەستى چەتەکانى داعش، پاشان لەلایەن هێزەکانى حەشدى شەعبى، لە چەتەکانى داعش پاک کرابووەوە، ڕادەستى ئەنجومەنى خۆسەرى شەنگال و ئاسایشى ئێزیدخان کرایەوە.\nڕادەستکردنەوەى شارەدێى تلعەزەر، لە کۆنگرەیەکى ڕۆژنامەنووسیدا ڕاگەیەندرا، کە تێیدا ئەبو عابد، وتەبێژى هێزەکانى حەشدى شەعبى، لە شارەدێکى تلعەزەر،قسەى کردو وتى:"پیرۆزبایى لە خۆمان و گەلى عێراق و برا ئێزدییەکان دەکەین بەهۆى سەکەوتنمان بەسەر چەتەکانى داعشدا، ئەمڕۆ ئیێمە شارەدێى تلعەزەر، ڕادەستى ئەنجومەنى خۆسەرى شەنگال دەکەینەوە، پاشان هەوڵدەدەین هەموو ئەو شوێنانانى دیکەش، کە لەبەردەستى ئێمەدایە ڕادەستى برایانى ئێزدى بکەینەوە".\nهەروەها وتیشى: ئێمە هەموومان پێکەوە شەڕى تیرۆرمان کردووە، تیرۆریش دژى هەموومان بووە پێکەوە، تیرۆر دینى نییە، تیرۆر دژى مرۆڤە، بۆیە ئێمە پێویستمان بەوەیە سەرەتا مرۆڤ بنیات بنێینەوە ئەوکاتە بیناکان بنیات بنێینەوە، داواکاریشین هەموو ئاوارەکان بگەڕێنەوە بۆ شوێنى خۆیان.\nدواتر خەلیل نابو،ئەندامى ئەنجومەنى خۆسەرى شەنگال، قسەى کرد و سوپاسى هێزە هاوبەشە عێراقى-یەکانى کرد، بۆ ئەوەى ئەو ناوچەیەیان لە چەتەکانى داعش پاک کردووەتەوە، وتی: خۆشحاڵین بەوەى شارەدێى تلعەزەر، ڕادەستى ئێمە کراوەتەوە، ئێمە دەتوانین ئەو ناوچانە بەڕێوە بەرین و ئەمنییەتى بپارێزین، بەڵام داوا لە پارێزگارى موسڵ و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان دەکەین، کە هاوکارمان بن بۆ ئاوەدانکردنەوەى ناوچەکە و پاککردنەوەى ناوچەکە لە بۆمبى چێندراو.


قوباد تاڵه‌بانی: گه‌لی كوردستان یه‌كه‌م میدیای بینراوی كوردییه\nبه‌بۆنه‌ی 11 ساڵه‌ی دامه‌زراندنی سه‌ته‌لایتی گه‌لی كوردستانه‌وه، قوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆك وه‌زیران، په‌یامێكی پیرۆزبایی ئاڕاسته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر و كادر و كارمه‌ندان و ستافی كه‌ناڵه‌كه ده‌كات، كه ئه‌مه ده‌قه‌كه‌یه‌تی..\nهه‌ڤاڵان به‌رێوه‌به‌ری كه‌ناڵی گه‌لی كوردستان\nكادر و كارمه‌ندان و ستافی ماندوونه‌ناس\nیادی 11 ساڵه‌ی دامه‌زراندنی كه‌ناڵی گه‌لی كوردستان پیرۆز ده‌كه‌م كه هاوكاته له‌گه‌ڵ یاده مه‌زنه‌كه‌ی دامه‌زراندنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان.\nشانازییه‌كی گه‌وره‌یه بۆ كه‌ناڵی گه‌لی كوردستان كه میراتگر و درێژه پێده‌ری ته‌له‌فزیۆنی گه‌لی كوردستانه كه یه‌كه‌م میدیای بینراوی ناوخۆیی ڕچه‌شكێنی كوردیی پاش ڕاپه‌ڕینه مه‌زنه‌كه‌ی گه‌له‌كه‌مانه.\n"گه‌لی كوردستان" دایكی كه‌ناڵه‌كانیتری یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان وێستگه‌ی یه‌كه‌می میدیا بینراوه‌كانی كوردستانه، له‌به‌ر ئه‌مه‌ش جێگه‌ی تایبه‌تی له كۆ یاده‌وه‌ریی هه‌موو تاكێكی كورددا هه‌یه و خاوه‌ن مێژوویه‌كی پرشنگداره.\nبه‌درێژایی ماوه‌ی كاركردنی "گه‌لی كوردستان" چوست و چالاكانه ئه‌ركه میدیاییه‌كانی خۆی له‌هه‌موو بارودۆخێك و به‌توانای به‌رده‌ستی كه‌م ڕاپه‌ڕاندووه‌و ڕه‌نج و ماندووبوونی كارمه‌نده‌كانی به‌به‌رده‌وامیدان و پێشكه‌شكردنی به‌رنامه ڕه‌سه‌نه‌كانییه‌وه دیاره.\nبه‌هیوام بتوانین ئه‌م ساڵیاده بكه‌ینه سه‌ره‌تایه‌ك بۆ گه‌شه‌كردن و نوێكردنه‌وه‌ی كه‌ناڵی گه‌لی كوردستان چ له‌ناوه‌ڕۆك و په‌یام و چ له ڕووی سوودمه‌ندبوون له ته‌كنیكه میدیاییه پێشكه‌وتووه‌كان، ئه‌مه‌ش له‌پێناو گه‌یاندنی باشتری په‌یام و به‌رنامه‌كانی یه‌كێتی به‌بینه‌ری كوردو خزمه‌تكردن به‌كلتورو مێژوو زمان و ڕووه گه‌شه‌كانیتری نه‌ته‌وه‌كه‌مان له‌پاڵ ڕووماڵ و پرۆگرام و ژانه‌ره میدیاییه نوێ و هاوچه‌رخه‌كان.\nدووباره پیرۆزه و به‌هیوام هه‌میشه شادو سه‌رفرازو سه‌ركه‌وتووبن.


نابێت ژنە دووگیانەکەت قەلەق و ڕاڕا بکەیت، چونکە ئەم ٥ زیانە بە منداڵەکەی دەگات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nقەلەقی و ڕاڕای و خەفەت زیانی زۆری بۆ کۆرپە هەیە لە سکی دایکیدا بۆیە پێویستە بەهەموو جۆرێک ڕێگری لێبکرێت، ئەمەی خوارەوە بەشێکە لە زیانەکانی:\n– قەلەقی کاریگەری لەسەر کێشی کۆرپەکە دەبێت و وەک پێویست گەشە ناکات\n– توانای زیرەکی و IQ مێشکی لاواز دەبێت\n– منداڵەکە کێشەی تەندرووستی لە چاو ، گوێ، دەم ، لوت یاخود بەشێکی جەستەیدا بۆ درووستدەبێت.\n– خەوتنی کۆرپەکە لەپاش لەدایکبوون ئاسای و تەندرووست نابێت\n– کۆرپەیەکی گرینۆک و ترسنۆک دەردەچێت.\nچۆن ڕێگری لە قەلەقی دەکەیت لە کاتی دووگیانی؟\n– خواردنی باش و تەندرووست بخۆ\n– وەرزش بکە\n– پەرستشە ئاینیەکان جێبەجێ بکە و پشت بە خودا ببەستە\n– لەگەڵ ئەو کەسانەدا ببە کە دڵت خۆشدەکەن\n– سەردانی پزیشک بکە\n– زۆر بخەوە و پشوو بدە\n– ئەو کارانە بکە کە دڵخۆشت دەکات\n٨ یاسای کاری دەوڵەمەندەکان کە هەژارەکان هەر گاڵتەشیان پێی دێت


بریكاری وه‌زاره‌تی ناوخۆ: له‌سلێمانی زۆرتر لێپرسینه‌وه ده‌كرێت تا هه‌ولێر - ئاوێنه\n“ئه‌وانه‌ی له‌هه‌ولێر خه‌ڵكی بێتاوان ده‌كوژن، واده‌زانن له‌م وڵاته یاسا نه‌ماوه”\nبریكاری وه‌زاره‌تی ناوخۆ: له‌سلێمانی زۆرتر لێپرسینه‌وه ده‌كرێت تا هه‌ولێر\nبریكاری وه‌زاره‌تی ناوخۆ رایده‌گه‌یه‌نێت “ئه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌هه‌ولێر ده‌كوژێت‌و ده‌ڕوات، سه‌ره‌ڕۆو ملهوڕییه، گوێ به‌هیچ نادات، واده‌زانێت یاسا له‌م وڵاته نه‌ماوه پشتی ده‌گیرێت، له‌سه‌ر ئه‌و روداوانه سلێمانی جیاوازی له‌گه‌ڵ هه‌ولێر هه‌یه”.\nئاوێنه، بنارهیدایه‌ت: جه‌لال كه‌ریم بریكاری وه‌زاره‌تی ناوخۆ به‌ئاوێنه‌ی راگه‌یاند “ئه‌وانه‌ی له‌هه‌ولێر خه‌ڵكی بێتاوان ده‌كوژن، واده‌زانن له‌م وڵاته یاسا نه‌ماوه‌و پشتیان ده‌گیرێت، ئه‌و كوڕه‌ی بارزانی كوشتوه، خوشكه‌زای عه‌لی حسێنی به‌رپرسی لقی دوه، خۆی سه‌ره‌ڕۆو ملهوڕه‌و تاوانی عه‌لی حسێن چییه، ئه‌م حاڵه‌ته هه‌یه له‌م وڵاته‌دا”.\nده‌شڵێت “جیاوازی لێپرسینه‌وه له‌سلێمانی زیاتره تاوه‌كو هه‌ولێر، زیاتر لێپرسینه‌وه ده‌كرێت، هه‌رچه‌نده گه‌وره‌ترین لایه‌نی ئه‌منی له‌شاری هه‌ولێره، به‌ڵام كه تاوانبار خۆی بشارێته‌وه‌و نه‌زانرێت له‌كوێیه چی بكرێت.\nزانیاری زیاتر له‌ژماره (527)ی رۆژنامه‌ی ئاوێنه بخوێنه‌ره‌وه كه ئه‌مڕۆ (سێشه‌ممه) بڵاوكرایه‌وه و ئێستا له‌بازاڕه‌كانی هه‌رێمه.\nتاگەکان: بارزان عوسمان، جه‌لال كه‌ریم، كوژرانی كوڕه‌كه‌ی هه‌ولێر، وه‌زاره‌تی ناوخۆ،


پەنا بۆ بڕین و پاشەكەوت نابات بۆ دابینكردنی مووچەی مانگی حوزەیران عیراق قەرزی ناوخۆیی دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nپەنا بۆ بڕین و پاشەكەوت نابات\nبۆ دابینكردنی مووچەی مانگی حوزەیران عیراق قەرزی ناوخۆیی دەكات\n2020/06/22 - 4:45 PM\nئەندامێكی لیژنەی دارایی عیراق، ڕەتیدەكاتەوە لەئێستادا حكومەتی عیراق بۆ دابینكردنی مووچەی مانگی حوزەیرانی فەرمانبەرانی پەنا بۆ بڕین و پاشەكەوت، يان قەرزی دەرەكی ببات و دەڵێت، “حكومەتی فیدراڵ پارەی مووچەی ئەم مانگە لە بانكی ناوەندی قەرز دەكات”.\nجەمال كۆچەر، ئەندامی لیژنی دارایی لە پەرلەمانی عیراق، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند:”بۆ دابینكردنی مووچەی فەرمانبەران، حكومەتی فیدراڵ پەنا بۆ بڕین و پاشەكەوتكردن نابات، چونكە دەوڵەتی عیراقی دەتوانێت قەرزێكی كاتی لە بانكی ناوەندی و بانكەكانی ناوخۆ بكات، تا یاسای قەرز لە پەرلەمان پەسەند دەكرێت، ئەو دەمە پەنا بۆ قەرزی ناوخۆیی و دەرەكی دەبات”.\nئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق، ڕەتیكردەوە لەئێستادا حكومەتی فیدراڵ مووچەی فەرمانبەرانی ببڕێت، یان پەنا بۆ پاشەكەوتكردن ببات، چونكە بە وتەی ئەو:”ڕەوشی سیاسی وڵات و ڕەوشی ئابوری خەڵك نالەبارن، بۆیە پێموانییە حكومەت پەنا بۆ بڕین یان پاشەكەوتی مووچەی فەرمانبەران ببات”.\nسەبارەت بە ڕەوانەكردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانیش لەلایەن حكومەتی فیدراڵەوە، لەم چەند ڕۆژەی دواییدا هیشام داود ڕاوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق لە لێدوانێكیدا بۆ كەناڵێكی تەلەفیزیۆنی ڕایگەیاند:”تا ڕێكەوتن نەكرێت، هیچ بڕە پارەیەك بۆ هەرێمی كوردستان نانێردرێت، چونكە ئەوان بۆخۆیان پێویستیان بە بڕە پارەیەكی گەورە هەیە كە مانگانە 400 ملیۆن دۆلارە”.\nبەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەكان، حكومەتی فیدراڵ و حكومەتی هەرێمی كوردستان، دووچاری قەیرانێكی دارایی بێ پێشینە بوون، بەجۆرێك كە ناتوانن بەشێوەیەكی ڕێكخراو مانگانە مووچەی فەرمانبەرانی حكومەت دابین بكەن.\nدارايى و ئابورىعيراققه‌رزمووچەی فەرمانبەرانهەرێمی كوردستان\nسعودیە، 3393 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا ڕادەگەیەنێت\nبەڤیدیۆ؛ لە سلێمانی نزیك یاریگای چیا ڕووداوێكی تەقەكردن كوژراو برینداری لێ كەوتەوە


راپۆرت: شۆڕشه‌كه‌ی به‌لجیكا – یاریگانێت\nدەستپێك/خوله‌کانی تر/راپۆرت: شۆڕشه‌كه‌ی به‌لجیكا\nراپۆرت: شۆڕشه‌كه‌ی به‌لجیكا\nDries Mertens of Belgium and Eden Hazard of Belgium\nوەرگێڕان و ئامادەکردنی: کامەران پاڵانی\nله ساڵی (2000)، هه‌ردوو وڵاتی (به‌لجیكا) و (هۆڵه‌ندا) میوانداری یاریه‌كانی یۆرۆیان كرد، هه‌ڵبژارده‌ی به‌لجیكا له كۆمه‌ڵه‌ی دووه‌مدا بوو له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ك له هه‌ڵبژارده‌كانی (ئیتاڵیا، توركیا، سوید). هه‌ڵبژارده‌ی به‌لجیكا ته‌نها 3 خاڵی كۆكرده‌وه و له قۆناغی كۆمه‌ڵه‌كان، ماڵئاوایی له پاڵه‌وانێتیه‌كه كرد. ئه‌م ئه‌نجامه خراپه‌ی هه‌ڵبژارده‌كه بووه باس و خواسی ناوه‌نده وه‌رزشیه‌كانی به‌لجیكا، هه‌ر كه‌س و لایه‌نێك له لای خۆیه‌وه شیكردنه‌وه‌ی بۆ ده‌كرد، كێشه و گرفته‌كانیان ده‌خسته ڕوو له‌گه‌ڵ چاره‌سه‌ركردنه‌كانیان. كه‌سێك ڕاوبۆچوونی له گشتیان جیاواز بوو، كۆمه‌ڵێك چاره‌سه‌ری خسته ڕوو، كه یه‌كه‌م جار بوو، به‌لجیكیه‌كان به‌ر .گوێیان بكه‌وێت، ئه‌و كه‌سه‌ش (كریس ڤان دێر هاخین) بوو.\nکریس ڤاندەر هاخن\nڤان دێر هاخین له‌گه‌ڵ لایه‌نه په‌یوه‌ندیه‌كانی به‌لجیكا كۆبوویه‌وه، پلان و ستراتیجیه‌تی خۆی بۆ خستنه ڕوو، پێێ ڕاگه‌یاندن كه ده‌بێت گۆڕانكاریه‌كان له سه‌ره‌تاوه ده‌ست پێبكات، له قوتابخانه و ئه‌كادیمیاكانی فێربوونی منداڵان، وا له منداڵه‌كان بكه‌ین حه‌ز به یاری كردنی تۆپی پێ بكه‌ن، چێژ له وه‌رزشه‌كه وه‌ربگرن، هه‌ر ڕۆژێك گه‌ڕانه‌وه بۆ ماڵه‌وه، به تامه‌زرۆییه‌وه چاوه‌ڕوانی به‌یانیه‌كه‌ی بكه‌ن.\nكریس به‌م شێوه‌ی لای خواره‌وه كاری له‌سه‌ر به‌ره‌وپێشبردنی تۆپی پێێ وڵاته‌كه‌ی كرد، كه ئێستا هه‌ڵبژارده‌ی به‌لجیكا یه‌كه‌می ریزبه‌ندی مانگانه‌ی فیفایه بۆ هه‌ڵبژارده‌كانی جیهان:\nفێركردنی ڕاهێنه‌ران:- له لای ڤان دێر هاخینه‌وه یه‌كه‌مین هه‌نگاوی گۆڕانكاریه‌كان به فێركردنی ڕاهێنه‌ران ده‌ست پێده‌كات، سوور بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه ده‌بێت ڕاهێنه‌ران سه‌ره‌تا كه‌سایه‌تی یاریزانه لاوه‌كان بناسن، پاشان هه‌ر یارزانێك و ژینگه‌یه‌كی له‌باری بۆ دروست بكرێت.\nگۆڕینی شێوازی دابه‌شكردنه بچووكه‌كان: منداڵه‌كان ده‌یانه‌وێت به‌و شێوه‌یه یاری بكه‌ن كه خۆیان ده‌یانه‌وێت، نه‌ك به‌و شێوه‌یه‌ی كه گه‌وره‌كان ده‌یانه‌وێت. بۆ نموونه: ئه‌گه‌ر منداڵێك بخه‌یته سه‌ر پایسكلێكی گه‌وره، ده‌ڵێت ئایا تۆ شێتیت؟ به‌داخه‌وه ئه‌مه له تۆپی پێی به‌لجیكی ڕوو ده‌دات، ئێمه له ته‌مه‌نێكی زۆر بچووكدا داوا له منداڵه‌كان ده‌كه‌ین، كه 11 دژی 11 یاری بكه‌ن، یان 8 دژی 8. به‌ڕاستی ئه‌وان توانایان نییه ئه‌م كاره ئه‌نجام بده‌ن.\nوه‌ك منداڵێك، كه‌ی ده‌ستم به یاریكردن كرد؟\nبۆ نموونه، له ته‌مه‌نی 6 ساڵێدا من و براكه‌م له ماڵه‌وه و پارك كۆڵانه‌كاندا، 1 دژی 1 یاریمان ده‌كرد، دریبمان ده‌كرد و گۆڵمان تۆمار ده‌كرد، به‌ڕاستی شێوازێكی تایبه‌تیمان بۆ خۆمان درووست كردبوو. هه‌موو شتێك په‌یوه‌ست بوو له‌سه‌ر ئه‌و ژینگه خۆشه‌ی كه دروستمان كردبوو.\nپێویسته منداڵه‌كان 1 دژی 1 یاری بكه‌ن بۆ ماوه‌ی دوو گێمی سێ خوله‌كی، پاشان براوه‌كه ده‌ڕواته لای ڕاست و دۆڕاوكه‌ش لای چه‌پ، پاش دوو یان سێ یاری، منداڵه دۆڕاوه‌كان یان براوه‌كان له به‌رانبه‌ر هاوشێوه‌كانیان یاری ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات هه‌موویان گۆڵ تۆمار ده‌كه‌ن و یاریش ده‌به‌نه‌وه، تۆپی پێشیان له لادا خۆشه‌ویست ده‌بێت. له بیرمه له یه‌كێك له‌و یانانه‌ی كه ڕاهێنه‌رایه‌تیم ده‌كرد، چه‌ند باوكێك پێیان گوتم: كریس تۆ شێتیت؟ چی ده‌كه‌یت؟ تۆپی پێ یاریه‌كی به كۆمه‌ڵه و تۆش وا له منداڵه‌كان ده‌كه‌یت 1 دژی 1 یاری بكه‌ن! به‌م شێوه‌یه وه‌ڵامیانم دایه‌وه: به‌ڵێ تۆپی پێ یاریه‌كی به كۆمه‌ڵه، به‌ڵام له‌و كاته‌ی كه یاریزانه‌كان له ته‌مه‌نی تازه‌پێگه‌یشتووان و لاوان بن. منداڵه‌كان نایانه‌وێت هه‌ر پاس بده‌ن و تۆپه‌كه بجوڵێنن، به‌ڵكو ده‌یانه‌وێت ته‌نها دریب بكه‌ن و گۆڵ تۆمار بكه‌ن.\nپێشتر منداڵانی ته‌مه‌ن 6 ساڵانمان به‌م شێوه‌یه فێری یاری كردن ده‌كرد، 5 دژی 5، تووشی كێشه‌یه‌كی زۆر ده‌بووین، ته‌نها 1 تۆپ له یاریگادا ده‌بوو، ئه‌مه‌ش وای له هه‌ندێك له منداڵه‌كان ده‌كرد له ته‌واوی یاریه‌كه‌دا ته‌نها 1 جار تۆپیان به‌ر پێ بكه‌وێت! منداڵه‌كان پاش چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك له‌م جۆره ڕاهێنان كردنه، پێیان ده‌گوتین كه ئێمه حه‌زمان له تۆپی پێ نییه و به هیچ شێوه‌یه‌ك چێژ به‌خش نییه، پاشان یانه‌كانیان به‌جێ ده‌هێشت و به ته‌واوه‌تی وازیان له یاری كردن ده‌هێنا.\nپێدانی ئازادی زیاتر به یاریزانه‌كان: كاتیك 45 ساڵ پێش ئێستا ده‌ستم به یاری كردن كرد، له پارك و كۆڵانه‌كاندا یاریم ده‌كرد، نه ناوبژیوان لێ بوو، نه ڕاهێنه‌ر، بۆیه هه‌رچیم بویستایه و به خه‌یاڵم بهاته‌یه ئه‌نجامم ده‌دا، چونكه ئازادی و سه‌ربه‌ستی ته‌واوم هه‌بوو. به‌ڕاستی ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت یاریزانی كارامه و لێوه‌شاوه دروست بكه‌یت، ئه‌وا پێویسته ژینگه‌یه‌كی پڕ له ئازادیان بۆ دروست بكه‌یت. ڕاهێنه‌ر پێویسته ڕۆڵی ڕێنمونیكار بۆ یاریزان بنوێنێت بۆ یارمه‌تیدانیان به گه‌یشتن به باشترین ئاستیان، نه‌ك وه‌كو ئه‌وه‌ی ڕاهێنه‌ری پله‌یسته‌یشن بێت، نابێت پێیان بڵێت ئه‌مه بكه‌ن و ئه‌وه نه‌كه‌ن. نابێت ڕاهێنه‌ر له بری یاریزانه‌كان بڕیار بدات، به‌ڵكو پێویسته ژینگه‌یه‌كی له‌باریان بۆ دروست بكات، یارمه‌تیده‌ریان بێت ئه‌گه‌ر پێویستی كرد. وازیان لێ بهێنن كه خۆیان بدۆزنه‌وه، ئه‌وان زۆر له‌وه زیره‌كترێكن كه ئێوه بیری لێ ده‌كه‌نه‌وه.\nوا له یاریزانه‌كان بكه تۆپیان خۆش بوێت و ڕاهێنانه‌كان وه‌ك یاریه‌كان بێت: تۆپی پێ یاریه‌كی ئاڵۆزه و پڕه له هاوكێشه‌ی دروستكردنی بڕیار، بۆیه پێویسته منداڵه‌كان له ژینگه‌یه‌كدا بن بتوانن خۆیان بڕیار بده‌ن، هه‌ر كه پاس دان ده‌ستی پێكرد، پێویسته راهێنه‌ر دوور بكه‌وێته‌وه له ته‌داخول كردن، به‌ڵكو بانگی منداڵه‌كان بكات به‌وه‌ی خۆیان یاریه‌كه بخوێننه‌وه و بڕیار بده‌ن و گرنگی كات و شوێنیش بزانن. بۆیه پێویسته بوه‌ستین له گرنگیدان به خۆگه‌رم كردنی منداڵه‌كان و توانای جه‌سته‌ییان، پێویسته بیانخه‌ینه شوێنێك كه خۆیان ڕكابه‌ره‌كانیان بخوێننه‌وه و فێری چۆنێتی دروستكردنی بۆشایی بن. منداڵه‌كان ئه‌م كارانه ته‌نها به شێوه‌ی پراكتیكی فێر ده‌بن.\nكاتێك منداڵ بووم، ده‌بوو له‌م ڕاهێنان بۆ ئه‌و ڕاهێنان بڕوایه‌ین، كه زۆر بێزاركه‌ر بوو، وا ڕاهاتبووین كه پرسیار له ڕاهێنه‌ر بكه‌ین: به‌ڕێزم كه یاری ده‌كه‌ین؟ وه‌ڵامی ده‌داینه‌وه: ئه‌گه‌ر ڕاهێنانه‌كان به باشی ئه‌نجام بده‌ن، ئه‌وا له كۆتایی ڕاهێنانه‌كه یاری ده‌كه‌ن! ئێمه هه‌ستاین به گۆڕینی ئه‌مه به ته‌واوه‌تی و ڕاهێنه‌رانمان فێر كرد كه وا له منداڵه‌كان بكه‌ن تۆپی پێیان زۆر خۆش بوێت، پاشان یارمه‌تیان بده‌ن كه زیاتر و زیاتر فێر ببن.\nبردنه‌وه گرنگ نییه: تاكو ئاسته‌كانی ته‌مه‌نی 14 ساڵی، ڕیزبه‌ندیمان نییه، بۆیه پێویست ناكات ڕاهێنه‌ر نیگه‌ران بێت ده‌رباره‌ی ڕیزبه‌ندیه‌كه و هه‌وڵدان بۆ بردنه‌وه‌ی یاریه‌كان، ته‌نها به‌ره‌وپێشبردنی منداڵه‌كان گرنگه. له پاڵه‌وانێتیه‌كاندا، ڕاهێنه‌ران گرنگی به بردنه‌وه ده‌ده‌ن، له‌م پێناوه‌شدا به‌شداری به باشترین یاریزانه‌كانیان ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش وا له هه‌ندێك منداڵ ده‌كات كه یاری نه‌كه‌ن یان زۆر كه‌م یاری بكه‌ن! ئێمه هه‌ستاین به دابه‌شكردنی یاریه‌كان بۆ 4 گێم، له نیوه‌ی كۆتایی گێمی یه‌كه‌م و سێیه‌مدا، پێویسته راهێنه‌ران به‌شداری به گشت یاریزانه یه‌ده‌گه‌كانیان بكه‌ن.\nگرنگیدان و پاراستنی ئه‌وانه‌ی زوو پێش ناكه‌ون: ئه‌و یاریزانانه‌ی كه پێش ناكه‌ون یان به كه‌می پێش ده‌كه‌ون، ده‌یان هێنینه ئاستێكی خوار ته‌مه‌نی خۆیان، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن له یاریه‌كدا یاری بكه‌ن كه هاوئاستی یاری كردنیان بێت و توانا تاكه كه‌سیه‌كانیان ده‌ربخه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌م كاره‌مان نه‌كردایه، ئه‌وا ئێستا چه‌ند ئه‌ستێره‌یه‌كی گه‌وره‌مان له‌ده‌ست ده‌دا، كه دره‌نگ پێگه‌یشتن و به‌ره‌وپێش چوون: درایس مێرتێنز و كیڤن دی برۆین. له ڕاستیدا دی برۆین له‌گه‌ڵ ئاسته جیاوازه‌كانی هه‌ڵبژارده‌ی به‌لجیكا نه‌دره‌وشایه‌وه، تاكو گه‌یشته هه‌ڵبژارده‌ی به‌لجیكای خوار 19 ساڵ، كه ئێستا ئه‌م یه‌كێكه له باشترین یاریزانه‌كانی پرێمه‌رلیگ و جیهان.\nمان سیتی بە بڕی 65 ملیۆن یۆرۆ لەگەڵ بەرگریکارێک گەشتە ڕێککەوتن


میكانیزم و شێوازه‌كانی خه‌باتی ناتوندوتیژ / به‌شی یه‌كه‌م\nن: جین شارپ/ڕابێرت هێلوی/ وه: هیوای نوێ\nپه‌ڕێنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌كان له سه‌ره‌ڕۆییه‌وه بۆ دیموكراسی پرۆسه‌یه‌كی دژوار و بڕست بڕه، ئه‌مه‌ش له كاتێكا ته‌نانه‌ت هه‌ر شێواز و ڕێگه‌یه‌ك بۆ گۆڕینی پێكهاته و سیستم و گه‌یشتن به دیموكراسی هه‌ڵبژێرین.\nئه‌گه‌ر خه‌ڵك شێوازی خه‌باتی ناتوندوتیژیان به‌رامبه‌ر به ده‌سه‌ڵاتی سه‌ره‌ڕۆ گرتۆته‌به‌ر پێویسته هه‌ندێ میكانیزمیش بناسن بۆ چه‌سپاندنی ئامانجه‌كانیان و دروستكردنی هاوسه‌نگی له ناوبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی زاڵ و خه‌ڵكدا. دكتۆر جین شارپ باس له‌سه‌ر چوار جۆر میكانیزم ده‌كات كه بریتین له: گۆڕینی ڕوانگه، قه‌بووڵكردن، هه‌ڵپێچان یا ناچاركردن (ناتوندوتیژ)، هه‌ڵوه‌شانه‌وه. چوار میكانیزمی ئاماژه پێدراو خاوه‌ن چوارچێوه‌ی تیۆریك و پێكهاته‌یین بۆ كۆكردنه‌وه و توێژینه‌وه‌ی زانیاریی به‌مه‌به‌ستی ناسینی په‌یوه‌ندییه‌كانی ناوبه‌ر خه‌ڵك و ده‌سه‌ڵات.\nله‌م به‌شه‌دا جگه له میكانیزمه‌كان، شێوازی ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تی و دژایه‌تیی ناتوندوتیژ پێشكه‌ش ده‌كه‌ین. ئه‌مانه‌ش بریتین له: ناڕه‌زایه‌تی، هاندان و بزواندن، پارێز له هاوكاری و تێقورتاندن. بێگومان ئه‌م شێوازگه‌له كارامه و سوودمه‌ندن بۆ به‌دیهێنانی چاكسازی و گۆڕانكاریی بنه‌مایی له پێكهاته‌ی ده‌سه‌ڵاتدا.\nئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌وێ زه‌مینه‌ی چاكسازیی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی له كۆمه‌ڵگه‌دا بێته‌دی ئه‌وا پێویسته خه‌باتی ناتوندوتیژ له تیۆرییه‌وه بۆ كردار بگۆڕێت. بۆیه له‌كاتی گواستنه‌وه له تیۆرییه‌وه بۆ كردار پێویسته له چۆن به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌رامبه‌ر خه‌ڵك وێنایه‌كی دروستمان هه‌بێت. ئه‌م وێنایه یارمه‌تیمان ده‌دات ڕاست و دروست كاردانه‌وه بنوێنین و كاریگه‌ریی بخه‌ینه‌سه‌ر خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌كان. ئه‌م ناسینه كاریگه‌ریی یه‌گجار زۆر ده‌خاته سه‌ر هه‌ڵبژاردنی شێوازی خه‌باتی ناتوندوتیژ و ڕێگه‌كانی چه‌سپاندنی داخوازییه‌كان و گۆڕانكارییه‌كان له كۆمه‌ڵگه‌دا و ده‌ره‌نجام دروستبوونی هاوسه‌نگی له نێوان ده‌سه‌ڵات و خه‌ڵكدا دروست ده‌كات.\n■ له درێژه‌دا شرۆڤه‌ی میكانیزمه‌كان ده‌خه‌ینه‌ڕوو:\n• گۆڕینی ڕوانگه\n• هه‌ڵپێچان (ناچاركردن)\n■ گۆڕینی ڕوانگه\nئه‌و میكانیزم و پرۆسه‌یه كه به‌مه‌به‌ستی خولقاندنی بڕێك چاكسازی به‌رامبه‌ر به ده‌سه‌ڵات به‌كار دێت، ده‌رخه‌ری نییه‌ت و ئه‌نجامی شێوازگه‌لی ناتوندوتیژه له ئاسته جۆراوجۆره‌كانی خه‌باتدا. (واته میكانیزمی خه‌بات، چوارچێوه و جه‌سته‌ی هه‌ڵگری شێوازه‌كانی خه‌باته).\nزۆرجار ده‌سه‌ڵات به‌و ئه‌نجامه ده‌گات كه گۆیا قه‌بووڵكردنی هه‌ندێ له داواكاری و پێویستییه‌كانی خه‌ڵك، دژی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ده‌سه‌ڵات نییه و بۆیه ئه‌گه‌ر ڕوانگه‌ی ده‌سه‌ڵات بگۆڕدرێ، هه‌ندێجار ده‌ره‌نجامی باشی به‌شوێنه‌وه‌یه\nزۆرجار ده‌سه‌ڵات به‌و ئه‌نجامه ده‌گات كه گۆیا قه‌بووڵكردنی هه‌ندێ له داواكاری و پێویستییه‌كانی خه‌ڵك، دژی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ده‌سه‌ڵات نییه و بۆیه ئه‌گه‌ر ڕوانگه‌ی ده‌سه‌ڵات بگۆڕدرێ، هه‌ندێجار ده‌ره‌نجامی باشی به‌شوێنه‌وه‌یه. هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات به‌وه ڕازی ببێت كه هه‌ندێ خواست جێبه‌جێ بكا و سه‌رپشكی زیاتر بدات ئه‌وا گروپه خه‌باتكاره‌كان زیاتر ڕه‌وایی و ڕووخساری یاسایی و متمانه به‌ده‌ست ده‌هێنن. هه‌روه‌ها مه‌ترسی بۆ سه‌ر گروپ و لایه‌نه سیاسییه‌كان نزم ده‌كاته‌وه و هێزی خه‌باتكار بۆ كات و ساتی هه‌ستیار و قه‌یران ده‌پارێزێت. به‌ڵام نابێ ئه‌وه‌ش فه‌رامۆش بكه‌ین ئه‌م شێوازه به‌هۆی گوشار و سه‌ركوتی ده‌سه‌ڵات له ئاست و چینه‌كانی خواروویدا ناتوانێ به ته‌واوه‌تی ئه‌نجامی چاوه‌ڕوانكراو بپێكێت. ده‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شا هه‌ندێجاریش توانیویه‌تی ده‌ره‌نجامی باش ده‌سته‌به‌ر بكات.\nبه‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی خه‌ڵكی برێمه به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆری وڵاته‌كه‌یان سه‌باره‌ت به وتنه‌وه‌ی وانه‌ی ئینگلیزی له فێرگه سه‌ره‌تاییه‌كاندا. پاش ئه‌وه‌ی له ساڵی 1962.ز ئه‌رته‌ش ده‌سه‌ڵاتی له برێمه پاوانكرد، ژێنێراڵ نوین ڕایگه‌یاند زمانی ئینگلیزی چیتر له فێرگه‌كان ناوترێته‌وه، چوونكه ده‌سه‌ڵاتی كۆلۆنیالیزمیی ئینگلیزمان به بیر دێنێته‌وه. ئه‌و كات زمانی ئینگلیزی وه‌ك زمانی دووهه‌می خه‌ڵكی برێمه ده‌ژمێردرا و به‌شی هه‌ره زۆری خه‌ڵك به‌كاریان ده‌هێنا. به‌ڵام نیازی حوكوومه‌ت وابوو كه ئه‌یه‌ویست خه‌ڵك ده‌ستیان به سه‌رچاوه‌ی هه‌واڵی نێونه‌ته‌وه‌یی نه‌گات چوون زیاتریان به زمانی ئینگلیزی بوو. له ڕاستیدا ده‌سه‌ڵات له پشت ده‌مامه‌كی دژه كۆلۆنیالیزمییه‌وه ده‌یه‌ویست جۆرێك له سانسۆڕی زانیاریی جێگیر بكات. ته‌نانه‌ت سنوورداركردنی زمانی ئینگلیزی گه‌یشته زانكۆكانیش.\nپاش تێپه‌ڕینی زیاتر له 20 ساڵ، ده‌سه‌ڵات به‌وه گه‌یشت كه سنوورداركردن و سانسۆڕ، هه‌ندێ دواهاتی نێگاتیڤی له بواری ئابووردا دروست كردووه، كه‌سانی خاوه‌ن سه‌رمایه چیتر سه‌رمایه‌گوزارییان نه‌ده‌كرد له كارگه و كۆمپانیاكاندا كه فرمانبه‌ران و به‌ڕێوه‌به‌رانی نێوانی و به‌شی په‌یوه‌ندی نه‌یانده‌توانی به زمانی نێونه‌ته‌وه‌یی تیجاره‌ت و پیشه‌سازی قسه بكه‌ن. هه‌روه‌ها خوێندكاران چیتر نه‌یانده‌توانێ له ده‌ره‌وه‌ی وڵات بخوێنن و ده‌رچووانی زانكۆی پزیشكیی شاری "ڕنگوون" هیچ چانس و به‌ختێكیان بۆ په‌یداكردنی ئیش و كار له ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه‌یان نه‌بوو و نه‌یانده‌توانی له خولی نێونه‌ته‌وه‌یی پزیشكیشدا به‌شدار بن. هه‌ر بۆیه كاتێ ناوه‌ند و ئۆفیسه‌كانی تیجاره‌ت و پیشه‌سازی و چالاكییه‌كانی خه‌ڵك له پێناوی گه‌یشتن به دیموكراسی و گه‌شه‌دانی ده‌ستی پێكرد، ده‌سه‌ڵات به‌و ئه‌نجامه گه‌یشت پێویسته ئه‌و داواكارییه‌ی خه‌ڵك كه په‌روه‌رده‌ی زمانی ئینگلیزی بوو قه‌بووڵ بكات، ئه‌مه بۆ خۆشی قازانجی هه‌بوو.\nلێره‌دا به‌بیر دێنینه‌وه ئامانجی ستراتژیكیی به‌رنامه‌ی خه‌باتی ناتوندوتیژ، لاوازكردنی سه‌رچاوه‌كانی ده‌سه‌ڵاته، شێوازی گۆڕینی ڕوانگه و بۆچوون (بێ به‌كارهێنانی توندوتیژی) ده‌توانێ له پرۆسه‌ی لاوازكردن كاریگه‌ر ببێت. هه‌نگاوی یه‌كه‌م ئه‌وه‌یه كه ئه‌ندامانی ڕێكخراو و ناوه‌نده‌كان كه خه‌ڵك دژیان هه‌ستاون، تێیانبگه‌یه‌نن كه بزوتنه‌وه‌ی خه‌باتكار ئه‌وان وه‌ك دوژمنی خۆیان نابینێ و ته‌نانه‌ت هاوكاری و پێشوازیشیان لێ ده‌كات بۆ به‌دیهێنانی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی دیموكراتیك. بۆیه ئه‌گه‌ر ئه‌م پرۆسه بچه‌سپێ ئه‌وا هاوكاریی و یارمه‌تییه‌كان كارامه‌تر و كاریگه‌رتر ده‌بن و هه‌روه‌ها ئاماده ده‌بن بۆ قه‌بووڵكردنی ئه‌وه‌ی كه ئامانجی خه‌بات, به‌دیهێنانی هه‌ندێ چاكسازیی سیاسی و جه‌ماوه‌رییه.\nسیاسه‌تی گۆڕینی ڕوانگه و بۆچوون، یه‌كه‌م میكانیزمی به‌هێزكردن و گه‌شه‌دانی خه‌باته له پێناوی ئامانجه دیموكراتیكه‌كاندا. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش زۆر گرینگه ئه‌گه‌ر بتوانن به‌شێوه‌یه‌كی كاریگه‌ر بارودۆخی ژیان له حوكوومه‌تانی دیموكراتیك و حوكوومه‌تانی سه‌ره‌ڕۆ هه‌ڵسه‌نگێنن و به‌مجۆره سه‌باره‌ت به باشییه‌كانی دیموكراسی جه‌ماوه‌ر ئاگا بكه‌نه‌وه.\nپشیتوانیی ڕسێنه‌یی و میدیایی له گه‌گرتن و مانگرتن، ڕێپێوان و خه‌باتی خه‌ڵك له ده‌ره‌وه و ناوه‌وه‌ی وڵات، كاریگه‌رییه‌كی به‌رچاوی هه‌یه له بۆچوونی خه‌ڵكدا و وێنایه‌ك له داهاتوو ده‌نه‌خشێنێ سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ژیان له وڵاتی دیموكراتدا چه‌نده چێژ به‌خشه و گه‌یشتن به‌م ئامانجه له چ ڕێگه و ڕێبازێكه‌وه ده‌چه‌سپێت.\nله‌وانه‌یه ئه‌گه‌ر بمانه‌وه‌ێ به‌هێزترین گوشار بخه‌ینه سه‌ر ده‌سه‌ڵاته سه‌ره‌ڕۆكان ئه‌وه بێ كه‌وا ده‌ژبه‌ران بوێر و چاونه‌ترس بن. بۆیه بوێریی دژبه‌ران ئه‌و بۆچوونه باوه ده‌سڕێته‌وه كه‌وا لایه‌نگرانی خه‌باتی ناتوندوتیژ كه‌سانی\nله‌وانه‌یه ئه‌گه‌ر بمانه‌وه‌ێ به‌هێزترین گوشار بخه‌ینه سه‌ر ده‌سه‌ڵاته سه‌ره‌ڕۆكان ئه‌وه بێ كه‌وا ده‌ژبه‌ران بوێر و چاونه‌ترس بن. بۆیه بوێریی دژبه‌ران ئه‌و بۆچوونه باوه ده‌سڕێته‌وه كه‌وا لایه‌نگرانی خه‌باتی ناتوندوتیژ كه‌سانی ترسنۆكن\nترسنۆكن. وه‌ك چۆن سه‌ربازێك له به‌ره‌ی شه‌ڕدا دلێرانه شه‌ڕ ده‌كا و سوپاس و ستایشتی ده‌كه‌ن، بوێری و چاونه‌ترسیی كه‌سانێك له خه‌باتی ناتوندتیژدا دژ به ده‌سه‌ڵاتی سه‌ره‌ڕۆی به‌شدار ده‌بن جێی ستایشت و ڕێزه. زۆرجار كه جه‌ماوه‌ر له خه‌باتی ناتوندوتیژدا ئه‌شكه‌نجه و ڕه‌نج و ئازار ده‌چێژن ئه‌مه خۆی كاریگه‌ریی داده‌نێ له‌سه‌ر خه‌ڵكی دیكه و ته‌نانه‌ت لایه‌نگرانی ده‌سه‌ڵات. بۆیه نابێ بوێریی به گه‌ز و پێوه‌ری كۆن هه‌ڵسه‌نگێنین كه خوێنڕشتن و برینداربوونه به‌ڵكوو، قه‌بووڵی ئه‌نجامدانی كارێك به هه‌موو دواهاته‌كانیه‌وه پێوه‌ری سه‌نگاندنی بوێرییه. بۆ نموونه: ئه‌وانه‌ی به‌یاننامه‌ی سه‌ربه‌خۆبوونی ئه‌مریكایان له ساڵی 1776.ز واژۆ كرد كارێكی بوێرانه‌یان له هه‌مبه‌ر پاشای ئینگلیزدا ئه‌نجام دا.\nله‌ڕاستیدا شێوازی خه‌بات و تێكۆشان، خه‌ڵك ناچار ده‌كات كاتێ چاو له خه‌باتی خه‌ڵك بۆ چه‌سپانی مافه‌كانی خۆیان ده‌كه‌ن و حازرن له‌و پێناوه‌دا خۆیان بخه‌نه مه‌ترسییه‌وه، ئه‌وجار له مرۆیی بوون و ڕاسته‌قینه‌بوونی خه‌بات تێده‌گه‌ن.\nگۆڕینی ڕوانگه‌ی ده‌سه‌ڵات بۆ جێبه‌جێكردنی چاكسازیی به كورتی وایه:\nچاكسازی و گۆڕینی بۆچوونی ده‌سه‌ڵات كه به‌هۆی خه‌باتی ناتوندوتیژه‌وه به‌رهه‌مهاتووه، وا ده‌كات ده‌سه‌ڵات مل بدات به ئامانجه‌كانی خه‌ڵك و له‌وه بگا ئه‌وه كارێكی دروسته. ئه‌مه یه‌كێ له چوار میكانیزمی گۆڕین له شێوازه‌كانی خه‌باتی ناتوندوتیژه.\nبه‌گشتی قه‌بووڵكردن به‌مجۆره پێناسه ده‌كرێت:\nسیاسه‌تی قه‌بووڵكردن یه‌كێ له میكانیزمه‌كانی چاكسازی و گۆڕینه له خه‌باتی ناتوندوتیژدا. ئه‌مه‌ش له كاتێكا ده‌سه‌ڵات به‌ره‌و لاوازی و له ناو چوون ده‌ڕوات و، هێشتا چانسی ئه‌وه‌ی هه‌یه هه‌ندێ سه‌رپشك به خه‌ڵك و گروپه تێكۆشه‌ره‌كان بدات و خواست و داواكارییه‌كانیان قه‌بووڵ بكات، بۆیه به‌مجۆره پێشگری بكات له ڕووخانی خۆی.\nكاتێ داواكاری و خواسته‌كان قه‌بووڵ ده‌كرێ، بۆچوون و ڕوانگه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌ته‌واوه‌تی نه‌گۆڕاوه و هه‌موو مه‌رجێكی قه‌بووڵ نه‌كردووه به‌ڵكوو، به‌و ئه‌نجامه گه‌یشتووه ئه‌گه‌ر هه‌ندێ پووه‌ن و پشك بدات و خۆی له توندوتیژیی بپارێزێ كه ئه‌گه‌ر هه‌بێ ڕه‌وتی خه‌بات به‌رده‌وام ده‌كات ده‌توانێ بمێنێته‌وه ئه‌مه‌ش له باتی ئه‌وه‌ی ته‌سلیم ببێ یا ده‌سه‌ڵات به‌جێبهێڵێت.\nسه‌رجه‌م هۆكاره‌كان كه هۆی قه‌بووڵكردنی داخوازییه‌كانن ئه‌گه‌ر قه‌بووڵ نه‌كرێ ڕه‌نگه ببن به هۆكارگه‌لێك بۆ گۆڕین، ناچاركردن (ناتوندوتیژ) یا هه‌ڵوه‌شانه‌وه و ڕووخانی سیستم و ڕژێم.\nهه‌ندێجار ده‌سه‌ڵات كاتێ مه‌رجه‌كانی خه‌ڵك به‌مه‌به‌ستی چاكسازی قه‌بووڵ ده‌كات نه بۆ ئه‌وه‌یه كه ئیمانی به بواره باش و جه‌ماوه‌رییه‌كانی چاكسازی و ڕه‌چاوكردنی دادوه‌ریی و ئینساف هه‌یه به‌ڵكوو، ئامانجی سه‌ره‌كی پێشیگرتن له گرژی و پێكدادانی كۆمه‌ڵایه‌تی، نه‌هێشتنی گوشار و به‌ره‌گرتنی وڵاتانی جیهان و كۆمه‌ڵگه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كان به‌رامبه‌ر خۆی، هێوركردنه‌وه‌ی شارومه‌ندان به‌و به‌ڵگه‌یه كه ملداوه بۆ داواكاری و خواسته‌كانیان و هه‌روه‌ها كۆتایی هێنانه به كێشه‌كان پێش له‌وه دژبه‌رانی بیانه‌وه‌ێ كه‌ڵكی لێ وه‌رگرن.\nكاتێ ده‌سه‌ڵات به‌هۆی گوشار و زه‌ختی خه‌ڵك مل بۆ چاكسازی ده‌دا، به‌ڕوواڵه‌ت وا پیشان ده‌دات ئه‌و چاكسازییانه هیچ دژایه‌تییه‌كی ده‌گه‌ڵ ڕێبازه‌كانی ئه‌ودا نییه و ئاماژه به لاوازبوونی نییه، ئه‌مه‌ش له كاتێكا ده‌سه‌ڵات و هێزه‌كه‌ی له كێشه‌وبه‌ره‌دایه و له ڕابوونی هه‌ستی دادخوازانه‌ی خه‌ڵك ده‌ترسێت. ئه‌مڕۆكانه هه‌موومان شایه‌ته‌حاڵی ئه‌وه‌یه‌ن به‌شێك له وڵاتانی سه‌ڕه‌ڕۆ و دیكتاتۆری جیهان له هه‌مبه‌ر داخوازییه‌كانی خه‌ڵكدا مل كه‌چ ئه‌كه‌ن. جاروبار وڵاتی برێمه و چین كاتێ به‌رپرسانی باڵای ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان سه‌ردانیان ده‌كه‌ن هه‌ندێ زیندانیی سیاسی ئازاد ده‌كه‌ن و وا پیشان ده‌ده‌ن ئه‌یانه‌وێ چاكسازیی سیاسی بكه‌ن. یا جاروبار وڵاتی ئیسراییل بۆ خۆده‌ربازكردن له گوشاری نێونه‌ته‌وه‌یی خۆی وه‌ك مرۆڤدۆست و ئاشتیخواز پیشان ده‌دات. له ڕاستیدا هه‌مووی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتدارانه كاتێ چاكسازییه‌كی له‌و جۆره ده‌كه‌ن زۆر تووڕه ده‌بن و هه‌موو هه‌وڵێكیان له پێناوی وه‌ك خۆی ڕاگرتنی ده‌سه‌ڵاته‌كه‌یانه. ته‌نانه‌ت كاتێ چكۆله‌ترین چاكسازی ده‌كه‌ن له هه‌زار و یه‌ك ڕوانگه‌وه تاوتوێی ده‌كه‌ن و ئه‌وجار به‌وردی و به كه‌مترین مه‌ترسیی جێبه‌جێ ده‌كه‌ن.\nكۆتایی به‌شی یه‌كه‌م


هەڵسەنگاندنی چالاكییەكانی داعش لە نیوەی یەكەمی ئەمساڵدا\nنووسینی د. وەلید راوی\nدوای شكستی رێكخراوی داعش لە عێراق و سوریا و گۆڕانی ستراتیجی كاركردنی لە گۆڕەپانی كار و بەردەوامی لە هەندێك ناوچە، بە پشتبەستن بەوەی هەفتەنامەی (ئەلنەبەء) بڵاوكراوەی فەڕمی دیوانی راگەیاندنی ناوەندیی داعش بڵاویكردوەتەوە، ئەم راپۆرتە ئامادەكراوە و چاكییەكانی ئەو رێكخراوە خراوەتەڕوو، ئەوەی بۆ ئەم راپۆرتە سودی لێوەرگیراوە ژمارە (215-238)ی هەفتەنامەكەیە كە لە نێوان (3 كانونی دووەم 2020) تا (11 حوزەیرانی 2020) دەرچووە، بە سەرنجدان لە چالاكییەكان وێنای رێگوزەری رێكخراوە دوای شكستی لە عێراق و سوریا رووندەبێتەوە، هەڵبەتە گۆڤارەكە ساڵنامەی كۆچی بەكاردێنێت، بەڵام لێرەدا لەبەر تێگەیشتنی ئاسانی خوێنەر ئێمە ساڵنامەی زایینی بەكاردێنین\nچالاكییەكانی مانگی كانونی دووەم\nدیالە، باكوری بەغداد، سەلاحەدین، كەركوك، دیجلە\nخەیر، رەقە، حمس، بەرەكە، حۆران، دیمەشق\nشێخ زوەید، رەفەح، بیری عەبد\nباكوری نەیجیریا، بوركینا فاسۆ، باشوری مالی\nچالاكییەكانی مانگی شوبات\nئەنبار، دیالە، كەركوك، باكوری بەغداد، دیجلە\nخەیر، رەقە، بەرەكە، حۆران،\nشێخ زوەید، بیری عەبد\nنەیجیریا، بوركینا فاسۆ، مالی\nدیالە، دیجلە، باكوری بەغداد، كەركوك، فەلوجە\nخەیر، رەقە، حمس،\nشێخ زوەید، رەفەح\nنەیجیریا، بوركینا فاسۆ، مالی، نەیجەر\nدیالە، ئەنبار، دیجلە، كەركوك، باكور و باشوری بەغداد، نەینەوا، جەزیرە\nخەیر، رەقە، حەلەب، ریفی ردعا، حۆران، بەرەكە\nچاد، نەیجەر، نەیجریا\nدیالە، ئەنبار، دیجلە، كەروك، باشور، فەلوجە، باكوری بەغداد\nخەیر، حۆران، حەلەب، رەقە، بەرەكە، حمس\nرەفەح، بیری عەبد\nكابول، قەندەهار، پیشاوەر\nنەیجریا، بوركینا فاسۆ، مالی، چاد، نەیجەر\nتەنواتن، باشوری جەزائیر\nكەركوك، دیجلە، سەلاحەدین، ئەنبار، دیالە، باكوری بەغداد، باشوور، فەلوجە\nخەیر، بەرەكە، حۆران، رەقە، حمس، حەلەب، ریفی درعا\nشێخ زوەید، رەفەح،\nفلیپین، باشوری ئەندۆنیسیا،\nچاد، نەیجەر، كامیرۆن، نەیجریا\nكۆی گشتیی چالاكییەكانی هەر ویلایەتێك\n1-لە ماوەی شەش مانگی سەرەتای ئەمساڵ داعش (1477) چالاكی لە یانزە ویلایەت و ناوچە پەڕاگەندەكانی تر ئەنجام داوە، ئەمەش ژمارەیەكی زۆرە و ئاماژەیە بۆ بەرزی ئاستی چالاکییەكانی ئەو رێكخراوە و پەیڕەوكردنی ستراتیجی نوێ و دەستبەرداربوون لە ستراتیجی دەستبەسەراگرتنی شارەكان.\n2-بەپێی ئەو ستراتیجەی داعش پەیڕەوی لێدەكات، چالاكییەكان جیاوازن، بە پلەی یەكەم پشت بەستراوە بە ستراتیجی لێدە و بڕۆ، هێرشی كتوپڕی سنوردار، دانانی بۆسە و چاندنی بۆمب، هەروەك هەندێك لە مەفرەزەكانی داعش غافڵكوژی و بەدیگرتنی نەیارانیان پەیڕەو كردوە، لەو هێرشانەدا چەكی سوك و مامناوەندی جۆاوجۆر بەكارهاتوون، بە گشتیی چەكی دژە فڕۆكەیان نەبووە.\n3-عێراق پلەی یەكەم هەیە لە ژمارەی چالاكییەكانی داعش و ئەمەش ئاماژەی گرنگیپێدانی ئەو رێكخراوەیە بە عێراق، لەدوای ئەویش سوریا بە پلەی دووەم و پاشان ئەفەریقا دێت، داعش هەوڵیداوە هەموو ئەو وڵاتانەی ئەفەریقا كە كەمینەی موسڵمانی تێدایە چالاكی تێدا ئەنجام بدات.


سه‌روه‌ر پێنجوێنی - : بڕینی دەستی دز\nبڕینی ده‌ستی دز\nله په‌راوێزی باس‌وخواسی جێبه‌جێکردنی شه‌ریعه‌تدا\nدیمه‌نێک له جێبه‌جێکردنی یاسای بڕینی ده‌ستی دز له سه‌عودییه ـ جیدده\nبنه‌ڕه‌تی حوكمی (بڕینی ده‌ستی دز) ده‌قێكی قورئانیه: (والسارق والسارقة ؛ فاقطعوا أیدیهما..) (المائدة: ٣٨)، كه ده‌ڵێت ئه‌وه‌ی دزیی كرد، پیاو بێت یان ژن، ده‌ستیان ببڕن. جگه له كۆمه‌ڵێك فه‌رموده و گێڕانه‌وه‌ش كه چۆنێتیی حوكمه‌كه رون ده‌كه‌نه‌وه. له‌م چه‌ند خاڵه‌دا تێڕوانینی ره‌خنه‌یی خۆمان ده‌خه‌ینه‌ڕو:\n١. واقیعی وڵاتانی ئیسلامی سه‌لماندویه‌تی كه ئه‌م حوكمه بۆ جێبه‌جێكردن گونجاو نیه، و هه‌مو (یاخود زۆربه‌ی) وڵاتانی ئیسلامی گۆڕیویانه به یاسایه‌كی هاوچه‌رخ. هه‌تاكو هه‌ندێك له بیرمه‌نده ئیسلامیه نوێخوازه‌كانیش ئاماده نین جێبه‌جێی بكه‌ن، وه‌كو (حه‌سه‌ن تورابی) كه له لێدوانێكدا وتویه‌تی ئێمه سزای بڕینی ده‌ست و لاقی دز له سودان جێبه‌جێ ناكه‌ین. هه‌روه‌ها ئه‌زمونی جێبه‌جێكردنی له وڵاتێكی وه‌كو سه‌عودیه‌شدا مێژویه‌كی ناشیرینی پێك هێناوه، ئه‌و سزایه له‌و وڵاته‌دا ئێسته به پله‌ی یه‌ك به‌سه‌ر موسوڵمانی ناسه‌عودیدا جێبه‌جێ ده‌كرێت، ئینجا هاوڵاتیانی لاواز و بێده‌سه‌ڵاتی سه‌عودی له‌وانه‌ی به دزیی بچوكه‌وه ده‌گیرێن، به ده‌گمه‌ن به‌سه‌ر كه‌سی سه‌رمایه‌دار یاخود سه‌ر به بنه‌ماڵه ده‌سه‌ڵاتداره‌كان یاخود كه‌سانی بێگانه و خۆرئاواییدا، جێبه‌جێ بكرێت، به‌ڵكو به‌سه‌ر ئه‌وانه‌دا هه‌ر جێبه‌جێ ناكرێت.\n٢. ئه‌م سزایه له دیمه‌ن و شوێنه‌واره‌كانیدا گونجاو و جوان نیه، و دیمه‌نی خوێنڕشتن له كۆمه‌ڵگادا زیاتر ده‌كات، و ده‌بێته هۆكاری ناشیرینكردنی كۆمه‌ڵگای ئیسلامی و خۆرهه‌ڵاتی له‌به‌ر چاوی گه‌لانی جیهاندا.\n٣. سزای بڕینی ده‌ست كه له قورئاندا هاتوه، داهێنانێكی ئیسلامی نیه، به‌ڵكو پێشتر لای عه‌ره‌ب هه‌بوه كه ده‌ستی راستی دزیان بڕیوه، به‌تایبه‌تی كه به‌پێی مێژونوسه ئیسلامیه‌كان ئه‌و كه‌سه‌ی یه‌كه‌م جار بڕینی ده‌ستی كردوه به یاسا پێش ئیسلام (عه‌بدولموططه‌لیب) ی باپیری پێغه‌مبه‌ر بوه، به‌پێی هه‌ندێك سه‌رچاوه‌ی تریش گوایه (وه‌لیدی كوڕی موغیره) (الولید بن المغیرة المخزومي) بوه كه ئه‌ویش یه‌كێك بوه له دادوه‌ر و حاكمه‌كان له قوڕه‌یشدا، ئه‌مه‌ش واته كه‌مێك پێش ئیسلام، كاتێكیش ئیسلام هاتوه ئه‌م یاسایه‌ی په‌سه‌ند كردوه، كه‌واته یاسای كۆمه‌ڵگایه‌كی كۆنه. هه‌روه‌كو لای جێرمانیه‌كانیش له كۆندا ده‌ست و لاقی دز بڕاوه، هه‌رچه‌ند كوشتنیش هه‌بوه.\n٤. به ئاشكرا دیاره كه ئه‌م یاسایه یاسای كۆمه‌ڵگایه‌كی به‌راییه كه سیسته‌می سزادانی پێشكه‌وتوی نیه، به‌ڵكو هه‌میشه بیر له سزای خێرا و بێئه‌رك ده‌كاته‌وه، وه‌كو بڕین و كوشتن.\n٥. هه‌ر له كۆنه‌وه هه‌ندێك یاسا هه‌بون كه گونجاوترن، وه‌كو غه‌رامه‌كردن، بۆ نمونه له ئایینی یه‌هودیدا ده‌بێت دز جگه له گه‌ڕاندنه‌وه‌ی دزراوه‌كه غه‌رامه‌یه‌ك بدات كه بریتیه له پێنج سه‌ر ئه‌گه‌ر مانگا بێت و چوار سه‌ر ئه‌گه‌ر مه‌ڕ بێت (كتێبی كۆڕه‌و (الخروج) «شمۆت»: ٢: ١)، ئه‌مه ئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌سه ئه‌و ئاژه‌ڵه‌ی زایه كردبێت: فروشتبێتی یان كوشتبێتیه‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئاژه‌ڵه‌كه لای خۆی مابو ته‌نها دو ئه‌وه‌نده‌ی لێ ده‌سه‌نرێت. ئه‌م یاسای (غه‌رامه) یه تا ئێستاش لای ده‌شته‌كیه‌كان كاری پێ ده‌كرێت، بۆ نمونه لای زۆربه‌ی خێڵه عێراقیه‌كان چوار ئه‌وه‌نده‌ی دزراوه‌كه له دز ده‌سه‌نرێت، به‌و چوار ئه‌وه‌نده‌یه‌ش ده‌ڵێن (المربعة)(١). هه‌روه‌ها له یاسای رۆمانییشدا: دز ئه‌گه‌ر له دزیه‌كه‌دا گیرا چوار ئه‌ونده‌ی لێ ده‌سه‌نرێت، ئه‌گه‌ر دواتر گیرا دو ئه‌وه‌نده.\nئاماژه بۆ ئه‌وه‌ش ده‌كه‌ین كه له ڕابردودا یاسای توندتریش له بڕینی ده‌ست هه‌بوه، وه‌كو كوشتن، بۆ نمونه سزای دزی له یاسای (حاموڕابی) دا كوشتنه. هه‌روه‌ها له ئایینی یه‌هودییشدا سزای دزینی مرۆڤ كوشتنه، هه‌روه‌ها هه‌ر له یاسای ته‌وڕاتیدا ئه‌گه‌ر دز توانای غه‌رامه‌دانی نه‌بێت ده‌فرۆشرێت بۆ ئه‌و مه‌به‌سته. هه‌روه‌كو ئاماژه‌مان دا كه لای جێرمانیه كۆنه‌كانیش هه‌ندێك جار دز به كوشتن سزا دراوه. هه‌روه‌ها له ئینگیلتێررایش سزای دز خنكاندن بوه به په‌تی سێداره، كه ـ وه‌كو ده‌ڵێن ـ زیاتر ٥٠ هه‌زار دز له‌سه‌ر یه‌ك سێداره خنكێنراوه، هه‌تا ساڵی (١٧٨٣) ئه‌و سزایه له‌وێ لاده‌برێت.\n٦. ئه‌م یاسا ئیسلامیه هه‌ر له زوه‌وه گرفتی بۆ ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامی دروست كردوه، و فه‌رمانڕه‌وا ئیسلامیه‌كان زۆر جار له جێبه‌جێكردنیدا سه‌رگه‌ردان بون، بۆیه فه‌قیهه‌كانیش زۆر ناكۆكن له چۆنێتیی جێبه‌جێكردنیدا، بۆ نمونه: كه ده‌ڵێت ده‌ست، تا كوێ ده‌بڕدرێت؟ به‌پێی رواڵه‌تی ده‌قه‌كه هه‌مو ده‌سته هه‌تا شان، به‌ڵام گه‌لێكیان ناچار بون تایبه‌تی بكه‌ن به باسكه‌وه واته هه‌تا ئانیشك، زۆربه‌یان وتویانه هه‌تا مه‌چه‌ك، به‌ڵكو ئیمامیه‌كان وتویانه ته‌نها په‌نجه‌كان ده‌بڕدرێن. بابه‌تێكی تر بڕ (نصاب) ی دزراوه‌كه‌یه: هه‌ندێك به‌پێی رواڵه‌تی ده‌قه‌كه وتویانه هه‌مو دزیه‌ك ده‌گرێته‌وه، به‌ڵام زۆربه‌یان تایبه‌تیان كردوه به بڕێكه‌وه: دینارێكی زێڕ، یاخود نیوه‌ی، یان چاره‌كی. ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی لایه‌نی ره‌وشتیی تاوانه‌كه‌یه، چونكه دزی هه‌ر دزیه. هه‌ره‌كو پێچه‌وانه‌ی رواڵه‌تی ده‌قه قورئانیه‌كه‌یه كه گشتیه.\n٧. ئه‌م سزایه سزایه‌ك نیه كه دوباره‌كردنه‌وه هه‌ڵگرێت، چونكه سزاكه به فه‌وتاندنی ئه‌و ئه‌ندامه جێبه‌جێ ده‌كرێت كه به‌سه‌ریدا جێبه‌جێ ده‌كرێت. بۆیه ئه‌مه كێشه‌یه‌كی فیقهی ئیسلامیه: له جاری دوه‌م و سێیه‌م و چواره‌مدا چیی لێ ده‌كرێت؟ زۆربه‌یان وتویانه بۆ جاری یه‌كه‌م ده‌ستی راستی، دوه‌م قاچی چه‌پی، سێیه‌م ده‌ستی چه‌پی، چواره‌م قاچی راستی! كه ئه‌مه‌ش ده‌رچونه له ده‌قه قورئانیه‌كه.\n٨. ئه‌م سزایه كه‌سێتیی مرۆڤ ده‌ڕوخێنێت، چونكه سزاكه شوێنه‌واری هه‌ر ده‌مێنێت و دیاریشه. لێره‌وه ئه‌و مرۆڤه ناتوانێت له كۆمه‌ڵگادا هه‌ڵبكات، ئیشی ده‌ست ناكه‌وێت و متمانه‌ی پێ ناكرێت، جگه له‌وه‌ی كه‌مئه‌ندامبونی ده‌بێته رێگر له‌به‌رده‌م زۆربه‌ی ئیشه‌كاندا، به‌تایبه‌تی بۆ جاری دوه‌م (لاق بڕین). لێره‌دا نمونه‌ی زه‌مه‌خشه‌ری ده‌هێنینه‌وه یاد: ئیمامی زه‌مه‌خشه‌ری كه به‌پێی سه‌رچاوه‌كان كاتی خۆی له سه‌فه‌رێكدا لاقی له‌ده‌ست داوه (ده‌ڵێن لاقی له به‌فردا ره‌ش بوه‌ته‌وه و ئیتر بۆیان بڕیوه‌ته‌وه)، جا بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س گومانی خراپی پێ نه‌بات و له هه‌مو شوێنێك و بۆ هه‌مو كه‌سێك به‌ڵگه‌ی قسه‌بڕی پێ بێت، یه‌ك لیستی درێژی ئاماده كردوه له‌ناوی ئه‌و شاهیدانه‌ی كه شایه‌تی ئه‌وه‌ن لاقی بۆ مه‌به‌ستی ته‌ندروستی بڕاوه‌ته‌وه نه‌ك له‌سه‌ر شوبهه و گومان و تاوانێك، ئیتر زه‌مه‌خشه‌ری له هه‌مو سه‌فه‌ر و گه‌ڕانێكیدا ئه‌و لیسته درێژه‌ی هه‌ڵ‌ده‌گرت و هه‌ر كه‌سێك قسه‌یه‌كی ناجۆری بكردایه پێشانی ده‌دا. ئه‌مه مانای وایه له كۆمه‌ڵگای ئیسلامیدا كه ئه‌و یاسایه جێبه‌جێ ده‌كرێت هه‌ر كه‌سێك ئه‌گه‌ر ده‌ستی یان لاقی بۆ هه‌ر مه‌به‌ستێك و به‌هه‌ر هۆكارێك بڕابێت گومانی لێ ده‌كرێت و ئیحراج ده‌بێت.\n٩. چه‌ند نمونه‌یه‌ك هه‌یه ده‌یسه‌لمێنن كه بڕینی ده‌ست زۆرجار تیاچونی مرۆڤه‌كه‌ی تێدایه، چونكه جگه له‌وه‌ی كاری ده‌ست ناكه‌وێت و كه‌سێتیی له‌كه‌دار ده‌بێت، جگه‌له‌وه‌ش برینه‌كه‌ی پیس ده‌بێت و مرۆڤه‌كه توشی نه‌خۆشیی خراپ ده‌بێت و ده‌یكوژێت. مێژونوسی میسری (جه‌به‌رتی) له‌م باره‌یه‌وه له (عجائب الآثار) دا روداوێك به‌به‌رواری (١/٦/١٢٢٧ ك.) ده‌گێڕێته‌وه: له مانگی (ربیع الثاني) ی ساڵی (١٢٢٧ ك.) چه‌ند دزێك ئاشكرا بون كه سه‌رۆكه‌كه‌یان ناوی (موحه‌ممه‌دی كوڕی ئه‌بولقاسمی ده‌رقاوی) بو كه له‌گه‌ڵ چه‌ند كه‌سێكدا قوتابیی خوێندنگه‌یه‌كی ئایینیی دراوسێی ئه‌زهه‌ر بون، له‌گه‌ڵ كه‌سێكی بۆیاخچی و كه‌سێكی تری چه‌رمچی كۆمه‌ڵێك دزییان له خه‌ڵكی گه‌ڕه‌كی ئه‌زهه‌ر كردبو.. تا به گومان له یه‌كێكیان كرا و به دانپێدانانی ئه‌و هه‌مویان گیران، له كۆتایی لێكۆڵینه‌وه و دادگاییدا ئه‌و سێ كه‌سه (موحه‌ممه‌د ناوه‌كه و بۆیاخچیه‌كه و چه‌رمچیه‌كه) ده‌ستیان بڕا، ئینجا له‌گه‌ڵ باوكی موحه‌ممه‌د و دو براكه‌یدا هه‌مویان دور خستنه‌وه بۆ شاری ئیسكه‌نده‌رییه، ئه‌مه‌ش له ناوه‌ڕاستی مانگی (جمادی الأولی) ی هه‌مان ساڵدا. دواتر له ئیسكه‌نده‌رییه باوك و دو براكه دور خرانه‌وه بۆ (ئه‌بو قیر)، ئه‌و سێ كه‌سه‌ش كه ده‌ستیان بڕابو ئه‌وانه گه‌ڕانه‌وه بۆ قاهیره چونكه سزای شه‌رعیی خۆیان وه‌رگرتبو. ئیتر (موحه‌ممه‌د) ی ناوبراو گه‌ڕایه‌وه بۆ ماڵی خۆیان و چوه‌وه بۆلای دایكی و ویستی ژیانێكی ئاسایی ده‌ست پێ بكاته‌وه، بۆیه چو بۆ بازاڕ و سڵاوی له هاوڕێ و ناسراوه‌كانی ده‌كرد وه‌كو ئه‌وه‌ی هیچ ڕوی نه‌دابێت، به‌ڵام منداڵ و مه‌زن شوێن ده‌كه‌وتن و ده‌یانوت ئه‌وه دزه و ده‌ستی بڕاوه و ئه‌ویش ده‌یویست سه‌ر خۆی نه‌هێنێت، پاشان گه‌ڕایه‌وه بۆ ماڵه‌وه، له ماڵه‌وه ئازاری ده‌ستی زۆری بۆ هێنا، چونكه ـ جه‌به‌رتی ده‌ڵێت ـ ئه‌و كه‌سه‌ی ده‌سته‌كه‌ی بۆ بڕیبو باشی نه‌بڕیبو، ئیتر وا دیاره توشی برینی خراپی كردوه و له ڕۆژی سێیه‌می هه‌مان مانگدا مرد(٢).\n١٠. ئه‌و پێناسه فیقهیه‌ی كه هه‌یه و كاری پێ كراوه بۆ (دزی) ته‌نها به‌سه‌ر ئه‌و دزیه بچوك و ته‌قلیدیانه‌دا ده‌سه‌پێت كه به زۆری خه‌ڵكی ساده و له‌به‌ر نه‌داری و هه‌ژاری په‌نای بۆ ده‌به‌ن (شتێك خاوه‌نێكی دیاریكراوی هه‌یه و له شوێنێكدا قایم كراوه و كه‌سێكیش بچێت به دزیه‌وه بیبات)، بۆیه سزاكه‌ش هه‌ر به‌سه‌ر ئه‌مانه‌دا ده‌سه‌پێت. له وڵاتێكی وه‌كو سه‌عودیه‌دا، هاوڵاتیان ده‌ستیان ده‌بڕدرێت، به‌ڵام ئه‌و چوار هه‌زار ئه‌میره سه‌عودیه‌ی كه به شێوه‌یه‌كی سیسته‌ماتیك له داهاتی پێترۆل ده‌دزن هیچ سزایه‌ك نایانگرێته‌وه، ئه‌م حاڵه‌ته‌ش به‌شێكی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ دیكتاتۆریی ڕژێمه‌كه و به‌شێكیشی بۆ به‌راییبون و لێنه‌هاتویی ئه‌و پێناسه‌یه‌ی كراوه بۆ دزی له فیقهی ئیسلامیدا.\n١١. ده‌ڵێن غه‌رامه و به‌ندكردن سزایه‌ك نیه كه تاوانی دزی بنه‌بڕ بكات، چونكه كه به‌ڕه‌ڵڵا ده‌كرێت ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كاری جارانی و له به‌ندیخانه‌یشدا له‌گه‌ڵ دز و جه‌رده‌كانی تردا پلان داده‌نێن بۆ دزیی تر، بۆیه ده‌ڵێن ته‌نها بڕینی ده‌ست به‌ته‌واوی ئه‌و تاوانه بنه‌بڕ ده‌كات. به‌ڵام ئێمه ده‌ڵێین پاڵنه‌ری یه‌كه‌می دزی خراپیی باری ئابوریه، هه‌ر لێره‌شه‌وه چاره‌سه‌ری سه‌ركه‌وتوی ئه‌و تاوانه باشكردنی باری ئابوریی خه‌ڵكه. ئینجا له وڵاتێكی وه‌كو سه‌عودیه، به‌پێی ئه‌وه‌ی كه ئه‌و سزایه رۆژگارێكه جێبه‌جێ ده‌كرێت؛ چاوه‌ڕوان ده‌كرێت دزی به هیچ شێوه‌یه‌ك نه‌بێت، له‌كاتێكدا به‌پێی سه‌رچاوه‌یه‌ك له سه‌ده‌ی بیستدا له سه‌عودیه نزیکه‌ی ٧٥٠٠٠ که‌س له سه‌عودیه ده‌ست و قاچیان بڕاوه له‌سه‌ر دزیکردن!!(٣). هه‌روه‌ها به‌پێی زانیاریه‌کانی بیرمه‌ندی تونسی (العفيف الأخضر) له ماوه‌ی ته‌نها ١٨ مانگی جێبه‌جێکردنی شه‌ریعه‌ت له سودان له سه‌رده‌می نومه‌یری و تورابیدا ٧٠٠٠ ده‌ست و قاچ بڕاوه!! ئه‌گه‌ر به‌پێی قسه‌ی ئه‌وانه بێت كه بانگه‌شه بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌و سزایه ده‌كه‌ن ده‌بوایه هه‌ر به چه‌ند جارێك جێبه‌جێكردنی ئه‌و سزایه تاوانی دزی له‌و وڵاته‌دا تۆوی نه‌مایه، به‌ڵام كار گه‌یشتوه‌ته ئه‌وه‌ی هه‌زاران كه‌س تا ئێسته ده‌ستیان ببڕدرێت! هه‌تا هه‌ندێك جار گه‌نج و مێردمنداڵی مه‌ككه‌یی گیرفانی حاجیه‌كان ده‌بڕن، هه‌روه‌كو ئه‌وه‌شمان له‌یاده چۆن شۆفێرێكی تاكسی له مه‌دینه حاجییه‌كی كوردی روت كرده‌وه. به‌تایبه‌تی كه ماوه‌یه‌كه باری ئابوریی ئه‌و وڵاته (به‌تایبه‌تی ده‌رامه‌تی تاكه‌كه‌س) روی له دابه‌زین كردوه و داهاتی نه‌وت كه‌می كردوه، بۆیه ئێسته شه‌پۆلێكی دزی و تاوانكاری ئه‌و كۆمه‌ڵگایه‌ی گرتوه‌ته‌وه، كه سزادانی چه‌ند كه‌سێكی داماو چاره‌سه‌ری ناكات.\nله ڕابردوی مێژوی ئیسلامییشدا، هه‌رچه‌ند سزای بڕینی ده‌ست جێبه‌جێ كراوه به‌ڵام هه‌رگیز ئه‌و سزایه نه‌یتوانیوه دزی بنه‌بڕ بكات. نمونه‌یه‌ك كه ئه‌م ڕاستیه‌مان بۆ ده‌سه‌لمێنێت ئه‌و ده‌نگ‌وباسه‌یه كه طه‌به‌ری له‌مێژوه‌كه‌یدا ده‌یگێڕێته‌وه: ده‌ڵێت جارێك عومه‌ری كوڕی خه‌ططاب شه‌وێكی دره‌نگ هات بۆ ماڵی عه‌بدوڕڕه‌حمانی كوڕی عه‌وف، عه‌بدوڕڕه‌حمان لێی پرسی كه به‌م شه‌وه دره‌نگه بۆچی هاتوه، عومه‌ریش وتی: "كۆمه‌ڵێك هاتون له بازاڕ باریان خستوه و ترسم هه‌بو دزه‌كانی شاری مه‌دینه دزییان لێ بكه‌ن، با بچین پاسه‌وانییان بكه‌ین"(٤). بڕوانه عومه‌ر وتویه‌تی (دزه‌كانی مه‌دینه) (سراق المدینة)، مانای وایه له‌گه‌ڵ بڕینی ده‌ستیشدا به‌رده‌وام له پایته‌ختی ئیسلامیشدا دز هه‌بون و هه‌مو كاروانییه‌كیش مه‌ترسیی دزیی له‌سه‌ر بوه.\nجگه له‌وه‌ی پێم وایه سزای به‌ندكردن باشتر ده‌توانێت كۆمه‌ڵگا له مه‌ترسیی دز و جه‌رده دوربخاته‌وه، هیچ نه‌بێت چه‌ند مانگێك یان چه‌ند ساڵێك ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌كرێن.\n١٢. ده‌ڵێن توندیی ئه‌م سزایه وا له هاوڵاتیان ده‌كات بیر له دزی نه‌كه‌نه‌وه. به‌ڵام هه‌مومان ده‌زانین كه ئه‌و كه‌سه‌ی تاوانی دزی و هه‌ر تاوانێكی تر ئه‌نجام ده‌دات به هیوای ئه‌وه نیه ده‌ستگیر بكرێت، به‌تایبه‌تی دزی كه تاوانێكی نهێنیه، زۆربه‌ی دزیه‌كانیش ئاشكرا نابن. پێشتریش نمونه‌مان هێنایه‌وه له‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی له سه‌رده‌مانی ئیسلامیی ڕابردویشدا (وه‌كو سه‌رده‌می عومه‌ر) و له‌سه‌رده‌می نوێیشدا (وه‌كو له سه‌عودیه) سزای بڕینی ده‌ستی دز جێبه‌جێ كراوه و نه‌یشیتوانیوه دزی بنه‌بڕ بكات و هه‌ر دزی كراوه و دز هه‌ر زۆر بوه.\n١٣. ده‌ڵێن سزا ئیسلامیه‌كه وا له‌و كه‌سه ده‌كات هه‌میشه بیری تاوانه‌كه‌ی هه‌بێت، به‌ڵام ئێمه ده‌ڵێین ئه‌م سزایه وا له‌و مرۆڤه ده‌كات هه‌میشه و تا مردن له ئازاردا بژی، ئه‌م سزایه سزایه‌كی یاسایی نیه، به‌ڵكو كه‌مئه‌ندامكردنه و شوێنه‌واره‌كه‌ی هه‌تا مردن ده‌مێنێته‌وه، جارێكی تر ئه‌و مرۆڤه ناتوانێت له كۆمه‌ڵگادا رۆڵی مرۆڤی خێرخواز و متمانه‌پێكراو ببینێت.\n١٤. ده‌ڵێن به‌ندكردن و ڕاگرتنی تاوانبار له به‌ندیخانه‌دا تێچون و ئه‌ركێكی زۆر ده‌خاته ئه‌ستۆی ده‌وڵه‌ت، بۆیه وا باشتره سزای خێرا و یه‌كجاره‌كی بدرێن و ڕانه‌گیرێن! من پێم وایه ده‌زگای به‌ندكردن و سزادان كه‌مترین ئه‌رك و تێچونی هه‌یه به به‌راورد به بواره‌كانی تر (ئه‌مه‌ش چونكه به‌ندیخانه له خۆیدا واته شوێنێكی بێ خزمه‌تگوزاری، و ئه‌وه فه‌لسه‌فه‌كه‌یه‌تی!)، له‌گه‌ڵ ئه‌و پێویستی و رۆڵه گرنگه‌یشدا كه هه‌یه‌تی له پاراساتنی ئاسایش و سه‌روماڵی هاوڵاتیاندا.\n١٥. به‌ندیخانه كه‌شێكی له‌بار بۆ مرۆڤ دروست ده‌كات بۆ بیركردنه‌وه و په‌شیمانبونه‌وه و به‌خۆداچونه‌وه، كاتێكیش ئازاد كرا ده‌توانێت ببێته‌وه به مرۆڤێكی ئاسایی. به‌ڵام سزای بڕینی ده‌ست دور نیه ببێته هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه رقێكی توند له كۆمه‌ڵگا هه‌ڵ بگرێت و ببێته تاوانكارێكی ترسناك. هه‌ندێك جار تاوانكاره ترسناكه‌كان مرۆڤی جه‌سته‌شێواو و ده‌رون ئاڵۆز و گرێدارن.\n(١) بڕوانه: جواد علي، المفصل فی تاریخ العرب قبل الإسلام. دار الساقي، الطبعة الرابعة، ٢٠٠١. جـ. ١٠، الفصل: ٥٨: الملك والاعتداء علیه، السرقة، ص. ٢٧٦.\n(2) بڕوانه: الجبرتي، عبد الرحمن، عجائب الآثار فی التراجم والأخبار. دار الجیل، بیروت،. جـ. ٣، ص‌ص. ٣٤٦ ـ ٣٥٠.\n(٣) بڕوانه: صخر، محمد، آل سعود، من أین؟ إلی أین؟ دار القصیم للطباعة و النشر، الطبعة الأولی، ١٩٨١. مكتبة الحرمین علی الإنترنت. ص. ٢١.\n(٤) بڕوانه: الطبري، تاریخ الأمم والملوك. دار الكتب العلمیة، بیروت، الطبعة الأولی، ١٤٠٧ هـ. جـ. ٢، ص. ٥٦٧.


ANF | حکومەتی تورک زیانلێکەوتووانی بوومەلەرزەکەی وان سزا دەدات\nحکومەتی تورک لە جێگای ئەوەی هاوکاری زیانلێکەوتووانی بوومەلەرزە بکات، زیاتر زیانیان پێدەگەیەنێت. بە تایبەتی ئەو گوندانە سزا دەدات کە دەنگیان بە هەدەپە داوە.\nچوارشه‌ممه, 26 Feb 2020, 11:43\nبوومەلەرزەکەی شاری خۆی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کاریگەری لەسەر ٤ گوندی ناوچەی ئەلباکی وان دانا. بە هۆی بوومەلەرزەکە کە بە پلەی ٥.٩ لە ئەلباک ڕوویدا ٩ کەس گیانیان لەدەستدا و ٣٧ کەسیش برینداربوون کە دۆخی ٩ کەسیان سەختە و بە سەدان خانووی هاوڵاتیانیش وێران بوون. حکومەتی تورک کە دوای بوومەلەرزەکە هاوڵاتیانی پشتگوێخستووە، ڕێگری لە هاوکاریەکانی هەدەپە و رێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنیش دەکات، بۆ ئەوەی هاوکاری پێشکەش نەکەن. موراد سارساچ پەرلەمانتاری هەدەپە ئاماژەی بە هەڵوێستی حکومەت کرد و وتی، "کورد سزا دەدرێت."\nلەگەڵ ئەوەی ٤ ڕۆژ بەسەر بوومەرلەزەکەدا تێپەڕێوە، حکومەت تورک هێشتا هەنگاوی پێویستی نەناوە و هاوکاری پێشکەش نەکردووە.\nبە ڕادەی پێویست خۆراک، بەتانی، چادر و پەناگە بۆ ئاژەڵەکان دابین نەکراون. ئاوی خواردنەوە نە بۆ هاوڵاتیان و نە بۆ ئاژەڵەکانیان دابین نەکراوە. نیوەی ئاژەڵەکان لەناوچوون، ئەوانەی کە ماون ئەگەری هەیە لەناوبچن. لە هەرێمەکە کە پلەی سەرما ١٠ پلە لە ژێر سفردایە، زەحمەتە هاوڵاتیان لە دەرەوە بژین. مەترسی بڵاوبوونەوەی ئەفلۆنزاش هەیە. ئەگەر بڵاوبوونەوەی نەخۆشی تریش هەیە، لەبەرئەوەی لەژێر داروپەردووکاندا ئاژەڵی مردوو هەیە و دەرنەهێنراون. هاوکاری هاوڵاتیان و ڕێکخراوەکان ئاستەنگ دەکرێت. بە بیانۆی 'پێویستە هاوکاری لە ڕێگای ئافادەوە دابەشبکرێت' ڕێگری دەکرێت.\nموراد سارساچ پەرلەمانتاری هەدەپەی وان لەبارەی ئاستەنگکردنی هاوکاریەکان لە لایەن قەیومەوە وتی، هاوکاریەکان جگە لە ڕیگەی ئافادەوە قبوڵناکرێت کە ئەویش خەمساردی دەکات. سارساچ وتی، "پەرلەمانتارانی هەدەپە، نوێنەرانی دەبەپە، هەدەکە و کەجەدە و هاوسەرۆکی شارەوانیەکانی، سێرت، ئێلح، پاتنۆس، گیادن، هەوڵیاندا هاوکاری پێشکەش بکەن و خواردن و پەناگە و شیر و خواردنی منداڵان ڕەوانە بکەن، بەڵام ڕێگیران لێکرا. رایانگەیاند پێویستە هاوکاری ڕادەستی ئافاد بکرێت. ئێمەش ئەوەمان قبوڵ نەکرد. لە بوومەلەرزەکانی پێشوودا بینیمان، هاوکاری زیانلێکەوتووان و لێقەوماوان ناکرێت. هاوکاری لە کۆگاکاندا دەشاردرێتەوە و بە شێوەیەکی نایەکسان دابەش دەکرێت. دۆسیەی ئاکەپە لەم بابەتەدا باش نییە."\nلە گوندێک ٨ کەس گیانیان لەدەستدا\nسارساچ ڕاشیگەیاند، مافیان هەیە وەک پارتێکی سیاسی هاوکاری دابەش بکەن و وتی، "هاوکاری ئێمەیان گەڕاندەوە، بەڵام ئێمە سەردانی گوندەکانمان کرد. زۆربەیان دەنگدەری هەدەپەن. هەوڵیاندا هەوایەکی وا دروست بکەن کە ڕێکخستنێکی باش کراوە، بەلام ئێەم لە بەرانبەر هاوکاریەکان بووینەتە ڕێگر. ئامانجیان ڕەشکردنی هەدەپە و سزادانی کوردە. وەزیرەکان کە دێن، چەند دەقەیەک دەمێننەوە و دواتر دەڕۆن. لەو گوندەی ٨ کەس گیانیان لەدەستداوە، هاوڵاتیان باسی هەموو شتێکیان بۆ کردین.\nچادری تایبەت بە زستانیان پێنادرێت\nسارساچ ئاماژەی بەوەکرد، ئەو چادرانەی کە لە هاوینیشدا بەکارناهێنرێن بە هاوڵاتیان دراوە و وتی، "حکومەت هەم خۆی هاوکاری ناکات و هەم ڕێگری لە هاوکاریەکان دەکات. هەر جێگایەک وەک هەرێمی ئافاد ڕاگەیەنرا، پێویستە حکومەت بە شێوەیەکی ئەخلاقی بجووڵێتەوە کە ئەویش لای ئاکەپە نییە. دوای بوومەلەرزەکەی وان، ئەو خانووانەی کە بە ٤٢ هەزار لیرە دروست کرا بە ناوی هاوکاری لێقەوماوان بە ١٠٠ هەزار لیرە فرۆشران. دەبێت هەرێمێک کوردی لێنەبێت، ئینجا وەک هەرێمی ئافاد ڕابگەیەنرێت. لە بوومەلەرزەکەی وانیشدا هەرێمی ئافاد ڕانەگەنرا. تۆکی خانووەکان دروست دەکات. بەڵام پارە لە گیرفانی هاوڵاتیان دەردەهێنێت. خۆیان و وەزیرەکانیان بە تەنها شۆو دەکەن. بە ئۆتۆمبێڵی زرێپۆش و سەربازی دێن و دیمەنەکانیان تۆمار دەکەن و دەگەرێنەوە. ئەوەش شێوەی سزادانی کوردەکانە. ئەم هەرێمە، هەرێمێکە کە دەنگمان تێیایدا زۆر بووە."\nپێویستی بە هاوکاری هەیە\nموختاری گوندی ئەلبیس جەزمی ئاسڵانیش ڕایگەیاند، تا ئێستاش بوومەلەرزەی بچووک ڕوودەدەن و گوندیەکان لەناو دۆخێکی سەختدان. ئاسڵان وتیشی، "٥٠% ماڵی هاوڵاتیان ڕووخاون، ٥٠% تریش زیانیان بەر کەوتووە. داوا لە هەموو لایەک دەکەین، هاوکاری لێقەوماوان بکەن."


که‌رشی که‌مه‌ره - زگ له پیاوان – چه‌وری زگ\nکه‌رشی زگ ته‌ندروستی نیه، بزانه چی ده‌بێته هۆی دروست بوونی که‌رشی زگ، ئه‌و مه‌ترسیانه چین که که‌رشی زگ دروستیان ده‌کات له‌سه‌ر ته‌ندروستی له‌شی پیاو، تۆ ده‌توانیت چی بکه‌ی بۆ لابردنی کێشی زیاد؟\nئه‌گه‌ر تۆ ته‌نها چه‌ند کیلۆگڕامێک له کێشت زیاده، له‌م باره‌دا تۆ به‌ته‌نها نیت. به‌ڵام ئه‌مه بارێکه که ڕۆیشتن به دوای عامێ بیرۆکه‌یه‌کی باش نیه. زیادی کێش به‌تایبه‌تی چه‌وری زگ چه‌ندین مه‌ترسی له‌خۆ ده‌گرێت.\nبۆچی چه‌وری زگ جێگه‌ی گرنگندانه له پیاوان؟\nئه‌و که‌سانه‌ی که چه‌وری زگیان هه‌یه له مه‌ترسی گه‌وره دان بۆ گه‌لێک له کێشه‌ی مه‌ترسیداری ته‌ندروستی به به‌راورد له‌گه‌ڵ ئه‌و که‌سانه‌ی که چه‌وریان هه‌یه به‌ڵام له جێگای تری له‌شیان کۆیان کردۆته‌وه نه‌ک زگ. هه‌روه‌ها پیاوان زۆر له‌بارن بۆ کۆکردنه‌وه‌ی چه‌وری له زگ و که‌مه‌ره‌یان زیاتر له ئافره‌تان. بڕێکی زۆر له چه‌وری زگ هۆکاری مه‌ترسیداره بۆ؛\nهه‌ندێک جۆری شێره‌په‌نجه\nته‌نگه‌نه‌فه‌سی له کاتی خه‌و\nچۆن ده‌زانی تۆ بڕێکی زۆر له چه‌وری زگت هه‌یه؟\nقه‌باره‌ی که‌مه‌ره نیشانده‌رێکی باشه که ئایا تۆ بڕێکی زۆر له چه‌وری زگ هه‌یه یان نا. به‌ڵام له‌گه‌ڵ هه‌ندێک پێور هه‌یه که زۆر هه‌ستار و ورده وه‌ک ناوه‌ڕۆکی بارسته‌ی له‌ش که درێژیت به‌راورد ده‌کات له‌گه‌ڵ کێشت. قه‌باره‌ی که‌مه‌ر به ته‌نها پێشبینیه‌کی باش ده‌کات، بۆ زۆری پیاوان مه‌ترسی نه‌خۆشی دڵ و نه‌خۆشیه‌کانی تر زیاد ده‌بێت ئه‌گه‌ر قه‌باره‌ی که‌مه‌ره گه‌وره‌تر بوو له 102 سم.\nبۆ پێوانی که‌مه‌ره؛\nشریتی پێوان – فوته بخه‌ره ده‌روری زگت که‌مێک له سه‌رویی ئێسکی حه‌وز، دڵینا به که شریته‌که له ده‌وری زگت له یه‌ک ئاستدایه، په‌ستان مه‌خه‌ر سه‌ر پێستی زگ، پاشان له کاتی هه‌ناسه‌دانه‌وه پێوانه بکه.\nئایا ته‌مه‌ن ڕۆڵ ده‌بینێت له دروست بوونی چه‌وری که‌مه‌ره؟\nله‌گه‌ڵ به‌ساڵاچوون، تۆ ماسولکه‌کانی له‌شت له ده‌ست ده‌ده‌یت به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر تۆ که‌سێكی به جووله و وه‌رزشکار نه‌بیت. به‌مه‌ش به‌کاربردنی گه‌رمۆکه له‌لایه‌ن له‌شه‌وه هێواش ده‌بێته‌وه، جا ئه‌گه‌ر تۆ گه‌رمۆکه‌ی خۆراکت که‌م نه‌که‌یه‌وه یاخود جوله و وه‌رزش نه‌که‌ی ئه‌و کات کێشت زیاد ده‌بێت.\nئایا چه‌وری که‌مه‌ره په‌یوه‌ندی هه‌یه به بۆماوه؟\nبۆهێله‌کانت کاریگه‌ریان هه‌یه له‌سه‌ر چانسی بوون به کێش زیاد یاخود قه‌ڵه‌و، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر تۆ چه‌وری زیادت هه‌بێت له له‌شت. به‌ڵام له زۆربه‌ی باره‌کاندا شێوازی ژیان هۆکاری به‌رپرسیاره له چه‌وری که‌مه‌ره.\nئایا ڕاسته ئه‌گه‌ر بیره یاخود کحول بخورێته چه‌وری که‌مه‌ره دروست ده‌بێت؟\nئه‌گه‌ر بڕێکی زۆر له کحول بخورێته‌وه ده‌بێته هۆی دروست بوونی چه‌وری که‌مه‌ره. خواردنه‌وه‌ی بڕێکی زۆر له کحول له هه‌ر جۆرێک بێت ده‌بێته هۆی زیادکردنی چه‌وری که‌مه‌ره. هه‌وڵ بده به‌شێوه‌یه‌کی مامناوه‌ندی بخۆیه‌وه، هه‌روه‌ها که‌م کردنه‌وه‌ی گه‌رمۆکی به‌کاربردوو له خۆراک یارمه‌تیت ده‌دات له خۆ دوورگرتن له چه‌وری که‌مه‌ره.\nچۆن ڕزگارت ده‌بێت له چه‌وری زگ یاخود چه‌وری که‌مه‌ره؟\nگه‌رمۆکه‌ی خۆراکی خوراو که‌م بکه‌وه\nجووله‌و وه‌رزش زیاد بکه


به‌های تمه‌نی ئێرانی به‌رامبه‌ر به دۆلاری ئه‌مریكی هاڕه‌ی كرد\n04:11 - 05/07/2020 497 جار خوێندراوەتەوە\nجارێکی دیکە نرخی دراوی ئێرانی بەرامبەر دۆلاری ئه‌مریكی توشی داشکانێکی گەورە بوو، بەجۆرێک نرخی یەک دۆلار بەرامبەر (217) هەزار ریاڵی ئێرانییە.\nئەمڕۆ یەکشەممە، جارێکی دیکە نرخی دراوی ئێرانی بەرامبەر دۆلاری ئەمەریکی توشی داڕوخانێکی گەورە بوو، کە ئەوەش کەمترین نرخە کە لەماوەی رابردودا تۆماری کردبێت، بەهۆیەوە دۆخی ئابوری ئەو وڵاتە توشی شڵەژانێکی زیاتر دەبێت.\nلە یەکەم کاردانەوەشدا، حەسەن رۆحانی، سەرۆک کۆماری ئێران لەگەڵ تیمی ئابوریی وڵاتەکەی کۆبوەوە و داوای لە بانکی ناوەندی کرد، کە کۆنتڕۆڵی نرخی دراوی وڵاتەکەیان بەرامبەر دراوی بیانی بکەن، هەروەها دۆخی ئابوریی وڵات ببوژیننەوە، کە لەماوەی رابردو و بەهۆی بڵاوبونەوەی کۆرۆنا و پەککەوتنی ئاڵۆگۆڕی بازرگانی دوچاریان بوە.\nرۆحانی ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، سەقامگیریی دەگەڕێتەوە بۆ ئابوری ئێران و بازاڕی دراو، ئەوەش دوای دەستپێکردنەوەی پڕۆسەی هاوردە و هەناردەکردن لەماوەیەکی نزیکدا.\nسەرۆک کۆمار رەتیکردنەوە، کە دۆخی ئابوری لەژێر کۆنتڕۆڵی حکومەت دەرچوبێت و جەختی کردەوە، دەستپێکردنەوەی پڕۆسەی بەرهەمهێنانی ناوخۆیی و هەناردەکردن و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە نەوت، هەنگاوی گرنگن بۆ بوژانەوەی ئابوری، کە بەهۆی گەمارۆکان و ڤایرۆسی کۆرۆناوە، ئابوری ئێران روبەڕوی گرفت بوەتەوە.\nداهاتى خاڵە سنورییەکان لە مانگى رابردوو ئاشکرا بوو\nنرخى زێڕ بەردەوامە لە بەرزبووەنەوە\nنرخى نەوت دابەزییەوە\nنرخی زێڕ زیاتر به‌رزبووه‌وه


کۆڵبەرێکی کورد لە سنووری نەوسوود بە تەقەی هێزە نیزامییەکان پێکرا\n10:03 - 23 بەفرانبار 2720\nڕۆژی دووشەممە ٢٢ی بەفرانبار، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی "عیرفان عەزیزیانی" کوڕی محەممەد ساڵح خەڵکی شاری سەلاس‌باوەجانی، بە تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی لە سنووری نەوسوود بریندار کرا.\nئەو کۆڵبەرە کوردە، بە بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوو لەلایەن هێزە نیزامییەکانەوە تەقەی لێکراوە و بۆ چارەسەری پزیشکی ڕەوانەی ناوەندێکی دەرمانی کرابوو.\nئەو کۆڵبەرە لەو ڕووداوە، باسک و شانی بە تەقەی هێزە نیزانییەکان پێکراوه.\nلەو پەیوەندییەدا، ڕۆژی هەینی ١٩ی بەفرانبار، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی "ئومید ساڵحی" کوڕی یەدوڵڵا خەڵکی گوندی "نگڵـ"ـی بەخشی کەڵاتەرزانی شاری سنە، بەهۆی تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی لە بەرزاییەکانی ملەی "تەتە" پێکرا.


كەلار.. تیمی گەڕۆكی تەندروستی پێكدەهێنرێت – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/كەلار.. تیمی گەڕۆكی تەندروستی پێكدەهێنرێت\nكەلار.. تیمی گەڕۆكی تەندروستی پێكدەهێنرێت\nسەنتەری خزمەتی كۆمەڵگایی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی بەهامەهەنگی و هاوكاری نەخۆشخانەی قەڵاو پەیمانگای تەكنیكی كەلار و تەندروستی گەرمیان لەشێوەی تیمی گەڕۆك وشیاری و پشكنین لەسەر ڤایرۆسی كۆرۆنا لەسنوری گەرمیان ئەنجام دەدرێت.\nپەیمانگای تەكنینی كەلار بڵاویكردوەتەوە هاتووە:”لە چوارچێوەی كار وچالاكیەكانی سەنتەری خزمەتی كۆمەڵگایی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی، و لە سۆنگەی ھەستكردنمان بەرپرسیارێتی بەرامبەر بە دۆخی بڵاوبوونەوەی نەخۆشی كۆرۆنا (كۆڤید-١٩ ) بەڕێژەیەكی بەربڵاو لە ناوچەی گەرمیان و نەبوونی شوێنی مانەوەی تایبەت لە نەخۆشخانەی قەڵا،، پەیمانگاكەمان،، پەیمانگای تەكنیكی كەلار بە ھەماھەنگی لە گەڵ بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی گەرمیان، هەلدەسێت بە درووست كردنی تیمی گەرۆك لە مامۆستایان و ستاف و دەرچوانی هەردوو بەشی پەرستاری و شیكاری نەخۆشییەكان،\nرونیشكراوەتەوە:”بۆیە لێرەوە داوا لە دەرچووانی ساڵانی پێشووی ھەردوو بەشی ناوبراو دەكەین یٔەوەی یٔارەزووی كاری خۆبەخشی هەیە پەیوەندیمان پێوە بكات بە مەبەستی خزمەت كردنی ناوچەكەمان. لەرێگەی یٔەو ژمارە مۆبایلەی لای خوارەوە یاخود ناردنی ناوی سیانی و ناونیشاو ژمارەی مۆبایل بەنامە بۆ پەیجی پەیمانگا ژ.م ٠٧٧٠٢٤٥٨١٥٩\nPrevious بەشە دەرمانی سلێمانی وهەڵەبجە راستەوخۆ رەوانە بكرێن\nNext Today’s cabinet meeting approved Phase II of the KRG’s biometric programme, as part of our commitment to the reform agenda and digital transformation. We are also reorganising Kurdistan’s agricultural sector to create new revenue streams and prevent misuse of farmlands.


له‌ده‌روازه‌ی سێمالكا به‌كۆبوونه‌وه‌یه‌ك سایكس پیكۆ شه‌رمه‌زار ده‌كرێ‌و داوای یه‌كگرتوویی كورد ده‌كرێ | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە کوردستان ڕۆژئاوا له‌ده‌روازه‌ی سێمالكا به‌كۆبوونه‌وه‌یه‌ك سایكس پیكۆ شه‌رمه‌زار ده‌كرێ‌و داوای یه‌كگرتوویی كورد ده‌كرێ\nله‌ده‌روازه‌ی سێمالكا به‌كۆبوونه‌وه‌یه‌ك سایكس پیكۆ شه‌رمه‌زار ده‌كرێ‌و داوای یه‌كگرتوویی كورد ده‌كرێ\nنیلۆفه‌ر قۆچ، هاوسه‌رۆكی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی كوردستان(كه‌نه‌كه) باسله‌وه‌ده‌كات دوای ئه‌وه‌ی كۆنگره‌كه‌یان دوێنێ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئه‌نجامداوه، بڕیاریانداوه گردبونه‌وه‌یه‌ك ئه‌نجامبده‌ن له‌سه‌ر سنوری نێوان باشورو خۆرئاوای كوردستان له‌ده‌روازه‌ی سێمالكا بۆ شه‌رمه‌زاركردنی رێككه‌وتننامه‌ی سایكس پیكۆ.\nگردبوونه‌وه‌كه له‌كاتێكدایه ئه‌مڕۆ 100 ساڵ به‌سه‌ر رێككه‌وتننامه‌ی “سایكس – پیكۆ” تێده‌په‌ڕێت كه له 16ی ئایاری ساڵی 1916 له‌نێوان به‌ریتانیا، فه‌ره‌نساو روسیا به‌سترا بۆ دابه‌شكردنی ناوچه‌كانی ژێركۆنترۆڵی ئیمپراتۆری عوسمانی.\n“ئێمه بۆیه ئه‌و شوێنه‌مان هه‌ڵبژاردووه، چونكه ئێستا له‌و دوو به‌شه‌ی كوردستان كورد خۆی فه‌رمانڕه‌وایی ده‌كات ئه‌مه‌ش ده‌ستكه‌وتێكی باشه‌و ده‌توانرێت سوودی لێ وه‌ربگیرێت به‌یه‌كێتی‌و ئاشتی”هاوسه‌رۆكی كه‌نه‌كه وای وت.\nبڕیاره له‌هه‌ردوو دیوی باشورو خۆرئاوای كوردستانه‌وه خه‌ڵك به‌شداریی له‌و گردبوونه‌وه‌یه‌دا بكه‌ن، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش حكومه‌تی هه‌رێم له‌دیوی باشوور هێزێكی زۆری له‌ده‌روازه‌كه كۆكردۆته‌وه.\nبه‌درخان میرزا، به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌روازه‌ی سێمالكا ئه‌وه‌ی خسته‌ڕوو بۆ شه‌رمه‌زاركردنی رێككه‌وتنی سایكس پیكۆ، ئه‌مڕۆ شاندێك له‌باشووری كوردستانه‌وه ده‌چنه ده‌روازه‌ی سێمالكا، هه‌ر بۆ هه‌مان مه‌به‌ست‌و شه‌رمه‌زاركردنی رێككه‌وتننامه‌ی سایكس پیكۆ‌و خه‌ڵكی رۆژئاوای كوردستانیش ده‌چنه به‌رده‌م ده‌روازه‌ی سێمالكا.\nبه‌وته‌ی به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌روازه‌كه، پێده‌چێت رێگا به‌وشانده نه‌درێت له هه‌رێمی كوردستانه‌وه بچنه رۆژئاوای كوردستان، وتی”زانیاریمان له‌سه‌ر ئه‌وشانده نییه كه له‌باشووره‌وه دێن بۆ ده‌روازه‌كه”.\nبه‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌روازه‌ی سێمالكا، وتیشی”حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هێزێكی زۆری ئاسایشی له‌ده‌روازه‌كه كۆكردووه‌ته‌وه”.\nله‌باره‌ی ده‌نگۆكانی داخستنی ده‌روازه‌ی سێمالكا، به‌درخان میرزا ئه‌وه‌ی خسته‌ڕوو كه ده‌روازه‌ی سێمالكا كراوه‌یه‌و ئه‌وان وه‌ك به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌روازه‌كه ئاماده‌ن بۆ پێشوازیكردنی هه‌ركه‌سێك.\nلایخۆیه‌وه نیلۆفه‌ر قۆچ ره‌تیكرده‌وه گردبوونه‌وه‌كه‌ی ئه‌مڕۆ بۆ ناره‌زایی ده‌ربڕین بێت له‌دژی داخستنی ده‌روازه‌ی سێمالكا، وتی”ئه‌وه په‌یوه‌ندی به‌وه‌وه نییه، به‌ڵكو ئێمه بۆیه ئه‌و چالاكییه ده‌كه‌ین بۆشه‌رمه‌زاری‌و دژایه‌تی ئه‌و رێككه‌وتنه‌یه‌و داخستنی سێمالكا په‌یوه‌ندی به‌كێشه‌ی سیاسی نێوان چه‌ند لایه‌نێك هه‌یه‌و ئه‌وه‌ش به گفتوگۆ چاره‌سه‌ر ده‌بێت‌و داخوازیشمان بۆ هه‌رلایه‌نێكی كورد ئه‌وه‌یه یه‌كگرتووبن‌و یه‌كێتی خۆمان بپارێزین”.\nبابەتی پێشووڕژیمی ئێران لە ناوچە ئازەرییەکان بانگەشە بۆ رژاندنی خوێنی کورد دەکات\nبابەتی دواترشەپۆلی نوێی کۆکردنەوەی ماهوارە لە قوروە