ددان سپیکردن تێکەڵ دەکات لە ماڵەوە - بابەت\nالرئيسية ⁄ گرنگی دان بە خۆت ⁄ جوانكاری دان ⁄ ددان سپیکردن تێکەڵ دەکات لە ماڵەوە\n1 ددان سپیکردن تێکەڵ دەکات لە ماڵەوە:\n1.2 سپیکردنی ددانەکان لە ماڵەوە:\n1.3 ڕێگای سروشتی تر بۆ سپی کردنەوەی ددانەکان:\nددان سپیکردن تێکەڵ دەکات لە ماڵەوە:\nسپیکردنەوەی ددانەکان هەر ڕێوشوێنێکە کە ددانەکان سپیتر دەرکەون، سپیکردنەوەش یان لەڕێگەی پرۆسە فیزیکییەکان ئەنجام دەدریت کە رەنگکردنی دەرەکی لە ڕووکەشی ددانەکان لادەبرێت، یان بە پرۆسە کیمیاییەکان، کە ماددە کیمیاییەکان لەگەڵ دداندا کار لێکدەکەن بۆ ئەوەی سپیتر بکەن، و زۆر لە شێوازە سپیکردنەوەی ددانەکان، کە بریتین لە خڵپەی ددانی سپیکراو، ماددە سپیکەرەوەکانی سەر بە دژە وەک جەل، لولەی سپیکەرەوە، سپیکردنەوە، و پلۆدەر، جگە لە ماددەکانی کلینیکی پزیشکی ددان، شایانی باسە. لەسەر ئەنجامی نموونەیی سپیکردنەوە دەبێت چەند مەرجێک هەبێت لەوانە بوونی بنێشت و ددانی تەندروست ، هەروەها نەبوونی پڕبوون لە ددانەکان سپیکردنەوە چینی دەرەوەی ددان ناسڕێتەوە یان شێوەی ددانەکە دەگۆڕێت ، هەروەها بە زۆری بژاردەیەکی باشترە لە بەدیلەکانی تری وەک ڕازانەی سیرامیک چونکە گۆڕانکاری لە ڕواڵەتی دداندا ناگۆڕێ .\nسپیکردنی ددانەکان لە ماڵەوە:\nزۆر ڕێگا هەیە بۆ سپیکردنەوەی ددان لە ماڵەوە بۆ ئەو کەسانەی حەزیان لە بەکارهێنانی ماددە کیمیاییەکان نییە، لەوانە:\nبە بەکارهێنانی سۆدە بە بەکارهێنانی سۆدە، چونکە خواردنەوەی سۆدە توانای سپیکردنەوەی ددانی هەیە، لەبەر ئەوەش یەکێکە لەو مادانەی کە لە هەوی دداندا بەکار هاتووە، ئەم ماددەیە مادەیەکی بڕبڕکە کە توانای لە ڕڕدراندنی بەرازی ڕووکەشی هەیە، چونکە ئەم مادەیە ناوەندێکی بنکە پێک دەهێنێت کە رێ لە گەشەی بەکتریا دەگرێت، هەروەها لە شەو و ڕۆژ دا ئەنجامی ئەم مادەیە نادات، بەڵام کەسەکە تێبینی گۆڕانکاری لە دەرکەوتنی ددان دەکات لە ماوەی ماوەیەکی کاتدا هەندێک توێژینەوە دەریان خستوە کە هەویری ددان کە بریتی لە خواردنەوەی خواردنەوەی سۆی برژاندن کاریگەری ڕوون یان لەسەر دروست بوونی سۆدەی برژاندن هەیە و لە شەو و ڕۆژدا ئەم مادەیە ناداتە ئەنجام، بەڵام کەسەکە تێبینی گۆڕانکاری لە دەرکەوتنی ددان دەکات لە ماوەی ماوەیەکی کاتدا هەندێک توێژینەوە دەریخستوە کە هەوی ددان کە بریتییە لە دروستکردنی سۆدەی برژاندن کاریگەری ڕوون یان لەسەر دروست بوونی سۆدای برژاندن هەیە کە لە شەو و ڕۆژ دا ئەم مادەیە نادات نە ئەم مادەیە ئەنجامی دەدات، بەڵام کەسەکە تێبینی گۆڕانکاری لە دەرکەوتنی ددان دا دەکات لە ماوەی ماوەیەکی کاتدا هەندێک توێژینەوە دەریانخستوە کە هەویددان کە لە شێوەی دروستکردنی ڕەنگی ڕووکەشی ڕەنگ دروست دەکات، چونکە ئەم مادەیە ناوەندێکی بنکە پێک دەهێنێت کە رێ لە گەشەی بەکتریا دەگرێت، هەروەها لە شەو و شەو و ڕۆژدا ئەم مادەیە نادات ە ئەم مادەیە، بەڵام کەسەکە تێبینی گۆڕینی دەرکەوتنی ددان دەکات لە ماوەی ماوەیەکی کاتدا هەندێک توێژینەوە دەریخستوە کە هەویری ددان کە لە خۆگرتنی ڕەنگی ڕووکەشی هەیە، چونکە ئەم مادەیە ناوەندێکی بنکە پێک دەهێنێت کە رێ لە گەشەی بەکتریا دەگرێت، هەروەها لە شەو و شەو و ڕۆژدا ئەو مادەی سپیکردنەوەی ددانەکان، وە ڕێژەی سۆدە لە هەویری دداندا زیاتر دەبێت توانای سپیکردنی زیاتر ، جگە لەکاریگەریی لەسپیکردنی دداندا ، سۆدەی نان کاریگەریی لابردنی چینی پلاکی لەڕووی ددانەوە هەیە ، وەک ئەوەی لەلایەن لێکۆڵینەوەکانەوە ئاماژەی بۆ کراوە ، بۆ دروستکردنی ئەو تێکەڵەیەش دەبێت کەوچکێکی چای سۆدا ی برژاندنی سۆدا دابنێ و لەگەڵ دوو کەوچکی چای ئاو تێکەڵی بکات تا تێکەڵی دەبێت بەشێوەی دۆشاو و دواتر ددانەکان بەبەکارهێنانی مسواک دەفڵن و دەتوانرێت لەماوەی هەفتەدا چەند جارێک بەکاربهێنرێت .\nبەکارهێنانی سرکەی ترشی سێو، ئەوەی جێگای سەرنج و تێرامانبێت، سرکەی سێو بۆ ماوەی چەند سەدەیەک وەک مادەیەکی ستریکەو دژە ڤایرۆس بەکار هاتووە، جگە لەوەی پاککەرەوەیەکی سروشتییە و ئەو ماددە چالاکەی کە لە سرکەی ترشی سێودا هەیە ، ترشی ی استیک ئەسیدە ، ئەم ترشییە لە کوشتنی بەکتریابەرپرسیارە ، ئەم توانایە لە کوشتنی بەکتریاکان دەیکاتە مادەیەکی بەسوود لە پاککردنەوەی دەم و ددانسپیکردندا ، بەڵام پێویستە تێبینی ئەوە بکرێت سرکەی سێوی سرکەی سێو یسی توانای هەڵکردن و ڕوتاندنی میناوی ددانی هەیە ، هەر بۆیەیش پەسەند ناکرێت کە لە ناو ئەو جۆرە بێت . ڕۆژانە بەکاری بهێنە ، هەروەها لەکاتی بەکارهێنانیدا پێویستە ئەو کاتەی دەست لەددانەکان دەدات کەمبکاتەوە ، هەروەها بۆ بەکارهێنانی وەک شۆردێکی زارەکی کە بەئاو داڕماوەو دواتر چەند خولەکێک بەباندەی تێدەکرێت و پێویستە دوای ئەوەی کاری پێدەکرێت دەستبەجێ ئاوی بانداژ بکرێت .\nخواردنی سەوزە و میوە، چونکە ئەو خۆراکەی بڕێکی زۆر سەوزە و میوەی تێدایە، خۆراکێکی باشە بۆ تەندروستی لەش و تەندروستی ددان، سەوزە و میوەی خاو یارمەتیدەرە بۆ لابردنی پلاک لە ددانەکان، هەروەها فراولە و ئەناناس بە دیاریکراوی یارمەتی سپیکردنەوەی ددان دەدات، بەپێی ئەمانەی خوارەوە:\nفەرەنگی کە ترشی یوولەی تێدایە بە ناوی ترشی مالیک ، دەگوترێت ئەم ترشە یارمەتی سپیکردنەوەی ددان دەدات ، ناوداران بە خواردنەوەی سۆدە ، فەرەنگییان بەکارهێناوە بۆ سپیکردنەوەی ددانەکانیان ، بەڵام کاریگەریی ئەو تێکەڵە بەشێوەیەکی زانستی نەسەلمێنراوە ، توێژینەوەیەکی ئەم دواییەش دەریخست کە تێکەڵبوونی شەلەلەی فەرەنگی لەگەڵ خواردنەوەی سۆدا دەبێتە هۆی گۆڕانی کەم لە ڕەنگ کاتێک بە بەراورد لەگەڵ بەرهەمە بازرگانییەکانی تر و سەرەڕای کەمی کاریگەریی نەرێنی ئەو تێکەڵە لەسەر مینە ددانەکان ، بەڵام ڕەنگە بەکارهێنانی لەڕادەبەدەری ئەو تێکەڵە لە ڕادەبەدەرە لە ڕەنگدا دروست بێت . زیانی بۆ دروست دەکات بۆیە وا باشە لە هەفتەیەکدا چەند جارێک بەکاری بهێنیت و بۆ ئامادەکردنی ئەو تێکەڵەیەش لە شەتڵی فەرەنگی تازە تێکەڵ بە خواردنەوەی سۆدە دەکرێت و دواتر ددانەکان بە بەکارهێنانی فڵچە ی لێدەدات\nئەنەناس ، هەندێک بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ئەنەناس توانای سپیکردنەوەی ددانی هەیە ، چونکە برۆمیلائینی تێدایە ، ئەنزیمێک کە لە میوەی ئەناناس دا دۆزراوەتەوە ، مادەیەکی کاریگەرە لە لابردنی بەرازلەددانەکان ، لەگەڵ ئەوەشدا بەشێوەیەکی زانستی نەسەلمێنراوە کە خواردنی ئەنەناس هەمان کاریگەری ئەو مادەیە دەبێت .\nڕێگای سروشتی تر بۆ سپی کردنەوەی ددانەکان:\nهەندێک میتۆدی سروشتی هەن کە دەتوانرێت لە ماڵەوە بەکار بهێنرێت بەڵام بەشێوەیەکی زانستی نەسەلمێنراون ، یانی هیچ بەڵگەیەکی زانستی لە سەر کاریگەرییان یان سەلامەتی بەکارهێنانیان نییە ، وەک :\nخەڵوزی چالاک ، وەک فڵچەدانی ددان بە ئاردی خەڵوز دەتوانێت ژەهر لە دەم بسڕنەوە و ڕەنگاورەنگی لە سەر ڕووەکانی ددانەکان لابدەن .\nقوڕی کائۆلین کە تێیدا دەوتررێ کە لقکردنەوەی ئەم جۆرە قوڕە دەتوانێت ڕەنگاو ڕەنگ لە سەر ڕووەکانی ددانەکان لاببەیت .\nتوێکڵی میوە، بەهۆی ددان لێخۆشبوونی بە توێکڵی هەندێک جۆری میوەی وەک لیمۆ و پرتەقاڵ و مۆز، ددانەکان سپیتر دەکات\nتێبینی : ئەوانەی کە پاڵپشتی بەکارهێنانی ئەم شێوازانە دەکەن سەرکەوتنیان پشتڕاست دەکاتەوە ، بەڵام هیچ توێژینەوەیەک نییە پشتگیری ئەو قسانەبکات ، هیچ تاقیکردنەوەیەک نییە بۆ ئەوەی دڵنیا بێت لەوەی هیچ جۆرە کاریگەریلاوەکی نییە بۆ بەکارهێنان .\nددانددان سپیکردن تێکەڵ دەکات لە ماڵەوە


به‌غدا.. مامۆستا عه‌لی باپیر له‌گه‌ڵ سه‌رۆك كۆماری عێراق كۆبووه‌وه\nمامۆستا عه‌لی باپیر له‌شاری به‌غدا له‌گه‌ڵ سه‌رۆك كۆماری عێراق كۆبووه‌و، هه‌ردوولا به‌پێویستیان زانی حكومه‌تی هه‌رێم چاو به‌سیاسه‌ته‌كانی خۆیدا بگێڕێته‌وه.\nئه‌میری كۆمه‌ڵی ئیسلامیی كوردستان له به‌غدای پایته‌خت به‌هاورێیه‌تی زانا ڕۆستایی ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌ران له فراكسیۆنی كۆمه‌ڵ، له‌كۆشكی كۆماریی سه‌ردانی د. فوئاد مه‌عصوم سه‌رۆك كۆماری عێڕاقیان كرد.\nله‌كۆبوونه‌وه‌كه‌دا باس له‌په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان‌و به‌غدا كراو، جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه كرایه‌وه كه پێویسته گفت‌وگۆكان ده‌ستپێبكات له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستووریی عێڕاقی‌و پاراستنی مافه ده‌ستوورییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان.\nهاوكات جه‌ختكرایه‌وه له‌سه‌ر یه‌كڕیزیی ناوماڵی كوردو، به‌پێویستزانرا حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌جددیی چاو به سیاسه‌ته‌كانی خۆیدا بگێڕێته‌وه‌و، به‌یه‌كڕیزیی شاندێك پێكبهێنن بۆ سه‌ردانی به‌غدای پایته‌خت بۆ به‌رگریكردن له مافه ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان.\nهه‌ر له‌دیداره‌كه‌دا باس له‌پاراستنی مافه ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان كراو، به‌پێویستیانزانی په‌رله‌مانتارانی كوردستان هه‌موو میكانیزمه په‌رله‌مانییه‌كان بگرنه‌به‌ر له‌پێناو ڕاستكردنه‌وه‌ی ئه‌و بودجه‌یه‌ی كه بڕیاره له‌په‌رله‌مانی عێراق خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌می بۆ بكرێت.\n1390 جار خوێندراوەتەوە


کەڵەنووسەری ئەدەبی منداڵان خاتوو ئاسترید لیندگرێن.\nخاتوو (ئاسترید لیندگرێن) کەڵەنووسەرێکی پسپۆری سویدی و جیهانی بوو، لە بواری ئەدەبی منداڵاندا، نووسەری زنجیرە چیرۆکی ( پیـپی گـۆرەویدرێـژ ) ە، کە یەکێکە لە شاکارە هەرە ناوبانگەکانی جیهان بۆ منداڵان .. دڵنیام کە زۆربەمان لە سەر پەردەی تەلەفزیۆن یا سینەمای منداڵاندا، سەرکێشییە سەرسوڕێنەرەکانی پيپی گۆرەویدرێژی یاخیبووی لە توانابەدەرمان بینیوە .\nئاسترید لە خێزانێکی خوێندەوار و خوێندنەوەدۆستدا گەورە و پەروەردە بوو.\nکوڕەکەی لە دیمانەیەکدا، دەربارەی ئاسترید لیندگرێنی دایکی، وتی : " ئەو لەو دایکانە نەبوو، کە لەسەر کورسییەکی باخچەکەدا دابنیشێ و، لە کاتی یاریکردندا چاودێری منداڵەکانی بکا، بە پێچەوانەی ئەمەوە، دایکم دەیەویست بێتە پاڵی من و، یاریم لەگەڵدا بکا .. لەو باوەڕەدام، بەو رادەی کە من دڵخـۆش دەبووم .. ئەویش بەو رادەیە دڵخـۆش دەبوو ".\nلێرەدا تەنها ئاماژە بە سەرناوی هەندێ لە چیرۆکەکانی ئاسترید لیندگرێن دەکەین، کە بۆ منداڵان نووسیوێتی و چاپی کردوون:\n١٥ـ بەهاری تازەدێ .. مامۆستا ( فەرهاد شاکەلی ) ئەم کتێبەی وەرگێڕاوە بۆ زمانی کوردی و، لە ساڵی (١٩٩٠) دا، لە سوید چاپی کردووە.\nئاسترید لیندگرێن، زۆر بە دڵسۆزی و راستگۆییانەوە گوزارشتی لە ناخی منداڵیی خۆی کردووە، دەڵێ : " خەیاڵی منداڵەکانم نەبوونەتە ئیلهامی چیرۆکەکانم، من بە ئاسانی دەربارەی منداڵیی خۆمم نووسیوە، من تەنها گوێ لە دەنگی ئەو منداڵە دەگرم، کە لە ناخی خۆم دایە " .\nئاسترید لیندگرێن، لە بارەی هەڵبژاردنی جیهانی نووسین بۆ منداڵان، دەڵێ : " لە چیرۆکەکانمدا، مەبەستم لە جۆرێک ئامۆژگاری پەروەردەیی نییە .. بیرۆکەی گەوەرەشم نەگواستۆتەوە .. بۆ کۆمەڵە منداڵێکی تایبەتیشم نەنووسیوە .. هەموو مەبەستێکم لە چیرۆکەکانمدا، ئەوەیە کە ساتێکی شادی بە منداڵان ببەخشم .. لەو شادییە بچێت کە من هەستم پێکرد، کاتێک کە دایکم یەکەمین چیرۆکی نووسراوی بۆ خوێندمەوە، کە باوکم لە جەژنی چوارەمین ساڵەی لە دایکبوونمدا پێشکەشی کردم .. شادی منداڵان تەنها هیوای منە و، لەمە زیاتریش هیچی تر نین بە لامەوە ".\nلەم بارەیەوە ئاسترید دەڵێ : " رۆژی لە رۆژان هیوای خەڵاتی نوبڵم نە خواستووە، هەموو هیوایەکم ئەوەیە کە کەمێک زیاتر بژیـم .. ژیان خۆش و نایابە ".\n" چاوپێکەوتنەکانمان لەگەڵ ئاسترید لیندگرێن دا، ئاهەنگە سات بوون .. ئاسترید لیندگرێن لە میانەی نووسینە بێوێنەکانییەوە گەلی مەبەستی بە هەموومان گەیاند .. بە منداڵان و گەورەکان .. نەک تەنها لە سوید دا، بەڵکو بە هەموو جیهانی گەیاند .. چیرۆکەکانی هەموو هەستەکانی خوێنەرانی ئەفسونبەند و سەرسوڕمان دەکرد .. جیهانی چیرۆکەکانی پڕە لە ژینگە و لە خەڵکییەک کە بە تەواوی جیاوازن، لەوەی کە لە ژیانی ئاسایی رۆژانەدا بە زۆری روودەدەن و بەدی دەکرێن " .\n(خەڵاتی ئاسترید لیندگرێن )ی ئەمساڵ (٢٠١٦) درایە .. رۆمانووسی ئەمریکی خاتوو ( مێگ روزۆف ) لە دایکبووی (١٩٥٦) لە ساڵی (١٩٨٩) ەوە، لە لەندەن دەژی .. تا ئێستا چەند رۆمانێکی بۆ منداڵان و مێردمنداڵان چاپکردووە .\nبە شانازی و شایستەشەوە دەڵێم، کە شاعیر گەورە و نووسەر و، نووسەری بە توانای ئەدەبی منداڵانی کوردمان کاک ( لەتیـف هەڵـمەت ) شایەنی پاڵاوتنە بۆ وەرگرتنی ( خەڵاتی ئاسترید لیندگرێن ) یا ( خەڵاتی هانس کریستیان ئەندەرسن ) یا (خەڵاتی نیوبەری ) بۆ ساڵی داهاتوو (٢٠١٧) .. بۆ ئەم هیـوا و مەبەستەش، بە نیازم لەگەڵ کاک ( لەتیف هەڵمەت ) دا قسەبکەم، ئەگەر پێیخۆشبوو، هەوڵدەدەین لە رێگای رێکخراوێکی رۆشنبیری، یا دەزگایەکی چاپ و بڵاوکردنەوەوە، بەپێی مەرجە پێویستیە دیاریکراوەکانی خەڵاتەکان، لە مانگی یانواری (٢٠١٧) دا، بە فەرمی داوایەک و بەرهەمە چاپکراوەکانی کاک لەتیف هەڵمەت لە ئەدەبی منداڵان دا ( شیعرەکان و چیرۆکەکان )ی بدەین بە لیژنەکانی ئەو خەڵاتە جیهانییە ناوبراوانە. لەو بڕوایەشدام، کە ئەمە هیوا و خەونێکی سەرجەم نووسەرانی ئەدەبی منداڵانی کوردستانە .. کە نووسەرێکی شایستەی ئەدەبی منداڵانی کوردمان، کە بە درێژایی تەمەنی بۆ منداڵانی کوردی نووسیووە و دەنووسێت .. خەڵاتێکی ریزلێنانی جیهانی لە ئەدەبی منداڵاندا وەربگرێت . بۆ گەیشتن بەم هیوایەش بە هەوڵی دڵسۆزانی کورد لە ئەوروپا و، بە پەیوەندی کردن بە لیژنەکانی بەخشینی ئەو خەڵاتەنە دیتەدی.\n١٧\_٤\_٢٠١٦ - نەرویج


موعەلیمانی سەقز: موزەفەر رۆستەمی هۆکاری گرفتەکانی پەروەردەیە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / موعەلیمانی سەقز: موزەفەر رۆستەمی هۆکاری گرفتەکانی پەروەردەیە\nموعەلیمانی سەقز: موزەفەر رۆستەمی هۆکاری گرفتەکانی پەروەردەیە\nسێ شه‌ممه 10 حوزه‌یران 2014\tکوردستان, هەواڵ 93 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nكۆمەڵێك لە موعەلیمی قوتابخانەكانی شاری سەقز لە ناڕەزایەتی بە كردەوەكانی موزەفەر رۆستەمی بەرپرسی وەزارەتی پەروەردەی ئەو شارە ناڕەزایەتی دەردەبڕن.\nحامید یەزدانی كە یەكێك لە موعەلیمانی ناڕازیە ئاماژەی بەوەكردووە، كەش‌و هەوای نێو وەزارەتی پەروەردەی سەقز تەواو داخراوو هیچ وڵامدانەوەیەكی نیە‌و هیچ متمانیەك تێیدا بوونی نیە‌و هاوكات كەشێكی تەواو ئەمنیەتی بەسەر ئەو وەزارەتە كە بە هاوكاری موزەفەر رۆستەمی بەڕێوەدەچێت لە رابردوو زیاتر رەنگی داوەتەوە.\nهاوكات تاهیر قادرزادە یەكێكی دیكە لە موعەلیمە ناڕازیەكان رایگەیاند، لە خەزەڵوەری ساڵی 1392 كۆی 184 موعەلیم بە نووسینی نامەیەك داوامان لە موزفەر رۆستەمی بەرپرسی پەروەردەی سەقز كرد بۆ ئەوەی وڵامی پرسیارەكانمان بداتەوە‌و بەشداریی لە كۆبوونەوەیەكدا بكات كە ئەویش بێ وڵام مایەوە.\nئەحمەد قادریش باسی لەوەكرد مەسەلەیەكی دیكە پرسی زمانی كوردیە كە بڕیار بوو رێك بخرێت بەڵام دیسان لە لایەن بەرپرسی وەزارەتی پەروەردەی سەقز بە بیانووی ئەوە نایاساییە پشتگوێ خرا.\nلە لایەكی دیكەشەوە خالید شێخی یەكێكی دیكە لە موعەلیمانی ناڕازی رایگەیاندووە، بەڵێنەكانی دەوڵەتی روحانی لە بابەت كرانەوە‌و گەشەی دامەزراوە مەدەنی‌و پیشەییەكان جێبەجێ نەكراوە‌و ئەمەش گرفتێكی دیكەی سەر رێی ئێمەیە كە پێویستە كاری بۆ بكەین.


ڕاگەیەندراوی بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی مەجلیسی گشتیی PAK | نوێنەرایەتی ئوروپا پارتی ئازادیی کوردستان\nرۆژی شەممە 28ی جۆزەردانی 2722ی کوردی، ڕێکەوتی 18ی ژووئەنی2022زاینیی،مەجلیسی گشتیی پارتی ئازادیی کوردستان بە مەبەستی تاوتوێ و هەڵسەنگاندنی بارودۆخی سیاسیی و شەپۆلی خۆپیشاندانەکانی خەڵکی هەرێمە جیاوازەکانی بندەستی ئێران و حەولەکانی ئاڵترناتیڤسازیی دەستە و دایرەکانی ئۆپۆزیسیۆنی فارس و، هەروەها ڕاگەیشتن بە هێندێک بابەتی ڕێکخراوەیی کۆبوویەوە.\n1- سیاسەت و هەڵوێستی نەتەوەیی کوردستانی دەبێ لە سەر و لە حاند هەر بابەت و ڕووداو و گۆڕانکارییەک لە سەر بنەمای بەرژەوەندیی نەتەوەیی و ستراتیژی ڕزگاریی خاک و گەیشتن بە سەروەریی و دەوڵەت و سەربەخۆیی کوردستان بێت.\n2- دەوڵەتی فارس و سیستەمە سیاسییەکەی بە زەبری هێز و داگیرکاریی و سەرکوت، سەروەریی بە سەر نەتەوە نەفارسەکان و خودی فارسەکاندا بەردەوام کردووە. دەنا وەک چۆن هەر لە سەرەتاوە لای کورد شەرعییەتی نەبوو، لای ئەوانیش لە شەرعییەت کەوتووە و پێگەی کۆمەڵایەتیی ڕۆژبەڕۆژ لە لاواز بوون و هەڵوەریندایە.\n3- هەستان و خۆپیشاندان و مانگرتنەکانی ماوەی ڕابردووی خەڵک، دژکردەوە و دەنگهەڵبڕینی خۆڕسک و سرووشتیی خەڵکی بێدەرەتانە بە ناسنامەی نەتەوەیی و پاڵنەری گشتی و تایبەتەوە لە حاست ئەو ستەم و زۆرداریی و ملهوڕییەی تاران بەسەریدا سەپاندوون. ئەوەی کە لە خۆپیشاندانەکانی ئەم دواییانەدا بە زەقی بەرچاو کەوتن ئەوە بوو کە هەر وەک چۆن ستەم و تاوان و تاڵانی تاران لە سەر نەتەوە بندەستەکان زیاتر و بەرچاوترە؛ هەستان و دەنگهەڵبڕینەکانیش مۆرکی نەتەوەیی ناسنامە پەڕاوێز خراوەکانیان پێوە دیارە.خاڵی جێگای سەرنج لە حاند خۆپیشاندانەکان ئەوەیە کە هەم دەسەڵاتی حاکم و هەم ئۆپۆزیسیۆنی ڕەتێنرای فارس و میدیا فارسیی زمانەکان، حاشا و سەرپۆش دەخەنە سەر ئەم ڕاستییە و دۆخی نەتەوە نەفارسەکان و جۆری پێوەندییان لە گەڵ تاران کە پێوەندیی نێوان داگیرکەر و داگیرکراوە.هەروەها بە ئامانج گرتنی تەواییەتی سیستەم و سێمبۆلەکانی لە درووشمی خەڵکی ناڕازییدا و دوور کەوتنەوەیان لە تراویلکەی ڕێفۆرم و بەناو ڕێفۆرمخوازان، لە تایبەتمەندییەکانی ئەم قۆناغەی هەستان و خۆپیشاندانەکانە.\n4- مەجلیسی گشتییPAK پاش تاوتوێکردنی دەرخستنی میدیایی ڕەزا پەهلەوی و پەیامەکەی و لێدوانی کاربەدەستانی «شۆرای مودیرییەتی گوزار» و دەنگدانەوە و هەڵوێستی هێندێک لە لایەنە کوردستانییەکان، سێ بڕیارنامەی پەسند کرد کە بریتیین لە: بڕیارنامەیەک سەبارەت بە حەولەکانی پاراستنی دەوڵەت-نەتەوەی فارس و بڕیارنامەیەک سەبارەت بە پێویستیی پێکهێنانی بەرەیەکی یەکگرتووی کوردستانی و بڕیارنامەیەک سەبارەت بە پێویستیی تێکۆشانی هاوبەشی نەتەوە بندەستەکانی ئێران بۆ کۆتاییهێنان بە تەوقی سەروەریی فارس.\n30 جۆزەردانی 2722ک\n20 ژووئەنی 2022ز


ئازادی مەرجداری سێ هاونیشتمانی کورد – چاونیوز\nچاونیوز: سێ هاونیشتمانی خەڵکی بۆکان و سەوڵاوا بەدانانی بارمتە بەشێوەی کاتی لە زیندان ئازدا کران.\nبەپێی هەواڵی چاونیوز، ڕۆژی چوارشەممە ٥ی سەرماوەزی ١٣٩٩، دوو هاونیشتمانی خەڵکی ئاوایی دێوەزناو سەر بە شاری سەوڵاوا بە ناوەکانی سامان ئەسەد حەکیم و موحەمەد شەفیع زادە بە دانانی بارمتە ئازاد کران.\nئەم دوو هاونیشتمانییە رۆژی یەک شەممە ١١ی خەزەڵوەری ئەمساڵ لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە بە هۆکاری ناڕوون لە ماڵی خۆیان، بە بێ بەڵگەی دادگا دەستبەسەر دەکرێن و پاشان بۆ گرتنگەی ئەو ئیدارەیە لە شاری مەریوان دەگوازرێنەوە.\nلەلایەکی دیکەوە، هەر ئەو ڕۆژە، هاونیشتمانییەکی دیکەی کورد بە ناوی “ئیسماعیل عەلی‌پەروەری” خەڵکی شاری بۆکان، بە دانانی بارمتەی ٥٠٠ میلیۆن تمەنی بەشێوەی کاتی لە بەندیخانەی ورمێ ئازاد کرا.\nهێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعات ڕۆژی پێنجشەممە ٢٣ی گەلاوێژ ئیسماعیلیان قۆڵبەست کردبوو و وەک دەگوترێ تۆمەتی وەپاڵدراوی ناوبراو چالاکی مەزهەبی ڕاگەیەندراوە.\nئازادی، سێ، هاونیشتمانی، بۆکان، سەوڵاوا، زیندان\t2020-11-26\nتاگەکانی بابەتئازادی، سێ، هاونیشتمانی، بۆکان، سەوڵاوا، زیندان


بزووتنەوەى ژنان و ناوەندە کۆمەڵایەتییەکان لە ئەمەریکا.\nن: باربارا - ئیپشتاین\nو: مەریەم کاوسى\nوەڕگێرانى لەفارسییه‌وە: کەژڵ عەلا\nلەکۆتایى ساڵانى 1960 تا ساڵانی 1990 ى زاینى، جموجوڵى پڕجۆش و خرۆشى ژنان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانى ئەمەریکا دیاردەیەکی تەواو بەرچاوبوو. ئەم بزوتنەوە ئازادیخوازییە کە لەڕووی کلتوورییەوە کاریگەر و و لەڕووى سیاسیشەوە بەهێزبوو، کۆمەڵێک ڕێکخراو و چالاکیی جۆراوجۆری میللی لەخۆدەگرت بۆ بەدەستهێنانى مافى تایبەت بە ڕەگەز کۆمەڵێک چاکسازیی تریش. بەرجەستەترین پێکهێنەرەکانی ئەم بزوتنەوەیە بریتی بوون لە مەسەلەی ئازادى ژنان گرووپە سیاسیەکان شانبەشانی بەرنامە کلتووریەکان و بابەتەکانى تری پەیوەندیدار بە جەماوەرەوە. ژمارەیەکی زۆر پاڵنەر و نەخشەسازى بۆڕێکخستنى کارو پیشەو نەقابەکان و دامەزراوە ئیدارییەکانی دەوڵەت و ناوەندەکانی تریش لە دروستبوونى بزوتنەوەى ژناندا ڕۆڵیان هەبوو. بزوتنەوەى ژنان گۆڕانێکى زۆرى بەسەر ژیانى زۆربەى ژنان و هەروەها ژیانى ڕۆژانەى خەڵکى ویلایەتە یەکگرتووەکانیشدا هێنا. دەرگای پیشەی جۆراوجۆر و ئەو کارانەی کە پێشتر تایبەت بوون بە پیاوان، بەڕووى ژناندا واڵابوون. بزوتنەوەی ژنان خوازیارى یەکسانى ژنان بوو لەگەڵ پیاواندا لە مەیدانى سیاسەت و وەرزش و زۆرێک لە ناوەندەکانى تر و سەرئەنجام هاوسەنگى ڕەگەزایەتى، بەشداریکردن و ڕابەرایەتی گۆڕانی بەسەردا هات. بە بەرزکردنەوەی ناڕەزایی سیاسی بەرامبەر مەسەلەی نایەکسانی و سەرکوتکردنی ناو خێزان و پەیوەندیی کەسی، بزوتنەوەى ژنان کارێکی وای کرد باس ولێکۆڵینەوەی گشتی لەسەر بابەتگەلی وابکرێت کە پێشتر بەمەسەللەی تایبەتی دادەنراو دوور بوو لە وردبوونەوەو لێکۆڵێنەوەی گشتی. هەروەها بزوتنەوەى ژنان بوو بەهۆی ئەوەی گۆڕان لە چۆنێتی بیرکردنەوە و قسەکردنیشدا بێتەکایەوە. ئەوەتا ئەمڕۆ دەبینین زۆربەی ژنانی گەنج باوەڕی تەواویان بەوە هەیە کە ئەوانیش وەکو پیاو مافی ئازادی هەڵبژاردنیان هەیە یان هیچ نەبێ دەبێت وابێت.\nسەرەڕای زۆر دەستکەوتی بەرچاوى بزوتنەوەى ژنان هاتنەدیی یەکسانى ژنان وەک ئامانجێک لە زۆربەی بەشەکانی کۆمەڵگای ئەمەریکادا، کەچى هێشتا یەکسانى ڕەگەزی (جەندەری) نەهاتۆتەدی. ڕاستە زۆریک لە ژنان لەدەرەوەى ماڵ کاردەکەن بەڵام زۆربەیان کاری کەم داهات ئەنجام دەدەن و بەشێوەیەکی گشتی داهاتی ژنان لەهی پیاوان کەمترە و ئەگەری هەژارکەوتنی ژنان زیاترە لە پیاو. هێشتا توندوتیژی بەرامبەر ژنان شتێکى باوە. بەرپرسیارێتی چاودێریکردنی منداڵ هێشتا بەشێوەیەکی گشتی لەئەستۆی ژندایە و هەرچەندە زۆربەی ژنان لەدەرەوەی ماڵ کاردەکەن بەڵام مەسەلەی چاودێریی منداڵ هێشتا وەک ئەرکێکی کۆمەڵایەتی یان خێزانی سەیر ناکرێ. لەساڵانی شەستەکاندا فێمینیستەکان ناڕەزاییان دەردەبری بەرامبەر نەبوونی هاوسەنگی دەسەڵات لە لەنێوان ژن و پیاودا سەبارەت بە کاروباری ناو خێزان و پەیوەندیی کەسییان، بەڵام ئەم مەسەلەیە هێشتا هەر ماوە.\nلەهەموو ئەمانەش خراپتر ئەوەیە کە چیتر بزوتنەوەیەکی گشتگیری ژنان وجودى نیە. ئێستا ڕێکخراوێکى زۆر هەن کە بۆ یەکسانیی ژنان لە مەیدانە گشتی و نێوەندە تایبەتیەکاندا کاردەکەن ، کە بەتایبەتی ئەمانە دەگرنەوە وەک ڕێکخراوى میلیی ژنان و ئەوانەی تر کە لە بوارەکانی ژینگە و گرنگى دان بە تەندروستى و دادپەروەرى کۆمەڵایەتى و ئەو شتانەى تر پەیوەندیان هەیە بەمەسەلەى ژنانەوە، کاردەکەن. بەڵام لەو شوێنانەی کە جاران ڕێکخراوەکانی ژنان بە بەشداریی زۆرێک لە ئەندامەکانیانەوە چالاک بوون، ئەمڕۆ تەنها دەزگا ئیدارییەکان دەبینرێن کە کارمەندى موچەخۆر بەڕێوەیان دەبەن. تێورى فێمینستى کەلەسەردەمێکدا چوستوچالاک و کارابوو، ئێستا زۆر گوێ بە بارودۆخی ژنان نادات و بێ ڕەونەق بووە و سەرنجی خەڵک ڕاناکێشێ. ئەم بابەتە دوو پرسیار دەگرێتە خۆ: بۆچى زۆر بەکەمى قسە لەسەر لەناوچوونى بزاڤێک دەکرێ کە سەردەمێکی کەم پێش ئێستا زۆر بەهێزبوو و توانى گۆڕانکارى زۆر بەرچاو لەسەر ئاستى کلتوورى بێنێتە دی؟ هۆى پووکانەوەی بزوتنەوەکە چیە؟\nداڕمانى بزوتنەوەى ژنان هاوکات بوو لەگەڵ هێرشى ڕاستڕەوەکان بۆ سەر فێمینزم و لاوازبوونی ڕێکخراوە چالاکەکانى تر. مافى هاوڵاتیان و بزوتنەوە و ڕەشپێستەکان بەشێوەیەکى بەرچاو لاوازتر و پەرتەوازەتر بووە لەوەی لە چەند دەیەی ڕابوردووی نزیکدا هەبوو. بزوتنەوەی چالاکوانانی بواری ژینگە و مافى هاوڕەگەزبازان، هاوئاهەنگی و ڕیکخراوەیی خۆیان لەدەست داوە. زۆر لە فێمینیستەکان و نوێخوازەکان، حەزناکەن باسو لێکۆڵینەوەی گشتی دەربارەی خاڵە لاوازەکانی ئەم بزوتنەوانە بکەن. ڕاستە هێرشى ڕاستڕەوەکان زیانی گەیاندووە بە هەندێ بەرنامەى فیمینستى وەکو مافى لەباربردنى کۆرپەلە، بەڵام بەشێوەیەکی گشتی لاوازبوونى بزافى ژنان زیاتر پەیوەندى هەبووە بە نەبوونی لۆژیکى پێویست تا بە پەلامارى دەرەکى.\nبەبۆچوونى من هۆکارى ڕاستەقینەی خۆلادان لەم رەخنانە و شاردنەوەیان، لەوانەیە لەو ترسەوە سەرچاوەى گرتبێت کە ڕەنگە باسکردنى کێشەکانى بزوتنەوەکە ببێتە هۆی زووتر ئاشکرابوونی ئەو هەندێ لایەنی شاراوەی بزوتنەوەکە کە ئێستا کاری تێدادەکرێ. هەوڵدان بۆ کەمکردنەوەی ڕەخنەکان و غیرەت بەخۆدان بەو خەیاڵەی کەس پەی بە هەبوونی هیچ کێشەیەک نابات، خەیاڵیکی ئارامبەخشە بەتایبەتی کاتێ بزوتنەوەکە لە پوکانەوەدایە. بەڵام کێشەکان بە نکوڵی لێکردن و خۆلادان لە باس و لێکۆڵێنەوەیان، لەناوناچن، بەڵکو ئەگەری ئەوە زۆرترە کە ئاڵوزترببن. تێگەیشتن لە هۆیەکانی پووکانەوەی بزوتنەوەیەک رەنگە نەبێتە هۆی گەشانەوەی دووبارەی وەک ئەوەی لە ڕابوردوودا هەبووە، بەڵام شتێکی پێویستە بۆ دۆزینەوەی ڕێگای تازە.\nخۆلادان لە وردبوونەوە لە خاڵە لاوازەکانی بزووتنەوەکانی ژنان لەوانەیە لەو ترسەوە سەرچاوەى گرتبێ کەڕەنگە شەپۆلى دووەمى هاوچەرخى فێمینزم لەناوبچێ و دووچارى هەمان چارەنووسى شەپۆلى یەکەمى فێمێنیزم ببێتەوە. یەکەم شەپۆلى بزوتنەوەی ژنان لە وڵاتە یەکگرتووەکان کە لە ناوەڕاستى سەدەى نۆزدەهەم و سەرەتاى سەدەى بیستەمدا چالاک بوو، لەماوەی چوار دەیەی نێوان دوو شەپۆلەکەدا تەقریبەن بەتەواوی لەبیری مێژوو چووەوە. یەکەم شەپۆلى فێمینزم تا ڕادەیەکى زۆر پەیوەندى هەبوو بە ژنانى سپى پێستى چینى ناوەڕاست و سەرەوەى کۆمەڵگاوە. جگەلەوەش یەکەم شەپۆلى فیمینزم لەماوەی سەردەمە مێژووییەکەیدا بەئاراستەی سنووردارکردنی دیدی خۆی لە جووڵەدا بوو کە ئەمەش لە بزووتنەوەکانی تر جیای دەکردەوە.\nسەرچاوەی یەکەم شەپۆلى بزوتنەوەى ژنان لە وڵاتە یەکگرتووەکان بریتی بوو لە بزوتنەوەى لایەنگرانى ئیلغاکردنەوەی کۆیلایەتی. لەساڵەکانى یەکەمدا، پەیوەندى فیمینیزم بە بزوتنەوەی دژی کۆیلایەتی و بزووتنەوەکانی تری دژی جەنگی ناوخۆی ساڵانی ڕابوردوو، بووە هۆی ئەوەی بزوتنەوەی ژنان شێوەیکی توندڕەوی بگرێتەخۆی. بەڵام کاتێک کە جەنگى ناوخۆ کۆتایى َهات و مافى دەنگدان بۆ کۆیلەکانى پێشوو نەک بۆ ژنان دەستەبەرکرا، زۆربەى بزوتنەوەکانى ژنان پەیوەندیان لەگەڵ ڕەشپێستەکاندا بچڕاند. لە ساڵانى جەنگى ناوخۆ و سەرەتای سەدەى بیستەمدا، هەست و سۆزى ڕەگەزپەرەستى و دژ بە پەنابەران لەنێوان چینى مامناوەندا برەوی سەند. لە دوا دەیەکانى سەدەى نۆزدەهەم و دوو دەیەى یەکەمى سەدەى بیستەمدا ، بزوتنەوەى ژنان زیاتر تەنیا جەختی لەسەر بەدەستهێنانى مافى دەنگدانی ژنان دەکردەوە. هەندێ لایەنگرانی بەناوبانگی فێمینیزم لەپێناوی ئامانجەکانیاندا کەوتنە قسەوباسی ڕەگەزپەرستى و دژایەتی کردنی پەنابەران. هەندێ لایەنى ترى بزوتنەوەى ژنان، وەکو بزوتنەوەى یەکێتى بازرگانى ژنان، خۆی لە مەسەلەی ڕەگەزپەرستى بەدوورگرت و بەردەوام بوون لە دیدی ڕادیکاڵییانەیان بۆ فێمینزم. بەڵام لەکۆتایى سەدەى نۆزدەهەمدا، هێڵى لایەنگری جەختکردن لە بەدەستهێنانی مافی دەنگدانی ژنان، باڵی بەسەر بزوتنەوەکەدا کێشا . کاتێک کەمافى دەنگدانی ژنان هاتەدی، یەکەم شەپۆلى فێمینزم، دەستوورى هەر کارێکى ترى پشتگوێ خست و دوورکەوتەوە لە بزوتنەوە پێشەنگەکان. لە بیستەکاندا کە هێزە پارێزگاریخوازەکان خاوەن دەسەڵات بوون توانیان بەئاسانى بزوتنەوەى فمێنیزم بخەنە لاوە.\nکاریگەرى شەپۆلى دووەمى فێمینزم لە شەپۆلى یەکەم فراوانتر و قوڵتربوو. ڕەوتی سیاسەتی ئەمەریکا هەرچۆنێک بووبێت، شتێکی ئاسان نەبووە مەسەلەی فیمینزم لە بەرنامەی کاری پاڵێوەراوەکانی سەرۆکایەتی ئەمەریکادا پشتگوێ بخرێت وەک لە ساڵانی سی و چل و پەنجاکاندا پشتگوێ دەخرا. لە سێ دەیەی ڕابوردوودا فیمینیزم بەجۆرێکی وا ژیانی ژنانی گۆڕیوە کە لەوانەیە گەڕانەوەی نەبێت. لەکاتێکدا شەپۆلی یەکەمی فیمینزم لەیەک مەسەلەدا خەست بووەوە و پووکیایەوە، شەپۆلی دووەمی فیمینیزم بەرفراوانە. شەپۆلی دووەمی فیمینیزم لەساڵاتی سەرەتادا هەندێ کەموکوڕیی هەبوو. هەرچەندە لەناو بەشداراندا هەندێ ژنی پێست ڕەنگین (غەیری سپی) لە چینی کریکار هەبوون، بەڵام زۆربەی بەشدارانی بزوتنەوەکە خویندکار و پیشەوەر بوون و بەم شێوەیەش ژنانی سپی پێست و چینی ناوەڕاست گەیشتنە ڕیزی بزوتنەوەکە. هەبوونی ژنی ڕەنگین پێست یا کریکار بەمانای ئەوە نەبوو ئەو چینانە فێمینیزمیان قەبووڵ کردووە. فیمینستەکانی شەپۆلی دووەم، بەتایبەتی لە ساڵانی پڕشۆڕی سەرەتای بزوتنەوەکەدا لایان وابوو دەتوانن بەناوی هەموو ژنانەوە قسەبکەن. ئەم بۆچوونە زۆر کەم لەڕاستییەوە نزیک بوو و سروشتی بزوتنەوەکەی پشت گوێ خستبوو کە زۆربەی لایەنگرانی لە کەسانی گەنج و و سپی پێست و دەرچووی زانکۆ و لە چینی ناوەڕاستی دوای جەنگی دووەم پێکهاتبوون.\nبەپێچەوانەی شەپۆلی یەکەمی فێمینزمەوە، سروشت و دیدگای شەپۆلی دووەمی فیمینیزم بە تێپەربوونی کات پەرەی سەند. لە ساڵانی حەفتاکان و هەشتاکاندا، فیمینیزمی پەیوەندیدار بە ژنانی هاورەگەزباز وەک ڕەوتێک لە ناو بزوتنەوەکەدا سەری هەڵدا. ژنانی ڕەنگین پێست دەربڕینی خۆیان لەناو بزوتنەوەکەدا دۆزییەوە و ژنانی چینی کرێکاریش کە بەشێک نەبوون لە لایەنگرانی سەرەتایی بزوتنەوەکە کە ئەوسا زیاتر پێکاهتبوو لە خوێندکاران و پیشەوەران، دەستیان کرد بە باسکردنی خواستەکانیان دەربارەی یەکسانیی مامەڵە لە شوێنی کار و نەقابەکان لە چاودرێریکردنی منداڵ و مافەکانی پەیوەندیدار بە رەگەزەوە. لەکاتێکدا شەپۆلی یەکەمی فێمینیزم بەتێپەربوونی کات پەیوەندی سەرەتایی خۆی لەگەڵ بزوتنەوەکانی مافی رەشپێستەکان و ڕەوتە ڕادیکاڵییەکانی تردا بچراند، شەپۆلی دووەمی فێمینیزم بەشێوەیەکی بەرچاو خۆی گرێدا بە بزوتنەوە پێشەنگەکانی ترەوە، بەتایبەتی بزوتنەوەی ڕەنگین پێستەکان و هاوڕەگەزبازان. هەروەها شەپۆلی دووەمی فێمینیزم زیاتر هەستیار بوو بەرامبەر بە جوداکاریی نەژادی و جیاوازییە رەگەزییەکان.\nلە بزوتنەوەوە تا باوەڕ.\nکۆتایی ساڵانی شەست و سەرەتای حەفتاکان بە سەردەمی گەشانەوەی بزوتنەوەی ژنان دادەنرێت. لە ساڵانی هەشتاکان و نەوەدەکاندا جۆرە دیدگایەک یا ناسنامەیەکی فێمینیستی بە شێوەیەکی بەرفراوان گەشەی کرد و جۆرێک هۆشیاریی پەرشوبڵاوی فێمینستی لە هەموو لایەک بڵاوبۆوە. ئەمڕۆ ژمارەیەکی زۆر گروپی چالاک و بەرنامەی کلتوری و کۆمەڵایەتی جۆراوجۆر هەن کە ئامانج و دیدگایان لەژێر کاریگەرى فیمنیزمدایە. ڕێکخراوەکانی تایبەت بە ژنان لایەنگرانی جۆراوحۆریان هەیە و مایەی سەرنجی ژنانی چینی کریکار و ڕەنگین پێستەکانن.\nیەکێک لەوانە کۆنگرەی میللی ژنانە کە بایەخ بە کێشەکانی ژنانی چینی کرێکار و ڕەنگین پێستەکان دەدات. جگە لەوەش چەندین گروپی ناوچەیی بە ئامانجی هاوشێوە هەن. بۆنموونە لە ناوچەی کالیفۆرنیا گروپی دایکانی ڕۆژهەڵاتی لۆس ئەنجیلۆس ڕۆڵێکی گرنگ دەبینێ لە بواری دادگادا سەبارەت بە مەسەلەکانی ژینگە. گروپی چالاکیی ژنان بۆ بەدەستهێنانی ڕەوتی نوێ (کە پێشتر بەناوی چالاکیی ژنان بۆ چەک داماڵینی ناوکی دەناسرا) گروپێکە کە لەیەک کاتدا ژنانی ڕەنگین پێست و سپی لە خۆی دەگرێ و سەبارەت بە مەسەلەکانی تەندروتسی و ژینگە چالاکی دەنوێنێ. جگە لەمانەش ڕێکخراوی زۆری تریش هەن. لەگەڵ ئەمانەشدا، کاروکێشەی جەماوەری خەڵک بەگشتی بەشێکی گرنگ نیە لە بزوتنەوەی ژنان. ئەو ڕێکخراوانەی کە لەلایەن کارمەندانەوە بەڕێوە دەبرێت بەرپرسن لە بڵاوکردنەوەی بۆچوونی گشتی دەربارەی فێمینزم کە لەڕێگەی پەخشی کتێبەوە لە زانکۆکاندا هەوڵ دەدەن لایەنگرەکانیان لە چینەکانی سەرەوە سەرقاڵ بکەن. بڵاوبوونەوەی بەرفراوانی هۆشیاریی فیمینیستی و بیوروکراسیی ڕێکخراوە گرنگەکانی ژنان و بایەخدانی زۆر بە فێمینیزم لە زانکۆکاندا، ئەمانە هەموو ئەنجامی قەبووڵکردنی فێمینیزمە لە ناو زۆربەی زۆری کۆمەڵگادا. بەڵام ئەم گۆڕانکارییانە هەمیشە بەسوودی بزوتنەوەکە نەبووە. هاوزەمان، فێمینیزم بووە بە دەزگا و دامەرزاوەیەک و پەراوێز خراوە.\nبەڵام پراگماتیزمی فیمینیستی هێشتا کۆتایی نەهاتووە و ژمارەی ئەو ژنانەی لە چالاکی و گفتوگۆ فیمینیستییەکاندا کاردەکەن کەم نەبۆتەوە. ملیۆنان ژن لە ئەمەریکا دەربارەی مەراق و کێشەکانیان لەگەڵ یەک گفتوگۆ دەکەن و زارەوەی فێمینیزم بەکار دەهێنن. زۆر بەرنامەی ڕێکخراوی ژنپەروەرى هەیە سەبارەت بە توندوتیژی ناوماڵ و مافی جەندەری و سەلامەتی ژنان. هەوڵى بەردەوامی ژنان بووەتە هۆی دامەزرانی تۆڕی نێونەتەوەیی کە لە دوای کۆبوونەوەی نێونەتەوەیی ژنان لە پەکین لە ساڵی 1995 دا سەری هەلدا. زۆر نووسەری گەنجی فیمینیست هەن کە باس لە کێشەکانی هاورەگەزەکانیان دەکەن یان لەجیاتی ئەوان قسەدەکەن.\nگەشەکردنی پراگماتیزمی ژنپەروەرى بەشێکە لە بەرنامەیەکی گشتیتر. ژمارەی ئەو کەسانەی کەلەناو کۆمەڵگادا خەریکی مەسەلەی دادپەرەوەری کۆمەڵایەتی و تازەگەرین لە ساڵانی حەفتا زیاترە (گەرچی ڕێگەیەک نیە بۆ ژماردنی ئەو کەسانەی خەریکی ئەم کارانەن). پراگماتیزمی فیمینستی جودا لەم ڕەوتە نیە بەتایبەتی ئەگەر بەشداریکرنی ژنان لە بزوتنەوەکاتی تایبەت بە ژینگە و سەلامەتی گشتیدا شان بە شانی مەسەلەکاتی تر باس لە کێشەکانی ژنانیش بکات. ئەو ڕاستییەی کە دیدگای فیمینستی تاڕادەیەک بەهۆی بزوتنەوەکانی دەرەوەی بزوتنەوەی ژنان و هەندێ ڕێکخراوەوە کە پیاویشیان تێدایە، دەستنیشان دەکرێت، خۆی جۆرێک سەرکەوتنە. ژنان رۆڵیان هەیە لە ڕابەرایەتی کردنی بزوتنەوەکانی تایبەت بە ژینگە و هیچ نەبێت مافی بەشداریکردنیان هەیە کە بەرامبەر بەهی پیاوە. بەلای زۆربەی ئەم بزوتنەوانەوە فیمینیزم بەشێکی گرنگە لە بۆچوونەکانیان. بەڵام ئەوە بەرنامەی ئەم چالاکیدارانە نیە کە تێگەیشتنی گشتی لە فێمینیزم بەرجەستەدەکات. ئەو ڕێکخراو و تۆڕە زانکۆییانەی کە تێگەیشتنی گشتی لە فێمینیزم بەرجەستەدەکەن ئێستا دوور کەوتوونەتەوە لەو لایەنگرانەی کە ڕۆژانێک سەرچاوەی هێزی ئەمان بوون و گرنگی پێدان و چالاکیی جارانیان نەماوە. فێمینیزم ئێستا زیاتر لەوەی بزوتنەوەیک بێت بووە بە باوەڕ (ئایدیۆلۆجی) ، باوەڕێک کە لەزۆر بەی مەسەلەکاندا ئەو بەرچاوڕوونییەی نیە کە جاران هەیبوو. هەمان قسە دەکرێ بەرامبەر بزوتنەوەکانی پێشەنگ و چەپڕەو: ئێمە ئەمڕۆ زۆر مەیدانی گەورە و بەناوبانگمان هەیە کە ئەندێشە فیمینستییەکان و تازەگەرییەکانی تێدا فەرزدەکرێ. لەگەڵ ئەوەشدا کاریگەرییەکی کەممان لەسەر سیاسەتی وڵاتە یەکگرتووەکان هەیە و جۆرێک خەمۆکی و سستی باڵی بەسەر ئەندێشەی ژنپەروەرى و نوێخوازەکانی کیشاوە. ئەم مەسەلەیە هەم دەرەنجام و هەمیش نیشانەی لاوازیی ڕاستڕەوەکانە لە ماوەی چەند دەیەی ڕابوردوودا. هۆی ڕوەو پووکانەوە ڕۆیشتنی بزوتنەوەی ژنان شان بەشانی بزوتنەوە نوێخوازەکانی تر ئەوەبوو ئەمانە باوەڕی تەواویان بە توانای چالاکیە گشتییەکان (بەکۆمەڵ) نەبوو بۆ بەدیهێنانی گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتی.\nبۆچی بزوتنەوەی ژنان لاواز بوو؟\nبۆچوونی زاڵ لە بزوتنەوەکانی ژنانی ساڵانی شەست و حەفتاکاندا بریتی بوو لە فێمینیزمی توندڕەو. ئەو سەردەمە لە بزوتنەوەی ژناندا دوو بۆچوونی جیاواز هەبوو. یەکێک لەم بۆچوونانە خۆی بە فیمینیزمی سۆسیالیستی (هەندێ کات فیمینیزمی مارکسیستی) ناو دەبرد و چەوساندنەوی ژنانی گرێ دەدا بە جۆرەکانی تری چەوساندنەوەوە، بەتایبەتی چەوساندنەوەی نەژادی و چینایەتی و هەوڵی دەدا سیاسەتێک بگرێتە بەر کە لەیەک کاتدا ئەم مەسەلانە هەموو بگرێتەوە. بۆچوونی دووەم فیمینیزمی توندڕەو بوو. فیمنیزمی توندڕەو لایان وابوو کە چەوساندنەوەی ژنان مەسەلەیەکی بنچینەییە و جۆرەکانی تری چەوساندنەوە لەو و نەبوونی یەکسانی جەندەرییەوە سەرهەڵ دەدەن.\nکەسانی توندڕەو لەهەردوو گروپەکە جەختیان لەسەر ئەوەدەکردەوە کە نایەکسانیی نێر و مێ لە بواری گشتیدا جیاناکرێتەوە لە ژیانی تایبەتی. فیمینیزمی توندڕەو خوازیاریی یەکسانی ژنان بوو لەهەردوو بوارەکەدا. سەرەڕای ئەو جیاوازییانەی لە نێوان چەوساندنەوەی ژنان و جۆرەکانی تری چەوساندنەوەدا هەبوو، فیمینستە توندڕەوەکان لەهەردوو گروپەکە لایان وابوو یەکسانی نێوان ژن و پیاو ناتوانێ لەخۆیەوە بەتەنیایی لەناو کۆمەڵگایەکدا بێتەدی، ئەگەر وانەبێ ئەوا جیادەبێتەوە لە نایەکسانی لەرووی سامان و دەسەڵاتەوە. ئامانجی فیمینیزمی توندڕەو بریتی بوو لە کۆمەڵگایەکی یەکسان بە جۆرەکانی تری بەشداری کردنیشەوە لەسەر بنچینەی یەکسانی.\nلەماوەی ساڵانی شەستەکان وحەفتاکاندا، ئەم ڕەوتە توندڕەوەی ناو بزوتنەوەکە بوو کە هەموو بزوتنەوەکەی بەرەو پێش تەکان دەدا بەڵام ئەوەی زیاترین سەرکەوتنی بەدەست هێنا خواستی پەیوەندی کردنی ژنان بوو بە هێزی کارەوە بە هەلومەرجێکی یەکسان وەک پیاو. بەدی هێنانی خواستی فیمنیستە تونڕەوەکان بۆ هێنانەدیی کۆمەڵگایەکی یەکسان و جۆرەکانی تری بەشداری کردن کارێکی ئاسان نەبوو. هەرچەندە ئەولەویەتەکانی باڵی ئازادیخواز و توندڕەوی بزوتنەوەی ژنان لەگەڵ یەکدا جیاواز بوون، بەڵام خواستەکانیان زۆر لەیەک جیا نەبوون. فیمینسیتە توندڕەوەکان خوازیاری یەکسانی جەندەری بوون لە شوێنی کار و زۆربەی فیمینستە ئازادیخوازەکانیش خوازیاری کۆمەڵگایەکی یەکسان بوون. نانسی ماکلین لە وتارێکدا لە گۆڤاری (لێکۆڵینەوە فیمینیستییەکان) دا لە ژمارەی بەهاری 1999 دا پێی وایە ژنانی کرێکار سوودیان لەم سیاسەتە وەردەگرت لەپێناوی بەدیهێنانی یەکسانی لە شوێنی کاردا، ڕێگەدان بە ژنان تا ئەو کارانە بکەن کە لە کۆنەوە بەهی پیاو دانراوە، وە تێکەڵ کردنی ژنانی کارگەر لەگەڵ بزوتنەوەی ژناندا. تا ئەوکاتەی بزوتنەوەی ژنان لەبرەودا بوو و گەشەی دەکرد، خواستی بەدەستهێنانی دەرفەتی کار وەکو پیاوان و دەستەبەرکردنی یەکسانیی بەرفراوانی کۆمەڵایەتی تەواوکەری یەکتری بوون.\nبەڵام دوای ئەوەی بزوتنەوەکە سەرکەوتنی بەدەست هێنا، پێ دەچێ دەرەنجامی خواستەکانی جیاوازبووبێت لەوەی چاوەروان دەکرا. جوداکاریی پۆزەتیڤ (واتە جوداکاری بە سوودی ژنان) کە لە هەندێ لە پۆستە کاریگەرەکاندا رووی دەدا بە شێوەیەکی گشتی ژنانی سپی پێستی دەگرتەوە کە چاوەڕێی ئەم دەرفەتە بوون تا سوودی لێ وەربگرن. بەشی گەورەی ئەم مەسەلەیە بەهۆی شکستی بزوتنەوەی کارگەرییەوە بوو لە ڕێکخستنی ژنان و کەسانی ڕەنگین پێستدا. یەکێک لە هۆیەکانی ڕەنگدانەوەی مەسەلەی جوداکاریی پۆزەتیڤ لەگەڵ مەسەلەی چینی کۆمەلایەتی و نەژدادیدا بریتی بوو لە چینبەندیی کۆمەڵگای ئەمەریکا لە ساڵانی حەفتاکان وهەشتاکان و نەوەدەکاندا کە ببوە هۆی درووستبوونی کەلێنێکی گەورەتر لەنێوان چینەکانی سەرەوەو خوارەوەدا لە رووی ئابوورییەوە. سەرکەوتنی ژنان لە بەدەستهێنانی کار بە هەقدەستی زیاتر نەیدەتوانی کەلێنی نێوان چینەکانی کەم بکاتەوە کە بەرەدەوام ڕوو لە زیادی بوو. لە سەرەتای ساڵانی حەفتاکان بەدواوە ئاستی ژیانی کرێکاران خراپتر بووە. هەر لەسەرەتاوە ئەنجامی ترسناک لە کەمیندابوون بۆ ژنانی هەژار.\nدیدگای توندڕەوانەی فیمینزم بەهۆی گروپبەندی و دژایەتی ئایدیۆلۆژیکیی توندی نێوان گروپەکانەوە رووی لە هێوربوونەوەکرد. لە نیوەی دووەمی حەفتاکاندا، فیمینیزمی کلتوری کە ئامانجی زیاتر بریتی بوو لە خوڵقاندنی کلتوری فیمینیسیتی نەک گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتی، شوێنی فیمینیزمی توندڕەوی گرتەوە. کتێبەکەی ئەلیس ئاکۆل بەناوی (جەسارەتی خراپ بوون: فیمینزمی توندڕەو لە ئەمەریکا 1975-1976) بە شێوەیەکی ڕاست و ورد باس لەم گۆرانگارییانە دەکات. لیکۆڵینەوەکەی ئەم دواییەی ڕۆت ڕۆزەن دەربارەی ڕەگەزی ژنان بەناوی ( دنیا پارچە پارچە دەبێت: چۆن بزوتنەوەی هاوچەرخی ژنان ئەمەریکای گۆڕی) ڕاپۆرتێکی جوان دەربارەی ئەم گۆڕانکارییانەی بزوتنەوەی ژنان پێشکەش دەکات. عادەت ئەم جۆرە دابەشبوونە بۆ گروپ و دەستەی جیاواز لەو بزوتنەوانەدا ڕوودەدات کە بەرەو نابودی دەڕۆن، بەڵام بزوتنەوەی ژنان ئەو سەردەمە بەهێز و ڕوو لەگەشەبوو. کێشەکە لەو کەلێنە گەورەیەوە سەری هەڵ دەدا کە لەنێوان ئەو گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتیەدا کە فیمینیستە توندڕەوەکان بەتەمای بوون و ئیحتمالی بەدەست هاتنیدابوو. بزوتنەوەکە خۆی بەتەنبایی ببوو بە زەمینەیەک بۆ دروستکردنی ژنێکی نوێ، ئەگەر نەڵێین کۆمەڵگایەکی نوێ. ئەو ڕادە دڵسۆزییەی کە فیمینیستەکان لەیەکتری چاوەڕوانیان دەکرد سەرەنجام بوو بەهۆی نائومیدی و تۆمەتبارکردنی یەکتری.\nبە بۆچوونی من هۆی لاوازبوونی فیمینیزمی توندڕەو پشتگوێ خستنی جۆری تێگەیشتنی خۆیان بوو، وەک زۆر لە بزوتنەوە توندڕەوەکانی تری هەمان سەردەمی لاواز کرد. لە ساڵانی شەستەکان و سەرەتای حەفتاکاندا زۆر کەسانی توندڕەو نەک هەر شۆرشیان وەکوو ئامانجی خۆیان هەڵبژاردبوو، بگرە لاشیان وابوو بەدی هێنانی گۆڕانکارییەکی گەورە لە ئەمەریکا شتێکی مومکینە. گروپە جیاوازەکان تێگەیشتنی جیاوازیان هەبوو دەربارەی شۆڕش. سیاسەتی شۆڕشگێڕانەی فیمنیستی، ڕەشپێستی، مارکسیستی، لینینیستی و ئاژاوەگێڕی لە ناودا هەبوون بەڵام ئەو باوەڕەش هەبوو کە جۆرێک شۆڕش دەکرێ کێشەکانی ئەم جۆرە دابەشکردنە هەموو بگرێتەوە. مەیل بە شۆڕش خۆی لەخۆیدا شتێکی خراپ نەبوو، چونکە بەڵگەی ئەوەبوو هۆشیارییەک هەیە بەرامبەر گەورەیی ئەو کێشانەى کە بزوتنەوەکە ڕووبەڕوویان بۆتەوە. بەڵام ئەو تەسەوەرەی کەوا لەو ساڵانەدا دەکرا لە ئەمەریکا شۆرش بەرپا بکرێ شتێکی واقعبینانە نەبوو. جەنگی ڤیتنام قەیرانێکی گەورەی لە کۆمەڵگای ئەمەریکا دا هێنایە گۆڕێ. ناڕەزایی بەرامبەر بە جەنگ تێکەڵ بوو بە ناڕەزایی دژی ڕەگەزپەرستی و و بڵاوبوونەوەی ئازادیی پەیوەندی سێکسی، و هەندێ کەسی خستە سەرئەو باوەڕەی بەدیهێنانی کۆمەڵگایەکی نوێ شتێکی مومکینە. لەڕاستیدا گەرچی لایەنگرانی شۆڕش بەم بیرۆکەیە دڵیان خۆش دەکرد بەڵام زیاتریان بریتی بوون لە خوێنکار و لاوانی تر کە ئەم ژمارەیەش بەس نەبوو بۆ بەدیهاتنی شۆڕش. کاتێ جەنگ کۆتایی هات، لایەنگرە زۆرەکانی بزوتنەوەی ناڕەزایی وازیان هێنا و ناوکە توندڕەوەکەی خۆی جیاکردەوە. فیمینیزمی توندڕەو زیاتر لەڕێگەی گروپە شۆڕشگێرەکانی ترەوە ژیانی خۆی درێژە پێدا کە ئەمەش زادەی هێزی بەردەوامی بزوتنەوەی ژنان و وردە وردە پێگەیشتنی ژمارەیەکی زۆر فیمینیست و بیرۆکەی توندڕەوی بوو. بەڵام لەساڵانی هەشتاکاندا، فیمینیزمی توندڕەو، هیچ نەبێ وەک بزوتنەوەیەکی چالاکی خاوەن بەرنامەی هاوئاهەنگ، لە سیاسەتی ئەمەریکادا بوو بە مەسەلەیەکی پەراوێزخراو.\nجوداکاری پۆزەتیڤ (واتە جوداکاری بە سوودی ژنان) بوو بەهۆی دانانای بناغەیەک بۆ بەدەستهێنانی یەکسانی جەندەری لەشوێنی کار کە ئامانجێکە هێشتا نەهاتۆتەدی. بەڵام سەرکەوتنی ژنان لە کردنەوەی مەیدانەمانی کارکردندا بەڕووی ژناندا کاریگەرییەکی تریشی هەبوو: سنووردارکردنی بزوتنەوەکە و ئامانجەکانی. فیمینیزم تا ئەوکاتەی زیاتر لە لاوان پێکهاتبوو و پڕبوو لە بیروبۆچوونی توندڕەوی، دەیتوانی دیدگایەک پەرەپێبدات کە لە زۆر مەسەلەدا جیاوازبوو بەو چەمکانەی فیمینیستەکانی لەدەوری فیمیمنیزم کۆکردبۆوە. . ئەمڕۆ گەرچی هەندێ دەنگی گرنگ و نوێ و گەنجتر لەئارادان، بەڵام زۆربەی زۆری بزوتنەوەی ڕیکخراوی ژنان لە ژنانێک پێکهاتوووە کە هاوتەمەنی منن، ئەو نەوەیەی کە شەپۆلی دووەمی فیمینیزمیان دەست پێکرد. من مەبەستم ئەوە نیە کاتی مرۆڤ تەمەنی زیاتر دەچێتە سەرەوە، کەمتر بیروبۆچوونی توندڕەوی هەیە. بەلای منەوە ئەوەی رێچکەی سیاسیی خەلک دەستنیشان دەکات چەند پەیوەندی بە تەمەنەوە هەیە ئەوەندەش پەیوەندی بە سەردەم و ئەو چالاکییە سیاسییانەوە هەیە کە مرۆڤ پێوەی خەریکە. لە سەردەمێکدا کە پێدەچوو تەنانەت لاوانیش بەلای توندڕەویدا نەدەچوون، بزوتنەوەی ژنان کە تاڕادەیەکی زۆر لەئەستۆی ژنانی کامڵی (لەڕووی تەمەنەوە) چینی ناوەڕاستدا بوو، بەبێ هیچ کێشەیەک بە ئاراستەیەک دەرۆیشت کە لە لەخۆڕازیبوون دەچوو.\nبێگومان ئەم مەسەلەیە هەموو بزوتنەوەی ژنان ناگرێتەوە. ئەوەی ئەمڕۆ دەیبینین ئەو بزوتنەوەی ژنانەن کە لەلایەکەوە پێکهاتوون لە ڕێکخراوی تاڕادەیەک پارێزگاری وەک ڕێکخراوی میللی ژنان و کۆمیتەی چاودێریی سیاسیی ژنان .. و لەلایەکی تریشەوە ڕێکخراوی تر کە جەسارەتێکی زیاتریان هەیە بەڵام کەمتر لەبەرچاون و زیاتر بایەخ بەکێشەکانی جەماوەری خەڵک دەدەن. ئەوەی کە ئێستا وجودی نیە، ئەو بەشەیە لە بزوتنەوەکە کە دەبێ ئەو کارانە ئەنجام بدات کە جاران فیمینیزمی توندڕەو ئەنجامی دەدا. واتە ئەوەی بێت بەشێوەیەکی گشتی باس لە پاشکۆیی ژنان بکات و ئەم مەسەلەیە لە هەموو لایەنەکانی هەڵسەنگاندنی کۆمەڵگادا بخاتەڕوو. فیمینیزمی ئازادیخواز باس لە چاکسازیی یەکسانیی مافەکان ناکات بەڵام بەڕاستی زۆر چالاکیی بەئەنجام گەیاندووە. ئەمڕۆ ژنانی گەنج و کچان دەرفەتگەلی وایان لەبەردەستدایە کە لەڕابوردوودا نەبووە و ئەتوانن بەهیوای شتی وابن کە بۆ نەوەکانی پێشوو تاڕادەیەکی زۆر خەیاڵی بوو. هەموو ئەم شتانەش بەشێوەیەکی بەرفراوان قەرزاری هەوڵ و کۆششی ڕێکخراوی فێمینیزمی ئازادیخوازە.\nهێشتا چەمک و بۆچوونی توندڕەوی لە ناو فیمینزمیدا هەیە بەڵام زیاتر لەناو زانکۆکان و رۆشنبیراندا دەبینرێن تا لەناو ئەوانەدا کە بزوتنەوەکە بەڕێوەدەبەن. هەندێ لە فیمینیستەکان هەوڵیان داوە ئەم کەلێنە پڕبکەنەوە، چ بەشێوەیەکی لۆژیکی و چ بەشێوەی کارکردن لە ناو بزوتنەوەکانی جەماوەری خەڵکدا. ئەو ژمارە زۆرەى ژن و لەناویشیاندا ژنانی فیمینیست کە لەناو زانکۆکاندا هەیە نیشانەی ئەوەیە زۆربەی خوێنکاران ئاشنان لەگەڵ بیروبۆچوونی فیمینیزم و نوێخوازیدا. نووسراوە فیمینیزمیی و پێشکەوتنخوازەکان کاریگەرییان زۆر بووە لەسەر جۆری بیرکردنەوەی خەڵکانێکی زۆر.\nبەڵام بەشێوەیەکی گشتی فیمینستەکان لە زانکۆکاندا شانبەشانی کەسانی نوێخواز کە زیاتر لە زانکۆکاندا هەن، هیچ بەرنامەیەکی ڕوونی سیاسییان نیە. لە مەیدانی تیۆر و تاڕادەیەکیش لیکۆڵینەوەی کلتووری، کە هەردووکیان پەوەندییەکی نزیکیان هەیە بە فیمینیزمەوە، گەڕان بەدوای پلەو پایەو ناوبانگدا بووە بەهۆی ئەوەی بەها فیمینیستی و نوێخوازییەکان وەک شتێکی گرنگ سەیربکرێن. بە پێچەوانەی ڕەخنەی فیمینیستە توندڕەوەکان لە ساڵانی شەستەکاندا لە کەسانی خاوەن پلەو پایەدار، ئەمڕۆ ئێمە کەیف لە پلە و پایەو هەندێ بەرژەوەندی وەردەگرین کە ڕۆژ بەڕۆژ لە زیادبووندان و لە لوتکە نزیک دەبنەوە.\nهەرچەندە بزوتنەوەی هاوچەرخی ژنان خۆی لە بیروبۆچوونی توندڕەوی و مەسەلەی یەک لایەنی کە بزوتنەوەی یەکەمی فیمینیستیی تووشی قەیران کردبوو، بەدوور دەگرێت، بەڵام هێشتا لەو ڕووەوە لە شەپۆلی یەکەمی فیمینیزم دەچێ کە وردە وردە توانای رەخنەگرتنی لە هەلومەرجی چینەکانی ناوەڕاست و سەرەوە لەدەست داوە. شەپۆلی یەکەمی فیمینیزم لە ساڵانی جەنگی ناوخۆی ڕابوردوودا بەشێک بوو لە هاوپەیمانییەکی ئازادی کۆمەلێک بزوتنەوە کە لەناویاندا بۆچوونی ڕادیکاڵ باوبوو لەوانەش ڕەخنەگرتن لە سەرمایەداری پیشەسازی. لە کۆتایی سەدەی بیستەمدا کە پێکهاتەکانی سەرمایەداریی پیشەسازی خەریک بوون جێگیردەبوون و ململانێی چینایەتی لە پەرەسەندا بوو، فیمینیستەکان ڕۆڵێکی گرنگیان لەو بزوتنەوانەدا بینی کە پاڵپشتی خەڵکی نەدارو کرێکاربوون و بەشێک لە بزوتنەوەی ژنان کەوتنە ڕەخنەگرتن لە سەرمایەداری و چوونی پاڵ چینی کرێکار. بۆ نموونە یەکێتیی ژنانی مەسیحی ڕەخنەی لە چەوساندنەوەی کرێکاران دەگرت لەلایەن سەرمایەدارانەوە و پشتیوانیی جۆرێک سۆسیالیزمیان دەکرد بەناوی (مەسیحییەت لە کاردا). لە ساڵانی سەرەتای سەدەی بیستەمدا پەیوەندیی نێوان فیمینیزم و سۆسیالیزم لەناو پارتی سۆسیاڵ دا بەردەوام بوو. بەڵام پاش ماوەیەک زۆربەی فیمینستەکان وازیان لە ڕەخنەگرتن لە سەرمایەداری هێنا و لەجیاتی ئەوە بەرژەوەندی و بەهاکانی ژنانیان هاوتاکرد لەگەڵ بەرژەوەندی و بەهاکانی ئەو کەسانەی کەسەر بە چینی سەرەوەی کۆمەڵگا بوون. شەپۆلی یەکەمی فیمینیزم لە کاتێ لەناوچوونیدا چیتر هیچ بۆچوونێکی ڕەخنەگرانەی نەبوو سەبارەت بە سەرمایەداری و هەموو خواستە چینایەتییەکانی خۆی لەدەست دابوو.\nفیمینیزم چینی ناوەڕاستی گرتۆتەوە.\nفیمینزمی هاوچەرخیش وەکوو شەپۆلی یەکەمی فیمینیزم، بەدرێژایی سەردەم لەناو چینی ناوەڕاستدا تەشەنەی کردووە کە تا ڕادەیەکی زۆر خۆی سەرچاوەی فیمینیزم بوو. لەو ماوەیەدا ئەم چینە خۆیشی گۆڕانی بەسەردا هاتووە. لەماوەی ئەم چەند دەساڵەی ڕابوردوودا، بەهۆی کاریگەریی نیگەرانیی ئابووری و زیادبوونی نایەکسانییەوە، کەسانێکی زۆر لە چینەکانی ناوەڕاست بایەخیان داوە بە گەڕان بەدوای پێشەکەوتنی تاکە کەسیی خۆیاندا. ڕادەی بەشداریکردنی کەسانێکی زۆر لە چالاکییە کۆمەڵایەتییەکاندا، بەتایبەتی کەسانی سەر بەچینەکانی ناوەڕاست، لاوازبووە. کارکردن بووە بە غایەلەی یەکەمی زۆربەی کەسەکان بەتایبەتی کەسانی پیشەیی و تایبەتمەند و پێدەچێ کار تەنیا پاشماوەی ناسنامە بێت کە ئیعتیباری مابێت. لەهەمان کاتدا بە نیسیەت زءر کەسەوە شوێنی کار بووە بە شوێنی ڕکابەرایەتی زیاتر و شوێنێکی پڕ گوشار و سترێس. ئەمەش تەنیا کێشەی شوێنی کار نیە، بەڵکوو بەشێوەیەکی گشتی کێشەیەکی کلتوورییشە. ئەم وڵاتە بەردەوام لە گۆڕاندایە بۆ وڵاتێکی تاکپەروەر، بێ سۆز و خۆپەرست. فیمینزم بەشێوەیەکی بەرچاو بایەخی بەم مەسەلەیە نەداوە. ڕاستە خواستی فیمینیستی بۆ بەدەستهێنانی یەکسانی هەلومەرجی کاری ژنان لەگەڵ پیاودا شتێکی گرنگ بووە هێشتاش هەر گرنگە، بەڵام ئەم خواستە هێشتا بۆ زۆرێگ لە ژنان بەدی نەهاتووە. پێدەچێ بزوتنەوەی ژنان خواستەکانی یەکسانی بەشداریکردنی کۆمەڵایەتی قوربانی دەسکەوتە مادییەکانی کردبێت. ئەم گۆڕانکارییەی بەها توندڕەوانە و وەرچەرخێنەرەکانی ساڵەکانی سەرەتای بزوتنەوەکە ئەوەندە لەسەرخۆ ڕووی داوە، ئەو کەسانەی پەیوەندییان بە بزوتنەوەکەوە هەبووە ناتوانن بەئاسانی هەستی پێ بکەن. بەڵام ئەمە ڕەنگدانەوەی گۆڕانی دیدگای ئەو ژنانەیە کە سەردەمێک بەشێک بوون لە بزوتنەوەیەکی توندڕەو بەڵام ئەمڕۆ خۆیان لە هەلومەجێکدا دەبیننەوە کە کۆمەلێک بەهای جیاواز لەوانەی ئەوسا بزوتنەوەکە بەرەو پێش دەبا.\nلەساڵانی حەفتاکان و هەشتاکاندا زۆر لە فیمینیستەکان لایان وابوو ئەگەر بێتو بتوانن ژمارەیەکی زیاتر ژن بگەیەننە زانکۆ، زانکۆکان گۆڕانکارییان بەسەردا دێت زیاتر ڕوخساری مرۆڤپەرەوارانە وەردەگرن و بایەخ دەدەن بە کێشە کۆمەڵایەتییەکان. ئەمڕۆ ژمارەیەکی زۆر ژن لە زانکۆکاندا دەبینین بەڵام ئاخۆ زانکۆکان گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە و باشتر بوون؟، ئەوە ڕوون نیە. لەڕاستیدا لە زۆر ڕووەوە وەزعی زانکۆکان خراپتر بووە بەتایبەتی لەڕووی داواکردنی بودجەی گشتییەوە. بەڵام هێشتا ژنان بەشێوەیەکی گشتی و فیمینیستەکان بە تایبەتی، لەوەدا سەرکەوتوو نەبوون کە بتوانن کارێک بکەن زانکۆکان زیاتر مرۆڤپەروەرانە بن و کەمتر تایبەت بە نوخیەو چینێکی دیاریکراو. لەم ساڵانەی دواییدا لایەنە فیمینیستییەکانی ناو زانکۆ نەیانتوانیوە ڕۆڵێکی ئەوتۆ ببینین بۆ پشتگیریی ئەم بەهایانە. لە زانکۆکاندا هەندێ سەکۆی فیمینیزم چالاکە و بە ئازادی قسەیان تێدا دەکرێ، بەشداران بە یەکسانی تەماشا دەکرێن و ئامانجیان هاوبەشە. بەڵام لە زۆر زانکۆ فیمینیستییەکاندا ئەم مەسەلەیە وجوودی نیە. لە بواری تیۆرییەوە لە گرگنگرتین بەشی فیمینیزمی زانکۆییدا ڕکابەرایەتی و گەڕان بەدوای پلەو پایەی کۆمەڵایەتیدا بە بەرزترین ئامانج دادەنرێ.\nئەو گۆرانکاڕییەی بەهاکان کە لە بزوتنەوەی ژناندا ڕووی داوە، بەشێکە لە ڕەوتێکی بەرفراوانتر. لەسەردەمی بەهێزبوونی پلەبەندییە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکاندا کە نیشانەی خواستێکی گشتی بوو بۆ بەدەستهێنانی سەرچاوەی مادیی زیاتر، هەموو نەوەکە تامەزۆی گەیشتن بوون بە خاڵی لوتکە. فیمینیستەکانیش لەم رێسایە بەدەر نەبوون. ئەو بۆچوونەی کە دەوترێ فیمینزم وێڵی دەستەڵاتە، تەنیا خەیاڵێک نیە میدیاکان بڵاویان کردبێتەوە. بە پێچەوانەوە، فیمینیستەکان ، لانی کەم ئەوانەی کە لە زانکۆکاندا بوون یا پیشەوەربوون، پێش ئەندامانی تری چینی ناوەڕاستی کۆمەڵگا ڕوویان کردە ئەم جۆرە بەهایانە. بەڵام ئەبێ ئەوەش بوترێ کە فێمینیستەکان ئەو تێگەیشتنەی ئەوسایان نەماوە کە دەربارەی جیهانێکی باشتر هەیانبوو.\nفیمینزمی هاوچەرخ لە ناوجەرگەی یاخیبوونی ژنانی لاوی چینی ناوەڕاستەوە سەری هەڵدا لەدژی ژیانی ناو خێزان و بەمەبستی هەبوونی کارێک لەدەرەوەی ماڵ ، کە ئەمەش لایەنێک بوو لە سیاسەتی تایبەت بە رەگەز لە ساڵەکانی شەست و سەرتای حەفتاکاندا. لایەنێکی ترییش بریتی بوو لە یاخیبوون لەدژی کار لەناو کۆمەڵگایەکدا کە بەرەو سۆسیالیزم هەنگاوی دەنا و باڵە چەپەکەی لەلایەن پیاوانی گەنجەوە بەرەوپێش دەبرا، کەسانێک کە هەرگیز نەیانتوانی خواستەکانیان بۆ گەیشتن بە شتێکی بەنرختر بە ئاشکرایی بخەنەروو. کریستۆفەر لاش لە وتارێکدا دەڵێ ئەم رەخنانە ڕاستن و تەواوکەری یەکتربوون. بەلای ئەوەوە هەر یەکەم لەم بۆچوونانە لەبەرئەوە شکستیان هێنا کە نەیانتوانی گرنگیی یەکتر قەبووڵ بکەن. هەروەها لای وایە پۆلێنکرنی ئەم ڕەخنانە نابێ تەنیا تایبەت بێت بە قەڵەمڕەوی خێزان و شوێنی کار. بەلای ئەوەوە بەشداریی یەکسانی ژن و پیاو پێویستە چ لەناو ماڵ و چ لە شوینی کار کە ئەگەر بەپێی ڕەخنەی فیمینیستی ڕێکبخرێتەوە ئەبێتە شوێنێکی مرۆڤانەتر.\nبەبۆچوونی من ئێمە پێویستمان بە دەربڕینێکی ترە لە شێوەی رادیکاڵیزمی ساڵانی شەستەکان تا هەردوو دیدگای سۆسیالیستی و فیمینیستی لەخۆی بگرێ و بایەخ بدات بە دەسەڵاتی ڕوو لەزیادی ناوەندەکان و کاریگەریی بەها ئەسڵییەکان. رەنگە زۆر لە فیمینستەکان تاکپەروەری و گەڕان بەدوای سەرکەوتنی تاکەکەسیدا قەبووڵ نەکەن کە ئەمڕۆ بووە بە خاسیەتێکی بەرجەستەی کلتووری وڵاتە یەکگرتووەکان. بەڵام من پێم وایە ئەمڕۆ زۆربەمان ئێستا لەسەر بنچینەی ئەم جۆرە بەهایە دەژین : بەهاکانمان بە ڕادەی سەرکەوتنمان لە شوێنی کارماندا هەڵدەسەنگێنین، لەم بوارەشدا ئەوەندە دوودڵی ناکەین. گومان لەوەدا نیە سەرکەوتن لە ژیاندا تا ڕادەیەکی زۆر لەڕێگەی بەدەستهێنانی سامان و پلەو پایەی کۆمەڵایەتییەوە دێتە دی کە ئەمانەش لەڕێگەی کارەوە بەدەست دێن. لەوانەیە پیشەوەرانی چینی ناوەڕاست بەشێوەیەکی گەرم لەدووی ئەم بەهایانە بن و لەوانەیە ئەم بەهایانە خەڵکی تریش بگرێتەوە. ئەم مەسەلەیەش بەهۆی کێشە و نیگەرانی ئابووری و ترسی دواکەوتن و لەدەستدانی کارەوە زیاتر زەق دەبێتەوە.\nبەردەوام بوون بە کۆمەلێکی جۆراوجۆر بەها تەنانەت بەنیسیەت کەسانی تونڕەویشەوە هەر کارێکی زەحمەتە بەتایبەتی کاتێک ناوەند و پەیوەندە کۆمەڵایەتییەکان لە دەرەوەی شوێنی کار ئەوەندە لاواز بووبن و کاتێکیش کە واهەست دەکرێت تەنیا شتێکی کە لە کۆمەڵگادا گرنگە سەرکەتنە لەکاردا. کۆبوونەوەکانی ئێمە بچووک بوونەتەوە. ئێمە ئەسەف بۆ ئەم مەسەلەیە دەخۆین بەڵام تەنیا کاردانەوەمام ئەوەیە خۆمان زیاتر سەرقاڵی کار بکەین. بە بۆچوونی من پێویستە ڕەخنە لە سەرمایەداریی چاودێری نەکراوی ڕوو لە گەشە بگرین و هەوڵ بدەین ئەلتەرناتیڤێکی تری بۆ بدۆینەوە. ئەم سەرمایەدارییە پۆلێنبەندیی کۆمەڵایەتی قووڵتردەکاتەوە، نرخێکی دیاریکراو بۆ هەموو شتێک دادەنێت و هەموو بوارەکانی ژیان دەخاتە ناو گەردەلوولی خۆیەوە. ئێمە دەتوانین خواستی فیمینیزمی توندڕەو بۆ بەدەستهێنانی یەکسانی و کۆمەڵگای دڵخوازی وەک شتێکی سەیرو سەمەر تەماشا بکەین، یاخود دەتوانین وەک مەرجێکی سەرەکی وەری بگرین بۆ بەرنامەیەکی رادیکاڵی هاوچەرخ.\nسەرچاوە: (باشگاه اندیشه).


هەواڵ / چاوپێکەوتن :: 15/06/2019 :: 617 جار بینراوە\nدواڕۆژ، چاوپێكه‌وتنى سامان قوبادى\nساڵانێكى زۆره (ئه‌زمڕى خه‌تات) ناوێكى دیارى بوارى خۆشنووسییه و جێده‌ستى به رابوردووى ئه‌م پیشه‌یه‌وه له شارى سلێمانیدا دیاره. ئه‌زمڕ، كه جێگرى سه‌رۆكى رێكخراوێكى تایبه‌ت به خۆشنووسییه، له‌م دیداره‌ى دواڕۆژدا باس له خۆى و پیشه‌كه‌ى و كۆمه‌ڵه-كه‌یشى ده‌كات.\nدواڕۆژ: سه‌ره‌تاى كاركردنت وه‌ك خۆشنووس بۆ كه‌ى ده‌گه‌ڕێته‌وه؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: باپیره گه‌وره‌م، حاجى فه‌ره‌جى نه‌قشبه‌ندى، له‌به‌رده‌م تاپۆى سلێمانى-دا خه‌تات بووه، به ئوچ یان به په‌ڕى قه‌ل نووسیویه‌تى، حیبریان له توێكڵى پاقله و ئاوى شاتوو له‌گه‌ڵ زه‌ڕنیخ تێكه‌ڵكردووه و كردویانه‌ته ناو گۆزه‌وه، كاتێك به وڵاخ باریان بردووه بۆ سنه و هاتوونه‌ته‌وه ئه‌و ماددانه له‌ناو گۆزه‌كه‌دا جووڵاوه و تێكه‌ڵ بوون، باشترین حیبرى لێده‌رچووه، دواتر به پێنج مانگ قورئانى به خه‌تاتى پێنووسیوه‌ته‌وه، له‌به‌رامبه‌ردا زه‌خیره‌ى ساڵێكیان پێداوه، بۆیه ئه‌م كاره‌یش له باپیرم-انه‌وه بۆ ئێمه ماوه‌ته‌وه، ئێستا نزیكه‌ى 15 كه‌سمان له بنه‌ماڵه خه‌تاتین، منیش له ساڵى 1974وه به‌هاوكاریى سمكۆ-ى براگه‌وره‌م ده‌ستم به‌م كاره كردووه.\nدواڕۆژ: بۆچى نه‌وه‌ى ئێستا به‌تایبه‌ت زۆربه‌ى خوێندكارانى زانكۆ ده‌ستوخه‌تى نووسینیان جوان نییه؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: جاران خۆشنووسى له قۆناغى سه‌ره‌تایى خوێندندا ده‌خوێنرا، مامۆستاكه ده‌بوایه خه‌تات بوایه، به‌داخه‌وه ئه‌م لایه‌نه زۆر په‌راوێز خراوه. له ئێران له‌سه‌ره‌تاییه‌وه ده‌رسى خه‌ت ده‌خوێنن، كه نووسینێكى فارسیى ده‌نووسم بۆ ئێرانییه‌كان ده‌زانن كه ئه‌مه قوه‌تى تێدایه یان نا، به‌ڵام له خه‌ته‌كانى تر كه بۆیان ده‌نووسم زۆر به‌لایانه‌وه جوانه، چه‌ندین خولى خه‌تاتیم بۆ فه‌رمانگه‌ى جنسیه و ئیقامه كردووه‌ته‌وه، چونكه ماوه‌یه‌ك پێناسى بارى شارستانى به ده‌ستوخه‌تێكى زۆر ناشرین ده‌نووسرا. جگه له‌وه به‌داخه‌وه نووسین به كۆمپیوته‌ر تامى خه‌تى نه‌هێشتووه، ته‌نانه‌ت ئێستاش له ئه‌وروپا حه‌زیان له كارى كۆمپیوته‌ر نییه، به‌ڵكو ئاره‌زووى نوسین به ده‌ست ده‌كه‌ن.\nدواڕۆژ: ئایا بوونى فلێكس واى نه‌كردووه ئه‌م هونه‌ره به‌ره‌و نه‌مان بڕوات؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: كاریگه‌ریى زۆر خراپى هه‌بووه له‌سه‌ر كاره‌كه‌مان، جاران كه دوكانێك ده‌كرایه‌وه جامخانه‌كه‌یمان به بۆیاخ ده‌نووسى، شوێنم هه‌یه هى زیاتر له 20 ساڵ پێش ئێستایه و ماوه‌ته‌وه، به‌ڵام ئێستا فلێكس ئه‌و تام و زه‌وقه‌ى هونه‌ره‌كه‌ى نه‌هێشتووه.\nدواڕۆژ: له‌سه‌ر ڕێنووسى تابلۆكان كه وشه‌ى عه‌ره‌بى تێكه‌ڵ ده‌كرێت، یان پیتى زیاده به‌كار ده‌هێنرێت، ده‌ڵێیت چی؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: زۆرجار تووشى كێشه بووین كه تێكستمان بۆ خه‌ڵك نووسیوه، بۆ نموونه ده‌نووسرێت اعلاناتى زه‌وئى، لێپرسینه‌وه نییه له‌وه‌ى بۆچى به عه‌ره‌بى ده‌نووسرێت، ئێمه بۆ زۆربه‌ى تێكسته‌كان پرس و راوێژ به مامۆستا و پسپۆڕانى زمانى كوردى ده‌كه‌ین.\nدواڕۆژ: ئایا كردنه‌وه‌ى ئه‌و ژماره زۆره‌ى دوكانى خۆشنووسى به مۆڵه‌تى ئێوه بووه؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: نه‌خێر زۆربه‌یان مۆڵه‌تیان نییه، بێسه‌روبه‌ره‌یى پێوه‌دیاره، دار و به‌ردى دیواره‌كانى سلێمانییان نووسیوه به لافیته‌ى پرسه، خه‌تاتییه‌كه‌یان وه‌ها ناشرین كردووه هه‌ر كه‌سه و به ئاره‌زووى خۆى له‌سه‌ر دیوار و شوێنه گشتییه‌كان شت ده‌نووسێ، لێپرسینه‌وه نییه، كه نووسینێك ده‌نووسرێت پێویسته گونجاندن له‌نێوان ره‌نگه‌كان و تێكسته‌كه‌دا هه‌بێت.\nدواڕۆژ: حاڵى كۆمه‌ڵه‌ى خۆشنووسان چۆنه؟ بۆچى هیچ چالاكییه‌كتان نییه؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: به‌داخه‌وه بووه به دوو لق، حه‌زده‌كه‌ین یه‌كبگرینه‌وه، هیچ پشتگیرییه‌ك ناكرێین له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه، من جێگیرى كۆمه‌ڵه‌ى خۆشنووسانم، به پاره‌ى خۆمان كرێى باره‌گاكه‌مان ده‌ده‌ین، ئه‌گه‌ر حكومه‌ت پشتیوانیمان بكات، هه‌ر جارێك 20 كه‌س ده‌به‌م بۆ ئیمارات بۆ بینینى خول و شوێنى خه‌تاته‌كان، یان له‌وحه‌ى خۆمان ده‌به‌ین بۆ ئه‌وه‌ى نمایشى بكه‌ین. 15 خه‌ڵاتم وه‌رگرتووه زۆربه‌یان له ده‌ره‌وه‌ى وڵات بووه، حه‌ز ده‌كه‌م پێشانگایه‌ك بكه‌مه‌وه به‌ڵام تێچوویه‌كى زۆرى ده‌وێت به‌تایبه‌ت له وڵاتانى خلیج، حكومه‌تى هه‌رێمیش هیچ پشتیوانییه‌كمان ناكات.\nدواڕۆژ: به‌شێك له كاره‌كانت له وڵاتانى كه‌نداو بووه، ده‌كرێت باسێك له‌وه بكه‌یت؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: له ساڵى 2000 وه ئیقامه‌ى دوبه‌ی-م هه‌یه، له‌وێ كارى نووسینمان له‌سه‌ر به‌رد ده‌كرد، زیاتر كاره‌كانمان بۆ مزگه‌وت و بینا بوو، له ئیمارات توانیومه ناوبانگێكى باش به‌ده‌ستبهێنم، له‌ماوه‌ى 7 ساڵى رابوردوودا زۆرترین كاره‌كانم له‌وێ بووه.\nدواڕۆژ: له وڵاتانى كه‌نداو سه‌رقاڵى كارى نووسینى گه‌وره‌یت بۆ شوێنه دیاره‌كان، كه‌واته بۆچى له سلێمانى لافیته‌ى پرسه ده‌نووسیت؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: كاره‌كه وه‌كو جاران نه‌ماوه، بۆ بێتاقه‌تى ده‌مه‌وێت كاته‌كه‌ى پێ به‌ڕێ بكه‌م، نه‌ك له‌به‌ر ئه‌و پاره كه‌مه، نووسینى لافیته وا ده‌كات ده‌ستم بجووڵێت و رۆح بكه‌مه‌وه به به‌ر كاره‌كه‌دا.\nدواڕۆژ: ده‌ڵێن له ماڵى ئه‌میرى كوه‌یت چه‌ند تابلۆیه‌كت هه‌ڵگرتووه‌ته‌وه، وایه؟\nئه‌زمڕى خه‌تات: ئه‌وكات عه‌سكه‌ر بووم له سوپاى عێراق، له ماڵى سوعاد سه‌باح له كوه‌یت په‌یكه‌رێكى فیل و له‌وحه‌یه‌كم هێنایه‌وه، به‌ڵام ئێستا نه‌ماون، ته‌نانه‌ت له عه‌سكه‌ریشدا كارى خۆشنووسى و خه‌تاتیم ده‌كرد، به‌هۆى خۆشنووسیه‌كه‌مه‌وه له باشترین شوێن بووم به‌تایبه‌ت له به‌شى قه‌ڵه‌م بووم، وه‌كو پله‌به‌رزێك مامه‌ڵه‌م له‌گه‌ڵ ده‌كرا.


هه‌ولێر.. دیداری نێوده‌وڵه‌تی بۆ كورته فیلمی ئه‌نیمه‌یشن ساز ده‌كرێ\n:: PM:03:20:02/11/2019 \nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی سینه‌مای هه‌ولێر، له درێژه‌ی كار و چالاكییه‌كانیاندا دیدارێكی نێوده‌وڵه‌تی بۆ كورته فیلمی ئه‌نیمه‌یشن له هه‌ولێری پایته‌خت ساز ده‌كه‌ن، له كۆتایی دیداره‌كه‌شدا خه‌ڵات به‌سه‌ر فیلمه به‌شداربووه‌كان دابه‌ش ده‌كرێ.\nله ڕۆژانی 26 تا 29ی مانگی تشرینی دووه‌م، یه‌كه‌مین دیداری نێوده‌وڵه‌تی بۆ كورته فیلمی ئه‌نیمه‌یشن له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی سینه‌مای هه‌ولێره‌وه ساز ده‌كرێ، تێیدا 17 وڵاتی دنیا به 50 كورته فیلمه بیانی و كوردییه‌كانه‌وه به‌شداریی ده‌كه‌ن.\nئه‌مڕۆ شه‌موو دووی تشرینی دووه‌م پشتیوان عه‌بدوڵا به‌ڕێوه‌به‌ری ڕاگه‌یاندنی یه‌كه‌مین دیداری كورته فیلمی ئه‌نیمه‌یشن له هه‌ولێر به "وشه"ی ڕاگه‌یاند، ئه‌م دیداره له كوردستان و دنیا زۆر تایبه‌تمه‌ند و جیاواز ده‌بێت، چه‌ندان كار و به‌رهه‌می تازه‌ی كورته فیلمی ئه‌نیمه‌یشنی كوردی كه به‌رهه‌می به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سینه‌مای هه‌ولێرن، له‌م فێستیڤاڵه به‌شدار ده‌بن. هه‌روه‌ها جگه له نیشاندانی فیلم، سێ پانێڵی تایبه‌ت له‌سه‌ر سینه‌مای ئه‌نیمه‌یشن و گرینگییه‌كانی له هه‌موو ڕووه‌كانی ژیانه‌وه ساز ده‌كرێت.\nله كۆتا ڕۆژی دیداره‌كه‌دا خه‌ڵات به‌سه‌ر براوه‌كان دابه‌ش ده‌كرێت\nله‌م دیداره‌دا كه بۆ كورته فیلمی ئه‌نیمه‌یشن ساز ده‌درێ، له‌لایه‌ن دادوه‌رانی كورد و بیانییه‌وه هه‌ڵسه‌نگاندن بۆ فیلمه‌كان ده‌كرێ و له كۆتا ڕۆژی دیداره‌كه‌دا خه‌ڵات به‌سه‌ر براوه‌كان دابه‌ش ده‌كرێت، كه بریتین له خه‌ڵاته‌كانی باشترین فیلم، باشترین بیرۆكه، باشترین ده‌رهێنه‌ری جێبه‌جێكار و باشترین فیلمی نێوده‌وڵه‌تی.\nشاخه‌وان مسته‌فا به‌ڕێوه‌به‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی هونه‌ریی سینه‌مای هه‌ولێر، له ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا باسی له گرنگی فیلمی ئه‌نیمه‌یشن كردووه و ده‌ڵێ: فیلمی ئه‌نیمه‌یشن هونه‌رێكی تازه‌یه و له فێستیڤاڵه سینه‌ماییه‌كان گرنگی پێ ده‌درێت، پانتاییه‌كی فراوان له گرنیپێدان و ڕووناكی خستنه‌سه‌ر له‌خۆ ده‌گرێت.\nزیاتر دەڵێ: ئێمه‌ش وه‌ك كورد گرنگییه‌كی باشمان به بواره‌كه داوه و پێشتریش به چه‌ند كورته فیلمێك سه‌ركه‌وتنی گه‌وره و به‌رچاومان له فێستیڤاڵه‌كان به‌ده‌ست هێناوه. ئه‌م دیداره‌شمان كه نموونه و هاوتای نییه له ناوچه‌كه، سه‌لمێنه‌ری ئه‌وه‌یه كه ده‌مانه‌وێ گرنگیی زۆر زیاتر به‌و بواره گرنگه‌ی سینه‌ما و فیلم بده‌ین.


پیازی بێ بۆن - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nپیاز له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی سودێكی زۆر هه‌یه‌و به‌چاره‌سه‌ری زۆربه‌ی نه‌خۆشیه‌كان داده‌نرێت، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌و بۆنه‌ی له‌پاش خوادنی دروستده‌بێت، زۆر كه‌س خۆیان له‌سوده‌كانی بێبه‌ش كردوه.\nماڵپه‌ڕی (سه‌قافه‌و علوم) بڵاویكرده‌وه، كۆمه‌ڵێك جوتیار له‌به‌ریتانیا له‌هه‌وڵی به‌رهه‌مهێنانی جۆرێكی نوێی پیازدان، كه نه‌بۆنی هه‌یه‌و نه‌ده‌شبێته‌هۆی ئاوكردنی چاو له‌كاتی له‌تكردنیدا، ئه‌وه‌ش له‌ڕێگه‌ی كه‌مكردنه‌وه‌ی بۆن‌و به‌رامه‌كه‌یدایه.\nبه‌گوێره‌ی هه‌واڵه‌كه‌ش، ماوه‌ی (20) ساڵه ئه‌و جوتیارانه له‌هه‌وڵی به‌رهه‌مهێنانی ئه‌و جۆره نوێیه‌ن له‌پیاز، جوتیاره‌كان ده‌ڵێن، به‌هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی بۆن‌و به‌رامی پیازه‌كه، تامه‌كه‌شی كه‌مده‌بێته‌وه، ئه‌وه‌ش هۆكاره بۆ ئه‌وه‌ی كه له‌پاش خواردنی، ئه‌و بۆنه دروست نه‌بێت كه ده‌بێته هۆی بێزاركردنی كه‌سی به‌رامبه‌ر.


کوردیپێدیا - محەمەد کەمال عەزۆ (دەلیل جودی)\n✌ محەمەد کەمال عەزۆ (دەلیل جودی) | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nمحەمەد کەمال عەزۆ (دەلیل جودی)\nناوی ڕێکخراوەیی: دەلیل جودی\nناو و پاشناو: محەمەد کەمال عەزۆ\nناوی دایک: شیرین\nناوی باوک: حاجی ڕەشید\nشوێن و ڕێکەوتی شەهیدبوون: گوندی کشکش جبوور-شەدادی 11-09-2016\n1. 👁 (Mehmud Kemal Ezo (Delîl Cûdî\n2. 👁 محمد كمال عزو (دليل جودي)\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Sep 17 2016 6:14PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 13 KB Sep 17 2016 6:14PM سەریاس ئەحمەد


عەلی حەمەساڵح : رۆژانە 60 تانکەر نەوت سووریاوە دێتە هەرێمی کوردستان و گومرگەکەی نادرێت\nحوزەیران ٧, ٢٠٢٢ - ٨:٠٤ ب.ن\nسەرۆکی لیژنەی وزەو سامانە سروشتییەکانی پەرلەمانی کوردستان دەڵێت، رۆژانە 60 تانکە نەوت و 120 تانکەر قیر لە کوردستانی سووریاوە دێتە هەرێم و باج و گومرگەکەی نادرێت بە حکوومەت. دریژه ی بابه ته کان ...\nنێچیرڤان بارزانی و شاندێکى ئه‌ندامانى سه‌ربه‌خۆى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق کۆبوونەوە\nسه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان له‌گه‌ڵ شاندێکى ئه‌ندامانى سه‌ربه‌خۆى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق کۆبووه‌وه. دریژه ی بابه ته کان ...\nرێبەر ئەحمەد : ئێستاش بەربژاری پۆستی سەرۆک کۆماریم\nحوزەیران ٧, ٢٠٢٢ - ٨:٠٣ ب.ن\nکاندیدى پارتى بۆ پۆستى سه‌رۆکى کۆمارى عێراق ڕایگه‌یاند، له‌کۆبونه‌وه‌کانى پارتى‌و یه‌کێتى تائێستا باسى سه‌رۆک کۆمار نه‌کراوه، ده‌شڵێت:"پارتى سوره له‌سه‌ر کاندیدى خۆى بۆ وه‌رگرتنى ئه‌و پۆسته". دریژه ی بابه ته کان ...\nدوابەدوای سووکایەتی بە پێغەمبەی ئیسلام (دخ) ، باڵوێزی هیندستان بانگهێشتی وەزارەتی دەرەوەی ئێران کرا\nحوزەیران ٧, ٢٠٢٢ - ٨:٠٢ ب.ن\nدوابەدوای سووکایەتی بە پێغەمبەری گەورەی ئیسلام (د.خ) لە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی وڵاتی هیندستان، دوانیوەڕۆی دوێنێ یەکشەممە باڵوێزی هیندستان لە تاران لەلایەن بەرپرسی گشتیی ئاسیای باشوورییەوە بانگهێشتی وەزارەتی دەرەوە کرا. دریژه ی بابه ته کان ...\nخەتیب زادە : کۆماری ئیسلامیی ئێران بە پێی ھەنگاوی ئەنجوومەنی بڕیاردەران وڵام ئەداتەوە\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وێڕای رەتکردننەوەی بڕیارنامەی پێشنیارکراو بە ئەنجوومەنی بڕیاردەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمیی گوتی : کۆماری ئیسلامیی ئێران گونجاو لە گەڵ ھەر ھەنگاوێک لەم ئەنجوومەنە ، وڵام ئەداتەوە . دریژه ی بابه ته کان ...\nمەزڵۆم کۆبانێ: ئامادەین لە گەڵ حکومەتی سووریا دژی تورکیا شەڕ بکەین\nحوزەیران ٧, ٢٠٢٢ - ٨:٠١ ب.ن\nفەرماندەی هێزەکانی دیمۆکراتیکی سووریا رایگەیاند: بۆ بەرەنگاریی تورکیا، ئامادەیین لە گەڵ سوپای سووریا هاوکاری بکەین. دریژه ی بابه ته کان ...\nشارۆکە نشینانی زایۆنیست جارێکی دیکە هێرشیان کردە سەر مزگەوتی ئەقسا\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠٦ ب.ن\nسەرچاوە میدیاییەکان باسیان لە هێرشی دووبارەی شارۆکە نشینانی زایۆنی بۆسەر مزگەوتی ئەقسا کردووە. دریژه ی بابه ته کان ...\nکۆریای باکوور موشەکێکی بالستی تاقیکردەوە\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠٥ ب.ن\nکۆریای باکوور لانیکەم مووشەکێکی بالیستی بۆ ئاوەکانی نزیک کەناراوەکانی ڕۆژهەڵاتی هەڵدا، کە نوێترینە لە زنجیرەی تاقیکردنەوە مووشەکەکانی دا. دریژه ی بابه ته کان ...\nتورکیا ناڕەزایی دەربڕی بەرامبەر بە بەڕێوەچوونی مانۆڕی هاوبەشی ئیسرائیل و قوبرس\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠٤ ب.ن\nمانۆڕێکی هاوبەشی ڕژێمی زایۆنی و بەشی یۆنانیی قوبرس کاردانەوەی تورکیای لێکەوتەوە. دریژه ی بابه ته کان ...\nلە ئەنجامی هێرشی تیرۆریستیی داعش لە پارێزگای دیالە ١١ کەس کوژران و بریندار بوون\nلە ئەنجامی هێرشی تیرۆریستانی داعش بۆ سەر ناوچەی ئەلعەبارە لە پارێزگای دیالە لە عێراق 11 کەسی مەدەنی کوژران و بریندار بوون. دریژه ی بابه ته کان ...\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠٣ ب.ن\nبەگوێرەی سەرچاوەیەکی ئەمنیی عێراقیی، هێزێکی نوێی ئەمەریکی گەیشتوونەتە بنکەی ئاسمانیی هەریـر لە ڕۆژهەڵاتی هەولێـر. دریژه ی بابه ته کان ...\nئەنجومەنى وەزیرانی هەرێمی کوردستان چەند بریارێکی لەبارەى دابەزاندنى دەسەڵاتەکان و فەرمانبەرانەوە دەرکرد\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠٢ ب.ن\nبە پێی هەواڵێکی شارپرێس ، سەرۆکی فەرمانگەی کارگێڕی و دارایی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، سەرۆکی حکومەت فەرمانێکی دەرکردووە و هەندێک لە دەسەڵاتی بە بەڕێوەبەرە گشتییەکان لەنێو وەزارەتەکان داوە و جیا کراوەتەوە لە دەسەڵاتی وەزیرەکان و هەندێک دەسەڵاتیش دراوە بە وەزیرەکان. دریژه ی بابه ته کان ...\nختیب زادە : سێ دوڕگەکە کەوشەنی ئەبەدیی ئێرانن\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ، سێ دورگەی ( تونبی گەورە ، تونبی بچووک و ئەبوو مووسا) ی باشووری ئێرزانی بە کەوشەنی ئەبەدیی ئێران لە دڵی کەنداوی فارس دا زانی . دریژه ی بابه ته کان ...\nڕوانگەی سوری: زۆرینەی خەڵکی حەسەکە بەهۆی بۆردومانەکانی تورکیاوە ئاوارەبوون\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠١ ب.ن\nڕوانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ ئاشکرای کرد، زۆرینەی دانیشتووانی شاری ڕاسینی پارێزگای حەسەکە بەهۆی بۆردومانی تورکیاوە ئاوارەبوون. دریژه ی بابه ته کان ...\nمەسعود بارزانی داوای گفتوگۆ لەگەڵ دەوڵەتی بەغداد دەکات\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٨:٠٠ ب.ن\nسەرۆکى پارتى دیموکراتى کوردستان داوای گفتوگۆ لەگەڵ بەغداد دەکات لەبارەی بڕیارەکانی دادگای فیدراڵیەوە سەبارەت بە دۆسییەى نەوتى هەرێم. دریژه ی بابه ته کان ...\nداوای هەڵوەشانەوەی پارتی دیمۆکراتی کوردستان دەکرێت\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٧:٥٩ ب.ن\nئەندامێكی پەرلەمانی عێراق لە دادگای فیدراڵی سكاڵا لە دژی پارتی دیموكراتی كوردستان تۆمار دەكات و داوای هەڵوەشاندنەوەی دەكات. دریژه ی بابه ته کان ...\nباڵوێزی هیند بانگهێشتی وەزارەتی دەرەوەی ئێران کرا\nحوزەیران ٦, ٢٠٢٢ - ٧:٥٨ ب.ن\nدوابەدوای سووکایەتی بە پێغەمبەری گەورە(د.خ) لە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنی وڵاتی هیند، دوانیوەڕۆ ئەمڕۆ باڵوێزی هیند لە تاران لەلایەن بەرپرسی گشتی ئاسیای باشوورییەوە بانگهێشتی وەزارەتی دەرەوە کرا. دریژه ی بابه ته کان ...\nئیمام خومەینی بە گۆڕینی هاوکێشەی دەسەڵات، بەستێنی هاتنی ئیمام زەمانی خۆش کرد\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٥٤ د.ن\nئەمینداری گشتی نوجەبای عێراق ساڵڕۆژی کۆچی دوایی ئیمام خومەینی لە ئۆمەتی ئیسلامی سەرەخۆشی کرد و ڕایگەیاند: ئیمام خومەینی بە گۆڕینی هاوکێشەی دەسەڵات، بەستێنی هاتنی ئیمام زەمانی خۆش کرد. دریژه ی بابه ته کان ...\nئاڵۆز بوونی پەیوەندیەکانی نێوان تورکیاو یۆنان\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٤١ د.ن\nپەیوەندییەکانی نێوان دوو وڵاتی تورکیاو یۆنان دوابەدوای بانگ کرانی باڵوێزی یۆنان لە ئانکارا ئاڵۆزتر بوو. دریژه ی بابه ته کان ...\nئەمریکییەکان مانگی ڕابردوو ٦٠ گەشتی ئاسمانیی نادیاریان ھەبووە\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٩ د.ن\n«جەبار مەعموری» ئەندامی باڵای چوارچێوەی ھەماھەنگیی شێعەکانی عێراق لە قسەگەلێکدا ڕایگەیاند: ھێزەکانی ئەمریکی لە بنکەی «حەریر» لە ماوەی مانگی ڕابردوودا ٦٠ گەشتی ئاسمانیی نادیاریان ھەبووە. دریژه ی بابه ته کان ...\nکوژرانی ١٣ تیرۆریستی داعشی لە ٣ پارێزگای عێراق\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٨ د.ن\nوتەبێژی سەرکردایەتیی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی عێراق باسی کوژرانی ١٣ تیرۆریستی داعشی کرد لە ئۆپراسیۆنێکی تایبەتیی دەزگای دژە تیرۆری عێراق لە سێ پارێزگای ئەم وڵاتە. دریژه ی بابه ته کان ...\nخولی تازەی کۆبوونەوەی پارتە کوردەکان بەڕێوە دەچێت\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٧ د.ن\nبەرپرسێکی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند: خولی تازەی کۆبوونەوەی لایەنە کوردەکان بە ئامادە بوونی نوێنەری ڕێکخراوەی نەتەوەکان بەڕێوە دەچێت. دریژه ی بابه ته کان ...\nخۆپیشاندانی خەڵکی باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا دژی داگیرکاریی تورکیا\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٦ د.ن\nخەڵکی باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا ڕۆژی ھەینی گردبوونەوەیەکیان لە شاری قامیشلی دژی داگیرکارییەکانی تورکیا بەڕێوە برد. دریژه ی بابه ته کان ...\nئەردۆغان: قووڵایی خاکی باکووری سووریا ناوچەی ئەمنی تورکیایە\nسەرۆک کۆماری تورکیا قووڵایی خاکی باکووری سووریا بە ناوچەی ئەمنی وڵاتی خۆی دەزانێت. دریژه ی بابه ته کان ...\nتورکیا دەیەوێت باکووری سووریا دابەش بکات\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٥ د.ن\nفەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیمۆکراتیک ڕایگەیاند:چربوونەوەی هەڕەشە و هێرشی تورکیا کاریگەریی نەرێنی لە سەر شەڕ لە گەڵ داعش لە باکووری سووریا دەبێ. دریژه ی بابه ته کان ...\nهێزەكانی پێشمەرگە سێ بیرە نەوتی کەرکووکی داگیر کردووە\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٣ د.ن\nپارێزگاری كەركووك بەوەکالەت ڕایدەگەیەنێت کە "چەند هەفتەیەكە هێزەكانی پێشمەرگە لەگەڵ كۆمپانیای كار دەستیان گرتوە بەسەر سێ بیرە نەوتداو دەستیان كردوە بەكاركردن تیایدا". دریژه ی بابه ته کان ...\nهەوڵی جیهانیی کوردی سووریا بۆ ڕێگری لە هێرشی تورکیا\nحوزەیران ٥, ٢٠٢٢ - ٢:٣٢ د.ن\nبەرپرسێکی کوردی سووریا وتی: هێزە سیاسی و سەربازییەکانی کوردی سووریا پەیوەندی بەرفراوانیان لە گەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دامەزراندووە بۆ ئەوەی ڕێگری بکرێت لە هێرشی سەربازی تورکیا بۆ سەر باکوور و باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا. دریژه ی بابه ته کان ...\nدوژمن پیلانی دارشتووە خەڵک پەلکێشی نارەزایەتییەکان بکات\nوەزیری ناوخۆی ئێران بە ئاماژە بەوەی کە دوژمن دەیەوێت ئازاری خەڵک بدات و پەلکێشی ناڕەزایەتییەکانیان بکات وتی: ئێران هێزێکی ناوچەییە و بۆیە دوژمن دەیەوێت گورزی لێبدات. دریژه ی بابه ته کان ...\nستەم ناکەین و ستەم کردنیش لە کەس قبووڵ ناکەین/ ئیمام خومەینی ڕۆحی کۆماری ئیسلامیە\nحوزەیران ٤, ٢٠٢٢ - ٢:٣٨ د.ن\nڕابەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی لە نەریتی سی و سێهەمین ساڵگەڕی کۆچی دوایی دامەزرێنەری کۆماری ئیسلامیی ئێران وتی: ئیمام خومەینی (رە) ڕۆحی کۆماری ئیسلامییە. دریژه ی بابه ته کان ...\nڕەییسی: سیفر بوونی ڕێژەی گیان لە دەست دان بە کۆرۆنا لە سای پشت بەستن بە توانایی نێوخۆیی مسۆگەر کرا\nحوزەیران ٤, ٢٠٢٢ - ٢:٣٧ د.ن\nسەرۆک کۆماری ئێرانی ئیسلامی بە سیفر گەییشتنی ڕێژەی گیان لە دەست دان بە کۆرۆنای لە ئێراندا ، ئەویش سەرباری بوونی ئەو ھەموو بایکۆتە ستەمکارانەیە، بە دەستکەوتێکی گرینگ و پشتبەستوو بە توانایی نێوخۆیی زانی. دریژه ی بابه ته کان ...


نزیکەى ملیۆنێک دۆلارى دیکە بۆ خوێندکارانى تواناسازى خەرجکرا | ZAnkoLine\nنزیکەى ملیۆنێک دۆلارى دیکە بۆ خوێندکارانى تواناسازى خەرجکرا\nوەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى خەرجکردنى بڕى (947,827) نۆ سەد و چل و حەوت هەزار و هەشت سەدو بیست و حەوت دۆلارى ئەمریکى وەک شایستەى دارایى خوێندکارانى بەرنامەى تواناسازى ڕاگەیاند, كە ئێستا بەردەوامن لە خوێندن و تيايدا (40) خوێندکارى تواناسازى سودمەند دەبن.\nعەباس ئەکرەم وتەبێژى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە لێدوانێکدا ڕایگەیاند: دواى ئەوەى ڕەزامەندى لەسەر خەرجکردنى بڕى (٣٠) ملیۆن دۆلار بۆ خوێندکارانى تواناسازى درا، بۆ ئەم مەبەستە لێژنەى دابەشکردنى شایستە داراییەکانى خوێندکارانى بەرنامەى تواناسازى بڕیاریدا بە خەرجکردنى ليستى یەکەمى ساڵى ٢٠١٨ى شایستەى دارایى خوێندکارانى بەرنامەى تواناسازى.\nوتەبێژى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕاشیگەیاند: ليستى يەکەمى شایستەى دارایى خوێندکارانى بەرنامەى تواناسازى لە ساڵى ٢٠١٨، بڕەکەى بریتیە (947,827) نۆسەدو چل و حەوت هەزار و هەشت سەدو بیست و حەوت دۆلارى ئەمریکی، و تیایدا (40) خوێندکارى بەرنامەى تواناسازى لە هەریەک لە زانکۆکانى جيهان سودمەند دەبن كە بەردەوامن لە خوێندن.\nلەو چوارچێوەیەدا وەزارەتى خوێندنى باڵاو توێژینەوەى زانستى سه‌رجه‌م ئه‌و خوێندکارانەى به‌رنامه‌ی تواناسازی ئاگادار ده‌كات، كه ناویان له لیستی ژماره (1)ى ساڵی (2018)ی هاوپێچدا هاتوه و، ژماره‌یان (40) خوێندکارە، خۆیان یان بریكاره‌كانیان (وه‌كیل) سه‌ردانی ژوری ژماره (56) له‌دیوانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینەوەى زانستى بكه‌ن بۆ وه‌رگرتنی چه‌كی سه‌رفكردنی شایستە داراییه‌كانیان. وتەبێژى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕونیشيکردەوە: پێشوتر لە چەندیدن قۆناخى جيادا وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بڕى (19) مليۆن دۆلارى ئەمریکى خەرجکردوە.\nپێویستە ئەوانەى ناویان لە لیستى هاوپێچدا هاتوە، بەپێیى ڕیزبەندى ناوەکانیان لە ڕۆژى دیاریکراودا سەردانى دیوانى وەزارەت بكەن بۆ وەرگرتنی چەکى پارە.\nخوێندکار ئه‌گه‌ر خۆی سەردانى وەزارەت بکات بۆ وەرگرتنى شایستە داراییەکانی پێویستە پاسەپۆرتى رەسەن و کۆپى ڕەنگاو ڕەنگى لاپەڕەى یەکەمى پاسەپۆرت لەگەڵ خۆى بهێنێت.\nبریكار (وه‌كیل)ی خوێندکار پێویسته وێنه‌یەکى ڕه‌نگاو ڕه‌نگی بریكارنامه (وه‌كاله‌ی گشتی) بڕواپێکراو بێت و نوێ بێت بەلایەنى زۆر ساڵێکى بەسەردا تێپەڕنەبوبێت و بۆى (مصدق) کرابێت، لەهەمان کاتدا پێویستە بڕیکار وێنەیەکى ڕەنگاو ڕەنگ لە ناسنامه‌ی باری شارستانی، یان ڕه‌گه‌زنامه‌ی ئێراقی له‌گه‌ڵ خۆیدا بهێنێت.\nئەگەر خوێندکار لەو رۆژەى بۆى دیاریکراوە خۆى یان بریکارەکەى نەیەت بۆ وەزارەت بۆ وەرگرتنى چەک، پێویستە دواى (٧/٣/٢٠١٨) سەردانى وەزارەت بکات بۆ وەرگرتنى چەک چونکە زنجیرەى رۆژەکان لەگەڵ بانک ڕێکخراوەو گۆڕانکارى تیادا ناکرێت.


ئۆبی میکێل: هازارد تەمبەڵترین یاریزانە تائێستا یارییم لەگەڵدا کردووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/11/19 - 5:00 PM\nجۆن ئۆبی میکێلی نایجیری ئەستێرەی یانەی تراپزۆن سپۆری تورکی بە یادوەریەکانیدا دەچێتەوە و لەبارەی ئیدین هازاردی بەلجیکی ئەستێرەی نوێی یانەی ڕیاڵ مەدریدەوە چەند زانیارییەکی نەبیستراو ئاشکرا دەکات.\nئۆبی میکێل و ئیدین هازارد سەردەمێک لە یانەی چێڵسیەوە هاوشانی یەکتر یارییان کردووە و شارەزای یەکتر بوون، بۆیە یاریزانە نایجیریەکە لەتوانایدایە چەند زانیارییەک دەربارەی یاریزانەکەی یانەی شاهانە ئاشکرا بکات و بە تۆڕی “بین سپۆرت”ی ڕاگەیاندووە :” هازارد بەهرەیەکی ناوازەیە، ڕەنگە هاوشێوەی لیۆ مێسی نەبێت، بەڵام بە پێیە جادوییەکانی لەنێو یاریگادا هەرچییەکی بوێت دەتوانێت بیکات”.\nهەروەها دەڵێت :” هەرگیز حەزی بەوە نەبوو بەشێوەیەکی قورس مەشق و ڕاهێنان بکات، لەکاتێکدا ئێمە لە مەشقەکاندا کارمان دەکرد ئەو تەماشای ئێمەی دەکرد و چاوەڕوانی دەکرد ئەرکە قورسەکان کۆتایی پێبهێنین، کەچی لە کۆتایی هەفتەدا کاتێک یارییمان دەبوو دەبووە پیاوی یاریی، بەڕاستی ناوازە بوو”.\nهازارد لە گواستنەوەکانی هاوینەی ڕابردوو بەبڕی ١٠٠ ملیۆن یورۆ لە یانەی چێڵسی ئینگلیزیەوە ڕوویکردە یانەی ڕیاڵ مەدرید، شارەزایان پێیان وایە لەدوای خۆگونجاندنی لە ڕیزەکانی شاهانە دەتوانێت جێگەی کریستیانۆی ئەفسانە بگرێتەوە.\nچێڵسیخولی ئیسپانیاخولی ئینگلیزیڕیاڵ مه‌دریدگواستنه‌وه‌کان


به‌ستنی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی ده‌ردی كورد ده‌رمان ده‌كات\nماوه‌یه‌كه كوردستان رووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی گه‌وره‌ی تیرۆریستان بۆته‌وه، تیرۆریستان له‌و شاڵاوه‌یاندا ئامانجیان داگیركردنی خاك و وێرانكردنی ژێرخان و سه‌رخانی كوردستان و جینۆسایدكردنی نه‌ته‌وه‌ی كوردو پێكهاته‌كانی كوردستانه، واته ده‌یانه‌وێت كوردستان به‌خاك و خه‌ڵكه‌وه وێران و جینۆساید بكه‌ن، تیرۆریستان له‌م شاڵاوه‌یاندا روویان له كوردستان وه‌ك خاك و كورد وه‌ك نه‌ته‌وه كردووه، بیر له‌وه ناكه‌نه‌وه كورد چه‌ند حزب و چه‌ند ره‌نگه، ئه‌وان به‌یه‌ك چاو سه‌یری هه‌موو كورد ده‌كه‌ن و له‌هه‌وڵدان بۆ جینۆسایدكردنی، له‌سه‌ر ئێمه‌ی كوردیش پێویسته وه‌كو كورد به‌ره‌نگاریان ببینه‌وه، واته خۆمان له گیانی حزبایه‌تی به‌دوور بگرین و به‌گیانێكی كوردانه له‌به‌رامبه‌ریاندا سه‌نگه‌ر بگرین.\nسه‌ره‌ڕای هه‌ڕه‌شه‌ی تیرۆریستان له‌زۆر لاوه‌ش هه‌وڵده‌درێت یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی كوردان لاوازبكه‌ن و نه‌یهێڵن، به‌داخه‌وه هه‌ندێ له ده‌زگاكانی راگه‌یاندنی كوردستانیش له‌م رووه‌وه رۆڵێكی نێگه‌تیف ده‌بینن و، هه‌وڵده‌ده‌ن بچووكترین ناكۆكی له‌نیوان لایه‌نه‌كاندا زه‌قبكه‌نه‌وه‌و گه‌وره‌تری بكه‌ن، له‌كاتێكدا ئەركی راگه‌یاندن و راگه‌یاندنكاران ئه‌وه‌یه كه‌وا رووداوه‌كان وه‌كو خۆی بگوازنه‌وه‌و زانیاری دروست به هاوڵاتیان بده‌ن. به‌داخه‌وه راگه‌یاندنی كوردی زۆر جار ئه‌ركی راسته‌قینه‌ی خۆی له‌بیر ده‌چێت و، كاری واده‌كات كه‌وا به‌شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان ده‌كه‌وێته خزمه‌تی دوژمنه‌وه، له‌م بارودۆخه هه‌ستیارو ناسكه‌ی كوردستاندا هه‌قه ده‌زگاكانی راگه‌یاندن به‌وریاییه‌وه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ رووداوه‌كاندا بكه‌ن و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی بپارێزن و به‌رژه‌وه‌ندی باڵای نه‌ته‌وه‌یی له‌به‌رچاو بگرن.\nله‌م كاته‌دا زۆر پێویسته ده‌زگاو كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاندنی كوردستان هۆكاربن بۆ یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی گه‌لی كوردستان، بۆ به‌ره‌ڤانیكردن له خاك و خه‌ڵكی كوردستان، پێویسته له‌م ره‌وشه‌دا راگه‌یاندنكاران به گیانی پێشمه‌رگایه‌تی هه‌ڵس و كه‌وت له‌گه‌ڵ بویه‌ره‌كاندا بكه‌ن و، هه‌ر وشه‌و وته‌یه‌كیان گولله‌یه‌ك بێت بۆ دوژمنان، بێگومان كه‌ناڵ و ده‌زگاكانی راگه‌یاندن ده‌توانن فاكته‌رێكی به‌هێزبن بۆ هێنانه‌دی یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی، پێویسته ئه‌م رۆڵه ببینن و ببنه هه‌وێنی یه‌كێتی و یه‌كده‌نگی گه‌لی كوردستان.\nله‌هه‌مان كاتدا پێویسته سه‌ركردایه‌تی سیاسیی كوردستان ئه‌م درزانه پڕبكاته‌وه كه ئێستا كه‌وتوونه‌ته نێو یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستان، ئه‌مه‌ش به‌وه ده‌بێت كه‌وا ناوه‌ندی سیاسی كوردستان رێكبخرێته‌وه‌و راوێژو گفتوگۆ له‌نێوان ته‌واوی لایه‌نه سیاسییه‌كاندا هه‌بێت و كه‌س په‌راوێز نه‌خرێت، نادیده‌گرتنی یه‌كدی و په‌راوێزخستنی هه‌ندێ لایه‌ن و هێنانه پێشی هه‌ندێ لایه‌ن له‌م قۆناخه‌دا زیانی بۆ یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی كورد ده‌بێت، پێویسته له‌م ره‌وشه ناسك و هه‌ستیاره‌دا به‌رژه‌وه‌ندی باڵای نه‌ته‌وه‌یی له‌به‌رچاو بگیرێت و، ناكۆكی و ململانێی حزبی بخرێته‌لاوه.\nئێمه‌ی كورد له‌هه‌موو لایه‌كه‌وه هه‌ڕه‌شه‌مان له‌سه‌ره، ئه‌وه‌تا له باشووری كوردستان به‌ره‌یه‌كی فراوانی تیرۆریستان له دژمان كراوه‌ته‌وه، به‌دڕندانه‌ترین شێوه خه‌ڵكی شنگاڵ جینۆساید كران، له رۆژئاوای كوردستان به‌هه‌مان شێوه تیرۆریستان به‌رده‌وامن له هێرشكردنه سه‌ر شارو شارۆچكه و گونده‌كانی رۆژئاوای وڵات، ئه‌وه‌تا ده‌بینین به‌شێوه‌یه‌كی دڕندانه هێرش ده‌كه‌نه سه‌ر كانتۆنی كۆبانی و خه‌ڵكه‌كه‌ی ده‌كوژن و ئاواره ده‌كه‌ن، له باكووری كوردستان پرۆسه‌ی ئاشتی به بنبه‌ست گه‌یشتووه‌و له‌وانه‌یه شه‌ڕ ده‌ستپێبكاته‌وه، له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان چالاكیی چه‌كداری خه‌ریكه ده‌ستپێده‌كاته‌وه، ئه‌مانه هه‌موو ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نن، كه‌وا پرسی كورد ده‌ربازی قۆناخێكی هه‌ستیارو چاره‌نووسساز بووه، ئه‌م قۆناخه هه‌ستیارو چاره‌نووسسازه‌ش پێویستی به یه‌كده‌نگی و یه‌كڕیزی كوردان هه‌یه، بۆئه‌وه‌ی ئه‌و یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگییه دروستبێت پێویسته بیر له ئامرازێك بكه‌ینه‌وه، كه ببێته چه‌ترێكی نه‌ته‌وه‌یی له‌سه‌ر ئاستی كوردستانی مه‌زندا و هه‌موومان له‌ژێر‌یدا كۆببینه‌وه.\nبه‌ستنی كۆنگره‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی كوردستانی بۆ ته‌واوی هیزو لایه‌نه سیاسییه‌كان له‌سه‌ر ئاستی كوردستانی مه‌زن پێویستییه‌كی بابه‌تی و دیرۆكی و ئه‌ركێكی به‌په‌له‌ی ئه‌م قۆناخه‌ی خه‌باتی گه‌لی كوردستانه، كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی له‌م كاته‌دا ده‌بێته ماڵی گه‌وره‌ی كوردان و چه‌تری هاوبه‌شی لایه‌نه سیاسییه‌كان و فاكته‌ری سه‌ره‌كی و به‌هێزیش ده‌بێت بۆ یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی كوردان و، له‌هه‌مان كاتدا ده‌بێته هێزیكی وره به‌خش بۆ گه‌لی كوردستان له‌شه‌ڕی تیرۆریستاندا، له‌سه‌ر ئاستی ده‌ره‌وه‌شدا خوێندنه‌وه‌یه‌كی دیكه بۆ پرسی كورد ده‌كرێ و كورد ده‌بێته ژماره‌یه‌كی به‌هێز له‌نێو هاوكێشه سیاسییه‌كانی ناوچه‌كه‌و جیهاندا.\nله‌م ره‌وشه‌ی ئێستای كوردستاندا پێویستیمان به كۆكردنه‌وه‌ی هێزو تواناكان هه‌یه نه‌ك په‌رت و بڵاوكردنیان، بۆئه‌مه‌ش پێویسته به‌رگی غرورو خۆ به‌زلزانین فڕێبده‌ین و به‌رگی خاكی و به‌رگی پێشمه‌رگایه‌تی راسته‌قینه بپۆشین و وه‌كو كوردو كوردستانی بیربكه‌ینه‌وه‌و به‌چاوێكی كراوه‌و كوردستانییانه هه‌موو خه‌ڵك و هه‌موو لایه‌نه‌كان ببینین، كاركردن به‌و ئاراسته‌یه له‌سه‌ركه‌وتن نزیكمان ده‌كاته‌وه‌و ده‌مانگه‌یه‌نێته ئامانج، ئه‌گه‌ر ئه‌وه نه‌كه‌ین هه‌له‌یه‌كی ستراتیژی كوشنده ده‌كه‌ین.\nبه‌ستنی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی هێزو تواناكانمان كۆده‌كاته‌وه و له‌هه‌مان كاتیشدا ده‌بێته هۆكارێك بۆ خۆدوورگرتن له په‌راوێزخستنی یه‌كدی، به‌مه‌ش به‌رپرسیارێتی مێژوویی زیاتر ده‌كه‌وێته سه‌رشانی هه‌موو لایه‌نه كوردستانییه‌كان، ئه‌گه‌ر له‌ڕابردوودا ئه‌مه‌مان نه‌كردووه، پێویسته له ئێستادا بیكه‌ین، له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه و مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌مان له‌سه‌ره و ده‌توانین بڵێین رووبه‌ڕووی شه‌ڕی مان و نه‌مان بووینه‌ته‌وه، ئه‌گه‌ر له‌و كاته‌دا یه‌كدی قبوڵ نه‌كه‌ین و یه‌كنه‌گرین، ئه‌ی باشه كه‌ی بیكه‌ین؟!\nئێمه‌ی كورد له دێرزه‌مانه‌وه تووشی نه‌خۆشییه‌كی درێژخایه‌نی كوشنده بووین، كه ئه‌ویش نه‌خۆشی یه‌كدی قبوڵنه‌كردنه، چاره‌سه‌رنه‌كردنی ئه‌و نه‌خۆشییه زیاتر لاواز و بێتوانامان ده‌كات، بۆیه پێویسته به‌زووترین كات چاره‌سه‌ری ئه‌و نه‌خۆشییه بكه‌ین، باشترین چاره‌سه‌ریش بۆ ئه‌و نه‌خۆشییه یه‌كڕیزی و یه‌كده‌نگی و یه‌كدی قبوڵكردنی كوردانه، بێگومان ئه‌مه‌ش له‌ڕیگه‌ی به‌ستنی كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی كورد دێته‌دی، ئیستاش كاته‌كه گونجاوه كه‌وا ته‌واوی لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستانی مه‌زن دوور له‌به‌رژه‌وه‌ندی حزبی و له‌دیدگایه‌كی نه‌ته‌وه‌یی به‌م ئه‌ركه نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانییه رابن و كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی ببه‌ستن و برینی كورد ساڕێژو ده‌ردی كورد ده‌رمان بكه‌ن.\nهه‌ولێر - كوردستان


سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان له‌باره‌ی ماریا هه‌ورامی و مه‌لا هه‌ڵۆ هاته ده‌نگ\n2998 جار خوێندراوەتەوە کات06:16 بەروار14-08-2019\nسه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان، له‌باره‌ی كێشه‌ی نێوان مامۆستا هه‌ڵۆ و ماریا هه‌ورامییه‌وه هاته ده‌نگ و ده‌ڵێت، ئه‌بێت پیاوی ئاینی له هه‌موو هه‌لومه‌رجێكدا گوڵاوپرژێنی روح بكات، خۆ ئه‌گه‌ر وانه‌بوون داوای لێبوردنیش جوانی خۆی هه‌یه.\nرێواس فایه‌ق سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان له پۆستێكدا كه له په‌یجی تایبه‌تی خۆی له فه‌یسبوك بڵاویكردووه‌ته‌وه ده‌ڵێت، الاعتراف بالخطأ فضيلة.. ئەسڵ ئەوەیە ئازادی ڕادەربڕین بۆ هەمووان فەراهەم بێت،بەڵام پیاوی ئایینی دەبێت لەهەموو هەلومەرجێکا گوڵاوپرژێنی ڕۆحی گوێگرەکانی بکات،ووشە و دەستەواژەکانی جوان و ئارامی بەخش بن.\nده‌شڵێت، خۆ ئەگەر وانەبون ئەوە داوای لێبوردنیش جوانی خۆی هەر هەیە.\nمامۆستا هه‌ڵۆ، له تۆمارێكی دەنگیدا هێرش دەکاتە سەر ماریا ھەورامی دواترو لە تۆمارێکی تردا ئەو مەلا ئاینییە داوای لێبوردنی كرد لەسەر ئەو قسانەی بەرانبەر ئەو خانمە ھونەرمەندە کردبوونی.\nلەبارەی قسەکانی ئەو مامۆستا ئاینییە، ماریا هەورامی بە راچڵەكین-ی راگەیاند، ئەگەر بێت و ئەو مامۆمستایە رەخنەیەكی بنیاتنەرانەی لەمن بگرتایە من هیچم نەدەوت كە لەكاتێكدا، کارەکەی من بەشێوەیەكی كوردیانە كراوە لەكلتوری كوردەواری لامنەداوە..\nوتیشی: ئەو وتانەی ئەو مامۆستا ئاینییە بەرامبەر من بەكاریهێنا ئەگەر بێدەنگ بم لەسەری ئەوا نە لایەنە پەیوەندیدارەكان نە وەزارەتی رۆشنبیری نایەنە دەنگ و جاری دیکەش بەهونەرمەندی دیكەی دەكات بۆیە سكاڵای یاسایی لەدژ تۆمار دەكەم.


📊 7 تەن دەرمانی ماوەبەسەرچوو هێنرابووە کوردستانەوه و لەناوبران Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 1:32AM\n👁 Bu başlık 5,096 defa görüntülendi\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە حەوت تەن دەر [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 93% ✍ S.E. 10-8-2017 1:32:54\n👫 ئۆمێد زەندی Kişiler\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 9:42AM\n👁 Bu başlık 2,405 defa görüntülendi\nلەگەڵ حەمید سەمەدی بەرهەمهێنەری شۆفڵی هەتاویییە، س [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ S.E. 10-8-2017 9:42:02\n📊 بەلێندەرێن دهۆک دێ پارەیێن پترۆدولار وەرگرن Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 10:23AM\nپارێزگەها دهۆک دێ پارەیێن پترۆدولار یێن وان بەلێند [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 81% ✍ S.E. 10-8-2017 10:23:45\n👫 حەمید سەمەدی Kişiler\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 2:41AM\nلەگەڵ ئۆمێد زەندی بەرهەمهێنەری شۆفڵی هەتاویییە، سە [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 78% ✍ S.E. 10-8-2017 2:41:29\n✌ دلگەش خزر زێباری - دلگەش زاگرۆس Şehitler\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 10:12AM\n👁 Bu başlık 3,996 defa görüntülendi\nشەڕڤانەکێ یەکینەیێن پاراستنا گەل پشتی نێزیکی 12 سا [ Daha... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ S.E. 10-8-2017 10:12:24\n📊 شوتی و تەماتەی هەرێم هەناردەی باشور و ناوەڕاستی عیراق دەکرێت Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 2:25AM\nلەوبارەیەوە، زانا رەحمان، قائمیقامی قەزای پێنجوێنن [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 83% ✍ S.E. 10-8-2017 2:25:42\n🔧 شوفڵی هەتاوی- هێزی کوردستان Kürdistan'da yapılan\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 9:50AM\n👁 Bu başlık 1,803 defa görüntülendi\nیەکەمین شۆفڵی هەتاوی جیهانە. لە لایەن دوو داهێنەری [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 72% ✍ S.E. 10-8-2017 9:50:31\n📊 مەسەلەی ریفراندۆم بازاڕی کوشت Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Aug 10 2017 1:45AM\nساڵی 2014 رۆژانە کڕین و فرۆشتنمان بە 10 تا 15 ئۆتۆ [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 81% ✍ S.E. 10-8-2017 1:45:14


دادگای فیدڕاڵی بڕیاری کۆتایی لەبارەی ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن دەدات – Esta News\nدادگای فیدڕاڵی بڕیاری کۆتایی لەبارەی ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن دەدات\nئەمڕۆ دوشەممە دادگای فیدڕاڵی عێراق بۆ پێداچونەوە بە سکاڵای لایەنەکان کۆدەبێتەوە کە لەسێ کۆبونەوەی رابردویدا بەمەبەستی راو‌ێژ بەکەسانی شارەزا یەکلاییکردنەوەیانی دواخستبو، بۆیە چاوەڕێ دەکرێت دادگای فیدڕاڵی لەکۆبونەوەی ئەمڕۆیدا سکاڵاکان یەکلایی بکاتەوە و ئەنجامی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی 10-10-2021 پەسەند بکات.\nراگەیاندنی دادگای فیدڕاڵی عێراق بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ دوشەممە دانیشتنێکی دیکەی دادگا لەسەر سکاڵای لایەنەکان لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی 10ی تشرینی یەکەم بەڕێوەدەچێت، کە لەلایەن هادی عامری سەرۆکی هاوپەیمانی فەتح پێشکەش کراون.\n30ی مانگی رابردو کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەکەی 10ی تشرینی یەکەمی راگەیاند، بەگوێرەی ئەنجامەکانیش هاوپەیمانی سەدر (73) کورسی، هاوپەیمانی تەقەدومی محەمەد حەلبوسی (37 کورسی)، دەوڵەتی یاسا (33 کورسی)، پارتی (31 کورسی) و هاوپەیمانی کوردستانی (یەکێتی)ـیش بە بەدەستهێنانی (19) کورسی پلەکانی یەکەم تا پێنجەمی هەڵبژاردنەکەیان بەدەستهێناوە.\nدوای پەسەندکردنی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانیش لەلایەن دادگای فیدڕاڵییەوە، د.بەرهەم ساڵح، سەرۆک کۆماری عێراق بەگوێرەی دەستور فەرمانێکی کۆماری دەردەکات و داوا لە هەر 329 کاندیدە دەرچوەکەی پەرلەمان دەکات لەماوەی 15 رۆژی دوای پەسەندکردنی ئەنجامەکان، یەکەمین کۆبونەوە بەسەرۆکایەتی بەتەمەنترین پەرلەمانتار ئەنجام بدەن.


دەنگهەڵبڕینی لاهور و دڵەکوتێی پارتی\nپارتییەکان تووشی نەخۆشی دڵەکوتێ بوونە بەدەرکەوتنی لاهوری شێخ جەنگی لەهەولێرو دانانی بەردی بناغەی قوتابخانەو ئەو هەموو دیدارەی کە نوسینگەکەی بەرناکەوێت لەمیواندا.\nدڵەکوتێ یەکێکە لەنەخۆشییە باوەکان، ئەم نەخۆشییە لەترسەوە ڕوودەدات، کاتێک مرۆڤ یان ئاژەڵان لەپڕ ڕووداوێکیان بەسەر دێت، تووش دەبن بەدڵەکوتێ و ئیتر وەک نەخۆشی لەگەڵیان دەمێنێتەوە.\nپارتی واهەست دەکات ساڵ ساڵی حەفتاو پێنجە و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕاگەیەنراوە، پارتی نەک لەناو خۆیدا ناوێرێت باسی نوێبوونەوە بکات تەنانەت هەموو نوێبوونەوەیەک لەدەرەوەو لەهەرکوێ بێت پارتی لێی دەترسێت و بەمەترسی دەزانێت بۆسەر خۆی، پارتی وادەزانێت هەموو نوێبوونەوەیەک لەداخی ئەو دەکرێت.\nترسی پارتی لەیەکێتی نوێ چەند سەرەیە، لەلایەک نەیتوانی کۆنگرە دوابخات و ڕێبگرێت لەنوێبوونەوەی یەکێتی، پاشان سەرکردایەتی نوێ کە هیچیان بەدڵی پارتی نییە، لەلایەکیتریش لاهور شێخ جەنگی وەک هاوسەرۆک کە پارتییەکان حەزناکەن لەخەویشدا بیبینن.\nکاتێک هاوسەرۆک دەچێتە هەولێر و لەواقیعدا دەبینرێت ئەوا یەکسەر پارتییەکان توشی دڵەکوتێ دەبن و دەکەونە حاڵەتێکەوە دڵەکوتێ ناهێڵێت شەو خەویان لێبکەوێت و ئیسراحەت بکەن.\nبزەبت زۆرتەواوە دەنگهەڵبڕینی لاهور شێخ جەنگی لەلای پارتییەکان ناخۆشە! چونکە کاتێک ئەم دەنگەی هاوسەرۆک لەهەولێری پایتەختەوە بەرزدەبێتەوە کە پێشتر تەواو چۆڵکرابوو بۆ پارتی، ئەوا لەگوێی پارتییەکاندا بەردەوام دەنگ دەداتەوەو توشی گوێ ئێشەیان دەکات و خەویان لێ شووم دەکات.\nئەو دەنگهەڵبڕینەی لاهور شێخ جەنگی لەهەولێرەوە، لای پارتی نامۆیە، چونکە نزیکەی پانزە ساڵە حیزب و لایەن و گروپ و سەرکردەو توێژێکی کۆمەڵگە لەهەولێردا نەیوێراوە دەنگهەڵبڕێت و ناهەقییەکانی هەولێر لەتیڤییەکانەوە بەیان بکات.\nلاهور شێخ جەنگی پارتی توشی دڵەکوتێ کردووە، ئەم نەخۆشییە تووشی مرۆڤ ببێت یان ئاژەڵ پێش هەموو شتێک لاوازی دەکات و پەکی دەخات، توشبوونی پارتیش بەم دڵەکوتێیە ئەنجامێکی باشی نابێت.


بڵاوبوونەوەی دراوی ساختە لە ئیدارەی ڕاپەڕین فرۆشیارانی نیگەرانکردووە\nهەرچەندە هێزە ئەمنییەکان چەندین کەسیان لەسەر ساغکردنەوەی پارەی ساختە دەستگیرکردووە، بەڵام کاسبکاران باس لەوە دەکەن ساڵانە ڕێژەی پارەی ساختە لە بازاڕەکاندا زیاتر دەبێت، بەهۆی زۆریی دۆلاری ساختەشەوە، بەکارهێنانی دۆلار لە بازاڕەکەدا متمانەی کەمبووەتەوە.\nعوسمان یەکێکە لەو دوکاندارانەی ماوەی ١٠ ساڵە پێشانگای فرۆشتنی ئامێرە کارەباییەکانی ناوماڵی هەیە، لەو ماوەیەدا چەندجارێک پارەی تەزویری پێدراوە.\nبڵاوبوونەوەی پارەی ساختە لە بازاڕەکاندا، نیگەرانیی کاسبکارانی سنوری ئیدارەی ڕاپەڕینی لێکەوتووەتەوە و بە تیرۆری ئابوریی دادەنێن، ساڵانەش کوالێتیی دراوە ساختەکان بەرزتردەبنەوە و ناسینەوەیان قورستر دەبێت.\nبەپێی وتەی ئەو کەسانەی ئاڵوگۆڕی دراو دەکەن، پارەی ساختە لە کاغەزێکی ئەستور و نەرم دروستکراوە و فسفۆڕەکەشی زۆر زەقە، ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی ساختەش کاتێک دەخرێتە بەرخۆر ڕەنگی سیمەکەی بە هەر شێوەیەک بسوڕێنرێت هەر سەوزە.\nئیدریس یەکێکە لەو کەسانەی کە زیاتر لە ١٥ ساڵە ئاڵوگۆڕی دراو دەکات و داوا لە هاوڵاتییان دەکات بۆ بنبڕکردنی دراوی ساختە مامەڵە لەو نوسینگانە بکەن، کە ئامێری ناسینەوەی دراوی ساختەیان هەیە.\nئەمساڵ لە سنوری ئیدارەی ڕاپەڕین دوو باندی ساغکردنەوەی دراوی ساختە دەستگیرکراون و دەست بەسەر بڕی حەوت هەزاریشدا گیراوە، پۆلیسیش باس لەوە دەکات، کە زۆرینەی پارە ساختەکە لە ئێرانەوە هاوردەکراوە.\nزۆرترین جۆری پارەی ساختە کە لە بازاڕەکاندا بەدیکراون بریتیبوون لە ١٠٠ دۆلاریی ئەمریکی و ٥٠ هەزار دیناری و ٢٥ هەزار دیناریی عێراقی.


سه‌دان که‌س له چین دژ به کارگه‌یه‌کی دروسـتکردنی پلێتی به‌رهه‌مهێنه‌ری ئه‌لیکتریک خۆپیشاندان ده‌که‌ن\nئاژانسی هه‌واڵه‌کانی سه‌ر به ده‌وڵه‌تی چین ده‌ڵێت بۆ 3 ڕۆژه خۆپیشانده‌ران له به‌رده‌م کارگه‌ی دروسـتکردنی پلێتی به‌رهه‌مهێنه‌ری وزه‌ی ئه‌لیکتریک به تشکی خۆر له رۆژئاوای چین ده‌واریان هه‌ڵداوه و کارگه‌که به پـیسکردنی ژینگه تۆمه‌تبارده‌که‌ن که نه‌خۆشی شیرپه‌نجه لێـده‌که‌وێته‌وه.\nئه‌مڕۆ یه‌کشه‌ممه ئاژانسی شینخوا گوتیشی نزیکه‌ی 500 خۆپیشانده‌ر له شاری هاینینگ له ناوچه‌ی چیانگ بۆ زیاتر له 3 ڕۆژه گردبوونه‌ته‌وه و داوای ڕوونکردنه‌وه ده‌که‌ن له‌سه‌ر گیان له‌ده‌ستدانی ژماره‌یه‌کی زۆر له ماسیـیه‌کانی ڕووبارێک نزیك له کارگه‌که.\nگوندنشینانی گوندی هۆنگیشیا که به‌شێکه له ناوچه‌ی هاینینگ ده‌ڵێن پیسبوونی ژینگه‌ی ناوچه‌که‌یان له ئاکامی پیشه‌سـازی بۆته هۆی به‌لانی که‌مه‌وه 31 حاڵه‌تی شیرپه‌نجه له گونده‌که‌یاندا.\nشینخوا گوتیشی خۆپیشانده‌ران چوونه‌ته کارگه‌ی ژینکۆوه بۆ دروسـتکردنی پلێتی وزه‌ی خۆر و نووسینگه‌کانیان تاڵان کردووه و هه‌روه‌ها ئۆتۆمبێله‌کانیان هه‌ڵگێڕاوه‌ته‌وه، به‌ر له‌وه‌ی له لایه‌ن پـۆلیسه‌وه به‌زۆر وه‌ده‌رنرێن.


Hanah Hawramy 25/01/2020 - 10:32 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/گشتی\nئاژانسی "فارسنیوز"ی سه‌ربه سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێران، چووه ناو لیستی گه‌مارۆكانی ئه‌مه‌ریكاوه و domainكه‌ی به فه‌رمانی وه‌زاره‌تی خه‌زێنه‌ی ئه‌مه‌ریكا داخرا.\nئه‌مڕۆ شه‌مه 25-1-2020، ماڵپه‌ڕی "رادیۆ فه‌ردا" بڵاوی كردووه‌ته‌وه، به فه‌رمانی وه‌زاره‌تی خه‌زێنه‌ی ئه‌مه‌ریكا، ئاژانسی "فارسنیوز"ی سه‌ربه سوپای پاسداران چووه‌ته ناو لیستی SDNی ئه‌مه‌ریكا.\nئه‌و لیسته بریتییه له‌و كۆمپانیا و دامه‌زراوانه‌ی له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه گه‌مارۆی له‌سه‌ر داده‌نرێت و domainی له وێبگه‌ره‌كاندا راگیراوه.\nوه‌زاره‌تی خه‌زێنه تا ئێسته هیچ روونكردنه‌وه‌یه‌كی له‌باره‌ی داخستنی ئاژانسه‌كه له ده‌ره‌وه‌ی ئێران بڵاو نه‌كردووه‌ته‌وه، به‌ڵام به‌رپرسێكی وه‌زاره‌ته‌كه به ماڵپه‌ڕی "واشنتن فری بیكن"ی راگه‌یاندووه، "هۆی خستنه ناو لیسته‌كه بۆ په‌یوه‌ندی ئه‌و ئاژانسه به سوپای پاسدارانه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه".\nئه‌وه له كاتێكدایه پێشتر سوپای پاسداران له‌لایه‌ن كۆشكی سپییه‌وه خراوه‌ته ناو لیستی تیرۆره‌وه و وه‌ك گرووپێكی تیرۆریستی له‌لایه‌ن واشنتنه‌وه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كرێت.\nبه‌رپرسانی ئاژانسی "فارسنیوز" به ئیرنایان گوتووه، ئه‌وان به فه‌رمی له‌لایه‌ن گووگڵه‌وه ئیمێڵێكیان بۆ هاتووه و ئاگادار كراون كه به فه‌رمانی وه‌زاره‌تی خه‌زێنه‌ی ئه‌مه‌ریكا domainی ماڵپه‌ڕه‌كه‌یان راگیراوه.\nراگرتنی domainی ماڵپه‌ڕێك واتای هه‌ڵگرتنی https:// له‌سه‌ر ئه‌درێسی ماڵپه‌ڕێك، به‌وه‌یش ئه‌و ماڵپه‌ڕه له گه‌ڕان و دۆزینه‌وه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و وڵاته‌ی به فه‌رمی مۆڵه‌تی وه‌شانی لێ وه‌رگرتووه، ئه‌سته‌م ده‌بێت.


وەزیری پێشمەرگە بۆ دەنگدان داوایەک لە هێزی پێشمەرگە دەکات – لڤین پرێس\nوەزیری پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان داوا دەکات پێشمەرگە پابه‌ندی یاسا و دیسپلینه سه‌ربازییه‌كانی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه و رێنماییه‌كانی كۆمیسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان بن.\nپێشمه‌رگه قاره‌مانه‌كان، وا نزیكده‌بینه‌وه له ده‌ستپێكردنی پڕۆسه‌ی ده‌نگدان، لێره‌وه داواتان لێده‌كه‌ین هه‌مووان به‌شداربن له‌م پڕۆسه‌یه بۆ پاراستن و زامنكردنی مافه ده‌ستووری و یاساییه‌كانی خۆتان وخه‌ڵكی كوردستان.\nدووپاتی ده‌كه‌ینه‌وه كه، پابه‌ندی یاسا و دیسپلینه سه‌ربازییه‌كانی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه و رێنماییه‌كانی كۆمیسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان بن.\nبه‌ناوی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌وه، سوپاس و ستایشی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان ده‌كه‌ین، كه نه‌بوون به به‌شێك له‌بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان و پابه‌ندی یاسا و رێسا سه‌ربازییه‌كان بوون، دوای به‌شداریشتان له ده‌نگدان، كه ئه‌ركێكی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی چارەنووسازە. راسته‌وخۆ ده‌بنه‌وه پارێزه‌ری سه‌لامه‌تی به‌ڕێوه‌چوونی پڕۆسه‌كه‌و، بەشێکیش دەبن لە پاراستنی ئارامی و سه‌قامگیری هه‌رێم و ده‌نگده‌ران و خه‌ڵكی كوردستان به‌گشتی.\nده‌نگدان، مافێكی ده‌ستووری ویاسایی هه‌موو تاكێكی كورده، وه‌ك چۆن له‌رابردوو هێزی ئاشتی بوون و به‌گیان و خوێنی خۆتان ئه‌زموونه‌كه‌تان پاراست و هه‌میشه شانازی پاراستنی خاك و خه‌ڵكی كوردستان بوون و نازناوی جوامێری و دلێریتان له كوردستان و جیهاندا پێدراوە، ئه‌وهاش به‌ئارامی رۆڵی كاریگه‌ری خۆتان له سه‌رخستنی پڕۆسه‌ی دیموكراسی بۆ هه‌رێم و عێراق و ناوچه‌كه له‌م ده‌نگدانه ببینن.\nوه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم


خەڵكێكی زۆر برسی كە بۆ مانەوە پەنا دەباتە بەر كاری زۆر سەخت و تاقەت پڕوكێن و بۆ بەدەستهێنانی پارووە نانێك، ئەندامانی جەستەی خۆی ئەفرۆشێت ياخود جگەرگۆشەكانی. ئێرانێك كە (10)مليۆن كەسی بێكارە و زياتر لە (20) مليۆنی تووشی بەتاڵانبردنی داراييەكانيانن لە لايەن بۆندەكانی سەر بە حكومەتەوە و زياتر لە ساڵێك بەردەوام داوا دەكەن پارەكانيان بۆ بگەڕێتەوە. ئێران بە مليۆنان خانەنشين و منداڵانی سەرشەقامی هەیە و كەسانێك كە نووستنيان لە سەر شەقام و گۆڕستان و ناو كارتۆنە. ئێران كە دياردەی وەك ئيعتياد و لەشفرۆشی و گرانی و .... تار و پۆی تەنيوە و كەم ماڵ هەيە نەكەوتبێته بەر شەپۆلی ئەم دياردە ماڵوێرانكەرانەی كە داڕێژەر و سوودبەريشی هەر ئەو مەڵا دەسەڵاتدارانەن. خەڵكێك كە بە چاوی خۆيان ئەبينن هەموو بوودجەی وڵات و سەروەت و سامانی نيشتمانی لە لايەن «ژمارێكی زۆر كەم»ی دەسەڵاتدارەوە تەرخان دەكرێت بۆ ئاسايش و لەسەر پێ مانەوەی رژێم يا شەڕخوازی و هەناردەكردنی تيرۆر و توندڕۆيی دەسەڵاتداران بۆ وڵاتانی ناوچەكە. لە كاتێكدا خەڵكی ئێران لە ژێر هێڵی نەداريدا بێ ژيانن، يا بە هۆی نەبوونی خزمەتگوازيی حكومەتی بۆ كارەساتی سروشتی وەك بوومەلەرزە و سەرما، بە كۆمەڵ گيانيان لە دەست دەدەن.\nبەڵام لە پێوەند شيكاری بۆ رەوشی سياسی ئێرانی ژێر دەسەڵاتی مەلاكان هەر ئەوەندە بەسە كە قبوڵنەكردنی سياسەت يا داواكارييەكانی رژێم، سزای لە سێدارەدانی بەدواوەيە. رۆژ نيە ئيعدام و لە سێدارەدان بوونی نەبێت لە ئێران. تا ئێستا 120 هەزار كەس لە ئێران لە لايەن رژێمەوە لە سێدارە دراون يا تيرۆر كراون. لەگەڵ ئەوانەشدا خانەوادە نيە كە ئازيزانيان لە لايەن ئەم رژێمەوە لە سێدارە نەدرابێتن. چەندين مليۆن ئێرانی لە تاڕاوگەن و ناچار كراون ئێران جێ بهێڵن.\nئێستا لە بەر رۆشنایی ئەم دوو فاكتەرە بنەڕەتييەی شۆڕش و لە سەروبەندی دەستپێکی (40)مین ساڵيادی هاتنە سەر كاری ئەم رژێمە دیکتاتۆرە، خەڵك بۆ رووخاندنی ئەم رژێمە راپەڕيون تا ئەو شۆڕشەی لە ساڵی 1979 دژ بە رژێمی ديكتاتۆريی حەمەڕەزاشای پەهلەوی بەرپايان كرد و لە لايەن خومەينی و پاشماوەكانييەوە كرايە ديكتاتۆرييەكی خوێنڕێژتر لەوەی پێشوو، بەرەو سەركەوتن بەرن.\nئێستا لە رووی عەينی و زەينيەوە كۆمەڵی ئێران شۆڕشێكيتری لە هەناودايە. شۆڕشێك كە لە لايەن موقاومەتی ئێران بە سەرۆكايەتی خاتوو (مريەم رەجەوی)ەوە رێبەرايەتی دەكرێت. بێ هۆ نيە رژێم له دان پێدانانێكی زەق و بە ئاشكرادا لە پێوەند لەگەڵ دەوری رێبەرايەتيكردنی موقاومەت لە راپەڕينی خەڵكی ئێران تۆقاوە تا هەر چۆنێ بكرێت به سيناريۆی گاڵتەجاڕانەی وەك ”ريفراندۆم” يا ”گفتوگۆی نيشتمانی” يا بڵاوكردنەوەی دەنگۆی بێ بنەمای وەك ”بەردەواميی راپەڕين ئێران بەرەو سوريايەكيتر دەبات” و ... دەيەوێت بزوتنەوەی جەماوەری بۆ رووخاندنی رژێمی ئاخوندی بە لەڕێدا بەرێت.\nئێستا لەسەر ئەم راستييە حاشاهەڵنەگرە کۆدەنگییەکی درووست بووە سەبارەت بەوە كە دوای راپەڕينەكەی ئەمجارە، دۆخەكە ناگەڕێتە دواوە و ئاسۆی رووخاندنی رژێمی ئێران زۆر نزيك بووەتەوە.\nدەكرێت ئەم راستييە لە تازەترين هەڵۆێستەكردنەكان دەربارەی ئێران بەدی بكەين. (ئەحمەد جەننەتی) سكرتێری ئەنجوومەنی پاسەوانی (نگهبان) و سەرۆكی ئەنجوومەنی پسپۆڕان (خبرگان) رۆژی دووشەممە 5ی فێبرايری 2018 وێڕای ئاماژەدان بە خێرايی گۆڕانكارييەكان دەربارەی ئێران وتی: ”دەبێ پرسی رووخاندن بە جددی وەربگرين”. وتەكەی ئەم كاربەدەستە باڵايەی رژێمی مەلاكان لە كاتێكدايە كە گۆڕانكارييەكان دەربارەی ئێران هەر دێت و خێرايی زياتر بە خۆيەوە دەگرێت. هەموو ئەگەر و هەنگاونانێك دەتوانێ رووخاندنی ئەم رژێمە نزيك بخاتەوە و چاوەڕوانی ئەوە دەبێ هەبێت. وەك نموونە كشاندنەوەی لە ناكاوی هێزەكانی رژێمی ئێران لە سوريا يا عێراق يا راكردنی سەرانی رژێم لە ئێرانەوە بەرەو وڵاتانی تر و ....\nسزادانەكانی سەر رژێم زيادی كردووە و رێككەوتننامەی ئەتۆمی نێوان رژێم و وڵاتانی رۆژئاوا لە سەروبەندی يەكلاييكردنەوەدايە و بە زيانی رژێم شكاوەتەوه. وڵاتانی ئەورووپا سەرباری ئەوەی باری ئابوورييان تەواو نيە بەڵام لە نيهايەتدا بەرەو دەوڵەتی ئەمريكا لار دەبنەوە و لە يەك بەرەدا بەرانبەر بە رژێمی مەلاکان يەك دەگرنەوە دژ بە رێككەوتننامەی ئەتۆم. كۆمپانيا زلهێزەكانی جيهانيش وەك ساڵانی رابردوو نايانەوێت سەرمايەگوزاری بكەن لە ناو ئێران. بانكەكانی ئێران بەرەو داڕمان دەچن و خەڵك پارەكانی خۆيان لە بانكەكان رادەگوێزن. چون نرخی پارەی ئێران هەر دێت زياتر دادەبەزێت. بە پێی دوايين زانيارييەكان هەر دۆڵارێكی ئەمريكی بە نزيكەی (5000) تمەنی ئێران ئاڵوگۆڕ دەكرێت.\nدەوڵەتی ئەمريكا و زۆرێك وڵاتانی زلهێزيتری جيهان بەردەوام پشتيوانيكردنی خۆيان لە خەڵكی ئێران بۆ گۆڕينی دەسەڵات لەو وڵاتە دووبارە دەكەنەوە. ديمەنی پشتيوانيكردنەكان لە خەڵكی ئێران ئێستا زۆر بەهێزە، بە پێچەوانەی سەردەمی سەرۆكايەتی باراك ئوباما كە پشتی لە خەڵكی ئێران كرد و خۆی لە رژێمی مەلاكان نزيك كردەوە.\nئەوانە و زۆرێك بەڵگەيتر، بەرەو ئەو راستييەمان دەبات كە هەل و مەرچ لە هەر دوو ديوی ئێران و دەرەوەی ئێران بۆ رووخاندنی گەورە ديكتاتۆری سەدەی حازر بەرەو ئامادە بوون دەچێت. كاربەدەستانی رژێميش باش هەستيان بەوە كردووە. بەڵام بێهودە هەوڵی ئەوە دەدەن كە دەتوانن بەر بە روودانی ئەم گۆڕانكارييە مێژووييەی جيهان بگرن. ئەوان بێهودە هەوڵی ئەوە دەدەن تا بە گواستنەوە پارە و پاشەكەوتی ملياردی لە بانكەكانی هەندێك لە وڵاتانی ناوچەكە يا وڵاتانيتر خۆيان دەرباز بكەن.\nگومان هەڵناگرێت كە سەركەوتنی شۆڕشی ئێران زۆر نزيكە و بە سەركەوتنيشی، هەروەك نموونە هاوشێوەكانی كە له سەرەو ئاماژەمان پێدا، جيهان تووشی گۆڕانكاريی جيددی دەكات. نووسەر لەو باوەڕەدايە كە رەنگدانەوەی ئەم شۆڕشە كەمتر نيە لە شۆڕشەكانی پێشووتر لە جيهان.\n465 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکۆی سه‌ردان: 17559979


ئایار 2018 – basknet.org\nبلاكبێری نوێترین مۆبایلی به‌ناوی “Key2″دروست كرد\nله ماڵپه‌ڕی “androidauthority” باس له به‌رهه‌مه نوێیه‌كه‌ی (بلاكبێری) ده‌كات و ده‌ڵێت، كۆمپانیای بلاكبێری دوای ماوه‌یه‌كی زۆر له دابران و بڵاونه‌كردنه‌وه‌ی هیچ به‌رهه‌مێك بڕیاری دا بۆ كۆتاكانی مانگی ئایار/مایۆی ساڵی 2018 مۆبایلێكی نوێی دروست بكات و بیخاته بازاڕه‌كانی دنیاوه، بۆیه له ئه‌نجامدا كۆمپانیاكه نوێترین مۆبایلی دروست كرد به‌ناوی “Key2” ه‌وه كه …\nخشته ى دابەشدەكردنى مووچەی مانگى (3) ى سه رجه م وەزارەته كان\nبەڕێوەبەرایەتی راگەیاندن و پەیوەندییەكانی وەزارەتی دارایی و ئابووری رایدەگەینێت، مووچەی ئەم وەزارەت و شوێنانە دابەشدەكرێت. یەكەم_ رۆژی یەك شەممە 3/6/2018 مووچەی وەزارەتی پەرەوەردە دابەشدەكرێت. دووەم_ رۆژی دووشەممە 4/6/2018 1_وەزارەتی تەندروستی 2_وەزارەتی دارایی و ئابووری سێهەم_ رۆژی سێ شەممە 5/6/2018. 1_وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی 2_وەزارەتی شەهیدان و ئەنفالكراون …\nكار بۆ كۆكردنەوەی 165 ئیمزا دەكرێت بۆ سەندنەوەی متمانە لە فوئاد مەعسوم\nڕۆژنامەیەكی عەرەبی بلاویكرۆدتەوە، بەهۆی چەند هەولێێكی فوئاد مەعسوم سەرۆك كۆماری عێراق لەسەر پشكی یەكێتی نیشتیمانی دژی بژاردنەوەی دەنگەكان، لە ئێستادا هەڵمەتێكی ئیمزاكۆكردنەوە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەست پێكردووە بۆ سەندنەوەی متمانە لێی. رۆژنامەی ( عربی 21) لە زاری چەند پەرلەمانتارێكەوە بڵاویكردۆتەوە لە ئێستادا كار بۆ كۆكردنەوەی 165 ئیمزا دەكرێت بۆ …\nپەڕە 1 of 3212345\t»\t102030...کۆتا »


ئەپڵ نوێترین بەرهەمی دەخاتە بازاڕەوە\nدوای ئەوەی كۆمپانیای ئەپڵ چەندان بەرهەمی ناوازەی خستە بازاڕەكانی دنیاوە، ئێستە كار لەسەر نوێترین بەرهەمی خۆی دەكات، كە بەنیازه لە ساڵی 2018 دا بیخاتە بازاڕەكانەوە.\nبەپێی هەواڵێك كە لە ماڵپەڕی "thesun" دا بڵاو كراوەتەوە و باس لە نوێترین بەرهەمی كۆمپانیایی ئەپڵ دەكات، كە لە ساڵی 2018 دا دەیخاتە بازاڕەكانی دنیاوە و دەڵێت، كۆمپانیای ئەپڵ ئەوەی ڕوون كردووەتەوە، كە وابڕیارە لە ساڵی 2018 دا پەرە بدات بە مۆبایلی ئایفۆن X و بە چەند تایبەتمەندییەكی نوێوە بیكات بە مۆبایلی جۆری ئایفۆن "XL" و بیخاتە بازاڕەكانی دنیاوە.\nماڵپەڕەكە ئەوەی خستووەتە ڕوو، كە وا بڕیارە لە ساڵی 2018 كۆمپانیایی ئەپڵ جۆری "Iphone XL" بە چەندیان تایبەتمەندی جیاوازەوە بخاتە بازاڕەكانی دنیاوە، هەروەها ئاماژەی بەوەیش كردووە، كە شاشەكەی قەبارەی6.1 ئینج دروست دەكات، هەروەها كۆمپانیاكە ئاماژەی بەوەیش كردووە، كە دەكرێت لە مانگی نۆی ئەم ساڵدا ئەم جۆرە ئایفۆنە بەرهەم بهێنرێت و بخاتە بازاڕەكانەوە، بەگشتی كۆمپانیاكە باسی لە تایبەتمەندییە نوێكانی ئایفۆن XL ناكات.


لیژنه‌ی كاروباری كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی كار بۆ هه‌موارى یاساى پاراستنی مافى پێكهاته‌كان ده‌كات\n22/11/2017 12:12:00 م\nپڕۆژه‌ى په‌ره‌پێدانى مافى كه‌مایه‌تییه‌كان له عێراق، ناوونیشانى ئه‌و سیمیناره‌بوو كه له‌لایه‌ن لیژنه‌ی كاروبارى كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له په‌رله‌مانی كوردستان به هاوكاریی رێكخراوی فریاگوزاریی میللیی نه‌رویج (PAO) بۆ هه‌موارى یاساى ژماره 5ى ساڵى 2015 له هۆڵی په‌ناگیری له ته‌لارى په‌رله‌مان به‌ڕێوه‌چوو.\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 22ى تشرینى دووه‌مى 2017، لیژنه‌ی كاروباری كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له په‌رله‌مانی كوردستان، به هاوكاریى رێكخراوی فریاگوزاریی میللیی نه‌رویج PAO ، به ئاماده‌بوونی ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامانى په‌رله‌مان و ژماره‌یه‌ك له نوێنه‌رانى پێكهاته كه‌مینه‌ییه‌كانى هه‌رێمى كوردستان و عێراق و شاره‌زایانی ئه‌و بواره، له هۆڵی په‌ناگیری له ته‌لاری په‌رله‌مان، سیمینارێكی له ژێر ناوونیشانی پڕۆژه‌ى په‌ره‌پێدانى مافى كه‌مایه‌تییه‌كان له عێراق، هه‌موارى یاسای ژماره (5)ى ساڵی 2015، یاسای پاراستنی مافى پێكهاته‌كان له هه‌رێمی كوردستان-عێراق، سازكرد.\nله سیمیناره‌كه‌دا سه‌ره‌تا سالار مه‌حمود، سه‌رۆكى لیژنه‌ى كاروباری كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نى له په‌رله‌مانى كوردستان، وته‌یه‌كی پێشكه‌ش كرد و تیایدا مه‌به‌ستی ئه‌نجامدانى سیمیناره‌كه‌ى بۆ ئاماده‌بووان روونكرده‌وه كه په‌ره‌پێدانه به مافى كه‌مایه‌تییه‌كان له هه‌رێمی كوردستان و عێراق و ئاماژه‌ی به گرنگیی ئه‌و پڕۆژه‌یه‌و پێویستیی هه‌مواركردنه‌وه‌ى یاسای ژماره (5)ى ساڵی 2015، یاسای پاراستنی مافى پێكهاته‌كان له هه‌رێمی كوردستان-عێراق كرد.\nهه‌ر له سیمیناره‌كه‌دا وتارى تۆڕى هاوپه‌یمانیى كه‌مینه‌ییه‌كانى عێراق سه‌باره‌ت به خستنه‌ڕووى بیرۆكه‌ى پڕۆژه و پێشنیازه‌كانى هه‌موارى یاساى ژماره 5ى ساڵى 2015 پێشكه‌ش كرا كه بریتییه له یاساى پاراستنى مافى پێكهاته‌كان له هه‌رێمى كوردستان- عێراق، پاشان به‌شداربووانى سیمیناره‌كه بیروڕاى خۆیان له‌وباره‌یه‌وه خسته‌ڕوو،\nهه‌ر له‌سیمیناره‌كه‌دا داواكرا واژۆ بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ى یاساكه له‌لایه‌ن ئه‌ندامانى په‌رله‌مانه‌وه كۆبكرێته‌وه و سه‌رنج و تێبینى و پێشنیازه‌كانی به‌شداربووانى سیمیناره‌كه‌ش له‌لایه‌ن لیژنه‌ی كاروباری كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و رێكخراوى فریاگوزاریى میللیى نه‌رویجى تۆماركران و له هه‌موارى یاسایه‌كه سوودیان لێده‌بینرێت له پێناو فه‌راهه‌متركردنى مافى پێكهاته‌كان.\nبڕیاریشه له ئاینده‌یه‌كى نزیكدا لیژنه‌ی كاروباری كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی پڕۆژه‌ى هه‌موارى یاساكه ئاراسته‌ى سه‌رۆكایه‌تیى په‌رله‌مانى كوردستان بكات.\nشایانى باسه یاساى پاراستنى مافى پێكهاته‌كان له هه‌رێمى كوردستان-عێراق، پێكهاتووه له (9) مادده به ژماره (5)ى ساڵى 2015 له په‌رله‌مانى كوردستان ده‌رچوو.


یارانی ئەشکەوت، ئەفسانەیە یاخود ڕاستییەکی مێژوویی؟!\nکەم نین لەو ئایەت و سورەتانەی قورئانی پیرۆز کە بوونەتە مایەی سەرنج لە ڕوانگەی موسڵمان و بێئایینەکانەوە و لەلای موسڵمانان بە پەرجوویەکی پەروەرێنین و خوایی بیندراوە، بە پێچەوانەشەوە لەلای تاقمی دووەم بە شێوەی ڕەخنەیی بەکارهێندراون و ڕووبەڕووی موسڵمانانیان کردووەتەوە و فرە جاریش بە کەلەپووری گەلان و ئایینەکانی پێشوو دراوەتە قەڵەم و وەها وێنا کراوە نووسەری قورئان چیرۆکەکانی لەوانەوە وەرگرتووە، کە لە بنەڕەتدا ئەفسانەن!\nیەکێك لە سەرنجڕاکێشترینی ئەو بەسەرهاتانەی کە خوای پەروەردگار لە پەیامەکەیدا پێی گەیاندووین، بەسەرهاتی چەند گەنجێکە کە بە یارانی ئەشکەوت (اصحاب الکهف).\nئێمەیش لە ماوەی داهاتوودا پشتیوان بە خوا هەوڵ دەدەین تیشك بخەینە سەر کۆی ئەو پرسانەی لەم بارەوە کەوتوونەتە ژێر باری ڕەخنەوە.\nمن لێرەدا بۆ کەڵك وەرگرتن لەو ڕەخنە و گومانانەی لەم بارەوە هاتوون، خۆم پشتئەستوور دەکەم بە دوو پەرتوکەوە، ئەوانیش بریتین لە (سێکس و شەرع و ژن لە مێژووی ئیسلامدا – مەریوان هەڵەبجەیی، چیرۆکی حەوت خەوتوەکەی ئێفیسوس – سەروەر عەبدولڕەحمان پێنجوێنی)، کە هەردووکیان دوو لەو کەسایەتییە دیارانە بوون، بۆ ماوەیەکی زۆر، چالاك لە بواری ڕەخنەگرتن لە تێکستە پیرۆزەکانی ئیسلام بوون، وەك ڕێڕەوی خۆم و بەرنامەی کارەکەم، نووسینەکەی هەڵەبجەیی بەکاردەهێنم بۆ وەڵامدانەوەی بابەتی ژمارەی کەسایەتییەکان، بەرهەمەکەی بەڕێز پێنجوێنیش سوود لێ دەبینمەوە بۆ ماوە و شوێنی ڕووداوەکە, هۆکاری سەرەکی هەڵبژاردنی ئەم دوو پەرتوکەش بۆ ئەم بابەتە هۆکارەکەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، کە کۆی گشتی ئەو گومان و ڕەخنانەی لەم بوارەدا دەگیرێن لەوێدا جەم کراونەتەوە.\nهەر دەمێك مرۆڤێکی شێواز زانستی گەرەکی بوو لە بارەی ڕووداوێك یاخود بەسەرهاتێك یاخود ئەفسانەیەك بکۆڵێتەوە، ئەوا پێویستە بەر لە گشت شتێك بزانێت کە پێویستە مامەڵەی دروست لەگەڵ بارودۆخ و زمان و فەرهەنگ و بیروباوەڕی لێکۆڵراوەکە بکات، واتە نابێت تەنها لە ڕوانگەیەکەوە لە بابەتەکە بنواڕێت، بەڵکو لەسەری ماڵە کە بتوانێت پێوەری هەبێت بۆ هەریەکە لەو شتانەی کە بەرەو پیری دەڕوات.\nئێمەش لێرەدا پێویستە کە دەچینە نێو ئەم باسەوە، بزانین مامەڵەی دروست و کەتواریمان چییە لە هەمبەریدا:\n1. سەرەتا کاتێك ئێمە دەدوێین لەم بارەوە، گەلێك بە دڵنیاییەوە، پێویستە ئاگاداری ئەوە ببین کە ئەم پەیامەی لە بەردەرستمانایە، گوتەی مرۆڤێك نییە، بەڵکو هی زاتێکە بەدیهێنەری مرۆڤیش و ئەو گێتییەشە کە مرۆڤ ژینی تێدا گوزەر دەکات، هەر بۆیە بە بێ ئەوەی گەردێك گومانمان دەربارەی هەواڵەکانی ئەو هەبێت، دڵنیاین لێی، بەو پێیەی لە ماوەی ڕابردوودا چەندین بەڵگەی ئاوەزمەندیمان خستنە بەر باس، هەر بۆیە لیرەدا هیچ دەرفەتێك نامێنێتەوە بۆ ئەو کەسانەی کە ڕەخنە لە قورئان دەگرن و بە هینی مرۆڤی بزانن، مادام زاناکان پاش چەندین لێکۆلینەوە دەگەنە ئەنجامەکانی قورئان، کەواتە پێویستیشە بزاندرێت ئەوانەیشی ماونەتەوە و لێکۆلینەوەی وردیان بۆ نەکراوە بە دڵنیاییەوە ڕاستین، چونکە چەندین ڕاستی دیکەی گەردوونی و پزیشکی و کۆرپەلەزانی و مێژووی و جوگرافی و جیۆلۆجی و ...هتد، لەم پەیامەدا باسکراون، کە گەلێك زەحمەت بووە مرۆڤێك بتوانێت شتێکی وەها لەو سەردەمەدا دابڕێژێت، هەر بۆیە جگە لە زاتی الله هیچ کەسی دی توانای کردارێکی لەو جۆرەی نییە، بێگومان هەڵەش لە کردارەکانیدا نییە!\n2. ئەوە مرۆڤەکانن کە پێویستە خۆیان بگونجێنن لەگەل پەیامە خواییەکەدا و پێویستە بەدواداچوونی بۆ بکەن نەك بمانەوێت بە زانستێکی کەمەوە دەربارەی باسێك بە دڵنیایی ڕەهاوە بدوێین، هەربۆیە من بە پێچەوانەی ڕای ئەو بەڕیزانەوە پێم وەهایە، نەك نابێت گومانمان هەبێت لەوەی وەزارەتێکی وەك ئەوقاف لە کاتی لێکۆڵینەوەی لەم چەشنەدا بەشدار بێت، بگرە پێویستە هەماهەنگیش بێت لەگەڵ دامەزراوەکانی وەکو شوێنەواردا، هەتاوەکو بتوانن لە ڕاستی ئەو زانیارییانە زیاتر بدۆزنەوە کە پەروەردگار پێی ڕاگەیاندووین.\nچونکە مەرج نییە وەك ئەوەی ئەوان دەیڵێن ئەم چیرۆك و ڕووداوانەی کە قورئان باسی لێوە کردووە، لە سەرچاوەی دیکەشدا ئاماژەی پێ کرابێتەوە، مەرج نییە هەر چیرۆکێك یاخود یاخود بابەتێکی مێژوویی کە پێشتر نەمان بیستبێت ئیدی واتای وەها بێت کە ڕووی نەداوە، (عدم العلم لیس علما بالعدم) بە دیوێکی دیکەدا مێژوو و ڕووداوەکانی مێژوو کایەیەکی فراوانە، ئەوەی لە دووتوێی پەرتوك و سەرچاوەکاندایە تەنها بەشێکە لە ڕووداوەکانی ڕابردوو، نەوەك تۆماری تەواوی ڕووداوەکانی ڕابردوو.\nئەمەیە ڕێڕەوێکی دروستی مێژووییە، چونکە خودی قورئان، ئەکادیمیترین و بەڵگەنەویستترین پەرتوکە و باشترین ڕێنیشاندەری مرۆڤەکانە.\n٣. فرەیی ئەو کەسانەی لەم بوارانەدا بە مەبەستی ڕەخنە دەنووسن، سەرچەشمانێك بەکاردەهێنن کە لەگەڵ ویستی خۆیاندا بگونجێت نەوەك لەگەڵ ڕاستییەکاندا، بە واتایەکی دیکە ڕوانگە باوەڕییەکەیان پێش ڕوانگە زانستییەکە دەخەن.\nبۆ وێنە یەکێك لەو سەرچاوانەی کە ئەم کەسانە و هاوهزرەکانیان بە شێوەیەکی بەرچاو بەکاریدەهێنن وەك سەرچەشمە لە بەرهەمەکانیاندا، بریتین لە (Encyclopaedia Britannica یاخود Encyclopedia Of Islam), دائیرەی مەعاریفی ئیسلامییەکەش بریتییە لە مەوسوعەیەکی ئەکادیمی بە بەشداری چەندین خۆرهەڵاتناسی بەنێوبانگ نووسراوە، وەکو (لویس ماسینیون و کارل برۆکمان)، بریتییە لە لێکۆڵینەوەی شارستانییەتی ئیسلامی لە تەواوی بوارەکانی (ئایینی و ڕۆشنبیری و وێژەیی و ڕامیاریی و جوگرافی)، وەرگێڕدراوە بۆ چەندین زمانی گێتی وەکو (فەرەنسی و ئەڵمانی و تورکی و ئۆردۆ و ...هتد)، پاشانیش وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی عەرەبی.\nئەم مەوسوعەیە وەك دەردەکەوێت بریتییە لە ناساندنی ئایینی ئیسلام و شارستانییەتەکەی، بەڵام بە پێچەوانەوە بەو پێیەی گەلێك لە نووسەرەکانی بڕوایان بە ئیسلام نییە وەکو ئایینی ئاسمانی،بگرە لەوەیش زیاتر تیایدا گومانەکانی خۆیان بڵاودەکەنەوە لەسەر کەسایەتی پەیامبەر (صلی الله علیه وسلم) و سروش و ...هتد، چەندین موژدەدەری مەسیحی و چەندین کەسی دوژمنی سەرسەختی ئیسلامی وەکو یەهودی و مەسیحییەکان قەڵەمی خۆیان تێدا بەکارخستووە و لە نووسەرانی ئەم مەوسوعەیەن.\nئەمە سەبارەت نەك بەم مەوسەعەیە، بەڵکو بۆ بنووسینی فرە خۆرهەڵاتناسی دیکەش هەر ڕاستە.\nدەبینین لەلایەن ئەم بەڕێزانەوە ئەمانە وەردەگیرێن، کەچی کاتێك گوتەی کەسانێکی وەکو هیو ویندەر نبیلی و چارلز کلێرمۆن گانۆ پێچەوانەی گوتەی ئەوان دەسەلمێنن، هەڵوەستەیەکی لەسەر ناکەن و پێمان ناڵێن خۆ ئەوان موسڵمان نەبوون وەکو الدجاني کە دونیایە قسەیان بە دوویدا کرد، ئایا بەرژەوەندی ئەو خۆرئاواییانە لەچیدا بووە کاتێك ڕاستییەکانیان باسکردووە!


Home›هەواڵ›جیهان›نه خوشى تالاسيميا چییە و نیشانەکانى چین؟\nنەخۆشى تالاسیمیا بەپێى پێناسەى پەیمانگاى نیشتیمانى ئەمریکا بۆ دڵ و خوێن و سییەکان، نەخۆشیەکە تووشى خوێن دەبێت و لە باوانەوە بۆ نەوەکانیان دەگوازرێتەوە واتە بۆماوەییە.\nبەهۆى نەخۆشیەکەوە جەستەى مرۆڤ کەمترین خرۆکەى سورى خوێن و هیمۆگڵۆبین بەرهەم دەهێنێت کە بەرپرسە لە گواستنەوەى ئۆکسجین بۆ سەرجەم ئەندامانى جەستە،هەروەها گواستنەوەى دووەم ئۆکسیدى کاربۆن لە جەستەوە بۆ سییەکان.\nئەم نەخۆشییە هەردوو رەگەز تووشى دەبن، بەتایبەتیش ئەو کەسانەى لە ناوچە کەناراوەکانى دەریاى سپى ناوەڕاست و ئیتاڵیا و یۆنان و باشورى ئاسیا و ئەفریقیا لەدایک دەبن.\nنیشانەکانى نەخۆشى تالاسیمیا\nیەکێک لەنیشانەکانى تالاسیمیا ئەوەیە کە بەهۆى کەمى خوێن لە جەستەى مرۆڤ دا کەسى توشبوو هەست بە هیلاکى دەکات چونکە ماددەى ئاسن لە جەستەى مرۆڤ دا بەهۆى کەمخوێنیەوە کەمدەبێتەوە.\nئەگەر ئەو کەسە توشى تالاسیمیا لەجۆرى مامناوەند بووبێت ئەوا بەدەست دواکەوتنى گەشە و باڵغ بوونەوە دەناڵێنێت، بەهەمانشێوەش گەشەى منداڵ دوادەخات، ئەگەر نەخۆشیەکە لە کەسى تووشبوودا پەرەبسەنێت ئەوا پێویستە سپڵى ئەو کەسە دەربهێندرێت.\nئەو کەسانەى تووشى تالاسیمیا دەبن لە دووەم ساڵى تەمەنیاندا دەردەکەوێت و هەر لەو کاتەشەوە بەدەست کەمى خوێنەوە دەناڵێنێت و هەندێک لە نەخۆشەکانیش دەبێت خوێنیان بۆ بگۆڕدرێت یان بەردەوام خوێنیان تێبکرێت.\nچارەسەرى نەخۆشى تالاسیمیا\nهەرچەندە لەگەڵ پێشکەوتنى زانستدا چارەسەرى ئەو نەخۆشییە دۆزراوەتەوە، بەڵام دەبێت کەسانى توشبوو تا کۆتایى تەمەنیان پەیوەستبن بەچارەسەرەکەیانەوە، بۆئەوەى ژیانێکى ئارام و تەمەنێکى زیاتریان هەبێت.\nپەیمانگاى نیشتیمانى ئەمریکا بۆ دڵ و خوێن و سییەکان رایگەیاندووە: “تا ئێستاش تەنها چارەسەرى تالاسیمیا ئەوەیە بەبەردەوامى کەسى توشبوو خوێنى تێبکرێت، بەوشێوەیەش ئەو کەسە خوێنى تەندروستى پێدەگات و هیمۆگڵۆبینى سروشتى بۆ جەستەى دەگەڕێتەوە”.\nئەو کەسانەى توشى تالاسیمیا بوون بەهۆى ئەوەى بەردەوام خوێنیان بۆ دەگۆڕێت، رێژەى ئاسن لەخوێنیاندا زۆر دەبێت کە ئەوەش زیان بە دڵ و جگەر دەگەیەنێت، بۆ ئەو مەبەستەش پێویستە چارەسەرى بەردەوام وەربگرن.\nخۆپاراستن لە تالاسیمیا\nناکرێت خۆمان لە تالاسیمیا بپارێزین چونکە ئەو نەخۆشیە بۆماوەییە، بەڵام دەکرێت دایکان و باوکان پێش ئەوەى منداڵیان ببێت چەند پشکنینێک ئەنجام بدەن بۆ ئەوەى نەخۆشیەکە ئاشکرا بکەن.