شوێنگرەوەی (عبدلمهدی) بۆ ئەستەمە؟\nچونكە لای من دوانگەی مزگەوت بەهای تایبەتی خۆیی هەیە و بەئەركی دەزانم لێیەوە بەرچاوڕۆشنی بدرێ بەو نوێژ خوێنانەی ئامادە دەبن و ئەوانەی لەدەرەوەی مزگەوت و دواتریش گوێبیستی گوتارەكان دەبنەوە، هەمیشە هەوڵی ئەوە دەدەم تا پێم بكرێ و بتوانم و دەرفەتم هەبێت، دوانگە سەرچاوەی زانستیی باش و شارەزا بوون بێت لە ئایین و دنیای خەڵك و بەرچاو ڕۆشنی پێ بەخشین و هەمیشە شتی نوێ پێدان و دانەبڕان لە واقیعی پێوە دیاربێت، هەربۆیە گوتارەكانم دەكەمە دووبەشی سەرەكی!\nلەلایەك ئەو پەیامەی لەلایەن ئەوقافەوە داوا دەكرێت لەژێر ڕۆشناییدا گوتار بێژ قسە بكات و دووەمیش بابەتێك كە پڕی بێت لە بیرهێنانەوەی حوكمێكی شەریعەت، ئەوجارەیش لە چلو نۆهەمین گوتارماندا لەسەردوانگەی مزگەوتی خەدیجەكوبرا كە لە 9 ی زولقەعیدەی 1440 بەرانبەر 12 ی تەموزی 2019 ئاراستەمان كرد، دوو خاڵی سەرەكی لەخۆ گرت، لەلایەك باس كردن لە" ئیخلاس لە جێبەجێكردنی بەرپرسیارێتیدا" وەك ئەوقاف دەستنیشانی كردبوو و باسكردنیش لە بایەخدان بە ماڵی" وەقف" كە لەڕووی فیقهی شەریعەتی ئیسلامەوە جێگای بایەخێكی زۆرە و دەبێ بەبیری ئەوكەسانەی بهێنینەوە كە ماڵە وەقفێکیان لە بن دەستە، چۆناوچۆنی بەڕێوە ببەن.\nئیخلاسواتە جێبەجێكردنی كارێك لەبەر:\n1.بەدەستهێنانی ڕەزایەتی خوای گەورە؛\n2.نزیك بوونەوە لە خوای گەورەی بێهاوتا.\n*بۆ ڕووپەرمایی "ریا" نەبێ؛\n*بۆ ئەوەنەبێ خۆت بکەیتە خۆشەویستی خەڵک؛\n*بۆقازانج و بەرژەوەندی نەبێت؛ بەڵكو ئەوكارەی دەیكا بە ئەركی بزانێ، جا ئیتر خۆبەخش بێت، یاخود كاری خۆی بێت و ئەرك بێت لەسەری.\nكەوابوو، بۆئەوەی كارەكانی مرۆڤ لای خوا وەرگیراو بێت دەبێ دوو مەرجی سەرەكی تیا بێتە جێ:\n*وەكو گوتمان ڕازیبوونی خوای پێ لە هەموو شتێکگەورەتر بێت؛\n*ئەو كارەی دەیکا بە پێوەری شەریعەت ڕەوا و دروست بێت.\nدەمێك مرۆڤ سەیری ئایەتەكانی قورئانی پڕ لە بەخشش دەكا و لێیان ورد دەبێتەوە بەڕوونی ئەو خاڵانەی بۆ دەردەكەوێ، بۆ نموونە ئایەتەكانی سوورەتی "بەیینە" كە دوای ئەوەی باس لەوە دەكات كە:\n"هەرگیزاوهەرگیز بێبڕوا و هەقوەشێرەكانی نێو ئەوانەی كە پێشتر پەیامی خوایان بۆ هاتووە و پێیان دەوترێت"ئەهلی كیتاب"واز لە ڕكابەرێتی و دژایەتی ناهێنن تا ڕاستی و بەرچاوڕۆشنییان پێ نەگات. تا پێغەمبەرێك نەیەت كە چەندین پەڕاوی خاوێن و دوور لە هەڵە و لەكەیان بۆ دەخوێنێتەوە.پەڕاوگەلێك كە تەژی و لێوانلێو و پڕن لە نامەی لای خوا پەسندكراو و هەڵسەنگێندراو، بەڕاستی ئەوانەی بەرلەئێوە پەیام و نامەی خوایان پێگەیشتووە جیاوزای و پەرتەوازەیی ڕووی تێ نەكردن تا ئەوكاتە نەبێت كە ڕاستی و ڕوونی و بەڵگەیان پێ گەیشت. لەكاتێكدا كە فەرمانی لەوەزیاتریان پێ نەدرابوو كە بە ئیخلاسەوە خوا پەرستی بكەن بۆ خوا و ئایین تەنها هەربۆئەوە و نەكەن لە ڕێگای هەق لابدەن و لاڕێ بگرن، بەڵكو پێویستە نوێژەكانیان بكەن و زەكاتی ماڵیان بدەن، كە ئەوەیە ئایینی هەڵسەنگێندراو لای خوا".\nوەك دەبینین وشەی ئیخلاس ڕوون دەبێتەوە كە تایبەتكردنی كارە بۆخوا. واتە لەبابەتی پەرستشدا بۆ خوا و لەبابەتەكانی پەیوەست بە مەردمگەلەوە لەبەر خوا بوون.\nلایەك لە حوكمەكانی ماڵی تەرخانکراو یاخود ڕاگرتە یاخود "وەقف"لە ئیسلامدا.\nیەكەم/ پێناسەی وشەی وەقف\nگومان لەوەدانیە دەستەواژەكە عەرەبیە و مەبەست لێی ڕاگرتنی سەرمایەی ماڵێك وەك دووكان و پرد و ڕەز و باخ و زەویوزار بۆ مەبەستێك و بەخشینی بەروبوومی لەڕێی خوادا بۆ ئەو كەس و لایەن و شوێنانەی خاوەن ماڵەكە دەستنیشانیان دەكات.\nدووەم/ حوكمی وەقف\nكارێكی باش و هان‌بۆدراوە و "مستەحەب"ـە.\nسێیەم/ بەڵگە لەسەر دروستیەتیەكەی\nبەڵگەكان، زۆربەیان لێ هەرفەرموودەن و كردارو باسی دینەوەر (فەقیهـ)ـەکانی شەریعەتە.\n-ئیمامی بوخاری و مسلیم – ڕەحمەتی خوایان لێبێت ـ بۆیان گێڕاوینەتەوە كە عومەر ـ خوای لێ بێ ڕازیـ هاتە لای پێغەمبەر ـ دروود و سڵاوی خوای لەسەربێت – وتی: لە خەیبەردا ماڵێكی عال و ئەنتیکەم هەیە و فرە دڵم پێی خۆشە؛چی لێ بکەم باشە؟ پێغەمبەریش ـ دروود و سڵاوی خوای لەسەربێت – فەرمووی: "گەر حەزت لێ بێ، با سەرمایەكە و ئەسڵەكەی هەر هی خۆت بێ، بەروبوومەكەیشی بکە بە خێر؛ نە دەفرۆشرێت و نە دەبەخشرێت و نە دەبێتە میرات". عومەریش ـ خوای لێ ڕازی بێت ـ كردییە خێر بۆ هەژران و خزمان و بۆڕزگاركردنی بەندە لەبەندایەتی و لەڕێگای خوادا و بۆ ڕێبواری لێقۆمیاگ و بۆ میوان.\n-ئیمامی مسلیم – ڕەحمەتی خوای لێبێت –وامان بۆ دەگێڕێتەوەكە پێغەمبەر فەرموویەتی: "هەرگا مرۆڤێك دەمرێت هەموو كردارێکی لێ دەپچڕێتەوە لە سێ شت نەبێت: خێرێكی بەردەوام؛ یان زانستێك دوای خۆی جێی بهێڵێ خەڵك لێی سوودمەند ببێت؛ یان منداڵ و نەوەیەكی باش كە دۆعای خێری بۆبكەن. "جابیر ـ خوای لێ بێ ڕەزای ـ دەڵێ: "هاوەڵان، هیچ دەسچووگ و توانایەکیان تێدا نەبوو كە ماڵێكی نەكردبێتە وەقف."\n-سەرجەم دینەوەر (فیقهزان)ـەکانی شەریعەتی ئیسلام، دەفەرموون: دروستێتیی وەقفكردن، گومانی تێدانیە، بەتایبەتی بۆ مزگەوت و پرد و بابەتی خزمەتی گشتی؛ هەموو كتێبەكانی فیقهی ئیسلامی باسی وەقفیشیانبەتایبەت كردووە؛ بۆ نموونە كتێبی "الفقه الاسلامی وادلته" دانراوی أ. د. وهبە زحیلی چاپكراوی دار الفكر لەبەرگی دەیەمیدا حەفتاوحەفت لاپەڕەی رێک (لە لاپەڕە7597ـەوە تا7694) باسی حوكمەكانی وەقف دەكات.\nچوارەم/ مەرجەكانی وەقفكەر\nمەرجە ئەوكەسە لەوانە بێت كە دەسكاریی ماڵی خۆی پێ بكرێت و كڕین و فرۆشتنی كەسەكە دروست بێت، واتە هەراش (باڵغ) بووبێت و ئازاد بێ، واتە هی منداڵ و دەسباد (دەسبڵاو) و بەندە و كۆیلە دروست نیە.\nپێنجەم/ دامەزرانی وەقف\nوەقف بە دوو ڕێگا دادەمەزرێت:\n•وتنی قسەیەكی وا كە وەقف كردنەكە بگەیێنێت؛ وەك بڵێ: ئەو زەویە یان ئەو شوێنەم كردە مزگەوت و بۆ مزگەوت.\n•کردنی كارێكی وا کە بەڵگە بێت لەسەر وەقفكردنەكە؛ وەك ئەوەی ماڵەكەی خۆی بكاتە مزگەوت و بانگی تێدا بدات و ڕێگا بدات خەڵك بێن نوێژی لێ بكەن؛ لەلاپەڕە7600ـی بەرگی10ـی"الفقه الاسلامی وادلته"دا لە ئەبوحەنیفەوە دەگێڕێتەوە کە"ئەگەر تاکە كەسێکیش نوێژی تێدا كرد، ئیتر مڵکایەتییەكەی بە خاوەنەكەی جارانیەوە نامێنێ"؛ نموونەیەكی تر وەك ئەوەی زەوییەكەی بكاتە گۆڕستانی گشتی و ڕێگا بدات خەڵك مردوویانی لێ بنێژن.\nشەشەم/ ئەو دەستەواژانەی وەقفیان پێ دادەمەزرێت\n•هەر وشەیەكی ڕوون و دیار وەك ئەوەی بڵێ: وا ئەو ماڵەی خۆم ڕاگرت یان كردمە خێری گشتی.\n•لكە كنایە، وەك ئەوەی بلێ كردمە خێر یان حەرامم كرد سوودی تری لێبكرێت یان بۆ هەتا هەتایە ڕامگرت.\nجا هەركات خاوەن‌مڵکلەو بابەتە قسانەی کرد، ئەوە ئیتر دادەمەزرێت بە مەرجێك لەگەڵ وتنی قسەكەدا نیەتیشی بۆ کردبێت.\nحەوتەم/ مەرجەكانی دامەزرانی وەقف\nوەك پێشتریش ئاماژەمان بەهەندێكیاندا، بریتیە لەوانە:\n1.پێویستە كەسەكە لەوانە بێت كە كڕین و فرۆشتنی دروست بێ.\n2.ماڵەكەیش لەوانە بێت سوودی لێبكرێت و ئەسڵی ماڵەكەیش بمێنێتەوە، كەوابوو خواردنكردنە خێر، پێی ناڵێن وەقف.\n3.وەكچۆن دەبێ ماڵە وەقفكراوەكە دەستنیشان كرابێت.\n4.لەسەر خێروچاكە بێت؛ دروست نیە وەقفكردنی مسوڵمان بۆ كاری ناشەرعی وەك خزمەتكردنی پەرستگای بەدەر لە مزگەوتی مسوڵمانان. دروستە وەقف بۆ خزمان و هەژاران و هەرشتێ بێشەرعیەکەی تێدانەبێت. وەك ئاودان و كانیاو وكارێز و ئەو شتانە.\n5.مەرجیشە وەقف دەسبەجێ جێبەجێ بکرێت، نەك سرێسرێ و خاوەخاوی تێدا بکرێت؛ ئەڵبەت پاشخستنی وەقفەکە بۆ دوای مردن دروستە.\nهەشتەم/ سەروكاری وەقف\nوەك لە كتێبی: (شرح منتهى الإرادات/المؤلف: تقي‌الدين محمد بن أحمد الفتوحي الحنبلي الشهير بابن النجار (972هـ المحق: عبد الله بن عبدالمحسن التركي الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الأولى، 1419هـ ـ 1999م) هاتووە.\nپێویستە كەسەكە مسوڵمان بێت چونكە لە سەدوچلویەكەمین ئایەتی سوورەتی"نیسا"دا دەفەرمێت: "هەرگیز خوا ڕێگا بەوە نادات كافر ببێتە بەرپرسی كاری مسوڵمانان."\nكە زانایان دەفەرموون: وەقف ئیشێكی تایبەتی مسوڵمانانە و نابێ ئەوەی سەرۆكاری دەكات مسوڵمان نەبێت هەر وەها پێویستە ئەو كەسە لەوانە بێت كە تەكلیفیان لەسەربێت واتە باڵغ و ئاقڵ بن شێت و منداڵو دەسبەرەڵانەبن. "1"\nتێبینی: دەكرێ ئێوەی بەڕێزتێروتەسەل سەیرێكی ئەم دوو نووسینە بكەن بە زمانی عەرەبی:\n1ـ موقغ الاسلام سؤال وجواب/ ما هو الحكم الإسلامی فی مسألە الوقف؟\n2ـ موقع شبكە الالوكە/ مسائل مختصرە فی أحكام الوقف/ د. عبدالعزيز بن سعد الدغيثر.


رێکخراوی قوتابیانی کوردستان: سوکایەتیکردن بە کچەخوێندکارەکانی زانکۆ جێگای قبوڵ نییە\nرێکخراوی قوتابیانی کوردستان لە بەیاننامەیەکدا ئیدانەی سوکایەتی بە چەند کچە خوێندکارێکی بەشی ناوخۆیی کچانی زانکۆی سلێمانی دەکات و ئەو کارە بە دوور لە هەموو مۆڕاڵ و عورفێک ناو دەبات.\nرێکخراوی قوتابیانی کوردستان ئاماژەی بەوەکردووە: لەکاتی بیستنی هەوالی ئەوەی کە سەگ پەلاماری چەند قوتابیەکی کچی بەشەناوخۆیی سلێمانیی داوە و بریندار بوون لە ناخەوە نیگەرانی کردین، جێی داخە لەساڵی ۲۰۱۸ دا لەهەرێمی کوردستان (سەگ) پەلاماری قوتابیانی بەشەناوخۆیی قلیاسانی زانکۆی سلێمانی بدات و چەند کچە قوتابییەک بەو هۆیەوە ڕەوانەی نەخۆشخانە بکرێن، ئەمە جگە لەسوتانی بەشەناوخۆییەکان و گیانلەدەستدانی خوێندکاران و مەترسیی خشۆکەکانی وەک مارو دووپشک لەوەرزی هاویندا.\nوتویشیانە: ئاشکرایە بەپێی عورف و یاسا و ئاین، پاراستنی ژیان یەکێکە لەهەرە سەرەتاییترین ئەو مافانەی کەپێویستە بەرپرسانی ئیداریی زانکۆکان تەرخانی بکەن بۆ قوتابیانی بەشەناوخۆییەکان، بەوپێیەی لەخێزانەکانیان دوورن و لەژێرسایەی خزمەتی زانکۆکاندان. بەڵام ئەم ڕووداوانە بەئاشکرا پێمان دەڵێ ئەو مافە سەرەتاییە پێشێل کراوە.\nدڵگرانیشن لە سوکایەتییەکان و رایانگەیاندووە: "مخابن شەوی ڕابردوو ۲۳/۱۱/۲۰۱۸ ژمارەیەک کچە قوتابیی نیشتەجێی بەشەناوخۆیی قلیاسانی زانکۆی سلێمانی خۆپیشاندانیان ئەنجامدا بۆ داواکردنی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان و پاراستنی ژیانیان لەدەستی (سەگ)ەکانی دەوروربەری بەشەناوخۆییەکان، بەڵام بەپێی گرتە ڤیدیۆییەکان و وتەی قوتابییەکان لەلایەن بەرپرسە ئیدارییەکان و بەتایبەت کەسێک بەناوی (ن.ح) سوکایەتییان پێ کراوەو وەڵامیان دراوەتەوە بەنەشیاوی و دوور لە هەموو مۆڕاڵ و عورفێک کە ئەمە شیاوی قبوڵکردن نیە."\nجەختیشیانکردووەتەوە ڕێکخراوی قوتابیانی کوردستان، وەک داکۆکیکاری سەرسەختی مافەکانی قوتابیان داواکارین لەبەرپرسانی وەزارەتی خوێندنی باڵاو سەرۆکایەتیی زانکۆی سلێمانی بەزووترین کات سزای ئەو کەسە بدەن و چارەسەری گرفتەکە بکەن.\nهاوکات داواکارین دامەزراوەکانی مافی مرۆڤ لەکوردستان، هەریەک لە (داواکاری گشتیی سلێمانی و پەرلەمانی کوردستان و ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی) بەزووترین کات بێنەسەر خەت لەپێناو پاراستنی ژیان و کەرامەتی قوتابیان و خوێندکاران، لەحاڵەتی چارەسەرنەکردنی ئەم گرفتە مەزنەداو وەلاخستنی لایەنە بەرپرسەکان هەڵوێستی دیکە دەگرینەبەر لەشێوەی مانگرتن و خۆپیشاندان و مانگرتنی سەرتاسەری.\nساتەوەختی خۆپیشاندانی خوێندکاران:


ڕێکخراوەی مافی مرۆڤی کوردستان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستانەوە)\nڕێکخراوەی مافی مرۆڤی کوردستان یان RMMK یان ر.م.م.ک پێکھاتەیەکی ناسیاسی و نا ئایینیە کە لە ٩ی ئاپریلی ٢٠٠٥ (٢٠ی نەورۆزی ١٣٨٥ ھەتاوی) لە کوردستانی ئێراندا دامەزرا. ناوەندی ئیداری ئەم ڕێکخراوە لە شاری تارانە. ئەم ڕێکخراوە تێدەکۆشێ بۆ پاراستنی مافی مرۆڤ بەتایبەت لە کوردستاندا لە پێناوی ئیعلانی جیھانی مافی مرۆڤدا.\nر.م.م.ک. پاش دامەزرانی، لە ماوەیەکی کورتدا توانی دەیان چالاکی مافی مرۆڤ لە خۆ کۆبکاتەوە و بۆ یەکەم جار، بە شێوەیەکی سیستماتیک، دەست بە تۆمارکردنی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە رۆژھەڵاتی کوردستان بکات. ڕێکخراوەکە، دامەزرێنەر و ئەندامانی، ھەر لە سەرەتاوە کەوتە ژێر ھەڕەشە و گووشاری ناوەندە ئیتلاعاتی و ئاسایشییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران تا ئەو کاتەی کە گووشارەکان بە گیرانی بەشێک لە ئەندامانی چالاکی ناو ڕێکخراوەکە و دواتر بە دەستبەسەرکرانی کەبوودوەند گەیشتە لوتکە.\nئەگەرچی چالاکییەکانی ر.م.م.ک. پاش گیرانی کەبوودوەند و کۆچی بەشیک لە ئەندامانی بەرەو تاراوگە، تا ماوەیەک لە سفر نزیک بۆوە بەڵام سەرەڕای ئەوەش لەم ساڵانەی دواییدا ڕێکخراوەکە ھەوڵی داوە کە درێژە بە چالاکییەکانی بدات.\nموحەمەدسدێق کەبوودوەند دامەزرێنەری ئەم ڕێکخراوەیە کە لە ھاوینی ٢٠٠٦ەوە لە زیندانە و لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە بڕیاری ١٠ ساڵ زیندانی بۆ دەرچوە. کەبوودوەند، کە بە "باوکی مافی مرۆڤ" لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ناسراوە، لە زینداندا، تووشی کۆمەڵێک نەخۆشی وەک پڕۆستات، ھەوکردنی سییەکان، چڵکی ریخۆڵە و ھتد بووە.\nماڵپەڕی ڕێکخراوەی مافی مرۆڤی کوردستان (بە فارسی و ئینگلیزی)\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٣ی نیسانی ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕێکخراوەی_مافی_مرۆڤی_کوردستان&oldid=630961»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٢٦ی ٢ی ئابی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


ئەحمەد بازگر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەحمەد بایەزیدی ناسراو بە ئەحمەد بازگر (لەدایکبووی ١٩٦١ لە سەردەشت، ئێران) شاعیر و چالاکێکی سیاسیی کوردە.\nئەحمەد بازگر کوڕی حەسەن ئاغا نەورۆزی ساڵی ١٩٦١ لە گوندی شندڕەی سەر بە سەردەشت لە دایک بووە. منداڵی و مێرمنداڵی لە ھەژاریدا بەسەر بردووە. ساڵی ١٩٧٩ دژی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران وەستاوەتەوە و چووەتە ڕیزی چەپی خەباتی شۆڕشگێڕی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و بووەتە ئەندامی کۆمەڵە و بە چەک و قەڵەم خزمەتی کردووە. ئەندامی دامەزرێنەری (کانوونی ھونەر و ئەدەبیاتی کرێکاری کوردستان) بووە کە ھاوینی ساڵی ١٩٨٥ دامەزراوە. بەھاری ١٩٩٠ ڕووی لە وڵاتی سوید کردووە. ساڵی ١٩٩٧ لە بواری کۆمەڵناسی و کاری کۆمەڵایەتی لە زانکۆی یۆتۆبۆری خوێندنی باڵای تەواو کردووە. ئەحمەد بازگر وەکوو بەرپرسی ئیداری سۆسیال لە شارەکانی سەر بە پارێزگای یۆتۆبۆری کار دەکا.\nشیعرەکانی ئەحمەد بازگر ڕەنگدانەوەی بیر و ڕا سۆشیالیستییەکانییەتی و زیاتر باس لە مافەکانی ژن، خەبات، چینایەتی و ئازادی دەکەن. بۆ ماوەی زیاتر لە سی ساڵە بەرھەمەکانی بازگر لە ڕێگەی ھونەرمەندانی کۆڕی بانگەوازی کۆمەڵە و گۆڤار و ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن و ڕۆژنامەکاندا بڵاو دەکرێنەوە، بەڵام تاوەکوو ئێستا دیوانێک کە ھەموو شیعرەکانی شاعیر لەخۆ بگرێ بڵاو نەکراوەتەوە. ئەحمەد بازگر لەمێژ ساڵە سەرقاڵی ھۆنینەوەی شیعرە بەڵام بە ڕادەی پێویست ناسراو نییە و مافی خۆی پێ نەدراوە.\nچۆن بۆت بدوێم (کۆمەڵە شیعر، باس لە ھەوراز و نشێوەکانی شۆڕش دەکا لە نێوان ساڵەکانی ٨٠ تا ٩٠ی زایینی).\nچەن شیعری ئەحمەد بازگر:\nگۆمەشین (شیعر، باس لە لەناو چوونی پێشمەرگەیەک دەکا لە ڕووداوێکی سرووشتیدا. ئەم شیعرە لەلایەن ناسر ڕەزازییەوە کراوەتە بە گۆرانی).\nبە پیرۆز بێ (شیعر، ئەم شیعرە لەلایەن ناسر ڕەزازییەوە کراوەتە بە گۆرانی).\nبۆ ئێوە (شیعر، پێشکەش کراوە بە ھەموو ئەو دایکانەی ھاوڕێی خەبات بوون).\nزولفا(شیعر، چیرۆکی ڕاستەقینەی کچێک لە ئاوایی بەردەسووری ناوچەی سەردەشت دەگێڕێتەوە کە لەسەر لانکە لە کەسێک مارە کراوە و کاتێک گەورە دەبێ ئەم ژیانە نابەدڵە قەبووڵ ناکات و پاییزی ساڵی ١٣٦٧ (١٩٨٨) بە دەستی ھەر ئەو کەسە دەکوژرێت).\n^ ئەحمەد بازگر، ھونەر و ئەدەبیات لە ھەموو سەرەمانی تر، زیاتر چینایەتییە، زەمەن، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ بڵاو کراوەتەوە.\n^ گۆڤاری باران، ساڵی یەکەم، ژمارە یەک، نیسانی ٢٠١٦.\n^ شیعر و شۆڕش، گۆڤاری ئایدیا، ساڵی نۆیەم، ژمارە ٤١، تشرینی دووەمی ٢٠١٣ بڵاو کراوەتەوە.\n^ چۆن بۆت بدوێم، چاپی یەکەم، ٢٠١١، باشووری کوردستان\n^ "شتێک به بێده‌نگی ده‌ڵێم | شێعر". شتێک به بێده‌نگی ده‌ڵێم (بە فارسی). Retrieved 2021-04-03.\n^ "زولفـــــــــــــــــــــــا..." ♥♥ نیشتمان 1 ♥♥ (بە فارسی). Retrieved 2021-04-03.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئەحمەد_بازگر&oldid=813932»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٤٤ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


چۆن به‌سه‌ر تووڕه‌یی زاڵ ده‌بیت\n:: AM:08:06:05/11/2019 \nتووڕه‌یی حاڵه‌تێكی نه‌خوازراوه، به‌ڵام هه‌موو مرۆڤێك تووشی ده‌بێت، ڕه‌نگه هه‌ندێجار به‌هۆی مه‌ترسی دروستبوون له‌سه‌ر خودی مرۆڤه‌كان ئه‌و حاڵه‌ته دروست ببێت، یان به‌هۆی سته‌م لێ كردنه‌وه، كه ئه‌مانه‌یش پێوه‌ستن به ده‌وروبه‌ره‌وه، بێگومان تووڕه‌یی بێ حاڵه‌تێك كه له ده‌وروبه‌رت دروست ده‌بێ، ڕوونادات. به‌ڵام چۆن له كاتی دروستبوونی تووڕه‌یی به‌سه‌ری زاڵ ده‌بن و كۆتایی به‌م گرفته ده‌هێنن، له خواره‌وه چه‌ند ئامۆژگارییه‌كتان بۆ ده‌خه‌ینه ڕوو، بۆ ئه‌وه‌ی له كاتی تووشبوون به‌م گرفته به خێرایی كۆنتڕۆڵی بكه‌ن و كۆتایی پێ بهێنن.\nیه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر كۆنتڕۆڵی خۆت له ده‌ست دا و له به‌رانبه‌ر هه‌ر قسه و كردارێك كه به‌رانبه‌رت ئه‌نجام ده‌درێ، تووڕه بوویت، باشترین شت سه‌ره‌تا بیكه‌یت ئه‌وه‌یه كه هه‌وڵی هێمنبوونه‌وه بده‌یت و كێشه‌كه به قسه‌ی خۆش چاره‌سه‌ر بكه‌یت و تاوتوێی بكه‌یت.\nدووه‌م: له‌كاتی تووڕه‌یی هه‌وڵ بده‌ن، كه جه‌سته‌تان جووڵه بكات، به تایبه‌ت ده‌ست و سه‌ر و ئه‌گه‌ر به وه‌ستاویش بوون قاچه‌كانتان، ئه‌م جووڵه‌كردنه وا ده‌كات، كه مێشكتان به فه‌رمانكردن بۆ ئه‌ندامه‌كانی تری جه‌سته سه‌رقاڵ بێ، به ته‌نیا بیر له‌و حاڵه‌ته نه‌كاته‌وه كه تووڕه‌یی لێ كه‌وتووه‌ته‌وه.\nتووڕه‌یی به كێشه‌یه‌كی گه‌وره داده‌نرێ و تووشی هه‌ڵه‌ی زۆرتان ده‌كات و كه دواتر په‌شیمانبوونه‌وه لێی چاره‌سه‌ری هه‌ڵه‌كان ناكات\nسێیه‌م: هه‌ناسه‌ی قووڵ هه‌ڵمژه، هه‌ڵمژینی هه‌ناسه‌ی قووڵ هۆكارێكه بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی فشاری ده‌روونی و كۆتاییهێنان به تووڕه‌یی، توێژینه‌وه‌كان سه‌لماندوویانه كه هه‌ڵمژینی چه‌ند هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵ له كاتی تووڕه‌یی وا ده‌كات ته‌واوی ده‌مار و ماسولكه‌كان خاو ببنه‌وه و گرژی له جه‌سته‌تان نه‌مێنێت و كۆتایی به فشاری ده‌روونیش ده‌هێنێت، كه ئه‌مانه‌یش یارمه‌تیده‌رن بۆ له‌ناوچوونی تووڕه‌یی.\nچواره‌م: قبووڵكردنی ڕای به‌رانبه‌ر، یه‌كێك له هۆكاره سه‌ره‌كییه‌كانی تووڕه‌یی بریتییه له خۆپه‌رستی و تاكڕۆیی، خه‌ڵكی هه‌میشه بۆچوونی خۆیان پێ ڕاسته و به قسه و بۆچوونی به‌رانبه‌ره‌كانیان تووڕه ده‌بن و هه‌وڵده‌ده‌ن به تووڕه‌یی باوه‌ڕ به بۆچوونه‌كانی ئه‌وان بكه‌ن، ئه‌مه‌یش كاره‌ساتێكی گه‌وره‌یه له ژیانی مرۆڤ، چونكه ناتوانن له پێوه‌ندییه‌كان و له كار و ژیان دا سه‌ركه‌وتوو بن، كاتێك به‌مجۆره بیر ده‌كه‌نه‌وه.


ڕۆناڵدۆ كێ بوو؟\n"ژیانى خێزانى و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانى بخوێنه‌وه"\nڕۆناڵدۆ یاریزانی تۆپی پێی بەرازیلییە، لەمارسی ساڵی ٢٠٠٤ز (بیلیێ) وەک یەکێک لە باشترین ١٢٥ یاریزانی زیندووی جیھانی ھەڵیبژارد ، تائێستا دوو جار خەڵاتی باشترین یاریزانی لە جیھاندا وەرگرتووە لەساڵانی (١٩٩٦، ١٩٩٧، ٢٠٠٢) . دوو جاریش بەھۆیەوە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەرازیلی جامی جیھانی بەدەست ھێناوە لە ساڵانی ١٩٩٤ز ، ٢٠٠٢ز دا\nڕۆنالدۆ لە نەخۆشخانەی (سان فڕانسوا کسافیێ) لە ناوچەی (ئیتاگوای) لە ھەرێمی ڕیۆ دی جانیڕۆ، لەدووری ٣٠ کیلۆمەتر لە شاری (ڕیۆ) لەدایک بووە، بەناوی ئەو دکتۆرەوە ناونراوە کە یارمەتی لەدایک بوونی داوە وناوی (ڕۆناڵدۆ ڤالانتی) بووە. منداڵی سێیەمینی باوک و دایکی (نیلۆ) و (سۆنیا) بووە، لەدوای خوشکی (یۆن) و براکەی (نیلیۆ جۆنیوەر) ھاتۆتە دونیا. نیلۆ کە باوکی ڕۆنالدۆیە کوڕە گەورەی خێزانێک بووە کە لە حەوت برا پێک ھاتبوون، بەھۆی کەم دەرامەتیەوە لەسەر دەستی شتومەکی فرۆشتووە و نەیتوانیووە بچێ بۆ قوتابخانە ، دواتر چۆتە کۆمپانیایەکی تەلەفۆن لە ڕیۆ، لەوێش (سۆنیا دۆس سانتۆس براتا) ی دایکی ڕۆناڵدۆی ناسیووە و لە ساڵی ١٩٧١ز دا ھێناویەتی، وە لە گەڕەکی بینیتۆ ریبیریۆ نیشتەجێ بوون، ڕۆنالدۆ لەم گەڕەکەدا ھاوڕێیەکی زۆری ھەیە، لە دوای جامی جیھانی ساڵی ٢٠٠٢ز دا، فەرشێکیان بۆ چنی بوو وێنەی ژمارە نۆی لەسەر بوو، ھەروەھا ناوی شەقامی گەڕەکەکەشیان لەو ساوە بۆناوی ئەوەوە گۆڕیوە. پێشتر ڕۆناڵدو تا تەمەنی شازدە ساڵی ھەر بە (دادادو) بەم ناوەی کەپێشتر برا بچووکەکەی بانگی دەکرد بانگ دەکرا، ھەروەھا ھاوڕێکانی ناویان نابوو (مۆنیکا) کە ناوی پاڵەوانێکی فیلمی کارتۆنی منداڵانە و ددانەکانی بەدەرەوەن ھەروەک ڕۆناڵدۆ ددانی لەدەرەوە، ئەمیش ئەم ناوەی زۆر لا ناخۆش بوو و پێی پەست دەبوو. کاتێک کە تەمەنی گەیشتە یازدە ساڵ، دایک و باوکی لێک جیابوونەوە، بەڵام ئەمە ھیچ کارێکی نەکردە سەر ڕۆناڵدۆ، چونکە باوکی ڕا ھاتبوو لەسەر خواردنەوەی مەی، ئەگەرچی ھانی ڕۆناڵدۆشی دەدا بۆ تۆپی پێ، بە پێچەوانەی دایکی، ھەربۆیەش ڕۆناڵدۆ بەم دواییە نھۆمێکی بەتەواوی لە باڵەخانەکانی (کوباکابانا)، ھەروەھا چێشتخانەیەکی پیتزای کردە دیاری بۆ باوکی، خانوێکی بەخشی بە خوشک و براکەی. ڕۆناڵدۆ لەساڵی ٢٠١١ کۆتایی بە ژیانی وەرزشی لەگەڵ یانەی کورنتاپی بەڕازیلی ھێنا و ماڵئاوایی یەکجارەکی کرد لە ژیانی وەرزشی. ڕۆناڵدۆ لە ژیانیدا زۆر بە ئافرەت سەرقاڵە، ھەردەم بەستراوەتەوە بە ھاوڕێیەک یان دەستگیرانێک یان ژنێک، کەئەمانەن:\nسوزانا فیرنەر : دەسگیرانی یەکەمی.\nمیلینی دۆمینیگس : ھاوسەری یەکەمی.\nدانیێلا سیکاریللی : بۆ سێ مانگ دەسگیرانی بووە\nلە یەکەم ھەنگاوی ژیانی وەرزشیدا، ڕۆناڵدۆ لەگەڵ یانەی کروزێرۆی بەڕازیلی لە وەرزی (١٩٩٣-١٩٩٤)ز دا یاری کرد، لەوێ ئەوکات سەرنجی ڕاھێنەری ھەڵبژاردەی بەڕازیلی (کارلۆس ئەلبێرتۆ کاریرا)ی ڕاکێشا، بۆیە ھێنایە نێو ھەڵبژاردەی بەڕازیل لە جامی جیھانیدا، پاشان لە ساڵی ١٩٩٤ز دا چووە ڕیزی یانەی بی ئێس ڤی ئایندھۆڤنی ھۆڵەندی، بۆ ماوەی دوو وەرز لەگەڵ یانەکە یاری کرد، لەژێر چاودێری ڕاھێنەری ئینگلیزی (سێر بۆبی ڕۆبنسون)، جا کاتێک کە سێر بۆبی ڕۆیشت بۆ مەشقدانی یانەی بەرشلۆنەی ئیسپانی، ڕۆناڵدۆشی لەگەڵ خۆی برد بۆ یانە کاتالۆنییەکە، لە وەرزی ١٩٩٦-١٩٩٧ز یشدا لەگەڵ بەرشلۆنە یاری کرد. لە وەرزی ١٩٩٧-١٩٩٨ز، چووە ڕیزی یانەی ئینتەرمیلانی ئیتاڵی، لە ساڵی ١٩٩٨ز دا بەشداری جامی جیھانی تۆپی پێی کرد، ھەڵبژاردەی بەڕازیل پلەی دووەمی بەدەست ھێنا، ئەمەیش دوای دۆڕانی بەرامبەر بە ھەڵبژاردەی فەڕەنسا لە یاری کۆتاییدا بە ئەنجامی (٣–٠)، دواتر لە وەرزی ١٩٩٨/١٩٩٨ز، بەھۆی پێکانێک کە بەر چۆکی ڕۆناڵدۆ کەوت، بۆ ماوەی چەند مانگێک لە یانەکە دابڕا، پاشان لە ساڵی ٢٠٠٠ز دا جارێکی تر ھاتەوە نێو یاری، کە یارییەکە لە نێوان ئینتەرمیلان و لاتسیۆ بوو، بەڵام ھەر دوای حەوت خولەک جارێکی تر چۆکی تووشی پێکان بووەوە، خەریک بوو بەھۆیەوە بەجارێ لە یاری کردن داببڕێ، بەڵام دواتر پاش بیست مانگ لە چارەسەرکردن، جارێکی تر گەڕایەوە نێو یاری، بەڵکو بەشداری لە جامی جیھانی تۆپی پێی ٢٠٠٢ز دا کرد، لە یاری کۆتاییش دوای ئەوەی کە ھەڵبژاردەکە کەوتە بەرامبەر ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا، توانی دوو گۆڵ تۆمار بکات، بەھۆی ئەوەش بوو بە پاڵەوانی جیھانی و گۆڵکاری جامی جیھانی بەکۆی ھەشت گۆڵ، ھەروەھا توانی ببێت بە یەکەم یاریزان کە ژمارەی پێوانەیی بشکێنی و لە شەش گۆڵ زیاتر تۆمار بکات، کە لە جامی جیھانی ساڵی ١٩٧٤ز دا تۆمارکرابوو. پاشان لە ھاوینی ساڵی ٢٠٠٢ز دا ڕۆناڵدۆ چووە ڕیزی یانەی ڕیال مەدریدی ئیسپانی، لە سەرەتای وەرزەکەشدا توانی ھاوکاری تیپەکە بکات بۆ وەدەست ھێنانی نازناوی خولی ئیسپانی، لە جامی جیھانی تۆپی پێی ساڵی ٢٠٠٦ز یدا، توانی پێوانەی ژمارەی گۆڵەکانی یاریزانی ئەڵمانی (گێرد مۆلەر) بشکێنی بە تۆمارکردنی پانزە گۆڵ لە تۆڕی ھەڵبژاردەی (گانا)، لە بەرواری ٢٧ ی یۆنیۆی ٢٠٠٦ ز دا. دوای ھاتنی (لۆکسمبۆرکۆ) و پاشان (لیلیێ کابیلۆ) کە لەگەڵ یانەی ڕیالدا پێشتر سەرکەوتنی بەدەست ھێنا بوو لە خولی ئیسپانی، بۆ دوور خستنەوەی ڕۆناڵدۆ لە تیپەکە بەیەکجاری، خەریک بوو کێشە دروست دەبوو لەنێوانیان، بۆیە ئەمیش لەگەڵ کاکا دا چوو بۆ ئەی سی میلان\nجامی بەڕازیل لەساڵی ١٩٩٣ز\nبی ئێس ڤی ئایند ھۆڤن\nجامی ھۆڵەندا لەساڵی ١٩٩٦ز\nجامی سوپەری ئیسپانی لەساڵی ١٩٩٦ز\nجامی جامەکانی ئەوڕوپی لەساڵی ١٩٩٧ز\nخولی ئیسپانی لەساڵی ١٩٩٧ز.\nجامی یەکێتی ئەوڕوپی لەساڵی ١٩٩٨ز.\nجامی جیھانی یانەکان لەساڵی ٢٠٠٢ز.\nجامی سوپەری ئەوڕوپی لەساڵی ٢٠٠٢ز.\nخولی ئیسپانی لەساڵی ٢٠٠٢ز.\nجامی سوپەری ئیسپانی لەساڵی ٢٠٠٣ز.\nجامی جیھانی تۆپی پێی ساڵانی ١٩٩٤ز و ٢٠٠٢ز.\nجامی تۆپی پێی کیشوەرەکان لەساڵی ١٩٩٧ز.\nجامی کوبا ئەمریکا لەساڵانی ١٩٩٧ز و ١٩٩٩ز.\nدەسکەوتی کەسیەتی :\nباشترین یاریزان لەجیھاندا، لەساڵانی ١٩٩٦ز و ١٩٩٧ و ٢٠٠٢ز.\nباشترین یاریزان لە ئەوڕوپا لەساڵانی ١٩٩٧ز و ٢٠٠٢ز.\nباشترین گۆڵکار لە مێژووی جامی جیھانیدا (١٥ گۆڵ لە ١٩ یاریدا)\nگۆڵکاری جامی جیھانی تۆپی پێی ساڵی ٢٠٠٢ز بە ھەشت گۆڵ.\nبوو بە شایی گۆڵکاران لە جامی جیھانیدا، دوای سەرکەوتنی بەسەر (گێرد مۆلەر) دا.\nکێشەکانی مانچستەر یونایتد زیاتر بون\nکێشەکانی مانچستەر یونایتد زیاتر بون پاش ئەوەى مەروان فیلاینی لەگەڵ هەڵبژاردەى بەلجیکا توشی پێکان بوو.\nیانەى مانچستەر یونایتد بەدەست پێکانی یاریزانەکانیەوە دەناڵێنێت و لە ئێستادا هەریەک لە یاریزانان مارکۆس رۆخۆ و پۆل بۆگبا و زلاتان ئیبراهیمۆڤیچ و فیل جۆنز لە ریزەکانی دورکەوتونەتەوە.\nلە پاڵاوتنەکانی مۆندیالیش مەروان فیلاینی لەگەڵ هەڵبژاردەى بەلجیکا توشی پێکان هات و پێشبینیش دەکرێت نزیکەى مانگێک دوربکەوێتەوە.\nمۆرینیۆی راهێنەری مانچستەر یونایتد دڵتەنگی خۆی پیشاندا بەوەى بەشێکی زۆری یاریزانەکانی توشی پێکان بون ولە یاریکردن بێ بەشن.\nلێكۆڵینەوە لە یارییەكەی نێوان سعودیەو یابان و ئێران و سوریا دەكرێت\nدوای كۆتایی هاتنی یاری نێوان هەردووهەڵبژاردەی سعودیە و یابان یارییەكەبە سەركەوتنی سعودیە كۆتایی هات و راستەوخۆ گەیشتە مۆندیالی 2018روسیا.\nژیان له كه‌ركووك ئاساییه\nسەرچاوەیەك لەئەنجوومەنی پارێزگای كەركوك رایگەیاند، ژیانی ئاسایی بۆ شاری كەركوك گەڕاوەتەوە، ئەوەش دوای هەڵگرتنی قەدەغەی هاتووچۆ، كە بۆ چەند سەعاتێك راگەیەنرابوو.\nسەرچاوەكە بۆ كەناڵی سكای نیوز راشیگەیاندووە، كە ژیانی ئاسایی دەستپێكردووەتەوەو دەمودەزگاكانی حكومەت دەستیان بەكاری ئاسایی خۆیان كردووەتەوەو هیچ كێشەیەك لەئارادا نییە.


Autor: فریاد فازیل عومەر\nPreis: ٦٠ €\nSprachen: سۆرانی، ئەڵمانی\nخوێنۄرۄوۄی خۆشۄويست، هاوڵاتی هێژا\nئينستيتووتی خوێندنی کوردی - بۄرلين لۄ سۄردۄمی دامۄزراندنیۄوۄ تا ئۄمڕۆ بۄ شانازییۄوۄهۄوڵی ئۄوۄی داوۄ، دۄنگی ئاشتيخوازی و ئازادی کورد بۄ زمانۄ ئۄوروپيیۄ کان بۄ گوێی ئۄوروپادا بدا. بانگۄواز و دروشمی " کورد لۄگۄڵ چۄکدالۄدايک نۄبوووۄ " و کێوی نيیۄ و خاوۄنی زمان و ئۄدۄبۄو مێژووی تايبۄتی خۆیۄتی هۄڵگرتوووۄ. بۄ کردۄوۄش لۄم ڕوووۄوۄ چ لۄ بۄرهۄمۄ ئۄدۄبيیۄکانی و لێکۆڵينۄوۄکانيدا و چ لۄ کاری فۄرهۄنگنووسين و پێشکۄش کردنی وانۄی زانستيدا ئۄمۄی سۄلماندوووۄ.\nدوابۄدوای پێشکۄش کردنی فۄرهۄنگی کوردی - ئۄڵمانی (کورمانجی) کۄ شاکارێکۄ لۄ شاکارۄ مۄزنۄکانی کورد و لۄو شۄوی تاريکستانۄی کورددا بۄ زمانی ئۄڵمانی بوووۄ چرایۄک و بانگۄوازی زيندوێتی زمانی کوردی هۄڵدا، دۄمانويست فۄرهۄنگی کوردی-ئۄڵمانی (سۆرانی)ش بڵاوبکۄينۄوۄو لۄو پێناوۄشدا کارێکی مۄزنمان بۄ ئۄنجام داوۄ، لۄ کاتی نووسينی ئۄم پێشۄکيیۄدا بۄشانازيیۄوۄ ڕايدۄگۄیۄنين، کۄ ئۄمساڵ ئۄم شاکارۄ بۄنرخۄشمان چاوی ئازادی هۄڵدێنێ و دڵود روونی کورد ڕۆشن دۄکاتۄوۄ.\nئۄم کارۄی ئێستا لۄبۄر دۄستتاندایۄ، پڕۆژۄیۄک نۄبوولۄ پڕۆژۄکانی ئينستيتووتۄکۄمان، تۄنانۄت کارێکيش نۄبوو لۄو کارانۄی ، کۄ بير لۄ نووسينی کرابێتۄوۄ، بۄڵام دوای ئۄوۄی خۄڵکێکی زۆر ئاوارۄ کران و کۆمۄڵێکيشيان ڕوويان لۄم ئۄڵمانيایۄ کرد و لێمان نزيک بوونۄ ، ئۄوۄيان پێسۄلماندين، کۄ بوونی کتێبێکی لۄم بابۄتۄ کارێکی یۄکجار پێويستۄ. سۄرۄتای پڕۆژۄکۄ نۄماندۄزانی لۄ کوێوۄ دۄست پێبکۄين. کتێبۆڵکۄیۄکی بچکۆلۄ بنووسين، کۄ بريتيبێ لۄ چۄند ڕستۄ و نموونۄیۄکی هۄمۄجۆر. واتۄ وۄک ئۄو کتێبانۄی کۄ بۄزۆری لۄم بابۄتانۄ دۄنووسرێن و بۄڵێنی ئۄوۄ بۄ خوێنۄرۄوۄ دۄدۄن، کۄ لۄ چۄند ڕۆژێکدا زمانێکی بێگانۄيان فێر بکۄن. يا کتێبێکی مۆدێرن بۆ کورد بنووسين.کتێبۄکۄش وۄک هۄموو کتێبۄ نوێیۄکان بۄ زمانی وێنۄو ڕوونکردنۄوۄی وێنۄيی لۄگۄڵ خوێنۄردا بدوێ. ئۄم جۆرۄ کتێبی فێرکردنی زمانۄ لۄ دۄ پازدۄ ساڵی ڕابردوودا لۄ ئۄ وروپا سنووری ڕۄت کردوو وۄ و گۄلێک بۄرۄوپێشۄوۄ چوووۄ و تۄنانۄت هۄوڵ دۄدرێ، نۄک تۄنيا بۆ زمانۄ ئۄوروپيیۄکان بۄڵکۄ بۆ فێرکردنی زمانۄ ڕۆژهۄڵاتيیۄکانيش بۄکار بهێنرێ.\nچۄند کۆڕ و کۆبوونۄوۄیۄکمان لۄگۄڵ ئۄو کۄسانۄ و چۄ ند دۆست و براد رێکی ئۄ ديبدا کرد، کۄ نووسينی کتێبێکی وايان بۄ ئاوات دۄخواست. نموونۄی بۄشۄ جياجياکانی کتێبۄکۄمان دۄخستۄ بۄر دۄستيان و بيروڕايانمان وۄردۄگرت، تا بزانين چييان بۆ بۄکۄڵکۄو چ ڕێگایۄک زووتر و ئاسانتر مۄبۄستۄکان دۄپێکێ و قۆرتی زمانفێربوونيان لۄبۄردۄمدا سانا دۄکا. ئۄ وانۄی لۄم کۆڕ و کۆبوونۄوانۄدا بۄشدار دۄبوون، کۄسانێک بوون، کۄ لۄ باری کۆمۄڵایۄتی و لۄ ڕووی پلۄی ڕۆشنبيرييانۄوۄ جياواز بوون. واتۄ کۄسانێکی تێدا بوو، کۄ دۄرچووی زانستگاکان بوون و لۄم وڵاتۄدا نيازی پۄرۄپێدانی پلۄی زانستیی خۆيان بۄ زمانۄ ئۄ وروپيیکان هۄبوو، کۄسانێکيشی تێدا بوو، کۄ خوێند واريیۄکی کۄميان هۄبوو، بۄڵام ئارۄزوومۄندی فێربوونی زمانی ئۄ ڵمانی بوون.\nدوابۄدوای ئۄم کۆڕ و کۆبوونۄوانۄ ئۄوۄمان بۆ دۄ رکۄوت، کۄ نووسينی کتێبۆڵکۄیۄک بۄ هۄر بارێکياندا بێ، تۄنانۄت ئۄگۄر بۄ وێنۄی ڕۄنگاوڕۄ نگيش ڕازابێتۄوۄ هۄر ئۄ وپۄڕۄکۄی شۄش سۄد وشۄیۄکی تێدا کۆ دۄکرێتۄوۄ. ئۄم جۆرۄ کتێبۆڵکانۄش دادی ئۄم کۆمۄڵۄ کوردۄ ئاوارۄیۄ نادۄن، کۄ ڕوويان کردۆتۄ ئۄم وڵاتۄ و تۄنانۄت ماڵومنداڵيشيان لۄگۄڵ خۆياندا هێناوۄ. بۄکورتيیۄکۄی دۄبێ نووسينێک بێ، کۄ بۄشێکی گرنگ لۄ بۆشايیۄکانی هۄڵسوکۄوتی ژيانی ڕۆژانۄيانی پێپڕ بکرێتۄوۄ. کتێبۆڵکۄیۄک بۆ ئۄو نۄتۄوانۄ باشۄ، کۄ بۄ دۄيان فۄرهۄنگی تايبۄتيان بۆ زمانۄکۄيان هۄیۄ و بۄلايکۄميشۄوۄ چۄند کتێبێکی ڕێزمانيشيان دۄربارۄی زمانی ئۄڵمانی هۄیۄ.\nبۄکورتيیۄکۄی بۄ ئۄرکی سۄرشانی خۆمان زانی و دۄبوو کارێک بۆ ئۄم مۄبۄستۄ بکۄين. ئۄم جۆرۄ کارانۄ هۄرچۄندۄ لۄ زمانی کورديدا سۄرۄتايی بن، بۄڵام لۄ زمانۄکانی تری جيهاندا بۄ هۄزاران کاری لۄو بابۄتۄ کراون. ئێمۄش بۆ نووسينی ئۄم کتێبۄ بۄ پێی توانا هۄوڵماندا سوود لۄو کارۄ جياجيايانۄ وۄربگرين و بيان کۄينۄ بنچينۄی کارۄکۄمان و دۄست بۄ شۄنوکۄوکردنيان بکۄين.\nلۄ سۄرۄتای کێشانی نۄخشۄی کتێبۄکۄدا، لۄو باوۄڕۄدا نۄبووين، کۄ نووسينی جۆری دۄربڕينی دۄنگۄ ئۄڵمانيیۄکان بۄ تیپی عۄرۄبی-کوردی بۆ خوێنۄرۄوۄ پێويست بێ. ئێمۄ خۆمان هۄر سۄرۄتا دۄڵێين لۄ نۄخشۄکۄماندا ئۄم بۄشۄی تێدا ن بوو. ئۄو کۆڕ و کۆبوونۄوانۄی بۆ ئۄم مۄبۄستۄمان ڕێک خست، پێچۄوانۄی مۄبۄستۄکۄی ئێمۄيان گۄياند. واتۄ بۄ خوێندۄوار و کۆلکۄخوێندۄوارۄوۄ ئۄم بۄشۄيان گۄلێک بۄ گرنگ لۄ قۄڵۄم دۄدا و یۄکۄم د ستپێکردنيان بۄ خوێندنۄوۄی ڕستۄکان بۄم تيپانۄ دۄبوو. ئۄوۄشيان لۄلا ئاشکرا کردين، کۄ ئۄو نووسينۄ ڕێخۆشکۄرۄ دۄبێ بۆ بۄراوردی لۄگۄڵ تيپۄ ئۄڵمانییۄکاندا و ئۄمۄش زووتر و خێراتر بۄ زمانۄکۄ و خوێندنۄوۄی زمانی ئۄ ڵمانيیان ڕادۄهێنێ. نووسينی ئۄم بۄشۄی کتێبۄکۄ کارۄساتێکی گۄورۄ بوو بۆمان .زۆری ماندوو کردين، پێی ڕانۄهاتبووين، لۄلامان نامۆ بوو، وۄک وتمان بيروڕاشمان وۄک زانستکارێک لۄگۄڵ نووسينيدا نۄبوو. بۄڵام ئێمۄ کتێبۄکۄمان نۄک بۆ خۆمان دۄنووسی بۄڵکۄ بۆ ئۄو کۄسانۄی، کۄ دۄيانويست بۄ زوترين کات و ساناترين شێوۄ زمانۄکۄ فێر ببن .ئۄمۄ وای لێکردين پێ بۄ جۄرگی خۆماندا بنێين و ئۄم کارۄشيان بۄ پێی توانا بۆ بۄ ئۄنجام بگۄیۄنين.\nزمانی ئۄڵمانی و زمانی کوردی لۄ بنۄوبنۄچۄياندا سۄر بۄ زمانۄ هيندۆئۄوروپییۄکانن و لۄ ڕاستيدا دۄبێ لێک نزيک بن . بۄڵام وۄک دۄبينين لۄ کاتی پێکگيشتن و لێکنزيکبوونۄوۄياندا بۆمان دۄردۄکۄوێ کۄ دوورييان لۄ چ ڕاددۄیۄکدایۄ. دۄنگۄکانی، کۄ بۄ تيپی عۄرۄبی-کوردی بۆ دۄربڕينی د نگۄ ئۄڵمانيیۄکان نووسيومانن شایۄتی ئۄم مۄبۄستۄمان بۆ دۄدۄن ) تکایۄ لۄم ڕوووۄوۄ سۄرنجی بۄشی ئۄلفوبێی ئۄم کتێبۄ بۄ وردی بدۄن). لۄ بابۄتۄکانی دوو بۄشی ئۄم کتێبۄدا ئۄم جۆری دۄربڕينی دۄنگانۄمان بۄ تيپی عۄرۄبی -کوردی نووسيوۄ. نۄدۄکرا تۄنيا بۆ هۄندێ باس بينووسين و بۆ باسۄکانی تر وازی لێبهێنين، چونکۄ کتێبۄکۄ لۄسۄر سستێمی لۄ ئاسانۄوۄ بۆ گران دانۄڕێژراوۄ، بۄڵکۄ هۄر باسێک لۄ باسۄکانی بگريت، سۄربۄخۆيیۄکی تايبۄتی هۄیۄ و هۄموو باسۄکانيش بۄ تێکڕايی تۄواوکۄری یۄکترين. تاکۄ ئامۆژگاريمان بۆ خوێنۄری خۆشۄويست لۄم لایۄنۄوۄ ئۄوۄیۄ، کۄ هۄوڵ بدا بۄ زووترين کات خۆی فێری جۆری دۄربڕينی دۄنگۄ ئۄڵمانيیۄکان بکا و ڕاستۄوخۆ تيپۄ ئۄڵمانيیۄکان بخوێنێتۄوۄ.\nکتێبۄکۄ لۄ سێ بۄشی سۄرۄکی ( ڕێزمان، تێکست و پۄنديپێشينان ) پێکهاتوووۄ. هۄر بۄشێک لۄم بۄشانۄ لق و پۆپی لێبوووۄتۄوۄ.\nبۄشی ڕێزمان: لۄم بۄشۄدا بایۄخ بۄ زووربۄی بۄشۄ گرنگۄکانی ئۄلفوبێ، وشۄسازی و ڕستۄسازی دراوۄ. بۄ شێوۄیۄکی سانا و بۄ سستێمێکی ئۄوتۆ دامانڕشتوووۄ، کۄ لۄو باوۄڕۄداين لۄ توانای هۄموو کۄسێکدا ببێ، کۄ تێی بگا و سوودی لێببينێ و بۄکاری بهێنێ. هۄر لۄبۄر ئۄم مۄبۄستۄشۄ کۄ خۆمان لۄ ڕوونکردنۄوۄ و شیکردنۄوۄ و درێژدادڕی پاراستوووۄ و پۄنامان بردوووۄتۄ بۄر نموونۄ و بۄ نۄخشۄ کارۄ ڕێزمانيیۄکانمان دۄستنيشان کردوووۄ. بۄکورتيیۄکۄی بایۄخمان بۄ نموونۄی زۆر داوۄ و ڕوونمان کردوونۄتۄوۄ. لۄ شوێنی زۆر پێويستدا نۄبێ هۄوڵمان نۄداوۄ، کۄ دۄستوورۄکان باس بکۄين، لۄو هۄندۄ باسکردنانۄشدا، کۄ کردوومانن، هۄوڵمانداوۄ ڕوونکردنۄوۄکان بۄ زمانی ئۄڵمانی و کوردی بنووسين، تا ببنۄ ڕێخۆشکۄرۄیۄک بۆ بۄکارهێنانی کتێبی ڕێزمانی بۄ زمانی ئۄڵمانی. لۄم بۄشۄشدا جۆری د ربڕينی دۄنگۄکانمان بۄ تيپی عۄرۄبی-کوردی نووسيوۄتۄوۄ.\nبۄشی تێکست: لۄم بۄشۄدا پۄنجاوچوار بابۄتی هۄمۄ ڕۄنگ باس کراوۄ. بابۄتۄکان لۄو بابۄتانۄن، کۄ لۄ ژيانی ڕۆژانۄدا مرۆڤ پێويستی پێيان دۄبێ. بۄ پێی توانا هۄوڵ دراوۄ، بۆ هۄر بابۄتێک گفتوگۆیۄکی هاکۄزايی بنووسرێ، بایۄخ بۄ ڕستۄ دراوۄ و نموونۄ بۄ ڕستۄ لۄسۄر بابۄتۄکۄ هێنراوۄتۄوۄ و پاشان هۄموو وشۄ گرنگۄکان بۄپێی ئۄلفوبێی زمانی ئۄڵمانی ڕيز کراون و ماناکانيان لێکدراوۄتۄوۄ، لۄ لێکدانۄوۄی ماناکاندا ئاشکرایۄ، کۄ وشۄکان مانای جياواز جياوازيشيان هۄیۄ. لۄم کتێبۄدا مانا گشتيیۄکانيان ڕۄچاو کراوۄ و لۄ جێی پێويستدا نۄبێ دوو يا سێ مانا بۆ یۄک وشۄ نۄنووسراوۄ.\nبۄشی پۄنديپێشینان: لۄ وۄرگرتنی پۄندۄ ئۄڵمانییۄکاندا دڵودۄروون و سروشتی کوردمان لۄ یاد نۄکردوووۄ و هۄوڵمان داوۄ لۄ هۄزاران پۄندی جۆراوجۆردا ئۄو پۄندانۄ هۄڵببژێرین کۄ لۄ هۄستونۄستی کوردۄوۄ تاڕادۄیۄک نزیکن و کورد بێ گرێوگۆڵ تێیان دۄگا و لۄز تیان لێدۄبینێ و بۄلایۄوۄ لۄ پۄند دۄچن. لۄم بۄشۄدا بۄ پێویستمان نۄزانی، کۄ جۆری دۄربڕینی دۄنگۄ ئۄ ڵمانییۄکان بۄ تیپی عۄر بی-کوردی بنووسین. لۄ کاتی وۄرگێڕانی پۄندۄکاندا وۄک لۄ بۄشۄکانی تریشدا ڕۄچاو کراوۄ، هۄوڵمانداوۄ تا ڕادۄیۄکی زۆر وۄرگێڕانی ڕستۄکان وشۄ بۄ وشۄ بێ، تا خوێنۄرۄوۄ لۄ توانایدا ببێ وشۄ وۄرگێڕاوۄکان لۄ ڕستۄکاندا بناسێتۄوۄ. لۄلایۄکی تریشۄوۄ ئۄگۄر زانیبێتمان پۄندێکی نزیکی کوردی هۄیۄ، کۄ مانای وشۄ وۄرگێڕڕاوۄکان ناشێوێنێ، ئۄوا لۄ تۄنیشتییۄوۄ نووسیومانۄ. ئۄگر مانای ڕستۄکۄش لۄ وۄرگێڕانۄکۄدا ناڕێکوپێک بووبێ، ئۄ وا ناچار بووین، کۄ ڕستۄکۄ بۄ جۆرێکی تر ڕوون بکۄینۄوۄ.\nئۄم کتێبۄ دۄبوو فۄرهۄنگۆکێکی لۄ کۆتاییۄکۄیدا لۄگۄڵدا بوایۄ. لۄبۄر چۄند هۆیۄک ئۄم کارۄمان بۄ پێویست نۄزانی: کتێبۄکۄ نزیکۄی دۄهۄزار وشۄی هۄمۄڕۄنگی بۄ پێی بابۄت تێدا کۆ کراوۄتۄوۄ، کۄ وۄک لۄ سۄرۄوۄ باسمان کرد. لۄ کۆتایی بابۄتۄکاندا فۄرهۄنگی تایبۄتیان بۆ دروست کراوۄ و مرۆڤ بۄ سانایی و بۄ پێی بابۄتۄکان لۄ توانایدا دۄبێ، کۄ مانای وشۄ بدۆزێتۄوۄ. ئۄگۄر بهاتایۄ و ئۄم وشانۄمان لۄ کۆتایی کتێبۄکۄدا وۄک فۄرهۄنگۆکێک بڵاوبکردایۄتۄوۄ، ئۄوا قۄوارۄی کتێبۄکۄی دوو ئۄوۄندۄ دۄکرد و دووبارۄ کردنۄوۄیشی تێدا دۄبوو. لۄلایۄکی تریشۄوۄ وۄک لۄ سۄرۄتای ئۄم پێشۄکییۄدا باسمان کرد، نیازمان وایۄ هۄر ئۄمساڵ فۄرهۄنگی کوردی-ئۄڵمانی (سۆرانی) و پێچۄوانۄکۄشی بڵاوۄبکۄینۄوۄ.\nبۄ کورتییۄکۄی ئۄو سێ بۄشۄی کتێبۄکۄ، کۄ لۄ سۄرۄوۄ بۄ کورتی لێیان دواین. ڕێ خۆشکۄرۄن بۆ ئۄو کۄسانۄی کۄ دۄیانۄوێ زمانی ئۄڵمانی فێر ببن و پێویستۄ بۄ پێی چێژی خۆیان و ویستی ڕۆژانۄیان لۄگۄڵ کتێبۄکۄدا مامۄلۄ بکۄن و لۄو ڕێیۄوۄ هۄوڵی فێر بوونی زمانی ئۄڵمانی بۄ ڕێگایۄکی سانا، کۄ لۄگۄڵ دڵود روونیاندا دۄگونجێ بدەن.\nنابێ ئۄوۄ لۄ یاد بکۄین، کۄ هیچ دامودۄزگایۄکی ئۄڵمانی یارمۄتی بڵاو کردنۄوۄی ئۄم کتێبۄی نۄداوۄ. بۄختیارین، کۄ ئۄو یارمۄتیۄنۄدانۄ نۄبوووۄ هۆی بڵاونۄکردنۄوۄی کتێبۄکۄ.لۄ کۆتایدا سوپاسی هاوڕێیان و زانستکارانی ئینستیتووتی زمانۄ ئێرانییۄکانی زانستگای ئازاد لۄ بۄرلین و خوێندکاران و دۄستۄیۄک لۄ هاوڵاتیان دۄکۄین، کۄ بۄ ئۄنجامگۄیاندنی ئۄم کتێبۄیان بۄم جۆرۄ بۆ ڕۄخسانین.\nفۄریاد فازیل عومۄر\nسۄرۆکی ئینستیتووتی خوێندنی کوردی


سەرمایەدارێك، نەخۆشخانەیەك بۆ چارەسەری كۆرۆنا ئامادە دەكات و چەند قەزاو ناحییەكیش دەرمانڕێژ دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرمایەدارێك، خەستەخانەیەك بۆ چارەسەری كۆرۆنا ئامادە دەكات و چەند قەزاو ناحییەیەكیش دەرمان رێژ دەكات و لە چوارچێوەی هەوڵێكی خێرخوازیشدا 1000 سەبەتەی خۆراك دەداتە هاونیشتمانیان.\nحاجی عومەر، كەسایەتی و سەرمایەداری دیار، بە تۆڕی میدیایی (خەڵك)ی ڕاگەیاند: بینایەكی 30 ژووریمان لە حكومەت وەرگرتووە لەئێستادا سەرقاڵی نۆژەنكردنەوە و بەستنی قەرەوێڵەو تەجیهزكردنین بۆ چارەسەری تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە قەزای سەیدسادق.\nڕاشیگەیاند: وەك هەستكردن بە بەرپرسیارێتی و ئەركێكی مرۆیی كە بەرامبەر هاووڵاتیانمان لەسەر شانمانە، هەستاوین بە دەرمانرێژ كردنی،( قەزای سەیدسادق، شارەزوور، بەرزنجە) بڕیارە سبەینێ سەنتەری پارێزگای هەڵەبجە و ناحییەی خورماڵ و سیروان و بیارەو تەوێڵەش دەرمان رێژ بكەین.\nئەو سەرمایەدارە دیارەی قەزای سەیدسادق، بۆ خەڵك ئاشكرایكرد، هەر لەچوارچێوەی هەوڵەكانمان 1000 سەبەتەی خۆراكیمان ئامادە كردووە، كەبریتی یە لەفەردەیەك برنج و تەنەكەیەك ڕۆن، دابەشی سەر هاووڵاتیانی هەڵەبجە و شارەزوور و سەیدسادقی دەكەین.\nناوبراو، ڕەخنەشی لەو كەسانە گرت، كە بەكەم تەماشای هەوڵەكانیان دەكەن و ڕایاگەیاند، ملیۆنەها دینارمان لای حكومەتە، ئەمەی دەیكەین نە بۆ لێخۆش بوونە لەباج نە بۆ خۆپێشخستن و وەرگرتنی پڕۆژەیە، ئەوەی دەیكەن لەبەر خواو خەڵكە، نە پارەی زەكاتە و نەمەرامێكمان بەرامبەر حكومەت پێی هەیە، یەڵكو بەئەركی ئەخلاقی خۆمانی دەزانین دەستگیرۆیی هەژار و نەداری ئەم وڵاتە بین و لەخەم و تەنگانەیاندا هابەش بین .\nسەبەتەی خۆراكسەیدسادقڤایرۆسی كۆرۆنا


حكومەتى هەرێم ناڕازیە عێراق پۆلیسى جەلەولا دروست بكاتەوە\nلە كاتێكدا ناحیەى جەلەولا لە ژێر كۆنترۆڵى هێزى پێشمەرگەدایە ، حكومەتى عێراق بەڕێوەبەرایەتى پۆلیسى جەلەولا دروست دەكاتەوە و لە ئێستادا بارەگاى ئەو بەڕێوەبەرایەتیـیە لە ناحیەى سەعدیەیە و هێزى پێشمەرگەش ڕێگەیان پێنادات بچنە نێو جەلەولاوە.\nئەنوەر حسێن بەڕێوەبەرى ناحیەى جەلەولا بە دەنگى ئەمەریكاى ڕاگەیاند"دروستكردنەوەى پۆلیسى جەلەولا لەلایەن حكومەتى عێراقەوە بێ ئاگادارى و هەماهەنگیكردن بووە لەگەڵ كورد."\nدروستكردنەوەى بەڕێوەبەرایەتى پۆلیسى جەلەولا ، لە كاتێكدایە هەرێمى كوردستان ئەو بەڕێوەبەرایەتیە تۆمەتبار دەكات بە دەست هەبوون لە كێشە ئەمنیەكانى ئەو ناحیەیەدا لە ڕابردوودا ، بەو پێیەى زۆربەى پلەدارەكانى كۆنە بەعسین.\nهێمن مەنسور جێگرى بەرپرسى مەڵبەندى خانەقینى یەكێتى، ڕەتیدەكاتەوە ڕێگە بە گەڕانەوەى پۆلیسى جەلەولا بۆ نێو ئەو ناحیەیە بدرێت هەتا ئەو كاتەى حكومەتى عێراق ڕێگە بە ڕۆیشتنى هێزى پێشمەرگە بۆ ناو ناحیەى سەعدیە دەدات.\nدروستكردنەوەى بەڕێوەبەرایەتى پۆلیسى جەلەولا لەلایەن حكومەتى عێراقیەوە بەبێ ئاگادارى هەرێم، لە كاتێكدایە مانگى رابردوو هێزى پێشمەرگە چەكدارەكانى حەشدى شەعبى یان لەو ناحیەیە دەركرد.


به‌ر له‌وه‌ى موسڵ بگیرێته‌وه دابه‌ش كرا | ئاژانس\nHome ڕاپۆرت به‌ر له‌وه‌ى موسڵ بگیرێته‌وه دابه‌ش كرا\nعه‌رەب و كورد و مه‌سیحییه‌كان پڕۆژه‌ى فره‌پارێزگایان بۆى هه‌یه\nهێشتا کاتژمێری سفرى هێرشكردنه سه‌ر شارى موسڵ ده‌ستى پێ نه‌كردووه، مشتومڕى سه‌ر ئایینده‌ى ئیداریی ئه‌و شاره زۆرینه سوننه‌یه‌ى عێراق له دواى ده‌سه‌ڵاتى داعش گه‌رم بووه، به جۆرێك سه‌رجه‌م بۆچوونه‌كان بۆ ئه‌وه‌یه كه پارێزگاى نه‌ینه‌وا كه موسڵ ناوه‌نده‌كه‌یه‌تى بكرێته چه‌ند پارێزگا و هه‌رێمێك و هیچ كام له پێكهاته‌كان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا نین وه‌ك ئێستا به یه‌ك پارێزگا بمێنێته‌وه.\nعه‌ره‌ب كه زۆرینه‌ى موسڵ پێك ده‌هێنن پڕۆژه‌یه‌كیان پێشكه‌ش كردووه بۆ ئه‌وه‌ى نه‌ینه‌وا بكرێته شه‌ش پارێزگا به پێى پێكهاته‌كانى و كوردیش له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یه بكرێته سێ پارێزگا و مه‌سیحییه‌كانیش درووستكردنى دوو پارێزگایان پێ باشه.\nبه‌شداریی پێشمه‌رگه له كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ى نه‌ینه‌وا خواستی كوردی له به‌شەكێكی نه‌ینه‌وا زیاد كردووه\nپارێزگاى نه‌ینه‌وا له دواى به‌غداى پایتەخت به دووه‌م گه‌وره‌ترین شارى عێراق هه‌ژمار ده‌كرێت له ڕووى ڕووبه‌ر و ژماره‌ى دانیشتووانه‌وه، كه به شارێكى فره‌پێكهاته ناسراوه و عه‌ره‌ب زۆرینه‌ى دانیشتووانه‌كه‌ى پێك ده‌هێنن، هاوکات كورد، مه‌سیحى، شه‌به‌ك و توركمانى شیعەش لەوێ نیشتەجێن.\nبه‌ر له داگیركردنى شارى موسڵى ناوه‌ندى پارێزگاكه له لایه‌ن چه‌كدارانى داعشه‌وه له ساڵى 2014، ناكۆكیى سه‌ره‌كى له نێوان عه‌ره‌ب و كورد بوو، كه به‌شێك له ناوچه جێناكۆكه‌كانى خۆرهه‌ڵاتى ئه‌و شاره تا ئێستا به پێى ماده‌ى 140ـى ده‌ستوور خاوه‌ندارێتى له نێوان هه‌رێم و ناوه‌نددا یه‌كلایی نه‌كراوه‌ته‌وه.\nعومه‌ر به‌رزنجى چاودێرى سیاسى به ״ئاژانس״ى وت: ״پێش ئه‌وه‌ى هێزه عێراقییه‌كان ئاماده‌كاری بۆ به‌ڕێوه‌بردنى نه‌ینه‌وا بكه‌ن له دواى شه‌ڕى داعش، ده‌بێت بزانن وڵاتانى توركیا و سوریا كه دراوسێى ئه‌و شاره‌ن چی پلانێكیان لا په‌سه‌نده بۆ به‌ڕێوه‌بردنى و وتیشى: ״به هۆى قوربانیدانى ئێزدییه‌كان و مەسیحییه‌كان داواكارییه‌كانیان گه‌وره بووه، هه‌روه‌ها به‌شداریى پێشمه‌رگه له كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ى نه‌ینه‌وا خواستى كوردی له به‌شەكێكى نه‌ینه‌وا زیاد كردووه، ئه‌وه‌ى دۆخه‌كه بۆى گونجاو نییه عه‌ره‌به سوننه‌كانن״.\nكورد سێ پارێزگاى ده‌وێت\nمه‌حما خه‌لیل، قائیمقامی قه‌زاى شنگال جه‌خت له‌وه ده‌كاته‌وه كه پارێزگاى نه‌ینه‌وا دواى شه‌ڕى داعش بێكێشه نابێت و هێزى پێشمه‌رگه ئه‌و ناوچانه‌ى كۆنتڕۆڵى كردووەته‌وه ئاماده نابێت لێى بكشێته‌وه، له‌كاتێكدا به وته‌ى ناوبراو هۆزه عه‌ره‌به‌كان به‌وه قایل نابن و مه‌سیحییه‌كانیش داواى مافى خۆیان ده‌كه‌ن و پێشى وایه ״باشترین״ چاره‌سه‌ر بۆ دۆخى پارێزگاى نه‌ینه‌وا دابه‌شكردنێتى به‌سه‌ر سێ پارێزگادا، كه ئه‌وانیش ناوچه كوردستانییه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى ئیداره‌ى هه‌رێم و شنگال پێكه‌وه پارێزگایه‌ك بن و ده‌شتى نه‌ینه‌وا پارێزگایه‌كى بۆ مه‌سیحییه‌كان تیادا پێك بهێنرێت، پارێزگاى موسڵیش بۆ عه‌ره‌به سوننه‌كان بێت.\nمه‌حما خه‌لیل به ״ئاژانس״ى وت: ״له ده‌ره‌وه‌ى بازنه‌ى دابه‌شبوونى پارێزگاى نه‌ینه‌واوە بۆ سێ پارێزگا، هه‌ر ئه‌گه‌رێكى دیكه باسى لێوه بكرێت فاشیله و سه‌ركه‌وتوو نابێت.״\nمه‌سیحییه‌كان: ئێمه‌ش پارێزگایه‌كمان ده‌وێت\nناوچه‌ى مه‌سیحییه‌كان كه به ده‌شتى نه‌ینه‌وا ناسراوه، به‌ر له شه‌ڕى داعش بیرۆكه‌ى به‌پارێزگاكردنى هه‌بوو، به‌ڵام هاتنى داعش ئه‌وه‌نده‌ى تر ئه‌و داوایه‌ى مه‌سیحییه‌كانى چڕتر كردووەته‌وه.\nڕۆمیۆ هه‌كارى سكرتێرى گشتیى حزبى به‌یت نه‌هرینى مه‌سیحى به ״ئاژانس״ى وت: ״دواى شه‌ڕى داعش داوامان كردووه پارێزگایه‌كه‌ى تایبه‌ت به كریستیانه‌كان دروست بكرێت بۆ ئه‌وه‌ى ژیانى هاونیشتمانیانى كریستیانى پارێزراو بێت، چونكه جارێكى تر به هیچ شێوه‌یه‌ك سینگى هاونیشتمانیانى خۆمان ناخه‌ینه‌وه به‌رده‌م فیشه‌كى ئه‌وانه‌ى پێش هاتنى داعش ئێمه‌یان كرده خۆراكى خۆیان״.\nڕۆمیۆ هه‌كارى وتیشى: ״داوامان له هه‌رێمى كوردستانیش كردووه له ئاماده‌كارییه‌كان بۆ دواى شه‌ڕى داعش له پارێزگاى نه‌ینه‌وا دۆخى كریستیانه‌كان له‌به‌رچاو بگرن و مافه‌كانیان پارێزراو بكه‌ن״.\nعه‌ره‌ب پڕۆژه‌یه‌ك بۆ شه‌ش پارێزگا پێشكه‌ش ده‌كه‌ن\nسه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى عه‌ره‌به‌كان زۆرینه‌ى نه‌ینه‌وا پێك ده‌هێنن و له بارى دابه‌شبوونیدا زه‌ره‌رمه‌ندى یه‌كه‌من، به‌ڵام بۆچوونى ئه‌وان له ئێستادا به به‌راورد به قۆناغى به‌ر له هاتنى داعش گۆڕدراوه، كه پێشتر درووستكردنى هه‌ر پارێزگایه‌كى تریان ڕه‌ت ده‌كرده‌وه.\nئه‌سیل نوجه‌یفى پارێزگارى پێشووى نه‌ینه‌وا كه ئێستا فه‌رمانده‌ى هێزه‌كانى حه‌شدی نیشتمانیی سوننه‌یه ئاشكرای ده‌كات كه پڕۆژه‌یه‌كیان ئاماده كردووه له‌سه‌ر پلانى ئازادكردنه‌وه‌ى موسڵ و ئه‌گه‌ره‌كانى به‌ڕێوه‌بردنى له دواى ئه‌و شه‌ڕه‌ی داعش، كه تیایدا پێشنیارى ئه‌وه كراوه نه‌ینه‌وا بكرێته هه‌رێمێكى سه‌ربه‌خۆ و له‌نێو ئه‌و هه‌رێمه‌دا شه‌ش پارێزگا هه‌بێت، به شێوه‌یه‌ك كه دوانیان بۆ عه‌ره‌به سوننه‌كان و ئه‌وانى تریش بۆ كورد و مه‌سیحییه‌كان و ئێزدییه‌كان و پارێزگایه‌كى دیكه‌ش بۆ ئه‌و ناوچانه‌ى هه‌موو جۆره نه‌ته‌وه و ئایینێكى تێدایه، به مه‌رجێك پێكه‌وه‌ژیانى هاوبه‌ش و كاركردن له‌نێو ئه‌و شه‌ش پارێزگایه‌ى هه‌رێمه‌كه‌دا هه‌بێت و دابڕان درووست نه‌بێت״.\nئه‌سیل نوجه‌یفى به ״ئاژانس״ى وت: ״جیاكردنه‌وه‌ى ته‌نها یه‌ك ناوچه له پارێزگاى نه‌ینه‌وا شیاوى قبووڵكردن نییه.״


له‌لایه‌ن: - محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-08-11-17:20:00 - کۆدی بابەت: 6252\nسوریا یان سوریە، (بە عەرەبی: الجُمهُورِيّةُ العَرَبِيّةُ السُورِيّةُ)، یەکێکە لە وڵاتە عەرەبییەکان و وڵاتێکی کۆماری ناوەندییە و لە ١٤ پارێزگا پێکهاتووە و پایتەختەکەی شاری دیمەشقە، بەشێک لە کوردستانی گەورە دەکەوێتە باکووری ئەو وڵاتە کە بە خۆرئاوای کوردستان دەناسرێت، سوریا دەکەوێتە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ڕۆژئاوای ئاسیا، لە باکوورەوە لەگەڵ تورکیا و لە ڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ عێراق و لە باشوورەوە لەگەڵ ئوردن هاوسنوورە، لە ڕۆژئاواشەوە لەگەڵ هەریەک لە لوبنان و فەڵەستین (ئیسرائیل) و دەریای سپی ناوەڕاست هاوسنوورە، ڕووبەری وڵاتەکە ١٨٥,١٨٠ کیلۆمەتری دووجایە، و کەشوهەواکەی گەرم و نیمچە فێنکە.\nبەرزترین لوتکە جەبەل شیخ\nنزمترین شوێن دەریاچەی طبریا -٢١٤ مەتر\nڕووبەر ١٨٥ هەزار کیلۆمەتری دووجا\nڕێژەی ئاو ٠,٨٤%\nزمانی فەرمی عەرەبی\nجۆری حووکم کۆماری نیمچە سەرۆکایەتی\nسەرۆکی وڵات بەشار ئەسەد\nسەرۆک وەزیران حسین عەرنوس\nبەرواری سەربەخۆیی ١٧/٤/١٩٤٦\nدراو لیرەی سوری\nڕێڕەوی ڕۆشتن ڕاست\nژمارەی نێودەوڵەتی تەلەفۆن ٩٦٣+\nلەگەڵ عێراقدا پێکەوە کۆنترین ناوچەکانی زەوی پێکدەهێنن کە چەندین شارستانییان لەخۆگرتووە، سوریای ئێستا بۆماوەی وڵاتانی شامە کە لە مێژوودا پێگەیەکی زۆری هەبووە و جێگای چەندین میرنشین و دەوڵەت بووە و پێیشی وتراوە هیلالی بەپیت بەهۆی بەپیتی و بوونی سەرچاوەی ئاوی و کشتوکاڵی لە ناوچەکە.\nلەگەڵ دەستپێکی سەدەی یانزەیەم زمان و کلتووری خەڵکی ناوچەکە گۆڕاوە بۆ عەرەبی و پێشووتر بەشێک بووە لە ئیمپڕاتۆریەتی سلۆقییەکان، دواتریش بێزەنتییەکان تا ئەوکاتەی فەتح کراوە لە نێوان ٦٣٣ بۆ ٦٤٠ـی زایینی، دواتریش بووە بە شوێنی سەرەکی دەوڵەتی ئومەوییەکان، لەدوای ئەوانیش سەردەمی عەباسییەکان و عوسمانییەکانی بینیووە هەتاوەکوو جەنگی جیهانی یەکەم، ساڵی ١٩٢٠ سوریا سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاند بەڵام فەڕەنسا دژی وەستایەوە و تاوەکوو ساڵی ١٩٤٦ سەربەخۆ نەبوو، لە ساڵی ١٩٦٣ـەوە حیزبی بەعسی سۆسیالیستی هاتە سەر حووکم و هەتاوەکوو ئەمڕۆ فەرمانڕەوای وڵاتەکەیە، ساڵی ٢٠١١ و لەگەڵ دەستپێکی بەهاری عەرەبی وڵاتەکە تووشی جەنگێکی خوێناوی ناوخۆ بوویەوە و بووە یەکێک لە گەورەترین جەنگە ناوخۆییەکانی سەردەمی نوێی جیهان، لە ساڵی ٢٠١٢ـش حووکمڕانی وڵاتەکە گۆڕا بۆ حووکمی کۆماری سەرۆکایەتی.\nخەڵکی سوریا دانیشتوانێکی مامناوەندن لە ڕووی ئاستی ژیانەوە و سوریا خاوەنی چەندین هۆز و تیرە و نەتەوە و ئایینە و %٦٣ـی وڵاتەکە عەرەبن، ڕێژەی دانیشتوانی وڵاتەکە بەهۆی جەنگەوە ناجێگیرە و بەردەوام لە گۆڕانکاریدایە، لە ساڵی ٢٠٢١ نزیک بووە لە ١٨ ملیۆن کەس، کە پێشووتر لە ٢٠١١ دانیشتوانی وڵاتەکە ٢١ ملیۆن کەس بوون.\n%١٢ـی وڵاتەکە عەرەبی عەلەوین و %٩ـی لە کوردەکان پێکدێن کە خاوەنی کەمترین ماف بوون لەنێویاندا.\nوڵاتەکە خاوەنی ئابوورییەکی بێهێزە و هەتاوەکوو ساڵی ٢٠٠٠ ئابووریەکی زۆر لاوازی هەبوو، پشتی بە کشتوکاڵ و گەشتوگوزار و سامانە سروشتییەکان دەبەست، بەڵام ئێستا گۆڕانکاری بەسەر هەموو ئەوانە هاتووە.\nسوریا دوای ساڵی ١٩٦٣\nلە ڕۆژی ٨ـی مارسی ساڵی ١٩٦٣ کۆمەڵێک چەکداری سووپا لە حیزبی بەعس کودەتایەکی سەربازییان ئەنجامدا و هاتنە سەر حووکم، بەهۆیەوە زۆرێک لە سیاسیەکان هەڵهاتن، بەهۆی باڵباڵێن لەنێو حیزبیش دوو کودەتای دیکە ڕوویاندا لە ١٩٦٦ و ١٩٧٠ کە دووەمیان بووە هۆی هاتنە سەر حووکمی وەزیری بەرگری (حافز ئەسەد) و حیزبی بەعسی وەک تاکە حیزبی وڵات دانا.\nلەدوای ئەو لە ساڵی ٢٠٠٠ کوڕەکەی (بەشار ئەسەد) هاتە سەر حووکم و هەمان سیاسەتی باوکی بۆ دەستگرتن بەسەر وڵاتدا بەکارهێنا، هەرچەندە وڵات کەمێک بووژایەوە بەڵام جیاوازییەکان ئەوەندە نەبوون.\nبەهۆی ئەمانەشەوە ساڵی ٢٠١١ خۆپیشاندان و ناڕەزایی دەستی پێکرد لە سەرانسەری سوریا، بۆ وەستاندنی خۆپیشاندانەکان سووپای سوریا و هێزە چەکدارەکانی بەشار ئەسەد هێرشیان کردە سەر خەڵکی مەدەنی و بە فیشەک و گاز و تەقینەوە وەڵامیان دانەوە، هەر بۆیە خەڵکی دەستیان کرد بە دروستکردنی هێزی چەکداری و سووپای ئازادیخوازی سوریا دروستبوو کە لە سەرباز و خەڵکی مەدەنی دیکە پێکهاتبوو دژی حکوومەتی بەشار ئەسەد، جەنگ لە نێوان هەردوولا دەستی پێکرد و گەیشتە نێو شارەکان، جەنگیش لە چەکی دەستییەوە تەشەنەی کرد بۆ بەکارهێنانی تانک و فڕۆکە و بۆمباران و تەقاندنەوەی بەرمیلی بۆمبڕێژکراو.\nلەوکاتەوە زیاتر لە ٢١٠ هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە کە لە نێوانیان دەیان هەزار منداڵ و ژن هەن.\nسوریا زۆرترین سنووری لەگەڵ تورکیا هەیە لە باکوورەوە و هەریەک لە عێراق و ئیسرائیل و لوبنان و ئوردن و دەریای سپی ناوەڕاست چواردەوری وڵاتەکەیان داوە، ڕووبەرەکەی ١٨٥,٠٠٠ کیلۆمەتری دووجایە و بەشی کوردستانی ٣١ هەزار کیلۆمەتری چوارگۆشەیە، و سوریا هەریەک لە بەرزاییەکانی جۆلانی گڕکانی و دەشتی حەورانی بەپیت و شاخی عەرەبی بەردی ئاگرینی لەخۆ دەگرێت.\nخاوەنی کەشوهەوایەکی مامناوەند و نیمچە گەرمە و کەشوهەواکەی لە بەهار و پاییز مامناوەندە و لە زستان باراناوی و ساردە و هاوینی گەرم و وشکە.\nلە دوای جەنگی ناوخۆ و ساڵی ٢٠١٢ـەوە زۆرینەی بەشی ڕۆژئاوای کوردستان لەژێر دەستی شەڕڤانانی یەپەگەدایە، لە ساڵی ٢٠١٣ حکوومەتێکی خۆجێییان لەگەڵ عەرەب و ئاشوورییە مەسیحییەکان و سریانییەکان دروستکرد و ناوی لێنا (: ڕێڤەبەرییا خۆسەریێ دێمۆکڕاتیکا ڕۆژئاڤاێ کوردستان) و لە سێ کانتۆن پێکدێت، کە هەریەک لە کۆبانێ و عەفرین و جەزیرەن.\nلە ڕووی هونەرەوە سوریا خاوەنی بەشێکی زۆر لە هونەری نووسراو بیستراو و بینراوی وڵاتانی عەرەبی بووە، هەریەک لە بوحتوری و ئەبی تەمام و موتەنەبی سیانەی کۆنی سورین، هەروەها لە سەردەمی نوێدا هەریەک لە نزار قەبانی و ئەدۆنیس و محەمەد ماغوت و حەنا مینە و زەکەریا تامر.\nهەروەها خاوەنی فاڕابی و ئەبی عەلای مەعری بووە.\n"Rankings". www.cotton.org. مؤرشف من الأصل في 20 أبريل 2019. اطلع عليه بتاريخ 22 ديسمبر 2018.\n"The world Factbook كتاب معلومات العالم" (باللغة الإنجليزية). وكالة المخابرات المركزية CIA. مؤرشف من الأصل في 24 مايو 2019. اطلع عليه بتاريخ 19 كانون الأول / ديسمبر 2013.\nالتظاهرات تنتشر في سوريا وتوقع مزيدا من القتلى رغم الاعلان عن اصلاحات، قناة فرانس24، 23 يناير 2012. نسخة محفوظة 19 مارس 2020 على موقع واي باك مشين.\nتعديل قيمة خاصية (P402) في ويكي بيانات "صفحة سوريا في خريطة الشارع المفتوحة". OpenStreetMap. اطلع عليه بتاريخ 8 أغسطس 2021.\nموجز عن الزراعة في سوريا، الهيئة العامة للبحوث العلمية الزراعية، 2 فبراير 2011. نسخة محفوظة 06 يناير 2014 على موقع واي باك مشين.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : سووریا


سەرۆک کۆمار دواى دیدارى سه‌رۆكى ئیتاڵیا بەرەو نیشتیمان گەڕایەوە دوای کۆتایی هاتنی سەردانێکی کورت\nالسبت 25 كانون ثاني 2020 - 15:40\nد. بەرهەم ساڵح سەرۆک کۆمار ئەمڕۆ شەممە لە رۆما چاویکەوت بە سێرجۆ ماتاریلا هاوتا ئیتاڵیەکەی .\nنوسینگه‌ى سه‌رۆكایه‌تى كۆمار له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقیه(اه‌ع)كه‌وتووه بڵاویكرده‌وه "لە دیدارێکدا دۆخی ھەرێمایەتی و نێودەوڵەتی و دواین ئەو پێشهاتانەی ناوچەکە بەخۆیەوە دەبینێت خرایە ڕوو"\n1.كازمى چاوى كه‌وت به شازاده‌ی جێنشینی بریتانیا\n2.حه‌لبوسى و باڵیۆزى ئه‌مریكا تاوتوێى پەیوەندی دۆستانە و پتەو کردنی هاریکاری ستراتیجی نێوان هه‌ردولا كرد\n3.كازمى چاوى كه‌وت به جۆنسۆن\n4.کازمی ئەڵمانیای بەجێھێشت وبەرەو لەندەن بەڕێکەوت


لەژێر پەردەی خۆشەویستیدا\nبەهۆی ئەوەی دەستدرێژی دەكاتە سەر فێرخوازێكی، مامۆستایەكی زانكۆ لە كارەكەی دوردەخرێتەوە\n- 1/13/2020 8:26:00 PM 14678 جار خوێندراوەتەوە\nبەهۆی ئەوەی دەستدرێژی سێكسی كردوەتە سەر خوێندكارێكی خۆی، دادگای باڵای ئیداری میسر بە بڕیارێك مامۆستای یەكێك لە زانكۆكانی ئەو وڵاتەی لە كارەكەی دورخستەوە.\nدانیشتنە دادگاییەكان سەبارەت بە دۆسیەی فێركار و فێرخوازی زانكۆیەكی میسڕ، بە سەرۆكایەتی هەریەك لە جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی دەوڵەت و ژمارەیەك پەرلەمانتار بەڕێوەچو، كە پاش ئەوەی تۆمەتبار بە ئەنجامدانی دەستدرێژی بۆ سەر فێرخوازێكی خۆی دانینا بە تاوانەكەیدا و لە ئەنجامدا لە بڕیاردرا بە دورخستنەوەی لە كارەكەی.\nكچەكەی فریوداوە و پاش ئەوەی دەستدرێژی سێكسی كردوەتە سەر، فێرخوازەكە دوگیان بوە\nدایكی ئەو فێرخوازەی بوەتە قوربانی روداوەكە لەمیانی دانیشتنەكانی دادگادا ئاماژەی بەوەكردوە "ئەو مامۆستایە ماڵی لە یەكەیەكی نیشتەجێبوندا بوە و هەرلەوێشدا وانەی تایبەتی بە فێرخوازان وتوەتەوە و كچەكەی یەكێك بوە لەو فێرخوازانە، بەڵام دواتر لەژێر ناوی خۆشەویستی و هاوسەرگیری و بردنە دەرەوەی وڵاتدا، كچەكەی فریوداوە و پاش ئەوەی دەستدرێژی سێكسی كردوەتە سەر، فێرخوازەكە دوگیان بوە و ناچاربوە خۆی كۆرپەلەكەی لەناوببات".\nبەپێی زانیارییەكانی پەڕاوی دۆسیەكە، تۆمەتبارەكە ئەندامی شاندی فێركاریی زانكۆ بوە و پاش ئەوەی چەند وانەیەكی قوربانییەكە لەلایەن تۆمەتبارەوە وتراوەتەوە، پەیوەندییەكەیان گوازراوەتەوە بۆ دەرەوەی زانكۆ لە كاتێكدا لەنێو ماڵەكەی خۆی وانەی تایبەتی پێوتوەتەوە و سەرەنجام بێ رەزامەندی فێرخوازەكەی، دەستدرێژی كردوەتە سەری.\nپێشتر هەمان فێركار لە لایەن فێرخوازێكی دیكەی كچەوە سكاڵای لەسەر تۆماركراوە\nیەكێك لە فێركارەكانی زانكۆ كە وەك شایەتحاڵ وتەی لێوەرگیراوە باسی لەوەكردوە "هەستی بەو پەیوەندییە كردوە كە لەنێوان تۆمەتبار و فێرخوازەكەدا هەیە و هەوڵیداوە لێكیان جودا بكاتەوە، بەڵام فێرخوازەكە بەهۆی ئەوەی وانەی تایبەتی هەبوە لای تۆمەتبار، هەمیشە دودڵ بوە"، ئاماژەی بەوەشكردوە "پێشتر هەمان فێركار لە لایەن فێرخوازێكی دیكەی كچەوە سكاڵای لەسەر تۆماركراوە بە تۆمەتی هەوڵدان بۆ دەستدرێژیكردنەسەری لە ئۆفیسەكەی خۆیدا".\nلە وتەكانی دایكی كچەكەشدا هاتوە "پاش ئەوەی تۆمەتبار بەزۆر دەستدرێژی كردوەتەسەری، كچەكەی دوگیان بوە و لەپێناو ئەوەی ئاشكرانەبێت حودی خۆی هەوڵیداوە كۆرپەلەكەی لەناوببات"، راپۆرتە پزیشكییەكانیش رایانگەیاندوە "لەكاتی پشكنیندا دەركەوتوە ئەو كچە توشی خوێنبەربونی رەحم بوە و دوگیانییەكەی پێیناوەتە دوەم مانگییەوە، پزیشكانیش لە نەخۆشخانە بە تەواوی بێهۆشیانكردوە و پاشان نەشتەرگەرییان بۆ ئەنجامداوە".\nدانی بە تاوانەكەیدا ناوە و پێی وتوە كە هاوسەرگیری لەگەڵدا ئەنجامدەدات بۆ قەرەبوكردنەوە تاوانەكەی\nیەكێكی دیكە لە فێركارانی هەمان زانكۆ دانیشتوی هەمان باڵەخانەیە كە تۆمەتباری لێ دەژی و لەمیانی وتەكانیدا بۆ دادگا وەك شایەتحاڵێك رایگەیاندوە "كاتێك لە مزگەوت هاتوەتەوە بۆ ماڵەوە، ژنێكی بەدیكردوە كە هاوار بەسەر تۆمەتباردا دەكات و تۆمەتباریكردوە بە ئەنجامداانی دەستدرێژی سێكسی بۆ سەر كیژەكەی و بەهۆیەوە دوگیان بوە، كاتێكیش بۆ باسكردنی بابەتەكە چونەتە ماڵی تۆمەتبار، دانی بە تاوانەكەیدا ناوە و پێی وتوە كە هاوسەرگیری لەگەڵدا ئەنجامدەدات بۆ قەرەبوكردنەوە تاوانەكەی".\nهەر لە دادگا، تۆمەتبار بە دروستی دانیناوە بە تاوانەكەیدا و رایگەیاندوە "پەیوەندییەكەیان لە زانكۆ بوەتە هۆی دروستبونی قسەوقسەڵۆكی زانكۆ، دواتریش لە ماڵەكەی خۆی كە بۆ وتنەوەی وانەی تایبەت بەكاری هێناوە، بێویستی فیرخوازەكەی دەستدرێژی كردوەتەسەری و پاش ئەوەی دوگیان بوە پەیمانی پێداوە گەر كۆرپەلەكەی لەناوببات، هاوسەرگیری لەگەڵدا ئەنجامدەدات".\nلەكۆتاییدا، دادگا رایگەیاند "پاش دانپێدانانەكان و كۆكردنەوەی تەواوی بەڵگەكان بەهۆی سنورداربونی دەسەڵاتەكانی لە سەپاندنی سزا بەسەر تۆمەتباردا و بەپێی بڕگەی 110 لە یاسای رێكخستنەوەی زانكۆكان و بڕگەی 103 هەمان یاسا، بریاردرا بە لەكاردورخستنەوەی تۆمەتبار".\nلە سەرتاسەری جیهاندا، دەستدرێژی سێكسی تاوانێكە كە رۆژانە ئەنجامدەدرێت و رێژەی هەرە زرینەی قوربانییەكانی ئەو تاوانەش رەگەزی مێ-یە، كە سەرلەنوێ پاش تاوانەكە دەبنەوە قوربانی ئەو كەلتور و بەندانەی كۆمەڵگەكانیان بۆیان دیاریكردون.\nكچان و كوڕانی گەرمیان ڕو لە وەرزشی شاخەوانی دەکەن\n"تەنها لەهەفتەیەكدا 74 قوربانی هەیە"\nهاوڵاتیان و شۆفێرانی خورماتو به‌ده‌ست كه‌می خزمه‌تگوزاری وخراپی ڕێگاكانی هاتوچۆوه ده‌ناڵێنن\nخەندان وێنەی بەشێك لە روداوە دیارەكانی 2019 وەبیردێنێتەوە\nخه‌ندان ورده‌كاری ئاماده‌كاریه‌كانی شه‌وی سه‌ری ساڵ له هه‌رێمی كوردستان بڵاوده‌كاته‌وه


له سودان و ئوستوڕالیا بۆ سۆراغی چه‌ند كه‌سێكی ونبوو ڕاوی تیمساح ده‌كرێت\nپێش 1 هەفتە 246 جار خوێنراوەتەوە\nله سودان تیمساحێك كه دوو كه‌سی خواردبوو له‌لایه‌ن جووتیارێكه‌وه ڕاو كرا، له ئوستڕالیاش بۆ گه‌ڕان به‌دوای ڕاوچییه‌كی ونبوودا پڕۆسه‌ی كوشتن و توێكاری تیمساح ده‌ستیپێكردووه.\nجووتیارێكی سودانی به‌ناوی (محه‌ممه‌د فه‌زل مه‌ولا) له ناوچه‌یه‌كی باكووری خه‌ڕتومی پایته‌خت توانی ئه‌و تیمساحه ڕاو بكات كه دوو كه‌س و چه‌ندین مه‌ڕی خواردووه.\nبه‌پێی قسه‌ی ڕاوچییه 52 ساڵییه‌كه، ئه‌و 21 ڕۆژه سۆراغ و تیمساحه‌كه ده‌كات تا سه‌رله‌به‌یانی ڕۆژی شه‌ممه له ناوچه‌ی (حیجر عه‌سه‌ل)ی پارێزگای (ڕووباری نیل) به چه‌ند گوللـه‌یه‌ك كوشتوویه‌تی.\nتیمساحه‌كه درێژییه‌كه‌ی پێنج مه‌تر و پانییه‌كه‌ی 50 سانتیمه و پێویستی به 22 كه‌س و چه‌ندین گوریس بووه تا دوای كوشتنی له قووڵایی ڕووباره‌كه ده‌رهێنراوه.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه، له باكووری پارێزگای (كوینزلاند)ی وڵاتی ئوستوڕالیا و به مه‌به‌ستی سۆراغكردنی ڕاوچییه‌كی 69 ساڵ كه له پێنجشه‌ممه‌ی ڕابردووه‌وه بێسه‌روشوێن بووه، دوو تیمساح ڕاو كران و جه‌سته‌یان توێكاری كرا.\nڕۆژی شه‌ممه‌ی سه‌ره‌تای ئه‌م هه‌فته‌یه‌ش هه‌ر له ئوستوڕالیا و له نزیك ئه‌و ناوچه‌یه‌ی ئێستا به‌دوای ڕاوچییه بێسه‌روشوێنه‌كه‌دا ده‌گه‌ڕێن، ته‌رمی كه‌سێك له‌نێو سكی تیمساحێكی چوارمه‌ترییدا دۆزاریه‌وه.\nبه‌پێی ئامارێك له ساڵی 2018ـه‌دا 162 كه‌س به‌هۆی هێرشی تیمساحه‌وه له جیهاندا گیانیان له‌ده‌ست داوه.\nهۆڵه‌ندا به دروستكردنی ده‌یان دوورگه‌ی ده‌ستكرد و پردی نائاسایی سه‌رنجی گه‌شتیارانی ڕاكێشاوه\nدایكێك لە موسڵ بە سكێك چوار منداڵی بوو\nبه‌وێنه.. تا ئێستا دۆشینی ماسیت بیستووه؟\nئێران.. پیاوێك زیاتر له 47 جار مار پێوه‌ی داوه‌و ماره‌كان وازی لێناهێنن و پێوه‌ی ده‌ده‌ن\nكیسه‌ڵی زه‌به‌لاحی گالاپاگۆس یه‌كێكی له‌و گیاندارانه‌ی مه‌ترسی له‌ناوچوونی هه‌یه


وەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە - پرس میدیا\nHome ته‌ندروستی سڵایدشۆو كوردستان هه‌واڵ وەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە\nوەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە\nپرس میدیا 7/15/2020 04:27:00 pm ته‌ندروستی, سڵایدشۆو, كوردستان, هه‌واڵ,\nوەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە، داوا لە نەخۆشانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا COVID19 دەکات کە چاکبوونەتەوە و ٢٨ ڕۆژیان تێپەڕکردووە بەسەر یەکەم ڕۆژی دەستنیشانکردنی نەخوشیەکە، سەردانی سەنتەرەکانی بانکی خوێن بکەن بۆ بەخشینی پلازما.\nھاوولاتیانی بەرێز ...\nیەکێک لە ھێڵەکانی چارەسەری بۆ نەخۆشانی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID19 بریتیە لە وەرگرتنی پلازمای خوێنێ کەسێکی چاکبووەوە لەم نەخۆشیە، لە ئێستادا ژمارەیەکی زۆر لە نەخۆشەکان بە توندی تووشبوونە و پێویستیان بە پلازما ھەیە.\nتکایە ئەوانەی چاکبوونەتەوە و ٢٨ ڕۆژیان تێپەڕکردووە بەسەر یەکەم ڕۆژی دەستنیشانکردنی نەخوشیەکە، سەردانی سەنتەرەکانی بانکی خوێن بکەن بۆ بەخشینی پلازما.\nئەم بەخشینە خزمەتێکی مرۆڤدۆستی و خێرێکی گەورە تۆمار دەکەن.\n١٥ تەمموز ٢٠٢٠\nBy پرس میدیا at 7/15/2020 04:27:00 pm


12 | November | 2012 | Kurdish American for Democracy and Human Rights (KADHR)\nد. ئازاد مورادیان بۆ گوڵان: هەر كاتێك رێژ ەی ژنان لە كاروباری سیاسی و بەڕێوەبردنی وڵاتدا كەم بێت، توندوتیژی بەرامبەر بە ژن زۆر دەبێت، توندوتیژی بەرامبەر بە ژن زۆر دەبێت\nگوڵان – كۆمەڵایەتی\nد.ئازاد مورادیان، دەروونناس و پسپۆری كێشەی خێزانی و ئەندامی فەرمی رێكخراوی دەروونناسانی خێزان لە ئەمریكا، لەهەڤپەیڤینێكیدا لەگەڵ (گوڵان) تیشك دەخاتە سەر كۆسپە‌كانی بەردەم دەستەبەركردنی مافی یە‌كسانی ژن و پیاو لە كۆمە‌ڵگەی كوردی و هاوكات چەندین رێكاری زانستی بۆ بنبڕكردنی دیاردەی توندوتێژی خێزانی دەخاتەڕوو.\nگوڵان: كۆسپە‌كانی بەردەم دەستەبەركردنی مافی یە‌كسانی ژن و پیاو بەگشتی لە كۆمە‌ڵگەی كوردی چین؟\nد. ئازاد مورادیان: نەك لە كۆمەڵگەی كوردی، بەڵكو لە گشت كۆمەڵگەی ئینسانی لەمێژووی كۆنەوە تا هەنووكە، ئەو بوارە زۆر ئاڵوگۆڕی بە‌سە‌ردا هاتووە، دەسەڵاتی پیاوسالاری بە هۆی كارامە‌یی جە‌ستەیی پیاوان لە بە‌ربە‌ركانێی سروشتدا جێگیركرا و بێ خواستی ژنان بەسەریاندا سەپێندراوە، بە هاتنی ئایینەكانیش پیاوان وە‌ك یاسایەكی نافورمی دەستیان بە‌سە‌ر نە‌ریتە ئایینی و كەلتوورییە‌كاندا گە‌رت و بە درێژایی میژوو توانییان نیوە‌ی كۆمەڵگە لە بە‌رژەوندی خۆیاندا بچە‌وسێننە‌وە. مە‌بە‌ستم لە‌م دە‌ستپێكە ئە‌وەیە كە پێویستە بزانین گۆڕانكاری لە ژیانی ژنان و یەكسانكردنی مافەكانیان لەگەڵ پیاو بەتایبەتی لە وڵاتانی گەشەنەكردوودا كارێكی ئاسان و ئاسایی نییە، ئەوە پێویستی بە‌دە‌یان ساڵ كار و پلانی بەردەوامی هوشیاركردنەوە هەیە، چونكە پێویستی بە گۆڕانكاڕی لە ژێرخانە بنە‌ڕە‌تییە‌كانی ئایین و كەلتوور هەیە. تە‌مە‌نی نە‌ریت، ئایین و كەلتووریش پتر لە سە‌دان ساڵە، هەربە‌و هۆیە‌وە، بە‌بێ كارو پلانی فرە‌لایە‌ن، زۆر دژوارە كە لە مەودایەكی كورتدا گۆڕانكارییەكی زۆری بە‌سە‌ردا بێت، بەڵام بە كە‌ڵكوە‌رگرتن لە‌یاسا، دەكرێت تا رادەیەكی زۆر نادادپەروەرییەكان كەم بكرێتەوە, واتە یاسا دە‌توانێت مانایە‌كی نوێ بۆ هەڵسوكە‌وتی نێوان ژن و پیاو بدۆزێتە‌وە‌و بە كارێكی درێژخایە‌نیش بەختەوەری خێزانی زیاتر مسۆگەر دەبێت. لە یاسای خێزانیدا پێویستە ئەوە دەستنیشان بكرێت كە ژنان مافی ئە‌وە‌یان هەبێت بە ئارەزووی خۆیان هاوسەر گیری بكەن، دوور بن لە بەشوودانی بەزۆرەمڵی، مافی تە‌ڵاق و جیابوونە‌وە‌یان هەبێت و لە كاتی واشدا منداڵ بەپێی توانای دارایی دایك و باوك بە‌خێو بكرێت. نەك بە زۆر تەنیا بە باوكی بدرێت. یاسا دە‌بێت ە‌بە‌رژە‌وەندی منداڵەكە رەچاو بكات، نە‌ك نە‌ریت و كەلتوور. هەروەها پێویستە یاسا لە دژی نەریتی چەندژنی بێت، كە سەدان كێشەی كۆمەڵایەتی لێدەكەوێتەوە.\nگوڵان: دیارە گۆڕانكاری ریشەیی لە ئایین و ئایینزاكانی كۆمەڵگەی ئایینیدا كارێكی دژوارە، گەر واز لەو رەهەندە بێنین، چ رێكارێكی دیكە هەیە كە بتوانێت مافی ئافرەتان لە كۆمەڵگەی كوردی دەستەبەر بكات؟\nد. ئازاد مورادیان: وەڵامدانە‌وە بە‌و پرسیارە كارێكی ئاسان نییە، بەڵام وەك سەرەكیترین رێكار پێویستە پێشەكی گۆڕانكاری لە ئەندێشە و فكر و بۆچوونی پیاوان بەرامبەر بە مافی ژنان بكرێ، دە‌بێ ئەوەش بزانین كە پیاوان وە‌ك نیوە‌ی كۆمەڵگە كە مە‌نفە‌عە‌تی تایبە‌تی خۆیان لە چە‌وساندنەوەی ژناندا دەبینن، بە‌ئاسانی دە‌ست لە‌و دەسكەوتەیان هەڵناگرن. پیاوان هە‌موو تایبە‌تمە‌ندی ژیانیان لە‌باری جە‌ستە‌یی، دەروونی، خوشگوزرانی و هەروەها پایە‌و پلە و دە‌سە‌ڵات و پارە‌یان، لە داگیركردنی مافی ژناندا دیوە‌تە‌وە. بۆیە ژنانیش دەبێت وە‌ك چینێك كە لە مێژوویەكی دوور و د‌رێژ لە توانا‌كانی خۆیان كە‌ڵكیان وە‌رنە‌گرتووە، بۆ دەستەبەركردنی مافە زەوتكراوەكانیان بێنە مەیدان و كاری بەردەوامی بۆ بكەن.\nگوڵان: كۆمەڵگەی كوردی بۆ هوشیاری تاكەكەسی لەو بوارەدا چ خوێندنەوەیەكی بۆ دەكرێت و جیاوازی لەگەڵ وڵاتانی پێشكەوتوودا چییە؟\nد. ئازاد مورادیان: بێگومان كۆمەڵگەی كوردە‌واری بە‌تە‌واوی كۆمەڵگەیەكی تە‌عریف نەكراوە. زانیاری و لێكۆڵینە‌وە لە‌سە‌ر ئە‌م كۆمەڵگەیە زور كز و لاوازە، وە‌ك پسپۆرێكی دەروونناس پێموایە چارەسەری كێشەكەو دۆزینەوەی رێگەچارە‌یە‌كی گونجاو، بە‌بێ پشتبە‌ستن بە لێكۆڵینەوە و زانیاری باوەڕ پێكراو ئەستەمە. لەلایەكی دیكەوە ئێمە وەكو كورد لە بواری سیستمی ئابووری و كۆمە‌ڵایە‌تییەوە دەبێت بزانین كە لە قۆناخی تێپە‌ڕكردنی سیستمی كۆن لە‌گە‌ڵ (مودێڕنیسم)داین. لە زۆربە‌ی وڵاتانی ئەورووپی فورم یان شێوازێكی دیاریكراو بۆ ئە‌م تێپە‌ڕكردنە هە‌یە. ئەوان زیاتر لە پێنج سەدەیە كە لە دە‌ورانی رونیسانس تێپە‌ڕیون، گەرچی هێشتا لە بنە‌ماكانی سە‌رەتاییدا سە‌بارە‌ت بە‌مافی ژ‌نان ماونە‌تە‌وە، بەڵام كاری بەرچاویشیان كردووە و زۆر قۆناخیشیان بڕیوە. بەڵام ئێمە وەكوو كۆمەڵگەی كوردی تا ئێستاش لە بە‌شێكی كوردستانی گەورە گیرۆدەی سیستمی عە‌شیرە‌تین، لە بە‌شێكی دیكەی هێشتا سیستمی كۆنی ئاغا و رە‌عیە‌تیمان هە‌یە، گەرچی لە بە‌شێكیش سیستمی كاری پیشەیی و سە‌رمایە‌داری و كارگە و كۆمپانیای پێشكە‌وتوومان هە‌یە، بەڵام بەگشتی زۆر قۆناخمان ماوە بۆ ئەوەی بتوانین لە بواری كەلتووری و نەریتی و كۆمەڵایەتییەوە گۆڕانكاری بەرچاو بكەین.\nمەودای نێوان سوننە‌ت و مودێڕنیسم زۆر بەرفراوان و دوورو درێژە. ئێمە زۆر شتی ناحە‌زمان لە كۆمە‌ڵگەی كوردە‌واریدا هە‌یە. هاوكات وە‌ك نە‌تە‌وە‌یەكی ژێردە‌ست كە ئێستا ئاسۆیەكی رووناكمان لە پێش چاودایە و هەرێمی كوردستان تا رادەیەك لەو بندەستییە رزگاركراوە، كەچی دە‌بینین زۆر جار تاك و لایەنی سیاسی بە ئیفرات و تە‌فریتی سیاسی و كۆمەڵایەتی كێشە دروست دەكەن. ئیتر بە چ چە‌شنێك ئە‌م كۆمەڵگەیە دە‌توانێ ئەو دە‌ورانی گوزارە تێپە‌ڕ بكات؟ لە بری ئەوە دەبوا بە هەموو لایەكەوە بە تاك و كۆی كۆمەڵگە و بە هەموو لایەنە حكوومی و ناحكوومییەكانیشەوە، كاریان بۆ ئەوە بكردایە كە مودێڕنیسم و باوەڕی پێشكەوتووانە خۆی بە سەر سیستمی كۆندا زاڵ بكات، كە پە‌شتی بە نە‌ریت و ئایین بەستووە. خۆنەهێشتنەوە لە ژێر تەوقی نەریتیدا شە‌ڕێكی نەرمی زانستییانەی گەرەكە كە گۆڕانكاری فكری دروست بكات، هەتا لەو نەریتە ناڕەواكان خۆمان رزگار نەكەین، ئەوا بەردەوام یان جاروبار ژنانی كوژراو لە نێو شە‌قام و كوڵان و دەشت و ناوماڵی بنە‌ماڵە‌كانی كورد، چ لە نێو هەرێمە كوردییە‌كان و چ لە كۆمەڵگەی كورد لە هەندران دە‌بینین.\nگوڵان: بۆ ئەوەی یەكسانی ژن و پیاو لە مافەكانیاندا بەرجەستە بكرێن، لە رووی زانستی دروونناسییەوە وەك پسپۆرێك لەو بوارەدا، چ رێكارگەلێك بۆ گۆڕانكاری لە سیستمی راهێنانی تاك و كۆمەڵگە پێشنیار دەكەی؟\nد. ئازاد مورادیان: سایكۆلۆژی وە‌ك زانستێك تایبە‌تمە‌ندی دە‌خاتە‌سە‌ر تاكە‌كە‌س و باوەڕی بە گۆڕانكاری تاكە‌كە‌سی هەیە، بە‌ڵام كاتێك ئایین، كەلتوور، باری ئابووری و كومە‌ڵایە‌تی و هەروە‌ها سیاسی كۆسپ دروست بكەن، دە‌بینین بە گۆڕانكاری تاكە‌كە‌سی گۆڕانكاری بە‌رچاو لە كۆمە‌ڵگەدا نایێتە‌ئاراوە. لەو دۆخەدا تاك تە‌نانە‌ت خە‌ونە‌كانیشی پە‌شت بەو نە‌ریتە چەسپاوانەی ناو كۆمەڵگەكە دە‌بە‌ستێت.\nسەبارەت بە گۆڕانكاری لە سیستمی راهێنانی تاك و كۆمەڵگەش پێویستە پێشەكی ئامانجی بە‌رپرسانی سیاسی و كاربە‌دە‌ستانی وڵات گۆڕانكاریی ئەرێنی لە كۆمەڵگەدا بێت، گەر ئەو ئامانجەیان هەبێت، ئەوا بێگومان كاریشی بۆ دەكەن و بە پلانێكی د‌رێژخایە‌ن، سیستمی فێركردن و بارهێنان و راهێنانی تاك دەگۆڕن.\nدیارە مەبەست لە گۆڕانكاری ئەرێنی گەڕانەوە بۆ سیستمە كۆنەكان نییە، بەڵكو هەنگاونانە بەرەو سیستمێكی نوێ كە لە‌هەموو بوارێكدا دان بە یە‌كسانی هەر دوو رەگەزی (نێر و مێ)ی ژن و پیاودا بنێت. ئەوەش لە بونیادەوە دەبێت كاری بۆ بكەن، واتە هەر لە قۆناغەكانی سەرەتای خوێندنەوە، قوتابخانە دەبێت ناوەندێك بێت كە كوڕانی قوتابی فێربكات رێز بۆ كچان دابنێن و ئە‌وان وە‌ك مرۆڤێكی هاوسە‌نگ و هاوشانی خۆیان چاو لێ بكەن، هەروەها دەبێت هەر دوو رەگەزەكە لە مەترسییەكانی توندوتیژی بەرامبەر بە یەكتری لە هەموو روویەكەوە ئاگادار بكەنەوە. تا منداڵ بزانێت توندوتیژی جە‌ستە‌یی، نە‌فسی و دەروونی چییە و كاریگەرییە نەرێنییەكانی دەمارگیری، بێ بایەخكردنی یەكتر، بەگژیەكتردا چوون و بەكارهێنانی توندوتیژییان بۆ روون بكەنەوە. هاوكات دەبێت لە سیستمی نوێی پەروەردەدا منداڵ فێری ئەوە بكرێت كە بە پاڵپشتی یاسا بەرگری لە مافی خۆی و كەسایەتی خۆی بكات، كە لەم كاتەدا پێویستە پێشتر پڕۆژەیاسایەك بۆ ئەو بەرگریكردنە پەسەند كرابێت و یاسایەك هەبێت. هەروەها لەو سیستمە نوێیەدا دەبێت لە تایبە‌تمە‌ندكردنی كار و پیشە بو ژنان و پیاوان دووری بكرێت، واتە پێویستە هەركەسێك بەخواستی تاكە‌كە‌سی خۆی بەبێ هیچ جیاوازییەك پیشەكەی هەڵبژێرێت و ئاسانكاریشی بۆ بكرێت. نەك بۆ نموونە پەرستاری و مامۆستایی بۆ ژنان و فڕۆكەوانی و كەشتیوانی تەنیا بۆ پیاوان بێت. لە سیاسەتكردن و بەڕێوەبردنی وڵاتیش پێویستە هەردوو رەگەز رۆڵیان هەبێت.\nگوڵان: ئایا تێكەڵكردنی كچان و كوڕان لە هەموو قۆناغەكانی خوێندن تا چەند لەو ئامانجە نزیكمان دەكاتەوە؟\nد. ئازاد مورادیان: بێگومان زۆربەی بۆچوونەكانی پیاو بەرامبەر بە ژن لە ساڵانی سەرەتایی و ناوەندیی خوێندن دروست دەبن، بۆیە جیاكردنە‌وی قوتابخانەكان و تایبەتكردنی بە كچ یان كوڕ، زیانی زۆرەو هیچ سوودێكی نییە، زانیاری لە‌سە‌ر بنە‌ماكانی روانین لە مافی ژنان و بڕوابوون بە مافی هاوسە‌نگ، لە‌مە‌كتەبە‌كانە‌وە دەچێتە نێو كۆمەڵگە، بەمەش كاریگەری زۆری لە نەهێشتن و كەمكردنەوەی توندوتیژییەكان دەبێت.\nگوڵان: ئەی رۆڵی میدیا و رێكخراوەكانی ناحكوومی لەو بوارەدا چییە و دەبێت چی بكەن؟\nد. ئازاد مورادیان: رۆڵی میدیا لەو بوارەدا زۆر بەرچاوەو هیچی لە قوتابخانەكان كەمتر نییە. میدیا دەتوانێت بە‌هەموو چە‌شنێك و بە كە‌ڵك وە‌رگرتن لە تواناكانی، لەهەموو روویەكەوە زانیاری و هوشیاری تەواو بە تاكی كۆمەڵگە بدات، پێویستە لە‌ڕێگەی فیلم و شانۆ، گفتوگۆ لەگەڵ كەسانی شارەزا و زانایانەوە یارمە‌تی سیستمی پەروەردە بدات، تەنانەت لەو بوارەدا ریكلامی زۆریشی بۆ بكات. رۆڵی رێكخراوە ناحكوومییە‌كانیش زۆر بە‌نرخە، كە بە پشتبەستن بە كە‌سایە‌تی خۆبە‌خە‌ش و بە‌و پەیوەندییانەی كە لە‌گە‌ڵ خە‌ڵكدا هەیانە، ببنە‌پاڵپشتێك بو ئە‌م مە‌بە‌ستە، كە دەتوانن لە ئە‌زموونی سیستمی نێونە‌تە‌وی و دە‌ستكە‌وتە‌كانی ئە‌وان كەڵك وەربگرن، ئەوە خاڵێكی زۆر گرنگە كە دە‌بێ پێش هەموو لایەك حكومە‌ت رەچاوی بكات.\nگوڵان: بێگومان باری ئابووریی سەربەخۆی ئافرەتان، كاریگەری بەرچاوی لە دەستەبەركردنی مافەكانیاندا هەیە، لەو بوارەدا چ گۆڕانكارییەك لە‌سیستمی ئابووری – سیاسی كوردستاندا پێویستە بكرێت؟\nد. ئازاد مورادیان: ئە‌ركی سە‌رە‌كی دە‌وڵە‌تە كە هاوسە‌نگی و یە‌كسانی لە دابینكردنی كار و پیشە بۆ ژنان و پیاوان بەبێ جیاوازی دابین بكات. بێگومان ئە‌وەش لە بە‌رژە‌وندی خاوەن كار و بازاڕ و سوودی خاوە‌ن سە‌رمایە‌دا نییە، بەڵام پەرلەمان بە‌دە‌ركردنی یاسایەكی تایبەت دەتوانێت بە‌ر لە بێ عە‌داڵە‌تی لەو بوارە‌دا بگرێت. حكومەتیش نابێت بێ پلان بێت، پێویستە بۆ بە‌هێزكردنی ژنان لە رێگەی كار و پیشە‌وە پلانی هەبێت. چونكە سە‌ربە‌خۆیی ئابووری لە‌ڕووی سایكۆلۆژییە‌وە ورە و هێزێكی باش بە ژنان دەبەخشێت. ئەگەر سەیری كۆمەڵگە بكەین، دەبینین بەتایبەتی ژنانی ماڵەوە بەهۆی نەبوونی ئابوورییەكی سەربەخۆ زۆرجار لە‌ژیانیاندا توندوتیژی بەرامبەریان قبووڵ دە‌كە‌ن. بە‌داخە‌وە نەك لە كوردستان، بەڵكو لە زۆربە‌ی و‌ڵاتانی جیهاندا ڕێژە‌ی ژنان لە ناوەندی بڕیاردانی سیاسیدا كە‌مە. تا كاتێك رێژە‌ی ژنان لە كاروباری سیاسی و بەڕێوەبردنی وڵاتدا كەم بێت، توندوتیژی بەرامبەر بە ژن زۆر دەبێت. بە ئاوڕدانەوەیەك لە وڵاتانی ئیسكاندیناوی، وە‌ك (سوئید، فینلاند، دانیمارك و نەرویج) دەبینین بە‌زیادبوونی رێژە‌ی ژنان لە‌كار و باری سیاسی و ئابووریدا رێوە توندوتیژی بە‌رامبەر بە ژن زۆر كەم بووە.\nبه سوپاسیکی تایبه ت بو کاک سالار حیسامی ، بو هه مو زحمه تکانی\nTags: Azad Moradian, Domestic violance, كاروباری سیاسی, هەر كاتێك رێژ ەی, ژنان, Violance against Women, VOKRadio, ، توندوتیژی بەرامبەر بە ژن زۆر دەبێت، توندوتیژی بەرامبەر بە ژن, بۆ گوڵان, بەڕێوەبردنی وڵات, د. ئازاد مورادیان, زۆر دەبێت


هاتوچۆی هه‌ولێر رونكردنه‌وه له‌باره‌ی ده‌ستگیركردنی"سه‌ڵاح مۆنيكا" ده‌دات\n07:35 - 14/01/2022 297 جار خوێندراوەتەوە\nهاتوچۆی هه‌ولێر رایگه‌یاند، ده‌ستگیركردنی "سه‌ڵاح مۆنيكا" به‌هۆی كۆمه‌ڵێك تاوان و سەرپێچییه‌وه بووه.\nلە روونکردنەوەەیەکدا بەرێوەبەرایەتى پۆلیسى هەولێر رایگەیاند: ئەمڕۆ لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی هەولێر،بەبڕیاری دادوەری لێکۆلینەوەی هەولێر کەسێک بەناوی (صلاح مونيكا) کەخاوەنی ئوتومبێلێکی تایبەتە لەجۆری لاندکرۆز دەستگیرکرا،کەهۆکاری دەستگیرکردنەکەشی کۆمەلێک تاوان و سەرپێچی بوە کەدوێنی بەیانی لەکاتی کۆبونەوەی ئاو لەهەندێک لەشەقامەکانی هەولێر ئەنجامی دابون.\nئاماژەى بەوەشکردوە کە ناوبراو هەستاوە تێکشکاندنی هێماکانی هاتووچۆ بەئوتومبێلەکەی وەهەروەهاشکاندن وشێواندنی شۆستەکان لەهەندێک شوێن کەبەسەرکەوتن وشکاندنەکەش تەنها بۆنیشاندانی هێزی ئوتومبێلەکەی بووە لەهەمان کات دەستکاری تابلۆی ئوتومبێلەکەشی کردوە وەبەشێکی شاردۆتەوە کەئەمەشیان تاوانە.\nپۆلیسى هەولێر باسى لەوەشکردوە، کە دەستکاری ئاکاری ئوتومبێلەکەی کردوە بەبێ وەرگرتنی ڕەزامەندی لایەنی پەیوەندیدار کە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆیەکەئەمەشیان سەرپێچی یاسای هاتووچۆیە.\nده‌شڵێت، دەستگیرکردنەکەی جگە لەو تاوان و سەرپێچیانە هیچی تری بەدواوە نەبووەو پەیوەندی بەیارمەتیدانی خەڵکەوە نەبووە لەکاتی لافاوەکە،چونکە هیچ کات حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان کەسێک دەستگیر ناکەن لەسەر یارمەتیدانی خەڵک بەلکو دەستخۆشیشی لێدەکەن.\nلە کۆتایشیدا پۆلیسى هەولێر دەڵێت"سەبارەت بەهەمو تاوان وسەرپێچیەکانی کەئەنجامدراون بەلگەی ڤیدیۆیی و دۆکیۆمێنت هەیە، کەهەندێکی لەلایەن کەسی خۆیەوە بڵاوکراونەتەوە".


لەسەر فەرمانی ٢٠١٤ سمینارێک بەڕێوەچوو – کوردی – RojNews.News\n19/07/2020 - 1:26:35 pm\nئەمڕۆ لە ناوەندی شارەوانی گەل، لە کۆمەڵگای دوهلا-ی شەنگال، لەسەر فەرمانەکەی ٣ی ئابی ٢٠١٤ بە ئامادەبوونی هاوڵاتیان، سمینارێک بەڕیوەچوو، ئەم سمینارە پێشتر لە خانەسۆر و دوگرێ-ی سەربە شەنگالیش بەڕێوەچووە.\nلە سمینارەکەدا ساڵح ئێزدی هاوسەرۆکی ئەنجومەنی گەلی دوهلا قسەیکرد و وتی: چەتەکانی داعش بە ئامانجی لەناوبردنی کۆمەڵگای ئێزدی هێرشیان کرد، هاوکارانی چەتەکانی داعشیش چەند ڕۆژ پێش هێرشەکە گەمارۆیان خستبووە سەر شەنگال و خەڵکی ئێمەیان ئاگادار نەکردەوە و ئێمەیان بەبێ پاراستنی هێشتەوە، کۆمەڵگای ئێزدییان تووشی پاکتاو کرد، بەڵام بە ڕەنجی شەڕڤان و گەریلاکان گەلەکەمان ڕزگاری بوو.\nساڵح هەروەها وتی: هەوڵ بۆ پاکتاوکردنی کۆمەڵگای ئێزدی هێشتاش بەردەوامە، بەڵام با هەموو کەسێک بزانێت کە ئێزدیخان دەمێنێت و لەسەر باوەڕی خۆی بە تاوسی مەلەک بەردەوام دەبێت، ڕووبەڕووی هەموو هێرشەکان دەبینەوە و ڕێگە نادات جارێکی دیکە فەرمان بەسەر خەڵکی ئێزدی بێت.


هەسەدە شانە نوستووه‌كان و چەکدارانی داعش دەستگیردەکات لە هەڵکوتانەسەرەکانی دێرە زووردا\nهێزە ئەمنییەکان 30 تووندەڕەویان دەستگیرکرد لەمیانەی ئۆپەراسیۆنەکاندا لە پارێزگاکەی خۆرهەڵات، لەنێویاندا ئەو کەسانەی پێشتر هێرشیان ئەنجامداوە.\nدەستگیرکراوێك لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراته‌وه (هەسەدە) لە دێرە زوور لێرەدا بەو چەکانەوە دەردەکەوێت کە لە شوێنەکەیدا دەستیان بەسەردا گیراوە و چەند بەڵگەنامەیەکیش کە دەریدەخه‌ن پەیوەندیی بە داعشەوە هەبووە. [خاوەنی وێنە: ناوەندی راگه‌یاندنی دێرە زوور]\nلەمڕۆژانەدا هێزەکانی سوریای دیموکرات، بە هاوکاری زەمینی و ئاسمانی لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتییەوە، چەند چەند ئۆپەراسیۆنێکیان ئەنجامدا لە دژی چەکداران و شانە نوستووەکانی رێكخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش).\nئەفسەرێکی هەسەدە، فەرهاد خۆجە وتی لەمیانەی هێرشەکاندا، هێزە ئەمنییەکان 30 تووندڕەویان دەستگیرکرد، لەنێویاندا ئەو کەسانەی هێرشیان ئەنجامداوە و پلانی هێرشی دیکەشیان داناوە.\nبە دیارونای وت ئۆپەراسیۆنە پێشوەختەکان ئەنجامدران لە زیبان لە خۆرهەڵاتی ناوچە گوندنشینەکانی دێرە زوور و له سور لە باکوری ناوچە گوندنشینەکانی دێرە زوور و شارۆچکەکانی داشیشە و مەدینە لە باشوری حەسەکە.\nوتی چەک، تفاق و چەند کەرەستەیەکی تەقەمەنی لە شوێنی دەستگیرکردیان دۆزرانەوە، لەگەڵ چەند بەڵگەنامەیەک.\nئەندامانی هەسەدە هەڵمەتێکی هەڵکوتانەسەر ئەنجامدەدەن لە دێرە زوور بۆ گەڕان بەدوای چەکدارانی داعشدا. [خاوەنی وێنە: هێزەکانی سوریای دیموکرات]\nوتیشی: "ددانیانناوە بە بەشداربوونیان لە هەوڵەکانی تیرۆرکردن و چاندنی تەقەمەنی دەستکرد و دانانی پلانی هێرشی نوێدا."\nخۆجە وتی لەوکاتەوەی داعش لەو ناوچەیە وەدەرنراوە کە رۆژێک لە رۆژان کۆنتڕۆڵی کردبوو، چەکدارانی داعش و شانە نوستووەکان هه‌وڵیانداوه بارگرژی لەنێوان مەدەنییەکاندا زیاتر پەرەبسێنێت و بارگرژیش لەنێوان دانیشتوانی ناوچەکە و هەسەدەدا بێتە ئاراوە.\nوتی: "بەڵام مەدەنییەکانی ناوچەکە ئاگاداری ئەو ستراتیژەن و هەر زانیارییەکیان هه‌بووبێت بەخشیویانە دەرباره‌ی هەر گومانێک کە بۆ هەسەدەوە گرنگ بێت."\nوتیشی ئەو زانیارییانەی بەخشیویانە كۆمه‌كی هێزە ئەمنییەکانیان كردووه بۆ ئه‌نجامدانی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەمدواییە.\nخۆجە وتی هێرشێکی دیکە چەند رۆژێک لەمەوبەر لە ناوچەی سوسا له خۆرهەلاتی ناوچە گوندنشینەکانی دێرە زوور ئەنجامدرا کە بووە هۆی دەستگیرکردنی ژمارەیەک تووندڕەوی عێراقی و سوری.\nهەسەدە ئێستا چەند خاڵێکی پشکنینی داناوە بۆ یارمەتیدانیان لە دۆزینەوەی هەر مەترسییەکی ئەمنی و پشکنینی ناسنامەکانیان، بە ته‌ركیز خستنه سه‌ر ماتۆڕسایکلەکان.\nخۆجە وتی ئەو ماتۆڕانە بوونەتە هۆی گواستنەوەی سەرەکیی چەکدارانی داعش لە ناوچەکانی حەسەکە و دێرە زوور.


زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٤/١٢/١٦ - ١٠:٣٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nوتووێژی بەڕێز مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی تیشک\nوتووێژ: سەلام ئیسماعیلپوور\nهەروەک ئاگادارن ڕۆژی هەینی، ٧ی ڕەشەمەی ١٣٩٤ی هەتاوی، شانۆگەریی هەڵبژاردنەكانی كۆماری ئێسلامی بۆ دەستنیشانكردنی نوێنەرانی دوو مەجلیسی شووڕای ئیسلامی و خوبرەگانی ڕێبەری لە ئێراندا بەڕێوە چوو.\nحیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران یەكێک لەو لایەنانە بوو كە ئەو هەڵبژاردنانەی بایكۆت كرد و داوای لە خەڵكی كوردستان و ئێرانیش كرد نەڕۆنە سەر سەندووقی دەنگدان و ئەو كارەی بە جۆرێک ڕەواییدان بە كۆماری ئیسلامی و یارمەتیدانی بۆ دەربازبوون لە قەیران لەقەڵەم دا. لە پێوەندی لەگەڵ ئەو مەسەلەیەدا تەلەڤیزیۆنی تیشک وتوێژێكی لەگەڵ بەڕێز مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران پێک هێناوە كە دەقی ئەو وتووێژە بەم چەشنە بڵاو دەكرێتەوە:\nTishktv: نەیارانی هەڵوێستی حیزبی دێموكرات دەڵێن؛ بایكۆت هەڵوێستێكی سواو و نیشانەی پاسیڤبوونە و هیچ سوودێكی تا ئێستا نەبووە و بۆتە هۆی چۆڵكردنی مەیدان بۆ باڵی پاوانخوازی ڕێژیم. بۆچوونی ئێوە لەو پێوەندییەدا چیە؟\nمستەفا هیجری: ئەو ئیستدلالە یان ئیستدلالی ئەو بەشە لە خەڵک لە حاڵەتێكدا دروست دەبێت كە لە ئێراندا هەڵبژاردنێكی ئازاد هەبێت، خەڵك بە دڵی خۆی بتوانێت خۆی كاندید بكات بۆ هەركام لە دامودەزگاكان كە بە هەڵبژاردن جێبەجێ دەبن، یا خۆی كاندید نەكات و بێت بەشداری بكات یان بەشداری نەكات، بێ ئەوەی كە لەژێر مەترسی یان هەڕەشەی لایەنێكدا بێت، بەڵام دەبینین لە كۆماری ئیسلامیی ئێراندا وا نیە، هەڵبژاردنێكی ئازاد وجوودی نیە، وانیە كە ئەگەر خەڵک هاتوو بەشداری كرد دەتوانن نوێنەرانی دڵخوازی خۆیان هەڵبژێرن. چوونكە ئەو نوێنەرانە، لە ڕاستیدا لە ڕوانگەی دەوڵەتەوە لەپێشدا نیگەهبان هەڵبژاردنە، یەعنی ڕێژیمی جمهوریی ئیسلامی لە مەرحەلەی ئەوەڵدا، ئەوانە وەک نوێنەری خۆی و جێگای باوەڕی خۆی دەستنیشان دەکات، دواتر بە خەڵک ئیجازە دەدەن كە لەبەینی ئەو نوێنەرانەدا کە لە ڕاستیدا هەڵبژێردراوی كۆماری ئیسلامیی ئێرانن، كەسێک یان كەسانێک هەڵبژێرن كە لە ئەساسدا فەرقێكی ئەوتۆیان بۆ حكوومەت نییە، ئەوە لە لایەک، لە لایەكی دیكەوە ئێمە دەبینین كە بەشداری كردن یان بەشداری نەكردنی خەڵک کاریگەرییەکی ئەوتۆی نەبووە. ئەگەر ئیستدلالەکە ئەوەیە كە ئەو شێوە هەڵوێستە شێوەیەكی كۆن و تیكرارییە، لە واقعدا مەیدان ئاواڵە دەكات بۆ لایەنی پاوانخواز یان ئوسوولگەرا. ئەو ئوسوولگەرایانە بە بێ هەڵبژاردن هەموو جومگەكانی دەسەڵاتیان لە بەردەستدایە. لە ڕاستیدا هەڵبژاردن، یان ئەوەی كە ناویان ناوە هەڵبژاردن، زۆرتر بانگهیشتنی خەڵكە بۆ ئەوەی كە بڕۆنە سەر سەندووقی دەنگدان و لەسەر سەندووقەكانی دەنگدانەوە ڕێژیم ئێعلام بكات كە خەڵک موشاركەتی كردووە، کە خەڵک متمانەی پێی هەیە و مەشروعییەت بدەن بە ڕێژیم، هەر وەكوو خامنەیی بۆ خۆشی لە قسەكانیدا لە پێوەندی لەگەڵ بەشداریی خەڵكدا، ئەو مەسەلەیەی بە ڕاشكاوی ڕاگەیاندووە كە بەشداریی خەڵک ئێعتبار دەدات بە جمهوریی ئیسلامی، جمهوریی ئیسلامی بەردەوام دەكات، قەوام و دەوامی پێ دەبەخشێ، بۆیە خەڵكەكە دەعوەت دەكەن، بۆ ئەوەی كە نیشان بدەن خەڵك بەشداریی كردووە.\nTishktv: ئێوە دەڵێن بەشداریكردن لە هەڵبژاردندا ڕەواییدان بە كۆماری ئیسلامی و چاوپۆشیكردن لە زوڵم و جنایەتەكانی ئەو ڕێژیمەیە. بەڵام بۆچوونێكیش هەیە كە دەڵێ كۆماری ئیسلامی بۆ وەرگرتنی ڕەوایی پێویستی بە خەڵک نیە و ئەگەریش قسەی ئێوە دروست بێت، كۆماری ئیسلامی بەهۆی بەشداریی ڕابردووی خەڵک لە هەڵبژاردنەكاندا ڕەوایی دێموكراتیكی وەرگرتووە. لێكدانەوەتان لەو پێوەندییەدا چیە؟\nمستەفا هیجری: من سەبارەت بە كۆماری ئیسلامی و هەڵبژاردن وای دەبینم كە كۆماری ئیسلامی دوو لایەنی هەیە، یەكێكیان لایەنە ئایینییەكەیەتی كە حكوومەت بەڕێوە دەبات، دەسەڵاتی هەیە و هەموو ئیختیاراتێک لە دەستی ئەو بەشە دایە كە لە سەرووی ئەو بەشەدا، وەلی فەقیهـ قەراری گرتووە، بەیتی ڕێبەریی و كەسانێک كە وابەستە بە بەیتی ڕێبەریین، كە سپای پاسداران و باسکی تووند و بەهێزی كۆماری ئیسلامی دەگرێتەوە، بەشێكن لەو حكوومەتە كە دیارە ئایینییە و نەگۆڕە و لە سەر بیر و باوەڕی خۆی سوورە، بەڵام لایەنێكی دیكەی كۆماری ئیسلامی لە بەرچاو دەگرین كە لایەنی ڕەسمیەتی بۆ دەرەوەیە، بە مەبنای ئەوەی كە نیشان بدات لە دەرەوە كە حكوومەتێكی ئەوڕۆییە، لەو حكوومەتەدا هەڵبژاردنی شووڕای ئیسلامی، هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی شار و شارستانی هەیە، ئەوە شكڵێكی ڕواڵەتی بۆ فریو دانی خەڵكە، ئەوە لە حاڵێكدایە كە لەو هەڵبژاردنانەدا، هەمووی لە ڕۆژی ئەوەڵەوە تاكوو کۆتایی مۆهەندیسی كراوە. كێ دەبێت هەڵبژێردرێت، هەڵگرانی چ نوعێک فكر بن بۆ ئەوەی بەشداری بكەن لە دەسەڵاتدا و ڕەی بدرێن، كە ئەوە فەقەت شكڵێكی ڕواڵەتیی بەخۆیەوە گرتووە. بۆیە لێرەدا مەسەلەكە ئەوە نیە كە خەڵكێكی زۆر هاتووە بەشداریی كردووە یان بەشداریی نەكردووە، دیارە وا نیە كە خەڵک هەمیشە زۆر بەشداریی كردووە لە هەڵبژاردنەكاندا، جاری وایە خەڵک زۆر بەشداریی كردووە، جاری واشە كەم بەشداریی كردووە، بەڵام هەڵبژاردنی خەڵک زۆر و كەم تەئسیرێكی لە چارەنووسی هەڵبژاردن دانەناوە. هەر وەكوو بینیمان لە ساڵی ٨٨دا، لە هەڵبژاردنی سەرۆکكۆماردا، زۆرینەی دەنگەكان هی مووسەوی و كەڕووبی بوون، بەڵام ئەحمەدی نژاد بۆی دەركەوتوو و دەنگی زۆرینەیان بۆ ئەو دەرخست، كە وابوو تەئسیرێكی ئەوتۆی نیە. لە لایەكی دیكەوە، كە خەڵک دێ بەشداریی دەكات، وەكک لە وەڵامی پرسیاری ئەوەڵدا عەرزتانم كرد، خەڵكەكە ئازاد نییە، لەژێر هەڕشە دایە ئەنواعی هەڕەشەیان لەسەرە، هەڕەشەی ئەوەی كە ئەگەر بەشداری نەكەن كاریان نادەنێ یان یارانەکەیان دەبڕن، یان ئەگەر بەشداری نەكەن، لە فڵانە شتدا بێبەشیان دەكەن و بە ئەنواع و ئەقسامی ئەو شتانە دەیانترسێنن بۆ ئەوەی بیانهێننە سەر سەندووقی دەنگدان. بۆیە ئەوانەی كە دێنە سەر سەندووق و دەنگ دەدەن وا نیە کە كەسانێک بن كە بە مەیل و ئیرادەی خۆیان و تەشخیسی خۆیان بێنە سەر سەندووقەكانی دەنگ و ئازادانە دەنگیان بە كاندیدی خۆیان دابێت. كە وابوو ئەو خەڵكە كە بەو شكڵە دێت، ئەوە ناتوانێت مەشرووعیەتی پێ بدات، لە لایەكی دیكەشەوە دەبینین كە كێیە ڕایدەگەیەنێت ئەوەندە دەرسەد خەڵک بەشداریی كردووە!، هەر لایەنی حكوومەتە، یەعنی حكوومەت لە واقعدا بۆ خۆی ئەیبڕێت و ئەیدوورێت و بۆ خۆشی ڕایدەگەیەنێت. كەسیش نیە، نە چاودێرێكی بێلایەن هەیە، نە چاودێرێک هەیە لە لایەن سازمانی میللەلەوە هاتبێت چاوەدێری بكات و تەییدی بكات كە ئەوەندە خەڵک بەشداریی كردووە، بۆ خۆیان چیان پێ خۆش بوو، لە سەندووقەكانی دەنگدان دەری دێنن، چیان پێ خۆش بوو ڕایدەگەیەنن، بۆیە ئەو جۆرە ڕاگەیاندنانە ئەو جۆرە بەشداری کردنانە کە ڕێژیم ئێعلامی دەكات، لە هیچ بارێكەوە جێگای متمانە و باوەڕ نیە.\nTishktv: هەڵوێستێكی دیكەش هەیە كە دەڵێ ئێمە نە بەشداری دەكەین و نە داوای بایكۆتیش لە خەڵک دەكەین، با خەڵک خۆیان بڕیار بدەن. خاڵی لاوازی ئەو هەڵوێستە لە چیدا دەبینن؟\nمستەفا هیجری: دیارە ئەوەی كە خەڵک بۆ خۆی، بە ئیرادەی خۆی، بەپێی پێویستی خۆی دەبێت دەنگ بدات، لەوەدا هیچ گومانێک نیە، چوونکە دەنگ هی تاكە كەسە، تاكەكەس چۆن دەنگ دەدات یان دەنگ نادات، لە سیستمێكی ئازادا بۆ خۆی دەزانێت، بەڵام حیزبێكی سیاسی كە هەڵگری بیر و بۆچوونێكی سیاسییە، بەرنامەی هەیە و هەڵوێستی سیاسی هەیە، ناكرێت لە ڕووداوە گرینگە سیاسییەكاندا كە لە وڵاتدا دێتە پێشێ، بێلایەن بێت، ناكرێت حیزبێكی كە ئێحساسی مەسئوولییەت دەكات بە نسبەتی ڕووداوەكانی نێوخۆی وڵات، نێو كۆمەڵگا بە چاک و بە خراپ، لە ڕووداوێكی وەكوو هەڵبژاردندا خەمساردی بنوێنێ، بڵێ خەڵک چ دەكات با بیكات، بۆیە پێم وایە دەبێت حیزبێكی سیاسی نەزەری خۆی بڵێ، ئیستداڵ بكات بۆ نەزەری خۆی، بۆ ئەوەی كە نەزەری خۆی بچێتە پێشێ، جا ئێستا خەڵک چەند بە دوای ئەو دەنگەوە دێ، بە دوای ئەو قسانەوە دێ و تەئییدی نەزەری ئەو حیزبە دەكات، ئەوە نەزەرێكی دیكەیە، بەڵام من پێم وابێت حیزبێكی سیاسی دەبێت لەو ڕووداوە سیاسییانەدا هەڵویستی زۆر ڕوونی هەبێت بۆ خەڵک، تەنانەت بۆ لایەنگرانی خۆی، بۆ ئەوەی كە بزانن تەكلیفیان چیە، سەبارەت بەو ڕووداوە چۆن قسە بكەن چۆن هەڵوێست بگرن و چۆن هەنگاو بنێن.\nTishktv: نەیارانی بایكۆت دەڵێن لە هێندێک لە ئۆرگانەكانی كۆماری ئیسلامیدا دەرەتانێک بۆ شوێندانانی هەرچەند كەم، لە سەر دەسەڵات هەیە و خەڵک نابێ ئەو دەرەتانەش لە كیس بدات. وەڵامی ئێوە بۆ ئەو بۆچوونە چیە؟\nمستەفا هیجری: من ئارەزووم دەكرد وا بوایە، یەعنی لە دامو دەزگاكانی حكوومەتی كۆماری ئیسلامیی ئیراندا، پشکێک بۆ دەسەڵاتی خەڵک هەبوایە، خەڵک تەئسیری شوێندانەری هەبوایە، بەڵام ئەوەی كە تاكوو ئێستا لە ماوەی نزیک بە چەند ساڵی ڕابردوودا دیومانە و لە كۆماری ئیسلامیی ئێراندا، تەنانەت لە هەڵبژاردنەكانی مەجلیسی شووڕای ئیسلامی و سەرۆک كۆمارییشدا دەبینین كە هەموو شتێک دیاری كراوە، یەعنی خەڵک دەور و نەقشەكەی فەقەت ئەوەیە كە وەكوو ڕەشایی نیشانی بدەن، بێن لە سەر سەندووقەكانی دەنگدان دەنگ بدەن.\nهەرچەند دەنگەكانیان تەئسیری نیە. بێجگە لەوە دەسەڵاتێكیان نیە، ئێمە لەو دامودەزگایانەی كۆماری ئیسلامی كە گۆیا بە هەڵبژاردن دیاری دەكرێن، وەكوو مەجلیسی شووڕای ئیسلامی، تاكوو ئێستا دەبینین كە ئەوانە نەیانتوانیوە شتێک بكەن لە خزمەتی خەڵكەكەدا، چوونكە ئوسوولەن ئەوانە نوێنەری خەڵک نین، نوێنەری كۆماری ئیسلامیی ئیرانن. بەڵێ لە پێوەندی لەگەڵ پاراستنی كۆماری ئیسلامی، بەهێزكردنی كۆماری ئیسلامی، ئەوەی لە دەستیان بێت كردوویانە، بەڵام بۆ خزمەت كردن بە خەڵک هیچیان نەكردووە. باشترین نموونەی مەجلیسی شووڕای ئیسلامی، مەجلیسی شەشم بوو كە ئیسڵاحتەڵەبەكان ئەكسەرییەت بوون، ئەو مەجلیسە پێشتر بە دانی وەعدەیەک بە خەڵک كە قانوونی ئینتخابات ئیسڵاح دەكات، خەڵک دەنگیان پێ دا و هاتنە سەر، بەڵام كە هاتنە مەجلیس و ئەو مەوزوعەیان مەترەح كرد، بە ئیشارەیەكی خامنەیی وەلیی فەقیهـ، ئەو مەوزوعە وەكو حووكمی حكوومەتی ڕاگەیەندرا و بێدەنگەیان لێ کرد، یەعنی تەئسیریان نیە، ئەگەر هەیانبێت، سرووشتییە و دەبێ خەڵك بەشداری بكات.\nTishktv: لە پەیامی ئێوەدا دەوترێت كە گۆڕینی سەرۆک‌كۆمار یان نوێنەرانی مەجلیس ناتوانێ كاریگەریی لە سەر سیاسەتی ڕێژیم دابنێت. بەڵام نەیارانی بۆچوونی ئێوە ئاماژە بە جیاوازییەكانی سیاسەتی ڕێژیم لە سەردەمی ئەحمەدی نژاد و ڕووحانی، یان جیاوازیی مەجلیسی شەشەم لەگەڵ ئێستا دەكەن. چ وەڵامێكتان بۆ ئەو بۆچوونە هەیە؟\nمستەفا هیجری: خودی مەجلیسی شەشم لەگەڵ ئەوەی كە كەموكۆڕی زۆر بوو، خاڵی موسبەتیشی هەبوو، هەر لەبەر ئەوەشە كە كۆماری ئیسلامیی ئێران لە جەریانی مەجلیسی شەشم تەجرووبەی وەرگرتووە و ئەو پەڕی دیقەتی خۆی دەكات كە لەوە بەدوا ئیجازە نەدا كە مەجلیسێک بە شێوەی مەجلیسی شەشم كە ئیسڵاحتەڵەبان زۆرینەیان پێكیان هێنا پێک بێ، بۆیە ڕۆژ بە ڕۆژ چاوەدێرییەكان توندوتێژتر دەبن بەسەر كاندیدەكانی مەجلیسی شووڕای ئیسلامییەوە، بۆیە كۆماری ئیسلامیی ئێران ئیجازە نادات جارێكی دیكە ئەو مەجلیسە دووبارە بێتەوە. لە پێوەندی لەگەڵ مەسەلەی سەڕۆک‌كۆماریدا، لەویشدا مەسەلەكە وانیە كە خەڵكەكە وای دەبینێ کە هەموو شتێک تەئسیری دەنگی خەڵک بوو ڕووحانی هەڵبژێردراوە یان تەئسیری دەنگی خەڵک بوو كە ئەحمەدی نژاد هەڵبژێردرا. ئەوانە هەموویان ئامادە كرابوون، هەموومان دەزانین و دوایە مەعلووم بوو كە هێشتا ساڵێک لە سەرۆک‌كۆماریی ئەحمەدی نژاد مابوو كە وەلی فەقیهـ بە وەسیلەی نوێنەری خۆی لەگەڵ ئامریكا لە عەممان لە وتووێژدا بوو بۆ چارەسەرکردنی مەسەلەی ئەتۆمی و بۆ درێژەدانی ئەو پرۆژەیە كە گەمارۆكان نەفەسی ئابووریی كۆماری ئیسلامیی ئیرانیان تەنگ كردبوو، دەبوا كەسێک بوایە وەكوو ڕووحانی، ببێتە سەرۆکكۆمار، بۆ ئەوەی بتوانێت ئەو پرۆژەیە ئیدامە بدات، لە نەتیجەدا ئەوە سازماندهی كرا و ئەو هاتە سەر كار، هەر وەكوو چۆن پێشتر بۆ ئەحمەدی نژاد ئامادە كاری كرا و هاتە سەر كار، لە هەر دەورانێكدا بەپێی سیاسەتی نێوخۆ و سیاسەتی دەرەوە، چێهرەیەک لە كەسایەتییەكانی ڕێژیم و حكوومەت پێویستە، لە باری شێوەی بەیان، چۆنیەتی تەعاموول كردن لەگەڵ دەرەوە، چۆنیەتی تەعاموول كردن لەگەڵ نێوخۆی وڵات، پێویستیان بەو كەسانە هەیە، دایان دەنێن، كارەكانیان پێ جێبەجێ دەكەن و دوایەش وەلا دەنرێن. بۆیە ئەگەر دیقەتتان كردبێت لە نێو تەواوی سەرۆک‌كۆمارەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێران، کە لە سەرەتاوە تاكوو ئێستا بوونە، هەموویان بە بەدنێوی، بە فشار و بە ئیهانەت و بێحورمەتی وەلانراون، لە بەنی‌سەدرەوە بیگرە تا ئەحمەدی نژاد، لە خاتەمییەوە، لە ڕەفسەنجانییەوە و ئێستاش نەوبەتی ڕووحانییە، بزانین ڕووحانی دوای تەواو بوونی دەورەکەی، ئەو چی بە سەر دێ؟ یەعنی ئەوانە لە واقعدا ئەگەر حسابەكە لە سەر ئەوەبێت کە بە دەنگی خەڵک هاتبێتنە سەر، هەڵەیەكی زۆر گەورەیە، ئەوە نیشانەی نەناسینی كۆماری ئیسلامییە. واقعیەتەكەی ئەوەیە كە ئەوانە مۆرەگەلێكن كە ئەو ڕێژیمە لە هەر دەورانێكدا ئحتیاجی بە شكڵێک لەوانە هەیە، كە دەیانهێنێتە سەركار و دوایەش وەلایان دەنێت. كە وابوو مەسەلەكە وا نیە كە سەرۆک كۆمار بە دەنگی خەڵک هەڵدەبژێردرێت، ئەوە فەقەت شكڵێكی ڕواڵەتییە وەكو باقی هەڵبژاردنەكان، چەند مۆرەی ڕێژیمن كە بۆ خۆی دایاندەنێت و لە نێو ئەو مۆرانەدا زەمینە فەراهەم دەكەن بۆ ئەوەی كە یەكێكیان دەنگ بێنێتەوە.\nTishktv: یەكێك لە ڕەخنە سەرەكییەكانی ئێوە ئەوەیە كە لە ئێراندا هەڵبژاردن تەنیا بۆ دامەزراوە بێدەسەڵاتەكان دەكرێت. بەڵام لە هەڵبژاردنی ئەمجارەدا دەوترێت لە ئەگەری مردنی خامنەییدا، مەجلیسی خوبرەگانی داهاتوو، مەجلسێكی گرینگ بۆ هەڵبژاردنی وەلی فەقیهـ و دیاریكردنی ڕێڕەوی سیاسیی داهاتووی وڵات دەبێت. بە باوەڕی ئێوە هەڵبژاردنی كەسی یەكەمی كۆماری ئیسلامی ناتوانێ ببێتە هۆی وەرچەرخانێكی بنەڕەتیی چاک یان خراپ لە سیاسەتی ڕێژیمدا؟\nمستەفا هیجری: دیارە ئەو تەجروبەیە كە ئێستا ئێمە لە كۆماری ئیسلامیی ئێران هەمانە، دوو وەلی فەقیهـ هەبووە، یەكیان خومەینی بوو ئەوی دیكەش خامنەیی. تاكوو ئێستا تەجروبەكە پێمان دەڵێ کاتێک كە وەلی فەقیهـ دیاری كرا، ئاڵوگۆڕی پێ ناكرێت هەتاكوو دەمرێت. ئێستا باسەكە لەسەر ئەوەیە كە خامنەیی نەخۆشە و ئێحتماڵی مردنی هەیە، بۆیە مەجلیسی خوبرەگانی داهاتوو دەبێت كەسێک لە جێگای ئەو هەڵبژێرێت، ئەوە وەختێكە كە خامنەیی لە ئارادا یان لە ژیاندا نەمابێت، بەڵام كاتێک مەجلیسی خوبرگان وەلی فەقیهێكی دیكە هەڵدەبژێرێت، ئەو وەلی فەقیهە كێیە؟ ئایا ئەو وەلی فەقیهە بەڕاستی هەڵبژاردەی خەڵكە؟ خودی مەجلیسی خوبرگان، ئەوان لەواقعدا نوێنەرانێكن كە دیاری كراون، وەک مەجلیسی شووڕای ئیسلامی، وەكوو سەرۆکكۆمار کە هەڵدەبژێردرێن، ئەوانیش هندێ نەفەراتن كە ڕێژیم بۆخۆی دیاریی كردوون، لەنێو ئەوانەدا ئیجازە دەدات خەڵک نەفەرات هەڵبژێرن. كە فەرقێكی ئۆتۆیان نیە، هەموویان لە باری بیر و باوەڕەوە، لە باری ئایینەوە، لە باری هەوڵدان بۆ بەردەوامیی ڕێژیمی كۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە، هەموویان لە یەك چوارچێوەدا دەژین، فكر و بۆچونیان لە باری ئیدئۆلوژییەوە بە جیاوازییەكی زۆر زۆر كەم، هەر وەک یەک وایە. كەوابوو هەڵبژاردنی وەلی فەقیهـ، هەر كەسێک بێت هیچ فەرقێک لە باری ئاسایش و ئەمنییەت و ئازادی، دێموكراسی و كار پەیدا كردن بۆ خەڵكی ئێران، فەرقێک ناكات، بۆیە ئەوەی كە ئێستا كۆماری ئیسلامی بۆ تەبلیغاتی خۆیان، بۆ ئەوەی خەڵک بكێشنە سەر سەندووقەكانی دەنگدان، وا نیشان دەدەن كە ئەمجارە هەڵبژاردنی ئەندامانی مەجلیسی خوبرگان زۆر گڕینگە چوونكە ئەوانە وەلی فەقیهـ هەڵدەبژێرن، فەقەت تەبلیغاتێكە بۆ هەڵبژاردن، وەلی فەقیهی ئایندە چ فەرقێک دەكات لەگەڵ وەلی فەقیهی ئێستا، هەركامێكیان بن لەو مۆرانەن كە دیاریی دەكەن، فەرقێک ناكات، كە وابوو لە خۆڕا ئەو تەبلیغاتە ساز بووە تەنها بۆ ئەوەی كە خەڵك بكێشنە سەر سەندووقەكانی دەنگدان، دەنا شتێک لە ئەسڵی ماهییەتی كارەكە ناگۆڕێت، ڕێژیم هەر ئەو ڕێژیمەیە، وەلی فەقیهیش بەپێی ئەو قانوونە كە دیاری كراوە، هەر ئەو دەسەڵاتەی هەیە كە ئێستا خامنەیی هەیەتی.\nTishktv: یەكێک لەو لایەنانە كە ئێستا بۆ مەجلیسی خوبرەگان بە تایبەتی لە لایەن ئیسڵاحخوازانەوە پشتگیریی لێ دەكرێت، لیستی ڕەفسەنجانیە كە كەسانێک وەكوو "موحەممەدیی ڕەێی‌شەهری" یەكێک لە بڕیاردەرانی كوشتارەكانی دەیەی ٦٠ و "دوڕڕیی نەجەف‌ئابادی" وەزیری ئیتلاعاتی سەردەمی قەتڵە زەنجیرەییەكان لە تاران و "عەلی فەلاحیان" وەزیری ئیتلاعاتی سەردەمی تێرۆرەكانی دەرەوەی وڵات لە خووزستان ناویان لەو لیستەدا هەیە و دەڵێن دەنگ بدەن بە ئەمانە با جەننەتی دەنگ نەهێنێتەوە. ئێوە پێتان وایە ڕێبەرێک كە ئەو لایەنە هەڵیبژێرێت چ جیاوازییەكی لەگەڵ ڕێبەرێک هەیە كە كەسانی وەک جەننەتی هەڵیبژێرن؟\nمستەفا هیجری: خەڵكی ئێران نابێت لە بیری بچێت کە هەموو ئەو مۆرانە، پێكەوە سیستمی ئەو حكوومەتە پێک دێنن، لە حكوومەتێكدا ئەوەی كە تەئسیرگوزارە سیستمە، نەک فەردێک بەتەنیا.\nدیارە بێجگە لەوەی كە ئەوە وەكوو گشتی وایە، بەڵام لە كۆماری ئیسلامیی ئێراندا فەرقی بەینی ڕەفسەنجانی، ڕێیشەهری و مۆرەكانی دیكە نیە، چوونكە ئەوانە لە گشتییەتی خۆیاندا، پارێزەری كۆماری ئیسلامیی ئێرانن. دیقەت بكەین لێرەدا مافی مرۆڤ و ئازادی و دێموكراسی و شتی وا هەر وجوودی نیە، ئەوەی كە ئەوانە باسی لێ دەكەن، باسی پاراستنی ڕێژیمی كۆماری ئیسلامیی ئێرانە، بەڵام جیاوازییەكە تەنها لەوە دایە کە بۆ نموونە كەسیكی وەكوو ڕەفسەنجانی، دەكەوێتە پەراوێزەوە، دەیهەوێت خۆی نیشان بدات، هێزی خۆی نیشان بدات، هەندێک قسە و باس دێنێتە ئاراوە كە سەرنجی خەڵک بۆ لای خۆی ڕادەكێشێ بۆ ئەوەی كە دووبارە دەسەڵاتی زیاتر بەچەنگەوە بگرێت، دەنا ڕەفسەنجانی هەر ئەو ڕەفسەنجانییەیە كە كاتێک كە سەرۆک كۆمار بوو، دەستووری تێرۆری ڕێبەرانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێرانی لە سەر میزی موزاكرە داوە و ئەوە تەنها دەستووری تیرۆر نەبووە، بەڵكوو بە دەیان دەستووری دیكەش لەو شێوە تێرۆرە لە كاتی سەركۆماری ئەودا لە نێوخۆی ئێراندا و لە دەرەوەی ئێراندا سادر كراوە. ئەو هیچ فەرقێكی نیە لەگەڵ ڕێیشەهرییەک یان لەگەڵ كەسێكی دیكە كە خەڵكی كوشتووە، ئەوەی كە ئەوانە هەیانە کێبڕکێیە لە سەر دوو شت، یەكەم ئەوە كە دەستیان بە قودرەتی زیاتر بگات بۆ ئەوەی كە بەشی خۆیان زیاتر بپچڕن لەو حكوومەتە، لە دەسەڵاتەكە بە قازانجی خۆیان زیاتر كەڵک وەربگرن، هەر وەكوو تا ئێستا هەموویان ئەو كارەیان كردووە، دووهەم ئەوەی كە بتوانن لە باری مەرجەعییەتەوە، لە باری دەسەڵاتی ئایینیەوە خۆیان بەرز بكەنەوە، هەموویان لەو بارەوە لە كێبڕكێ دان. ڕقابەتێک كە ئێستا لە بەینی جناحە جیاوازەكانی ئوسوولگەرا بۆ مەجلیسی خوبرەگانی ڕێبەری یان مەجلیسی شووڕای ئیسلامی هەیە، فەقەت لەو ڕاستایە دایە، بۆیە ئەوە نابێت خەڵک ئەوەی لە بیر بچێت پێیان وابێت كە ئەوان ئەگەر ڕقابەتێكیان هەیە، ڕقابەتەكە لە سەر مافی خەڵكە، لە سەر ئازادییە، لە سەر ئەوەیە كە چۆن خەڵک ژیانێكی باشتریان هەبێت. دەلیلی موحكەم بۆ ئەو مەسەلە ئەوەیە کە لە سەرەتای دامەزرانی كۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە تاکوو ئێستا، كە چاو لێ دەكەین، وەزعی ژیانی خەڵک ڕۆژ بە ڕۆژ خراپتر بووە، نەخۆشییە كۆمەڵایەتییەكان، بێكاری و بێزاری خەڵک ڕۆژ بە ڕۆژ لە پەرەگرتندا بووە. ئەوانە لەگەڵ ئەوە كە ڕەنگە لە بەرەبەری هەڵبژاردنەكاندا هەندێک وەعدە و وەعید بدەن، هەروەک ڕووحانی لەو كاتەدا وەعدەیەكی زۆری دا بە خەڵک و لەوانە بە خەڵكی كووردی دا، بەڵام بە عەمەڵ هیچ كامێک لەمانە ئەو كارانە ناكەن، چوونکە ئوسوولەن ئەو دەسەڵاتانەیان نیە، تەنانەت ئەگەر بیانهەوێت بیكەن، ئێستا سەیر كەن قسەكانی ڕووحانی لە پێوەندی لەگەڵ گیروگرفت و موشكلاتی نێوخۆی ئێران، لە پێوەندی لەگەڵ پێوەندییەكانی دەرەوە، وەكوو هاواری ڕۆژنامەنووسێكە، ئەویش وەكوو ڕۆژنامەنووسێک، وەكوو خەڵكێكی دیكە هەر هاوار دەكات، چون دەسەڵاتێكی ئەوتۆیان نیە. بۆیە ئەو مەسەلەمان نابێت لە بیر بچێت و بكەوینە داوی تەبلیغاتی ڕەنگاوڕەنگی جمهووری ئیسلامی، یان عەواملی كۆماری ئیسلامیی ئێران لە نێوخۆی ئێراندا كە بە شكڵی جۆراوجۆر دەیانهەوێت خەڵكەكە بەسیج بكەن بۆ ئەوەی كە بێنە سەر سەندووقەكانی دەنگدان.\nTishktv: بەشداریكردن یان بایكۆتی هەڵبژاردن لە لایەن خەڵكەوە، چ كاریگەرییەكی لەسەر ڕەوایی ڕێژیم لە كۆمەڵگای جیهانیدا یان پێوەندییەكانی لەگەڵ دنیای دەرەوە و بەتایبەتی ڕۆژئاوا دەبێت؟\nمستەفا هیجری: من پێم وایە ئەگەر خەڵک كەمتر بەشداری بكات تەئسیری هەیە، چوونكە ئێستا وڵاتانی ڕۆژئاوا هەست بەو مەسەلە دەكەن كە كۆماری ئیسلامیی ئێران، لە هەڵبژاردنەكاندا و لە ڕاگەیاندنی نەتیجەی هەڵبژاردنەكاندا سادق نیە، چوونكە ئەگەر سداقەتی بوایە و بیویستبایە ئەو هەڵبژاردنە لایەنێكی شەرعی و ڕەسمیی نێونەتەوەیی بە خۆیەوە بگرێت، لە چاوەدێرانی سیاسیی دەرەوەی وڵات دەعوەتی دەكرد بێن و ئەوانیش شاهێدی بدەن كە ئەو هەڵبژاردنە بە شێوەی ئازاد و دێموكراتیک و لە چوارچێوەی ئوسوول و پڕەنسیپەكانی هەڵبژاردن بەو جۆرەی كە لە شكڵی نێونەتەوەییدا تەعریف دەكرێت بەڕێوە دەچێت، بەڵام مادام كە كۆماری ئێسلامی ئەوە ناكات، هەڵبژاردنەكان لە نەزەری دەرەوەدا ئێعتبار و ئەهەمییەتێكی ئەوتۆیان نیە، بۆیە سیاسەتەكەشیان بە نیسبەتی كۆماری ئیسلامیی ئێران، ئاڵۆگۆڕێكی بەسەردا نایەت. ئەوەی كە لە سیاسەتی دەرەوەدا ئاڵوگۆڕێكی بەسەرا بێت، بە نیسبەتی سیاسەتێكە كە لە نێوخۆی ئێراندا بەڕێوە دەچێت و ئەو سیاسەتە لە نێوخۆی ئێراندا، لە دەسەڵاتی وەلی فەقیهـ دایە. وەكوو ئەوەی دەبینین كە لە مەسەلەی بەرجامدا سیاسەتەكە دەگۆڕێت، بەڵام هەموومان دەزانین كە بەرجام نە نەتیجەی تێكۆشانی ڕەئیس جمهوور، بەڵكوو سیاسەتی وەلی فەقیهـ بوو كە دەبوو بەم شێوە بووبایە.\nTishktv: یەكێكی دیكە لە پاساوەكانی لایەنگرانی بەشداری، بە تایبەتی بۆ هەڵبژاردنی مەجلیس لەو دەڤەرانەی كوردستاندا كە نەتەوەی دیكەشیان تێدا دەژی، ئەوەیە كە ئەم هەڵبژاردنە جۆرە ڕێفراندۆمێک بۆ نیشاندانی سەنگ و قورسایی حەشیمەتی كورد لەو دەڤەرانەیە، یان ئەوەیكە پێیان وایە بۆ نموونە ئەگەر كوردێكی خراپیش ببێتە نوێنەری مەجلیس باشتر لەوەیە غەیرە كوردێک بچێتە نێو دەسەڵات و غەدر لە كوردی ناوچەكە بكات. تا چەند ئەم بۆچوونە بە دروست دەزانن؟\nمستەفا هیجری: بەداخەوە ئەوەش یەکێكە لەو وەسیلانەی كە كۆماری ئیسلامیی ئێران لە هەموو هەڵبژاردنەكانیدا كەڵكی لێ وەردەگرێت و لە تەعەسووباتی نەتەوەیی و جارجار ئایینییش لە بەینی ئایینە جیاوازەكان كەڵک وەردەگرێت بۆ ئەوەی كە خەڵكەكە بەو عینوانە بكێشێتە سەر سەندووقەكانی دەنگدان و زۆر جاریش بەداخەوە سەركەوتنی بەدەست هێناوە. ئێمە دەبێت ئەوە بزانین كە ئەگەر باس لە حەشیمەتی كورد و هێزی كورد دەكرێت، ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی زیاتر لە هەموو کەس دەزانێت کە حەشیمەتی كورد و هێزی كورد لە هەر ناوچەیەک چەندە، یان باقی نەتەوەكانی دیكە، چوونكە ڕاستە لە ئامارگیرییەكاندا كە چەندساڵ جارێک لە ئێران دەكرێت نەتیجەكەی لە باری ژمارەی نەتەوەكانەوە ڕاناگەیەندرێت، بەڵام خودی كۆماری ئیسلامیی ئێران ئەوەی دەزانێت و ئەو ئامارانەیان هەیە. كەوابوو لە باری حەشیمەتەوە كورد لە ناوچەیەكدا چەندە، هیچ تەئسیرێكی بۆ كۆماری ئیسلامیی ئێران نیە. لایەنێكی دیكەی مەسەلەكە ئەوەیە كە کاتێک ئێمە باس لە نوێنەر دەکەین، نوێنەرێک كە دەیهەوێت بچێتە مەجلیسی شووڕای ئیسلامی، نوێنەرێک كە دەیهەوێت بچێتە شووڕای شار یان شووڕای ئۆستان یان هەر شوێنێكی دیكە، ئەو نوێنەرە دەبێ هەڵگری بۆچوون و ویست و داخوازی خەڵكەكەی بێت، ئەوە دەتوانێت ببێتە نوێنەر و لەو شوێنەدا كە بۆی هەڵدەبژێردرێت، بتوانێت ئەو دەنگەی خەڵک مونعەكس بكاتەوە، پێداگری لە سەر بكا بۆ ئەوەی كە مافی خەڵكەكە وەربگرێت، بەڵام ئایا ئەو نوێنەرانەی كە ئێستا هەن، كورد بێت یان تورک، مەسیحی بێت یان موسڵمان، ئایا دەتوانن ئەو كارە بكەن؟! خۆ ئێمە هەموومان دەبینین کە لە ماوەی ئەو چەندین دەورە هەڵبژاردنەدا هیچكام لەو نوێنەرانە نەیانتوانیوە دفاع لە مافی خەڵک بكەن و مافی خەڵک وەربگرن، نەتیجەكەیشی ئەوەیە كە تاكوو ئێستا، مەسەلەن لە چوار ئۆستانی كوردستان بەپێی ئامارێک كە خودی كۆماری ئیسلامیی ئێران بڵاوی كردووەتەوە، ڕادەی بێكاری لە ئیلام و كرماشان و سنە و ورمێ زیاترە لە بەشەكانی دیكەی ئێران. بودجەیەک كە تەرخان دەكرێت بۆ عومران و ئاوەدانی ئەو بەشانە، لە هەموو بەشەكانی دیكە بەنسبەت كەمترە، خەسارە كۆمەڵایەتییەكان وەكوو تەڵاق، وەكوو ئعتیاد بە مادە سڕكەرەكان لە هەموو بەشەكانی دیكە زیاترە، باشە ئەگەر واقعەن ئەو نوێنەرانە كە هەڵبژێردراون ئەگەر نوێنەری خەڵک بوون، چیان كردووە بۆ كەم كردنەوەی ئەو هەموو ئازارەی ئەو خەڵكە؟ كە وابوو ئەوە كە ئێمە خۆمانی پێوە فریو بدەین كە ئەوە چوونكە كوردە دەنگی پێ بدەین یان نەخێر كەسێكی دیكە توركە دەنگی پێ نەدەین. یان ئەو كەسە ئایینی جیاوازە دەنگی پێ نەدەین، ئەوە لە واقعدا نەوعێک من دەتوانم بڵێم وێڕای ڕێزم بۆ نەزەری خەڵک، نەوعێك خۆ فریو دانە، دەنا هیچ جیاوازییەكی نیە. پێم وابێت كەسێک كە نوێنەری واقعی خەڵک بێت پێویست ناكات بیر لەوە بكەینەوە لە چ نەتەوەیەكە، چ ئایینێكی هەیە، چ بیر و بۆچوونێكی سیاسیی هەیە، كاتێک نوێنەری واقعی خەڵک بێت و بتوانێت دەرد و ئازارەكانی خەڵک مونعەكس بكات و پێداگریی بكات لە سەر مافی خەڵک، ئەوە نوێنەری خەڵكە هەر كەسێک بێت. بۆیە پێم وابێت لە پێوەندی لەگەڵ ئەو مەسەلەیەدا خەڵكی ئێمە دەبێت زۆر وریاتر بن، بەتایبەتی ناڵێم هەموو، بەڵام تاكوو ئێستا ژمارەیەک لە نوێنەرانی كوردمان دیوە لەو شوێنانە بۆ ئەوەی كە نیشان بدەن موخلیسی ئەو ڕێژیمەن، بۆ ئەوەی كە نیشان بدەن بیروباوەڕی تەواویان بەو ڕێژیمە هەیە، نەک هەر دفاعیان لە خەڵكەكەیان نەكردووە، بەڵكوو دەنگی پێچەوانەیشیان داوە، دەنگی پێچەوانەی بەرژەوەندیی خەڵكیان داوە.\nTishktv: لە هەر دوو حاڵەتی بەشداریكردن یان تەحریمی هەڵبژاردن لە لایەن خەڵكەوە لە كوردستاندا، پێتان وایە پەیامی ئەو هەڵوێستە بۆ حیزبی دێموكرات و بزووتنەوەی كورد لەو پارچەیەی كوردستاندا چی دەبێت؟\nمستەفا هیجری: لەو هەلومەرجەدا کە لە ئێراندا هەڵبژاردنێكی ئازاد و دێموكراتیك نیە، ئێمە پێمان وایە نەتیجەكەی هەرشتێک بیت هیچ پەیامێک بە حیزبی دێموكرات نادات. دیارە ئەگەر شەرایتەكە بەو جۆرە بوایە کە خەڵک بە ئازادی دەنگی دابا، ئەودەم دەمانتوانی مەقتەعێک هەڵسەنگێنین كە خەڵكێک كە بە قسەی حیزبی دێموكراتیان كردووە بە دەنگدان یان دەنگ نەدان، یان بە قسەی حیزبێكی دیكەیان كردووە، ئەوە بكەین بە معیارێک بۆ پەیامی خەڵک بۆ ئەو حیزبە، بەڵام لە ئێستادا ئێمە وەک پەیام وەری ناگرین. ئێمە نەزەری خۆمان و بۆچوونی خۆمان بە خەڵكەكە ڕادەگەیەنین، تەنانەت ڕەنگە لە هەڵوێستی سیاسیدا، لە سەردەمانێکدا خەڵک موتەوەجهی ئەو ڕیزەكارییانە نەبێت كە حیزبێكی سیاسی موتەوەجهی دەبێت، بەڵام لە داهاتوودا دەزانێت كە ئەو هەڵوێستە چەند ڕاست بووە. ئێمە لە حیزبی دێموکراتدا بۆ خۆمان لە باری ئەو تەجروبەوە دەوڵەمەندین، مەسەلەن لەبیرتان بێت لە كاتێک كە ڕێفراندۆم بۆ جمهوریی ئیسلامیی ئێران كرا، لە سەرەتاوە حیزبی دێموكرات یەكێک یان دەتوانم بڵێم ئەوەڵین حزب بوو ڕایگەیاند كە؛ لەبەر ئەوەی ئەو حكوومەتە هیچ كام لە ویست و داخوازییەکانی خەڵک دابین ناكات، بۆیە حیزبی دێموكرات لە هەڵبژاردندا بەشداری ناكات و داوا لە خەڵكیش دەكات کە ڕێفراندووم بایكوت بكەن. دیارە ئەودەمیش هەندێک خەڵك هەر بەشدارییان كرد، بەڵام دوایی مێژوو دەریخست كە لەكاتی خۆیدا حیزبی دێموكرات هەڵوێستەكەی دروست بوو. مەبەستم ئەوەیە كە حیزبێكی سیاسی لە سەردەمێكدا هەڵوێستێک بنوێنێ كە نەتەیجەكەی لە دواییدا دەركەوێت، كە ڕاستی و ناڕاستیی دوایی دەردەكەوێت. هەر چەند ئەو هەڵبژاردنە كە عەرزم كردن بە بۆچوونی من بۆ حیزبی دێموكرات هیچ پەیامێكی نیە، چوونكە هەڵبژاردنێكی ئازاد و دێموكراتیک نیە.


یەكێتیی زانایان: ناكرێت لەخۆوە مارەبڕین ئەنجام بدرێت.. ھەندێ كەسیش پارەیەكی زۆر وەردەگرن\nSUN, 12 JUL 2020 08:59 Erbil, GMT +3\nWED, 9 OCT 2019 11:10 | KDP.info\nهەولێر-KDP.info- سەرۆكی یەكێتیی زانایانی ئایینی ئیسلامی لە كوردستان دەڵێ، لەگەڵ وەزارەتی ئەوقاف و پەرلەمانی كوردستان سەرقاڵی ئامادەكردنی پڕۆژەیەكن بۆ ھەمواركردنەوەی یاسای باری كەسی لە ھەرێمی كوردستان و دەشڵێ، گۆڕانكاری لە یاسای باری كەسیدا دەكرێت و پڕۆسەی مارەبڕینی ھاوژینان رێك دەخرێتەوە.\nدكتۆر عەبدوڵڵا سەعید، سەرۆكی یەكێتیی زانایانی ئایینی كوردستان، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی راگەیاند: "ئێمە وەك یەكێتیی زانایان پڕۆژەیەكی نوێمان لە بەردەستە بۆ ماڕەبڕین، كە بابەتێكی كۆمەڵایەتیی گرینگە بۆ كۆمەڵگەی ئێمە و لەگەڵ وەزارەتی ئەوقاف و یەكێتیی پەرلەمانتاران و سەندیكای پارێزەران سەرقاڵی ئامادەكردنی پڕۆژەیاسایەكین بۆ رێكخستنەوەی پڕۆسەی مارەبڕینی ھاوسەران، لەبەر ئەوەی بابەتێكی ھەستیار و گرینگە بۆ وڵاتی ئێمە و بەداخەوە لە كاتی ھەمواركردنەوەی یاسای باری كەسی لە ساڵی ٢٠٠٨ نەتوانرا بە یەكجاری چارەسەری پرسەكە بكرێت".\nسەرۆكی یەكێتیی زانایان دەڵێت: "لەسەر تاسەری ھەرێمی كوردستان ھەر ناوچەیەك بەپێی سنووری جوگرافی چەند كەسێك دیاری دەكرێن و تەنیا ئەو كەسانە مۆڵەتیان پێدەدرێت پڕۆسەی ھاوسەرگیری و مارەبڕین ئەنجام بدەن، ئێستاش بابەتەكە تێكەڵە، لە دادگا دادوەر مارە دەبڕێت و لە دەرەوە مامۆستای ئایینی و رۆشنبیری ئایینی تەنانەت ھەندێ كەس مارەبڕین ئەنجام دەدەن زانیاریی ئایینییان نییە".\nدكتۆر عەبدوڵڵا ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد: "پڕۆسەكە بەرپرسیاریەتیی تێدایە و پێویستە تاقیكردنەوە بۆ ئەو كەسانە ئەنجام بدرێت، كە مۆڵەتی مارەبڕینیان پێدەدرێت و ھەموو وردەكارییەكان بخرێنە بەردەمیان تا بزانن كێ مافی ھەیە مارە بكرێت و تەمەنی چەندە، لەبەر ئەوەی ناكرێت ھەر كەسە و لەخۆیەوە مارەبڕین ئەنجام بدات و بە یاسا رێك دەخرێت".\nناوبراو زیاتر گوتی: "ھەندێ كەس لە كاتی مارەبڕیندا پارەیەكی زۆر لە ھاووڵاتیان وەردەگرن و پڕۆسەكە بە دەرفەت دەزانن، بەڵام لە پڕۆژەیاسا نوێیەكەدا ھەمووی دیاری دەكرێت و نابێت كەس نرخی زیاتر وەربگرێت، بەڵكوو نرخی مارەبڕین بە یاسا دیاری دەكرێت".


منداڵ چۆن لە دایەنگە حکومییەکانى کوردستان وەردەگیرێت؟ مەرج و رێنماییەکان چین؟\n14:26 هه‌ینی 09 ئاب 2019\nبەگوێرەى گشتاندنێكى بەڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى چاودێرى كۆمه‌ڵایه‌تى و گه‌شه‌پێدانى سلێمانى به ژماره (3209) له به‌رواری (4ی 8ی 2019)ى كه له به‌شی دایه‌نگه‌كانه‌وه ده‌رچووه، كات و شێوازى مامه‌ڵەكردنى دایكان و باوكان له‌گه‌ڵ دایه‌نگه حكومییه‌كاندا ده‌ستنیشانكراوه.\nلە خاڵی ژماره (1)ى گشتاندنه‌کەدا ئاماژە بەوە کراوە، ده‌رگای وه‌رگرتنی منداڵ له دایه‌نگه حكومییه‌كان به درێژایی ساڵ له‌سه‌ر پشته بۆ ئه‌و دایك و باوكانه‌ی خوازیاری خزمه‌تگوزاری دایه‌نگه‌ن بۆ منداڵه‌كانیان.\nبه‌ڕێوبه‌رایه‌تیه‌كه ڕێنمایى دایكان و باوكانى كردوه كه له مانگی (8)ی هه‌ر ساڵێكدا نه‌بێت كه وه‌رگرتنی منداڵ تیایدا ده‌وه‌ستێت به‌مه‌به‌ستی ڕێكخستنه‌وه‌ی دایه‌نگه، وەرگرتنى منداڵانیش بەگوێرەى توانا مرۆیى و مادییەکانى دایەنگە دەبێت و له‌و ڕوانگه‌یەشه‌وه به به‌رده‌وامی منداڵ وه‌رگرتن بوونى دەبێت.\nبه‌ڕێوه‌به‌راتیه‌كه ئه‌وه‌شى ڕوونكردووه‌ته‌وه، ئه‌گه‌ر هاتو منداڵێكش نه‌برایه‌وه بۆ ده‌وامى دایه‌نگه‌كه‌ى، ئه‌وا ته‌نها یه‌ك مانگ مۆڵه‌تی ده‌درێتێ‌و مانگی دواتر شوێنه‌كه‌ی به منداڵێكی تر پڕ ده‌كرێتەوه.\nهه‌ر به گوێرەى گشتاندنه‌كه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى چاودێرى كۆمه‌ڵایه‌تى سلێمانى، له‌سه‌ر دایه‌نگه پێویستە تۆمارێكی تایبه‌ت به‌و منداڵانه‌ی هه‌بێت كه ده‌یانه‌وێت سودمه‌ندبن له دایه‌نگه وه‌ك تۆماری سه‌ره و نۆبه‌ی وه‌رگرتنی منداڵ‌و تۆماره‌كه ده‌ستكاری ناكرێت‌و تێبینی پێویستی تێدا تۆمار ده‌كرێت.\nله‌گشتانه‌كه‌دا ئه‌وه‌ش روونکراوەتەوە، دایه‌نگه حكومییه‌كان ده‌رگایان له‌سه‌ر پشته بۆ ئەو منداڵانه‌ی دایكیان ده‌وامێكی فه‌رمیان هه‌یه له ده‌زگاكانی حكومه‌ت یان له كه‌رتی تایبه‌ت و ده‌رفه‌تی چاودێری منداڵه‌كانیان نییه به درێژایی هه‌فته و ڕۆژانه شه‌ش سه‌عات، واتە مەرجى سەرەکى بریتیە لەوەى دایکى منداڵەکە خاوەنى دەوامێکى فەرمى بێت لە حکومەت یان کەرتى تایبەت.\nئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه، له‌به‌رامبه‌ر ده‌وامى مناڵێكدا بۆ هه‌ر مانگێك له‌دایه‌نگه حكومیه‌كاندا (25) هه‌زار دینار وه‌رده‌گیرێت و پێشتریش له‌لایه‌ن دایه‌نگه حكومیه‌كانه‌وه منداڵانى كارمه‌ندانى كه‌رتى تایبه‌ت وه‌رنه‌گیراون لە حاڵه‌تى تایبه‌تدا نه‌بێت.\n14:54 یه‌ك شه‌ممه 29 ئادار 2020\n16:49 چوار شه‌ممه 11 ئادار 2020\nكۆرۆنا زانكۆى “هارڤارد”يشى ناردە ماڵەوە\nدوو بڕیارى نوێ لە لیژنەی باڵای بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا لە سلێمانى\n14:41 شه‌ممه 14 ئادار 2020\n10:25 دوو شه‌ممه 16 ئادار 2020\nچۆن کۆرۆنا ئاستى پێشبینییەکانى مرۆڤى تێپەڕاند؟\n22:49 شه‌ممه 14 ئادار 2020\nعێراق؛ توشبويەكى كۆرۆنا زياتر 80 كەسى بانگهێشتى خوانێك كردووە


موقتەدا سەدری سەرۆكی ڕەوتی سەدر هێرشە موشەكییەكەی سەر شاری هەولێر و كۆمەڵێك ڕووداویتری عێراق دەبەستێتەوە بەهەوڵی دواخستنی سەردانی پاپای ڤاتیكان بۆ عێراق یان دواخستنی هەڵبژاردنە چاوەڕوانكراوەكەی عێراق.\nلە تویتێكدا لە هەژماری تایبەتی خۆی كە "ناس كورد" دیویەتی (17 شوباتی 2021)، موقتەدا سەدر داوا دەكات بەدیالۆگ مامەڵە لەگەڵ كێشەی دراوسێكان بكرێت و هۆشداری دەداتە حكومەت كە ئاگای لە شەنگال بێت و "بەوریایی و حیكمەت" مامەڵە بكات.\nلەبەشێكیتری تویتەكەیدا سەدر پێیوایە هێرشە "بێ پاساوەكەی سەر هەولێر" و ئەوەی لە شەنگال ڕوودەدات لەگەڵ گەمارۆدانی فڕۆكەخانەكانی باشووری عێراق سەرەتایەك بێت بۆ دواخستنی سەردانی پاپای ڤاتیكان لە عێراق (بڕیارە لە مانگی ئازاردا بێت) یان دواخستنی هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق و دەڵێت "ئەوەش عەیبە و سەرشۆڕكەرە".


ڕیزکردنی جینۆمی سەرجەم بوونەوەرانی سەرزەوی | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nخەزەڵوەر ۱۴, ۲۷۱۸ Hojan تەندروستی و زیندەورناسی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nڕیزکردنی جینۆمی سەرجەم بوونەوەرانی سەرزەوی\nهەوڵێکی خەیاڵی بۆ ڕیزیکردنی جینۆمی سەرجەم ئۆرگانیزمەکانی سەرزەوی ڕۆژی ١ی نۆڤەمبر لە لەندەن دەستی پێ کرا.\nپڕۆژەی بایۆجینۆمی زەوی ئامانجی ئەوەیە کە لە دەیەی داهاتوودا جینۆمی نزیکەی ١.٥ ملیۆن جۆری ئاژەڵ، گیا، پڕۆتۆزۆن و جۆرەکانی کەڕووەکان ڕیز بکات کە ئەم بوونەوەرانە پێکەوە بە یۆکاریۆت ناوزەد دەکرێن. تێچووی ئەم پڕۆژەیە بە ٤.٧ ملیارد دۆلاری ئەمریکایی دەخەمڵێنرێت، کە تا ئێستا تەنیا بەشێکی ئەو بوودجەیە دابین کراوە.\nوەک بەشێک لەم هەوڵە زانایان لە ئەنستیتوتی وێڵکام سانجێر لە بریتانیا ئاشکرایان کرد کە ٦٥ ملیۆن دۆلاری ئەمریکایی لە ماوەی ٨ ساڵدا تەرخان دەکەن، بۆ ئەوەی کە جینۆمی بوونەوەرانی یوکاریۆتیک لە بریتانیا کە نزیکەی٦٦٠٠٠ دانە دەکات، ڕیز بکەن.\nئەو یارمەتییە داراییانەی تا ئێستا بۆ ئەم پڕۆژەیە کۆ کراونەتەوە نزیکەی ٢٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکایین. ئەو بڕە پارەیەش تەنیا سێ یەکی تێچووە پێویستەکانی ٣ ساڵی یەکەمی پڕۆژەکەیە کە بڕیار وایە لەم قۆناغەدا لایکەمی جینۆمی یەک دانە لە هەرکام لە ٩٠٠٠ خێزانی ئۆرگانیزمەکانی یوکاریۆتیک ڕیز بکرێت.


کوردیپێدیا - قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی یادی 16یەمین ساڵەی دامەرزاندنی PUKmedia پیرۆزبایی لەسەرنوسەر و رۆژنامەنوسانی PUKmedia دەکات\n📝 قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی یادی 16یەمین ساڵەی دامەرزاندنی PUKmedia پیرۆزبایی لەسەرنوسەر و رۆژنامەنوسانی PUKmedia دەکات | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nقوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی یادی 16یەمین سا...\nبەڕێزان سەرنووسەر و رۆژنامەنووس و کادیرانی PUKmedia\nبەبۆنەی ساڵیادی دامەزراندنی ماڵپەری PUKmedia وە، گەرمترین پیرۆزباییتان لێ دەکەم و هیوای سەرکەوتن و پێشکەوتنی زیاترتان بۆ دەخوازم، وەک هەمیشەش سەرچاوەی هەواڵ وزانیاری تەندروست بن.\nماڵپەری PUKmedia وەک کەناڵێکی راگەیاندن، لەماوەی کارکردنی، باپەند بووە بە ئیتیکی کاری رۆژنامەوانی وداب و نەریتی کۆمەڵایەتی وتوانیویەتی لەگەیاندی پەیام وگواستنەوەی روداوەکان ببێتە سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو لەلای خوێنەرانی وکەناڵەکانی تری راگەیاندنیش، ئەمەش جێی دەستخۆشیە بۆ هەموو ئەو کادیرە ماندوونەناسانەی کاری تێدا دەکەن.\nدووبارە پیرۆزباییتان لێ دەکەم وهیوای بەردەوامی و سەرکەوتنتان بۆ دەخوازم.\n#قوباد تاڵەبانی | #22-01-2019 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 22 2019 9:35AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 22 2019 9:45AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Jan 22 2019 9:45AM باشترکراوە


وێنەگرە بەناوبانگەکە كۆچی دوایی كرد\nنەتەوە | 18:46:36 2019-07-04 | (147) جار خوێندراوەتەوە\nئه‌و وێنه‌گره‌ی کە دیمەنەکانی "چرکەساتی تیرۆركردنی محەمەد ئه‌نوه‌ر ساداتی سه‌رۆكی پێشووتری میسری بۆ مێژوو تۆمارکرد، كۆچی دوایی كرد.\nمه‌جدی ئیبراهیم جێگری سه‌رۆكی یه‌كێتیی وێنه‌گرانی میسر، هه‌واڵی كۆچی دوایی وێنه‌گری رۆژنامه‌وانی موكه‌ڕە‌م جاد ئه‌لكه‌ریمی راگه‌یاند كه به وێنه‌ی مێژوویی ساتی تیرۆركردنی ئه‌نوه‌ر سادات سه‌رۆكی پێشووتری میسر، ناوبانگی ده‌ركرد.\nمه‌جدی ئیبراهیم ده‌رباره‌ی كۆچكردوو رایگەیاندووە: "یه‌كێك بوو له وێنه‌گره به‌ناوبانگه‌كان و یه‌كه‌م میسری بوو کە خه‌ڵاتێکی بەبەهای به‌ده‌ستهێناوە كه گه‌وره‌ترین خه‌ڵاتی وێنه‌گرتنه و ساتی تیرۆركردنی سه‌رۆكی پێشووتر ئه‌نوه‌ر ساداتی تۆماركردو خاوه‌نی گرنگترین وێنه‌ی جه‌نگە لە جه‌نگی 6ی ئۆكتۆبه‌ر‌ی 1973 و جەنگی یەمەن".\nناوبراو ئاماژه‌شی به‌وه‌داوە كه موكه‌ڕه‌م جاد ئه‌لكه‌ریم چه‌ندین كاری گه‌وره‌ی ئه‌نجام داوه و له دواڕۆژه‌كانیدا نه‌خۆش بوو و له‌سه‌ر كاره‌كانی وه‌ك یه‌كێك له پێشه‌نگه‌كانی بواری وێنه‌گرتنی میسر رێزی لێنراوه.