شه‌ماڵ جه‌لال سائیب\nشه‌ماڵ جه‌لال سائیب\nشه‌ماڵ جه‌لال سائیب له ساڵی ١٩٣١دا له شاری سلێمانی له دایكبووه و له‌به‌رئه‌وه‌ی باوكی قایمقام بووه، له زۆر له قه‌زا و كاروفرمانی دیوه، هه‌ربۆیه شه‌ماڵ له منداڵییه‌وه له‌گه‌لێك شارو شارۆچكه‌ی كوردستاندا ژیاوه و چاوی كراوه‌ته‌وه.\nدوای ته‌واوكردنی قۆنا‌غی خوێندنی سه‌ره‌تایی، چووه‌ته كۆلیژی مه‌لیك فه‌یسه‌ڵ له به‌غدا كه قوتابخانه‌یه‌كی دواناوه‌ندیی بوو و به‌زمانی ئینگلیزی وانه‌ی تێدا ده‌خوێندراو ته‌نیا قوتابییه یه‌كه‌مه‌كانی عێراقی وه‌رده‌گرت.\nدوای ته‌واوكردنی قۆناغی خوێندنه‌كه‌ی له په‌یمانگای هونه‌ره جوانه‌كان وه‌رگیراوه و له 1951دا كۆلیژی ئاداب به‌شی مێژوو له زانكۆی به‌غدا وه‌رگیراوه و له ساڵی 1956دا خوێندنی زانكۆی ته‌واوكردووه و بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له مێژوو وه‌رگرتووه و كراوه به مامۆستا له دوا ناوه‌ندی ئه‌عزه‌مییه‌ی كوڕان و له ساڵی 1959دا بووه‌ته مامۆستای بابه‌تی ڕۆشنبیریی مۆسیقا له په‌یمانگای هونه‌ره جوانه‌كانی به‌غدا.\nله دوا دوای ساڵی ١٩٦٣دا چۆته ئه‌مه‌ریكا بۆ ته‌واوكردنی خوێندنی باڵاو بڕوانامه‌ی ماسته‌ری له ئه‌ده‌بدا وه‌رگرتووه و كه گه‌ڕاوه‌ته‌وه كوردستان له ساڵی 1971دا له زانكۆی سلێمانی كراوه به مامۆستای یاریده‌ده‌ر له كۆلێژی ئاداب و كه ئه‌و زانكۆیه گوێزرایه‌وه بۆ هه‌ولێر و كراو به زانكۆی سه‌لاحه‌ددین ئه‌میش گوێزاوه‌ته‌وه بۆ ئه‌و زانكۆیه تاكو كۆچی دوایی كردووه.\nشه‌ماڵ سائیب له سه‌رده‌می منداڵیه‌وه فێری عود ژه‌نین بووه و له سه‌ره‌تای ژیانی هونه‌ریدا لاسای مۆسیقازان و گۆرانیبێژی میسری فه‌رید ئه‌تره‌شی كردۆته‌وه‌و له په‌نجاكانی سه‌ده‌ی ڕابردووش بۆته خاوه‌نی هونه‌رو ده‌نگی تایبه‌تی خۆی و ئاوازی نوێی بۆ گه‌لی گۆرانی تازه داناوه‌و گوتوونی و سوودێكی زۆری له شیعرو ئاوازی فۆلكلۆری كوردیش وه‌رگرتووه.\nئه‌م هونه‌رمه‌نده لێهاتووه له ساڵی ١٩٥٦ وه وه‌ك ده‌نگێكی نوێ و هونه‌رمه‌ندێی نوێكار هاتۆته گۆڕه‌پانی ئاوازو گۆرانی كوردی و گه‌لێك گۆرانی كوردی و گه‌لێك گۆرانی سه‌ركه‌وتووی وه‌ك "شوانه هۆ شوانه" و "به‌رده به‌رده" و "هاتی بۆ هاتی" و "هاتم هاتم" و "هه‌ره له‌یلێ" و "جوان ئێمه جوانین" و "بارزانی" و "زوله‌یخا"ی داناو به‌ده‌نگه خۆش و زۆڵاڵه‌كه‌ی گوتنی و سه‌ركه‌وتنێكی گه‌وره‌ی وه‌ده‌ستهێنا.\nله ٧/١١/١٩٨٦دا گۆرانیبێژی نوێكه‌ره‌وه‌ی هونه‌ری گۆرانی كوردی "شه‌ماڵ جه‌لال سائیب" له ئه‌نجامی نه‌خۆشییه‌كی درێژخایه‌ن له هه‌ولێر كۆچی دواییكرد و ته‌رمه‌كه‌ی برایه‌وه سلێمانی و له گۆڕستانی بنه‌ماڵه‌كه‌یان نێژرا و میلله‌تی كورد هونه‌رمه‌ندێكی گه‌وره‌ی له ده‌ستچوه.\nShamal Saib 1931-08-11-1986\nShamal Saib was born in 1931 city of Suleimaniyahi in the Iraqi Kurdistan, He showed a talent for singing at an early age . He recorded many songs in the Kurdish section of the Baghdad Broadcasting Station in the 1950 -1960 's also in the Kurdish television section when he was studying in Baghdad university. He was very popular singer, Shamal Saib was in the 1960's in USA for study and he also was married wit the Americans, Saib had one son but his wife refuse to go with hem and live in South Kurdistan. He let his wife and his only son behind in USA, Saib was teacher in the saladin university in Arbil till the last day of his life died in November 8, 1986 in the city of Suleimaniyahi, and was buried in his native city Suleimaniyahi in the (Gardy Sywan).\nThe only Poems that Shamal Saib write.


بەگوێرەی پێشبینیی نەتەوە یەکگرتووەکان، لەمساڵدا ئاستى هەژارى لەعێراق بۆ 31% بەرز دەبێتەوە و ژمارەیەکى زۆرى دانیشتووان دەکەونە ژێر هێڵى هەژارییەوە، ڕێکخراوەکە دوو پێشنیاریش بۆ چارەسەرى قەیرانى ئابوورى دەخاتە بەردەم حکومەتی عێراق.\nبارا بارا کریگزمان، ڕێکخەرى کاروبارى گەشەپێدان لە نەتەوە یەکگرتووەکان (هەینی 9ی تشرینی یەکەمی 2020) بە ڕادیۆ سەواى ڕاگەیاندووە، بەپێى توێژینەوەیەکى نوێ کە لەگەڵ ڕێکخراوى یۆنسێف و بانکى نێودەوڵەتیدا ئەنجامیانداوە دەرکەوتووە، ئاستى هەژارى لەساڵەکانى 2017 بۆ 2018 کەمتر بووە لەڕیژەى 20%، بەڵام پێشبینى ئەوە دەکرێت بۆ ساڵى 2020 ڕێژەکە بەرزبێتەوە بۆ 31% و ئەوەش کاریگەرى گەورەى دەبێت بۆ سەر دانیشتوان.\nئەو بەرپرسەى نەتەوە یەکگرتووەکان ئاماژە بۆ ئەوەش دەکات، گەورەترین کاریگەرى ئابوورى کە دووچاری عێراق بووە، قەیرانى دابەزینى نرخى نەوتە کە بەهۆى پەتاى کۆرۆناوە ڕوویداوە و ئەوەش واى لێکردووە لەگەشەپێدانى ئابوورى ڕایبگرێت.\nبارا بارا دەشڵێت، حکومەت پارەى پێویستى لەبەردەستتدا نیە خەرجى بکات بۆ پێداویستییە سەرەکیەکان و گەشەى دانیشتوانیش بەشێوەیەکى گشتى زیاد دەکات، ئەوەش وا دەکات پێشبینەکان ئاماژە بۆ ئەوە بکەن ژمارەیەکى زۆر لەخەڵکى بکەونە ژێر هێڵى هەژارییەوە.\nبەرپرسەکەى نەتەوە یەکگرتووەکان ئەوەشى ڕونکردووەتەوە، ڕاپۆرتەکە دوو ڕاسپاردەى سەرەکیشى ئاڕاستەى حکومەتى عێراق کردووە بۆ چارەسەرى دۆخەکە، کە ئەمانەن:\nیەکەم: دەبێت حکومەت بەسیاسەت و دامەزراوەکانیدا بچێتەوە، بۆ ئەوەى بتوانێت پلانێک بۆ کورتهێنانى ئابوورییەکەى دابنێت.\nدووەم: حکومەت هەستێت بەجێبەجێکردنى چەند بڕیارێک کە یارمەتى چینە لاوازەکانى وڵات دەدات.\nموقتەدا سەدر: داخم بۆ عێراق گورگ و دڕندە و ئەسپێ و کولە زاڵ بوون تێیدا\n2020.10.17 - 21:27\nشوێنەكانی سەنتەری هەماهەنگی هاوبەشی پێشمەرگە و سوپای عێراق لە كەركوك ئاشكرا دەكرێن\n2020.10.17 - 23:26


به‌وێنه..كازمى سه‌ردانى خانه‌واده‌ى شه‌هید ڕیهام یه‌عقوب له‌به‌سڕه كرد » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nبه‌وێنه..كازمى سه‌ردانى خانه‌واده‌ى شه‌هید ڕیهام یه‌عقوب له‌به‌سڕه كرد\nمسته‌فا كازمى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه چه‌كداره‌كان ،ئه‌مڕۆ شه‌ممه،سه‌ردانى خانه‌واده‌ى شه‌هید ڕیهام یه‌عقوب له‌به‌سڕه كرد.\nنوسینگه‌ى ڕاگه‌یاندنى سه‌رۆك وه‌زیران له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)بڵاویكرده‌وه"مسته‌فا كازمى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه چه‌كداره‌كان ،ئه‌مڕۆ شه‌ممه،سه‌ردانى خانه‌واده‌ى شه‌هیدى تیرۆركراو ڕیهام یه‌عقوب له‌به‌سڕه كرد.\nجێى ئاماژه‌پێكردنه مسته‌فا كازمى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه چه‌كداره‌كان ،ئێواره‌ى ئه‌مڕۆ شه‌ممه،گه‌یشته پارێزگاى به‌سڕه وله‌گه‌ڵ فه‌رمانده ئه‌منى وسه‌ربازییه‌كان له‌باره‌گاى فه‌رمانده‌یی پارێزگاكه كۆبووه‌وه.


خاوه‌ن ستودیۆكانی وێنه‌گرانی سلێمانی دێنه ده‌نگ ، و هۆشدرای ده‌ده‌ن\nمامۆستا جه‌مال ساڵح\n842 جار بینراوە 17/5/2016 05:15 PM\nئاماده‌كردنی _ هه‌ورامان خالد\nكاركردنی كاری فۆتۆگرافی له‌سه‌ره شه‌قامه‌كان له‌سلێمانی به‌شێوه‌ی نایاسایی خاوه‌ن ستۆدیۆكان دێنێته ده‌نگ ، و هۆشداری له مه‌ترسی ئه‌وكاره‌ده‌كه‌ن به‌وه‌ی كه گرتنی وێنەی کچ و ژن له شوێنانه كه نه مۆڵه‌تی یاسایان هه‌یه نه هیج دوکان و شوێنێک کە ئەم فۆتۆیانە بتوانرێت لەئایندەدا پاڕێزراوبێتوو بتوانرێت جارێکی دی سوودی لێببینرێت .\nکارکردنی ئەو فۆتۆگرافەرانەی کەبەبێ مۆڵەت و ستیۆدیۆ کارەکەن بوتە جێ نارەزای ستیۆدیۆکانی سلێمانی ، وکارکردنیان بە نرخێکی گرانتر لەو نرخەی کۆمەڵەی وێنەگرانی سلێمانی دای ناوە ئەمەش چەندین نارەزای لێکەوتوتەو بوه‌تە هۆکاری ئەوەی ستیۆدیۆ بەناوبانگەکانی (ڕێڤان ، ئانی ، جیهان ) پەنابەرن بۆ کۆمەڵەی وێنەگران و داوای ئیجرائەتی یاسای بکەن کە ڕێگەچارەیە دانرێت.\nله‌وباریه‌وه به‌وته‌ی خاونی وێنه‌گران كه بۆ سنور میدیا دوان ، وتیان ، ئێمە زەره‌ره دەكه‌ین به‌وه‌ی پاره به کرێ دوکان وکارمەند دەدەین ئەگەر وابڕوات ناچارین ئیمەش ستیۆدیۆکانمان داخه‌ین .\nوتیاشیان ، ئەوکەسانە هەستاون بەم شێوازەکارکردنە و بردنی موشتەری ئێمەو وە تێکدانی کاری فوتوگرافی ئەویش بەوشێوازەی کە کارەکانیان هەڵەی فۆتۆی تێدایە زۆر هەڵەی کە کە نابێ فوتوگراف بیکات.\nوەک سنور میدیا سەردانی کۆمەڵەی وێنە گرانمان کردوو لەگەڵ مامۆستا جەمال ساڵح بەرێوبەری کۆمەڵەی وێنە کران باسمان کرد بەم شێوەیە دوا بۆمان\nئێمە وەک کۆمەڵەی وێنەگران هەمیشە پاپەند بووینە بەو یاساو نوسراوەکانەوە ، وە ئێمە وەک کومەڵەی وێنەگران چەندین جار نوسراومان کردوە بۆ وەزارەتی رۆشنبیری کە ئیجرائەتی یاسی بکەن لەگەڵئەم فۆتۆگرافەرانەدا کە بێ مۆلەت و ئەندام نەبوونیان لە کۆمەڵەی وێنەگران کاری فۆتۆ گرافەری دەکەن بەشێوازی گەڕۆک وە ئەوکەسانەی کەمافی فۆتۆگرافەریان هەیە ئەوانەن کەوا کار بۆ ستیۆدیۆ یاخود مووختەبەر دەکەن کە مۆڵەتی کارو دوکانیان هەیە وە ئەوکەسانەش کە بوبژێوی ژیانیان ئەم کارە دەکەن بەڕێگای یاسای\nوتیشی ، ئێمە داواکەین لە بەڕێوبەرایەتی باخچەکان وە دەزگا ئەمنیەکان کە داوای مۆڵەتی کارکردنی کۆمەڵەی وێنەگرانیان لێبکرێت ئەگەر هاتوو مۆڵەتیان نەبوو یاخود ئەندام نەبوون دەزگا ئەمنیەکان دەست بگرن بەسەر کامێرەکانیانداو بدرێنە یاسا .\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد ، لەکاتی ئیستادا ئەبینین لە تۆری کۆمەلایتی فەیسبوک و ئینستاگرام چەند کەسێک پەیدابوونە بەناوی تەمەن ماکس و حەمە فۆتۆگرافەروو زوری دی کەهیچ کەس لەوانە ڕێگە پێدراونین بۆ کاری فۆتۆ گرافەری ئەم کەسانە بەدەر لەوەی کارەکەیان یاسای نیە هەستاون بەگرتنی وێنەی سێلفی لەگەل ئەوکەسانەی کەکاریان بۆ دەکەن کەئەمە ڕێگە پێدراونیە و گرتنی وێنەی کچ و ژن کەئەمیش کێشەیەکی گەورەیە بو سەر کۆمەڵگاو چونکە ئەم کەسانە هیج دوکان و شوێنێک نیە کە ئەم فۆتۆیانە بتوانرێت لەئایندەدا پاڕێزراوبێتوو بتوانرێت جارێکی دی سوودی لێببینرێت .\nڕوونیشی كرده‌وه ، پاپەندیش نین بەو برە پارەی کە دیاری کراوە بۆ گرتنی وێنە چونکە زور لەوە زیاتر وەردەگرن ئەمەش پێشێل کردنی بریاری کومەڵەی وێنەگرانە داوادەکەین لەو کەسانە کە سەردانمان بکەنوو بەشداری خولەکانمان بکەن و زانیاری زیاتر وەرگرنوو وە مولەتی کارکردنیش چونکە تا ئیستا ئێمە 18خولمان کردوتەو سەرکەوتوانە بەرێوە چوە وە ئەوکەسانەش کە خوولەکەیان تەواو کردوە مۆڵەتمان پێداون کاربکەنوو ئەندامی کۆمەڵەی وێنەگران بن .\nلەکوتایدا دەست خۆشی لە ئاسایشی سلێمانی دەکەم کە هەمیشە هاوکارمان بوونە هەرکات ستیودیو دوکانێک دانرابێ داوەی پشتگیری ئێمەیان کردوە کەئەم جی دڵ خوشیوو ئەمنی شارەکەیە .


کۆبونەوەی نائاسایی نوێنەرایەتی و کۆمیتەکانی(پاکPAK) لە ئوروپا! | نوێنەرایەتی ئوروپا پارتی ئازادیی کوردستان\nکۆبونەوەی نائاسایی نوێنەرایەتی و کۆمیتەکانی(پاکPAK) لە ئوروپا!\nکاتژمێر 19:00ی دوانیوەڕۆی ڕۆژی سێ شەممە ڕێکەوتی 14ی گووڵانی ساڵی 2721ی کوردی، ھاوکات لەگەڵ 4ی مای ساڵی 2021ی زایینی، بە ئامادەبوونی بەرپرسی نوێنەرایەتی ئوروپای (پارتی ئازادیی کوردستان) کۆبونەوەیەکی نائاسایی بەرپرسی سەرجەم کۆمیتەکانی ڕێکخستنی (پاکPAK) لە وڵاتانی ئوروپایی بە شێوەی ئۆنلاین بەڕێوەچوو.\nسەرەتای کۆبونەوەکە بە خوێندنەوەی سروودی نەتەوەیی ئەی ڕەقیب و خوولەکێک وەستان بۆ ڕێزگرتن لە گیانی پاکی شەھیدی سەرکردە سەعید یەزدان پەنا و سەرجەم شەھیدانی ڕێگای ڕزگاری و سەربەخۆیی کورد و کوردستان دەستی پێکرد.\nدواتر هەڤاڵا “ئەفشار ئەقدەسی” ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی و بەر پرسی نوێنەرایەتی ئوروپایی PAK، تیشکی خستە سەر بابەتێکی ھەستیار و گرینگ کە پێویستە ئەندامانی (PAK) زۆر بە وشیاریەوە ھەڵس و کەوتی لەگەڵ بکەن .\nدواتر ھەر کام لە بەرپرسانی کۆمیتەکانی ڕێکخستنی پارتی ئازادیی کوردستان لە وڵاتانی ئوروپایی وێڕای گرینگیدان بە بابەتەکە، سەرنج و بۆچونەکانی خۆیان لەو پێوەندیەدا خستە ڕوو و جەختیان لەسەر ئەوە کردەوە کە ئەمجارەشیان ھەموومان بە ھاوکاریی یەکتر دەتوانین ئەو پلانە نگریسەی کۆماری سێدارەی داگیرکەری ئێران وەک ھەموو جارانی پێشووتر شکست پێ بێنین و بیکەین بە بڵقی سەر ئاو.\n16ی گوڵانی ساڵی 2721ی کوردی\n6ی مای ساڵی 2021ی زایینی


باله‌جیاتی به‌رمیلله باروت،………! – Denegkan\nباله‌جیاتی به‌رمیلله باروت،………!\nbyتاهیر\tAugust 9, 2008\tگشتی\nباله‌جیاتی به‌رمیلله باروت، به‌رمیلله تۆوی گوڵی ڕه‌نگاو ڕه‌نگ بۆ خه‌ڵکی که‌رکوک بێت!\nئه‌گه‌ر به‌رمیلله باروت ڕه‌مزی کوشت و بڕی و لێکترازان و نه‌مان بێت، ئه‌وا ده‌کرێت ئه‌و دسه‌ته و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی که ئه‌م بیرۆکه‌یان کرد به‌تایبه‌ت مه‌ندێتی شوێنێکی وه‌ک که‌رکوک، به هۆکاری هه‌ڵگیرسانی ئه‌و شه‌ڕو مه‌ینه‌تیانه بزانین که ڕووبه‌ڕوی دانیشتوانی که‌رکوک ده‌بێته‌وه. له کاتێکدا خه‌ڵکی ئاسایی ئه‌و شاره خوازیاری جۆرێک له‌و به‌رمیلله باروته نین و ده‌خوازن ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاته سیاسیه‌کانی ئه‌مڕۆی عێراق و ده‌ره‌وه‌ی عێراق لێیان بگه‌ڕێن، ئه‌وان له جێی ئه‌و به‌رمیلله باروته تۆیی هه‌زاران گوڵی ڕه‌نگاو ڕه‌نگ بۆ شاره‌که‌یان بچێنن.\nشاری که‌رکوک به جیاوازتر له زۆربه‌ی شاره‌کانی دیکه‌ی عێراق بووه به خاوه‌نی تایبه‌ت مه‌ندیه‌کی زیاتر، ئه‌م جیاوازیه‌ش نه‌ک هه‌رته‌نها له‌به‌ر هۆکاری جیوازی جۆری ڕه‌گه‌زه جیاوازه‌کانی ناو خه‌ڵکه کورد و عه‌ره‌ب و تورکمان و ئه‌وانی دیکه‌ی که هه‌یه، به‌ڵکو جۆری جیاوزیه‌ک که له خودی ئه‌و مه‌زنێتی ڕاده ئابوریه‌ی هه‌یه‌تی، واته ئه‌و به‌رهه‌مه سروشتیه خاوه‌ی که ناوی (نه‌وته). ئه‌م ململانێ و تا سنوری کوشت و بڕیه  پێم وایه هۆکاره سه‌ره‌کیه‌که‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ بارودۆخی ڕووه ئابوریه‌که‌ی، ئه‌گه‌ر نا زۆر جێگای دیکه له عێراقدا به شێوازی جۆراوجۆر دانیشتوانی پێکهاته جیوازه‌کان پێکه‌وه تێیدا ده‌ژین و به ئه‌ندازه‌ی مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک مشتومڕه‌کان توند نه‌بوه‌ته‌وه. مه‌گه‌ر له‌ناو شاره شیعی نشێن و سونی نشیه‌کاندا نه‌بێت ئه‌ویش ته‌نها هۆکاریان ئه‌و هێز و بزوتنه‌وانه‌ن که سه‌رتاپا گیرۆده‌ی شوفێنیست و ده‌مارگیری عه‌شایه‌ری و دینی بوون، و ڕقه ده‌ره‌کیه‌کانیان هۆکارێکن بۆ لیکترازانی ئه‌و په‌یوه‌ندیه له مێژینه‌ی هه‌یانبوه، هه‌ر له ته‌داخولاتی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئیسلامی ئێرانه‌وه تا ده‌گات به ده‌سه‌ڵاته سونیه‌کانی وڵاتانی عه‌ره‌بیی.\nئه‌و لایه‌نه‌ی که‌رکوکی شوبهاند به به‌رمیللێک باروت، ڕه‌نگه ئه‌م داهێنانه ترسناکه ته‌نها به‌رهه‌می ئێستا نه‌بێت هێنده‌ی ڕه‌گ و ڕیشه‌که‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ده‌ورانی وه‌ده‌ر نانی ئیمپراتۆریه‌تی (عوسمان)ی و هاتنی ده‌سه‌ڵاتی ده‌ره‌کی ئه‌وکاتی (ئینگلیز و فه‌ره‌نساییه‌کان)(له نوسینه‌کانی مامۆستا عه‌لی وه‌ردیدا ئیشاره‌ت به‌و بارودۆخه‌ی ده‌ورانی ساڵی 1922 ده‌کات، به‌جۆرێک هاوشێوه‌ی ئه‌م ته‌نگه‌ژه‌ییانه‌ی ئێستایه) که دواجار به پێی به‌رژه‌وه‌ندیه ئابوری و سیاسیه‌کان عێراق وه‌ک وڵات که‌وته ژێر ده‌ستی (ئیمپراتۆریه‌تی ئینگلیزیه)وه. ئه‌و ده‌ورانه‌ش جێگایه‌کی وه‌ک که‌رکوک و ویلایه‌تی موسڵ که تورکیای سه‌رده‌می ئه‌تاتورکیش ده‌یخواست بکه‌وێته ژێر ده‌ستیه‌وه، ته‌نها هۆکار هه‌ر ڕوه ئابوریه‌که‌ی بوو، نه‌ک ئه‌وه‌ی ئه‌م ده‌توانێت ژیانێکی باشتر بۆ خه‌ڵکه‌که‌ی دابین بکات.\nتائیره وه‌ک ڕووه ڕابردوه‌که‌ی و ئه‌و ته‌نگوچه‌ڵه‌مانه‌ی که ته‌نها ده‌سه‌ڵاته یه‌ک له‌دوای یه‌که‌کان نه‌یان توانیوه له‌سه‌ری ڕێک بکه‌ون، ته‌نها به‌هۆکاری به‌های گرنگی خودی ئه‌و ڕاده‌یه له ئابوریه‌ک که له ژێر زه‌ویه‌که‌یدایه.\nبه‌دوای ڕوخانی ڕژێمی به‌عسه‌وه، و به‌هاتنی داگیر کاری ڕژێمی ئه‌مریکایی، ئه‌و جێگایانه‌ی که له عێراقدا خاوه‌ن سامانی سروشتی نه‌وتن پێم وایه هه‌موو ڕابه‌رایه‌تیه‌که‌ی له ژێر کۆنترۆڵی خودی ده‌سه‌ڵاتی سه‌ربازی ئه‌مریکادایه و هه‌ر بوونی ئه‌و ژێرخانه گرنگه‌ش بوو پاڵی به‌ده‌سه‌ڵاتێکی زلهێزی وه‌ک ئه‌مریکا نا به ڕوخانی ڕژێمی دڕنده‌ی به‌عس و خۆی وه‌ک یه‌ک لاکه‌ره‌وه‌ی ئاینده‌ی عێراق و ناوچه‌که‌ش پێناسه بکات،\nده‌کرێت خودی ئه‌حزابه سیاسیه‌کانی عێراقیش به‌به‌شێک وه‌ک له‌و شه‌راکه‌ته ئابوری و سیاسیه هه‌ڵبسه‌نگێنین و هه‌ر له‌و کایه ئابوریه‌شه‌وه ئاستی دڵسۆزی و به‌ته‌نگه‌وه هاتنیان سه‌یر بکه‌ین بۆ خه‌ڵکه‌که‌ی، واته ئه‌وان شه‌ڕه‌کانیان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تمه‌ندی خۆیانه نه‌ک بۆ دابین کردنی شایسته‌یی ژیانێکی ئابرومه‌ندانه بۆ خه‌ڵکه‌که‌ی.\nباشترین ده‌لیلیش له په‌راوێزی ئه‌و سه‌ردانه‌ی به‌ڕێز (مه‌سعود به‌رزانی و جێگره‌که)ی بوو بۆ شاری که‌رکوک، ئه‌مڕۆ واته 08/08/2008 له‌و چاوپێکه‌وتنه یه‌ک له دوای یه‌کانه‌ی به‌شه جیاوزاه‌کانی ناو پێکهاته‌ی خه‌ڵکی که‌رکوک به‌کۆی ده‌نگه جیاوزه‌کان ئه‌وه ده‌بینرا و ده‌بیسترا که ئه‌و خه‌ڵکه بۆخۆیان له مێژه ڕاهاتون به شێوه ژیانێکی دۆستانه و دراوسێیانه، تا ئه‌ندازه‌ی ژن خواستن له یه‌کتری و به‌شدار بوون له خۆشی و ناخۆشیه‌کانی ژیانی ڕۆژانه‌یاندا، ئه‌و ده‌ربڕینه سادانه‌ی ناو ئه‌و خه‌ڵکه ئه‌وه‌ی ده‌رده‌خست ئه‌وان خاوه‌نی ئه‌و گرفتانه نین که ڕووبه‌ڕویان ده‌بێته‌وه، هێنده‌ی ئه‌وه‌ی خودی ده‌سه‌ڵاته سیاسیه‌کان به‌رپرسیارن لێی. لێره‌دا جوانترین ئاستی ساده‌ی هوشیاریه‌ک به‌رچاو و دیده‌ن ده‌که‌وێت ئه‌ویش ئه‌وه‌یه، ئێوه‌ی ده‌سه‌ڵاتدار شه‌ڕمان لێلاده‌ن ئێمه ده‌توانین پێکه‌وه بژین؟ که‌واته مێژوی ده‌سه‌ڵاته سه‌رو خه‌ڵکیه‌کان هۆکاری بارگرژی و نه‌هامه‌تیه‌کانن نه‌ک خودی ئه‌و خه‌ڵکه‌ی که خۆیان به بێئاگا کراون به دوژمنی یه‌کدی! ئایا ئه‌گه‌ر که‌رکوک ئه‌و به‌رهه‌مه(نه‌وتیه) زه‌به‌لاحه‌ی نه‌بوایه له زه‌ویه‌که‌یدا که‌س هه‌بوو له‌ده‌سه‌ڵاته سیاسیه‌کانی ده‌روه و ناوخۆ لێی به‌ئاگا بوایه؟ دیاره ئێستاش که‌س خۆی ناکات به خاوه‌نی و ئه‌و شاره بووه به دیمه‌نێک له ناشیرینی!!!!!!!\nئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌مڕۆی عێراق ده‌خوازێت پرس به‌خه‌ڵکی که‌رکوک بکات، با بتوانن له ڕیفراندۆمێکی سه‌ربه‌خۆدا خودی ئه‌و خه‌ڵکه ئاینده و چاره‌نوسی خۆیان دیاری بکه‌ن. نه‌ک له‌ژێر زه‌بری هه‌ڕه‌شه‌ی شۆڤێنیانه و تا ئه‌ندازه‌ی ملکه‌چ کردنی به‌زۆری خه‌ڵکی که ده‌بێت به زۆر و له ژێر فشاردا بخرێنه ناو ده‌نگدانه‌وه. بۆیه له‌ته‌نها بارودۆخێکی ئازادانه‌دا خه‌ڵکی که‌رکوک ده‌توانن بڕیار بده‌ن ده‌خوازن سه‌ربه عێراق بن یان کوردستان، دیاره ته‌نها به ڕیفراندۆمێکی ئازادانه‌ش ده‌توانرێت ئاینده‌ی سه‌رجه‌م خه‌ڵکی کوردستانیش دیاری بکرێت له مانه‌وه‌یان له چوارچێوه‌ی عێراقدا یان به‌سه‌ربه‌خۆیی له چوارچێوه‌ی کوردستاندا بژین. بێجگه له‌م تێڕوانینه ته‌نها ده‌کرێت بڵێین ده‌سه‌ڵاته زلهێز و ناوچه‌یی و ناوخۆییه‌کان هۆکاری هاورده‌ی ئه‌و به‌رمیلله باروته‌ن و به خه‌ڵکی ئه‌و شاره‌یدا ده‌ته‌قێننه‌وه.\nبه‌ده‌ر له خواستی ده‌سه‌ڵاته به‌رژه‌وه‌ند خوازه‌کانی ئه‌مڕۆ، ده‌کرێت بڵێین خه‌ڵکی که‌رکوک و زۆرینه‌ی گشتی عێراق له‌بری ئه‌و هه‌موو ده‌رد و به‌ڵایه ده‌خوازن ژیانیان و ئه‌مڕۆ و ئاینده‌یان بۆ بکرێت به گه‌ڕانه‌وه‌ی شوناسی ئینسان دۆستی و یه‌کسانی بوونیان له‌سه‌رجه‌م کایه فه‌رهه‌نگی ئابوری و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانیان بۆ دیاری بکرێت، به‌م ئامانجه به‌نرخه ده‌توانرێت شه‌ڕومه‌ینه‌تیه‌کان دوربخرێته‌وه له ژیانێک که زه‌مانێکی دورودریژه به‌ئه‌ندازه‌ی ده‌سه‌ڵاته چینایه‌تیه‌کان یه‌خه‌ی پێگرتوون.\nPrevious سەرنجێك لەبارەی میدیای دیجیتالیو ئاوابوونی روَژنامەی كاغەزدا\nNext راگەیاندن لە سێبەرى جیهانگیریدا


كۆمەڵ چاوەڕێی دوو بژاردەیە\nهەواڵ / کوردستان :: 13/11/2018 :: 204 جار بینراوە\nسەركردەیەكی كۆمەڵی ئیسلامی رایدەگەیەنێت، بۆ بەشداربوونیان لەحكومەتی نوێی هەرێم یان ئۆپۆزسیۆنبوونیان چاوەڕێی لایەنی براوەن و دەڵێت "دەبێت بزانین بەشداری لایەنەكان تەنها رەمزی دەبێت یان بەڕاستی شەراكەتی راستەقینەیە".\nفاروق عەلی، ئەندامی سەركردایەتی كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان بەدواڕۆژی راگەیاند: چاوەڕێی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی پەرلەمان و لایەنی براوەن بۆ دانوستان تا بزانن بەرنامەیان چییە و شێوازی بەشداربوونی لایەنەكان چۆن دەبێت، ئایا بەشداربوونی لایەنەكان تەنها رەمزی دەبێت یان بەڕاستی شەراكەتی راستەقینە دەبێت.\nناوبراو وتی: "لایەنەكانی دەسەڵات ئەوەی كاتی بانگەشە رایانگەیاندووە كۆتایی بە قەیران دێت و قۆناغێكی نوێ دەستپێدەكات، یان ئەم حكومەتەش هەر كۆپی حكومەتەكانی رابردوو دەبێت، كۆمەڵ ئەوانە دەخاتە بەرچاوی خۆی، ئەو حاڵەتانە هەیە و كۆمەڵیش ئەگەرەكانی بە كراوەیی هێشتۆتەوە و نایەوێت پەلە بكات".\nسەبارەت بە وەرگرتنی رای كادیرانیان بۆ چوونە نێو حكومەت یان ئۆپۆزسیۆنبوون، فاروق عەلی ئاماژەی بەوەكرد: دەبێت بەرچاوڕوونیمان هەبێت، كاتیك سەركردایەتی ئەو كۆبوونەوەیە دەكات ئەگەر وتی ناڕۆمە نێو حكومەتەوە دەبێت بەهانەی هەبێت و ئەگەریش وتی دەڕۆم دەبێت بەرچاوڕوونی هەبێت، جارێ لەبەرئەوەی نازانین شێوازی حكومەتەكە چۆنە، بۆیە رای كادیرانمان وەرنەگرتووە".\nئەو سەركردەیەی كۆمەڵ بەمافی حیزبەكەیانی دەزانێت پشكی لە سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان هەبێت و وتی: "لەبەرئەوەی لە پەرلەمان وجودمان هەیە و بۆ نەهیشتنی فیفتی بە فیفتی، مافی خۆمانە پشكمان لە سەرۆكایەتی پەرلەمان هەبێت".\nسەبارەت بە لێدوانی هەندێك سەركردەی پارتی كە دەڵێن، بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێ نیوەی رێگەكەیان بە تەلەفۆن بڕدراوە و نیوەی دیكەی بۆ دانیشتنی فەرمییە، فاروق عەلی دەڵێت: "ئەوە زۆر جێی سەرنجە، ئەگەر حكومەتێك بیەوێت كۆتایی بە قەیرانەكان بێنێت و ئەو هەموو بەڵێنەی لە كاتی بانگەشە بە هاوڵاتیانیانی دابێت، ئێستا بە تەلەفۆن رێككەوتبن، پێموانییە حكومەتێكی سەركەوتوو بە تەلەفۆن پێك بهێنرێت".\nپپێداچوونەوە: ئارام غەفور


سەرۆک ترامپ داوا دەکات ئەنجامدەری هێرشە تیرۆریستییەکەی مانهاتن لە سێدارە بدرێت\nسەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ داوای کرد ئەنجامدەری هێرشە تیرۆریستییەکەی نیویۆرک کە بووە هۆی کوژرانی هەشت کەس لە سێدارە بدرێت، ئەنجامدەری هێرشەکەش پەنابەرێکی ئۆزبەکییە و بە تیرۆریست ناودێری کرد.\nلێکۆڵەرەوەکان لێپێچینەوەیان لە سەیفوڵا سایبۆڤی تەمەن 29 ساڵ کرد کە دوای ئەوەی پۆلیس تەقەی لێکرد بردیان بۆ نەخۆشخانە و دەستگیریان کرد. بەپێی ئەو داوایەی لەدژی بەرزکراوەتەوە سایبۆڤ بە لێکۆڵەرەوانی وت دوای ئەوەی سەیری گرتە ڤیدیۆکانی داعشی کردووەبیرۆکەی هێرشە تیرۆریستییەکەی بۆ هاتووە و دەستی کردووە بە پلاندانان بۆ هێرشەکە کە ڕۆژی سێشەممە ڕوویدا.\nسەرۆک ترامپ لە تویتەر نوسیویەتی " تیرۆریستەکەی نیویۆرک خۆشحاڵ بووە و داوای بەرزکردنەوەی ئاڵای داعشی کردووە لە ژوورەکەی لە نەخۆشخانە. هەشت کەسی کوشتووە و 12کەسی دیکەی بە سەختی بریندارکردووە. دەبێت لە سێدارە بدرێت."\nتۆمەتەکان ئاڕاستەی سایبۆڤ کران کە پەنابەرێکی ئۆزبەکییە و لە ویلایەتی نیوجێرزی دەژی، بە تۆمەتی ئەوەی پشتیوانی ماددی ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بیانی کردووە بەدیاریکراوی ڕێکخراوی داعش، هەروەها بە تۆمەتی ئەنجامدانی کردەوەی توندوتیژی و کوشتنی هەشت کەس بە ئوتومبێلەکەی.


پاش ئاشکرا بوونی سەرەداوی گەیشتنی هەواڵی ڕووداوە سەرسوڕهێنەرەکە بە یەهود، لێرەدا پێویستە هەندێك لە دیارترین ئەو ڕەخنانە بهێنینە بەر باس کە لەو بەرهەمانەدا لەم ڕووداوە گیراون.\nئەم بەڕێزانە ڕەخنەی فرەیان لە زنجیرە دراماکەی یارانی ئەشکەوت گرتووە و فرە لەسەر فیلادلفیا ڕادەوەستن، دەیانهەوێت بەم هۆکارە ڕووداوەکە لە ئوردون ببەنەوە دەرەوە و بیگێڕنەوە بۆ ئەو شوێنەی کە مەسیحییەکان بڕوایان پێیەتی کە ئەویش بریتییە لە ئێفیسوس.\nدیارە کە ناوچەی ئوردون ناوچەیەکی گەلێك گرنگی مەسیحی و یەهودییەکان بووە، ماوەیەکی فرەیش لەوێ ماونەتەوە، هەمان ئەو جێیەیە کە پەیامبەرێکی وەکو (لوط) تێیدا ماوەتەوە، هەروەها فیلادەلفیس و پەللا و گەدەرین و گەراسین لە کۆی ناوچەی دە شارەکە پێك دەهێنن، ئەم دە شارە بە گریکی پێیان دەگوترێت (دیکاپۆلیس)، لەو شارانەدا گریکییەکان دەژیان بە سەربەخۆیی، دەکەوتنە ڕۆژهەڵاتی دەریاچەی جەلیل (تەبەڕیە) و ڕووباری ئوردون، پەیوەندی نەتەوەیی و ئابووری ڕامیاری و ڕۆشنبیریان بە یەکدییەوە هەبووە، لە ئوردنیشەوە درێژ بووەتەوە بۆ باشووری سوریای ئەمڕۆ پێکهاتبوو لەم شارانە:\nفیلادەلفیا (عەممانی ئێستا) - Philadelphia\nجرش – Gerasa\nديـون Dion -\nهبوس - (Hippos (Sussita\nقنوات - Canatha\nأم قيس - Gadara\nرفنـا - Raphna\nطبقة فحـل - Pella\nئەم ناوچەیە نێوەندێکی ڕۆشنبیری ڕۆمانی – گریکی بووە و لە نێوان زەریای سامی (نەبتی، ئارامی، یەهودی)، کۆی گشتیان دەگەڕێنەوە بۆ ئەو دەمەی کە گریکییە مەکدۆنییەکان هێرشیان کردە سەر خۆرهەڵات و پاشان شارستانییەتی هێلینستی سەرهەڵدا، هەندێکیشیان پاشتر دروست کران، واتە پاش مردنی ئەلێکسەندەری مەکدۆنی و سەردەمی دەسەڵاتی بەتڵیمۆس و بەتاڵیسمەکان، وە هەندیکیشیان لە1 سەردەمی سلۆکییەکاندا کران کە ئەمانیش هەر گریکی بوون، جێی ئاماژەشە هەم سلوکی و هەم بەتالیسمییەکانیش پاشماوەی دەسەڵاتە گریکییەکەی ئەلیکسەندەرن.\nنزیك بووە لە ناوچەی جەلیل کە دەکاتە باکووری فەڵەستینی ئێستا کە ئەودەم عیسای مەسیح (ﷺ) تێیدا دەژیا و هەر بەو ناوەشەوە دەناسرا، دە شارەکەش کەوتبوونە خۆرئاوا و باکووری خۆرئاوای ئوردونی ئێستا، هەر لە کاتی بوون بە پەیامبەری مەسیحەوە بەشێك لە خەڵکی دە شارەکەش بڕوایان پێی هێناوە، ئەمەیش لە ئینجیلی مەتتا: ئیسحاحی ٤: بڕگەی ٢٣ – ٢٥ دەڵێت:\n"ئینجا عیسا به هه‌موو جه‌لیلدا ده‌گه‌ڕا، له كه‌نیشته‌كان خه‌ڵكی فێر ده‌كرد و مزگێنی پاشایه‌تییه‌كه‌ی ڕاده‌گه‌یاند، هه‌رچی نه‌خۆشی و هه‌رچی نه‌ساغی نێو خه‌ڵك هه‌بوو، چاكی ده‌كردنه‌وه.\nله‌به‌ر ئه‌وه ده‌نگوباسی ته‌واوی سوریای گرته‌وه، ئه‌وانیش هه‌موو نه‌خۆشێكیان ده‌هێنایه لای، به جۆره‌ها ده‌رد و ئازاره‌وه، ئه‌وانه‌ی كه گیانی پیسیان تێدا بوو و فێدار و ئیفلیج بوون چاكیكردنه‌وه.\nجا خه‌ڵكێكی فرە له جه‌لیل و ده شاره‌كه و ئۆرشه‌لیم و یه‌هودیا و ئه‌وبه‌ری ئوردون دوای كه‌وتن".\nکەواتە خەڵکی ناوچەکانی خۆرئاوای ئوردون هەر لە سەرەتای ڕاگەیاندنی پەیامی مەسیحەوە بە تەنگییەوە بوون نەك ئێفیسوس کە هێشتاکە پەیامەکەی بە جوانی پێ نەگەیشتووە!\nهەروەها خودی مەسیح چووەتە ناوچەی دە شارەکەوە و بەتایبەت بۆ شاری جەراسین (گەراسین - گەدەرین) و لەوێ کۆمەڵێك کرداری سەرسوڕهێنەری کردووە کە خەڵکەکە بڕوای پێ بهێنن!\nلەم بوارەشدا ئینجیلی مەرقۆس: ئیسحاحی ٥: بڕگەی ١ – ٢٠ دەڵێت:\n"ئینجا گه‌یشتنه ئه‌وبه‌ری ده‌ریاچه‌كه، بۆ هه‌رێمی گه‌راسین.\nكاتێك عیسا له به‌له‌مه‌كه دابه‌زی، یه‌كسه‌ر له نێو گۆڕستان پیاوێكی تووشبوو گیانی پیسی تێدابوو،\nله‌ناو گۆڕستاندا ده‌ژیا، كه‌س نه‌یده‌توانی چیتر بیبه‌ستێته‌وه، ته‌نانه‌ت به زنجیریش.\nفرە جار به كۆت و زنجیر ده‌به‌سترایه‌وه، به‌ڵام زنجیره‌كانی ده‌پچڕاند و كۆته‌كانیشی ده‌شكاند، كه‌س نه‌یده‌توانی به‌سه‌ریدا زاڵ بێت.\nشه‌و و ڕۆژ به‌رده‌وام له نێو گۆڕستان و له چیاكاندا بوو، هاواری ده‌كرد و به به‌رد له‌شی خۆی بریندار ده‌كرد.\nكاتێك له دووره‌وه عیسای بینی، ڕایكرد و كڕنۆشی بۆ برد.\nبه ده‌نگێكی به‌رز هاواری كرد: چیت له من ده‌وێت، ئه‌ی عیسای كوڕی خوای هه‌ره‌به‌رز؟ سوێندت ده‌ده‌م به خودا، ئه‌شكه‌نجه‌م مه‌ده!\nچونكه عیسا پێی فه‌رمووبوو: ئه‌ی گیانی پیس، له پیاوه‌كه وه‌ره ده‌ره‌وه!\nئینجا لێی پرسی: «ناوت چییه؟»\nپێی گوت: «ناوم لێگیۆنه، چونكه ئێمه زۆرین.»\nزۆریش له عیسا پاڕایه‌وه نه‌یاننێرێته ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌كه.\nله‌وێ ڕانه به‌رازێكی گه‌وره له قه‌د شاخه‌كه ده‌له‌وه‌ڕان،\nگیانه پیسه‌كان له عیسا پاڕانه‌وه: بماننێره ناو به‌رازه‌كان، با بچینه ناویان.\nئه‌ویش ڕێی پێدان. گیانە پیسه‌كان هاتنه ده‌ره‌وه و چوونه نێو به‌رازه‌كان، ئینجا ڕانه‌كه كه نزیكه‌ی دوو هه‌زار ده‌بوون، به خێرایی له قه‌راغی شاخه‌كه‌وه بۆ ناو ده‌ریاچه‌كه هه‌ڵدێران و خنكان.\nبه‌رازه‌وانه‌كان ڕایانكرد، هه‌واڵیان دا به شار و كێڵگه‌كان. خه‌ڵكه‌كه‌ش هاتن تاكو ببینن چی ڕوویداوه.\nهاتنه لای عیسا، بینییان ئه‌وه‌ی له‌شكرێك گیانیی پیسی تێدابوو، دانیشتووه و پۆشته‌یه و بە ئاوەزە، جا ترسان.\nئه‌وانه‌ش كه بینیبوویان چی به‌سه‌ر به‌رازه‌كان و كه‌سه‌كه هات كه گیانی پیسی تێدابوو، ڕووداوه‌كه‌یان بۆ خه‌ڵكه‌كه گێڕایه‌وه.\nئیتر ده‌ستیان به پاڕانه‌وه كرد له عیسا هەتاكو له ناوچه‌كه‌یان بڕوات.\nكاتێك عیسا سواری به‌له‌مه‌كه ده‌بوو، ئه‌وه‌ی گیانی پیسی تێدابوو، لێی پاڕایه‌وه كه له‌گه‌ڵی بێت.\nڕێگای نه‌دا، به‌ڵكو پێی فه‌رموو: بڕۆ نێو ماڵ و كه‌سوكاره‌كه‌ت، بۆیان بگێڕه‌وه په‌روه‌ردگار چی بۆت كردووه و چۆن به‌زه‌یی پێتدا هاته‌وه.\nجا ڕۆیشت و له ده شاره‌كه ده‌ستی به جاڕدانی گشت ئه‌وه كرد كه عیسا بۆی كردبوو. گشتیان سه‌رسام بوون.".\nکەوایە خودی ئەم ناوچەیە باشترین شوێن بووە بۆ وەرگرتنی ئەو بانگەوازەی کە مەسیح بۆی کردووە و ناوچەیەك بووە خەڵکەکە مەسیحیان تێدا ناسیوە و پێیشنەیەکی باوەڕی بەهێزی هەبووە، بەدەر لەوەی کە نزیکیش بووە لە نیمچە دوورگەی عەرەبییەوە و بۆ یەهودییەکانیش ئاسانتر بووە کە ئاگاداری بابەتەکە ببن.


لە حزوورى حافزى شیرازیدا.\nلە تورکییەوە: یوسف عیزەدین\n(ئەو بابەتەى کە کردوومانەتە کوردى.. بریتییە لە پێشەکییەکى - دانیاڵ لادنسکى - و دوو نموونەى شیعرى و چەند بەشێکى ئەو بابەتەى کە - هنرى س. میندلین - لە کۆتایى دیوانى (گوێم لەقاقاى یەزدان بوو - Heard God Laughing) ى حافزى شیرازی-دا سەبارەت بە ژیانى بڵاوی کردۆتەوە.\nڕەنگە بکەوینە هەڵەوە، ئەگەر بڵێین: (دانیاڵ لادنسکى)، وەرگێڕى دیوانەکەیە، چونکە هەروەک خۆى، لەپێشەکى دیوانەکەدا ئاماژەى بۆ دەکات: شیعرەکانى حافزى لەئینگلیزییەوە کردۆتە ئینگلیزى. هەر بۆیە دەشێت بڵێین دایڕشتۆتەوە.\nڕەنگە ئەزموونیکى لەو چەشنە، سەیر و سەمەرە بێتە پێش چاومان!؟ بەڵام کاتێک کەپێشەکییەکەى -لادنسکى - دەخوێنینەوە..دەگەینە ئەو دەرئەنجامەى، کەئەو عاشقێکى عەوداڵى، دنیاى ڕەهاو جوانى حافزەو ئیدى هێندەى پێى کرابێت و بەو چەشنە هەوڵى خستنەڕووى ئەو دنیایەى داوە). وەرگێڕ.\nئازاکردنى رۆحى حافز.\nبەیانییەکى زوو، لەکاتێکدا لەناوچەى مەهرازادى نێوەڕاستى هندستاندا، پیاسەم دەکردو بەنێو ڕێگەیەکى هەردوو لاتەنراو بەدار و درەختدا، گوزرەم دەکرد. بڕیارم دا کەبکەومە کارکردن، لەسەر خودى حافز و تێکستەکانى.\nناوچەى مەهرازاد، دەکەوێتە قەراغ شارى ئەهماد دانگەر. شایانى باسیشە، کە"ئاواتار مەهربابا"ى، ڕێبەرى ڕۆحى هیندییەکان، تا دواهەناسەى ژیانى، لەناوچەى-مەهرازاد-دا، ژیانى بردە سەر.\nئەو بەیانییە، لەگەڵ یەکێک لەموریدەکانى"ئاواتار"دا، کەوتمە گفتوگۆ و باسکردنى "مەولانا جەلالاددینى ڕومى" شاعیر. کەدیارە یەکێک بووە لەو شاعیرە فارسانەى، کەدەمێک ساڵ لەمەو پێش ژیاوە.\nبەپێى ئەو پرۆگرامە زۆر جوان و ناوازەیەى، کەپێشتر پێکەوە، دەرحەق بەشیعرەکانى "رومى"بینیبوومان. شیعرە وەرگێڕدراوەکانى"رومى"، زۆر لەوانى حافز تۆکمەتر و جوانتر دەهاتنە پێش چاوم.\nگوتم :"بۆ دەبێت -ئاواتار مەهربابا- شیعرەکانى حافزى لەشیعرەکانى -رومى-، پێ جوانتر و مەزنتر بێت، لەکاتێکدا شیعرە وەرگێڕدراوەکانى -رومى- بۆ سەر زمانى ئینگلیزى، زۆر لەو شیعرانەى حافز جوانتر دێتە پێش چاو، کەکراوەتە ئینگلیزى".\nهاوڕێکەم لەوەڵامدا گوتى:\n" مەهربابا، پێى وایە کە تا ئێستا هیچ کەسێک نەیتوانیوە، بەجوانى شیعرەکانى حافز وەربگێڕێت".\nهەر کە هاوڕێکەم واى گوت، بە شێوەیەک کە بۆ خۆشم سەرسام بووم، گوتم:\n" دەتوانم وەک پێویست، وەریان بگێڕم".\nگەرچى نە ئەو کاتە فارسیم دەزانى و نەئێستاش، بەڵام هەر چۆنێک بوو، کەوتمە وێزەى هەموو ئەو شیعرانەى حافز، کەپێشتر کرابوونە ئینگلیزى، هەر لەوانیشەوە ئەوەى ئێستام هەڵهێنجا.\nخوێنەرى زمانى ئینگلیزى سەدان ساڵە بەعەزرەتى چێژ وەرگرتنە لەشیعرەکانى حافز: بەڵام بەحوکمى ئەو وەرگێڕانە حەرفییەى کەبۆ شیعرەکانى کراوە، ناکرێت خوێنەر چێژیان لێ وەربگرێت. شایانى باسیشە، کەوەک فارسییەکەى، وەزن و قافیەشى بۆ دانراوە، هەربۆیە لەپێناو پاراستنى فۆرمالیتەى شیعرەکان، وەرگێڕەکان، ڕۆحى شیعرى حافزیان، مەحکومى مەرگ و لەناوچوون کردووە.\nلەکاتێکدا، ڕۆحى شیعرى شیعرەکانى، لێوانلێوە لەبەزەیى و جومبوش و زەوق و قاقاى پێکەنین، پڕە لەخۆشەویستییەکى عاشقانەى گڕگرتوو.\nحافز بەچاوێکى پڕ سەرسامى و تەعەجووبەوە، دەڕوانێتە یەزدانى خوڵقێنەرى کەون و کائینات و شیعرەکانى پڕن لەو چەشن و تەرزە تێڕوانینە.\nهەر بۆیە، ویستم بەپێى پێودانگەکان و مەوداکانى زمانى ئینگلیزى، کار لەسەر ڕەهاکردنى ئەو ڕۆحە شیعرییە بکەم.\nزیاتر شیعرەکانى حافز، سۆناتاى کورتن. سەبارەت بەژمارەى شیعرەکانیشى، کەلەلایەن پسپۆڕانەوە ساغ کراوەتەوە، نزیکەى (800) شیعرێکە، گەرچى هێشتاکە ناکۆکى لەنێوانیاندا هەیە، دەرحەق بەژمارەى شیعرەکانى.\nبەو پێیە دەبینین کەشیعرەکانى زۆر کەمن، بەتایبەت ئەگەر بەراوردیان بکەین، لەگەڵ شیعرەکانى -رومى-.\nئاشکرایە کەزمانى فارسى، زمانێکى لاستیکى و شیاو بەگۆڕانە، لەڕووى ماناوە. هەر بۆیە بۆ هەر شیعرێکى حافز، دەکرێت چەند خوێنەوەیەکى بۆ بکرێت و لەزۆر ڕووەوە تاوتوو بکرێت.\nهەروەک هاوڕێ فارسى زانەکانم دەڵێن، زۆر لەو وشانەى کەحافز لەشیعرەکانیدا بەکارى هێناون، زیاد لەحەوت هەشت واتایان هەیە. هەربۆیە دەکرێت، هەمان کۆپلە شیعرێکى دیاریکراو، بەچەند شێوەیەکى لەیەکتر جیا، وەربگێڕدرێت و هەر وەرگێڕانێکیشى بەڕاست بزانرێت.\nپاش خوێندنەوەى سەرجەم وەرگێڕانە جیاجیاکانى شیعرەکانى حافز. هەمان شتم بینییەوە. هەر کۆپلەیەک لەشیعرەکانى حافز، چەندان شیعرى سەربەخۆى لێ هەڵدەهێنجرێت. کەهەر یەکێکیان ڕەنگدانەوەى، تاکە واتایەکى کۆپلەکەیە.\nهەربۆیە دەکرێت، بەپێى وەرگێڕانە جیاجیاکان، شیعرەکانى تاوتوو و شیکارى بکەین. تاوتووکردنى دەقێکى ئەدەبى ، چ بەواتاى سوود و کەڵک لێ وەرگرتن و خستنەگەڕ و زیندووکردنەوەى دێت. چ بەواتاى تەسلیم بوونمان دێت، کەدیارە لەو کاتەدا، دەکرێت هەست بەڕۆحى شیعرەکە بکەین و خۆمان بدەینە دەم پێشەنگى شەپۆلەکانى.\nئەو شیعرانەى کەلێرەدا وەرم گێڕاون، گەر وشە بەوشەو دەقاو دەق لەگەڵ ئەسڵى شیعرەکانى حافزدا بەراوردبکرێ. ناکرێت بڵێم وەرمگێڕاوە، پێشم وایە لەڕووى تەکنیکى و زانستیشەوە، شیاو و ڕاست وەرنەگێڕدراوبێت. گەرچى حەز دەکەم بەڕاستى وەرم گێڕابێت، بەڵام هێندە دەزانم، کەڕاستگۆ بووم، دەرحەق بەبەرجەستەکردن و خستەڕووى ڕۆحى ئیلاهیانەى شیعرەکان.\nئەو دەقەى کەبەشێوەیەکى سەرەکى لەوەرگێڕانى شیعرەکانى حافزدا، پشتم پێ بەست. وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەى ( وێڵبێرفۆرس کلارک) بوو. کەلەساڵى 1891دا چاپى کردووە.\nئەمە جگە لەسوود وەرگرتن، لەدوا چاپى نوێى شیعرەکانى حافز، کەلەدوو توێى کتێبێکى(1011) لاپەڕەدا، لەئێران چاپ کراوە. کەم تا زۆریش سوودم لەوەرگێڕانەکانى دیکەش وەرگرتووە.\nشایانى باسیشە، کە بە بێ هاریکارى و کۆمەکى ئوستادم (مەهربابا)، مەحاڵ بوو، بتوانم کارێکى ئاوا بەجێ بهێنم.\nدەکرێت بڵێم، هەموو ئەو جوانى و قاقا و جازبییەت و ڕاستییانەى کەلەوەرگێڕانەکەدا، دەکەوێتە پێش چاوتان و هەستى پێ دەکەن، دیارییەکى زاتى ئەوە بۆ من.\nکەمێک وە ئاگا بەوە.\n(کەمێک وە ئاگا بەوە\nیەک هەنگاو، بەنێو دامێنى کراسە نەرمەکەى ئاسماندا\nنەک هەر بەسە، بەڵکو زۆریشە.\nئەڤینى ڕاستەقینە، تەنها یەک دەقیقە دەخایەنێ\nنەک هەر بەسە، بەڵکو بەشى ڕۆژانێکیش دەکات.\nکەلەپێناو ناسینى ئەودا، چێت کردووە.\nبەلقە دارێکى بەهار دەچن..\nزۆر لە دوور دەمێنننەوە..\nدوور لەتیشکى یەزدانیى هاوین.\nوەئاگا بەوە گیانم،\nوەئاگا بەوە، بەرانبەر دڵت..\nهەڵیگرەو بیبەرە نێو دەغڵە فراوانەکانى تیشک.\nجێ بهێڵە، هەناسە بدات\nبڵێ، بەمانگ و خۆر..\nبڵێ، بەدۆستە خۆشەویستەکەمان:\nخۆشەویستم، هەر ئێستا هەڵت دەسێنم\nبۆ ئەو سەما جوانە).\nئەو شتەى کە بە چاو نابینرێت.\n(جارێکیان، لەئوستادەکەى خۆمم پرسى:\nچییە، فەرقى نێوان..\nحافز تەنها هێندەیە:\nخۆیان بدەن، لەکاسە بەتاڵەکانى دەرۆزەییمان\nناڕژێت، تەنها یەک دڵۆپیش\nئەوەى کەبەچاویش نابینرێت،\nئەوەیە کە یەزدان لە کاسەکەى منى ناوە..\nگه‌ر بڕژێت، کاسەم\nنووسینی: هنرى س. میندلین\nهەرچەندە حافز، یەکێکە لەشاعیرە ناسراوەکانى ڕۆژهەڵات، بەڵام سەبارەت بەسەرگوزشتەى ژیانى، زانیارییەکى ڕاست و دروستمان لەبەر دەستدا نییە، تەنانەت بەتەواویش ڕۆژى لەدایک بوون و مردنى، ساغ نەکراوەتەوە. ڕەنگە لەساڵى 1330ز، لەدایک بووبێت و لەساڵى 1388دا، کۆچى دوایى کردبێت. کە لەساڵى لەدایک بوون و مردنى (جۆفێرى چاوسێر)ەوە نزیکە کەدیارە جۆفێرى، بەیەکەمین کەڵەشاعیرێک دەناسرێت، کەبەزمانى ئینگلیزى شیعرى نووسیوە.\nحافز، ناوى (شەمسەدین محەمەد)ە و هەر کە دەستى داوەتە شیعر نووسین، نازناوى (حافز)ى بەکارهێناوە. پێ دەچێت، پاش خەتم کردن و ئەزبەرەکردنى قورئان، ئەو نازناوەى بەخۆ ڕەوا بینیبێت.\nپاش ڕووخانى دەسەڵاتى مەغۆل و تەتەرەکان..لە شارى شیراز، چاوى بەدنیا هەڵهێناوە و زۆربەى ژیانى، لەو شارە پڕ لەباخچەیەدا، بردۆتە سەر.\nحافز لە دەستپێکى ژیانیدا، ژیانێکى ئاسوودەو ساناى بردۆتە سەر. یەکێک بووە، لەسآ کوڕى خانەوادەیەکى و هەژار و نەدار. بابى حافز خەڵووز فرۆش بووە. حافز هەر بە منداڵى و پاش مردنى باوکى، ناچار بووە کەلەفڕنێکدا، دەست بەکارکردن بکات، بەڵام کۆڵى نەداوەو بەبەشێک لەو پارەیەى کەچنگى کەوتووە.. چۆتە مەدرەسەو وانەى قورئان و تیۆلۆژیک و گرامەر و ماتماتیک و ئاسترۆنۆمى خوێندووە. جگە لەفێربوونى خەت خۆشى، کەلەو سەردەمەدا، بەهۆى نەبوونى چاپخانەوە، ڕۆڵێکى زۆر گەورەى بینیوە.\nخەت خۆشى لەو سەردەمەدا، زیاتر وەک پەیامێکى یەزدانى سەیرکراوە، بۆ نووسینەوەى قورئان. بەو حوکمەى، کەبەپێى یاساو دەستوورە ئاینییەکان، وێنەکێشان قەدەغە بووە، هەموو جۆرە وردەکارى و هونەرێک لەخەت خۆشیدا، بەکارهێنراوەو تابڵێى برەوى پێدراوە، شایانى باسیشە، کەپێویستە بزانین، حافز لەخەت خۆشیدا، تا بڵێى بەسەلیقەو پرۆفیشناڵ بووە.\nلەئێراندا شیعر وەک وەک چۆن ئۆپێراى ئیتاڵى، لەئیتالیادا پێگەو دنگەى میللى هەیە. ئاوا پێگەو پایەى هەیە. لەئێراندا مرۆکانى هەرچین و توێژێک، دەرحەق بەو شیعر و شاعیرانەى، کەدەیانەوێت، گفتوگۆ و دەمەتەقێى لەسەر ساز دەکەن. هەمیشە لەئاخافتنەکانى ڕۆژانەشیاندا، ئاماژەیان پێدەدەن و بەنموونە دەیانهێننەوە.\nلەو سەردەمەدا، کەحافز تێیدا دەژیا.. زۆر گرنگى بەشیعر دەدرا. بەڕادەیەک کەهەردەم بۆ نێو مەجلیسى میر و شازادەو دەسەڵاتداران، گاز دەکران. ئەگەر یەکێک لەدەسەڵاتداران، سەرسامى خۆى بەشیعرى شاعیرێک دەربڕى بایەو پێى جوان بایە.. فەرمانى دەکرد، کەهێندەى کێشى شاعیرەکە، زێڕى پێ ببەخشرێت و خەڵات بکرێت.\nحافز هەر لەمنداڵییەوە خولیاى شیعر بووە و تابڵێى بەهرەمەند بووە، دەرحەق بەهەر بابەتێک کەویستباى بینووسێت. هەر ئەمەشە بۆتە هۆى ئەوەى، کەلەتەمەنى بیست ساڵیدا، لەسەرپاکى شیرازدا بناسرێت. ئیدى لەو تەمەنەوە، بووە یەکێک لەو شاعیرانەى کەهەردەم لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە، بانگ دەکرایە نێو مەجلیسان. بەپشتگیرى ئەوانیش توانى مەدرەسەیەک بکاتەوەو خۆشى وەک ئوستادێک، وانەى تێدا بڵێتەوە.\nبەڵام دیارە بەو پێیەى، کەشیعرەکانى لەگەڵ قەناعەت و ڕەوتى ئایینى ئەو دەمەدا نەدەگونجا. جار جارە دەبووە مایەى دەردەسەرى بۆى و ناوى دەخرایە لیستى ڕەشەوە. زۆر جار لەمەدرەسەکەى دوور دەخرایەوەو ڕێگەى پێ نەدەدرا کەلەمەجلیسى نێو کۆشکى دەسەڵاتداراندا ئامادە بێت.\nلەو کاتەدا ناچار دەبوو، کەکار بکات. تابژێوى خۆى خێزانەکەى دابین بکات. شایانى باسیشە، تەنیا کارێک کەبەو دەکرا. بەکارهێنانى تواناو سەلیقەى هونەرییانەى بوو، لەخەت خۆشیدا.\nبەدرێژایى ژیانیشى تەنیا یەک جار لەشیراز، شار بەدەرکرا. پاش گۆڕانى دەسەڵات لەشیرازداو هاتنە سەر حوکمى دەسەڵاتدارێکى نوێ، توانى بگەڕێتەوە.\nکەتەمەنى گەیشتە چل ساڵ، سەرەتا کوڕەکەى و دواتر ژنەکەى، کۆچى دواییان کرد. ئیدى لەو کاتەوە، بەتەنیا ژیانى بردە سەر و زۆرێک لەشیعرە پڕ حەسرەتەکانى، ڕەنگدانەوەى مەرگى ئەوانى پێوە دیارە.\nلە تەمەنى شەست ساڵیدا، هەر بەتەواوى ناو و ناوبانگى، لەزۆر شوێندا دەنگى دایەوەو لەهەموو لایەکەوە موریدانى ڕوویان تێ کرد، کەهەردەم وانەى پێ دەگوتنەوەو ڕێنمایى دەکردن.\nلەحەفتا ساڵیدا، بەبێدەنگى سەرى نایەوەو دنیاى جێ هێشت. موریدەکانى لەژێر ئەو درەختەدا ناشتیان، کەبەدەستى خۆى و لەنێو جوانترین باخچەیەکدا، دڵى پێى دەکرایەوە، ڕوواندبووى.\nپاش مەرگى و بەدرێژایى پێنج سەد ساڵ.. شوێن و مەزارى حافز و سێبەرى درەختەکەى، بووە جێگەى حەسانەوەى هەزاران کەس، کەبەردەوام دەچوونە زیارەتى.\nبەڵام بەداخەوە، لەسەرەتاى چاخى بیستەمدا.. تەنیا شوێنەوارى گۆڕەکەى مابۆوە.. ئەوەبوو لەساڵى 1925دا، حکومەتى ئێران ڕێستۆرەى گۆڕەکەى حافزى کردو باخچەکەشى چاک و نوێ کردەوە. دیارە پارەى چاککردن و هەڵبەستنى گۆڕەکە و نوێ کردنەوەى باخچەکە.. لەلایەنى "مەهربابا"ى ڕێبەرى ڕۆحى هیندییەکانەوە، درایە حکومەتى ئێرانى.\n"مەهربابا" زۆرجار، بەدێڕە شیعرییەکانى حافز.. قسە و ئاخافتنەکانى خۆى تۆکمەو پتەوتر دەکردو دەیکردە مایەى ڕوونکردنەوەى ئەوەى کەدەیویست. "مەهربابا" دەیگوت: ( شیعرەکانى حافز، دەچنە سەر ئەو ڕێگەیەى کەڕۆحگەرایى پێدا گوزەر دەکات، بەسەرجەم نهێنى و پەنهانییەکانەوە). ئاشکرایە کەهەموو گوتارە مەعنەوییەکان، بناغەو بنەمایان عیشقە.\nحافز، هەر لەگەنجییەوە بۆتە موریدى یەکێک لە مەدرەسەکانى سۆفیگەرێتى و میستیک، تادواتر بۆ خۆیشى بۆتە ئوستادى ئەو ڕێچکەیە، شیعرەکانى ڕەنگدانەوەیەکى کلاسیکییانەى سۆفیزمە، کە لەسەر بناغەى تاکڕەوانەى، وابەستەگى خودو یەزدان دامەزراوە.\nبەشێوەیەگى گشتى، لەڕۆژئاوادا.. مستیک و سۆفیگەرێتى، بەباڵێکى ئایینى ئیسلام دەزانرێت. کەبەپێى شوێن و جێگا جیاجیاکان، ناو و شێوەى جودا لەخۆى دەگرێت، بەڵام ئاشکرایە هەر لە سەردەمى گریکەکانەوە، چەشن و شێوەى مستیک و سۆفێتى.. لە ئارادا بووە. کەوابەستەى مەدرەسەى( سۆفیا-Sophia-) بووەو بە( پیتاگۆر-Pitaegor-)و (پلاتۆ-Plato-) ناسراون. لە سەردەمى عیساشدا، بە ئەسەنى و گنۆستیکەکان ناوبراون.\nسۆفیزم، لە ئیسلامدا بەواتاى بێگەردى و پاکى ڕۆح و دەروون دێت. موریدەکانى(ێوف) یان لەبەر کردووە و هەر لەوەشەوە، سۆفییان پێ گوتراوە.\nلەنێوان ساڵانى (800-1400ز) سەدان مەدرەسەى سۆفیگەرێتى کراوەتەوە. هەر بۆ نموونەش، دەکرێت ئاماژە بەمەدرەسەکانى (ڕۆمى و ئیبن عەرەبى) بدەین، وەک پێشەنگى مەدرەسەکانى سۆفیگەرێتى.\nئاشکرایە کەجیاوازى لەنێوان مەدرەسە و ڕێبازەکانى سۆفیگەرێتیدا، بەڕاشکاوى دەبینرێت. لەکاتێکدا ڕێبازێکیان، گرنگى بە ( میدیتاسیۆن ) دەدات لەسۆفیزمدا. ئەوە ڕێبازێکى دیکەیان، کارکردن و خزمەتکردنى بێ بەرانبەر دەخاتە ڕوو. واتە دەبێت لەم دنیایەدا بێ هیچ داواکارى و تەڵەبێک، خزمەت بکەین.\nهەندێکیشیان، خواپەرستى و عیبادەت دەکەنە بەردى بناغەى سۆفیگەرێتى و لەڕێى سەما و گۆرانى و شیعرەوە.. دەیانەوێت، عیشقى ئیلاهى باڵا بەرجەستە بکەن.\nبەو پێیەى کەشیعرەکانى حافز، لەم بوارەدا پێشەنگە. موریدانى ئەم تەریقەتە، گرنگییەکى تایبەت بە شیعرەکانى حافز دەدەن.\n(- دانیاڵ لادنسکى - لەساڵى 1948 لە"میسۆرى وڵاتە یەگرتووەکانى ئەمریکا" چاوى بەدنیا هەڵهێناوە. هەر لەهەڕەتى گەنجێتییەوە، عەوداڵى گەڕان و سەفەرکردن بووە... ئەو بۆشاییە ڕۆحییەى کەلەنێو خۆیدا هەستى پێکردووە.. لەهیندستاندا پڕبۆتەوەو هەر ئەمەش واى لێکردووە، کەشەش ساڵى تەمەنى لەوێدا بەرێتە سەر.\nلەوێ بۆتە هاوڕێى - ماندیلى - کەیەکێک بووە لەموریدانى - مەهربابا - و لەئەنجامى مانەوەشى لەگەڵ ماندیلی-دا زانیارى دەربارەى - حافزى شیرازى - وەچنگ کەوتووە. کە دیارە یەکێک بووە لەو شاعیرانەى کە-مەهربابا- زۆر پێى سەرسام بووە. لادنسکى، لەو دەمەوە دەستى داوەتە، تۆژینەوەو شیکارکردنى شیعرەکانى حافز.. لەئێستاشدا لەباشوورى -کارۆلینا- نیشتەجێیەو هەر بەردەوامیشە لەتوێژینەوەو لێکۆڵینەوە سەبارەت بەدنیاى ڕۆحى خودى حافز ز شیعرەکانى.\nTanrı”nın Kahkahasnı Duydum- Hafiz-ten Aşk Şiirler- Danil Ladinsky- 2005*Mia yayinları İstanbul\n(گوێم لەقاقاى یەزدان بوو- ى حافزى شیرازى. بەسەرپەرشتى (پانتا نیرڤانۆ)و لەلایەن(ئایشە گوڕۆڵ)ەوە لەئینگلیزییەوە، کراوەتە تورکى. دەزگاى چاپ و بڵاوکردنەوەى Mia، ساڵى 2005 چاپ و بڵاوى کردۆتەوە.


دژایه‌تی گه‌نده‌ڵی له‌عێراق... ناوی گه‌وره‌و دێی وێران | نیقاش\nترس له‌بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن\nدژایه‌تی گه‌نده‌ڵی له‌عێراق... ناوی گه‌وره‌و دێی وێران\nله‌م رۆژانه‌دا گه‌نده‌ڵی كارگێڕی‌و دارایی عێراقییه‌كانی سه‌رقاڵكردووه، هه‌موو شتێك به‌ئاڕاسته‌ی دژایه‌تی گه‌نده‌ڵییه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی رووده‌دات له‌و په‌نده زیاتر نییه كه ده‌ڵێت "ناوی گه‌وره‌و دێی وێران".\n7.12.2017 | به‌غدا\nهه‌فته‌ی رابردوو حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق وتی ره‌نگه جه‌نگی دژ به گه‌نده‌ڵی له عێراق له جه‌نگی دژ به رێكخراوی "داعش" قورستر بێت، له‌وه‌شدا راست ده‌كات، چونكه گه‌نده‌ڵی كه به‌درێژایی ده‌یه‌ی رابردوو جومگه‌كانی ده‌وڵه‌تی داڕزاندووه‌و زۆرینه‌ی لایه‌نه سیاسییه به‌شداره‌كانی حكومه‌ت‌و په‌رله‌مانی تێوه‌گلاوه كه جڵه‌وكردنیان ئاسان نییه.\nهاوئاواز له‌گه‌ڵ هه‌نگاوه‌كانی حكومه‌تدا، په‌رله‌مانیش ده‌ستیكردووه به لێپرسینه‌وه په‌رله‌مانییه‌كانی كه وه‌زیران‌و گه‌وره به‌رپرسانی گرتووه‌ته‌وه‌و پێشبینی ده‌كرێت بابه‌تێكی گه‌رم‌وگوڕ بێت‌و ململانێ‌و رێككه‌وتنی نوێی نێوان كوتله سیاسییه‌كانی لێبكه‌وێته‌وه كه ره‌نگه رێچكه‌ی لێپرسینه‌وه‌كانی دژایه‌تی گه‌نده‌ڵی به‌ره‌و هاوپه‌یمانیی نوێ ببه‌ن.\nئه‌و پرۆسه سیاسییه‌ی له دوای ساڵی 2003وه به‌پێی سیستمی به‌شبه‌شكاری تایفی بنیاتنراوه خۆی له دابه‌شكردنی پۆسته حكومییه‌كان به‌سه‌ر حزبه عێراقییه‌كاندا ده‌بینێته‌وه به‌پێی سیستمێكی ورد كه پشتی به دوو بنه‌ما به‌ستووه، یه‌كه‌میان قه‌باره‌ی ئه‌و هێزه‌یه كه پۆسته‌كه ده‌یبه‌خشێت، دووه‌میشیان به‌های ئه‌و داهاته داراییانه‌یه كه پۆسته‌كان په‌یدای ده‌كه‌ن.\nبه‌گوته‌ی به‌رپرسێكی گه‌وره‌ی حكومه‌ت ئه‌مڕۆ هه‌ر حزبێكی به‌شدار له ده‌سه‌ڵاتدا ناوه‌ندێكی هه‌یه پێی ده‌وترێت "نووسینگه‌ی ئابووری" كه ئه‌ركی كۆكردنه‌وه‌ی پاره‌یه بۆ حزبه‌كه له ڕێی ئه‌و پۆسته حكومیانه‌ی خودی ئه‌ندامانی حزب وه‌ریان گرتووه، ئه‌وانیش ئه‌ركیان ئه‌نجامدانی سه‌ودانامه‌یه له پشتی په‌رده‌وه بۆ دابه‌شكردنی گرێبه‌سته‌كانی به‌ڵێنده‌رایه‌تی‌و وه‌به‌رهێنان له‌گه‌ڵ حزبه‌كانی دیكه‌دا.\nئه‌و به‌رپرسه كه داوایكرد ناوی نه‌هێنرێت له‌به‌رئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی لێداونی نییه، بۆ "نیقاش"ی ئاشكرا كرد كه "هه‌ڵمه‌تی جكومه‌ت له‌دژی گه‌نده‌ڵی سێ دۆسێی سه‌ره‌كی كردووه‌ته ئامانج، یه‌كه‌میان گێڕانه‌وه‌ی ئه‌و پارانه‌یه كه له ساڵانی رابردوودا براونه‌ته ده‌ره‌وه‌و به‌هاكه‌یان به نزیكه‌ی 100 ملیار دۆلار مه‌زه‌نده ده‌كرێت ئه‌ویش له‌ڕێی ده‌ركردنی یاداشتی ده‌ستگیركردن بۆ چه‌ندین تۆمه‌تبار‌و گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تان به‌مه‌به‌ستی كارئاسانیكردن بۆ ده‌ستگیركردنی كه‌سایه‌تیه تۆمه‌تباركراوه‌كان، دووه‌میش ئه‌و گرێبه‌ست‌و پرۆژه شكستخواردووانه‌یه كه ژماره‌یان به زیاتر له 6028 پرۆژه مه‌زه‌نده ده‌كرێت‌و نزیكه‌ی 250 ملیار دۆلار تێچوونیان بووه له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ت، سێیه‌میشیان زیادكردنی فرۆشتنی دراوه كه بانكی ناوه‌ندی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات‌و گومانی بوونی گه‌نده‌ڵی تێدا ده‌كرێت كه چه‌ند حزب‌و كه‌سایه‌تیه‌كی سیاسی ده‌ستڕۆیشتووی تێدا تێوه‌گلاون".\nهه‌روه‌ها وتی: "حزبه عێراقییه‌كان له به‌رده‌م میدیادا ململانێ له‌سه‌ر دۆسێ سیاسی‌و ئه‌منییه‌كان ده‌كه‌ن، به‌ڵام له‌پشتی په‌رده‌وه رێككه‌وتنی دارایی له‌ڕێی ئه‌و نووسینگانه‌وه ئه‌نجام ده‌ده‌ن، بۆ نموونه پۆسته وه‌زارییه‌كان له حكومه‌تی فیدراڵی‌و پۆسته خۆجێییه‌كانی دیكه له ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان ده‌خرێنه زیادكردنه‌وه‌و به بڕه پاره‌یه‌ك ده‌كڕدرێن".\nئه‌و به‌رپرسه كه یه‌كێكه له ئه‌ندامانی لیژنه‌ی باڵای حكومی بۆ بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵی روونیده‌كاته‌وه "پرۆسه‌ی گه‌نده‌ڵی زۆر له‌وه زیاتره، چونكه ئه‌و به‌رپرسه‌ی پۆستێك وه‌رده‌گرێت به‌ڵێن ده‌دات كار بۆ پاره‌داركردنی حزبه‌كه‌ی بكات له رێی بودجه‌ی ده‌وڵه‌ته‌وه، ئه‌ویش له‌ڕێی به‌خشینی گرێبه‌ستی وه‌به‌رهێنا به كۆمپانیاكانی سه‌ر به حزبه‌كه‌ی، زۆربه‌ی حزبه‌كانیش ئه‌و كاره ده‌كه‌ن، له‌به‌رئه‌وه كه‌س ناوێرێت سكاڵا له‌سه‌ر گه‌نده‌ڵی له وه‌زاره‌ته‌كان بكات، چونكه ترسی ئه‌وه‌ی هه‌یه حزبه‌كانی دیكه‌ش سكاڵای هاوشێوه بكه‌ن".\nئامرازی شكستخواردوو بۆ بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵی\nده‌سته‌ی نه‌زاهه یه‌كێكه له‌و ده‌زگایانه‌ی بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵیان پێ سپێردراوه، ئه‌م ده‌سته‌یه له دوای ساڵی 2003 دامه‌زراوه، به‌ڵام پێده‌چێت توانای جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانی نه‌بێت، سه‌ره‌ڕای تێوه‌گلانی ده‌یان به‌رپرسیش له سه‌ودانامه‌كانی گه‌نده‌ڵی به‌درێژایی چه‌ندین ساڵی رابردوو، به‌ڵام ده‌سته‌كه نه‌یتوانیوه به‌رپرسێك تاوانبار بكات تا ئه كاته‌ی هه‌ڵاتووه بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات، بۆ نموونه عه‌بدولفه‌لاح سودانی وه‌زیری پێشووی بازرگانی كه له گه‌نده‌ڵییه‌وه گلابوو ده‌سته‌كه نه‌یتوانی ده‌ستگیری بكات، پێش ئه‌ویش ئه‌یهه‌م سامه‌ڕائی وه‌زیری كاره‌با‌و حازم شه‌علان وه‌زیری به‌رگری.\nنووسینگه‌ی پشكنه‌ره گشتییه‌كان كه ده‌زگایه‌كی دیكه‌یه بایه‌خ به رێگریكردن له گه‌نده‌ڵی ده‌دات، ئه‌ویش له‌دوای ساڵی 2003 وه دامه‌زراوه، به‌ڵام ئه‌ویش شكستی هێناوه له ئه‌ركه‌كه‌یدا، چونكه زۆرجار وه‌زیره‌كان‌و بریكاره‌كانیان ده‌توانن ئه‌و نووسینگانه كۆنترۆڵ بكه‌ن كه له بنه‌ڕه‌تدا له بینای وه‌زاره‌ته‌كاندان.\nته‌نانه‌ت هه‌ندێك پشكنه‌ریش له سه‌ودانامه‌ی گه‌نده‌ڵیه‌وه گلاون‌و رێگه‌یان نه‌داوه ده‌زگا دادوه‌ری‌و په‌رله‌مانییه‌كان لێكۆڵینه‌وه له دۆسێكانی گه‌نده‌ڵی بكه‌ن، بۆ نموونه تێوه‌گلانی عادل موحسین پشكنه‌ری گشتی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی له سه‌ودانامه‌ی گه‌نده‌ڵیه‌وه سه‌لماوه ئه‌ویش دوای شاردنه‌وه‌ی چه‌ند دۆسێیه‌ك، دواتریش په‌رله‌مان ناچار بوو ره‌وانه‌ی ده‌سته‌ی نه‌زاهه‌ی بكات، به‌ڵام ئه‌ویش هه‌ڵات بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات.\nله 20ی تشرینی دووه‌می رابردووشدا دواجار په‌رله‌مان ده‌نگی له‌سه‌ر پرۆژه‌یاسای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی نووسینگه‌كانی پشكنه‌ره گشتییه‌كان دا كه ئه‌وه‌ش دانپێدانانێكی ره‌سمییه به شكستهێنانیان له ئه‌ركه‌كانیاندا.\nله‌به‌ر ئه‌و هۆكاره‌ش حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیران پشتی به دوو تیمی نێوده‌وڵه‌تی به‌ست بۆ یارمه‌تیدانی حكومه‌ته‌كه‌ی له ئاشكراكردنی گه‌نده‌ڵیدا ئه‌ویش دوای ئه‌وه‌ی شكستی ئه‌و ده‌زگایانه سه‌لما كه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته ته‌رخانكرابوون، تا ئێستاش زانیاری له‌باره‌ی سروشتی ئه‌و تیمانه له‌به‌رده‌ستدا نییه‌و حكومه‌تیش رازی نییه ورده‌كاری ئاشكرا بكات، به‌ڵام زانیارییه دزه‌پێكراوه‌كان ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه تیمه‌كان لێكۆڵینه‌وه له گرێبه‌سته‌كانی ده‌وڵه‌ت له ماوه‌ی 10 ساڵی رابردوودا ده‌كه‌ن‌و ساڵی داهاتووش ده‌ست به‌كاره‌كانیان ده‌كه‌ن.\nبه وته‌ی په‌رله‌مانتار حه‌نان فه‌تلاوی هه‌فته‌ی رابردوو په‌رله‌مان هه‌ڵمه‌تی لێپرسینه‌وه‌ی له ژماره‌یه‌ك وه‌زیری تۆمه‌تباركراو به گه‌نده‌ڵی ده‌ستپێكرد‌و سه‌ره‌تاش به حه‌سه‌ن راشد وه‌زیری په‌یوه‌ندییه‌كان ده‌ستیپێكرد به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌نجامی هه‌بێت، هاوكات په‌رله‌مانتاران شكستیان هێنا له لێپرسینه‌وه له قاسم فه‌هداوی وه‌زیری كاره‌با پاش كشانه‌وه‌ی فراكسیۆنه‌كه‌ی له دانیشتنه‌كه‌ی په‌رله‌مان، ئه‌وه‌ش بووه هۆی تێكدانی رێژه‌ی یاسایی ئه‌ندامان، بۆیه كوتله سیاسییه‌كان له‌ڕێی هاوپه‌یمانی به‌ستن له‌گه‌ڵ كوتله‌كانی دیكه وه‌زیره‌كانیان ده‌پارێزن یاخود به‌ته‌نیا له‌ڕێی په‌كخستنی لێپرسینه‌وه‌كه به‌هه‌ر نرخێك بێت.\nفه‌تلاوی به "نیقاش"ی وت: "ده‌بووایه لێپرسینه‌وه له وه‌زیری كاره‌با بكرایه، به‌ڵام ئه‌و فراكسیۆنه‌ی وه‌زیره‌كه سه‌ر به خۆیه‌تی "هاوپه‌یمانی هێزه عێراقییه‌كان" له‌سه‌ر ئه‌وه رێككه‌وتن بایكۆتی دانیشتنه‌كه بكه‌ن تا رێژه‌ی یاسایی تێك بده‌ن".\nدیارترین ئه‌و ئاڵنگاریانه‌ی له دژایه‌تیكردنی گه‌نده‌ڵیدا رووبه‌ڕووی هه‌وڵه‌كانی حكومه‌تی عێراق ده‌بنه‌وه، نزیكبوونه‌وه‌ی واده‌ی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنه، چونكه بانگه‌شه‌ی ئه‌م هه‌ڵبژاردنه له گه‌نده‌ڵی داراییدا چڕ ده‌بێته‌وه نه‌ك جه‌نگی دژ به توندڕه‌وان یاخود دۆسێ سیاسییه‌كانی دیكه.\nچه‌ند مانگێكیشه كوتله سیاسییه‌كان كه‌وتوونه‌ته‌خۆ‌و خۆیان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته ئاماده ده‌كه‌ن، له‌م چوارچێوه‌یه‌شدا سه‌ركرده‌ی ئاینی موقته‌دا سه‌در ده‌یان ئه‌ندامی بزووتنه‌وه سیاسییه‌كه‌ی ده‌ركرد له‌به‌رئه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵ بوون، هاوكات حزبی "ده‌عوه" ده‌ركردنی یه‌كێك له ئه‌ندامه دیاره‌كانی حزبه‌كه‌ی راگه‌یاند كه ئه‌ویش سه‌ڵاح عه‌بدولڕه‌زاق پارێزگاری پێشووی به‌غدا بوو.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش كه زۆرینه‌ی كوتله سیاسییه‌كان پشتیوانی خۆیان بۆ هه‌وڵه‌كانی عه‌بادی بۆ دژایه‌تیكردنی گه‌نده‌ڵی راگه‌یاندووه، به‌ڵام ترسی خۆیان نه‌شاردووه‌ته‌وه له‌وه‌ی ئه‌و هه‌وڵانه ته‌نیا بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن بن بۆ خۆی تا ویلایه‌تێكی دیكه به‌ده‌ست بهێنێت، هاوكات چه‌ند حزبێكی دیكه ده‌ستیانكردووه به هه‌ڕشه‌كردن له عه‌بادی به هه‌ڵدانه‌وه‌ی چه‌ند دۆسێیه‌كی گه‌نده‌ڵی له‌دژی كاتێك وه‌زیر‌و په‌رله‌مانتاری پێشوو بوو.\nپه‌رله‌مانتار سه‌ڵاح جبوری له "هاوپه‌یمانی هێزه عیراقییه‌كان" به "نیقاش"ی وت: "ئێمه له‌گه‌ڵ بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵیداین، به‌ڵام له‌وه ده‌ترسین ئه‌م بابه‌ته بكرێته بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن‌و رێگه‌یه‌ك بۆ خستنی ركابه‌ره‌كان‌و شێواندنی ناوبانگیان پێش هه‌ڵبژاردن، ده‌بێت راوه‌دوونانی گه‌نده‌ڵكاران به‌پێی رێوشوێنی یاسایی به‌ڕێوه‌بچێت كه هه‌مووان بگرێته‌وه".\nجبوری وتیشی: "كێشه‌ی گه‌نده‌ڵی ته‌نیا له حكومه‌ت‌و وه‌زاره‌ته فیدراڵییه‌كان‌و ته‌نانه‌ت له ئه‌نجومه‌نی خۆجێیی پارێزگاكانیشدا نییه، چونكه له 10 ساڵی رابردوودا پاره‌یه‌كی زۆر له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه خۆجێییه‌كانه‌وه خه‌رج كراوه به‌بێ ئه‌وه‌ی په‌ره‌پێدان‌و گه‌شه‌سه‌ندن به‌دیبهێنێت".\nبه‌ڵام ئه‌یاد عه‌لاوی جێگری سه‌رۆك كۆمار راشكاوانه‌تر بوو كاتێك وتی: "قسه‌كردن له‌سه‌ر بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵی گرێدراوه به تای هه‌ڵبژاردنه‌وه، هیچ كه‌سێك به‌ته‌نیا ناتوانێت ئه‌م ئه‌ركه ئه‌نجام بدات، هه‌روه‌ك یه‌كه‌م هه‌نگاوی له‌ناوبردنی گه‌نده‌ڵی بریتیه له وه‌لانانی به‌شبه‌شكاری سیاسی‌و حزبی".\nئه‌ركی حكومه‌تی عێراق له بنبڕكردنی گه‌نده‌ڵیدا ئاسان نابێت، چونكه زۆرینه‌ی هێزه سیاسیه فه‌رمانڕه‌واكان تێوه‌گلاون، بۆ نموونه بڕیاره‌كه‌ی حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیران له تشرینی دووه‌مدا سه‌باره‌ت به هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌بردنی فڕۆكه‌خانه‌ی نه‌جه‌ف به‌هۆی تێوه‌گلانی له گه‌نده‌ڵی، جێبه‌جێ نه‌كرا، چونكه ئه‌نجومه‌نه‌كه كه له حزبه‌كانی "ده‌عوه"و "به‌در"و "ره‌وتی سه‌در"و "حیكمه" پێكهاتووه، رازی نییه به‌رٍێوه‌بردنی فڕۆكه‌خانه‌كه راده‌ست بكات له‌به‌رئه‌وه‌ی داهاتی فڕۆكه‌خانه‌كه ده‌چێته خه‌زێنه‌ی ئه‌و حزبانه‌وه.\nله به‌رامبه‌ریشدا حزبه‌كان چه‌كێك دژی عه‌بادی به‌كارده‌هێنن‌و به تێوه‌گلان له سه‌ودانامه‌ی گه‌نده‌ڵی تۆمه‌تباری ده‌كه‌ن ئه‌و كاته‌ی وه‌زیری دارایی بووه له یه‌كه‌م حكومه‌تی عێراقدا كه له دوای ساڵی 2003 دامه‌زرا، ئه‌مه جگه له چه‌ند سه‌ودانامه‌یه‌كی گه‌نده‌ڵی وه‌به‌رهێنان كاتێك سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئابووری‌و وه‌به‌رهێنان بووه له په‌رله‌مانی عێراق له ساڵی 2006و سه‌رۆكی لیژنه‌ی دارایی بووه له په‌رله‌مان له ساڵی 2010.\nئاسته‌نگه‌كانی دوای ئازادكردن\nرومادی پێنج ساڵ‌و بیست ملیار دۆلاری پێویسته بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 21-10-2017\n$باشووری کوردستان$ - سەرۆکی جڤاتی گشتی #بزووتنەوەی گۆڕان#، بارزانی بە هۆکاری ناردنی هێز لە بەغداوە بۆ سەر کوردستان ناودەبات و رایدەگەیەنێت، پێویستە سەرۆکایەتی هەرێم هەڵوەشێتەوە و حکومەتی رزگاریی نیشتیمانی دروستبکرێت. - شانەی راگەیاندنی جەنگی سەر بەهێزە ئەمنی وسەربازیەکانی عێراق وەڵامی بەیاننامەیەکی فەرماندەیی گشتی هێزە چەکدارەکانی هەرێمی کوردستان دەداتەوە سەبارەت بە شەڕەکانی دوێنێی سنوری نێوان #کەرکوک# #هەولێر# و رایدەیگەنێت ئۆپراسیۆنەکانی دوینێ بۆ ئەوە بووە کە هەژمونی ئەمنی بەسەر تەواوی ناوچەکانی سنوری ئیداریی کەرکوکدا بسەپێندرێت. - لەکۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی لەشاری هەولێر دەستەی سەربەخۆیی مافەکانی مرۆڤ داوای لەکۆمەڵگای نێودەوڵەتی کرد هاوکاری گەلی کورد و ئاوارەکانی شاری کەرکوک بکات و رۆڵی باڵای هەبێت لە سەرپەرشتیکردنی دیالۆگ و گفتوگۆکان لەنێوان هەریم بەغدا. - #حیزبی دیموکراتی کوردستان#ی ئێران (حدکا) رایگەیاند دەیان تانک و هامەری عێراق لە #تەقتەق# نزیکبوونەتەوە و هێزێکی عێراق و پاسداران هاتوونەتە نزیک #کۆیە#. - #بافڵ تاڵەبانی# رایدەگەیەنێت، هۆکاری سەرەکیی کێشەکانی ئێستا قبوڵنەکردنی بەدیلی ئەمریکا بوو بۆ ریفراندۆم دەشڵێت، عەبادی داوای کشانەوەی لێکردین و رێگاچارەیەکی پێشکەشکردین کە تاکە رێکەوتنە ئاگام لێیەتی و لەگەڵ ئەندامانی سەرکردایەتی یەکێتی پشتیوانیمان لێکرد. - لیوایەکی حەشدی شەعبی گەیشتە چیای #شەنگال#.


سەقامگیریی عێراق لە سێبەری پاڵپشتییەکانی ئێران مسۆگەر بووە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Farvardin ١٨ ١٤:٤٢\nNews Code 25899\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، عادڵ عەبدولمەهدی لە پرێس کونفڕانسی هاوبەشی لە گەڵ حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری ئێران بە ئاماژە بە دۆستایەتی دێرین و مێژوویی دوو وڵات و پێشینەی فەرهەنگیان، ڕایگەیاند: ئێمە لە عێراقدا ڕێککەوتنێکی زۆرمان لە گەڵ سەرۆک کۆماری ئێران مسۆگەر کرد وهەروەها سەبارەت بە پرسەکانی قودس، بەرزاییەکانی گوڵان، ناوچە، هاوکاریگەلی ئابووری، بازرگانی و پەیوەندییەکانی نێوان ئێران و عێراق گفتوگۆمان کرد و هەر دوو ڕای هاوبەش و نزیکمان پێکەوە هەیە.\nعەبدولمەهدی بە ئاماژە بەوەی کە ڕای هاوبەشی دوو وڵات لە تەواو ئەو پرسانەدا بەرەو داهاتوویەکی باشتر بۆ گەلانی دوو وڵات و ناوچەمان دەبات، ڕاشیگەیاند: هەوڵ دەدەین پەیوەندیی نێوان ئێران و عێراق زیاتر لە جاران پەرە بستێنێت و هاوکات هەوڵ دەدەین پەیوەندیی نێوانمان ببێتە نمانەیەک بۆ پەیوەندیی پێشکەوتوو لە گەڵ وڵاتانی دیکە.\nناوبراو هەروەها سەرەوخۆشیی خۆی بۆ ڕووداوە سروشتییەکانی ئەم دواییەی ئێران ئاراستەی سەرۆک کۆمار کرد و ویشکەساڵی و لافاوی بە بەڵایەکی هاوبەش بۆ دوو وڵات زانی و لەوبارەیەوە جەختی لە زەروورەتی پلان داڕشتن بۆ بەهرەمەند بە نیعمەتەکانی خودایی کرد.\nسەرۆک وەزیرانی عێراق لە درێژەدا ڕووانییە پرسی تیرۆریزم و وتی: سەرکەوتنی زۆرمان لە بواری بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزم مسۆگەر کردووە و ئەوڕۆ شایەدی ئاسایش و سەقامگیرییەکی گونجاو لە عێراقداین و ئەم گۆڕانکارییە هەم بۆ خەڵکی عێراق بە سوودە و هەمیش لە بەرژەوەندیی گەلانی دیکەی ناوچەیە و ئەم قۆناغەی ئێستامان لە سای پاڵپشتییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە هەیە.\nجەختیشی کرد: عێراق نایەوێ تەنیا بە دەسکەوتەکانی ئێستای قەناعەت بێنێت، بەڵکوو دەمانەوێ پەیوەندییەکانمان لە گەڵ تەواو وڵاتانی ناوچە تۆکمەتر بکەین و هەوڵ دەدەین ناوچەیەکی سەقامگیر و پڕ ئاسایشمان هەبی بە تایبەت لە پرسی یەمەندا خوازیاری کۆتایی شەڕ و هەنگاونان بەرەو ئاشتی و ئاوەدان کردنەوەی ئەو وڵاتەین و باوەڕمان وایە کە تاقە رێگەی دەرچوونی ئەو وڵاتە لە قەیران، رێگەچارەی سیاسییە.\nعەبدولمەهدی لە کۆتاییشدا بەڵێنی بە سەرۆک کۆماری ئێران دا کە تەواو هەوڵی خۆیان بۆ پێشگری لە هەڕەشەکان لە ناوچە سنوورییەکانی عێراق بۆ سەر ئێران بخەنە گەڕ و وتیشی: دەستووری عێراق بە تەواو مانا قەدەغەی کردووە کە لە خاکی وڵاتەکەی بۆ دژایەتیی وڵاتانی دیکە کەڵک وەرگیرێت.


سلێمانی، خۆپیشاندان دژی گەلەکۆمەی سەر ئۆجالان کۆتایی ھات..بەوێنە – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 4:39:29 pm\nچوؤرشەممە, 11 أكت 2017 – 18:12\nلە شاری سلێمانی بۆ شەرمەزارکردنی پیلانگێڕی گەلەکۆمەی نێودەوڵەتی، سەر عەبدوڵا ئۆجالان، خۆپیشاندانێکی جەماوەری بەڕێوەچوو، تێیدا وێڕای شەرمەزارکردنی ئەو ڕۆژە، داوای ئازادبوونی ئۆجالان کرا.\nلە ٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٨ پیلانگێڕی سەر عەبدولا ئۆجالان ڕێبەری پەکەکە دەستیپێکرد، کە لە ١٥ی شوباتی ١٩٩٩ بەڕفاندنەکەی کۆتایی هات، لەو ساڵیادەدا، لە زۆرینەی شوێنەکانی کوردستان و وڵاتانی دەرەوە چالاکی جۆراوجۆر بەڕێوەدەچێت، لەو چوارچیوەیەدا، ئەمڕۆ لە شاری سلێمانی خۆپیشاندانێک بەڕێوەچوو.\nخۆپیشاندانکە بەدەستپێشخەری ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان-ڕژاک و بە بەشداری ئەنجومەنی هەرێمی سلێمانی تەڤگەری ئازادی کۆمەڵگەی کوردستان، لە شاڕێی سالم دەستیپێکردو لە بەردەم باخی گشتی بە گردبوونەوەیەک کۆتایی پێهات.\nداستان مەعروف، ئەندامی ڕژاک، لە گردبوونەوەکەدا بەیاننامەی ڕێکخراوەکەی خوێندەوە کە تێیدا ھاتبوو: پیلانگێڕی نێودەوڵەتی لەسەر ڕێبەر ئاپۆ لە خاچدانی ژنانە، لە نۆزدەهەمین ساڵوەگەری پیلانگێری دژی بەڕێز عەبدوڵڵا ئۆجەلان، ئەو پیلانگێڕییە شەرەمەزار دەکەین.\nئەوەش هاتبوو:”ڕێبەر ئاپۆ بە هەنگاونانی لە پێناو ئازادی ژناندا گەورەترین شۆڕشی فكری و شۆڕشی نەتەوەیی و كۆمەڵایەتی بەرپا كرد، لەسەر بنەمای ئەم شۆرشانەش تاكی كوردێكی ئازاو نەتەوەیەكی دیموكراتی بنیاتناوە، هەربۆیە ڕێبەر ئاپۆ لەسەر ئاستی هەرچوار پارچەی كوردستان گەورەرتین هێزی ژنانی دروست كردووە”.\nلە بەیاننامەژەی رژاک-دا، باس لەوەشکرابوو:”پرۆژەو نەخشە ڕێگەچارەكانی ڕێبەر ئاپۆ بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و گەلی كوردستان و سوریا پرۆژەی خۆ بەڕێوەبردنی دیموكراتییە، کە بەو پرۆژەیە گەورەترین شۆڕشی لە كوردستان و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دروست كردو بە سەدان شۆڕشگێڕ لە كچان و كوڕان بەشداریان لەم شۆڕشەدا كرد”.\nلە کۆتایی بەیاننامەکەیاندا داوایان لە ژنان کرد، كە پێكەوە كار بكەن بۆ جێبەجێ كردن و پراكتیزەكردنی فەلسەفەی ئۆجالان و بەسەركەوتنی پرۆژەكەش زیندانی ئیمڕالی هەڵدەوەشێنیننەوە.\nجیھان خەلیل، بەناوی ڕێکخراوەکانی ژنانی ڕۆژئاوا، لە خۆپیشاندانەکەدا وتارێکی پێشکەشکردو، وتی: ئێمە وەک ژنانی ڕۆژئاوا لە ھەرکوێ بین تێکۆشانی خۆمان بەردەوام دەکەین و دژی سیستەمی ئیمڕاڵی تێکۆشان دەکەین و دەبێت ئێمڕاڵی تێکبشکێنین و ڕێبەری خۆمان ئازاد بکەین.\nهەوەها حاجی ئازاد عومەر، ھاوسەرۆکی ھەرێمی سلێمانی تەڤگەری ئازادی وتارێکی پێشکەشکردو، وتی:”ئازادی بۆ ڕێبەر ئۆجالان ئازادیە بۆ ھەموو گەل، بیر و فەلسەفەی ڕێبەرمان پەیڕەو دەکەین ھەر وەک ئەوەی کە سەرۆک لەناوماندا بێت، دەمانەوێت سەرۆک لەگەڵ ئێمە ژیان بکات، ئازادی ئۆجالان بە ئازادی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و گەلەکەمان دەزانین”.


Mewda Media | "کارەبا باشەکەی کابینەی نۆیەم بەرگەی یەک شەپۆلی باران\nتەنها لە 9 مانگدا 14 هەزار کەس هەرێمی کوردستانیان بەجێهێشتووە\nبەهای دراوەکان گۆڕانکاری گەورەیان بەسەردا هاتووە\nنێچیرڤان بارزانی: پێویستە پیاوان ببنە بەشێك لە چارەسەری كێشەكانی ژنان\nمه‌سرور بارزانی: دەمانەوێت لە کوردستان مامەڵەی کاغەز نەمێنێت\nپیاوێك هاوسەر و خەسووی بەر چەقۆ دەدات و برینداریان دەکات\nپێکهاتەی ئەنتەرمیلان و ریاڵ مەدرید بۆ یارییەکەی ئەمشەو بڵاوکرایەوە\nدابەشکردنی 100 هەزار دیناری هاوکاری بەسەر هاوڵاتییاندا بەردەوامی دەبێت\nخشتە و کاتی یارییەکانی ئەمشەوی چامپیونسلیگ بزانە\nبەڤیدی٠: بەرشەلۆنە سەرکەوتنێکی گەورەی تۆمارکرد\nبەبێ گفتوگۆکردنی پرسی مووچە پەرلەمانی کوردستان کۆدەبێتەوە\n"کارەبا باشەکەی کابینەی نۆیەم بەرگەی یەک شەپۆلی باران بارینی نەگرت"\nمەودا میدیا - سلێمانی | 2020/11/21\nئەندامێکی پەرلەمانی کوردستان نیگەرانە لە کەمبوونەوەی کاتژمێرەکانی کارەبای نیشتمانیی و ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە، کابینەی نۆیەم تەنها کارەباکەی لە کابینەکانی دیکە جیاواز بوو، ئەویش بەرگەی یەک شەپۆلی سەرمای نەگرت.\nعومەر گوڵپی، ئەندامی فراكسیۆنی كۆمەڵ لەپەرلەمانی کوردستان بە مەودا میدیای راگەیاند "کابینەی نۆیەمی حکومەت تەنها جیاوازییەک لە کابینەکانی پێش خۆی جیایدەکردەوە کارەباکەی بوو، ئەویش بەرگەی یەک شەپۆلی سەرمای نەگرت".\nئەوەشی خستووەتەڕوو "حکومڕانی بە پینە و پەڕۆ ناکرێت، بۆ ئەوەی بەرگەی سەرمای زستان و گەرمای هاوین بگریت، پێویستیت بە چاکسازی ریشەیی و پلان و بەرنامەی روون و شەفافە".\nهاوکات ئومێد ئەحمەد، بەڕێوەبەری کۆنترۆڵی کارەبای هەرێمی کوردستان و وتەبێژی وەزارەتی کارەبا بە مەودا میدیای راگەیاند "لە ئێستادا رۆژانە سێ هه‌زار مێگاوات کارەبا بەرهەم دەهێندرێت، بەڵام ئەوەی زیادیکردوە خواستە لەسەر بەکارهێنانی کارەبا، کە تەنها لەهەفتەیەکدا خواست 1000 مێگاوات له‌سه‌روو ئه‌وه‌ى به‌رهه‌م ده‌هێندرێت زیادیکردووە".\nئەوەشی خستەڕوو "لۆدێكى زۆر له‌سه‌ر كاره‌با هه‌یه به‌هۆى نزمبوونه‌وه‌ى پله‌كانى گه‌رماوه، له‌ئێستادا 15 بۆ 16 كاتژمێر كاره‌باى نیشتیمانى ده‌درێته هاوڵاتییان لە ناوچە گەرمەکان و 14 کاتژمێر کارەبای نیشتمانی دەدرێت بە هاوڵاتییان لە ناوچە ساردەکان".\nدەستڕێژی گوللە لە بنکەیەکی هاتوچۆ کرا\nبۆ وەرگرتنی مووچەی مانگانەیان داوایەک ئاراستەی مووچەخۆران دەکرێت\nنۆ سوودی گرنگی سێكسكردن لەنێوان هاوسەرەكان\nدیاردەیەکی مەترسیدار روو لە هەرێمی کوردستان دەکات


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-01-21-23:32:00 - کۆدی بابەت: 1472\nگرنگترین ئە‌و خۆراكانە‌ی بە‌رگری لە‌شی منداڵ بە‌ھێز دە‌كات\nبە‌ھێز كردنی بە‌رگری لە‌شی منداڵ زۆر گرنگە لە ڕێگای خۆراكی تە‌ندروستە‌وە، پێش ئە‌وە‌ی تووشی ھە‌ندێك نە‌خۆشی بێت و پێوستی بە سە‌ردانی پزیش و خواردنی دە‌رمان ھە‌بێت، ڕە‌نگە دایكان ئە‌مە بە كارێكی مە‌حاڵ بزانن بە‌ڵام جۆری خواردن ڕۆڵی سە‌رە‌كی ھە‌یە لە بە‌ھێزكردنی بە‌رگری و گە‌شە‌ی لە‌شی منداڵ و گە‌ورە‌ش.\nئە‌و خۆراكانە‌ی یارمە‌تیدە‌رن بۆ بە‌ھێزكردنی بە‌رگری لە‌شی منداڵ چین؟\nبە‌شێوە‌یە‌كی گشتی ئاژە‌ڵە ئاویە‌كان وە‌ك ماسی سە‌لە‌مون و تونا و جۆرە‌كانی، چونكە بڕێكی زۆ ئۆمێگا ٣ تێدایە كە زۆر پێویستە بۆ لە‌ش و پێكھاتە‌ی ترشە چە‌وریان تێدایە، كە دە‌بێتە ھۆی چالاك كردنی لە‌ش و بە‌ھێزكردنی بە‌رگری و بە‌رزكردنە‌وە‌ی ئاستی زیرە‌كی مێشك.\nبرۆكلی یە‌كێكە لە باشترین جۆرە‌كانی سە‌وزە‌وات بۆ لە‌شی منداڵ و پێكھاتە‌ی دژە ئۆكسان و ڤایتامین و كانزا و ماددە‌ی ڕیشاڵی زۆری تێدایە، لە‌ھە‌مان كاتدا دژی نە‌خۆشییە‌كانی شێرپە‌نجە‌ی ڕیخۆڵە‌یە و ئێسكە‌كان و بە‌رگری لە‌ش بە‌ھێز دە‌كات.\nكێوی میوە‌یە‌كی بە‌تام و خۆشە‌و دە‌وڵە‌مە‌ندە بە ڤایتامین سی و باشترین یارمە‌تیدە‌رە بۆ بە‌ھێزكردنی بە‌رگری لە‌ش، ماددە‌ی كلۆرۆفیل ڕە‌نگێكی سە‌وز بە‌م میوە بە‌خشیوە كە‌دە‌بێتە ھۆی بە‌ھێزكردنی بە‌رگری لە‌ش دژی بە‌شێكی زۆری نە‌خۆشیە‌كان و شێرپە‌نجە بە‌تایبە‌ت، لە‌ھە‌مان كاتدا سە‌رچاوە‌ی مە‌گنسیۆمە كە دڵ بە‌ھێز دە‌كات و و دە‌مارە خوێنبە‌رە‌كان دە‌پارێزێت، تە‌ماتە پێكھاتە‌ی لایكوبینی زۆر تێدایە كە سە‌رچاوە‌یە‌كە‌ی بۆ بە‌ھێزكردنی تە‌واوی بە‌رگری لە‌ش، باشترە بە‌كاڵی بوخرێت تا سوودی لێ ببینرێت.\nكە‌لە‌رم بە‌ھە‌مان شێوە‌ی خواردنە‌كانی دیكە زۆر گرنگە بۆ لە‌ش و بە‌رگری بە‌ھێز دە‌كات، بە‌زۆر شێوە دە‌كرێت ئامدە‌بكرێت.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : گرنگترین ئەو خۆراكانەی بەرگری لەشی منداڵ زیاد دەكەن


نەهلە هەبابی: لە كۆبوونەوەی توركمانەكان لەگەڵ یڵدرم ئاڵای عیراق دانەنرابوو\nوێستگە نیوز- ئیدریس جەبار\nنەهلە هەبابی پەرلەمانتاری پێكهاتەی توركمان لە پەرلەمانی عیراق رایگەیاند كە رەتیكردووتەوە وەك نوێنەری توركمانەكان و حزبە سیاسییەكان توركمانەكان، بەشداریی لە كۆبوونەوەی توركمانەكان بكات لەگەڵ بینالی یڵدرم سەرۆك وەزیرانی توركیا، چونكە بە وتەی ئەو، كۆبوونەوەكە لە ئاستی داخوازیی و داواكارییەكانی پێكهاتەی توركماندا نەبووە.\nنەهلە هەبابی پەرلەمانتاری توركمانی لە پەرلەمانی عیراق بە وێستگە نیوزی راگەیاند: "سەرۆك وەزیرانی توركیا لە كۆبوونەوەی لەگەڵ نوێنەرە توركمانەكان، گوێی بۆ داخوازیی و داواكاریی و كێشەی توركمان نەگرتووە"، كۆبوونەوەكەشی بەدوور لە نیشتیمانپەروەریی وەسفكرد، بەوپێیەی تەنیا ئاڵای توركیای لێبووە و ئاڵای عیراق دانەنراوە.\nلەبەرانبەردا ئایدن مەعروف پەرلەمانتاری بەرەی توركمان لە پەرلەمانی كوردستان كە یەكێك بووە لە بەشداربووانی كۆبوونەوەكە، بە وێستگە نیوزی راگەیاند: "توركیا سەبارەت بە عیراق و هەرێمی كوردستان، وڵاتێكی گرنگە و پێگەی ستراتیژی خۆی هەیە و پێویستە پەیوەندییەكان لەگەڵ ئەو وڵاتەدا پتەوبكرێن"، نەبوونی ئاڵای عیراقیشی لە كۆبوونەوەی توركمانەكان لەگەڵ بینالی یڵدرم سەرۆك وەزیرانی توركیا، بە هەڵەیەكی ئاسایی وەسفكرد و بەرپرسیارێتی هەڵەكەیشی خستەئەستۆی وەزارەتی دەرەوەی عیراق.\nنەهلە هەبابی كە ئەندامی پەرلەمانی عیراقە لەسەر لیستی ئیئتیلافی دەوڵەتی یاسا، وتیشی: " رێز لە گەورە نوێنەرانی توركمان و سەرۆكی فراكسیۆنەكان نەگیراوە لە دابەشكردنی كورسی ئامادەبوان لە كۆبوونەوەكەدا و بەرەی توركمان بە ئەنقەست ئەو كارەی كردووە"، ئەوەشی وەك بەڵگەیەكی رون باس كرد كە كۆبوونەوەكە حزبی بووە و توركمانی نەبووە.\nئایدن مەعروف، لای خۆیەوە، بەرەی توركمانی بە بە گەورەترین هێزی توركمانی لە عیراق و هەرێمی كوردستان وەسفكرد و وتی: "بەرەی توركمان گەورەترین هێزی سیاسی توركمانیە لە عیراق و هەرێمی كوردستان و نوێنەری زۆرینەی هەرە زۆری پێكهاتەی توركمان دەكات، بۆیە ئاساییە گەر بێت و لە بۆنەیەكی وەهادا بەشێوەیەكی روون ئامادەیی هەبێت"، دوایین پرۆسەی دەنگدانیشی وەك بەڵگەیەك بۆ قورسایی بەرەی توركمانی خستەڕوو.\nهەبابی، بەدووری زانی حكومەتی توركیا پاڵپشتی توركمانەكان بێت لە عیراق و وتی، حكومەتی توركیا تەنیا پشتیوانی لەوانە دەكات كە لەگەڵ سیاسەتەكانیدایە، سەردانەی سەرۆك وەزیرانی ئەو وڵاتەشی بۆلای پێكهاتەكە، وەك پڕوپاگەندەیەكی پێشوەخت بۆ بەرەی توركانی وەسفكرد، نەك لەپێناو كێشەی پێكهاتەكەدا كە بە وتەی ئەو، لەئێستادا زۆرێك لە سیاسییەكان بازرگانی پێوەدەكەن.\nشەممەی رابردوو 7ی كانوونی دووەمی 2017، بینالی یڵدرم سەرۆك وەزیرانی توركیا سەردانی بەغدا و هەرێمی كوردستان كرد،لەو سەردانەشدا وێڕای كۆبوونەوەكانی لەگەڵ حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عیراق و مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێم، لەگەڵ نوێنەری توركمانەكان كۆبووەوە.


کەیسی بە جینۆساید ناساندنی کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکان گەیشتووە بە چ ئاستێک؟ – chawyxelk.org\nکەیسی بە جینۆساید ناساندنی کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکان گەیشتووە بە چ ئاستێک؟\nنزیکەی حەوت ساڵ لەمەوبەر و لە ٣/٨/٢٠١٤دا، قەزای شنگال و ناحیەی گرعزێر لە ڕۆژئاوای پارێزگای نەینەوا کە زۆربەی هەرە زۆری دانیشتوانەکەی ئێزیدی بوون، لەلایەن ڕێکخراوی تیرۆریستی داعشەوە داگیرکران و گەورەترین کۆمەڵکوژی لە سەدەی بیست ویەکدا لە دژی ئێزیدییەکانی ئەو ناوچانە ئەنجامدران.\nلەو کاتەوەتا ئێستا چەندین لایەن کار لەسەر گەیاندنی پەیام و دەنگی ڕاستەقینەی گەلی ئێزیدی بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکانی نێودەوڵەت دەکەن، بەڵام تا ئێستا کەیسی بە جینۆساید ناساندنی کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و عێراقیش تەواو نەبووە، لەگەڵ ئەوەشدا کە پەرلەمانی کوردستان و بەشێک لە دەزگاکانی نێودەوڵەتی و وڵاتانی ئەوروپا ئەو کۆمەڵکوژیەیان وەکو جینۆساید ناساندووە.\nدکتۆرە نەغەم نەوزاد، چالاکوان لە بواری مافی مرۆڤ بە (چاوی خەڵک)ی وت” پەرلەمانی چەند وڵاتێک و ژمارەیەک لە دەزگاکان دانیان بە کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکاندا ناوە، بەڵام بەڕاستی تەنیا ئەوان بەس نیین بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانمان. هەروەها وڵاتی بەلجیکاش لەم دواییەدا کە ئەویش دانی بە کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکاندا نا شتێکی زۆر گرنگ بوو، چونکە تێیدا ئاماژە بە دووبارە ئاوەدانکردنەوەی دەڤەری شنگال و سزادانی تیرۆریستانی داعش و ئەوانەی کە دەستیان لەو کۆمەڵکوژیەدا هەبوو، بەڵام زۆر بەداخەوه کە تا ئێستا حکومەتی عێراق دانی بەو کۆمەڵکوژیە دا نەناوە.”\nبەپێی زانیارییەکانی ماڵپەڕی چاوی خەڵک تا ئێستا ١٦ وڵات و دەزگای نێودەوڵەتی دانی بە کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکاندا ناوە، ئەوەش لە کاتێکدایە کە پاش چەند ڕۆژێک ئێزیدییەکان حەوتەمین ساڵیادی کۆمەڵکوژی خۆیان کە لەسەر دەستی داعش لە هاوینی ٢٠١٤لە قەزای شنگال و ناحیەی گرعزێر ڕوودابوو یاد دەکەنەوە.\nلە ٣٠/٦/٢٠٢١دا نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له په‌رله‌مانی ئه‌وروپا رایگه‌یاند، لیژنه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مانی فیدڕاڵی به‌لجیكا، به تێكڕای ده‌نگ پرسی جینۆسایدی هاوڵاتیانی ئێزیدی به فه‌رمی ناساند.\nدکتۆر میرزا دنائی، چالاکوان و بەڕێوەبەری ڕێکخراوی پردی ئاسمانی و یەکێک لەو کەسانە کە کار لەسەر گەیاندنی ئێش و ئازاری ئێزیدییەکان دەکات بۆ دەرەوە بە (چاوی خەڵک)ی ڕایگەیاند” ناساندنی جینۆسایدی ئێزیدییەکان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی زۆر گرنگە، ئەوەش بۆ ئەوەیە ئەو تاوانانەی بەرامبەر بە ئێزیدییەکان دەکرێت لە داهاتوودا دووبارە نەکرێنەوە کە سەدان ساڵە گەلی ئێزیدی قوربانی کوشتار و کۆمەڵکوژین.”\nهەروەها ئەوشی خستەڕوو کە دنیای دەرەوە و ئەوەی لە ڕابردوودا بەسەریان هاتووە نەبیستراوە، بەڵام ئەم جارە دەنگی ئەوان و ئازار و قوربانیەکان گەیشتوونەتە هەموو جیهان، لەگەڵ ژمارەیەک ڕێکەوتن و پەیماننامەی نێودەوڵەتی کە داوا لە ویلایەتەکان دەکات ڕێگە لە تاوانی جینۆساید و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و تاوانە نێودەوڵەتییەکانی تر بگرن.\nبەڕێوەبەری ڕێکخراوی پردی ئاسمانی ئاماژە بەوەش دەدەات، ناساندنی کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکان لەلایەن ژمارەیەک وڵات و دامەزراوەی نێودەوڵەتی زۆر گرنگە بۆ ئەوەی فشاری سیاسی لەسەر دەوڵەتی عێراق دروست بێت بۆ لێپرسینەوە لە بکەرانی ئەو تاوانە و قەرەبوکردنەوەی قوربانیان، زامن کردنی مافەکانی ئێزیدییەکان و ڕێگەگرتن لە دووبارەبوونەوەی ئەو تاوانانە.\nدکتۆر میرزا دنائی دەشلێت، هەندێک وڵات لەسەر بنەمای هاوسۆزی کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکانیان ناساند، هەندێک وڵاتیش لە لایەنی مرۆییەوە یارمەتی قوربانیان دەدەن و هەندێکی دیکەش حکومەتەکانیان هان دەدەن کە زیاتر کار بکەن بۆ یارمەتیدانی ئێزیدییەکان و قوربانیەکانیان.”\nسەرەڕای ئەوەی کە پەرلەمانی عێراق پڕۆژە یاسای ڕزگاربوانی ئێزیدی لە پێش چەند مانگێک پەسەند کرد، بەڵام تا ئێستا نە کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکان بە جینۆساید ناسێندراوە نە ئەو ماددانەی کە تێیدا هاتووە جێبەجێکراون ئەوەش بۆتە هۆی ناڕەزایەتی ئێزیدییەکان.\nخالیدە خەلیل ئەندام پەرلەمانی عێراق ئاماژە بەوە دەکات، پێشتر پڕۆژە یاسای بەجینۆساید ناساندنی کۆمەڵکوژی ئێزیدییەکانی پێشکەش بەئەنجومەنی نوێنەران ی عێراق کردوە و پێش چەند مانگێکیش ڕێکارەکانی یاسادانانەکەی بە ویستی کۆمەڵێک هێز بە هۆکاری سیاسی ڕاگیراون، بەو پاساوەی کە ئەوان بە مادەیەک لە یاسای ڕزگاربواندا باسی کۆمەڵکوژیان کردووە بە داخەوە دەڵێن خەڵکی ئێزیدی شایەنی هیچ شتێکی زیاتر نییە لەوەی کە بە چەند وشەیەک باس بکرێت کە هیچ رێکارێکی یاسایی تێدا نەپێکرابێت.\n“داواش لە پەرلەمانی عێراق دەکەم کە هەر چی زووبێت ئەم پڕۆژە یاسایە تەواو بکەن، بۆ ئەوەی دڵنیا بکرێین کە ئەو پەرلەمانە نوێنەرایەتیی هەموو گەلی عێراق دەکات” خالیدە خەلیل وای وت.\nئەوەش لە کاتێکدایە کە بەپێی ئاماری نووسینگەی ڕزگارکردنی ڕفێندراوانی ئێزیدی، لە کۆی شەش هەزار و ٤١٧ هاوڵاتی ئێزیدی کە ڕفێندرابوون لەلایەن ڕێکخراوی تیرۆریستی داعشەوە لە کاتی هێرشیاندا بۆ سەر قەزای شنگال و ناحیەی گرعزێر، سێ هەزار و ٥٤٥ کەس ڕزگارکراون، لەو ژمارەیەش ٢٢٥٠ کەسیان لە ڕەگەزی مێینە بوون هەروەها تا ئێستا چارەنووسی دوو هەزار و ٧٦٨ هاوڵاتی ئێزیدی لە هەردوو ڕەگەز دیار نییە، بەپێی ئەو لایەنانەی کە لەم بوارەدا کار دەکەن، پێشبینی دەکرێت ژمارەیەکی زۆر لەوانە لە ناو خێزانەکانی داعشدا بن لە کەمپی جەدعە لە عێراق، کەمپی هۆڵی و چەند شوێنێکی تر لە هەردوو وڵاتی عێراق و سوریا.


جیهان – پەڕە 4 – basknet.org\nئەمڕۆ شەممە لە بازاڕەکانی ھەرێمی کوردستان نرخی دراوه جیهانیه‌كان به‌م شێوه‌یه 100 دۆلاری ئەمریکی بەرامبەرە بە 120.750 دینار. 100 یۆرۆ بە 134.000 دینارە 100 پاوەن بە 157.000 ھەزار دینارە، 100 لیرەی تورکی بە 21.000 ھەزار دینارە 100 ھەزار تمەنی ئێرانیش بە 10.750 دینارە.\nلە یارییەکی خولی ئەڵمانیا یەکێک لە سەیروسەمەرەترین لێدانە سزایەکانی مێژووی تۆپی پێ هەژمارکرا، بەهۆی هەڵەیەکی یاریزانێکی یەدەگ سیستەمی ڤار لێدانی سزایەکی سەیری هەژمارکرد.لە خولی پلە دووی ئەڵمانیا لە یاریی نێوان هۆلستین کیل و بوخوم، لەوکاتەی گانفۆلا مبوسی هێرشبەری بوخوم شووتێکی ئاراستەی گۆڵی بەرامبەر کرد، بەبێ ئەوەی هیچ شتێک رووبدات، ڤار …\nپەڕە 4 of 88« سەرەتا...«23456\t»\t102030...کۆتا »


8/15/2019 6:25:18 PM\n10871 جار خوێندراوەتەوە\nپارتی لە ھەل و مەرجێکدا دامەزرا لەھەموو ئاستەکاندا داگیرکەران گەلی کوردستانیان تەوق کردبوو، دەسکاری کۆدی پەروەردەو کەلتورو ھۆشیاری کۆمەلگای کوردستانییان کردبوو، کوردستانیش لەڕوی جیۆپۆلەتیکییەوە لەدەرەوەی قسە لەسەرکردنبوو، لەبەرئەوەی ئەوکات لەڕووی پەیوەندیە نێودەوڵەتییەکانەوە جوگرافیایەکی سیاسی نەبوو کەناوی کوردستان بێت. ھەروەھا ئەوکات کوردستان ئەو گرنگییە جیۆستراتیجییەی نەبوو کەئێستا ھەیەتی. دیسان کوردستان ناسنامە و کەسییەتی ناسراو نەبوو. جگە لەوەش بەھۆی دابەشکردنی کوردستان بەسەر چوار دەوڵەت وسێ نەتەوەی جیاوازی ناوچەکەدا، کەسێتی جیۆپۆلەتیکی کوردستان لەسنوری جیۆپۆلەتیکی ئەو دەوڵەتانە باس دەکرا، ئەمەش ئیعتیرافی نێودەوڵەتی ھەبوو، جگەلەوە کۆمەڵگای کوردستان پەرتەوازەبوو ھێزێکی تۆکمەی سیاسی وکۆمەڵایەتی نەبوو بەڵکو ھەر دەستەو گروپێک لێرەو لەوێ بەجیا جۆرێک لەخەباتی دەکرد. ئەوکات دەنگی کورد لەھیچ کوێ نەدەبیسترا، ژیان جیھانێکی داخراو بوو بۆ کورد، بێ ھیچ ھۆکارێکی گەیاندن کە ئازارەکانی بەجیھان بگەیەنێ، لەڕووی سیاسییەوە جیھان کوردی نەدەدی وەک لەناوچەیەکی کوێردابین ئالەم کاتەدا بیرکردنەوە لەدامەزراندنی ھێزێکی سیاسی کەبتوانێ وەڵامی ئەو ھەلومەرجە سەپێنراوە بداتەوە و بڵێ: لەدەرەوەی ئەم چوار دەوڵەتە لەدەرەوەی ئەم سێ نەتەوەیە نەتەوەیەکی دیکەی ڕەسەن لەم ناوچەیە ھەیە خاوەنی جوگرافیا و مێژووە.\nھێزێک کەبتوانێ ھێزی پارچە پارچەی کورد کۆکاتەوە و لەحزبێکی سیاسیدا ئاراستەی کات. ئەم دۆخە ترسناکە بوێری سیاسی وکۆمەڵایەتی و سەربازی دەویست، ئالەم ھەلومەرجەدا مستەفا بارزانی بیری لە دامەزراندنی (پارتی) کردەوە، بارزانی دەیزانی سەرھەڵدانی بزوتنەوەی سیاسی بەشێوەیەکی سروشتی دەبێ لەگەڵ دۆخ و ھەل ومەرجی ئابووری وکۆمەڵایەتی و فەرھەنگی دا بێتەوە، چونکە بارودۆخی ئەو قۆناغە ئامانجەکانی ئەو حیزبە دیاری دەکات. ئەوکات کۆمەڵگای کوردستان پێویستی بەھێزێک ھەبوو وەک فریاد ڕەس لەجەنگی بوون بیپارێزێت، بۆیە بارزانی بڕیاری دامەزراندنی پارتی دا.\nلەبەر ڕۆشنایی بیرکردنەوەکانی بارزانی دەستەیەک نیشتیمان پەروەر لەگەڵ بارزانی دا لە (١٦ی ئابی ١٩٤٦) پارتی دیموکراتی کوردیان دامەزراند ئا لەوکاتەدا پارتی بەتێگەشتنی لە ھەل ومەرجی سیاسی و جوگرافی ئەو سەردەمە لەکۆنگرەی یەکەمی خۆیدا، جگەلە پەیڕەوی ناوخۆ پەیڕەوێکی دیکەی ھەبوو بەناوی (پەیمانی نەتەوەی پارتی دیموکراتی کورد) لەخاڵی یەکەمی ئەو پەیمانەدا، ھاتووە بەڕێگای خەباتی سیاسی و ڕێگاکانی دیکە خەبات دەکەین و تێدە کۆشین بۆ پێکھێنانی دەوڵەتی کوردستانی فیدراڵی دیموکراتی لەعێراقدا، کە پێکدێت لە لیواکانی موێل، ھەولێر، کەرکوک، سلێمانی، خانەقین، دەستورەکەی ئەنجومەنێکی دامەزرێنەر دایدەنێن کە لەلایەن گەلی کوردستانەوە ڕاستەوخۆ بەدەنگدانی نھێنی ھەڵدە بژێردرێت. ئەم پەیڕەوە بەجۆرێک لەجۆرەکان ئامانجەکەی لەتیۆرییەوە لەڕیفراندۆم کرا بەکردار، بۆ نزیکبوونەوە لەئامانجە گەورەکە ئیتر ئەنجامەکەی چۆن بوو گرنگ ئەوە بو کورد توانی یەکجار پێچەوانەی جیھان بڵێ نەخێر بۆ دۆخی داسەپاو بەڵێ بۆ بەرژەوەندی باڵای کورد. ھەرچەندە ڕاپرسییەکە موێڵی تێدا نەبوو.\nلێرەوە دەبینین پارتی لەدامەزراندنییەوە تائێستا بەچەندان قۆناغی سەخت و کەوتن وھەستانەوەدا تێپەڕیوە، ڕەسەنایەتی پارتی لەوەدا بووە دوای ھەرکەوتنێک ھەستانەوەکەی لەپێشتر بەھێزتر بووە، بۆیە پارتی دەسکەوتی گەورەی بەدەسھێناوە بۆ کورد لەقۆناغە جیاجیاکاندا، دەکرێ ئەو دەسکەوتانە لە ھەرقۆناغێکدا بە وێستگەیەک لەوێستگەکانی ئاسایشی نەتەوەیی کورد سەیر بکرێت.\nئێستاکە کورد کە خاوەنی دامەزراوەی شەرعی ویاسایی خۆیەتی و لەئاستی جیھاندا مامەڵەی کرداری لەگەڵ دەکرێ ئەم دەستکەوتانە ڕیشەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ھێزو ئامانجەکانی (١٦ئاب) بۆیە پارتی ئێستا کە یادی (٧٣) ساڵەی دامەزراندی دەکاتەوە، پێویستە ئەوپرسیارە بکات لەکوێوە ھاتووە؟ گەشتووەتە کوێ، بەرەو کوێ دەڕوات؟ ھەموو لایەک دەزانن پارتی ئێستا لەدۆخێکی بەھێزدایە ولەئاستی جیھان وناوچەکە و ناوخۆدا خاوەندارییەتی مەسەلەی کورد دەکات. بۆیە دەبێ بزانێ ھێز لەکاتی بەھێزیدا مەترسی لاوازی لەسەرە، کەواتە پێویستە بۆ بەردەوامی ومانەوەی بە بەھێزی لەیادی دامەزراندنیدا جیاواز لەدروشم و گێڕانی ئاھەنگ وشادی و وتاری داکۆکی، بگەڕێینەوە سەر ئارگومێنت و پێداچونەوەیەکی ڕیشەیی بەخۆیدا بکات، ھەڵسەنگاندنێکی گشتگیر بۆ کۆی پارتی بکات لەبەرنامەیەک لەچوارچێوەی فیکری سیاسی دا و بەگفتوگۆی ڕاشکاوانە قسە لەسەرکەم وکورتییەکان بکات، لەسەرئاستی ناوخۆی پارتی و دەرەوەی پارتی بەگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکان، بۆ ئەم مەبەستە پارتی دوای (٧٣) ساڵ لەسەر ئەم ئاستانە قسەی نوێی ھەبێت من ئەوەندەم لەبەرچاوگرتووە دەکرێ ھەڤاڵانی دیکە پێشنیارو ڕای دیکەیان ھەبێت. لەبەرچاو گرتنھکانیش ئەمانەن:\n١ـ خوێندنەوەیەکی نوێ بۆپەیوەندییەکانی لەدەرەوەی پەیوەندی کوردستانی، بکات لەسەر بنەمای بەرژەوەندی نوێی کورد.\n٢ـ لەسەر ئاستی ناوخۆی کوردستانی کرانەوەیەکی زیاتر بەڕووی لایەنەکان ومیدیادا بکاتەوە لەچوارچێوەی یاسادا.\n٣ـ لەسەر ئاستی ناوخۆی پارتی ھەڵسەنگاندن بۆ دۆخی ئێستای بکات و ڕاشکاوانە قسە لەسەر خاڵە لاوازو بەھێزە کانی بکات، بەگرێدانی کۆنگرەیەک بەمەرجێ کۆنگرەکە کەمێک لەمۆدیلی کۆنگرەی حیزبی ڕۆژھەڵات واتە (شەرقی) جیاواز بێت لەم کۆنگرەدا واقیع وەک ئەوەی ھەیە قسەی لەسەربکرێ نەک وەک ئەوەی حەزمان لێیە.\n٤- خۆشگوزەرانی خھڵک وداھاتی تاک:- پێویستە پارتی لەڕێگای حکومەتەوە کار بۆ خۆشگوزەرانی و ژیانێکی سەربەرزانەی خەڵک بکات و ھەروھەا کار بۆ بەرزکردنەوەی داھاتی تاک بکات لەکوردستان، لھبھرئھوھی ئەگەر دوێنێ پارتی لەشۆڕشدا بووە و خەڵک داواکانی پارتی جێ بەجێ کردوووە و ھاوکار بووە ئەمڕۆ پارتی لەدەسەڵاتدایە دەبێت داواکاری خەڵک جێ بەجێ بکات و گوێ لەخەڵک بگرێت، ئەمەش پێویست بەوە دەکات بەرپرسەکانی پارتی ڕاستەوخۆ لەناو خەڵکدا بن و لەنزیکەوە گوێ بۆ داواکانی خەڵک بگرن.\n٥- سەبارەت بەگەنجان ولاوان:- کۆمەڵگای کوردستان کۆمەڵگایەکی گەنجە ڕێژەی گەنجان لەئاستی کۆمەڵگای کوردیدا نزیکەی ٧٠% یەو ژمارەیەکی زۆریش دەرچووی زانکۆو پەیمانگاکان ھەیەو بێ کارن ئەمەش دەبێتە ھەڵئاوسان و لەداھاتوودا دەبێتە گرفت بۆ حکومەت و کۆەڵگا، بۆیە پێویستە ھەوڵبدرێت لەڕێگای حکومەت و کەرتی تایبەتەوە ڕێژەی ئەو بێکاریەی ناو گەنجان چارەسەر بکرێت.\n٦- لەسەر ئاستی میللی:- بیر کردنەوە لەکورد بوون لەم ھەل و مەرجەدا، چۆن کوردبین؟ چۆن کوردسازی بکەین؟، چونکە ھێشتا کوردبوون کێشەی بوونی ھەیە، ڕاستە کورد لەشەڕی بووندا، کوردبونی خۆی پاراست، بەڵام ئێستا بونێکی لەرزۆکمان ھەیە، بەتایبەتی لەڕوی کەلتوریەوە ئەمەش پێویستی بە بیرکردنەوە ھەیە، بەڵام کێ بیرمان بۆبکاتەوە؟ چۆن بیر بکەینەوە؟ لەبەر ئەوەی کوردبوون، بوونی ھەمومانە دەکرێ ئەم بیر کردنەوەیە ئەقڵی ناو پارتی و ئەقڵی دەرەوەی پارتی بێت چونکە، بیرکردنەوە بۆکورد لەھەمو نەتەوەکانی دیکە گرنگترە، بۆئەوەی لێرەوە شوێن کێشەکانی خۆمان بکەوین، ئەمەش بوێری دەوێ، پێویستمان بە کۆجیتۆی کوردی ھەیە، لێرەدا پێویستە بوێربین لەڕەخنەگرتن لەزاتی خۆمان ئەوکات دەتوانین بەدوای کێشەکانی خۆماندا بڕۆین بۆیە، پارتی پێویستە ھەڵوێستە لەسەر کێشە قوڵەکانی کۆمەڵگای کوردستاندا بکات، کار بۆچارەسەری ئەم پارادۆکسەی ناو کۆمەڵگای کوردی وحزبی کوردی بکات. کارکردن بۆ بنەما بکاتە خەمی گەورەی خۆی، بنەمایەک بۆ کوردبون کە ھەمومان کۆبکاتەوە، کێشەی کورد ئەوەیە کورد ھەیە و نیە ئەوەتا ئێمە زمان کۆمان ناکاتەوە، چونکە ستاندارد نیە ئاین نەبووەتە بنەما بۆ یەک بون، قوربانیەکان، ئەنفال، ھەڵەبجە ڕاینەچڵەکاندین نەبوەتە بنەما بۆیەک بوون ئێمە کێشەمان ئەوەیە ئەوبنەمایەی کۆمان دەکاتەوە ونە، بۆچی؟ چونکە کورد ئامادەی ئەم یەکبونە لەڕۆحیدا نیە کەواتە بۆدۆزینەوەی کۆدی چارەسەری ئەم کێشە فەرھەنگی و پەروەردەیی و سیاسییانە پێویستمان بەجۆرێکی دیکە لە بیرکردنەوە ھەیە بەداماڵینی بیرکردنەوە نەرێنییەکان، چونکە ھەموو داوای یەکبوونی کورد دەکەین کەچی لەکردارماندا پارادۆکسە دژ بەیەکی ھەیە چارەسەر و تێپەڕاندنی ئەم دۆخە ئەرکی پارتی یە لەبەرئەوەی دوای (٧٣) ساڵ پارتی ھێشتا خاوەنداریەتی مەسەلەی کورد دەکات و مەسەلەی ھەیە بۆیە دەبێت پرۆسەیەک لەم ڕوەوە بخاتە سەرپێ، بۆ چارەسەری کێشە قوڵەکانی، پەروەردەو فکرو کەلتور لەئاستی کۆمەڵگەی کوردستاندا.\n٧ــ لەئاستی حوکڕانی دا :- پێویستە کار بۆ دادپەروەری و سەروەری یاسا بکات ، چونکە ئەم دو چەمکە لەئاستی کرداردا لەژێر پرسیاردان.\n٨ـ دروستکردنی تاک:- پێویستە پارتی کار بۆ دروستکردنی تاکی ئەقڵانی بکات چی لەسەر ئاستی پارتی چی لەسەر ئاستی کوردستانی، چونکە ئەگەر چی باڵەخانەی زۆر دروست کەین، بەڵام تاک دروست نەکرێت بەرگەی ھەزەیەکی دوژمن ناگرێ. دواجار دەمەوێ بڵێم دوای (٧٣) ساڵ تا ئێستا پارتی پێداویستی کۆمەڵگای کوردستان ونەتەوەی کوردە و پارتی ئەوەیە وەک ئەوەی ھەیە ھیچ نواندنێک ناکات و ڕاستگۆیە لەگەڵ خەڵک و ئامانجەکانی خۆیدا و ڕاستگۆیە لەگەڵ خەڵک و ئامانجەکانی خۆیدا و بەکردار ئەمەشی سەلماندوە، بۆیە منیش وەک ئەوەی پێداویستییە بۆ گەلی کوردستان ئەم سەرنجانەم لەم وتارەدا بۆیادی (٧٣) ساڵەی پارتی جۆرێک لەچوارچێوەی زانستیدا خستەڕوو بەمەبەستی بەردەوامبوونی پارتی تاگەیشتن بە ئامانجە گەورەکە.


📝 البلاغ الختامي لإجتماع اللجنة القيادية للإتحاد القومي الديمقراطي الكوردستاني YNDK بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 1 2017 9:43PM\nاليوم السبت المصادف 25/11/2017 عقدت اللجنة القيادي [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 1-12-2017 21:43:12\n📝 الصدر للاكراد: إن اخترتم الانفصال (لاسمح الله) فعلينا أن نبقى إما تحت راية الوطن الحبيب أو نبقى جيراناً يجمعنا الحب والسلام بعيدين عن كل ضرر وأذى وطائفية وقومية وتجمعنا أسس الإنسانية بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 2 2015 4:36PM\nالتعليقات على الصدر للاكراد: إن اخترتم الانفصال (ل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 96% ✍ م.ب. 2-12-2015 16:36:55\n📝 بيان الجبهة الفيلية بمناسبة الذكرى السنوية الأولى لتأسيسها بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2016 12:24PM\nبتأريخ 10-01-2015 وتحت شعار الفيليون جزء أساسي [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ هـ.ب. 11-1-2016 12:24:26\n📝 بيان الجبهة الفيلية حول إستعادة حقوق المواطنة العراقية المغتصبة تعسفياً إلى المكون الفيلي بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 27 2015 11:30AM\n👁 ئەم بابەتە 4,408 جار بینراوە\nنعلن بإسمنا ونيابةً عن الأمانة العامة والمكتب السي [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ هـ.ب. 27-12-2015 11:30:53\n📝 بيان قيادة لواء الكورد الفيليين بمناسبة ذكرى تأسيسه بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 15 2015 11:00AM\nتمر علينا الذكرى السنوية الأولى لتأسيس لواء الكورد [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ هـ.ب. 15-6-2015 11:00:40\n📝 بيان قيادة لواء الکورد الفيليين بشأن إسناد الحشد الشعبي بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 18 2015 12:58PM\nيستمر لواء الکورد الفيليين بنشاطاته وفعالياته بالت [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ هـ.ب. 18-8-2015 12:58:31\n📝 بيان مُشترك صادر عن لواء الكورد الفيليين والجبهة الوطنية العليا للكورد الفيليين بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 23 2015 10:20AM\nلقد بادرت القوى الوطنية من أبناء المكون الفيلي مُت [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 23-3-2015 10:20:57\n📝 بيان من قوة حماية شنكال التي تتبع هيئة الحشد الشعبي الرسمية بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 12 2015 7:53PM\nرسالة بارزاني لا تستند على أي أساس قانوني أو دستور [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 76% ✍ هـ.ب. 12-4-2015 19:53:02\n👁 ئەم بابەتە 13,095 جار بینراوە


دامه‌زراندن و ته‌مويلی ئینستیتیوتی مێری | MERI\nدامه‌زراندن و ته‌مويلی ئینستیتیوتی مێری\nMarch 1st, 2015 نوێترين بابه‌ت 0\nهەر له سەرەتای دروستبوونی حكومه‌ت و په‌رله‌مانی هه‌رێمی کوردستانەوە، سياسه‌تمه‌دار و ڕۆشنبيران دركيان به غيابی دامه‌زراوه‌ی ئه‌كاديمی له جۆری ثينك تانك (Think Tank) له سيسته‌می فه‌رمانڕه‌وايه‌تی خۆماڵی كردووه. وە گرنگی ڕۆڵی توێژينه‌وه‌ی زانستی كردووه بۆ دروستكردنی ڕوانگه و ستراتيژ و نه‌خشه‌ڕێگای چاكسازی و داهێنانی سيسته‌می فه‌رمانڕه‌وايه‌تی دروست (الحكم الرشيد). دامه‌زراوه‌ی ئه‌كاديمی له‌وجۆره له سه‌رجه‌م وڵاتانی ديموكراسيدا ڕۆڵی مه‌زن و کاریگەر له دياری كردنی ڕێڕه‌وی وڵات و گه‌شه‌كردنی سیسته‌می فه‌رمانڕه‌وایه‌تی و یه‌كسانی كۆمه‌ڵگا و سه‌روه‌ری یاسا و چه‌سپاندنی بنه‌ماکانی دیموكراسی ده‌بينن. دیارترین نمونه‌ی ئەو دامەزراوە كاريگه‌رانه بریتین لە: ئینستیوتی بروكینگز و كاونسل فۆر فۆرن ريله‌يشن له ئه‌مریكا و چاتام هاوس له به‌ریتانیا و هاوشێوه‌كانيان له وڵاتانی تری ڕۆژئاوایی.\nله‌و سۆنگه‌يه‌وه، ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌رانی ئینستیتیوتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست (مێری) به ئه‌ركی خۆيان زانی كه ئه‌و بۆشاييه گه‌وره‌یە پڕبكه‌نه‌وه و ئينستيتيوتێكی نێوده‌وڵه‌تی له‌ناو جه‌رگه‌ی هه‌رێمی کوردستان بخه‌نه خزمه‌تی سيسته‌می فه‌رمانڕه‌وايه‌تی و پڕۆسه‌ی نيشتيمانسازيه‌وه. له دوای ڕاوێژ له‌گه‌ڵ چين و توێژی ڕۆشنبير و ئەکادیمیستان و چه‌ندين سه‌ركرده‌ی سياسی و كۆمه‌ڵايه‌تی هه‌رێم، وه دوای بەدەستهێنانی پشتگيری مه‌عنه‌وی سه‌رجه‌م لايه‌نه‌كان، ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ران له حوزه‌يرانی ساڵی ٢٠١٣ پڕۆژه‌يه‌كی تۆكمه‌ی بە په‌يڕه‌و پرۆگرامێكی سەردەمیانەیان پێشكه‌ش به فه‌رمانگه‌ی ڕێكخراوه ناحكوميه‌كانی هه‌رێم كرد و به پێی ياسا و ڕێسای هه‌رێم (ئينستيتيوتی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بۆ توێژينه‌وه)يان تۆمار كرد (ژماره ك ٨٤۳ ی ٢/٧/٢٠١۳) .\nله يه‌كه‌م ڕۆژه‌وه ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ر بڕياری دابوو كه ئه‌ركی ته‌مويلی ئينستيتيوت نه‌خاته ئه‌ستۆی حكومه‌ت و لەبری ئەوە شانبه‌شانی چه‌ندين زانكۆی حكومی و ئەهلی داوای گرانتی به‌رزركردنه‌وه‌ی تواناكان بكات كه له لايه‌ن ئه‌نجومه‌نی هه‌رێمی بۆ نه‌وت و گاز ده‌به‌خشرێت. له پڕۆپۆزه‌له‌كه‌دا، پلانی پێنج ساڵه پێشكه‌ش به ئه‌نجومه‌نی ناوبراو كرا و بە بڕیاری ژمارە (١٦٠١) لە ڕێکەوتی (٢٠/ ١٢/ ٢٠١٣) ڕەزامەندی درا لەسەر تەرخانکردنی يه‌كه‌م بڕی پارەی (٣٥٠٠٠٠٠) سێ ملیۆن و پێنجسەد هەزار دۆلار بۆ ڕاپه‌ڕاندنی پڕۆژه‌كه.\nواته بڕياری ته‌رخان كردنی بڕه پاره‌ی پێویست بۆ مێری پێش سه‌رهه‌ڵدانی قه‌يرانی دارايی هه‌رێم بووه و كۆپی ته‌رخانكردنی بودجه و ره‌زامه‌ندی سه‌رفكردنی پاره‌كه‌ش بۆ سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتە پەیوەندییدارەکان نێردراوە. بەهەمان شێوە، مێری له یه‌كەم رۆژه‌وه له رێگای ماڵپه‌ڕ و بلاوكراوه‌كانی سه‌رچاوه‌ی دابین كردنی پاره‌كه‌ی ڕاگه‌یاندووه و به ئاشكرا باسی لێوه‌كراوه بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی داهات و دارایی مێری، لێرە کلیک بکە.\nهەر لە سەرەتاوە پلان و سیاسەتی ئینستیتیوت ئەوەبوو کە بۆ ئەنجامدانی توێژینەوەکانی پشت بە کۆمەڵێک خەڵکانی شارەزا و پسپۆڕی نێودەوڵەتی ببەستێت و بە شێوەی گرێبەست دایان بمەزرێنێت و لەسەر ئەرزی واقیع بێن لە کوردستان کاربکەن. بۆیە دابینکردنی ئه‌و بڕە پارەیە بۆ دڵنیاییکردنەوە و مسۆگەرکردنی ژیانی ئەو ستافە بۆ مه‌ودايه‌كی گونجاو وه بۆ ئەنجام دانی کارەکان و زۆر پێویست بووە. هه‌روه‌ها لە پلانی ئینستیتیوت دابوو کە بەردەوام کۆنفرانس و وۆرکشۆپی هاوبەش لەگەڵ ئينستيتيوته هاوشانه نێودەوڵەتیەکان ئەنجام بدات لە ناوەوە ودەرەوەی هەرێم.\nبه هه‌موو پێوه‌رێك، لە ماوه‌ی كه‌متر له نۆ مانگی دەستبەکاربوونی، ئینستیتیوتی مێری سه‌ركه‌وتوو بووە له ئه‌نجامدانی چالاكی و توێژينه‌وه‌ی گرنگ و ئەوتۆ كه بوونەتە هۆكاری جێگيركردنی پێگه‌ی مێری له ئاستی هه‌رێم و عيراق و ناوچەيی و نێوده‌وڵه‌تی. بەهەمان شێوە، مێری په‌یوه‌ندی پته‌وی له‌گه‌ل چینی رۆشنبیرانی هه‌رێمی کوردستان و عیراق دامه‌زراندووه و په‌یوه‌ندی هەماهەنگی و گۆڕینه‌وه‌ی توێژینه‌وه‌ی زانستی له‌گه‌ل چه‌ندین دامەزراوە و ئینستیتیوتی نێودەوڵەتی وه‌ك نه‌ته‌وه يه‌كگرتووه‌كان و زانكۆکانی ئه‌وروپا و ئینستیتیوتی تری وه‌ك بروكينگز و واشنگتن ئينستيتيوت و كارنيگی و هه‌ريتێج فاوەندەیشن و كاونسل فۆر فۆرن ريله‌يشن و چاتام هاوس و روسی و ده‌يان دامەزراوەی هاوشێوەی تر لە ئه‌وروپا و توركيا. به شايه‌دی چاودێران و پسپۆڕان، ئاستی كواڵيتی كاره‌كانی مێری و ئاستی زانستی كارمه‌نده‌كانی له ئاستێكی بەرزی نێودەوڵيتی دایە و چاوه‌ڕوانی كاری مه‌زنی لێده‌كرێت.\nتا ئێستا ئينستيتيوتی مێری چه‌ندين کۆنفرانس و كۆڕ و كۆبوونه‌وه‌ی گرنگی ئه‌نجام داوه، وەک به‌ستنی فۆڕه‌می دیداری مێری له ٤-٦/١١\_٢٠١٤ كه بۆ یه‌كه‌م جار سه‌رۆك كۆماری عيراق و سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عيراق و سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێم و جێگره‌كانيان له دیدارێکی له‌م جۆره به‌شدار بوون بۆ تاوتوێکردن و گفتوگۆكردنی چەندین پرسی گرنگ دەربارەی سیاسه‌تی هه‌رێمی کوردستان و عيراق. مێری پێشەنگ بووە لە ده‌سپێكردنی ديالۆگ و گفتووگۆ بەمەبەستی دروستكردنی پردی متمانه له نێوان هه‌رێمی کوردستان و دراوسێكانی و وڵاتانی گرنگی ناوچەکە و ڕۆژئاوا لە نێوانیشیان ئه‌مریكا و به‌ریتانیا و وڵاتانی تری رۆژئاوا. هه‌روه‌ها چه‌ندین به‌رنامەی چاكسازی و ڕیفۆرمی له ناو سيسته‌می فه‌رمانڕه‌وايه‌تيدا بەئامانجی سه‌روه‌ری ياسا و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ گه‌ياندووه‌ته بواری جێبه‌جێ كردن. هه‌روه‌ها هەڵساوە بە ئەنجامدانی توێژينه‌وه‌ی تێروته‌سه‌ل له‌سه‌ر كه‌ركوك و ناوچه کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم و هه‌ڕه‌شه‌ی تيرۆر و گه‌نده‌ڵی. بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی پرۆگرام و پرۆژە و چالاکییەکانی مێری، سەردانی ماڵپه‌ری مێری بكه.\nشایانی باسه كه ئينستيتيوتی مێری به پێی ياسا و ڕێسای هه‌رێم دامه‌زراوه و كار ده‌كات و له كۆتايی ساڵیشدا ڕاپۆرتی گشتی و ڕاپۆرتی دارايی پێشكه‌ش به فه‌رمانگه‌ی ڕێكخراوه ناحكوميیه‌كان و ئه‌نجومه‌نی هه‌رێمی بۆ نه‌وت و گاز ده‌كات.\nئینستیتیوتی مێری هه‌ميشه پابه‌ند بووە به په‌یڕه‌و كردنی شه‌فافیه‌ت و به هێنانەدی دادوه‌ری كۆمەڵایه‌تی، و له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ش گشت توێژه‌ر و كارمه‌نده پسپۆڕه‌كانی لەسەر بنەمای كێبڕكێ و سیڤی و لێهاتووی دامه‌زراون، جا خەڵكی هه‌رێمی کوردستان بن وه‌يان بيانی. له‌سه‌ر هه‌مان بنه‌مای شه‌فافیه‌ته‌وه، ئینستیتویتی مێری مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ په‌رله‌مان وحكومه‌ت و كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و ده‌زگاكانی ڕاگه‌یاندن ده‌كات. ئينستيتيوتی مێری له چوارچێوه‌ی یاسا و ڕێساكانی وڵات درێژه به كاره‌كانی خۆی ده‌دات بۆ خزمه‌ت كردنی سيسته‌می فه‌رمانڕه‌وايه‌تی و سه‌رجه‌م چين و توێژه‌كانی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌وه‌ش بە ئامانجی بەدیهێنانی دادوەری کۆمەڵایەتی و سەروەری یاسا و ڕێفۆرم و چاکسازی کردن لە دامەزراوە حکومییەکان ، به‌و پێيه‌ش، ئینستیتوتی مێری موڵكی هه‌موو خه‌ڵكی كوردستانه.\nدەیڤید میلیباند لە مێری: ئەرکێکی گەورەی مرۆیی لە سوریا و عێراق هەیە بۆ ئەنجام دانی\nمێری دەست دەکات بە پڕۆژەیەکی تازە لەگەڵ ئەنجوومەنی دادوەری لە هەرێمی کوردستان


هەمەڕەنگی هاوسەرگیری و خۆشەویستی\nله‌لایه‌ن: مونا ڕزگار - به‌روار: 2021-10-25-00:11:00 - کۆدی بابەت: 6980\nڕێبەری پیاوان بۆ تێگەیشتن لە هەندێک وەڵامی ئافرەتان\nهەندێک کات هەست دەکەیت کە پەیوەندییەکەت کێشەیەکی تێدایە و بەو جۆرەی کە حەز دەکەیت نییە، دەبێت بزانیت چ هەڵەیەکە کە نابێت بکرێت تاکوو ژیانی هاوبەشیتان کێشەی تێ نەکەوێت.\nئەو کارانەی نابێت لە پەیوەندی هاوسەریدا ئەنجام بدرێن چین؟\nهەڵەیە کە هەر لە سەرەتای هاوسەرگیریەکەدا زۆر هۆگری هاوسەرەکەت ببیت و بەردەوام بۆ هەر شوێنێک کە چوو تەلەفۆنی بۆ بکەیت و نامەی بۆ بنێریت و یاخود کە دێتە ماڵەوە بەردەوام لەلای دابنیشت و هەموو بوونی خۆتی بدەیتە دەست، هاوسەرگیری بەو واتایە نایەت کە تۆ تەنها هی ئەو بیت و بۆ ئەو بژیت، بەڵکوو وەک جاران لەبیری خۆشتدا بەو ڕۆژانە ئەو شتانە بکە کە خۆت ئارەزووی دەکەیت، لە پەیوەندی هاوسەریدا هۆگربوون وردە وردە دروست دەبێت و پێویست ناکات پەلە بکەیت لە بەدەست هێنانیدا چونکە لە ئەنجامدا دەبێتە مەودایەک بۆ نێوانتان.\nئەگەر حەز دەکەیت پەیوەندی هاوسەریت ڕۆژ لە ڕۆژ باشتر بێت و بمێنێتەوە نابێت نواندن بکەیت، واباشە کە خودی ڕاستی خۆتی پێ پیشان بدەیت و چونکە نواندن تەنها ماوەیەکی کاتی دەتوانیت لەسەری بەردەوام بیت، بۆیە واباشترە هەر لەسەرەتاوە نواندن نەکەیت و خودی خۆت بیت.\nئەگەر لەپێناو ئەوەی کە کەسە خۆشەویستەکەت لەدەست نەدەیت، بەردەوام هەموو شتێک قەبوڵ بکەیت و چاوپۆشی بکەیت لە هەموو هەڵەیەکی ئەوا بە تەواوی کۆنتڕۆڵی دەبێت بەسەرتدا و دەتوانێت هەر کارێک کە ویستی لەسەربوو پێتی بکات، کە ئەمە سووکایەتییەکە کە سەرەتا خۆت بە خۆتت کرد و ڕێگەت پێدا کە ئەویش پێتی بکات.\nپەلەکردن لە هەڵبژاردنی هاوسەرەکەدا و زۆرجار بە بێ پرسیار نەکردن و نەزانینی هیچ زانیارییەک لەسەر کەسەکە دەچیتە ژیانییەوە و کۆمەڵێک کێشەتان بۆ دروست دەبێت، بۆیە پێویست بە پەلەکردن ناکات و پڕۆسەیەکی ئەوەندە ئاسان و سادە نییە کە ئاوا تێی بپەڕێنیت.\nنیگەرانی و دڵەڕاوکێی بەردەوام لە بارەی ژیانتانەوە و بیرکردنەوەی خراپ، کە هەموو ئەمانە هەم جەستە و هەم بیکردنەوەشت تێک دەدات تووشی کێشەی وەک، بەرزی پەستانی خوێن، تێکچوونی خەو و خۆراک، دابەزینی کێش دەبیتەوە، هەروەها کاریگەری ڕاستەوخۆی هەیە لەسەر دەروونت و تووشی دڵەڕاوکێ و خەمۆکی دەبیتەوە و کەسێکی تووڕەت لێ دەرەچێت، بۆیە نیگەران مەبە بۆ هیچ شتێک کە هێشتا ڕووینەداوه.\nیەکێک لەو هۆکارانەی کە ژیانی زۆرینەی هاوسەرن تێک دەدات بەراوردکردنە، بەراوردکردنی کەسی بەرامبەرتە بە کەسێکی دیکە، کاتێک کەسێک دەبینیت هەستێکی خۆشەیستی زیاتر دەردەبڕێت بۆ هاوسەرەکەی و تۆش هاوسەری خۆت بەراورد دەکەیت بە ئەو، ئەمە کێشەی زۆری لێ دەبێتەوە، کە لەوانەیە ژیانی ئێوە زۆر خۆشتر و باشتر بێت لەوان.\nڕاستگۆیی بناغەی دروست بوونی هەر خۆشەویستیەکە، بۆیە گرنگترین کار ئەوەیە کە بناغە بەهێز بێت تاکوو هەموو شتەکانی تریش بە بەهێزی بنیاد بنرێن، بۆ مانەوەی پەیوەندییەک ڕاستگۆیی زۆر گرنگە و لە هیچ حاڵتێکدا نابێت درۆ بکەیت لەگەڵ هاوسەرەکەتدا.\nگرنگە ئەو پەیوەندیەیەی کە دروستی دەکەن، گرنگی پێدانی تێدا بێت و بە پەیوەندییەکی زۆر گرنگ و کارێکی گەورە سەیری بکەیت و بەهای بۆ دابنێیت، ئەگەر بێت و بە سادەیی بیبینیت و گرنگی پێ نەدەیت وردە وردە کاڵ دەبێتەوه.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : ئەو کارانەی نابێت لە پەیوەندی هاوسەریدا ئەنجام بدرێن\nیەکەمین چاوپێکەوتن بە نیازی هاوسەرگیری\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر هەمەڕەنگی هاوسەرگیری و خۆشەویستی


ساکینە جانسز: تێدەکۆشین تا نەبینە ئەو ژنانەی ڕەش دەپۆشن و بۆ ئازارەکانیان دەلاوێنەوە – کوردی – RojNews.News\nساکینە جانسز: تێدەکۆشین تا نەبینە ئەو ژنانەی ڕەش دەپۆشن و بۆ ئازارەکانیان دەلاوێنەوە\n07/01/2022 - 9:18:59 am\nساکینە جانسز، یەکێک لە دامەزرێنەرانی پەکەکە، دوو ساڵ بەر لە شەهیدبوونی لە چاوپێکەوتنێکدا دەڵێت:”ئێمە تێدەکۆشین بۆ ئەوەی نەبینە ئەو ژنەی کە هیچیان لەدەست نایەت و دەگرین، تێدەکۆشین تا نەبینە ئەو ژنانەی ڕەش دەپۆشن و بۆ ئازارەکانیان دەلاوێنەوە، هەر لەبەر ئەمەیە، ئێمە لە چیاکانین”.\nساکینە جانسز، یەکێک لە دامەزرێنەرە شەهیدەکانی پەکەکە، لە چاوپێکەوتنێکدا لە ساڵی ٢٠١١-دا، کە گۆڤاری نەوای ژن لە نوێترین ژمارەیدا بڵاویکردووتەوە، سەبارەت بە کاریگەریی فشارەکانی دەوڵەتی ئێران لەسەر دۆخی ژنانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەڵێت: بۆ نیشاندانی زوڵمەکانی ڕژێمی ئێران، فیلمی “بەردبارانکردنی سورەییا” بە نمونە دەهێنمەوە، کە باوەڕدەکەم زۆرینە بینیویانە، ئەو فیلمە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر من هەبوو، چونکە زۆر لایەنی سەرنجڕاکێشی ڕژێمم بینی و گرنگیشە ژنان و گەنجان بینەری بن.\nساکینە جانسز لە بەردەوامییدا دەڵێت: فیلمەکە واقیعی ڕژێمی سیستم و پیاوان و ئەو سیستمەی ژن و پیاوی هێناوەتە ئەم ئاستەی ئێستا، دەردەخات، ئێمە بە قووڵی شێوازەکانی ڕژێم و وێرانکاریی، نامرۆڤایەتی و دەرئەنجام ئابووریی، کە سیستم و سیاسەت بەرهەمیهێناوە هەڵدەسەنگێنین، ئەمە بە فراوانی لە بەرنامەی YJRKدا هەیە، بەڵام هەندێکجار گرنگە کە ئێمە چی لەو فیلمەدا دەبینین؟، لە کۆمەڵگەدا ئەو سیستمەی، کە لە سەر ڕەگەزێک پێشدەکەوێت، هێزی خۆی لەسەر بنەمای ڕەگەزێک و ئەو دەرئەنجامانەی، کە لە پیاواندا بەرهەمدەهێندرێت، خەڵک بە ترسەوە سەیری دەکەن، تا ئەوکاتەی مرۆڤ لەخۆیدا نەبوون نەبینێت، خوێنی مرۆڤ دەیبەستێت.\nلە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە ئەو ئەرکەی دەکەوێتە سەرشانی ژنان و گەریلاکانی ئازادیی، شەهید ساکینە دەڵێت:”ئێمە تێدەکۆشین بۆ ئەوەی نەبینە ئەو ژنەی، کە هیچیان لە دەست نایەت و دەگرین، تێدەکۆشین تا نەبینە ئەو ژنانەی ڕەش دەپۆشن و بۆ ئازارەکانیان دەلاوێنەوە، بۆیە ئێمە لە چیاکانین”.\nجەختیش دەکاتەوە”ئەو دۆخەی سورەییاکانی تێدا دەژین، قەدەر نییە، دەبێت ئێمە بیگۆڕین پێویستە ئەو ئەقڵیەتە بگۆڕین، لە هەموو بوارەکاندا کاریگەریی ئەو عەقڵیەتییە بشکێنن، ئەو ئازار و ستەمەی کە کۆمەڵگا و ژنان لە مێژوودا تێیدا ژیاون و لەمڕۆشدا بەردەوامە، هەستکردنە، ئافراندنی هۆشیارییە، فیکر و ئاسۆیە و ئامرازی تێکۆشانە، ئێمە تەنها دەتوانین بە ڕێکخستنێکی بەرفراوان ئەم دۆخە تێپەڕێنین”.\nساکینە جانسز لە بەشێکی دیکەی چاوپێکەوتنەکەیدا باس لەو زەحمەتییانە دەکات، کە ئەوان لە دەستپێکردنی خەباتدا ڕووبەڕووی بوونەوە و دەڵێت:”کاتێک ئێمە بەشداری خەبات بووین زۆر زەحمەت بوو، ئێمە دەبوایە لەگەڵ خێزانەکانمان شەڕ بکەین بۆ ئەوەی بەشداری لە تێکۆشان بکەین، چونکە خێزان بەپێی سیستەم داڕێژراوە، کاتێک ژنێک بچێتە ناو خەباتەوە، هێشتا ئاستەنگی زۆر هەیە، بەڵام دەبێت ژنان لە دژی ئەم بەربەستانە تێبکۆشن و هەنگاوبنێن، ڕێگای ئازادی ئاسان نییە، ئەو ژنانەی کە یەکەمجار بەشدارییان لە تێکۆشاندا کرد گروپێکی زۆر بچووک بوون، بەڵام دواتر زیادیان کرد”.\nنرخى نەوت بەرزترین ئاستى لەمساڵدا تۆمارکرد\nسەرۆكی كازاخستان بانگەشەی کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە دەکات


ئەمڕۆ 16 ساڵ بەسەر رووخاندنی رژێمی سەدام حوسێن تێدەپەڕێت\nرونکردنەوەیەک لە راگەیاندنی وەزارەتی پەروەردە\n2019-04-09 [10:57 AM]\nئەمڕۆ 9.4.2019، 16ـەمین ساڵیادی رووخاندنی رژێمی بەعسی عێراقە، کە هەزاران تاوانی دژە مرۆڤایەتی و جەنگی دژی گەلی کوردستان ئەنجام دا.\nئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی عێراق لە رژێمی بەعس، لەلایەن وڵاتانی ھاوپەیمان بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا، رۆژی 20.3.2003 دەستی پێکرد.\nرژێمی بەعسی عێراق، کە سەدام حوسێن سەرۆکایەتیی دەکرد، لە ساڵی 1968ـەوە بەشێوەیەکی دیکتاتۆرییانە تاوەکو ساڵی 2003 حوکمڕانیی عێراقی کرد.\nهێزەکانی هاوپەیمانان لە باشووری عێراقەوە بەرەو شاری بەغدا پێشڕەوییان کرد و لەماوەی چەند رۆژێکدا، زۆربەی شارەکانی باشووری عێراق رزگار کرانەوە.\nرۆژی 3.4.2003، هێزەکانی هاوپەیمانان دەستیان بە ئۆپەراسیۆنی رزگارکردنەوەی شاری بەغدا کرد و لە رۆژی 9.4.2003 شارەکەیان رزگار کرد و پەیکەری سەدام حوسێن‌یان لە گۆڕەپانی فیردەوس لە بەغدا، شکاند و هێنایه خوارەوە و ئەمریکا کۆتایی هاتنی رژێمی بەعسی راگەیاند.\nرۆژێک دواتر، هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان بە پشتیوانیی هاوپەیمانان، شاری کەرکووک‌یان رزگار کرد و کۆتاییان بە داگیرکاریی بەعس لەو شارەی کوردستان هێنا.\nلە ماوەی نێوان 20.3.2003 تاوەکو 11.4.2003، هاوپەیمانان، کە پێشمەرگە بەشێک بوو لە هێزەکانی، هەموو خاکی عێراقیان رزگار کردەوە و کۆتاییان بە زەبروزەنگی رژێمی بەعس هێنا.\nبەعس، کە لە ساڵی 1968 تاوەکو 1991 حوکمڕانیی کوردستانی کرد، سیاسەتی سوتماککردنی کوردستانی پەیڕەو کرد و وێڕای ئەنفالکردن 182 هەزار هاووڵاتیی کورد، ئەنفالکردنی هەشت هەزار بارزانی، شەهیدکردنی پێنج هەزار هاووڵاتیی هەڵەبجە بە گازی کیمیاوی، نزیکەی پێنج هەزار گوندی باشووری کوردستانیشی وێران کرد.\nدوای خۆشاردنەوەی بۆ ماوەی چەند مانگێک، رۆژی 6.12.2003، سەدام حوسێن‌ی سەرۆکی رژێمی بەعس لە چاڵێکدا لە باخچەیەکی سنووری شاری تکریت دەستگیر کرا و دوای دادگایی کردنی، لە رۆژی 5.11.2006 دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپاند.\nئەم هەواڵە 10621جار خوێندراوەتەوە


ئەرکان عەبدوڵا: ڕۆڵی زانکۆ لەبازاڕی کاردا. – WTARIKURD\nبێگومان زانکۆ گەورەترین ناوەندی مەعریفی وڵاتە، گەشەکردن و پێشکەوتنی هەمەلایەنەی پرۆسەی خوێندن و زانست بە ئامرازێکی گەورەی هێنانەدی گۆڕانکاریە ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتیەکان دادەنرێت. پرۆسەی خوێندن هەر لە مێژەوە تاوەکو سەرهەڵدانی یەکەمین زانکۆی ئەوروپی لەشارەکانی بۆڵۆنی و پاریس و لەندەن و تەنانەت زانکۆ نوێکانی ئەمڕۆش بە بەردەوامی لە خۆ نوێکردنەوەدان بەتایبەتی لە ژێرکاریگەری پێشکەوتنی تەکنۆلۆژیا و پێداویستیەکانی بازاڕی کاردا، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا وڵاتە پێشکەتوەکانی جیهان هەمیشە لە کێبڕكێی یەکدان لە ڕێگەی تەرخانکردنی بوجەیەکی تایبەت بۆ پەرەپێدان و ڕێکخستنەوەی پرۆگرامەکانی خوێندن و ئەنجامدانی توێژینەوەی زانستی بۆ وەبەرهێنان لە توانای فکری و تێگەشتنی مەعریفی وە ئامادەکردنی خوێندکارێکی داهێنەر و شارەزا بۆ بازاڕی کار.\nلەمڕۆدا زۆربەی وڵاتانی جیهان بۆ جێبەجێکردنی یەکەم هەنگاوی نەخشە ڕێگەی چاکسازی لە کەرتی پەروەردە و فێرکردنەوە دەست پێدەکەن، وڵاتی فلەندا بەدید و دونیابینیەکی کراوە و لەڕێگەی پلانێکی درێژ مەودا و بە دووبارە هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە بە ناوەڕۆکی پرۆگرامەکان و دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ فێربوون و گرنگیدان بە چەمکی (Edupreneurship) و پراکتیکەکردنی ئایدیاکان و زانستی واقیعی لە بازارسازی کاردا، هەموو ئەم هۆکارانە وایکردووە خۆی لە لوتکەی هەرمی وڵاتە پێشکەوتوەکانی جیهان ببینێتەوە لە ڕوی پەروەردە و فێرکردنەوە. لە ڕاستیدا یەکێک لەو وڵاتانەی جێگەی سەرنج و تێڕامانە بۆ من وڵاتی قەتەرە، بە سود وەرگرتن لە ئەزمونی وڵاتانی پێشکەوتو و بە پاڵپشتی خەرجکردنی نزیکەی شەش ملیار دۆلاری ساڵانە بە ئامانجی ڕەخساندنی هەلی کار و پەروەردەکردنی تاکێكی وشیاری بەهرەمەند، لە ڕێگەی وەبەرهێنان لە ژێرخانی کەرتی پەروەردە و ئەنجامدانی توێژینەوەی زانستی و هێنانی لقی نوێی زانکۆ بەناوبانگەکانی جیهان و بەستنەوەی بەرنامەی کاری خوێندن بە بازاڕی کاری وڵاتەکەی لە بواری پیشەسازی و تەکنۆلۆژیا و تەواوی سێکتەرەجیاوازەکانی ژیان، ئەمەش گاریگەری هەبووە لەسەر دیاریکردنی پێگەی وڵاتی قەتەر و ڕۆژ لەدوای ڕۆژ پێشکەوتنی بەرچاو بە خۆیەوە دەبینێت وە ئاستی وڵاتی قەتەر لە ڕوی گرنگیدان بە پرۆسەی خۆێندن، لە پلەی یەکەمی وڵاتانی عەرەبی و پلەی پێنجەمی جیهاندا دێت.\nلێرەدا پێویستە بپرسین زانکۆکانی هەرێمی کوردستان لە کوێی ئەم پلە بەندیەدان؟ بەداخەوە زانکۆکانی هەرێم هیندەی ڕۆڵی کارگەیەک دەبینن بۆ بەرهەمهێنانی مرۆڤی بڕوانامەدار هێندە ڕۆڵی ناوەندێکی ئەکادیمی نابینن، ساڵانە بەرهەمی ئەم زانکۆیانە پێگەیاندنی چەندین هەزار خوێندکارە لە پسپۆریە جیاوازەکان، بەشێکی زۆری ئەم پسپۆریانە توانای ڕەخساندنی هەلی کاریان نیە لە کەرتی تایبەت وە لەهەمان کاتدا دەرفەتی دامەزراندنیان نیە لە کەرتی گشتیدا، بۆیە پێویستە حکومەتی هەرێمی کوردستان کاری لە پێشینەی ئەنجامدانی پرۆسەی چاکسازیبێت لە کەرتی پەروەردە و گرنگیدان بێت بە ئەنجامدانی کاری توێژینەوەی زانستی بۆ دەستنیشانکردنی کێشەکان و چارەسەرکردنیان لە ڕێگەی سوود وەرگرتن لە ئەزموونی کاری وڵاتانی دیکەی وەکو ئیسرائیل کە بەیەکەم وڵاتی جیهان دادەنرێت ساڵانە نزیکەی ٤.٢% بودجەی وڵاتەکەی تەرخان دەکات بۆ ئەنجامدانی تویژینەوە، هەروەها بۆ دەربازبون لەم قەیرانە قوڵەی زانکۆکانی ئێمەی تێکەوتووە پێویستە بودجەیەکی شایستە تەرخان بکرێت بۆ ئەنجامدانی کاری توێژینەوەی زانستی لەسەر کۆکردنەوە و شیکارکردنی زانیاریەکان بۆ دەستنیشانکردنی پرۆگرامەکانی خوێندن و ئامادەکردنی مامۆستا کە یەکێکە لە فاکتەرە گرنگەکانی سەرخستنی پرۆسەی خوێندن، هەروەها بەپێی واقیع و ژینگەی کۆمەڵگا و گرنگیدان بە کردنەوەی ئەو پسپۆریانەی داواکاری بازاڕی کاری هەبێت.


Back نووچه بـه‌ش كوردستانی ئالۆزیێن ئیرانی عەبادی نەچار کریە بھێتە پێش\nدووشەمب, 08 کانينا دووێ 2018 06:52\nعەرەفات کەریم، سەرۆکێ فراکسوونا پارتی ل پەرلەمانێ عیراقێ راگەھاند، ھەموو فڕاکسوونێن کوردی ل پەرلەمانێ عیراقێ ئێک دەنگ و ئێک ھەلویستن و گۆت: حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ب ھەموو شێوەیان رازی یە کو پابەندێ دەستوورێ عیراقێ بیت، بەلێ ھەتا نھا عیراق نەیا بەرھەڤە کو کێشەیێن د ناڤبەرا ھەولێر و بەغدا ب دەستووری چارەسەر بکەت بەلکو بتنێ گوتنەکە لسەر ئەزمانی دبێژن و کریار بو نینە، ھەر بوو نموونەھا ھەتا نوکە 50 برگەیێن دەستوورێ عیراقێ نەھاتینە بجھئینان کو ئەڤ یەک ژی بنپێکرنەکا روون و ئاشکرایە بەرامبەر دەستووری دھێتەکرن و بجھکرنا وێ دکەڤیتە ژێر پرسیارێ ، و دەستوورێ عیراقێ وەکو خارنگەھەکێ لێھاتیە و ھەرکەس دەما دچیتە خوارنگەھێ لدوڤ دلێ خوە داخوازا خوارنان بکەت ، و ھوسا عیراق وان برگان بجھدکەت کو بو عیراقێ و بەرژەوەندیێن وێ باش بیت.\nسەرۆکێ فڕاکسیۆنا پارتی ھەروەسا گۆت: ئەم وەکو پەرلەمانتار دویر ژ کارێ سیاسی ، بەلکو بتنێ وەکو رێخوشکەر ب رێیێن قانونی بزاڤێن خورت دکەین ژ بو وێ یەکێ کو ب چوو شێوەیان بیت دانوستاندن دناڤبەرا ھەولێر و بەغدا بھێنەکرن و رێکێ نادەین کو چوو برگە و ماددەیێن نە دەستووری و ھەڤدژ دەربازببن، و ئەگەر دەستوور نەھێتە بجھکرن دێ سەروەری و ئێکگرتوویا عیراقێ کەڤیتە ژێر پرسیارێ ، و مەترسی سەر پێکھاتەیێن عیراقێ درۆست دکەت.\nعەرەفات کەرەم دیارکر، ھەتا نوکە عیراقێ ھەڤپشکی قبوول نەکریە و ل گەل ئێکگرتنێ ژی نینن، ئەگەر د ھەڤکێشا عیراقێ دا کورد ھەموو ئێکگرتی بن، عیراق نەشێت چوو کارتێکرنان ل کوردان بکەت، د وەختێ خودا کوردان زور ھەڤگاریا عەبادی کریە، و بەلێ پابەندنەبوونا وی رەنگە کوردان ل سەر وێ پشتەڤانیێ پەشێمان بکەت، و نوکە دژاتیکرنا کوردان ل عیراقێ بویە مودێل و ھەر کەسێ پتر دژاتیێ بکەت دێ پتر دەنگان دەستخوڤە ئینیت، بەلێ دبەرامبەر دا پێگیربوونا کوردان ب دەستوور و پێشوازیکرنا وان دێ بیتە سەدەم کو پێگەھێ کوردان بھێزت بکەت ب تایبەتی دبلوماسیەکا دەرڤە ژ بەرکو چاڤدێریەکا نیڤدەولەتی یا باش لسەر عیراقێ ھەیە.\nناڤبری رەخنە ل شێوازێ ھەلویست و رەفتارێن سیاسیێن کوردان گرتن، و دیارکر کو کوردان چوو پەیام و ھەلویستێن روون نینە و گۆت: ل عیراقێ دیموکراسیەت بوویە قوربانیێ ئایدولوژیان ب تایبەتی شیعا زور پێنگاڤێن نەرێنی ل سەر پێگەھێ سیاسی ل عیراقێ کرینە.\nل بارا وێ یەکێ بوچی عەبادی نوکە رەفتار و ھەلویستێن خوە بارا ئەنجامدانا دانوستاندنان ل گەل ھەولێرێ گوھۆرینە و باشتر دھێتە پێش، سەرۆکێ فڕاکسوونا پارتی خوەیا کر، لەزاتیا عەبادی یا نوکە ھەموو ژ بەر گڤاشتنێن نێڤدەولەتی یە و ئالوزیێن ئیرانێ ، و نێزیکبوونا ھەلبژاردنان، دەستکەفتنا نیڤا داھاتیێ ھەرێمێ ژلایێ عیراقێ ڤە ، مەزنترین خالێن پێشڤەھاتنا عەبادی نە ژ بوو دانوستاندنان ، لڤێرە گرنگە کورد سەر رەزامەندیا خوە بو دانوستاندنان بەردەوام بن ژبەر کو ئەڤ یەک دێ پێگەھی َکوردان ل دەرڤە ب ھێز کەت.\nسەرۆکێ فراکسوونا پارتی ل بارا تاوانکاریێن ل کەرکوک و ئاکنجیکرنا تورکمانێن شیعە ل جھێ کوردان گۆت: ئەو تورکمانێن کو شوونا کوردان ھاتینە ئاکنجیکرن تورکمانێن شیعە بخوە نە و ژ لایێ وان بخوە ژی ڤە ھاتینە ئاکنجیکرن، بەلگەیێن زور سەر تاوانکاریێن وان و حەشد شەعبی و ھێزێن عیراقی ھاتینە کومکرن بەرامبەر کوردان و خراپکرنا مالێن وان، دێ دوڤچوونێن زێدەتر لسەر ھێنەکرن و دەمەک نێزیک دێ ھێنە بلندکرن بو جیھانا دەرڤە.\nسەبارەت ھەلویستێ سونیان عەرەفات کەرم دبێژیت: ھەتا نھا سونەیان چوو ھەلویستەکێ روون و بەرچاڤ نەبوویە، ئەوان چو مەرجەع نینە کو وان لژێر ئێک ھەویست و بۆچوون کوم بکەت، بەلێ ل گەل عیراقێ د ئێک ھەلویستن دژی کوردان.