ئازاد عەبدولواحید تەوەرى نوسین و خوێندنەوە – Denegkan\nئازاد عەبدولواحید تەوەرى نوسین و خوێندنەوە\nbyتوانا\tAugust 1, 2008\tگشتی\nئازاد عەبدولواحید :\nئەوەى تواناى خەو بینینو خەیاڵ کردنى نەبێ ناتوانێ زەفەر بەواقیع ببات\nلەپێشەوە پێویستە بڵێم ئەوە مایەى نیگەرانییە کە تا بەرۆژى ئەمڕۆکەش دەگات زۆر کێشەو گرفتى جۆراوجۆر لەناو ئەدەبیاتو رۆشنبیرى کوردیدا دەبینرێن کە دەستیان بۆ نەبراوەو دەقو مۆریان نەشکاوە، یان هەندێ جار بەهەڵواسراوى ماونەتەوە، یان ئەو کێشەو گرفتە مەعریفىو ئەدەبیانە پێویستیان بەوەیە زۆر کونوقوژبنو سووچى تاریکیان زیاتر رووناکییان بخرێتە سەرو تێر قسەو باسو بیروڕاو بۆچوونى جۆراوجۆر بکرێن. بەلاى منەوە هۆى یەکەمى بوونى ئەو دیاردەیەو هەبونى ئەم کەمتەرخەمییە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە کتێبخانەى کوردى کەلەپورێکى رەخنەیى ئەوتۆى تێدا نەبووە کە لەرابردووەوە بۆمان بەجێ مابێو ئەمڕۆکە ئۆخژنێک بخاتە دڵەوە تا نەوەى ئەمڕۆکەو نەوەکانى داهاتوو هەوڵى زیاتر بدەن بۆئەوەى ئەو کەلەپوورە رەخنەییە بەجێماوە پتر دەوڵەمەند بکەنو بەرهەمى رەخنەیى زیاتر بخەنە سەر خەرمانى ئەو کەلەپوورە.\nلێرەدا من نامەوآو مەبەستم نییە پەل بۆ هۆیەکانى دواکەوتنو کەمتەرخەمى رەخنە بهاوێم، بەڵام مانەوەى ئەو گرفتو کێشانە وەک خۆیانو خۆتەریک گرتن لەیەکلایى کردنەوەیان لەم قۆناغو سەردەمانەدا بەتەنیا خەتایەکى لەئەستۆى (رەخنە)دا نییە وەک هەندێ کەس دەیەوێ بەم قسانە خۆى لەبەرپرسیارەتى بپەڕێنێتەوە، چونکە من باوەڕم وایە ئەدیبى داهێنەرو رۆشنبیرى کورد ئەمڕۆکە لەئەدیبو رۆشنبیرێکى دوێنآ بەرپرسیارترە، کە لەپورى رەخنەیى گەلانى تریش هەر بەم جۆرە دروست بووەو دواتر دەوڵەمەند کراوە، تۆ شاعیرێکى گەورەو داهێنەرى وەک (تى. ئێس. ئیلیەت) وەربگرە، دەبینین سەرەڕاى ئەوەى نوێخوازێکى بەرچاوى شیعرى ئینگلیزییە لەهەمان کاتیشدا رەخنەگرێکى بەتواناى بوارى رەخنەییشە کە نەک هەر رەخنەى راگوزارو سەرپێى نەنووسیوە، بگرە لەبوارى رەخنەسازیشدا بەشدارى کردووەو خاوەنى تیۆرى (هاوکێشەى مەوزوعیەی – المعادل الموچعی)یە لەڕەخنەداو جێ دەستى دیارە. لاى ئێمە وەک رەخنە دەستى کورتە لەبەسەرکردنەوەى گرفتو کێشە ئەدەبییەکانو ناساندنو بەسەرکردنەوەى کارى داهێنەرانە، لەهەمان کاتیشدا نووسەرە داهێنەرو بەتوانایەکانیشمان لاتەرکین لەو هەموو باسو خواسانەى پێویستە بیروڕایان لەبارەیانەوە هەبێت. لەلاى ئێمەدا وێنەى کەسانى وەک (بەختیار عەلى_ کەریم دەشتى_هاشم سەراج_ هیوا قادر_حسین عارف) لەم ڕووەوە زۆر دەگمەنو دانسقەن کە سەرەڕاى بەرهەمو داهێنانى خۆیان، لەبزاڤى رەخنەیىو فیکریشدا چالاکانە کاردەکەنو بیروڕاو بەرهەمیان هەیە.\nناکرێ ئەم نەوەیەش بێ رەخنە سەربنێتەوەو هەر لەچاوەڕوانى گۆدۆى رەخنەدا بمێنێتەوە تا بێت ئەو کێشەو گرفتە هەڵواسراوانەمان بۆ بخاتە بەر باسو لێکۆڵینەوەوە. لەمڕۆکەدا دەست بردن بۆ نووسین سەبارەت بەو کێشەو گرفتە ئەدەبىو رەخنەییانە ئەگەر بەنیوەو ناچڵیش بێت، باشترە لەبێدەنگى، هەر هیچ نەبآ ئەو سەرەتایانە لەداهاتودا دەبنە بەردى بناغە بۆ رەخنەیەکى تۆکمەتر، رەخنەى راستەقینەو خاوەن میتودیش هەر بەو جۆرە دروست بووەو گەشەى کردووە، بەتایبەتیش کە دەبینین هەندى کێشەو گرفتى کولتوورىو مەعریفى هەن ئاو زۆر دەکێشنو پێویستیان بە زیاتر لەخوێندنەوەو بیروڕاو بۆچوونو هەوڵێکە بۆ هەڵخستنو ئاڵوگۆڕکردنى بیروڕاو تێڕوانینى زیاتر، بەمەش دەتوانین بەشێوەیەکى هەرەوەزانەو بەهەوڵو تەقەللاى هەموو لایەک وێنەیەکى تەواو و راستى دیمەنەکانى ئەو گرفتو کێشە ئەدەبىو کولتوورییانە بکێشینو لەلاى خوێنەران روونیان بکەینەوە، سەرەڕاى ئەوەش ئاڵوگۆڕکردنى ئەو بیروڕایانە سەبارەت بەو گرفتو کێشە ئەدەبىو مەعریفیانە بۆ خۆیان دەبنە مایەى شڵەقاندنى گۆمى مەنگى ئەدەبىو رۆشنبیریمانو رزگارکردنى لەو خامۆشییەى تێى کەوتووەو تەمى ئەو تەنگژەیەى بەسەریدا کشاوە بڕەوێنینەوەو هەر بەم جۆرەش دەتوانین کولتوورى مرۆڤایەتى بکەینە بەشێک لەکولتوورى نەتەوەیى خۆمانو بەشداریش بین لە تاووتوکردنو لـێ زیاد کردنیان.\nکردەى نووسینو داهێنان بۆ خۆى پرۆسەیەکى ئاڵۆزە، لەهیچ قۆناغێک لە قۆناغەکانى پێشڤەچوونى مرۆڤایەتیدا بەتەنیا بەحەزو ئارەزوو و بەهرەى رووت بەڕێوەنەچووەو نەدرەوشاوەتەوە، با واز لەنووسەرە بلیمەتەکان بهێنین کە ئەوانە (ناخواسایى – خارق العادە)نو وێنەیان کەمەو لەمێژووى داهێناندا لەسەر ئاستى هەموو دنیا دەگمەنو دانسقەنو ئەو بەهرە تایبەتو مەزنانە کەم دووبارە دەبنەوە، لەوانەش کەسێکى وەک دیستۆیڤسکى کە توانیویەتى داهێنانێکى زۆر دەگمەن بەرهەم بهێنێو بەبێ رەشنووس پاک کردنەوە، نووسینەکانى تەنیا جارێک بنووسێتەوەو دواتر یەکسەر بیاننێرێتە چاپخانەوە، یان کەسێکى وەک شەکسپیر کە وێڕاى زۆرى بەرهەمە شانۆیەیکانى، کەچى تێپەڕبوونى رۆژگار نەیتوانیوە ئەو بەرهەمانەکۆن بکات، لەهەمان کاتیشدا ئەو کارانە هێندە ساختومانەکەیان قایمە کە ناکرێ وشەیەکیان لـێ لاببرێن، کەسانى تریش هەن وەک (ئێرنست هەمنگواى) ناکرێ بەداهێنەر دانەنرێن کە رۆمانێکى خۆى شەستو چوار جار پاکنووس کردووەتەوە، مارسل پرۆست کە بەدەست نەخۆشى ڕەبوەوە دەیناڵاند، هەموو تەمەنى خۆى تەرخان کرد بۆ کۆکردنەوەى کەرەستەى رۆمانە گرنگەکەى: (گەڕان بەدواى کاتێکى ون بوودا)، بۆیە پێم وایە لەدەرەوەى بلیمەتى پێویستە (بەهرە) پەروەردەو مشتوماڵ بکرێ، تا لەلاسایى کردنەوەو جوینەوەى بەرهەمى کەسانى پێشترو دووبارە بوونەوەو لەیەکتر چوون دووربخرێتەوە، لێرەدا هەرگیز ناکرآ (بەهرە) بەبێ ئەزموونو مەشقکردنى بەردەوام لەسەر نووسینو خۆرۆشنبیرکردنى گەورەو بەرفراوان، ببێتە مایەى نووسینى بەرهەمى داهێنەرانەو مومکین نییە جیهانبینىو گۆشەنیگاى تایبەت بۆ بینینى دنیا بخولقێ. ژیانى نووسەرێک، داهێنەرێک، هونەرمەندێک وەک ژیانى پاڵەوانێکى وەرزشوان وایە کە پێویستە هەمیەشە مەشقو راهێنان ئەنجام بداتو قەت نابآ چاوەڕوانى ئیلهام بێو تەنیا بەبوونى بەهرەکەى خۆى قەناعەت بکات.\nبوونى ئەو بەهرەو عیشقە بۆ نووسینو داهێنان پێویستییەکى حەتمییە، چونکە مەرج نییە ئەوانەى زۆر دەخوێننەوە، ئەو زۆر خوێندنەوەیە بیانکاتە رۆشنبیرى گەورە، یان ببنە داهێنەرو نووسەرى چاکو سەرنجڕاکێش. مەرجى "رۆشنبیر بوون" بۆ داهێنەرێک ئەوە نییە بەتەنیا کتێب بخوێنێتەوەو ئاگاى لەتیۆرو فەلسەفەو بیروبۆچوونى زاناو فەیلەسووفو سیاسەتمەدارو هونەرمەندو داهێنەرە گەورەکان بێتو هەندێکیان لـێ ئەزبەر بکات تا وەک تووتى قسەو بیروڕاو بۆچوونى ئەوانە بڵێتەوە، چونکە چەندى پێویستە داهێنەر ئاگاى لەسەرجەم کایەکانى فیکرو مەعریفەو رۆشنبیرى هەموو بوارەکان بێت، ئەوەندەش پێویستى بەگەشەپێدانى (خەیاڵ)ى خۆى هەیە، مەزنترین شتێک کە مرۆڤ هەیبآ (خەیاڵ)ە، ئەو خەیاڵەى وەک بۆرخیس دەڵآ: (واقیع ئامادە دەکات بۆئەوەى ببێتە هونەر). هەروەها داهێنەر پێویستى بە (رامان) و قووڵ بوونەوەیە لەپرسیارە وجوودییەکان، پێویستى بەوەیە لەنهێنى نووسینو لەشێوازو ستایلى نووسینى داهێنەرانەى هەموو داهێنەرەکان ورد بێتەوەو هەوڵ بدات بۆ دروستکردنى شێوازو جیهانبینى تایبەتمەندو تایبەتى خۆىو لەسایەى ئەو کەسایەتییە رۆشنبیرییەى پێکى وەدەنێ، لێکدانەوەو بۆچوونى تایبەت بەخۆى لەبارەى سەرجەم دیاردەکانى ناو ژیانو کۆمەڵو کایەکانى رۆشنبیریدا هەبێ.\nمن رەشبین نیم بەزۆرى ژمارەى ئەوانەى دەنووسن، کاتێک بەوە رەشبین دەبم ئەگەر بەزۆربوونى ژمارەى ئەو کەسانە رەشبین بووم کە بەسەر زەویدا دەڕۆن، لەبەرئەوەى لەهەموو کاتو سەردەمو شوێنێکدا ژمارەى داهێنەرەکان کەمن، نووسەرى ئاسایىو رەوتەنى ژمارەیان زۆرترە. هەرکەسێک کە سەرەتا قەڵەم بەدەستەوە دەگرآ، خۆى پآ داهێنەرە، هەندآ جار خۆى پآ بلیمەتیشە، یان وا دەزانآ گەیشتووەتە لووتکەى بەخششو داهێنان، ئەو جۆرە بیرکردنەوەو هەستە لەوانیە لەسەرەتاى نووسینەوە پێویست بآ، چونکە زۆرجار دەبێتە هاندەرێک بۆ بەردەوام بوونو کۆڵنەدان، بەڵام مەترسییەکە لەوەدایە ئەو هەستکردنو بیرکردنەوەیە تا سەر بەردەوام بآو گەورە بکرآ، لەهەمان کاتیشدا بەخششە خاکەڕایەکە رووەو پووکانەوەو سادەیىو سادەگۆیى بڕوات.\nکە دەڵێین نابێ رۆشنبیر وەک تووتى لـێ بێتو تەنیا ئەرکى وتنەوەى قسەى ئەمو ئەو بێت، ئەوە بەواتاى ئەوەیە کە "رۆشنبیر" بەرمیلێک نییە قسەى کەسانى دى لەخۆیدا کۆبکاتەوەو لەکاتى پێویستدا هەڵیانڕێژێ، بەڵکو پێویستە پێش هەر شتێک "رۆشنبیر"، رۆشنبیرییەکەى بەدەستى دەهێنێت ببێتە مایەى گۆڕینى چێژو کەسایەتى و تێڕوانینو نەریتە باوەکانى لاى خۆى و قەوارەو دیدو تێڕوانینى خۆى پێ بگۆڕێو هەڵتەکێنێ، پاشان مشوورى دەوروبەرى خۆى بخوات. هەر عەقڵێکیش ئەوەندە جێگەى بایەخو گرنگى پێدانە، کە لەگەڵ عەقڵەکانى دیکەو شێوازەکانى دیکەى بیرکردنەوە جوداواز بێ، کەسانى وەک حەللاجو سەهرەوەردى لەپێناوى جیاوازییەکانى خۆیان بوو خۆیان بەکوشت دا، بۆیە ئەوەى جێگەى بایەخى ئێمە نییە ناکرآ بخرێتە ناو بازنەى قسە لێوەکردنو بایەخدانەوە. لەناو دنیاى رۆژنامەگەرىو چاپەمەنى کوردیدا کە بەلێشاو بەرهەمو چاپکراوى ئەدەبى دەکەونە بازاڕەوە، ئەمەش لەبەرئەوەیە کە لەپاش راپەرین دەرفەتێکى لەبار بۆ چاپ کردنى هەموو جۆرە بەرهەمێک وازو واڵا کراوەو رەخساوە، قەڵایەک بەرهەمى ئاست نزمو بآ نموودو بآ سەروبەر دەبینرێن، کە هیچیان جێگەى قسەو باسو سەرنجدان نین، چونکە خوێنەر لەبینینى ستووندیا هەمیشە لەچییەتى بەرهەمەکان دەپرسێو لەبەر رەگەزى کتوپڕى – مفاجاە پرسیارى بەردەوامى لەلا دەورووژێ، لەوجۆرە خوێندنەوانەشدا زیاتر پێویست دەکات خوێنەرەکە نەچێتە پێستى هیچ نووسەرێک، یان دانەرێک، چونکە تواناى بەسەر شیکردنەوەدا نامێنآ، ئەم تێکەڵ بوونە حسییە زیانى خۆى هەیە، لەبەرئەوەى چالاکییەکانى عەقڵ دەکوژێ، هەرچەندە لەم قسەیەمدا لەگەڵ کوشتنى هەستدا نیم، بەڵکو تێکەڵکردنى هەستو عەقڵ بەپێویست دەزانم.\nزۆر ڕێ کەوتووە ئەوە بخوێنینەوە کە هەندێ بەهرە لەزۆر شوێنى ئەو دنیایە، یان لەلاى ئێمەدا لەبوارى شیعر نووسین، موزیک ژەنین، شێوەکارى، بەهرەو سەلیقەى کەسەکە خۆى بەفریاى کەوتووە، زیاتر لەوەى بەرۆشنبیرییەکەى خۆى شاعیرێکى گەورە بێو شیعرى جوانى وتبێ، یان موزیک ژەنێکى زۆرباشى لـێ دەرچووەو بەتەکنیکێکى زۆر بەرز ئامێرێکى ژەنیوە، یان بلیمەتێکى بوارى شێوەکارى بووە، کەچى لەهەمان کاتیشدا رۆشنبیرییەکەى زۆر کورتو کوێرو کۆڵەوار بووە، واتە تەینا بەفڵچە وەشاندن ئیکتیفاى کردووەو هەستو نەستى خۆى گوێزاوەتەوە سەر تابلۆیەکانى. هونەرمەندى شێوەکارو پەیکەرسازى زۆر گەورەم دیوە کە لەئاستێکى جیهانیدا ناسراوە، کاتآ لە پیشانگاکەى خۆیدا قسەى بۆ بینەرانى کارە هونەرییەکانى خۆى کردووە، من تەمەننام کردووە گوێم لەقسەکانى نەبێ، چونکە رۆشنبیرییە سادەکەى بەپێچەوانەى تابلۆو کارە هونەرییەکانى جوانىو داهێنانى ناو تابلۆیەکانى کاڵ کردووەتەوەو کوشتووە، یان شاعیر هەبووە لەهەموو تەمەنیدا پرۆژەى خوێندنەوەیەکى جددىو قووڵ نەبووە، بێجگە لەخوێندنەوەیەکى راگوزراو سەرپێىو پچڕپچڕو بەهەندێ لەئەزمونو بینینەکانى خۆى وازى هێناوەو قەناعەتى کردووە، کەچى شیعرى زۆر جوانو درەوشاوەو سەرنجڕاکێشى نووسیوەو داهێنەر بووە، بۆ نموونە شاعیرێکى گەورەى وەک (رامبۆ) کە شیعرى نەمرو درەوشاوەى هەیەو تا ئەمڕۆکەش شیعرەکانى دەقى نەمرو زیندوون، ئەم شاعیرە لەتەمەنى (16 تا 19) ساڵى، واتە لەماوەى سێ ساڵدا هەموو ئەزموونە شیعرییەکەى خۆى بەدەستەوە داوە، ئەوە هەر ئەو شاعیرەیە کە گوێچکەى شیعرى هەموو دنیاى گرتووەو رایتەکاندووە، هەر ئەو شاعیرەیشە کە نوێخوازى هەموو سەردەمەکانە، ئەو شاعیرە لەتەمەنى مێردمنداڵیدا کەوتە شیعر نووسینو تەمەنى شیعر نووسینەکەشى زۆر کورت بووە، بەڵام شیعرى زۆر سەرسوڕهاوەر و جوانى نووسیوە، بگرە وەک بلیمەتێکى گەورە شیعرى نووسیوە، ئەگەر هەندێ حاڵەتى دەگمەنو دانسقەو تایبەتى لەو جۆرە هەبن، ئەوە مەرج نییە لەهەموو کاتو سەردەمو حاڵەتەکاندا هەموو شاعیرەکانو هونەرمەندانى بوارى شێوەکارىو موزیک ئەو حاڵەتەیان بەسەردا بچەسپێ کە بەبێ رۆشنبیرى گەورەو فراوان بتوانن داهێنەرى گەورە بن، هەروەک چۆن شاعیرى زۆر رۆشنبیریشمان هەن کە بەدرێژایى ژیانیان شیعرێکى جوانیان نەنووسیوە گرنگو سەرنجڕاکێش بێت، چونکە ئەگەر شاعیرایەتىو پرۆسەى خوڵقاندنو داهێنان بەزۆرىو فراوانى رۆشنبیرى بوایە، ئەوە دەبوو بەدرێژایى مێژوو رۆشنبیرە گەورەکانى دنیا، هەر هەموویان شاعیرى گەورەو باڵا دەستو داهێنەر بوونایە، لەوانەیە ئەو رۆشنبیارنە بتوانن شیعرێک بنووسن لە (فیکر) بدات، بەڵام هەرگیز ناتوانن شیعرێک بنووسن لە (دڵ) بدات پاشان لە(فیکر) بدات وەک ئیلیەت دەڵآ. ئیلیەت خۆشى نموونەى شاعیرێکى بەهرەدارە کە بە (رۆشنبیرى) بەهرەکەى خۆى پەروەردەو گۆش کردووە، چامەیەکى گەورەى وەک (خاکى وشکەڵان)، (136) تێهەڵکێشى تێدایە کە لەتەوراتو شانۆو رۆمانو داهێنانى پێش خۆى وەک ئاماژە هاتوونەتە ناو چامەکەیەوە، کەسێک ئەگەر بیەوێ لەو شیعرە تێبگا، دەبێ پێشتر ئەو سەرچاوەو ئاماژانە بخوێنێتەوەو بەتەواوى خۆى بۆ ئامادە بکات ئەوجا دەتوانێ لەکەنارى تێگەیشتنى شیعرەکە نزیک ببێتەوە.\nلەبەرئەوەى شارستانیەتى ئەمڕۆکەمان شارستانیەتێکى عەقڵانییە، شاعیر زۆر پێویستى بەعەقڵانییەت نییە، چونکە ئەمڕۆکە عەقڵانییەت لەناو ئەو شارستانیەتەدا بووەتە مایەى دروستبوونى تەنگژە بۆ ئینسانى ئەو سەردەمە.\nسووربوونو پێداگرتن لەسەر عەقڵانیەت لاى شاعیر بۆ خۆى دەبێتە هۆى جوداکردنەوەى ئینسان لەجەستەو لەدڵى. لەئەمریکاو لەئەوروپا تەنگژە و قەیرانەکە هێندەى دى گەورەترە، لەبەرئەوەى کەوتونەتە ناو گەمەى عەقڵانیەتەوە تا ئەو سنوورەى ئینسانەکەى لەهەستو سۆزو عاتیفەى خۆى داماڵیوە، بۆیە بەدواى زۆر شێوازى جیاجیادا دەگەڕێن بۆ پڕکردنەوەى ئەو بۆشاییەى دروست بووە، یان بۆ گوزارشت کردن لەو بۆشاییە عاتیفییە هەوڵدانى بەردەوامیان هەیە، بۆیە شاعیر ئەوەندەى پێویستى بەفڕین هەیە لەسەر باڵى سیمورغى (خەیاڵ)، یان ئەوەندەى پێویستى بەجۆرێک لە(بیدائیەت) هەیە، ئەوەندە پێویستى بەعەقڵانییەت نییە، من لەشیعر نووسیندا پتر باوەڕم بەقسەکەى ئەفلاتوون هەیە لەبارەى بوونى (خواوەندى هونەر)، دواتر هۆکارەکانى دیکە دێن، نەک بیروڕاو بۆچوونەکى ئیدگار ئالان پۆکە پێى وابوو نووسینى شیعرێک بەرهەمو کارى زیرەکییە کە بەپرۆسەیەکى ماتماتیکى چواندووە، بۆیە عەقڵانیەت لەسنورێکى ماقووڵو دیاریکراودا بۆ شاعیر پێویستە، تا بەسەر هەموو لایەنەکانى دیکەید زاڵ نەبآ.\nئەم بیروڕایانەى من دەریان دەبڕم سەبارەت بەشاکارى گەورەو داهێنەرانە، چەند نموونەیەکن لەوەى لەهەندێ حاڵەتدا مەرج نییە رۆشنبیرى، (داهێنان) لەهەندێ بوار دروست بکات، بەڵام ئەو قسەیەى من ماناى ئەوەش ناگەیەنێ ئەو حاڵەتە دەگمەنو دانسقانەى داهێنان ببنە بیانوویەک بۆ کەسانێ کە خۆ رۆشنبیرکردن بەلاوە بنێن، چونکە دەکرێ (رۆشنبیرى) بەهرە بچووکەکانیش بەگەورەیى بناسێنێو دەقى گەورە بەرهەم بهێنێ، بەمەرجێک بزانرێ چۆن چۆنى ئەو رۆشنبیرییە لەناو کارى داهێنەرانەدا تەوزیف بکرێ.\nئەمڕۆکە دەگوترێ (دەق) نووسین، ئەوە لەخۆیدا ئەو دەقە زادەى مەعریفەیەکى بەرفراوانو هەمەچەشنەیە کە تێهەڵکێشێکە لەهەموو هونەرەکانى وەک (سینەما-شانۆ-مۆسیقا-شێوەکارى) و سەرجەم دەستاوێژەکانى بوارى فیکرو فەلسەفەو دەرونزانىو کۆمەڵناسىو ئاوێزان بوونى سەرجەمى ژانرەکانى ئەدەب لەگەڵ یەکتردا، ئەوە لەسەردەمێکدا کە دیوارەکانى نێوان هونەرەکانى نووسین رووخاونو هەموویان دەست لەملانى یەکتر بوونە. ئەگەر هونەر بەشێوەیەکى گشتى وەک (کرۆچێ) دەڵێ: (رێگایەک بێ لەڕێگایەکانى دەست گرتن بەسەر جیهاندا)، ئەوە بۆئەوەى دەست بەسەر ئەو جیهانەدا بگرێت، دەبێ ئەو مەبەستە دزێوىو ناشیرینىو کەموکوڕییەکانى دنیا ببینى، نهێنىو جوانییەکانى ژیان ببینى، بەبێ بوونى خەیاڵێکى گەرموگوڕو بزێو، بەبێ بوونى چاوێکى هونەرمەندانەو ئەفسوونگەرانەو بەبێ بوونى باکگراوندێکى رووناکبیرى قووڵو هەمەلایەن نایەتە دى، چونکە بینینى شارەکانى خەونو نووسین بەزمانى ئایندە، پێویستى بەو چاوو خەیاڵە تیژو بڕندەیە هەیە، کەسێ تواناى خەوبینینى نەبێ، یان (خەیاڵ)ى نەبێ پێم وا نییە بتوانێ زەفەر بەواقیع ببات، بۆیە ناتوانێو لەتوانستیدا نابێ وەڵامى پرسیارە وجوودىو ئەزەلىو ئینسانییەکانیش بداتەوەو لەناو (نادیار) و (بێ کۆتاییدا)، شتهایەکى نوێ بنووسێ نەمرو قووڵو ئینسانى بێ، نەمرییش لەدنیاى نووسیندا لەدەرەوەى کاتو مێژووەوە دێ، چونکە (مێژوو) مردووەو وەستاوە، بەڵام داهێنەر بەدواى ئەوەدا وێڵو عەوداڵە کەلێى ون بووەو هەوڵ دەدا بۆشایىو کەلەبەرکان پڕبکاتەوە.\nوتمان تەوزیف کردنى (رۆشنبیرى) لەناو داهێنانو تواندنەوەى ئەو رۆشنبیرییە لەناو جیهانبینیدا، ئەویش بۆ خۆى کارێکى سەختە، هەموو جۆرە کەسانێک ناتوانن وەک (ئیزرا پاوەند) و (ئیلیەت) رۆشنبیرییە فراوانەکەیان لەناو دیدگاو ئەزموونى خۆیاندا بتوێننەوەو شاکارى گەورەو نەمرى لێوە هەڵێنجن، بۆیە زۆرجار رۆشنبیریى گەورەو بەربڵاو دەست دەنێتە ناو بینەقاقاى نووسەرەوەو بەهرەى داهێنەرانەى لێدەکوژآ ئەگەر لەو هاوکێشەو هونەرى تەزیف کردنە تێنەگات، ئەم رەنگدانە وە نێگەتیڤە گەلـێ جار بووەتە هۆکارى رەخنەگرتن تەنانەت لەداهێنەرێکى گەورەى (جەلیل قەیسى) کە یەکێکە لەچیرۆکنووسە گەورەو داهێنەرەکانى عێراقو بەوە تۆمەتبار کراوە کە لە (گێڕانەوەکانى)دا زیاتر هەوڵى داوە رۆشنبیریییە فراوانو ئینسیکلۆپیدییاییەکەى خۆى بەدەربخات، بۆیە رەخنەگران پێیان وایە ئەو چیرۆکنووسە رێگەى نەداوە زۆر لەکەسەکانى نێو چیرۆکەکانى، خۆیان بەشێوەیەکى سەربەخۆو ئاسایى نەشونما بکەنو دەرکەون، ئەوەندەى قسەو بیروڕاو فەلسەفەى کەسانێ لەناو چیرۆکەکانیدا رەنگى داوەتەوە کە خۆى بایەخى پێداونو جێگەى بایەخى ئەو بوون، هەرچەندەش توانیویەتى زۆر بەجوانى چیرۆکەکانى بباتە ناو دنیاى شیعرو ئەفسانەو فەنتازیاوە، ئەویش پێى وابوو (ئەو نووسەرەى خەیاڵێکى سستى هەبآ، تەنانەت ناتوانآ واقیعى ئاساییش بەجوانى ببینآ)، چونکە بەلاى ئەوەوە وایە کە بەبآ خەیاڵێکى درەوشاوەو گەش، هیچ داهێنانێک لەگۆڕێدا نامێنآ.\nبوونى ئەو رەهەندە قووڵو فیکرىو فەلسەفییەش کە هەندێ جار لەناو داهێنانو نووسینى کوردیدا لێرەو لەوێ هەستى پێدەکرآ، زۆرجار لەلاى خوێنەران بەشێوەیەکى نێگەتیڤ دەکەونەوەو راڤە دەکرێن، چونکە زۆربەى ئەو نووسینو داهێنانە قووڵانە، لەگەڵ ئەوەشەوە کە ژمارەیان کەمە، کەچى بەزمانێکى وشکو برنگ لێک دەدرێنەوەو تۆمەتبار دەکرێن. لەکاتێکدا بوونى ئەو رۆشنبیرىو مەعریفە قووڵو فیکرییە دەبنە هۆى چڕکردنەوەى زمانو دنیابینى نوسەرو لەسادەگۆیىو لەدرێژدادڕى رزگارى دەکەن، ئەو (چڕبوونەوەى زمان)ە کە ئەنجامو بەرهەمى خوێندنەوەى زۆرو قووڵبوونەوەى جیهانبینى نووسەرى داهێنەرە، دەبێتە هۆى گومان دروستکردن لەسەر زمانى نووسینەکەو مەنتیقى ناو دنیاى خوڵقاندنو یاسایەکانى داهێنانەکەوە، تەنانەت زۆرجار دەبێتە هۆى تۆمەتبارکردنى نووسەرەکە بەنەزانینى زمانى نەتەوەییش، بۆیە نووسینى سادەو ساکارو پووچەڵو بۆش کە لەئاستى تێگەیشتنى گشتىو چێژى باودایە دەبنە جێگەى سەرنج، زیاتر لەزمانى شاعیرێکى گەورەو قووڵ کە خەیاڵێکى گەشو گەرموگوڕ بەرهەمى دەهێنآ.\nلەئێستادا کەڵەکەبوونى بەرهەمێکى زۆرى شیعرو چیرۆکو شانۆنامەو رۆمانو نووسین بەرچاو دەکەون کە رۆژانەو مانگانەو ساڵانە دەکەونە ناو کتێبخانەى کوردییەوە، بەڵام ئەو بەرهەمانە بەداخەوە جێگەى سەرنج نینو لەیادەوەرى کەسیشدا نامێننەوە. لەوانەیە لەناو نووسەرى ئەو بوارانەى نووسیندا کەسانى بەهرەدارو بەتوانا هەبن، بەڵام ئەوانە، یان بەهرەى گەورەو تایبەتمەند نینو هەر زوو دەپووکێنەوە، یان بەهرەو توانایەکى جوانیان هەیەو هەوڵ نادەن بەجوانىو ماندوو نەناسانە پەروەردەیان بکەن، بۆیە دەکەونە ناو دنیاى فریو خواردنى بآ بنەمایانەى ناووناوبانگى خێراو هەڵپەى زوو دەرکەوتنو هەندآ جار ئیرتیزاقو خۆڕەپێش کردنو دەرکەوتنو سنگ کوتان بۆ پێشەوە، لەبەر هەوڵنەدانیش بۆ خۆپێگەیاندنو لەبەر نەبوونى رۆشنبیرىو پاشخانێکى قایمو پتەوو پەروەردەنەکردنى ئەو بەهرەیە بەخۆراکى رۆشنبیریییەکى سەردەمیانەى پێویستو گەشەنەدان بە (خەیاڵ) و (هەستەکان)، دەبینین ئەو بەهرەیە بەسنوردارکراوى دەمێنێتەوەو ناتوانآ ببێتە بەهرەیەکى درەوشاوەى تایبەتمەندو هەر زوو سیس دەبێ، لەبەرئەوەیشە کە ناتوانرێ لەدەرەوەى مێژوو، دەقێکى جوان بنووسرێ تەمەنى درێژ بێو بمێنێتەوەو کاتو شوێن دوو بەدەر (اختراق) بکاتو ناشتوانێ بەپێوە بمێنێتەوەو سیحرى خۆى بپارێزێ، بۆیە دەبینین شیعرەکان لەیەک دەچنو وا دەزانرێ یەک کەس ئەو شیعرانەى نووسیوە، رۆمانێکى گەورە دەخوێنێتەوە لەپاش تەواوکردنى خوێندنەوەى رۆمانەکە رستەیەکت لەلاى بەجێ نامێنێ، دیالۆگەکان ساردو سڕن، زمانەکەیان سادەو میللینو بەهۆى چڕبوونەوەى زمانەوە بارگاوى نەکراون تا ئەو زمانە ببێتە (ڕەمز) ئنجا ڕەمزەکانى لەناو ژیان هەڵبژێردرابن، یان رەمزەکانى خودى خۆى بن کە ئەوانیش دیسانەوە پێوەندییان بەژیانەوە هەیە. مۆنۆلۆگەکان قووڵ نینو هیچ رووناکییەک ناخەنە سەر تاریکستانى روخو قووڵایى ناخى پاڵەوانەکەو کەسایەتىو کارەکتەرەکانى دیکەوەو پەڵەیەک چییە لەناخو دەروونیان رووناک ناکاتەوە، وەزعى کورتە چیرۆکیش هەندآ هەوڵدانى لاوەکانو ناوە نوێیەکانى لـآ دەربکەیت، دەنا قەیرانى کورتە چیرۆکەو زۆربەى هەرە زۆرى ئەو چیرۆکنووسانە، یان دەستیان لەنووسینى هەڵگرتووەو ناینووسن، یان زۆر لاوازو ساکار دەینووسن.\nبەشى هەرە زۆرى نووسەرانى بوارى کورتە چیرۆکو رۆمانو نۆڤلێت نووسەکانى لاى ئێمە لەعەریزەنووس دەچن زیاتر لەوەى داهێنەر بن، ئەوانە زیاد لەپێویست گرفتو کێشە ئینسانیەکان ساکار دەکەنەوەو بەرەو هەڵدێرى سادەگۆییان دەبەن، هیچ پرسیارێکى وجودیانەو نوێیان پآ نییە، بۆیە بەرهەمى زۆر ساردو سڕ دەنوسن، هۆیەکەشى هەرئەوەیە کە ئەو دوو هونەرە کە دوو هونەرى سەردەمیانەن بەپشت بەستن بە بەهرەى رووت نانووسرێن، ئەوەندەى پێویستیان بەرۆشنبیرى ئیسکلۆپیدیانە هەیە تا بگەیەنرێنە ئاستى شیعرو ئەفسانەوە، ئەم زمانى شیعرەش زمانى چڕبوونەوەو ئیحا گەیاندنو ڕەمزە، هەوڵدانە بۆ دۆزینەوەى (نەزانراو) نەک زانراو، هەر ئەوەش پێویستى بەهۆشیارییەکى بەرفراوانو تێڕامانى قووڵ هەیە بۆ هەستکردن بەهەموو رەهەندو لایەنەکانى، ئەوسا قەڵاى ئەو سیحرو نهێنىو جوانییانە سووکو ئاسان خۆیان بەدەستەوە نادەن، چونکە بەرەو ئاستى شیعر هەڵکشاوە، نەک بۆ ئاستى تەقریریەت دابەزیبآ، کارى ئەدەبى داهێنەرانەو جوانیش، بۆ خۆى لێڵو تەماوییەو زوو خۆى بەدەستەوە نادا.\nلەو سەردەمەدا هەموو ژانرو هونەرەکانى دەربڕین یەک دەنگییان تێپەڕاندووەو بەرەو فرە دەنگى – پۆلیفۆنیەت پەلیان هاوشتووە، داهێنەر لەمڕۆکەدا دەقى سەمفونیایى فرە دەنگو ژآ دەنوسآ، تا لەدەنگى (من)ى سادەوە بچێتە ناو هەموو دەنگەکانەوەو ئاوێتەیان بێت، ئەوەش پێویستى بەرۆشنبیرى سەردەمیانەى فراوانو هەمەچەشن هەیە بۆ گەیاندنى دنیابینى شارستانیانەو مرۆڤانەو هاوچەرخانەى خۆى، بەمەبەستى شکاندنى فۆرمى تەقلیدیانەو دیدو تێڕوانینى سەلەفیانەى بەرتەسکو کۆڵەوارو کورتبینو دەست خستنە سەر فۆڕمو ناوەڕۆکێکى نوێوە، بۆئەوەى بەتێڕوانینو چەمکێکى نوێوە توانایەکانى ئینسانى کوردو ئازارو مەینەتییەکانى بەرجەستە بکرێنو دواکەوتوویى بەجآ بهێڵرآ، هەموو ئەمانە بەچەکى هۆشیارىو رۆشنبیرى دەکرێن، نەک بە (بەهرە)ى بچووکو سادەو ئاسایى دوور لەرۆشنبیرىو خەیاڵو جیهانبینى نوآ، لێرەشدا کورد دەبآ وەک داهێنەر خۆى بنوێنآ، چونکە ناکرآ کورد تا ماوە خڵتەى کۆمەڵى مرۆڤایەتى بآ، یان بەرماوەى هزرى مرۆڤ بآ، بۆیە مەرج نییە هەموو رۆشنبیرێک نووسەر بآ، بەڵام ناکرآ نووسەرى ئەو سەردەمە رۆشنبیر نەبآ.\nلەدنیاى رەخنەو لێکۆڵینەوە نووسینیشدا بەر لەهەموو شتێک دەبآ ئەو نووسینە دەست بۆ بابەتێکى نوآو بیرۆکەیەکى تازە ببات کە دەقو مۆرى نەشکابآ، یان ئیزافەیەک بآ بۆ سەر ئەو کارانەى پێشتر کراون، ئەم نووسینە نوىو تازەیەش پێویستى بەوردبوونەوەو خوێندنەوەو بەدواداچوونو رۆشنبیرى هەیە، لەنووسیندا حیکمەت لەزۆر نووسینو زۆر لەچاپدانى کتێبى قەبارە گەورەدا نییە، ئەوەندەى گرنگییەکە لەتازەیى باسو بابەتەکەو قووڵى بیروڕاو بۆچوونو جوانى شێوازو شێوەى چارەسازکردنى ئەو باسو بابەتانەیە کە کۆمەڵگا پێویستى پێیانەو کێشەو گرفتەکانى پآ چارەسەر دەکرآ، یان پێوەندیى راستەوخۆى بەمێژوو و زمانو ئەدەبیاتو کەلەپوورەکەیەوە هەیە، یان بریتین لەو بابەتانەن کە رۆشنبرانو باسکارانو لێتوێژەرەوەکان پێویستیان پێیان هەیە، بۆ ئەو ئیش کردنو ئەو ئامانجەش خۆ رۆشنبیرکردنو شەونخونىو ماندووبون پێویستە، دەنا ناتوانین لەبوارى نووسینو لێکۆڵینەوەدا زانیارى نوآ بدەینە خوێنەرانو کارێکى نوآو بەسودیان پێشکەش بکەین. نووسین لەمڕۆکەدا بەئیلهامو بەهرە نانوسرێن، چونکە نووسین کە بەرهەمى مەنتیقێکى راستەوخۆیە لەگەڵ خوێنەران رووبەڕوو دەبێتەوە، بەرهەمى بێ تاقەتى نییە، ئەوەندەى بەرهەمى جدییەتە، بۆیە دەبێ لەکەشوهەوایەکدا بنووسرێ کە نووسەرەکەى بەزیهنێکى سافو هەلومەرجێکى لەبارو گونجاوى نەفسىو بەکەرەستەى رۆشنبیرییەکى پڕ لەدیقەتو هەمە لایەنەوە بۆى بێتە مەیدانەوە.\nیەکێک لەهۆیەکانى ئەو زۆرو بۆرى نووسینە بێجگە لەوەى لێشاوى دەرچوونى چاپەمەنىو بڵاوکراوەو گۆڤارو رۆژنامەکان دروستیانکردووە، لایەنێکى دیکەى بریتییە لەونبوونى رەخنەیەکى چالاک و گورجوگۆڵ تا شوێن پێى ئەو بەرهەمانە بکەوێتت کە بەرهەمى ناوازەو دەگمەن و داهێنەرانەن، تا هیچ نەبێ پشکۆو تروسکەى ئەو بەهرە رووناکانە لەناو ئەو قەڵایەى خۆڵەمێشە دەربهێنێو لێیانى جودا بکاتەوە، هەر نەبوونى ئەو رەخنەیەشە بووەتە هۆى ئەوەى لەلایەک هەستکردنە بەبەرپرسیەرتى نووسین لاواز ببێ و هەرکەسـى بێت و قەڵەم بەدەستەوە بگرێ و خۆى بەنووسەرو داهێنەر دابنێ، لەلایەکى ترەوە خوینەرانیش لەناو ئەو سەفسەتە و هەراوزەناو پاشا گەردانیەدا سەریان لـآ بشێوى و پێوەرێکى رەخنەیى راست و دروستیان لەلادروست نەبێ تێ بەرهەمى باش و خراپى پێ لەیەکتر جیابکەینەوە، پێشموایە ئەو زۆرى و بۆرى و سادەگۆییەى ئەمڕۆ کە کەتووەتە ناو دنیایى نوسینەوە، هەر بەتەنیا بەرۆکى نوسینى کوردى نەگرتووە، بگرە دیاردەیەکە لەناو ئەدەبیاتى گەلانى دنیاش هەستیپێدەکرآ، بەڵام ئەوان بەرنامەیەکیان هەیە بۆ روبەڕوبونەوەیان تا کاریگەرى نێگەتیڤانەى بەسەر چێژى گشتى خوێنەرانەوە نەبێ، بۆیە بەهۆى رەخنەیەکى چالاک و ئامادەو زیندووەوە داکۆکى لەچێژى گشتى دەکەن. بەڵام دەپرسین: چۆن کەسێک لەلاى ئێمە دەبێتە رەخنەگرو رێنیشاندەرى خوێنەران و داهێنەران و وەک پردى نێوانیان دێتە پێشەوە لەکاتێکدا ئەو (رەخنەگر)و (نووسەر)ە لەخوێنەران کەمتر بخوێنێتەوە؟ ئایا ئاستى رۆشنبیرى و چێژو خەیاڵ و هەستى ئەو نوسەرە چى لەرۆشنبیرى و چێژو خەیاڵ و هەستى خوێنەرى ئاسایى زیاترە تا رێنوێنییان بکات و پێشیان بکەوآ؟ ئەى چۆن دەتوانآ بەرەو گۆڕانکارى و نوێبوونەوەو هۆشیارکردنەوە پێشڕەوایەتى کۆمەڵبکات؟ من پێموا نییە کەسێک خۆى پێ نووسەر بێ، لەخوێندنەوەکانى خۆى زیاتر بنووسێ، لەو کاتەدا دەبێ لەخۆى بپرسێ: بەو رۆشنبیرییە رووکەشە چۆن دەتوانێ بەردەوامى بەداهێنانى خۆیبدات و چۆن وەک داهێنەرێک دەتوانێ لەگەڵ کۆمەڵ و دامودەزگایەکان بکەوێتە جەنگى باوەکانەوە؟ لەکاتێکدا ئەوەى دەیاننوسێ هەموو شتێکن نووسینى چاک نەبێ. لەکۆتاییدا بەدێڕە شیعرێکى حاجى قادرى کۆیى کۆتایى بەوتەکانم دەهێنم کە دەڵـێ:\nئەوەى بێ بەهرەیە لەکەسب و کەمال\nئەبێتە دەروێش و مارگرو حەمال\nPrevious گفتووگۆ له‌گه‌ڵ چۆمان هه‌ردی…\nNext پەشیمان بوونەوە


رووداوه‌كه‌ى نه‌خۆشخانه‌ى شار و چه‌ند راستییه‌ك\nدزینى پاره‌ى مووچه‌ى نه‌خۆشخانه‌یه‌كى سلێمانى له رێگه‌ى باندێكه‌وه له‌كاتى گواستنه‌وه‌ى پاره‌كه له بانكه‌وه بۆ نه‌خۆشخانه گه‌رمترین هه‌واڵ و قسه‌و باسى 24 كاتژمێرى رابردووه و دۆزینه‌وه‌ى تاوانباران و به‌ده‌ستهێنانه‌وه‌ى پاره‌كه‌ش له‌و ماوه كه‌مه‌دا كه مایه‌ى دڵخۆشییه‌كى گه‌وره‌یه، له‌سه‌رێكه‌وه نیشانه‌ى وریایى و كاردانه‌وه‌ى خێراى ده‌زگاكانى پۆلیس و ئاسایش و دژه‌تیرۆره، له سه‌رێكى تریشه‌وه، تا ئه‌ندازه‌یه‌ك، نیشانه‌ى ناتۆكمه‌یى نه‌خشه‌ى تاوانه‌كه‌یه. به‌هه‌رحاڵ، ئه‌م رووداوه به‌خێر كۆتایى هات و پێویسته هه‌موو لایه‌ك بیرمان نه‌چێ:\n1- ئه‌وه‌ى له سلێمانى رووىدا، بۆى هه‌یه له هه‌ولێریش و گه‌رمیانیش و بادینانیش و بیتوێنیش دووباره ببێته‌وه، چونكه سیستمى دارایى و رایه‌ڵه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى و شێوازى كاركردنى فه‌رمانگه‌كانى حكومه‌ت له هه‌موو هه‌رێمى كوردستاندا یه‌ك جۆرن.\n2- ئه‌م رووداوه ناخۆشانه له وڵاتانى سه‌قامگیر و پێگه‌یشتوودا ده‌بنه مایه‌ى یه‌كخستنى ریزه‌كانى میلله‌ت و كه‌مكردنه‌وه‌ى بۆشاییه‌كانى نێوان ده‌سه‌ڵات و هاووڵاتیان، كه‌چى ئه‌وه‌ى له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه كوردییه‌كاندا و له میدیاى سێبه‌ردا بینیمان رێك پێچه‌وانه‌ى چاوه‌ڕوانییه‌كان بوو. رۆحى ناوچه‌گه‌رێتى و ئه‌قڵییه‌تى حیزبایه‌تى و بێمتمانه‌یى خه‌ڵك به ده‌سه‌ڵات به ئاشكرا ره‌نگیان دایه‌وه.\n3- گواستنه‌وه‌ى مووچه و پێداویستییه دارایى و دراوییه‌كانى تر به‌و شێوه سه‌ره‌تاییه‌ى كه له‌سه‌رده‌مى دروستبوونى ده‌وڵه‌تى عێراقه‌وه هه‌ر وه‌كو خۆیه‌تى، نیشانه‌ى خه‌مساردى حكومه‌ته به‌رامبه‌ر به‌و بواره هه‌ستیاره‌ى حوكمدارى و رووداوه‌كه سه‌لماندى كه پێویسته به زووترین كات سیستمى هاوچه‌رخى بانكیى په‌یڕه‌و بكه‌ین و هه‌ر هیچ نه‌بێ چاو له وڵاته دراوسێكانمان بكه‌ین له دابه‌شكردنى مووچه و دروستكردنى كارتى دڵنیایى و .. تاد.\n4- سروشتى رووداوه‌كه و ئه‌ركى چاره‌سه‌ركردنیشى ته‌نیا هه‌ر مه‌سه‌له‌یه‌كى ئه‌منى و ئیداریى نین، به‌ڵكو به‌ڵگه‌ى ئه‌و راستییه‌ن كه كورده‌واریى ئه‌مڕۆمان كه‌لێنى زۆر گه‌وره و شه‌به‌قى زۆر ترسناكیان تیایه. له‌سه‌روو هه‌موویانه‌وه هه‌ره‌سهێنانى به‌ها كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان كه به‌رپرسى یه‌كه‌م كاربه‌ده‌ستانى هه‌رێم و شێوازى حوكمڕانى وڵاته. ئێستا شتێك نه‌ماوه پێى بوترێ متمانه به لێپرسراوانى وڵات. ئاوێكى وا پیس رژاوه كه زۆركه‌س هان ده‌دات پێى تێبخات. مزگه‌وته‌كان، رێكخراوه حكومى و ناحكومییه‌كان، خێزان، قوتابخانه، زانكۆ و ته‌واوى جومگه گرنگه‌كانى هه‌رێمى كوردستان له ئه‌رکى بنه‌ڕه‌تى خۆیان دووركه‌وتوونه‌ته‌وه.\nئه‌مه له ئاینده‌دا نه‌وه‌یه‌كى نامۆى لێ ده‌كه‌وێته‌وه كه هیچ بایه‌خێكى لا نىیه بۆ به‌ها كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و هیچ ئینتیمایه‌كى نىیه بۆ گه‌ل و نیشتمان.\n5- بێدادیى كۆمه‌ڵایه‌تیش له كوردستاندا ده‌ردى هه‌موو ده‌رده‌كانە.. زۆرینه‌یه‌كى هه‌ژار و كه‌مده‌رامه‌ت به‌رامبه‌ر كه‌مایه‌تییه‌كى زۆر ده‌وڵه‌مه‌ند و چاوچنۆك پرزه‌ى بڕیوه له هه‌موو هه‌وڵێكى چاكساز و خێرخوا.. ئامانجى گه‌وره‌ى ورد و درشتى ئێمه، تاك و ته‌رایه‌كى لێ ده‌ربچێ، ده‌وڵه‌مه‌ندبوونه به خێراترینیان له‌ڕێى گه‌یشتن به‌و مه‌به‌سته‌دا هه‌موومان ته‌له‌به گوێڕایه‌ڵه‌كه‌ى ماكیاڤیلیین .. گرنگ ئامانجه‌كه‌یه، ئیتر چۆنى پێده‌گه‌یت كێشه نییه .. یاڵڵاى ئه‌كرد به دزى و تاڵان و رێگرى و خیانه‌تیش بێ.


مێگان مارکڵ نھێنیەکانی نێو خێزانی شاھانەى بەریتانیا ئاشکرا دەکات\nباوکی"ھاری"وەڵامی پەیوەندییەکانی ناداتەوە .."مێگان"یش نھێنیەکانی نێو خێزانی شاھانە ئاشکرا دەکات.\nشازادە ھاری دوای ماوەیەکی زۆر لە بێدەنگی ، دواجار لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ "ئۆپرا وینفری" کە لە کەناڵی "سی بی ئێس"ی ئەمریکی بڵاوکرایەوە ، لەگەڵ "میگان مارکڵ" ی خێزانی باسیان لە بڕیاری جێھێشتنی کۆشکی "بێرمنگھام" کرد ، ھاری نەیشاردەوە کە ئێستا باوکی وەڵامی تەلەفۆنەکانی ناداتەوە ، بەڵام وتی چەند جارێک پەیوەندی بە شاژنە "ئیلیزابێس"ی نەنکییەوە کردوەو قسەیان کردوە ، ھاری دەڵێت خەمبارم کە گەیشتوینە ئەو خاڵە ، بەڵام خۆم و ھاوسەرەکەم ئەوەی لە تواناماندا بوو کردمان بۆ ئەوەی لەناو خێزانی شاھانەدا بمێنینەوە و نەگەینە بڕیاری دورکەوتنەوە.\n"مێگان مارکڵ"یش باسی لە ناکۆکییەکان کردو نیگەرانییەکی زۆری دەربڕی لەوەی خێزانی شاھانە نەیانویستوە ھیچ ناونیشانێک بدەنە منداڵەکەی ، ئەو بۆ یەکەم جار باس لە رەگەز پەرستی دەکات لە نێو خێزانی شاھانەدا و دەڵێت ، پێش لەدایکبونی کوڕەکەم خێزانەکە ترسێکی زۆریان ھەبووە لەوەی ڕەش پێست بێت ، ناشیشارێتەوە کە کاتی دوو گیانی چەند جارێک بیری لە خۆکوشتن کردووەتەوە.\nلە دوای بڵاوبونەوەی پرۆمۆی چاوپێکەوتنەکە ، ملیۆنان کەس لە جیھاندا لە چاوەڕوانی چاوپێکەوتنەکەی ھاری و میگاندا بوون کە ئێستا ناکۆکییەکی توندیان لەگەڵ خێزانی شاھانەی بەریتانیادا ھەیە ، مێگان و ھاری لە ساڵی ٢٠١٨ ھاوسەرگیرییان کرد و دوای ماوەیەک بڕیاریاندا دەسبەرداری ئەرکەکانیان بن لە نێو خێزانی شاھانەدا ، ھەربۆیە بەریتانیایان جێھێشت و ژیانێکی نوێیان لە ئەمریکا دەستپێکرد .\nمانگ پێشتر - Mar 8 2021 9:39AM\nتۆم کروز لە بەرامبەر فرۆشتنی کێڵگەکەی داوای ٤٠ ملیۆن دۆلار د...


لە دایکبوونی وشه‌ی پێشمه‌رگه‌و دیاریکرانی رۆژی پێشمه‌رگه (به بۆنه‌ی رۆژی پێشمه‌رگه‌وه) مستەفا مەعرووفی – Giareng\nلە 17 دێسامبر , 2014\nدیاریکرانی رۆژی پێشمه‌رگه بۆخۆی هه‌ڵگری دوو رووداوه؛ یه‌که‌م، دیاریکردنی ناوی پێشمه‌رگه، دووه‌م، دیاریکردنی رۆژی پێشمه‌رگه. وشه‌ی پێشمه‌رگه یادگاری سه‌رده‌می کۆماری کوردستان له ساڵی 1324دایه. شه‌هید د. عبدولره‌حمانی قاسملوو له کتێبی “چل ساڵ خه‌بات له پێناوی ئازادی”دا له باره‌ی وشه‌ی پێشمه‌گه‌وه نووسیویه‌تی:”پاش دامه‌زرانی کۆماری کوردستان کۆڕێکی ئه‌ده‌بی له مه‌هاباد پێک هات بۆ ئه‌وه له باتی وشه‌ی فارسی و عه‌ره‌بی وشه‌ی کوردیی ره‌سه‌ن بۆ زاراوه‌کانی نێو سوپا بدۆزنه‌وه. یه‌که‌م زاراوه که پێویست بوو دابنرێ به‌رامبه‌ر به وشه‌ی سه‌ربازی فارسی که ئازه‌ربایجانییه‌کان کردبوویان به فیدایی. گۆیا ئه‌دیبه‌کان هیچیان بۆ نه‌دیترابۆوه تا پیاوێکی پیری دنیادیتوو که چای بۆ ده‌هێنان پێی گوتن: کورد به پیاوی له‌خۆبردوویان ده‌گوت”پێشمه‌رگه”.”.\nله‌و کاته‌وه وشه‌ی پێشمه‌رگه بۆ خه‌باتکاران و ئازادیخوازانی کورد به‌کاردێ. له راپۆرتێکدا که له باره‌ی مه‌راسیمی دامه‌زرانی کۆماری کوردستان له 2ی رێبه‌ندان‌دا له ژماره 10ی رۆژنامه‌ی کوردستانی سه‌رده‌می کۆمار، تاریخی 15ی رێبه‌ندانی 1324دا بڵاو کراوه‌ته‌وه، بۆ یه‌که‌مجار وشه‌ی “پێشمه‌رگه” به‌کار هاتوه. به‌ڵام بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه‌که وشه‌ی پێشمه‌رگه له جیاتی سه‌رباز به‌کار بێ، ده‌گه‌رێته‌وه بۆ بڕیارێک که له رۆژی 15ی رێبه‌ندانی 1324 ( 4ی فیورییه‌ی 1946) له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌فسه‌رانی کۆماردا دراوه. ئه‌و بڕیاره بۆ رۆژنامه‌ی کوردستان، ژماره 12 ی 20ی رێبه‌ندان نێردراوه و له لاپه‌ڕی 3 دا به ئیمزای ( مرادی) چاپ بووه. له‌و بڕیاره‌دا 35 زاراوه‌ی سوپا به کوردی له به‌رامبه‌ر زاراوه فارسییه‌کاندا دانراون، یه‌که‌م زاراوه وشه‌ی “پێشمه‌رگه” یه که له به‌رامبه‌ر وشه‌ی فارسیی “سرباز”دا دانراوه.\nته‌نانه‌ت دوژمنانی کوردیش بۆ له‌بار بردنی پیرۆزیی پێشمه‌رگه که‌ڵکی خراپیان له‌و ناوه وه‌رگرتوه. کۆماری ئیسلامی وشه‌ی پێشمه‌رگه به پاشگری مسوڵمانه‌وه بۆ ئه‌و که‌سانه به‌کار دێنێ که به کڕێیان ده‌گرێ و له دژی “پێشمه‌رگه” رایان ده‌گرێ. به‌ڵام زاراوه‌ی “پێشمه‌رگه‌ی مسوڵمان” هیچ کات جێگای وشه‌ی “جاش”ی نه‌گرته‌وه و نه‌که‌وته سه‌ر زارو زمانان.\nئه‌مڕۆ له کاتێکدا که وشه‌ی پێشمه‌رگه سنووری کوردستانی بڕیوه و چووه‌ته نێو فه‌رهه‌نگی وشه‌ی بێگانانیش و ته‌نانه‌ت له سه‌رانسه‌ری جیهاندا کوردی پێ ده‌ناسرێته‌وه، له هه‌موو پارچه‌کانی کوردستان ئه‌و وشه‌یه بۆ خه‌باتکاری کورد به‌کار نایه. له باکووری کوردستان وشه‌ی ئیتالیایی “گه‌ریلا” بۆ تێکۆشه‌ر و گیانبازی کورد به‌کار دێ.\nده‌بێ دان به‌وه دابێنین هه‌تا ئێستا “پێشمه‌رگه” پڕ به مانای خۆی پێناسه نه‌کراوه. که ناوی پێشمه‌رگه دێ، ئه‌فرادی چه‌کداری حیزبه کوردییه‌کان به بیرو زه‌ینی خه‌ڵکی دا دێ. له کاتێکدا له به‌رنامه‌ی زۆربه‌ی حیزبه کوردییه‌کاندا هێزی پێشمه‌گه ئاسایش و ئه‌منییه‌تی کوردستان ده‌پارێزێ که نابێ سه‌ر به حیزبێکی تایبه‌ت بێ. پێشمه‌رگه، پێشمه‌رگه‌ی کوردستان و حکوومه‌تی کوردییه نه‌ک حیزبه‌کان. له به‌رنامه‌ی حیزبه‌کاندا، حیزب کاری سیاسی ده‌کا نه‌ک نیزامی، به‌ڵام هێزی پێشمه‌رگه کاری نیزامی ده‌کا و ئه‌رکی پاراستنی کوردستانه نه‌ک پاراستنی ئه‌حزاب. له باشووری کوردستان که کورد چاره‌نووسی خۆی به‌ده‌سته کار بۆ ئه‌وه ده‌کرێ که هێزی پێشمه‌رگه سه‌ر به حکوومه‌تی کوردستان بێ و پێویسته حیزبه‌کان له پێشبڕکێی سیاسی دابن تاکوو له شه‌ڕو کێشه‌ی نیزامیدا. له مێژووی کورد دا هه‌رکات حیزبه‌کان له شه‌ر و کێشه دابوون به داخه‌وه پێشمه‌رگه له به‌رامبه‌ر پێشمه‌رگه‌دا راوه‌ستاوه و ته‌نانه‌ت یه‌کتریان شه‌هید کردوه. بۆیه ئه‌رکی واقعیی پێشمه‌رگه به‌ر له هه‌ر شتێک ده‌بێ ئه‌رکێکی نیشتیمانی بێ تاکوو حیزبی.


٢٢ گەنج، کارو ئەرکی جیاواز – chawyxelk.org\n٢٢ گەنج، کارو ئەرکی جیاواز\nکەمپینی (٢٢+تۆ) لە ٣١/٣/٢٠٢١دا ڕاگەیەندرا، لە ٢٢ گەنجی پڕوزە لە شارەکانی (هەولێر، سلێمانی و هەڵەبجە) پێکهاتوون، ئەوان وەک تیمێک بە پەیامەکانیان لە ڕێگەی کۆمەڵێک چالاکی جۆراوجۆرکە بە ئۆنلاین و ئۆفلاین کە تایبەتە بە گەنجان کاردەکەن، ئامانجیشیان ئەوەیە ئەو توێژەی کۆمەڵگە وشیار بکەنەوە.\n(٢٢+تۆ) لە چوار پەیامی سەرەکیدا کاردەکات، ئەوانیش وەک: وازهێنان لە بەکارهێنانی وتاری ڕقەبەرایەتی لە تۆڕه کۆمەڵایەتیەکان(speech hate)، گەورە نەکردنی کەسانی بێ بنەما (People Toxic)، هاندانی کچان بۆ بەشداری کردن لە ڕێکخراوه مەدەنیەکان(NGOs on participation women)، بەکارنەهێنانی توندوتیژی لە کاتی خۆپیشاندانەکان لەلایەن گەنجان (Participation Peaceful).\nسەبارەت بە هەڵبژاردنی ئەو چوار بابەتەی ئەو کەمپینە کاری لەسەر دەکات، کانی عەلی/ ئەندام لە کەمپینی (٢٢+تۆ) بە (چاوی خەڵک)ی وت” ئەم کەمپینە هۆشیار کردنەوەی گەنجەکانە لەوەی چۆن بتوانن ئاگاداری خۆیان بن لەو بابەتانە کە کاریگەری لەسەریان نەبێت، نەک گۆڕێنی ڕەفتاری گەنجەکان، چونکە هەست دەکەین ئەگەر گەنجان ئاگایان لەخۆیان نەبێت لەو بابەتانەدا، ئاراستە دەکرێن بە لایەنێکی نەرێنیدا.بۆیە لە ڕێگەی ڤیدیۆکان، وۆرک شۆپ و سیمینارەکان گەنجانی وشیار دەکەینەوە.”\n(٢٢+تۆ ) سەر بە پڕۆگرامی تۆڕی گۆڕانکاری ڕێکخراوی سپارکی هۆڵندییە، ئەو پڕۆگرامە ساڵانە کاردەکات بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشانەی ڕوبەڕووی گەنجان دەبێتەوه لە هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی کۆمەڵگە و سۆشیال میدیا. بۆ ئەو مەبەستەش ساڵانە کەمپینێک ڕادەگەیەنێت بۆ هۆشیارکردنەوەی گەنجان، لە ساڵانی ڕابردوودا لە ڕێگەی کەمپەینی (هەڵمەچۆ ٢٠١٩ – لۆنا ٢٠٢٠ ) کۆمەڵێک چالاکی، ئیڤێنت، سیمینار و ڤیدۆ، هەروەها سەیر کردنی فیلم و گەشتی شاخەوانی ئەنجامدراون، بۆ ئەمساڵیش کەمپینی (٢٢+تۆ) ڕاگەیەندرا.\nسەنا محەمەد؛ ئەندام لە کەمپینی (٢٢+تۆ) وتی” ئێمەکاتێک لەڕێی کەمپینەکەوە بە گەنجان دەڵێن قسەی ناشرین بەکار مەهێنە یان کەسی بێبنەما گەورە مەکە، دەبێت بەدیلێکمان هەبێت لە بەرامبەریدا، بۆنمونە وۆرکشۆپێکمان هەبوو سەبارەت بەوەی چۆن گەنجان لەماڵەوە سوود لە کۆرسە ئۆنلاینەکان وەربگرن، بۆ ئەو مەبەستەش هەر جارێک لەگەڵ میوانێک کە کەسانی شارەزان لە وۆرک شۆپ یاخود ڕاهێنەری بەتوانا دەوترێنەوە، بەدەر لەوەش ئێمە وێبناری ئۆنلاینمان هەیە بۆ ئەوکەسانەی کە دەزانین زۆر باشن، بەڵام دەستمان پێیان ناگات، بۆ یە بە ئۆنلاین وێبناری بۆ سازدەکەین، یەکێک لەوانە (سیدۆمۆرکان) بوو کە پزیشکێکی درونییە.”\nهەر لەو کەمپینەدا بابەتێکیتر هەیە وەکو بەلێننامەیەک وایە، تێدا کەسانی بەناوبانگ وەک یوتوبەرەکان یاخود ئەندام پەرلەمانەکان ئەو بەڵێنمایە واژۆ دەکەن و بەڵێن دەدن بە چەند شتێک بۆنمونە لە پەیجەکانی خۆیان لە سۆشیال میدیا بەشێوازێکی سوود بەخشانە بەکاری بهێنن دوور لە وشەی نەشیاو.\nهاوکات پڕۆگرامی (تۆڕی گۆڕانکاری) ماوەی سێ ساڵە بەردەوامە، کە پێشتر کەمپینەکان لە هەولێر بووە، بەڵام لەمساڵدا لە سێ شاری جیاوازە و لەو ٢٢ ئەندامەی هەیەتی ١٢ ئەندامیان لە ڕەگەزی مێە، کاتێک ئەو کەپەینە کۆتایی پێدێت، ساڵێکیتر لەگەڵ ٢٢ گەنجیتر بە ٤ بابەتی تازە لەسەر هەمان پڕۆگرام و پەیج کار بۆ گەنجان دەکەن.\n” ئێستا زۆر ڕێکخراو خۆیان پەیوندیمان پێوەدەکەن کە ئیشێک بکەین بەیەکەوە و دەرفەت دەدەن بەگەنجەکان، بۆنمونە لە ئیڤێنتی سلێماندای کاتێک ئەو ئۆفیسەمان کردەوە ڕێکخراوەکانی (شار، وەلا) دەرفەتیان دا بە گەنجەکان بە خۆبەخش لەوێ کاربکەن.\nڕێکخراوی سپارکی هۆڵندی رێکخراوێکی سەربەخۆی قازانج نەویستە، لە لایەن وەزارەتی دەرەوەی هۆڵەندا پاڵپشتی دەکرێت، ئەو ڕێکخراوە کاردەکات بۆ کۆکردنەوه و دەرخستنی هێز و توانای گەنجان و بەکارهێنانی تواناکانیان بە شێوازێکی ئەرێنی بۆ بەرەو پێش بردنی خۆیان و کۆمەڵگە.


ژن لە نێوان مرۆڤێتیی و بەندایەتییدا! – بنیان جهاد علیه دین سکولاریسم و مذاهب مختلف آن در کردستان و هورامان\nبسم اللە الحمداللە الصلاە والسلام علی رسول اللە وعلی الیە وصحبیە ومن والاە أما بعد:\nلای هەموان ئاشکرایە کە ئەسڵ لە مرۆڤایەتیدا بە نێر و مێیەوە بەندایەتییە بۆ خوای تەبارەک و وەتەعالا وەک لە قورئانی پیرۆزدا هاتووە (وماخلقت الجن والإنس الی لیعبدون)\nبۆیە ژنیش وەک مرۆڤ بەندەی خوایە، کەوابوو ژن نابێتە بەندەی پیاو.. چونکە هەرگیس کەس نابێتە بەندەی کەسێکی کە جگە لە خوا، هەروەها ناشبێتە بەندەی هیج کۆمەڵگەو کۆمپانیاو سەرمایەدارو لایەن و دەزگایەک، بە کورتی واتە: نابێتە بەندەی هیچ هێزێک لە هێزەکانی سەر زەوی، باڵکو ژنیش هەروەک پیاو بەندەو گوێڕایەڵی خوایەو ڕاستەوخۆش بەندایەتی بۆ دەکات و هەستدەکات شوێنکەوتەی دڵڕاستیی فەرمانەکانی خوای خۆیەتی، وە هەر لەلایەن خواشەوە بە بێ جیاوازی پاداشت دەدرێتەوە وەک خوای گەورە دەفەرموێت (فستجاب لهم ربهم أنی لا أضیع عمل عامل منکم من ذکر أو أنثی بعضکم من بعض)\nواتە: کردەوەی هیچ مرۆڤێک لە نێر و مێ بەبێ پاداشت ناهێڵمەوە، هەموتان لای من چون یەکن.\nکەوا بوو ژنیش پاداشت دەکرێت بەو چاکەو خێرەی کە دەیکات هەروەک چۆن ڕەگەزی بەرامبەری پاداشت دەکرێت، پەیوەندییەکەی بە خوداوە ڕێزی مرۆڤانەو سەربەخۆیی ڕاستەقینەی پێ دەبەخشێت، ژن لەلای خۆی و ـ لەلای خوای گەورەش بەدیهێنراوێکی مرۆڤانەی خاوەنڕێزە و بە خوای گەورەوە پەیوەستە و هەموو ژیان و قەوارەو هەموو وزەکانی لە خوای خۆی دەخوازێ..\nئەم پەیوەندییەی کەسایەتیی پێ دەبەخشێ بەهەمان ئەو شێوەیەی کە کەسێتیی بە پیاو دەبەخشێت.\nژن هیچ کەم و کوڕیەکی نییەو بەشێکیش نییە لەکەسێکی تر تا لە مرۆڤێکی دیکەوە خۆی کامڵ بکات ( تەنها لەوەدا نەبێت کە قەوارەی خۆی لە هاوسەرگیریدا تەواو دەکات کە هەروەک پیاویش قەوارەی خۆی لەم ئاڕایەدا تەواو دەکات، ئەمەش شتێکی دیکەیە)\nژن لە کاتێکدا گوێڕایەڵی پیاو دەکات لەو شت گەلەی کە خوای گەورە بەسەریدا فەرزی کردووە، ئەوا سەربەخۆیییە مرۆڤێتی و کەسایەتییەکەی خۆی بزر ناکات، چونکە سەنگی مەحەکی کەسێتی و سەربەخۆیی بەردەوام ئەوەیە کە مافی ئەوەی هەیە، چونکە لە ئەرکی خۆیەتی پیاو بۆ ڕاستەڕێ بیگێڕێتەوە لە کاتێکدا کە دەبینێ لە ڕاستەڕێی شه‌رعی خودا لایداوە.\nژن دەبێت ئەوە باش بزانێت هیچ شتێک هەستی هەبونی کەسێتی بە مرۆڤ نابەخشێت هێندەی ئەو مافەی کە مافی ئاڕاستەکردنە، تێکڕای تێکۆشانی گەلان لەم پێناوەدابووە کە هەستبکەن بە خودی خۆیان و وەدیهێنانی قەوارەیان، بۆئەوەی بەو مافە بگەن کە مافی ئاڕاستەکردنی فەرمانڕەوایە بۆئەوەی لەو بنەما گێژاوانە دەربچێت کە هەموو کەسێک دەیخوازێت.\nمافی ئاڕاستەکردن مافی هەموو تاکێکە لە کۆمەڵگای ئیسلامیدا وەکویەک مافی ژن و مافی پیاو، کاتێک ژنیش هەست بەو هێزە دەکات لە خۆیدا کە لە پەیوەندی بە خوداوە دەیخوازێت.. ئەوا لە ناخی خۆیدا کەسێتییەکی سەربەخۆو خودی وەدیهاتوی خۆی لە واقیعی ژیاندا دەبینێت، سەربەخۆییش ئەوەنییە کە دژایەتی لەگەڵ مێردەکەیدا بکات و هەڵوێستی هێرشکردن بگرێتە بەر، ژیان شەڕ و ئاڵۆزی نێو ماڵ نییە، ئەوەندە بەسە کە جەنگێک بێت دژی هێزەکانی خراپەکاریی کە لە هەموو شوێنێکدا ئامادەن.\nژن کە بەندەی خوایە هەروەک چۆن پیاویش بەندەی خوایە هەریەکەشیان مافی ئەوەیان هەیە بەڵکو ئەرکی خۆشیانە کە یەکتر بۆ تاعەتی خوا ئاڕاستە بکەن، ژن دەتوانێت بە توندی ناڕەزایی لە پیاوەکەی دەرببڕێت لە کاتێکدا کە سەرپێچی کرد، تەنانەت دەشتوانێت پێی بڵێت لە ئەمڕۆ بەدواوە من چیتر ژنی تۆ نیم مادام سەرپێجی خودات کردووە لە تاعەتی پەروەردگارت دەرچویت، ئابەم شێوەیە لە پەیوەستبونییەوە بە خوای خۆیەوە هەست بە مرۆڤێتیی و کەسایەتی خۆی دەکات، گەر بەڕاستی بە خوای گەورەوە پەیوەست بوو بەندەی خوای گەورە بوو ئەو کات بە هیچ جۆرێک نابێتە بەندەو داردەستی هیج پیاوێک یان هیج هیزێک لە هێزەکان، ئەمما بەندەی خوا نەبوو پەیوەندی لە گەڵ خالقی خۆی بچراند، ئەوسا زۆر بە ئاسانی دەبێت بە نێچیری چاوبرسیان و دوور نییە ببێت بە کاڵایەک و بازرگانیی پێوە بکرێت، کە ئەمەش ڕوویدا ئەوسا هەست دەکات کە کەسایەتی و مرۆڤێتییەکەی لەدەست چووە و بووە بە بەندەی کەسانێکی کە جگە له خودا.\nژن لە ئیسلامدا هەر بەوەندە ناوەستێت کە کەسێتی خۆی دۆزیوەتەوە، بەڵکو بە هەڵبژاردنی خۆی دەبێتە ئافرەتێکی ڕەوشتبەرز، ڕەوشتبەرزیش لە کۆمەڵگای مسوڵماندا بە پیاو سالاری و دەمی شمشێر بەسەر ژندا فەرز نەکراوە هەروەک بە خەیاڵی پوچی کەسانێکدا دێ، ئەوەی کە بە شمشێر فەرز دەکرێت ڕادەی هەره نزمی ڕەوشت بەرزییە، کۆمەڵگا ناتوانێت بە بێ ژن بژی، ژن کە مرۆڤێکی سەربەستەو خوای گەورە بەهەمان شێوەی پیاو دروستی کردووە، بۆیە نە بەندەیەو نە کاڵا نە خۆراکەو نە بەشێکە لە کەسێک مرۆڤێکە کە خاوەنی کەسێتی و قەوارەی خۆیەتی، بەندەی هیچ کەسێک نییە جگە لە خوای گەورە کەهەروەک پیاویش بەندەی خوای گەورەیە، کەوابوو مرۆڤێکی سەربەست وخاوەن قەوارەو کەسێتی خۆیەتی نەک بەندەو کۆیلە.


03/03/2021 6098 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nوته‌بێژى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا وه‌ڵامى لاهور شێخ جه‌نگى هاوسه‌رۆكى یه‌كێتى نیشتیمانى كوردستانى دایه‌وه‌و دەڵێات: سەرۆکی حکومەت داوا لە هەموو لایەک دەکات خۆیان نەکەنە جێگرەوەی دادگاکان.\nجوتیار عادل وته‌بێژى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا له وه‌ڵامى تویته‌كه‌ى لاهور شێخ جه‌نگى هاوسه‌رۆكى یه‌كێتى ڕایگه‌یاند، سەرۆکی حکومەت پاڵپشتی تەواوی خۆی بۆ دادگاکانی هەرێمی کوردستان دووپات دەکاتەوە کە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و سەربەخۆییانە و دوور لە یٔەجێندا و بەرژەوەندی هیچ لایەک و دوور لە فشاری تاک و لایەنە سیاسیەکان.\nوته‌بێژى حكومه‌ت دوو كه‌یسى كۆن زیندوو ده‌كاته‌وه‌و ده‌ڵێت، ده‌بێت دادگاكان بڕیار لە سەر هەموو کەیسەکان بدات و هیچ کەیسێکیش پشتگوێ نەخرێت. لە وانە کەیسی ڕادەستکردنەوەی مستەفا سەلیمی و تیرۆرکردنی ئامانج بابانی و هاوژین و منداڵەکەی. سه‌رۆكى حكومه‌ت داوا لە هەموو لایەک دەکات، خۆیان نەکەنە جێگرەوەی دادگاکان.\nله‌دواى تویته‌كه‌ى لاهور شێخ جه‌نگى هاوسه‌رۆكى یه‌كێتى و وه‌ڵامه‌كه‌ى وته‌بێژى حكومه‌ت هێرشێكى توندى ڕاگه‌یاندن له‌لایه‌ن ئه‌ندامانى هه‌ردوو حزب بۆسه‌ر یه‌كتر ده‌ستى پێكردوه.


لین پیاو.. مارشاڵەکەى کۆمارى چینى میللى\nهەواڵ / ڕاپۆرت :: 13/09/2019 :: 269 جار بینراوە\nلین پیاو و ماو تسى تۆنگ\nیەکێک بوو لە سەرکردە باڵاکانى حزبى شیوعى چین و بە نزیکترین هاوپەیمانى ماو تسى تۆنگ،ى سەرۆک دادەنرا. تواناى لە ریزەکانى سوپا گەیاندییە پلەى مارشاڵ، بەڵام کۆتاییەکەى مردنێکى ناڕۆشن بوو.\nلین پیاو لە 5ى کانونى یەکەمى 1907 لە گوندێکى بچوکى هەرێمى هوبى لەدایکبووە و لە سەرەتاکانى تەمەنیدا پەناى بردووەتە بەردەم خوێندن، لەنێو سەرجەم جۆرەکانیشیدا لین سوپاى هەڵبژارد کە دواتر بووە دیاریکەرى چارەنووسى.\nژیانى پیشەیى لەناو سوپادا تا ساڵى 1927 درێژەى کێشا، کاتێک هەڵمەتى حکومەت دژ بە شیوعییەکان لە چین دەستیپێکرد، لەوکاتەوە لین پیاو لە حکومەت دابڕا و پەیوەندى بە ریزەکانى یاخیبووە بەرهەڵسکارەکانى سیستمى سیاسییەوە کرد.\nئەو پیاوە سەربازییە دەستیکرد بە دروستکردنى یەکەى سوپاى سوور، بەخێرایش بووە کەسایەتیەکى دیارى نێو شیوعییەکان. لە سەرەتاى سییەکان بووە ئەندامى لیژنەى جێبەجێکردنى حیزب. ئەم پێشکەوتنەى بەپشتیوانى ماو تسى تۆنگ بوو. کە هەردووکیان بۆ ماوەى ساڵانێکى زۆر هاوەڵ و هاوڕێبازى یەکتر بوو. کاتێکیش ماو بووە سەرۆک حیزب، لین بووە کەسى دەستە راستى.\nلە ساڵى 1937 کاتێک ژاپۆن هێرشیکردە سەر چین، هەڵایسانى جەنگى دووەمى جیهان بووە ناونیشانى شانۆى رووداوەکان، لەو سەردەمەدا لین پیاو تواناکانى خۆى لە مەوداى فراواندا نیشاندا. ئەو یەکێک بوو لە کەسایەتیە شیوعیە ناسراوە خاوەن ستراتیج و تاکتیکەکان. وەک ئەفسەر و بەرپرسى فیرقەى 115 دەستنیشانکرا، یەکەکەى بەشدارى لە چەندین جەنگى گرنگدا کرد. دەروازەى زیاتر دەرکەوتن و ناساندنى شەڕى (بینسیگوان - Pingsiguan) بوو کە لین پیاو بوو بە داهێنەرى سەرەکى سەرکەوتنى چین.\nشەڕەکە لە 24ى سێپتەمبەرى 1937 روویدا و تیایدا سوپاى ئیمپڕاتۆڕى ژاپۆنى شکستى هێنا، سەرکەوتنەکە بووە رووداوێکى گرنگ بۆ چینییەکان. کاتێکیش شیوعییەکان گەیشتنە دەسەڵات، شەڕەکە بووە چیرۆکى داستان و ناوبانگ، بەهۆى ئەو سەرکەوتنانەشەوە لین پیاو بووە پاڵەوانى نەتەوەیى. وێنەى سوپا چووە ناو لاپەڕەکانى رۆژنامەکانى وڵاتەوە.\nپاش برینداربوونى لە ساڵى 1939، لین پیاو رەوانەى یەکێتى سۆڤیەت کرا بەمەبەستى چارەسەرکردن، کاتێکیش چاکبووەوە، نەگەڕایەوە وڵات بەڵکو لە سۆڤیەت مایەوە و بووە نوینەرى حزبى شیوعى چین لە کۆمنترن.\nساڵى 1942 جارێکى تر گەڕایەوە وڵاتەکەى و لە کۆنگرەى حەوتەمى حزبى شیوعى وەک ئەندامى کۆمیتەى ناوەندى هەڵبژێردرا.\nلە ساڵى 1945 ژاپۆن دانى بە شکستەکەیدا بەرامبەر چین هێنا و دواتریش شیوعییەکان دەسەڵاتیان لە وڵات گرتە دەست، پاشان لیان پیاو وەک فەرماندەى سوپاى دیموکراتى یەکگرتوو دیاریکرا.\nپاش سەرکەوتنى شیوعییەکان لە جەنگى ناوخۆیى لە ساڵى 1949، کۆمارى چینى میللى پێکهێنرا، لین پیاو چەندین پۆستى سەربازى و ئیدارى گرتە دەست، لە ساڵى 1955 بەهۆى توانا و دەستکەوتەکانى لە سوپادا پلەى (مارشاڵ)ى پێدرا، دواتریش بە ماوەیەکى کەم بووە ئەندامى مەکتەبى سیاسى.\nلە ساڵى 1959، سەرکردایەتى حیزبى شیوعى بڕیاریدا لین پیاو بکرێتە وەزیرى بەرگرى. لە ساڵى 1969 مارشاڵ بووە تاکە جێگرەوەى سکرتێرى کۆمیتەى ناوەندى حزبى شیوعى. بەجۆرێک لەناو چین لە سوپاوە تا جوتیاران پێیان وابوو مارشاڵ دەبێتە تاکە جێگرەوەى ماو تسى تۆنگ-ى سەرۆکى وڵات.\nلەگەڵ ئەوەشدا لەکاتێکدا بە نزیکەیى لە لوتکەى دەسەڵاتدا بوو، لین پیاو رووبەڕووى یەکەم نشوستى بووە، سەرەتا ناکۆکى لەگەڵ زۆرینەى مەکتەبى سیاسیدا هەبوو، بەڵام لێدانى گەورە لە مارشاڵ ئاشکراکردنى پیلانگێڕییەک بوو دژ بە حکومەت لەنێو لایەنگراندا لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانى دەوڵەتەوە. تێڕوانینى جیاواز لەبارەى ئەو جوڵانەوەیەوە هەیە، هەندێک دەڵێن خودى لین پیاو سەرکردایەتى کردووە، هەندێکیش دەڵێن تا ساتى کۆتایى هیچ گومانێکى لەسەر نەبووە.\nپلانى سەرەکى کە ئاشکراکرا بە (پڕۆژەى 571) ناسرابوو، پلانگێران پلانى لەناوبردنى ماو تسى تۆنگ-یان دانابوو بەهەر رێگایەک بێت. کاتێک پێیان زانرا، وەک ئەوەى لە هەندێک لە گێرانەوەکاندا هاتووە مارشاڵ لە هاوینەهەوارێک لە پشوودابوو ویستویەتى لەگەڵ خێزانەکەى بە فڕۆکەیەکى تایبەت هەڵبێت، بەڵام فڕۆکەکە کەوتە خوارەوە و لە 13ى ئەیلولى 1971 مردنى وەزیرى بەرگرى چین راگەیەنرا.


كاری رۆشنكاریی هونه‌ری كاریكاتێر – رۆژنامه‌وانی\nRozhnamawany 1 ساڵ ago\nرۆژنامه‌وانی، هه‌ولێر، هه‌ندرێن خۆشناو\nهه‌ندرێن خۆشناو، نووسه‌ر و كاریكاتێریست\nزۆرجار ده‌سته‌ی نووسه‌ران داوا له هونه‌رمه‌ندی كاریكاتێریستی رۆژنامه‌كه‌یان ده‌كه‌ن، كاریكاتێرێكی تایبه‌ت به بابه‌تێكی دیاركراو بكێشێت، واباوه كه ئه‌م بابه‌ته‌ش تاڕاده‌یه‌ك ئاڵۆز بێت، ئاڕاسته‌ی به‌شێكی فراوانی خوێنه‌ران بكرێت، ئه‌گه‌ر ته‌نیا ئاڕاسته‌كراو بوایه بۆ به‌شێكی پسپۆڕ له بابه‌ته‌كه، له‌وانه‌یه پێویستی به نیگارێكی رۆشنكار نه‌بوایه، به‌ڵام به‌شه فراوانه‌كه‌ی خوێنه‌رانی تر توانای كردنه‌وه و شیكردنه‌وه‌ی ئاماژه‌كانی بابه‌ته‌كه‌یان نیه، به‌بێ هاوكاری و یارمه‌تی رۆشنكاریی، بۆیه ده‌سته‌ی نووسه‌ران بڕیاری پشتگیریكردنی بابه‌ته رۆژنامه‌وانیه‌كه ده‌ده‌ن، به نیگارێكی كاریكاتێریی، یان گرافیكی یان هێلكاری یان هاوشێوه‌كانی تری رۆشنكاریی، زۆرجاریش كاریكاتێریسته‌كه هه‌مان ئه‌و زانیاریانه‌ی بابه‌ته‌كه ده‌خاته نێو كاریكاتێره‌كه‌یه‌وه، هه‌روه‌ها زۆرجار هێلكارییه به‌یانیه‌كانیشی ده‌خاته‌ناو، كاریكاتێره‌كه‌ش فاكته‌رێكی هاوكار ده‌بێت بۆ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و هێلكاری و نیگارانه‌ی بابه‌ته‌كه.\nهه‌ندێك جار كاریكاتێره‌كه به شێوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ جێبه‌جێكراوه، و به رێكه‌وت بابه‌ته‌كه‌ی له‌گه‌ڵ بابه‌ته رۆژنامه‌وانییه نووسراوه‌كه له‌یه‌ك ده‌چن، له ئاكامی ئه‌و له‌یه‌كچوونه‌ش ده‌سته‌ی نووسه‌ران بڕیارده‌ده‌ن كه كاریكاتێره‌كه له‌گه‌ڵ بابه‌ته‌كه‌دا بڵاوبكه‌نه‌وه، به‌ڵام زۆربه‌ی ئه‌و كاریكاتێره رۆشنكارانه له‌سه‌ر داوای ده‌سته‌ی نووسه‌رانه‌وه دروست ده‌كرێن، بۆیه كاریكاتێریسته‌كه‌ش باش خوێندنه‌وه و لێكۆڵینه‌وه بۆ بابه‌ته‌كه ده‌كات، له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ش كاریكاتێره‌كه‌ی خۆی ده‌كێشێت.\nنیگاره كاریكاتێرییه رۆشنكاره‌كان به‌ته‌نیا په‌یوه‌ست نین به رۆشنكاریی بابه‌ته رۆژنامه‌وانیه‌كان، زۆرجار شتێكی دیكه‌ش روون و رۆشن ده‌كه‌نه‌وه، وه‌كو رێكارییه‌كانی خۆپاراستن له په‌تایه‌ك یان نه‌خۆشیه‌ك، یان چۆنیه‌تی ده‌نگدان له هه‌ڵبژاردنێكی دیاركراودا و چه‌ندین شتی تریش، له‌م حاڵه‌ته‌دا زۆرجار كاریكاتێر به شێوه‌ی پۆسته‌ر بڵاوده‌كرێته‌وه، كه مه‌به‌ست لێیدا بانگكردنه بۆ شتێكی دیاركراو، بۆیه ده‌چێته خانه‌ی پۆسته‌ری كاریكاتێریی، بۆ نمونه ئه‌و پۆسته‌ره كاریكاتێرییه‌ی كه له باشووری ئه‌فریقیا بڵاوكرایه‌وه، كه رۆشنكاریی بۆ رێكاره‌كانی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات، له كۆماری باشووری ئه‌فریقیا.\nئه‌وه‌ی جێی باسه كه ئه‌م جۆره كاریكاتێرانه دیارده‌یه‌كی زۆر به‌ربڵاونیه له رۆژنامه‌كاندا، ئه‌مه‌ش ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت كه ئه‌م دیارده‌یه توانای بڵاوبونه‌وه و پێشكه‌وتنی نیه، چونكه داتا سه‌رژمێرییه‌كان زیاتر توانای تێگه‌یشتنیان هه‌یه، ئه‌گه‌ر هاوپێچ بكرێن له‌گه‌ڵ چه‌ند كاریكاتێرێكدا، بۆیه زۆرێك له رۆژنامه‌كان هانا بۆ ئه‌م شێوازه ده‌به‌ن، پێمانوایه كه له دواڕۆژدا ئه‌م دیارده‌یه پله‌وپایه‌كی گرنگی ده‌بێت له كاری رۆژنامه‌وانیدا.\nTags: كاریكاتێر میدیای كوردی هه‌ندرێن خۆشناو\nPrevious: میدیای كوردی وه‌ك میدیایەكی جڵه‌وكراو\nNext: فیلمێكی دۆكیۆمێنتاری ژنه فۆتۆگرافه‌ری كورد كاڵێ ئه‌مین له ده‌ربه‌ندیخان نمایشكرا


گیان لەدەست دان و بریندار بوونی سێ کۆڵبەر لە سنوورەکانی کوردستان – چاونیوز\nچاونیوز: گیان لەدەست دان و بریندار بوونی سێ کۆڵبەری لە ناوچە سنوورییەکانی دەڤەری ورمێ، پیرانشار و بانە.\nبەپێێ هەواڵی گەیشتوو بە چاونیوز(ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان)، ئێوارەی ڕۆژی دووشەممە ٢٠ی بانەمەڕی ١٤٠٠، کاروانێکی کۆڵبەران کە هیچ بارێکیان پێ نەبوو و دەیانویست بەرەو سنووری “ماشکان”ـی شاری پیرانشار بچن، دەکەونە کەمینی هێزە نیزامییەکان و لە ئاکام تەقەی ڕاستەوخۆ کۆڵبەرێک بەناوی “ئاکۆ قادری” بە توندی بریندار دەبێ.\nئەو کۆڵبەرە ئێستا لە نەخۆشخانەی پیرانشار دوای عەمەل کردنی لە ژێر چاودێری پزیشکان دایە.\nلەلایەکی دیکەشەوە، ڕۆژی یەک شەممە، ١٩ی بانەمەڕ، هێزەکانی سپای پاسداران لە سنووری “گەڵی بێنار” سەر بە ناوچەی مەرگەوەڕ، کەمین بۆ دەستەیەک کۆڵبەر دادەنێنەوە و ڕاستەوخۆ و قەسدی کوشت تەقەیان لێ دەکەن، لەم نێوەدا کۆڵبەرێک بەناوی “فەرزاد جەبباری” لە ترسی تەقەی ئەو هێزانە خۆ دە ڕووباری “بێنار” داوێت و دوای ماوەیەک نوقم دەبێ و گیانی لەدەست دەدا.\nناوبراو تەمەنی ٣٠ ساڵانەیە و خێزاندارە.\nهەروەها لە سنووری بانە، کۆڵبەرێک بەناوی “ئەیووب” ٢٧ ساڵە لە ئاکام تەقەی هێزە نیزامییەکان لە سەرسنوورەکانی بانە بریندار دەبێ.\nئەو کۆڵبەرە ئێستا لە نەخۆشخانەی “سەلاحەدین”ـی بانە لە ژێڕ چاودێری پزشکیدایە.\nکۆڵبەر، جەبار، ئەیوب، ئاکۆ، قادری، ورمێ، پیرانشار، بانە\t2021-05-11\nتاگەکانی بابەتکۆڵبەر، جەبار، ئەیوب، ئاکۆ، قادری، ورمێ، پیرانشار، بانە


ده‌رباره‌ی مێژووی شاری ڕانیه – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / ده‌رباره‌ی مێژووی شاری ڕانیه\nزريان احمد 2017-03-06\tبەشی مێژووی كورد, مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ده‌رباره‌ی مێژووی شاری ڕانیه 4,658 Views\nناوی رانیە: لەسەر ناوی رانیە چەندین بۆچوونی جیاواز هەیە, بەنمونە لە قسەی پێشینانی شارەكەوە دەگێرنەوە كە ناوی رانیە لە (رانك)و چۆخەوە هاتەوە! رانك‌و چۆخە جل و بەرگێكی رەسەنی كوردیە, گوایە شوانێك لە بەرزایەكی قەندیلەوە رانكەكەی لێ بە ئاودا چووە, پاشان لە سەرچاوەی ئاوی(قولە) كە دەكەوێتە ناوەراستی شاری رانیە دۆزراوەتەوە, بەمەش ناوی رانیە لەو رانكەوە هاتبێت. كەسانی تر پێیان وایە لە ناوی پاشایەكی كۆنەوە هاتوە بەناوی (رەهانشا). (مەلا روف سلێمان حەوێزی) پێی وایە ناوی رانیە لە (رۆندیات)ەوە هاتوە. (جمال بابان) رای وایە ناوی رانیە لە (راه+نیاه) هاتوە بەواتای رێ نیشاندەر. مامۆستا (شاكر فەتاح) ناوی رانیە بۆ (ران) رانەمەڕ, شوێنێكی لەبار بۆ بەخێوكردنی مەڕوماڵاتەوە دەگێرێتەوە. كەسایەتیەكی وەك (محمود قادر فەرەج) پێی وابوو ناوی رانیە لە (ڕەن)ەوە هاتوە, (برایم بەگ) كەسایەتیەكی بەتەمەنی ناو رانیە كە ئێستا كۆچی دوایی كردوە پێی وابوو ناوی رانیە لە (رێ+نیە)ەوە هاتوە, واتە ناوچەی رانیە لە كۆندا بیشەڵان‌و ناوچەیەكی چڕبووە و رێی كەم بووە, لە رۆژنامەیەكی كوردستانی نوێ ژمارە 2476 بۆچونێك خراوەتە روو كە ناوی رانیە لە ئۆرانیەوە هاتوە كە گوایە لە وشەیەكی یۆنانی لە ئۆرانس یان ئۆرانیەوە هاتوە كە بە واتای ئاسمان دێت, بۆچوونی تر زۆرە لەسەر ناوی رانیە كە رەنگە ساخكردنەوەیان بەدواداچوونی كاتێكی زیاتری بوێت.\nلایەنی جوگرافی : سنوری رانیە : شاری رانیە دەكەوێتە باكوری رۆژهەڵاتی كوردستانی باشوورو باكوری رۆژئاوای شاری سلێمانی, دەكەوێتە باكوری چیای قەندیل و باشوری قەزای كۆیەو رۆژهەڵاتی قەزای پشدەر‌و رۆژئاوای قەزای شەقلاوە, مەركەزی شاری رانیە سەرباری دەشتێكی بەپیت‌و فراوان بە چیا دەورە دراوە, بەشی باكوری ئەو شارە بە چیای كێوەرەش كە (1200 م لە ئاست رووی دەریاوە بەرزە) دەورە دراوە, بەشی باشوری رۆژئاوای چیاكانی حاجیلەو ماكۆكە, لەنێوان رانیەو چوارقورنە, چیایەكی بچوك هەیە كە جادەی پێدا دەروا بەناوی كلكەی كۆڵین, بەهەمان شێوە لە نێوان رانیەو قەڵادزێ كلكە چیایەك هەیە بەناوی دەربەند, ئەمە جگە لە زێی دەربەند كە لایەكی رانیەی گرتوە. قەزای رانیەش لە باشورەوە بە چیای كۆسرەت‌و زێی بچوك‌و لە خۆرهەڵاتیش بە چیای ئاسۆس وكۆلارە‌و لە خۆرئاوای چیای حەریرە. روبەری مەركەزی قەزای رانیە 8كم2 = 3200 دۆنم, پانتایی قەزای رانیە 884كم2 یە, دەشتی بیتوێنی رانیە كە یەكێكە لە دەشتە بەناوبانگەكانی كوردستان, بە دەشتێكی پان‌و بەرین دادەنرێت, درێژیەكەی 30كم‌و لە رۆژهەڵاتەوە بۆ رۆژئاواو پانیشی (20-30)كم دایە, رووبەرەكەی 800كم2 و بەرزیشی لە نێوان 500-600كم دایە. رانیە 146 كم لەو شاری سلێمانیەوە دوورە.\nبواری مێژوویی: لە ناوەراستی سەدەی حەڤدە رانیە سەر بە ئەمارەتی بابان بووە, دواتر كەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی میر محمدی رواندز, دواتر كەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی عوسمانیەكان. رانیە لە ساڵی 1897وە سنجاقێكی سلێمانی سەر بە ولایەتی شارەزوو بووە كە ناوەندەكەی كەركوك بووە, لەگەڵ دامەزراندنی دەوڵەتی عیراق رانیە قەزایەكی سەر پارێزگای هەولێر بووە, لە ساڵی 1957 خراوەتە سەر پارێزگای سلێمانی‌و لە ناوەراستی شاری رانیە گەرەكێك هەیە بە بەری رۆژهەڵاتدا بەناوی گەرەكی قەڵات, ئەو گەرەكە بە كۆنترین گەرەكی ناو شاری رانیە دادەنرێت كە بناغەی شوێنی نیشتەجێ بوونی خەڵكی بووە لەو شارەدا, مێژووی ژیان لەو قەڵاتەدا بۆ هەزاران ساڵ پێش ئێستا دەگەرێتەوە, مامۆستا عەبدول رەقیب یوسف لە چاوپێكەوتنێكی گۆڤاری رانیەدا دەڵێت: مێژووی ژیان لەو قەڵاتەدا بۆ 9000 ساڵ پێَش ئێستا دەگەرێتەوە, نوسەرو مێژوونوس (عەلی سەید گەورانی) ساڵی 1930 لە كتێبی (لە عەمانەوە بۆ ئامیدی) لە بارەی قەڵاتی رانیەوە دەڵێت: (رانیە گردێكی كۆنی تێدایە,گوایە لەشكری ئێرانی لە كاتی خۆی هەڵیان بەستوە,ئێستا خانووە چین بە چینی بەسەریەوە دروستكراوە بە چەشنی قەلای هەولێر), لە تەنیشت گەرەكی قەڵات گردێكی تر هەیە بە ناوی گردە دێمە كە رۆژگارێگ خاوەنی مێژووی خۆی بووە, هەروەها چەندین شوێنەرای تری مێژووی لەو دەڤەرەدا هەیە بەتایبەت گردی شمشارە كە لە سالی 1957 بۆ 1959 لە لایەن تیمێكی دانیمارێكی و عێراقیەوە پشكینیی بۆ كراوە, بە یەكێك لە كۆنترین گردەكانی مرۆڤایەتی دادەنرێت كە زیاتر لە 247 نامەی بزماری‌و میخی‌و پەرستگایەكی سەردەمی ئاشوریەكان‌و 7 چینی مێژووی تێدا دۆزراوەتەوە, هەر سەردەمی پێش فەخفوری‌و (حسونە، وركا، ئاشوری) و هتد, بۆ دوای هاتنی ئیسلام. ئەمە جگە لە چەندان گردی مێژووی تر كە هەر لەو ناوچەیەدان وەك گردی ( بازموسیان‌و بوسكێن, دوگرادان, كامەریان‌و قورەشینە و دێمە)و چەندان پاشماوەی مێژوویی تر, لەوانە تابلۆ هەلكۆردراوەكەی لای دەستە راستی دەربەند لە خۆرهەڵاتی شاری رانیە كە هەلكۆردراوێكی مێژووی هەیە كە وێنەی مرۆڤێكە, بەرای هەندێك لە شوێنەوارناسان پاشایەكی گۆتی یان لۆلۆییە لە دەوڵەتە كۆنەكانی كوردستان, ئەم تابلۆ مێژووییە پانی مەترێك‌و بەرزی 60 سم‌و نزیكەی 20 م لە زەویەوە بەرزە. شاری رانیە لە سەردەمی نوێشدا خاوەنی مێژوویەكی تایبەت بە خۆیەتی بەتایبەتیش لە سەردەمی شیخ مەمودی نەمر, كە بارەگای جێگری حاكمی سیاسی سلێمانی ئینگلیز لە دەربەندی رانیە بووە, شەری بەناوبانگی دەربەندی رانیە لە 23/8/1922 بە یەكێك لە دیارترین روداوەكانی ئەو سەردەمە دادەنرێت كە خێڵە كوردە نیشتەجێبوەكانی ئەو ناوچەیە رۆلێكی گەورەیان تێدا گێراوە. رانیە خاوەنی چەندین دەستكەوت‌و سەروەری گەورەی نەتەوەییە لەوانە راپەرینی ساڵی 1982 و راپەرینی 5/3/1991 كە بۆ یەكەم جارو لە شاری رانیە جەماوەری خەڵكی كوردستان بەگژ دەسەڵاتە خوێنرێژەكەی بەعسدا هاتنەوە و لەماوەی چەند كاتژمێرێكدا بە خوێنی 8 شەهید شارەكەیان رزگار كرد, بەمەش دەروازەی راپەرینی سەرتاسەری خەڵكی كوردستان لە رانیە كرایەوەو بەرهەمی پەرلەمان‌و حكومەتی هەرێمی لێكەوتەوە, هەر بۆ ئەمەش لە لایەن پەرلەمانی كوردستانەوە نازناوی دەروازەی راپەرینی پێدراوە.\nبواری رۆشنبیری : بواری رۆشنبیریدا لە شاری رانیە بە درێژایی ساڵی هەشتاكانی سەدەی بیست تا پێش راپەرین, تەنها لیژنەیەكی رۆشنبیری هەبوو كە ئەندامەكانی لە پەنجەكانی دەست زیاتر نەبوون, ئەم لیژنەیە لە مەڵبەندی رۆشنبیری رانیە بوو, چالاكیە هونەری‌و رۆشنبیریەكانی ئەنجام دەدا, دڵسۆزانە كاریان دەكرد‌و رابەرایەتی بزاوتێكی رۆشنبیریان لەو شارەدا دەكرد, بەڵام لە سەروی ئەوانەوە لیژنەیەكی تری ئەمنی هەبوو, كە سەر بە دامودەزگا ئیستیخباراتیەكانی بەعس و مونەزەمە بوو, ئەم لیژنەیە سانسۆریان دەخستە سەر بەشێكی چالاكیەكان‌و چاودێری كەسە رۆشنبیریەكانیان دەكرد. لە دوای راپەرین بواری رۆشنبیری لە شاری رانیە گەشەیەكی زۆری بەخۆیەوە بینیوە, ئێستا لە شاری رانیە 3 گۆڤار‌و 2 رۆژنامەو 5 كەناڵی تەلەفزیۆن‌و 6 كەناڵی رادیۆو بەرێوبەرایەتیەكی رۆشنبیری‌و نزیكەی 42 رێكخراوی كۆمەڵگای مەدەنی هەیە كە بەشێكیان تەنها لە بواری رۆشنبیریدا كار دەكەن, ساڵانە فیستیڤاڵی ئەدەبی‌و هونەری و چەندان پاڵەوانیەتی وەرزشی ئەنجام دەدرێت‌و لە گەلێك بواریش دەستكەوتی گەورە بەدەست هاتوون. زیاتر لە 50 كەس لە شاری رانیە ئەندامی كارای سەندیكای رۆژنامەنوسانەو 4 تیپی شانۆیی‌و چەندان گروپی مۆزیك هەیە, 6 كتێبخانەی ئەهلی لە بازاری رانیەدا هەیە, جگە لە بەرێوبەرایەتی كتێبخانەی رانیە. لەتەنها سەنتەرێكی وەك سەنتەری چالاكی گەنجانی رانیە زیاتر لە 187 كۆری رۆشنبیری هەمەجۆر ئەنجام دراوە. هەروەها چەندان رێكخراوی ژنان لە ناوچەكەدا هەیە, كە چالاكی بەرفراوان ئەنجام دەدەن, لەگەڵ بوونی نوێنەرایەتی بیتوێنی لیژنەی ئۆلمپی‌و یانەی وەرزشی رانیەو 106 تیپی وەرزشی تۆپی پێی لە شاری رانیە (62 پلە تیپی سێ, 20 تیپی پلە دوو, 24 تیپی پلە یەك). لە بواری پەروەردەدا 3 كۆلێژ و 3 پەیمانگاو 2 پیشەیەی‌و 155 یەكەی خوێندن لەقەزای رانیەدا هەیە. رێژەی دانیشتوانی ناو مەركەزی رانیە تاكو راپەرین نزیكەی 25000 كەس بوە بەڵام ئێستا زیاتر لە 100000 كەس تەنها لەناو مەركەزی رانیەدا نیشتەجێن. ئەمە جگە لە 4 ناحیەو 126 گوند كە سەر بە قەزای رانیەن.\nله فه‌یس بووکه‌وه\nخالید قادر – هێڤار\nبه‌سوپاسه وه وه رگیراوه\nPrevious دیمانەیەكی مام جەلال بەر لەنیو سەدە\nNext هەموو شتێك بزانە دەربارەی ڕاپەرینی بەهاری 1991


كەشناسێكی عێراقی دەڵێت بەگوێرەی نوێترین ئەپدەیتی نەخشەكانی كەش و هەوا نزمە پاڵەپەستۆیەك بەڕێوەیە بەرەو ناوچەكە لە ئەوروپاوە كە بەفر و بارانی بۆ سەرجەم شارەكانی عێراق پێیە بەتایبەت بەرزاییەكانی هەرێمی كوردستان و بەدوایدا سەرمای زستان دەستپێدەكات. كەشناسێكی هەرێمیش دەڵێت، شەپۆلەكە لە كوردستان بە دوو قۆناغ دەبێت.\nسادق عەتییە كەشناسی پێشكەوتوو لە فڕۆكەخانەی بەسرە، لە بڵاوكراوەیەكدا كە "ناس كورد" بینیویەتی (18ی تشرینی دووەمی 2021) ، ڕوونیدەكاتەوە ئەم نزمە پاڵەپەستۆ ئەوروپییە لەگەڵ نزمە پاڵەپەستۆی سودانیی گەرمدا یەكانگیر دەبن و لە ئێوارەی هەینییەوە تا رۆژی دوو شەممە كەشێكی ناسەقامگیر لە شارەكانی عێراق دروست دەكەن.\nهەروەها دەڵێت: هەرچەندە هێشتا زووە ناوچەكانی دابارین دیاری بكرێت، بەڵام ئاماژەكان بەرەو ئەوەن ناوچەكانی باكوری عێراق و بەرزاییەكانی كوردستان زۆرترین دابارین بیانگرێتەوە.\nلە لایەكترەوە ئاراس جەبار لە پەیجی كەش و هەوای هەرێمی كوردستان بڵاویكردەوە:\nقۆناغی دووھەم لە بەرەبەیانی رۆژی دووشەمە (22ی تشرینی دووەمی 2021) دەستپێدەکات لە ئەنجامی ھاتنی بڕێکی زۆر شێ لە دەریای سوور شەپۆلێکی بەخوڕی بارانبارین و ھەورە تریشقە بەشێوەی ناوبەناو ناوچەکانی سنوری پارێزگای سلێمانی و کەرکوک و ھەڵەبجە وە سنوری ئیدارەی راپەرین و گەرمیان دەگرێتەوە بەشێوەیەکی ناسەقامگیر کە لەھەندێ ناوچەدا ئەگەر ھەیە ببێتە ھۆی دروستبوونی لافاو لە ئەنجامی تاوی بەخوڕی بارانبارین.\nهەر لەم بارەیەشەوە ده‌سته‌ی كه‌شناسی عێراق پێشبینی ده‌كات له رۆژی شەممەی داهاتووەوە بارانبارین له چه‌ند ناوچه‌یه‌كی عێراق ده‌ستپێبكات.\nده‌سته‌ی كه‌شناسی عێراق رایگه‌یاند، له شه‌ممه‌ی داهاتووه‌وه بارانی به هه‌وره بروسكه له به‌شێك له پارێزگاكانی عێراق ده‌بارێت.


لە وتارەکەشیدا جەختی لەسەر درێژەپێدانی هەماهەنگی و هاوکاری کردەوە لەگەڵ حکوومەتی عێراق بەوپێیەی نەتەوە یەکگرتووەکان کار دەکات بۆ یارمەتیدانی عێراق بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی تۆکمە بۆ پرسی ئاوارە ناوخۆییەکان و هەروەها گەڕاوەکانیش شانبەشانی کارکردنی بەردەوامیشی لەگەڵ رێکخراوە ناحکومییە دەرەکی و ناوخۆییەکان وەک هاوبەشکاری جێبەجێکاری نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەو هەروەها ئاواتی ئەو رۆژەشی خواست کە رۆژێک دابێت عێراق هیچی تر پێویستی بە نەتەوە یەکگرتووەکان نەبێت و عێراقییەکان خۆیان بتوانن ژیانێکی ئارام و خۆشگوزەران و سەقامگیر دابین بکەن.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر یەک شەممە, 30 ئایار 2021 09:24\nزیاتر لەم بەشە: « بنیادنانی زانیاری و کارامەیی دەربارەی مافەکانی مرۆڤ لە قوتابخانەکانی نەینەوادا\tوتاری خاتوو ئیرێنا ڤۆیاچکۆڤا – سۆلۆرانۆ ، جێگری نوێنەری تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان و هەماهەنگیکاری نیشتەجێ و مرۆیی لە عێراق لە چوارەمین کۆنفرانسی ساڵانەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان لە بەغدا ، ٢٩ ی ئایاری ٢٠٢١ »


دەلیل جەمال - 26-06-2018 - 3564 جار خوێندراوەتەوە\nدوای کۆتایی هەڵبژاردنەکەی تورکیاو، سەرکەوتنی هەدەپەو شکانی بەربەستی۱٠%ی هەڵبژاردن، هەنگاوی یەکەمی سەرکەوتنە، لەئێستایا دەبێت هەدەپە چی بکات؟\nئەگەر سەیری هەڵبژاردنەکانی رابردووبکەن، هەدەپە هێزێکی ئۆپۆسیۆنی پەرلەمانی بوو، بەشداری حوکمەتەکەی ئاک پارتی نەکرد، ئێستا سیستمی حوکمڕانی تورکیا گۆڕاوەو ،زۆرتر رۆڵی پەرلەمان لاوازەو دەسەڵاتەکان لای سەرۆککۆماری وڵاتە، بەجۆرێک ئیستا سیستم کۆمارییە.\nلەم دیدەوە، پێموایە هەدەپە ناتوانێت لەپەرلەمان شەڕی زمان و نەتەوەو خاک بکات، هەم دەستور هەم دەسەڵات کەلای ئۆردۆگانە.\nباشترین بژاردە لەم قۆناغەدا، هەدەپە پێویستە بیکات نزیکبوونەوەو دانیشتن و گفتوگۆیە لەگەڵ ئاک پارتی و لیکتێگەشتن و ڕێککەوتنە، تابتوانێت بەشداری حوکمەت بێت، چوونکە ڕاموایە لە ئۆپۆزسیۆن بووندا وبەم سیستمەی توریا بەڕێوەدەبات بۆهەدەپە باش نییە و بەشداری لەدەسەڵات بژاردەیەکی دروستە.\nدەکرێت لە دەسەڵاتدا ڕێگربێت لەو ماڵوێرانی و گرتن و کوشتنەی خەڵک بەتایبەت لەشارە کوردییەکاندا، دەتوانێت کارئاسانی بۆ ئازادی بیرو زمان و نەتەوە فەراهەم بکات و زیندانییەکانیش کار بۆئازادکردنیان بکات، دەشتوانێت پرۆسەی ئاشتی بخاتەوە سەر شاڕێگەی خۆی و هەموو ئەو پیلانانەی ئاک پارتی ئاوەژوو بکاتەوە کە ئەگەری ڕوودانیان هەیە.\nبە ئۆپۆزسیۆن بوونی هەدەپە، ئاکپارتی فشارەکان زیاتردەکات لەسەر چالاکییە مەدەنی و سیاسییەکان ،ئەمەش لەڕێگەی حوکمەت و سەرۆککۆمارەوە، بۆیە باشترین بژاردە بەشداری هەدەپەیە لەحوکمەتی ئایندەی تورکیا، واتە هەدەپە ئەم هەنگاوە بنێت، خۆئەگەر ئاکپارتی ئەم نییەتەی لەبەرانبەر هەدەپە نەبوو، کارتێکی باشی ئاشتییە بۆ ناوخۆی تورکیاو دەرەوەش، نییەتێکی خزمەتە بەئاراستەی ئاشتی و دوبارە نزیک کردنەوەی گەلانی تورکیا لەیەکتر ،پەیامێکی ئیجابی دەبێت.\nبۆهەموو ئەو قسەو خیتابانەی ئاک پارتی کە دەیانخاتە پاڵ هەدەپە ، ڕوون دەبێتەوە هەدەپە نییەتی خزمەت و ئاشتی هەیە نەک تێکدان و شەڕ.


داخستنی کەناڵی ئێن ئار تیNRT لە\nداخستنی کەناڵی ئێن ئار تیNRT لەلایەن پارتیەوە دژی ئازادی دەربڕینە، مەحکومی دەکین!!\nبە پێی بەییانەمەیک" دامەزراوەی میدیای نالیا" بڵاوی کردوەتەوە، دوێنی شەو هێزێکی زۆری ئاسیش لە شاری هەولێر و دهۆك هەڵیان کوتاوەتە سەر نوسینگەی تەلەفزیونەکەیان و بە شێوەیەکی زۆر سەرکوتگەرانە کارمەندەکانیان ڕفاندوە و دواتر کارمەندەکانی هەولێریان ئاودیونی دێگەڵە کردوە وهەردوو نوسینەگەکایان داخستوە. بەبێ ئەوەی هێچ ڕێگایەکی یاسایی یان هەر توهمەیەکیان بەرەو ڕوویان کردبێتەوە، بەپێێ قسەی کارمەندەکان ئەو هێزە چەکدارەی هەڵێان کوتاوەتە سەریان سەدان کەس بوون و ئاسیش بوون ئیهانەو بێ ڕێزیان پێیان کردوە.\nئەم کارەی پارتی دیمکراتی کوردستان خۆی هەنگاوێکی سەرکوتگەرانەیە و مەبەست لێی بێ دەنگ کردنی کۆمەڵگەو شاردنەوەی ڕاستیاکان و خەفە کردنی دەنگی ناڕەزایەتیە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پارتی. هەنگاوێکە پێش ئەوەی ڕووی لە ئەو تەلەفزیونە وکارمەندەکانی بێت ڕووی لە خەڵکی کوردستانە، پێشان دانی چاوی سور و تۆقاندنە بە دژی خەڵک.\nداخستنی تەلەفزیونی ئێن ئاڕ تیNRT هەر کەناڵێکی ڕاگەیاندن لەم دەڤەرە کارێکی دژی ئازادی دەربڕێن و ڕۆژنامەگەری و سەرکوت کردن وخنکاندنی ناڕەزایەتی خەڵکی کوردستانی کردوەتە ئامانج. بەڵام پارتی نەدەتوانی خەڵک بێ دەنگ بکات و نە دەتوانی هەواڵ و ڕاپۆرتی سەرکوت و کەتنەکانی لەم ناوچەیە بشارێتەوە. ئەمڕۆ میدیای کۆمەڵایەتی، جیهانی بەستوە بەیەکەوە لە هێچ شوێنێکی جیهان کەس ناتوانی کامیراکان دابخات هەرچەندە هێزی سەرکوتی زۆری هەبێ. ئەمڕۆ هەموو لاوێک بۆ خۆی بووەتە سەرچاوەی هەوال بلاکردنەوەی و ڕاستیەکان.\nحزبی کۆمۆنستی کرێکاری چەپی عێراق ئەم کارە قێزەونە ئیدانە دەکات، ڕایدەگەیەنێ پارتی بەم کارەی ڕق و قینەی خەڵک زیاتر دەکات و دەسەڵاتە لەرزۆک و گەندەڵەکەی زیاتر دەخاتە ژێر فشار و شەپۆلی ناڕەزایەتی خەڵکەوە.


ئیداره‌ی دهۆك ناتوانێت ڕێ له به‌زاندنی سنووره‌كه‌ی بگرێت |\nHome ڕاپۆرت ئیداره‌ی دهۆك ناتوانێت ڕێ له به‌زاندنی سنووره‌كه‌ی بگرێت\n٧١ گوند چۆڵ كراون و 11 باره‌گای نوێی توركیاش كراونه‌ته‌وه\nبه‌م دواییه سوپای توركیا زیاتر له 11 سه‌ربازگه و باره‌گای سه‌ربازی له‌نێو سنووری بادینان درووست كردووه كه گه‌یاندووه‌یه‌تییه دوو ئه‌وه‌نده‌ی ئه‌و ژماره‌یه‌ی پیشتر هه‌یبووه، ئه‌وه‌ش له كاتێكدایه كه ئیداره‌ی پارێزگای دهۆك بێده‌نگه و ئه‌و لیژنه‌یه‌ش كه پێشتر پێك هێنراوه بۆ به‌دواداچوونی ئه‌و پرسه شكستی هێناوه.\nتا دێت سوپای توركیا به نهێنی له سنووری بادینان دێته قووڵایی سنووری هه‌رێمی كوردستانه‌وه .\nڕۆژانه خه‌ڵكی ناوچه‌كه و میدیای توركیا باس له‌و پێشڕه‌وییانه ده‌كه‌ن كه چه‌ند مانگێكه ده‌ستیان پێكردووه به پاساوی بوونی چه‌كدارانی په‌كه‌كه و لێدانیان له‌و سنووره.\nپێناچێت چیرۆكی هاتنی سوپای توركیا بۆ ناو سنووری هه‌رێم له بادینانه‌وه ته‌نها ئه‌وه‌نده بێت كه ده‌گێڕدرێته‌وه.\nسه‌ربازه‌كان زیادیان كردووه\nبه پێی ئه‌و به‌دواداچونه‌ی كه ״ئاژانس״ له سنووری بادینان ئه‌نجامیداوه به‌م دواییه سوپای توركیا 11 سه‌ربازگه و باره‌گای سه‌ربازی له سنووری بادینان دروست كردووه كه به‌شێكیان نزیكن له سنووری ده‌سه‌ڵاتی پارتی كرێكارانی كوردستان (په‌كه‌كه)ه‌وه.\nئه‌و سه‌ربازگانه به درێژایی سنووری چیای حه‌فت ته‌نین له ناوچه‌ی گۆللی و سندی له قه‌زای زاخۆوه ده‌ست پێ ده‌كات تا ده‌گاته سنووری ناوچه‌ی بارزان له نێوان ئه‌م سه‌ربازگانه‌دا ده‌روازەیه‌ك كراوه‌ته‌وه له نێوان توركیا و هه‌رێمی كوردستان كه ته‌نیا هاتوچۆی سه‌ربازه‌كانی توركیا تێدا ئه‌نجام ده‌د‌رێت كه ده‌كه‌وێته ناحیه‌ی كانی ماسێ سه‌ر به قه‌زای ئامێدی.\nزیادكردنی ئه‌و سه‌ربازگانه زیاتر له‌و سنووره‌كه‌دایه كه په‌كه‌كه بوونیان لێی هه‌یه.\nپێشتریش له سنووری بادینان له دوای نه‌وه‌ده‌كانه‌وه چه‌ندین سه‌ربازه‌گه‌ی تر درووست كراون كه گه‌وره‌ترینیان به ناوی سه‌ربازگه‌ی بارۆخێ-یه كه ده‌كه‌وێته نیزیك ناحیه‌ی كانی ماسێ كه به قوڵایی 30 كیلۆمه‌تر له‌ناو سنووری دهۆكدایه و زیاتر له هه‌زار و 500 سه‌ربازی توركی و میتی لێ جێگیر كراوه .\nهاوكات فڕگه‌یه‌كی سه‌ربازیی توركیاش له ناحیه‌ی بامه‌ڕنێی سه‌ر به قه‌زای ئامێدی هه‌یه كه زیاتر له 400 سه‌رباز كارمه‌ندی هه‌واڵگری و زریپۆشی لێ جێگیر كراوه.\nپێشتر چه‌ندین سه‌ربازگه‌ی تر له سنووری بادیناندا درووست كراون كه بریتین له سه‌ربازگه‌كانی، باتۆفا و كریبێ و گه‌ڵی له زاخۆ، سینكی و سیریێ له بارزان، كوپكی و قومری كۆخێ و ده‌رێ له ئامێدی. ئه‌وه جگه له سه‌رباز‌گه‌ی باشیك له سنووری موسڵ كه ماوه‌ی زیاتر له دوو ساڵه درووستیان كردووه.\nئیداره‌ی دهۆك بێده‌نگه\nتا ئێستا حكومه‌تی خۆجێی پارێزگای دهۆك بێده‌نگیی هه‌ڵبژاردووه له به‌رانبه‌ر هاتنه ناوه‌وه‌ی سوپای توكیا و زیادكردنی سه‌ربازگه‌كانی له‌و سنووره یان لانی كه‌م زیانگه‌یاندن به گوندنشینه‌كانی ئه‌و سنووره.\nسباح باپیری سه‌رۆكی لیستی یه‌كگرتووی ئیسلامی له ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای دهۆك به ״ئاژانس״ ڕاگه‌یاند: ״چه‌ندین جار ئه‌نجوومه‌ن ڕاپۆرتی نووسیوه له‌سه‌ر ئه‌و زه‌ره‌ر و زیانانه‌ی به‌ر هاووڵاتییانی دهۆك كه‌وتوون به‌ڵام بێسوود بووه، فڕۆكه جه‌نگییه‌كانی توركیا به‌رده‌وامه له‌سه‌ر بۆردوومانكردنی سنووری پارێزگای دهۆك و هاووڵاتییانی ده‌كاته قوربانی، ئه‌وەی ئه‌نجوومه‌ن پێی ده‌كرێت ته‌نیا ده‌ركردنی به‌یاننامه و ئیدانه‌كردنی بۆردومانكردنی سنووری دهۆكه و ته‌نانه‌ت ناتوانین سه‌ردانی ئه‌و ناوچانه‌ش بكه‌ین״.\nوتیشی: ״له ماوه‌ی ڕابردوو ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای دهۆك كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجام داوه به‌ڵام بێ ئه‌وی بڕیار ده‌ربكات ته‌نیا به‌یاننامه‌یان ده‌ركردووه، ئه‌نجوومه‌نی پارێزگا هیچ هه‌ڵوێستی نابێت و ناتوانێت هیچ بكات، چونكه بابه‌ته‌كه زۆر گه‌وره‌ترە له ئه‌نجوومه‌ن بۆیە بێده‌نگه״.\nهاوكات دیندار عبدی ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای دهۆك له‌سه‌ر پشكی پارتی به ״ئاژانس״ ڕاگه‌یاند: ״هێزی توركیا و په‌كه‌كه له سنووری دهۆك بوونه‌ته كێشه به‌سه‌ر هاووڵاتییانه‌وه كه ڕێگایان پێ نادرێت بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر زێدی خۆیان״.\nوتیشی: ״بوونی باره‌گای توركیا و هێزه‌كانی په‌كه‌كه له توانای ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای دهۆك نییه و به‌ڵام بڕیاره له‌م نزیکانه ئه‌نجوومه‌ن كۆ ببێته‌وه و هه‌ڵوێستی جددی هه‌بێت״.\nبه‌ڵام عه‌لی ئۆره‌ماری چالاكوانی سیاسی له دهۆك پێی وایه ڕێكکه‌وتنی نهێنی له نێوان پارتی و توركیا هه‌یه بۆ درووستكردنی باره‌گا و سه‌ربازگه‌ی سوپای توركیا له سنووری پارێزگای دهۆك.\nلیژنه‌یه‌كی لێكۆڵینه‌وه په‌ك خراوه\nساڵی ڕابردوو ئه‌نجوومه‌نی پارێزگا دهۆك سێ لیژنه‌ی پێك هێنا بۆ لێكۆڵینه‌وه له‌و سنووربه‌زاندنه‌ی سوپای توركیا و ئه‌و زیانانه‌ی كه به‌ر هاووڵاتییانی مه‌ده‌نیی ناوچه‌كه كه‌وتووه، به‌بێ ئه‌وه‌ی ده‌رئه‌نجامی هه‌بێت.\nنازك محه‌مه‌د ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای دهۆك و ئه‌ندانی لیژنه‌كه به ״ئاژانس״ی وت: ״به هۆی بۆردومانكردنی سنووری پارێزگای دهۆك و بوونی ژمارەیه‌كی زۆر باره‌گای سه‌ربازیی توركیا زیاتر له 250 گوند چۆڵكراون كه هاووڵاتییان ناتوانن بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر زێدی خۆیان و ئه‌وانه‌ی ئیستاش له چه‌ند گوندێك ماون و له‌گه‌ڵ دانیشتووانی قه‌زای زاخۆ و ئامێدی و ئاكرێش مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیان هه‌یه و به‌و پێیه‌ش پێ ده‌چێت گونده‌كان و به‌شێك له قه‌زاكان به‌ره‌و چۆڵبوون بچن״.\nوتیشی: ״ساڵی ڕابردوو له ئه‌نجوومه‌نی پارێزگا سێ لیژنه‌مان پێك هێنا بۆ هه‌رسێ قه‌زای ئامێدی و زاخۆ و ئاكرێ و به‌دواچوونمان كرد، ته‌نیا له قه‌زای ئامێدی له ناحیه‌ی شێلادزی 21 گوند و ناحیه‌ی دێره‌لۆك 21 و له ناحیه‌ی جمانكێ 6 گوند و ناحیه‌ی كانی ماسێ 23 بە هۆی بۆردومانكردنی فڕۆكه جه‌نگییه‌كانی توركیاوه چوڵكراون و زیانی ماددیی زۆریشیان پێگه‌یشتووه كه گه‌یشته نزیكه‌ی 50 ملیار دینار و حكومه‌تی هه‌رێمیش به بیانووی قه‌یرانی داراییه‌وه بێده‌نگیی هه‌ڵبژاردووه و هه‌وڵه‌كانی ئه‌نجوومه‌نی پارێزگاش بێسود بوو״.\nئاژانس | ژمارە 32


Home›وەرزش›ناوخۆیی›به‌وێنه:لە سلێمانى گه‌وره‌ترین هۆڵى جومناستیك مه‌شقه‌كانى ده‌ستپێكرده‌وه\nهۆڵی جومناستیکی سلێمانی\nدواى نزیكه‌ى 2 مانگ له دابڕان له مه‌شقه‌كانیان به هۆى بڵاوبوونه‌وه‌ى ڤایرۆسی كۆرۆناوه، جارێكی تر هۆڵى جومناستیكى سلێمانى کە له‌سه‌ر ئاستى كوردستان و عێراق گه‌وره‌ترینە ،مه‌شقه‌كانى خۆى ده‌ستپێكرده‌وه، ئەمەش به ئامانجى گه‌ڕانه‌وه‌ى ئاستى راسته‌قینه‌ى فێرخوازانى یاریه‌كه بۆ ئاماده‌بوونیان بۆ پاڵه‌وانێتییه‌كان.\nهێرش عوسمان سه‌رپه‌رشتیارى گشتى هۆڵه‌كه و شه‌ش راهێنه‌ریش مه‌شق به یاریزانانى 3 تا 12ساڵى ده‌ڵێنه‌وه، جگه له مه‌شقى به‌یانیان كه تایبه‌ته به منداڵانى باخچه‌ى ساوایان له‌به‌رئه‌وه ده‌مانه‌وێت جارێكی تر جوڵه بخه‌ینه‌وه یاریه‌كه ده‌ست بكه‌ینه‌وه به دروستكردنى یاریزان به تایبه‌تى بۆ ئاستى منداڵان”.\nهێرش عوسمان سه‌رپه‌رشتیارى گشتى هۆڵه‌كه ئه‌وه‌ى راگه‌یاند:” هۆڵى جومناستیكى سلێمانى تاكه هۆڵى جومناستیكه له سه‌ر ئاستى كوردستان و عێراق كه بۆ فێركارییه و له هه‌مان كاتدا بۆ ئه‌نجامدانى پاڵه‌وانێتییه ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر ئاستى وڵاتانى عه‌ره‌بیش، جیاواز له هۆڵه‌كانی تر له كوردستان و عێراق، چونكه پێوانه‌یى و كوالێتى جیهازه‌كان هه‌مان پێوانه‌یى جیهازى پاڵه‌وانێتییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانن كه به كارده‌هێنرێت، له رووى كوالێتى جیهازه‌كانه‌وه هه‌موو له‌سه‌ر داواى خۆمان له ده‌ره‌وه‌ى وڵات دروستكراوه كه بگونجێت له‌گه‌ڵ منداڵانى ئێمه‌دا بۆ مه‌شقه‌كانیان”.\nوتیشی:” ئێمه مه‌شقه‌كانمان له‌سێ كاتی جیاوازدا ئه‌نجام ده‌ده‌ین ، به‌ڵام له‌هه‌مووى گرنگتر به‌یانیان دامانناوه بۆ مه‌شقى باخچه‌ى ساوایان، چونكه ده‌مانه‌وێت بناغه‌یه‌كى گرنگ بۆ یاریه‌كه دروست بكه‌ین نه‌ك به‌شێوه‌یه‌كى هه‌ره‌مه‌كى مه‌شق به یاریزان بكه‌ین، هه‌روه‌ها كاتێك فێرخواز دێته ئه‌م هۆڵه كه له ته‌مه‌نى سێ ساڵییه‌وه وه‌ریده‌گرین پێش هه‌موو شتێك پشكنینى پزیشكی و پشكنینى جه‌سته‌ییان بۆ ئه‌نجام ده‌ده‌ین، تاكو بزانین له رووى جه‌سته‌یى و ته‌ندروستییه‌وه هیچ كێشه‌یه‌كیان نیه”.\nسه‌رپه‌رشتیاره‌كه‌ى هۆڵى جومناستیكى سلێمانى ئه‌وه‌شی خسته‌روو:” ئامانج له‌كردنه‌وه‌ى ئه‌م هۆڵه له‌شارى سلێمانى بۆ ئه‌وه ده‌گه‌رێته‌وه كه شارى سلێمانى له سه‌ر ئاستى كوردستان و عێراق هه‌موو كات پێشه‌نگ بووه، چونكه ئه‌م هۆڵه ده‌توانرێت فێركارى تێدا ئه‌نجام بدرێت، جگه له‌ئه‌نجامدانى پاڵه‌وانێتییه‌كانى كوردستان و عێراق، بۆیه ده‌مانه‌وێت یاریزانه‌كانمان بگه‌یه‌نینه به‌رزترین ئاست و له ریزى هه‌ڵبژارده‌ى عێراقدا یارى بكه‌ن، چونكه به‌رده‌وامى یاریزانه‌كان له‌سه‌ر مه‌شقه‌كانیان له ماوه‌ى 3 ساڵدا ده‌گه‌نه به‌رزترین ئاستیان”.\nهێرش ئاماژه به‌وه‌ش ده‌دات:” كه به هۆى بڵاوبوونه‌وه‌ى ڤایرۆسی كۆرۆناوه نه‌مانتوانیوه له 2 مانگى رابردوو هیچ مه‌شقێك ئه‌نجام بده‌ین ئه‌وه‌ش به هۆى قه‌ده‌غه‌ى هاتووچۆوه، به‌ڵام ده‌مانه‌وێت جارێكیتر له رێگه‌ى راهێنه‌ره دڵسۆزه‌كانمانه‌وه ده‌ست بكه‌ینه‌وه به مه‌شقه‌كانمان بۆ ئه‌وه‌ى له دروستكردن و پێگه‌یاندنى یاریزانان بۆ شارى سلێمانى به‌رده‌وام بین، له هه‌مان كاتیشدا ده‌مانه‌وێت یاریزانه‌كانمان له رووى تواناى جه‌سته‌ییه‌وه ئاماده‌بن بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ر پاڵه‌وانێتیه‌ك ئه‌نجام بدرێت به تایبه‌تى له‌سه‌ر ئاستى عێراق بتوانین ئه‌نجامى گه‌وره به ده‌ست بێنن”.\nماوه‌ى چه‌ندین ساڵه له كوردستان به‌هۆى نه‌بوونى هۆڵ و قه‌یرانى داراییه‌وه هیچ پاڵه‌وانێتیه‌ك بۆ دروستبوون و پێگه‌یاندنى یاریزانى جومناستیك ئه‌نجامنه‌دراوه، به‌ڵام شاره‌زاییانی یاریەکە پێیان وایه به دروستكردنى ئه‌م هۆڵه كێشه‌ى یارى جومناستیك له‌شارى سلێمانى و كوردستان و عێراق چاره‌سه‌ر ده‌بێت”.\nئاسایشی سلێمانی: ژمارەیەك لە دەستگیركراوان بە بارمتەی یاسایی ئازاد دەكرێن\nوادەی دابەشکردنی دەرماڵەی خوێندکاران راگەيەندرا


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 195 حاڵەتی خۆکوژیی لە شاری مەهاباد ڕووی داوە\nئاژانسی کوردپا: لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا، 195 حاڵەتی خۆکوژیی لە شاری #مەهاباد# ڕووی داوە، کە زۆربەی ئەو کەسانی هەوڵی خۆکوژیان داوە، تەمەنیان لە نێوان 15 هەتا 34 ساڵ بووە. بەرپرسی تۆڕی بێهداشت و دەرمانی شاری مەهاباد ڕایگەیاندووە: 195 حاڵەتی خۆکوژیی لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا، لە شاری مەهاباد ڕووی داوە و لەو 195 کەسە، 11 کەسیان گیانیان لە دەست داوە. سامرەند مەرزڕەنگ، هۆکارەکانی خۆکوژیی هاووڵاتییانی لە شاری مەهاباد بۆ کێشەی ئابووری و بنەماڵەیی و خراپ ڕوانین لە ژیان و..... زانیوە. ئەو بەرپرسەی بێهداشت، هەروەها ئاماژەی بە خۆکوژیی ساڵی ڕابردوو کرد و ڕایگەیاند: ساڵی ڕابردوو 430 حاڵەتی خۆکوژیی لە شاری مەهاباد ڕووی داوە و 14 کەس بە هۆی خۆکوژییەوە گیانیان لە دەست داوە و لە کۆی ئەو 14 کەسە 5 کەسیان ژن و 9 کەسیان پیاو بوون. #29-11-2018#


گەڕانم بەدوای شەیتتاندا..(٢)\nلەدوای تەواو بوونی ئایەتەل کورسیەکەم .. کابرا دیار نەما ..هەرچی بەدوایدا گەڕام نەبوو..\n- ووتم خۆ ئەم (سەگ بابە) ڕاست دەکات شەییتان بوو.. نەما .. زۆر ترسام .. ئەوەی قورئان بوو لەبەرم بوو دەستم کرد بە خوێندی تاکو- ماڵەوە.\nهاتمەوە خێزانم ووتی : ئەوا بۆ ڕەنگ گۆڕاوە ..خۆ شەڕ نەکردوە .. ؟\nووتم : ناوەڵڵا هەر بیتاقەتم ..\nووتی : دەعمیش نەکردوە .. واتا بە سەیارەکەت هیچ رووی نەداوە ؟\nووتم : نا\nخێزانم هەر بڕوای نەکرد زۆری پرسی لە کوردستان کەس نەمردووە ؟\nوەڵامم هەر نا - بوو.. چونکە چی بۆ باس بکەم .. خۆ ئەگەر بڕواشم پێنەکات بۆی باسکەم زیڕە دەکات .. بێدەنگ بووم ..\nچوومە بەردەم کۆمپیتەرەکەم .. نوسیم : من هم الجن .. بە نەرویجی نووسیم جنۆکە چییە و کێن ؟..Hvem er den jinn .... بە ئینگلیزی بەدوای سەرچاوە دەگەڕام .. Who are the jinn..وەهەروەها .. بەدەیان کتیب و سەرچاوەم پەیدا کرد .. تەنانەت چوومە ناو شەیتان پەرستەکان و ساحیرەکانیش.. بێجگە لەوەی لە یتووب گوێم لە دەیان ووتار و بەرنامەی دیکۆمێنتی گرت .. ماوەی مانگێك سەرقاڵ بووم بەم باسانەوە ... نەشمدەوێرا بچم بۆ ماسی گرتن\nووتم ئەگەر هەر هیچم دەست نەکەویت.. بە مەلا عەلی کەڵەك دەڵیم .. تۆ لەگەڵ جن و ئەو شەیتانانەدا قسەو کردوە ئەو وەزعەی من چییە؟؟\nدوای لە دڵی خۆمدا ووتم: لەوانیە ئەویش گیرۆدەی دەستی شەیتانێك بێت.. وازم لەوهێنا..\nڕۆژێك ییرم کردوە بچمەوە بۆ کەناری دەریاکەو دەستکەمەوە بە ماسی گرتن .. بەڵکو شەیتتانە فەنی بێتەوە..\nچومەوە هەمان جێگا .. لەوانە نیوکیلۆ گوڵەبەرۆژەم خوارد بێت .. بە ماسی گرتنەوە .. شەیتان دیار نەبوو.. یەك ماسیشم نەگرت، ماوەیەکی زۆر لە ٤ کاتژمێر زیاتر قولاپم هەڵداوە .. ئیتر باڵم ئازاری پێگەیشت ئەوەندە قولاپم هەڵدا.. چار نەما .. لەدڵی خۆمدا دەمگووت تۆ بڵێ توشی نەخۆشی دەروونی بوو .. بم ..! دەنا ئەمە چیی بوو توشم بوو..!!\nزوو زووش بۆ ئەوەی نەفسیەتی خۆم تاقی بکەمەوە ..بزانم ئەو بوارە دەرونیەم توش بووە نەخۆشم .. یان کەسێکی ساغ و تەندروستم .. بۆ ئەو مەبەستە ..بابەتەکانی ناو مێشکم دەگۆڕی .. دەمگوت بزانم توانای دەستگرتن بەسەر مێشکی خۆمداهەیە بۆ گۆڕینی باسەکان لە فیکرو مێشکی خۆمدا و زوو دەتوانم بیرکردنەوەکانم بگۆڕم ، چونکە مرۆڤی تەندروست لە باری دەرونی توانای راگرتنی بیرکردنەوە و هەست و سۆزی خۆی هەیە ئەگەر ساغ بیت .. لەپڕ باسێکی مێژوویم دەهێنا بە مێشکی خۆمدا ، ئینجا دەمگۆڕی بۆ تەفسیر، یان بۆ باسێکی هونەری وسینەماو فیلم ، یان بۆ باسێکی فیزیایی.. دڵنیا بووم لەوەی .. ئەمە هیچ پەیوەندی نییە بە باری دەروونیەوە ، لە رووی دەروونیەوە زۆر سەلامەتم سوپاس بۆ خوا ..چونکە تەرکیزم لەسەر هەموو شتەکان لەجاران باشتر بوو.. خۆشم تارادەیەك لێکۆڵینەوەم لەسەر زانستی دەروناسی هەبوو(علم النفس)\nبۆ چەند رۆژێکی تر چوومەوە هەمان جێگا.. لەگەڵ خێزانم و منداڵەکانمدا .. بۆ ماسی گرتن ..\nسەیر دەکەم لەسەربەردێك بە دووری ٦٠ بۆ ٧٠ مەتر ماسی دەگرێت...کابرا..!\n- منیش هاوارم کرد، بەڵام بە عەرەبی ووتم مرحبا ابو ابلیس.. هەر جوابیشی نەدامەوە ..!\nبۆم کرد بە فارسی ووتم : ئاغایی ئیبلیسی خستە نەباشی .. وەڵام نەبوو ..کردم بەکوردی ووتم شەییتان .. سەیری ئەکردم وەڵامی نەبوو..!!\n-خێزانم ووتی : ئەری ماکوان ئەوە تێك چووی بۆ وادەکەت ، ئەو پیاوە دەناسیت .. ؟؟\n- ووتم : ئەی چۆن :\n- ووتی : کێییە؟\n- ووتم : هاوڕیمە ..!\n-ووتی : ئەی بۆ وەڵامت ناداتەوە .. ناوی چییە؟\n- ووتم : وەڵڵا نازانم ناوی چییە .. بەس هەر دەیناسم .!!\n- خێزانم ووتی: وازی لێبنە خەریکی ماسی گرتنی خۆتبە مادام وەڵام ناداتەوە تۆش ئیهمالیکە ..!\nخەریك بوو دڵ ئەتەقی من قولاپم هەڵئەدا یەك ماسیم نەدەگرت .. ئەو قولاپی هەڵئەدا جاری واهەبوو شەش ماسی بەیەك جار دەردەهێنا ..\nزوو زووش خێزانم دەیگووت سەیری ئەو پیاوەکە چۆن دەردەهێنێت..!!\nووتم : بەخێزانم دەچمە نزیکی ئەو .. ئاگات لە منداڵەکان بێت، هەرچی ووتی عەیبەو مەڕۆ .. گوێم بەقسەی نەدا .. چوومە تەنشتی ..\nپێمگووت: ئەوە بانگت دەکەم بۆ ووەڵام نادەیتەوە : چەقۆیەکم پێ بوو ماسیم پێ چاك دەکردو هەڵئەدڕی.. پێمگووت بیم چوار چەقۆت لێدەم وبتخمە ئەو ئاوە .. بۆ وا لە من دەکەیت بۆ تۆپێنم وەك سەگ .. بۆ خۆتت کردوە بە کەڕەی شەربەت..؟ هەر جوابیشی نەدامەوە ..!\nئەوندەی تر توڕە بووم ..!\nئەوە بۆ من ناخۆش بوو دەمزانی خۆیەتی هەمان جلو بەرگ و دەم وچاو ئەمجارە باشترین قولاپی پێییە.. هەرئاوڕڕ لە من ناداتەوە..\nنیوسەعات زیاتر لە تەنیشتی بووم .. هەر قسەی لەگەڵ نەکردم لەوانیە ٤٠ ماسی گرتبێت، منیش یەك ماسیم نەدەگرت ..\nدوای کەمێك رووی تێکردم ..بەنەرویجی ووتی : ئەو ماسییانەی گرتوومە ببیبە بۆ خۆت من نامەوێت..!\n- منیش: لە داخا بە کوردی پێمگووت : (دەگووبخۆ ) بۆ بەکوردی قسەناکەیت ؟؟\n- ئینجا بە کوردی ووتی : خێزانت هیچ نازانێت؟\n-ووتم: نا - هیچ نازانێت\n-ووتی: بۆیە خۆم تێنەگەیاندی ئەزانم بەشوێنمدا دەگەڕێت.. سبەینێ لە بازار ناوی بازەرەکەی گووت (ئوسفۆڵد هاڵن) لە قاوخانەیەك بیکەوە دادەنیشین قسە دەکەین بەس باکەس نەزانێت؟\n- ووتم : تەلەفونەکەت چەندە ؟\n- ووتی من بڕوام بە مۆببایل نیە و هەڵیناگرم..!\nشەیتان بەجیهیشتم و ماسیەکانی جێهیشت و منیش بە خێزانمم ووت وەرە ئەو ماسیەنە بخەناو عەلاگەیەك با بیانبینەوە ..\nخێزانیشم زوو دەیوت ئەی ماڵی ئاوابێت، وەڵڵا نەرویجی وام نەدیوە ئەوەندە دەست و دڵی باش بێت، ووتی ئەی خۆی بۆنەیبردوە ؟!\nووتم: ئاخر ووتی موجەمیدەکەمان زۆری تێداییە ..\nهاتینەوە بۆ ماڵەوە .. من دەست بەجێ چووم بۆ لای کوڕێکی هاوڕێم .. ئەوەندە ووتم: بەیانی کاتژمێر ٣ دوانیوەڕۆ من لە فڵانە قاوەخانە دادەنیشم یان هەر لەناو ئەو بازڕەدا بەدوامەوە بە کەسێك دەبینم چەند ووینەیەکمان بگرە بە ڤیدۆ و بە فۆتۆگراف واتا رەسم ..\n- هاوڕێکەم ووتی باشە بەسەر چاو\nسەبینێ خۆم ئامادەکرد ئەوەی کە دەنگ تۆمار دەکات خستمە گیرفانم، چونکە هەمیشە ئەو ئامێرانەم هەیە ، بەهۆکاری- کاری رۆژنامەنوسی ، چوومە ناو بازاڕ شەیتان دیار نەبوو..\nتا دووسەعات چاوەڕێمان کرد هەر دیار نەبوو.. زوو زۆش هاوڕێکەم دەیگوت دە تەلەفونێکی بۆ بکە ..!\nلەدوای ئەوەی کە هیوام نەما .. ئیتر بە هاوڕێکەمم ووت: دەتوانێت بڕۆێت و زۆر سوپاسم کردو ماندوونەبونیم لێکرد..\nمنیش لەدەرگای پشتی بازاڕەکەوە هاتمە دەرەوە ... کەوتمە ڕی بەرو ماڵەوە لە نزیك ماڵی ئێمە پردێکی شەمەندەفەری لێیە .. تەماشام کرد لە دوورەوە لەویدا دانیشتتوە..\nدەوەرە ئینجا زیڕەمەکە..!\n- خۆم باداو چوومە پێشەوە لێی ووتم: ئەوە عەیب ناکەیت نەهاتی لەسەر مەوعیدو پەیمانەکەت..\n- ئەویش ووتی : ئەوە عەیب ناکەیت .. ووێنەم دەگریت و خەڵکم بۆدادەنیت ؟ ئینجا بەرەدوام ووتی ئێوەی مرۆڤ زۆر درۆزنن ، درۆدەکەن و منیش بەلەعنەت دەکەن دەینێن بەسەر مندا ..\n- منیش ووتم : ئەگەر شەییتان بیت قابیلتە هەر دەبیت وابکەین ، بەڵام ڕاستدەکەیت من ئەوکارانەم ئەنجامداوە بەس تائێستا گومانم هەیە کە شەیتان بیت؟..\n-ووتی : من شەیتتان نیم ..\n-ووتم : ئەی تۆ چیت؟\nووتی : من جنۆکەم .! ئێوەناوتانناوم شەیتان وەرە بڕۆینە ئەو پارکە دانیشن و لەوێ قسە دەکەین ..!!\nكليك بكه بۆ خوێنوه‌ى به‌شى يه‌كه‌م


پشتیوانی له به‌رجام له بەرژەوەندی سه‌قامگیری ناوچه‌که و جیهانه - Mehr News Agency\n20 berfanbarê 2017 - 17:47\nNews Code 15401\nجێگری سیاسی ئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان:\nپشتیوانی له به‌رجام له بەرژەوەندی سه‌قامگیری ناوچه‌که و جیهانه\nجێگری سیاسی ئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ئاماژه‌ی به پێبه‌ند بوونی ئێران به به‌رجام کرد و وتی: پشتیوانی له به‌رجام له سوودی ئاشتی و سه‌قامگیری له ناوچه‌که و جیهانه.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، جێفری فاڵتمه‌ن، جێگری سیاسی ئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش سه‌باره‌ت به به‌رجام وتی: تاکوو ئێسته ئاژانس ۹ جار دانی پێداناوه که ئێران پێبه‌نده به به‌رجام. سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا دان به‌م بابه‌ته‌دا نانێت و ئه‌مه‌ش چاره‌نووسی به‌رجام ته‌م و مژایی ده‌کات.\nئه‌و زیادی کرد: ئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان جارێکی دیکه جه‌ختی کردووه که هه‌موو وڵاتانی جیهان ده‌بێت به‌م ڕێککه‌وتنه له‌گه‌ڵ ئێران پێبه‌ند بن. پشتیوانی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش له‌م ڕێککه‌وتنه بووه‌ته هۆی ئاشتی و سه‌قامگیری زیاتر له ناوچه‌که و جیهان. ئه‌م ڕێککه‌وتنه ده‌بێته هۆی که‌م بووه‌نه‌وه‌ی چه‌کی ناڤۆکی له ئاستی جیهان.\nفاڵتمه‌ن سه‌باره‌ت به به‌رجام وتی: ئه‌م ڕێککه‌وتنه هه‌روه‌ها هه‌نگاوێک بوو له پێناوی خواستی ئابووری خه‌ڵکی ئێران به هاوکاری وڵاتانی جیهان و ڕێککه‌وتنیکی دوو لایه‌نه‌یه. نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان هانی ئه‌مریکا ده‌دات که پێبه‌ند بێت به به‌رجام. له ئێرانیش داوا ده‌که‌ین که به هه‌ستیاری زیاتره‌وه وڵامی لایه‌نی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌م بابه‌ته‌دا بداته‌وه و نیگه‌رانییه‌کانیان بڕه‌وێنێته‌وه.\nئه‌و هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به پاگه‌نده‌ی ئه‌مریکا که مووشه‌که‌کانی یه‌مه‌ن هین ئێرانه وتی: ئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان هێشتا له‌و پێگه و ئاسته‌دا نییه که بتوانێت بڵێت ئایا مووشه‌کانی یه‌مه‌ن که عه‌ره‌بستان گیراوه به‌رهه‌می ئێران بوون یان نا.\nئه‌و له کۆتایدا وتی: له‌مباره‌وه له حاڵی لیکدانه‌وه و دابین کردنی ڕاپۆرتێکی وردین و له داهاتوویه‌کی نزیک ڕاده‌ستی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی ده‌که‌ین.


بەهەشت | ئایا قوربانی بۆ مردوو دەكرێت؟\nمیوانی سەرهێڵ: ٢٢\nمیوانی ئەمڕۆ: ٢٦٣١\nمیوانی هەفتە: ٢٦٣١\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٥٧٦٥\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١١/١١/٠٢\nپرسیاری ژمارە ٦١٧: ئایا قوربانی بۆ مردوو دەكرێت؟\nقوربانی بۆ مردوو ناكرێت ئەگەر وەصێتی نەكردبێـت\nقوربانی كردن بۆ مردوو دەكرێت بە دوو بەشەوە:\n1 ـ ئەگەر مردووەكە وەصێتی كردبێت بەوەی كەوا لە دوای مردنی قوربانی بۆ بكرێت: ئەوا وەصێتەكەی جێ‌بەجێ دەكرێت.\n2 ـ ئەگەر مردووەكە وەصێتی نەكردبێت بەوەی كەوا لە دوای مردنی قوربانی بۆ بكرێت: ئەوا ئەمەشیان دەبێت بە دوو بەشەوە:\nأ / ئەگەر قوربانییەكە بە سەربەخۆیی بۆ مردووەكە بكرێت بە تەنها:\nئەوا لەم حاڵەتەدا دروست نییە بكرێت چونكە كارێكی بیدعەیە و هیچ بەڵگەیەكی لە سەر نەهاتووە وەك ئاماژەی پێ‌دەكرێت.\nقال الإمام النووي في " الـمنهاج ": (وَلَا تَضْحِيَةَ عَنْ مَيِّتٍ لَمْ يُوصِ بِهَا)، وقال شارحهُ في "مغني الـمحتاج": لِقَوْلِهِ تَعَالَى: [ وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى] [سورة النجم] ، فَإِنْ أَوْصَى بِهَا جَازَ)\nواتە: قوربانی بۆ مردوو ناكرێت ئەگەر وەصێتی نەكردبێت، چونكە خوای گەورە فەرموویەتی: [ وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى] واتە: هیچ شتێك بە مرۆڤــ ناگات ئیللا كردار و هەوڵـی خۆی نەبێت، وە ئەگەر وەصێتی كردبێت بەوەی كەوا قوربانی بۆ بكرێت ئەوا دەبێت بۆی بكەن.\nب / ئەگەر مردووەكە هاوبەش بكرێت لە خێری ئەو قوربانییەی كەوا دەكرێت بۆ خێزانێك ئەوا دروستە وەك لەم وتەیەی زانای پایەبەرز شێخ (ابن العثيمين) ئاماژەی پێ‌كراوە:\nقال الشيخ ابن العثيمين: (فإذا ضحى الرجل بالواحدة من الغنم الضأن أو الـمعز عنه وعن أهل بيته أجزأ عن كل من نواه من أهل بيته من حي وميت) أحكام الأضحية والذكاة للشيخ ابن العثيمين.\nواتە: ئەگەر پیاوێك یەك شەك یان بزنێك بكات بە قوربانی لە جیاتی خۆی و خێزانەكەی ئەوە لە سەر هەموو ئەوانەی كە مەبەستێتی لەو خێزانە لە زیندو و مردووەوە دەكەوێت\n[ لە كتێبی:چۆنێتی قوربانی كردن لە سەردەمی پێغەمبەردا صلى الله عليه وسلم] وەرگیراوە\nله نووسین و ئامادەكردنی مامۆستا: مـحمد عبد الرحمن\nکاتی دروستبوونی ئەم لاپەڕەیە: ٠.٠٢٤٨ چرکە


خێرى بۆزانى یۆبیلی زیوینی دامه‌زراندنی YNDK پیرۆز ده‌كات\nبەڕێز خێرى بۆزانى بەڕێوەبەری گشتیی کاروباری ئێزدییەکان لە وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی هەرێمی کوردستان؛ به‌بۆنه‌ی یۆبیلی زیوین (25)ه‌مین ساڵیادی دامه‌زراندنی یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی دیموكراتی كوردستان YNDK په‌یامێك ئاراسته‌ی غه‌فوور مه‌خمووری سكرتێری گشتیی YNDK ده‌كات، تیایدا وێڕاى پیرۆزبایی له سكرتێرى گشتیى YNDK ، هیوای سه‌ركه‌وتنیان بۆ ده‌خوازێت، ئەمەش ده‌قی په‌یامی پیرۆزباییه‌كه‌یە:\nبرای بەڕێزم غەفوور مەخمووری سکرتێری گشتی یەکێتى نەتەوەیى دیموکراتى کوردستان YNDK\nبەبۆنەی بیست وپێنج ساڵەی دامەزراندنی یەكێتی نەتەوەیی دیموكراتی كوردستان گەرمترین و جوانترین پیرۆزبایی رەوانەی ئێوە و ئەندامانی مەكتەبی سیاسی و سەركردایەتیی یەكێتیەكەتان و سەرجەم كادیر و ئەندام و ھەڤال و لایەنگرانتان دەكەم.\nباش لەیادمە ، پێش ٢٥ سال لەمە بەر ، کە پێکەوە قوتابی قۆناغی كۆتایی بەشی زمان و ئەدەبیاتی کوردی بووین لە زانکۆیی سەلاحەددین، چۆن بەرێزتان لەگەل ھەڤاڵانتان بە شەو و رۆژ تێدەکۆشین و ماندوودەبوون تا یەکێتییەکەتان دامەزرا و کەوتنە سەر ھێلی رزگاریخوازی کوردستان، بۆیە ئومێدەوارم ئەم یادە هاندەرێکی بەھێزبێت بۆ زیاتر پێشکەوتن و گەشەکردنی یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان و بەدیهێنانی تەواوی ماف و داخوازییەکانی گەلی کوردستان، کە سەربەخۆیی کوردستانە.\nھەر شاد و سەرفرازبن .\n« سکرتێرى گشتیى حزبى دیموکراتى بێت نەهرێن یۆبیلی زیوینی دامه‌زراندنی YNDK پیرۆز ده‌كات پارتیا یه‌كیتیا ده‌مۆكراتیك PYD یۆبیلی زیوینی دامه‌زراندنی YNDK پیرۆز ده‌كات »


په‌رله‌مانتاره‌كێ یه‌كگرتوو،پاشكه‌فتنا مووچه‌یێ فه‌رمانبه‌ران دئێخیته ستویێ حكومه‌تا هه‌رێمێ – Malame\nئیسلام: ئەرێ کیش ئیسلام؟\nوەی پا بیرەوەرییەک خوەشە\nهەڤولاتیێ دیگیتالی و سیاسەتا کلاسیک\nگەندەلیا سیاسی ڤەژەنا گەندەلیەکا سیستەماتیکە\nپه‌رله‌مانتاره‌كێ یه‌كگرتوو،پاشكه‌فتنا مووچه‌یێ فه‌رمانبه‌ران دئێخیته ستویێ حكومه‌تا هه‌رێمێ\nMalame 3 نیسان، 2020\n159 ئێك خوله‌ك\nپه‌رله‌مانتاره‌كێ فراكسیۆنا یه‌كگرتوو،ئه‌گه‌رێ پاشكه‌فتنا مووچه‌یێ فه‌رمانبه‌ران دئێخیته ستویێ حكومه‌تا هه‌رێمێ و رادگه‌هینیت: دڤێت حکومەتا هەرێمێ نه‌چار بکەین دەستكاریێ بۆ ئەوی پارەیێ بناڤێ مووچەیێ مووچەخۆران ژ بەغدا دهێت نه‌به‌ت.\nد.موسه‌ننا ئه‌مین ئه‌ندامێ جڤاتا نوونه‌رێن عێراقێ ژ فراكسیۆنا یه‌كگرتوو،د چاڤپێكه‌فتنه‌كێدا دگه‌ل” دیبلۆماتیک مەگەزین ” راگه‌هاندییه:ئه‌گه‌رێ پاشكه‌فتنا مووچه‌یی حکومەتا هەرێما کوردستانێیه ب پشتراستی حکومەتا ناڤەندی گه‌له‌ك ئاسانکاریێن زوور ئەز دشێم بێژم د سەر پێشبیێن مه‌دا كرییه، بلا هەر هندێ بێژم،ئاسانکاری کرییە بۆ هەرێمێ.\nئاماژه ب وێ یه‌كێ ژی كرییه: حکومەتا هەریمێ نەزاهەت نینە د چ پرسه‌كێدا ل ج داهاته‌ك ل چ مەلەفه‌كیدا، ئەگەر ب ٣٠ دۆلاران نەفتێ بفرۆشیت ره‌نگه ١٠ دۆلار بچنە وەزارەتا دارایی دێ ده‌ن ب کۆمپانیێن بیانی و دێ ده‌نه کۆمپانیێن خۆی کو بووینه هه‌ڤپشكێن کۆمپانیێن بیانی و ب ده‌هان دەرگه‌هـ ڤه‌دیتینه بۆ وێ یه‌كێ ئه‌و ب خۆ ژی ببنە هه‌ڤپشك د داهاتێ نەفتێدا، د ئەنجامدا ئەوا دمینیت تێرا موچەو بودجەیا خەلكی ناكه‌ت، ئه‌ڤه چارەسەری ب وێ یه‌كێ نابیت كو قومارێ ب مووچه‌یێ خەلكی بكه‌ن لسەر بنیاتێ ئەوێ یه‌كێ ته بازرگانی هەیە ته دڤێت ده‌ستان ژێ به‌رنه‌ده‌ی، دگه‌ل وێ یه‌كێ ئەڤ بازرگانییە بدەهان و سەدان ملیۆن دۆلاران داهاتی بۆ حزبا ته دئینیت، ئەڤه راستییه من ل ڕاگەهاندنێ ئه‌ڤه گوتییه و نوكه ژی لده‌ڤ هه‌وه ژی دبێژم ل ده‌مه‌كی مه دگوت نەفتێ بدەنە بەغدا مووچەیی بێخەنە سەربەغدا بۆ وێ یه‌كێ وەکو دەوڵەت به‌رپرسیا ئەڤی موچەی بکه‌ت.\nد.موسه‌ننا ئه‌مین روونكر ژی: هه‌می دەستکاریكرنه‌كا موچەی ئه‌م ڕەت دكه‌ین، و مه باوه‌ری ب به‌هانه‌یێن وان ژی نینه، بەلێ دشێت ئەڤه گفتوگۆیەکا دەستورییە ژبه‌ر ڤێ یه‌كێ ناڤێن سیانی ب لیسته‌یان ناڤان نەدایه بەغدا، و ئەڤ ئاریشه‌یا موچەیی چارەسەرنەکرییه، ب خەمڵاندن شەش سەدو هەشتا هزارو هند خەملادییه کو مووچە خۆرێ راسته‌قینه هەیە ل هەرێما کوردستانێ، حکومەتا ئیتیحادی ئەو كوژمه‌یێ پارەی دهنێرن و ئه‌ڤه دبێژن کو ملیۆنێک و هنده موچەخۆر هەن، ئه‌ڤە حه‌تا ئەڤ ئاریشه‌یه ئێلانه‌بیت ئەڤ ڕاستییه دناڤبه‌را واندا دێ ئاشكرابن، ئه‌م نه‌شیێن بیژین ئەڤ دێ بیت یان نه، به‌لێ ئەو یه‌ك هه‌یه ئەڤ پارەیێ هاتی بۆ مووچە هاتییە و دڤێت بده‌ته مووچه‌بب، و نابیت لگوره‌ی یاسایا بودجه‌یا هەرێمێ ماف نینە فلسه‌كێ ئەو پارەیی بده‌نه تشته‌كێ دیتر.\n15 نیسان، 2021


شاومی لە ڤیدیۆیەکی نوێدا ئاشکرای دەکات مەودای کارکردنی پەنجەمۆری ژێر ڕوونمای زیاتر فراوان کردووە – کەی ئای تی ئێن\nشاومی 20, كانونی دووه‌م 2019\nبە دڵنیایەوە هەستەوەری پەنجەمۆری ژێر ڕوونما لە زۆرینەی مۆبایلەکانی داهاتوودا بەردەست دەکرێت و زۆرێک لە کۆمپانیاکانی دروستکەری مۆبایلیش لە هەوڵی ئەوەدان ئەم تەکنیکە زیاتر گەشەپێبدەن، لەم نێوەندەشدا کۆمپانیای شاومی یەکێکە لەو کۆمپانیایانە، لەم بارەیەوە لە ماوەی ڕابردوودا ڤیدیۆیەک لە تۆڕی Weiboـدا بڵاوکرابوویەوە تێیدا کۆمپانیای شاومی هەڵدەستێت بە پیشاندانی تەکنیکی هەستەوەری پەنجەمۆری ژێر ڕوونما بە خێراییەکی زیاتر لەگەڵ کارکردنی لە ناوچەیەکی فراوانتردا.\nئاشکرایە ئەو هەستەوەری پەنجەمۆرەی لە ڕوونمای مۆبایلەکانی ئێستادا بەکاردێت تاڕادەیەک خێرایی کەمە و پێویستە بەکارهێنەریش پەنجەی لە شوێنێکی دیاریکراودا جێگیر بکات هەتاوەکو مۆبایلەکە بیناسێتەوە، بەڵام وا دیارە شاومی گۆڕانکاریەکی گەورە ئەنجام دەدات لەم تەکنیکە ئەمەش Lin Bin لە هەژماری کۆمپانیا لە تۆڕی Weibo ئاشکرایکردووە تەکنیکەکە لە لایەن شاومیەوە گەشەپێدەدرێت و چەند چرکەیەکی کەمیشی پێویست دەبێت هەتاوەکو پەنجەی بەکارهێنەر بناسێتەوە.\nلەگەڵ زیادکردنی خێرایشدا وا دیارە ئەم تەکنیکەی شاومی بەردەست دەکرێت لە ناوچەیەکی فراوانتری ڕوونماکە ئەویش بەلایەنی کەمەوە هەتاوەکو ناوەڕاستی ڕوونماکە دەبێت، بەڵام هەتاوەکو ئێستا زانیاری زیاتر نییە لە بارەی پارێزراوتر بوونی تەکنیکەکە هەر بۆیە چاوەڕوان دەبین هەتاوەکو کۆمپانیای شاومی لە داهاتوویەکی نزیکدا زانیاری زیاتر ئاشکرا بکات.


گەشتیارانی کودستان لە سەری ساڵ روو لەکوێ دەکەن؟\nYou are at:Home»شیکاری»گەشتیارانی کودستان لە سەری ساڵ روو لەکوێ دەکەن؟\nBy nuche.net on\t 2019/12/27 شیکاری, گرنگ\nنوچە نێت شلێر سەعید\nنوچە نێت بەدوا داچونێکی کردووە دەربارەی هاوڵاتیان لە جەژنی سەری ساڵدا بۆ چ وڵاتێک گەشت دەکەن و هەندێ لە هاوڵاتیان دەڵێن، بەهۆی خراپی باری دارایی خەڵک وەک جاران گەشت ناکات.\nشەماڵ عەبدوڵڵا، گەنجێکی تەمەن ۳۰ ساڵە دەڵێ، گەشتکردن زۆر پێویستە و مرۆڤ فێری زۆر شت دەکات، و لە هەمان کاتدا ئاشنا بوون بەو وڵاتانەی حەزی لێ دەکەی و بینینی کلتورو شارستانییەکان بۆهەر تاکێک پێویستە، گوتیشی ”لە چەند ساڵی ڕابردوو باری دارایی-م باشبوو گەشتم دەکرد، بەڵام لە ئێستا دا ناتوانم گەشت بکەم”.\nشیلان عومەریش دەڵێت، پێنج ساڵە هاوسەر گیرییان کردووە و دەمانەوێ لەسەری ساڵ گەشت بکەین، بەڵام بەداخەوە بارودۆخی کوردستان و نەبوونی کار رێگەنادات.\nدانا جەلال بەرپرسی لقی هەولێری کۆمپانیای جزیرەی نوح لە لێدوانێکیدا بۆ سایتی نوچە، گەشتکردن بەبۆنەی سەری ساڵ زیاتر بۆ وڵاتە گەرمەکانە گوتیشی ”بۆ ئەمساڵ خەڵک دەچێت بۆ میسر، مالیزیا، ئازەربایجان و تورکیا، بە پلەی یەک بۆ میسر، چونکە گەرمە”. گوتیشی ”گروپیان بۆ ئێرانیش هەبووە”.\nسەبارەت بە گەشتەکان بەگشتی لە ۲۰۱۹ دانا جلال گوتی، بەهۆی ئەوەی ئێمە گەورەترین کۆمپانیاین و لق-مان لە هەموو شارەکان هەیە، لە کوردستان ڤیزامان کردووە بو ئەڵمانیا دوای ئەو ئیتاڵیا.\nئاشکراشی کرد، زۆرترین گەشت بو ئیقامە وڵاتی سویدە، خەڵک بە خێزانەوە دەڕوات، چونکە ئیقامەی هەیە و پاسپورتی دۆمەنیکانیش هەبووە، خڵکێکی زور گەشتی بۆکردووە.\nهاوکات هادی قەیوانی، لە نوسینگەی قەیوان ماوەت لە سلێمانی بۆ نوچە دەڵێت: ئێمە لەهەموولایەک گەشتیار و تکت و ڤیزا دابین دەکەین، لەڕێگەی سۆشیال میدیا و ژمارەکانمان، بۆیە زۆرترین گەشتیارمان هەیە بۆ وڵاتان. گوتیشی ”پێدەچێت زۆرترین گەشت بۆ دوبەی بێت پاشان بو تورکیا و دوورگەی کیش لە ئێران، خەڵک گەشتی بۆ دەکات، چونکە هەرزانە و گەشتیارمان زۆرە بۆ میسر و لوبنانیش.


بۆ قایمقامیەتی قەزای سۆران تاكو ئێستا كەس دەست نیشان نەكراوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nسوبحان راغب- هەولێر\nلە دیمانەیەكی تایبەبەت بە زاری كرمانجی عەبدولڕەحمان گوانی كارگێڕی لقی 10ی پارتی دیموكراتی كوردستان لە سۆران بە زاری كرمانجی گووت: "بۆ قایمقامیەتی قەزای سۆران تاكو ئێستا كەس دەست نیشان نەكراوە لە سنووری لقی 10 یا حكومەت داوامانی لێكردبێ كاندیدێك دیاری بكەین بۆ ئەوپۆستە و شتی وا لەئارادا نەبووە". دەشڵێت: "لە سێ چوار ساڵی ڕابردوو بریار بوو قایمقامیەت بگۆڕدرێ ئەو كات ناوی من هەبوو بۆئەوەی كاندیدبم بۆ ئەو پۆستە بەڵام بەو دوایانە نەخێر بەدیاری كراوی بۆ قایمقامی سۆران نەمن نە هیچ كەسێكیتر نوسراومان لەسەرەوە بۆ نەكراوە".\nلە دەستپێكی دیمانەكەی دا گوانی بۆ كۆبوونەوەی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان بە ئامادەبوونی سەرۆك كۆماری عێراق و سەرۆكی حكومەت و سەرۆكی هەرێمی كوردستان ئاماژەی بەمەدا:"ئەو كۆبوونەوەیە لەئەنجامی ئەو بارودۆخە ئاڵۆزەی ئێستا لە عێراق هەیە هاتەبوون و لە بەیاننامەیەك كۆمەڵێك بابەتی گرنگ خرانەڕوو. لەمانەش داكۆكی كردن لە مافە دەستووریەكانی هەرێمی كوردستان لە دەستووری عێراق و لەگەڵا بوونی مافە ڕەواكانی خۆپیشاندەرانی عێراق، لەهەمان كاتیشدا ڕاگەیاندنی مانەوەی عادل عەبدولمەهدی لە پۆستەكەی".\n"بارودۆخی عێراق گەیشتۆتە ئاستێك و بەشێوەیەكە ناتوانرێ وەكو پێویست شرۆڤەی بۆ بكرێت و دۆخی عێراق دۆخێكی نەخوازراوە. هەڵبژاردنەكانی پێشوو لەمێژ نین ئەنجامدراون و كابینەی نوێش كە ئێستا لە حوكمە بە سەرۆكایەتی د.عادل عەبدولمەهدی كاتەكەی زۆر كەمە، ئەم خۆپیشاندانەی كە هەن كەڵەكەبووی كۆمەڵێك دەرهاوێشتەی هەڵەی حكومەتەكانی ڕابردووە كە ئێستا خەڵك دێتە سەر شەقام و نارەزایەكانی خۆی دەر ئەبرێت و هەموو ئەو كێشانەی ڕابردووش ئێستا كە خەڵك دێتە سەر شەقام دەیانەوێت بیخەنە ئەستۆی كابینەی نوێی حكومەتی عێراق كە عادل عەبدولمەهدی وەكو كەسایەتییەك كە زۆربەی زۆری لایەنە سیاسییەكان لەسەری كۆك بوون بۆ پێكهێنانی حكومەت وەكو كەسایەتییەكی بێلایەن، لەهەمان كاتیشدا كەسایەتییەك بوو لە كورد نزیك بوو بۆیە ئەو ماوەی ڕابردوو ناكرێ هەژماری ئەوە بكەن بڵێن عادل عەبدولمەهدی یا كابینەكەی وەكو پێویست خزمەتی خەڵك و شەقامی عێراقی نەكردووە لەكاتێكدا دیارە عادل عەبدولمەهدی كۆمەڵێك هەنگاوی زۆرباشی ناوەو چاكسازی زۆر باشیشی ئەنجام دا. بۆ ئەو كێشەو گرفتانەی كەوا لەسەردەمی عەبادی و مالیكی و حكومرانەكانی ڕابردوو هەبوو عادل عەبدولمەهدی هەنگاو بە هەنگاو كردەی باشی بەئەنجام گەیاند بەتایبەتی لەگەڵا هەرێمی كوردستان كە دۆخەكە گەیشتبوویە ئاستێك بەوەی بینیمان وەكوو دوو دەوڵەت هەڵسەكەوت دەكرا و ئەو هێرشانەی كە كرانە سەر ناوچە جێناكۆكەكان و ئەوكات وا ڕەفتار دەكرا كە دژی بێگانەیەك لە هەرێمی كوردستان شەر دەكرێ وەك ئەوەی لە چوارچێوەی عێراق نەبین ئێمە", گووانی بۆ دۆخی عێراق وای گووت.\nزیاتر گووتی: "خاڵێكی تری گرنگ, بۆیە هێز و لایەنە سیاسییەكانی عێراق ئەوانەی كە پێشتر لە حوكم بوون و ئێستا دەستهەڵاتیان نەماوە یا رۆڵیان نەماوە دەیانەوێ پشێوی لە عێراق دروست بكەن و بەشێوەیەك لە شێوەكان دەیانەوێت خۆپیشاندانەكان و دەنگی نارەزایی خەڵك بقۆزنەوە بۆ جێبەجێكردنی مەرامی سیاسی خۆیان بەڵام ئەوەی كە جێگای خۆشحاڵییە خۆپیشاندانەكانی عێراق بەشێوەیەكن تا ئێستاشی پێوەبێت كە خۆپیشاندەرەكان لە شەقامن هیچ لایەنێكی حزبی نەیتوانیوە خۆی بكاتە خەوەنی گردبوونەوەكانی عێراق بەڵام لە هەمان كاتدا ئاڵۆزییەك لەنێو خۆپیشاندەران هەیە بەوەی تاكو ئێستا داخوازیەكانیان وەكو پێویست دیار نین كە چین و داواكاریەكانیان كۆبكەنەوەو بچن لەگەڵا لایەنێك دانیشن و گفتوگۆ بكەن ئەوە یەكێكە لە كێشە هەرە سەرەكییەكانی ئەو دۆخە ئاڵۆزەی ئێستا لە شەقامی بەغدا و عێراق دەگووزەرێ . ئەگەر لێڕامێنین عادل عەبدولمەهدی لەگەڵا خۆنیشاندانەكان كۆمەڵێك چاكسازی ڕاگەیاندن بەو واتایەی سەرۆك وەزیران ئامادەیە و كۆمەڵێك چاكسازی دەكات بەڵام ئەوە كاتی پێویستە. لەبارەی ئەوەی كە دەگوترێت سەدر خۆی بەخاوەنی خۆنیشاندانەكان دەزانێ, نەخێر ئەو خۆپیشاندانەی كە ئێستا هەیە هەڵقوڵاوی ناو خودی خەڵكە و پێویستییەكانی خەڵكە ئێستا ئەگەر گوێ بۆ دروشمەكانیان بگرین دروشمەكانیان بریتین لەوەی كە هەموو هێز و لایەنە سیاسییەكانیان قبوڵ نین دەیانەوێ هەموو ئەوانە ڕاماڵن جیلێكی تری نوێ بێت و دەستهەڵاتێكی نوێ لە عێراق بێتە كایەوە بتوانێ خزمەتیان بكا".\nلەبەرابەر دەستبردن بۆ گۆڕین و هەمواركردنەوەی دەستووری عێراق لەلایەن پەرلەمانی عێراقەوە ئەمەی گووت: "داواكردنی هەمواری دەستووری عێراق و كۆمەڵێك بابەتی تر كە قسەیان لێوەدەكرێ مەترسین لەسەر عێراق و هەرێمی كوردستانیش وەكو بەشێك لە عێراق.پێشتر كە دەستوور مافی كوردی تێدا جێگیر كراوە پیشتگوێ خراوە مافی خەڵك و مافی لایەنەكانی دیكەش وەكو هەرێمی كوردستان پێشێل كراوە, بە دڵنیایەوە دەست بردن بۆ دەستووری عێراق ئەو مافانەی كە كورد لە ماوەی ڕابردوو لە دەستوور جێگیری كردبوون لە بارودۆخ و زروفێك بوو كە هاوپەیمانان لێرەبوون, ئەمریكا دەستهەڵاتی هەبوو, حاكمی مەدەنی هەبوو. ئەوكات ئاسان نەبوو تاكو توانیمان ئەوەی كە كورد مەبەستیەتی لە دەستووری عێراق جێگیری بكا و بە ئاسانی جێگیر نەبوون, ئەگەر ئێستا بێت و دەستوور هەموار بكرێتەوە بەدڵنیایەوە وای نابینم ئەو مافانەی پێشتر لە دەستووری عێراق جێگیرمان كردبوون وەكوو ئەوكات جێگیربێ. ئێستا دۆخەكە دەخوازێ هەموو لایەنە سیاسییەكانی كوردستان بە هەرسێ سەرۆكایەتییەوە كۆبنەوە وەك خۆئامادەكارییەك بۆ هەر ئەگەرێك كە بێتە پێشەوە. ئێستا لیژنەی دەستوور لە پەلەمانی عێراق وا خەریكە دروست دەكرێت بەپێی ماددەی 142ی دەستووری عێراقی هەموار كردنەوەی یاسا دەتوانن بیكەن هەرچەندە نوێنەرانی هەرێمی كوردستانیشی تێدان بەڵام ئایە مافەكانی خۆی لە دەستووری نوێ یا لەم هەمواركردنەوەی كەوا بەنیازن بیكەن دەتوانن جێگیر بكەن یا وەكو خۆی بیهێڵێتەوە؟!".\nئەم كادیرەی پارتی بۆ گۆڕانكاری پۆستەكانی قەزای سۆران و بەدیاری كراوی پۆستی قایمقامی سۆران و ناوهێنانی ئەو وەك یەكێك لە كاندیدەكانی ئەو پۆستە ئاشكرای كرد: "ئەو پۆستانەی كە لەسۆران چاوی گۆڕانكاری لەسەرە قایمقامیەتی سۆرانە، ئەو پۆستەش بێگومان بەركەوتەی پارتی دیموكراتی كوردستانە، بەپێی ئەوەی ئێمە زانیومانە ئەویش لە چوارچێوەی ئەو گۆڕانكاریانەیە كە لە ئایندەدا دەكرێ وە پۆستەكانی تر سنوورەكەش لە ئاستی بەرێوەبەرایەتی ئەوندە شتێكی گەورە نییە لە ڕاگەیاندن باسی لێوەبكرێ. لەبارەی ڕێكارەكانی دانانی قایمقامی نوێش,ئێمە لە پارتی دیموكراتی كوردستان كۆمەڵێك كادیر و خەڵكی بەتوانامان هەیە, لیژنەیەكی باڵا لە مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان پێكهێنراوە هەموو ئەو كادیرانەی پارتی دیموكراتی كوردستان و خەڵكی تریش كە مەرج نییە كادیری پارتی دیموكراتی كوردستان بن دەتوانن سیڤی پێشكەش بكەن. لەبارەی ناوهێنانی منیش بۆ ئەو پۆستە, سیڤی من لە مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستانە نەك بۆ قایمقامیەتی قەزای سۆران, بگرە سیڤیم وەكو كادیرێك لە مەكتەبی سیاسییە ئەگەر حزب بە پێویست و شیاوم بزانی بەپێی تەمەن و ڕابردووم و خزمەتم وە ئاستی رۆشەنبیری و زانستیشم بۆ پۆستی قایمقامی سۆران یا بەرێوەبەری گشتی یاخود بریكاری وەزارەتێك دەبێ یا لە شوێنی خۆم دەمێنمەوە وەكوو كادیرێك و سوودم لێدەبینن. من موڵكی خۆم نیم موڵكی ئەم حزبەم وەكو كادیرێك حزب چی بەپێویست بزانی چی بۆمن دابنێ من ئەوە دەكەم. بۆ قایمقامیەتی قەزای سۆران تاكو ئێستا كەس دەست نیشان نەكراوە لە سنووری لقی 10 یا حكومەت داوامانی لێكردبێ بڵێ كێ كاندیدی ئێوەیە شتی وا لەئارادا نەبووە. لە سێ چوار ساڵی ڕابردوو بریار بوو قایمقامیەت بگۆڕدرێ ئەو كات ناوی من هەبوو بۆئەوەی كاندیدبم بۆ ئەو پۆستە بەڵام بەو دوایانە نەخێر بەدیاری كراوی بۆ قایمقامی سۆران نەمن نە هیچ كەسێكیتر نوسراومان لەسەرەوە بۆ نەكراوە".


حكومەت لێخۆشبوونی بەڕێژەیەكی زۆر لە پارەی قەرزی ئاو ڕاگەیاند\nهیوا فەقێیانی 04/05/2021 - 16:38 هەواڵ/كوردستانی\nوەزارەتی شارەوانی و گەشت و گوزار ڕایگەیاند: حكومەتی هەرێم لە بەشێكی زۆری قەرزەكانی سەر ئاوی خواردنەوە خۆشدەبێت بەجۆرێك، لە یەك ملیۆن قەرزی ئاو تەنیا 180 هەزار وەردەگیرێت.\nلە ڕاگەیەندراوێكی وەزارتی شارەوانی و گەشتو گوزاردا هاتووە: حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە بەشێكی قەرزەكانی ئاوی خواردنەوە خۆشدەبێت و ئاسانكارییەكی زۆریش بۆ چۆنیەتی دانەوەی قەرزەكە دەكات، كە ئەمەش لە بەرژەوەندی هاووڵاتییاندایە.\nئەوەش خراوەتەڕو: ئەگەر هاووڵاتییەكی هاوبەشی ئاو، چوار مانگ قەرزاری ئاو بێت و كۆی قەرزەكەشی زیاتر لە یەك ملیۆن دیناریش بێت، تەنیا 180 هەزار لەو هاوبەشەی ئاو وەردەگیرێت، واتە لەكاتی دانەوەی قەرزەكە هەر مانگی 45 هەزار دیناری بۆ هەژمار دەكرێت.\nڕوونتر دەڵێت: واتا ئەو هاوبەشەی ئاو، لەو ملیۆن دینارەی كە قەرزاری حكوومەتە، بڕی 820 هەزار دینار لێخۆشبوون دەیگرێتەوە و ئەمەش ڕێژەیەكی زۆر زۆرە و راستەوخۆ لە بەرژەوەندی ئەو هاووڵاتییەدایە.


هەپەگە: لە شەڕی چەند رۆژی رابردوودا لانی کەم ٣٨ سەربازی تورکیا کوژراون – لڤین پرێس\nهەپەگە: لە شەڕی چەند رۆژی رابردوودا لانی کەم ٣٨ سەربازی تورکیا کوژراون\nهێزەکانی پاراستنی گەل ئەنجامی شەڕی لە چەند ناوچەیەکی هەرێمی کوردستان بڵاو کردەوە و رایگەیاند ٣٨ سەرباز کوژراون و زیانێکی زۆریان لە سوپای تورکیاداوە.\nهێزەکانی پاراستنی گەل ئامارەکانی شەڕی لە چەند رۆژی رابردووی نێوان گەرلاکانیان لەگەڵ سوپای تورکیای لە ناوچەسنوریەکانی هەرێمی کوردستان بڵاو کردەوە و تیایدا دەڵێت: لە چوارچێوەی ‘ قۆناغی شۆڕشگێڕی هەڵۆکانی زاگرۆس ‘ و ‘ قۆناغی شۆڕشگێڕی جەنگی خابوور’ لانی کەم ٣٨ هێزی تایبەتی تورکیا کوژران.\nهەپەگە لە ڕاگەیەنراوەکەیدا ئاماژە بە بەردەوامی ئەو هێرشەی تورکیا دەکات کە ڕۆژی ٢٣ی نیسانی لە ناوچەکانی مەتینا، ئاڤاشین و زاپ دەستیپێکردووە دەشڵێت “لە دژی داگیرکاری سوپای تورک گەریلا چالاکی بەرفراوان ئەنجام دەدات، گورزی سەخت لە داگیرکەران دەدەن”.\nئەو ئاماژەی بە دەستپێکردنی دوو هەڵمەت کردووە بە ناوی “هەنگاوی شۆڕشگێڕی هەڵۆکانی زاگرۆس” لە دەڤەری زاپ و هەڵمەتی “شۆڕشگێڕی جەنگی خابوور” لە دەڤەری مەتینا، دەشڵێت ٢٥ی نیسان کاتژمێر 2.20 خولەکی دوای نیوەڕۆ “هێزەکانی ئێمە گروپێک لە داگیرکەرانی تورکیا کە دەیانویست خۆیان لە گردی شەهید سەرداری ناوچەی مەرڤانووس-ی ئاڤاشین جێگیر بکەن، لە نزیکەوە کردە ئامانج. لەو چالاکییەدا ٦ داگیرکەر کوژران و گەلێک داگیرکەری تریش برینداربوون. دوای چالاکییەکە سەربازانی تورک سەنگەرەکانی خۆیان بەجێ هێشت و هەڵهاتن”.\nهەپەگە راشیگەیاندووە هەر لەو رۆژەدا سوپای تورکیا بە گازی ژەهراوی بە چری بەرەو تونێلەکانی شەر هاتن لە گردی مامرەشۆی هەرێمی ئاڤاشین، گەریلا بەچالاکی تەقینەوە وەڵامیانداونەتەوە و بەوهۆیەوە پاشەکشێیان کردووە، لە ئەنجامی ئەو شەڕەدا سێ سەربازی دیکەی تورکیا کوژراون و “ژمارەیەکی زۆریش بریندار بوون”.\nئەوەشی ئاشکراکردووە لە رۆژی دواتر “هێزەکانی ئێمە لە نزیکەوە لەوانیاندا. لەو چالاکییەدا ٣ داگیرکەر کوژران، چەندین سەربازیش بریندار بوون” هەر هەمان رۆژ “گەریلا چوونە ناو سەنگەرەکانی داگیرکەران و سەربازەکانی تورکیان تاروومار کرد. گەریلا چوونە سەر جەنازەی داگیرکەران لە ناو سەنگەرەکانیاندا و چەندین پارچە چەکی ام پی تی ٥٥، نارنجۆک، بی کەی سی، کامێرای تەرماڵ، ئامێری بێتەل و جبەخانەیان خستە دەستی خۆیان. لەو چالاکییەدا ٤ داگیرکەر کوژران”.\nبەبیریشی هێناوەتەوە کە لە رۆژی ٢٣ی مانگدا لە هەرێمی زاپ ” ٢ داگیرکەر کوژران. سوپای تورک دوای ئەو چالاکییە لە شوێنەکە هەڵهاتن و چەندین سەرباز لە ناوچەکە ون بوون” ئاماژەی بە چالاکی هێزەکانی یەژاستار(هێزی سەربازی ژنانی پەکەکە) کردووە لە ٢٥ی مانگدا و دەڵێت “ناوچەی قەڵای بەدەوێ هەرێمی زاپ جێگیر بوون ٢ چالاکییان ئەنجامدا. لەو چالاکییەدا ٢ داگیرکەر کوژران”.\nئەوەشی وتووە هەر لە ٢٥ی مانگدا بۆ جاری دووەم “هێزەکانی ئێمە داگیرکەرانیان لە قادی بەدەوی کردە ئامانج و لەو چالاکییەدا لانی کەم ٢ داگیرکەر کوژران و ٢ی تریش بریندار بوون”.\nهەپەگە لە راگەیەیندراوەکەیدا وردەکاری تەواوی شەڕەکانی بڵاوکردووەتەوە و دەشڵێت “ڕۆژی ٢٦ی نیسان هێزەکانی ئێمە داگیرکەرانیان لە دۆڵی گردی شەهید سوورخوێن لە هەرێمی زاپ کردە ئامانج. لەو چالاکییەدا بەکەمانی ٨داگیرکەر کوژران.هاوکات ٢ دڕۆنی سوپای تروکیاش کرایە ئامانج”.\nلەبارەی چالاکییەکانی “هەڵمەتی شۆرشگێڕی جەنگی خابوور”یش دەڵێت دڵنیان لە کوشتنی ٧ سەربازی تورکیا و هەرچەدە ئەوەشی وتووە کە ژمارەکە لەوە زیاترە.\nئەوەشی ئاشکرا کردووە لەو ناوچەیەدا سوپای تورکیا لە رێی هەلیکۆپتەرەوە لە چەند شوێنێک سەربازی دابەزاندووە و رووبەڕووی شەڕ بوونەتەوە.\nلە هێرشێکی چەکداریدا بۆ سەر گوندێکی سنوری خانەقین ئەنجومەنی گوندەکە کوژرا\nگروپێکی بازرگانیکردن بە مرۆڤی دەستگیر کرا