دکتۆر جەبار قادر: مەبەستی دیکە لە جەنگی نێوان ڕووسیا و ئۆکرانیادا ململانێی جارێکی دیکەی نێوان ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵاتە\nدکتۆر جەبار قادر پسپۆڕی کاروباری سیاسی دەڵێت ڕووسیا دەیەوێت وەکو دەوڵەتێکی مەزن هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت و پێوایە ئەو سەردەمە بەسەرچووە کە بە چاوێکی کەم سەیربکرێت، دەیەوێت لە پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکاندا حسابی گەورەی بۆ بکرێت.\nدکتۆر جەبار قادر شارەزایی کاروباری سیاسی دەڵێت رووسیا مەترسی هەیە لەوەی وڵاتانی هاوسنوری ببنە ئەندامی هاوپەیمانی ناتۆ و هەڕەشە لەسەر ئاسایشی نیشتمانی دروست بکەن، دەشڵێت رووسیا لە ڕابردوودا نەیتوانی ئەو ڕێگرییە لە هەندێ لە وڵاتانی ئەوروپایی بگرێت لە بوونیان بە ئەندامی ناتۆ بەڵام رووسیا لە ئێستا دەتوانێت ڕێگری لەو کارە بکات.\nئایا دەشێت بگوترێت ئەم جەنگەی ئێستا لە نێوان رووسیا و ئۆکرانیا بەرپابووە و تێدا وڵاتانی ئەندامی هاوپمانی ناتۆ و ئەمەریکا پێکەوە کۆمەک و پشتیوانی لە ئۆکرانیا دەکەن دژ بە داگیرکردنی ئۆکرانیا لەلایەن رووسیا. ئایا ئەمە جەنگێکی ناڕاستەوخۆیە لە نێوان وڵاتانی هاوپەیمانی ناتۆ و ڕووسیادا؟\nدکتۆر جەبار قادر دەڵێت بەڵێ وایە لەبەر ئەوەی ئەمەریکا و هەروەها وڵاتانی ئەندامی ناتۆ بە چەکو تەقەمەنی و بە پارە هاوکاری ئۆکرانیا دژ بە رووسیا دەکەن .\nدکتۆر جەبار قادر دەشڵێت لە دوای بەرپابوونی جەنگەکە ئاڕاستەیەک هەبوو بەرەو دەستەبەرکردنی ئاشتی لە رێی ئاگربەستەوە بەڵام ئەوروپا و ئەمەریکا وایان لە ئۆکرانیا گەیاند کە ئۆکرانیا دەتوانێت بەرەنگاری هێزەکانی رووسی بە باشی ببێتەوە ئەمەش بەجۆرێک لە جۆرەکان وای لە ئۆکرانیەکان کرد بڕوا بەو بۆچوونە بکەن و درێژە بە جەنگەکە بدات.\nئایا دەرئەنجام ئەم جەنگەی نێوان رووسیا و ئۆکرانیا بەچی دەکات ؟ دکتۆر جەبار قادر دەڵێت دەرئەنجام ڕووسیا چەند ناوچە و شار وشارۆچکەیەکی ئۆکرانیا داگیر دەکات و بەوەش پێگەی رووسیا لە دانوستانەکان لە ئایندەدا بەهێزدەکات.\nواپێدەچێت سەرکەوتنی ڕووسیا لەم جەنگەدا بەسەر ئۆکرانیا نەخشەی سیاسی لە ئەوروپا بەتایبەت و لە جیهاندا بە گشتی بگۆڕێت، ڕووسیا وەک دەوڵەتێکی مەزن و گەمەکارێکی بەهێز بگەڕێتەوە سەر گۆڕەپانی جیهانی، ئەو کارەی پاڵ بە هەندێ لە وڵاتانەوە بنێت پەیوەندیەکانیان لەگەڵ ڕووسیا لە چەندان بواردا پەرە پێبدەن و پانتایی هەژموونی ئەمەریکا و وڵاتانی ڕۆژئاوا لە ڕووداوەکانی جیهانی بە تایبەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرتەسک بکاتەوە.\nدەقی گفتوگۆ لەگەڵ دکتۆر جەبار قادر


ماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2021.05.25 12:37 AM\nخەریکە کورد بەدەستی خۆی خۆی بەرەو انتحاڕو لەناوبردنێک دەبات کە داگیرکەران بە انفال و سوتان و کیمیاباران و ڕاگواستنیش نەیانتوانیەوە ئەوە بکەن، ئەویش بریتیە لە بەعەڕەبکردنی کوردستان و بەتایبەت هەولێری پایتەخت لەژێر پەردەی ( حەوانەوەی ئاوارەو وەبەرهێنان و گەشتوگوزار ..هتد ) جا لە کاتێکدا ئەوە گەورەترین و ستڕاتیژیترین هەڵەو خراپەی دەسەڵاتی حوکمڕانە ( بەتایبەت پارتی کە دەسەڵاتی فیعلی هەولێری پایتەختی بەدەستە ) کەچی پێش دەسەڵات لە فەزای کۆمەلگەو دنیای ( ناڕازی و ئۆپۆزسیۆن و خەڵکەوە ..) ڕووبەڕووبونەوەو وڕوژاندنی ئەم باسە کراوەتە بڤڤە!\nئەو داخەی پەنجەی ڕاکێشام بۆ ئەم نوسینە بەپەلەیە٫ باسکردنی زۆری ئەم بابەتەیە بە شێوەی پیاهەڵدان و ئەرێنی و هەروەک نموونە من سەرنجی چەندەها بەرنامەی کەنالی کوردستان ٢٤ی پارتیم داوە لەو ماوەیەدا کە عادەتەن بابای پێشکەشکار بەو پەڕی حەماسەتەوە وەک ڕەخنەو ناڕەزایی دەیگووت ( ئای ئای خۆ کەسانێک هەن پێیان ناخۆشە خەلکی عەڕەب بێنە کوردستان بۆ گەشت و بۆ کەسابەت کە ئەوە سوودی ئابوری هەیە و ..هتد ـــ ئەمە بە داڕشتنەوەی خۆم )\nهەر بەڕاستی ئەم ئەقڵیەتە خۆکوژی ڕاستەقینەو بناغەنەی لەناوچوونی کورد و کوردستانە وەک نەتەوەو وەک جوگرفافیایەک لە عێڕاق! ئیتر ئەم حەماسەتە چ نیە جگە لە کارەستاتێک کە لە بێ خەبەریەوە سەرچاوەی گرتووە! لەڕاستیدا مەسەلەی هەستەوەری بۆ هاتنی عەڕەب زۆر جیاوازە لە مەسەلەی ڕێزگرتن و میوانداری و دژایەتی ڕەگەزپەرستی! منیش حەتمەن دژی ڕەگەزپەرسیم و دەشزانم گەشتوگوزار جگە لە سودی ئابووری بەهایەکی کولتوری و مرۆڤایەتی گەورەو جوانی هەیە، بەڵام ئەم پرسە لە کوردستان هەرگیز بەو شێوە ئاسان و بێ غەلو غەشە نیە، بەڵکو ئەمە ڕوکەشی گەورەترین شەڕ و کارەساتە کە لەناوەڕۆکی بابەتەکەدا هەیە! هەرچەندە ئێرە بواری ڕوونکردنەوەی وردی نیە، بەلام با بەخێرایی تیشکێکی دەخەینە سەر:\n١. خۆی کورد لە عێڕاق کەمینەیەو و عەڕەب لانی کەم پێنج هێندەی کورد زۆرن ٢. ئینجا عەڕەب بەهۆی سروشتی کۆمەڵایەتیان زۆر بەخێراییش دانیشتوانیان زیاد دەکات کە ئەمە لەناو کورددا وانیەو خەلکی لەکوردستان خەریکە مۆدێرنانە ( موسەققەفانە!!) بۆ منداڵ و خێزان دەڕوانن و دروشمی ( یەک منداڵ کەمە و دوو زۆرە )یان تەبەننی دەکەن!\n٣. ئینجا بە شێوەی داگیرکاریەکی بێ پەردە لە نیوەی خاکی کوردستان زەوی و گوندی کورد زەوت دەکەن و ئەوەتا وا هەر لەدەوری هەولێری پایتەخت هەر لە پردێوە هەتا سەرگەڕان و هەتا گوێر.. زەوی کورد داگیردەکەن کە نزیکترین خاڵن لە هەولێرەوە ٤. ئینجا بەناوی ئاوارەو لێقەومانەوە یەک دنیایان هاتوونەتە کوردستان و هەولیر و نیشتەجێبوەتن ٥. ئینجا بەناوی وەبەرهێنانەەوە ڕێیان بۆ خۆشدەکرێت و دێن شوقەو ڤێللا و زەوی و خانو دەکڕن و دەبنە خاوەن موڵک ٦. ئینجا خەلکی ئێمە خۆی تامەزرۆیە بۆ فێربوونی زمانی عڕەبی و کورد هەر لەخۆیەوەو لەوگۆڕە بەرەو زمان و ناسنامەی عڕەبی دەڕوات چ جای ئەەی کەشێکی عەڕەبی بەسەردا فەڕز بکرێت ٧. ئینجا حوکمەت هیچ پڕۆژەیەکی نەتەوەیی بۆ سیاسەتی زمانی نیە و ئەوەتا تا ئێستا لەزانکۆکان زۆربەی مەنهەج و زمای ئیدارەو بحس نوسین بە زمانی عڕەبیە ...\nئەم خاڵانەی سەرەوە لە پێناو ئەوەیە تا لە پڕۆسەی تەواوکاری پڕۆژە ئەهریمەنیەکە تێبگەین کە چۆن نەتەوەی کورد بە بێ دەنگی دەتاوێتەوەو لە داهاتوو کوردستان دەبێتە ( عەڕەبستان )\nجا با زۆر بەکورتی هەوڵ بدەین لەمیانەی بەیەکەوە بەستنەوەی ئەم خاڵانەی سەرەوە وێنایەک بکێشین بۆ پرۆسە شەڕانگێزیەکە:\nبا سەرنج بدەین٫ لەلایەک ئێمە بەناوی مرۆڤایەتیەوە پێشوازی لە ملیۆن ئاوارەی عەڕەب دەکەین کە بە هەژاری و برسیەتی دێنە ناو شار و ماڵی ئێمە و لێرە دەبنە باریش و دەرفەتی کاری گەنجانی ئێمەش دەبەن، ئینجا لەولاوە بە شەڕو دڕندایەتی ئەو زەویانە داگیردەکەن کە دەسەڵاتیان بەسەری داهەیەو خاوەنە کوردەکەی لێ دەردەکەن، ئینجا بەناوی بوژانەوەی بازاڕ و فرۆشتنی خانوو و شوقەوە دەوڵەمەندەکانیان دێن و دەبنە خاوەن و موڵک و وەک شاری خۆیان نیشتەجێ دەبن، ئینجا زمانی عڕەبی لە هەولێری پایتەخت دەبێتە زمانی ئاسایی و زمانی زانکۆو دائیرە و ئیتر بابای عەڕەب هیچ هەست ناکات لە وڵاتێکی غەیری عەڕەبیە! تەنانەت گەنجێکی کورد بۆ ئەوەی لە مەتعەمێک ئیشی مێزسڕینەوە بکات دەبێت عڕەبی بزانێت! ئینجا سەربارو بن بار بە ملیۆن خەلکی عەڕەب بۆ گەشتوگوزار دێن و تەواو ئەم وڵاتە پڕ دەکەن لە ( تام و بۆن و ڕەنگی )عەڕەبی!\nبەم جۆرە لەهەموو لایەکانەوە یەک پڕۆسە پێکدێت کە بڕیتیە لە پڕۆسەی ( لەناوچوون و توانەوەی نەتەوەی کورد ) و کۆی ئەم لایەنانە پێکهێنەری جیاوازی ئەم پڕۆسە/ پڕۆژە هاوبەشەن و بەیەکەوە یەکێتی درووست دەکەن!\nهەموو ئەم کارەساتە بە کۆمەلێک پاساوی وەک ( ئینسانیەت و دژە قەومیەت و سوودی ئابوری ..) ڕەوایەتی پێدەدرێت و ڕوودەدات، بە پاساوی ئینسانیەت ئێمە دەبێت ماڵی خۆمان ببەخشینە عەڕەب چونکە لێ قەوماون! بە پاساوی دژە قەومیەت دەبێت هیچ گرنگیەک بە زمان و ناسنامەی خۆمان نەدەین و زۆر بە ئاسانی لە ماڵی خۆمان بە زمانی ئەوان قسەبکەین و بخوێنین بازرگانی بکەین! بە پاساوی ئابووری ئەگوایە بەم گەشتیار و شوقە فرۆشتن و شتە بازار دەبوژێتەوە! ئینجا بە پاساوی ئاشتیخوازی و دووری لەشەڕەوە ناشبێت بەرگری لە داگیرکردنی خاکەکەمان بکەین ( مەسەلەن لە ناوچە داگیرکراوەکان )\nلەڕاستیدا هەموو ئەم پاساوانە موتڵەقەن بەتاڵن و چەواشەن! نە میوانداری و ئینسانیەت بەم جۆرەیە، نە سودی ئابوری بەم شێوەیە ڕاستە ..هتد با سەرنج بدەین مەسەلەن ئێمە ئەم هەموو بالۆرەیە لێ دەدەین بەناوی ( گرنکی کەرتی گەشتیاری ) بەڵام ئەمە کەی کەرتی گەشتیاریە کە تەنها خەڵکی یەک نەتەوە و ئەویش لەم دۆخەی کە باسمان کرد بێت و لە هەموو شوێنێک بڵاوبێتەوە؟ گەشتیاری ئەوەیە هەندێک عەڕەب و هەندێک تورک و هەندێکی تر جولەکەی ئیسڕائیل و هەندێکی تر ئینگلیز و ئەڵمانی ..هتد بێنە وڵاتی من٫ نەک ئەوەی تەنها خەلکی عەڕەبی عێڕاق بێت، ئینجا ڕێزگرتن لە میوان ئەوەیە کە خۆت ساحێب ماڵ بیت و میوان بێت سعاتێک دانیشێت و بڕوات ئەوکاتە تۆ ڕێزی دەگرین، بەلام ئەوە چ میوانەتیەکە ئەو ببێتە ساحێب ماڵ، بێت ماڵەکەت داگیر بکات! ئینجا سەبارەت بە سودی ئابوری کە ئەمەشیان چەواشەو ئەقڵ کوتیەکە زۆر باسی دەکرێت و زۆرێک باوڕیان پێیەتی! مەسەلەن بەو پاساوەوە کاتێک خەلکی عەڕەب دێن و لە هەولێر نیشتەجێ دەبن جا بە کڕینی موڵک یا کرێ ئەمە لەلایەک سوودەکەی بۆ کۆمەڵێک کۆمپانیاو بازرگانە کە خوا بزانێ ئەم داهاتەشیان بۆ چ وڵاتێکی تر دەبەن، لەلایەکی تر بەمە نرخ و کرێ بەسەر خەلکی هەژاری هەولێر گران دەبێت! ئینجا بوونی ئەم هەموو ئاوارەو خەلکە بیانیە وای کردووە کە بێکاری بۆ خەلکی خۆمان درووست بێت، ئینجا سەبارەت بەو دوکاندار و شتەی کە کڕیاریان عەڕەبن ئەوەش دیسان باتڵە چونکە ئەم بازاڕ و دوکانداریە هەر لە ئەسڵدا لەسەر بناغەیەکی فشۆڵ دامەزراوە بەوەی بازار لە کوردستان لەسەر بنەمای بازرگانیەکی یەک لایەنە ( واتە تەنها شوێنێک بۆ ساغکردنەوەی بەرهەمی هێندراو ) دەمەزراوە کە ئەمەش بەڕاستی بازاڕ و بازرگانیەکی ساختەیە بە مانای کەلیمە!\nدیارە ئەم بابەتە دەشێت زۆر زیاتر ورد بکرێتەوەو لێک بدرێتەوە، ئەممان پوختەی پەیاممان ئەوەیە کە لەلایەک بڵێیین ئەم پڕۆسەیە ( گەشتیار و استسمار و ئاوارەو داگیرکردن و زۆربوون )ی عەڕەب هەرهەمووی مەترسیە لەسەر وجودی نەتەوەی کورد لە عێڕاق، هەروەها پاساوو خوێندنەوەکانیش ( پاساویی ئینسانی و ئابوری و نا قەومی بوون و ئاشتی خوازی ..) هەمووی چەواشەو باتڵن! هەروەها ویستمان بلێین ئەگەر پارتی هەڵەو خراپەو تاوانێکی لە ئەستۆ بێت ئەوە پێش هەموو شتێک ئەم مەسەلەیەیە کە لە سایەی ئەوەوە خەریکە هەولێر ( کوردستان بە گشتی ) دەبێتە موستەعمەرەیەکی عەڕەبی! هەروەها ویستیشمان ئەوە بلێیین کە ئەوەی سەیرە ئەوەیە ئەم کارەساتەی وا لە ژێر باڵی حزبی دەسەڵاتەوە ڕوودەدات لەڕوانگەی ئەوانەی تری غەیر یان دژە دەسەڵاتیشەوە دیسان ئاساییە و ڕێک هەماهەنگن لەگەڵی!\nتێبینی کۆتاییمان کە زۆر گرنگە ئەەیە، کە من زۆر بە ڕاستگۆیانەو لەناخمەوە تەواو دژی ئەوەم سوکایەتی بە گەشتیار و بە ئاوارەش بکرێت و من وای دەبینم کە ئەمەیان مەقامێکی کۆمەلایەتە، واتە من لەڕوە مرۆیی و کۆمەڵایەتیەکەوە هیچ کێشەم لەگەڵ عەڕەب و هیچ نەتەوەو خەلکێکی تر نیە و انسان هەر ئینسانە چاک هەر چاکە و خراپ هەر خراپە جا کورد بێت یان تورک و عەڕەب... هتد وە گەشتیاریش کەسێکە کە بە دڵسافی و بۆ خۆشی دێت و ئەهلی خێر و دۆستایەتیەو بلفعل حوکمی میوانی هەیە! ئەممان بابەتەکە ئەوەیە کە ئێمە سەرنج بدەینە پرسێک کە بەهەق پرسێکی ستڕاتیژیەو پەیوەستە بە بوون و ئایندەمانەوە، ئێمە کاتێک ڕەچاوی ئەم پرسە دەکەین، مانای ئەوە نیە پێمان وایە ئەم خەڵکانە ڕاستەوخۆ لەمە بەرپرسن ( واتە پێمان وانیە گەشتیارێک یان ئاوارەیەک بە مەبەستی بە عەڕەبکردنی کوردستان بێت بۆ گەشت و بۆ! پەنابەریەکەی نەئ، بۆیە ئێمە بەشێوە ئاساییەکەی وەک ڕێز و میوان و ماف و ئەو پڕەنسیپانە مامەڵەی لەگەڵ دەکەین، بەلام ئێمە دەبێت لەلای خۆمانەوە گشتایەتی ڕووداوو و جوڵەکان ببینین و لەسەر ئەم بنەمایە خوێندنەوە بکەین، کە لەم کاتەشدا مانای ئەوەنیە بە ڕق و بێ ڕێزیەوە مامەڵە لەگەڵ گەشتیار و ئاوارە بکەین، بەلکو مانای ئەوەیە کە وامان لێ دەکات ساویلکانە تەشجیع و تەسویق بۆ ئەم گەشتوگوزار و استسمار و نیشتەجێبوونی ئاوارانە نەکەین! وامان لێ دەکات هەستەوەر بین و بە حسابەوە خوێندنەوەو هەڵسەنگاندن بکەین، کە بەڕاستی ئەم دوو شتەش زۆر جیاوازن


كێ ئاگاداریی تۆڕی ئینته‌رنێته له‌كوردستان – Denegkan\nكێ ئاگاداریی تۆڕی ئینته‌رنێته له‌كوردستان\nله‌مرۆژانه براده‌رێك ووتی چه‌ند شه‌وێكه هه‌وڵده‌ده‌م چه‌ند وێبسایتێكی ئینته‌رنێت ناكرێته‌وه، سه‌ردانی كۆمپانیای ئینته‌رنێتم كردووه ئه‌ڵێن ئێمه بایكۆتی ئه‌م وێبسایتانه‌مان نه‌كردووه كه‌چی له‌گه‌ڵ لێپرسراوی یه‌كێك له سایته‌كان قسه‌مكردووه پێی ووتوم به‌لێ له‌هه‌ولێر له‌لایه‌ن به‌شێك له كۆمپانیاكانی ئینته‌رنێت بایكۆتكراوین به‌ڵام ده‌توانن به‌م لینكه سایته‌كه‌مان ببینن‌و بیخوێننه‌وه.\nله‌ساڵی 1995 یاسای چاودێریی كردنی ئینته‌رنێت له‌ئه‌مریكا هه‌ڵایه‌كی گه‌وره‌ی نایه‌وه چونكه به‌شێكی زۆر له‌یاسا دنه‌ران‌و داكۆكیكاران پێیانوابو ئه‌مه ده‌چێته خانه‌ی به‌رگرتن له‌ئازادی تاكه‌كه‌س، له‌كاتێكدا یاساكه ته‌نها بۆ به‌رگرتن بوو له‌كاری تیرۆرستیی، به‌ر له‌دوو ساڵیش ئه‌ماره‌تی ئه‌بوزه‌بی (ئیمارات) به‌ره‌سمیی داوای له كۆمپانیای بلاك بێری ئه‌مریكایی كرد ئه‌گه‌ر سێرڤسی چاودێریی كردنی ئینته‌رنێتی بۆ نه‌كاته‌وه ئه‌وا ئیشوكاره‌كانی له‌و ئه‌ماره‌ته راده‌گرێت، دوای كه‌متر له‌ساڵێك حكومه‌تی سعودیه‌ش به‌ڕسمیی هه‌ڕه‌شه‌ی له‌هه‌مان كۆمپانیا كرد ئه‌گه‌ر سێرڤسی چاودێریی كردنی هێڵی ئینته‌رتێتی پێنه‌دات ئه‌وا له‌ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته كۆمپانیاكه له‌سعودیه داده‌خات.\nله‌كوردستان تائێستا یاسایه‌كمان نییه كاروباری ئینته‌رنێت رێكبخات، به‌ومانایه‌ی وورده‌كارییه‌كانی رونبكاته‌وه، به‌ڵام هه‌ر كۆمپانیایه‌ك هه‌ر وێبسایتێك یان پێگه‌یه‌كی ئه‌لیكترۆنی دابخات له‌سه‌ر سێرڤه‌ره‌كه‌ی خۆی ئه‌وا پێویسته پشت به‌ستو به‌یاسا ئه‌م كاره بكات، نه‌ك هۆكاری دیكه پاڵنه‌ری ئه‌م كاره‌ی بێت، چونكه بیرمان نه‌چێت وێبسایت وه‌ك رۆژنامه یان ته‌لفزیۆن یان هه‌ر كه‌ناڵێكی دیكه‌ی میدیا په‌خش‌و بڵاوكردنه‌وه‌یه‌و رۆڵی خۆی ده‌گێڕێت، بۆیه بایكۆت یان داخستنی له‌سه‌ر هه‌ر سێرڤه‌رێك به‌مانای داخستنی كه‌ناڵه‌كه دێت.\nحاله‌تی راگرتنی چه‌ند سایتێك له‌سه‌ر سێرڤه‌ری كۆمپانیایه‌ك ئاماژه‌یه‌كی نه‌خوازراوه‌و پێویسته له‌ئێستاوه به‌جددی قسه‌ی لێبكرێت، چونكه ده‌شێت ئه‌م كۆمپانیایانه نه‌ك ته‌نها وێبسایت دابخه‌ن له‌سه‌ر سێرڤه‌ر به‌ڵكو ئه‌گه‌ر چاودێریی خه‌ڵكیش بكه‌ن له‌سه‌ر ئینته‌رنێت‌و نهێنیه تایبه‌تییه‌كانیان گلبده‌نه‌وه‌و ئاگاداریی نامه‌گۆڕینه‌وه‌و نهێنی گۆڕینه‌وه‌ی خه‌ڵك بن، ئه‌وكاته مه‌ترسیه‌كه زۆر گه‌ورتره له‌وه‌ی پێشبینی ده‌كرێت، چونكه ئه‌وه وه‌كو گوێگرتن وایه له‌هێڵه‌كانی مۆبایل و تلفۆن‌و خراپتریش چونكه ئینته‌رنێت هۆكارێكی زۆر پێشكه‌وتوی په‌یوه‌ندیكردنه‌و خه‌ڵكی له‌رێی ئینته‌رنێت وینه‌و نوسین‌و ته‌نانه‌ت قسه‌كردنی ده‌نگی‌و ڤیدیۆیشی پێده‌كه‌ن، كه‌واته پێویسته به‌دواداچونێكی جددی بكات بۆ ئه‌م پرسه‌و میدیاكانیش له‌و راستییه ئاگاداربن‌و بزانن سایته‌كانیان داخراوه یان نا، دواتر په‌رله‌مانی كوردستانیش به‌دواداچون بكات بزانن ئه‌م كاره له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌كی یاسایی ده‌یكه‌ن، به‌تایبه‌ت ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی باسی ده‌كه‌م به‌شی زۆری خزمه‌تگوزاریی ئینته‌رنێتی دابینكردووه‌و به‌شداربویه‌كی زۆری هه‌یه.\nPrevious مانگرتن چییه؟ ……\nNext حه‌سه‌نی به‌نناو ڤۆڵتێرمان زۆرن، كه یاسا سه‌روه‌ر نه‌بوو.. كێ به‌خته‌وه‌ره؟


ئێران لە ساڵی ٢٠٢١دا پلەی دووەمی لە مەرگ هەواڵنیران هەیە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / ئێران لە ساڵی ٢٠٢١دا پلەی دووەمی لە مەرگ هەواڵنیران هەیە\nئێران لە ساڵی ٢٠٢١دا پلەی دووەمی لە مەرگ هەواڵنیران هەیە\nدوو شه‌ممه 9 ئاب 2021\tئێران, هەواڵ 20 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە دوای مەکزیک و ئەفغانستان کە پێکەوە لە پلەی یەکەمدا جێیان گرتووە، ئێران زۆرترین ئاماری مەرگی هەواڵنێرانی لە ساڵی ٢٠٢١ تۆمار کردووە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی کە لەلایەن ئەنجومەنی فێدراسیۆنی نێونەتەوەیی ڕۆژنامەوانان بڵاو کراوەتەوە، لە ساڵی ٢٠٢١ی زایینییەوە هەتا ئێستا ٢٥ ڕۆژنامەوان و چالاکی میدیایی لە جیهان گیانی خۆیان لەدەست داوە.\nوڵاتانی ئەفغانستان و مەکزیک هەرکامیان بە تۆمارکردنی ٥ مەرگ، بە شێوەی هاوبەش لە پلەی یەکەمی مەرگی هەوڵنێراندا جێیان گرتووە.\nهەروەها دوو هەواڵنێری بواری ژینگە بە ناوەکانی ”مەهشاد کەریمی و ڕەیحانە ئاسینی” کە لە کاتی ئەنجامی کاردا بەهۆی وەڕگەڕانی ئوتوبوس گیانی خۆیان لەدەست دا، بووەتە هۆی ئەوەی کە ئێران لە پلەی دووەمی زۆرترین ڕێژەی مەرگی ڕۆژنامەوانان لە ساڵی ٢٠٢١دا جێ بگرێت.\nڕێژیمی ئیسلامیی ئێران کە لە خشتەی گەورەترین دوژمنانی ئازادیی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی و گوشار بۆ سەر ڕۆژنامەوانان و چالاکانی میدیاییدا جێی گرتووە، بەردەوام بە تۆمەتگەلی وەک هەوڵدان دژی رژیم، گەندەڵی و بێئەخلاقی و… هتد، نووسەران و ڕۆژنامەنووسان ئازار و ئەشکەنجە دەکات و بە حوکمی ناڕەوا سزایان دەدات.\nهه‌ینی 27 ئایار 2016\t7,898


تەقەی هێزەکانی ڕژیم بریندار بوون و گیان لەدەستدانی چەند کۆڵبەری لێکەتەوە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / تەقەی هێزەکانی ڕژیم بریندار بوون و گیان لەدەستدانی چەند کۆڵبەری لێکەتەوە\nتەقەی هێزەکانی ڕژیم بریندار بوون و گیان لەدەستدانی چەند کۆڵبەری لێکەتەوە\nهه‌ینی 9 ئاب 2019\tکوردستان, هەواڵ 40 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهێزە چەکدارەکانی ڕژیم لە سنووری شاری سەردەشت تەقەیان لە کاروانی کۆڵبەران کردووە و لە ئاکامدا کۆڵبەرێک بە قورسی بریندار بووە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەری زاگرۆس پۆست: ڕۆژی هەینی، ١٨ی گەلاوێژ، هێزە چەکدارەکانی ڕژیمی ئێران کاروانێکی کۆڵبەرانیان دایە بە دەسڕێژی گوللە و لە ئاکامدا کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی “یوونس پیرۆتی”، خەڵکی گوندی “بێورانی خواروو” سەربە شاری سەردەشت، بە قورسی بریندار کرا.\nئەو کۆڵبەر کوردە، بۆ چارەسەریی پزیشکی، ڕەوانەی ناوەندی دەرمانی شاری سەردەشت کراوە.\nهاوکات لەگەڵ ئەم ڕووداوە، ژمارەیەک لە کۆڵبەرانی کورد لە ناوچەی قوتوور سەربە شاری خۆی، کرانە ئامانجی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزەکانی سپای ڕژیم و لە ئاکامدا، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی “ناجی ئەبووبەکری”، بەقورسی بریندار دەبێت، کە بۆ چارەسەری پزیشکی ڕەوانەی ناوەندی دەرمانیی شاری ورمێ کراوە.\nهەروەها ڕۆژی پێنجشەممە، ١٧ی گەلاوێژ، هێزەکانی سپای پاسدارانی ڕژیم لە نزیکی گوندی سنووریی “قامیشەڵە”ی ناوچەی سەرشیوی شاری مەریوان، کاروانێکی کۆڵبەرانیان دایە بەر دەسڕێژی گوللە و لە ئاکامدا، کۆڵبەرێکی کوردی تەمەن ١٦ ساڵ بە ناوی “ئیسماعیل ساوجی‌نژاد”، خەڵکی مەریوان، دەسبەجێ گیانی لەدەست دا و تەرمی ناوبراو بۆ نەخۆشخانەی ئەو شارە ڕاگوێزرا.\nهاوکات ئە وهێزانە لە سنوورەکانی قوتوور سەر بە شاری خۆی تەقەیان لە کۆڵبەران کردووە و کۆڵبەرێک بە ناوی “ناجی ئەبووبەکری” بە قورسی بریندار بووە و بە مەبەستی چارەسەری پزیشکی ڕەوانەی ناوەندە دەرمانیەکانی شاری ورمێ کراوە.\nهەروەهائێوارەی ڕۆژی چوارشەممە، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی “شەهاب”، خەڵکی گوندی “شێواشان” سەربە شاری سەردەشت، لە کاتی ڕاودوونانی هێزە نیزامییەکانی ڕژیم، بەهۆی بەربوونەوە لە بەرزایی، بریندار بوو.


گوڵان میدیا June 14, 2021 راپۆرتەکان\n( لە 27ی ئایاری 2021، ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بە بڕیاری – 2576- ماوەی ساڵێكی دیكەی بۆ ئەركەكانی نێردەی نێودەوڵەتی بۆ هاریكاریی عێراق -یونامی- درێژكردەوە، بەپێی ئەم بریارە، نەتەوە یەكگرتووەكان دەبێت تیمێكی چاودێری بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عێراق ئامادە بكات، ئەم تیمە دەبێت فەرمانبەری بەهێز و زیاتر لە خۆی بگرێت و، زۆر بە راشكاوی پێش بەرواری دیاریكراوی هەڵبژاردنەكان، دەبێت رابگەیەندرێت بۆ ئەوەی لە رۆژی هەڵبژاردندا لە زۆربەی هەرە زۆری جوگرافیای عێراقدا چاودێریی پرۆسەی دەنگدان بكەن و، هاوكاری بۆ هەڵبژاردنەكان بگەیننە دەنگدەرانی عێراقی. دوای تەواوبوونی پرۆسەی دەنگدان پێویستە راپۆرتێك سەبارەت بە چۆنیەتی بەڕێوەچوونی پرۆسەكە پێشكەشی ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان بكرێت. سەبارەت بە بەشداری پێكردنی ئەو چاودێرە نێودەوڵەتی و هەرێمییانەش كە لەسەر داوای حكومەتی عێراق بانگهێشت دەكرێن، بڕیارەكەی ئەنجومەنی ئاسایش داوا لە نەتەوە یەكگرتووەكان دەكات، كە هەماهەنگی لەگەڵ ئەو چاودێرانەش بكرێت و هاوكاریی لۆجیستی و ئەمنییان پێشكەش بكرێت. هەروەها بڕیارەكە داوا لە ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان دەكات لەبەر رۆشنایی ئەو راپۆرتەی لە یۆنامی لە ناو عێراقەوە بۆ ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەكگرتووكانی بەرز كردووەتەوە، راپۆرتێكی پوختە پێشكەشی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بكات و، دەبێت ئەم راپۆرتە لەماوەی كەمتر لە 30 رۆژی دوای هەڵبژاردنەكانی عێراق پێشكەشی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی كرابێت).\nچەند بڕگەیەك لە بریاری 2576ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بۆ چاودێریكردنی هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عێراق.\nبە چ میكانیزمێك نەتەوە یەكگرتووەكان\nچاودێریی هەڵبژاردنەكانی عێراق دەكات؟\nمیكانیزمی چاودێریكردنی پرۆسەی هەڵبژاردن لە بارودۆخی ئێستای عێراقدا ئەگەر راشكاوانە بە مەحاڵیش لە قەڵەم نەدرێت، ئەوا لە پراكتیكدا بۆ ئەوەی هەڵبژاردنیكی پاك و ئازاد و دوور لە ساختەكاری ئەنجام بدرێت، لە كارێكی نیمچە مەحاڵ دەچێت، ئەمەش ئەگەر بەشێكی پەیوەندیدار بێت بۆ بوونی چەكی میلیشیاكان و پارەی بێ شوماری لایەنە سیاسییە باڵا دەستەكانی شیعە، ئەوا بەشێكی دیكەی پەیوەندیدارە بە لایەنی لۆجیستی و ئەو ژمارە گەورەیەی چاودێران كە پێویستە بۆ ئەوەی لە رۆژی دەنگداندا لە سەر سندوقەكانی دەنگدان ئامادەبن. لێرەوە ئەگەر تەنیا هەڵوەستە لەسەر ئەم لایەنە لۆجستییە بكەین، ئەوا دەكرێت بە چەند خاڵێك ئاماژەی پێ بكەین:\nبەپێی ئەو ئامارەی میقداد ئەلشریفی سەرۆكی پێشووی بازنەی هەڵبژاردنەكان لە كۆمسێونی باڵای هەڵبژاردنەكانی عێراق ئاماژەی پێ كردووە، لە هەڵبژاردنەكانی ئۆكتۆبەری داهاتوو 8000 ناوەندی دەنگدان و 56 هەزار وێستگەی دەنگدان لە سەرانسەری عێراق بوونی دەبێت، ئەگەر لەسەر بنەمای ئەم ئامارە شیكارێكی ماتماتیكی بكەین، ئەوا دەبێت رەچاوی ئەم ژمارانە بە وردی بكەین:\n1- بۆ 8 هەزار ناوەندی دەنگدان ئەگەر نەتەوە یەكگرتووەكان تەنیا چوار چاودێر بۆ هەر ناوەندێك بنێرێت، ئەوا تەنیا ناوەندەكانی دەنگدان پیویستیان بە 32 هەزار چاودێری نێودەوڵەتی دەبێت.\n2- بۆ 56 هەزار وێستگەی دەنگدان، كە بێگومان هەموو وێستگەیەك چەند ژوورێكی دەنگدانی تێدایە و پێوستە لە هەر ژوورێكی دەنگدان لانیكەم چاودێریكی نێودەوڵەتی هەبێت، بۆ ئەوەی رێگە لە ساختەكاری بگرێت، لێرەشدا ئەگەر وەك گریمانە وای دابێنین هەر وێستگەیەكی دەنگدان بە شێوەیەكی گشتی لە 3 ژووری دەنگدان پێكهاتبێت، ئەوا پێوسیتە نەتەوە یەكگرتووكان 200 هەزار چاودێری نێودەوڵەتی (168 هەزار بۆ وێستگەكانی دەنگدان و 32 هەزار بۆ ناوەندەكانی هەڵبژاردن) رەوانەی عێراق بكات، ئەوجا ئەگەر بەشێك لەم 200 هەزارە چاودێری وڵاتانی دیكەی نێودەولەتی و هەرێمیش بن، ئەوا دابینكردنی لایەنی لۆجیستی و ئەمنییان بەپێی بڕیارەكەی ئەنجومەنی ئاسایش هەر لە ئەستۆی نەتەوە یەكگرتووەكان دەبێت.\n3- ئەم 200 هەزار چاودێرە نێودەوڵەتییە، پێویستیان بە دابینكردنی شوێنی حەوانەوە( VIP) و دابینكردنی ئاسایشیان هەیە لەلایەن حكومەتی عێراقەوە. پرسیار لێرەدا ئەوەیە: ئایا لە ئێستای عێراقدا شوێنی حەوانەوەی (VIP) سەقامگیر بۆ ئەو ژمارە زۆرە دابین دەكرێت؟ لەلایەكی دیكەوە حكومەتی ئێستای عێراق لە توانایدا نییە تەنیا ناوچەی سەوز و تەلارەكانی پەرلەمان و حكومەت و سەرۆكایەتیی كۆمار بپارێزێت و ئاسایشیان بۆ دابین بكات، ئایا دەتوانێت لە سەرانسەری عێراقدا ئاسایش بۆ چاودێرانی نێودەوڵەتی دابین بكات؟\n4- پرسیارێكی دیكە ئەوەیە: ئایا تەواوی ئەو هێزە سیاسییانەی شیعە كە خاوەنی چەك و پارەی سیاسین بە چاودێری نێودەڵەتی لەلایەن نەتەوە یەكگرتووەكانەوە بۆ هەڵبژاردنەكان رازی دەبن و هاوكار دەبن؟ وەڵامی ئەم پرسیارە لەو لێدوانانە وەردەگرینەوە كە نوێنەرانی ئەو هێزانە بە راشكاوی بۆ كەناڵەكانی راگەیاندن دەیدەن و لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاوی دەكەنەوە، ئاشكرایە كە بەشی هەرە زۆریان چاودێری نێودەوڵەتی بەو میكانیزمەی لە بڕیارەكەی ئەنجومەنی ئاسایش هاتووە بە پێشێلكردنی سەروەریی وڵات دادەنێن، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئەو هێزە میلیشیایانە رێگە نادەن زەمینە بۆ هەڵبژاردنێكی پاك و بێگەرد دروست بێت، كە ئەگەر ئەو زەمینەیە دروست بوو، بە كۆتایی خۆیان كۆتایی دێت.\n5- نوێنەرانی خۆپیشاندانەكانی تشرین، كە بەنیازن وەك كاندیدی سەربەخۆ و نوێنەری شەقام بەشداری هەڵبژاردنەكانی داهاتوو بكەن، ئەوانیش بە چاودێری نێودەوڵەتی رازی نین و داوایان ئەوە بوو كە پێوستە نەتەوە یەكگرتووەكان خۆی سەرپەرشتیی هەڵبژاردنەكانی ئەمجارەی عێراق بكات، بەڵام ئەنجومەنی ئاسایش لەبەر چەندین هۆكاری بڕیاری لەسەر چاودێریكردنی هەڵبژاردنەكان داوە، هەر بۆیە نوێنەرانی خۆپیشاندانەكان هەر لە ئێستاوە شەرعیەت لە ئاكامی هەڵبژاردنی داهاتوو وەردەگرنەوە و بڕیاریان داوە خۆپیشاندانەكان بەردەوامی پێ بدەن.\nكەواتە ئەگەر لە روانگەی ئەم واقیعە سیاسییەی ئێستای عێراقەوە خویندنەوەیەكی زانستییانە بۆ پرۆسەی ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عێراق بكەین، ئەوا دەگەینە ئەو دەرەنجامەی كە رۆڵی چاودێریكردنی ئەم هەڵبژاردنەش لەلایەن نەتەوە یەكگرتووەكانەوە لە رۆڵیان لە هەڵبژاردنەكانی ساڵی 2018 زیاتر نابێت، كە تیایدا لە شارەكانی ناوەڕاست و باشووری عێراق رێژەی بەشدار بوون زۆر كەمتر بوو لە 20% و، هەورەها ساختەكارییەكی بێ شوماریش ئەنجام درا و بەشێكی سندوقەكانیش سووتێندران، بەڵام نەتەوە یەكگرتووەكان لە راپۆرتی خۆیدا شەرعیەتی بە هەڵبژاردنی 2018 دا، سەرەنجامیش ئەو بارودۆخەی لێكەوتەوە، كە جیا لەوەی عێراق ناچار بوو بڕیاری هەڵبژاردنی پێشوەختە بدات، لە هەمان كاتیشدا پرۆسەی سیاسی بووە پرۆسەیەكی شكستخواردووی بێ دەسەڵات.\nفراكسیۆنی سائیرون كە لەناو پەرلەمانی عێراقدا نوێنەرایەتیی رەوتی سەدر دەكات و، رەوتی سەدریش كە هەر لە ئێستاوە بانگەشەی ئەوە دەكات، سەرۆك وەزیرانی داهاتوو دەبێت كاندیدی ئەوان بێت، یان دەبێت خۆیان كاندیدەكە پەسەند بكەن، لە هەڵمەتەتێكی پێشوەختەی هەڵبژارندا و لە یەك دوو مانگی رابردوو، مانۆڕێكی 100 هەزار چەكداری لە شەقامەكانی بەغدای پایتەخت ئەنجام دا، ئەم مانۆڕە چەكدارییەی میلیشیاكانی سەدر ئەو پەیامەی بە عێراقیەكان دا، كاتێك رەوتی سەدر پێشوەختە بانگەشە بۆ ئەوە دەكات، كە دەبێت سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عێراق ئەوان دیاری بكەن، ئەوا ئەم داوایە لەو هێزە چەكدارییەوە سەرچاوەی گرتووە كە لە یەك مانۆڕدا لە شەقامەكانی بەغدای پایتەخت بینیمان.\nلە چەند رۆژی رابردووش دوای ئەوەی فەرماندەیەكی لیوای حەشدی شەعبی لەلایەن هیزەكانی عێراقەوە دەستگیر كرا، دیسان مانۆڕە چەكدارییە گەورەكەی حەشدی شەعبیمان بینی كە چۆن ناوچەی سەوزیان گەمارۆدا و، ئەم مانۆڕەی حەشدی شەعبی-یش دیسان ئەو پەیامەی دا بە عێراقییەكان كە ئەوان بە كردەیی خاوەنی دەسەڵاتن و لە دامەزراوەكانی دەوڵەتی عێراق بەهێزترن و كەی بیانەوێت نەك هەر دەتوانن كودەتای سەربازی ئەنجام بدەن، بەڵكو دەشتوانن حكومەت و دامەزراوەكانی دیكەی دەوڵەت بە دیل بگرن.\nلە بەرامبەر ئەم دوو مانۆڕە سەربازییەدا، حكومەت و سوپای عێراق وەك دوو كاراكتەری بێدەسەڵات دەركەوتن و نەیانتوانی هیچ كاردانەوەیەكیان هەبێت، بۆیە لەناو ئەم واقیعە پرسیاری سەرەكی ئەوەیە: كاتێك حكومەتی مستەفا كازمی بانگەشە بۆ هەڵبژاردنیكی پاك و بێگەرد و دوور لە ساختەكاری دەكات، ئەم بانگەشەیەش دەسەڵات و نفووزی ئەو هێزە سیاسییانەی كە خاوەنی هێزی چەكدارن دەخاتە مەترسییەوە، ئایا زەمینە ئەوەندە لەبار دەبێت كە بتوانرێت بەو شیوەیە هەڵبژاردنەكان ئەنجام بدرێت؟ دیارە لەناو پاشاگەردانی ئەمنی و سیاسیی عێراقدا ئەم پرسیارە بێ وەڵامە.\nلەناو ئەم واقیعە سیاسیی و ئەمنییەی ئێستادا كە بانگەشەكان بەو ئاراستەیەن هەڵبژاردنی پێشوەختە لەكاتی خۆی لە 10ی 10ی 2021 بەڕێوە دەچێت، هەوڵەكان بەو ئاراستەیەن كە ئاكامی هەڵبژاردن جارێكی دیكە بۆ بەرژەوەندیی (شیعەی سیاسی) یەكلایی ببێتەوە، ئەمەش ببێتە چەترێكی شەرعیەت بۆ ئەوەی راشكاوانەتر هەنگاو بۆ دامەزراندنی كۆماری ئیسلامیی سیاسیی شیعە هەڵبگرن.\nئەم واقیعە لای جنین بلاسخارت-ی سەرۆكی نێردەی نێودەوڵەتیش ئاشكرایە و، هەر لەو كاتەوەی بۆ سەركەوتنی هەوڵەكانی سەردانی ئایەتوڵا سیستانی كرد و، پاش ئەویش بۆ راگرتنی هێرشی میلیشیاكان بۆ سەر نێردە نێودەوڵەتیەكان كە سەردانی – ئەبو فەدك- ی جێگرەوی مەهدی موهەندیسی كرد، بە كردەیی ئەوەی سەلماندووە كە بۆ نەتەوە یەكگرتووەكان كێشەیەك نییە مامەڵە لەگەڵ دەوڵەتیكی فیدڕاڵی و دیموكراتی و مەدەنی بكات، یان دەسەڵاتیكی میلیشیایی وەك هێزەكانی حەشدی شەعبی.\nئەم واقیعە ئەوە دەسەلمێنیت كە نەتەوە یەكگرتووەكان پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكان ئەو راستییەی لا ئاشكرایە كە پرۆسەی هەڵبژاردن نەخشەی پرۆسەی سیاسیی عێراقی پێ ناگۆڕێت و، نەخشەكە هەر دەبێت بەو شێوەیە بێت كە لایەنەكانی شیعەی سیاسی دەیانەوێت و، ئەگەر هەوڵێكیش هەبێت، كە پێچەوانەی خواستی لایەنەكانی شیعەی سیاسی بێت، ئەوا لای روونە كە هەڵبژاردنەكان لە عێراقدا ئەنجام نادرێت، ئەمەش لەلایەن بەشی زۆری لایەنەكانی شیعەی سیاسیی نەشاردراوەتەوە و لەگەڵ ئەوەی ئاماژە بەوە دەكەن، ئامادەباشییان هەیە بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە، بەڵام بە باشتری دەزانن كە ئەم هەڵبژاردنە پێشوەختەیە ئەنجام نەدرێت و چاوەڕێی ئەوە بكەن، ئەم خولەی پەرلەمان كارەكانی خۆی تەواو بكات.\nلەسەر ئەم بنەمایە چاودێرانی سیاسی بەو جۆرە شرۆڤەی ئەم بارودۆخە سیاسی و ئەمنییە ئاڵۆزەی ئێستای عێراق دەكەن، كە شیعەی سیاسی لە عێراق – كۆی لایەنە سیاسییەكانی شیعەی دەسەڵات- لە هەوڵی ئەوەدان پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكە، دوو چەتری شەرعیەت بۆ مانەوەی خۆیان لە دەسەڵاتدا بە شێوەیەكی پراكتیكی زامن بكەن، كە یەكەمیان چەتری شەرعیەتی ئاكامەكانی هەڵبژاردنە، چەتری دووەمیشیان دووبارە كاندیدكردنەوەی مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عێراق بۆ سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عێراقە، ئەمەشیان وەك وەكیلێكی هاوبەش بۆ كۆی لایەنە سیاسییەكانی شیعە لەناو پرۆسەی سیاسیی داهاتووی عێراقدا، بێگومان وێڕای ئەوەی لایەنە سیاسییەكانی شیعە كەم تا زۆر رەخنەی توند لە ئەدای حكومەتەكەی كازمی دەگرن، بەڵام كازمی لە ماوەی ئەو ساڵ و چەند مانگەی لەم قۆناخە سەخت و دژوارە سەرۆكایەتیی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراقی كردووە، راستە گوتاری زۆر توندی داوە، بەڵام بە پراكتیكی هەنگاوێكی هەڵنەگرتووە زیانی بۆ شیعەی سیاسی لە عێراقدا هەبێت، لەمەش زیاتر هەنگاوێكی هەڵنەگرتووە كە لەگەڵ ئەوانەی پێیان دەگوتریت – چەكی لە یاسا دەرچوو- كارێك بكات بیگەیەنێتە مریشكە رەشە.\nلێرەوە ئاراستەی نەخشەی داهاتووی پرۆسەی سیاسی عێراق بەرەو دوو ئاراستە هەنگاو هەڵدەگرێت، یەكەمیان پاراستنی ستراتیژیەتی ئیسلامی سیاسیی شیعە. دووەمیان زەمینە خۆشكردن بۆ گۆڕانگاریی تەكتیكی، ئەم دوو ئاراستەیە لە ناوەرۆكدا ستراتیژیەتی ئیسڵامیی سیاسیی شیعە وەك خۆی دەهێڵێتەوە و بەرەو پێشەوەی دەبات، لە رووكاریشیدا گۆڕانكارییەكی تاكتیكی دروست دەكات، كە وەلامی خۆپیشاندەران و كۆمەڵگەی نێودەڵەتی پێ دەداتەوە.


د.پێشڕەو حەمەجان: داواکاری خوێندکارانی زانکۆی سلێمانی داواکاری سەرجەم خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگاکانی هەرێمی کوردستانە\nخۆپیشاندانی خوێندکارانی زانکۆ\nد.پێشڕەو حەمەجان جێگری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت” ئەو خۆپیشاندانەی ئەنجامدرا لە زانکۆی سلێمانی بەتەنها داواکاری زانکۆی سلێمانی نیە، بەڵکو داواکاری سەرجەم زانکۆکانی هەرێمە، داواکاری ئەو خوێندکارانە بۆ گەڕانەوەی دەرماڵەیەی خوێندکارانە کە چەند ساڵێکە بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیران بڕدراوە، ئێمە وەک سەرۆکایەتی زانکۆ و ئەنجومەنی زانکۆ پشتگیری ئەو داوا ڕەوایەی خوێندکاران دەکەین. ”\nجێگری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی بۆ دەنگی ئەمەریکا، جەختی کردەوە، داوای خوێندکاران داوایەکی یاسایی و ڕەوایە جگە لە پشتیوانی کردن هەروەک لە بەیاننامەکەی زانکۆی سلێمانیدا هات هاوکات دژی هەر پێشێلکاریەکین بەرامبەر خوێندکارەکانی زانکۆ و حەرەمی زانکۆمان. ”\n” داواکاری سەرجەم خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگاکانی هەرێمی کوردستانە ”\nجێگری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی داوای لە خوێندکاران کرد داواکارییەکانیان لەڕێگای سەرۆکایەتی زانکۆی سلێمانیەوە بەرز بکەنەوە و وتی” داوا دەکەین ئەو داواکارییانەیان بهێنن بۆ سەرۆکایەتی زانکۆی سلێمانی تا ئێمە لەڕێگای خۆمانەوە بەرزی بکەینەوە بۆ وەزارەتی خوێندنی باڵا لەوێشەوە بۆ ئەنجومەنی وەزیران، وتیشی” بابەتی دەرماڵە بابەتێک نیە لەدەستی سەرۆکایەتی زانکۆ و وەزارەتی خوێندنی باڵا بێت بەڵکو دەبێت وەزارەتی دارایی بەرزی بکاتەوە بۆ ئەنجومەنی وەزیران، ئەنجومەنی وەزیرانیش بڕیاری لەسەر بدات، ئەوە داواکارییەک نیە بەتەنها پەیوەندی هەبێت بە خوێندکارانی زانکۆی سلێمانیەوە بەڵکو داواکارییەکە داواکاری سەرجەم خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگاکانی هەرێمی کوردستانە. ”\n” ئەوەی ئێمە بەدواداچونمان کردووە بەهیچ جۆرێک هێزەکانی پۆلیس و ئاسایش دەستوەردانیان نەکردووە بەڵکو ئەوەی کە دەستوەردان هەبووە لەلایەن پۆلیسی چالاکیە مەدەنیەکانەوە بووە ”\nلە خۆپیشاندانی خوێندکارانی زانکۆ چەندین وێنە و ڤیدیۆ بڵاوکرانەوە کە خوێندکاران ئازار دەدرێن لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە.\nجێگری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی لەوبارەوە دەڵێت” ئەوەی ئێمە بەدواداچونمان کردووە بەهیچ جۆرێک هێزەکانی پۆلیس و ئاسایش دەستوەردانیان نەکردووە بەڵکو ئەوەی کە دەستوەردان هەبووە لەلایەن پۆلیسی چالاکیە مەدەنیەکانەوە بووە، وە ئەوەی ئێمە بەدواداچونمان کردووە لەگەڵ پۆلیسی چالاکییە مەدەنییەکان ئەوان جەخت لەوە دەکەنەوە هەرچییەک ئەوان کردویانە و بەکارییان هێناوە لەچوارچێوەی یاسا و ڕێنماییە کارپێکراوەکاندا بووە، چەند وێنە و ڤیدیۆمان لەلایەن خوێندکارەکانمانەوە بۆ هاتووە کە ئاماژە بە ئەنجامدانی توندوتیژی دەکەن بەرامبەریان ئێمە وەک زانکۆی سلێمانی جگە لە پێکهێنانی لیژنە لەوبارەوە هاوکات لەگەڵ وەزیری خوێندنی باڵا و جێگری سەرۆکی حکومەت(کاک قوباد تاڵەبانی)، هەروەها بەڕێوەبەری چالاکیە مەدەنییەکان لەسەر خەتین تا ئەو حاڵەتانەی لێرە و لەوێ ئەگەر هەبوبێت ڕێگە نەدرێت دووبارە ببێتەوە. ”\nد.پێشرەو حەمەجان وتیشی” ئێمە لێرەوە داوادەکەین ئەو داواکارییە ڕووبەڕووی پۆلیسی سلێمانی و وەزارەتی ناوخۆ بکرێتەوە بەدواداچون بکرێت کە ئەگەر پێشێلکاری کراوە بەرامبەر بە خوێندکارەکان ئەوا داوای لێبوردن بکەن لە خوێندکارەکانمان تا ئەوانیش هەست بە ئارامی بکەن، بۆیە پێویستی بەدواداچون هەیە ئەگەر پێشێلکاری کراوە نەک تەنها داوای لێبوردن بەڵکو لەچوارچێوەی یاسا و ڕێنمایدا دەبێت کاردانەوە هەبێت. ”\n”تەنها پۆلیسی چالاکیە مەدەنییەکان تەداخولیان کردووە وە جۆری ئەو فیشکە فرمێسک ڕێژە و جۆری ئەو فیشەکەی کە دووکەڵ بڵاودەکاتەوە بەپێی قسەکانی خۆیان لەچوارچێوەی ڕێنمایی و یاسای خۆپیشاندان و ستاندەردە جیهانیەکان بەکارهێنراوە ”\nسەبارەت بەو توند و تیژییانەی بەرامبەر خوێندکاران بەکارهێنراون ئایا لەچوارچێوەی یاسا و ڕێنمایی بووە؟ وەک خۆت دەڵێی پۆلیسی چالاکیە مەدەنییەکان وای پێ وتوین؟\nلە وەڵامدا جێگری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی وتی”ئێمە تا ئەم ساتە پەیوەندیمان لەگەڵ پۆلیسی چالاکییە مەدەنییەکان هەبووە ئەوان جەخت دەکەنەوە تەنها پۆلیسی چالاکیە مەدەنییەکان تەداخولیان کردووە وە جۆری ئەو فیشکە فرمێسک ڕێژە و جۆری ئەو فیشەکەی کە دووکەڵ بڵاودەکاتەوە بەپێی قسەکانی خۆیان لەچوارچێوەی ڕێنمایی و یاسای خۆپیشاندان و ستاندەردە جیهانیەکان بەکارهێنراوە، ئەمە لێدوانەکانی ئەوانە بەڵام لە واقعدا تا چەند ئەم شتانە وایە یا نا؟ پێشێلکاری کراوە یاخود نا؟ ئەمە پێویستی بە وردەکاری و بەدواداچون هەیە نەک بڕیاری پێش وەختەی لەسەر بدەین. ”\nدەنگی ئەمەریکا بۆ هاوسەنگی و وەرگرتنی لێدوانی لایەنی چالاکیە مەدەنیەکان، پەیوەندی کرد بە بەڕێوەبەری پۆلیسی چالاکیە مەدەنییەکانی سلێمانی بەڵام ئامادە نەبوو هیچ لێدوانێک بدات.\nزانیاری زیاتر و قسەکانی د.پێشڕەو حەمەجان لەم فایلە دەنگیەدایە


سەڵاحەدین: بۆمبێكی چێنراو تەقییەوە و 5 سەرباز بوونە قوربانی – تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەڵاحەدین: بۆمبێكی چێنراو تەقییەوە و 5 سەرباز بوونە قوربانی\n2019/12/24 - 11:31 PM\nلە پارێزگای سەڵاحەدین بۆمبێكی چێنراو تەقییەوە و بەهۆیەوە دوو سەربازی سوپای عیراق كوژران و سێ سەربازی تریش برینداربوون.\nشانەی ئەمنی عیراق لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاشكرایكرد، بۆمبێكی چێنراو بە هێزێكی فیرقەی 14ی سوپای عیراق سەر بە فەرماندەیی ئۆپراسیۆنەكانی سەڵاحەدین تەقیيەوە و لە ئەنجامدا دوو كارمەندی سوپا كوژراون و سێی تریش برینداربوون كە یەكێك لە بریندارەكان ئەفسەرێكە.\nبۆمبی چێنراوسەڵاحەدینسوپای عیراقشانەی ئەمنی عیراق\nبەهۆی هێرشێكی چەكدارانی داعش، پۆلیسێكی كورد شەهید بوو


کوردیپێدیا - جینۆسایدی نەتەوەی کورد\n📕 جینۆسایدی نەتەوەی کورد | پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nجینۆسایدی نەتەوەی کورد\nناونیشانی پەڕتووک: جینۆسایدی نەتەوەی کورد\nناوی نووسەر: زانا خێڵانیزانا خێڵانی\n🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: جینۆسایدی نەتەوەی کورد\n#زانا خێڵانی |\n1. 👁 ئینسکلۆپیدیای تۆمەتبارانی شاڵاوی ئەنفال لە باشووری کوردستان\n2. 👁 ئەنفال و جینۆسایدی گەلی کورد\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژگار کەرکوکی)ەوە لە: Jan 14 2022 9:05PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان عەلی)ەوە لە: Jan 14 2022 9:06PM باشترکراوە\n📕 فایلی PDF 1.0.1 221 KB 31 Jan 14 2022 9:06PM رۆژگار کەرکوکی


سه‌نغافوره ئه‌مساڵیش یه‌كه‌م بوو\nMuhamaden 27/03/2016 - 09:56 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵەكان\nبۆ ساڵی سێهەم لەسەر یەك سەنغافورە گرانبەهاترین شارە لەسەر ئاستی جیهانی و بەپێش هەرێمی هۆنگ كۆنگی چینی و زیوریخ و جەنێیڤ و پاریس دەكەوێت.\nبەپێی توێژینەوەیەكی گۆڤاری ئیكۆنۆمیست ئەنتڵیجنس یونیت، ” شاری لەندەن لەو ریزبەندییەی ئامادەیان كردووە بەپلەی شەشەم هاتووەو بەپێش نیویۆرك و لۆس ئەنجلیس دەكەوێت، كەهەردوو شارە ئەمەریكییەكە لەلیستی گرانبەهاترین شاری جیهانن”، هۆكارەكەشی بۆ بەرزبوونەوەی بەهای دۆلارە بەرامبەر دراوە بیانیەكانی دیكەی جیهان.\nئەوەی نیویۆركی ئەمەریكا بەدەستی هێناوە بەبەراورد لەگەڵ 2002 بەرزترین ئاستەو لەدوای ساڵی 2011 شەوە 42 پلە پێشكەوتووەو پاریسی پایتەختی فەرەنساش بەپلەی پێنجەم دیت و تاكە شارێكی ناوچەی یۆرۆیە لەنێو گرانبەهاترین 10 شاری جیهانی.\nهاوكات كۆپنهاگنی پایتەختی دانیمارك و سیئول پایتەختی كۆریای باشوور و ویلایەتی لۆس ئەنجلیسی ئەمەریكا بەیەكسانی پلەی هەشتەمیان كۆنترۆڵكرد.\nگۆڤارە ئابوورییەكە جەخت لەوەش دەكاتەوە ” شارە ئەوروپیەكان بەهۆی دابەزینی نرخی ئاڵوگۆری دراوی یۆرۆ، لەنێو ریزبەندەكە پاشەكشێیان كردووەو لەنێو ئەو لیستەشدا شارە ئاسیاییەكانن وەك تۆكیۆی پایتەختی ژاپۆن كەپلەی 11 مینی تۆماركردو ئەوساكای ئەو وڵاتە پلەی 14 مین بووە.\nیەكێك لەهۆكارەكانی دابەزینی ئەو شارە ژاپۆنیە بۆ بەرزبوونەوەی هەڵاساون و دابەزینی بەهای دراوی یەنە.\nلەبەرامبەریشدا سێ شاری ئاسیایی گرانبەهاترین 10 شاری جیهانیان تۆماركردووە كەئەوانیش بریتی بوون لە “سەنغافورە، هۆنگ كۆنگ و سیئۆل”.\nدەشڵێت ” ئەو شارە ئاسیاییانە لەرووی كاڵای بەكاربردنەوە گرانبەهاترین نرخیان هەیەو خزمەتگوزارییەكانی دیكەش بەبەراورد لەگەڵ شارە ئەوروپیەكان گرانبەیەكی بەرچاوی تۆماركردووە”.


بەردەوام بوونی دوژمنایەتییەکانی ئەمریکا لەگەڵ ئێران لە ژێر سێبەری مافی مرۆڤ - SAHAR KURDISH (Sorani)\nMar 15, 2019 12:05 Asia/Tehran\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە ڕاپۆرتی ساڵانەی خۆیدا سەبارەت بە باروودۆخی مافی مرۆڤ لە وڵاتانی جۆربەجۆری جیهان، دیسان بانگەشەی کرد باروودۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران گەلێک نالەبارتر بووە.\nئەمریکا لە راپۆرتی ساڵانەی خۆیدا بە بیانووی لێکدانەوەی باروودۆخی مافی مرۆڤ لە وڵاتانی جیهان، بە شێوەی یەکلایەنە ئەم پرسەی شی کردۆتەوە و لە چوارچێوی بەرەو پێشبردنی ئامانجەکانی خۆی مافی مرۆڤ پێناسە دەکات.\nئەوە لە کاتێکدایە کە لە بنەڕەتدا ڕاپۆرتی وڵاتێکی تایبەت نابێتە بنەما و پێوەر بۆ لێکدانەوەی باروودۆخی مافی مرۆڤ لە وڵاتانی دیکەدا. لەم نێوانەدا ئەمریکا کە خۆی سەرچەشنی بنپێ کردنی بەربڵاوی مافی مرۆڤ هەم لە ناوخۆی وڵاتەکەی خۆی و هەم لە دەرەوەی سنوورەکانی لە ناوچە جۆربەجۆرەکانی جیهاندایە، شیاوی ئەوە نییە کە سەبارەت بە باروودۆخی مافی مرۆڤ لە وڵاتانی دیکە بیر و ڕا دەرببڕێ.\nهەر لەم بوارەدا "بەهرام قاسمی" وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕۆژی پێنجشەممە لە کاردانەوە بە ڕاپۆرتی ساڵانەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا سەبارەت بە باروودۆخی مافی مەۆڤ لە ئێران وتی: دەوڵەتی ئەمریکا گەورەترین بنپێکەری بەربڵاوی مافی گەلی ئێران بووە و بە داسەپاندنی بایکۆتی نایاسایی، یەکلایەنە و واوەسنووری ئەوەی لە دەستی هاتووە بۆ پێشێل کردنی مافەکانی شاروومەندی ئێرانی ئەنجامی داوە.\nڕاستییەکەی ئەوەی کە چەمکی مافی مرۆڤ ئێستاکە وەکوو ئامرازێک بۆ ڕۆژاوا پێناسە دەکرێ بۆ ئەوەی لە ڕێگای ئەوەوە لە پرسە مافەوانییەکاندا سەیاسەتەکانی خۆیان جێبەجێ بکەن. ئەم ڕوانگەیە بەرامبەر بە پرسی مافی مرۆڤ بۆتە هۆی خۆوەردانی وڵاتانی رۆژاوایی لە کارو باری ناوخۆیی وڵاتانی دیکە لەوان ئێران.\nهاوکات لەگەڵ ڕەخنەی ئەمریکا لە باروودۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران پەرلەمانی ئەورووپایش ڕۆژی پێنجشەممە لە بڕیارنامەیەکدا باروودۆخی مافی مرۆڤ لە ئێرانی دایە بەر ڕەخنە و گازندەوە.\nپەرلەمانی ئەورووپا لە کاتێکدا لە ستراتژییەکی دووفاقیدا دەستی کردە ڕەخنە و گازندە گرتن لە سزا درانی چالاکانی مافی مرۆڤ لە ئێران کە ئەوا چەن مانگێکە لە بنی گوێچکەی پەرلەمانی ئەورووپادا لە شەقامەکانی فەرەنسا بە نالەبارترین شێوازی گونجاو و بە چەکی قەدەغەی (فلەش باڵ- Flash-Ball) خەڵکی ئاسایی وەبەر پەلاماری پۆلیس دەکەون و لەوم نێوانەدا چاو و ئەندامانی دیکەی جەستەی ناڕازییان زەبری قورسی لێ کەوتووە.\nبەردەوامیی داکۆکیی ڕۆژاوا بەتایبەت ئەمریکا لە شەڕنانەوەی هاوپەیمانی سەعوودی لە یەمەن، بایەخ نەدان بە کوژرانی دڕندانەی "جەماڵ خاشووقچی" رۆژنامەوانی ڕەخنەگر لە حکومەتی سەعوودی، قەڵاچۆ کرانی خەڵکی فەلەستین لە سێبەری داکۆکیی سیاسی و سەربازی لە زایۆنییەکان، تەنیا چەن نموونەیەک لە ستراتژی دووفاقیی ڕۆژاوا بەرامبەر بە مەسەلەی مافی مرۆڤ دێنە ئەژمار.\nکۆماری ئیسلامیی ئێران لەبەر ئەوەی سیاسەتێکی سەربەخۆی لە گۆڕەپانی نیودەوڵەتی گرتۆتە بەر، وەبەر ئەو شاڵاوی ئەو پەلامارە کەوتووە. بە واتایەکی دیکە مەسەلەی مافی مرۆڤ بووە بە بەستێنێک بۆ پڕوپاگەندەی ڕۆژاوا دژ بە ئێرانی سەربەخۆ. هەڵبژاردنی راپۆرتی تایبەت سەبارەت بە کاروباری مافی مرۆڤی ئیران و هەڵوێست نیشان دانی سیاسی لەم بوارەدا، هەر لەم چوارچێوەدایە.\n"محەممەد جەواد لاریجانی" بەڕێوەبەری ناوەندی مافی مرۆڤی دەزگەی دادی ئێران بە ئاماژە بەوەی کە ئێران سیاسەتێکی تەواو ڕوونی بەرامبەر بە مەسەلەی مافی مرۆڤ هەیە و ئەم سیاسەتەش بەرەوڕوو بوونەوەی پرسەکان لە ڕێگای تەعامولێکی ئەرێنی و بە شێوەی چالاکانە و وەڵام دانەوەیەکی بەردەوامە، وتی: کۆماری ئیسلامیی ئێران ئێستاکە ئەزموونی بێ وێنەی لە بواری مافی مرۆڤ بە دەست هێناوە.\nکۆماری ئیسلامیی ئێران لە سەر بنەمای ڕوانگەی ئیسلامی و مافەوانی لە چوارچێوی یاسای بنەڕەتیی خۆیدا پێبەند بە مافی مرۆڤە و ئەو مەسەلەیە پێناسە دەکات. ڕوانگەی مرۆیی ئێران بەرامبەر بە دەور و پێگەی ژنان لە کۆمەڵگە و دەورگێڕانیان لە گۆرەپانە جۆربەجۆرەکاندا لەوان گۆڕەپانی سیاسی و وەرزشی پیشاندەری ئەوەیە کە ئێران لە ئاراستەی بەهێزتر کردنی مافی مرۆڤ هەنگاو هەڵدەگرێ و لایەنگری تەعامولە بەڵام نەیاری خۆوەردانی ڕۆژاو و ئەمریکا لە کاروباری ناخۆیی خۆیەتی بە بیانووی بەرگری لە مافی مرۆڤ و بە هیچ لەونێ ناچێتە ژێر باری ئەو سیاسەتەی ڕۆژاوا.


ناوخۆی هەرێم لەبارەی ھاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی خوار مۆدێل 2019 بڕیار دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی ناوخۆی ھەرێم بڕیاری ھاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی خوار مۆدێل 2019 تاووتوێ دەكات، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی پۆلیسی ھاتووچۆی ھەرێمیش دەڵێت، ئەو بڕیارە لە عیراق جێبەجێكراوە و چاوەڕوان دەكەن لە ھەرێمیش جێبەجێ بكرێت.\nعەمید ئەسعەد كەریم وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی ھاتووچۆی ھەرێم لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، وەزارەتی ناوخۆی عیراق بڕیاریداوە، ڕێگە بە ھاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی خوار مۆدێل 2019 بدرێت، بۆ ئەو مەبەستەش وەزارەتی ناوخۆی ھەرێم ھاوردەكردنی 10 جۆر ئۆتۆمبێلی خوار مۆدێل 2019 تاووتوێ دەكات، بۆئەوەی وەك عیراق ڕێگە بەھاوردەكردنیان بدرێت.\nوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی ھاتووچۆی ھەرێم وتیشی، مەرج نییە ڕێنماییەكانی عیراق لە ھەرێم جێبەجێ بكرێن، بەڵام ھەوڵدەدرێت نزیك لە بڕیار و ڕێنماییەكانی عیراق لە ھەرێمیش ڕێگە بە ھاوردەكردنی ئۆتۆمبێل بدرێت و بۆ ھەر جۆرێكی ئۆتۆمبێل 2 ملیۆن دینار رسومات وەربگیرێت.\nئەمەش لە كاتێكدایە، لەئێستادا تەنھا ڕێگە بە ھاوردەكردنی مۆدێلەكانی (2019 و 2020 و 2021)، دەدرێت بۆ ھەموو جۆرەكانی ئۆتۆمبێل.\nعەمید ئەسعەد كەریم\nوەزارەتی ناوخۆی ھەرێم


کەرتی تەندروستی ڕادەستی بازرگانەکانی دەرمان دەکرێت – کوردی – RojNews.News\n19/08/2020 - 7:08:28 am\nلەپاڵ شکستهێنانی حکومەتی هەرێم لە تەواوی کەرتە خزمەتگوزارییەکاندا، کەرتی تەندروستی گشتیش هەرەسی هێناوە و ڕۆژ بە ڕۆژ نەخۆشخانە حکومییەکان پەراوێز دەخرێن و کارەسات و ڕووداوی نەخوازراو بەرۆکی هاوڵاتیان دەگرێت، لەبری چارەسەریش حکومەت بە بەرنامە ئەم کەرتە هەستیارە ڕادەستی بازرگانەکانی دەرمان دەکات، پەرلەمانتارێکیش دەڵێت: نەخۆشخانە گشتییەکان بوونەتە شێرپەنجە بۆ گیانی هاوڵاتییان.\nڕۆژانە هاوڵاتییان لە هەرێمی کوردستان بەهۆی نەبوونی پێداویستییە پزیشکییەکان و نەبوونی ئامێری پێویست، پزیشکی پسپۆڕ، دەرمان و خراپی نەخۆشخانە گشتییەکان دەبنە قوربانی، حکومەتی هەرێمیش هیچ پلان و بەرنامەیەکی ستراتیژی نییە بۆ چارەسەرکردنی ئەم دۆخە، نەک هەرئەوەندە، بەڵکو کارئاسانی بۆ برەودان بە کەرتی تەندروستی ئەهلی دەکات.\nبە گوێرەی بەدواداچوونە مەیدانییەکانی لیژنەی تەندروستی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان، بۆ نەخۆشخانە حکومییەکان، کەرتی تەندروستی گشتی (حکومی) لە هەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی چەندین کەموکوڕی و گەندەڵی ئاشکرا بووەتەوە، گرفتی سەرەکیش کەمی و خراپی بینای تەندروستییە، بۆ نمونە لە شارۆچکەی ئاکرێ، بۆ ٣٠٠ هەزار هاوڵاتی تەنها یەک نەخۆشخانەی حکومی هەیە، لە سنوری ئیدارەی گەرمیان، بۆ ٦٠٠ هەزار هاوڵاتی یەک نەخۆشخانەی حکومی هەیە، هەروەها لە شارەدێی بازیان مەترسی ڕووخانی بینای نەخۆشخانەکەیان هەیە و داوایان لێکراوە ئەو بینایە چۆڵ بکەن.\nبەگوێرەی بەدوادواچوونەکانی ڕۆژنیوز، نەبوونی دەرمان و پێداویستی پزیشکیی گرفتێکی دیکەی ئەم کەرتەیە لەناو زۆربەی نەخۆشخانە گشتییەکاندا، جگە لەوەی کێشەی پزیشکی پسپۆڕ و نەبوونی بەشی چاودێری ورد هەیە لە شار و شارۆچکەکاندا، هاوڵاتییان بۆ زۆربەی ڕووداوە لە ناکاوەکان و نەخۆشییە قورسەکان، ڕەوانەی ناوەندەکانی شار یاخود شارێکی دیکە دەکرێن.\nئەگەر سنووری ئیدارەی گەرمیان بە نموونە وەربگرین، بە گوێرەی پرۆژەی هەڵسەنگاندنی دۆخی تەندروستی گەرمیان کە لەلایەن یەكەی چاودێری خۆجێی گەرمیانەوە ئامادەکراوە، نزیکەی ٦٠٪ی نەخۆشەکانی گەرمیان، ڕەوانەی سلێمانی دەکرێن، ئەویش بەهۆی (کەمی پزیشک و پێداویستی پزیشکی، بینا، نەبوونی پزیشکی نیشتەجێی خولاو و پزیشکی نیشتەجێی دێرین، بوژانەوەی دڵ، چاودێری ورد و نەبەکام)، بەشێکی زۆری ئەو نەخۆشانەش کە حاڵەتەکەیان لە ناکاو بووە، لە ڕێگادا بۆ سلێمانی گیانیان لەدەستداوە.\nلە سنوری پارێزگای سلێمانی کە ٢٠ نەخۆشخانەی گشتی و زیاتر لە ١٥ نەخۆشخانەی ئەهلی تێدایە، بەگوێرەی بەدواداچوونەکانی ڕۆژنیوز، هاوشێوەی ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان، هاوڵاتییان بەدەست خراپی کەرتی تەندروستی و گرفتەکانی نەخۆشخانە گشتییەکانەوە گیرۆدەن.\nنەخۆشخانەی هیوای حکومی بۆ شیکاری خوێن و شێرپەنجە لە سلێمانی، جگە لە نەخۆشەکانی ناوخۆ تەنها لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، نزیکەی هەزار و ١٠٠ کەس لە پاریزگاکانی دیکەوە بۆ چارەسەر سەردانیان کردووە، لە کاتێکدا بەدەرنییە لە گرفتی کەمی دەرمان، بەوتەی یاد نەقشبەندی، وتەبێژی تەندروستی سلێمانی، نەخۆشخانەکە کێشەی بیناو کەمی دەرمانی هەیە و ژمارەی نەخۆشەکانی سەد بەرامبەری ڕابردوو زیادیانکردووە.\nسەرباری هەموو ئەمانەش، لە کاتێکدا هاوڵاتییانی هەرێم چاویان لەدەستی حکومەتی هەرێمی کوردستانە بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکان و پێشخستنی کەرتی تەندروستی، بە پێچەوانەوە حکومەت هیچ بەرنامەیەکی ستراتیژی بۆ پێشخستنی کەرتی تەندروستی پێنییە.\nلە ٩ی ئەم مانگەدا، بە بڕیاری وەزیری تەندروستی هەرێم، نرخی خزمەتگوزارییەکان لە نەخۆشخانە ئەهلییەکاندا بڵاوکرایەوە کە لە ئاستێکی بەرزدا بەسەر هاوڵاتیاندا سەپێنراون، بەجۆرێک کرێی شەوێک مانەوەی نەخۆش تیایاندا، بەبێ ئۆکسجین و چاودێری چڕ و ئامێری هەناسەدانی دەستکرد، بڕی ٥٠٠هەزار دینارە و بە خزمەتگوزارییشەوە نرخەکەی دەگاتە یەک ملیۆن و ٥٠٠هەزار دینار.\nلەم بارەیەوە شنۆ شەهید ئەشقی، ئەندامی لیژنەی تەندروستی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند: نەخۆشخانە گشتییەکان بوونەتە سەرچاوەیەکی دیکەی شێرپەنجە بۆ گیانی هاوڵاتییان، ئێمە تەواوی ئەم گرفت و کەموکورتییانەمان کردووە بە ڕاپۆرت و گەیاندوومانەتە سەرۆکایەتی پەرلەمان و لایەنی پەیوەندیدار کە حکومەت و وەزارەتی تەندروستییە بەڵام هیچ وەڵامێکیان نەبووە بۆ چارەسەرکردنی ئەو گرفتانە و بێباکن.\nئەو پەرلەمانتارە ئاماژەی بەوەشدا: دەرمان بەشێوازێکی نایاسایی دەگوازرێتەوە و بە شێوازێکی نا زانستی بەکاردەهێنرێت، لە کابینەی پێشووەوە چەندین جار حکومەت بەڵێنی بە ڕێکخستنکردنی بەکارهێنان و ئاڵوگۆڕکردنی دەرمانی داوە بەڵام تاکو ئێستا هیچ هەنگاوێکی جدییان بۆ نەناوە.\nشنۆ ئەشقی، ئەوەشی خستەڕوو: ئێمە ئەو پرسیارەمان ئاراستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان و وەزارەتی تەندروستی و حکومەتی هەرێمیش کردووە، بۆچی ئەو گرنگییەی کە بە نەخۆشخانە تایبەتەکان دەدرێت بە نەخۆشخانە گشتییەکان نادرێت، دەبینین ڕۆژانە هاوڵاتییان بەهۆی نەبوونی دەرمان و گرفتی دکتۆر و خراپی نەخۆشخانەکان گیانلەدەسدەدەن، دەبێت ئەمە ببێتە خاڵێکی وەرچەرخان و حکومەتی هەرێم بەرنامەی هەبێت و ئەو گرفتانە چارەسەر بکات.\nلە کۆتایشدا ئەو پەرلەمانتارە ئاماژەی بەوەدا: پێویستە کەرتی تایبەت تەواوکاری کەرتی گشتی بێت نەوەک نەخۆشخانە ئەهلییەکان بکرێنە جێگرەوەی نەخۆشخانە گشتییەکان، ناکرێت نەخۆشخانەی تایبەت بخرێتە خزمەتی کەسانی دەوڵەمەند و دەسەڵاتدار و هەژارەکانیش لە نەخۆشخانە گشتییەکاندا لەبەر نەبوونی دەرمان و پێداویستییە پزیشکییەکان و دکتۆری پسپۆڕ ڕۆژانە ببینین گیان لەدەست بدەن، ڕاستەوخۆ ئەمەمان بە وەزارەتی تەندروستیی وتووە و پێمان وتوون نابێت بازرگانی بە گیانی خەڵک و بە کەرتی تەندروستییەوە بکرێت چیتر.\n“ئاشکراکردنی گەندەڵی دەسەڵاتداران هۆکاری دەستگیرکردنی ڕۆژنامەنووسانە”\n"ئاشکراکردنی گەندەڵی دەسەڵاتداران هۆکاری دەستگیرکردنی ڕۆژنامەنووسانە"


سەدان پەنابەری فینلەندا بەرەوە سوید دێن\nچەندین پەنابەر کە لە فینلاندا داواکانیان پەسەند نەکراوە بەنیازن بەرەو سوید بەڕێ بکەون.\nنور داود وتەبێژی ئەو گرووپە پەنابەرە دەڵێت، ژمارەی ئەو کەسانە دەگاتە نزیکەی هەزار کەس ڕەنگە زیاتریش. کە بەنیازن لە سەرەتای مانگی داهاتوو واتا سێپتەمبەر بەرەو سنووری نێوان سوید و فینلاندا واتا هاپاراندا بە دیوی سویددا و تۆرنێۆ بە دیوی فینلاندادا بەرێ بکەون.\nئەو پەنابەرانە بەنیازن سەرەتا دانووستانێک لەگەڵ پۆلیسی سنووری نیوان ئەو دوو وڵاتە بکەن تا دواتر بە پێ بێنە نێو خاکی سویدەوە و خۆیان بگەیەننە دەستگە پەیوەندیدارە سویدییەکان.\nوتەبێژی ئەو پەنابەرانە هەروەها دەڵێت بەم شێوەیە دەمانەوێت ناڕەزایی بەرامبەر سیاسەتی کۆچی فینلاندا دەربڕین کە ئەو پەنابەرە عێراقییانەی داواکانیان پەسەند ناکرێت دیپۆرتیان دەکاتەوە. بەو هیوایەشن کە لە سویددا مافی پەنابەریی وەربگرن.\nجێی باسە ئەم زانیارییانە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و ڕۆژنامە فینلاندییەکاندا بڵاو بۆتەوە و گوایا زۆرینەی ئەو پەنابەرانە عێراقین.\nلیسا دانلینگ بەرپرسی مێدیا لە دەستگەی کۆچ دەڵێت ئەو زانیارییانەمان بدەست گەشتووە و لێیان دەکۆڵینەوە\nبەرپرسی میدیا لەدەستگەی کۆچ هەروەها دەڵێت دۆسییەی هەر کەسێک بەجیا کاری لەسەر دەکرێت و بەپێی ڕێساکانی بەیاننامەی دەبلین ئەو کەسەی لە فینلاندا داوای مافی پەنابەریی کردووە گەر بێتە سوید دەگەڕێندرێتەوە بۆ فینلاندا.\n1767 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nمیوانی سه‌رهێڵ: 51\nکۆی سه‌ردان: 16769105


ئه‌ركی هه‌ریه‌ك له هه‌رێم و به‌غدا له‌پرسی دابینكردنی موچه و خه‌رجیه‌كانی هه‌رێم، پرسی خه‌رجكردنی موچه‌ی موچه‌خۆرانی هه‌رێم ڕاسته‌وخۆ له‌لایه‌ن به‌غداوه، ئه‌و دو ته‌وه‌ره سه‌ره‌كیانه‌ن كه له‌م وتاره‌دا به‌كورتی سه‌رنجیان ئه‌خه‌ینه سه‌ر:\nعیراق خۆی به‌درێژایی ساڵانی ڕابووردوو هه‌ر به پشتبه‌ستن به‌قه‌رزو یه‌ده‌گی نه‌ختی توانیویه‌تی موچه‌و خه‌رجیه‌كانی دابین بكات، چونكه هه‌میشه بودجه‌كه‌ی به‌كورتهێنان ئاماده‌كردوه‌وه‌و به‌قه‌رزكردن كورتهێنانه‌كه‌ی پڕكردوه‌ته‌وه، قه‌رزو یه‌ده‌گیش به‌هه‌مو شیوه‌یه‌ك له‌ده‌ره‌وه‌ی هاوكێشه‌ی به‌شداریكردنی نه‌وت و داهات و پشكی بودجه‌ن و پێویسته به‌بێ مه‌رج هه‌رێم لێیان سودمه‌ند بێت، ئێمه ئه‌وه‌مان به‌درێژی له‌وتارێكی تردا ڕونكردوه‌ته‌وه ( بڕوانه https://www.kurdistan24.net/so/opinion/8e1e758c-63f5-4208-9a0a-044f0df52c5e )نه‌ك هه‌ر ته‌نیا هه‌رێم و به‌غدا، به‌ڵكو ته‌واوی ئه‌و ده‌وڵه‌ته ده‌وڵه‌مه‌ندو پێشكه‌وتوانه‌ی كه ڕوبه‌ڕوی كورتهێنانی دارایی ده‌بنه‌وه به‌بێ پشت به‌ستن به‌قه‌رزی گشتی و یه‌ده‌گی نه‌ختی ناتوانن كورتهێنانه‌كانیان پڕبكه‌نه‌وه‌و پاره‌ی پێویست بۆ خه‌رجیه‌كانیان دابین بكه‌ن.\nجگه له ڕێگریه ده‌ستوریه‌كان، زه‌مینه‌ی واقیعی و ڕێگریه دارایی و كارگێڕیه‌كانیش هیچ كات ڕێگه به‌كارێكی له‌و شێوه‌یه ناده‌ن. دابه‌شكردنی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران پرۆسه‌یه‌كی دینامیكیه و وه‌ك دابه‌شكردنی مینحه و مووچه‌ی نه‌گۆڕی هه‌ندێ چین توێژی تر نییه، تاكو بتوانرێت له‌ڕێگه‌ی كارتی زیره‌كه‌وه ته‌نها به‌ته‌مویلكردنی بانكه‌كان دابه‌ش بكرێت، كاره‌كه ته‌نها به‌كردنه‌وه‌ی هه‌ژمارێكی بانكی بۆ فه‌رمانبه‌ران كۆتایی نایه‌ت وه‌ك هه‌ندێك باسی ده‌كه‌ن.\nبێگومان بانكه‌كان هیچ كات به‌سه‌رمایه و كاشی به‌رده‌ستی خۆیان ئاماده نین مووچه بده‌ن، به‌ڵكو ده‌بێت له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی دارایی عیراقه‌وه پاره‌دار بكرێن،\nئایا به‌غدا مانگانه ئاماده‌یه لانی كه‌م هه‌شت سه‌د ملیار دینار له‌وه‌زاره‌تی درایی عیراقه‌وه له رێگه‌ی بانكه‌كانه‌وه بگوازێته‌وه سه‌ر هه‌ژماری موچه‌ی موچه خۆرانی هه‌رێم؟\nئایا به‌غدا له‌ڕێگه‌ی گه‌نجینه‌و فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمه‌وه ئه‌و كاره‌ده‌كات؟\nبۆ خه‌رجكردنی موچه مانگانه ده‌بێت وه‌زاره‌تی دارایی به‌غدا ڕه‌زامه‌ندی بدات، فه‌رمانگه‌كان لیستی موچه‌كانیان بنێرن بۆ گه‌نجینه‌كان بۆ وردبینی، له‌سه‌ر بنه‌مای لیستی وردبینیكراوی هه‌رفه‌رمانگه‌یه‌ك چه‌ك و نووسراوی ته‌مویل و فه‌رمانی خه‌رجكردنی مووچه بۆ بانكه‌كان بنێردرێت. بێگومان لیستی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران لیستێكی گۆڕاوه و مانگانه گۆڕانكاریی زۆری تێدا ده‌كرێت.\nئایا گه‌نجینه‌كان و وه‌زاره‌تی دارایی به‌غدا دان به‌و گۆڕانكارییا‌نه‌دا ده‌نێن كه فه‌رمانگه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم ئه‌نجامی ده‌ده‌ن؟\nیان ده‌بێت بۆ هه‌موو دامه‌زراندن و گواستنه‌وه و سه‌رمووچه‌و موڵه‌ت و گه‌ڕانه‌وه و گۆڕانكاریی ده‌رماڵه و هه‌رگۆڕانێكی تر بۆ هه‌ر فه‌رمانبه‌رێك ره‌زامه‌ندیی به‌غدا وه‌ربگیرێت، ئه‌ی لێره‌دا ڕۆڵ و پێگه‌و بوونی حكومه‌تی هه‌رێم چۆن لێك بدرێته‌وه.


پاریس له هۆتێلێكی تایبه‌ت له‌گه‌ڵ زێدان كۆبووه‌وه\nKurdistan24 هه‌ولێر 15:42 2021/11/25\nجیهان پۆچیتینیۆ زیدان پاریس سانجێرمان مانچێسته‌ر یونایتد\nکارگێری یانەی پاریس سانجێرمانی فەرەنسا، لە هەوڵی رازیکردنی زینەدین زیداندایە بۆ وەرگرتنی پۆستی راهێنەرایەتی یانەکەیان.\nرۆژنامەی لۆپارزینی فەرەنسی بڵاویکردەوە، بەم دواییە هەر یەکە لە لیۆناردۆ بەرێوەبەری وەرزشی و ژان کلو بلان بەرێوەبەری شازادەکان، لەگەڵ زینەدین زیدان راهێنەری پێشووی یانەی ریال مەدرید کۆبوونەتەوە، بۆ ئەوەی رازی بکەن ببێتە راهێنەری یانەکەیان، بەڵام ناوبراو هیچ وەڵامێکی روونی بۆ ئەو دوو بەرپرسەی شازادەکان نەبووە.\nسەرچاوەکە هێمای بۆ ئەوەش کردووە، هۆکاری بێ دەنگی زیزۆ بەرامبەر داواکەی یانەی پاریس سانجێرمان ئەوەیە، ئەو راهێنەرە ئارەزوو دەکات لە داهاتوو ببێتە راهێنەری هەڵبژاردەی وڵاتەکەی، هەربۆیە ئامادەنەبووە ببێتە راهێنەری یانەی مانچێستەر یونایتدی ئینگلیزیش.\nبه گوێره‌ی راپۆرته هه‌واڵه‌كان پاریس سانجێرمان پلانی وایه كه زینه‌دین زیدان بۆ ئه‌م وه‌رزه بكاته راهێنه‌ری یانه‌كه‌ی، به رێككه‌وتنیش پۆچیتینیۆ رازی بكات ئه‌ركی راهێنه‌رایه‌تی یانه‌ی مانچێسته‌ر یونایتد وه‌ربگرێت.\nنوێنه‌ری تایبه‌تی پوتن سه‌ردانی هه‌رێمی كوردستان ده‌كات\nڤیدیۆ.. زریان و ره‌شه‌بایه‌كی به‌هێز و تۆقێنه‌ر روو له توركیا ده‌كات\nبه ڤیدیۆ.. چركه‌ساتی ته‌قینه‌وه و په‌لاماره‌كه‌ی ماڵی كازمی ببینه\nكوردستان24 ده‌قی ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه له په‌لاماره‌كه‌ی سه‌ر ماڵی كازمی بڵاوده‌كاته‌وه


سیامه‌ندی زیندان به‌سه‌رهاتی خۆی ده‌گێڕێته‌وه – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » سیامه‌ندی زیندان به‌سه‌رهاتی خۆی ده‌گێڕێته‌وه\nراكێشان به‌دوای ئۆتۆمبێلدا\nسیامه‌ندی زیندان كه ناوی ته‌واوی (سیامه‌ند تاهیر محه‌مه‌د گه‌نجی)یه، ساڵی 1989 له‌لایه‌ن ئیستخباراتی به‌عسه‌وه له شاری كه‌لار ده‌ستگیرده‌كرێت و وه‌ك سه‌دان تێكۆشه‌ری دیكه ده‌خرێته ژێر جۆره‌ها ئه‌شكه‌نجه‌ی سه‌خته‌وه، شاهێدی چه‌ندان چیرۆكی خه‌مناكی نێو ده‌زگا داپڵۆسێنه‌ره‌كانی رژێمی به‌عسه.\nئه‌م تێكۆشه‌ره ساڵی 1967 له گوندی (حاجی خه‌لیل)ی ده‌شتی بنكوره‌ی سه‌ر به‌قه‌زای خانه‌قین له دایكبووه، تا قۆناغی شه‌شه‌می زانستی خوێندووه له‌كه‌لار، به‌ڵام به‌هۆی كاری رێكخستن و ده‌ستگیركردنیه‌وه، نه‌یتوانیوه درێژه به‌خوێندن بدات.\nسه‌باره‌ت چوونه ناوكاری سیاسییه‌وه، بۆخۆی وتی: رۆژی 19/2/1983 په‌یوه‌ندیمكردووه به رێكخستنه‌كانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه‌وه له ناوچه‌ی یه‌كێتی شۆڕشگێڕان له كه‌لارو لێپرسراوی به‌شێك له (هێڵی شه‌هیدشوان گه‌رمیانی) بووم.\nوتیشی: رۆژی 22/10/1989 له گه‌راجی به‌غدا له گه‌ڕه‌كی (بنگرد)ی قه‌زای كه‌لار سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌ی ئاسۆ بووم، كاتێكم زانی مه‌فره‌زه‌ی ئیستخبارات چوارده‌وریانگرتم و ده‌مانچه‌یان خسته بناگوێمه‌وه‌و وتیان نه‌جوڵێی، سواری ئۆتۆمبێلی مه‌ده‌نیان كردم له جۆری (جێب قیاده)، دوای كه‌مێك رۆیشتن دایانبه‌زاندم و خستیانمه ئۆتۆمبێلێكی تر له‌و جۆره‌ی پێی ده‌ڵێن مێك زه‌مینی، به ده‌مدا ڕایانكێشام و به پێوه چوونه سه‌ر پشتم تا گه‌یشتینه باره‌گای ئیستخبارات له قه‌زای خانه‌قین.\nئه‌وئاماژه‌ی بۆ تۆمه‌تێك كرد كه درابووه پاڵی، خۆفرۆشێك كاسێتێكی ده‌نگی ده‌دات به رژێمی به‌عس گوایا ئه‌وه سیامه‌نده له دوای ئه‌نفال قسه بۆ هه‌ڤاڵه‌كانی ده‌كات و داوایان لێده‌كات درێژه به‌كاری شۆڕشگێڕانه بده‌ن، ئیتر به‌وهۆیه‌وه ده‌ستگیرده‌كرێت و ده‌خرێته ژێر ئه‌شكنجه‌وه، به‌ڵام له راستیدا كاسێته هی ئه‌و نه‌بووه و له لێكۆڵینه‌وه‌شدا، نكوڵی لێكردووه.\nله باسی جۆره‌كانی ئه‌شكه‌نجه‌شدا گێڕایه‌وه كه له ماوه‌ی هه‌شت ڕۆژدا له خانه‌قین به‌چه‌ندین جۆر لێكۆڵینه‌وه‌و ئه‌شكه‌نجه‌ی له‌گه‌ڵ به‌كارهێنراوه، وه‌ك: هه‌ڵواسین به پانكه‌وه، سوتاندنی جه‌سته‌ی به كاوێ، به‌ڵام وه‌ك خۆی ده‌ڵێت له هه‌مووی سه‌ختر ڕاكێشانی بووه به‌دوای ئۆتۆمبێلدا به‌چاوی به‌ستراوه‌وه، به‌هۆی ئه‌شكه‌نجه‌ی سه‌ختیشه‌وه دووجار له زیندانه‌كانی خانه‌قین و به‌غدا تووشی خوێنبه‌ربوون (نه‌زیف) بووه.\nپاشان وتی: رۆژی 30/10/1989 له خانه‌قینه‌وه بردیانمه شاری كه‌ركوك و له نێو ژوورێكی تاكه كه‌سی یه‌كمه‌تری زیندانی كرام، سه‌رنجمدا له سه‌ر دیواركه، كه‌سێك ناوی خۆی به‌خوێن نوسیبوو (سه‌ڵاح حه‌مه‌ی عه‌له گیان)، به‌داخه‌وه ئه‌وكه‌سه له سێداره‌دراو ته‌رمه‌كه‌شی نه‌درایه‌وه به كه‌سوكاره‌كه‌ی.\nوتیشی: له كه‌ركویش لێكۆڵینه‌وه‌م له‌باره‌ی كاسێته‌كه‌وه لێكرا، به‌ڵام دیسان نه‌م سه‌لماندو ره‌تمكرده‌وه.\nله به‌شێكی دیكه‌ی دیداره‌كه‌دا وتی: رۆژی دواتر، واتا له 31/10/1989 له‌گه‌ڵ دوو زیندانی دیكه به‌ناوه‌كانی برایم حاجی مه‌جید و حامد عه‌بدولاحید ڕه‌وانه‌ی شاری به‌غدا كراین و براینه ئیستخباراتی گشتی و خستیانینه شوعبه‌ی ژماره پێنج كه تایبه‌ت بوو به زیندانیانی سیاسی، ئه‌ندامێكی ئیستخبارات كه ناوی فه‌یسه‌ڵ بوو خه‌ڵكی كه‌لار بوو، پێی وتم: (مه‌ترسه، ئه‌مه ژووری ژماره پێنجه و هی له سێداره‌دان نییه).\nله به‌رئه‌وه‌ی هه‌ردووكمان خه‌ڵكی كه‌لار بوین، ئیستخباراته‌كه هه‌ست و سۆزی بۆم جوڵا، كه بردمی بۆ ژووره‌كه‌ش روویكرده زیندانییه‌كان و به زمانێكی تایبه‌ت پێی وتن: ئه‌م كوڕه لێره ده‌بێت، نان و ئاوی بده‌نێ و جێگه‌ی بكه‌نه‌وه، ئیتر زیندانییه‌كان زۆر ترسان و وایانزانی سیخوڕی به‌عسم و به فیڵ گرتوویانم، به‌ڵام دوای چه‌ند سه‌عاتێك كه خوێن و شوێنه‌واری ئه‌شكه‌نجه‌یان له‌سه‌ر جه‌سته‌م بینی، لێم نزیك بوونه‌وه‌و زانیان كادیری ڕێكخستنی یه‌كێتیم.\nله به‌شێكی دیكه‌ی گێڕانه‌وه‌كانیدا سیامه‌ندی زیندان ئاماژه‌ی به چه‌ند ناوێك كرد كه له‌زیندان ناسیونی، وه‌ك: جه‌نگی ڕه‌سوڵ-خه‌ڵكی ڕانیه و زه‌ینڵ سه‌مین باخه‌وان- خه‌ڵكی كفری و ئه‌حمه‌د بازۆكه كادیرو فه‌رمانده‌ی حیزبی شیوعی كوردستان-خه‌ڵكی كه‌لار و ڕه‌سوڵ بۆسكانی و نه‌سروڵاسورچی و وتیشی: ئه‌م كه‌سانه خۆڕاگر و قاره‌مانی نێو زیندانه‌كان بوون.\nسه‌باره‌ت له ئه‌شكه‌نجه‌دان له به‌غدا وتی: شوێنێك هه‌بوو پێیان ده‌وت ( سه‌لامه وه‌ته‌نی)، بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی زیاتر له‌سه‌ر كاسێته‌كه، بردیانمه ئه‌وێ، به‌س سه‌ره‌تا من نه‌مده‌زانێ بۆ كوێم ده‌به‌ن، خستیانمه ناو ئۆتۆمبێلێكی داخراوو و هه‌ردوو ده‌ستم كه‌له‌پچه‌كران، دوو ئیستخبارات له‌ودیوی په‌نجه‌ره‌ی ئۆتۆمبێله‌كه قسه‌یان ده‌كردو و گوێم لێبوو وتیان بۆ له‌سێداره‌دانه، ئیتر ترسێكی ئێگجار گه‌وره‌م لێنیشت، چونكه پێشتر چه‌ند هه‌ڤاڵێكم ده‌ستگیر كرابوو و گومانم كرد له‌ژێر لێدان و ئه‌شكه‌نجه‌دا ئیعترافیان له‌سه‌رم كردبێت.\nگه‌یشتینه جێ و دوای چه‌ند سه‌عاتێك ده‌ستكرایه‌وه به لێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر كاسێته‌كه، ئیتر ئاسوده‌بووم كه هیچ ئیعترافێك له ئارادا نییه، دیسان ئه‌شكه‌نجه‌و ئازاردان ده‌ستی پێكرده‌وه تا ئێواره، منیش هه‌ر نكوڵیم ده‌كرد، دوای ئه‌وه گێڕایانمه‌وه بۆ شوعبه‌ی ژماره پێنج تا رۆژی 12/12/1989 له‌وێ مامه‌وه.\nئه‌م تێكۆشه‌ره به‌ر له‌وه‌ی ده‌ستگیربكرێت نه‌شته‌رگه‌ریی گورچیله‌ی بۆ كرابوو، به‌ڵام له‌ژێر ئه‌شكه‌نجه و هه‌ڵواسیندا برینه‌كه‌ی كرابۆوه سكی هه‌ڵدڕا بوو، بۆیه هاوڕێكانی ناو زیندانیی به ناچاری داوا له سه‌ربازێك به‌ناوی ( عه‌ریف خزیر) ده‌كه‌ن به‌هانای سیامه‌نده‌وه بچێت، ئه‌و سه‌ربازه شاره‌زای په‌رستاری بووه، ئه‌ویش ڕه‌زامه‌ندی پیشانده‌دا به‌و مه‌رجه‌ی ناوی نه‌به‌ن و ئاشكرا نه‌بێت، ئیتر سه‌عات یه‌كی شه‌و سه‌ربازه‌كه ده‌چێته ژووره‌وه‌و به ده‌رزی و مه‌چیر 12 ته‌قه‌ڵ له سكی ده‌دات و برینه‌كه‌ی بۆ ده‌دوورێته‌وه.\nسه‌باره‌ت به كاتی دادگاییكردنیش وتی: له نێوان 12/3/1990- 9/4/1990 دووجار له دادگای ئه‌لسه‌وره له به‌غدا دادگایی كراین، من سزای 15 ساڵ زیندانی و برایمی حاجی مه‌جید سزای 10 ساڵ زیندانی دراین به ماده‌ی 175ی یاسای سزادانی عێراقی.\nدوای بینینی جۆره‌ها ئه‌شكه‌نجه‌و ئازارو مانه‌وه‌ی زیاتر له دوساڵ له زیندانی به‌عسی داگیركه‌ردا، هه‌ڤاڵ سیامه‌ند له‌گه‌ڵ دوو كه‌سی تر به‌ناوه‌كانی (به‌همه‌ن برایم عه‌باس كه‌لاری و شێروان شه‌قڵاوه‌یی) به‌ر لێبوردنی گشتی ده‌كه‌ون و له رۆژی 26/12/1991 ئازاد ده‌كرێن.


بۆنی خواردن كێشت زیاد دەكات\nرەنگە بۆ زۆرێك هەواڵێكی كتوپڕ بێت، بەتایبەتی بۆ ئەوانەی حەزیان بە خواردنە، بەوەی بۆنی خۆراك كار دەكاتە سەر كێشی لەش، واتە بە هاوشێوەی ئەوەی بۆنی خۆراك كار دەكاتە سەر خواستی خواردن، ئەوە رۆڵی هەیە لە زیادبوونی كێش بەپێ پێویستكردن بۆ خواردنی خۆراك. وەك چەند توێژینەوەیەكی نوێ دەریان خستووە.\nبەپێی توێژینەوەیەكی بەریتانیایی كە لە زانكۆی پۆرتسمۆس لە ئینگلتەڕا ئەنجام دراوە و باسی پێوەندیی هەستی بۆنكردن بە زیادبوونی كێشی لەش دەكات و دەری خست كە ئەو هەستەوەرە لە هۆكارە سەرەكییەكانی زیادبوونی كێشی لەشە.\nتوێژەران لەو بارەوە دەڵێن، هەرچەند هەستی بۆنكردن لای مرۆڤ بەهێزتر بێت، هەستیكردن بە برسیەتی زیاتر دەبێت و ئەوەیش دەبێتە هۆی زیادبوونی كێشەكەی، بەتایبەتی كاتێك ئەو خۆراكەی دەیخوات بە كالۆری دەوڵەمەند بێت.\nتوێژەران هۆكاری ئەوەیان بۆ پێویستی مرۆڤ بە بۆنكردنی خۆراك هەیە بەر لە تامكردنی، چونكە چەشتنی خۆشی خۆراك 75%ی بۆ بۆنەكەی دەگەڕێتەوە، ئەوەی زانراوە كە هەستكردنی بە بۆنی خۆراك و خواردنەوەكان خواستنی خواردن لای مرۆڤ دروست دەكەن، بۆیە كەسانێك بە تایبەتی ئەوانەی نەخۆشن واز لە خواردن دێنن بەهۆی لاوازیی هەستی بۆنكردن وەك ئەوەی لەكاتی تووشبوون بە ئینفلەوەنزا تووشی دێینەوە. زیاتر لەوەیش هەستی بۆنكردن بەتەنیا نابێتە هۆی فەشەلهێنان بە ریجیم، بەڵكو بیركردنەوە لە خواردن كە خواستی خواردن زیاد دەكات هۆكارەێكی ترە.


ھێزا نەرم سەرۆک نێچیرڤان بارزانى وەک نمونە – Sibehî سبەھی\nBergeh Kurdistan On 28/05/2022 / نڤیسار\nسوفت پاوەر یان ھێزا نەرم پشتی ب دوماھی هاتنا شەرێ سار بوویە چەمکەکێ سەرەکی د سیاسەتا دەرڤە یا پرانیا وەلاتان دا، ب تایبەتی د وان وەلاتان و ھەرێمان دا یێن کو دڤێن ھەژمونا خوە یا سیاسی، ئابوری، کلتوری و ھتد…. ب بێی بکارئینانا ھێزێ و سەربازان و ب کێمترین زیان ب سەر کاراکتەرێن دی دا ب سەپینن.\nھێزا نەرم وەک دەستەواژە یان چەمک بو ئێکەم جار ژ لایێ جوزێف نای پروفیسور و ھەلگرێ براواناما دکتورایێ ب زانستێن سیاسی ل سالا ١٩٩٥ ێ پشتی ب دوماھی هاتنا شەرێ سار یێ ب کارئینای د پەرتوکا Buond to lead.\nئێدی ئەڤ زاراڤە یێ بویە جھێ بایەخ و کارپێکرنێ د پەیوەندیێن ناڤدەولەتی دا.\nد نوکە دا جیھان ب گشتی د قوناغەکا نە ئارام و ئالوز دا دەرباز دبیت، سەرەرایی ئالوزی و پەڤچونێن سەربازی و گەفێن بەزاندنا سنوران تاکو گەھشتیە رادێ بکارئینانا چەکێ قەدەغەکری، روژھەلاتا ناڤین ب گشتی و عێراق ب تایبەتی کەفتیە ژێر کاریگەریێن شەرێ روژھەلات و روژئاڤا ژ بەر ستراتیژییا جوگرافییا وێ و بوشاییا ئەمنی و سیاسى.\nھەرێما کوردستانێ وەک ھەرێمەکا فەدەرال کو دانپێدان پێ ھاتیە کرن د دستورێ عێراقێ دا و کارپێدھێتە کرن ل ناڤخو و دەرڤەیا عێراقێ د نوکە دا ل ژێر فشار و کاریگەریێن زورن ژ روویێ ھەرێمی و ناڤدەولەتی ڤە کو کوردستان بنگەھەکێ گرنگێ ستراتیژییە د سیاسەتا جیھانی دا ب تایبەت ژ روویێ جۆگرافی و سامانێن وێ یێن سروشتی ڤە، لەورا ڤێ چەندێ باندورەکا ب ھێز ئێخستیە سەر لایەنێن سیاسی یێن ھەرێما کوردستانێ و ھەر بەرەیەک و زلھێزەک ل دویڤ بەرژەوەندیا خوە مایتێکرنێ د ناڤخوەیا کوردستانێ و ب رێڤەبرنا ھەرێما کوردستانێ دا بکەن.\nب ڤێ چەندێ لایەنێن سیاسی یێن ھەرێما کوردستانێ ل سەر چەند بەرەیێن جودا دابەش بوینە و لێکترازانەک پەیدا بویە کو بویە ئەگەر ھێزێن کوردی ل بەغدایێ ئێکگوتار نەبن یان بەربەرستا بو ئێک ب دانن د حکومەت و دەستھەلاتا ھەرێما کوردستانێ دا کو خوە ب رێڤەبرن یان پەیدابون و سەقامگیری و ژ دایکبوونا قەوارێ ھەرێما کوردستانێ مەزنترین دەستکەفتە د دیرۆک و مێژویا مللەتێ کورد دا.\nد ڤێ قوناغێ دا تاکە چارەسەر و تاکە رێک بو ھەڤسەنگیا ھێزێ ژبو پاراستنا قەوارەیێ ھەرێما مە یا سەربەخوە\nمە پێتڤی ب ھێزەکا نەرم ھەیە ژبو ناڤخوەیی و دەرڤەیا ھەرێما کوردستانێ کو کارەکتەرەکێ ژیر و کارێزما ب ڤی رولی راببیت. مە دیت ھەر ژ پشتی روودانێن ١٦ ئۆکتۆبەرێ پشتی گڤاشتن و ژ ھەمی لایەکی ڤە ھەرێما کوردستانێ ب قەوارە و ھەتا خەلکێ کوردستانێ کەفتیە د مەترسیەکا ئێکجار زور ڤە ژ لایێ حکومەتا عێراقێ و چەند لایەنێن دەورو ڤە.\nNêçîrvan Barzanî serokê Herêma Kurdistanê\nکارێزمایەک و سەرکردەیەکێ کورد د ڤێ قوناغا ھندا ھەستیار دا بو ئومێدەک ژ بو رزگارکرنا قەوارێ ھەرێما کوردستانێ و خەلکێ کوردستانێ و ئەو دەرگەھ ڤەکرن یێن کو ژ ھەمی لایەکی ڤە ل سەر ھەرێما کوردستانێ ھاتینە گرتن و خوە گەھاندە ئەورۆپایێ و ب سیاسەت و دپلوماسیەتا خوە یا ژیرانە ل فرەنسا پێشوازیەکا شاھانە بو ھاتە کرن و د وێ سەرەدانێ دا سەروکێ فرەنسایێ دگەل چەندین سەرکردێن روژئاڤا رازیکرن ئێدی عێراق و دارودەستێن وێ دەست ژ ھزرا شوفینی و ھێزا سەربازی و سزادانا خەلکێ کوردستانێ ب راگرن کو داخوازا سروشتیترین مافێ خوە کری کو ئازادی و سەربەخویی بیت ئەڤە باجا وێ بیت، بێگومان یا ب ساناھی نینە د قوناغەکا ھوسا ھەستیار دا بشێی بەلانسا ھێزێ بگوهری و ب ھێزا نەرم پەیرەو بکەی دگەل زلھێزێن جیھانێ و سەرکەفتنێ تێدا بینی، دیسان پەیرەوکرنا ھێزا نەرم د چارچوڤە و کارنامەیا سەروکێ ھەرێما کوردستانێ دا بو دەرڤە و ناڤخوەیا عێراق و ھەرێما کوردستانێ بویە دیفاکتویەک ھەمی لایەک دانپێدانێ پێ دکەن.\nنێچیرڤان بارزانی ب ھێزا نەرم شیا د سەرەدانێن فەرمی دا ل تورکیێ، ئەورۆپا و ئیرانێ ئالایێ کوردستانێ بۆ بھێتە ھەلاویستن. چەندین جاران شیایە ھێزێن سیاسی ل سەرئێک مێزا گفتوگویێ کومڤەکەت. گرێکێن سیاسی یێن ماینە گرێدای ناڤبەرا لایەنێن سیاسی دا ڤەبکەتە ڤه.\nچونا وی بۆ سلێمانیێ و روونشتن دگەل ھەمی لایەنێن سیاسی ژبۆ چارەسەری و ئارامکرنا لایەنێن سیاسی و لێکنێزیکرنا وان وگەشبینیا ھەمی لایەنێن سیاسی ب وێ گەرا سەرەدانان سالوخەت و بنەمایێن ھێزا نەرم ل دەڤ سەروک نێچیرڤان بارزانی دیار دکەن.\nگەلەک جاران د پێشھاتێن مەترسیدار دا شیایە ب ھێزا نەرم و باوەری و لێھاتیا وی یا ب ھێز د پەیوەندیێن دپلوماسی دا ل سەر ئاستێ تاکی و ناڤدەولەتی بەلانسا براگریت و ھەڤسەنگیا ھێزێ پەیدا بکەت ب کێمترین زیان .\nب دیتنا من، کارێزمایەک و سەرکردەک کو پەروەردەکریێ جەنابێ سەرۆک مەسعود بارزانی بیت و درێژەپێدەرێ رێبازا جەنابێ وی بیت دێ شێت ب لێزانانە و ل سەر خوە ب رێیا ھێزا نەرم ھەرێما کوردستانێ گەھینیتە ئارمانجێن مەزن و دێ بیتە سەرچاوەیێ ئاشتی و سەقامگیریا سیاسی و جڤاکی د ھەرێما کوردستانێ دا کو رەنگڤەدانا وێ ل ناوچەیێ ب گشتی ڤەدەت و ب تایبەت ل پارچێن دی یێن کوردستانێ، لەورا گرنگە خەلک و ھەمی ھێزێن سیاسی پشتەڤان بن ژبو خزمەتکرن و ئایندێ کوردستانێ .\nمفا هاتیە وەرگرتن ژ چاڤکانیێن ئەکادیمی سەبارەت ب هێزا بەرم


فڕه‌نسا؛ ژێرئاوكه‌وتنی به‌له‌مێك مردنی 27 كۆچبه‌ری لێكه‌وته‌وه\nته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبێلێكی بۆمبڕێژكراو ژماره‌یه‌ك كوژراو و برینداری لێكه‌وته‌وه\nبه‌های دراوه‌كان له بازاڕه‌كانی هه‌رێمی كوردستان\nپۆلیسی فڕه‌نسا ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه، مردنی 27 (بیست و حه‌وت) كۆچبه‌ری ڕاگه‌یاند، كه هه‌وڵیاندابو له كه‌ناراوه‌كانی فڕه‌نساوه به‌شێوه‌سه‌كی نایاسایی بچنه ناو خاكی بریتانیاوه.\nپۆلیسی فڕه‌نسا ڕایگه‌یاند، به‌له‌مێكی كۆچبه‌ران به 27 (بیست و حه‌وت) كۆچبه‌ره‌وه ژێرئاوكه‌وتوه له كه‌ناراوه‌كانی كالیه، له‌ئێستاشدا تیمه‌كانیان له گه‌ڕان و پشكنین به‌رده‌وامن، بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و كۆچبه‌رانه‌ی كه تا ئێستا چاره‌نوسیان دیار نیه.\nكۆچبه‌ران هه‌وڵیان داوه له كه‌ناراوه‌كانی فڕه‌نساوه بگه‌نه بریتانیا\nئه‌وه‌شی خستوه‌ته‌ڕو، كۆچبه‌ران هه‌وڵیان داوه له كه‌ناراوه‌كانی فڕه‌نساوه بگه‌نه بریتانیا، له كاتی تێپه‌ڕینیان به ناو نۆكه‌ندی ئینگلیزیدا (English Channel) به‌له‌مه‌كه‌یان ژێرئاكه‌وتوه و سه‌رجه‌میان مردون، تا ئێستاش ته‌رمی به‌شێكیان نه‌دۆزراوه‌ته‌وه.\nئه‌م ڕوداوه كاره‌ساتێكی مرۆی گه‌وره‌یه\nله‌لای خۆیه‌وه، جین كاستێكس سه‌رۆك وه‌زیرانی فڕه‌نسا له تویتێكیدا له هه‌ژماره‌ی تایبه‌تی خۆی نوسیویه‌تی، "ئه‌م ڕوداوه كاره‌ساتێكی مرۆی گه‌وره‌یه، پاش ئه‌و هه‌وڵه نایاساییانه‌ی كه له‌و نۆكه‌نده‌وه دراون له سه‌ره‌تای ساڵی 2018وه، هاوخه‌می خۆمان بۆ كه‌سوكاری ئه‌و كۆچبه‌رانه ده‌رده‌بڕین كه هه‌ندێكیان مردون و به‌شێكی دیكه‌شیان تا ئێستا بێسه‌روشوێنن، ته‌واوی هه‌وڵه‌كانمان بۆدۆزینه‌وه‌ی ئه‌و كۆچبه‌رانه خستوه‌ته‌گه‌ڕ".\nله سه‌ره‌تای ئه‌مساڵه‌وه، له‌نۆكه‌ندی ئینگلیزیدا، نزیكه‌ی 3 (سێ) كۆچبه‌ر مردون و 4 (چوار) كۆچبه‌ری دیكه‌ش بێسه‌روشوێن بون، له ساڵی 2020شدا، 6 (شه‌ش) كۆچبه‌ر مردون و 3 (سێ) كۆچبه‌ریش بێسه‌روشوێن بون.


8 مانگ پێش ئێستا ژمارەی بینین: 319 جار\nبه‌رنامه‌یه‌كی نوێی (له ڕۆژئاواوه) له ڕادیۆی ده‌نگی گه‌لی كوردستان به میوانداری (نورشان حسێن، سه‌رۆكی نوێنه‌رایه‌تی خۆسه‌ری ڕۆژئاوای كوردستان له هه‌رێمی كوردستان) پێشكه‌ش كرا . كه ته‌وه‌ری سه‌ره‌كی به‌رنامه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ی فۆكه‌س بریتی بوو له (درێژكردنه‌وه‌ی ماوه‌ی مانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له ڕۆژئاوای كوردستان) .\nلای خۆشیه‌وه نورشان حسێن، سه‌رۆكی نوێنه‌رایه‌تی خۆسه‌ری ڕۆژئاوا له هه‌رێمی كوردستان له میانه‌ی به‌شداری كردنی له به‌رنامه‌ی له ڕۆژئاواوه له ڕادێوی ده‌نگی گه‌لی كوردستان ڕایگه‌یاند، به‌داخه‌وه وڵاتانی زلهێز له ڕۆژئاوای كوردستان كار بۆ به‌رژوه‌ندییه‌كانی خۆیان ده‌كه‌ن و هه‌ركات به‌رژوه‌ندییه‌كانیان كۆتای هات پشتن له كورد ده‌كه‌ن و هاوپه‌یمانی له‌گه‌ڵ دوژمنانی كورد ده‌به‌ست .\nله به‌شێكی تری به‌رنامه‌كه‌دا، سه‌رۆكی نوێنه‌رایه‌تی خۆسه‌ری ڕۆژئاوا له هه‌رێمی كوردستان وتيشى, مانه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا له ڕۆژئاوای كوردستان، له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌ردوو لادایه چونكه ده‌بێته هۆی پاراستی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له ناوچه‌كه .\nهه‌ر له به‌رنامه‌كه‌دا نورشان حسێن، سه‌رۆكی نوێنه‌رایه‌تی خۆسه‌ری ڕۆژئاوا له هه‌رێمی كوردستان, چه‌ندین بابه‌تی تری په‌یوه‌ست به په‌رله‌مانی كوردستانی باسكرد .\nبه‌رنامه‌ی (له ڕۆژئاواوه) به‌رنامه‌یه‌كی هه‌فتانه‌ی ڕادیۆی ده‌نگی گه‌لی كوردستان هه‌موو ڕۆژانی دوو شه‌ممه كاتژمێر (2) و (15) خوله‌ك، هه‌ر جاره‌ی له‌سه‌ر ته‌وه‌رێكی تایبه‌ت به پرسه‌كانی میدیا له هه‌رێمی كوردستان وعێڕاق و جیهان له لایه‌ن ڕۆژنامه‌نوس (هۆزان عه‌فرینی)ه‌وه ئاماده و پێشكه‌ش ده‌كرێت.


نواکشۆت - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nنواکشۆت یاخود ئەنواکشۆت پایتەخت و گەورەترین شاری مۆریتانیایە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٣ ژمارەی دانیشتوانی ٩٨٥٬٠٠٠ کەس بووە کە دەکاتە ڕێژەی ٪٢٧ ھەموو دانیشتوانی مۆریتانیا. لە ساڵی ١٩٥٧ بۆیەکەمجار ناوچەی کەناراویەکانی نواکشۆت ھەڵبژێردرا بۆ درووستکردنی شارێک تا ببێتە پایتەخت. بە گەورەترین شاری ھەموو ناوچەی بیابانی گەورە دادەنرێت وە ناوەندێکی گرنگی کارگێری و ئابووری مۆریتانیایە. کەوتۆتە سەرھێلی ١٨ و ٦ ی باکوور، ١٥ و ٥٧ خۆڕئاوا. ھەریەک لە موختار وەلەد دادا (یەکەم سەرۆکی مۆریتانیا) وسەرۆکی ئەوکاتی فەڕەنسا شارڵ دیگڵ بەردی بناغەی شارەکەیان داڕشت لە ٥مارچی ١٩٥٨ و بڕیاریاندا ناوچەکە لە گوندێکی بچووکەوە بیکەن بە شارێکی مەزن و گرنگ، ناوچەی نەواکشۆت ناوچەیەکی وشکی بیابانی چۆڵەوان بوو بەدەست کەمی ئاوی خواردنەوە دەیناڵاند، بەڵام لە ماوەی تەنھا سێ ساڵ گۆڕانکاری بەرچاوی بەخۆوە بینی.\nژمارەی دانیشتووان (١٩٩١)\n١.١ مێژووی دێرین\n١.٢ ھاتنی ئیسلام\n١.٣ چاخەکانی ناوەڕاست\n١.٤ کەش و ھەوا\nکۆنترین شوێنەواری مێژوویی کە دۆزرابێتەوە لەناوچەکە شوێنەواری کۆمەڵە مرۆڤێکی ڕەشپێستی ئەفریقایین کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە سەردەمی بەردین. ھۆزە ئەفەریقاییەکان ھەر لەکۆنەوە لە کەناراوەکانی خۆڕھەڵاتی نیشتەجێ بووینە و توانیویانە گوندێک درووستبکەن بەناوی «ئیمراگن» بەڵام سەرچاوەی مێژوویی تر ھەیە کە ئاماژە بەوە دەکەن ئەمازیغیەکان کۆنترین مرۆڤی نیشتەجێی ناوچەکەن.\nلە ھەزارەی یەکەمی پێش زایین ھۆزە خێلەکیەکان لە باکووری ئەفریقیاوە کۆچیان کردەوە بۆ ناوچەکە، ئەم ھۆزانە حوشتر و کەلوپەلەکانیان لەگەڵ خۆیان ھێنا و دامەزراون لەناوچەکە وە توانیویانە ھەژموونیان بەسەر ڕەشت پێستەکانی ئەفریقیا زیادبکەن. دوای سەدەیەک لە نیشتەجێ بوونیان توانیویانە دەست بەسەر ڕێگا بازرگانیەکانی ناوچەکەدا بگرن.\nلەسەرەتای سەدەی سێزدەھەم ھۆزە عەرەبیەکان ڕوویان لەناوچەکە کرد. لەسەدەی شازدەھەم ھۆزەکانی بەنی حەسەن دەستیان بەسەر تەواوی ناوچەکەدا گرت.\nنواکشۆت بەشێک بووە میرنشینی تەرارزە، کە میرنشینێکی بچووک بوون پشتیان دەبەست بە ماسی گری و ڕاوشکاری.\nدیمەنێکی کەشی نواکشۆت\nزانیاریی کەشوھەوا بۆ «نواکشۆت»\n٨٤ ٨٨ ٩٠ ٩٠ ٩٣ ٩١ ٩٠ ٩٠ ٩٣ ٩١ ٩٠ ٨٢ ٨٩.٣\n٥٧ ٥٩ ٦٣ ٦٤ ٧٠ ٧٣ ٧٣ ٧٥ ٧٥ ٧٢ ٦٤ ٥٥ ٦٦.٧\nنێونجی بارین ئینچ\n٠ ٠.١٢ ٠ ٠ ٠ ٠.١٢ ٠.٥١ ٤.٠٩ ٠.٩١ ٠.٣٩ ٠.١٢ ٠ ٦.٢٦\n٢٩ ٣١ ٣٢ ٣٢ ٣٤ ٣٣ ٣٢ ٣٢ ٣٤ ٣٣ ٣٢ ٢٨ ٣١.٨\n١٤ ١٥ ١٧ ١٨ ٢١ ٢٣ ٢٣ ٢٤ ٢٤ ٢٢ ١٨ ١٣ ١٩.٣\nAverage precipitation میلیمەتر\n٠ ٣ ٠ ٠ ٠ ٣ ١٣ ١٠٤ ٢٣ ١٠ ٣ ٠ ١٥٩\nسەرچاوە: بي بي سي BBC Weather\nکۆمەڵە ترومبێلێک لە نواکشۆت.\nباڵاخانەیەکی نیشتەجێبوون لە نواکشۆت.\nشەقامێک لە نواکشۆت\nھێلی خێرای ژمارە یەک لەدەروازەی نواکشۆت.\nکۆمەڵگەیەکی گەشتیاری لەسەر کەناراوەکانی نواکشۆت.\nمیوانخانەی نۆڤۆتێل لە نواکشۆت.\nئیسپانیا مدرید، إسبانیا\nداڕێژە:Country data ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا توسن، أریزونا، الولایات المتحدة الإمریکیة\nچین لانزھو، الصین\nئوردن عمان، الأردن (١٩٩٩)\n^ Average Conditions Nouakchott, Mauritania. BBC Weather. ئەرشیڤ کراوە نووسراوەی سەرەکی لە ڕێکەوتی May 26, 2005. سەردان لە ڕێکەوتی August 18, 2009.\nکۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە نواکشۆت تێدایە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=نواکشۆت&oldid=712015»\nدواجار لە ١٤:٤٠ی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٤٠ی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


بەم نەخشە ڕێگایەکۆمەڵگایەکی باشتر بەدی دێت – ماڵپەڕی ئەڵتەرناتیڤی شورایی\nبەم نەخشە ڕێگایەکۆمەڵگایەکی باشتر بەدی دێت\nOn حوزەیران 1, 2021\nلەگەڵ زۆربوون گەشەی کێشەکانی کۆمەڵگا وزیادبوونی بێکاری وهەژاری ونەخۆشی وگرفتەجۆراوجۆرەکاندا خەڵک بەردەوام پرسیار دەکات کە چۆن بتوانێت خۆی ڕزگاربکات لەدەست ئەوکێشەوگرفتانە کەڕوبەڕووی خۆی وکۆمەڵگاکەی دەبێتەوە.بەڵام بەرلەئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەینەوە پێویستمان بەهەبوونی وەڵامی پرسیارێکی ترە ئەویش ئەوەیە ئایا خۆمان ئەرکمان چی یە کەپێویست دەکات ئەنجامی بدەین بۆ هێنانەدی کۆمەڵگایەکی باشتر دوورلەچەوسانەوە.دواتر بگەڕێن بۆ وەڵامی ئەو پرسیارەی کە چۆن دەتوانین خۆمان ڕزگاربکەین لەدەست کێشەکانی بێکاری وهەژاری وچەوسانەوە کە ڕۆژانە ڕوبەڕوومان دەبێتەوە؟\nپێش ئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەینەوە پێویستە جارێکی تر لەخۆمان بپرسین ڕاشکاوانە وڕاستگۆیانە، ئایا دەمانەوێت لەدەست چەوسانەوە وبێ موچەیی وهەژاری وبێکاری وسەرکوت و نایەکسانی ونابەرابەری ڕزگارمان بێت یان تەنها دەمانەوێت خۆمان وەک تاکێک کەسی ترنا کە موچەکەی پێ بدرێت یان ژیانی باشتر بکرێت؟! ئەگەر ئێمە لەخەمی گشتی دا نەبین تەنها بیرلەبەرژەوەندی وهەبوونی موچەی خۆمان بکەینەوە ئەوا ڕاشکاوانە دەڵێم نەتواندرێت کۆمەڵگایەکی باشتر لەڕووی دەست ڕاگەیشتن بە ماف وئازادی وژیانێکی باشتر بەدی بهێنین نەشتوانین خۆمان بەتەواوی ڕزگاربکەین لەدەست یاساکانی چەوسانەوە ولێبڕین وکەمی موچەوهەبوونی کێشەوگرفتەکانی تر.\nلەبەرئەوەی دەسەڵاتی ملهوڕ بەپێی پاراستنی بەرژەوەندی یەکانی بەرپرسەکانی موچەیان کرێی بۆ کارمەند وکرێکاران دابین دەکات بە ئارەزوویی خۆی دەی بڕێت و دەی دروێت کەس نابێت ڕێگری بێت ئەمەش لەبەرئەوەی بناغەی سیستەم ودەسەڵات لەسەریاساکانی کۆنەخوازی وچەوسانەوەی بێ ڕوحمانە دامەزراندووە. هەربۆیەشە زۆر جار شێخێک یاخود سەرۆک عەشیرەتێک کەمێژووەکەی پڕە لەتاوانکاری ودژەئینسانی دەکاتە ژمارەیەک لەمیدیاکانی گرینگی پێدەدات،یان بانگخوازێکی فتوادەر بۆکوشتن لەدژی ئازادیخوازویەکسانیخوازی دەکاتە ژمارە یەک لەڕاگەیاندنەکانی دا گرینگی پێدەدات وپارەو سامانی بۆ هەڵدەڕێژێت ئەمەش جێگای سەر سووڕمان نی یە چونکە دەسەڵات دەیەوێت لەبەرژەوەندی خۆی کۆمەڵگا ئاراسته بکات نەک بەرژەوەندی گشتی مرۆڤەکان.هەربۆیە دەبێت زۆر ووریابین لەوەڵامدانەوەی خۆمان کەتەنها بڵێین خۆمان وەک تاک یان گرووپ ویاخود بەش بۆ ڕزگاری وهێنانەدی ژیانی باشترمان، ئەوابەدەستی خۆمان و فکری خۆمان دەبینە درێژە پێدەری هەمان ڕێبازوکارگەی بەرهەم هێنەری یاساکانی کۆنەخوازی وچەوسانەوە کە درێژکراوەی چەندین ساڵەی هەمان سیستەم ودەسەڵاتی بۆگەن وچەوسێنەر دەبین. هەروەک کاڕڵ مارکس،دەڵێت ئەگەردەتەوێت کەسێکی بێ نرخ نەبی،ئەوا پشت لەخەمی خەڵک مەکە.\nئەمەش بەواتای ئەوە دێت کە خەم وکێشەوگرفتی مرۆڤەکانی تر بەهی خۆمانی بزانین ،دڵسۆزانەوڕاستگۆیانە پشتیوان وهاوکاریان بین بۆ هێنانەدی ماف وئازادی یەکانیان.لە ئێران وعێراق وکوردستان بەردەوام بەهۆی بەرز بوونەوەی ڕێژەی بێکاری وهەژاری وبرسێتی خەڵک ناڕەزایەتی وخۆپیشاندان ئەنجام دەدات ئەمە هەنگاوێکی زۆرباشە بەڵام هۆکاری ئەوەی کەنەتواندراوە کاریگەری زۆر باشی هەبێت وببێتە هۆکارێک بۆ گۆڕانکاری ژیانی خەڵک بۆئەوە دەگەڕێتەوە کە خودی ناڕەزایەتی وخۆپیشاندانەکان بەش بەش ،شار ،شار .\nبەش بەش واتە لەبەشێکی خەڵکدایە لەچەند ڕۆژ ومانگی تر دەچێتە ناو بەشی تر ،نموونە چەند ڕۆژێک مامۆستایان خۆپیشاندان دەکەن بۆهێنانەدی خواست وداواکاری یە ڕەواکانیان دواتر دەچنەماڵەوە بەبێ کەمترین دەستکەوت وبەدەستهێنانی خواست وداواکارییەکانیان ،دواتر پێشمەرگە٫پۆلیس دێنە سەر شەقام دەڵێن موچەمان کەمە ئەم بەشەش بەهەمان شێوەی مامۆستا وفەرمانبەران ،چەند ڕۆژی تر ژنان دێنە سەر خیابان بۆ چەندین داواکاری و مەحکوم کردنی توندوتیژی وکوشتن لەدژی ژنان ،ئەمەش دەکرێتە هەواڵ وبڵاودەبێتەوە بەبێ هیچ کاریگەرێک کەبتوانێت گۆڕانکاری باشتر بەدی بهێنێت بۆ ژیانی ژنان . هەروەها ماوەیەکی تر بەهۆی سەرت کوت وزیندانی کردنی چالاکوانانی مەدەنی وسیاسی وڕۆژنامەنووسان خەڵکی ناڕازی دێنە سەر شەقام ودوایی هێنانەدی ئازادی دەکەن و ئازادکردنی زندانیانی سیاسی وچالاکوانان دەکەن .\nپاش ماوەیەکی تر کرێکاران وزەحمەتکێشان دێنە سەرشەقامەکان بۆ باشکردنی ژیان ودابینکردنی کرێ وبێمەکانیان ،ئەوانیش دەچنەوە ماڵەکانیان ،دواتر خانەنشینان و خەڵکی بێکارو هەژار دێته سەرخیابان وشەقامەکان بە بەرزکردنەوەی چەند دروشم وداواکارێکی ڕەوا وهەق بەڵام دوایی بەڵێن دانی بەرپرسانی دەسەڵات جێبەجێ ناکرێت. ڕۆژانەش لەتەلەفیزیۆن و ڕاگەیاندنەکانەوە گوێ بیستی خەڵکی هەژار دەبین کە داوایی بەهانە چوونی یەوە دەکات کە پێویستی بە هاوکاری هەیە ناتوانێت کرێی خانووەکەی دابین بکات و ناتوانێت چارەسەری نەخۆشی یەکەی بکات بەهۆی هەژاری یەوە ،بەردەوامیش وێنە وئەم چیرۆکانە دەبینین وگوێ بیست دەبین کە لەفڵان شاریان گەڕەک وشوێن ژنێک سووتا یان خۆی کوشت یاخود کوشتیان یان گەنجێک لەبەر بێ پارەیی خۆی کوشت ئەمانە هەواڵی ڕۆژانەی میدیاکانن .\nئەم شێوازە ناڕەزایەتی یە لەژێرسایەی سیستەم ودەسەڵاتێکی کۆنەخوازوچەوسێنەری سەرمایەداری دا هیچ ماف وئازادی یەک بەدەست نایە.چونکەچەندەها ساڵە بەم جۆرەیە کۆمەڵگا زیاتروێران دەکرێت وخەڵک زیاتر دەکرێتە قوربانی وژینگە زیاتر لەناو دەچێت. هەروەک کاڕڵ مارکس دەڵێت (ئەگەرسیاسی یەکان ڕێکبکەون پارەمان ئەدزن ئەگەر شەڕیان بێت ژیانمان ئەدزن.).بۆئەوەی باشتر نەخشە ڕێگای ڕزگاریمان بناسین پێویست دەکات واقیعێتی کۆمەڵگا لەڕوویی برسێتی وهەژاری یەوە بزانین کەبەپێی سەرچاوە فەرمی یەکانی حکومەتی عێراق کۆمەڵگای کوردستان وعێراق لەم بارودۆخەدا دەگوزەرێت کەتێیدایە بەم جۆرەیە.لەگەڵ زیاتر فۆرشتنی نەوت وهەناردەکردنی زیاتری نەوت و غازدا کەدەبێتە هۆی زیادبوونی پارەوسامان بۆ بەرپرسەباڵاکانی حیزبەکان وحکومەت وسەرۆک عەشیرەتەکان و بانگخوازانی دینی وقەومی لەهەمان کاتیشدا ڕێژەی هەژاری وبێکاری وبرسێتیش بەرز دەبێتەوە . بەپێی وەزارەتی پلاندانانی عێراقی، ژمارەی دانیشتوانی عێراق بە کوردستانەکەیەوە گەیشتۆتە ٤٠ ملیۆن کەس. لەو ژمارەیە ٣١.٧% لە هێڵی هەژاریدا دەژی (لە ٢٠١٦ دا ئەو ڕێژەیە ١٢% بووە). گووتەبێژی وەزارەت عبدالزهرة الهنداوي لەساڵی ٢٠٢١ دەڵێت: ژمارەی هەژاری ١٠ ملیۆنی تێپەڕاندووە. هێڵی هەژارییش بە ١١٠ هەزار دینار (٧٥) دۆلار دیاری کراوە بۆ هەر یەک کەس لە مانگێکدا ئەمەش بەپێی پێوەرە جیهانی یەکانە. لەوە بۆ خوارەوە هێڵی برسێتیە.\nکەوایە ئەو نەوت وغازەی فرۆشراوە لەلایەن بەرپرسەباڵاکانی حیزب وحکومەتی کوردستان وعێراقەوە دەستی بەسەردا گیراوە ودزراوە هەربۆیەشە زۆر خۆش بەخت وخۆشگوزەران دەژین کوڕوکچەکانیان لەوڵاتەپێشکەوتووەکان وئەورپاوئەمریکا وبەریتانیا گەشت دەکەن ولەزانکۆکان دەخوێنن بەئارەزوویی خۆیان ،خۆشیان لەبەرپرسەکان هەرکاتێک کەمترین نەخۆشیان هەبێت دەچنە نەخۆشخانەکانی ئەوروپا ،بەڵام ئەوا خێزانە کرێکاروزەحمەتکێش و هەژارەکان توانایان بەسەر پێداویستیە هەرە گرنگەکانی ڕۆژانەی ژیاندا ناشکێت بە فەرمانبەرانیشەوە کە بریتیە لە (کرێی خانوو، خۆراک، هاتووچۆ، چاودێریی مناڵ، تەندروستی، قوتابخانە، جلوبەرگ، ئاوو کارەبا).ئەم پێوانەیەش لە عێراق و کوردستاندا لە خوار پێوەری ئاسایی هەژاری یە،کەوایە زۆر بەڕوونی دیارە کۆمەڵگای کوردستان وعێراق بۆتە کۆمەڵگایەکی چینایەتی تەواو کە کەمینەیەک لەبەرپرسان وماستاوچی وپارێزەرانی ئەم سیستەم ودەسەڵاتە ملهوڕە چینایەتی یە ،زۆرینەش بریتی یە لەخەڵکی ئاسایی یە کە زۆرینەی بەرەو هەژاری وبێکاری وبرسێتی زیاتر ملدەنێ .بۆچارەسەری تەواوی ئەم کێشەوقەیرانانە پێویست دەکات شەڕی چینایەتی خۆمان بکەین بە ئەنجامدانی شۆڕشی هاوپشتی ویەکگرتووانەی چەوساوەکان وخەڵکی ناڕازی کۆمەڵگا.نابێت چۆکمان بشکێت لەئاست بەربەستەکانی تێکوشان بۆهێنانەدی نان،کار،ئازادی دەبێت ڕاشکاوانە بەدیلی چینایەتی خۆمان بەیان بکەین و ڕای بگەیەنین کە ئێمەی ناڕازی بەچەوسانەوە ونابەرابەری ونایەکسانی وکوشتن وتیرۆروسەرکوت وگەشەی بێکاری وهەژاری کۆمەڵگا دەمانەوێت ئەم سیستەم ودەسەڵاتە چەوسێنەرودزوکۆنەخوازە بڕوات و بخرێتە زبڵدانی مێژووە سەرجەم بەرپرسەکانی ئەو دەسەڵاتەش دادگایی بکرێن بەهۆی ئەنجامدانی تاوان ودزینی سەروەت،وسامانی گشتی خەڵکی کۆمەڵگاوە .ڕاشکاوانە پێویستە خەڵکی ناڕازی ڕای بگەیەنێت بڵێت دەمانەوێت لەڕێگای حکومەتی شورایی وئیدارەدانی شورایی یەوە ئێدارەی کۆمەڵگا بەڕێوەببرێت ڕاستەوخۆ خەڵکیش چاودێربێت بەسەر سەرجەم هەنگاو وکاروچالاکی یەکانی دەسەڵات وحکومەت.\nهێنانەدی کۆمەڵگایەکی باشتر بەڕێکخراوبوونی خۆمان لەدەوری هاوچینەكەمان دەبێت کەخەڵکی ناڕازی یە بەهەبوونی یاساکانی چەوسانەوە وکۆیلایەتی ئێستا دەبێت بەردەوام بەیەک دەنگ ویەک هەڵوێست بڵێین بەڵێ بەدیلمان هەیە.ئەویش ئیدارەدانی شورایی یە.\nخوێنەرانی ئەزیزهەرکەدەڵین ئەم دەسەڵات و سیستەمە بۆگەن ودز وچەوسێنەرە بەشۆڕشی دەگۆڕدرێت،یەکسەر لایەنگرانی دەسەڵات وسیستەم پێمان دەڵێن بەدیلتان چیە.وەک ئەوەی نەزانن جێگرەوەی دەسەڵاتی کەمینە دەسەڵاتی زۆرینەیە کە دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی خەڵکە لەڕێگای شوراکانی یەوە،بەدیلی خۆشگوزەرانی کەمینە خۆشگوزەرانی گشتی یە واتە خۆشگوزەرانی و دابینکردنی کارەبای بەردەوام و پێداویستی چارەسەری تەندروستی و خوێندن و پەروەردەی پێشکەوتوو و ژینگەی جوان وخاوێن بۆ هەمووان بێت،بەدیلی هەڵاواردن زۆر ڕوونە کە هێنانەدی بەرابەری و یەکسانی یە وبەدیلی سەرکوت وزنیندانی کردنی ڕۆژنامەنووس وهەڵسوڕاوانی سیاسی ومەدەنی ،هێنانەدی ئازادی یە وجێگرەوەی پەڕلەمانیش و هەڵبژاردنی هەر چوار ساڵ جارێک کە مل پان وزرتەبۆزەکانی ناو حیزبەکانی دەسەڵات دەبنە بازرگان وسەرمایەدارو ، بەدڵنییایی کۆبونەوەی گشتی خەڵکە لەگەڕەک و کارگەوشوێنی کارو ژیان بۆ پێکهێنانی شوراکانی شوینی کارو ژیانە ،دواتر دامەزراندنی حکومەتی شورایی یە.کە لەم حکومەتەدا کەس لەسەر دزی وتاڵانی وگەندەڵی نابێتە بازرگان وسەرمایەدار بەپارەی دزینی سامان و پارەی گشتی خەڵک چونکە خودی خەڵک ڕاستەوخۆ چاودێرە بەسەر سەرجەم کاروچالاکی یەکانی حکومەتی شورایی دا ،زۆر بەئاسانی دەتواندرێت بەرپرسان ڕاپێچی دادگاکانی حکومەتی شورایی بکرێن کەتاوان باربوون سزابدرێن بەئاشکرا.وەڵامی دروستی ئەوپریارەش کەدەپرسن چارەسەر چی یە وچ بکرێت بۆڕزگاربوونی کۆمەڵگا لەم قەیران وکێشەی هەژاری وبێکاری ونەبوونی موچەو ئاوارەیی گەنجان بۆ وڵاتان؟ وەڵامەکەی ئەوەیە کە دڵسۆزانە و ڕاستگۆیانە وڕاشکاوانە هاوپشت ویەکگرتووبین بۆ ڕێکخراوبوونی بزووتنەوەی چینایەتی خەڵکی بێکار کرێکار وچەوساوە وبێ بەش وکرێکاروزەحمەتکێشانی کۆمەڵگا هەنگاوی چالاکانە بنێین بۆ گەشەدانی تێکۆشانی یەکگرتووانەی خەڵکی ناڕازی لەپێناوی لەگۆڕنان و ڕوخانی ئەوسیستەم ودەسەڵاتەکۆنەخوازوچەوسێنەرودزوگەندەڵە لەکوردستان ولەعێراق دا .دواتر حکومەتی شورایی دابمەزرێت بۆئەوەی زۆر بەئاسانی وەکو مافێکی سادەی هەریەکەمان دەستمان ڕابگات بەهێنانەدی نان،کار،ئازادی.\n* تێ بی نی :ئەم بابەتە لە بڵاوکراوەی بۆپێشەوە لە لاپەرە (٦ ) لە ژمارە (٩٩ ) لە ١/٦/٢٠٢١ بڵاوکراوەتەوە.


هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی پارێزگای که‌رکوک؛ چاره‌یه‌کی ڕازیکه‌ر بۆ هه‌موو لایه‌ک – Denegkan\nهه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی پارێزگای که‌رکوک؛ چاره‌یه‌کی ڕازیکه‌ر بۆ هه‌موو لایه‌ک\nهه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی پارێزگای که‌رکوک؛ چاره‌یه‌کی ڕازیکه‌ر بۆ هه‌موو لایه‌ک*\nکاندیدی دکتۆرا له دیراساتی نێونه‌ته‌وه‌یی له زانکۆی ساوس ئوسترالیا\nئه‌م بابه‌ته هه‌وڵێکه بۆ پێشنیازکردنی چاره‌سه‌رییه‌کی جیاواز له‌وانه‌ی تا ئێستا پێشنیازکراون بۆ کێشه‌ی که‌رکوک که ئه‌ویش هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی پارێزگای که‌رکوکه وه‌ک پارێزگایه‌ک. بابه‌ته‌که ئه‌م خاڵانه له‌به‌رچاوده‌گرێت و ئه‌نجامیان لێوه‌رده‌گرێت. …….\nPrevious دوو نیگه‌رانی به‌جێ به‌ڵام ناوه‌خت\nNext چەند شەكرە شیعرێك هەتا سێو


تەندروستیی جیهانی بەتەواوەتی تاقیكردنەوەكانی تایبەت بە دەرمانی كلۆرۆكوینی راگرت\nرێكخراوی تەندروستیی جیهانی بەتەواوەتی تاقیكردنەوەكانی تایبەت بە بەكارهێنانی دەرمانی مەلاریا و ئایدزی لە چارەسەركردنی توشبوانی كۆرۆنا كۆتایی پێهێنا، دەڵێت كلۆرۆكوین و لۆپیناڤیر هیچ كاریگەرییەكیان لەسەر كەمكردنەوەی رێژەی مردن بە كۆرۆنا نەبووە.\nرێكخراوی تەندروستیی جیهانی راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە، ئاشكرایكردووە بەتەواوەتی ئەو تاقیكردنەوانەی راگرتووە، كە تیایدا دەرمانی كلۆرۆكوین-ی تایبەت بە چارەسەری مەلاریا بەكاردەهێنرا بۆ چارەسەركردنی توشبوانی كۆرۆنا.\nتەندروستیی جیهانی ئاشكرایكردووە، كلۆرۆكوین تەنانەت بەتێكەڵكردنیشی لەگەڵ دەرمانی تایبەت بە چارەسەری ئایدز، هیچ كاریگەرییەكی لەسەر كەمكردنەوەی رێژەی مردن بە كۆرۆنا نەبووە، بۆیە بەتەواوەتی تاقیكردنەوەكانی لەوبارەیەوە راگرت.\n(WHO) ئاشكراشیكردووە، ئەو بڕیارەی رێكخراوەكە كاریگەری لەسەر تاقیكردنەوەكانی دیكە نابێت، كە تایبەتن بە دۆزینەوەی چارەسەر بۆ ڤایرۆسی كۆرۆنا.


بەشداری هێزی شەهیدانی یەكشەوەی سازمانی خەبات لە شەڕی ئەورۆی باشیك دا سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nبەشداری هێزی شەهیدانی یەكشەوەی سازمانی خەبات لە شەڕی ئەورۆی باشیك دا\nسەرلەبەیانی ئەورۆ پێنج شەممە 29ی رەزبەری 1395 بەامبەر\nبە 20ی ئوكتۆبری 2016، هێزی شەهیدانی یەكشەوەی سازمانی خەباتی كوردستان هاوشان لەگەڵ باقی هێزەكانی پێشمەرگە بەشداری لە شەڕی ئازادكردنی موسڵ لە مێحوەری باشیكدا كردوە.\nبەپێی هەواڵەكان یەكێك لە پێشمەرگە قارەمانەكانی ئەو هێزە بە\nناوی تەنها دەروێشی لە كاتی پێشرەوی هێزەكانی پێشمەرگەدا بریندار بوو، كە بەخۆشیەوە بەپەلە گەیەندرایە نەخۆشخانە و لەئێستادا تەندروستی جێگیرە.\nشایانی باسە تا ئامادە كردنی ئەم هەواڵە پێشرەویەكانی هێزی پێشمەرگە لە مێحوەرەكانی شەڕ لە سەرەڕای بەرگری قورسی داعش، بەردەوامەو تا ئێستا زیاتر لە 9 گوندی ناوچەكە ئازاد كراوەو چەند گوندێكی دیكەشیان گەمارۆ داوە. وا مەزەندە دەكرێ لە نزیكترین كاتدا شارۆچكەی باشیك بە تەواوی كونترۆڵ بكرێ و لەهێزە ترۆریستەكانی پاك كەنەوە.\nڕێکه‌وت: 2016-10-20 15:58:23


شاسوار عەبدولواحید دەستبەسەر كرا\nشاسوار عەبدولواحید لەگەڵ خێزانی‌و ژمارەیەك پەرلەمانتارو خۆبەخشی نەوەی نوێ لەبەردەم دادگای سلێمانی. وێنە؛ ئێن ئاڕ تی.\nشاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ چووە دادگاو دادوەر بڕیاری ڕاگرتنی بۆ دەركرد.\nدوای ئەوەی دادگای لێكۆڵینەوەی ئاسایشی گشتیی فەرمانی دەستگیركردنی بۆ شاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ دەركرد، ئەمڕۆ خۆی چووە دادگا.\nپەرلەمانتارانی نەوەی نوێ هاوڕێیەتی شاسواریان كرد بۆ دادگا، دوای بڕیاری ڕاگرتنی لەلایەن دادوەر، سەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ بۆ شوێنی ڕاگرتنی گواستراوەتەوە لەلایەن هێزەكانی ئاسایشەوە.\nكاوە عەبدولقادر پەرلەمانتاری نەوەی نوێ لە پەرلەمانی كوردستان، لەبەردەم دادگای سلێمانی لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانییدا ئەوەی خستە ڕوو، شاسوار عەبدولواحید سەرجەم تۆمەتەكانی ڕەتكردووەتەوە كە ڕوبەڕوی كراوەتەوە.\nئەو پەرلەمانتارە ئەوەشی خستە ڕوو، هەرچەندە بەپێی ئەو ماددە یاساییەی شاسواری پێ دەستگیركراوە، دەكرا بە كەفالەت ئازاد بكرێت، بەڵام دادوەر بڕیاری ڕاگرتنی بۆ دەركردووە.\nشاسوار عەبدولواحید بەرلەوەی بچێتە دادگا پەیامێكی بڵاوكردەوەو تێیدا ئەوەشی خستە ڕوو، خۆی دەڕوات بۆ بەردەم دادگا، وەك چۆن پێشتر چوووەتە بەردەم دادگا و سڵی نەكردووەتەوە.\n"ئەمەی ئێمە و هاوڕێكانمان دەیچێژین، باجی هەڵوێستەكانمانە، نەك باجی هەڵە!! زۆرێك هەن هەڵەی گەورە و تاوانی گەورەیان ئەنجام داوە، بەڵام ئازادانە دەسورێنەوە لەم وڵاتەدا" شاسوار وای وت.\nسەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ ئاماژەی بەوەشكرد، گۆڕانكاری گەورە قوربانیدانی دەوێت، وتیشی"هەموو لایەك دڵنیا دەكەینەوە كە لە جاران بەهێزتر دەبین و كۆڵ نادەین، ئەوەی ئێمە بیری لێ دەكەینەوە چەند ساڵێكی ترە، نەك ئەم وێستگە كاتییە بچوكانەی ئێستا، چونكە ئەمانە تێدەپەڕێت، ئەوەی دەمێنیتەوە بۆ مێژوو و بۆ داهاتوو، ڕاستی و خاوەن هەڵوێستییە".\nلە فەرمانی دەستگیركردنەوەی شاسوار عەبدولواحید دا كە پێشتر پەرەگراف بڵاویكردەوە، ئەوە خراوەتە ڕوو، بەپێی ماددەی 2 لە یاسای قەدەغەكردنی خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندیكردن، فەرمانی دەستگیركردنەكە دەركراوە.


كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان » ڕاگواستنی گرتووی سیاسی کورد سەکینە پەروانە بۆ گرتووخانەی ئەوین\nڕاگواستنی گرتووی سیاسی کورد سەکینە پەروانە بۆ گرتووخانەی ئەوین\nشەممە ۱۴ پووشپەڕی ۲۷۲۰ کوردی، سەکینە پەروانە گرتووی سیاسی کورد هەناردەی گرتووخانەی ئەوین کرا.\nسەکینە پەروانە کە لە ۵ی جۆزەردان بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕین بەرانبەر بە سەپاندنی حوکمی ۵ ساڵ زیندانی تەعزیری مانی لە خواردن گرتبوو و لە لایەن زیندانیانی بەندی ٣ ناسراو بە تاوانە مەترسیدارەکان کوتەک و لێدانی زۆری بەر کەوتبوو، بۆ زیندانی ئەوین گوازترایەوە.\nشیاوی باسە کە: خاتوو سەکینە پەروانە ۳۰ ساڵ تەمەن، کوردی خەڵکی خۆراسانە کە لە ڕێکەوتی ١٨ی ڕێبەندانی ٢٧١٩ی کوردی، کاتی گەڕانەوە لە باشووری کوردستان لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەستبەسەر و بۆگرتووخانەی ئیدارەی ئیتلاعات ناسراو بە بەندی ٩ی زیندانی ئەڤین گوازرایەوە.\nناوبراو ڕێکەوتی ۵ی جۆزەردانی ٢٧٢٠ی کوردی لە لقی ٢۶ی دادگای ئینقلابی حکوومەت لە تاران بە تۆمەتی بەشداری لە گرووپە دژ بەرەکانی دەسەڵات بە ئامانجی تێکدانی ئاسایشی وڵات بە ۵ ساڵ زیندانی تەعزیری و ٢ ساڵ بێبەری بوون لە ئەندامەتی لە گرووپ و کۆمەڵە سیاسییەکان مەحکووم کرابوو.


به‌ختيار تاڵه‌بانى :به‌شێك له سياسه‌تمه‌دارانى عێراق ئه‌و ده‌ستووریه‌یان پێ هه‌زم ناكرێت\n14/9/2020 - 20:41\nئه‌وه‌ی له عێراق رووده‌دات به‌رنامه‌یه و ستراتیژه و عه‌قلیه‌تێكی گه‌وره‌تر له پشت ئه‌و پیلانه‌یه\nبه‌ختیار تاڵه‌بانی چاودێری سیاسی له میانه‌ی به‌شداریكردن له به‌رنامه‌ی رۆژه‌ڤی كوردستان سه‌باره‌ت به پرسی كیشه‌كانی نێوان هه‌رێم به‌غدا و هه‌نگاوه‌كان بۆ چاره‌سه‌ركردنی رایگه‌یاند ئه‌و پرسه بۆ سه‌ره‌تاكانی پرۆسه‌ی ئازادی عێراق . سه‌ره‌تا شیعه ده‌سه‌لاتداره‌كان له دوای ئازادی عێراق تا راده‌یه‌ك لاواز بوون زیاتر هه‌وڵیان ئه‌دا تۆڵه له سوننه‌كان بكه‌نه‌وه تا ساڵی 2006 ، دواتر هه‌وڵیاندا كه زیاتر یه‌كبگرن بۆ ئه‌وه‌ی به‌هێز بن ، له‌و كاته كورد وه‌كو پێگه پێگه‌یه‌كی زۆر به‌هێزی هه‌بوو ، ده‌ستكراوه‌تربوو ، سه‌ركرده‌كانی كورد زیاتر په‌یوه‌ندییه‌كانیان به‌هێزو توندوتۆڵتر بوو وای كرد كه وه‌ك هێزێكی پۆڵاین رۆڵ و سه‌نگی خۆی هه‌بێت له عێراق .\nدوای 2014 كه به‌ته‌واوی سوننه‌كان لاواز بوون و هیچ ده‌سه‌ڵاتێكیان نه‌ما ، ئینجا شیعه‌ده‌سه‌لاتداره‌كان روویان له كورد كرد بۆ ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان له سه‌رتا سه‌ری عێراق بسه‌پێنن .\nروونيشيكرده‌وه كه كوردستان تا 2014 له‌و په‌ڕی گه‌شه‌سه‌ندن دابوو ، بۆ شیعه‌كان جێگه‌ی سه‌رسورمان بوو ، هه‌روه‌ها هه‌ستیان به مه‌ترسی كرد . بۆیه ده‌ستیان كرد قوتی خه‌ڵكی كوردستان ببڕن .\nلێره‌ش به‌غدا هه‌وڵی دا كه ئه‌و بڕینه شایسته داراییانه‌ی هه‌رێم به شێوازێك ئه‌نجامی بدات كه گومان لای تاكی كورد دروست بكات كه هه‌رێمی كوردستان كه‌مته‌رخه‌مه و هۆكاره بۆ ئه‌و بڕینه‌ی بودجه‌یه .\nئاماژه‌شيدا كه ئه‌وه‌ی كه رووده‌دات به‌رنامه‌یه و ستراتیژه و عه‌قلیه‌تێكی گه‌وره‌تر له پشت ئه‌و پیلانه‌یه .\nبه پێی گوته‌ی به‌ختیار تاڵه‌بانی چاودێری سیاسی به‌شێك له‌و خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتداره شیعییانه ئه‌و ده‌ستووریه‌یان پێ هه‌زم ناكرێت ، پێیان وایه له كاتێكی وا نووسراوه كه هێزی داگیركه‌ر له عێراق بووه بۆیه بڕوایان به‌و ده‌ستووره نیه و كاری پێ ناكه‌ن و هه‌ول ده‌ده‌ن كه عێراق وه‌كو ده‌وڵه‌تێكی فیدراڵ نه‌ناسێنن ، هه‌وڵ ده‌ده‌ن زیاتر مه‌ركه‌زی بن .


٧٣: سورة المزمل\nيَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ ﴿1﴾\nئه‌ی ئه‌و که‌سه‌ی خۆت داپۆشیوه (ئه‌ی محمس صلی الله علیه وسلم).\nقُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا ﴿2﴾\nهه‌سته، نوێژ بکه مه‌گه‌ر که‌مه‌کێکی ئه‌و نه‌بێت.\nنیوه‌ی یا هه‌ندێکی لێ که‌مبکه‌ره‌وه (ئه‌گه‌ر شه‌وگار درێژبوو).\nیاخود زیاتری بکه‌و ده‌وری قورئان بکه‌ره‌وه (له شه‌و نوێژه‌کاندا ئه‌گه‌ر شه‌وگار کورت بوو).\nإِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا ﴿5﴾\nچونکه به‌ڕاستی ئێمه فه‌رموده‌و گوفتارێکی سه‌نگین داده‌به‌زێنینه سه‌رت (که به‌هۆیه‌وه ڕوو به‌ڕووی ئه‌رك و زه‌حمه‌تی زۆر ده‌بیت).\nإِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْءًا وَأَقْوَمُ قِيلًا ﴿6﴾\nبه‌ڕاستی شه‌وبێداری زۆر کاریگه‌ره‌و ئاسه‌واریشی دیاره.\nإِنَّ لَكَ فِي اَلنَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلًا ﴿7﴾\nتۆ له ڕۆژدا هه‌وڵ بده (بانگه‌واز بکه‌یت) به‌گه‌ڕێیت، کۆششی زۆر بکه‌یت.\nوَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا ﴿8﴾\nتۆ هه‌میشه به‌ناوی په‌روه‌ردگارت ویردی سه‌ر زارت بێت، به دڵسۆزیی و ملکه‌چیه‌وه لێی بپاڕێره‌وه‌و بیپه‌رسته.\nرَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا ﴿9﴾\n(ئه‌و زاته‌ی تۆ ده‌یپه‌رستی) په‌روه‌ردگاری ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوایه، جگه له‌و، خوایه‌کی تر نیه، به‌رده‌وام هه‌ر ئه‌و بکه به پشتیوانی خۆت و داوای یارمه‌تی هه‌ر له‌و بکه.\n(له به‌رانبه‌ر) گوفتاری ناڕه‌وای (خوانه‌ناسانه‌وه) هه‌رده‌م خۆڕاگر به‌و به‌شێوازێکی جوان به‌جێیان بێڵه.\nوَذَرْنِي وَالْمُكَذِّبِينَ أُولِي النَّعْمَةِ وَمَهِّلْهُمْ قَلِيلًا ﴿11﴾\nتۆ وازم لێبێنه (خۆم ده‌زانم چی ده‌که‌م به‌وانه‌ی ئه‌م به‌رنامه‌یه) به درۆ ده‌خه‌نه‌وه، (هه‌رچه‌نده) نازو نیعمه‌تی زۆریشم به‌سه‌ردا ڕژاندوون، تۆ که‌مێك مۆڵه‌تیان بده (بزانه چییان به‌سه‌ر دێنم).\nإِنَّ لَدَيْنَا أَنكَالًا وَجَحِيمًا ﴿12﴾\nبه‌ڕاستی ئێمه کۆت و زنجیرو دۆزه‌خمان هه‌یه (بۆ ئه‌و جۆره تاوانبارانه).\nوَطَعَامًا ذَا غُصَّةٍ وَعَذَابًا أَلِيمًا ﴿13﴾\nهه‌روه‌ها خۆراکێك که له گه‌روو ده‌گیرێت، سه‌ره‌ڕای سزای پڕ ئێش و ئازار.\nيَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيبًا مَّهِيلًا ﴿14﴾\n(دنیا هه‌روا نامێنێ به‌ڵکو) ڕۆژێك دێت که زه‌وی و کێوه‌کان دێنه له‌رزه، سه‌رئه‌نجام کێوه‌کان (وردوو خاش ده‌بن و) وه‌کو ته‌پۆڵکه‌ی لمیان لێدێت، (که به ئاسانی ته‌خت ده‌بێت).\nإِنَّا أَرْسَلْنَا إِلَيْكُمْ رَسُولًا شَاهِدًا عَلَيْكُمْ كَمَا أَرْسَلْنَا إِلَى فِرْعَوْنَ رَسُولًا ﴿15﴾\nخۆ ئێمه پێغه‌مبه‌رێکمان بۆ ره‌وانه کردوون و بۆته شایه‌ت به‌سه‌رتانه‌وه هه‌روه‌کو چۆن بۆلای فیرعه‌ونیش پێغه‌مبه‌رێکمان ڕه‌وانه کرد.\nفَعَصَى فِرْعَوْنُ الرَّسُولَ فَأَخَذْنَاهُ أَخْذًا وَبِيلًا ﴿16﴾\nبه‌ڵام فیرعه‌ون یاخی بوو له پێغه‌مبه‌ره‌که، ئێمه‌ش به‌توندی پێچامانه‌وه‌و به‌ڵایه‌کی گه‌وره‌مان به سه‌رهێنا.\nفَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرْتُمْ يَوْمًا يَجْعَلُ الْوِلْدَانَ شِيبًا ﴿17﴾\n(ئه‌گه‌ر ئێوه له‌سه‌ر یاخی بونتان به‌رده‌وام بن) ئیتر چۆن خۆتان ده‌پارێزن له ڕۆژێك که مناڵ له‌تاوی پیر ده‌بێت و سه‌ری سپی ده‌بێت.\nالسَّمَاء مُنفَطِرٌ بِهِ كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولًا ﴿18﴾\nئه‌و ڕۆژه ئاسمان (به‌هه‌موو ئه‌ستێره‌و هه‌ساره‌کانیه‌وه) له‌ت وپه‌ت ده‌بێت، بێگومان ئه‌و به‌ڵێنه هه‌ر دێته دی.\nإِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا ﴿19﴾\nبه‌ڕاستی ئه‌م سوره‌ته‌ش یاد خه‌ره‌وه‌یه، بۆ ئه‌و که‌سه‌ی ده‌یه‌وێت ڕێگه به‌ره‌و په‌روه‌ردگاری بگرێته به‌ر.\nإِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنَى مِن ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَةٌ مِّنَ الَّذِينَ مَعَكَ وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ عَلِمَ أَن سَيَكُونُ مِنكُم مَّرْضَى وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِن فَضْلِ اللَّهِ وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿20﴾\nبه‌ڕاستی ئه‌و په‌روه‌ردگاره‌ت ده‌زانێت که تۆ نزیکه‌ی دوو به‌شی شه‌و یاخود نیوه‌ی یان سێ یه‌کی هه‌ڵده‌سیت و (شه‌ونوێژ ده‌که‌یت) هه‌روه‌ها هه‌ندێک له‌وانه‌ی که له‌گه‌ڵتان، خوایش حسابی بۆ شه‌وو ڕۆژ کردووه و ده‌زانێت ئه‌وه کارێکی ئاسان نیه، ئه‌گه‌ر فه‌رزی بکات له‌سه‌رتان بۆتان ئه‌نجام نادرێ، له‌به‌رئه‌وه له که‌موکوڕیتان ده‌بورێت، چه‌نتان توانی وه چۆنتان بۆ لوا (له شه‌و نوێژو له‌کاتی تردا) قورئان بخوێنن و ده‌وری بکه‌نه‌وه، چونکه ئه‌و خوایه (میهره‌بانه)و ده‌زانێت، له‌وانه‌یه که‌سانێکتان لێ نه‌خۆش بکه‌وێت، وه که‌سانی تریش ببن له زه‌ویدا بگه‌ڕێن به‌شوێن بازرگانی و فه‌زڵی خوادا، وه که‌سانی تر له داهاتودا بجه‌نگن (بۆ لابردنی کۆسپه‌کانی سه‌ر ڕێی) دینی خوا، وه بۆ به‌ده‌ستهێنانی ره‌زامه‌ندی ئه‌و، که‌واته چه‌نده‌تان بۆکرا ئه‌وه‌نده قورئان بخوێنن، وه نوێژه‌کانتان به‌چاکی ئه‌نجام بده‌ن، زه‌کاتیش (به‌و شێوه‌یه‌ی دیاریکراوه) بیده‌ن، وه قه‌رز به شێوه‌یه‌کی جوان به‌خوا بده‌ن (ئه‌وه‌ی بۆ خوا ببه‌خشرێ خوای گه‌وره به قه‌رزێکی داده‌نێ که به زاتی خۆی درابێت) جا هه‌ر ده‌ستپێشکه‌ریه‌ك بکه‌ن بۆ خۆتان (سبه‌ی) ده‌یبیننه‌وه لای خوا که زۆر به‌ره‌که‌تی تێ خستووه‌و پاداشتی گه‌وره‌ی بۆ ئاماده کردوون، ده ئیتر داوای لێ خۆشبوون هه‌ر له خوا بکه‌ن، وه دڵنیا بن که ئه‌و خوایه لێخۆش بوو میهره‌بانه.


سمینارێک لەبارەی 25ی نۆڤەمبەر لە کۆیە بەڕێوەچوو - RojNews\nسمینارێک لەبارەی 25ی نۆڤەمبەر لە کۆیە بەڕێوەچوو\nسیمینارێک لەبارەی ڕۆژی ٢٥ی نۆڤەمبەر کە بە ڕۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان ناسراوە، لە شارۆچکەی کۆیە بەڕێوەچوو.\nکاتژمێر ٢ی پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ، لە شارۆچکەی کۆیەی سەر بە پارێزگای هەولێر، سمینارێک لەبارەی 25ی نۆڤەمبەر، بۆ ڕووناک مەجید، ئەندامی ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان (رەژاک) بەرێوە چوو.\nسەرەتای سمینارەکە بە خولەکێک وەستان وەک وەفایەک بۆ هەموو ئەو ژنانەی کە بە سیستەمی عەقلیەتی پیاوسالاری گیانیان بەخت کردوە ڕاوەستان، دواتر ڕووناک مەجید دەستی بە قسە کردو و ڕایگەیاند: لە زۆربەی وڵاتانی جیهان ڕۆژی 25 نۆڤەمبەر بە رۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ژنان ناسراوە، هەربۆیە زۆربەی ڕێکخراوەکانی ژنان لە جیهان چالاکی جۆراوجۆر ئەنجام دەدەن، بەڵام بە داخەوە بەشێک لەم ڕێکخراوانە وەک پێویست نەیانتوانیوە ژنان وشیار یا پەروەردە بکەن.\nهەروەها وتیشی: لە کۆمەلگای کوردیدا پێویستە ژنان لە هەموو بوارەکاندا خۆیان بە ڕێکخستن بکەن، ئەگەر نەتوانن خۆیان بە ڕێکخستن بکەن دووچاری خۆکوشتن و خۆسوتاندن دەبنەوە، هەروەها تا ئەمڕۆش بە داخەوە لە ناو کۆمەلگای کوردیدا جیاوازی لە نێوان کوڕ و کچدا دەکرێت، ئەمەش بوەتە هۆکار کە جیاوازی ڕەگەزی بکرێت لە ناو کۆمەڵگای ئێمەدا، بۆیە ژنان بە پلە دوو سەیر دەکرێن.\nڕووناک وتیشی: ژن و پیاو دووانەن لە کۆمەڵگادا، نە ژن بە تەنیا دەتوانێت کار بکات، نە پیاویش، هەردوو بەیەکەوە دەتوانن کۆمەڵگا دروست بکەن، ئەمەش بە وشیاربوون و لە یەک تێگەیشتن دەکرێت، ژن لە بواری ئابوری، فکری، هیچی لە پیاو کەمتر نییە، بەڵکو بە پێچەوانەوە ژنان توانای بەهێزتریشیان هەیە لە هەموو بوارەکاندا.\nڕووناک باسی لەوەش کرد: لە باشوری کوردستان ڕێکخراوی ژنان زۆرن، بە داخەوە زۆربەیان بە عەقلی پیاوەوە کار دەکەن، تا ئێستا ئەو ڕێکخراوانە نەیاتوانیوە سەربەخۆ کار بکەن، ڕێکخراوەکان تەنیا شکلین و هەیکەلیان هەیە، تا ئێستا نەتواندراوە کێشەی ژنان چارەسەر بکەن.\nهەورەها وەکو نمونەیەکیش باسی پێگەی ژنی کرد لە رۆژئاوا و ئاماژەی بەوە کرد: لە ڕۆژئاوای کوردستان سیستەمێکی ڕێکوپێک هەیە، فرە ژنی، گەوەرە بە بچوک، شیربایی، ژن بە ژن هەمووی هەڵگیرا، بەڵام لە باشوری کوردستان دوای ئەم هەموو ساڵە نەتواندراوە لە بواری ژناندا کارێکی جدی و باش بکرێت، چونکە هەموو یاسا و تەنانەت لە ڕووی ئایینیشەوە بە قازانجی پیاو کار دەکرێت.\nڕووناک مەجید لە کۆتایی سمینارەکەدا ڕایگەیاند:"ڕێبەر ئاپۆ وتەیەکی بە نرخی هەیە کە دەلێت شۆڕشی باشور شۆڕشی ژنە، تا ژن ئازاد نەبێت کۆمەڵگاش ئازاد نابێت"، بۆیە دەبی ژنان تێبکۆشن.


منداڵانی کەمپی هۆل لەبەردەم مەترسی ئەوەدان بەرەو توندڕەوی بڕۆن\nلە کەمپی هۆڵ لە باکوری ڕۆژهەڵاتی سوریا، منداڵان ڕۆژەکانیان لەسەر ڕێگا پیسەکان، یاریکردن بە شمشێری منداڵانە و ئاڵای ڕەش وەکو لاسایی کردنەوەی گروپە توندڕەوەکان بەسەر دەبەن. کەمیان هەیە بزانن بنووسن و بخوێننەوە. بۆ هەندێکیش تاکە پەروەردەی کە لە دایکەوە بۆیان ماوەتەوە پروپاگەندەکانی داعشە.\nزیاتر لە دوو ساڵە خەلافەتەکەی داعش تێکشکاوە. زیاتر لە دوو ساڵیشە نزیکەی 27 هەزار منداڵ لە کەمپی هۆل پشگوێخراون کە شوێنی ئەندامانی خێزانەکانی چەکدارانی داعشە.\nزۆربەیان هێشتا نەچوونەتە قۆناغی نەوجەوانی، منداڵییان لە ناو کەشێکی پڕ لە ناخۆشی و لە بارودۆخێکی بێ سەروبەر و بێ قوتابخانە بەسەر دەبەن و هیچ شوێنێکیان بۆ یاری و گەشەکردن نییە. لە هەمانکاتیشدا هیچ ئاماژەیەکی نێونەتەوەیی نییە بۆ چارەسەرکردنی بارودۆخیان.\nتەنها یەک دامەزراوە ماوە کە وەریان بگرێت ئەویش پاشماوەکانی داعشن. شانە شاراوەکانی داعش لە ناو کەمپەکە چالاکن و هاوسۆزی بۆ ئەو منداڵانە دەردەبڕن، ئەو گروپە لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی سوریا شانەی نوستوویان هەیە و چاوەڕوانی دەرفەتی دەکەن بۆ سەرهەڵدانەوە.\nدەسەڵاتدارە کوردەکان و گروپەکانی هاوکاری مرۆیی ترسی ئەوەیان هەیە کەمپەکە نەوەیەکی نوێی توندڕەو بەرهەم بهێنێت.ئەوان داوا لە وڵاتەکانیان دەکەن ژن و مناڵەکان ببەنەوە بۆ وڵاتی خۆیان. کێشەکە لەوەدایە حکومەتەکانی وڵاتەکانی خۆیان زۆربەی جار ئەم مانداڵانە وەکو هەڕەشە دەبینن نەک سەرچاوەیەک بۆ پێویستی یارمەتی.


دوای ٩ ساڵ بەسەر ١٧ شوباتدا، زەمینەی ڕاپەرینێکی تر بە ئاسۆیەکی شۆڕشگێرانەوە لەئارادایە! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 دوای ٩ ساڵ بەسەر ١٧ شوباتدا، زەمینەی ڕاپەرینێکی تر بە ئاسۆیەکی شۆڕشگێرانەوە لەئارادایە! …\nدوای ٩ ساڵ بەسەر ١٧ شوباتدا، زەمینەی ڕاپەرینێکی تر بە ئاسۆیەکی شۆڕشگێرانەوە لەئارادایە! …\n17 ی شوباتی ئەم مانگە، ٩ ساڵ بەسەر یەکەمین خرۆشانی جەماوەری خەڵکی کوردستان، بەدژی دەسەڵاتی حزبۆکراتی و تاڵانچی و سەرکوتگەری بزوتنەوەی کوردایەتیدا تێدەپەڕێت.\n٩ ساڵ لەوەپیش، خەڵکی کوردستان بە ئیلهام وەرگرتن لە ڕاپەرین و خرۆشانی بەشێک لە وڵاتانی عەرەبی لە باکوری ئەفریقیا، بەدژی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتیدا ڕاپەرین.\nهاتنە مەیدانی جەماوەری کوردستان، بەرئەنجامی کەڵەبوونی تورەیی نزیک بە ٢٠ ساڵەی جەماوەری بوو، لەدژی حزبە دەسەڵات بەدەستەکانی کوردستان. تورەیی بوو لە دزی و تاڵانی ئاشکرا. نەفرەت بوو لە بێکاری و گرانی. ڕاوەستانەوە بوو بەدژی نەبوونی خزمەتگوازرییەکان و کەم کردنەوەیان. ڕاسان بوو بەدژی سەرکوت و بێمافیدا. “نا” وتن بوو بە نابەرابەی ئابوری و خۆشخزمەتی بەوڵاتانی ناوچەکە. بێدابوونەوەیەکی بەکۆمەڵ بوو بەدژی دەسەڵاتی ڕەشی بزوتنەوەی کوردایەتیدا….\nخەڵکی کوردستان لەبەشێکی زۆری شارو شارۆچکەکانی زۆنی سەوزدا، هاتنە مەیدان و بەدەنگی رەسا پەیامی “نا” وتنیان بەدەسەڵاتی حزبۆکراتی کورد ڕاگەیاند. لەگەڵ ئەوەدا ئەم ڕاپەرین و هاتنە مەیدانە جەماوەرییە زۆنی سەوزی تێپەرنەکردو نەپەرییەوە بۆ زۆنی زەرد، بەڵام ئەمە بەمانای تەبایی و گونجانی جەماوەری لەگەڵ دەسەڵاتی زۆنی زەرد نەبوو، بەڵکو هۆکاری سەرەکی ئەوە بوو پارتی لەڕێگای سەرکوتێکی سیستماتیکی مەکەزییەوە، نەیهێشت تورەیی و نەفرەتی جەماوەری بێتە سەرشەقامەکان و ئاوێزانی بزوتنەوەی نارەزایەتی زۆنی سەوز بێت، بەڵام ئەم خۆپیشاندان و نارەزایەتییە رەوایەی جەماوەری کوردستان بەدژی سەرجەم دەسەڵاتی رەشی بزوتنەوەی کوردایەتی بوو لەهەردوو زۆنەکەدا. وەڵامی ئەو دەسەڵاتە بە خۆپیشاندەران و خواستە زۆر سادەو رەواکانیان، هەروەکو چاوەڕوان دەکرا سەرکوت و راوەدوونان، زیندان و ڕفاندن و کوشتن بوو.\nخواستی” نان و ئازادی و عەدالەت و نەفرەت لە تاڵانی و دزی، گێرانەوەی بەها و شکۆ بۆ هاوڵاتیان” میحوەری داخوازییە جەماوەییەکانی ١٧ شوبات، بوو. بەڵام ئەو دەسەڵاتە رەشە کەبەهۆی خۆبەستنەوە بە جەنگ و ملهوری ئەمریکا، شانسی داسەپاندنی دەسەڵاتی بەسەر سەری خەڵکی کوردستاندا بەنسیب ببوو، نان و ئازادی و شکۆی ئینسانی ناتەبا بە ماهیەتی کۆنەپەرستانەی بوو. بۆیە جەنگی وەرێخست و هەرچی لەدەستی هات بۆ خامۆشکرنەوەی خۆپیشاندانەکان و سەرکوتکردنی بەدەستیەوە گرت… لە ئاکامدا بەدەیان هاوڵاتی خوازیاری نان و خزمەتگوزارییەکان و تینوی ئازادی و عەدالەت و خەڵتانی خوێن کران و بەسەدانیان برینداربوون و بەدەیان کەس لەهەڵسوڕاوان و خۆپیشاندەران ڕفینران، یان خرانە زیندانەکانی دیموکراسی کوردایەتییەوە.\nئەم خرۆشانە جەماوەرییەی ١٧ شوبات، هەر وەکو چۆن یەکەمین چەخماخەی جەماوەری بە کۆمەڵ بوو بەدژی دەسەڵاتی حزبۆکراتی و تاڵانچی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردیەتیدا، هاوکات یەکەمین ڕاچەنین و تەکان بوو کە سەراپای دەسەڵاتی سیاسی و بۆرژوازی کوردی توشی لەرزین و ترس کرد. بۆیە دەسەڵاتی سیاسی لەپاڵ سەرکوت و پیلانگێرییەکانیدا، ناچار بوو بەڵێنی چاکسازی بدات، لەژیر گوشاردا دەیان بەڵێنیدا، وە سوێندی!! خوارد، لەسەرکوتکەران و بەڵتەجیەکانی بپرسێتەوە و ڕادەستی یاسایان!! بکات و بکوژانی خۆپیشاندەرانیش بداتە دادگا!!.\nباڵێکی ناڕازی بۆرژازی کوردی لە بەشی خۆی نیگەران “بزوتنەوەی گۆڕان” لەگەڵ ئیسلامیەکانی هاوپەیمانی، خۆیان هاویشتە ناو نارەزایەتی جەماوەرییەوە، بڵندگۆکانیان بەدەستەوە گرت، لاسایی برا ئیخوانیەکانیان لە میسر کردەوە نوێژی سیاسییان بردە بەردەم سەرای ئازادی، بانگەشەی چاکسازی و پاکیچی شەفافیەتیان… بەدەستەوەگرت…سەرئەنجام ئاسۆی سیاسی خۆیان کردە ئاسۆی زاڵ بەسەر خۆپیشاندان و نارەزایەتی ١٧ شوباتدا. بزوتنەوەی گۆران و ئیسلامیەکان لە غیابی بزوتنەوەی بەهێزی چینی کرێکاریی رێکخراو و چەپ و کۆمۆنیستییدا خواستی بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەریان بۆ نان و ئازادی و گێرانەوەی شکۆی ئینسانی، بەلارێدا برد و ئاسۆی سیاسی تەماحکارانەی خۆیان بۆ بەشداری لەدەسەڵاتی حزبۆکراتیدا، جێخست.\nسەرئەنجام دەسەڵاتی سیاسی بۆرژوازی کورد لەرێگای زەبرو زەنگ و سەرکوت، و بزوتنەوەی گۆران و ئیسلامیەکانی چاوتیژ بۆ بەشداری لەدەسەڵاتی تاڵانچی و گەندەڵی، بە فریوکاری و زاڵکردنی ئاسۆی کۆنەپەرستانەیان، ئامانج و خواستەو رەواکانی بزوتنەوەی ١٧ شوباتیان پەک خست و راپەرین و خرۆشانی رەوای جەماوەری ١٧ شوباتیان، خامۆش کردەوە.\nبزوتنەوەی گۆران و ئیسلامیەکان، دوای گورز وەشاندن لە راچەنینی جەماوەری و بەلارێدا بردنی، زۆر زوو نەخشەی بەشداری لەدەسەڵاتیان بەکردەوە دەرهێنا و بە بەڵێنی” چوار ساڵی ئارام” بوونە هاوبەشی لەدەسەڵاتدا و خوێنی بەناحەق ڕژاوی خۆپیشاندرانیان کردە دەستمایەی بەشداری لەدەسەڵات و تاڵانی و دەستراگەیشتنیان بە ژیانێکی شاهانە بۆ خۆیان و ئایندەی دورودریژی دوای خانەنشینی بوونیان لەپۆست و سیاسەت.\nئێستا دوای ٩ ساڵ بەسەر بزوتنەوەو خرۆشانی ١٧ شوباتدا، دەسەڵات سیاسی مەنفورترە، گرانی و بیکاری، نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی وەکو کارەبا، ئاو، غاز، نەوت، خزمەتگوازری تەندروستی، وێرانەیی سیستەمی پەروەردە، دزی تالانی ئاشکرای نایاسایی و بەیاسایی کراو، تورەیی جەماوەری چەند بەرابەر کردووە، هوشیاری سیاسی جەماوەری بردۆتە سەرەوە، خۆشباوەری بە ئۆپۆزیسیۆنی بۆرژوازی تا رادەیەکی زۆر فراوان رەویوەتەوە، نارەزایەتی جەماوەری قوڵپ دەدات. زەمینەی دوبارە بوونەوەی ١٧ شوباتێکی تر، بە ئاسۆیەکی رۆشنترو بە ریزیکی رێکخراوتر و بە ئاستێکی سەراسەری ترەوە،… ئامادەیە. ئەرکی چینی کریکاری رێکخراو و چەپ و کۆمۆنیستەکانە، ئامادەی نەبەردی داهاتوو، ١٧ شوباتێکی تر بە نەخشەو ئامانجدارانەوە بن، بۆکۆتاییهێنان بەدەسەڵاتی بۆرژوازی کورد و دامەزراندنی دەسەڵاتێکی پشتبەستوی جەماوەری و کە زامنی ژیانێکی ئازاد و بەرابەرو خۆشگوزەران بێت.\nناوەراستی شوباتی ٢٠٢٠


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | بروسکەی سەرەخۆشیی مەسعود بارزانی بەبۆنەی کۆچی دوایی حەمەی کاکە ڕەزای سەرگەڵوو\nبەناوی خودای مەزن و دلۆڤان بۆ خانەوادەی بەڕێزی حەمە رەزا سەرگەڵوویی بەداخەوە هەواڵی کۆچی دوایی هەڤاڵ و کادیری ماندوویینەناس و کەسایەتیی نیشتمانپەروەر و دڵسۆزی ڕێبازی بارزانی، خوالێخۆشبوو حەمە ڕەزای سەرگەڵوومان پێ گەییشت. خواڵێخۆشبوو دڵسۆزی ڕێبازی کوردایەتی بوو و لە ڕۆژە سەختەکاندا هەڵوێستی جوامێرانە و ڕۆڵی قارەمانانەی هەبووە و تا دوا هەناسەکانی ژیانی دڵسۆزی گەل و وڵاتەکەی بوو. پرسە و سەرەخۆشیی خۆم بە خانەوادە تێکۆشەرەکەتان و سەرجەم خزم و کەسوکارتان ڕادەگەیەنم و بەشداری خەمتانم. لە خودای گەورە داواکارم گیانی پاکی کاکە حەمەڕەزا بباتە بەر دلۆڤانیی خۆی و دڵنەوایی و ئارامییش بە گشت لایەک ببەخشێت. انا لله وانا الیه راجعون #مەسعود بارزانی# #16-03-2020#


ڕێگاکانی بەدەس هێنانی تەربیەتی نەفس: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nئادابەکانڕێگاکانی بەدەس هێنانی تەربیەتی نەفس\nڕێگاکانی بەدەس هێنانی تەربیەتی نەفس\nڕێگاکانی بەدەس هێنانی تەربیەتی نەفس کامایە؟\nڕێگاکانی بەدەس هێنانی تەربیەتی نەفس :\n1) تەربیەتی منداڵ لەبچووکیەوە :\nئەمەش واجبی دایکان وباوکان ومامۆستاکانە لەماڵ ولەقوتابخانە ، عبد الملك بن مروان بەو کەسەی گوت کە منداڵەکەی تەربیەت دەدا : ( علمه الصدق كما تعلمه القرآن، واحملهم على الأخلاق الجميلة وجالس بهم أشراف الناس وأهل العلم منهم فإنهم أحسن الناس ورعا وأحسنهم أدبا، واضربهم على الكذب وجنبهم شتم أعراض الرجال، واحملهم على صلة الأرحام، واعلم أن الأدب أولى بالغلام من النسب ) لباب الآداب .\nواتە : فێری ڕاستگۆیی بکە وەک چۆن فێری قورئانی دەکەیت ، وفێری ڕەوشتی جوانیان بکەن ، ولەمەجلیسی باشترین کەس وزانایاندا دایان بنیشێنن ، چونکە ئەوان باشترین کەسن لەڕووی ڕەوشت و وەرعەوە ولەهەموویان ڕەوشت جوانترن ، وەلەسەر درۆکردن لێیان بدەن ، ودووریان بخەنەوە لەجوێن دان بەخەڵک ، وفێری سیلەی ڕەحمیان بکەن ، بزانە ئەدەب لەپێشترە بۆ منداڵ لەنەسەب .\nوە أبو حامد الغزالي رحمه الله دەڵێت : منداڵ ئەمانەتە لەلای دایک وباوکی ، خۆ ئەگەر لەسەر خێر ڕاهنێرا وفێر کرا ئەوا لەسەری ڕادێ وخۆش گوزەرانی دونیا ودوا ڕۆژ دەبێت ، وەدایک وباوک و مامۆستاکانی دەبنه هاوبەشی لەخێرەکەیدا ، پێویسته لەسەر باوک منداڵەکەی بپاریزێت ، بەوەی ئەدەبی بدات وفێری ڕەوشتی جوانی بکات ، وبیپارێزێت لە هاوڕێی خراپ ، ونابێ ڕایبێنێت لەسەر خۆش گوزەرانی وڕەفاهیەت ، چونکە تەمەنی بەفیڕۆ دەچێت لەبەدەس هێنانیدا .\n2) وەیەکێکی تر لەڕێگاکانی بەدەس هێنانی ڕەوەشت وئەدەب:\nتەماشا کردنی بەسەرهاتەکانی قورئان وکتێبی فەرموودەکان وبەسەر هات وژیاننامەی پێغەمبەری خوایە ﷺ .\n3) ئیلتزام کردن بەمەجلیس وکۆڕی ئەهلی حەدیسەوە؛ چونکە ئەوان زاناترین کەسن بەسوننەتی پێغەمبەری خوا ﷺ .\n4)هەروەها تەماشا کردنی سیرەی هاوەڵان وتابعین وپێشەواکان ئەوانەی کەمەشهورن بەئەدەب و وەڕع ودین داری ، وگرنگترین کتێبەکان کتابی (سير أعلام النبلاء للإمام الذهبي رحمه الله) .\n5) فێر کردنی خەڵک و بیر خستنەوەیان بەبەردەوامی بەگرنگی دان بەئەدەب لەژیانی ڕۆژانەیاندا ، وترسناکی لەدەسدان وپشت گوێ خستنی ، ئەمەش بە وتار و کۆڕ وموحازەڕات دەبێت لەسەر تەئکید کردنەوە لەسەری بەبەڵگەی ڕاست وصەحیح .\n6) خوێندنەوەی ئەو کتێب ونامیلکانەی کەتایبەتن بە بابەتی ئادابی ئیسلامی ، وکار کردن بۆ بڵاو کردنەوەی لەنێو خەڵکدا .\n7) هاوەڵێتی کردنی کەسانی لێزان و زانایان ئەوانەی کەدەس گرتوون بەئادابەوە .\n٨) خۆ پاراستن لەو ئاداب وڕەوشتە ناشیرنانی کەبڵاو بوونەتەوە لەنێو تاک وکۆمەڵگادا .\n9) ڕاهێنانی نەفس لەسەر ئادابە شەرعییەکان ؛ هەر بۆیە پێغەمبەر ﷺ دەیفەموو : (" إنما العلم بالتعلم، وإنما الحلم بالتحلم، ومن يتحرَّ الخير يُعطه، ومن يتق الشر يُوقّه )" صحيح الجامع الصغير\nواتە : زانست بەهەوڵدان وخوێندنە ، وحیلم ولەسەر خۆیی بەخۆ ڕاهێنانە لەسەری ، وە هەر کەسێک بەدوای خێردا بگەڕێت پێی دەبەخشرێت ،و هەر کەسێک لەشەڕ خۆی بپارێزێت دەپارێزرێت .\nوە أبو حامد الغزالي رحمه الله دەڵێت :\nهەر کەسێک بۆ نموونە دەیەوێت سەغی ودەس بڵاوی بەدەس بێنێت ئەوا بەوە دەبێت زۆر لەخۆی بکات بەماڵ بەخشین ، وبەردەوام هەوڵ لەگەڵ نەفسی خۆیدا بدات وبەردەوام بێت لەسەری تاوەکو ئەوە دەبێتە طەبعی ولەسەری ڕادێت ودەبێتە کەسێکی سەخی ...بێگومان هەموو ڕەوشتێکی چاک لەشەرعدا بەم ڕێگایە بەدەست دێت .\nحەتمەن هەرکەسێک ڕێگای ئەدەبی هەڵبژارد لەگەڵ ئەوەی نیەتی پاک بێت ئەوا خودا تەوفیقی دەدات ویارمەتی دەری دەبێت .\nئایا دروستە بۆ پیاو لەکاتی سەردانیکردنی هاوڕێکانی ڕێگە بەهاوسەرەکەی بدات سڵاویان لێ بکات ، بەبێ ئەوەی لەلایان دابنیشێت ؟ زۆر جار پێم دەڵێن سەلام لە دایکت یان باوکت بکە منیش بیرم دەچێ سەلامەکە بگەینەم ئایا تاوانبارم؟ ئایا بابەتی چێژ وەرگرتن و خۆشی لەئیسلامدا حەڕامە ؟ وە ئایا بۆچوونی ئیسلام چی یە لەم بارەیەوە ؟ ئایا دروستە بۆ موسوڵمان پەشیمان ببێتەوە لەو هەدێ و دیاریەیی کە بەخشیویەتی ؟ ئادابی میوان دارێتی و دەعوەت کردن\nسەردان: ١,١٨٠ بەش: ئادابەکان\nپرسیاری دواترئەدەب لەگەڵ خوداداپرسیاری پێشترگرنگی ئەدەب و تەربییەتى نەفس و دەروون