ئاخوندەکانی کۆماری سێدارە دژایەتیی زمانی کوردی دەکەن.\nکەواتە زمان مایەی ژیان و مانی هەرنەتەوەیەکە. هەرنەتەوەیەکیش گەر زمانـەکەی خۆی فەرامۆش بکا و لە بیری بکا، یا لە لایەن داگیرکەرانەوە لێی داگیربکەن، ئەو نەتەوەیە بەرەو توانەوە و لەناوچوون دەچێت.. گەر چاوێک بە مێژوودا بگێڕین ئەم راستییەمان بۆ دەردەکەوێت، کە چەندین نەتەوە و زمانی دێرین لەناوچوون وتەنیا ناویان ماونەتەوە. هەر نەتەوەیەکیش گەر خاوەنی قەوارەی سیاسی سەربەخۆش نەبێ، گەر زمانەکەی خۆی بەکاربهـێنێ و بیپارێـزێ و منداڵەکانیان فـێری زمانەکەیان بکەن، هەرگیز ئەو نەتەوەیە نامرێت و بە زیندوویی دەمێنێتەوە.(فـریدریك هـۆڵـدرلین) دەڵێ: "زمـان دوا شتە کە بمێنێت بۆ ئەو کەسەی کە نیشتمانی لێ داگیرکراوە" .\nبە پێی ئاماری رێکخراوی یۆنسێف، زیاتر لە(٧٠٠٠) زمان لە جیهاندا هەیە. هەندێ لەم زمانانە تەنیا (١٠)کەس پێدەدوێن. تەنیاش لە سەدەی بیستەمی رابردوەدا زیاتر لە (٤٠٠) زمان لەناوچوون. بۆچوونەکانیش وا دەگەیەنن، کە تا کۆتایی ئەم سەدەیە، نیوەی زمانەکانی جیهان کە تا ئەمڕۆ ماونەتەوە، لەناودەچن و دەبنە هەواڵی هەبوون.\nزمانی کوردی یەکێکە لە هەرە زمانە کۆنەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان. زمانی کوردی یەکێکە لەو زمانانەی کە سەر بە بنەماڵەی زمانەکانی (هیندو ئەوروپییە) بەڵکو کوردستان بە لانکەی سەرهەڵـدانی زمانەکانی هـیندو ئەوروپی دانراوە. سروشتیە کە کۆمەڵێک زاراوە و وشەی هـاوبەش و نزیک لە یەکتری، لە نێوان زمانەکانی ئەم نەتەوانەدا هـەن.\nبۆ نموونە (لای لایه) یەکمان به زمانی كوردی هه‌یه، كه دایكانی كوردمان دایان ناوه و به دەنگ و ئاوازه‌وه بۆ كورپه‌كانیان وتوویانە، مێژووی ئه‌م لای لایه كوردییه‌مان، بۆ زیاتر له (١٤) هەزار ساڵ بەر لە ئەمڕۆ دەگەڕێتەوە کە کۆنترین لای لایەیە لە هەموو جیهان دا.نووسەری ناسراوی کوردمانپرۆفیسۆر (فاروق سه‌فی زاده بۆره‌كه‌یی) ده‌قی ئه‌م لای لایه كوردییه‌ی به رێنووسی ئارامی كوردی له ژماره (٥) ی ساڵی (٢٠١١) ی گوڤاری (ئاناهـیتا) دا بڵاوكردوته‌وه. پروفیسور فاروق بۆرەکەیی ئاماژەی بەوەش داوە، کە ئه‌م لای لایه کوردییەی له ده‌می کۆچکردوو دایكه (میـنا ئێزدیمهـر بـۆره‌كه‌یی) یەوە وەریگرتووە. لە بنەڕەتیشدا لای لایەکە بە زمانی (ئـاڤـێستا) ی کۆن دانراوە و وتراوه، كه زمانی (ماد) ی و باوباپرانی مادی و زمانی ئەمڕۆی کوردیمانە. نەوە لە دوای نەوەی کوردمان بە زاری ئەم لای لایەیەیان لە یەکترییەوە وەریانگرتووە، تا گەیشتوو بە نەوەی ئەمڕۆمان. ئەم لای لایە کوردییە لە نـۆ دێـڕ پێکهاتـووە، وەریان گێڕاوە بۆ سەر زمانی فارسیش.ئەمەش دوو دێڕی دەستپێکی ئەو لای لایـە دێرینە رەسەنەمانە. کە لە زمانی فارسییەوە وەرگێڕاوە بۆ دیالێکـتی سۆرانی کوردی:\nرۆڵـــە لای لایـــە، کۆرپــەم لای لایــــە\nراســـتی و رەوا چـاکـــتریـن دیـــــاریـیـە\nبێگومان رەگ و ریشەی زمانی کوردی دەگەڕێتەوە بۆ سەر زمانی (ماد) کە باوباپیرانی کوردن. نەک هەر خۆمان جەخـت لەسەر ئەم راستییە دەکەیـن. بەڵکو بەشێکی زۆر لە توێژێنەرانی رۆژهەڵاتناسانی رۆژئـاوایی و روسیاش، کە بە شێوەیەکی ئاکادیمی لە رەچەڵەک و رەسەنایەتی زمانی کوردی کۆڵیونەتەوە.جەخت لەسەر ئەم راستتیە دەکەن کە زمانی کوردی ئەمڕۆ هەمان زمانی مادەکـانە.\nرۆژهەڵاتناسی روسی (فلادیمێر مینۆرسكی) دەڵێ:"من دڵنیام کە رەگ و ریشەی زمانی کوردی لە زمانیمادی دایە".\nپرۆفیسۆری ئەڵمانی (مه‌كـنزی) یش دەڵێ:"هەر لە یەکەم سەرنجدا، مرۆڤ هەست بەوە دەکات کە زمانی مادی و زمانی کوردی هەر یەک زمانن. مـاد، یانی هەر هەمان مەزنترین نەتەوەی ناوچەکەیە، کە ئێستا بە ناوی کوردەوە درێـژەی بە ژیان داوە..".\nدکتۆر (گێرنۆت وینهۆڤه‌ر) ئەڵمانی، ئەویش پێی وایە "بەشی هەرە زۆری ئەوانەی بە زمانی کوردی دەدوێـن، بە زۆری لە رابـردوودا بە زمانی مادی قسەیان دەکـرد".\nرۆژهەڵاتناسی ئەمریکی (جان لیمبرت) ئەویش لەو بڕوایەدایە" میدییەکان باوباپیرانی کوردن" .\nزمانی کوردی لەنێو زمانە چالاکەکانی جیهان دا، پێگە و پلەیەکی دیاری و بەرزی هەیە و بە فەرمی ناسرواوە. لە ریزبەندی (١٤٣)ی زمانە زیندووەکانی جیهانی تۆمارکراوە. لە کۆی (٨٨ ـ ١٠٠) ئەو زمانانەی کە لە (٨٠٪)ی هەموو دانیشتوانی جیهان قـسەی پێدەکەن، زمانی کوردی لە ریزبەنـدی نیوەی یەکەمی ئەو زمانـانە دایە.\n''محه‌مه‌د مه‌نـده‌لاوی'' لە نووسینێکیدا لە ژێـر ناوی (كورته باسێك ده‌رباره‌ی مێژووی ناو و نازناو و وشه له زمانی شیرینی كوردی) نووسیوێتی: ''سازمانی یۆنسکۆ کە سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکانە لە رێی راگەیاندنەوە هەموو نەتەوەکانی جیهانی ئاگـادار کـردەوە، کە (٣١٦) زمـانی کـۆن و دەوڵەمـەنـدی تۆمارکراو لە جیهاندا هەن. کە زمانی تورکی لە پلەی (٢٧٤)دا هاتووه، به‌ڵام زمانی كـوردی له پله‌ی (٨٠)دا هـاتووه؟ به‌و مانایه، كه زمانی كـوردی (١٩٤) پله له پێش زمانی توركی دایه. دیسان لەم بوارەوە لە ساڵی (٢٠٠٨)ی زاینی، گۆڤاری رۆشنبیری فەرەنسی بە نێوی (فه‌ره‌نسی له جیهان)دا، کە تایبەتە بە زمـان و زمانەوانی، لە ژمارە (٣٥٥)دا، له نێوان (٨٨) زمانی زینـدوو لە جیهاندا، زمانی ئینگلیزی بە پلەی یەکەم بـوو، فەرەنسی پلەی دووەم بـوو، ئیسپانی پلەی سێیەمی بە دەست هـێنا، ئەڵـمانی پلەی چوارەم بـوو. زمانی کوردی پلەی (٣١)ی بە دەست هـێنا. زمانی فـارسی بە نۆ خاڵ لە دوای زمانی کوردییەوە هاتـووە کە پلەی (٤٠)ی بە دەست هـێناوە''.\nگەر بەراوردێک لە نێوان زمانی کوردی و زمانیتورکی و زمانی فارسی دا بکەین. لە رووی رەسەنایەتی و مێژوویی و پەتیی و پاکییەوە، ئەو راستییە حاشا هەڵنەگرەمان بۆ دەردەکەوێ، کە زمانی کوردی لە تورکی و لە فارسی دێرینتر و رەسەنترە. سەرەڕای هەموو ئەو هەوڵانەش، کە داگیرکەرانی کورددستان داویانە بۆ شێواندن و لاوازکردنی زمانی کوردی.. بەڵام تا ئەمڕۆ زمانی کوردی زۆر لە زمانی تورکی و فارسی رەسەنتر و پاکترە.. فارسی و تورکی لە تێکەڵەی چەنـد زمانێکی تـر پێکهاـتوون. بە هـەزاران زاراوە و وشەی کوردی لە نێو زمانی تورکی وفارسی دا هەن.. گەرچی مێزەری رەش و تەربووش (کڵاوی سوور) یان لەسەر کردوون، بەڵام مۆرکی کوردییان پێـوە دیارە.\nداگیرکەرانی کوردستان لە تورک و فارس و عەرەب، ساڵەهـای ساڵە، بە ئەوپەڕی رەگەزپەرستییەوە، بە هەموو شێوەیەک و بە پیلان داڕێـژراوی، هەوڵی شێوانـدن و لاوازکرردن و سڕینەوەی زمانی کوردیمانیان داوە و دەدەن. ئەم داگیرکەرانە هـێندە فاشستی و رەگەزپەرستن کە لەجیهان دا لە وێنەیان نییە، نە دان بە زمانەکەمانو نە دان بە بوونی نەتەوەییمان دادەنێن.نە دانیش بە کوردستانی نیشتمان دەنێن، هێندەش دڵڕەش و کۆنەپەرست و لەخۆبـایی و نەژادپەرستو دەمارگیرن، خۆیان لە سەرووی هەموو نەتەوەکانی تـرەوە دەزانـن.. ئێمە چەند جاریکی دیکە وتوومانە و دەیڵێنەوە، با تورک و فارس و عەرەب، باش ئەوە بزانن تا کوەردیش نەبێت بە خاوەنی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان، نە تورک و نە فارس ونە عەرەبیش ناتوانن بە ئاسوودەیی و بە ئارامی و ئاشتی بژیـن، تا رۆژێ زووتر کورد رزگاری بێت و دەوڵەتی کوردستان دابمەزرێنێت، لە بەرژەوەنـدی ئەم چوار نەتەوەیەدایە چونکە ئاسایش و ئاشتییان پێکەوە گرێ دراون. ئەگینا تابێت کێشەکان گەورەتر و برینەکان قووڵتر دەبنەوە. قوربانی و ماڵوێرانی و ناسەقامگیری و شەڕ و خوێنڕشتن و رقێکی زیاتری و زیاتری لێدەکەوێتەوە. کێشەی کورد کێشەیەکی سۆزداری و بەزەیی و مرۆڤایەتی و خێرپێکردن نییە.. کێشەی ئێمەی کورد کێشەی خاک و مافەکانمانە، کێشەی کوردستانی نیشتمانی داگیرکراومان و مافە زەوتکراوەکانمانە. هەرگیز ئەم کێشانەش بە شەڕ و لەشکرکێشی و کۆمەڵکوژی و بە سەرکوتکردن چارەسەر ناکرێن.. تەنیا چارەسەرکردن ئەوەیە کە داگیرکەران دەست لە کوردستان هەڵبگرن و کورد مافی چارەی خۆنووسین بەدەست بهێنێت.ئەمەو بەپێی پرەنسیپەکان و بڕیارەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان مافێکئ رەوایە، کە گەلانی مافخـوراو و نیشتمان داگـیرکراو خەبات بکەن و شۆڕشی چەکـداری بەرپابکەن، لە دژی چەوسانەوە و لە دژی داگیرکەران.ئێمەی کوردیش مافی خۆمانە کە ژێردەستەیی قبووڵ نەکەین و بە هەموو توانا و بە هەر شێوەیەک بۆمان بەرگرێ،داکۆکی و پارێزگاری لە گەلیکوردمان و لە کوردستانی نیشتمانمان و لە زمانەکەمان بکەین.. سەردەم سەردەمی رزگاری گەلانی ژێـردەست و چەوساوەیە لە داگیرکەران.\nبەبێ جیاوازی، هەر منداڵێک مافی ئەوەی هەیە کە بە زمانی دایکی (زمـانی زگـماكی) فێربێ و بخوێنێ و بنووسێ. ئەمە مافێکی رەوا و یاساییە. زمانی دایک ئەو زمانەیە کە منداڵان لە دایکان و باوکان و ئەندامانی خێزانەکانیان و لە کەسوکاریانەوە فێری دەبن و قسەی پێدەکەن. زمانی دایک بەشێکە لە ناسنامەی کەسێتی و کۆمەڵایەتی و رۆشنبیری منداڵان.. زمانی دایک ئەو زمانەیە کە منداڵان لە هەموو زمانێکی کە، باشتر دەیزانن و زیاتر توانایان بە سەریدا دەشكێ. دەتوانن باشتر و شیرینتریش گوزارشت لە هـزر و ئەندێشە و خەون و خواست وبیرۆکەکانی خۆیان بکەن. فێربوون و خوێندن بە زمانی دایک گاریگەری لە بەهێزکردنی ناسنامەی نەتەوەیی هەیە. کەواتە ئامانج لە فێربوونی زمانی زگماکی کوردیمان پارستنی ناسنامەی نەتەوەییمان و بەهـێزکردن و شیرینکردنی دڵسۆزی و سۆز و خۆشەویستی و هـاوبەستەبوونە بۆ کورد و بۆ کوردستانی نیشتمانی پیرۆزمان. ئەمەش نە تاوانە و مەترسیشە بۆ سەر ئۆقـرە و ئاسایشی هیچ نەتەوەیەکی تر، وەکو داگیرکەرانی کوردستان کردوویانە بە بیانوو، گوایە ترسناکترین هۆیە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەییان. داگیرکەرانی کوردستان، فـێربوون و خوێندن بەزمانی کوردی، بە ناپاکی و تـاوانی جـوداخـوازی دادەنێن!\nلەم نووسینەدا، بە کورتی باس لە ستەم وزۆرداری و چەوسانەوە و سەرکوتکردنی منداڵانی بەدبەخت و بێنازی کوردمان لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەکەین، کە لە سایەی دەسەڵاتی خۆسەپێـن و پاوەنکەری ئاخوونـدە رەگەزپەرست و مەزەهـەبـپەرست و کۆنەپەرستەکانی سەدەی بیست و یەکەمین دا، شەمشمەکوێرەکانی تارێـکی، کە لە فایرۆسی گۆڤـید نـۆزدە زۆر مەترسیدارتر و قـێزەوەنترن.\nلە مادەی (١٥) ی دەستووری ئێراندا، ئەو مافە بە نەتەوەکانی بێجگە لە فارس، دراوە کە بە زمانی زگماکی خۆیان فـێربن و بخوێنن، بەڵام وەکو دەڵێن ئەمە تەنیا مەرەکەبی سەر کاغەزە و هیچی تر نییە، نزیکەی (٤١)ساڵە، ئەم مادەیە جێبەجێ نەکراو و ناشکرێت، بەڵکو بە پێچەوانەی ئەم مادەیە، هەوڵی لەناوبردن و سڕینەوەی زمانەکانی نەتەوەکانی تریـان داوە و دەدەن، بە تایبەتیش زمانی کـوردی.\nپیلان و هەوڵێکی قێزەوەنی تری دەسەڵاتدارانی رژێمی ئاخووندەکان، بۆ دژایەتیکردن و لاوازکردنی زمانی کوردیمان، هانی قسەکردن و فـێربوون و نووسینی فـرە دیالێکـت و شێوە زاری ناوچەیی زمانی کوردی دەدەن، بۆ ئەوەی کە کورد نەبێت بە خاوەنی زمانی ستانـداردی یەکگرتووی کوردی و بە خاوەنی زمانێکی یەگرتووی ئەدەبی و فەرهەنگی. ئەمە نیازە گڵاوەیان زیانێکی گەورە بە زمان و بە یەکێتی نەتەوەییمان دەگەیەنێت. بە داخەوە کە دەسەڵاتـدارانی بەڕێوەـبردن و حکومەت لە باشووری کوردستانیش، کە نزیکەی بیست و نـۆ ساڵەدەسەڵاتیان بەدەستەوەیە،نەک هەر نەیانویست و بەڵکو رێیان بەو هەوڵانەش نەدا، بۆ دانانی زمانی ستانداردی یەکگرتووی کوردی. تا ئەمڕۆش درێژە بە دوو دیالێکت و دوو شێوازی خوێندن و دوو میدیا و راگەیاندن دەدەن، دوو بێژەر دەدەن، دوو ئەلفوبێی کوردی دەخوێنرێ، ئەمەشویست و خواست و جێبەجێکردنی پیلانی داڕێـژراوی داگیرکەرانی کوردستان و دوژمنانی گەلەکەمانە، لە دژ یەکێتی نەتەوەی کوردمان و لە دژی دانـانی زمانی یەکگرتووی ستانداردی کوردی.\nدڵنیام بە هـۆشیاری و بە دڵسۆزی گەلەکەمان لە رۆژهـەڵاتی کوردستان دا، هەموو پیلان و نیازگڵاوییەکی ئیرانی داگیرکەربۆشێواندنی زمانی کورد پووچـەڵ دەکەنەوە، داواش لە دایکان و باوکانی کوردمان لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەکەم، کە لە ماڵەوە و لە دەرەوەدا، هەر بە زمانی کوردی لەگەڵ منداڵەکـانیان دا بدوێن، و زمانەکەمانیان لا شیرین بکەن. خۆشەویستی و دڵسۆزی و هاوبەستەبوونیان بۆ کورد و کوردستان،لە هۆش و دەروونیان دا بڕوێنن.. ئەمەش ئەرکێکی پێویست و پیرۆزی نیشتمانیتانە.\n٣\_٧\_٢٠٢٠ - نەرویج


تا چەند نوشتەكردن كاریگەرى لەسەر ژیانى مرۆڤ هەیە ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕشیرک و جۆرەکانىتا چەند نوشتەكردن كاریگەرى لەسەر ژیانى مرۆڤ هەیە ؟\nنوشتە نوسین بە هیچ شێوەیەك دروست نیە،چونكە پێغەمبەرمان (ﷺ)فەرمویەتى (من علق تميمة فقد اشرك)أخرجه الامام احمد (17422)بەرگى (28)لاپەڕە (637).\nواتە:هەر كەسێك هەر شتێك هەڵبواسێت بە حەقیقەت شەریكى بۆ خوا بڕیارداوە،كە بە داخەوە زۆرێك لە مسوڵمانان شتى جۆراو جۆر هەڵئەواسن بە منداڵەكانیاندا یان بە خۆیاندا یان بە ماڵیاندا یان بە سەیارەكانیاندا وەكو (نوشتەیەك -دارێك-بەردیك -مورویەك-ناڵە كەرێك-ئێسقانێك- تاكەنەعلێك-یان كڵاشێك)كەئەمانە هەموی شەریك بۆ خوا بڕیاردانەو دژی بیرو باوەڕى پاكە.\nنابێت هیچ نوشتەیەك دروست بكرێت بۆ هیچ مەبەستێك،ئەگەر ویستى خوای لە سەر نەبێت وەكو تاقى كردنەوەیەك ئەو نوشتە زیانت پێ ناگەیەنێت وەكو نوشتەى سحرى كە بە داخەوە لە ناو مسولماناندا بونى هەیە بۆ هەندێ كار ئەنجام ئەدرێ لاى دین فرۆشەكان و جادو گەرەكان كردویانە بە پیشەی خۆ ژیاندن لە سەر ماڵی خەڵكى نەزان لە ناو مسوڵماناندا.\nپێویستە لە سەر هەموو موسڵمانیك گوێ ڕایەڵى شەرعى خوا بكات داواى پشتیوانی و فریاكەوتن هەر لە خوا بكات\nلە لایەن مامۆستا عبدالكریم ئیمام و خەطيبى مزگەوتى ئیمان لە سلێمانى وەڵام دراوەتەوە\nیەکخواپەرستی گەورەترین هۆکاری چونە بەهەشتە حوكمى پەیوەست بوون بە هۆكارەوە و چ کاتێک دەبێتە شیرک؟ حوكمى سه‌ربڕین له‌لاى گۆڕو داوا لێ كردنیان ئایا دروستە سوێند خواردن بەکەلیمەی تەوحید ، واتە : بڵێیت : بە حەقی (لا إله إلا الله) ؟ ئایا گەورەترین تاوان لای خوا چیە ؟\nسەردان: ١,٦٥٥ بەش: شیرک و جۆرەکانى\nپرسیاری دواترپێناسەى (دارالاسلام)وە(دارالكفر) چی یە؟پرسیاری پێشترچ کەسێک هەجر دەکرێت و بۆ چ مەبەستێک هەجر دەکرێ؟


وتەبێژی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق: چەند کەسێک لە پەیوەندی لەگەڵ ھێرشەکانی ھەولێر گیراون - SAHAR KURDISH (Sorani)\nتشرینی یه‌که‌م 02, 2020 01:46 Asia/Tehran\n«تەحسین خەفاجی» وتەبێژی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق ڕایگەیاندووە: چەند کەسێک لە پەیوەندی لەگەڵ هێرشە مووشەکییەکی سەر فڕۆکەخانەی هەولێر گیراون .\nبە پێی ڕاپۆرتی کەناڵی ئاسمانیی سەحەر بەگێڕانەوە لە میدیاکانی عێراقەوە، «تەحسین خەفاجی» وتەبێژی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق وێڕای ئاماژە کردن بەمەی کە ، چەند کەسێکی تێوەگلاو لە کردنەئامانجی نێردە دیپلۆماسییەکان لە بەغدا و ئەنجامدەرانی هێرشە مووشەکییەکی سەر فڕۆکەخانەی هەولێر گیراون، جەختی کرد، گومانلێکراون بە ئەنجام دانی ئەو ھێرشانە لە ئێستادا لە ژێر لێپێچینەوەدان و لێکۆڵینەوە لەم بارەیەوە دەستی پێ کراوە.\nناوبراو وتیشی: جارێ ناتوانین زانیاریی زیاتر سەبارەت بەوانەی گیراون بڵاو کەینەوە، بەڵام دوای تەواوبوونی لێکۆڵینەوەکان ئەو لایەنە ئاشکرا دەکرێ کە لە پشت هێرشەکانەوە بووە.\nوتەبێژی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراق دووپاتی کردەوە، ئامادەین بۆ بەکارهێنانی هێز لە دژی هەر لایەنێک نێردە دیپلۆماسییەکان بکاتە ئامانج و دەستمان سووک ناکەین لەگەڵ هەر لایەنێک ئاسایشی عێراق بخاتە مەترسییەوە.\nخەفاجی پێشی داگرت: وەک سەرکردایەتی ئۆپراسیۆنەکان خەریکی چڕبوونەوە لە سەر ئەوانەی پێڕەوی تاوانکاریی رێکخراو دەکەن، چونکە ئەرکی ئێمە پاراستنی وڵات و دابینکردنی ئاسایشت و سەقامگیرییە بۆ گەلی عێراق و نێردە دیپلۆماسییەکان.\nسەرلەشکر تەحسین خەفاجی


نه‌خۆشی سارس وەن، پەردەی لەسەر ململانێی دووباڵەكەی تەندروستی سلێمانی هەڵماڵی\nهەواڵی / 22/11/2020 577 جار بینراوە\nسارس وەن، پەردەی لەسەر ململانێی دووباڵەكەی كەرتی تەندروستی هەڵماڵی\nهاوشێوەی یەكێتی كەرتی تەندروستی سلێمانی دەبێتە دوو باڵ.\nراگەیاندنی هەواڵی بڵاوبونەوەی سارس وەن،لە پارێزگای سلێمانی،لەلایەن دەزگای تەندروستی پێشمەرگەوە پەردەی لەسەر ململانێ شاراوەكانی نێوان دوباڵە جیاوازەكەی كەرتی تەندروستی سلێمانی هەڵماڵی.\nهەواڵەكە ترس و دڵەڕاوكێ و قەلەقی لەناو هاوڵاتیانی كوردستان و به‌تایبه‌ت سلێمانی بڵاوكردەوە.\nهەرزوو، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی و خودی وەزیر و وەزارەتی تەندروستی هاتنە سەرخەت و رایانگەیاند، كه هەواڵەكە راست نییە و هیچ بنەمایەكی زانستی نییە.\nكەوایە،چۆن هەوااڵێكی مەترسیداری لەوشێوەیە بڵاودەكرێتەوە كە بنەمای زانستی نەبێت؟\nئەمە بەشێكە لەو ململانێ شاراوەیەی كە بەبێ دەنگی لەكەرتی تەندروستی پارێزگای سلێمانیدا بەڕێوەدەچێت.\nبەپێی زانیاریەكانی دیبلۆماتیك مەگەزین، دوو حاڵەت لە نەخۆشخانەی ئاسا هەبوون كە نیشانەكانی كۆرۆنایان تێدابوە و لە پشكنیندا كۆرۆنا دەرنەكەوتووە، لەبەر ئەوە گومانی ئەوەیان بردووە كە "سارسی یەك" یان هەبێت.\nسەرچاوەیەكی ئاگادار لە كەرتی تەندروستی سلێمانی بە دیبلۆماتیك مەگەزینی ووت: پشكنینی سارس وەن لە كوردستاندا نییە و تاقیگەی نەخۆشخانەی ئاساش تاقیگەیەكی بچوكە و توانای پشكنینێكی لەو جۆرەی نییە،ئەوەی هەیە تەنها گومانە و هیچی تر.\nلە ئێستاشدا تیمێكی لێكۆڵینەوەی وەزارەتی تەندروستی هاتونەتە سلێمانی بۆ ئەو مەبەستە و دەیانەوێت بزانن دەنگۆكانی بڵاوبونەوەی سارس لە سلێمانی تاچەند راستە؟\nئەگەر بڵاوبونەوەی سارس وەن لە سلێمانی راست بێت،ئەوا چەندین كاریگەری گەورە لەسەر سلێمانی بەجێدەهێڵیێت.لەوانە كەرەنتین كردنی شارەكە و داخستنی فڕۆكەخانە و قەدەغەی دەرچون لەشارەكە و دابڕانی لە هەموو ڕویەكەوە.ئەمەش بەمانای گۆشەگیركردنی ئابوری و سیاسی و دیبلۆماسی شارەكە دێت.\nد.شەماڵ جەبار یاوەر،بەڕێوەبەری دەزگای تەندروستی پێشمەرگە و نەخۆشخانەی شۆڕش، لەدەرەوەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی، بەشێوەیەكی سەربەخۆ كارەكانی دەكات،بەبێ گەڕانەوە بۆ بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی وەك مەرجەعی ئیداری كەرتی تەندروستی لە شارەكەدا.\nشەماڵ جەبار یاوەر، بۆ هیچ شتێك ناگەڕێتەوە بۆ تەندروستی سلێمانی،چونكە سەر بە فەرماندەی هێزی پێشمەرگەیە و چەند بەرپرسێكی حیزبیش پشتگیری دەكەن.\nباڵەكەی تری تەندروستی سلێمانی، لەلایەن د.سەباح هەورامی بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانیەوە بەڕێوە دەبرێت و لەلایەن خودی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتەوە پشتگیری دەكرێت.بەڵام چەند ناوەندێكی حیزبی شارەكە دژایەتی دەكەن.\nلە بابەتی روبەڕوبونەوەی كۆرۆنادا بەڕێوەبەرێتی تەندروستی سلێمانی لەژێر چاودێری رێكخراوی تەندروستی جیهانی كارەكانی دەكات و هەموو داتا بەیسەكانی خستۆتە بەردەستی رێكخراوەكە و لە پشكنینەكانیشدا پشت بەو رێكخراوە نێودەوڵەتییە دەبەستێت. هەر لەبەر ئەوەشە رێكخراوەكە بڕیاری داوە یەكێك لە باشترین نەخۆشخانەكان كە لەلایەن ئەڵمانیەكانەوە دروست دەكرێت لە شاری سلێمانی بونیات بنرێت.\nرێكخراوی تەندروستی جیهانی دان بە پشكنینەكانی نەخۆشخانەی ئاسادا نانێت و دەیەوێت خۆی دڵنیا ببێتەوە لە ئەنجامی پشكنینەكانی ئەو دوو نەخۆشەی باس دەكرێن كە ئایا سارس وەنە یان نەخۆشیەكی تر.


NRT TV | کوردستان | خورماتوو..لە ڕوبەڕوبونەوەی پۆلیسى فریاکەوتن و فیدراڵیدا سێ پۆلیس برینداربوون\nخورماتوو..لە ڕوبەڕوبونەوەی پۆلیسى فریاکەوتن و فیدراڵیدا سێ پۆلیس برینداربوون\n4508 جار خوێندراوەتەوە\nدیجیتاڵ میدیاى ئێن ئاڕ تى، خورماتوو، ئاسۆ ئەحمەد\nسەرچاوەیەک لە پۆلیسی قەزای خورماتوو ڕایگەیاند، لە ڕوبەڕوبونەوەی پۆلیسی فریاکەوتن و پۆلیسی فیدراڵیی عێراق سێ پۆلیس برینداربوون.\nئەو سەرچاوەیە بە دیجیتاڵ میدیای ئێن ئاڕ تیی ڕاگەیاند، کاتژمێر پێنجی ئێوارەی ئەمڕۆ ١٩ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩ شەڕە تەقە لە نێوان کاروانێکی پۆلیسی فیدراڵی و فەوجی حەوتی پۆلیسی فریاکەوتن روویداوە، لە کاتی تێپەڕبوونی ھێزەکانی پۆلیسی فیدراڵی بەنێو شارۆچکەکەدا.\nباسی لەوەش کردووە، کاروانەکەی پۆلیسی فیدراڵی لە کەرکوکەوە بەرەوە بەغدا بەڕێکەوتوون و لە نزیک مەڵبەندی کۆنی یەکێتی و لە ئەنجامدا سێ پۆلیس برینداربوون، کە دوانیان پۆلیسی فریاکەوتنن و ئەوی دیکەش پۆلیسی فیدراڵییە.\nشارۆچکەی خورماتوو دەکەوێتە نزیکەی ٧٠ کیلۆمەتر لە باشوری کەرکوکەوە و، سەربە پارێزگای سەڵاحەدینە و لەلایەن پۆلیسی فریاکەوتنەوە بەڕێوەدەبرێت. دانیشتوانەکەی لە سێ پێکھاتەی کورد و عەرەب و تورکمان پێکھاتووە، لە دوای رووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەری ساڵی ٢٠١٧ و ھاتنی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ شارۆچکەکە، بەشێکی زۆری دوکان و ماڵی ھاوڵاتییانی کورد سوتان و وێرانکران و خاوەنەکانیشیان بەرەو شارەکانی ھەرێم ھەڵھاتن.


:: KDPMR :: - داعش ده‌یه‌وێ به‌فێڵێكی نوێ ترسی چه‌كداره ناوخۆییه‌كانی بڕه‌وێنێته‌وه\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه سه‌رچاوه‌یه‌ك له پارێزگای نه‌ینه‌وا رایگه‌یاند، چه‌كدارانی داعش په‌نای بۆ فێڵێكی نوێ بۆ مانه‌وه‌ی چه‌كداره ناوخۆییه‌كانی بردووه، بۆ ئه‌وه‌ی ترسیان بڕه‌وێنێته‌وه.\nئه‌و سه‌رچاوه‌یه به‌سۆمه‌ریه‌نیوزی راگه‌یاندوه، رێكخراوی داعش په‌نای بۆ سوتاندنی ده‌یان پاسه‌پۆرتی چه‌كدارانی به‌ره‌گه‌ز عه‌ره‌ب و بیانی له رۆژئاوای موسڵ له‌به‌رده‌م چه‌كداره ناوخۆییه‌كانی بردووه، وه‌كو هه‌وڵێك بۆ ره‌واندنه‌وه‌ی ترسی چه‌كداره ناوخۆییه‌كانی، دوای ئه‌وه‌ی هه‌واڵێ ئه‌وه بڵاو بووه‌وه كه ئاسانكاری بۆ بیانییه‌كان ده‌كرێت به‌ره‌و شاری ره‌قه‌ی سوریا بڕۆن.\nئه‌و سه‌رچاوه‌یه وتیشی، به‌سوتاندنی پاسه‌پۆرته‌كان چه‌كداره ناوخۆییه‌كان هێشتا ترسیان ماوه، دوای ئه‌وه‌ی زانیاری ئه‌وه بڵاوبووه‌ته‌وه، باس له‌وه ده‌كات كه زۆربه‌ی ئه‌و پاسه‌پۆرتانه‌ی سوتاون بۆ ئه‌و چه‌كدارانه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه له شه‌ڕه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی موسڵ كوژراون، وتیشی، چه‌كدارانی ناوخۆ هه‌ست ده‌كه‌ن به‌ره‌و مردنیان له‌به‌رامبه‌ر هێزه ئه‌منییه‌كان ده‌به‌ن، له‌به‌رامبه‌ردا عه‌ره‌ب و بیانییه‌كان له رۆژئاوای شاره‌كه ده‌رباز ده‌كه‌ن.\nدوێنێ یه‌كشه‌ممه فه‌رمانده‌یی پرۆسه‌كانی نه‌ینه‌وا رزگاركردنی دوایین گه‌ڕه‌كی له به‌ری چه‌پی موسڵ راگه‌یاند، ئاماژه‌ی به‌وه‌ش دا، هێزه ئه‌منییه‌كان كۆنترۆلی رێگه‌ی نێوان دهۆك و موسڵیان كردوه، له‌لایه‌كی دیكه‌وه سه‌رجه‌م هێزه‌كان خۆیان بۆ رزگاركردنی به‌ری راست ئاماده ده‌كه‌ن.


کۆتایی هێنان بە لێبڕینی مووچەو خۆ بە پاڵەوانکردنی هەمووان\n26/07/2021 1037 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nدیسانەوە چیرۆکی خۆ بە پاڵەوانکردنەوەی بەرپرسانی کورد بابەتی ئەمجارەمانە، لەگەڵمان بن بزانین بۆچی هەمیشە لە ناو کورددا سەرکەوتن خاوەنی زۆرەو شکستیش کەس خۆی ناکات بەخاوەنی؟؟؟؟\nزۆرکات و لە زۆر بۆنەدا کاتێک شکستێک هاتۆتە پێش و قەیرانێک رویداوە هەموو بەرپرسان خۆیانی لێ دور دەخەنەوەو دەیانەوێت لە بەردەم بەرپرسیارێتیدا خۆیان بدزنەوە، کورد وتەنی دەستە چەورەکە دەسڕن بەسەر یەکتردا و هەر کەسەو لای خۆیەوە پاکانە بۆ ئەوە دەکات کە ڕویداوەو گوایە ئەو تاوانباری ئەو شکست و قەیرانە نییە، تا وای لێهاتوە هەندێک کات هەموو حزب و بەرپرسان خۆیان لە شکستەکە بێبەری کردوەو وا کەوتۆتەوە کە ئەوە میللەت و هاولاتیانن تاوانبارن لەو شکستەو کورد وتەنی ساحەکەی خوار بوە بۆیە ئەو شکست و قەیرانە ڕویداوە.\nخۆ بە پێچەوانەوە هەرکات شتێکی باش هاتبێتە پێشەوەو سودی هاوڵاتیانی تێدا بوبێت راستەوخۆ چی میدیای حزبی و سۆشیال میدیاو تیڤیەکان هەیە تەنراوە بە پیرۆزبایی و موژدەی بەرپرسان و شەڕی توند لەسەر ئەوە کراوە کە کێ خاوەنی ئەو تۆزە سەرکەوتنەیە کە ڕویداوە.\nهەموو حزبەکان و بەرپرسانی حکومی و حزبی، هەمویان کەوتونەتەهۆنینەوەی پیرۆزبایی و شاگەشکە بونی خۆیان بە سەرکەوتنەکە نیشانداوە ، وتویانە ئێمە پاڵەوان و ئەندازیاری ئەو سەرکەوتنەین و زۆر کات سەریان لە هاولاتی و شەقامیش شیواندوە کە کێ بکەری ئەو کارە بوە کە کراوە، خۆ هەر دوای ماوەیەکی کەم کە ئەو کارە بە شکست گەراوەتەوەو کۆتایی هاتوە هەموان خۆیان بێدەنگ کردوەو هەموو ئەوانەی تا دوێنێ خۆیان بە پاڵەوان زانیوە ئەمرۆ بێدەنگ دانیشتوون و میدیاکانیان خەریک کردوە بە شتی لاوەکی و سودەکانی سەوزەو میوەوە لە بری ئەوەی شان بدەنە بەر شکستەکەو بلیێن ئێمە شکستمان هێنا لەم کارەوداو داوای لێبوەردن دەکەین.\nسەرنج بدەن دوای زیاتر لە ١٠مانگ لە لێرینی موچە بەبێ پاساو و لەدەرەوەی یاسا، وێرای ئەوەی چەند مانگێکە بە هەموو پێوەرێک داهاتی ناوخۆ بەشی ئەوە دەکات موچە بەبێ لێبڕین بدرێتە موچەخۆران، بەڵام حکومەتی هەرێم هەر مانگەو بە بیانویەک دیسانەوە موچەی بە لێبڕێنەوە دابەشدەکرد.\nلە کۆتاییدا سەرۆکی حکومەت هاتە سەر شاشەی تیڤیەکان و بە بێ ئەوەی داوای لێبوردن بکات لە لێبرینی موچە، موژدەی ئەوەی دایە هەموان کە چیدی لێبرین کۆتایی هاتوە، سەرۆکی حکومەت خۆی بە پاڵەوانی گۆرەپانەکەو خاوەنی ئەو شتە زانی کە لە ئەسلدا دەستکەوت نییەو ئەو بەدەستکەوت ناوی هێنا.\nهەر زوو میدیاکانی پارتی و بەرپرس و پەرلەمانتارانی ئەو حزبە کەوتنە هۆنینیەوەی شیعر و شانامە بە باڵای سەرۆکی حکومەتدا و وەک فریادرەسی دۆخە سەختەکان ناویان هێناو کردیانە فریشتەی ڕزگارکەی میلەتی کورد.\nلەلایەکی ترەوە میدیاکانی گۆران و بەشێک لە سۆشیاڵ میدیای ئەو حەزبە ئاواتی شێخ جەنابیان وەک پاڵەوانی ئەنجامدانی کارەکە وێناکرد و بەو پێیەی وەزیری دارایی حکومەتی هەرێمە هەموو خاڵەکانی سەرکەروتنەکەیان بەستەوە بە نوکی قەڵەمەکەی ئەوەوە و بە راستەوخۆ وناراستەوخۆ ئەوەیان بە هەموان وت کە ئەگەر جەنابی شێخ نەبوایە لێبرینی موچە هەر بەردەوام دەبوو.\nقوباد تالەبانی جێگری سەرۆکی حکومەت کە لە دۆخە باشەکاندا یەکێتیەکان و میدیاکانی ئەو حزبە بە مامی بچوک ناوی دەبەن یەکێکی تر بوو لەو کەسانەی کە کرایە پاڵەوانی بردنەوەی یارییەکەو وەک شکێنەری گەمارۆکانی سەر هەرێمی کورسستان لە بەغداد و کۆتایی پێهێنەری لێبرینی موچە ئاماژەی بۆ کرا.\nهەموو ئەم خۆ بە پاڵەوان کردن و خۆاناساندنانە بە فریادرەس لە کاتیکدایە کە لێبرینی موچە لە هەر وڵاتیكی تر بوایە، دەبوو حکومەت بە تەواوی واتا داوای لێبوردن بکات و خۆی بە کەمتەرخەم لە ئاست مافی موچەخۆران بناسێنیت نەک ئەوەی هەر یەکەو لەلایەکەوە وەک موژدە هەواڵەکە بدەنە جەماوەر و خۆیان وەک پاڵەوان وێنا بکەن کە وەک هاولاتیان دەلێن هیچ کات ئەوە پاڵەوانێتی نییە.\nموزایەدەو خۆ بە پالەوان کردنی ئەمجاریش کۆتایی هات و هەموان خۆیان کردە خاوەنی ئەو شتەی کە ناویان ناوە سەرکەوتن، داخۆ سبەی چیتر ڕو دەدات، شکست یان سەرکەوتن، ئەگەر شکست ڕویدا کێ خۆی بە خاوەنی دەزانێت و ئەگەر سەرکەوتن هاتە پێشەوە کێ خۆی بە پاڵەوان ناو دەبات،،،\nئێوەش بمێنن بە خێر..


دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ | کوردی - Victims of Genocide\nبەرنامەمان بۆ پاڵپشتیکردنی ڕزگاربووانی جینۆساید\nلە ماوەى بەڕێوەچوونى شاڵاوەکانى ئەنفالدا لە ساڵانى ١٩٨٠، سوپاى عێراق نزیکەى ٥٠٠٠ گوندى کوردستانى بەپلانێکى داڕێژراو و بە بەرکاهێنانى بۆمبى کیمیایى خاپوور کرد. لە ئەنجامى ئەمەشدا، بە دەیان هەزار لەو هاووڵاتییانەى لە ناوچە گوندنشینەکان دەژیان کوژران، بێسەروشوێن بوون، یان ناچارکران ماڵ و حاڵى خۆیان بەجێ بهێڵن و لە ئۆردوگا زۆرەملێیەکاندا نیشتەجێ ببن.\nهەتا ئەمڕۆ، گوندەکان زۆر لە شارەکان هەژارترن و ئاستى بژێویى ژیان تیایاندا نزمە. بەهۆى ئەوەى چەندین ساڵە پشتگوێ خراون، ئێستا گوندەکان هەلى ئابوورى و کار و وەبەرهێنانیان تێدا نییە، بۆیە ناتوانن ژیانێکى خۆش و گونجاو بۆ ئەو کەسانە بڕەخسێنن کە تیایاندا دەژین.\nشارى هەڵەبجە، کە دەکەوێتەسەر سنوورى وڵاتى ئێران، لە بەروارى ١٦/٣/١٩٨٨ دا لەلایەن ڕژێمى ئەوکاتەى عێراق-ەوە بە چەکى کیمیایى هێرشى کرایەسەر. لەماوەى ٢ ڕۆژى هێرشەکەدا، بەلایەنى کەمەوە ٥٠٠٠ کەس مردن و زۆرى تریش ژەهراوى و بریندار بوون. ژمارەى ئەوانەى بە هێرشەکە بریندار بوون بە ١٠٠٠٠ کەس مەزەندە دەکرێت، کە هەندێکیان لەکاتى ڕاکردن و بەجێهێشتنى شارەکەدا بۆ وڵاتى ئێران گیانیان سپارد.\nپرۆگرامێک بۆ بەرکەوتوانى چەکى کیمیایى لە شارى هەڵەبجە\nلە مانگى ٦ ى ساڵى ٢٠١٠ ەوە، دەزگاى ژیان بۆ مافەکانى مرۆڤ بەهاوکارى وەزارەتى دەرەوەى ئەڵمانیا، بنکەیەکى لە شارى هەڵەبجە دامەزراند بۆ یارمەتیدانى بەرکەوتوانى ئەو هێرشە کیمیاییەى لە ساڵى ١٩٨٨دا کراوەتە سەر شارەکە.\nهەتا ئەمڕۆ زۆرێک لەوانەى لە هێرشەکە ڕزگاریان بووە، بەدەست چەندین کێشەى تەندروستى جەستەیى و سایکۆلۆژییەوە دەناڵێنن وەک، نەخۆشییەکانى سى، کوێرى و نەخۆشییەکانى پێست کە پێویستییان بە چارەسەرى بەردەوام هەیە و ئەو چارەسەرانەش لەڕووى ماددییەوە گرانن. سەرەڕاى ئەمانەش، بەرکەوتوان تووشى بارێکى دەروونى ناجێگیر، خەمۆکی، هەست بەتاوانباریکردن، توندوتیژبوون و تەنیایی بوون. لە ئەنجامى ئەمانەشدا، زۆربەیان ناتوانن کار بکەن و ئەگەر خزم و کەسوکاریان هاوکارییان نەکەن، تووشى کێشەى دارایى قورس دەبنەوە.\nلەبەرئەوەى زۆربەى بەرکەوتوان تووشى کێشەى تەندروستیى، جەستەیى قورس بوون، بۆیە پرۆژەکەمان جەخت دەخاتەسەر دابینکردنى چارەسەرى پزیشکی پێوست بۆ نەخۆشەکان. لەبەرئەوەى لە دەوروبەرى شارى (هەڵەبجە)ش بەرکەوتووى ترى چەکى کیمایى هەن، بۆیە تیمێکى گەڕۆکمان درووستکردووە کە لە نێوان شارۆچکەکانى (خورماڵ و سیروان و هەڵەبجەى تازە)دا دەسووڕێتەوە.\nلە سەرەتاى ئەم پرۆگرامەوە تا ئێستا، ستافەکەمان کارى باشیان کردووە و خەڵکى ئەو ناوچانەش زۆر بەگرنگییەوە سەیرى کارى ستافەکەمانیان کردووە. هەندێک جار ستافەکە زیاتر لەوەى لە توانایاندا بووە، یارمەتى نەخۆش و بەرکەوتوانی داوە.\nتیمى گەڕۆک بۆ ناوچە گوندنشینەکان\nدرووستکردنى تیمى گەڕۆک یەکێکە لە باشترین ئەو ڕێیانەى دەتوانرێت بگیرێتەبەر بۆ یارمەتیدانى ئەو کەسانەى مافەکانیان پێشێلکراون و خۆیان و خێزانەکانیان لە ناوچە گوندنشینەکاندا دەژین. زۆربەى ئەو قوربانییانە هەژارن و تواناى ئەوەیان نییە خزمەتگوزاریى تەندروستى و خوێندن بۆ ئەندامەکانیان دابین بکەن. بەتایبەتى، ئەو ژنانەى مافەکانى خۆیان و منداڵەکانیان پێشێلکراون زۆرکات ناتوانن خۆیان بگەیەننە شارەکان و داواى یارمەتی ڕاهێنانەوە بکەنەوە.\nبۆ ئەوەى بتوانین یارمەتى ئەم قوربانییانە بدەین، دەزگاى ژیان چەندین تیمى گەڕۆکى درووستکردووە و خزمەت بە دانیشتوانى شارۆچکەکانى دەوروبەرى کەرکووک، سلێمانى، هەڵەبجە و چەمچەماڵ دەکەن. دانیشتوانى ئەم شارۆچکانە کەمتر لە ٧٥٠٠٠ کەسە. کارمەندانى ستافە گەڕۆکەکان، بە هەماهەنگى لەگەڵ دەزگا تەندوستییەکانى ئەو ناوچانە، خزمەتگوزاری پزیشکیى پێوست دەگەیەننە نەخۆشەکان.\nئەزموونى ئێمە لە کارکردن لە ناوچە گوندنشینەکاندا نیشانى دەدات کە هەبوونى تیمە گەڕۆکەکان زۆر پێوست و گرنگە. هەموو ساڵێک، تیمە گەڕۆکەکانمان یارمەتى نزیکەى ٥٠٠ کەس دەدەن کە زۆربەیان ژن و منداڵن. زۆربەى ئەم نەخۆشانە هەرگیز پێشتر هیچ چارەسەرێکیان بۆ کێشە سایکۆلۆژى و کۆمەڵایەتییەکانیان پێشکەش نەکراوە.


مه‌سرور بارزانی بۆ سایتی ئه‌لمۆنیته‌ر: سه‌ربه‌خۆیی كوردستان یارمه‌تی شكاندنی داعش ده‌دات (2)\nئێمه باس له جیابوونه‌وه‌یه‌كی به‌زۆر ناكه‌ین، به‌لكو قسه له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌یه‌كی دۆستانه ده‌كه‌ین.\nداعش به‌شێك نییه له هیچ دیالۆگێكدا، داعش ده‌بێ تێكبشكێندرێ\nده‌مانه‌وێ له‌سه‌ر بنه‌مای رێزگرتنی به‌رامبه‌ر په‌یوه‌ندی دۆستایه‌تیمان له‌گه‌ڵ هه‌موو دراوسێكانماندا هه‌بێ\nكاتی ئه‌وه هاتووه جیهان له‌وه بگات، كه سیستمی فاشیل پێویستی به پێداچوونه‌وه هه‌یه. دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌مان هه‌ڵه و باوه‌ڕهێنان به‌وه‌ی ئه‌نجامی جیاوزت ده‌داتێ كارێكی دروست و عه‌قلانی نییه\nشنگال ناوچه‌یه‌كی كوردییه له‌ناو عێراقدا، په‌یه‌ده میوانه، رێك وه‌ك ئه‌وه‌ی كاتێك هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی ئێمه بۆ یارمه‌تیدانی ئه‌وان چوونه كۆبانێ، به‌ڵام پاشان گه‌ڕانه‌وه.\nشه‌ڕ له دژی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی(داعش) به هه‌موو هێزه‌وه له سوریا و عێراقدا به‌رده‌وامه. كورد له هه‌ردوو وڵاته‌كه‌دا كاریگه‌رترین شه‌ریكی هه‌وڵه‌كانی هاوپه‌یمانانن به سه‌ركردایه‌تی ئه‌مریكا بۆ له ریشه هه‌ڵته‌كاندنی جیهادییه‌كان، به‌ڵام ركابه‌ری ته‌قلیدی نێوان لایه‌نه‌كانی كوردی عێراق و گرژییه‌كانی نێوان هێزه‌كانی كوردی عێراق و سوریا له‌سه‌ر زه‌وی ئاسته‌نگی به‌رده‌م ئه‌م هه‌وڵانه‌ن. رێگه‌نه‌دانی توركیا به كردنه‌وه‌ی بنكه‌ی ئاسمانی ئینچه‌رلینك بۆ ئه‌ركه‌كانی جه‌نگ ئاسته‌نگێكی دیكه‌یه.\nئه‌لمۆنیته‌ر له‌گه‌ڵ مه‌سرور بارزانی، كه سه‌رۆكایه‌تی ده‌زگای هه‌واڵگری حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كات له‌باره‌ی ته‌حه‌دییه‌كانی روبه‌ڕووی به‌ره‌ی هاوپه‌یمانی دژه داعش ده‌بێته‌وه، ئه‌م دیمانه‌یه‌ی سازكرد. بارزانی كه پۆسته فه‌رمیه‌كه‌ی راوێژكاری ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستانه، كوڕه گه‌وره‌ی مسعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان و سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستانه. دیپلۆماتكارانی رۆژئاوا ده‌ڵێن، ئه‌و زۆر له باوكی ده‌چێت_ حه‌زی له خۆده‌رخستن نییه و له بڕوا و متمانه به‌خۆكردنیشدا كه‌سێكی جێگیره. دیمانه‌كه له باره‌گای سه‌ره‌كی سه‌رۆكایه‌تیی، كه ده‌كه‌وێته باكوری هه‌ولێری پایته‌خت به‌ڕێوه‌چوو. ئه‌مه‌ش ده‌قی دیمانه‌كه‌یه.\nئه‌لمۆنیته‌ر: شه‌ڕ دژی داعش چۆن به‌ڕێوه‌ده‌چێ؟\nمه‌سرور بارزانی: ئێمه هه‌ڵكشان و داكشانمان هه‌بووه. داعش له پێشڕه‌وی وه‌ستێنراوه و له زۆر به‌ره‌دا شكاوه. ئێمه ناوچه‌یه‌كی فره‌وانمان ئازاد كردووه، كه زۆربه‌ی رۆژئاوای روباری دیجله به ره‌بیعه و زومماریشه‌وه ده‌گرێته‌وه. ناوچه‌كانی باشووری هه‌ولێر له نزیك مه‌خموور و گوێڕ، هه‌روه‌ها ناوچه‌كانی رۆژاوا و باشوری رۆژئاوای كه‌ركووك له نێوان هه‌ولێر و كه‌ركووكیش رزگار كراون. هه‌روه‌ها ئێمه جه‌له‌ولا و سه‌عدیه‌شمان له خانه‌قین رزگار كردووه. واته به هه‌مووی نزیكه‌ی 20 هه‌زار كیلۆمه‌تری چوارگۆشه ده‌بێت. به داخه‌وه له مانگی ئابی رابردوودا( له‌و رۆژه‌ی داعش په‌لاماری هه‌ولێری دا) ئێمه نزیكه‌ی 1280 پێشمه‌رگه‌مان شه‌هید بووه و نزیكه‌ی 7 هه‌زاریش بریندارمان هه‌یه. به‌ڵام نزیكه‌ی 11 هه‌زار تیرۆریستیش له داعش كوژراوه چ له لایه‌ن هێزه‌كانمانه‌وه له‌سه‌ر زه‌وی چ له لایه‌ن هێرشه ئاسمانیه‌كانی هاوپه‌یمانان. بۆ ماوه‌یه‌ك هه‌ستمان كرد داعش له پاشه‌كشه دایه، به‌لام كه‌وتنی رومادی( له عێراق) و ته‌دمور( له سوریا) له هه‌ردوو رووی لۆجستی و مۆرالیه‌وه ته‌كانێكی به‌هێزی به داعش دا. ئه‌مه‌ش په‌یامێكی روونی ئەوان بوو بۆ خه‌ڵكی ناوچه‌كانی ژێر ده‌ستیان، كه ((ئێمه توانای خۆدووباره رێكخستنه‌وه و هێرشكردنمان هه‌یه)) و ((ئەوان بەو ئاسانییە ناشکێن)).\nئه‌لمۆنیته‌ر: چی دیكه پێویسته زیاتر بكرێ؟\nمه‌سرور بارزانی: من هیچ گومانم نییه، كه داعش ده‌شكێ، ئه‌مه له‌سه‌ر كات وه‌ستاوه. به راشكاوی، جگه له كورد كه‌س لە ئاستی پێویستدا ئەرکی خۆی جێبەجێ نەکردووە.\nئه‌لمۆنیته‌ر: به‌ڵام پشتیوانی هاوپه‌یمانان كارایی خۆی سه‌لماندووه؟\nمه‌سرور بارزانی: به ته‌ئكید، به شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان هه‌موو به‌شدارن، به‌ڵام به خێراییه‌كی پێویست كاریان نه‌كردووه. ئێمه هێشتا چاوه‌ڕوانین له لایه‌ن هاوپه‌یمانان راهێنان به هێزی نوێی(دژ به داعش) له عێراق و سوریا بكرێ. داعش كات بۆ به‌سه‌ربازگرتنی خه‌ڵكی زیاتر به‌كارده‌هێنێ و خه‌ڵكی بێگوناهی زیاتریش له‌ناو ده‌چن. كه‌واته، ئەو پرسیاره‌ی ده‌مێنێته‌وه ئه‌وه‌یه، كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی چه‌ند سوره له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی به‌زوویی داعش بشكێ؟\nئه‌لمۆنیته‌ر: توركیا وه‌ك پێویست پابه‌ندی ئه‌و هاوپه‌یمانێتیه نه‌بووه، وێڕای ئه‌وه‌ی ئه‌ندامی هاوپه‌یمانه‌كه‌یه. بۆ نموونه رێگه‌ی به فڕۆكه‌ی هاوپه‌یمانان نه‌دا بنكه‌ی ئینجه‌رلینك به‌كاربهێنێ. ئێمه ئه‌وه‌ش ده‌زانین باوكت به‌تایبه‌تی له ته‌ده‌خول نه‌كردنی توركیا زۆر بێ هیوا بوو كاتێك داعش له هاوینی رابردوو په‌لاماری هه‌ولێری دا؟\nمه‌سرور بارزانی: ئه‌وه كاری من نییه كاری حكوومه‌ته‌كان شیبكه‌مه‌وه و به توركه‌كان بڵێم چ بكه‌ن. به‌ڵام راستیه‌كان روون و ئاشكران، كه چۆن هه‌ر وڵاتێك بۆخۆی مامه‌ڵه و هه‌ڵسوكه‌وت له‌گه‌ڵ ئه‌و كێشه تایبه‌تیه‌دا ده‌كات. ئێمه چاوەڕوانیی زیاترمان له توركیا هه‌یه. ئه‌وان ده‌بێ زۆر له‌وه زیاتر بكه‌ن، كه ئێستا ده‌یكه‌ن. ئه‌وان ئه‌ندامی ناتۆن، كه‌واته ده‌بێ له‌گه‌ڵ ته‌واوی ئه‌ندامانی هاوپه‌یمانان كار بۆ دانانی سیستمێكی كاركردن بكه‌ن، كه چۆن توركیا بتوانێ باشتر به‌شدار بێت. ئێمه له تێكچوونی بارودۆخ له سوریا نیگه‌رانین، هه‌روه‌ها له تێكچوونی پرۆسه‌ی ئاشتی كورد له توركیا. ئه‌وه‌ی ئێمه حه‌ز ده‌كه‌ین رووبدات، تێكشكانی داعشه، هه‌روه‌ها پرۆسه‌ی ئاشتی خێرا بكرێ بۆئه‌وه‌ی هه‌تاهه‌تایێ كێشه‌ی تورك و كورد له‌ناو توركیا بێته چاره‌سه‌ركردن.\nئه‌لمۆنیته‌ر: به‌ڵام هه‌ڵویستی توند له لێدوانه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی سه‌رككۆمار و حكوومه‌تی توركیا ده‌خرێته‌ڕوو. ئه‌ردۆگان گوتی رێگه نادات ده‌وڵه‌تی كوردی له‌سه‌ر سنووری توركیا بێته دروست بوون، رۆژنامه‌یه‌كی نزیك له حكومه‌تیش یه‌په‌گه‌ی به هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی گه‌وره‌تر له داعش وه‌سف كرد بوو؟\nمه‌سرور بارزانی: پێموایه ده‌بێ توركیا زیاتر له بوونی داعش له سه‌ر سنووره‌كانی توركیا نیگه‌ران بێت، له راستیدا ده‌بوو توركیا به‌مه ئاسووده بێت، به‌وه‌ی كورد وه‌ك دۆستی تورك سنووره‌كانیان كۆنترۆڵكردووه نه‌ك داعش، كه دوژمنی ته‌وای جیهانه.\nمن، كه ده‌ڵێم كورد، تایبه‌ت مه‌به‌ستم له یه‌په‌گه نییه، من باس له زۆر هێزی دیكه‌ی كورد، پارتی دیكه‌ی سیاسی ( وه‌ك پارتی دیموكراتی كوردستان له سوریا) ده‌كه‌م، كه میانڕۆن. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر توركیا له گرووپێكی تایبه‌ت(یه‌په‌گه) نیگه‌رانه، پێموایه ده‌بێ یارمه‌تیده‌ر بێ بۆ دامه‌زراندنی هاوپه‌یمانی له‌گه‌ل هه‌موو هێزه میانڕۆكان، ئه‌مریكاش له هه‌وڵی هاندانی ئه‌مه دایه( هاریكاری له نێوان یه‌په‌گه و پارتی دیموكراتی كوردستان له سوریا)، له‌به‌رئه‌وه‌ی تاكه رێگه‌ی به‌ره‌و‌پێشچوونه. ئێمه پێمانوایه ده‌بێ هه‌موو پارته‌كان ده‌رفه‌تی ره‌وایان بۆ به‌شداریكردن و كاركردن له كوردستانی سوریا هه‌بێ. هه‌روه‌ها شه‌ڕ دژی داعش مانای ئه‌وه نییه كه ده‌ستبه‌جێ كوردستان سه‌ربه‌خۆ ده‌بێت.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئێوه سه‌ربه‌خۆییتان بۆ كوردستانی عێراق ناوێ؟\nمه‌سرور بارزانی: پێموانییه عێراق پرۆژه‌یه‌كی عه‌مه‌لی و گونجاو بێت، ئێستا كاتی ئه‌وه هاتووه جیهان له‌وه بگات، كه سیستمی فاشیل پێویستی به پێداچوونه‌وه هه‌یه. دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌مان هه‌ڵه و باوه‌ڕهێنان به‌وه‌ی ئه‌نجامی جیاوزت ده‌داتێ كارێكی دروست و عه‌قلانی نییه، ئه‌مه‌ش بۆ عێراق زۆر راسته. ئێمه چه‌ندینجار هه‌وڵماندا پشتیوانی له حكوومه‌تێكی ناوه‌ندی به‌هێز و یه‌كگرتوو له به‌غدا بكه‌ین؟ به‌ڵام سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو. كوردستان له‌لایه‌ن كورد كۆنترۆڵكراوه، ناوچه سوننه‌نشینه‌كان له‌لایه‌ن داعش كۆنترۆڵكراوه و ناوچه شیعه‌نشینه‌كانیش له‌لایه‌ن هێزه‌كانی شیعه و حشدی شه‌عبییه‌وه كۆنترۆڵكراوه، سه‌رۆكوه‌زیران حه‌یده‌ر ئه‌لعه‌بادی هه‌وڵی گه‌وره‌ی دا شته‌كان جێگیر بكاته‌وه، بۆیه ده‌بێ حكوومه‌تی عێراق ئه‌م راستییه قبوڵ بكات و به‌دوای چاره‌سه‌ری دیكه‌دا بگه‌ڕێ. ئێمه باس له جیابوونه‌وه‌یه‌كی به‌زۆر ناكه‌ین، به‌لكو قسه له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌یه‌كی دۆستانه ده‌كه‌ین.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئه‌دی له‌باره‌ی كه‌ركووكه‌وه چی؟\nمه‌سرور بارزانی: ئه‌گه‌ر حكوومه‌تی به‌غدا هێنده دڵنیایه، كه كه‌ركووك به‌شێكه له عێراق، بۆ تا ئێستا ماده‌ی 140ی ده‌ستووری عێراقی جێبه‌جێ نه‌كردووه؟ كه به راشكاوی ده‌ڵێ ریفراندۆم بۆ دۆخی كه‌ركووك پێویسته، به‌ڵام بۆ هه‌میشه ریفراندۆم دواده‌خرێ؟\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئێوه ده‌ڵین داعش به درێژایی سنووره‌كانی هه‌رێمی كوردستان ناوچه عه‌ره‌بیه سوننه‌نشینه‌كانی كۆنترۆڵكردووه. چۆن وا ده‌كه‌ن داعش سه‌ربه‌خۆیی كوردستان قبوڵ بكات؟\nمه‌سرور بارزانی: داعش به‌شێك نییه له هیچ دیالۆگێكدا، داعش ده‌بێ تێكبشكێندرێ.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئێوه ده‌ڵین پێویسته داعش تێكبشكێندرێ پێش ئه‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆیی رابگه‌یه‌نن؟\nمه‌سرور بارزانی: نه‌خێر، ئێمه وا ناڵێین له‌به‌رئه‌وه‌ی ئێمه نازانین تا چه‌ندی دیكه داعش له‌سه‌ر زه‌وی ده‌بێت، ئه‌وله‌ویه‌تی ئێمه شه‌ڕی داعشه، به‌ڵام كۆتایهێنان به داعش به مانای كۆتایی تیرۆر نییه، چونكه له زۆر فۆرمی دیكه دێته‌كایه‌وه.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئایا ئێوه سه‌ركه‌وتووتر و چالاكتر شه‌ڕی ئەوان ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر سه‌ربه‌خۆ بن؟\nمه‌سرور بارزانی: به‌ڵێ.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئایا ده‌كرێ روونی بكه‌یته‌وه؟\nمه‌سرور بارزانی: ئێمه ده‌توانین له كڕینی چه‌ك بۆ خۆمان له‌رووی چه‌ندایه‌تی و جۆرایه‌تی و له كاتی خۆیدا رێككه‌وتنی خۆمان بكه‌ین. چونكه به داخه‌وه تا ئێستاش بۆ ئێمە پرۆسەی بەدەست هێنانی چەک لە ڕووی کات و لە ڕووی جۆر و چەندایەتییەوە پرۆسەیەکی پڕ کێشە و سەختە.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئایا هەبوونی بنكه‌یەکی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان بۆ پاراستنی ئێوه یارمه‌تیده‌ر ده‌بێت ؟\nمه‌سرور بارزانی: كه‌ی كوردستان سه‌ربه‌خۆ بوو من ده‌توانم وه‌ڵامه‌كه‌ت بده‌مه‌وه.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئایا ئێوه مه‌زه‌نده‌ی سیناریۆی ئه‌وه ده‌كه‌ن، ناوچه كوردنشینه‌كانی سوریا ببنه به‌شێك له كوردستانی سه‌ربه‌خۆ، كه پایته‌خته‌كه‌ی هه‌ولێر بێت؟\nمه‌سرور بارزانی: من نازانم، نامه‌وێ خۆم به مه‌زه‌نده سه‌رقاڵ بكه‌م. ئامانجی ئێمه له كوردستانی عێراق، جه‌خت كردنه له‌سه‌ر كوردستانی عێراق، كه ئیداره‌یه‌كی شه‌رعی و قانوونی و دانپێدانراو‌ی هه‌یه. ئێمه ده‌مانه‌وێ له‌سه‌ر بنه‌مای رێزگرتنی به‌رامبه‌ر په‌یوه‌ندی دۆستایه‌تیمان له‌گه‌ڵ هه‌موو دراوسێكانمان هه‌بێ.\nئه‌لمۆنیته‌ر: توركیا ئه‌وه‌ی خسته‌ڕوو كه ده‌خوازێ له‌سه‌ر شنگال ناوبژیوانی له نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و یه‌په‌گه/ په‌كه‌كه‌دا بكات، گرژییه‌كانی نێوان هێزه‌كانی ئێوه و یه‌په‌گه/ په‌كه‌كه، کاریگەریی دیاری هەبووە له سەر پرۆسەی رزگاركردنی شنگال، ئه‌وه‌ش ئاشكرایه، ئێوه ده‌تانه‌وێ یه‌په‌گه شنگال جێبهێڵێ و ئه‌وان رەتی ده‌كه‌ن؟\nمه‌سرور بارزانی: توركیا ویستی رۆڵ ببینێ، به‌ڵام كه‌مێك دوا كه‌وت، كاتێك كورد له‌لایه‌ن داعشه‌وه په‌لامار درا، پێشبینی و چاوه‌ڕوانیه‌كه له توركیا ئه‌وه بوو، كه له‌ڕێگه‌ی دابینكردنی یارمه‌تی و پشتیوانی كه كورد پێویستی پێ بوو، رۆڵێكی گه‌وره‌تر بگێڕێ.\nشنگال مه‌سه‌له‌یه‌كی ته‌واو جیاوازه. شنگال قوڵایی ناو خاكی ئێمه‌یه، كێشه‌ی ئه‌وێ( داگیركردنی له‌لایه‌ن داعش) له‌ڕێگه‌ی یارمه‌تی هێرشه ئاسمانیه‌كانی هاوپه‌یمانان، به‌ڵام به شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی له‌لایه‌ن هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌وه چاره‌سه‌ركرا. شنگال ناوچه‌یه‌كی كوردییه له‌ناو عێراقدا، په‌یه‌ده( باڵی سیاسی یه‌په‌گه) میوانه، رێك وه‌ك ئه‌وه‌ی كاتێك هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی ئێمه بۆ یارمه‌تیدانی ئه‌وان چوونه كۆبانێ، به‌ڵام پاشان گه‌ڕانه‌وه. دواتر ئه‌وه ئاوات و هیوای خه‌ڵكی كوردستانی عێراقه، كه له كۆتاییدا چه‌كدارانی میوان بڕۆن و بگه‌ڕێنه‌وه ئه‌و شوێنه‌ی لێوه‌ی هاتوون.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئه‌وه هیوای گه‌وره‌ی كوردی هه‌موو شوێنه‌كانه، كه ئێوه ته‌جاوزی جیاوازییه‌كانتان بكه‌ن و یه‌كگرتوو بن، من له زۆر كه‌سم گوێ لێبووه، پێویسته سوپایه‌كی یه‌كگرتوو له هه‌موو گرووپه جیاوازه‌كانی كورد بێته دامه‌زراندن؟\nمه‌سرور بارزانی: ئێمه له بنه‌ڕه‌ته‌وه به‌رامبه‌ر داعش یه‌كگرتووین، له به‌ره‌كانی شه‌ر كوردی عێراق، ئێران، سوریا و توركیا هه‌یه. سه‌باره‌ت به سوپایه‌كی یه‌كگرتووی كوردی بۆ هه‌موو گرووپه جیاوازه‌كانی كورد، ئێوه پێویسته له هه‌قیقه‌تی سه‌ر زه‌وی بگه‌ن، له‌وانه‌یه جارێ زوو بێت بیر له روودانی ئه‌مه بكه‌یته‌وه، نه‌خاسمه له‌به‌ر رۆشنایی بارودۆخی كوردستانی عێراق، بۆیه باشتره بۆ كوردی پارچه‌كانی دیكه یارمه‌تی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بده‌ن.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئه‌مه له شنگال چۆن ته‌رجه‌مه ده‌كرێ؟\nمه‌سرور بارزانی: وه‌ك گوتم، په‌كه‌كه هیچ رۆڵ نییه بیگێڕێ. پێویسته بكشێنه‌وه و ده‌بێ بشكشێنه‌وه، له‌به‌رئه‌وه‌ی خه‌ڵكی شنگال خۆیان بڕیار له ئاینده‌ی خۆیان ده‌ده‌ن و ئه‌مه‌ش كوردستانی عێراقه. ئایا په‌كه‌كه خۆشحاڵ ده‌بێ ئه‌گه‌ر پارته سیاسیه‌كانی كوردی ناو عێراق ده‌ست له كاروباری دیاربه‌كر یا ماردین وه‌ربده‌ن؟ به‌ڵام له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی له‌ناو توركیا پارتی دیكه هه‌یه، بێگومان ده‌بێ ئه‌وانه رێگه‌یان پێ بدرێ رۆڵ بگێڕن. ئێمه بڕوامان به سیستمی فره‌حزبی هه‌یه. ده‌بێ چه‌كدارانی په‌یه‌ده- په‌كه‌كه بكشێنه‌وه، كاتێك دۆخه‌كه ئاسایی بۆوه.\nئه‌لمۆنیته‌ر:ئه‌دی چی ده‌رباره‌ی بوونی په‌كه‌كه له چیای قه‌ندیل؟\nمه‌سرور بارزانی: ئه‌وه خاكی كوردستانی عێراقه و ده‌بێ جێی بهێڵن. ئه‌مه‌ش یه‌كێكه له‌و سه‌به‌بانه‌ی، كه ئێمه بۆچی هێنده په‌رۆشین پرۆسه‌ی ئاشتی كورد له‌ناو توركیا سه‌ركه‌وتوو بێت. ئێمه هیوادارین ئه‌م كێشه‌یه به ئاشتیانه بێته چاره‌سه‌ركردن.\nئه‌لمۆنیته‌ر: ئێوه چه‌ند له كاریگه‌رییه‌كانی ئێران و یه‌كه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی نیگه‌رانن؟\nمه‌سرور بارزانی: ئێمه رێز له ده‌سكه‌وتی یه‌كه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی ده‌گرین، به‌ڵام پێویسته دۆخه‌كه‌یان روون بكرێته‌وه. واته پێویسته ئه‌وان له ژێر سه‌رپه‌رشتیارێكی قانوونیدا بن و به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌كانی عێراقیش به‌رپرسیار بن، له‌بری ئه‌وه‌ی ركابه‌ری یه‌كدی بكه‌ن پێویسته ته‌واوكه‌ری یه‌كدی بن. به‌هه‌رحال به‌پێی ده‌ستووری عێراقی هه‌رێمه‌كه‌ی ئێمه له‌لایه‌ن هێزه‌كانی خۆمانه‌وه ده‌پارێزرێت و كۆنترۆڵه، واته پێویست به‌وه ناكات خه‌ڵكی دیكه بێت. وه‌ك ئه‌وه‌ی گوتم، ئێمه ده‌مانه‌وێ په‌یوه‌ندی دۆستایه‌تیمان له‌گه‌ڵ هه‌موو دراوسێكانمان به ئێرانیشه‌وه هه‌بێت و ئه‌م په‌یوه‌ندیانه‌شمان له‌سه‌ر بنه‌مای رێزگرتنی به‌رامبه‌ر بێت. ئه‌وان ناتوانن وه‌ك پاشكۆ یا نزم سه‌یری ئێمه بكه‌ن.\nمه‌سرور بارزانی: له هه‌ندێ ناوچه‌دا ئه‌وه‌یان كردووه، به‌ڵام بێگومان له كوردستان نا، كوردستان جیاوازه.\nئه‌لمۆنیته‌ر: پێشتر ئێران ده‌ستی له كاروباری كوردستانی عێراق وه‌رداوه، وه‌ك ئه‌وه‌ی له نه‌وه‌ده‌كان یارمه‌تی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستانی دا له داگیركردنه‌وه‌ی سلێمانی له پارتی دیموكراتی كوردستاندا؟\nمه‌سرور بارزانی: بێگومان له ناكۆكی له نێوان لایه‌نه‌كاندا، پشتبه‌ستن به‌لایه‌نی سێیه‌م هه‌یه. ئامانجی ئێمه و ئامانجی سه‌رۆكی ئێمه دروستكردنی كوردستانێكی دیموكرات و بوژاوه‌یه، كه رێز له دراوسێكانی بگرێ. ئێمه له‌وه ده‌گه‌ین گوشار له‌سه‌ر كوردستان هه‌یه له دراوسێكانه‌وه، به‌ڵام له كۆتاییدا ئه‌وه له‌سه‌ر كورد خۆی وه‌ستاوه تێ بگات، كه له راستیدا یه‌كگرتوویی گه‌ره‌نتی سه‌ركه‌وتنیانه.\nئه‌لمۆنیته‌ر: خولی سه‌رۆك له مانگی ئابی داهاتوو كۆتایی دێت، جیاوازی له نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و هه‌ندێ حزب هه‌یه، له‌سه‌ر درێژكردنه‌وه‌ی ماوه‌كه. جگه له‌وه ئه‌وان سورن له‌سه‌ر كه‌مكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆك( مسعود بارزانی)، كه به دڵنیاییه‌وه ئه‌مه تاقیكردنه‌وه‌ی ئاستی یه‌كگرتووتانه؟\nمه‌سرور بارزانی: پێموایه جه‌نابی سه‌رۆك بۆته سیمبوڵی بزووتنه‌وه‌ی نیشتمانی كورد، جا هه‌ندێك ئه‌وه قبوڵ بكه‌ن یا نا. له‌بارودۆخێكی ئاساییدا ئێمه ده‌بێ له 20ی ئاب هه‌ڵبژاردن بكه‌ین، جه‌نابی سه‌رۆك داوای له په‌رله‌مان و كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنی كوردستان كردووه ئاماده‌كاری بكه‌ن بۆ هه‌ڵبژاردن. ئێستاش له‌سه‌ر كۆمسیۆن وه‌ستاوه ته‌رتیبات بكات بۆئه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن له كاتی خۆیدا بكرێ بۆئه‌وه‌ی بۆشایی یاسایی نه‌بێت. پێش ئه‌وه‌ی ئه‌و مه‌سه‌له‌یه سه‌رهه‌ڵ بدات هه‌موو پارته سیاسیه‌كان رازی و كۆكبوون، كه هه‌موو مه‌سه‌له‌كانی په‌یوه‌ست به به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانی ده‌بێ به سازان چاره‌سه‌ر بكرێن. ئه‌گه‌ر پارته‌كان له‌و هه‌ڕه‌شانه بگه‌ن، كه له‌لایه‌ن داعش سه‌پاوه و له كێشه ئابووریه‌كان بگه‌ن، كه به‌هۆی هاوبه‌شی داهات له‌گه‌ڵ به‌غدا هه‌مانه، ده‌بێ له‌وه‌ش بگه‌ن، كه دوا شت كوردستان پێویستی پێی بێت ته‌نگژه‌یه‌كی دیكه‌یه. سازان باشترین رێگه‌ی به‌ره‌پێشچوونه.\nكه پارتی دیموكراتی كوردستان زۆرینه‌ی كورسیه‌كان و ده‌سه‌ڵاتی بڕیاردانی هه‌بوو، هه‌میشه له‌گه‌ل سازان و یه‌كگرتنی نیشتمانیدا بوو. به‌ڵام به‌داخه‌وه كاتێك ركابه‌ره‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان تاكه ده‌رفه‌تێكیان بۆ لێدان له پارتی دیموكراتی كوردستان هاته ده‌ست، به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانییان فه‌رامۆش كرد و یه‌كسه‌ر بازیان بۆیدا تا بزانن بۆ ئه‌وان چ ده‌سكه‌وتی سیاسیی تێدایه. ئه‌مه‌ش گه‌مه‌یه‌كی هه‌رزانه.


لە ھەولێر بۆرییەکی سەرەکیی ئاوی ئیفراز دەشکێت - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » لە ھەولێر بۆرییەکی سەرەکیی ئاوی ئیفراز دەشکێت\nلە ھەولێر بۆرییەکی سەرەکیی ئاوی ئیفراز دەشکێت\nبەھۆی شکانی بۆرییەکی سەرەکیی ئاوی ئیفرازی ھەولێر، زۆربەی گەڕەکەکانی پارێزگاکە، تووشی کێشەی کەمئاوی بوونە.\nئەمڕۆ پێنجشەممە 14/6/2018، کەناڵی (کوردستان 24) بڵاوی کردەوە، کە کاتژمێی 2ی پاشنیوەڕۆی دوێنێ چوارشەممەوە، بۆرییەکی سەرەکیی ئاوی ئیفرازی نێوان عەنکاوە و گوندی گەزنە شکاوە، بەوھۆیەشەوە زۆربەی گەڕەکەکانی پارێزگاکە، تووشی کێشەی کەمئاوی بوونە، ئێستاش تیمەکانی چاککردنەوە سەرقاڵی چاککردنەوەی بۆرییەکەن.\nلەبارەی ھۆکاری شکانی بۆرییەکەش، ئاماژە بەوە دراوە، کە کۆمپانیایەک بێ ئاگاداریی بەڕێوەبەرایەتیی ئاو کۆگایەکی لەنزیک ئەو بۆرییە داناوە، ئەمەش بووەتە ھۆی شکانی بۆرییەکە، ھەروەھا زەرەر و زیانێکی زۆری بە بۆرییەکە و شوێنەکەش گەیاندووە.\nباس لەوەش کراوە، کە ئێستا تیمەکان سەرقاڵی چاککردنەوەی بۆرییەکەن، ھەروەھا لە قۆناغی کۆتایی چاککردنەوەن، بەپێی زانیارییەکانیش ئێوارەی ئەمڕۆ ئاوی ئیفرازەکە دەکرێتەوە، تا نیوەڕۆی سبەی ھەینی، ئاو دەگاتەوە سەرجەم ئەو گەڕەکانەی تووشی کێشەی کەمئاوی بوونە.


وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بڵاویكردووەتەوە، بڕیاری لێخۆشبوونی قەرزەكانی ئاو و شارەوانی و گەشتوگوزار و شوێنەوار درێژ ناكرێنەوە و چەند ڕۆژێكی دیكە كۆتایی دێت.\nوەزارەتەكە لە ئاگادارییەكدا ئاماژەی بەوەداوە، بە گوێرەی نوسراوێكی وەزارەتەكە كە ئاراستەی سەرجەم دامودەزگەكانی گەشتوگوزار و ئاو و ئاوەڕۆ و سەرۆكایەتییەكانی شارەوانی و بەڕێوەبەرایەتییەكانی شارەوانی لە پارێزگا و شارۆچكە و یەكە سەربەخۆكان كراوە، ئاگادار كراونەتەوە دوا وادە بۆ لێخۆشبوونی رێژەی 15٪ی قەرزەكانی ئاو، گەشتوگوزار، شارەوانی، شوێنەوار كە لەلای هاوڵاتییانە تاوەكو 6ی 6ی 2022 دیاریكراوە و لەم رێكەوتە بەدواوە درێژ ناكرێتەوە.\nئەوەش هاتووە، بۆیە ئەو هاوڵاتییانەی قەرزی حكوومەتیان لایە پێویستە لە ماوەی ئەو چەند رۆژەی ماوە سەردانی دامودەزگەكانی شارەوانی، ئاو، گەشتوگوزار و شوێنەوار بكەن بۆ ئەوەی لە بڕیارەكە سودمەند بن، بە پێچەوانەوە دوای وادەی دیاریكراو هیچ داشكاندنێك نایانگرێتەوە و بڕیارەكەش درێژ ناكرێتەوە.\nوەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار هێمای بۆ ئەوەش كردووە، دامودەزگەكانی سەر بە وەزارەت ئاگادار كراونەتەوە لە ماوەی ئەو 12 رۆژەی لەبەردەم بڕیارەكەدا ماوە، پێویستە بە هەموو شێوەیەك ئاسانكاری بۆ هاوڵاتییان بكەن كە مامەڵەی گەڕاندنەوەی قەرزەكانیان دەكەن، هاوكاری بكرێن و ئاسانكاری پێشكەش بكەن.


ئۆپەراسیۆنی تۆڵەی شۆڕشگێڕی: ٥١ سەربازی تورکی داگیرکەر لە مەتینا سزادران – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/پرسی رۆژ/ئۆپەراسیۆنی تۆڵەی شۆڕشگێڕی: ٥١ سەربازی تورکی داگیرکەر لە مەتینا سزادران\nبەپێی زانیارییەکانی ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنیی هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە)، لە ئێوارەی ١٥ی حوزەیراندا لە گۆڕەپانی بەرخۆدانی شاخی جودی لە مەتینا، ئۆپەراسیۆنی تۆڵەی شۆڕشگێڕی لە دژی سەربازە داگیرکەرەکانی سوپای تورک دەستیپێکرد.\nڕاگەیەندراوە، لەو ئۆپەراسیۆنە شۆڕشگێرییەی هێزەکانی گەریلادا ٥١ داگیرکەر سزادراون. ئۆپەراسیۆنە شۆڕشگێڕییەکە لە ئێوارەی دوێنێوە دەستیپێکردووە و تا ئێستاش بەردەوامە.\nئۆپەراسیۆنی تۆڵەی شۆڕشگێڕی بە چالاکیی گەریلاکان بەردەوامە. پێشبینی دەکرێت ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنیی هەپەگە ڕاگەیاندراوێکی فراوان لەسەر ئۆپەراسیۆنەکە بڵاو بکاتەوە.\nئه‌نجومه‌نی سه‌ربازی قه‌سه‌ده کۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی ئه‌نجامدا


هەفتەی ڕابردوو 30 ئێزدیی ڕزگارکراون\nناس كورد - عه‌مار عه‌زیز\nسەرەڕای ئەوەی داعش ڕووبەرێکی زۆر کەمی بەدەستەوە ماوە، بەڵام تا ئێستا چارەنووسی زیاد لە سێ هەزار ژن و منداڵی ئێزدیی کە کەوتبوونە دەست ئەو ڕێکخراوە بە نادیاریی ماوەتەوە.\nلەگەڵ پێشڕەوییەکانی شەڕڤانانی هێزەکانی سوریای دیموکرات بۆ سەر دواین مۆڵگەکانی داعش، لە هەفتەی ڕابردوودا زیاتر لە 30 منداڵ و ژنی ئێزدیی ڕزگارکران.\nحسێن قائیدی لێپرسراوی نوسینگه‌ی رزگاركردنی رفێنراوانی ئێزیدیی له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بە ناس کوردی ڕاگەیاند لەسەرەتای ئەمساڵەوە بەرنامەیەکی چڕیان داناوە بۆ ڕزگارکردنی ئەو کچ و ژنانەی تا ئێستا لەدەست چەکدارانی داعشدا ماون.\nبە وتەی قائیدی، لە کۆی ئەو شەش هەزار و 417 ئێزدییەی لە ساڵی 2014 لەلایەن داعشەوە ڕفێندران، تا ئێستا سێ هەزار و 371 کەس ڕزگارکراون.\n"ئه‌و كه‌سانه‌ی ئێمه ڕزگاریان ده‌كه‌ین فۆرمێكی تایبه‌تیان بۆ پڕدەکەینەوە، پرده‌كه‌ینه‌وه و هه‌موو زانیاریه‌كان له‌و فۆرمه‌دا تۆمارده‌كه‌ین، هەروەها هه‌ندێك كه‌لوپه‌لی پێویست دابه‌ش ده‌كه‌ین بەسەریاندا، ئه‌گه‌ر پێویستیان به چاره‌سه‌ری ده‌رونی هه‌بێت ئێمه سه‌نته‌رێكمان هه‌یه كه سه‌ر به به‌ڕێوه‌بەرایه‌تی ته‌ندروستی شاری دهۆكه له‌وێ چاره‌سه‌ری پێویست وه‌رده‌گرن،" حسێن قائیدی وادەڵێت.\nلێپرسراوی نوسینگه‌ی رزگاركردنی رفێنراوانی ئێزیدیی ره‌خنه له حكومه‌تی عێراق دەگرێت و دەڵێت:"به‌داخه‌وه حوكمه‌تی عێراق هاوكاری ئێمه ناكه‌ت بۆ رزگاركردنی رفێنراوان، چه‌ندین جار به فه‌رمی داوامان لێ کردوون هاوكاری ئێمه بکەن، به‌ڵام بێ سود بووه و ته‌نیا حكومه‌تی هه‌رێم هاوكاری ئێمه‌ی كردووه."\nله‌بارەی ئه‌وه‌ی ئه‌و كچ و ژنانه‌ی كه تا ئێستا له ژێر ده‌ستی داعشدا ماون له چ شوێنێكن، قائیدی ئاماژەی بۆ ئەوەکرد "ئێستاش ژماره‌یه‌كی زۆر له منداڵ و كچ و ژنانی ئێزیدی له وڵاتی سوریا و هه‌ندێك شاری عیراق دا ماون كه پێش ئێستا ئه‌و شوێنانه له ژێر ده‌ستی داعش دابوون".\nده‌روازه‌ی سنوری نێوان شنگال و سوریا، له کانونی یه‌که‌می 2018ه‌و به بڕیاری حکومه‌تی عیراق و له‌لایه‌ن هێزه ئه‌منییه‌کانه‌وه داخرا به‌هۆی "نافه‌رمی بوونییەوە"، به وته‌ی قائیدی به‌هۆی به‌رده‌وامی داخستنی ئه‌و ده‌روازه‌یه کێشەی زۆر بۆ رزگاركراوه‌كان دروست ده‌بن، "كاتێك ژماره‌یه‌ك لە کەسوکارەکانی ئێمه له‌سوریا رزگارده‌كرێن و دواتر به‌رێ ده‌كرێن بۆ شنگا، چه‌ند ڕۆژێك دواده‌كه‌ون تاوه‌كو ده‌گه‌نه شوێنه‌كانی خۆیان، ئه‌مه‌ش به‌هۆی داخستنی ئەو دەروازەیە، ئه‌گه‌ر دەروازەکە بكرێته‌وه هیچ كێشه بۆ رزگاركراوه‌كان دروست نابێت و پرۆسه‌كه ئاسانتر ده‌بێت".\nلە مانگی ئابی 2014، چەکدارانی داعش هێرشیانکردە سەرقەزای شەنگال و داگیریانکرد، بەو هۆیەوە هەزاران کچ و ژن و منداڵی ئێزدیی کەوتنە دەست چەکدارانی داعش و دواتر گواسترانەوە بۆ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەو کاتی داعش لە عێراق و سوریا.\nئینفۆ؛ ئێزدییەکان میرێکی نوێ هەڵدەبژێرن کێبڕکێی توند هەیە\n2019.03.13 - 18:13\nبەردانەوەی ئاوی بەنداوی موسڵ گرفتی بۆ پرۆسەی گەڕان بە دوای تەرمەکان دروستکرد\n2019.03.23 - 13:45\nبۆ دووبارە نەبوونەوەی ڕوداوێکی هاوشێوەی ڕوداوەکەی موسڵ لە هەرێم هۆشداری دەدرێت\n2019.03.22 - 20:11


ئیسرائیل... وه‌زیرێك سیخوڕی بۆ ئێران كردوه\n2019-01-09 [02:57 AM]\nوەزیرێکی پـێشووی ئیسرائیل به‌تۆمه‌تی سیخوڕی بۆ ئێران سزای 11 ساڵ زیندانی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنرێت.\nئەمڕۆ چوارشەممە وه‌زاره‌تی دادی ئیسرائیل رایگه‌یاند، داواکاری گشتی ئیسرائیل و پارێزەرانی غۆنێن سێغێڤ وەزیری پـێشوو بە ڕێکەوتنێک گەیشتوون، ئەویش غۆنێن دان بە تاوانەکەیدا بنێت کە سیخوڕی بۆ ئێران کردبوو و زانیاری گرنگی پـێ‌دابوون. لە بەرامبەر داواکاری گشتی تۆمەتی خیانەتی ئاڕاستە نەکات و تەنیا داوای 11 ساڵ زیندانی بۆ بکات.\nغۆنێن سێغێڤ، تەمەن 62 ساڵ، لە نێوان هەردوو ساڵی 1995 و 1996 وەزیری وزە و ژێرخانی ئیسرائیل لە حکومەتی ئیسحاق ڕابین بوو.\nبەپـێی دەزگای زانیاری ئیسرائیل (شین بێت) غۆنێن لەوەتای ساڵی 2012 کە لە وڵاتی نەیجیریا نیشتەجێ بووبوو، زانیاری لە بارەی کەرتی وزە و شوێنی دەزگا ئاسایشیـیەکان و کاربەدەستانی ئاسایشی و سیاسی ئیسرائیلی بە ئێرانیـیەکان دابوو. مانگی پـێنجی ساڵی 2018 لە فڕۆکەخانەی بن گوریونی تەل ئەڤیڤ دەسـتگیرکرا و لە مانگی حەوت کەیسەکەی ئاشکراکرا.\nجێی ئاماژەیە غۆنێن سێغێڤ پـزیشک بووە و ساڵی 1992 بوو بە پەرلەمانتار و ساڵی 2003 لە لایەن دادگایەکی ئیسرائیلەوە بڕیاری زیندانی یەک ساڵ درا بە تاوانی هەوڵی فرتوفێڵکردن، بەڵام جێبەجێکردنەکەی ڕاگیرا، هەتا دواتر 5 ساڵ زیندانی کرا بە تۆمەتی بازرگانیکردن بە حەبی هۆشبەر.


خه‌یرى له‌یه بوود!! - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nخه‌یرى له‌یه بوود!!\nجوور دابمان له‌ى گووشه و لاپه‌ڕه هه‌میشه په‌نا به‌یمنه وه‌سه‌رهات وقسه‌یل نه‌سته‌ق باوگ وباپیره‌یلمان ئه‌را پشتڕاسكردن ئه‌و ڕا و ئه‌ڕایچوینه‌یل ساده و ئاسانه ك هه‌وڵ ده‌یمن بخه‌یمنه‌ى وه‌رده‌س خوانه‌واره‌یلمان تا كه‌میگ له سه‌ختیه‌یل ژیان له‌ى وڵاته دویریانه‌و بخه‌یمن ئه‌گه‌ر وه‌خه‌یاڵیش بویه.\nبه‌ڵێ ئیجاریشه ئى وه‌سه‌رهاته ك له زووان وهویر عه‌قڵ ومیرات پیشینه‌یلمانه‌و هاتیه ئه‌رادان باس كه‌یمن ك ئویشێ:\nیه‌كى له پادشایه‌یل مه‌مڵه‌كه‌تیگ، وه‌زیریگ فره دانا وعاقڵ داشت، وئى پادشا وه‌زیره‌گه‌ى فره له‌خوه‌ى نزیكه‌وكردیاد و ئه‌را هه‌ركووره بچیاتاد وه‌ل خوه‌یه‌و بردیاده‌ى.\nهه‌رجارى ئى پادشا تویش گیچه‌ڵیك بهاتیاد یا كار گه‌نیگ روى بیاتاد، وه‌زیره‌گه هه‌میشه ودایم وتیاده پى (خه‌یرى له‌یه بوود) و وه‌ى شیوه پادشا ئارامه‌و بویاد و ئسراحه‌ت كردیاد.\nرووژیگ له رووژان پادشا له ناكاوا له عان و وه‌خت ڕاوكردن له چاره‌واگه‌ى كه‌فته خوار و یه‌كیگ له په‌نجه‌یل ده‌سى بڕیا.. جوور گشت جارى وه‌زیره‌گه وت (خه‌یرى له‌یه بوود)، وه‌لى ئى جاره پادشا وه‌ى قسه فره تویڕه بوى و وت چ خه‌یریگ له بڕین په‌نجه‌ى منه‌و باد؟ و فه‌رمان دا وه‌زیره‌گه بخه‌نه زندان، وه‌هه‌مان شیوه وه‌زیره‌گه وت (خه‌یرى له‌یه بوود) و وه‌ى جووره وه‌زیره‌گه ماوه‌یگ دریژ له زندان مه‌نه‌و.\nرووژیگ له رووژان پادشا دوباره مه‌یل راوكردن داشت و چوى ئه‌را ده‌یشته‌ى مه‌مڵه‌كه‌ته‌گه‌ى ئه‌را ڕاو، وه‌لى له عان راوناین شكار فره له پاسه‌وانه‌یلى دویره‌وكه‌فت و له‌لى نوقمه‌و بوین ودیار نه‌مه‌نن، له‌ى عانه وه‌لاى تایفه‌یگ بتپه‌رسته‌و ره‌د بوى و ئه‌وانیش ده‌سگیرى كردن و بردنه‌ى تا بكه‌نه‌ى قوربانى بته‌گه‌یان و له‌وه‌رپاى سه‌رى بووڕن، وه‌لى وه‌ختى نووڕستن په‌نجه‌ى ده‌سیگى بڕیاس، وڵى كردن، پادشایش وه‌ختى له سه‌ربڕین، خودا نه‌جاتى دا، له‌خوه‌شیا وه‌خته باڵ ده‌ربكردیاد و وه هه‌ڵه‌په‌ڵه روى كرده شاره‌گه‌ى خوه‌ى... تا ره‌سیه كووشك شاهانه، فه‌رمان دا پاسه‌وانه‌یلى بچن وه‌زیره‌گه ئه‌راى بارن تا داواى وه‌خشین له‌لى بكا ئه‌را ئه‌و كردار وره‌فتاریه وه‌ل ئى وه‌زیر دانا وخاسیه.. وه‌ختى هاوردنه‌ى وته پى من ئیسه وه‌خه‌یر بڕین په‌نجه‌گه‌م زانستم، وه‌لى له‌لى پرسى: وه‌ختى من فه‌رمان دام زندانى بكریه‌ید تو وه‌تید (خه‌یرى له‌یه بوود) ئه‌ى چ خه‌یریگ له زندانى كردن تنه‌وبوى؟ وه‌زیره‌گه‌یش جوواوى دا و وت : ئه‌گه‌ر له زندان نه‌ویاتام و وه‌ل تنا بهاتیام ئه‌را راوكردن جوور گشت جارى، ئه‌و تایفه من گردیان وكردیانه‌مه قوربانى بته‌گه‌یان له‌جیاتى جه‌نابد و وه‌ى جووره ئى زندانه ئه‌را منیش بویه خه‌یر و له سه‌ربڕین قورتارم كرد!!


Friday, 25 April 2014 10:39\nبە یادی کرێکارانی ئافریکای باشور ، که به جه‌ساره‌ته‌وه دژی چه‌وساندنه‌وه ڕاوه‌ستان و به‌شێوه‌یه‌کی بیڕه‌حمانه کوژران.\nخه‌باتی مه‌ده‌نی و خه‌باتی چینایه‌تی له قۆناغی گلوبالیزمدا ( به بۆنه‌ی ڕۆژی جیهانی چینی کرێکاره‌وه )\nنووسه‌ر : ڕه‌شاد - مسته‌فا سوڵتانی\nخاکه لێوه‌ی 1393 هه‌تاوی\nیازده‌ی گوڵان، ڕۆژی جیهانی چینی کرێکار پیرۆز بێت ! کاتێک کرێکاران ڕێگاکه‌ی هه‌ولێر، ڕه‌واندوز و رایاتیان دروست کرد و جاده‌که ئاماده بوو ؛ له سه‌ر تاشه به‌ردێک نوسیان : " ئێمه که هه‌زاران که‌سین و به زمانه‌کانی ئه‌رمه‌نی، ئینگلیزی، کوردی، ڕووسی،عه‌ره‌بی، تورکی، هیندی، سریانی، میسری، تونسی، ئیتالیایی، هه‌نگاری،فارسی و یونانی قسه ده‌که‌ین . ئه‌م ڕێگامانه بۆ خزمه‌تی هه‌موو مرۆڤێکی ئه‌م جیهانه دروست کرد." ئه‌م جاده‌یه دوای شه‌ڕی یه‌که‌می جیهانی ، دروست کراوه . له‌م بواره‌دا ئایین ، مه‌زهه‌ب ، ڕه‌نگی پیست، زمان، فیکری سیاسی و نیژاد له په‌راوێز خراوه و؛ بۆ ئامانجێکی دیاری کراو و کارێکی هاوبه‌ش، هه‌موو کرێکاره‌کان یه‌کیان گرتوه . ئینگلس و مارکس پێیان وابوو که سوسیالیزم له وڵاتانی پێشکه‌وتوو وه‌ک بریتانیا و ئاڵمانیا سه‌ر ده‌که‌وێت و؛ پێێان وانه‌بوو له ڕووسیا که پێکهاته‌ی کۆمه‌ڵگاکه‌ی جووتیاری بوو شۆڕشی سوسیالیستی سه‌رکه‌وتوو بێت . باری خراپ و داڕزیوی ئابوری ڕووسیا و بژیوی زۆر سه‌ختی ژیانی جه‌ماوه‌ری خه‌لک تا ئاستێکی ڕووخێنه‌ر گه‌یشتبوو و هێشتا نیزامی جووتیاری هه‌ر مابوو . ئه‌گه‌ر فیله‌سوفێک وه‌ک مارکس هه‌تاکوو سه‌ده‌ی 21 بمابایه ، و گه‌شه‌ی تیکنۆلۆژی و گلوبالیزمی به چاوی خۆی دیبایه، زۆربه‌ی هه‌ڵویست و بیر و بوچونه‌کانی ده‌گۆڕی . مارکس به چاکی سه‌رمایه‌داری شی کردوه‌ته‌وه و له کتێبه شاکاره‌که‌ی به ناوی " کاپیتاڵ" دیارده‌ی دیموکراسی، شۆڕش و ده‌وله‌تی تێدا نیه . دوبروفسکی پێ وایه ، مارکس توانی سه‌رمایه‌داری شی کاته‌وه‌و ته‌حلیلی بکات ، به‌ڵام نه‌یتوانی له سیسته‌مه‌کانی پێش سه‌رمایه‌داری تێ بگات . لینین زۆر زوو به هه‌ره‌س هێنانی سیاسه‌ته‌کانی حیزبی بولشویکی زانی و ، بۆیه سیاسه‌تی تازه‌ی ئابوریی( نیپ ) * ی هه‌لبژارد و، ده‌روازه‌کانی رووسیای بۆ کاپیتاڵ و دراوی بیگانه ی وڵاتانی ڕۆژ ئاوا کرده‌وه . لنین وتی: کێ سوسیالیزمی به‌م جۆره‌ی سوڤیه‌تی ده‌وێ ! بوڵشڤیکه‌کان له ده‌ورانی ده‌سه‌لاتیان؛ ئابوریه‌کی گه‌شه کردوویان نه بوو ، و بیگومان دیموکراسیش بێ ئابوریه‌کی گه‌شه کردوو مانای هه‌ر نیه . تیئوریه‌کانی لنین سه‌باره‌ت به ده‌وڵه‌ت و شیوه‌ی به‌رهه‌م هێنانی ئاسیایی** لێڵ و ئاسۆیه‌کی ڕوون نیشان نادات . یاداشته ناسک و جوانه‌کانی مارکس له ساڵی 1844 زاینی و یاداشته عیلمی و فه‌لسه‌فیه‌کانی لنین که له سالی 1914 زاینی نوسیبووی ، له لایه‌ن ستالینیسته‌کانه‌وه سانسور و شرت و گوم کران . حکومه‌تی سوسیالیستی سوڤیه‌ت له گه‌ڵ کاپیتالیزم چاو بڕکێی ده‌کرد و ئه‌و شێوه حکومه‌ته هه‌رگیز نه‌یده‌توانی ئاره‌زووه‌کانی کرێکاران دابێن بکات . ئینگلس بۆ یه‌که‌مین جار به ڕوانێنێکی موقه‌ده‌سه‌وه چاوی له نوسراوه‌کانی مارکس کرد و ، له پێشه‌کی ته‌رجومه‌ی ئینگلیزی کاپیتاڵدا نوسی: کاپیتاڵ کتێبی ته‌وراتی چینی کرێکاره ! به‌م کاره‌ی دوکترینی مارکسی بۆ هه‌وه‌ڵین که‌ڕه‌ت گه‌یانده چله پۆپه‌ی په‌ره‌ستن و ئینگلس یه‌که‌م که‌س بوو که ؛ گه‌را و کۆڵه‌که‌ی دوگماتیزمی له مارکسیزم دانا. بوگدانۆف ، بوخارین و ته‌نانه‌ت پله‌خانۆف ته‌رجومه‌یه‌کی مرۆڤانه‌تریان له سوسیالیزم هه‌یه . شکسته‌کانی سوسیالیزمی ڕووسیا، ئه‌وه‌نده کاردانه‌وه‌ی نیگه‌تیڤی له سه‌ر ڕووناکبیرانی جیهان داناوه ، که بیرمه‌ندێکی کورد به ناوی مه‌سعود محه‌ممه‌د له وتاریکدا نوسیویه‌تی : " ئه‌ی ڕێبه‌رانی جیهان یه‌ک بگرن و ئه‌ی کریکارانی جیهان یه‌ک مه‌گرن ! " و فه‌هد ( یوسف سه‌لمان یوسف ) بیرمه‌ندێکی تر له کاتی هه‌ڵواسیندا وتی: کومونیزم له مردن به هێز تره و له سێداره‌ش به‌رزتره . تێپه‌ڕ بوون وسه‌فه‌رێکی دژوار ، سه‌خت و پڕ له کۆسپ ، ژان و ئازار له سه‌ر ڕێگای خه‌باتی چینی کرێکاردایه . بوحرانی دونیای سه‌رمایه‌داری هه‌تا دێ ، په‌ره‌ده‌ستێنێت . سه‌رمایه‌داری له کاناڵی ماسمیدیاه‌وه بۆ، چاره سه‌رکردنی قه‌یرانه‌کان و شکست دانی خه‌باتی کریکاران و بزووتنه‌وه جه‌ماوریه‌کان ئاڵترناتیڤی گونجاو ، دامرکێن و ئازار شکێنی هه‌یه و پێشکه‌شی ده‌کات .\nشه‌پۆلی هه‌ژاری ده‌رگای ماڵه‌کانی کوتاوه !\nئه‌مسال ، شه‌پۆلی هه‌ژاره‌کان له کۆماره‌کانی بولگاریا ، ڕۆمانی ، بالکان و هه‌نگاریا به‌ره‌و ئاسکاندیناوی هات . ڕێزی پڕاوپڕم بۆ هه‌موو مرۆڤه‌کانی جیهان هه‌یه . شارۆمه‌ندانی هه‌ژاری هه‌نگاریا و ڕۆمانی و به تایبه‌ت قه‌ره‌جه‌کان *** دیارده‌یه‌کیان له هه‌ژاری، برسیه‌تی وده‌رد و ئازاری مرۆڤایه‌تیان له شاره‌کانی سوید، نیرویژ و فینلاند نیشان دا. له ناویاندا گه‌نج ، پیاو و ژنی وات ده‌بینی، که توانای کاری هه‌بوو . ته‌قریبه‌ن هه‌زار ساڵه ئه‌م خه‌ڵکه له ئوروپا ده‌ژین و هێشتا ئاسیمیله نه بوون و خۆیان له گه‌ڵ ئوروپای یه‌کگرتوو و پێک هاته‌کانی نه گونجاندوه و؛ خراپ تر له هه‌موو شتێک هیشتا خۆیان به ساحیبی سه‌روه‌ت و سامان و داهاتی بولگاریا ،ڕۆمانی و هه‌نگاریا نازانن . جار و بار له قه‌تتار و له شه‌قامه‌کانی شار ، چاوم پێیان ده‌که‌وت و دڵم ژانی ده‌کرد . ئایا وڵاتانی بولگاریا،ڕۆمانی، هه‌نگاریا و وڵاتانی بالکان ناتوانن ئه‌م مرۆڤه ڕاو نراوانه به‌خێو که‌ن ؟ بۆ ئه‌م هه‌موو تاوانه دژ به قه‌ره‌جه‌کانی ئوروپا و جیهان و مرۆڤایه‌تی ده‌کرێت ؟ ئیستاش بۆ من پرسیاره، خه‌ڵکی سومال و ئه‌فگانستان له خه‌لکی ڕۆمانی هه‌ژارترن و 30 ساڵه تووشی شه‌ری ناوخۆیی هاتون ، که چی له گه‌ڵ کولتوری سواڵی نامۆن . مینتالێتیت لای زۆربه‌ی هه‌ژارانی دونیا به شێوه‌یه‌که ، که سواڵکردن وه‌ک دیارده‌یه‌کی ناشیرین چاو لێ ده‌که‌ن . کۆمه‌ڵگای هه‌رسهێنراوی بولگاریا، ڕۆمانی و هه‌نگاریا تا ڕووخانی دیواری به‌رلین،خشه خش وشه‌ی کۆماری سوسیالیستیان ؟ به شوین خۆیاندا ده‌کێشا و ؛ هێشتا حکومه‌تی ئه‌و وڵاتانه ژیانێکی شه‌رافه‌تمه‌ندانه‌ی له شیوه‌ی وڵاتانی رۆژئاوای ئوروپا؛ بۆ فه‌قیر و قه‌ره‌جه‌کان دابین و ده‌سته‌به‌ر نه کردووه. پێ ده‌چێت خه‌باتی چینی کرێکاری ئه‌و وڵاتانه له پڕۆسه‌ی دیفاعیشدا نه بێت .\nشنه‌ی گۆڕان وحیزبه‌کان !\nحیزبه کومونیسته‌کانی وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ئوروپا ،ئامریکای لاتین ، ئافریکا و ته‌نانه‌ت ئاسیا پلاتفورمی چاکیان نوسیوه ،ئه‌مما سوسیالیزمه‌که‌یان تراویلکه‌یه . دیکتاتوری کرێکاران سه‌رده‌مێکه بانگه‌واز ناکرێت ، خه‌باتی شاره‌ستانی، مه‌ده‌نی، گلوبال و شه‌قامه‌کان ده‌وری دیاری که‌ریان نواندوه . پلاتفورمی هێزه نادیموکراتیک و ئیسلامیه‌کان بێ ئه‌ندازه لێڵ و تاریک و هه‌موویان دژی مافی ژنان و دیموکراسین . پلاتفورمی هیزه چه‌پ، سێکۆلار و ڕادیکاڵه‌کان پێشکه‌وتوو و مودێرن و له دیموکراسی، به‌رابه‌ری ژن و پیاو و مافی مرۆڤ دیفاع ده‌که‌ن، که‌چی جه‌ماوه‌ری به‌رینی خه‌ڵک؛ ئیستا له ده‌وری هێزه دوواکه‌وتوه‌کان کۆ بو‌نه‌ته‌وه . کۆسپ و گرفته‌کان چین؟ ئایا به‌رنامه‌یه ؟ ئایا ورده بورژوازی و چینی کرێکارله کۆمه‌ڵگادا، په‌یتا په‌یتا جێ گۆڕکی ده‌که‌ن  ؟ ئه‌مڕۆ ناکرێت سنورێکی بیرکاری له نێوان ورده بورژوازی و چینی کرێکار دانین ! ناکرێ هه‌موو خه‌تاکان له ئه‌ستۆی بێ ئاگا بوونی چینی کرێکار دانێن . ئایا ته‌م و مژ، مێشکی چینی کرێکاری داگرتوه ؟ ئایا ته‌رجومه و ته‌فسیری نوێ له مارکسیزم پێویسته و ده‌بێ شتی تازه‌ی لی زیاد کرێت ؟ ئایا کاتی ئه‌وه نه‌هاتوه که؛ ته‌بلیغ، سه‌بکی کار، به‌رنامه له گه‌ڵ ڕاستیه‌کانی کۆمه‌ڵگای و مێژووی هاوچه‌رخ بگونجێت؟ جه‌ساره‌ت له‌وه دایه که ته‌فسیر و ته‌رجومه‌ی نوێ و تازه له مارکسیزم به ده‌سته‌وه گرین و له گه‌ڵ خێرایی زه‌مان و تیکنۆلۆژی بێگونجێنین . کاتی نوێ بونه‌وه و ڕینیسانسێک له بناغه‌ی مارکسیزم هاتوه و ، هاوار ده‌کات . چه‌ندساڵ له‌مه‌و پێش ئێمه‌مانان ،هه‌زار و یه‌ک هیوای گه‌شمان له سه‌ر هیژمونی چینی کریکار هه‌ڵچنیبوو . ده‌ردی هه‌ژارانی وڵاتانی موسڵمان و جیهان چێیه که تا ئه‌و ئاسته جه‌ماوه‌ری خه‌لک به‌ره‌و ئیسلامی سیاسی ملیان ناوه ؟ بۆچی هه‌ژارانی وڵاتانی مو‌سڵمان  ، به بانگه‌وازی  مه‌لا پاڕازیت و مفته خۆره‌کان ملی خۆیان ده‌شکێنن ؟ جه‌ماوه‌رێک که بۆ دیداری پاپ ڕێبه‌ری مه‌سیحیه‌کان له شاری ڕۆم ( ئیتالیا) کۆبوه‌وه ، زۆر به زه‌حمه‌ت بۆ ڕێبه‌رانی حیزبی و حکومه‌تی کۆ ده‌بێته‌ه‌وه . تاکتیکی خۆته‌قاندنه‌وه و کوشتنی منداڵان ، ژنان و پیران کوا په‌یمان و وه‌فا به مرۆڤایه‌تیه و ده‌ردی بێ ده‌رمانی هه‌ژاران چاره سه‌ر ده‌کات ! له خه‌باتی مه‌ده‌نی، هه‌موو توێژ و چین و بازنه ( ته‌یف ) سیاسییه‌کانی کۆمه‌ڵگا ئه‌رکێکی مێژووییان هه‌یه که فیداکاری بۆ بکه‌ن ، به‌ڵام له خه‌باتی پێشمه‌رگانه و چه‌کداری ته‌نیا پێشمه‌رگه‌کانن که به‌ر پرسی هه‌موو ئه‌رکه قورسه‌کانن . بوار و قوناغی سه‌ده‌ی 21 و مه‌نتیقی ئوسولی حوکم ده‌کات ؛ که ئه‌مڕۆ کانگای خه‌بات شاره‌گه‌وره‌کان و شارۆچکه‌کان و ناوه‌نده پڕ نفوسه‌کانه . حیزبه‌کان ناتوانن مانگرتنه مه‌ده‌نیه‌کان و خۆپیشاندانه گه‌وره‌کان ڕێک خه‌ن . به‌شداری جه‌ماوه‌ری به‌رینی خه‌ڵک و خه‌باتی سه‌ر شه‌قام سه‌رجه‌م ئاشتی خوازانه‌یه و ، به زۆری دوور له توندو تیژیه . له خه‌باتی به‌ر بڵاوی جه‌ماوه‌ری هێزێکی پێشڕه‌وی سیاسی نوێ خۆی وه‌ک ڕێبه‌ر نێشان ده‌دات وناڕاسته‌وخۆ که‌مینه‌ی حیزبی وڕێبه‌رانی کلاسیک به‌ره‌و په‌راوێز و هه‌ڵدێر ده‌بات . له کوردستان شیوه خه‌باتی چه‌کدارانه، پلانمه‌ند و داڕێژراو له لایه‌ن داگیرکارانه‌وه به سه‌ر خه‌ڵکی کوردا ؛ سه‌پێنراوه و جه‌ماوه‌ری خه‌ڵک ناچار کراوه بۆ دیفاع له که‌رامه‌تی تاکی کورد، په‌نا بۆچه‌ک ببات و وه‌ک فریادره‌سێک نرخی بۆ دانێت. ئه‌گه‌ر ڕێگا حه‌للی دیموکراتیک ، پاره‌له‌مانی و ریفراندوم هه‌بێت ، ده‌س بردن بۆ چه‌ک به زه‌ره‌ری هه ژارانه . پێشمه‌رگه له خه‌باتی پڕ له هه‌ڵسوکه‌وت و دریژ ماوه‌ی خۆیدا له به‌رانبه‌ر داگیرکارانی کوردستان، هه‌رگیز تاکتیکی ناجوامێرانه‌ی" خۆ ته‌قاندنه‌وه" و " کۆمه‌ڵ کوژی" به کار نه هێناوه و له‌م بواره‌دا زۆر سه‌ر به‌رزه . ئه‌گه‌رچی پێشمه‌رگه ده‌یتوانی له هه‌موو تاکتیکێکی خوێناوی و نامرۆڤانه که‌ڵک وه‌ر گرێت و توانای کوشتنی خه‌ڵکی بێ دیفاعی له بواره‌کانی خه‌باتدا هه‌بوه و به خۆشحاڵیه‌وه هه‌رگیز نه‌یکردووه .\nڕاسپارده‌ی خه‌باتی مه‌ده‌نی !\nئایا خه‌باتی مه‌ده‌نی به‌دیل و ئاڵترناتیڤی خه‌باتی چینایه‌تیه؟ ئایا کاردانه‌وه‌ی له سه‌ر خه‌باتی چینایه‌تی هه‌یه؟ ئایا مه‌یدانی هه‌ڵسوڕانی خه‌باتی چینایه‌تی سنووردار و به‌رته‌سک نه کردووه ؟ چینی " که‌م داهات و نه‌دار " ی کۆمه‌ڵگا به شێوه‌یه‌کی فه‌عال و جیددی به‌ره‌و خه‌باتی مه‌ده‌نی وه‌رچه‌رخاوه . خه‌باتی مه‌ده‌نی له هه‌ڵکشاندایه و به هێزێکی ئاشتی پارێز و به‌رز نرخێنراوه ، له هه‌مان کاتدا بابه‌تێکی که‌م زانراوه و به تایبه‌ت باسی زۆر نه کراوه . زۆر که‌س باوڕیان به دیکتاتوری کرێکاران نه ماوه ، به‌ڵام باوڕیان به دیموکراسی هه‌یه . سه‌رمایه‌داری ، به مه‌به‌ستی ژه‌هر پژاندنی مێشکی چینی به‌رهه‌م هێنه‌ر ، ماسمیدیای له خزمه‌تدایه . چینی کرێکار ،ڕاسپارده‌یه‌کی بۆ ئازادی پێێه و نایه‌ویت ماسمیدیا له ژێر ده‌سه‌ڵاتی تاقمێکی گیرفان پڕی گیرفان بڕی جه‌ماوه‌ردا بێت . هێرش و شاڵاوی به‌ر فراوانی پڕوپاگاندا ، ته‌بلیغی ژه هراوی، شه‌ڕی ئه‌لکترونیکی و ماسمێدیا دژی مرۆڤایه‌تی هه‌ڵده‌سوڕن و، له هه‌مان کاتیشدا دژی چاره‌نوسی چینی کرێکارن . ئه‌مڕۆ هه‌ژارانی جیهان دوو چاری هه‌زار و یه‌ک ، گیر و گرفت و کێشه‌ی سه‌یر سه‌یر هاتوون . دیارده‌ی گوێگرتن و جاسوسی له ئاسمان، ده‌ریاکان و زه‌وی به مه‌به‌ستی کونتڕۆڵی تاکی مرۆڤ، به ئاشکرا ئاسایی بوه‌ته‌وه و زل هێزه‌کان وه‌کوو : چین، ڕووسیا، ئامریکا ، ژاپون، هیند، پاکستان، ئالمان، فه‌رانسا ، بریتانیا، کانادا ، ئوسترالیا و ئیتالیا قه‌د شه‌رمه‌زاری ئه‌م پێ شل کردنه‌ی مافی مرۆڤ نین . قوناغێکی ڕه‌ش و ترسناکی کونتڕۆڵ؛ به سه‌ر مرۆڤایه‌تیدا داسه‌پاوه . ئیستا ده‌سه‌ڵاتی ئابوری و سیاسی مایکرۆسۆفت، ئه‌پڵ، فه‌یس بووک ، توئی تر و یوتوپ سه‌ر له ئاسمان ده‌کوتێ. جه‌ماوه‌ری به‌رینی خه‌ڵک و به تایبه‌ت گه‌نجه‌کان و نه‌سڵی نوێ ، زانیاری حیزبی، سیاسی و ئایدئولۆژیکی به‌رزیان نیه . و زانیاری زۆریان سه‌باره‌ت به کۆمپیوته‌ر، یوتوپ، فه‌یس بووک هه‌یه و ڕه‌وتی مێژوویان به هاتنه سه‌ر شه‌قام ، نافرمانی مه‌ده‌نی و خه‌باتی شاره‌ستانی گوڕێوه و خوازیاری گۆڕینی ده‌سه‌ڵات و لایه‌نگری شۆڕشی زانیارین . نه‌سڵی نوێ له‌و حیزبانه که له سه‌ر بناغه‌ی ئایدولۆژی وشک و تۆخ دامه‌زراون و ،مێشکیان کلیل و کڵۆم داوه ڕوویان هه‌ڵچه‌رخاندووه. به‌رژه‌وه‌ندیه به‌ر ته‌سک و سنوورداره‌کان وای کردووه که ؛ دیکتاتوری حیزبی ڕوو له گه‌شه‌یه و له داهاتوودا، کاره‌سات ده‌خولقێنێت . میعمارانی بیر ته‌سکی حیزبی ،له باتی هه‌ڵویستێکی به جێ و دوور بینانه، ڕاسته‌وخۆ زه‌ره‌ر له دیموکراسی و خه‌باتی مه‌ده‌نی ده‌ده‌ن . ژماره‌یه‌کی زۆر له چه‌وساوه‌کان خوازیاری ده‌سه‌ڵاتن ،ئه‌مما له ناو حیزبه کرێکاریه‌کان  ئه‌ندام ، چالاکوان و هه‌ڵسوڕاو نین . تله‌ویزیونه‌کانی ئوپۆزیسیون به ته‌واو هێزیانه‌وه ،په‌رده له سه‌ر جه‌نایه‌ته‌کانی سه‌رمایه‌داری هه‌ڵده‌گرن، که چی ئال و گۆڕێکی بنه‌ڕه‌تی له‌ژیانی هه‌ژاران به‌ر چاو ناکه‌وێت . خه‌باتی سه‌ر شه‌قام نیشانی دا که؛ ڕاسپارده‌کانی خه‌باتی مه‌ده‌نی؛ ئالترناتیڤی چاک و له گه‌ڵ ڕاسپارده‌کانی خه‌باتی چینایه‌تی هاوڕه‌وت و کۆکن .\nهه‌ژارانی کوردستان چاوه ڕێی چاره‌نوسێکی دیار و به‌خته‌وه‌رن !\nئه‌م هه‌موو شکسته‌ی حیزبه‌کانی جیهان ؛ ته‌نیا به‌رهه‌می بیره‌حمی سه‌رمایه‌داری و داگیرکاران نیه؛ به‌ڵکوو به‌رهه‌می پلاتفورمی ڵێڵ ، نه بوونی به‌رنامه‌و فیکری سیاسی ده‌ورانی گلوبالیزم و هه‌لنه‌بژاردنی شێوه‌ی گونجاوی که‌ڵک وه‌ر گرتن له دونیای زانیاری و تکنیکه . دایره‌ی بیر کردنه‌وه‌ی حیزبه‌کان به‌رته‌سکه و پێویسته کارنامه‌یه‌کی پڕ له سه‌روه‌ری بۆ مێژووی هاوچه‌رخ تۆمار که‌ن ! سه‌رکه‌وتنی حیزبه کوردیه‌کان ، له زۆر بواردا شیاوی ئاماژه‌یه و ده‌سکه‌وتی دیاری کراویشیان هه‌بوه . پێویسته حیزبه چه‌په‌کانی کوردستان ، وڵامده‌ره‌وه‌ی شه‌ڕی ڕزگاری نیشتمانی و شه‌ڕی چینایه‌تی بن وبۆ سه‌رکه‌وتن له‌م دوو شه‌ره دا؛ پاڵ به خه‌باتی مه‌ده‌نیه‌وه بده‌ن . داگیرکارانی کوردستان ڕێگا ناده‌ن کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک له ڕێکخراوه‌ی ئازاددا هه‌ڵسوڕن و، بڵاڤۆک و ڕۆژنامه خۆیان بڵاو که‌نه‌وه . هێچ ڕێگایه‌کیان بۆ هه‌ژاری کورد نه‌هێشتوته‌وه تا خۆی له نه‌داری و هه‌ژاری ده‌رباز بکات . جه‌ماوه‌ری خه‌ڵک ناچارن بۆ دیفاع له که‌رامه‌تی خۆیان و به‌ده‌س هێنانی مافه‌کانیان په‌نا بۆ خه‌باتی چه‌کداری، ڕاپه‌ڕین و شۆڕش به‌رن . به‌شی گه‌وره‌ی مێژووی خه‌ڵکی کورد له شه‌ڕدا تێپه‌ر بووه . داگیرکاران حازر نین، دیالۆگ و گفتوگۆ له گه‌ڵ خه‌ڵکی کورد بکه‌ن ، وله باتی کاناڵی دیالۆگ له کانال و زمانی تفه‌نگ که‌ڵک وه‌ر ده‌گرن. حیزب و ڕێکخراوه‌کانی کوردستان به چه‌پ و ڕاسته‌وه، ئه‌و ئورگانانه نین که هیوا زل و گه‌وره‌کانی هه‌ژارانی کوردستان له هه‌نگاوی یه‌که‌مدا نوێنه‌رایه‌تی که‌ن . مێژووی سه‌رده‌م لاپه‌ڕه‌کانی خۆی کردوه‌ته‌وه و کرده‌وه‌ی هه‌موو حیزبه‌کان و ڕیکخراوه‌کانی کوردستان تۆمار ده‌کات . ڕێبه‌رانی حیزب و ڕێکخراوه‌کان له بواری دیارده‌ی سه‌روه‌ت و سامان و دراوی ماڵی حیزبه‌کان " ڕوون بێژیی " یان هه‌رگیز نیه. گوزارشی قازانج ، زه‌ره‌ر، میزانی پاره ، سروه‌ت و سامانی حیزبه‌کان هه‌ر دیار نین و هه‌میشه له جه‌ماوه‌ری خه‌ڵک و ڕێکخراوه‌کان نهێنی کراوه . کورسی ڕێبه‌ری هه‌تا هه‌تایه له گه‌مارۆی هه‌ندی که‌س دایه و به که‌سیش نادرێت . په‌یتا په‌یتا کونفرانس، پیلینۆم، کونگه‌ره و سیمپۆزیوم ده‌گرن وخێرایش له بڵاڤۆک و ماسمێدیای حیزبی ده‌سکه‌وته‌کانی کۆبونه‌وه‌کان جاڕ ده‌ده‌ن و بانگه‌واز ده‌که‌ن . له پلاتفورمی حیزبه‌کانی کوردستان سه‌باره‌ت به دیارده و په‌تای " که‌م ئاوی" و " ژینگه" که له داهاتوویه‌کی نزیکدا کاره‌سات ده‌خولقێنێت و ژیانی دانیشتوانی کوردستان به شێوه‌یه‌کی جیددی ده‌خاته مه‌ترسیه‌وه ، که‌متر باسێکی ڕوون و کونکریت به‌ر چاو ده‌که‌وێت. حیزب و ڕێکخراوه‌کان به مه‌به‌ستی ، که‌ڵک وه‌ر گرتنئ زانیاریانه و مودێڕن له سامانه سروشتیه‌کان ، ئاوی کانیاوه‌کان ، ڕووباره‌کان ، ده‌ریاچه‌کان و ژینگه پارێزی  پێویسته پلاتفورمێکی گونجاو و لۆژیکیان هه‌بێت . حکومه‌تی هه‌رێم و حیزبه‌کان چ پلان و به‌رنامه‌یه‌ک بۆ  " ئاو" و " ژینگه " که پاراستنیان له گلینه‌ی چاو گرینگ تره نوسیوه و یا داڕشتوه ؟ ئایا ماسمیدیا ی حیزبی له خزمه‌ت به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكدایه ؟\nخاڵه پۆزیتیڤه‌کانی ڕێکخراوه چه‌په‌کان ؛ که‌م نین ئه‌مما زه‌حمه‌ته ئومید و هیوای چل میلیون کورد ده‌سته به‌ر که‌ن . په‌یامه ڕازێنراو ، نه‌خشێنراو و دارێژراوه‌کانی حیزبه‌کان ، دڵساری و نائومیدی بڵاو ده‌کاته‌وه و کاردانه‌وه‌ی نه‌خوازراو ده‌خولقێنێت . تاکتیک و ستڕاتیژی حیزبه‌کان ئه‌و ئامانجانه ناپێکێ که ته‌نانه‌ت بۆ خۆیان دیاریان کردووه و دایانناوه . بۆ نموونه : به‌رژه‌وندی بنه‌ماڵه‌یی و به‌ر ته‌سکی حیزبی ، له باشوری کوردستان؛ پێک هێنانی حکومه‌تی هه‌رێمی پاش ئاکامی هه‌لبژاردنه‌کان وتێپه‌ڕ بوونی نزیکه‌ی 200 رۆژ ، ئیفلیج کردووه . ئه‌م حیزبانه به ئاشکرا گاڵته به دیموکراسی و ئیراده‌ی شارۆمه‌ندان ده‌که‌ن و له ده‌نگ و ئیراده‌ی خه‌ڵک ڕێز ناگرن . ژیانی چینی کرێکار و جه‌ماوه‌ری که‌م داهات و فه‌قیر، ساڵ به ساڵ به قوناغێکی سه‌خت و دژواری ئابوریدا ، گوزه‌ر ده‌کا و تێپه‌ڕ ده‌بێت . خه‌باته مه‌ده‌نیه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان که تا ڕاده‌یه‌کیش ، به‌رهه‌می کاری سیاسی و به حه‌وسه‌ڵه و په‌یتا په‌یتای حیزبه‌کانه،جێگای ڕێز و قه‌دردانین . خه‌باتی به‌ر بڵاوی مه‌ده‌نی و مودێڕن ، داگیرکارانی تووشی زه‌حمه‌تی فراوان کردووه‌و هێزه سه‌رکوتگه‌ره‌کانیان متمانه‌ی پێشویان به خۆیان و به‌حکومه‌ته‌که‌یان نه ماوه . هێزی داپڵۆسێنه‌ری داگیرکاران له حاست خه‌باتی به ده‌سه‌ڵاتی سه‌ر شه‌قام هیچیان پێ ناکرێت و له‌رزیان لێ نیشتوه . پێ ده‌چیت و دوور نیه ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و نیزامیان بڕووخێت وله داهاتوودا کۆتایی به داگیرکاریان بێت . پارتی کرێکارانی کوردستان خه‌باتی سه‌ر شه‌قامی زۆر سه‌رکه‌وتوانه له باکوری کوردستان ڕێبه‌ری و به ڕێوه بردووه ، که هیوابه‌خش و جێگای ئومێده . خه‌باتی مه‌ده‌نی دوور له توند و تیژیه و سه‌هؤڵه‌کانی ترس و سامی تواندوه‌ته‌وه و؛ کولتوری دیموکراسی به‌ره‌و گه‌شه‌کردن ده‌بات .\n1- سیاسه‌تی " نیپ " به مانای سیاسه‌تی نۆی ئابوریه،که له پیتی هه‌وه‌ڵی سێ وشه‌ی ئینگلیزی وه‌ر گیراوه .\nNEP : New E conomy Polise\n2- شێوه‌ی به‌رهه‌م هێنانی ئاسیایی ،له کونفرانسی ساڵی 1931 ی زاینی له شاری لنین گراد درایه به‌ر باس و لێکۆڵینه‌وه . کونفرانسه‌که بیر و باوڕی ڕیازانۆف ، وارگا، مادیار و بۆخارین ی په‌سه‌ند نه کرد .\nGIPSY, ZIGENARE , GYPSY قه‌ره‌جه‌کان : 3-\nهه‌زار ساڵه له ئوروپان. زه‌مان بۆ ئه‌وان ڕاوه‌ستاوه، خێڵات و تۆژێکی گه‌رۆکن و هه‌میشه ڕاونراون . به زۆری له هه‌نگاریا، ڕۆمانی و پۆله‌ند ده‌ژین . کۆسپ و له‌مپه‌ر بۆ تێکڵاو بوون و ئاسمیله بوونیان له ناو کۆمه‌ڵگادا زۆره . ئه‌و حیزبانه‌ی ئوروپا که بیر و بڕوای راسیستی و ڕه‌گه‌ز په‌ره‌ستانه‌یان هه‌یه، به ئاشکراگیر و گرفتینان بۆ دروست ده‌که‌ن . سیسته‌مه‌کان و به تایبه‌ت حیزبه ڕاسته‌کانی ئوروپا، قه‌ره‌جه‌کانیان به‌شێوه‌یه‌ک له په‌راوێز خستوه که، که‌متر ده‌توانن ،خۆیان له هه‌ژاری وئه‌و ژیانه سه‌خته ده‌رباز که‌ن و ستاتوس، ئیعتبار و پێگه ی کۆمه‌ڵایه‌تی خۆیان به‌رز که‌نه‌وه .\nEnglish سه‌رچاوه‌کان :\n1- Kurdistans delning och Den kurdiska Nationalismen by:\nDr. Hashem Ahmadzadeh 1998 Kitab- i Arzan , Sweden .\n2- The Transitional program for Socialist revolution by: Leon Trotsky New York 1977 . 3- Long walk to freedom by : Nelson Mandela\n4- The Age of extremes .A history of the world (1914- 1991) by:\nEric Hobsbawm کوردی :\n5- دوکتور که‌مال مه‌زهه‌ر ، ئاوڕ له مێژوو ده‌داته‌وه ، ئاماده کردنی زانیار سه‌ردار Dr. Kamal Muzhir , Review of the History ! قڕگه‌یی Zanyar serdar 20112011\n6- جیهانگیری ( سه‌ره‌تایه‌ک بۆ تێگه‌یشتن له به جیهانی بوونی سه‌رمایه و پڕۆسه‌ی به‌رهه‌مهێنان ) فوئاد مه‌جید میسری . 7- دێموکراسی چییه ؟ (شاره‌زایی له گه‌ڵ دێموکراسی ) نووسینی : دیڤید بیتهام و کیڤین بوێل . ته‌رجومه‌ی که‌ریمی حیسامی . 8– مۆدێڕنیته ، دێموکراسی و ڕۆشنبیران : رامین جه‌هانبه‌گلو – موسلیح ئیروانی و موراد حه‌کیم .\n9- تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران از: سعید نفیسی جلد دوم ، انتشارات بنیاد ، تهران 1344 خورشیدی .\n10- فروپاشی نظام سنتی و زایش سرمایه‌داری در ایران از: احسان طبری انتشارات توده 1354 خورشیدی .\nته‌واو 21 04 2014\n • نوسه‌ر:ڕه‌شاد - مسته‌فا سوڵتانی\n3653جار بینراوه ◊ کۆدی هه‌واڵ:1901


به‌كارهێنه‌رانی مۆبایلەکانی گالەكسی S9 و S9 پڵه‌س گلەییان هه‌یه لە ڕوونمای مۆبایلەکانیان – کەی ئای تی ئێن\nسامسۆنگ 13, نیسان 2018\nبه‌كارهێنه‌رانی مۆبایلەکانی گالەكسی S9 و S9 پڵه‌س گلەییان هه‌یه لە ڕوونمای مۆبایلەکانیان\nماڵپه‌ڕی “DisplayMate” تایبه‌ت به پێداچوونه‌وه به ڕوونمای مۆبایله‌كان هه‌ستا به پێدانی به‌رزترین خاڵ به ڕوونمای مۆبایله‌كانی گالەكسی S9 و S9 پڵه‌س و ئاماژه‌شیان به‌وه‌دا كه باشترین ڕوونمایه كه هه‌تاوه‌كو ئێستا دروست كرابێت بۆ مۆبایلە زیره‌کەکان به‌ڵام به دڵنیاییه‌وه هیچ شتێك نییه كه به ته‌واوی بێ كێشه بێت، و ئەوەتا له ماوه‌ی پێشوودا هه‌ندێک له به‌كارهێنه‌رانی مۆبایلی گالەكسی S9 و S9 پڵه‌س گله‌ییان هه‌بووه له باره‌ی كێشه‌یه‌كی به‌ربڵاو له ڕوونماكانی “OLED” كه تووشی هه‌ندێک له مۆبایله‌كانی سامسۆنگ بووه‌وه و هه‌روه‌ها هه‌ندێک له به‌كارهێنه‌رانی مۆبایلی LG V30 و Pixel 2 XL ڕووبه‌ڕووی ئه‌م كێشه‌یه بوونه‌وه كه ناسراوه به “Black Crush” یان “Color Banding” كێشه‌كه‌ش ئه‌وه‌یه ڕوونمای مۆبایله‌كه ناتوانێت به باشی مامه‌ڵه بكات له‌گه‌ڵ پیشاندانی ڕه‌نگی ڕه‌ش كه وای لێ ده‌كات ده‌ربكه‌وێت به شێوێندراوی یاخود ڕه‌نگی تری تێكه‌ڵ بوو، هه‌روه‌گ له وێنه‌كه‌ی خواره‌وه‌دا ده‌توانیت تێبینی ئه‌و كێشه‌یه بكه‌یت.\nئه‌وه‌ی كه دیاره له وێنه‌كه‌دا له به‌شی سه‌ره‌وه مۆبایلی گالەكسی S8 كه ڕه‌نگی ڕه‌ش به شێوه‌یه‌كی ته‌واو و بێ كێشه پیشان ده‌دات به‌ڵام مۆبایلی گالەكسی S9 پڵه‌س كه له‌به‌شی خواره‌وه‌دایه تێبینی ده‌كرێت كه ڕه‌نگی ڕه‌ش به باشی پیشان نادات ئه‌مه‌ش هه‌ستی پێ ده‌كرێت كاتێك ڕووناكی روونماكه‌ت به‌رز ده‌كه‌یته‌وه و ده‌بینیت كه ڕه‌نگی ڕه‌ش تێكه‌ڵ بووه له‌گه‌ڵ ڕه‌نگه‌كانی تردا.\nوه تا ئێستاش كۆمپانیای سامسۆنگ هیچ لێدوانێكی نه‌داوه له باره‌ی هەر چاره‌سه‌رێک بۆ ئه‌م كێشه‌یه ئاخۆ له ڕێگه‌ی ناردنی نوێكارییه‌كه‌وه بێت یاخود پێویسته به‌كارهێنه‌ران مۆبایله‌كانیان بگۆڕن.\nتاگەکان bkack crush Galaxy S9 & S9 Plus Samsung سامسۆنگ کێشەی ڕوونما