د.عه‌بدولحه‌كیم خەسرۆ،مامۆستای زانكۆ : دووبارەبوونەوەی كەسایەتی مالیكی چاوەڕوان كراوە\nYou are at:Home»رادیۆ نوچە»د.عه‌بدولحه‌كیم خەسرۆ،مامۆستای زانكۆ : دووبارەبوونەوەی كەسایەتی مالیكی چاوەڕوان كراوە\nBy nuche.net on\t 2015/01/01 رادیۆ نوچە, کوردستان, گرنگ\nد.عه‌بدولحه‌كیم خەسرۆ،مامۆستای زانستە سیاسییەکان لەزانكۆی سەڵاحەدین. لە دیمانەیەكی تایبەت بە(نوچەنێت) تیشك دەخاتە سەر لێك نزیكبوونەوەی شیعە و كورد و كۆبونەوەی تایبه‌تی خۆی لەگەڵ موقتەدا سەدر و ده‌ڵێ” لێك نزیك بونەوەی شیعە و كورد لەدوای هاتنی داعش لێك نزیك بونەوە نییە بەقەدەر ئەوەی كە دوژمنێكی هاوبەش هەیە” راشیگەیاند”كورد و توكیا متمانەیان بەشیعە نیە و، دووبارە بوونەوەی كەسایەتی هاوشیوەی مالیكيش چاوەڕوان كراوە.”\nنوچەنێت: وەك دەزانین ئێستا بە هۆی بەرەنگاربوونەوەی داعشەوە كورد و شیعە لێك نزیك بونەتەوە بەتایبەتی دوای نەمانی مالیكی،ئایا خوێندنەوەت بۆ پەیوەندی شیعە و كورد چییە لە ئێستادا و دوای نەمانی داعشیش چۆن دەبێت؟\nد.عەبدولحه‌كیم خەسرۆ: خۆی هەرێمی كوردستان بەشێوەیەكی گشتی پەیوەندی یان ئەو تەحالوفی شیعی كوردی پێشتر تاقیكردەوە. دوای پڕۆسەی ئازادی عێراق لە 2003ەوە بەبەردەوام بانگەشەی ئەوەیان دەكرد كە هاوپەیمانیەتی شیعی كوردی هەیە، بەڵام دیار بوو كە قیاداتی شیعی بەتایبەتی كوتلە سیاسییەكان لەگەڵ ئەم بۆچوونە نەبوون بەڵكو وەكو سیاسەتێكی میكاڤیلیانە مامەڵەیان لەگەڵ هەموو عێراقیەكان دەكرد نەك لەگەڵ كورد لەگەڵ سوننەكان و بەشەكانی تریش.\nبەهەمان شێوە كاتێك كە كورد باسی هاوپەیمانیەتی شیعە و كوردی دەكرد نەك بەمەبەستی ئەوەی كە فەرامۆشی سوننە بكەن. بەڵكو بەمەبەستی ئەوەی ئەوان لە نەهامەتییەكان تێگەیشتون و هاوبەش بوون لەهەموو ئەو كارەساتانەی كە بەسەر میللەتی عێراق بەگشتی و میللەتی كورد بەتایبەتی هاتوون. پێیان وابوو كە شیعەكان زیاتر لەكورد و نەهامەتیەكانی دەگەن،بەڵام وەكو ئەوەی كە بۆمان دەركەوت لەبەر ئەوەی سیاسەتی عێراق سیاسەتێكی سەربەخۆنیە، سیاسەتی هێزە عێراقیەكان پشت بەكۆمەڵێك سیاسەتی هەرێمی و ناوچەیی دەبەستی و فشار و زەخت و پەیوەندی و دەستێوەردانی لایەنە دەرەكیەكان لەسەر سیاسەتی عێراق كاریگەی زۆر زۆر بووە. لەگەڵ ئەوەی نەشارەزایی نوخبەی سیاسی عێراقی بەشێوەیەكی گشتی بەتایبەتی نوخبەی سیاسی شیعی كە نوخبەیەكی ناسەقامگیر و ناجێگیربوو، ئەمەش وای كرد كە كورد بیر لەوە بكاتەوە كە زۆر زەحمەت دەبێت بتوانیت هاوپەیمانیەتێك لەگەڵ پێكهاتەیەك لە عێراق بكەی ئەگەر دەستەبژێری ئەم پێكهاتەیە دەستەبژێرێكی سەقامگیر نەبێت كە بتوانین پێكەوە بگەینە ریكەوتن و ئیتیفاقیات بۆ ئەوەی كە لەماوەی چەند ساڵێك بتوانین رێكەوتنەكان جێ بەجێ بكەین.\nئێمە بیرمان دێتەوە ریَكەوتننامەی چوار قۆڵی نێوان حیزبی دەعوەو ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامی وپارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتیمانی كوردستان بەمەبەستی پاراستنی دۆسیەی سیاسی لەعێراق ئەمەش لەكاتێك بوو كە شەری تائیفی لە عێراق لە 2006-2007 لە لوتكە دابوو،بەڵام دوای ئەو قۆناغە سەختەی كە حكومەتی عێراقی و پڕۆسەی سیاسی تیایدا تێپەڕی كاتێك عێراقیەكان بەتایبەتی شیعەكان هەستیان كرد بەوەی كە هێزێكیان هەیە دەتوانن بەتەنها حكومی عێراق بكەن ئەوكاتی ئەزمەی خانەقین دەستی پێكرد،قەیرانی زوومار و هێرش دیجلە و فیرقەی 12 دەستی پێكرد ئەمانە هەموویان بەشێك بوون لەو گۆڕانكاریانەی كەهەستیان بەبەهێزبوونی خۆیان كرد، بۆیە ئێمە كە ئێستا باسی لێك نزیك بونەوەی شیعە و كورد لەدوای هاتنی داعش دەكەین ئەمە لێك نزیك بونەوە نییە بەقەدەر ئەوەی كە دوژمنێكی هاوبەش هەیە نەك تەنها وەكو شیعە و سوننە كە پێكهاتەی عێراقن . نوخبەی سیاسی و مەدەنی سونی بەتەواوەتی دژی داعش و هاتنی بوون بەشێوەیەكی گشتی،دەزانن كە ئەمە پڕۆسەێكە بۆ لەناوبردنی ئەوان وەكو نوخبەی سیاسی سوننە،بۆیە نابێت ئیمە چاوەری ئەوە بین دوبارە تەحالوفێكی شیعی كوردی دورست ببێت،بەڵكو دەبێت ئێمە بیر لەشتێكی تر بكەینەوە كورد بەبەردەوامی بیری لێكردوەتەوە كە عەقڵانیەتەكەی زیاترە لەوەی چۆن بكرێت ئێمە تەكامولێكی ئابووری و سیاسی لەگەڵ بەشەكانی تری عێراق و دەوڵەتە هەرێمیەكان دروست بكەین. پڕۆسەی ئابووری هەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەوە بوو كە ئێمە ناتوانین تەنها لەچوارچێوەی عێراق دا تەكامولێكی ئابوری دروست بكەین بەبێ توركیا،واتە ئێستا هەرێمی كوردستان بۆتە كۆڵگەی سەرەكی یان بەشێكی سەرەكی لەتەواو كاری ئابووری نێوان هەرێمی كوردستان و عێراق بەشێوەیەكی گشتی وتوركیا،هەروەها ئێران ئەمەش وای كردوە پێگەی هەرێمی كوردستان ئێستا بەشێوازێكی تر مامەڵەی لەگەڵ دەكریت نەك لە چوارچێوەی هاوپەیمانیەتی لەگەڵ پێكهاتەیەك بەڵكو لەچوارچێوەی تەواوكاری و تەكامول كە ئێمە پێویستمان بە عێراقیەكانە لە قۆناغی داهاتو،وەئەوانیش پێویستیان بە ئێمەیە،ئەم پێویستیە رێك تیۆری عەقڵەنیەت دێنێتە ئاراوە، لەپڕۆسەی تەواوكاری ئیمە دەزانین ئەگەر لەبۆندی ئابووری هەندێگاوی باش ببەینە پێشەوە ئەوكاتە لەوانەیە تەواوكاری سیاسیش دروست ببێت ئەوەش بۆ ئایندە بەجێ دێڵین،ئێستا رەهەندە سەرەكیەكانی تەواوكاری ئابوری دەستی پێكردوە بۆ ئەوەی كە بەشێكی سەرەكی نەوتی عێراق كە لە 2015 پشتی پێ دەبەستیت بەرێگەی هەرێمی كوردستانەوە دەبێت،ئەو رێگەش دەبێتە زەمانەتی بەردەوام بوونی موچەی عێراق چونكە كەنداو ناوچەیەكی قەیراناویە و ئەم ناوچەیەش هی ئەوە نیە دەوڵەتی عێراقی و بەتایبەتی شیعەكان پشتی پێ ببەستن لەقۆناغی داهاتوو بەڵكو پێویستە هاوكاریەك هەبێت لەگەڵ هەرێمی كوردستان ئینجا بتوانن بەشیوەیەكی گشتی زەمانەتی بەرژەوەندیەكانی خۆیان بكەن.`1\nنوچەنێت: كورد و شیعە پەیوەندیەكی باشیان هەبووە بەڵاَم لەسەردەمی مالیكی گەیشتە تەنگەژە. ئایا پێشبینی دەكرێت نمونەی وەك مالیكی لەناو شیعە دووبارە ببیتەوە؟\nد.عەبدولحه‌كیم خەسرۆ:دووبارەبوونەوەی كەسایەتی هاوشێوەی مالێكی شتێكە و دەبێت ئێمە چاوەڕاوانبین و لەوانەیە دووبارەبێتەوە. بۆیە نە ئێمە و نە توركیا بەتەواوی ئەو جۆرە متمانەیان نیە بەعێراقییەكان بۆ ئەوەی لەداهاتودا هەڵنەگەڕێنەوەو دوای كۆتایی هاتن بەشەری داعش هەست بەقوەت و هێزێكی تر بكەن و پشت بە ئێران ببەستن،بۆیە لەكاتی سەردانی جەعفەری ساڵی 2005 بۆ توركیا چ كێشەیەكی بۆ هەرێمی كوردستان دروست كرد. هەر ئەمەش بوو بوە هۆكاری ئەوەی كە كورد پێداگیری لەوە بكەن كە جەعفەری دووبارە نەبێتەوە سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران،بەڵام سەردانی ئەم دوایەی جەعفەری لە ساڵی 2014 بۆ توركیا تەنانەت لە میدیای كوردیش زۆر گرنگی پێنەدرا. لە قیادەی سیاسی كوردیش زۆر گرنگی پێنەدرا،تەنانەت سەردانی عەبادی بۆ توركیا،ئەگەر بڕۆیە ناوەڕركی سەردانەكە كە زیاتر جەخت كردنەوە بوو لەسەر كۆمەڵێك رێكەوتن كە لە ساڵی 2007، 2008 ، 2009 كردبویان دەیانەویست زیندوویان بكەنەوەو پشتیان پێ ببەستن،سەرەڕای ئەوە كورد زۆر مەترسی لەم سەردانە نەبوو،لەبەر ئەوەی دڵنیایە توركیا ئەو متمانەیەی بەبەغدا نابێت كە جاران پێ هەبوو، ناتوانێت فەرامۆشی كورد بكات بەشێوەیەك كورد لەدەرەوەی بازنەی ستراتیجی پەیوەندییەكانی نێوان توركیا و هەرێمی كوردستان بێت،مەسەلەی دوبارە بونەوەی مالیكی ئەگەر باسی دیكتاتۆریەت و دیموكراسیەت بكەین،لەدیوی پەیوەندییە نێودەڵەتیەكان،بەڵام ئەگەر لەدیوی پڕۆسەی سیاسی دووبارە بوونەوەی مالیكی لەعێراق ئەگەر پڕۆسەی سیاسی نەگاتە قۆناغێكی ئارام و تەندروست كە عێراقیەكان لە چوارچێوەی پڕۆسەی سیاسی بەبەردەوامی و بەتەواوەتی لەگەڵ یەكتر كاربكەن ئەوكاتی زۆر ئاسایە چاوەڕوانی ئەوەبن كە كەسایەتێك وەكو مالیكی دوبارەبێتەوە،بەڵام ئەوەی كە پێشبینی دەكرێت لەپڕۆسەی سیاسی بەتایبەتیش شیعەكان ئیستا گەیشتونەتە قەناعەتێك كەوا تەنها بەرێگەی عەقڵانیەت ئەوان دەتوانن بەرژەوەندیەكانی خۆیان بپارێزن بۆیە، دەرفەتی ئەوە نەماوە كەپشگیری كەسایەتێك وەكو مالیكی بكەن،من ئەوە لە ئاستی نوخبەی سیاسی شیعی باس دەكەم،بەڵام لە ئاستی شەقامی شیعی تائیستا شەقامێكە رێژەی نەخوێندەواری و جەهالەت و رەفتاری سیاسی لەكۆمەڵگایەكی وا چاوەروان كراوبێت بۆیە لە پڕۆسەی دەنگدانە لەوانەیە ئێمە چاوەڕوانی ئەوە بكەین گۆڕانكاری دروست ببێت، مەرج نیە ئەم گۆڕانكاریەش هەموو كاتێك لەبەرژەوەندی عەقڵانیەت بێت،بەڵكو ئەگەری ئەوە هەیە كەسایەتێكی وەكو مالیكی دوبارە ببێتەوە،ئەوەی كە زۆر گرنگ بوو لەشەری داعش و ئەو مەترسیانەی كە توشی عێراقییەكان و بەتایبەتی شیعەكان بوون كەوای كرد ئەوان چەندین جار بیربكەنەوە پێش ئەوەی هەر هەنگاوێكی سیاسی بنێن یان رەفتارێكی سیاسی بكەن، ئەمەش لەبەرژەوەندی پڕۆسەی سیاسیە،دەبێت ئێمە گەشبین بین لەم پڕۆسەیە نەك رەژبین بین.\nنوچەنێت: بەپێی هەواڵێك كە خۆت لەفەیسبووك داتناوە باس لەوە دەكەی دانیشتنت لەگەل موقتەدا سەدر كردووە و كەسایەتی موقتەدا چۆن هەڵدەسەنگێنی؟\nد.عەبدولحه‌كیم خەسرۆ:كەسایەتی سەماحەتی موقتەدا سەدر وەكو كەسایەتێكی عێراقی و یەكێك لەنوخبەكانی شیعی بەشێوازێكی گشتی. ئەمە كاسیەتێكە و رۆڵی هەبووە لە پڕۆسەی سیاسی بەتایبەتی رۆڵی هەبووە لە پڕۆسەی لێ سەندنەوەی متمانە لەمالیكی. دواجار كاتێك كە ئەم پڕۆسەیە هەرەسی هێنا ئەوان رۆڵیان هەبوو لەوەی كە ویلایەتی سێیەمی مالیكی دەست پێنەكاتەوە،ئەوەی تێبینیمان كرد تەیاری سەدری راستە قیادەێكی دینیان هەیە بەڵام نوخبەیەكی ئەكادیمی زۆر چالاك و زۆر گەنج و زۆر رێك و پێكیان لەگەڵ كاردەكەن كە ئێستا خەریكی كۆكردنەوەی زانیاری و هەڵسەنگاندنی پڕۆسی سیاسی عێراقن بەشێوازێكی گشتی و هەڵسەنگاندنی لایەنە سیاسیەكان تری عێراقین،ئەم نوخبەیە كەلەگەڵ بەڕێز موقتەدا سەدر كاردەكەن دەوریان هەبوو لەوەی كەیەك لەو پڕۆسەی دەستیان پێكردوە چاوپێكەوتن بوو لەگەڵ كۆمەڵێك ئەكادیمی،ئەكادیمیەكانیش ئەوانەی لەگەڵیان دانیشتون هەموویان عەلمانی بوون،كە ئەمانە بوون:1.دكتۆر عبدالحسین شعبان كەكەسایەتیكی عیراقی عەلمانیە، لە چوارچێوەی یاسای نێودەوڵەی مافی مرۆڤ كارەكانی دەكات.2.دكتۆر فالح عبدالجبار،كەبەرپرسی پەیمانگای عێراقیە لەبەیروت و كەسایەتێكی رۆشنبیری عێراقیە كەچەندین دانراوی هەیە و كەسێكی عەلمانی عەقڵانیە و رۆشنبیرێكی باشە.3.دكتۆر یحی الكویسی، كەكەسێكی سونی و ئەكادمێكی عێراقیە.4.دكتۆر جوتیار عارف ومن وەكو دوكەسایەتی كورد بەشداربوین لەگەڵیان.\nكەكۆمەڵەیەكی دەست نیشان كراوبون كە خۆیان دەستنیشانیان كردبوون،هەریەكە و لەبوارێكدا قسەمان كرد،وەك تێبینیم كرد كەسایەتی موقتەدا سەر لەو كەسایەتیانە نییە كە پشت بەرەئیەكانی خۆی ببەستێت و هەر بۆچونێك كە مەنتیقی و عەقڵانی بێت بەنسبەت ئەو وەریدەگرێت و راستەوخۆ تەبنی دەكات،ئێمە كۆمەڵێك پێشنیار و بۆچونمان خستەڕوو ئەویش وەری گرت و كردیە بەشیك لەستراتیژیەتی خۆی كە لەداهاتودا تەیاری سەدری كاریان لەسەربكات.\nنوچەنێت: دەگوتریت موقتەداسەدر لەرووی مەزهەبی و نەتەوەییە كراوەیە بەشێوەیەك زۆربەی لایەنەكانی دیكە قبوڵ دەكات؟كەچی پێشتر بە سەركردەیەكی هەرزكاری شیعە دادەنرا؟\nد.ەبدولحه‌كیم خەسرۆ:دەبێت كاتێك ئێمە باسی تەیاری سەدری دەكەن،تەیاری سەدری لەسەرەتای دروستبوونی و سەرەتای دروستكردنی ئەنجوومەنی نیشتیمانی مەبەستێكی سەرەكی هەبوو لە پاریزگاری كردن لەمافی شیعەكان،ئەمە راستێیەكەو نكۆڵی لێناكرێت،بەڵام دواجار تەیارێك لەناو تەیاری سەدری دەستیان بەتاوان و كوشتن و شەری تائیفی كرد، خۆی موقتەدا سەدر و تەیاری سەدری خۆیان بێ بەری كرد لەمانە،ئەمانەش دواتر جیابونەوە لەتەیاری سەدری و عصائیبی ئه‌هلی حەقیان دروست كرد،ئێستا ئه‌هلی حەق كاتێ خۆی بەشێك بوو لە تەیاری سەدری،ئێستاش لەگەڵ تەیاری سەدری لە سیراعێكی بەردەوام دان،كەئەمانە بەشێك بوەون لەتەیاری سەدری دوجار ئەمانە نەیاری توندڕەوی ناوی تەیاری سەدری بوون. بەڵام لەبەر ئەوەی تەیاری سەدری بەشداربوو لە پڕۆسەی سیاسی ئەوكاتە تەبریئەیان كرد لەم تەیارە توندڕەوە،بەداخەوە مالیكی لەبەر ئەوەی ئەمانە دژی تەیاری سەدری بوون ئەمانەی هێناییەوە ناو پڕۆسەی سیاسی و دواجار بینیمان تەنانەت هەڵوێسیان بەرامبەر كورد زۆر سلبی بوو بەشێوازێكی گشتی،موقتەدا سەدر لەپێش هەڵبژاردنی ئەم دوایەی عێراق خۆی بڕیاری دا كەوا بكشیتەوە لە پڕۆسەی سیاسی و بڕیاری دا نابێت تەیاری سەدری ببێتە ئەوە ئەوان كاری لەسەر بكەن،ئەو رێز لەخۆی و پیرۆزی بنەماڵەكەی خۆی دەگرێت،چونكە ئەو پێ وابوو خەڵكێك لەپەنای تەیاری سەدری گەندەڵیان كردوە،بەبۆونێكی گشتی ئەمە مانای ئەوە نییە تەیارێكی فراوانە و خەڵكێكی زۆر ئێستا لە چوارچێوەی تەیارەكە كاردەكەن مانای ئەوە نیە تەیارێكی نمونەیە لە عێراق، بەڵام من لەوێ هەستم پێكرد نوخبەیكی سیاسی و ئەكادیمی كە ئێستا دەیانەوێت بەتەواوەتی رێرەوی شیعی تەیاری سەدر لە عێراقدا دارێژنەوە ئەویش بەهۆی ئەوەی گوێ لەهەموو لایەنەكان بگرن.


لە قامیشلۆ شەڕ بە قورسی دەستی پێکردوەتەوە – لڤین پرێس\nلە قامیشلۆ شەڕ لە نێوان هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و چەکدارەکانی “بەرگریی نیشتیمانی” سەربە ڕژێمی سوریا، بە قورسی دەستی پێکردەوە.\nبە گوێرەی زانیارییە بڵاو کراوەکانی میدیاکانی، ڕۆژئاوای کوردستان، لە کاتژمێر 6ی بەیانی ئەمڕۆوە، شەڕی نێوان هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و چەکدارەکانی “بەرگریی نیشتیمانی” سەربە ڕژێمی سوریا، لە گەڕەکی ‘تەی لە ناوەندی شاری قامشلۆ دەستیپێکردەوە و لە ئێستادا شەڕەکە بە قورسی بەردەوامە.\nدەستپێکردنەوەی شەڕ لە کاتێکدایە دوای نزیکە 24 کاتژمێر ڕووبەڕووبوونەوە لە نێوان هێزەکانی ئاسایشی ڕۆژئاوای کوردستان و چەکدارەکانی “بەرگری نیشتیمانی” سەر بە سوریا، 22ی ئەم مانگە بە نێوەندگیری پۆلیسی ڕوسیا، ئاگربەست ڕاگەیەندرا، بەڵام هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی ڕۆژئاوای کوردستان دەڵێن: بەرەبەیانی ئەمڕۆ چەکدارەکانی “بەرگریی نیشتیمانی” سەربە ڕژێمی سوریا، ئاگربەستەکەیان پێشلکردووە و دەستیانکردووە بە “هاوێشتنی هاوەن و ئارپیجی و ماڵی هاوڵاتیانی مەدەنی دەکەنە ئامانج، هەروەها نیشانشکێنەکانیان لە سەربانی بینا بەرزەکان جێگیر کردووە و بە بەردەوامی مەیدانی ئەلوەحدە و کۆڵانی کۆڕنیش دەکەنە ئامانج”.\nبەم هۆیەشەوە شەڕ دەستیپێکردوەتەوە و لە ئێستادا پێشڕەویی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و دژەتیرۆر بۆ پاککردنەوەی گەڕەکی تەی لە چەکدارەکانی “بەرگریی نیشتیمانی” سەربە ڕژێمی سوریا، بەردەوامە.\nشەوی 21ی ئەم مانگە لە فولکەی وەحدە لە شاری قامشلۆ، چەکدارەکانی “بەرگری نیشتیمانی” سەر بە ڕژیمی سوریا، لە گەڕەکی تەییەوە هێرشیان کردە سەر خاڵێکی هێزەکانی ئاسایش و لە ئەنجامدا شەڕڤانێکی هێزەکانی ئاسایشی ڕۆژئاوای کوردستان شەهید بوو، دوابەدوای ئەوەش هێزەکانی ئاسایش بەرپرچیان دایەوە و شەڕ و پێکدادانی قورس هاتە ئاراوە.\n¡soluciona 6777+ Tragaperras Sin gratogana registro cargo, Tragamonedas, Juegos De Casino!


بەهمەن قوبادی: ئێران پاسپۆرتەکەیان لە دایکم سەندووە و ڕێگەی نادەن سەفەربکات\nهونەرمەندی سینەماکاری دیاری کورد بەهمەن قوبادی بڵاویکردەوە، دەسەڵاتدارانی ئێران ڕێگرییان لەدایکی کردووە بۆ ئەوەی سەفەربکات و دەستبەسەریان کردووە و پاسپۆرتەکەیان لێسەندووە.\nلەبارەی دەستگیرکردنی دایکییەوە بەهمەن قوبادی لە هەژماری خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوک نووسیویەتی، "دایکم چه‌ند کاتژمێر پێش ئێستا ئازاد کرا، بەڵام پاسپۆرتەکەیان لێسەندووە و بەیانی دەبێت بچێت بۆ دادگای ئینقلاب... دایکم نەخۆشە و ئێستا ئەبوایە لە ژێر چاودێریی پزیشک و دەرمان بوایە، بەڵام بەداخەوە بە جێگای ئەوە دەبێت بەیانی بچێت بۆ دادگا."\nپێشتر بەهمەن قوبادی ئەوەی بڵاوکردەوە کە دایکی لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئیمام خومەینی دەستبەسەرکراوە و ڕێگەی پێنەدراوە سەفەربکات.\nلەگەڵ بڵاوکردنەوەی وێنەیەکی خۆی و دایکی لە ئینستاگرام نووسیویەتی "هەواڵم پێگەیشت کە دایکی پیری من لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی خومەینی، لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەسبەسەر کراوە.. شەرم بۆ ئێوە کە ئیجازەی چوونەدەرەوەی دایکی ماندوو و زەحمەتکێشمتان نەدا، هەتاکوو دوای ماوەیەکی دوورودرێژ، بیبینم."\nبەھمەن قوبادی ساڵی ١٩٦٩ لە شاری بانەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە، دەرچووی بەشی سینەمای زانکۆی تارانە، دەرھێنەرێکی سینەمایی بەناوبانگی کوردە، فیلمەکانی لە فێستیڤاڵە جیهانییەکاندا نمایشدەکرێت و تا ئێستا چەندین خەڵاتی نێودەوڵەتی بەدەستهێناوە، دیارترین فیلمەکانی (ساتێک بۆ مەستی ئەسپەکان، نیوەمانگ، کیسەڵەکانیش دەفڕن، کەس ئاگای لە پشیلە ئێرانییەکان نییە، وەرزی کەرکەدەن)، ئەندامی بنکەی سینەماکارانی ئەمریکایە.\nپزیشکێک سوودەکانی سیقەتۆرەی بۆ جەستە ئاشکراکرد\nهەرگیز ئەم شتانە مەدە لە رووخسارت\nدرێژی باڵای بەشێک لە هونەرمەندە عەرەبەکان\nڤیدیۆ.. تەقاندنەوەی باڵەخانەیەکی زەبەلاح لە ئەمریکا\nچەند رێنماییەك بۆ باشکردنی کرداری هەرس\nلەکاتی هەستکردن بە دڵەڕاوکێ لەم خواردنانە دووربکەونەوە\nئەو تەکنیکانەی خانمانی کۆریا بۆ جوانبوونی پێستیان پشتیان پێدەبەستن


ژماره‌ی كوژراوانی مه‌ده‌نی ٤١٠ كه‌سه (١١ له‌وانه سه‌ر به پۆلیسی فیدراڵی و و هێزه‌كانی سه‌حه‌وه و پاسه‌وانانی تایبه‌ت و پۆلیسی پاراستنی دام و ده‌زگاكان و كارمه‌ندانی ئاگر كوژینه‌وه بوون ) و برینداره مه‌ده‌نیه‌كانیش ژماره‌یان ١٠٥٠ كه‌سه ،( ٣٤ له‌وانه سه‌ر به پۆلیسی فیدراڵی و و هێزه‌كانی سه‌حه‌وه و پاسه‌وانانی تایبه‌ت و پۆلیسی پاراستنی دام و ده‌زگاكان و كارمه‌ندانی ئاگر كوژینه‌وه بوون ).\nوێڕای كوژرانی ٢٦٠ كه‌س و برینداربوونی ٢٤٠ له كارمه‌ندانی هێزه ئه‌منیه‌كانی عیراق وه‌ك (پێشمه‌رگه و هێزی سوات و ئه‌و میلیشیانه‌ی شانبه‌شانی سوپای عیراق ده‌جه‌نگن) . ئه‌م ئاماره قوربانیانی ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كانی پارێزگای ئه‌نبار ناگرێته‌وه.\nهه‌رچه‌نده ژماره‌ی قوربانیانی ئه‌م مانگه كه‌متره له ژماره‌ی مانگی كانونی دووه‌م كه له‌و مانگه‌دا كوژرانی ٨٤٩ كه‌س و برینداربوونی ١٤٥٠ كه‌سی تر پشت راستكرایه‌وه ، به‌لام  مانگی شوباتدا چه‌ند كرده‌وه‌یه‌كی تیرۆرستی قێزه‌وه‌نی بینی كه بریتی بوون له چه‌ند هێرشێكی خۆكوژی چه‌ند شوێنێكی خواپه‌رستی و بازاڕێك و پرسه‌یه‌كی كرده ئامنج.\nله‌م باره‌یه‌وه نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ عیراق به‌ڕێز یان كۆبیش نیگه‌رانی خۆی ده‌ربڕی سه‌باره‌ت به به‌رده‌وامی گیان له ده‌ستدان و برینداربوون له ده‌ره‌نجامی كرده‌وه توندوتیژییه‌كان له عیراق.\nبه‌ڕێزیان وتی " توندوتیژیی تا ئێستا كاریگه‌رییه‌كی قورسی به‌سه‌ر دانیشتوانه‌وه هه‌یه ، به جۆرێك دوو له‌سه‌ر سێی ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی گیانیان له‌ده‌ستداوه له مانگی شوبات هاوڵاتی سڤیلن و هه‌روه‌ها زۆربه‌ی زۆری ژماره‌ی بریندارنیش. به راستی ئه‌م بابه‌ته مایه‌ی نیگه‌رانیی و بێهوده‌ییه و نابێت هاوڵاتییانی سڤیل باجی ئه‌م ملامنێیه بده‌ن"\nئاماره‌كانی ئه‌م مانگه وا ده‌رده‌خه‌ن به‌غدا خوێناویترین پارێزگا بوو به ١١١٥ قوربانی سڤیل (٢٧٧ كوژراو و ٨٣٨ بریندار) ، له دوای ئه‌و پارێزگای دیاله دێت به ( ٤٠ كوژراو و ٤٣ بریندار ) دواتر هه‌ریه‌ك له پارێزگاكانی نه‌ینه‌وا به (٤٢ كوژراو و ٥ بریندار) و پارێزگای كه‌ركوك به (٢٩ كوژراو و ٢٨ بریندار) و پارێزگای سه‌لاحه‌دین به( ١١ كوژراو و ٦ بریندار) و پارێزگای بابل به (٥ كوژراو و ٤ بریندار) دێن.\nو به‌پێی ئه‌و زانیاریانه‌ی له لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌ندروستی پارێزگای ئه‌نبار گه‌یشتۆته ده‌ست نێرده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ژماره‌ی قوربانیان له مانگی شوباتی ٢٠١٦ دا بریتیه له ١٣٠ قوربانی سڤیل كه‌س ( ٤ كوژراو و ١٢٦ بریندار )


ته‌ندروستى سلێمانى: چه‌ند حاڵه‌تێكى نه‌خۆشى ڤایرۆسى جگه‌ر تۆماركراون\n- 12/6/2018 6:01:00 PM 21164 جار خوێندراوەتەوە\nبه‌ڕێوه‌به‌رى گشتى ته‌ندروستى سلێمانى ده‌ڵێت" چه‌ند حاڵه‌تێكى نه‌خۆشى ڤایرۆسى جگه‌رى جۆرى Bى تۆماركراون و ده‌رمان و ڤاكسینى پێویستیشمان بۆ ڕێگریكردن له ته‌شه‌نە نه‌كردنى ڤایرۆسه‌كه بڵاوكردۆته‌وه".\nدكتۆر سه‌باح هه‌ورامى به خه‌ندان-ى وت" چه‌ند حاڵه‌تێكى نه‌خۆشى ڤایرۆسى جگه‌رى جۆرى B له سلێمانى تۆمار كراون، به‌ڵام زۆر نین و حاڵه‌ته‌كان له ئاستێكى ئاسایدان، بۆ ڕووبه‌ڕووبونه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌كه‌ش ده‌رمانى پێویستمان ئاماده‌كردووه و تووشبوانیشى به‌رده‌وام له ژێر چاودێرییدان".\nده‌شڵێت" ڤایرۆسه‌كه له ڕێگه‌ى په‌یوه‌ندى سێكسى و له ڕێگه‌ى خوێن-ه‌وه ده‌گوازرێته‌وه، وه پێویسته هاوڵاتیان خۆیان بپارێزن و ڕه‌چاوى ڕێنماییه ته‌ندروستییه‌كان بكه‌ن، هاوكات له زۆربه‌ى بنكه ته‌ندروستییه‌كان پشكنین بۆ هه‌بوونى ڤایرۆسه‌كه ئه‌نجامده‌درێت، به‌ڵام حاڵه‌ته‌كه له‌ژێر كۆنتڕۆڵدایه و پێویسته هاوڵاتیان خۆیان پارێزگارى بكه‌ن له تووشبونیان به نه‌خۆشییه‌كه".\nبه‌ڕێوه‌به‌رى گشتى ته‌ندروستى سلێمانى، به‌بێ ئه‌وه‌ى ئاماژه به ژماره‌ى تووشبوانى نه‌خۆشییه‌كه له سلێمانى بدات، ئه‌وه‌یخسته‌ڕوو" تووشبوانى نه‌خۆشییه‌كه به‌رده‌وام پێویستییان به چاودێریكردن هه‌یه و تیمه‌كانى ته‌ندروستی سلێمانى-ش ڤاكسین و ده‌رمانى پێویستیان له سه‌رتاشخانه و چێشتخانه‌كان و چه‌ند شوێنێكى گشتى سلێمانى بڵاوكردۆته‌وه، ئه‌ویش وه‌ك هه‌وڵێك بۆ ته‌شه‌نه نه‌كردنى نه‌خۆشییه‌كه".


لایەنی دڵداری و ڕەگەزی ستاتیكی و شێعری لە بەیتی سوارۆدا – کوردستان و کورد\nلایەنی دڵداری و ڕەگەزی ستاتیكی و شێعری لە بەیتی سوارۆدا\n(لایەنی دڵداری و ڕەگەزی ستاتیكی و شێعری لە بەیتی سوارۆدا)\nلایەنی هه‌ره بەرچاو و ڕوونی به‌یتی سوارۆ، لایەنی دڵدارییەكەیەتی. دوكتۆر ڕەهبەر مەحموود زادە لە وتارێكیدا بەناوی ” بەیتی كوردی لە خوێندنەوەیەكی بەراوردكارانە لەگەڵ ئەدەبی كلاسیك‌دا” لەو بارەیەوە دەڵێ: بەیت لە هەندێك بەشی‌دا بە وەسفی ناسك و ئەویندارانە شێوازێكی لیریك و غینایی بەخۆیەوە دەگرێ. لەم بەشانەدا زۆرتر وەسف و نزایەكی ئەویندارانە و پاڕانەوەیەكی دڵسووتاوانە لە قاڵبی مۆنۆلۆگ دا بەدی دەكرێن.\nگراوییەكەی سوارۆ دوای ئەوەی دڵی دڵدارەكەی دەشكێنێ و لەو كات و ساتە ناسكەدا كە سوارەكەی دەچێتە سەفەری هات و نەهاتێ، ماچێكی ناداتێ، دواتر زولفی خۆی لەبەر دەگێڕێ و مەمكی خۆی لێ دەكاتە تكاكار بۆ ئەوەی سوارۆ دڵی لێی نەیەشێ و لێی ناهومێد نەبێ. ئەو هەموو خۆشییەكان هەڵدەگرێ، بۆ ئەوەی دواتر وەك دیاری و پێشكەشییەكی سەركەوتن، بیداتە دڵدارەكەی. لێرەدا ئەو پەڕی جوانی و ناسكێتیی دەقەكەمان بۆ دەردەكەوێ.\nخۆی لێرەدا پرسیار ئەوەیە ئاخۆ ئەگەر سوارۆ لە سەفەرەكەی گەڕابایەوە، كچەحەیرانەكەی ئەو قەول و بەڵێنانەی خۆی دەبردە سەرێ یان نا؟ ئەگەرچی ئەوە پرسیارێكە و لەوانەیە بۆ هەموومان بێتە پێشێ، بەڵام كەس ناتوانێ وەڵامێكی دروستی بۆ دەستنیشان بكا و بە دڵنیایەوە “ئا” یان “نا”ی بۆ بڵێ، لەبەر ئەوەی مەرگی سوارۆ ئیتر ڕێگەی ئەزموون و تاقیكردنەوە و هەڵسەنگاندنی لێ گرتووین. ئەوەی لێرەدا ڕوونە ئەوەیە كە كچەحەیرانیش دوای مەرگی سوارۆ ئەو كورتە ژوانە ئاشكرا دەكا و لەقاوی دەدا كە سوارۆ بەر لەوەی وەڕێ بكەوێ بۆ شەڕگە، دەگەڕێتەوە و دەچێتە لای و ئەوەش كە كچەحەیرانەكەی ئەو قەول و بەڵێنە شیرینانەی پێ دەدا كە بەداخەوە سوارۆ ئاواتەكانی دەباتە بن گڵ و داخ و كەسەریش بۆ نازدارحەیرانەكەی بەجێ دەمێنێ.\nڕەگەزی ستاتیكی و شێعری لە بەیتی سوارۆدا\nتا ئێستا زۆر باسی ئەو فاكتەرانە كراوە، كە شێعر لە قسەی ئاسایی جیا دەكەنەوە. هەمووی ئەو شتانەش لە چوارچێوەی پێكهاتەی زماندا هاتوونەتە ئاراوە. یەكێك لە خاڵە هەرە گرنگەكان كە تا ئێستایش وەك یەكێك لە پێوەرەكان هەمووان لەسەری كۆكن، زمانی ناڕاستەوخۆیە. زمانێك كە لەنێو خۆیدا مانایەكی زۆری هەڵگرتووە.\nئێمە لە ژیانی ڕۆژانەماندا بەردەوام بە تەنیشت هەموو شتێكدا تێ دەپەڕین و ناوی هەموو شتەكان دێنین بەبێ ئەوەی بیریان لێ بكەینەوە. زمانی پەیوەندییەكانمان، واتە ئەو زمانەی قسەی پێ دەكەین تەنیا لە خزمەتی گەیاندنی پەیام و مەبەستەكەمان‌دایە. كەس لە كاتی قسەكردندا بیر لە واتای جۆراوجۆری وشەكان ناكاتەوە. كاتێ بە یەكێك دەڵێی: كتێبەكەم بزر كردووە، ئیتر بیر لەوە ناكاتەوە، تۆ بڵێی وشەی “كتێب” جگە لە خۆی واتایەكی دیكەشی هەبێ؟ ئەو بیر لە بزربوونی كتێبەكە دەكاتەوە و بەس. بەڵام كە بڵێین: “من كتێبێكم پڕ لە خەفەت، چاوێك نییە بمخوێنێتەوە و مێشكێك نییە ڕاڤەم بكات”… بیسەر یان خوێنەر یەكسەر بیر لە شتێكی دیكە دەكاتەوە. بیر لە من دەكاتەوە كە ناخم هەزار توێژ و لایەن و دەرووی تێدایە و پڕ پڕە لە ڕاز و نهێنی و كەس لێم تێ ناگا.\nكاتێ كیژ بە سوارەكەی دەڵێ:\n“زوڵفی خۆمم لەبەر دەگێڕا\nشەرت بێ بە شەرتی خودا و ڕەسووڵان\nئەمن سینگی خۆمی بۆ دەكەمە كاغەزەكەی مەرجان و\nمەمكی خۆمی بۆ دەكەم بە قەڵەمەكی فەڕەنگی\nهەروەكوو مەلای دوازدەعیلم شەوتا ڕۆژی لێ بكا موتاڵایە”\nتۆ بە دەست خۆت نییە، كۆمەڵێك وێنەت دێنە پێش چاو. كۆمەڵێك تابلۆی جوان و ڕۆمانسی. زولف و مەمكی كیژێ لەوێدا دەبێتە تكاكار. وەك چۆن لە كاتی هەڵەكردنێكدا خۆت هیچت لەدەست نایە و كەس قسەت لێ وەرناگرێ، كەسێك دەكەیتە تكاكار كە لایەنی بەرامبەرت ڕێزی دەگرێ و قسەی ناشكێنێ. لەو بەیتەشدا كیژێ كە دەزانێ سوارۆ دڵی لێی شكاوە و دەشزانێ سوارۆ وەڵامی ناداتەوە، بەڵام لەوەش دڵنیایە كە سوارۆ ڕێز لە زولف و مەمكانی دەگرێ و ئەگەر ئەو جووتەی لێ بكاتە تكاكار، ئەوا لە بەر ڕێزی ئەوانیش بێ، لەگەڵی ئاشت دەبێتەوە. لێرەدا ئیتر مەمك ئەو جەستەیە نییە كە هەوەسی پیاو ببزوێنێ و تەزویی لەگیانی بگێڕێ. مەمك لەو دیمەنەدا جێی ڕاسپاردە و كەسێكی ماقووڵ دەگرێتەوە.\nلە دێڕەكانی دواتریدا سینگی خۆی دەكاتەوە بە كاغەزێكی مەرجان و مەمكی خۆی بۆ دەكا بە قەڵەمێكی فەڕەنگی و لێی دەگەڕێ سوارۆ شەوێ هەتا ڕۆژێ لەسەری بكاتەوە موتاڵایە…\nلەو چەند دیمەنە شاعیرانە و ناسكەشدا كیژێ نایە ڕاستەخۆ بڵێ: سوارۆ ئەگەر بە سڵامەتی هاتیتەوە چیت پێ خۆشە دەتدەمێ. خۆی ئەگەر ڕاستەوخۆ وای گوتبایە، ئەو هێزە ئەفسووناوییە لە پەیڤ و قسەكانیدا نەدەبوو. ئەوەی زمانەكەی لێرەدا دەوڵەمەند كردووە و گەیاندوویەتە ئەوپەڕی ناسكێتییەكەی، ئەو شێوە دەربڕینە شاعیرانەیە كە سینگە ناسك و سپییەكەی وەك كاغەز و مەرجانی بۆ دەكاتەوە. مەمكیشی وەك قەڵەمێك دەخاتە نێوان پەنجەكانیەوە. با لە دیمەنەكە وردتر ببینەوە.\nوێكچوویی نێوان كاغەز و سینگ: هەر دووكیان سپی و ناسكن. هەردووكیان ڕێك و لووسن.\nوێكچوویی نێوان قەڵەم و مەمك: قەڵەم مەرەكەبی تێدایە و مەمك شیر. شیر منداڵ پەروەردە دەكا و مەرەكەبی قەڵەم دێڕەكانی نووسین.\nموتاڵاكردن: لە كۆندا چینی خوێندەواری كورد مەلاكانی نێو حوجرەكان بوو. ئەوانیش لە كاتی خوێندنێدا بەسەر كتێبەكانیاندا دەنووشتانەوە. خۆ وەك ئێستا نەبووە مێز و كورسیی تایبەتیان هەبێ و لە پشت كۆمپیتەر قیت و قنج دانیشن. ئەوان كتێبەكەیان دادەنا و لەسەر زگ ڕادەكشان و بەسەریدا دەنوشتانەوە و دەیانخوێندەوە.\nدەبینین كێژێ لێرەدا ڕاستەوخۆ ناڵێ، لێت دەگەڕێم لەسەر سینگم درێژ بیت و بنووی. دەڵێ، وەك مەلای دوازدە عیلم لەسەری بكەیتەوە موتاڵایە.\nموتاڵا، لایەنێكی دیكەشمان بۆ دەخاتە ڕوو. ئەویش ئەوەیكە، ئەو كەسەی شتێك دەخوێنێتەوە، دێڕ بە دێڕ لە نهێنییەكانی نێو نووسراوەكە دەگا و لێیان تێ دەگا. سەیر لەوەدایە كچە ناڵێم سینگمت بۆ دەكەم بە كتێب و بیخوێنەوە. دەڵێ: بۆت دەكەم بە كاغەزێكی مەرجان. نازانین ئەو كاغەزە لەسەری نووسراوە یان نا، بەڵام لەوبەری وشەكانەوە، شتێكی دیكەی تێدایە، ئەویش ئەوەیە. دەڵێ:\nسینەم پڕە لە ڕاز و نهێنی و بە هەزاران قسەم پێیە. كە هاتیتەوە و بووینە هاوسەری ژیان، جا پریاسكەی دڵمت بۆ دەكەمەوە. ئەو كاتەیە دەبێ شەو هەتا ڕۆژێ كاغەزی پڕ لە ڕاز و نهێنیی سینەم بخوێنیتەوە بۆ ئەوەی عیلمەكانت كامڵ بن.\nلەو دێڕانەدا شتێكی دیكەشمان بۆ دەردەكەوێ، كیژێ، ناڕاستەوخۆ بە سوارۆ دەڵێ، هێشتا كرچ و كاڵی و دەبێ بێیتەوە لەسەر سینگ و مەمكی من پێ بگەی.\nڕەگەزێكی دیكەی شێعری لەو بەیتەدا زێدەبێژیی یان موبالەغەیە. موبالەغە یەكێكە لە ڕەگەزەكانی شێعر كە شاعیر لە وەسفێكی شاعیرانەدا پلەی پێداهەڵگوتن یان تەوسیف و تاریفەكە ئەوەندە بەرز دەكاتەوە یان ئەوەندەی دادەبەزێنێ لە ئەقڵ دەترازێ. لێرەشدا یاركۆڵێ كە باسی ناڵین و گریان و شیوەنەكانی و ئاخ هەڵكێشانی خۆی دەكا لە دوای ڕۆیشتنی سوارۆ دەڵێ:\n“ئەوە كیژ دەرێ لە چرقەی دەروونی منی\nقەلەندەری بابان ویران ئەوە ماسیان دەعبایان\nنەهەنگان سەریان دێنا دەرێ لە گۆمی لەیل و پەڕێ\nوەك من جەرگیان دەچۆقا لەی دەدانەوە شیددەتێ وێ گەرمایێ”\nجا بیهێننە بەرچاوی خۆتان، دەبێ قرچە و شیوەنی دڵی ئەو كیژۆڵەیە چەندە بە تەوژم بووبێ كە لە تاوانی ماسی و دەعبا و نەهەنگان لە گۆم سەریان هێنابێتە دەرێ و خۆیان خستبێتە بە قرچەی خۆرەتاوێ و هەڵچۆقابێن و برژابێن.\nلە ڕاستیدا بەیتبێژ تەنیا دەیەوێ بەو دەربڕینە ئاستی خەمەكەی و ڕادەی ئازار و ژانە دەروونییەكەی خۆیمان بۆ بخاتە ڕوو، كە دەكرێ بڵێین ئەگەر ئەو موبالەغەیەی نەكردبایە، ئێمە نەماندەزانی قووڵایی دەریای خەمەكەی چەندەیە و دەقەكەش ئەو هێز و دەوڵەمەندییەی نەدەبوو.\nبەراوردكردنی بەیتی سوارۆ لەگەڵ سوارۆی ئایشێ گوڵ\nبەیتی سوارۆ بە دوو شێوە گوتراوەتەوە. یەكێكیان ئەوەیانە كە مامۆستا عەلی كەردار گوتوویەتی و ئەوی دیكەیان ئەو بەیتەیە كە بە سوارۆی ئایشەگوڵ بەناوبانگە و من لە زمانی مامۆستا خدری قادری ناسراو بە خلەدەرزی بیستوومە. ئەو دوو بەیتە زۆر بەشی وەك یەك و لە هەمان كاتدا زۆر لایەنی لێك جیاوازیشیان هەیە كە لەم بەراوردكردنەدا دەمەوێ پەردە لەسەر ئەو دوو لایەنی وەك یەك و لێك جیاوازەیان هەڵ‌بدەمەوە. سوارۆی عەلی كەردار بە پێچەوانەی سوارۆی ئایشەگوڵ بێژەرەكەی دیار نییە. چونكە لەو بەیتەیاندا كە خلەدەرزی دەیڵێتەوە ناوی هۆنەرەكەی دیارە كە كەسێكە بەناوی ئایشەگوڵ. ئەو دوو بەیتە یەك هەوێنیان هەیە، بە كۆمەڵێك خاڵی هاوبەش و لێك جیاوازەوە كە لەپێشدا خاڵە هاوبەشەكانیان دەسنیشان دەكەین:\nهەر دووكیان سوارچاكێكە و دەچێتە سەفەری كاولە لەحسایێ. لە هەر دووكیاندا سوارۆ بەر لەوەی بكەوێتە ڕێ، دەچێتە لای نازدار حەیرانەكەی بۆ ماڵاوایی و داوای ماچی لێ دەكا، بەڵام ماچەكەی ناداتێ و لە هەردووكیاندا نازدار حەیرانەكەی سوارۆ قەول و بەڵێن دەدا ئەگەر سوارەكەیان بە سەركەوتوویی بێتەوە، دوگمەی سینگ و مەمانی بۆ دەترازێنن و لە بەهەشتی سینگ و مەماندا بەبێ هیچ بەرگێڕەوەیەك میوانی دەكەن. سوارۆی هەردووكیان دواجار دەپێكرێ و لەو سەفەرەیدا بە سڵامەتی ناگەڕێتەوە و نازدارحەیران ڕادەسپێرێ دوكتۆر و حەكیم و لوقمانان دەستی نەكەنێ هەتا بۆ خۆی دەگاتە سەر گەرمەبرینێ و دەرمان و مەڵحەمی بۆ دروست دەكا. هەردووكیشیان شێوە و كەرەستەی دەرمان دروستكردنەكەیان لە یەكتری دەچن. بە گشتی هەوێنەكەیان یەك شتە بەڵام جیاوازییەكانیان زۆر بەرچاوترن. جیاوازییەكانیش لە شێوەی گێڕانەوەی ڕووداوەكان و چۆنیەتیی سەفەرەكە و برینداربوونەكەدا بە زەقی خۆ دەنوێنن.\nبەر لە هەر شتێك پێویستە بڵێم ئەودوو بەیتە لە شێوەی گوتنەوە واتە لە ئاوازەكەیاندا لێك جیاوازن. مامۆستا خلە دەرزی هەوای گوتنەكەی زۆر لە ئازیزێ نزیكترە بەڵام ئەو ئاوازەی عەلی كەردار سوارۆی پێ دەڵێتەوە، شێواز و ئاوازێكی دەگمەن و تایبەتە و تەنانەت لە گوتنەوەی سەربەندەكانیدا كە دەیانڵێتەوە و دووبارەیان دەكاتەوە و دەڵێ:\nلە شێوەی گوتنەكەیدا تۆ هەست دەكەی بە پێی زرمەی پێی ئەسپ و هاوریتم لەگەڵ چوارناڵەی ئەسپی سوارەكەیدا هەناسەكانی بەرز و نزم دەبنەوە و بە تۆزێك وردبوونەوە لێی وا هەست دەكەی ئەوەی دەیڵێتەوە بە سواری ئەسپێك دەیڵێتەوە كە لە حاڵی چوارناڵە دایە. بەڵام ئەو جوانكارییە لە سوارۆی ئایشەگوڵدا نییە.\nسوارۆی ئایشەگوڵ وەك سەربازێك جەلبی بەدوودا دەچێ واتە بەزۆری دەیبەنە شەڕێ، بەڵام سوارۆی عەلی كەردار وەك فەرماندەیەك دەچێتە شەڕێ. ئەوەتا ئایشەگوڵ ئاوا دەست پێ دەكات و دەڵێ:\n“ئایشەگوڵم دەگوت خۆ من نەمدەزانی کە چووكەلە سواری من\nهەر جەلبی بەدوودا دێ کە بڕواتەوە لە بۆ سەفەری دەكاولە لەحسایێ”\nبەڵام سوارۆی توێژینەوەكەی ئێمە لە دەسپێكدا وەك فەرماندەیەك كە دەچێتە غەززە بە فەرمانی وەزیری ماڵ لەبەغدایێ وەڕێ دەكەوێ و لە لایەكی دیكەشەوە كیژ دەڵێ:\n“بریا سوار ئەمن خەبەری تۆم بۆ هاتبا كوژرابایەی\nلە بەر هەزار و پێنج سەد سواران چونكە ئەمنت خەجاڵەت\nدەكرد لە كن شەدە شل و شلومل و چاوبەكل و ناسك و نازداران\nئەمن نەتدەمێ یا لێت قەردێ دەكەم ماچ دمی دە زەرد هەناران”\nلێرەدا كە ورد دەبینەوە لەو داوایەی كە پێی وایە ئەگەر سوار سەری كەحێلەكەی خۆی وەربگێڕێ لەبەر هەزار و پێنسەد سواران، ئەوا لەشكرەكەش دەشكێ و كیژێ خەجاڵەت دەبێ لە كن شەدەشل و شلومل و چاوبەكل و ناسك و نازداران.\nپرسیارێك مەبەستەكەمان ڕوون دەكاتەوە. ئاخۆ لە نێو سوپایەكدا ئەگەر سەربازێك ببەزێ و ڕا بكا، لەشكرەكە دەشكێ؟ نەخێر، بەڵام ئەگەر فەرماندەكە سەری كەحێلەكەی خۆی وەربگێڕێ و پاشەكشە بكا، ئەوا لەشكریش بەدووی ئەودا تێك دەشكێت.\nئایشەگوڵ ئەوەندەی لەگەڵ خۆی دەدوێ هیچ لەگەڵ سوارۆی نادوێ. بەڵام كیژێ واتە سوارۆی عەلی كەردار هەر لە سەرەتاوە كە دوای ئەوەی ماچی ناداتێ، دەچێتەوە پێش چووكەلە سوارەكەی و زولفی خۆی لەبەر دەگێڕێ و مەمكی خۆی بۆ دەباتەوە تكایێ و ئیتر لەوێوە دەكەوێتە قسە لەگەڵیدا و جیا لەو گفت و بەڵێنانەی پێی دەدات، ئامۆژگارییشی دەكا و تەنانەت هەڕەشەشی لێ دەكا كە ئەگەر بێت و ببەزێ و سەر نەكەوێ ئەوا بێبەشی دەكا و تەنانەت ماچێكیشی ناداتێ. لەگەڵ ئەوەشدا بۆشی دەپاڕێتەوە كە دوور بێ لە ئەسپی ئەجەلێ و لە تیری پاژنوێژان و..\nبە گشتی سوارۆی توێژینەوەكەی ئێمە جووڵەی زۆر تێدایە. بەپێچەوانەی سوارۆی ئایشەگوڵ كە بەشی هەرە زۆری مۆنۆلۆگە واتە قسەكردنە لەگەڵ خۆی، سوارۆی توێژینەوەكەی ئێمە دیالۆگی تێدایە و دەكرێ بەشێكیان بەشێوەی دراماتیكیش نماییش بكرێتەوە. ئەوەش لایەنێكی دیكەی بەهێزبوونی ئەو بەیتەیە.\nبە گشتی بەیتی سوارۆی ئایشەگوڵ لەهجە و شێوەزاری ئەو ناوچەیەی زۆر پێوە دیارە كە بەیتبێژەكەی لێ ژیاوە بۆ وێنە ڕۆژی جومعە بەو شێوەیە دەڵێتەوە:”جوحمە”.\nسوارۆی ئایشەگوڵ دەڵێ ئەمن ئاشقم زۆرن و كوێر بم ناگەنە مرادی دڵی خۆیان:\n“ئەمن ئاشقی دەلەدنیایەم گەلەگەلێكی دەزۆرن\nدەگ ڕەبی سەت هەزار جارانم كوێرایی بەچاوی دەئایشێ گوڵێ دا\nشتەقیان بە دڵێكە خۆ ناگەنێ و…”\nبەڵام كیژێ واتە سوارۆی عەلی كەردار هەر سوارۆی هەیە و لەوی زیاتر كەسی بە دەورەوە نییە یان لانیكەم باسیان ناكا.


ڕێگای نێوان ئێران و لوبنان لە ڕێگەی عێراق و سوریاوە – Thu Alfuqar ذو الفقار\nڕێگای نێوان ئێران و لوبنان لە ڕێگەی عێراق و سوریاوە\nڕێگای ناوبراو بەرێگایەکی گرنگی ستراتیژی و زیندوو دادەنرێن کە لەسنوری ئێران و نزیک بەندەرەکانی ئێران و عێراقەوە دەستپێدەکات ئامانجی سەرەکی ئەم رێگایە بۆ گواستنەوەی کەرەستە، کەلوپەلی مەدەنی و سەربازی و کەلوپەلی تایبەتە.\nبەپێی پلانی پڕۆژەکە ئەو ڕێگایە بەسەرمایەی عێراقی و ئێرانی و لەلایەن ئەو کۆمپانیایانەی تایبەتن بەدروستکردنی ڕێگەوبان دروستدەکرێت ، کە کۆمپانیاکانی ( ئێرانی ، عێراقی ، سوری و لوبنانی ) ن دەبێت بەسەرپەرشتی کۆمپانیایەکی تایبەتمەند بەسەرپەرشتی پاسەوانی شۆڕشگێڕ بەهەماهەنگی لەگەڵ حەشدی شەعبی و گروپە چەکدارەکانی سەر بەئێران\nوابڕیارە ڕێگاکە بە تایبەتمەندیتەکنیکی بەرزەوە دروست بکرێت لە ڕووی توانایەوە بەرگەی بارێکی بەرزی گواستنەوەی قورس دەگرێت، بە تایبەت کەرەستەی سەربازی و کەرەستە و کەرەستەی قورس.\nیەکەم پێشنیاری ڕێگاکە لە سنوری ئێران بۆ بەسرە و عەمارە و سەماوە دەستپێدەکات و دواتر بۆ ناوچەی نزیک کەربەلا و نەجەف بۆ سنوری عێراق و سوریا ،لە سنوری پەڕینەوەی ئەلقائیم و ئەلبوکەمالی سوری .\nبنکەی زانیاری ئەمنی و هەواڵگری پێشکەوتوو ی سەر سنووری نێوان ئێران و عێراق و سوریا دەبێت کە لەلایەن هێزێکی کاری هاوبەشی هەواڵگری ئێران و دەزگا ئەمنیەکانی عێراق و دەستە و دەستەی حەشدی شەعبی وەک ( بدر ، عصائب أهل الحق ، وكتائب حزب الله ، وحركة النجباء ) ،هەنگاوی گرنگ دەبردرێن بۆ دروستکردنی داتابەیس بۆ یارمەتیدانی پاراستنی ئەو ڕێگا نوێیە بە دامەزراندنی چەند ئەندامێک لە هۆزەکانی عێراق و سوریا ، بە تایبەت سەبارەت بە کۆکردنەوەی زانیاری ، دامەزراندن لەسەر بنەمای دارایی و بەزۆر دەبێت ، و ناوەندی کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر ڕێگای نێوان سوریا و لوبنان لەژێر چاودێری میلیشیا ئێرانی و سوریەکاندایە و بە هەماهەنگی لەگەڵ کەتیبەکانی حیزبوڵای لوبنان بە هێزێکی سەربازی پشتیوانی .\nدرێژی ڕێگاکە لە ئێرانەوە بۆ لوبنان کە بە عێراق و سوریادا تێپەڕدەبێت نزیکەی 2000 کیلۆمەترە و پاراستنی ئەم ڕێگایە دەکەوێتە ئەستۆی خۆی لەژێر چاودێری ڕاستەوخۆی گاردی شۆڕشی ئێران ، هەروەها دروستکردنی ڕێگاکە دروست دەکرێت لەو پارەیەی لە دەروازە سنوورییەکان بە دەستی هێناوە ، ژێر دەسەڵاتی میلیشیاکان و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتدارانی ئێران و عێراق و سوریا دروست دەکرێت لە چوار وڵاتدا رێگری سەربازی دروست دەبێت و رێوشوێنی ئەمنی و هەواڵگری بەرز دەگریتە بەر بۆ دڵنیابوون لە زۆرترین پاراستنی کەرەستە و کەرەستە و کەلوپەلەکان کە بە رێگاکەدا تێدەپەڕن ، ئەم ڕێگایە چەندین ئامانجی هەیە لەوانە لێکەوتەکانی سەربازی ، ئابووری ، دارایی و بازرگانی ، و گەرەنتی پشتیوانی ئێران ، پشتیوانی سیاسی ، ئەمنی و ئابووری ، گواستنەوەی کەرەستە مەدەنی و سەربازییەکان و یەکە مەشقپێکراوەکان بۆ پاراستنی ڕێگاکە ڕاهێنراون .\nکۆتایی ڕێگاکە لە بەندەرە سەرەکییەکانی لوبنانەوە دێت و بازرگانی لەگەڵ بەندەرەکانی ئەوروپا دڵنیا دەکات و ئامادەیەکی بەهێز بۆ ئێران لە دەریای سپی ناوەڕاست دابین دەکات ، وە با ئەو ڕاستیەلە دەست نەدەین کە لە چینەوە ڕێگا هەیە بۆ بەندەری جەوادەر پاکستان کە چین لە پاکستانەوە بەکرێگیراوە بۆ ئەوەی گواستنەوەی کاڵابۆ ئێران و پاشان سوریا و لوبنان و لەوێیەوە بۆ وڵاتانی ئەوروپا و بە پێچەوانەوە ببەزێنێت ، ڕێگایەکە کە هەزاران میل درێژ دەبێتەوە و هەوڵی زۆری دەوێت بۆ دەستەبەرکردنی جوڵەی کاڵا ی جۆراوجۆر لەو رێگەیەوە.\nئەم ڕێگا نوێیە بە باشی دروست دەکرێت\nوە بۆ بارکردن و پڕکردنەوە هەزاران کرێکار بەشداری دەکەن وە هاوردەکردنی گەورەی دارایی و داهاتی بازرگانی ش دەبێت و سوودی ئەمنی و سەربازی گەورە کە ڕەنگدانەوەی لەسەر چوار دەوڵەت بەتایبەتی ئەرێنی دەبێت ، حەز دەکەین تێبینی ئەوە بکەین کە پێشکەوتنی پەڕینەوەی ئەلقائیم عێراق – سوریا ، چەند ساڵە بەشێک بووە لە پڕۆژەی ڕێگاکە .\nتکایە تێبینی ئەوە بکەن کە ئەو ڕێگا نێودەوڵەتیەی پێشوو بەسرە بە ناوچەی ” ئەنبەر ” ەوە بە سنووری سوریا و ئوردنەوە دەبەستێتەوە بوونی هەیە بەڵام پێویستی بە دووبارە ڕێکخستنەوە هەیە و ڕەنگە وەک بەشێک لە پڕۆژەکە بەکاربهێنرێت بۆ کەمکردنەوەی تێچوونی دارایی پڕۆژەکە .\nبەتایبەت دواکەوتنی تەواوبوونی پڕۆژەکە بەهۆی ئەو قەیرانە دارایی و ئابوورییەی کە ئێران و عێراق پێیدا تێدەپەرێ وه قەیرانی کۆرۆنا هاوکات ترس و هۆشداری هەیە کە یەکێک لە ئامانجی ڕێگاکە قاچاخی چەک و مادەی هۆشبەرە.\nویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەردەوام لەهەوڵدان بووە بۆ ڕێگرتن لەتەواوبوونی ئەو ڕێگایە بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندیی سیاسی و ئەمنی و سەربازیی خۆی لەپێشبینی هەر کاریگەریەکی نێگەتیڤی لەسەر ئەمریکاو ئیسرائیل ، ئەم ڕێگایەش دەبێتە هۆی بەهێزبوونی ئامادەبوونی ئێران لەسەر کەنارەکانی دەریای ناوەڕاست .\nجێگەی تێبینییە کە ئێران و عێراق 22 ڕێکەوتن و یانامەی لێکتێگەیشتنیان واژۆ کردووه ، کە بەرچاوترینیان هێڵی ئاسنینی نێوان هەردوو وڵات و دیاریکردنی سنووری وشکانی و دەریاییە ، هەروەها دروستکردنی ڕێگای ستراتیژی وشکانی کە ئێران و عێراق و سوریا و لوبنان پێکەوە یان ، بەستەوە تکایە تێبینی ئەوە بکەن ، کە ئێران لە پارێزگای کرماشانی هاوسنووری عێراق بە درێژایی 141 کم ڕێگا پێشکەوتووی دروست کردووە کە بەشێکە لەپەیوەندی ڕێگا نوه لەگەڵ عێراق.\nپێشنیار هەیە بۆ دروستکردنی ڕێگای زەوی دووەم کە کرماشان و پارێزگای دیالە و سلێمانی بەیەکەوە ببەستێتەوە، و بە پارێزگای سەڵاحەدین و ئەنباردا تێپەڕدەبێت بۆ سوریا، هێشتا پڕۆژەکە تەواو نەکراوە و کەموکورتی زۆری تێدایەو لایەنی عێراقی چەند مەرجێکی بۆ سەرپەرشتیکردنی هێڵی زەوی و ئاسایش و پاراستنی ڕێوشوێنە پێویستەکان لەڕووی ئیداری و ئەمنی و تەکنیکییەوە دیاریکردووە پڕۆژەکە بەردەوام ڕووبەڕووی چەندین زەحمەتی و بەربەستی دارایی و ئابووری و ئیداری و تەکنیکی دەبێتەوە .\nWriter شوبات 14, 2021\nململانێی نێوان واقیعی تراژیدی و ئایندەی نادیار .... بەشی سێیەم و کۆتایی\nخۆپیشاندانی باشور (بەسرە)


نەشیروان مستەفا؛ لەنێوان رەخنەگرتن و پیاھەڵدانا\nهه‌ژیر که‌مال مسته‌فا\nیەکێک لەو رەخنانەی لەدوو دەیەی رابردوو لە ھێزە باڵادەستەکان ئەگیرا؛خوڵقاندنی ئەو دۆخە "کۆرییاییە"بوو کە خەڵکانێک چۆن لەپێناو دەستخستنی ژیان و نان و پلەو پۆستدا بەشان و باڵی سەرکردەکانی ئەو ھێزانەدا ھەڵدەدەن و کوێرانە خەریکی تەقدیسکرنیانن.\nبەداخەوە لە ئێستادا ئەم دۆخە خەریکە باڵەکێشێ بەسەر بزوتنەوەی گۆڕانیشدا.بەشێک لەو خەڵکانەی خۆیان بە گۆڕان دەزانن لەسەر ھەمان ریتم خەریکی رەوایەتیدانن بەو کەلتورە.\nنەوشیروان مستەفا سەرکردەیەکی گەورەو کاریگەری ئەم گەلەبوو،ئەمە شتێکە ھەموان دیزانن،بە یارو نەیاریشەوە.بەس ئەوەی نازانرێت ئەوەیە کە وێنەی ئەو زاتەو ئایندەی بزوتنەوەی گۆڕان لەسایەی ئەو کەسانەوە بەرەو چ لێڵیی عاقیبەتێ ئەچێ؟!\nبزوتنەوەی گۆڕان خۆی لە مناڵدانی رەخنەو ناڕەزایەتیەوە لەدایکبوە.بۆیە ئەوانەی لەئێستادا خەریکی پیاھەڵدان و تەقدیسکردنن و خۆیان کردۆتە پاڵەوانی بەرگریکردن لەگۆڕان و بەو پاساوەش پەلاماری ھەموو ئەوانە ئەدەن کە رەخنەیەک یان بۆ چونێکی جیاوازیان ھەیە،لە ھەموو کەس زیاتر ھەڕەشەن لەسەر گۆڕان و وێنەی نەوشیروان مستەفایەک کە وەک سەرکردەیەکی خاکەڕا قەت لەگەڵ پەسن و پیاھەڵدانا نەبوە.\nئەوان بەرگری لەو بەھاو ئامانجانە ناکەن کە گۆڕانی لەسەر دامەزراوە،بەڵکو بەرگری لەو دۆخ و واقعەی ئێستای گۆڕان دەکەن کە پێچەوانەی رابردوویەتی و لەیەکچووی ھەموو خەسڵەتەکانی ھێزە باڵەدەستەکانە.\nئەوانە کاریان بەوەوە نیە ئاخۆ گۆڕان بەرنامەی چییە،ھێزێکی تا چەند جیاوازە لە ھێزە تەقلیدی و بنەماڵەییەکان،چی ئەکاو چی ناکات،بەڵکو کاریان بەوەیە گۆڕان چیان بۆدەکات و چیان پێ ئەبەخشێ.\nلە رابدووشدا ئەو وەختەی کاک نەوشیروان خۆشی لەژیاندا بوو ئەو جۆرە کەسانە زۆربوون کە خۆیان کردبۆوە پاڵەوانی پارستنی بزوتنەوەکەو بێ ھیچ وشیاریەک پیاندا ھەڵدەداو لەدەوری کوڕەکانی ئەگەڕان،کەچی بەتێپەڕبوونی زەمەن وەک شێخی سەنعان لەدین وەرگەڕان،ھەندێکیان سەنگەریان گواستەوە و ھەندێکیشیان تێربوون و تاقەتیان نەماو ھەندێکی تریشیان بەھۆی وەلانان و پێنەدانی دەستکەوت و پۆستەوە عاجزبوون و خۆیان خزاندە بەرەی رەخنەگرانی گۆڕان!\nلە داھاتوشدا دەبینن بەشێک لەوانەی ئێستاش بە پاساوێکی درۆینەوە لە گردکە غلدەبنەوەو دروشمێکی بریقدار دەئاڵێنن لە خۆیان خۆیان ھەڵدەواسن بە بەرەی رەخنەگرانی گۆڕان.\nیاخود لەبەر ئەوەی ھەر لەسەرەتاوە ئەمانە ئەھلی کێبڕکێی مۆدیرن نەبون و لە ئەھمێتی رەخنە تێنەگەیشتوون پەرچەکدارانە دەیگەیننە دژایەتی و تەخوینی گۆڕان و تەنانەت خودی کاک نەوشیروانیش!\n*مەبەست لە دۆخی کۆریایی،مەبەستە لە دۆخی خەڵکی کۆریای باکور\nکوردبون لەنێوان وێنەکانی بەردەم کەعبەو بورجی ئیڤڵدا\nلەبەرامبەر (لە بری بیرەوەری) ژیانکردنێک بە گەورەیی..\nدرۆی فرەسەرچاوەکردنی داھات\nبەتاڵبونەوەی وەھمی سیستەمی پەرلەمانی\nچەند قسەیەک لە ٢٥/٧ دا\nخـۆزگە خواستن بۆ سەردەمەکەی صـدام!\nئەمە نارەزایەتیە یان فەوزا؟!\nپیاوەتیکردن بەسەر ئاوی حەمامەوە\nکاڵای تورکی بەم جۆرە بایکۆت ناکرێت\nتاڤگه، هه‌وارێكی وشكراو\nگۆڕان، لەنێون مەدەنیبون و چەکداربوندا\nئینجا نۆره‌ی سالار عه‌زیزه!\nڤیدیۆ.. کوێستان خوسرەوی بەشێوەیەکی جیاواز و تایبەت دەردەکەوێتەوە\nڤیدیۆ.. دینا بۆ یەکەمجار لەگەڵ ئەم هونەرمەندە دەردەکەوێت\nچەند وێنەیەکی نوێ‌و سەنجڕاکێشی کۆمسای بڵاودەکرێتەوە\nوێنە.. کاردشیان بەچەند مۆدێلێکی نوێوە لە کەناری دەریا دەردەکەوێت\nچەند وێنەیەکی تەواو جیاوازی هەیفا وەهبی بڵاودەکرێتەوە


پارتی چیتر ناتوانێت هەر خۆی گەمەکان بكات\n18396 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nشارپرێس: ڕاپۆرتی شیكاری\n سەرەتای ساڵی ٢٠١٤ ئاگرێكی سیاسی و ئەمنی و ئابوری بەرۆكی عێراقی گرت و پریشکی ئەو ئاگرەش بەر هەرێمی كوردستان كەوت، بەڵام دەسەڵاتدارانی هەرێم لەجیاتی رێگە لەو ئاگرە بگرن كەچی بەپێچەوانەی چاوەڕوانیەکان، هەڵە دوای هەڵە، پریشکی ئاگرەكەیان خۆشتر دەكرد تا دواجار زۆرترین زیان بەر بەخەڵكی كوردستان و دەسەڵات خۆشی گەیشت.\nسەرەتای دەستپێكردنی كێشەكان و بەدیاریكراویش تێكچوونی پەیوەندییەكانی هەولێرو بەغدا لەو كاتەوە دەستیپێكرد کەبەرپرسانی حكومەتی هەرێم بەتایبەتیش بەرپرسانی پارتی ،ئابوری سەربەخۆیان چووە دۆخێکی خراپەوە. ھەر بۆیە دواتر هەنگاوەكانی ئابوری سەربەخۆیان بە پشتیوانی یەكێتی و بەشێك لەلایەنەكانی دیكە دەستپێكرد ،بەو ئامانجەی هەرێم خۆی خاوەن بڕیارو داهاتی تایبەتی خۆی بێت، تا داهاتی فرۆشتنی نەوت بەتەواوەتی بچێتە ژێر ڕکێفی خۆیان، بەمەش لەو برەپارەیەیان زیاتر دەستبكەوێت کەوەك بودجە بۆ هەرێمی كوردستان دیاریكرابوو، بەڵام بەرپرسانی پارتی و یەكێتی بیریان لەو نرخە ناجێگیرەی نەوت و رێگای ڕەوانەكردنی نەكرد بۆوە.\nزۆر جار لەناوەندی ئابوریدا باس لەوە دەكرێت ڕەنگە هەرێم توانیبێتی بازرگانی نەوت بكات و تا ئساتێكی باشیش بەرهەمهێنانی نەوتی زیاد بكات، بەڵام هەرگیز نەیتوانیوە پیشەسازی نەوت بۆ هەرێمی كوردستان دابمەزرێنێت و خۆی لە گرفتی سوتەمەنی رزگار بكات، ئەوەش بەشێكی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە بازرگانی سوتەمەنی هەر لەبندەستی خۆیان بووە وھەروەھا لەسەر حسابی گرانكردنی سوتەمەنی لەسەر خەڵك خۆیان سود مەندبوون،بۆیە بە درێژایی دەسەڵاتیان هەمیشە نرخی سوتەمەنی هەرێم دووبەرابەری نرخی سوتەمەنی بووە لەچاو شارەكانی تری عێراق.\nلەگەڵ سەرھەڵدانی چەكدارانی داعش و پاشان پەلامار دانی ناوچەكانی هەرێم و سەرجەم ناوچەكوردستانیەكان ،تواناو هێزی بەرگری كوردستانیان خستە بەردەم تاقیكردنەوەیەكی گەورەوە، بۆیە بەلەدەستدانی ناوچەكانی شەنگال و مەخمورو دەورو بەری كەركوك، پێگەی سەربازی و بەرگری كورد زەربەیەكی گەورەی خوارد، ئەمەش توانای بەرگریكردنی كوردی بۆ دنیاو بەغدادیش دەرخست.\nخاڵێکی تر کەپێویستە باس بکرێت ئەنجامدانی ریفراندۆمی 25ی ئەیلولی ساڵی رابردوو بوو کەچەندین دەرئەنجامی خراپی بۆ خەڵكی كوردستان و كوردەكانی سنوری ناوچە كێشە لەسەرەكان لێكەوتەوە، بەدوایدا رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر روویدا، ئەمەش جگە لەوەی بەدەیان پێشمەرگە بوونە قوربانی سیاسەتی سەركێشانەی كۆمیتەی ئامادەكاری ریفراندۆم لەسەروو هەمووشیانەوە بارزانی، لەگەڵ ئەوەشدا لە 51%ی خاكی كوردستان لەدەستدراو چەندین ناوچە لەدەست دراو كەوتەوە دەست حكومەتی ناوەند بەشاری كەركوكیشەوە، دواترلەو ناوچانەش پاشەكشەی كرد كە دوایی 2003 كەوتبونە ناو فەرمانڕەوای هەرێمی كوردستانەوە.\nناردنەماڵەوەی وەزیر و بەرپرسەكانی كورد لەبەغداد\nچوار ساڵی رابردوو هاوشێوەی دۆخە ئەمنییەكە، چوار ساڵی ئارامی سیاسی نەبوو بۆكورد، هەم لەناوخۆی هەرێم، هەم لەگەڵ بەغدادیش، لەلایەکی ترەوە ناكۆكی ناوخۆیی و لاوازی تیمی سەرۆكایەتی كۆمار وایكرد كورد یارییەكە بدۆڕێنێت و لەسەر ئاستی بەغداو نێودەوڵەتیش پێگەی وەک جاران نەمێنێت.\nبێدەسەڵاتی كورد لە هەناردە كردنی نەوت و دابەزینی نرخی نەوت، بەتەواوەتی پێگەی لە ناوەوەو دەرەوەی هەرێم لاواز كرد، حكومەت توشی شكستی گەورە بوو، موچەی فەرمانبەرانی بۆ دابن نەدەكرا، بەجۆرێك سیستەمی پەروەردە خەریك بوو بەتەواوەتی پەكی بكەوێت ، دەوامی قوتابخانەو فەرمانگەكان بون بەنیوەو لە هەندێك فەرمانگە بۆ ماوەیەك راگیران و بایكۆتی دەوامیان كرد. سیاسەتمەدارانی كورد لەباتی رێگەی دووبارە هەستانەوەو بەهێزكردنەوەی دەسەڵاتی خۆیان، كەچی پرسی ریفراندۆمیان هێنایە پێشەوە كە بەبەرچاوی هەمووانەوە دیار بوو داهاتووەكەی چۆن دەبێت.\nپارتی و یەكێتی لەفۆرمە گشتیەکەدا وا خۆیان پیشان دەدەن كە لەسەر هەموو شتێك كۆك و تەبان، بەڵام گەمەكانیان لەپشتی پەردەوە شتێكی ترەو بەپێچەوانەوە بۆشكاندنی یەكتری پرسی ریفراندۆمیشیان بەكار هێنا، بەوەش ئەو فرسەتەیان دایە دەست لایەنە نەیارەكانیان لەعێراقدا و ھەموو پێکەوە کۆکبون بۆ دژایەتی کردنی پرسی ریفراندۆم ،ئەم دژایەتییەش سنوری عێراقی تێەراندو تەنانەت دۆستەكانیشی تۆشی پەرچەكردار كرد لەوانە توركیاو ئێران و ئەمریكا.\nپارتی كە پیشێشتر دۆخێكی خراپی دروست كردبوو لەناردنەوەی وەزیرەكانی گۆڕان بۆ ماڵەوە و داخستنی دەرگای پەرلەمان، جگە لەوەی گورزێكی بەهێزی لە ئەزموونی چەند ساڵەی هەرێمی کوردستاندا، گورزێكی بەهێزیشی لە پێگەی خۆی داو وردە وردە پێگەكەی لە هەولێرو بەغداو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش لەق بوو، چونكە لەو ماوەیەداو تائێستاش وەك لەكەیەكی گەورە بۆ سیاسەتەكانی پارتی حساب دەكرێت، چونكە پارتی لەو حساباتانەی كردبووی هەڵە دەرچوو.\nعێراقی دوای داعش\n ئایا كورد دوای ئەو هەموو گرفتانەی بەرەورووی بوەتەوە، پێویستی بە كاتێك نییە ئەو بۆشاییە گەورانە پڕ بكاتەوە كە سیاساتەمەداران و حزبەكانی دەسەڵات بۆ كوردیان دروست كردوەو لەگڵیشیادا كردیان بە برینێكی قوڵی موزمین كە پێویستی بە ساڕێژكردن هەیە؟. چونكە چیدی عێراقی دوای داعش ئەو عێراقە نییە كە بودجەی 17% خۆی وەربگرێت و داهاتی سنورو فرۆكەخانەكان و بازرگانی نەوت بۆخۆی بەرێت، کورد لە ئێستادا پێویستی بە كات هەیە، پێویستی بەوەیە لە گوشارەكانی عێراق تێبگات كە هیچ بەرپرسێكی تری عێراق ناتوانێت ئەو ئیمتیازاتانە بداتەوە دەست كورد، لەكاتێكدا كورد لەناو خۆو لەدەرەوە وەزعی لەجاران زۆر خراپترە، یان بەتایبەتی كورد لەچەند رووەوە توشی گرفتی ئیدارەی هەرێم و توشی شكست بووە لەبەرامبەر بەغداد.\nلەدوای هەڵبژاردنی 12ی ئایاری رابردووی پەرلەمانی عێراق كورد پێویستی بەبەرنامەیەكی تۆكمە هەبوو بۆ رێگرتن بەم زەحفەی بەغداد تاكو لەوێ تۆكمەبن، بەڵام لەیەكەم هەنگاوی هەڵبژاردن و كاری ساختەی هەڵبژاردن نەك نەیانتوانی پێكەوەبن، بەڵكو خەڵك خۆزگەیان بەپێشتر خواست، پێكوتانی لایەنەكان لەبەرامبەر یەكتر و هەوڵدان بۆ شكاندنی یەكتر، بەغداد و گوشارو سیاسەتی نوێی عێراقی لەبیر بردنەوە، بۆ یە كاتێك پرسی سەرۆك كۆمار هاتە پێشەوە نەیانتوانی وەك پێویست مامەڵەی لەگەڵ دا بكەن و خۆشیان توشی ئیحراجییەكی زۆر بوون لەبەردەم نەیارەكانی دوێنێیاندا، بەتایبەتی كاتێك كەپارتی فوئاد حسێنی وەك كاندیدی خۆی رەوانەی بەغدا كرد.\nئایا پۆستی سەرۆك كۆمار گرنگە؟\nبەدرێژایی چەند ساڵی رابردوو پارتی كاری لەسەر ئەوە کردوە، كە لەگرنگی پۆستی سەرۆك كۆمار كەم بكاتەوەو بەردەوام دەیگوت، هیچ سودێكی بۆ كورد نییەو ئەوانەشی لەو پۆستەدا بوون جگە لە خزمەتی عێراق هیچیان بۆ كورد نەكردوە، ئەمەش لە وتەكانی نێچیرڤان بارزانیدا باشتر روونبوەوە كاتێك لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا وتی پۆستی سەرۆك كۆمار یەك تۆز بەلای ئێمەوە قیمەتی نییە.\nكاتێك بە پێكوتان بەزەویدا پارتی و یەكێتی لەسەر بەدەستهێنانی ئەو پۆستە بۆلایەكیان نەگەیشتنە ئاكام، سەرەنجام شەرەكەیان بردە بەغداد و لەوێ بەتوندی بەرەو رووی یەكتر بوونەوە، هەردولایان بە بەرزترین ئاستی دبلۆماسی خۆیانەوە رویان كردە بەغداد، پارتی كە پێشتر خاوەندارێتی لە پرۆسەی ریفراندۆم دەكردو ئەرزشی بۆ ئەو پۆستە نەهێشتبووە و وەك پۆستیكی تەشریفاتی و بێ كەڵك باسی دەكرد، تا ئاستی كەسی یەكەمی حیزب بەشداری لەململانێیەتی وەرگرتنی ئەو پۆستەكە كرد.\nپارتی كاتێك پێداگیری لە وەرگرتنی ئەو پۆستە دەكرد ،چەند ترس و مەبەستێكی تایبەتی خۆی هەبوو، ترسی ئەوەی هەبوو كە دەیزانی لە حكومەتی ئایندەدا بەغداد لە پێگەیەكی بەهێزترەوە مامەڵە لەگەڵ هەرێم دەكات لەمەشدا خوێندنەوەیان دروست بوو، هاوكات پارتی لەهەلبژاردنی هەرێم كار لەسەر پێكهێنانی حكومەتی زۆرینە دەكات و ئەوەش ئەگەری دووئیدارەیی هەیە، بۆ ئەوەش پۆستی سەرۆك كۆمار بۆیەكلاكردنەوەی كێشەكان گرنگی زۆری دەبێت و بەغداد ناچار دەكات بۆ پرسی كورد مامەڵە لەگەڵ پارتیدا بكات نەك یەكێتی.\nترسێكی تری پارتی ئەوە بوو كە كاریگەری كارائەکتەری د بەرهەم ساڵح وا دەكات لەجیاتی هەولێر بەغداد بكاتە مەرجەع بۆ پرسی كورد بەتایبەتی كە لە ئێستادا پۆستی سەرۆكی هەرێم بەیاسا هەڵپەسێردراوە، پێشتریش لەساڵی 2014 هەر بەبەرنامەو سیناریۆیەكی هاوبەشی پارتی و گوڕان و بەشێكی یەكێتی، بەرهەم ساڵحیان لەو پۆستەكە دوور خستبوەوە.\nهەرچی یەكێتیشە ئەو پۆستەی بۆ دوو مەبەست بەلاوە گرنگ بوو، یەكەم رازیكردنی د بەرهەم ساڵح كە بەلێنی ئەو پۆستەیان پێدابوو بۆ گەڕانەوەی بۆ ناو یەكێتی، دووەم وەك پشكی خۆیان نەیاندەویست دەستبەرداری بن بۆ پارتی بەتایبەتی كە بەشێك لەموچەی لیواكانی سكرتاریەت لەوێوە دابین دەكرا، ئەمە جگە لەوەی كە بەهۆی دانانی د فوادەوە بەرەو رووی رەخنەیەكی زۆری رای گشتی ببونەوە كە نەیوتوانی بوو لەچوار ساڵی رابردوودا ئەدایەكی باش لە پۆستەكەیدا پێشكەش بكات.\nدواجار لەم كێبەركێیەدا شانسی پارتی بەو جۆرە نەبوو كە خۆی بەرنامەرێژی بۆكردبوو، لە 27 ساڵی رابردوودا زۆركەم بەو شێوەیە رویداوە سیاسەت بەسەر پارتیدا قڵپ ببێـەوە، ئەمەش كاریگەری لەسەر پەیوەندیەكانی نێوان سەرۆك كۆمارو یەكێتی لەگەڵ پارتی دادەنێت و لەئێستادا ساردی و دڕدۆنگی لەنێوان هەردوولادا دروستكردوە، بۆیە ئەگەر كار بۆ ئاساییكردنەوەی ئەو پەیوەندییە نەكرێت دوور نییە لەناوخۆی هەرێم و بەغداد بارگرژی دروست نەبێت، بەمەش گرفتی نێوان هەرێم و بەغداد قوڵتر ببێتەوە، كە رەنگە پارتی حەزی بەوە بێت تا تۆڵەی خۆی لە كاندیدەكەی یەكیتی بكاتەوە، ئەمەش زیانی زۆری دەبێت بۆ پرسی ئاسایكردنەوەی هەرێم و بەغداد كە بەتایەبەتی لەئێستادا، لەرووی داراییەوە هەولێر بۆ دابینكردنی موچەی فەرمانبەران پشتی بە بەغدا بەستووە.\nنوسەرێكی دیاری عەرەب لەبارەی ئەو پرسەوە ئەنوسێـت،. "بارزانی جارێكی تر ئەو ئاماژانەی نەخوێندەوە كە واشنتن و تاران لەسەر كەسایەتی بەرهەم ساڵح رێككەوتون و بەبێ لێكدانەوە بۆ ئەو ئاماژانە كەوتە ململانێ و كێبڕكێ بۆ لادانی د.بەرهەم ساڵح" نوسەر لایوایە، راستە هەولێر پایتەختەو هێزی خۆی هەیە، بەڵام سلێمانیش لەرووی هێزی سیاسیەوە ئەگەر لە هەولێر بەهێزتر نەبێت ئەوا وەك هەولێر وایە، هەروەها ئەو لای وایە تاران و واشنتن هەردوو پایتەختەكە لە ژێر سایەی روبەروبونەوەیەكی كراوەدان و پێویستیان بە كەناڵێک هەیە لە گۆرینەوەی نامەكان، پێگەی سەرۆك كۆماریش لە عێراق یەكێك ئەبێت لەو كەناڵانە، نوسەر لەبەشێكی تری بابەتەكەیدا دەڵێت" بارزانی بە رەتكردنەوەی بەرهەم سالح ویستی ئەمەریكی و ئێرانیەكانیشی رەتكردەوە بۆ كردنەوەی ئەو كەناڵە، بەوەش بارزانی شكستی هێنا وەك تەڵەیەك لە شێوەی ریفراندۆم و كەركوك، ئێستاش ئەگەر دان بەوەدا نەنێت كە لە حساباتەكانیدا هەڵەیە و ئەمجارەش هەڵەی كردوە، ئەوا پێویستە دان بەوەدا بنێت خۆی و ئەزمونە كوردیەكەی لەگرەوێكی دیكەدا بەرەوڕوی مەترسی گەورە دەكاتەوە.\nبەدەر لەوانەش كەئەركی بەرهەم ساڵح لە عێرقی ئەمرۆدا وەك سەرۆككۆمار ئەركێكی قورسە، پێویستە رۆڵی گەورەی هەبێت لەئاسایكردنەوەی دۆخی تێكچووی عێراق و پەیوەندیەكی یەكسانی هەبێت لەنێوان پێكهاتەكانی عێراق، لەهەمانكاتیشدا لەنێوان بەغداد و هەولێرو سلیمانی پێویستە هاوسەنگی رابگرێت، رۆڵی هەبێت بۆ چاككردنی دۆخی ژیانی خەڵكی عێراق بە هەرێمیشەوە. بۆ ئەو مەبەستەش ئەتوانێت سود لە ماف و دەسەڵاتە دەستورییەكانی وەربگرێت كە بەپێچەوانەی ئەوەی دەوترێت ئەم پۆستە تەنها تەشریفاتییە، ئەوە جگە لەوەی مافی چاودێری جێبەجێكردنی مادە دەستورییەكانە و پارێزگاری لێدەكات، لەهەمانكاتیشدا ئەندامی دەسەڵاتی جێبە‌جێكردنی ئیتحادییە بەپێی (ماددەی 66).\nهەروەها بە هاوبەشی لەگەڵ سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران مافی ئەوەی هەیە پێشنیار پێشكەش بكات بۆ هەمواركردنەوەی دەستور و پەسەندكردن و دەركردنی ئەو یاسا و بڕیارانەی كە لە پەرلەمانەوە ڕەوانە دەكرێن بە كۆی دەنگی ئەنجومەنی سەرۆكایەتی كۆمار ، گێرانەوەی یاسا و بڕیارەكان بۆ ئەنجومەنی وەزیران بۆ پێداچوونەوەیان.


ئێران گورزێکی نوێی له ده‌زگای هه‌واڵگری ئیسرائیل وه‌شاندووه - جام کوردی\nئێران گورزێکی نوێی له ده‌زگای هه‌واڵگری ئیسرائیل وه‌شاندووه\nوه‌زاره‌تی ئیتڵاعاتی ئێران فه‌رمانێکی نهێنی بنیامین نتانیاهۆی بۆ Shin Bet ئاشکرا کردووه، به‌مه‌ش ئێران له‌وه‌دا سه‌رکه‌وتوو بووه که گورزێکی نوێ له ده‌زگای هه‌واڵگری ناوخۆیی ڕژێمی زایۆنیستی بوه‌شێنێت.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، 28 ی حوزه‌یرانی 2018 میدیاکانی ڕژێمی زایۆنیستی هه‌واڵێکی گرنگیان ئاشکرا کرد که وه‌زیرێکی پێشووتری کابینه‌ی ئه‌م ڕژێمه بۆ وه‌زاره‌تی ئیتڵاعاتی ئێران سیخوڕی کردووه.\nئه‌م هه‌واڵه له میدیاکانی ڕژێمی زایۆنیستی و جیهاندا کاردانه‌وه‌یه‌کی زۆری هه‌بوو و له ئێرانیش شرۆڤه‌ی زۆری له سه‌ر کرا.\nله ڕاگه‌ێندراوێکی ده‌زگای هه‌واڵگری ناوخۆیی ئیسرائیلدا هاتووه که گونن سگۆ وه‌زیری پێشووتری وزه‌ی ئیسرائیل یه‌کێک له‌و که‌سانه بووه که هاوکاری نزیکی له گه‌ڵ ده‌زگای هه‌واڵگری ئێران هه‌بووه.\nئه‌م ده‌زگایه به ڕاگه‌یاندنی ئه‌وه‌ی که یه‌که‌م په‌یوه‌ندی سگۆ له گه‌ڵ ئێران له باڵیۆزخانه‌ی ئه‌م وڵاته له نایجڕیا بووه، چه‌ندین تۆمه‌تی ئاراسته‌ی وه‌زیره ئیسرائیلییه‌که کردووه:\nپێدانی زانیارییه‌کانی که‌رتی وزه‌ی ئیسرائیل به ئێران\nپێدانی زانیاری تایبه‌ت به ناوه‌نده ئه‌منی و هه‌ستیاره‌کان به ئێران\nپێدانی زانیاری تایبه‌ت به‌و که‌سانه‌ی که له ده‌زگا سیاسی و ئه‌منییه‌کانی ئیسرائیل چالاکی ده‌که‌ن به ده‌زگای هه‌واڵگری ئێران\nوه‌ک چۆن که ئیسرائیلییه‌کان ڕایانگه‌یاندبوو، گونن سگۆ بۆ وه‌رگرتنی زانیاری په‌یوه‌ندیی به‌و که‌سانه‌وه ده‌کرد که له ده‌زگا ئه‌منی، سیاسی و دیپلۆماسییه‌کانی ئیسرائیل چالاکییان ده‌کرد و به‌وانی ڕاگه‌یاندبوو که سه‌رچاوه ئێرانییه‌کان بازرگانن و هه‌وڵی ئه‌وه‌ی داوه که ژماره‌یه‌ک له‌وان له ده‌زگای هه‌واڵگری ئێران نزیک بکاته‌وه.\nهه‌واڵی سیخوڕی وه‌زیری پێشووتری کابینه‌که‌ی ئیسرائیل کاردانه‌وه‌ی زۆری له نێو به‌کارهێنه‌رانی عه‌ره‌ب و فارسی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا هه‌بووه و به‌شێک له‌وان به گرنگییه‌وه باسیان له‌م توانا و سه‌رکه‌وتنه‌ی ده‌زگای هه‌واڵگری ئێران کردووه.\nئه‌مه‌ش به‌رده‌وام بوو تا ئه‌وه‌ی که سه‌ید مه‌حمود عه‌له‌وی وه‌زیری ئیتڵاعاتی کۆماری ئیسلامی ئێران هه‌واڵی سیخوڕی ئه‌م وه‌زیره‌ی پێشووتری کابینه‌ی ئیسرائیلی بۆ ئێران پشتڕاست کرده‌وه. ناوبراو به بێ ئه‌وه‌ی که ناوی سگۆ بێنێت، ڕایگه‌یاندبوو: ماوه‌یه‌ک پێش ئه‌وه‌تان بیست که له یه‌کێک له ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌کانی وڵاتێکی دوژمن، که‌سێکی ئه‌ندام له کابینه‌مان له گه‌ڵ بووه.\nله ڕۆژانی ڕابردووش، که‌ناڵی 10 ی ئیسرائیل ڕایگه‌یاند که گونن سگۆ دانی به تاوانه‌کانیدا ناوه. ئه‌مه‌ش به‌و مانایه ده‌بێت که پرسی سیخوڕی ناوبراو بۆ ئێران پشتڕاست کراوه‌ته‌وه، هه‌روه‌ها ڕاگه‌ێندراوه‌که‌ی شین بت سه‌باره‌ت به پێدانی زانیارییه‌کان به ئێران پشتڕاست ده‌کاته‌وه.\nسگۆ به پێی ئه‌وه‌ی که ئیسرائیلییه‌کان ڕایانگه‌یاندووه بۆ ماوه‌ی 6 ساڵ له گه‌ڵ ده‌زگای هه‌واڵگری ئێران هاوکاریی کردووه. ئه‌وه‌ی که ئیسرائیلییه‌کان بڵاویان کردووه‌ته‌وه، پیشان ده‌دات که زانیارییه‌کانی سگۆ که به ئێران دراوه، زانیاری نهێنی بووه.\n6 مانگ بوو که زانیاری نوێ سه‌باره‌ت به دۆسیه‌ی گونن سگۆ بڵاو نه‌کرابووه، تا ئه‌وه‌ی چه‌ند ڕۆژی ڕابردوو به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی دژه‌سیخوڕی وه‌زاره‌تی ئیتڵاعاتی ئێران بۆ یه‌که‌م جار زانیارییه‌کی زۆر گرنگی بڵاو کرده‌وه.\nناوبراو ئه‌م زانیاره‌شی له وه‌ڵامی بنیامین نتانیاهۆ بڵاو کرده‌وه که ڕایگه‌یاندبوو به‌ڕێوه‌به‌رانی ئه‌منی ڕژێمی زایۆنیستی بۆ چاودێری پلانی ناوه‌کی کۆماری ئیسلامی ئێران به‌رده‌وام سه‌ردانی ئه‌م وڵاته ده‌که‌ن. به‌ڕێوه‌به‌ری دژه‌سیخوڕی وه‌زاره‌تی ئیتڵاعاتی ئێران ڕایگه‌یاند: نتانیاهۆ بۆ ئه‌وه په‌نای بۆ ئه‌م لێدوانانه هێناوه که به هۆی ئاشکرابوونی دۆسیه‌ی سیخوڕی وه‌زیره‌که‌ی پێشووتری ئه‌م وڵاته و ئاستی ده‌ستڕۆیشتوویی ده‌زگای هه‌واڵگری ئێران له ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌کانی ئه‌م ڕژێمه له ژێر زیاترین گوشاری ناوخۆیی و ده‌ره‌کیدایه.\nئه‌م به‌رپرسه‌ی ئێران ڕایگه‌یاندووه که بنیامین نتانیاهۆ فه‌رمانی به ده‌زگای هه‌واڵگری ناوخۆیی ئه‌م وڵاته داوه که له ماوه‌ی 6 مانگدا به ورده‌ی له ڕووی زانیاری و ئه‌منییه‌وه چاودێری سه‌رجه‌م به‌رپرسانی سیاسی، ئه‌منی و ئه‌ندامانی په‌رله‌مانی ئه‌م ڕژێمه بکات تا ڕوون ببێته‌وه ئایا په‌یوه‌ندییان به ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌کانی ئێرانه‌وه هه‌یه. ئه‌م فه‌رمانه‌ش پیشانده‌ری ئه‌و ڕاستییانه‌یه که پێویستی به هیچ شرۆڤه‌یه‌ک نییه.\nئاشکرایه که فه‌رمانه‌که‌ی نتانیاهۆ به بێ ئاگاداری به‌رپرسانی باڵای ڕژێمی زایۆنیستی بۆ چاودێری وردی چالاکییه‌کانی ئه‌وان و ڕه‌نگه به هۆی ئاشکرابوونی لاپه‌ڕه‌ی نوێی دۆسیه‌ی سگۆ بووه و ئه‌وه‌ی که ئێران ده‌ستی به‌م فه‌رمانه نهێنییه گه‌یشتووه به واتای گه‌یشتنی ئێرانه به ناوه‌نده نهێنی و هه‌واڵگرییه‌کانی ڕژێمی زایۆنیستی و دووه‌م گورزی هه‌واڵگریشه له په‌یکه‌ری ڕژێمێک که خۆی به زلهێزی بواری هه‌واڵگری ده‌زانێت.\nئێران ئیسرائیل بنیامین نتانیاهۆی


کۆبوونەوەی لوتکەی وڵاتانی ئەوروپا بەردەوامە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nکۆبوونەوەی لوتکەی وڵاتانی ئەوروپا بەردەوامە\nبڵاو کرایه‌وه fredag 19 februari 2016 kl 10.33\nهەتاوەکو ئێستا هیچ دەرئەنجامێک سەبارەت بەمانەو یان نەمانەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپادا ئاشکرا نەبووە.\nجێگەی باسە دوێنی کۆبونەوەی لوتکەی وڵاتانی ئەوروپا دەستی پێکرد بەمەبەستی گفتوگۆکردن لەسەر قەیرانی کۆچبەران و پرسی گۆڕانکاری ئەندامیەتی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپادا.\nهەر لەدوێنێوە هەتاوەکو کاتژمێر ٣:٠٠ سەر لەبەیانی ئەمڕۆ کۆبوونەوەکان بەردەوام بوو وە لەهەموو لایەکەوە چاوڕوانی هەواڵێکی سەرنج ڕاکێش سەبارەت بە ئەندامێتی بەریتانیان لەیەكێتییەکەدا دەکرا. بەڵام ئەو هەواڵە ڕانەگەیندراو و سەرۆکی ئەنجوومەنی یەکێتی ئەوروپا دۆڵان تووسک بەم شێوە باسی لەکۆبوونەوەکوی دوێن و دوێنێ شەو کردوو وتی.\n- ئێمە لە هەندێک بابەتدا پێشڕەویمان کردووە، بەڵام بابەتی زۆرمان لەبەردەستدا ماوە بۆ تاوتوێکردن. لە ئێستادا سەرقاڵی کۆبوونەوەی دوولایەنەم لەگەڵ هەریەکە سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا کامێرۆن، سەرۆکوەزیرانی فەرەنسا هۆلاندەر ، سەرۆکوەزیرانی چیک سابووتکا و سەرۆک وەزیرانی بەلجیگا میشێل دا.\nئەم ووتانی سەرۆکی ئەنجوومەنی یەکێتی ئەوروپا دۆڵان تووسک کاتژمێری سێی سەرلەبەیانی ئەمڕۆ بەڕۆژنامەوانانی ڕاگەیاندوو لەپاشاندا شەو شادێکیشی لێکردن.\nیەکێک لەمەرجەکانی مانەوەی بەریتانیا لەیەكێتی ئەوروپا بەپێێ سەرچاوەیەک کە بەپەیامنێرانی رادیۆی سویدیان راگەیاندراوە لەوە پێکدێت کە سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا داوا کردووە ئەو ئەوروپیانەی بۆ کارکردن ڕوو لەوڵاتەکەیان دەکەن هەمان مەرجی مافی کارکردن نەیانگرێتەوە. واتە هەمان مافیان لەبواری کارکردنەدا نەبێت و ڕێکەوتننامە گشتیەکانی نێوان خاوەنکاران و کرێکارانی ئەو وڵاتە نەیان گرێتەوە. ئەم مەرجەش لە ئێستاوە هەتاوە ١٣ ساڵی داهاتوو پەێڕەو بکرێت.\nسەرۆکی ئەنجوومەنی یەکێتی ئەوروپا دۆڵان تووسک خوازیارە کە ئەمڕۆ واتە هەینی بەدەرئەنجامێک بگەن. ئەگەر بێت و بەدەرئەنجام نەگەن ئەوا کۆبوونەوەکان لوتکەی وڵاتانی ئەوروپا ڕۆژانی پشووی ئەم هەفتەش بەردەوام دەبێت. تووسک ئاماددە نەبوو زانیاری لەسەر ئەو پرسانەی بەهەڵواسراوی ماونەتەوە بدات.\nئەگەر بێت بەڕیککەتنێک بگەن ئەوا سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا کامێرۆن پرسی مانەوەو نەمانەوەی وڵاتەکەی لەیەکێتی ئەوەروپادا ٢٣ /٦ دەخاتە دەنگدانەوە.\nلەکۆبوونەوەی لوتووتکەی وڵاتانی یەکێتی ئەوروپادا ٢٨ سەرۆکوەزیرانی وڵاتانی یەکێتییەکە تێیدا بەشدارە دەبن. زۆربەی هەرە زۆری سەرۆکوەزرانی وڵاتانی سەبارەت بەڕیککەوتننامەیەک لەگەڵ بەریتانیادا گەشتبنینین. یەکێک لەو سەرۆک وەزیرانەی کە جەختی لەمانەوە و گرنگی بەریتانیا لە یەکێتییەکەدا دەکات سەرۆکوەزیرانی فەرنسا هۆلاندەر بووە. هاوکات هۆلاندەر جەختی لەسەر ئەوەش کردۆتەوە کە نابێت هەر وڵاتێکی یەکێتییەکە هەستێت بەدانانی یاسا و ڕێسا بۆ خۆی و پشتگوێخستنی یاساکانی یەکێتی ئەوروپا.\nهاوکات دەیڤید کامێرۆنی سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا ڕایگەیاندووە کە گفتووگۆکردن لەسەر پرسەکان تایبەت بە داهاتووی بەریتانیا زەحمەت دەبێت و ئەو هەموو وزە و توانایەکی خۆی بۆ بەرژەوەندی وڵاتەکەی وەگەڕ دەخات.\nمەرجەکانی بەریتانیا لەسەر یەکێتی ئەوروپا لەوە پێکدێت کە بۆ هەبێت ڕێگەی پێبدرێت کەڕێگری یان کەمردنەوەی ئەو کەسە ئەوروپیانەی بەمەبەستی کارکردن ڕوو بەریتانیا دەکەن بکات . هاوکات دابینکردنی کۆمەک لەلایەن بەریتانیاوە بۆ کەسانەی هاوڵاتینامەی وڵاتێکی یەکێتی ئەوروپیان لە بەرتیانیا کاردەکەن هەڵبوەشێنرێتەوە. هەروەها کامکردنەوەی کۆچبەران، لەبەر ئەوەی کە کۆچبەران زەختێکی بەهێزیان لەسەر سیستەمی باشبژێوی ئەو وڵاتە دەروستکردووە.\nجێگەی وەبیرهێنانەوەی لەکۆبوونەوەی لووتکەی وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا پرسێکی دیکە تایبەتە بووە بەڕەوشی کۆچبەران. لەکۆبوونەوەکەدا وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا لەسەر ئەوە ڕێککەوتوون کە کۆچبەران لەداهاتوودا بەخواستی خۆیان نابێت لەچی وڵاتێکی یەکێتیەکەدا دەیانەوێت داوەای مافی پەنابەری بکەن. لەبەرامبەردا وڵاتانی یەکێتیەکە هەڵدەستن بەدابەشکردنی ڕێژەی کۆچبەران بەسەر وڵاتاندا. سەبارەت بەم ڕێککەوتنەشیان سەرۆک وزیرانی سوید ستێفان لوێڤێن بەبەشی هەوڵەکانی رادیۆ سویدیی وت.\n- بۆ ئەوەی ئێمە پێکەوە بەباشی بەدەم رەوشی کچبەرانەوە بڕۆن ئەوا زۆر پێویستە کە هەر ٢٨ وڵاتەکەی یەکێتی ئەوروپا هاوکاریی یەکتر بکەن. هاوکات ئەوەش لەبیر نەکەین کە هەموو کۆچبەرێک مافی داواکردنی پەنابەری هەیە. بەڵام لەبەرامبەردا و لەداهاتوودا ئەو کۆچبەرە ناتوانێت ئەو وڵاتە دەستنیشان بکات کە دەیەوێت داوایی مافی پەنابەری لێ بکات.\nهەرچەند کۆبوونەوەی لووتکەی وڵاتانی ئەوروپا زیاتر بایەخدان بوو بەپرسی گۆڕانکارییەکانی ئەندامێتی بەریتانیا، بەڵام لەڕاستیدا پرسی کۆچ و کۆچبەران بوو بەهۆی درێژە پێدانی کۆبوونەوەکان. ڕێککەوتننامەیەک ڕاگەیەندرا لەلایەن وڵاتانەوە، بەڵام لەبەرامبەردا وڵاتی نەمسا هەستی بەوەکرد کە خراپ مامەڵەی لەم رواگەیەوە لەگەڵدا کراوە. لەبەر ئەوە لەسەرەتایی هەفتەی ڕابردوودا کۆمیسیۆنی یەکێتی ئەوروپا نامەیەکی ڕەخنە ئامێزی ڕەوانە حکومەتی نەمسا کردووە کە نابێت سنوور بۆ ڕێژەی کۆچبەران دابنرێت. ئەمەش لەلایەن دەسەڵاتدارانی نەمساوە ناڕەزایی لێکەوتۆتەوە. بەپێی سەرچاوەیە هەر دوێنێ شەویش ڕاوێژکاری نەمسا کۆبوونەوەکەی بەجێ هێشتووە.\nسەبارەت بەو ڕەخنانەی ڕووبەڕووی نەمساکراوەتەوە ڕاوێژکاری نەمسا فێرمەر نایمان بۆ دەزگاکانی راگەیاندنی ئاماژەی پرسی کۆچبەران لەوڵاتەکەیدا کردوو ووتی .\n- ئێمە ڕێگە بەهیچ کەسێک نادەین کە پێمان بڵێت ٣٧٠٠٠ کۆچبەرتان وەرگرتووە کەمە. هاوکات ناتوانین مافی هەموو کۆچبەرانی ئەوروپا لەئەستۆ بگرین. کەس ناتوانێت نکۆڵی لەوە بکات.


له نه‌مسا ئاوڕ له ژیان و ئه‌زموونی ژنه شانۆكاری كورد نیگار حه‌سیب قه‌ره‌داغی ده‌درێته‌وه\nله نه‌مسا ئاوڕ له ژیان و ئه‌زموونی ژنه شانۆكاری كورد نیگار حه‌سیب قه‌ره‌داغی ده‌درێته‌وه\nله نه‌مسا فیلمێكی دۆكیۆمێنتاری له باره‌ی ژیانی حه‌وت كه‌سایه‌تی به ره‌چه‌ڵه‌ك جیاواز ئاماده‌كراوه، كه به په‌نابه‌ری روویان له‌و وڵاته كردووه و له‌وێ له رێگه‌ی به‌هره‌كانیانه‌وه خزمه‌ت ده‌كه‌ن. یه‌كێك له‌و كه‌سایه‌تیانه شانۆكاری كورد "نیگار حه‌سیب قه‌ره‌داغی"یه\nفیلمه‌كه له لایه‌ن ده‌رهێنه‌ری به ره‌چه‌ڵه‌ك كوردی باكووری كوردستان و نیشته‌جێی نه‌مسا، "كێنان كیلیچ" كاری له‌سه‌ر كراوه و تێیدا ژیانی ئه‌و حه‌وت كه‌سایه‌تییه‌ی ده‌ستنیشانیكردوون، پیشان ده‌دات، جگه له شانۆكاره كورده‌كه، كه له دوای راپه‌ڕینی (1991)ه‌وه هه‌رێمی كوردستانی به‌جێهێشتووه و روویكردووه‌ته نه‌مسا، ئه‌وانی دیكه له وڵاتانی توركیا، سوودان، ژاپۆن، كرواتیا كۆڵۆمبیا روویان له نه‌مسا كردووه. ئه‌وان هه‌ریه‌كه‌یان له بوارێكی هونه‌ری و رۆشنبیری سه‌رقاڵی كاروچالاكین و له بواره‌كانی (هونه‌ر و میوزیك و سه‌ما و شێوه‌كاری) جێده‌ستیان دیاره\nله كه‌ناڵی "دووی نه‌مسا"، راپۆرتێك له باره‌ی به‌رهه‌مهێنانی ئه‌و فیلمه دۆكیۆمێنتارییه بڵاوكراوه‌ته‌وه و تێیدا شانۆكاره كورده‌كه، "نیگار حه‌سیب قه‌ره‌داغی" باس له ئه‌زموون و چیرۆكی ژیانی خۆی ده‌كات، كه له هه‌رێمی كوردستانه‌وه روویكردووه‌ته نه‌مسا، هاوكات دیمه‌نی كۆچڕه‌وی (1991)ـی كورد پیشان ده‌درێ. "نیگار قه‌ره‌داغی" كچی شاعیری ناوداری كورد "حه‌سیب قه‌ره‌داغی"یه، كه له ئه‌ده‌بیاتی كوردیدا به "شێخی شاعیران" یاخود "شاعیری خه‌م" ناوبانگی ده‌ركردووه


ئوردن 11 که‌س حوکمی زیندانی ده‌دات به تاوانی هه‌وڵی هێرشکردنه سه‌ر باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا\nدادگای ئاسایشی شانشینی ئوردن 11 که‌سی حوکمی زیندانی داوه به تاوانی په‌یوه‌ندیـیان به ئه‌لقاعیده و نه‌خشه داڕشتن بۆ هێرشکردنه سه‌ر باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا و ناوه‌ندێـکی بازرگانی و بازاڕێـک له عه‌مـمانی پایته‌خت له سـاڵی 2012 دا.\nڕۆژی چوارشه‌ممه پاش چه‌ند مانگێـک له دانیشتنه‌کانی ئه‌م دادگایه بۆ ئه‌م که‌یسه، حوکمه‌کانی زیندانکردن ده‌رکرد که له نێوان 4 بۆ 20 سـاڵ بوون.\nبه‌پـێی کاربه‌ده‌سـتانی ئوردن ئه‌م یازده که‌سه که له مانگی ده‌ی سـاڵی 2012 وه ده‌سـتگیرکراون به نیازبوون هێرشێـک ئه‌نجام بده‌ن له ژێر ناوی " 9 ی تشرینی دووه‌م" ، وه‌ک ئاماژه‌یه‌ک بۆ ئه‌و هێرشه خوێناویـیه‌ی 9 ی مانگی ده‌ی سـاڵی 2005 کرا، ئه‌وه‌ی کۆمه‌ڵی قاعیده‌ی عێراق له سێ ئوتێلی گه‌وره‌ی عه‌ممان ئه‌نجامی دا و بووه مایه‌ی کوژرانی 60 که‌س.\nده‌ڵێن ئه‌م کۆمه‌ڵه به نیازبوون ناوه‌ندێـکی بازرگانی و بازاڕێـک له یه‌ک کاتدا بته‌قێـنـنه‌وه تاوه‌کو هێزه ئاسایشیـیه‌کان پـێوه‌یان سه‌رقاڵ بـبن و ئه‌وانیش ده‌رفته‌تی هێرشێـکی چه‌کداریـیان هه‌بێت بۆ سه‌ر باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا.


كاروكارنامەی نووسەرانی كورد – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » كاروكارنامەی نووسەرانی كورد\nكاروكارنامەی نووسەرانی كورد\nكار،جۆرایەتی كەسێتی نووسەران دەستنیشان دەكات، تا بزانرێت جیاوازی پیشەیی ئەم كەسێتیانە لەگەڵ ئەوانی تردا چییە و چۆنیش خۆیان لەیەكتری یان ئەوانی تر جودا دەكەنەوە ! یان هۆكاری دروستبوونی ئەم كەسێتییە چییە و ئەو كارنامانە چین كە پێویستە كاری لەسەر بكات، یان هێمای پیشەیی ئەم كەسێتیانە خۆی لەچیدا دەبینێتەوە ئەمانە و چەندینی تر.\nكارنامە،بریتییە لەو ئەركە ڕۆشنبیری و مەعریفی و فیكری و ئایدیۆلوژیانەی كە ئەم كەسێتییە پێی هەڵدەسێت. نووسەران بە تایبەتی لە كوردستان پێویستە لە یەك كاتدا چەند كارنامەیەكی جیاواز لە خۆ بگرن تا بتوانن ستراتیژیەتی هێما و پیشەكەی خۆیان ئاشكرا بكەن وئەو ستراتیژییەتە نامۆ نەبێت بە كارەكەی،یان بەوانی بەرامبەر.\nسەرەتا ئەوەی نووسەران جودا دەكاتەوە لەوانی تر بابەتی پسپۆری بوونە بە دیاردە ئەدەبی و شیعری و فیكری و هونەرییەكان. كۆمەڵگا، بە گشتی، پێویستی بە سەرجەم جومگەكانی ژیانە وەك سیاسەت، ئابووری، وەرزش، تەلارسازی، تەكنەڵۆژیا، ئەدەب و هونەر …هتد. ڕۆشنبیریەتی ئەدەب و هونەر، بێگومان كلیلێكی هەرە بەنرخی عەقڵی مرۆڤە تا بتوانێت لەڕێگەی بۆچوونەكانیەوە كۆدی بابەتەكانی تر بكاتەوە یان بە كاری ئاسانكاری هەڵسێت . هەر بۆ نموونە، سیاسەتی فەڕەنسا لە چەرخی حەڤدە و هەژدە و نۆزدە زۆر پشتی بە نووسەران و شاعیران بەستبوو، تەنانەت ئەوانەی كە شۆڕشی فەڕەنسیان بەرپا كرد ئەدیبان و نووسەران بوون. لەئێستای ئەمریكادا سیاسەت بە گشتی و سیاسەتی ئەمریكا بە تایبەتی سودێكی باش لە بۆچوونەكانی چۆمسكی وكەسانی تر دەبینێت. شیعر سەرچاوەی ڕۆشنبیریەتی عەرەبی پێش ئیسلام بوو، هەر بۆیە شاعیران كرانە زمان حاڵی خێڵەكان، بەڵكو لەوەش زیاتر ڕاوێژكاری سەرەكی خێڵەكان بوون. گوتارە فیكری وسۆسیۆڵۆژییەكانیان لەچامە هەڵواسراوەكاندا بەتەوای ڕەنگیان داوەتەوە،تەنانەت بۆتە بەردی بناغەی فیكری عەرەبی.جارێكی تر، لای فەڕەنسییەكانی چەرخی (16-19) یانە ئەدەبیەكان ڕۆڵی دامەزراوە ڕۆشنبیری و فیكری و حیزبیەكانیان دەبینی و هەر لەوێشەوە گوتارەكان بەرە و زۆربەی ووڵاتانی ئەوروپا و جیهان دەڕۆشت و بووە سەرچاوەیەكی مەعریفی و ڕۆشنبیری هەرە بە نرخ بۆ مرۆڤایەتی. كەواتە ئەركی نووسەر وادەخوازێت خۆی جودا بكاتەوە لەوانی تر بەو پێیەی هێزە سەرەكیە فیكری و مەعریفیەكان لەنووسەرانەوە سەرچاوە دەگرێت ودواتر وەك كارێكی ئایدیۆڵۆژیایی یان كاریگەریی دەچێتە نێو تاكەكانەوە لەوێشەوە دەبێتە دەسەڵاتێكی سەربەخۆی فیكری بۆ هەمووان بەجیاوازی جێگە ونەتەوەوە.بەمەش خوڵقاندن وڕۆڵی نووسەر پێویستیەكی ڕۆشنبیری و فیكری و ئەخلاقیە، ناكرێت فەرامۆش بكرێت، چونكە هەر لە دێر زەمانەوە، یاساكان، سەركردەكان، بۆچوونی نووسەرانیان بە هەند وەرگرتووە و كاریشیان لەسەر بۆچوونەكانیان كراوە. سەرچاوەكان ئەوە دەسەلمێنن، كە زۆر جار نووسەران یان شاعیران توانیویانە ڕژێمێكی فیكری یان سیاسی یان ئاینی بگۆڕن. هەر لەبەر ئەمەش بووە هەمیشە نووسەران جێگەی مەترسی دەسەڵات بوون . نموونەشمان بۆ ئەم بۆچوونە المتنبی و ابونواس و بشار و ابن المقنع وبێكەس ودیلان و كامەران و شێركۆ ولەتیف هەڵمەت . . .، ئەم ترسەش لەكاتێكدا ئەنجام دەدرێت كە نووسەران بەم كارنامانەی خوارەوە هەڵسن لەوانە :\nیەكەم : بیناكردن :\nڕۆشنبیران و نووسەرانی كورد هەمیشە ئەو ڕاستییەیان لا دروست بووە كە دەسەڵاتی سیاسی بەبێ دەسەڵاتەكانی تر جێگەی مەترسییە و ئەنجامەكەشی داڕمانی ژێرخانی سۆسیۆڵۆژیا وسایكۆڵۆژیا و ئابوری و فیكرییە . یۆنانی كۆن هەر زۆر زوو ئەو بۆچونەی لا دروست بوو، كە پێویستە مەڵبەندێكی ڕەخنەیی و عەقڵی و لۆژیكی دروست ببێت تا سیاسەت بە شێوەی تاكگەرایی بوونی خۆی نەسەپێنێت بەسەر تاكەكاندا. نووسینەكانی سۆكرات و ئەفڵاتۆن و ئەرستۆ و ئەسخیلۆس و سوفۆكلیس بەربەستێك بوون لەبەر دەم ڕژێمی حوكمی ئەوسا. لە ئەدەبیاتی عەرەبیشدا شاعیرانی وەك حسان و عبدالله و كعب، هاندەرێكی باشی پرۆسەی ئاینی ئیسلام بوون، تەنانەت توانیان جوانی شیعری پێش ئیسلامیش بپارێزن و لە فەوتان ڕزگاریان كەن. شیعر لای ئەمانیش بووە كارێكی پەیوەستێتی و بەرەنگاری و فیكر و ڕۆشنبیریەت. پێغەمبەریش (د . خ ) پشتگیری تەواوی لێكردن، چونكە لەنزیكەوە ئەو ڕاستیەی لا دروست ببوو كە ئاینەكە وەك كارنامە پێویستی بە ڕۆشنبیریەت و مەعریفیەتی دەقە شیعرییەكانە بە تایبەتی ئەوانەی كە لە ڕووی فیكرییەوە دراوسێیەتیەكیان لەگەڵ ئاینەكە دروست كردبوو . خەلیفە و ئەمیر و سوڵتانەكان، تەنانەت مەلیك مەحمودی ئێمەش دوورە پەرێز نەبوون لە بازنە ئەدەبییەكان، یان بۆچوونی نووسەران. كەواتە، ئەدیبان و شاعیران و نووسەران هەمیشە مەڵبەندێكی كاریگەری زانیارییەكان بوون بەوپێیەی هێزەكانیان،لەڕووی مەعریفەت وڕۆشنبیرییەوە، هێزێكی نموویەیی بوون ولەوێشەوە بەها زاڵە جوانەكان بەدەردەكەون. هەر لەبەر ئەمەشە، كۆمەڵگای كورد لە سەرەتای حەفتاكانی سەدەی رابردوو بیری لە بیناكردنی مەڵبەندێكی ئەدەبی و فیكری و ڕۆشنبیری كردەوە بە نێوی «یەكێتی نووسەرانی كورد»، گەرچی كارەكە بە بەراوورد لەگەڵ جیهانی دەرەوە، جۆرە دواكەوتنێكی بە خۆوە بینی . دیارە ئەمەش لە لایەكەوە لە پێناو دروستبوونی دەسەڵاتێكی ڕۆشنبیری و مەعریفی سەربەخۆ، لە لایەكی تریشەوە بتوانێت چاودێرییەكی ڕەخنە ئامێز بێت بەسەر دەسەڵاتەكانی ترەوە بە تایبەتی دەسەڵاتی سیاسی . ئەم كارەش بە لای ئێمەوە دوو ئامانجی سەرەكی هەبوو :\n1- بەشارستانیەتبوون وبەڕۆشنبیرییەتبوونی كۆمەڵگای كوردی لە قۆناغی مێژووی نوێدا تا لەوێوە زانیارییە ڕەخنەیی وئەدەبی وفیكری وسۆسیۆڵۆژییەكان ببنە دامەزراوەیەكی مەعریفی بۆ هەمووان بەبێ جیاوازی فیكر وئایدیاوە.\n2 – بەشداریكردن لەپرۆسەی ژیان بەوپێیەی سیاسەت بەتەنها ناتوانێت كارەكانی كۆمەڵگا و مەدەنیەت و ڕۆشنبیریەت جێبەجێ بكات. هەر لەبەر ئەمەشە كارنامەی نووسەران پێویستە كارێكی هەڵچوونی و عەفەوی نەبێت بەڵكو رێكەوتنێك یان كاریگەری پرۆسەیەكی گشتگیری رۆشنبیریەتی لە پشتەوە بێت هەروەك چۆن یەكێتی نووسەران لەسەرەتای دامەزراندیدا توانی بوێرانە بۆچوونەكانی رژێم ڕاڤە بكات و بە كۆڕ و سیمینار و نووسینەكانیان فۆبیایەك لە ویژدانی ئەو رژێمەدا دروست بكەن . ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت كە لە زەمەنی رابردوودا گوتارێك هەبوو هەموومانی لە بازنەیەكدا گرێ دابوو كە بە داخەوە ئەمڕۆكە ئەو جۆرە گوتارە،لەلایەن دەسەڵاتەوە، لە یاد كراوە یان پشت گوێ خراوە،یان باشتر وایە بڵێین كاری جدی لەسەر ناكرێت.\nدووەم : پەیوەستبوون :\nنووسەران،وەك كارێكی پرۆفیشناڵی، باشتر وایە كار لەسەر پەیوەستبوونی نامەكانی خۆیان بكەن و ترازاندن یان لادانێك،بەهۆی زاڵبوونی جیهانی میتریاڵەوە، لە جۆری نێگەتف دروست نەكەن. واتە، دووركەوتنەوە لەكاری پەیوەستبوون بەو ئایدیۆڵوژیا مەعریفی و ڕۆشنبیری و فیكریانە هۆكارێكە بۆ زاڵبوونی دەسەڵاتەكانی تر بە تایبەتی سیاسی، دواتر بە ئاشكرا بۆشاییە گەورەكان دروست دەبن.ئەمڕۆ،بەهۆی زاڵبوونی چەمكی سیاسییەوە، تێبینی ئەوە دەكرێت كەنووسەران جۆرە درزێكیان تێ كەوتبێت . هۆكاری ئەمەش،بەشێوە گشتییەكەی، لەلایەكەوە دابەشبوونی نووسەرانە بەسەر ئایدویۆلوژیا جیاوازەكان كە هەر یەكەیان بە لای خۆیاندا ڕای دەكێشێت . لەلایەكی تریشەوە ئەو نووسەرانەی كە دەكەونە دەرەوەی ئەو بازنانە، كە ئەمانیش دەسەڵاتەكانیان دیاریكراوە لە نێو كاری هاوسەنگیەكاندا، گوێیان لێ ناگیرێت. بێگومان ئەمەش جۆرە مەترسییەك لەسەر گوتارە سەرەكیەكان بەگشتی و بازنە مەعریفی و ڕۆشنبیریەكان بە تایبەتی دروست دەكات،كە ڕەنگە نەتوانرێت لە ئایندەدا، وەك بازنەیەكی گشتگیری، خۆیان بە دەرەوە بناسێنین، یان دەنگی دەرەوە قایل بكەن بەوەی كورد خاوەن فیكر و ئایدیا و بۆچوون و داهێنانن .لێرەدا یەكێتی نووسەران دەتوانێت ڕۆڵی كاریگەر وگرێدان لەنێوان ئەوانەی لەدەرەوە وناوەوەی فیكرە سیاسییەكان دروست بكات،بەڵكو بۆشاییەكان تێپەڕێنێت بەبێ ئەوی لاسەنگییەك لەهاوسەنگییەكەدا دروست بكات.بێگومان ئەمەش پێویستی بەپشتگیری دەسەڵاتەوە هەیە،بەتایبەتی لایەنە بەرپرسەكان.\nسێهەم : گرێدان :\nپێشتر ئاماژەیەكماندا بەگرێدان،نووسەران، وەك كار و پیشە و ئایدیۆلوژیا، گەر گرژییەكی فیكری یان سیاسی لە نێو كۆمەڵانی خەڵكیدا بەدی كرد، یان لە نێو گروپە فیكری و سیاسییە جیاوازەكان، ئەوا چاكترە بە كاری گرێدانی تاكە جیاوازەكان هەڵسن و بوار نەدەن بۆشایی لە نووسین و گوتارە سەرەكیەكاندا دروست ببێت. نووسەران ویەكێتی نووسەرانیش دەتوانن رۆڵی بازاری عوكاز ببینن ئەویش بۆ كۆكردنەوەی سەرجەم خێڵە جیاوازەكان گەر چی ئەم خێڵانە هەمیشە خۆیان لە نێو ململانێ و گرژی و كوشتن و ڕاوناندا دەبینییەوە. بەمانایەكی تر، لەپێناو كۆكردنەوە و بیناكردنی بناغەیەكی مەعریفی سەربەخۆ لە كوردستان،وەك نموونە،نووسەران باشتر وایە ڕۆڵی دادوەرێكی بێ لایەن ببینن چونكە پێناسەی میللەتەكە بەندە بە پێناسەی رۆشنبیریەتی گوتارەكانیانەوە. ئەدەبیاتی جیهان ئەمڕۆكە بە شانازییەوە دەڕوانێتە چامە هەڵواسراوەكان یان نوسینەكانی ابن سینا و ابن رشد و ابن قتیبە و ابو نواس و ابو تمام و الحلاج و الف لیلە و لیلە و كلیلە و دمنە و مەم و زین و شیرین و خوسرەو و شكسبیر و دانتی وكانت …هتد، چونكە هەر ئەمانە بوون كە توانیان گەشە بە عەقڵی مرۆڤایەتی بدەن،یان چەمكی ڕۆشنگەریان هێنایە نێو ئەدەبیات وڕۆشنبیرییەتی جیهانەوە.\nچوارهەم / گەیاندن :\nئێمە لە ڕەخنەدا و بە تایبەتی لە بواری ئەدەبی بەراووردكاریدا لەبەر دەم سێكوچكەی : نێنەر و گەیاندن و وەرگرداین. پەیوەندی ئەم سێكوچكەیە،پێویستە لەجۆری تەواوكاری بن، بەپێچەوانەوە گەر بۆشاییەك كەوتە یەكێك لەمانە یان زیاتر ئەوا پڕۆسە مەعریفی و فیكری و ڕۆشنبیرییەكان ئەنجام نادرێن. بۆ نموونە، نێنەر، گەر بە هێز بێت، بە نموونەی ئەدەبی ئینگلیزی – بەو پێییەی ئەدەبی ئینگلیزی خاوەنی چەندین ڕێباز و كەڵە نووسەر و شاعیر و فەیلەسوفن وەك شكسبیر، شاعیرە ڕۆمانسیزم و میتافیزیك و ئێلیۆت و سیتۆل و ماسیۆ ئەرنۆڵد و چارڵز دیكنز و ئوسكار وچەندینی تر – ئەوا بەهای دەقەكانی لەو كاتەدا بەدەردەكەون كە لەلایەكەوە فاكتەری گەیاندن ڕۆڵێكی ئەكتیڤ و بزێو ببینێت. لەلایەكی تریشەوە وەرگر لەدەقەكانی ئەو ئەدەبە تێ بگات. بۆ ئەم مەبەستە، تاكی كورد،وەك نموونە، پێویستی بە ڕێنماییەكانی شكسبیر هەیە بەتایبەتی لەسەر بنەماكانی دراما و شانۆ . نووسەرانیش بەپێی پسپۆرایەتی خۆیان ئەركی گواستنەوەی ئەم رێنماییانەی بۆ تاكی كورد هەیە ولەهەمان كاتیشدا كارنامەكانیش خۆیان لە دەرخستن وفراوانكردن وڕەڤەكردنی زانیارییەكاندا دەبینێتەوە.\nپێنجەم : پەیوەندیكردن :\nئەمڕۆ لەهەموو زەمەنەكانی تر، تاكی كورد پێویستی بە گەشەی مەعریفی و ڕووناكبیری و فیكری و ڕۆشنبیرییەكانە،بەدەرەكی ولۆكاڵییەوە. گەر ئەدەبی نەتەوایەتی چێژی لەچەقبەستوویی بینی ونەچێتە دەرەوەی بازنەی خۆی ئەوا بێگومان ئەو ئەدەبە لەلایەكەوە گەشە ناكات،لەلایەكی تریشەوە بەرەو پووكانەوە دەچێت.لێرەدا ئەركی نووسەران بەتایبەتی ڕەخنەگران،جگە لەدەرخستن وفراوانكردن وگەیاندنی زانیارییەكان،بەپراكتیكردنی تیۆرەكانە تابتوانن ڕۆڵی پردێكی ڕۆشنبیری ببینن لەنێوان دوو جەمسەری ڕۆشنبیری جیاواز.وەرگێڕانیش بەهەردوو جەمسەرەكەی (لەلۆكاڵی بۆ دەرەوە ولەدەرەوە بۆ لۆكاڵی) وزەبەخشێكی كاریگەری گەیاندنەكانە.واتە مەرج نیە تەنها لەڕێگەی نووسین وڕەخنەكانەوە كاری گەیاندن ئەنجام بدرێت،بەڵكو وەرگێڕانیش بەشێك لەپڕۆسەی گەیاندن لەخۆ دەگرن.بەئاڕاستەیەكی تر،نووسەران بەشێوەیەكی گشتی پێویستیان بەئەزموونی خاوەن دەسەڵاتە ئەزموونگەراییەكانە كەئەم دەسەڵاتانە باشتر لەهێزە دەرەكییەكاندا بەدەردەكەوێت بەتایبەتی لەئەدەبە زلهێزەكاندا.لێرەدا جۆرە هەمانگیی وڕێكەوتنێكی مرۆڤایەتی دروست دەبێت بەبێ گوێدانە داب ونەریت وكلتوورە لۆكاڵییەكان.ئەدەبی بەراووردكاری گەرچی ئەدەبی نەتەوایەتی سنووردار كردووە بەوەی چوونە دەرەوەكان پێویستە سنووردار بكرێن،بەڵكو ڕەچاوی بەشێك لەڕەهەندە ئاینی وفیكری وسۆسیۆڵۆژییەكانی كۆمەڵگا بێت.بەڵام،لەگەڵ ئەمەشدا،چەمكی ئەزمونگەرایی ودیدگەرایی جیهانی وبابەتگەرایی توانای تێكشانی ئەم سنوورەی هەیە.بەمەش فۆبیای ئەدەبی نەتەوایەتی لەداب ونەریتەكانی كۆتاییان پێدێت .\nشەشەم :بەهۆشیاریكردن :\nنووسەران لە سەرجەم حاڵەتەكاندا پێویستیان بەكاری هوشیاریكردنە، هوشیاریی مێژوویی و ئەفسانەیی و پەروەردەیی و فیكری و ڕەوشتی . . هتد.لەم ساتە وەختەدا، بەئاشكرا هەست بەوە دەكرێت كەئاستی ڕۆشنبیرییەت بەهۆی گوشارە لەڕادەبەدەرەكان بەرەو لاوازی دەچێت. هەندێك جار وێنەكان یان دەربڕینەكان یان زەمەنی دەقەكان تارماییەكی زۆریان لەسەرە و تاكەكان لە ڕووی زانیارییەوە ئاگاداری ئەو بازنانە نین. یان گوتارێك بە سادەیی دێتە بەردەم تاكەكان بەڵام لە بنچینەدا گوتارێكە پێویستی بە ڕاڤەكردنە چونكە ڕەنگە بەشێك لەو گوتارانە لەئێستا و ئایندەدا جێگەی مەترسی بێت بۆ تاكەكان یان بۆ گوتارە سەرەكییەكان.پێچەوانەكەشی هەر ڕاستە.ڕەنگە هەر ئەم كردارەش بێت كە ڕەخنەی ڕۆشنبیری خوڵقاند لەكاتێكدا ئەم ڕەخنەیە بایەخ بەشتە سادەكان دەدات ودواتر گەورەیان دەكات.فراوانكردن وگەورەكردنی بابەتە زانیارییەكان پێویستیان بەچەمكی ئەزموونگەرایی ودیدگەرایی وهۆشیارییەوە هەیە .بۆ نموونە تاكی كورد،بەشێوە گشتییەكەی، هەتا ئێستا خوێندنەوەی بۆ (هەزار ویەك شەوە) وەك پێویست نەبووە ئەمە لەكاتێكدا ئەوروپاییەكان لەچەرخی هەژدەوە بایەخێكی زۆریان بەناوەڕۆك وتەكنیكی ئەم بەرهەمە ڕۆژهەڵاتییە داوە،بەڵكو كاری جدی لەسەر ناوەڕۆكەكانی دەكەن.دامەزراندنی ڕێبازی ڕۆمانسیزم كاریگەری ڕاستەوخۆی ئەم بەرهەمەی لەسەرە.تەنانەت خەیاڵە زانستییەكان سوودی تەواوی لەم بەرهەمە بینیوە.بەڵام لای ئێمەی كورد،ئەم سەرچاوە بەهێزەی داهێنان بوونێكی ئەكتیڤی نیە،بەڵكو،شاعیران ونووسەران،وەك پێویست كاریان لەسەری نەكردووە.


هه‌ژین – Denegkan\nHome / Articles Posted by هه‌ژین\nكوشتن بووەتە گەمەی منداران !\nWritten on January 1, 2014, by هه‌ژین\nكاتێك كە دیمەنەكانی جەنگی نێوخۆیی عێراق [ڕژێم بەرامبەر بزاڤی چەكداری كوردان] و جەنگی دەرەكی عیراق- ئێران و جەنگی نێوخۆی ھەرێمی كوردستان بوونە بەشێك لە وتووێژی سەر خوان Continue Reading »\nComments Off on كوشتن بووەتە گەمەی منداران !\nڕابوون … عەلی ڕەسوڵی\nكۆركۆرانە دەستی بەسەر زەمینا خشان شەمچەیەكی دۆزییەوە شەمچەیێك داگیرسا گۆشيیەك لە تاریكی ڕۆشنبووەوە كەسی دووەم لە گۆشەیەكی ڕۆشن، گۆگردی دۆزییەوە شەمچەیێكی دیكە داگیرسا چەندین گۆشە Continue Reading »\nComments Off on ڕابوون … عەلی ڕەسوڵی\nچیدی ڕێژەنابەستم *\nWritten on December 27, 2013, by هه‌ژین\nئاخ لە ڕێژەبەستنم لە جەنگی نوێدا لە کۆتایی جەنگەكانی پێشووی بریتانیادا وڵاتێکی تازه ھاتە پەیدابوون خوێنێکی تازە کەوتە بزووتن بەڵام من چیدی ڕێژەنابەستم منیش بەشی خۆم Continue Reading »\nComments Off on چیدی ڕێژەنابەستم *\nڕاپۆرتی تانگانیكا …6\nWritten on November 25, 2013, by هه‌ژین\nنامه‌ی شەشه‌م ئەوڕۆ بەیانی تەماشای دەریالوشی ‘ھیندی’م كرد. لە بارەی دەریالوشەكانەوە دوو وشە قسەم ھەیە : دەریالوشێك كە لە كەنارەوە تەماشایكەی لەتەك دەریای مەڕمەڕە جیاوازی نییە، دەمەوێ Continue Reading »\nComments Off on ڕاپۆرتی تانگانیكا …6\nڕاپۆرتی تانگانیكا… ٤ – ٥ …. نازم حیکمەت\nWritten on November 23, 2013, by هه‌ژین\nنامه‌ی چواره‌م له‌وانه‌یه باڵداره‌کان له ئیسته‌نبول و مۆسکۆ’وه بێن بۆ دارولسلام باڵداره‌کان به‌گشتی لابه‌لا ده‌ڕۆن به‌ڵام فڕۆکه‌که‌ی من یه‌که‌مین فڕۆکه‌یه، که له مۆسکۆ’وه هاتووه، یه‌که‌مین Continue Reading »\nComments Off on ڕاپۆرتی تانگانیكا… ٤ – ٥ …. نازم حیکمەت\nڕاپۆرتی تانگانیكا ..٢-٣… نازم حیکمەت\nWritten on November 19, 2013, by هه‌ژین\nو. لە فارسییەوە: هەژێن له قاهیره، باخی «ئوزبه‌کیه»ت لە‌یاد ماوە؟ چووم و کورسییه‌ك که پێکه‌وه لە بانی دانیشتبووین، دۆزیمه‌وه. هێشتا پا شکاوه‌که‌ی چاكنه‌کرا‌وه شه‌و بوو، له‌یادتە Continue Reading »\nComments Off on ڕاپۆرتی تانگانیكا ..٢-٣… نازم حیکمەت\nڕاپۆرتی تانگانیكا … نازم حیکمەت\nWritten on November 17, 2013, by هه‌ژین\nنامەی یەکەم ھەنووكە بەسەر دەشتەکانی ئوکرانیا دەفڕم چەند ساڵێکە، یەکەمین فڕینمە بەبێ تۆ ساتێك كە لە زەمین دادەبڕام، لە دوی دەستی تۆ گەڕام، خووێکە، لە Continue Reading »\nComments Off on ڕاپۆرتی تانگانیكا … نازم حیکمەت\nژماره‌كان چی ده‌ڵێن … نازم حیكمەت\nWritten on November 15, 2013, by هه‌ژین\nژماره باڵۆسه‌ى ساوايانه ژماره تابووتى شارانه ئه‌و شارانه‌ى كه كوژران يان ده‌كوژرێن ژماره وێژه‌رى شتگە‌لێكه كه لێمان نزيكده‌بنه‌وه ژماره وێژه‌رى شتگه‌لێكه كه لێمان دوورده‌كه‌ونه‌وه Continue Reading »\nComments Off on ژماره‌كان چی ده‌ڵێن … نازم حیكمەت\nبۆ نووسه‌رانى ئاسيا و ئافريكا … نازم حیكمەت\nWritten on November 13, 2013, by هه‌ژین\n٢٢ى جێنيوه‌رى ١٩٦٢ مۆسكۆ برايانم مه‌ڕواننه زه‌ردى پرچم من ئاسيايم مه‌ڕواننه شينى چاوانم من ئافريكايم له وڵاتی من، دره‌خته‌كان سێبه‌ر ناخه سه‌ر پێى خۆيان Continue Reading »\nComments Off on بۆ نووسه‌رانى ئاسيا و ئافريكا … نازم حیكمەت\nئامانجە شاراوەكانی پشت ھەراوھوریای نابووتی بانكەكان و سیخوڕیی دەزگەی سخوڕیی سەرتاسەریی نەتەوەیی ئەمەریكا (NSA)\nWritten on November 7, 2013, by هه‌ژین\nچەند ساڵ لەمەوبەر، كاتێك كە چەند بانكێك وەك بلقی سەرئاو تەقین، دەزگەكانی راگەیاندنی دەوڵەتان و كۆمپانییە جیھانخۆرەكان، لە نەیارانی سەرمایەداری فرەتر كەوتنە زاقكردنەوەی پرسەكە و شەو Continue Reading »\nComments Off on ئامانجە شاراوەكانی پشت ھەراوھوریای نابووتی بانكەكان و سیخوڕیی دەزگەی سخوڕیی سەرتاسەریی نەتەوەیی ئەمەریكا (NSA)\nسیستەمی پارلەمانی؛ دێمۆکراسی یا ئێلیتۆکراسی/ پۆلیتۆکراسی * ؟\nWritten on October 15, 2013, by هه‌ژین\nئەو سیستەمەی کە بە دێمۆکراسی ناوبانگی دەرکردووە، لە ڕاسیتیدا ئەتککەری دێمۆکراسییە، چونکە هەر لە کۆنەوە دێمۆکراسی بە واتای بەڕێوەبەرایەتی گەلیی دێت و دێمۆکراسی شێوەی بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵگە Continue Reading »\nComments Off on سیستەمی پارلەمانی؛ دێمۆکراسی یا ئێلیتۆکراسی/ پۆلیتۆکراسی * ؟\n!کاتێك کە ئیبراهیم پەیامبەر وەك پابەندییەك بە ڕێسای دواکەوتووانەی خێڵەکانی چەند هەزار ساڵ پێش، ئاوای نیشاندا، کە ئەویش ئامادەیە کوڕەکەی خۆی سەرببڕێت، بەپێی گێرانەوەکە، بەهۆی دەرکەوتنی مەرێکەوە Continue Reading »\nComments Off on بەسەرهاتی جەژنی قوربان … هەژێن\nبۆچی پێویستە دەنگدانەكان بایكۆتبكەین ؟\nWritten on September 17, 2013, by هه‌ژین\nدێمۆكراسی چ بەواتا كلاسیكەكەی و چ بەواتای ئازادی تاك لە سایەی سەروەریی چینایەتیدا، تەنیا درۆیەكی پیرۆزكراوە و بەس، چونكە دێمۆكراسی بەواتای خۆبەڕێوەبەرایەتی گەل، جەماوەر، ھەموو تاكەكانی Continue Reading »\nComments Off on بۆچی پێویستە دەنگدانەكان بایكۆتبكەین ؟\nحه‌فت و هه‌شت * …. ھەژێن\nWritten on September 15, 2013, by هه‌ژین\nشوێن : سه‌رشه‌قامێك [جار جاره ده‌نگی ئۆتۆمۆبێل، هاواری ئه‌ره‌بانه‌چی و مناڵانی شتفرۆش]. له‌لای ڕاسته‌وه مێزیك، كچێكی جوان، پۆشاكی جۆری پوله‌كه‌یی زه‌ردی كوردی پۆشیوه، جامه‌دانییه‌كی Continue Reading »\nComments Off on حه‌فت و هه‌شت * …. ھەژێن\nپرسیارە بەردەوامکراوە ئەنارکیستییەکان\nWritten on August 11, 2013, by هه‌ژین\nComments Off on پرسیارە بەردەوامکراوە ئەنارکیستییەکان\nWritten on July 18, 2013, by هه‌ژین\n٣٠ی مانگی جون و ٠٣ی جولای ئەم ساڵ (٢٠١٣)، خۆرھەلاتی ناوین دوو ڕووداوی دەسەڵاتگۆڕین و درێژكردنەوەی دەسەڵاتی بەخۆیەوە بینی؛ یەكێكیان لە ھەرێمی كوردستان و ئەوی دیكەیان Continue Reading »\nComments Off on دێمۆكراسیخوازیی وردەبۆرجوازی، بانێك و دوو ھەوا\nیاداوەرییەكانی یەكی ئایار … ھەژێن\nWritten on July 8, 2013, by هه‌ژین\nیەكی ئایار لە منداڵی مندا یاداوەرییەكانی سەردەمی مناڵێم لە بارەی ڕۆژی یەكی ئایارەوە، گەلێك لە یاداوەرییەكانی سەردەمی ھەرزەكاری و دواترم جیاوازن. كاتێك كە قسە دەھاتە سەر Continue Reading »\nComments Off on یاداوەرییەكانی یەكی ئایار … ھەژێن\nWritten on July 6, 2013, by هه‌ژین\nھەرچەندە من لە ڕۆژانی ڕاپەڕین و سەردەمی سەرھەڵدان و تێكشكانی “بزووتنەوەی شورایی كوردستان”دا، لە ھەرێمی كوردستاندا نەبووم، بەڵام بەجۆرێك لە جۆرەكان بەشێكبووم لەو بزووتنەوەیە. كاتێك كە تێكشكانی Continue Reading »\nComments Off on یاداوەرییەكانی ١٨ی مارچ، ڕۆژی ساڵیادی كۆمونەی پاریس و شوراكانی كوردستان\nWritten on July 4, 2013, by هه‌ژین\nھەژێن ٠٣ی جولای ٢٠١٣ لەم ساتەدا كە من ئەم وشانە دەنووسم، جەماوەری ملیۆنی لە مەیدانی تەحریری قاھیرەدا بەبێ سەركردە و پێشڕەویی پارت، چەند ڕۆژێكە لە سەرتاسەری Continue Reading »\nComments Off on فریای خۆتان بكەون، خێرا بابەتەكانی یەك ساڵی ڕابوردووتان بشارنەوە\nئەی كێ سەرۆكی چەپ و ڕاست بێت؟ … ھەژێن\nWritten on June 18, 2013, by هه‌ژین\nئەم ڕۆژانە ھەرای و گارەگاری ئۆپۆزسیۆن لەسەر خۆكاندیدكردنەوەی (مەسعود بارزانی)، وەھا تاكە خۆشباوەڕ و ناھوشیارەكانی كۆمەڵگەی بە خۆیەوە خەریككردووە؛ پرسە سەرەكییەكان، كە ڕەتكردنەوەی سەرۆكایەتی و بایكۆتی دەنگدان Continue Reading »\nComments Off on ئەی كێ سەرۆكی چەپ و ڕاست بێت؟ … ھەژێن\nلە پاگەندەی (كۆمونیست)بوونەوە بەرەو (پان- ناسیوناسیونال- فێمینیزم)…2\nWritten on June 12, 2013, by هه‌ژین\nخوێنەری ھێژا، ئەم نووسینەی بەردەستتان، ڕەخنەیەكە لە ئایدیۆلۆجیای فێمینیزمی بۆرجوازی، كە چەند ساڵێكە ژنانێك بەناوی ڕزگاری ژنانەوە، بە شێوازی جۆراوجۆر دەخوازن لەنێو بزووتنەوەی یەكسانی و Continue Reading »\nComments Off on لە پاگەندەی (كۆمونیست)بوونەوە بەرەو (پان- ناسیوناسیونال- فێمینیزم)…2\nلە پاگەندەی (كۆمونیست)بوونەوە بەرەو (پان- ناسیوناسیونال- فێمینیزم)…1\nWritten on June 10, 2013, by هه‌ژین\nخوێنەری ھێژا، ئەم نووسینەی بەردەستتان، ڕەخنەیەكە لە ئایدیۆلۆجیای فێمینیزمی بۆرجوازی، كە چەند ساڵێكە ژنانێك بەناوی ڕزگاری ژنانەوە، بە شێوازی جۆراوجۆر دەخوازن لەنێو بزووتنەوەی یەكسانی Continue Reading »\nComments Off on لە پاگەندەی (كۆمونیست)بوونەوە بەرەو (پان- ناسیوناسیونال- فێمینیزم)…1\nھاوپشتی لە كوردستان[باكوور]ەوە بۆ ڕاپەڕین لە تەقسیم (Taksim)\nWritten on June 6, 2013, by هه‌ژین\nوەڵامی ھاوڕێیانی (Amed Gever-Dersim Hattı) بە چەند پرسیارێك لەمەڕ خۆپیشاندانەكانی توركیە و ھەڵوێستگیریی كوردان لە باكوور لەو بارەوە وەرگێڕان و ئامادەكردنی ھەژێن ٥ی جونی ٢٠١٣ Continue Reading »\nComments Off on ھاوپشتی لە كوردستان[باكوور]ەوە بۆ ڕاپەڕین لە تەقسیم (Taksim)\nیاداوەرییەكانی ڕۆژانی ٨ی مارچ\nWritten on June 4, 2013, by هه‌ژین\nھەرچەندە ئەم ساڵێش بەتەمابووم بە وتارێكی ڕەخنەیی لە شێوازی یادكردنەوەی ئەم ڕۆژە جیھانییە لە كوردستان و ھەوڵەكانی فێمینیزمی دەسەلاتخواز (بۆرجوازی)، بەشداری بكەم، بەڵام لە كۆتایی وتارەكەمدا Continue Reading »\nComments Off on یاداوەرییەكانی ڕۆژانی ٨ی مارچ\nدەوڵەت؛ بابەتێك بۆ گفتوگۆ لەنێوان مارکسیستەکان و ئەنارکیستەکانی کوردستان..4\nWritten on April 13, 2013, by هه‌ژین\nهەژێن: ھاوڕێ زاھیر، تێبینییەكەت لەبارەی سەرنجەكەی منەوە لەسەر چینی كرێكار لەبیرچووە ؟….ھاوڕێ تاھیر، منیش لەسەر ھاوبەشیی ئەناركییەكان و ماركسیستەكان لە دژایەتیكردنی سەرمایەداریدا ھاوبۆچوونی ئێوەم. بەڵام مادامەكی Continue Reading »\nComments Off on دەوڵەت؛ بابەتێك بۆ گفتوگۆ لەنێوان مارکسیستەکان و ئەنارکیستەکانی کوردستان..4\nWritten on March 9, 2013, by هه‌ژین\nڕاپەڕین؛ ھوشیاربوونەوەی جەماوەر بوو بە تواناییەكانی خۆی و لێدانی مۆری ناپێویستبوون بوو لە تابووتی بزاڤی سی ساڵەی چەلكداری ھەژێن ٠٦ی ئازاری ٢٠١٣ ڕاپەڕینی جەماوەریی ئازاری ١٩٩١، بێوینەترین ساتی یەكگرتنی Continue Reading »\nComments Off on ڕاپەڕین؛ ھوشیاربوونەوەی جەماوەر بوو بە تواناییەكانی خۆی و….\nشوان داودی بە چڵپاوی ناوچەگەریی ' كاروان عوسمان' ناشیرین دەكا …\nWritten on October 3, 2012, by هه‌ژین\nشوان داودی بە چڵپاوی ناوچەگەریی ‘ كاروان عوسمان’ ناشیرین دەكا و ڕەوایەتی بە دادگەی بەعسییەكان دەدات خوێنەرانی ھێژا، وەك زۆربەتان ئاگادارن لە سەروبەندی ساڵیادی لە سێدارەدانی ھونەرمەند Continue Reading »\nComments Off on شوان داودی بە چڵپاوی ناوچەگەریی ' كاروان عوسمان' ناشیرین دەكا …\nھەڵبەستی ساکۆ Sacco و ڤانزێتی Vanzetti\nWritten on August 25, 2012, by هه‌ژین\nبەڵێ بابە من زیندانیم مەترسە لە گێڕانەوەی تاوانم تاوانی خۆشویستنی بێزراوان تەنیا بێدەنگی نەنگییە ھەنووكە پێتدەڵێم چ شتێك دژی مەیە جادوویەك كە چەندان سەدەیە بەردەوامە بەنێو Continue Reading »\nComments Off on ھەڵبەستی ساکۆ Sacco و ڤانزێتی Vanzetti\nمن ھەر دەڕۆم\nWritten on August 3, 2012, by هه‌ژین\nدەڕۆمە دوورگەیەك جێیەك کە خۆر هەردەم درەخشانە و مانگ لەسەر پشتی دەریا سوارە کاتێك دەڕۆم، ئەو زنجیرانەی لە ڕۆیشتن دەمگێڕنەوە فڕێدەدەم کاتی ئەوە هاتووە، گیانم ئازاد بکەم بەڵێ … Continue Reading »\nComments Off on من ھەر دەڕۆم\nWritten on May 5, 2012, by هه‌ژین\nچیرۆکی (بەشداریی کۆمەڵایەتی) هاوپەیمانی چینایەتی کۆنفیدراسیۆنی یەکێتییەکانی ئاڵمان ڕیسا [سوننەتی] خۆی هەیە : ساڵی 1920 لە کۆماری ڤایمارەرWeimarer دا یاسای شوراکانی کارخانەی ئیمپراتۆری ئاڵمان پەسەند کرا. پاش Continue Reading »\nComments Off on بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار…2\nWritten on May 3, 2012, by هه‌ژین\nچیرۆکی ڕووداوەکەی هایمارکت (Haymarket)مشتومڕی نێو بزووتنەوەی کرێکاری لە سەدەی 19دامشتومڕی نێو بزووتنەوەی کرێکاری سەدەی 19 لە چەند پرسێکدا چەقی بەستبوو، لەوانە دەستلەکارکێشانەوەی هەرەوەزییانە، کە مانگرتنی گشتی کۆمەڵایەتی بوو Continue Reading »\nComments Off on بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار\nWritten on March 12, 2012, by هه‌ژین\nهەموو ساڵێك هەفتەیەك پێش هاتنی ساڵیادی 8ی مارچ، نووسەرانی کورد وەك مۆدێك کۆمەڵێك قسە چەندبارە دەکەنەوە، کە ئەم شێوازە لە لاسایی و جوینەوەی بنێشتی هەڵبزرکاوی دەمی ئەم و ئەو، دەکرێت Continue Reading »\nComments Off on 8ی مارج و پەیامە بێبەڵگەکان\nڕەهەندەکانی گۆران ….. نووسینی هەژێن\nWritten on November 12, 2011, by هه‌ژین\nComments Off on ڕەهەندەکانی گۆران ….. نووسینی هەژێن\nWritten on October 31, 2011, by هه‌ژین\nبەڕاییەکی کورت لەمەڕ ئەنارکۆسەندیکالیزم ئەنارکۆسەندیکالیزم، شێوازی خەبات و ڕێکخستنی ئازادیخوازانەیە لە بواری خەباتی جەماوەریدا، کە لەسەر پایەی خۆڕێکخستن و خۆچالاکی و خۆبڕیرادان و خۆجێبەجێکردنی تاکی چاوساوە لە خواڕەوەڕا لە بنکەی Continue Reading »\nComments Off on ئەنارکیزم و ئەنارکۆسەندیکالیزم\nWritten on August 27, 2011, by هه‌ژین\nئه‌نارکیزم ڕه‌وتێکی دیاریکراوی هزرییە له هزری کۆمه‌ڵایه‌تییدا، که په‌یڕه‌وانی خوازیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی چه‌پاوڵگه‌رییه (monopolies) ئابوورییه‌کان و له‌ناوبردنی گشت ده‌زگه ڕامیاریی و کۆمه‌ڵایه‌تییه سه‌رکوتگه‌ره‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ن. له‌بری سیسته‌می ئابووریی سه‌رمایه‌داری، ئه‌نارکیسته‌کان خوازیاری کۆمه‌ڵه Continue Reading »\nComments Off on ئایدیۆلۆجی ئه‌نارکیزم\nWritten on August 19, 2011, by هه‌ژین\nبیرۆکە ئه‌نارکیستییەکان لە هەموو سەردەمە مێژووییەکاندا به‌رچاو ده‌که‌ون. لە ئەندێشەی حەکیمی چینی لائۆ- تسە (وانە و ڕێگەی ڕاست- The Course and The Right Way) و فیلۆسۆفانی دواتری یۆنانی و هێدۆنیسته‌کان Continue Reading »\nComments Off on مێژووی فیلۆسۆفی ئه‌نارکیزم له لائۆ تسه «Lao-Tse»وه تا کرۆپۆتکین\nWritten on August 17, 2011, by هه‌ژین\nبا له بارودۆخی وڵاتانی ده‌ره‌وه‌ی فه‌ره‌نسه، بکۆڵینه‌وه، که تیایاندا بزاڤی سۆشیالیستی بووه‌ته هێزێکی که‌تواریی…. پارتی کرێکارانی سۆشیال دێمۆکراتی ئاڵمان (S.D.W.P) و یەکێتی گشتی کرێکارانی ئاڵمان (G.A.G.W) که فێردیناند لاساڵ دایمەزراندوون، Continue Reading »\nComments Off on ڕه‌خنه له به‌رنامه‌ی پارتی سۆشیال دێمۆکراتی ئاڵمان\nWritten on August 13, 2011, by هه‌ژین\nبارگەرایی* (Situationism) و ئاناركۆ- فێمینیزم گۆڕینی جیهان و ئاڵوگۆڕی پێكهاته‌ی ژیان یەكن و هەمان شتن.12كه‌سایەتی بۆخۆی ڕامیارییە.13ئەناركیسته‌كان ڕاهاتوون لەتەك گوێراگرتن له‌وەی گوایە ڕوانگه‌یه‌كیان نییە، كه بتوانێت له بنیاتنانی كۆمه‌ڵگه‌ی نوێدا Continue Reading »\nComments Off on سۆشیالیزم، ئەناركیزم و فێمینیزم / 3\nسۆشیالیزم، ئەناركیزم و فێمینیزم … بەشی دووەم:\nWritten on August 11, 2011, by هه‌ژین\nفێمینیزمی ڕادیکاڵ و فێمینیزمی ئەنارکیست گشت فێمینیسته ڕادیكاڵەکان و فێمینیسته سۆشیال-ئاناركیسته‌كان [ئەنارکۆ فێمینیستەکان- و.ک] سه‌رقاڵی كۆمه‌ڵێك كاروباری هاوبه‌شن: لەدەستخۆدابوونی جەستەی خود [سه‌ربه‌ستی هه‌ر تاكێك به‌سه‌ر جه‌سته‌ی خۆیدا]؛ جێگره‌وه [ئەڵتەرباتیڤ] بۆ Continue Reading »\nComments Off on سۆشیالیزم، ئەناركیزم و فێمینیزم … بەشی دووەم:\nسۆشیالیزم، ئەناركیزم و فێمینیزم … بەشی یەکەم\nWritten on August 3, 2011, by هه‌ژین\nگریمان تۆ ژنێكی لە كۆمەڵگەیەكی سەرمایەداریدا. لە گشت لایێكەوە سەرقاڵیت: كار، لیستی بژاردن، هاوسەر (یا هاوسەری پێشین)، وانە و خوێندگەی مناڵان، كاری نێوماڵ، جوان بوون، ناشیرینی، مەیسەربوون، مەیسەرنەبوون (جۆرێك لە Continue Reading »\nComments Off on سۆشیالیزم، ئەناركیزم و فێمینیزم … بەشی یەکەم\nWritten on July 12, 2011, by هه‌ژین\nسەرەنجام سه‌ره‌نجام كۆی ئه‌و تێڕوانینانه‌ی سه‌ره‌وه (وه‌رگۆڕان)ێكی به‌رجه‌سته و راشكاو به‌سه‌ر بزاڤی کۆمونیزمی كلاسیكیی داده‌هێنێ و له ئاكار و نێوه‌رۆكدا هزرێكی نوێی کۆمونیستی لێ وه‌به‌رهه‌مده‌هێنێ، ئه‌و هزره‌ش خۆبه‌خۆ بزاڤێكی رامیاریی Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”…9\nچەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”…8\nWritten on July 10, 2011, by هه‌ژین\nكات و شوێن له شۆڕشی سۆشیالیستیی.شۆڕشی سۆشیالیستیی به‌و پێیه‌ی ده‌بێته گۆڕانكاریی و وه‌رچه‌رخانێكی گرنگ و مه‌زن بۆ گشت باره‌كانی كۆمه‌ڵ.. پێشبینییكردن و ده‌ستنیشانكردنی كات و شوێنی هه‌ڵگیرسانه‌كه‌ی كار و بڕیارێكی Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”…8\nچەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”..7\nWritten on July 8, 2011, by هه‌ژین\nئه‌ركی ڕەسەن بۆ هزری نوێی کۆمونەه‌یی ڕەسەن ل40 پێش هەموو شت بە بۆچوونی من، پێویستە لە بەکاربردنی واژەی (ڕەسەن)دا وردکار بین و هەروا بەتایبەت بۆ پەسەندەکردنی بیروباوەڕێك. چونکە هەموو لایەك Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”..7\nچەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”..6\nWritten on July 6, 2011, by هه‌ژین\nكرێكاران و کۆمونیزم کۆمونیزم جگه له‌وه‌ی بزاڤێكی هزریی و فه‌لسه‌فییه.. سیسته‌م و قۆناغی دوارۆژی مرۆڤایه‌تییشه، له رووی رامیارییشه‌وه له سه‌رده‌می ئێستا كه رژێمی چه‌وسێنه‌ری سه‌رمایه‌داریی باڵاده‌سته؛ خه‌باتێكی كۆڵنه‌ده‌رانه‌ی چینایه‌تییه له Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”..6\nWritten on July 4, 2011, by هه‌ژین\nبەشی پێنجه‌م -5 سه‌ره‌تا به هۆی بارگرانیی منداڵ به‌رهه‌مهێنان و پێ له‌كورتیدانی ژنان (دابه‌شبوونی سروشتییانه‌ی كار) به ناچاریی هاتۆته پێش؛ واته ئه‌و كارانه به ژنان سپێردران كه له ماڵ یان شوێنی Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران” ..5\nWritten on July 2, 2011, by هه‌ژین\nرێكخراوه پیشه‌یی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانهه‌میشه بوونه‌ته ناوه‌ندی كێشمه‌كێشی ناكۆكییه‌كانی نێوان چه‌وسێنه‌ران و كۆنه‌پارێزان له لایه‌ك و چه‌وساوان و پێشكه‌وتووخوازان له لایه‌كه‌ی دی. ل28 ئەم دەستەواژەیە زۆر بۆم ڕۆشن نەبوو؛ ئایا چەوسێنەران Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”..4\nچەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران” / 3\nWritten on June 30, 2011, by هه‌ژین\n*24ی سێپتەمبەری 2010 بەشی سێیەم -3/10- چەوسانەوەی نەتەوەیی و نیشتمانی. چه‌وسانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانی واته پێشێلكردنی مافه نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانییه‌كانی تێكڕای میلله‌تێک یان نه‌ته‌وه‌یه‌ک یان كۆمه‌ڵه نه‌ته‌وه‌یه‌ک به چینه چه‌وساوه Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران” / 3\nچەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”\nWritten on June 28, 2011, by هه‌ژین\nگۆران و وەرگۆڕان لە بارەی پارتەوە، بۆچوونی نووسەر دروستە و لە بۆچوونی کۆمونیستە سۆڤیەتیستەکان (Council communism)ی وەك پاول ماتیك(Paul Mattick http://hezhean.kurdblogger.com/67292)، ئەنتۆن پانەکۆوك (Anton Pannekoek http://hezhean.kurdblogger.com/67160) و بەگشتی دەتوانم بڵێم Continue Reading »\nComments Off on چەند سەرنجێکی ڕەخنەگرانە لەسەر پەرتووکی “گۆڕان و وەرگۆران”\nWritten on June 26, 2011, by هه‌ژین\n*24ی سێپتەمبەری 2010بەشی یەکەم -1/10- بەرایی:خوێنەرانی هێژا، ئەوەی کە بووە هاندەری نووسینی ئەم سەرنجانە لەمەڕ پەرتووکی (گۆڕان و وەرگۆران: جیهانبینییەکی شیکاریی هزریی و ڕامیاریی و کۆمەڵایەتیی بۆ فەلسەفەی یەکسانییخوازیی) نووسینی Continue Reading »


له‌باره‌ی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنی یه‌كێتیی\nسه‌رجه‌م ئه‌و زانیاریانه‌ی له‌باره‌ی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی گشتیی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی بڵاوده‌كرێنه‌وه‌و ناوی چه‌ند كه‌سێك دێت وردو ته‌وا ونین، به‌تایبه‌ت له‌رووی ریزبه‌ندیه‌وه، چونكه كۆنگره‌ی ئه‌مجاره‌ی یه‌كێتیی له‌ڕووی ته‌كنیكی ( پڕۆسه‌ی ده‌نگدان و جیاكردنه‌وه‌و هه‌ژماركردنی ده‌نگه‌كان )، زۆرجیاوازه له‌ته‌واوی كۆنگره‌كانی دیكه‌ی ئه‌و حزبه‌و حزبه‌كانی دیكه‌ی هه‌رێم.\nبۆچی ئه‌نجامه‌كان گۆڕانكاریان به‌سه‌ر دادێت؟\nبه‌پێی به دواداچوونه‌كان گزیكردن و ته‌زویر له پڕۆسه‌ی ده‌نگدانی كۆنگره‌ی چواره‌می یه‌كێتیی ئه‌سته‌م بوو، چونكه هه‌موو ئه‌ندامێك له كاتی هاتنه ژووره و چوونه ده‌ره‌وه‌ی بۆ ناو هۆڵی كۆنگره، یان له‌كاتی ده‌نگدان خاوه‌نی باركۆدی تایبه‌تی خۆی بوو، له‌كاتی لێدانی باركۆده‌كه له ئامێره‌كه‌دا وێنه‌و ناوی نیشانده‌دا، جگه له‌وه‌ش له رێگه‌ی كامێراوه چاودێری ده‌كرا بۆی نه‌بوو ده‌نگ به‌رزبكاته‌وه له‌كاتی ده‌نگدان، یاخود ده‌نگ له‌گه‌ڵ كابینه‌ی ته‌نیشتی بگۆڕێته‌وه و داوای لێبكات ده‌نگ به كه‌سێك بدات، چونكه له رێگه‌ی كامێراوه ئاگادار ده‌كرایه‌وه.\nهه‌ر ئه‌ندامێك شانزده فۆرمی له پێش بووه هه‌ر فۆڕمێك هی بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن بووه، ده‌نگده‌ر ده‌بووایه ده‌نگ به هه‌موو بازنه‌كان بدات، بۆ نموونه ده‌نگده‌رێكی هه‌ولێر جگه له فۆڕمی كاندیدانی هه‌ولێر، كه بۆی هه‌بوو ده‌نگبدات به چه‌ند كاندیدێك كه له (8) كه‌س كه‌متر نه‌بێت و (15) كه‌س زیاتر نه‌بێت، پاشان ده‌بوایه ده‌نگده‌ر بچێته فۆڕم و بازنه‌كانی دیكه ده‌نگ بدات به لیستی پارێزگای كه‌ركووك به جۆرێك له ( 14) كه‌متر نه‌بێت له ( 29) زیاتر نه‌بێت. به‌م شێوه‌یه ده‌نگده‌ر ده‌بوایه به‌پێی ئه‌و رێژه‌ی بۆی دانراوه ده‌نگ به كاندیدی سه‌رجه‌م بازنه‌كان بدات، ته‌نانه‌ت ده‌نگده‌ر ده‌بووایه ده‌نگ به ئیجباری به كاندیدی بازنه‌ی مه‌خمورد بدات، كه دوو كه‌س خۆی هه‌ڵبژاردبوو بۆ سه‌ركردایه‌تی یه‌ك كه‌س ده‌رده‌چوو، له موسڵ و به‌غدا به هه‌مان شێوه‌ی مه‌خمور. كه‌واته ده‌نگده‌ر له كۆی گشتیی وا بۆی دانرابوو، كه ده‌بێ ده‌نگ بدات به‌شێوه‌یه‌ك له (60) كه‌س كه‌متر نه‌بێت و له (121) زیاتر نه‌بێت، به پێچه‌وانه‌وه فۆڕمه‌كه‌ی ده‌سووتا.\nدوای ته‌وابوونی پڕۆسه‌ی ده‌نگدان و چوون بۆ پرۆسه‌ی جیاكردنه‌وه‌و هه‌ژماركردن، هه‌ر شانزده فۆرم لێكجیاكرانه‌وه و هه‌ریه‌كه‌یان له‌سه‌ر ئاستی بازنه‌كان دابه‌شكران، ئه‌وه‌ش له‌ژێر چاودێری كامێرا و نیشاندانی ئه‌نجامه‌كان له‌سه‌ر شاشه‌یه‌كه كه هه‌موو ئاماده‌بووانی هۆڵه‌كه ده‌توانن بیبینن.\nئه‌و ئه‌نجامانه‌ی ئێستا بڵاوده‌كرێنه‌وه ورد و ته‌واو نین، به تایبه‌ت له‌ڕووی زنجیره‌ی ناوه‌كان و ژماره‌ی ده‌نگی كاندیده‌كان، چونكه ده‌نگده‌ر له‌سه‌ر ئاستی مه‌ڵبه‌نده‌كان بووه، هه‌ر مه‌ڵبه‌ندێك به‌یه‌كه‌وه ده‌نگی داوه، واته له كۆیی 18 مه‌ڵبه‌ند هه‌ریه‌كه‌یان به ته‌نها ده‌نگیانداوه، بۆیه كاتێ فۆڕمه‌كان جیاده‌كرێته‌وه له مه‌ڵبه‌ندێك له‌وانه‌یه كاندیده‌كه له بازنه‌ی خۆی ده‌نگی زۆری هێنابێت، به‌ڵام له بازنه‌یه‌كی دیكه ده‌نگی كه‌می هێنابێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی رێژه‌ی جیاكردنه‌وی ده‌نگه‌كانیش به ته‌واوی نییه، بۆیه ئه‌نجامه‌كان به‌رده‌وام گۆڕانكاری به‌سه‌ردادێت.\nبۆ نموونه ئه‌گه‌ر كاندیدێكی وه‌كو (بورهان سه‌عید سۆفی) كه له بازنه‌ی هه‌ولێر خۆی كاندیدكردووه، له‌وانه‌یه له‌كاتی جیاكردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان له بازنه و مه‌ڵبه‌ندێك ده‌نگی باش بێت، به‌ڵام له چه‌ند شوێنێكی دیكه خراپ بێت، بۆیه له‌كاتی ته‌واوبوون ئه‌نجامه‌كه به وردی ده‌رده‌كه‌وێت، ئه‌گه‌رچی ئێستا له پێشه‌وه‌یه.\nهێنانی ده‌نگی زۆر مانای وانییه ئه‌و كه‌سه به‌هێزه و ده‌نگی زۆری هێناوه، به تایبه‌ت له‌و بازنانه‌ی، كه یه‌ك بۆ سێ كه‌س كاندیدبووه، چونكه له‌و حاڵه‌ته‌دا ده‌نگده‌ر ئیجباربووه، به‌پێی میكانیزمی هه‌ڵبژاردن ده‌نگ به‌و شێوه‌یه بدات، هه‌ربۆیه‌ش زۆرترین ده‌نگ بۆ ئه‌و كه‌سه چووه، ئه‌وه‌ش به ئاشكرا له بازنه‌ی مه‌خمور و به‌غداو موسڵ و حه‌مرین ده‌رده‌كه‌وێت.\nبۆ نموونه (حاكم سابیر) له بازنه‌ی مه‌خمور كه كه‌سێكی نه ناسراوه له‌سه‌ر ئاستی مه‌ڵبه‌نده‌كانی یه‌كێتیی، له‌وانه له بازنه‌یه‌كی گه‌وره خۆی كاندیدبكردبووایه ده‌رنه‌چووبایه، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی له سنووری مه‌خموور بووه، ته‌نها دوو كه‌سیش كاندیدبووه، ده‌نگده‌ری شاره‌كانیش ناچار كراون ده‌نگی پێبده‌ن، ئێستا ناوبراو زیاتر له 700 ده‌نگی هێناوه له‌كۆی هه‌زارو 100 ده‌نگ، كه‌واته یه‌كێك ده‌بێت له‌و 10 كه‌سه‌ی كه زۆرترین ده‌نگی كۆنگره ده‌هێنن. ئه‌م نموونه‌یه‌ش بۆ (پۆڵا تاله‌بانی) كه ده‌رچووه له‌سه‌ر بازنه‌ی به‌غدا به هه‌مان شێوه راسته، چونكه ئه‌ویش ده‌نگی زۆری هێناوه، له‌به‌رئه‌وه‌ی له 3 كه‌س دوو كه‌س ده‌بێته سه‌ركردایه‌تی و ده‌نگده‌ری شاره‌كانی دیكه‌ش به ئیجباری ده‌نگیان پێداوه.\nبه‌پێی زانیارییه‌كان تاوه‌كو ئێستا پڕۆسه‌ی ده‌نگدان له هیچ پارێزگایه‌ك نه‌گه‌یشتۆته له سه‌دا 70، زۆربه‌یان له خوار له‌سه‌دا په‌نجایه ته‌نها له بازنه بچووكه‌كان نه‌بێت ده‌نگ و ده‌رچووه‌كان دیارن، بۆیه له كۆتایدا گۆڕانكاری گه‌وره له ئه‌نجامه‌كان رووده‌دات و به تایبه له‌ڕووی ریزبه‌ندیه‌وه.\nئه‌وه‌ی كه تاوه‌كو ئێستا روونه ژماره‌یه‌ك كاندید له گشت بازنه‌كان یه‌كلابۆته‌وه كه ده‌رده‌چن، به‌ڵام ریزیه‌ندییه‌كه‌یان دیارنییه و له هه‌ندێ بازنه‌ش به‌پێی ئه‌و ده‌نگانه‌ی جیاكراونه‌ته‌وه چه‌ند كه‌سێك بارودۆخیان باشه له‌وانه له هه‌ولێر، كێبركێیه‌كه له‌سه‌ر یه‌كه‌م و دووه‌م له نێوان ( شاڵاو كۆسره‌ت ره‌سوڵ و بورهان سه‌عید سۆفیه)، له بازنه‌ی كه‌ركووكیش هه‌ریه‌ك له (لاهور تاڵه‌بانی و باڤڵ تاڵه‌بانی و ئاسۆ ئه‌ڵمانی) له‌سه‌ر سێ كه‌سی یه‌كه‌م كێبڕكێ ده‌كه‌ن، له هه‌ندێ مه‌ڵبه‌ندیش باڤڵ تاڵه‌بانی له پله‌ی سێهه‌م دێت.\nبۆ ئه‌نجامی كۆتایی پێویسته تاوه‌كو به‌ره‌به‌یانی سبه‌ی چاوه‌ڕێبكرێت، ئێستا ئه‌نجامه‌كان به‌رزو نزمی زۆر به‌خۆیه‌وه ده‌بینێت، له‌وانه‌یه له كۆتایه‌كه‌یدا كه‌سێك له دووه‌مه‌وه بچێته شه‌شه‌م، به‌پێی ئه‌و میكانیزمه‌ی له‌سه‌ره‌وه باسمان كرد.\n1 ئه‌مه‌ریكییه‌كان هۆشداریان داوه‌ته په‌كه‌كه له‌نزیكبونه‌وه له‌و ناوچه نه‌وتییانه‌ی كۆمپانیا ئه‌مه‌ریكییه‌كان كاری لێده‌كه‌ن\n2 مه‌سرور بارزانی‌و لاهور شێخ جه‌نگی ... گرتنه‌به‌ری یه‌ك رێچكه‌و رێگا بۆ سه‌ركه‌وتن\n3 له‌باره‌ی كۆبونه‌وه نهێنییه‌كه‌ی حكومه‌ت‌و په‌رله‌مان\n4 نهێنی په‌یوه‌ندی قاسم سوله‌یمانی له‌گه‌ڵ سه‌ركرده كوردییه‌كان\n5 له‌نێو هۆڵی كۆنگره‌دا چی ڕویدا ؟\n6 دیوه شاراوه‌كه‌ی لاوازبونی كۆسره‌ت ڕه‌سوڵ له‌هه‌ولێر


بێشكچی لەبارەی سووتاندنی ئەرشیفەكەی هەڵەبجە: ئەم هێرشانە دوژمنانی كورد دڵخۆش دەكەن\nلە توركیا لە هەر 10 كەس حەوت کەسیان باری ئابوورییان خراپە\nسزای 17 ساڵ زیندانیکردن بەسەر سەرۆکی پێشووتری کۆریای باشوور دەسەپێندرێت\n”قوتابخانەی بارزانی زمان و كولتوور لە نەوەیەكەوە بۆ نەوەیەكی دیكە دەگوازێتەوە“\nباسنیوز 19/09/2020 - 19:01 كوردستان\nدۆستێكی دێرینی گەلی كورد لەبارەی سووتاندنی ئەرشیف و دامەزراوە فەرمییەكانی هەڵەبجە رای دەگەیەنێت كە ئەو كەسانەی هێرشەكەیان ئەنجام داوە، ”نەگەیشتوونەتە هەستی نەتەوەیی“.\nئیسماعیل بێشكچی، نووسەری گەورەی تورك و دۆستی دێرینی گەلی كورد لە نووسینێكیدا بە ناونیشانی (سووتاندنی ئەرشیفی هەڵەبجە و هێرشكردنە سەر پارتی دیموكراتی كوردستان) ئاماژەی بەوە داوە كە لە شەوی ٢٢ لەسەر ٢٣ی ئابی ٢٠٢٠ لە هەڵەبجە، خۆپێشاندان بەڕێوەچوو و بینا حکومییەکان ئاگریان تێبەر درا كە لە میانی خۆپیشاندانەكەدا ئەرشیفی هەڵەبجەش سووتێنرا.\nباسیشی لە قسەكانی كوێستان ئەكرەم، سەرۆکی شارەوانیی هەڵەبجە كردووە كە گوتبووی: ”ئەو ئەرشیفانەی شارەکە کە تەنانەت لە کیمیابارەکەی ١٩٨٨یشدا زیانیان بەرنەکەوتبوو، لە خۆپێشاندانەکەدا سووتێنران''.\nبێشكچی ئاماژەشی بەوە داوە كە خۆپێشاندەران جگە لە بینا حکومییەکان، بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستانیشیان لە هەڵەبجە سووتاندووە. ”ئەمە زیانی ١٠٠ ملیۆن دینار (٨٣ هەزار دۆلار)ی لێکەوتەوە. بەرپرسی رێکخستنەکانی پ.د.ک. لە هەڵەبجە، بەسام عەلی گوتی (ئەوەی پێویستە پرسیاری لەبارەوە بکرێت، ئەوەیە بۆچی کەسانێک بە تایبەت پارتییان کردە ئامانج؟ چونکە جگە لە ئێمە هێرشیاننە کردە سەر بینای هیچ حزبێکی دیکە. لە کاتێکدا زۆرجار ئێمە لە نێوان ئیدارەی خۆجێیی و خەڵکدا نێوەندگیریش دەبین“.\nئەو دۆستە دێرینەی گەلی كورد تیشكی خستۆتە سەر ئەوەی كە ئەمە یەکەمجار نییە لە هەڵەبجە ڕووداوێكی لەم شێوەیە ڕووبدات، چەند ساڵێک لەمەوبەریش دیسانەوە پەیکەری کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە لە لایەن چەند خۆپیشاندەرێكەوە خاپوور کرا. بۆیە بێشكچی دەڵێت: ”روونە کە ئەو جۆرە چالاکییانەی خەڵکێکی کۆمەڵکوژکراو هیچ سوودێکیان بۆ کورد نییە. ئەم جۆرە چالاکییانە تەنیا دوژمنانی کورد دڵخۆش دەکەن. هەروەها نیشانی دەدات کە ئەنجامدەرانی نەگەیشتوونەتە هەستی نەتەوایەتی. بەتایبەتیش ئەنجامدانی کارێکی وەها لە هەڵەبجەی کۆمەڵکوژکراو زۆر جێگەی تێفکرینە“.\nئیسماعیل بێشكچی ڕاشكاوانە نووسیویەتی: ”قوتابخانەی بارزانی دامەزراوەیەک نییە تەنیا قورئان، فەرموودە، فیقهوگوتە، عەرەبی، رێزمان و شتیتر)س لێ بخوێنرێت، بەڵكوو دامەزراوەیەکە زمان و کولتوور کە بەرهەمهێنەری کوردایەتین، لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی دیکە دەگوازێتەوە. بێگومان لەو قوتابخانەیەدا وانەیەک بە ناوی کوردایەتی نییە، بەڵکو ئەمانە بەرهەمی هەست و بیرۆکەی قوتابخانەی بارزانین کە لە چوارچێوەی بەرهەمی پەیوەندییە مرۆییەکانی ئەو قوتابخانەیەدان. لە قوتابخانەکەدا وانەی تایبەت بە ئەحمەدی خانی و مەلای جزیریش نین، بەڵام ئەوانەی لە قوتابخانەی بارزانی پەروەردە دەبن، بێگومان بە دیداری ئەحمەدی خانی، مەلای جزیری، فەقێی تەیران و حاجی قادری کۆیی شاد دەبن کە ئەمانە لە بیرمەندانی کوردن. زۆر روونە کە قوتابخانەکە فێرگەیەکی کوردییە“.\nبۆ خوێندنەوەی دەقی وتارەكە، كلیك لێرە بكە.


لیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی، به‌هۆی نه‌شیاوی بۆخواردن و به‌كارهێنان، ده‌ست به‌سه‌ر بڕێك خورمادا ده‌گرن و به‌فه‌رمانی قائیمقامی سلێمانی له‌ناوده‌برێت.\nله‌ئه‌نجامی سه‌ردان و پشكنینه به‌رده‌وامه‌كانی لیژنه‌ی كۆگاكانی سه‌ربه‌لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی بۆكۆگاكانی عه‌مباركردنی ئه‌و كاڵاوشمه‌ك و خوارده‌مه‌نیانه‌ی له‌لایه‌ن هاوڵاتیانه‌وه ده‌خورێت و به‌كارده‌هێنرێت، له فرۆشگایه‌كی عه‌لوه‌ی سلێمانی ده‌ست به‌سه‌ر بڕی دوو تۆن خورمادا ده‌گرێت كه گومانی خراپبوونی لێده‌كه‌ن.\nبه‌شێك له‌خورما ده‌ست به‌سه‌ردا گیراوه‌كه ره‌وانه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری خۆپاراستنی ته‌ندروستی سلێمانی ده‌كرێت بۆ پشكنین، وه‌ڵامه‌كه‌ی به نه‌شیاو بۆخواردن و به‌كارهێنان ده‌درێته‌وه، بۆیه به‌فه‌رمانی قائیمقامی سلێمانی و له‌لایه‌ن لیژنه‌ی له‌ناوبردنه‌وه ته‌واوی خورماكه له‌ناوده‌برێت و خاوه‌نه‌كه‌شی رووبه‌ڕ‌وی رێكاری یاسایی ده‌كرێته‌وه.\nلیژنه‌ی كۆگاكان یه‌كێكه له لیژنه‌هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامیه‌تی سلێمانی و رۆژانه به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام سه‌ردانی كۆگا، عه‌لوه و هه‌موو ئه‌وشوێنانه‌ی كاڵاوشمه‌ك و خوارده‌مه‌نی تیایدا عه‌مبار ده‌كرێت، ده‌كات و له‌لایه‌ن ئه‌ندامه‌كانیه‌وه پشكنین بۆ مادده عه‌مباركراوه‌كان ده‌كرێت و له‌كاتی هه‌بوونی گومان نمونه‌ی ره‌وانه‌ی تاقیگه‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ته‌ندروستی و زانكۆی سلێمانی ده‌كات بۆ پشكنین.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری په‌روه‌رده پرسی هه‌ڵگرتنی چه‌ك له‌لایه‌ن خوێندكارێكه‌وه په‌رده‌پۆش ده‌كات\nسلێمانی... کارگەیەک داخرا\nوه‌زیری په‌روه‌رده له رێگه‌ی مایكی بی ئێم سییه‌وه به‌ڵێن به مامۆستایانی وانه‌بێژ ده‌دات


لە راگەیەندراوی ئەمڕۆی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم تایبەت بە ئامارەكانی كۆرۆنا رایگەیاندووە لەو ماوەیەدا دوو هەزار و 274 پشكنینی نوێ ئەنجامدراوە و لە ئەنجامدا 254 تووشبووی نوێ تۆمار كراو كە لە هەولێر 73 كەس و لە سلێمانی 86 كەس و لە گەرمیان 68 كەس و لە راپەڕین 23 كەس بووە.\nوەزارەتەكە راشیگەیاندووە لەو ماوەیەدا 86 كەس چاكبوونەتەوە و 10 كەسیش گیانی لەدەستداوە كە پێنیان لە سلێمانی بووە و دوو لە گەرمیان و دوو كەسیش لە هەولێر و یەك كەسیش لە راپەڕین.\nوەزارەتەكە ئەوەشی روونكردووەتەوە تا ئێٍستا 138 هەزار و 831 پشكنینی كۆرۆنا ئەنجامدراوە و لە ئەنجامدا كۆی تووشبوانی هەرێم گەیشتووەتە شەش هەزار و 653 تووشبوو و لە نێویاندا دوو هەزار و 164 كەس چاكبوونەتەوە و 223 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.


ڤیدیۆ..عوسمان ئوچ ئالان پشتگیری ئۆردوغانی کرد\nئۆردوغان: حوکمی لە سێدارەدان کارا دەکەینەوە\nرۆژێک بەسەر ئەو پشتیگیریەی عوسمان ئۆچ ئالاندا تێنەپەڕی کە داوای لەخەڵکی باکوری کوردستان دەکرد دەنگ بە " بەڵی " بەدەستوری تورکیا بدەن، سەرۆکی تورکیا پاداشتی دایەوەو لەیەکەم لێدوای دوای دەنگدان رایگەیاند" حوکمی لە سێدارەدان زیندوو دەکەینەوە". ( واتە عەبدوڵا ئۆچ ئالانی برای عوسمان یەکەم کەس دەبێت لە سێدارە دەدرێت ).\nرۆژێک پێش هەڵبژاردن لەدوو چاوپێکەوتنی رووداودا کە یەکێکیان بەتورکی و ئەوی دیان بە کوردی قسە دەکات، لە پوختەی قسەکانی عوسمان ئۆچ ئالان برای سەرۆکی زیندانیکراوی پارتی کرێکارانی کوردستان لەو دوو چاوپێکەوتنەدا، دەڵێت" کورد خەتای خۆیەتی وای بەسەر هاتووە، ئۆردوغانی کەسێکی ئیسلامی و ئینسانی یە، بۆ چارەسەری پرسی کورد پێویستە پشتگیری ئۆردوغان بکەین".\nهەروەها عوسمان ئۆچ ئالان دەڵێت" سیستەمی پەرلەمانی شکستی خوارد و نەیتوانی کێشەکانی تورکیا و کورد چارەسەر بکات، تورکیا پێویستی بە سەرۆکێکی بەهێزە تا چارەسەری کێشەی کورد بکات".\nهەر دوێنێ دوای راگەیاندنی ئەنجامە نافەرمییەکانی ریفراندۆمی تورکیا کە ئۆردوغان و هاوپەیمانەکانی لە كۆی زیاتر لە 58 ملیۆن دەنگدەری تورك لەسەدا 51.18 ی خەڵكی ئەو وڵاتە بە بەڵی دەنگیانداوە و لەسەدا 48.822 بە "نەخێر" دەنگیانداوە بۆ گۆڕانكاری دەستووریی ئەو وڵاتە، ئۆردوغان رایگەیاند" ئەگەر پێویست بکات حکومی لە سێدارەدان کارا دەکەینەوەو دەیخەینە راپرسیەوە تا گەل دەنگی لەسەر بدات".\nئه‌م بابه‌ته 4958 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nعوسمان ئۆچ ئالان


سودە تەندروستیەكانی خۆشەویستی بزانە\nهەمەڕەنگ :: پێش 2 هەفتە  :: 728 جار بینراوە\nپێگەی ئێم دی لنكس راپۆرتێكی لەبارەی توێژینەوەیەكی زانستی بڵاوكردوەتەوە كە یەكەمین جارە سودەكانی خۆشەویستی دەخاتە روو کە ئەوانیش ئەمانەن:\n-خۆشەویستی پەستانی بەرزی خوێن كەمدەكاتەوە :\nتوێژەرەكان دەڵێن ئەو هاوسەرانەی پەیوەندیەكی سۆزداری گونجاو و باش لەنێوانیاندا هەیە ئاستی پەستانی خوێنیان باشترە بە بەراورد لەگەڵ ئەو كەسانەی هاوسەرگیریان نەكردووە یاخود پەیوەندی هاوسەرگیریان خراپە و كێشەیان هەیە.\n-خۆشەویستی دوو دڵی و قەلەقی كەمدەكاتەوە:\nتوێژینەوەكان ئاشكرای دەكەن كە تیشكی رەنینی موگناتیسی بۆ مێشكی ئەو كەسانە كراوە كە پەیوەندی خۆشەویستیان هەیەو دەركەوتووە كە رێژەی دوو دڵی و قەلەقی لەو كەسانەی خۆشەویستی دەكەن باشترە لەچاو ئەو كەسانەی سینگڵن.\n-خۆشەویستی بەرگری بەهێز دەكات:\nتوێژینەوەیەكی نوێ ئاشكرای دەكات خۆشەویستی كۆئەندامی بەرگری بەهێز دەكات و یارمەتی جەستە دەدات كە دژی هەوكردنە ڤایرۆسیەكان كە روبەروی ڤایرۆسەكان دەبنەوە وەك سەرما و ئەنفلۆنزا.\nتوێژەران دەڵێن ئەوانەی كە دەكەونە داوی خۆشەویستیەوە گۆڕانكاری لە جیناتی خانەكانی بەرگریان رودەدات و بەهێزتر دەبێت.\n-خۆشەویستی ئازار كەم دەكاتەوە:\nهەستی خۆشەویستی هەستی ئازار كەمدەكاتەوە و توێژینەوەیەكیش ئاشكرای دەكات دوای ئەنجامدانی رەنینی و تیشكی موگناتیسی بۆ ئەو كەسانەی خۆشەویستی دەكەن دەركەوتووە دوای پیشاندانی وێنەی خۆشەویستەكانیان ئەو كەسانەی ئازاریان هەبووە ئازارەكانیان كەمبۆتەوە چونكە مێشك هۆرمۆنی تایبەت دەرداوە كە بۆتە هۆی كەمكردنەوەی هەستی ئازار .\nخۆشەویستی تەمەن درێژ دەكات:\nئەو كەسانەی پەیوەندیەكی سۆزداری باش و جێگیر هەیە تەمەنیان درێژترە توێژینەوەیەكی نوێی ئەمریكیش ئاشكرای دەكات مردنی پێش وەختە بەرێژەی 20% لەنێوان هاوسەرە دڵخۆشەكان كەم دەكاتەوە و لەناو ئەو هاوسەرانە زیاتر دەبێت كە هاوسەرگیریەكەیان بە نا دڵخۆش وەسف دەكەن .\nئەو سودانە تەنیا لە پەیوەندی خۆشەویستی مرۆڤەكان نییە بەڵكو لەنێوان ئاژەڵە ماڵیەكانیش رودەدات.