ئیعجازی ژمارەیی لە قورئانی پیرۆزدا /1 –\nئیعجازی ژمارەیی لە قورئانی پیرۆزدا /1\nPosted by: Haiv Posted date: تشرینی دووه‌م 03, 2012\n3561 جار ئه‌م بابه‌ته خوێندراوه‌ته‌وه\nمامۆستا شەماڵ موفتی\nئاشكرایە زانایانی (زانستی شەرعی) میللەتی ئیسلام (ئیجماع)ن لەسەر بوونی ئیعجازی (زمانەوانی و بەلاغی و تەشریعی و مێژوویی), بەڵام ئیجماعیان لەسەر ئیعجازی زانستی نییەو بە شێوەیەكی كەمتریش لەسەر ئیعجازی ژمارەیی, و بگرە هەندێ لە مامۆستا ئاینییەكان دژایەتی ئیعجازی ژمارەیی دەكەن.\nلێرەدا پێویستە پرسیارێك لەو جۆرە مامۆستایانە بكرێت:\nبۆچی ئاساییە زمانەوانێك لە قورئانی پیرۆز بكۆڵێتەوەو ئیعجازی بەلاغی و بەدیع و بەیان بدۆزێتەوە؟! یان مێژووزانێك بۆی هەبێت تەدەبور بكات و ئیعجازی مێژوویی بدۆزێتەوە؟! یان یاسا ناسێك بۆ دەرخستنی ئیعجازی یاسایی؟! ئەمانە ئافەرینیان لێدەكرێت و توێژینەوەو دیراساتەكانیان لە چاپ دەدرێت و بڵاودەكرێنەوەو لە وتاری هەینییدا ئاماژەیان پێ دەكرێت .. بەڵام نابێت پسپۆڕێكی بواری بیركاری تەدەبور لە قورئاندا بكات !!! كەی ئەمە راستە؟\nمن ئەم (بێ متمانەییە بە ئیعجازی ژمارەیی) دەگەڕێنمەوە بۆ (3) هۆكاری سەرەكی:\n1- لەبەر ئەوەی زۆرینەی مامۆستایانی شەریعەت لە (زانستی بیركاری) دوورن و نایزانن.\n2- سەرەتای مێژووی ئیعجازی ژمارەیی لە (د. رشاد خلیفە)وە دەستیپێكرد كە پاش ماوەیەك دەركەوت زۆرینەی دەرئەنجامەكانی راست نەبوون (كەمتر لە نیوەی راست بوون), جگە لە تۆمەتباركردنی بە شوێنكەوتنی ئاینیی بەهائی.\n3- هەندێ لە زانایانی بواری شەرعی ئامادەنین گوێ لە پێشكەوتنە زانستییەكان بگرن و تا ئێستا هەندێكیان باوەڕیان بە دابەزینی مرۆڤ لەسەر مانگ یان خولانەوەی زەوی بەدەوری رۆژدا نییە.\nباشە كاتێك توێژینەوەیەك (لە هەرچ بوارێكدا) شكست دەهێنێ و سەركەوتوو نابێت، ئایا زانایان رادەوستن و سارد دەبنەوەو واز لە بەردەوامبوون دێنن؟ بێگومان نەخێر, ئەگەر تەماشای هەموو داهێنانەكان بكەین دەبینین توێژینەوەكان چەندین قۆناغی شكستی تێدەپەڕێنن پاشان دەبنە داهێنانێك لە خزمەتی مرۆڤایەتیدا, بۆ نموونە كارەبای (دی سی) یان (مۆرس) و (تەلەفۆن) ….\nلە لایەكی دیكەوە, بوونی كەسێكی (ناموسوڵمان) لە تیمێكی توێژینەوەدا لە بوارێكی قورئاندا نابێتە هۆی فەرامۆشكردنی ئەو بوارە, راستە بەهائییەكان ژمارە (19) دەپەرستن و (19) نوێژیان هەیەو..هتد, بەڵام (عليها تسعة عشر) المدثر:30 ئایەتێكە لە قورئانا, ئایا دەكرێ لەبەر بەهائییەكان باسی نەكەین و خۆمانی لێ كوێر بكەین ؟\nپاشان قووڵبوونەوە لە زانستی ئیعجازی ژمارەیی و ئەنجامدانی توێژینەوە لەلایەن تیمی بڕواداران و پسپۆڕ لە زانستەكانی (بیركاری و بەرنامەسازكردنی كۆمپیوتەری), كە لە پێناوی خزمەتی قورئان و دەرخستنی زمانێكی نوێی بانگەواز كە هەموو جیهان لێی تێبگات كە زمانی ماتماتیكە كاریان كردووە, بۆیە ئیعجازی ژمارەیی تەنها لەگەڵ عەرەب و عەرەبی ناسدا كاریگەریی نەبووە، بەڵام لەگەڵ غەیری عەرەبدا سەركەوتووبووەو هەزارەها كەس بە ئیعجازی ژمارەیی بوونەتە موسوڵمان.\nلەو سەرۆك تیمە بەناوبانگانەش پاش (د. مستەفا محمود) (خوا لێی خۆشبێت): مامۆستا بەسام جەررار, د. عبد الدائم الكحیل, د.الحسن زاید, د.ابراهیم كامل … شایانی باسە كە هەر هەموویان – بە تەوفیقی خوای گەورە – دەرئەنجامی ئیعجازیی چاكیان هەبووەو كتێبەكانیان لە ئینتەرنێت دەست دەكەوێت و خۆزگە كەسانێك هەڵسانایە بەكاری وەرگێڕانیان بۆ كوردی كە بەداخەوە نەوەی نوێمان زمانی عەرەبی تێناگەن.\nئیعجازی ژمارەیی چییە؟\nئەو زانستەیە كە پەیوەندی (ماتماتیكی) دەسەلمێنێت لە نێوان ژمارەكانی (سورەت و ئایەت و كۆوشەی ئایەت و كۆ پیتی ئایەت). كە شێوازێكی بانگەوازی سەركەوتووەو زۆر كاریگەرە چ بۆ پتەوكردنی ئیمانی بڕواداران (ليزدادوا ايمانا مع ايمانهم) الفتح:4 و چ بۆ بێ باوەڕان و قەناعەت پێهێنانیان كە سیستەمی ماتماتیك لە پاڵ هەموو ژمارەیەك دایەو هەموو پیتیك لە قورئانا بە سیستەمێكی ماتماتیكی دانراوە كە لە توانای مرۆڤایەتیدا نییە. بە واتایەكی تر ئیعجازی ژمارەیی بانگەوازێكە بۆ سەلماندنی راستی ئیسلام و راستی پێغەمبەرایەتی [محمد] صلی الله علیە وسلم.\nدەشبێت بزانین (ئیعجازی ژمارەیی) جیاوازە لە (ئیعجازی زانستی), ئیعجازی زانستی پێویستی بە بەڵگە هێنانەوەو (دیراسات و توێژینەوەو دۆزینەوە) لە دەرەوەی قورئان هەیە, بەڵام ئیعجازی زانستی بەڵگەكانی لە ناو خودی لاپەڕەكانی قورئانە!!\nلە لایەكی دیكەوە بەرنامەی ئیعجازی ژمارەیی هەڵە كەشف دەكات لە هەر نوسخەیەكی قورئان كە لەسەر نوسخە ئەسڵییەكە نەسخ نەكرابێت!!\nبەڕێزان, هەموو توێژینەوەیەك (لە چوارچێوەی زانستدا) دەبێت (3) مەرجی سەرەكی تێدا هەبێت:\n1- كەرەستەی توێژینەوەكە واتا (ماددەی لێكۆڵینەوەكە یان بوارەكەی).\n2- پرۆگرامی كار یاخود شێوازی كاركردن (منهج البحث).\n3- گەیشتن بە دەرئەنجام.\nهەموو ئەو بەڕێزانەی باسمانكردن (سەرۆكی تیمەكان) ئەم مەرجانەی لای خوارەوەیان رەچاوكردووە:\n1- كەرەستەی توێژینەوە: نوسخەی قورئان ناسراو بە (المصحف الامام) دەستخەتی سەردەمی ئیمامی عوسمان, یەكێك لەوانە نوسخەی (طاشقند) ە.\n2- پشتبەستن بە: أ) ژمارەی سورەت. ب) ژمارەی ئایەت. ج) كۆی وشەی ئایەت. د) كۆی پیتی ئایەت. كە هەموو ئەم ژمارانە ( تەوقیفی)ن, واتا دەستی مرۆڤی تێدا نەبووەو لە لایەن نیگاوە رێكخراون.\n3- دەرئەنجامەكان: بەڵگەی (تەوقیفی) بوونی رێكخستنی ئەو قورئانەی ئەمڕۆ لەبەر دەستمانایە:\nپرۆفیسۆر (د. عبد الفتّاح اسماعیل شلبی) شارەزا لە زانستی (مخطوطات)دا لە كتێبەكەیدا [رسم المصحف و الاحتجاج به فی القراءات] لاپەڕە 10 دا هێناویەتی:\n(ئەم شێوەیەی ئێستای قورئان ئیجماع و قبووڵی ئوممەتی لەسەرە بە شوێن و تەرتیبی سورەت و ئایەت و پیتەكان, بۆیە موسحەفی عوسمان (موسحەفی ئیمام) بەڵگەیە لەسەر قورئان فێركەرو قورئان فێركراو تا رۆژی دوایی).\nهەروەها (د. شلبی) ئاماژە بە فەتوای (ئەزهەری شەریف) دەكات كە لە گۆڤاری (الرسالە / ژمارە 216 ساڵی 1937) بڵاوكراوەتەوەو ئەمە دەقەكەیەتی:\n[..بأن القرا‌ن كتب فی عهد النبیّ صلی الله علیه وسلّم برسم كتبت به مصاحف عثمان واستمرّ المصحف مكتوبا بهذا الرسم فی عهد الصحابە و التابعین و تابعی التابعین و اڵائمە المجتهدین فی عصورهم المختلفە ] واتا قورئانی پیرۆز هەر لە ژیانی پێغەمبەردا نووسراوەتەوەو بەهەمان شێوازیش لە زەمانی خەلیفەی سێهەم (عوسمانی كوڕی عەففان)دا نووسراوەتەوە، ئەو شێوازەش لە نووسینەوەدا دەستكاری نەكراوەو نەگۆڕدراوەو پارێزراوە لە زەمانی هاوەڵان و تابعین و دوای تابعین و زەمانە جیاجیاكانی ئیمامە موجتەهیدەكاندا.\nماوە كە سەبارەت بە (موسحەف) قورئانی ئەمڕۆی بەردەستمان كە نوقتە و سەرو بۆری بۆ كراوە بڵێین:\nقازی (زاڵمی كوڕی عەمڕ) ناسراو بە (ئەبو ئەلئەسوەد ئەلدوئەلی), كە لە ژیانی خۆیدا فەرموودەی وەرگرتووە لە هەر یەك لە پێشەوا عومەرو پێشەوا عەلی و ئوبەی كوڕی كەعەب و ئیبن مەسعود، هەروەها قورئانیشیان راستەوخۆ لێوە فێر بێت (رەزای خوایان لەسەر).. كاتێك ئەبو ئەلئەسوەد ئەلدوئەلی لە بەسرە قازی دەبێت گوێی لە كەسێك دەبێ ئایەتی (ان الله بريء من المشركين و رسوله) التوبە: ٣ وشەی ( ورسوله ) بە كەسرە خۆندییەوە كە مانای كوفر ئەدا !! زۆری پێناخۆش بوو بۆیە هەڵسا بە دانانی نوقتەو وردە وردە ئەم شێوازە گەشەیكرد تا بووە ئەم شێوازەی ئەمڕۆ.\nلە فەتوایەكی ئیمام مالیكدا سەبارەت بە نووسینی قورئان بە ئەلف بێی سەردەم, دەفەرموێت جایزە بۆ منداڵان!! تا فێردەبن و پاشان لە (بێ نوقتەكاندا بخوێنن).\nكەواتە بەگوێرەی ئەو فەتوایەی ئیمام مالیك ئێمەو زانایانی ئەمڕۆ .. هەموومان لە حوكمی منداڵانی زەمانی ئیمامی مالیك داین!!\nهەندێك نموونە لە ئیعجازی ژمارەیی:\nنموونەی ژمارە (1):\nنموونەی ژمارە (2):\nنموونەی ژمارە (3):\nنموونەی ژمارە (4):\nئەم بابەتە لە گۆڤاری هەیڤ ژ (26) دا بڵاوكراوەتەوە\nShare the post “ئیعجازی ژمارەیی لە قورئانی پیرۆزدا /1”\nخەوتنی سێ سەد ساڵە\nوشكانی و ڕووبار


وێنە.. دووەم دەگمەنترین منداڵی جیهان لە هەولێر لە دایکبوو\n20/11/2020 ژمارەی بینراو 1644\nلە شاری هەولێر دووەم دەگمەنترین منداڵی جیهان لەدایکبوون کە کێشەکەی تەنها نیوکیلۆیە، پسپۆڕێکی نه‌خۆشی منداڵان و منداڵه ناكامه‌كانیش دەڵێت:" ژیانی لە مەترسیدا نییە و هاوشێوه‌ی هه‌ر منداڵێكی ئاسایی له گه‌شه‌كردندایه".\nنه‌خۆشخانه‌ی "CMC"ی لەشاری هەولێر لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردووەتەوە، چەند رۆژێک پێش ئێستا منداڵێك لە نەخۆشخانەکەیان دوای 22 هەفتە له‌دایك بووە كه به دووه‌م حاڵه‌تی زوو له‌دایكبوون داده‌نرێت له جیهاندا.\nنەخۆشخانەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، کێشی منداڵەکە نیو کیلۆیە و ژیانی لە مەترسیدا نییە و هاوشێوه‌ی هه‌ر منداڵێكی ئاسایی له گه‌شه‌كردندایه.\nلەڕاگەیەندراوەکەدا، د. محه‌مه‌د حه‌سه‌ن، پسپۆڕی نه‌خۆشی منداڵان و منداڵه ناكامه‌كان ئاماژەی بەوەکردووە:" ئه‌و منداڵه زۆر زووتر له‌كاتی دیاریكراو بۆ له‌دایكبوونی ئاسایی له‌دایك بووه، ئه‌و له ماوه‌ی 22 هه‌فته له‌دایك بووه، كه حاڵه‌تێكی ده‌گمه‌نه له دنیادا، به‌ڵام ژیانی له مه‌ترسیدا نییه و وه‌ك هه‌ر منداڵێكی تازه له‌دایكبوو هه‌ناسه ده‌دات، هه‌روه‌ها ڕێژی ئۆكسجین له جه‌سته‌ی %88 و تا ئێسته پێویستی به ئامێری ئۆكسجین نه‌بووه".


زەینەب بە شاجوانی بێزارکەر ناسراوە\nخانمە ئەکتەری بەناوبانگی تورکیا جانسو دێرێ ناسراو بە شاجوانی بێزارکەر، هەندێک نهێنی ژیانی خۆی ئاشکرا دەکات.\nشاجوانە بێزارکەرەکەی تورکیا جانسو دێرێ پاش دیارنەمانی بۆ ماوەیەکی زۆر و گەڕانەوەی لە درامایەکی نوێدا بەناوی "دایکە" جارێکی دیکە بە ڕۆڵەکەی سەرنجی هەوادارانی ڕادەکێشێت و سەرسامیان دەکات.\nلە لێدوانێکدا بۆ یەکێک لە بەناوبانگترین گۆڤارەکانی تورکیا باسی لە تایبەنمەندی سیفاتێکی خۆی کرد و وتی "من کەسێکم کەم تێکەڵ دەبم و درەنگیش لە مرۆڤەکانی چواردەورم نزیک دەبمەوە، بەڵام کەسێکی ئارام و لەسەرخۆم تا ڕادەیەکی دیارکراو".\nپێشتر هەمیشە باس لەوەدەکرا کە ئەم خانمە هیچ پەیوەندیەکی خۆشەویستی نەبووە و تا ئێستا ناوی هیچ پیاوێک لە ژیانیدا نەهاتووە، بەڵام جانسو لە ڕابردوودا لە دیمانەیەکدا باس لەوە دەکات و دەڵێت\n"پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ پیاوێکدا هەبووە لەڕابردوودا و خۆشترین ساتەکانی ژیانی لەگەڵدا بەسەربردووە و بەڵام هەرگیز نایەوێت ناوی ئەو پیاوە ئاشکرا بکات و بە پەیوەندیەکی خۆشەویستی گەورە لە ژیانی ناوی دەبات، هیچ شتێک هێندەی ئەو ساتانە ئاسوودەی نەکردم".\nهاوکات باس لەوە دەکات کە دەیەوێت و ئارەزوو دەکات ژیانی خێزانی پێکبهێنێت، تەنها لەبەرئەوەی ببێتە دایک و هەستی دایکایەتی تاقیبکاتەوە و بزانێت ئایا ئەو بەرپرسیاریەتیە چییە؟.\nجانسو دێرێ یەکێکە لە خانمە ئەکتەرە ناودارەکانی تورکیا و خاوەنی هەوادارێکی زۆرە و لەدایکبووی ساڵی 1980 خەڵکی ئەنقەرەیە، دەرچووی بەشی شوێنەوارە لە زانکۆی ئیستەنبوڵ.\nسەرەتای کارەکانی دەگەڕێتەوە بۆ کاری فاشیۆن و نمایشی جلوبەرگ، چونکە خاوەنی بەژن و باڵایەکی بەرز و ڕێک و سەرنجڕاکێشە، بەشداری کێبڕکێی شاجوانی تورکیا دەکات بۆ ساڵی 2002 پلەی سێیەم بەدەستدەهێنێت، بەڵام لەنێو ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەکانی تورکیا بە شاجوانە بێزارکەرەکە ناسراوە.


” بەدرێژایی سەد ساڵی رابوردوو. تاكە شتێك كە بزوێنی شۆڕشەكانی ئێمە بووە، شەڕبووە له‌گەڵ داگیركەردا، جەنگی مان‌و نەمان بووە له‌گەڵ هەڕەشەی تواندنەوە‌و فەوتاندا، گوتاری باڵادەست لێرەدا پاراستنی كۆمەڵگا‌و نەتەوە بووە له‌له‌ناوچوون، ئەم شۆڕشانە هیچیان شۆڕشی ئیشكردنی كۆمەڵگای كورد نەبوون له‌سەر خۆی، شۆڕشی بیركردنەوەی مرۆڤی كورد نەبوون له‌سیستمی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی خۆی، بەڵكو شۆڕشی بیركردنەوە بوون له‌دەربازبوون“\n“بەبۆچوونی من كارلێكی فیكری، فەزای كراوە، رەخنەی بەردەوام، دەتوانێت شوێنی ئایدیۆلۆجیا پڕبكاتەوە. گۆڕینی جیهان ئەمڕۆ پتر كەوتۆتە دەست ئەو هاوكێشە ئاڵۆزەی كە فیكر‌و سیستمی كۆمۆنیكاتسیۆن‌و گەشەی زانست له‌گەڵ یەكدا كۆدەكاتەوە… چیتر ئایدیۆلۆجیاكان جیهان ناگۆڕن، بەڵكو ئەو فاكتەرانەی كە فەزای گشتی‌و گەشەی ئاستەكانی پەیوەندی بەرهەمیدەهێنن جیهان دەستكاریدەكەن. پاشەڕۆژ چیتر ئایدیۆلۆجیاكان نیگاری ناكێشن، بەڵكو پێكەوەكارلێكی بەردەوامی زانست‌و ئەخلاق‌و سیاسەت ئەوكارەدەكەن كە دەبێت له‌پەیوەندییەكی بەردەوامدا بن‌و بەردەوامیش یەك چاوەدێری ئەوی دی بن. ئەمڕۆ ترسناكترین شتێك ئەوەیە كە یەك رەهەند، یەك كایە بیەوێت خۆی وەك شا بڕیاردەر‌و شا كایە بسەپێنێت. “\nبه‌ختیار ده‌ڵێت : “ترسناكترین دوژمنی ئەم بزووتنەوەیە ئێستا باوكە پیرەكان نین، بەڵكو ئەوانەن كە راستەوخۆ دەیانەوێت خۆیان وەك ئەلتەرناتیڤی باوك پێشكەشبكەن… وەك ئەو باوكەی جێگای باوكی پیر دەگرێتەوە“\nNext postڕووداوه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی یۆنان و ئه‌گه‌ری هه‌ره‌سهێنانی یورۆ


حەج چەند ڕوکنى هەیە و ڕوكنەكانی حەج کامانەن ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nحەج و عومرەچۆنێتى حەج کردنحەج چەند ڕوکنى هەیە و ڕوكنەكانی حەج کامانەن ؟\nحەج چەند ڕوکنى هەیە و ڕوكنەكانی حەج کامانەن ؟\nڕوكنەكانی حەج چواره کە بریتین لە :\n1. نیەت ( الإحرام ).\n2. وەستان لە عەرەفە.\n3. تەوافی ( الإفاضة) خولانەوەی دوا ڕۆژی عەرەفە بە دەوری كەعبەدا حەوت جار.\n4. ( السعي بين الصفا والمروة ) هاتن و چونی نێوان صەفاو مەروە حەوت جار؛ چون جارێكەو گەڕانەوەش جارێك.\nباسی ڕوكنەكانی حەج بە درێژى\nڕوكنی یەكەمی حەج : نیەت ( الإحرام )\nواتە: نیەتی بەجێ گەیاندنی حەج یا عومرە یان هەردوكیانت ببێ لە بەر خاتری خوا بە تەنها.چونكە هەموو كردەوەیەك نیەتی پێویستە وەك پێغەمبەر ﷺ فەرمویەتی: (إنما الأعمال بالنيات ) رواه البخاري/1 ومسلم/1907.\nوە نیەتی بەجێ گەیاندنی عیبادەتەكەش پێویستە تەنها بۆ خوا بێت، دوور لە ڕیایی و سومعەو هاوەڵ بۆ خوا دانان, چونكە خوا فەرمانی پێ كردوین كە بە تەنها ئەو بپەرستین بە پاكی و دوور لە شەریكی [ فاعبد الله مخلصا له الدين ] ( اللهم هذه حجة لا رياء فيها ولا سمعة ).\nڕوكنی دووەمی حەج : وەستان لە عەرەفە\nلە ڕۆژی عەرەفە ( 9ى ذو الحجة ) یان لە شەوی دوای، كە دەكاتە شەوی جەژن ( 10ى ذو الحجة ) ، پێغەمبەر ﷺ فەرمویەتی: ( الحج عرفة ) صحيح جه (2441 ) ، ت ( 890/188/2).\nواتە: گەورەترین ڕوكنی حەج بریتیە لە وەستانی عەرەفە، وە بە فریاكەوتنی ئەم وەستانە فریای حەج دەكەوێت و بە لەكیس چوونی حەجی لە كیس دەچێت.\nتێبینی: مەرج نیە وەستانی عەرەفە تەنها دوا نیوەڕۆكەی ڕۆژی عەرەفە بێت تا خۆر ئاوا بوونی!بەڵكو لەهەر كاتێكی ئەو ڕۆژە یا شەوی دوای خۆی بوەستێت ئەوە حەجەكەی هەر بەردەكەوێت إن شاوالله بە بەڵگەی ئەم دوو حەدیسە:\nیەكەم: (من شهد صلاتنا هذه، ووقف معنا حتى ندفع، وقد وقف قبل ذلك بعرفة ليلاًأو نهاراً، فقد تمَّ حجّه وقضى تفثه) صحيح جه(2442) ت( 892/188/2)\nواتە: هەر كەسێ نوێژی بەیانی ڕۆژی جەژن لە موزدەلیفە بكات، وە بوەستێت دوای ئەوە تاوەكو تۆزێ دەورو بەر ڕووناك دەبێت پێش خۆر دەركەوتن، ئنجا بكەوێتە ڕێ بەرەو مینا، وە پێشتریش واتە پێش هاتنی كاتی نوێژی بەیانی ڕۆژی جەژن لەشەودا یا لە ڕۆژی عەرەفە وەستابێت لە عەرەفات، ئەوە ئەو كەسە حەجەكەی تەواو كردوەو ڕوكنە گەورە بنەڕەتیەكەی بە جێ هێناوە.\nدووەم : ( الحج عرفة، من جاء ليلة جمع قبل طلوع الفجر، فقد أدرك الحج) أخرجه الترمذي ( 891 )\nواتە: حەج عەرەفەیە، هەر كەسێ شەوی وەستان و كۆبونەوە لە موزدەلیفە كە شەوی جەژنە بێتە عەرەفە وە تیایدا بوەستێت كەمێكیش بێت لەو شەوەدا پێش كاتی بەیانی ڕۆژی جەژن، ئەوە فریای حەجەكەی كەوتووە ئەگەرچی لە ڕۆژی عەرەفەش فریای عەرەفە نەكەوتبێت.\nكەواتە: هەكەسێ پێش بانگی بەیانی ڕۆژی جەژن فریای وەستانی عەرەفە نەكەوێت حەجەكەی بەر نەكەوتووە، وە دەبێت حەجەكەی بكاتە عومرەو ساڵی دواییش بگەڕێتەوە بۆ حەجەكەی ان شاوالله.\nڕوكنی سێیەمی حەج: طواف الإفاضة\nواتە: ئەو خولانەوەی دەوری كەعبە كە دوای گەڕانەوە لە عەرەفات و موزدەلیفە و مینا ئەنجام دەدرێت لە ڕۆژی جەژن یان لە ڕۆژانی دواتر.\nئەم تەوافەیان ڕوكنی حەجەو بێ ئەنجام دانی حەج بەتاڵەو بەرناكەوێت. خوای گەورە فەرمویەتی: [وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ](الحج:29) .\nواتە: با بخولێنەوە بەدەوری ماڵە دێرینەكەدا.\nوە لە فەرمودەیەكدا هاتووە كە عائیشە(ڕەزای خوای لێ بێت) بۆمان دەگێڕێتەوە كە:صەفیەی كچی حویەی خێزانی پێغەمبەری خوا ﷺ كەوتە حاڵەتی بێ نوێژی مانگانەی، دوای ئەوەی كە تەوافی گەڕانەوەی كرد لە عەرەفات، وە عائیشە ئەم حاڵەتی بێ نوێژیەی صەفیەی لای پێغەمبەر ﷺ باس كرد، ئەویش نەیزانی كە تەوافەكەی كردووە بۆیە فەرمووی: ( أحابستنا هی )، واتە: ئایا صەفیە دەبێتە هۆی مانەوەمان و دواكەوتنمان لێرە تاوەكو پاك دەبێتەوەو تەوافەكەی دەكات؟! منیش ووتم كە ئەو دوای تەوافەكەی توشی بێ نوێژی بووە، فەرمووی : دەی كەواتە بابڕوات و هیچی لەسەر نەماوەو حەجەكەی تەواوە (متفق عليه)\nكەواتە لەم فەرموودەیە بۆمان دەركەوت كە تەوافی ئیفازە ڕوكنەو هەر دەبێت بكرێت چونكە ئەگەر صەفیە نەیكردایە ئەوە دەبو بمێنێتەوە تا دەیكرد.\nتێبینی: ئایا ئەگەر لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا ئافرەتێكی دەرەوەی وڵاتی سعودیە توشی بێ نوێژی بوو پێش ئەوەی تەوافەكەی ئەنجام بدات، وە قافڵەكەشی لەسەری نەوەستێت تاوەكو پاك دەبێتەوە بۆ ئەنجام دانی ، ئایا حوكمی چیە؟!\n1. یان مانەوەو خۆدابڕین تاوەكو پاك دەبێتەوەو تەوافەكەی دەكات و دوایی بە تەنها خۆی و مەحرەمەكەی دەگەڕێنەوە بۆ ووڵاتی خۆیان بە سەیارە یان بە تەیارەیەكی تایبەت!! كە ئەم چارەیەش لە توانادا نیەو زۆر زۆر ناڕەحەت و نەگونجاوە بۆ ئەمڕۆ.\n2. وە یان پێی دەڵێن حەجەكەت هەڵوەشێنەوەو بە عومرە قەناعەت بكەو كۆتایی بهێنە بە ئیحرامەكەت و لێی دەرچۆ بۆ عومرە وە ساڵی داهاتوو بگەڕێوە بۆ حەج, چونكە حەجی ئەم ساڵت بەرنەكەوتووە، وە پێویستە حەیوانێكیش بكەیتە خێر لە مەككە چونكە حەجەكەت نەگەیاندە سەر!.\n3. وە یان پێی دەڵێن هەر لە ئیحرامدا بمێنەوەو بەم شێوەیە لەگەڵ قافڵەكەت سەفەر بكەو تاساڵی ئایندە پێویستە لە ئیحرامدا بمێنیتەوە, جا ئەگەر بێ هاوسەربێت ئەوە نابێت مارە بكرێیت و شوبكەیت ، وە ئەگەر هاوسەریشی هەبێت نابێت سەر جێیت بكات ( الجماع )، وە ساڵی ئایندە وەرەوە حەجەكەت تەواو بكە!!. وە بێگومان ئەو دوو چارەیەی دواییش زۆر گرانن و نەگونجاون و ئەركێكی وا قورسن كە خوا لە سەری دانەناون.\n4. كەواتە تەنها ئەو چارەیە ماوە كە بڵێین وەزعەكەی تۆ زەرورەتەو ئەوەت بۆ حەڵاڵ دەكات(*) (إن شاء الله) كە لە حاڵەتی بێ نوێژیش دابیت هەر دروستە بۆت تەوافی ئیفازە (**) بكەیت كە زانیت كاتی سەفەری قافڵكەت هاتووەو لەسەرت ناوەستن. بەڵام پێویستە تەواو دامێنی خۆت ببەستیت و خۆت بە پاكی و پتەوی ڕابگریت تاوەكو تەوافەكەت ئەنجام دەدەیت.\nڕوكنی چوارەمی حەج: هاتن و چوون لە نێوان صەفاو مەروە\nپێغەمبەری خوا ﷺ فەرمانی كردووە بەو هاتن و چوونەی نێوانیان كە فەرمویەتی : (اسعَو فإن الله كتب عليكم السعْيَ)، واتە: خوا لەسەرتانی فەرز كردووە كە بێن و بچن لە نێوان صەفاو مەروەدا.\nتێبینی: هەر كەسێ تەواف یان سەعی نەكات ئەوە حەجەكەی تەواو نیەو بەرناكەوێت . وە پێویستەو دەبێ هەر بەجێیان بگەیەنێت؛ چونكە كاتی ئەو دووانە زوو بەسەر ناچێت وەك كاتی عەرەفە. بەڵام نابێت بێ عوزر دوایان بخات لە مانگی ژو الحجە.\nتێبینی: ئەگەر ڕوكنەكانی حەج نەكران بەخوێن قەرەبوو ناكرێنەوە.\n(*) بەبەڵگەی ( الضرورات تبيح المحظورات) كە قاعیدەیەكی فیقهی یە.\n(**) ئافرەتی بێ نوێژ تەوافی ماڵ ئاوایی لەسەر نیە.\nواجبەكانی حەج کامانەن ؟ حەجی باش كامەیە؟ (ئاگاداریەك بۆ تۆی حاجی بەتایبەت) قەدەغە كراوەكان بە هۆی (ئیحرام)ەوە کامانەن ؟ تەواف و سەعى نێوان سەفا و مەروە ئەبێ بە دوای یەکدا بکرێت و نابێ بەینیان هەبێ هەڵوەشێنەرەوەكانی حەج چین بە چ شتێ حەج بەتاڵ دەبێتەوە؟\nسەردان: ١,٨٦٧ بەش: چۆنێتى حەج کردن\nپرسیاری دواترچۆن حەج دەست پێ بكەم؟وه چه‌ند ڕۆژ ده‌خایه‌نێت و كاره‌كانى ئه‌و ڕۆژانه چین؟پرسیاری پێشترقەدەغە كراوەكان بە هۆی (ئیحرام)ەوە کامانەن ؟


ئەو شەوەى حەیدەر لە گۆڕەپانى تەحریرەوە گەڕایەوە لاى هاوسەرە دوگیانەکەى و دایکى، بووە سەرەتاى نەهامەتییەکى گەورە بۆى، دواى ئەوەى لەلایەن چەکدارە دەمامکدارەکانەوە ڕفێنرا و پاش چەند ڕۆژێک لە ئەشکەنجەى سەخت و دەستدرێژیی لە شوێنێک فڕێدرا.\nڕۆژنامەى گاردیانى بەریتانى لە راپۆرتێکدا لەژێر ناونیشیانى (گومانم کرد کە مردووم) چیرۆکى حەیدەرى گێڕاوەتەوە (ناوێکى خواستراوە) کە فریاگوزارى بۆ خۆپیشاندانەکانى مەیدانى تەحریر ئامادە کردووە.\nشەوێک حەیدەر دواى گەیاندنى فریاگوزارى تەندروستى بۆ چەند بریندارێکى خۆپیشاندەرانى مەیدانى تەحریر لەگەڵ چەند هاوڕێیەکیدا نانى ئێوارە لەگەڕەکى کەڕادە دەخوات و بڕیاردەدات نەگەڕێتەوە بۆ مەیدانى تەحریر بچێتەوە بۆ سەردانیکردنى هاوسەرى کە سکى هەبووە لەگەڵ دایکى کە لەماڵەوە دەبن.\nحەیدەر کە پێشتر پزیشکى سەربازى بووە و قسەى بۆ ڕۆژنامەکە کردووە و وتویەتى “دواى نیوە شەو گەیشتمە ماڵ، لەبەردەم دەرگاى حەوشە دانیشتم چونکە هێڵى ئینتەرنێت لەوێدا باشتر بوو، لەتویتەر هەواڵەکانم دەخوێندەوە، لەناکاو ئۆتۆمبلێک لەبەردەم ڕاوەستا و سێ چەکدارى لەناویەوە دابەزین و لێیان پرسیم تۆ حەیدەرى..؟ منیش وتم نەخێر محمەدى برایم، وام پیشاندا دەمەوێت بچمە ماڵەوە و بانگى حەیدەریان بۆ بکەم”.\nچەکدارەکان لەفێڵەکەى حەیدەر تێدەگەن و دڵنیا دەبن کە خۆى حەیدەرە، دەستگیرى دەکەن و پەلکێشى ناو ئۆتۆمبیڵەکەى دەکەن، چاوى دەبەستنەوە و دەیبەنە شوێنیکى نادیارەوە زیندانى دەکەن، دەستدەکەن بەئازار و ئەشکەنجەدانى بۆ ماوەى چەند ڕۆژێک، داواى کردنەوەى مۆبایلەکەى و ئاشکراکردنى ناوى چالاکانى خۆپیشاندانەکانى لێدەکەن، کاتێک ڕەتیدەکاتەوە دەستدەکەنەوە بەئەشکەنجەدانى بەتایبەت لەلاقەکانى و دواتر وێنەى دایکى و هاوسەرەکەى دەخەنە بەردەمى و هەڕەشەى لاقەکردنیان دەکەن.\nلەسەرەتاى سەرهەڵدانى خۆپیشاندانەکانەوە لەمانگى ئۆکتۆبەرى ساڵى ڕابردوەوە حەیدەر ڕۆژانە جانتا پزیشکیەکەى هەڵگرتووە و ڕووى لەمەیدانى تەحریر کردووە و دواتر سەرپەرشتى تیمێکى پزیشکى کردووە کە لەچەندین پزیشک و برینپێچ پێکهاتوون.\nڕۆژنامەکە لەسەر زارى ئەفسەرێکى سەر بەوەزارەتى ناوخۆى عێراقەوە باسى لەوە کردووە، خەڵکیان بۆ مەبەستى سیخوڕى کردن ناردووەتە ناو خۆپیشاندەرانەوە و بەردەوام چاودێریان کردوون.\nبەوتەى ئەو بەرپرسە ئەمنیەى کە قسەى بۆ ڕۆژنامە کردووە، کامێراى چاودێرى بۆ ئاگاداربوون لەجموجۆڵەکانى خۆپیشاندەران دانراوە و منداڵانیان بەکارهێناوە بۆ وەرگرتنى زانیارى لەسەر چالاکانى خۆپیشاندانەکان.\nئەفسەرەکەى وەزارەتى ناوخۆ ئەوەشى درکاندووە، ئامانجیان چاودێریکردنى ئەوانە بووە کە خواردن و کەلوپەل و پێداویستیە پزیشکییەکان بۆ خۆپیشاندەران دابین دەکەن و حکومەتیش لەو ڕووەوە ڕۆژانە ڕاپۆرتى لێیانویستووە.\nدواى سێ شەو لەئازار و ئەشکەنجە\nبۆماوەى سێ شەو حەیدەر لەزیندانى چەکدارە دەمامکدارەکاندا دەبێت، هەموو جۆرە ئازار و ئەشکەنجەیەکى لەسەر تاقى دەکەنەوە هەر لەلێدانى کارەبا و بردنە بەر ئاوى سارد و ڕێگە نەدان بەخەوتن و خواردن پێنەدان و چەندین ئازار و ئەشکەنجەیى جەستەى و دەروونى و چەندین جاریش هەڕەشەى لاقە کردنى هاوسەر و دایکى دەکەن.\nئەو پزیشکە باسى لەوە کردووە، توندترین سزایان بەسەردا سەپاندووە و ئاواتى مردنى خواستووە بۆ ئەوەى لەوە زیاتر نەبینێت.\nحەیدەر باسى لەوەشکردووە لە ماوەى ئەو سێ شەوەدا چەندینجار بتڵیان کردووە بە کۆمیدا و سەخترین ئازاریان داوە و بەو بوتڵانە دەستدرێژییان کردووەتە سەرى.\nچەندینجار حەیدەر داویان لێدەکات بیکوژن بۆ ئەوەى لەدەست ئەو ئازار و ئەشکەنجە دانە ڕزگارى ببێت.\nحەیدەر دەڵێت، ڕۆژێک چەند چەکدارێک لەئۆتۆمبیلێکەوە دابەزیون و بردویانە ئیتر ئەو وتویەتى ئەوکاتانەیە کە دەمرێت و داواى ئەوەى کردووە پێش ئەوەى بیکوژن پەیوەندى بەهاوسەر و دایکییەوە بکات، بەڵام دواتر ئەوان لەشوێنێکى نزیک پاشەڕۆى شارەکە فڕییانداوە و پاش ماوەیەک حەیدەر توانیویەتى خۆى بگەیەنێتە چەند کەسێکى لەو شوێنە و دواى ئاگادار کردنەوەى پۆلیس لەڕوداوەکە دەبرێتە نەخۆشخانە و چارەسەرى بۆ دەکرێت و دواتر دەگەڕێتەوە بۆ ناو خۆپیشاندانەکان.\nعەبدولمەهدى بەدواداچون بۆ کەیسەکە ناکات\nڕۆژنامەکە پەیوەندى بە نوسینگەى عادل عەبدولمەهدى سەرۆک وەزیرانى کاربەرێکەرى عێراقەوە دەکات بەڵام ڕەتیدەکەنەوە قسە لەسەر ئەو ڕوداوە بکەن.\nپێشتریش چەندین ڕێکخراوى بیانى و ناوخۆیى باسیان لەوە کردبوو، حکومەت دەستى هەیە لەزۆربەى ئەو کارانەى کە دژى خۆپیشاندەران ئەنجامدەدرێن هەر لە ئازار و ئەشکەنجەدان و بریندار کردن و ڕفاندنەوە، بۆیە ڕێکارى پێویست لەدژى ئەو کارانە ناگرێتە بەر.\nتەندروستی هەرێم: کەسوکاری توشبووی کۆرۆنا لە سەرەمەرگیشدا ڕێگەیان پێنادرێت نەخۆشەکە ببینین بۆچی تەرمی مردووانی کۆرۆنا بەوشێوەیە و لە شوێنی تایبەت دەنێژرێن؟


خەندەق لەنێوان تورکیا و ئێران هەڵدەکەندرێت\nپاش کەمبوونەوەی دەنگەکان؛ پارتی و یەکێتی بەنیازن ژمارەیەک بەرپرس بگۆڕن\n11328 جار خوێندراوەتەوە\nماڵپەری ئاژانسی ئەنادۆڵ بڵاویکردەوە، لە ئێستادا بەدرێژایی سێ كیلۆمه‌تر چوار گۆشه له دیواری کۆنکرێتی نێوان سنووری توركیا و ئێران له پارێزگای وان ته‌واو بووه، مەبەست لە دروستکردنی دیوارەکەش، "رێگه‌گرتنە له كۆچی نایاسایی، ئه‌نجامدانی كاری نایاسایی و هەروەها جموجوڵەکانی چەکدارانی پەکەکەیە".\nبەگوێرەی زانیارییەکانی ئەنادۆڵ، بونیادنانی دیوار و تاوه‌ری زیره‌ك له سه‌ر سنووری نێوان توركیا و ئێران، له قه‌زای چاڵدێرانی پارێزگای وان'ه‌وه ده‌ست پێ ده‌كات و درێژ ده‌بێته‌وه بۆ قه‌زای بایه‌زید له پارێزگای ئاگری و قه‌زای گه‌ڤه‌ر له پارێزگای هه‌كاری.\nلەوبارەیەشەوە، یوسف دورانی دینچ قائیمقایمی چاڵدێران به ئاژانسی ئەنادۆڵی راگەیاندووە، "به‌ربه‌سته كۆنكرێتییه‌كان كه به‌رزاییان سێ مه‌تر، پانییان دوو مه‌تر و ٨٠ سانتیمه و كێشیان حه‌وت تۆنه له رێگای ئامێره تایبه‌تییه‌كانه‌وه له‌و هێڵه سنوورییه جێگیر ده‌كرێن، كه پێشتر ئاماده‌كارییه‌كانیان ته‌واو بووه".\nیوسف دورانی ئەوەشی خستوەتڕوو، لەئێستادا كاره‌كان به درێژایی سێ كیلۆمه‌تر له ٦٣ كیلۆمه‌تر قه‌زای چادێران ته‌واو بوون،و هه‌وڵه‌كان به‌رده‌وامن بۆ ته‌واوكردنی به‌شه‌كانی دیكه، دەشڵێت، سەرباری ئەوەی كاره‌كانی هه‌ڵكۆڵین له‌سه‌ر سنوور به‌رده‌وامن و تاكو ئێستا ١١٠ كیلۆمه‌تر خه‌نده‌ق هه‌ڵكه‌ندراوه و ژماره‌یه‌ك له تاوه‌ره‌كانیش بونیاد نراون.


کێشه‌ی دراما و فیلم له که‌ناڵه ئاسمانیه کوردیه‌کان.\nئاسایش عوسمان دانش\nهه‌ندێک وێنه‌ی فیلم و دراما کوردیه‌کان.\nله ئێستادا کورد وه‌ک نه‌ته‌وه‌یه‌کی هه‌میشه زیندوو پێشکه‌وتنێکی مه‌زن و بـــــــه‌رچاوی به خۆیه‌وه بینیه‌وه له بواری ڕاگه‌یاندن و میدیادا به تایبه‌تی لـــــــــــــــه دامه‌زراندن و دروست بوونی چه‌ندان که‌ناڵی ئاسمانی سه‌رکه‌وتووی وه‌ک (کوردسات ،، کوردوستان تیڤی ، زاگرۆس ، گــه‌لی کوردوستان کۆڕه‌ک ، ئاسۆ سات) و چه‌نده‌های تر.\nهه‌رکه‌ناڵێک به پێی ساڵی تــــــه‌مه‌نی دامه‌زراندنیان و بونی ئامێری سه‌رده‌م و پێشکه‌وتو و کادێر و کارمه‌ندی به‌توانا له‌ده‌رهێنه‌رو مۆنتیرو کامیرامان و پێشکه‌کار و به‌رنامه‌ی به پێزو سه‌رکه‌وتوو خۆیان سه‌لماندوه که‌وا ده‌کات هــــــــــــــه‌موویان پۆڵین نه‌کرین له‌یه‌ک ئاستداو پله‌ی شێاوی خۆیان بدرێتی ، ڕاستی ئه‌م بۆچونه‌شم پێشکه‌وتویی هـــــــه‌ردوو که‌ناڵی ( کوردسات و کوردوستان تیڤی ) ده‌یسه‌لمێنی له هه‌موو ڕویه‌که‌وه ، بێگومان ئه‌مه ڕاستیه‌که کـــــــــــــــــــه مه‌نتیق پێوانه‌ی بۆ کردوه و هه‌ڵیسه‌نگاندوه لێره‌دا مه‌به‌ستم لـه که‌م توانایی که‌ناڵه‌کانی ترنیه چونکه ئه‌وانیش توانیویانه به ئه‌زمونانه کار بکه‌ن و جێگای خۆیان بکه‌نه‌وه له پانتایی دنیای میدیـای کوردی دا به‌هه‌ر حاڵ من له‌م باسه‌دا نامه‌وێ ئــــــــــه‌وه بوروژێنم که ئاستی پێشکه‌وتن و به‌کارهێنانی تازه‌ترین شێوازی ته‌کنیک و ته‌کنه‌لۆژیای مودیرنی که‌ناڵه‌کان بخه‌مه یه‌ک ئاسته‌وه ، چونکه گـــه‌ر بێتوو به‌راوردی هه‌ندێ که‌ناڵی ئاسمانی خۆمان بکه‌ین لــه‌سه‌ر ئاستی جیهانی گه‌ر پێشکه‌وتو تر نه‌بن هیچیان له که‌ناڵه ئاسمانیه جیهانیه‌کــــــان که‌متر نیه ، ئه‌مه‌ی تا ئێره باسم کـــرد ڕاستیه‌که که به به‌ڵگه‌وه سه‌لمێندراوه و به هیچ شێوه‌یه‌ک پیاهه‌ڵدان و گه‌وره کردنی ئاست و توانای ئه‌م که‌ناڵه ئاسمانیه کوردیانه نیه گرنگ ئه‌وه‌یه بزانین ئه‌م که‌ناڵه کوردیـانه تا ئێستا چیانکردوه و چۆن تــوانیویانه خزمه‌تی بواری میدیا و بینه‌ران و جــــه‌ماوه‌ر بکه‌ن تا چه‌ند کـاریگه‌ریان هه‌بوه و به‌رنامه رێژیان کردوه و له‌بواری هونه‌ری و کلتوری و زانستی بـواره‌کانی تری ژیان و میدیاگه‌ری کوردیدا ، ئـه‌وه‌ی به‌لای منه‌وه گــــــرنگه و لێره‌دا ده‌مه‌وێ باسی لێــــوه بکه‌م لایه‌نێکی مه‌زن و هه‌ســـــتیاری هونه‌ری کوردیه کـه ده‌بێ و پێویسته هه‌ڵوێسته‌ی قوڵی له‌سه‌ر بکرێت و به وشیاری و ئه‌زمونی بـــه تواناوه به‌رنامه ڕێژی بۆ بکریت و مامه‌ڵه‌ی له گه‌ڵدا بکرێت ، ئـه‌ویش بڕه‌و دانه بـه هونه‌ری دراما و شانۆ و فیلمسازی کوردی و په‌خشکردنی به به‌رده‌وامی چونکه گه‌ربێتو ڕاپرسی بۆبکرێ له ناو بینه‌راندا ده‌بینین ئـه‌نجامــــــه‌که‌ی زوورترین ده‌نگ به ده‌ست ده‌هێنی لـه بواری ته‌ماشاکردن و به دواچوندا به به‌راورد له گه‌ل هه‌موو به‌رنامه‌کانی تری ته‌لـــــه‌فیزێون دا ، ئــه‌م شێوازه وه نه‌بێت به‌س لای کورد به‌و گه‌وره‌ی و گرنـــــگیه بێت به‌ڵکو لای هه‌موو گه‌لانی جیهان وایه ، ئـــــه‌م بوارانه مه‌به‌ستم دراماو فیلم و شانۆیه ، بینه‌ر گــــــرنگیه‌کی زۆری پێده‌دا و به‌رنامه ڕێژی زۆر توکمه‌ی لــــــــه لایه‌ن به‌رێوه‌به‌رانی که‌ناڵه ئاسمانیــــــــــــــــه‌کانـــــــه‌وه بۆ ده‌کرێ و به‌شێکی زۆر له پـــــــانتایی پــه‌خشی ته‌له‌فیزێۆنه‌کان داگیر ده‌کات ، واته ڕه‌واجی زیاتره به تایبه‌تیش لــــــه وڵاتـــــانی عه‌ره‌ب و وڵاته دراوسیکان به تایبه‌تی و جیهانیه‌کان به گشتی!!؟\nله گه‌ڵ بوونی هه‌موو ئه‌م که‌ناڵه ئاسمانیانه لـــــه وڵاتی ئێمه و تامه‌زرۆیی بینه‌ر و ته‌ماشاکـه‌ری کورد بۆ بینینی درامــــــاو فیلم و شانۆ ، که‌چی په‌خشی ئـــــه‌م بوارانه ناگاته لـــــه 20% ی ئاستی داواکاری و داخۆزیه‌کانی بینه‌ری کورد چونکه بنه‌مایه‌کی پته‌و و بـه‌رنامه‌ی تۆکمه‌ی بۆ داناڕێژ‌ڕ‌ێ ده‌بێ ئه‌وه‌ش بزانین که به‌رنامه‌کانی ئه‌م که‌ناڵه ئــــاسمانیانه جگه له ناوه‌وه‌ی کــــوردوستان لـه ئه‌ورپا و هه‌موو جیهانیشدا ده‌بینریت و په‌خشی ده‌گـاته هه‌موو ماڵێکی کورد و بینه‌ر زۆر په‌رۆشی ته‌ماشاکردنین به تایبه‌تی گه‌نجانی کورد ، په‌خش کـردنی دراما و فیلم و شانۆی کوردی چـــــــه‌ند مرۆڤ و که‌سی گــه‌وره تـامه‌زرۆ وئاواتی بینینی ده‌کـات منداڵ و گه‌نج 10 قات زیاتر ، بـه‌تایبه‌تی خێزانی ڕه‌وه‌ندی کورد له‌تاراوگه ، ده‌توانین ڕاستی ئه‌م بۆ چونه‌شمان به به‌ڵـــــــــگه‌وه بسه‌لمێنین چونکه خــودی خێزانی خۆم یه‌کێکین لـه‌و بینه‌رانه و کاتێک درامایه‌ک یا فیلمێکی کـــوردی په‌خش ده‌کرێت به ئـاسانی ئه‌م ڕاستیه ده‌بینم له هه‌ست و مێشک و لێکدانه‌وه‌ی منداڵـــه‌کانمدا و ڕه‌نگی دا‌وه‌ته‌وه ، کاتێکش درامایـه‌ک یا فیلــــــــــمێکی کوردی یاشانۆییه‌ک یا بابـــــه‌تێکی هونه‌ری په‌خش ده‌کرێت له ئێمه باشتر کاته‌کانی په‌خشیان زانیوه و به دواداچــــونیان بۆ کردوه و بـه په‌رۆش ترن بۆ بینینیان ده‌توانم بڵێم وه‌ک پێداویستیه‌کی زۆر گرنگ وایه بۆ ئــــــــــه‌م منداڵ و گه‌نجانه چونکه خۆشه‌ویستی وڵاتیان لا زیاتر ده‌کات و گه‌وره‌یی به‌رهه‌می دراما و فیلم و شانۆی کوردی لـــــه دڵ و ده‌رونیاندا ده‌چــه‌سپی و ئــه‌نجام وا ده‌کات یارمه‌تی زۆریان بدات له فیربوونی زمانی دایکه‌وه تـا ده‌گاته زۆر لایه‌نی گرنگی تر له ژیانیاندا، ده‌رئــــه‌نجام وای لێ دێت کلتوری نـه‌ته‌وه‌که‌یـان خۆش بۆێت و لێ نزیک ببنه‌وه و شاره‌زای ببن و ئاگاداری هه‌موو گۆڕانکاریـــــــــــه‌کانی ڕابردو و داهاتوی نه‌ته‌وه‌که‌یان بن به‌تایبه‌تی کاتێک ئه‌م به‌رهه‌مانه ده‌ق و سینارێو مۆنتــــــــــــــاژ و ده‌رهێنانی زۆر پرۆڤیشناڵانه‌یه و باس لـه به‌سه‌رهاتی ڕابردو ده‌کات چونکه زۆربــه‌ی ئه‌م منداڵ و گه‌نجانه یا له تاراوگه له دایک بــوون یا له تـه‌مه‌نێکی زۆر بچووک دابوون کاتێک کــه هاتونه‌ته ده‌ره‌وه‌ی وڵات و ئـاگاداری ڕوداوه‌کـانی کوردوستان نه‌بون له ڕابردودا بۆیه پێویسته ئه‌م کـــه‌نـاڵانه گرنگیه‌کی زۆر به بواری به‌رهه‌م هێنانی دراماو فیلم بده‌ن لـه هه‌موو ڕویه‌که‌وه.!؟\nلێره‌دا وه‌ک شانۆکارێک که له‌ساڵه‌کانی حه‌فتاوه خزمه‌تی بواری شانۆ و درامام کردوه که‌م یا زۆر باری سه‌رنج وداواکاری و تیبینیه‌کانی خۆم له‌سه‌رداهـاتووی دراماوفیلم ده‌خه‌مه به‌رچاوی هـه‌موو به‌رپرس وکارمه‌نده ئازیزه‌کانی که‌ناڵه ئاسمانیه کوردیه‌کان هیواخۆازم ئه‌م سه‌رنج و داواکـــــاری و پێشنیاریانه‌ی که دروستن و سودیان هه‌یه بــــه هــه‌ندی وه‌ربگرن و کاری له‌سه‌ربکه‌ن لـه پێناوی به‌دیهێنــــــــــــــانی ئامانجێــــــــــکی باش و پرشنگدار بۆ بواری دراما و شانۆ و فیلمی کوردی که کۆی ده‌که‌مه‌وه له‌م چه‌ند خاڵه‌ی له خواره‌وه تۆماری ده‌که‌م:\nیه‌که‌م: پێویسته له ناو ده‌زگای به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌موو که‌ناڵێکدا لێژنه‌یه‌ک هه‌بێت پێک هـــــــــــاتبێت له که‌سانی پسپۆڕ و ئه‌کادیمی بواری ده‌رهێنان و سێنارێۆ و هونه‌ری وێنه‌گرتن ومۆنتاژ و مــــــــــۆزیک و که‌سایه‌تی ڕۆشنبیرو ئــــــــــــــه‌دیب له نوسه‌رو و شاره‌زا له بواری هه‌ڵــبژاردنی ده‌ق و سینارێۆی سه‌رکه‌وتووی درامی و فیلمسازی و بابه‌تی هونه‌ری کاریان تایبه‌ت بێت به هه‌ڵبژاردنی به‌رهه‌می پرۆڤیشناڵ له هه‌مـــــــــــــــــــوو ڕویه‌که‌وه وه‌ڕێ نه‌ده‌ن به‌رهه‌می لاواز و کرچ و کاڵ مۆڵه‌تی پێبدرێ بۆپه‌خش کردن و بڵاوکردنــــــــــــــــــــه‌وه وه شێوازی سانسۆڕ پێاده بکه‌ن له‌سه‌ربه‌رهه‌مه درامیه‌کان، له هه‌مان کاتدا پۆڵینی به‌رهه‌مه‌کان بکه‌ن بۆ دانان و پێدانی بودجه‌یه‌کی شیاو پێان بــــــۆ ده‌ست به‌کاربوونیان به‌مه‌رجێک به‌هیچ جۆرێک جیاوازی نه‌کرێت له نیوان هیج ده‌ر‌هێنه‌ریک یا گروپێک یا لایه‌ن و تیپێکی هونه‌ری ته‌نها له سه‌ر بنه‌مای چاکی و لێهــــــــــــاتویی و ئاست به‌رزی و توانای به‌رهه‌مه‌کان بێت .؟\nدووه‌م: نه‌بوونی جیاوازی له نێوان بــــه‌رهه‌می هیچ ده‌رهێنه‌رێکــــــــدا به هۆی په‌یوه‌ندی ( انتماء ) بونی به لایه‌نێکی سیاسیه‌وه یا دوستایه‌تی و خزمایه‌تی و خاترگرتن و بـــــه‌رژه‌وه‌ندی بکرێته پێوانه بۆ ڕێپیدانی پــه‌خشی درامـــــــایه‌ک و به‌رهه‌مه‌کانی تریش پشت گۆێ بخرێن ، چونکه به‌رهه‌مهێنانی هه‌موو دراما و فیلم و کــارێکی هــــــــونه‌ری ، توانا و ماندوبوون و شـــــــــه‌ونخونی ده‌وێت جا ئه‌رکی چه‌ندان ئه‌کته‌ر و کادری هونه‌ری و سه‌رف کــردنی بڕه پاره‌یه‌کی زۆر بۆ وه‌بـــــــــه‌رهێنانی کاره‌که بۆیه مۆله‌ت پێنه‌دان به بێانوی جۆراو جۆر دوای مۆنتاژ و ئاماده‌کردنی بۆ په‌خش کــارێکی سه‌خت و دژواره ، بۆ نمونه دراما هه‌یه ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر نه‌کراوه دوای مۆنتاژ و ئاماده‌کردنی بۆ په‌خش دراماکه‌ش گه‌ر ئاستی له‌وانی تر باشتر نه‌بێت له‌وان خراپتر نیه ، ئه‌م دیــــــارده‌ش زۆر به زه‌قی دیاره و ده‌بینرێت ، یا رێگا نــــــــــــه‌ده‌ن به هه‌موو به‌رهه‌مێکی درامی یا جیاوازی نه‌کرێت به هیچ بیانویه‌ک ، ئه‌وه به‌رهه‌می فلانه ده‌رهێنه‌ره با ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بکرێت کـــــه‌چی له‌گه‌ڵ درامای که‌سێکی تر پیواندنگه پێچه‌وانه ده‌بێته‌وه ، ئه‌مـــــــــــه کارێکی ته‌واو بێ بنه‌مایه و دوره له یاساو ڕیسای هونه‌ریه‌وه.!!؟ \nسیهه‌م: بودجه گرنگیه‌کی کاریگه‌ری هه‌یه بۆ وه‌به‌رهێنانی درامــــاو فیلم تا لـــــــــــه به‌رهه‌می شانۆیشدا به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه کـــــــــــام له‌م کـــــــه‌ناڵه ئاسمانیه‌کان بودجه‌یه‌کی دانراوی هه‌یه بۆ وه‌به‌رهێنانی دراماو وفیلم ، تا ئێستا چه‌ند زنجیره درامایه‌ک نه‌بێت کــه که‌ناڵه‌کان خۆیان کاری به‌رهه‌مهێنانی بۆ ده‌که‌ن و مه‌به‌ستیانه چ کارێکی درامی و فیلم بودجه و پاره‌ی بۆ دابین کـــــراوه چه‌نده‌ها کاری درامی و فیلم له لایه‌ن کۆمپانیه‌کــــــــان یا لایه‌نێکی هونه‌ری به‌رهه‌مهێنراوه به‌ڵام هیچ کامێــــــک له که‌ناڵه‌کان نه‌یـــــــــــانکڕیوه هه‌روا مـــــــــاوه‌ته‌وه بۆته مایــــــه‌ی گرفت و کێشه بۆ ده‌رهێنه‌ره‌که‌ی و ئه‌و شۆێنه‌ی به‌رهه‌میهێناوه ، زۆری ئه‌م کۆمپانیانه‌ش نـــه‌یان توانیوه به‌رده‌وام بن و درێژه به پیشه‌که‌یان بده‌ن ،، کـــــــــه‌واته کاری وه‌به‌رهێنان به‌س بۆ که‌ناڵه‌کانه له‌وان زیاتر ناگونجێت ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بکــــــرێت گه‌ر ئه‌م دیارده‌یه‌ش به به‌رده‌وامی بمێنێته‌وه دراما وفیلم ده‌گاته ئاستێکی زۆر لاواز و بێ هێز ، دوباره کردنه‌وه‌ی ئه‌م خاڵه که باسی دابین کردنی بـــودجه ده‌کات زۆر گرنگیه‌تی خۆی هه‌یه گه‌ر بێتو به‌راوردی که‌ناڵه کوردیه‌کان بکه‌ین به‌س به ته‌نها له گه‌ڵ که‌ناڵه ئاسمانیه ئێراقیه‌کان جیاوازیه‌کی یه‌کجار زۆر گه‌وره ده‌بینین ، بۆ نمونه له ریکلامی ڕۆژانه‌ی ئه‌م که‌ناڵانه به‌س بۆ مانگی ڕه‌مه‌زان له که‌ناڵی ( شرقیه و بغدادیه و ڕه‌شید و عراقیه‌و تا بگره که‌ناڵی فرات و سومریه) چه‌نده‌ها درامای به توانا ده‌بینین به‌رهه‌م هێنراوه زۆربه‌ی ئه‌م که‌ناڵانه‌ش له دوای پڕۆسه‌ی ڕزگاری ئێراقه‌وه له‌دوای ساڵی2003 وه دامه‌زراون که ته‌مه‌نیان بــه ده‌یـــــان ساڵ له تــه‌مه‌نی دامه‌زراندنی هــــــــه‌ردوو که‌ناڵی ( کوردسات و کوردستان تیڤی) که‌متره گه‌ربێتو بینه سه‌رباری ئه‌منی ناوچه‌کانی ناوه‌ڕاست و خواروی ئێراق هه‌ر به‌راورد ناکرێ له گه‌ڵ هه‌رێمی کوردوستان، واته ئـه‌و که‌ش و هه‌واو زه‌مینـه گونجاو و باره ئه‌منیه‌ی هه‌رێمی کوردوستان هیچ کــه‌ڵکی لێ وه‌رنه‌گیراوه بۆ به‌رهــه‌مهێنانی دراما و فیلم ، جادێنه‌وه سه‌ر بودجه که مـه‌حاڵه هیچ کارێکی درامی بــــــــــــه‌رهه‌م بهێنرێت بێ دابین کردنی بودجه‌یه‌کی توکمه ، له لایه‌کی تره‌وه\nبه‌رهه‌مهێنان واته ( انتاج ) ی درامای کوردی ته‌نها بۆ ئێداره‌ی که‌ناڵه‌کانه ، بۆ هــــه‌موو کارێکی درامی هه‌ر له نوسین و سینارێو وێنه‌گرتنه‌وه تاده‌گاته دوایی ڕه‌زامه‌ندی بۆ وه‌رنه‌گیری مه‌حــــاڵه ئه‌و کــاره بکری ، کــــاری کۆمپانیـــــــــای سه‌ربـه‌خۆ زۆر که‌مه گه‌ر هه‌بوایه بێگومان ده‌بوه خاڵیکی به‌هێز بۆپشکه‌وتنی ئاستی درامای کوردی ، بۆیه هونه‌رمه‌ند وای لێهاتهوه هاتــوه په‌نا بــــــه‌رێته به‌ر ئیداره‌ی ئه‌م که‌ناڵانه بۆ به‌رهه‌مهێنانی دراما یا هه‌ر کارێکی هونه‌ری بێت ، بۆیه بـــه بڕوای من درامای کوردی چه‌قی به‌ستوه و گه‌یشتوته ئه‌م ئاسته‌ی ئێستا که زۆر جێگای داخه.؟\nچواره‌م: ڕووبه‌ر‌ێکی زۆر له کـــاته‌کانی ڕۆژانه‌ی که‌ناڵه‌کان تـــه‌رخان کراوه بۆ پــــــه‌خشی به‌رنامه‌ی بیانی وتابگره عه‌ره‌بیش جا ئه‌م به‌رنامانه هه‌چ جـــــۆرێک بێت ( دۆبلاج ) کراوه یا وه‌ڕگێڕدراوه‌تـه سه‌ر زمانی کوردی ، به بڕوای من ئـــــــــه‌م به‌رنامانه زۆربه‌یان به هیچ شێوه‌یه‌ک سود نـــــاگه‌یه‌نین به بینه‌ری کورد چونکه کوالیتێتی( دۆبلاجه) که‌ی یا وه‌رگیڕانه‌که‌ی باش نیه یــا به‌رنــــامه‌که ئاستی نزمه بۆ نمونه چه‌نده‌ها دراما و فیلم یا به‌رنامه‌ی زانستی و ته‌ندروستی هه‌یه کــه ڕۆژانه په‌خش ده‌کرێت نه‌بێت باشتره ، مـه‌به‌ستیش لــــــه‌په‌خش کردنیان تـــــــه‌نها بۆ پڕکردنه‌وه‌ی کـاتی په‌خشی ڕۆژانه‌که‌یه ، چـــونکه ته‌لــــــــــــه‌فیزێۆنه‌کان گه‌ر بهاتایه و گرنــــــگی بده‌ن بــــــه داڕشتنی شێوازی کارکردنی ڕۆژانه یا خود مانگانه یا ( مه‌وسمی ) ته‌له‌فیزۆنه‌کانیان ئه‌نجامی بـاشتری ده‌بێت بۆ نمونه به‌رنامه هه‌یه چه‌ندساڵێکه به‌رده‌وامه‌و دوبـاره ده‌بێته‌وه بێ ئه‌وه‌ی گۆڕانکاری له شێواز و دیکۆر و پێشکه‌شکاریدا بکرێت.؟\nدواتر ده‌مه‌وێ ئه‌وه بڵێم که‌په‌یوه‌ندی نێوان هونه‌رمه‌ندان بـــــه تایبه‌تی ده‌رهێنه‌ره‌کان زۆر لاوازه هیچ کــــامێکیان حه‌ز بـــــه سه‌رکه‌وتنی ئه‌و تریان نــــــاکات لـــه ڕوانگه‌یــه‌کی تــه‌سکه‌وه ده‌ڕواننه گۆڕه‌پانه‌که ، حه‌ز به‌وه ناکات کــــــــاری درامی هه‌بێت له‌وه‌ی خۆی سه‌رکــــه‌وتو تربێت ، بۆ نمونه چه‌نده‌ها کاری درامی په‌خشه‌که‌ی ڕاگێراوه به هۆی ئه‌وه‌ی لای ئیداره‌ی که‌ناڵه‌کانه‌کان به خراپی قسه‌ی له باره‌وه کراوه و ئاستی هه‌ڵسه‌نگێدراوه ( ته‌قیم ) کراوه لــــــــه لایه‌ن ده‌رهێنه‌رێکی تره‌وه چونکه مه‌به‌ستێتی دراماکه نه‌بینرێ و په‌خش بکرێ ئه‌مه‌ش زه‌ره‌رێکی زۆر بـــــــــه داهاتوی دراما هونه‌ری کوردی ده‌گه‌ێنێت؟\n9\_8\_2010 - سوید / بۆرۆس\nماڵپه‌ڕی ئاسایش عوسمان دانش


له شیعری هه‌ردوو شاعیر (ڕه‌فیق سابیر و جه‌وهه‌ر جه‌لال)دا – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » له شیعری هه‌ردوو شاعیر (ڕه‌فیق سابیر و جه‌وهه‌ر جه‌لال)دا\nنامه‌ی دڵداری وه‌ك هه‌وێنی شیعر\nله شیعری هه‌ردوو شاعیر (ڕه‌فیق سابیر و جه‌وهه‌ر جه‌لال)دا\nنامه هه‌ر له سه‌رده‌می داهاتنی نووسینه‌وه، هۆكارێكی گرنگی په‌یوه‌ندییه‌كان، گۆڕینه‌وه‌ی بیروڕا، كاروباری سیاسی و ئابووری، هه‌روه‌ها ئامرازێكی تایبه‌تی په‌یوه‌ندیی خۆشه‌ویستیی دڵدارانیش بووه. به‌شێكی زۆری شاعیران، تێكسته‌كانیان نامه‌ی شیعری بوون و له‌به‌ر نه‌بوونی هۆكاری په‌یوه‌ندی و نه‌گه‌یشتنی نامه‌كان به مه‌عشووقه‌كانیان، ته‌نها وه‌ك تێكستێكی شیعری ماونه‌ته‌وه و زۆر به كه‌می وه‌ك نامه‌ش ئه‌ژماركراون، بێگومان زۆربه‌شیان به بێ ئاكامی ماونه‌ته‌وه و ته‌نها به‌گوێ و دیده‌ی مه‌به‌سته‌كانیان )مه‌عشووق (نه‌گه‌یشتوون، ئه‌وانه‌شی بۆ كه‌سانی ئاسایی، هاوڕێ و دۆست و هاوه‌ڵان نووسراون، زۆربه‌یان گه‌یشتوون . له ئه‌ده‌بی كلاسیكی كوردیدا، نامه‌كه‌ی نالیی مه‌زن و وه‌ڵامی سالمی جواننووس، كه به دوو نامه‌كه، یان دوو چامه‌كه‌ی نێوانیان ناودێركراون، دیارترین نامه‌ی شیعریی شیعر و ئه‌ده‌بی كوردین، زۆرترین لێكۆڵینه‌وه‌شیان له‌باره‌وه كراون، بێگومان ئه‌و دوو نامه‌یه‌ش، هه‌ست و سۆز، گله‌یی و گازنده‌ی نێوانی ئه‌و دوو شاعیره مه‌زنه‌ی كورد بوون . له ئێستای سه‌رده‌می ته‌كنه‌لۆژیا و فراوانی په‌یوه‌ندییه‌كاندا، ده‌توانین به چه‌ند جۆرێك نامه بنێرین، وه‌ك: ته‌له‌فوون، مێسنجه‌ر، ئینستاگرام، ڤایبه‌ر و ئه‌وانی دیكه‌ش، زۆریش به لامانه‌وه ئاسایین و هیچ هه‌ست به بایه‌خ و گرنگییه‌كانیشیان ناكه‌ین، كه پێش په‌یدابوونی ئه‌م ته‌كنه‌لۆژیایه، زۆر پێویست بوون و به زه‌حمه‌تی زۆریش ئه‌و ئه‌ركانه پڕ كراونه‌ته‌وه، بۆ نموونه له پێش ڕاپه‌ڕینی 1991 دا، هه‌زاران ڕه‌نج و تێكۆشان و قوربانی له پێناوی ناردن و گه‌یاندنی نامه‌كانی نێوان شار و شاخ، ڕێكخستن و حیزبه‌كاندا دراون، سه‌دان كه‌سیش به نامه‌وه ده‌ستگیركراون و زۆربه‌شیان له سێدراوه‌دراون.\nساڵی 2017 ، كه دیوانه شیعرێكی هاوڕێی ئازیزم جه‌وهه‌ر جه‌لال به ناونیشانی (وه‌رزی لێوه‌كانت) ده‌رچوو، له فه‌یسبووك له‌سه‌رم نووسی و سه‌رنجێكم وه‌ك خاڵێكی تایبه‌ت و دیاریكراو، به نموونه هێنایه‌وه و نووسیومه: جه‌وهه‌ر له چیرۆكی پێشه‌كییه‌كه‌ی لاپه‌ڕه 7 دا، به‌شێك له به‌سه‌رهاتی ژیانی خۆی ده‌گێڕێته‌وه، كه بیره‌وه‌ریی من و زۆری دیكه‌ش بوون، نووسیویه‌تی : «كه‌عه‌شق ڕژایه دڵی ئێمه‌ی تازه‌پێگه‌یشتوو، جگه له خه‌یاڵ و خه‌ون و گه‌ڕان به شوێن سه‌رابدا، چی تری لێ سه‌وز نه‌بوو، من و هاوڕێكه‌م، له خه‌یاڵی خۆماندا، هه‌ر یه‌كه‌مان، كچێكمان كردبووه دڵداری خۆمان، ئه‌و كچانه ئاگایان له هیچ نه‌بوو، نه‌ده‌شیانزانی ئێمه‌ین ناویان له‌سه‌ر قه‌دی دره‌خته‌كان هه‌ڵده‌كۆڵین! من نامه‌یه‌كم بۆ نووسیبوو، نه‌مده‌وێرا بیده‌مێ و نه دڵیشم ده‌هات یه‌كجاری بیدڕێنم و له كۆڵ خۆمی بكه‌مه‌وه، چه‌ندین جار، له‌سه‌ر كاغه‌زێكی نوێ ، ده‌منووسییه‌وه‌و ده‌مخسته‌وه گیرفانم، تاكه كه‌سیش، كه ئه‌م نامه‌یه‌م بۆ ده‌خوێنده‌وه، هه‌ر خۆم بووم . «\nله لایه‌كی دیكه‌وه، له كتێبی (ڕوانین له بوولێڵدا)ی ڕه‌قیق سابیردا، لاپه‌ڕه 287 دا نووسراوه: له‌قۆناغی خوێدنی ناوه‌ندیدا، ڕه‌فیق سابیر عه‌شقی كچێك ده‌بێت، به شیعر نامه‌یه‌كی له‌باره‌ی هه‌ستی خۆی و خۆشه‌ویستیی خۆیه‌وه بۆ ده‌نووسێت، به‌ڵام هه‌رگیز جورئه‌تی ئه‌وه‌ی نابێ نامه‌كه‌ی بداتێ، ڕه‌فیق سابیریش ده‌ڵێ : «ماوه‌یه‌كی زۆر نامه‌كه له گیرفانمدا مایه‌وه، نامه‌كه ده‌گه‌چڵاو كه‌مێك ده‌پووكا، زیاتر له شه‌ش جار نامه‌كه‌م نووسییه‌وه، هه‌ر جارێك كه ده‌مویست نامه‌كه بده‌م به كچه‌كه، ترسێكی ته‌واوم لێ ده‌نیشت و نه‌مده‌وێرا نامه‌كه ده‌ربێنم، بۆیه هه‌ر نه‌متوانی ئه‌و هه‌سته‌می پێ بڵێم «.\nبه‌ڵام سه‌باره‌ت به چاره‌نووسی ئه‌و نامه شیعرییه ده‌ڵێت: «دواتر براده‌رێكم كه ئه‌و كاته پێكه‌وه له پۆلی سێیه‌می ناوه‌ندی بووین، دڵی به كچێكدا چووبوو، داوای لێكردم، كه نامه‌یه‌كی دڵداری به شیعر بۆ بنووسم، منیش نامه‌كه‌م دا به ئه‌و، ئه‌و له من ئازاتر بوو، نامه‌كه‌ی دا به كچه‌كه و نامه‌كه وه‌ك نوشته و سیحر، كاری خۆی كرد. دیاره به شێوه‌یه‌كی گشتی عاشقبوون له‌و ته‌مه‌نه‌دا مه‌رج نییه زۆر سه‌قامگیر بێت، منیش له‌و كاتانه‌دا بۆ ماوه‌یه‌ك سه‌رسامیی ئه‌و كچه قه‌ڵادزێییه بووم، دوای ئه‌و، نامه‌ی شیعریم بۆ هیچ كچێكی دی نه‌نووسی، به‌ڵام جارجاره، كه هه‌ندێك هاوڕێ داوایان لێ ده‌كردم، له جیاتیی ئه‌وان، به شیعر نامه‌ی دڵداریم بۆ ده‌هۆنینه‌وه، خۆم كه‌سم نه‌بوو نامه‌ی بۆ بنووسم، به‌ڵام هه‌ندێك جار وه‌ك ئه‌رزوحاڵنووسی عاشقانم لێ هاتبوو، هه‌ندێكیان له من ئازاتربوون و نامه‌كه‌یان ده‌دا به دڵداره‌كانیان «.\nله كۆتاییدا ده‌نووسین:\nیه‌كه‌م: ڕه‌فیق سابیر و جه‌وهه‌ر جه‌لال، ئه‌و دوو شاعیره‌ن، كه له شارۆچكه‌ی قه‌ڵادزێوه ده‌ستیان به شیعر نووسین كردووه و هه‌ردووكیشیان، له‌سه‌ر یه‌ك سكه‌ی عه‌شقه‌وه، به‌ره‌و شیعر نووسین هه‌نگاویان ناوه .\nدووه‌م: ده‌بێ چه‌ندین شاعیری دیكه‌ی كورد، نامه‌ی شیعرییان بۆ مه‌عشووقه‌كانیان نووسیبێت و توانای گه‌یاندنیان نه‌بووبێت؟\nسێیه‌م: هه‌ر له دێر زه‌مانه‌وه، زۆربه‌ی نامه‌كانی دڵداری، به مه‌عشووقه‌كانیان نه‌گه‌یشتوون و به ناكامی سه‌ریان ناوه‌ته‌وه، بێگومان وه‌ك داخ و كه‌سه‌رێكی گرانیش، له دڵ و ده‌روونی شاعیرانی بنووسدا، نووستوون و ڕه‌نگه له گۆڕیشدا خه‌به‌ریان نه‌بووبێته‌وه .\nچواره‌م: نه‌گه‌یشتنی نامه‌كانی شیعری، هۆكارێكی به‌هێز و دیاری شاعیربوون بووه، كه له ئێستادا، به ئاستێكی زۆر ئه‌و ئه‌ركه‌ی نه‌ماوه و مه‌عشووقه‌كان، كه‌ڵك له هۆكاره‌كانی په‌یوه‌ندیی ته‌كنه‌لۆژیایی وه‌رده‌گرن و ڕه‌نگه، هه‌وڵی شاعیربوونیش نه‌ده‌ن .\nبۆ زانیاریی زۆرتر بڕوانه:\n-جه‌وهه‌ر جه‌لال، وه‌رزی لێوه‌كانت شیعر، چاپی یه‌كه‌م، چ (كارۆ)، سلێمانی، – 2017.\n-ڕه‌قیق سابیر، ڕوانین له بوولێڵدا، چاپی یه‌كه‌م، چاپه‌مه‌نی مانگ ئێران، – 2015.\n-عه‌لادین سه‌جادی، دوو چامه‌كه‌ی ناڵی و سالم، چاپی یه‌كه‌م، چ(مه‌عاریف)، به‌غدا، 1973.\n-ساجید ئاواره، نامه‌ی ژیان دوو چامه‌كه‌ی كه‌مالی و ناتیق له ژێر تیشكی دوو چامه‌كه‌ی نالی و سالمدا، بڵاوكراوه‌ی ده‌زگای ڕۆشنبیری -و بڵاوكردنه‌وه‌ی كوردی، چاپی یه‌كه‌م، چ (ئیرشاد)، به‌غدا، 1985.\n-كه‌مال ڕه‌ئووف محه‌ممه‌د (بابی لالۆ)، ئه‌ده‌بی نامه نووسینی كوردی جزمی – 1 و 2 ، بڵاوكراوه‌ی ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس، چاپی یه‌كه‌م، چ(و په‌روه‌رده)، هه‌ولێر، – 2004.\nفیلمی بۆر شەڕ لەگەڵ گورگەل


ئاگاداری، ئاگاداری. خۆێندکارانی ناسیونالیستی کورد دامه‌زرا.\nبه‌یاننامه‌ی پاڕتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان له‌مه‌ڕ ڕۆژی جیهانی کرێکار\nبانگه‌وازێکی به‌په‌له له چاودیڕی کوردۆسایده‌وه بؤ كوردستانيانى ئه‌وڕپا ، بوار مه‌ده‌ن هادی شاوه يس له ده‌ست دادگاکانی ئه‌ورپا ڕزگاری بێت .\nرووداونێت .عارف باوه‌جانی سکرتێری گشتی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان: پێوسته گه‌لی كورد به‌شداری شانۆگه‌ری هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئێران نه‌كه‌ن، ,هه‌ڤپه‌یڤین : شۆخان ره‌سو\nسوسیال‌دێموکراته‌کانی ئوروپایی به ناو دۆستی کورد، ڕێگایان نه‌دا هیندیک دروشمی کوردی بێته ناو ڕێپێوانی یه‌کی مای له سوید.\nئێران به فڕۆكه و توركیاش به تۆپباران هێرشده‌كه‌نه سه‌ر هه‌رێمی كوردستان\nچه‌ند هه‌واڵێکی گرنگ له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان. له ئاماده کردنی شاهۆ سنه‌یی. ١١ ی گوڵانی ٢٧٠٩ ی کوردی.\nعارف باوه‌جانى: بۆ گۆڤاری شه‌قام ده‌دوێت. نابێت له‌وه زياتر چيتر كورد به به‌ڵێنه نارِاسته‌كانى به‌غدا برِوا بكات\nڕۆبۆته‌کان ئینقیلاب له شه‌ڕه‌کانی داهاتودا پێک دێنن، ئه‌یوب ڕه‌حمانی\nبە هۆی کارەساتی هاتووچۆ، لە ناوچەی چەوارەی 15 کیلۆمیتری ناوەندی شاری ئیلامی ڕۆژهەڵاتی کوردستان 40 کەس کوژران و 5 کەس برینداربوون.\nکاک هاشم موحەممه‌دی سه‌رۆکی ڕێکخراوی لاوانی سه‌ربه‌ستیی کوردستان، ده‌بێته میوانی ئه‌م جاره‌ی سه‌کۆی سه‌ربه‌خۆخوازان.\nوته‌بێژێك به‌ناوی دیوانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم:لیستی ئه‌لحه‌دباْ هه‌وڵی تێكدانی سه‌قامگیریی ناوچه كێشه‌له‌سه‌ره‌كان ده‌دات\nمه‌گه‌ر نه‌ته‌وه‌ی کورد چه‌ند گه‌له؟ ح. س. سۆران\nنیزامی ئیسلامی له ئێران و دژایه‌تیی ڕه‌گه‌زپه‌ره‌ستیی!! ئه‌یوب ڕه‌حمانى\nسه‌رۆكی هه‌رێم رۆژی 25ی ته‌مموزی بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان ديارى كردو به‌شێك له كار و پڕۆژه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی خسته‌ڕوو\nهه‌له‌بجه‌و كه‌ناڵی العراقیه ...! کانی هه‌ڵه‌بجه‌یی\nوه‌ڵامێك بۆ كاك كامیار سابیر\nشه‌ڕه‌کانی نێوخۆی کورد و ڕێکخراوه‌کانی سیاسی له پانتاییه‌کی به‌رینتر و مێژووییه‌وه!


ڤکتۆر ماری هۆگۆ، یەکێکە لە گەورە ڕۆماننووس ، ئەدیب و شاعیری ئەدەبی فەڕەنسی کە بەرهەمەکانی خۆی لە خانەی ڕۆمانسی فەڕەنسیدا دەبینێتەوە. نوسەر چەندین بەرهەمی ناوازەی پێشکەشی ئەدەبی فەڕەنسی و جیهان کردوە لەوانە دیوانە بەناوبانگەکانی بەناوی (هیواکان وئەفسانەی سەدەکان).\nناو ناوبانگی هۆگۆ تەنها لە فەڕەنسادا نەماوەتەوە بەڵکو پەلی بۆ تەواوی جیهان کێشاوەو ئەوەش پاش نوسینی ڕۆمانە بەناوبانگەکەی دێت بەناوی ( خەمباران)،ئەم ڕۆمانە یەکێکە لە ڕۆمانە گەورەکانی نوسەر کە باسکردنە لە ساڵانی نێوان ١٨١٥ بۆ ١٨٣٢ ئەو زۆرداریە کۆمەڵایەتیەی فەڕەنسای تێدا ژیاوە پاش شکستی ناپلیۆن بۆناپارت و سەرهەڵدانی شۆڕشی شکستخواردوی پاشا فلیپ..\nجگە لە نوسین ڤکتۆر هۆگۆ، چالاکەوانێکی مەدەنی و لە کەسە یەکەمینەکان بووە کە سزای لە سێدارەدانی لەوڵاتەکەیدا ڕەتکردۆتەوە، لە بەرهەمەکانیدا بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ باسی لە کێشە کۆمەڵایەتیەکان کردووە.\nنوسەر لە ٢٦ی شوباتی ساڵی ١٨٠٢ لە شاری بیزنسونی وڵاتی فەڕەنسا لەدایک بووە ، لە ئەکادیمیایی زمانی فەڕەنسی لە زانکۆی فەڕەنسا خوێندنی تەواو کردووە.\nلە ساڵی ١٨٢٧دا یەکەمین شانۆی مێژوویی بە ناوی (کرومویل)پێشکەش کردووە کە سەرکەوتنێکی بەرچاوی لەو شانۆییەدا بەدەست هێناوە تا ساڵی ١٨٦٢ ڕۆمانە بەناوبانگەکەی بە ناوی (خەمباران) بڵاوکردۆتەوە، لە ساڵی ١٨٣١ شانۆی هرنانی و،ڕۆمانی چەماوەی نوتردام ، لە ساڵی ١٨٤٩دا ڕۆمانی کۆتا ڕۆژی بەندکراوی بڵاوکردۆتەوە.\nلە ساڵی ١٨٧٦ وەك ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی فەڕەنسا دەستنیشانکراوە.\nنوسەر لە ٢٢ی ئازاری ساڵی ١٨٨٥ لە شاری پاریسی پایتەختی فەڕەنسا کۆچی دوای کردووە.


کۆتا پەلەقاژەی کۆماری ئیسلامی هەڵگیرساندنى شەڕە | AvaToday\nکەماڵوەندی: ۱۳۰ تەن ئاوی قورس و ۳۰۰ کیلۆ یۆرانیۆمی دەوڵەمەندکراوى تێپەڕاندووە\nوتەبێژی دامەزراوەی وزەی ئەتۆمی گوتوویەتی کە ئەگەر تا یەک مانگی دیکە ئەورووپا بەڵێنییەکانی خۆی لە ڕێککەوتنە ناوکییەکە جێبەجێ نەکا، ئێران هەنگاوی سێیەمی خۆی لە پێناو کەمکردنەوەی پابەندییەکانی بە ڕێککەوتنەکە هەڵدێنێتەوە.\nبێهروز کەماڵوەندی ڕۆژی سێشەمە بە هەواڵنێرانی گوت: هەروەها کە پێشتر ڕاگێندرابوو، هەنگاوە دواییەکانی ئێران سڕکردنەوەی بەڵێنییەکانە، کەوایە بەڵێنییەکان وەلا نانرێت بەڵکوو سڕدەکرێنەوە.\nوتەبێژی دامەزراوەی وزەی ئەتۆمی گوتیشی کە ئێران تا ئێستا سنووری دیاریکراوی ۱۳۰ تەن ئاوی قورس و پاشەکەوتی ۳۰۰ کیلۆ یۆرانیۆمی دەوڵەمەندکراوى تێپەڕاندووە و بەم شێوە پابەندی خۆی بە ڕێککەوتنەکەی کەم کردووەتەوە.\nکەماڵوەندی ئاماژە بە پیتاندنی ٥/٤٪ی گوتی: ئاستی پاشەکەوت خەریکە هەڵدەکشێ و لەمەڕ ئاوی قورسیش لە بەرزترین ئاستی توانایی خۆمان کاری لەسەر دەکەین و هەناردەی بچووکمان بۆ هەندێ لە بازاڕەکان هەیە کە بۆ پاراستنی ئەوان ئاوی قورس هەناردەی ئەو وڵاتانە دەکەین.


هێزە سەربازییەکانی ئێران بوونەهۆی گیان لەدەستدا کاسبارێکی کورد – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 6:14:16 pm\nدووشەممە, 18 سبت 2017 – 08:54\nهێزە سەربازییەکانی ئێڕان شوێن ژمارەیەک کاسبکاری مەهابادی کەوتن لە ڕێگای نێوان شاری مەهاباد بۆ نەغەدەی سەربە پارێزگای ورمێ-ی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، یەکێک لە ئۆتۆمبێلەکانی ئەو کاسبکارانە وەرگەڕاوەو لە ئەنجامدا شۆفیرەکە گیانی لە دەستداوە.\nڕۆژی هەینی لە سەر ڕێگای مەهاباد بۆ نەغەدەدا، هێزە سەربازییەکانی ئێران بە شوێن ئۆتۆمبێلی چەند کاسبکارێکی کورد کەوتن و لە ئەنجامدا بەهۆی هەڕەشە بە تەقەکردنی ئەو هێزانە لە کاسبکارەکان، ئۆتۆمبێلی حوسێن مەهدی زادە وەرگەڕاوە و لە ئەنجامدا ناوبراو گیانی لە دەستداوە.\nهێزەکانی پۆلیس پاش ئەوەی بوونە هۆی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلکە، بە سەر ئۆتۆمبێلەکەدا چوون و کەلوپەل و بارەکانی حسێن مەهدی زادەیان تاڵان کردووەو دەستیان بە سەردا گرتووە.\nجێگای ئاماژەیە، کە کوشتن و هێرش بۆ سەر کۆڵبەران و کاسباکارانی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەلایەن هێزە سەربازییەکانی ئێڕانەوە یەکەم جار نییە کە ڕوودەدا، لە مانگی ٤ی ٢٠١٦ەوە بۆ مانگی ٤ی ٢٠١٧، ١٠٧ کۆڵبەر و کاسبکاری کورد لەلایەن هێزە سەربازییەکانی ئێرانەوە کوژران و برینداربوون و ١٠ کۆڵبەری دیکەش بەهۆی ڕووداوی سروشتییەوە گیانیان لە دەستداوە، لە مانگی ٤ی ٢٠١٧شەوە بۆ ئێستا ٦٢ کۆڵبەری کورد کوژراون و برینداربوون.\nچەتەکانی سەربە تورکیا تا بەرەبەیان هەرێمی عەفرینیان تۆپباران کرد\n"تەنها هاوڵاتیان باجی قسەكانی سەرۆكی پارتی دەدەن"


16:18 - 30 رێبەندان 2714\nبەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ئەمجەد حسێن پەناهی، چالاکی مافی مرۆڤی کورد لە توڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک لە زاری یەکێک لە براکانی سامان نەسیم، زیندانی سیاسی کوردی مەحکووم بە ئێعدام، رایگەیاندووە کە هەتا ئێستا حوکمی ئێعدامی سامان جێبەجێ نەکراوە، بەڵام جێبەجێ کردنی حوکمی ئەو لە ماوەی چەند کاتژمێری داهاتوودا بە دوور نییە.\nبەپێی ئەم راپۆرتە، موختار نەسیم، برای سامان لە وتووێژێک لەگەل کەماڵ حسێنی، رۆژنامەوان و چالاکی مافی مرۆڤی کورد رایگەیاندووە کە لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا لەگەڵ پارێزەرێکی یاسایی خەڵکی شاری شنۆ پەیوەندییم گرتووە و ئەویش وئەرکی پارێزەریی سامانی قەبووڵ کردووە و بەڵێنی هەڵوەشانەوەی حوکمی ئێعدامی سامان داوە.\nموختار نەسیم هەروەها رایگەیاند جگە لە چاوپێکەوتنی پارێزەری سامان لەگەڵ دادوەری گشتیی ئورمیە، رایگەیاندووە کە دادوەری گشتی ئورمیە وتوویەتی کە هەتا گەیشتن بە بڕیاری یەکلایی کەرەوە لە تاران، حوکمی ئێعدامی سامان رادەگرم.


20:45 - 28 رەزبەر 2715\nکوردستان میدیا: سێ زۆرانبازی کورد لە کێبڕکێیەکانی زۆرانبازیی دێرینەکانی قارەمانیەتی جیهان کە لە ئاتێن بەڕێوەچوو، پلەی قارەمانەیەتیان بەدەست هێنا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژانی ٢١ هەتا ٢٨ی ڕەزبەری ١٣٩٤ی هەتاوی، كێبڕكێی زۆرانبازیی دێرینەکانی قاره‌مانیەتی جیهان له ئاتێنی پێته‌ختی وڵاتی یونان به‌ڕێوه چوو. لەو كێبڕكێیەدا، سێ وەرزشوانی کورد پلەی قاره‌مانه‌تیان بەدەست هێنا.\nلەو کێبڕکێیانەدا، كورش (به‌ها) كه‌ریمزاده له كێشی ١٣٠ کیلۆگرەم و ئازاد عه‌لیمحه‌ممه‌دپوور له كێشی ٦٩كیلۆگرام، خه‌ڵكی شاری سه‌قز له کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات كه بۆ تیمی ئێران له به‌شی فه‌ره‌نگی زۆرانیان گرت، توانییان سه‌ركه‌وتنی باش بە‌ده‌ست بێنن و له كۆی ٧ مێداڵی زێڕ، ٢ میداڵی زێڕیی ئه‌م كێبڕكێیانه‌یان له مل كرد.\nهه‌روه‌ها سه‌عید گوڵباخی (گوڵشه‌ن)، ئه‌ندامی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران و دانیشتوی وڵاتی كانادا، خه‌ڵكی شاری سه‌قز، له‌م كێبڕكێیانه‌دا وەکوو ئه‌ندامی تیمی زۆرانبازیی كانادا بەشداریی کردبوو، توانی سه‌ركه‌وتوانه پله‌ی دووهه‌م بۆ خۆی مسۆگه‌ر بكات و مێداڵی زیوی له مل كرد.\nسه‌عید گوڵشه‌ن، كوڕی شه‌هید عوسمان گوڵشه‌ن، هه‌ر له ته‌مه‌نی مێرمنداڵییه‌وه سه‌رقاڵی وه‌رزشی زۆرانبازی بووه و ئێستاش وه‌ك كه‌سێكی خاوه‌ن ئه‌زمون له وڵاتی كانادا درێژه به‌م وه‌رزشه ده‌دات.\nناوبراو تا ئێستا له چه‌ندین كێبڕكێی جیهانیی و قاڕه‌ییدا به‌شداریی چالاكانه‌ی كردووه و چه‌ندین میداڵی جۆراو‌جۆری بۆخۆی مسۆگەر کردووە.


یادی گیانبەختکردووانی ٢ی پووشپەڕ لە وڵاتی یۆنان بەرز راگیرا\nئاسۆی رۆژهەڵات: دوانیوەڕۆی رۆژی یەكشەممە، ١٦ی جولای، لە ڕێوڕەسمێكی تایبەت لە شاری ئاتێنی وڵاتی یۆنان، بە ئامادەبوونی نوێنەرانی حیزب و لایەنە سیاسییەکان، ڕێز لە گیانبەختكردووانی ٢ی پووشپەڕی ئەمساڵی کۆمەڵە لە شاری سنە گیرا.\nپێشكەشكاری ڕێوڕەسمەكە، هاوڕێ شەیدا مستەفا، ڕێوڕەسمەكەی بە سروودی "بانگەواز"، سروودی ڕەسمی كۆمەڵە و چەند ساتێك بێ دەنگی بۆ یادی گیانبەختكردووانی ٢ی پووشپەڕ و سەرجەم شەهیدانی ڕێگای ئازادی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی گەلی كورد دەست پێكرد.\nلە درێژەی ڕێوڕەسمەكەدا هاوڕێ "سیروان مەجیدی" ، ڕاگەیاندنی كۆمەڵەی بە بۆنەی گیانبەختکردووانی دووی پووشپەڕ خوێندەوە.\nدواجار، هاوڕێ "شاهۆ مەحموودی" وتەیەكی سەبارەت بە بەرز راگرتنی یادی هاوڕێیانی سێڕیانی شاڵمان پێشکەش كرد، كورتەیەک لە ژیاننامەكانیان و هەروەها ئاماژەی بە دۆخی جەستەیی نالەباری كاك ڕامین حسێن پەناهی كرد.\nلەو ڕێوڕەسمەدا كۆمەڵێک پەیام و پەیامی هاوسۆزی و هاوخەمی و هاوخەباتی لە لایەن حیزب و ڕێكخراوە سیاسییە كوردستانیەکان بە دەستی بەڕێوەبەرانی ڕێوڕەسمە گەیشتن كە بریتی بوون لە:\nپارتی كرێكارانی كوردستان.\nلە بەشێکیتری رێوڕەسمەکەدا هاوڕێ "میدیا ئیزەدی(هەژیر)" بە ئیجرای سروودێك بە یادی ئەو هاوڕێیانە ڕێزی لە خۆنەویستی و گیانبازی ئەو تێكۆشەرانە گرت.\nلەكۆتاییدا كاتێك بۆ وێنەگرتنی میوانان و پەیوەست بوونیان بە كەمپەینی پشتگیری لە كاك ڕامین حوسێن پەناهی تەرخان كرا و بەم شێوەیە ڕێوڕەسمەكە كۆتایی پێهات.\nكۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران_\nسێنا، مایكڵ پمپئۆی وەك وەزیری دەرەوەی ئەمریكا دیاری كرد\nبەهۆی هێرش بۆ سەر خەڵك لە تۆرێنتۆ ٢٥ كەس بوونە قوربانی\nپێنج بەندکراوی کورد لە زیندانی ورمێ ئیعدام کران\nبەرپرسێکی باڵای کۆماری ئیسلامی جارێکیتر دژی زمانی کوردی قسەی کردەوە\nمانگرتنی بازاڕیانی شاری مەریوان پێی نایە سێهەم ڕۆژی خۆیەوە


ھێزەکانی پاراستنی گەل و تورکیا.\nداگیرکردنی جەرابلوس لەلایەن سوپای تورکیاوەو رێگەدان بە تاقمەکەی ئەنجومەنی ئەستەنبوڵ بەناو "" سوپای ئازادی سوریا"" و ژمارەیەک چەکداری ھەمەجۆر کە لە لایەن ئەمریکاو تورکیاوە مەشقیان پێکرابوو بچنە ناو خاکی سوریا خۆشی و کامەرانی خستە دڵی کەسوکارو ھەوادارانیان چونکە ماوەیەکە چاوەروانی فریارەسێک بوون لە ترس و دڵەراوکێ رزگاریان بکات و ئەوەی زۆر سوودمەند بوو لەم ئۆپراسیۆنەی سوپای تورکیا ئەو چەکدارانە بوون کە لە تورکیا وەک گاگەل مۆڵیان خواردبوو ھیچیان پێنەئەکراو ترسیان لێنیشتبوو بە یارمەتیدانی خەرجی عەربەستانی سعودی و قەتەر ئەژیان و ئەو دوو وڵاتە بە ئاشکرا یارمەتی توندرەوو تیرۆریستان ئەدەن.\nتورکیا یەکێکە لە دروستکەرانی دەوڵەتی ئیسلامی ( داعش) و، بە ھەموو توانایەکی یارمەتیداوەو، سنورەکانی کراوەبوون بە جۆرێک ھەزاران توندرەو تیرۆرست لە ھەموو وڵاتانی دونیا ئاسانکارییان بۆ ئەکراو، رەوانەی سوریاو عێراق ئەکران و پەیوەندییان بە داعش و بەرەی ئەلنوسرەو گروپە تیرۆریستەکانی ترەوە ئەکردو، نیازی رەجەب تەیب ئەردۆگان ھەر لە دەستپێکی راپەرەرینی خەڵکی سوریا دژ بە رژێمەکەی دیکتاتۆر بەشار ئەلئەسەدو حزبی بەعسی عەرەبی ئەوە بوو ناوچەیەکی خاکی سوریا داببرێت و، ناوی ناوچە ئارامی لێبنێت.\nرەجەب تەیب ئەردۆگان رێوی ئاسا رەفتاری لە گەڵ وڵاتانی ھاوپەیمانەکەی ئەمریکاو داعش ئەکردو، زۆرجار وەک مناڵی ساوای شیرەخۆری گرینۆک و زۆر ورکگر خۆی پیشان ئەداو. نازی بە سەر ئەمریکاو وڵاتانی ئەوروپاوە ئەکردو، رۆژانە مەرجی دائەنا بۆ بەشداریکردن دژ بە داعش و، زۆر جار ئەیوت ھیچ جیاوازییەک لە نێوان داعش و پارتی کرێکارانی کوردستان نییە و، ھەردوولای بە تیرۆریست ناوزەد ئەکردو، داوای لە وڵاتان ئەوە بوو بچن بەگژ ھەردوولاو، ئێتستاش لە سەر ھەمان قەوان ئەروات و، دوێنی لە کۆبوونەوەی ٢٠ وڵاتە ئابورییەکە لە چین و، لە ناو بەشداربووان ئەردۆگان ئەو بیرۆکەیە زیندوکردووەو جەختی لەوە کرد کە داعش و پ. ک. ک جیاوازییان نییەو، ئەوەی سەیرەو جێی ریسواییە ھەندێ لە بەرپرسانی پارتە کوردستانییەکان و راگەیاندن و میدیاکانیان لە گەڵ بۆچوونەکانی ئەردۆگانن و، ھاوران لە گەڵ تورکیادا.\nشەرڤانانی ھێزەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە)ئازایانە لە گەڵ ھێزەکانی سوریای دیموکرات و بە پاڵپشتی بۆردومانی فڕۆکەکانی ھاوپەیمانان ناوچەکانیان ئازاد کردو داعشیان راوناوو، لە درێژەی تێکۆشانیان گەیشتنە شاری مەنبەج و، لە پاش شەرەێکی سەختی خوێناوی وبەرخودانی پر لە قارەمانێتی زیاتر لە دوو مانگ شاری ( مەنبەج) یان لە چەتەکانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) پاک کردەوەو، بە تەما بوون نێوانی کۆبانێ و عەفرین پاک بکەنەوەو، داعش قاو بدەن و، ئاواتی شەرڤانان و ھێزەکانی پاراستنی گەل ئەوە بوو کانتونەکان یەکبگرنەوە، بەڵام تورکیا کە زانی ھێڵەکانی بەرگری داعش لە رۆژئاوای رووباری فورات تێکشکێنراون، یەکسەر ئۆپراسیۆ‌نی داگیرکردنی جەرابلوسی دەستپێکرد.\nتورکیاو دەستوپەیوەندەکانی وعەرەبە شۆڤەنیستەکان کەو‌توونەتە بڵاوکردنەوەی پروپاگەندەی ھیچ و پوچ و، جارێک ئەڵێن ھێزە کوردییەکان سەدان کێلومەتریان داگیرکردووەو، عەرەبەکانیان لە ناوچەکانی خۆیان دەرکردووەو پرۆسەی رەگەزپەرستیان بەرامبەریان بەکارھێناوەو، جارێکی تر ئەڵێن ئەم کوردانە ناتوانن ئەوەی داگیریان کردووە بیپارێزن و، ئەمریکا پشتیتێکردوون و، لاوازبوون و، تورکیا تۆڵەیان ڵێ ئەکاتەوەو، بۆ وەڵامدانەوەی ئەو جۆرە پروپاکەندەیە ئەبێت تورکیاو عەرەبە شۆڤەنیستەکان و ھەموو دوژمنان بزانن ھێزەکانی پاراستنی گەل خاکی خۆیان لە رۆژئاوای کوردستان لە داعش و تیرۆریستان پاککردووەتەوەو، ئەتوانن بەشیپارێزن و، سەبارەت بەوەی ئەمریکا پشت لە کورد ئەکات درۆیەکی شاخداری تورکیاو ھەموو دوژمنانەو، ئەوەتە بەبەرچاویان نێردەی تایبەتی باراک ئۆباما لە ھاوپەیمانیەتی نێودەوڵەتی دژی داعش بریت مەکگۆرک ھەفتەی پێشوو سەردانی رۆژئاوای کوردستانی کردوەو لەگەڵ ھێزەکانی سوریای دیموکرات کە یەپەگە زۆرینەی پێکدێنێت کۆبوەتەوە.\nھێزە کوردییەکان ھاوپەیمانێکی کاریگەری ئەمەریکان و، ئاشکرایان کرد ھاتنی سوپای تورکیا بۆ شارۆچکەی جەرابلوس ئامانج لێی ئەوانە نەک چەکدارانی داعشو، بەرپرسانی تورکیا نەیانشاردووەتەوەو ئەویان پشتراسکردووەتەوەو،ئەمەریکاش ئاشکرایکرد، بریت مەکگۆرک بەڵێنی بەردەوامیی پشتیوانی ئەمەریکای داوە بەھێزەکانی سوریای دیموکرات لە شەڕی دژ بەداعش و، داوای لە ھێزەکانی سوریای دیموکراتکردووە بکشێنەوە بۆ رۆژھەڵاتی فورات و، بریت مەکگۆرک وتوویەتی ھەر ئوپراسیۆنێک لە ھەر ناوچەیەک دەوڵەتی ئیسلامی - داعشی لێی نەبێت جێی رەزامەندیمان نییەو، وەزارەتی بەرگریی ئەمەریکا (پنتاگۆن) داوای لەتورکیا و ھێزە کوردییەکان کرد خۆیان بە دوور بگرن لەشەڕکردنی یەکتری.\nتورکیا دەمێکە بە نیازی بەزاندنی سنوری سوریایەو، ھەموو کات ئامادەیی پیشانداوە بۆ لێدانی داعش ( ئەمە درۆیەو تورکیا ھەموو کات پشتگیری لە داعش کردووە) و، لێدانی ھێزەکانی پارتی یەکینەی دیموکراتی و، (ئەمەشیان زۆر راستە) و، تورکیا بە ھەموو شێوەو توانایەوە پشتگیری تاقمی بەناو "" سوپای ئازاد "" ی کردووەو، وایداناوە ئەو تاقمە ھێزێکی کاریگەر ئەبێت بۆ لێدانی داعش و بەشار ئەلئەسەد، بەڵام نەیزانی ئەم تاقمە ھیچیان پێناکرێت جگە لەوەی چوارمشقی لە ئەستەنبول دانێشن و لە سەر پارەی عەرەبستانی سعودی و قەتەر بلەوەرێن و، لە ساڵی رابردوودا تورکیا ھەوڵیداوە بچێتە ناو خاکی سوریاوە، بەڵام بە ھۆی نەبوونی پشتگیری لەلایەن وڵاتان و نەتەوە یەکگرتووکان وئەمریکاو ناتۆو، ساردی نواندنی ئەمریکاو ئامادە نەبوونی بۆ پشتگیریکردنی لە رووەی سیاسی و عەسکەری و، بەشدارینەکردنی فرۆکەکانی و، خستنە خوارەوەی فرۆکەیەکی جەنگی روسیاوە لە سیپتەمبەر ( تشرینی دووەم) ی ساڵی ٢٠١٥ و،ململانێی توندو تیژی نێوان تورکیاو روسیاوە بوونە ھۆکاری دوواخستنی پرۆسەی سەربازی بە نیازی بەزاندنی سنوری سوریا.\nلە رۆژی یەکشەممەی رابردوو لە کۆبوونەوە ٢٠ وڵاتە ئابوورییەکی جیھان کە لە شاری ھانگشۆی چین بەرێوە ئەچێت مشتومرێکی گەرم لە نێوان فلادیمیر پۆتینی سەرۆک کۆماری روسیاو باراک ئۆباما سەرۆکی ئەمریکا لە سەر پرسی سوریا روویداو، ھەردوولا نەگەیشتنە رێکەوتن ئەمە لە لایەک و، لەلایەکی ترەوە جۆن کێری وەزیری دەرەوەی ئەمریکاو سێرگێ لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی رۆسیا درێژەیان بە گفتوگۆکەیان کردو، گەیشتنە چارەسەری دوو خاڵی جیاوازو گرنک لە سەر ئاگربەست و راگرتنی شەر لە سوریاو، بە پێی ئاژانسی بلۆمبێرگ لە داھاتوودا ھەردو وەزیر کۆ ئەبنەوە..


به‌رنامه‌یه‌كه هه‌موو ڕۆژانی یه‌کشه‌ممه و سێشه‌ممه له لایه‌ن حه‌یده‌ر كه‌ریم له دووه‌م کاتژمێری په‌خشی به‌رنامه‌کاندا پێشكه‌ش ده‌كرێت. له‌م به‌رنامه‌یه‌دا، هه‌ر هه‌فته یه‌كێك له كورده‌كانی دوور وڵات ده‌بێته میوانی به‌رنامه‌که و باس له ژیانی خۆیان له تاراوگه ده‌كات .\nبه‌رنامه‌یه‌کی هه‌فتانه‌یه و هه‌موو ڕۆژانێـکی هه‌ینی له دووه‌م کاتژمێری په‌خشه‌که‌دا بڵاوده‌کرێته‌وه. به‌ڵێن سـاڵح به‌رنامه‌که ئاماده ده‌کات و تیایدا ڕاوبۆچوونی چه‌ندان که‌سـانی شـاره‌زا و په‌یوه‌ندیدار به بابه‌ته‌کان وه‌رده‌گرێت.\nبه‌رنامه‌یه‌کی کۆمه‌ڵاتی هه‌فتانه‌یه و تیایدا زیاتر لاوان و گه‌نجان به‌شـداری ده‌که‌ن. به‌رنامه‌که له لایه‌ن هێرۆ زه‌نگه ئاماده‌ده‌کرێت و ڕۆژانی چوارشه‌ممه له کاتژمێری دووه‌می په‌خشی به‌رنامه‌کاندا بڵاوده‌کرێته‌وه.\nله‌م به‌رنامه‌یه باس له که‌سه ناوداره‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌کرێت، ئه‌وانه‌ی ڕۆڵیان له پـێشـکه‌وتنی ئه‌م وڵاته‌دا بینیوه. شایان پاشا ئاماده‌ی ده‌کات و ڕۆژانی چوارشه‌ممه له سێـیه‌م کاتژمێری په‌خشی به‌رنامه‌کاندا بڵاوده‌کرێته‌وه.


بەرهەم ساڵح و ماکرۆن لەناو لیستی ئەو کەسانەدان کە هەوڵی سیخوڕیکردن بەسەریانەوە دراوە\nبەپێی ڕاپۆرتێکی واشنتۆن پۆستی ئەمریکی، 50 هەزار کەس بەهۆی بەرنامەیەکی ئیسرائیلیەوە بەناوی پیگاسۆس هەوڵی سیخوڕیکردن بەسەریانەوە دراوە و لەو لیستەدا موبایلی بەرهەم ساڵح، سەرۆک کۆماری عێراق و ئیمانیۆل ماکرۆنی سەرۆک کۆماری فەڕەنسای تێدایە.\nلەو 50 هەزار کەسە کە لەڕێگەی بەرنامەکەوە هەوڵی سیخوڕیکردن بەسەریانەوە دراوە 14 سەرۆک و پاشای تێدایە و لەوانەش بەرهەم ساڵح و ئیمانیۆل ماکرۆن لەناو هەوڵەکەدان.\nبەپێی زانیارییەکانی ناو ڕۆژنامەکە، ئەوە یەکلایی نەبووەتەوە کە هەوڵی سیخوڕیکردنەکە لەڕێگەی ئەو بەرنامەیەوە، لەسەر ئەو کەسایەتییە سیاسیانە سەرکەوتووە بووە یان نا.\nبەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەکە، ئەو سەرکردانەی دیکە کە هەوڵی سیخوڕیکردن بەسەریانەوە دراوە، ئەمانەن (ئیمانیۆل ماکرۆن، بەرهەم ساڵح، سیریل رامفۆسا، سەرۆکی ئەفریقیای باشوور، عیمران خان، سەرۆک وەزیرانی پاکستان، موستەفا مەدبوولی میسر، و سەعدەدینی عوسمانیی مەغریب).\nڕۆژنامەکە ئاشکرایکردووە، جگە لەو سەرکردانەی کە ئێستا لە پۆستەکانیان بەردەوامن، هەندێک سەرکردەی دیکەش هەن کە ئێستا پۆستیان نییە و لە رێگەی بەرنامەی پێگاسۆسەوە سیخوڕیان بەسەرەوە کراوە، کە هەریەکە لە سەعد حەریری، سەرۆک وەزیرانی پێشوی لوبنان و بەرپرسێکی پێشوی حکومەتی بەلجیکا و هەروەها پاشای پێشووی مەغریب.\nبەرنامەی پێگاسۆسی ئیسرائیلی، کە لەسەر موبایلە زیرەکەکان دادەبەزێت، توانای ئەوەی هەیە ڕیکۆردی دەنگ و کامێرای موبایلەکە بکاتەوە، لەکاتێکدا کە خاوەنەکەی موبایلەکەی قوفڵکردووە و دایناوە یان لە گیرفانیدا هەڵیگرتووە.\nنرخی نەوت جارێكی دیكە دابەزی\nهەرچەندە گیرخواردنی كەشتییەكی نەوتهەڵگر لە نۆكەندی سوێس دوێنێ نرخی نەوتی خاوی بەرزكردەوە، بەڵام ئەمڕۆ جارێكی دیكە هێماكانی سوور…\nیەكەم وێنەی شوێنی هێرشەكەی فەڕەنسا.. باس لە ‘سەربڕینی ژنێك’ دەكرێت\nقوربانییانی هێرشەكەی شاری نیس لە فەڕەنسا گەیشتە كوژرانی سێ كەس و برینداربوونی دوانی تر، كە لەلایەن كەسێكەوە بە…\nبەهۆی ئاگرکەوتنەوە لە کالیفۆرنیا هەزاران مەدەنی و سەرباز ناوچەکەیان چۆڵکرد+ڤیدیۆ\nئەمڕۆ چوارشەممە، 25 ی کانونی یەکەم، بەهۆی ئاگرکەوتنەوەیەک لە ڕۆژئاوای کالیفۆرنیا هەزاران ئەمریکی شوێنەکانیان جێهێشت و بەشێک لە…\nساركۆزی بە تۆمەتی گەندەڵی دادگایی دەكرێت\nبڕیارە ڕۆژی دووشەممە 23ی تشرینی دووەم دادگایی نیكۆلا ساركۆزی، سەرۆكی پێشووی فەڕەنسا لە پاریس بەڕێوەبچێت لە دۆسیەیەكی پەیوەندیدار…


بە رهەمە كانی خاتوو گەلاوێژ بە دیاری پێشكەشی كتێبخانەو ناوندە ئەدەبیەكانی شاری كەركوك كرا.\nسەرلە بەیانی (4/12/2018) كۆ بەرهەمی كتێبە ئەدەبیەكانی خاتوو گەلاوێژ پێشكەشی كتێبخانەی ناوەندی گشتی شاری كەركوك و زانكۆی كەركوك و ناوەندە ئەدەبیەكان و كەناڵی ئاسمانی كەركوك و چەند ڕۆشنبیرێكی ئەو شارە كوردوستانیە كرا.\nژینۆ عەبدولڵا بەڕیوبەری سایتی galawezh.com لە لێدونێكدا ڕایگەیاند، لەسەر ڕاسپاردەو ڕێنمایی خاتوو گەلاوێژ تەوووی كۆ بەرهەمەكانی بە دیاری پێشكەشی هەموو كتێبخانە گشتیەكانی پارێزگاكانی هەرێم و شاری كەركوك و ناوچە كوردوستانیەكان دەكات و شاری كەركویش بێگومان بە هۆی بوونی كتێبخانەی گشتی و كتێبخانەی زانكۆی كەركوك و ناوەندی ئەكادیمی و ئەدیبان نووسەران، بە رهەمەكانیان بە دیاری پێشكەش كرا.\nڕوونیشیكردوە لە ئایندەیەكی نزیكیشدا تەواووی بەرهەمە ئەدەبیەكان لە كتێبخانە گشتیەكانی وەزارەتی ڕۆشنبیری لە سنوری پارێزگای هەولێرو دهۆك دابەشدەكرێت و خوێنەرانیش دەتوانن بە شێوازی pdf تەواووی بەرهەمەكان كە خۆی لە بوارەكانی ڕۆمان و چیرۆك و نۆڤلێت و بیرەوەری و ئەدەبی منداڵان و وەڕگێڕان دەبینێتەوە لە وێب سایتی galawezh.com بخوێننەوە.


ئاسایشی هەرێمی کوردستانی ئێراق: سوپای تورکیا دوو فەرماندەری پلەبەرزی پەکەکەی لەسلێمانی کوشتووە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئاسایشی هەرێمی کوردستانی ئێراق: سوپای تورکیا دوو فەرماندەری پلەبەرزی پەکەکەی لەسلێمانی کوشتووە\nتشرینی یه‌که‌م 22, 2019 18:11 Asia/Tehran\nدەزگەی ئاسایشی هەرێمی کوردستانی ئێراق ڕایگەیاند، دوو فەرماندەری پلەبەرزی پارتی کرێکارانی کوردستانی تورکیا(پەکەکە) لەپارێزگای سلێمانی لە ئەنجامی پەلاماری سوپای ترکیا کوژراوە.\nبەپێی ڕاپۆری هەواڵدەریی کوردپرێس؛ دەزگەی ئاسایشی هەرێمی کوردستان لە ڕاگەیێندراوێکدا رایگەیاند: سێ شەممە ١٥ی ئۆکتۆبری ٢٠١٩ دوو فەرماندەری پلەبەرزی پارتی کرێکارانی کوردستانی تورکیا بەناوەکانی "جەمیل" و "دەمهات"لە ناوچەیەکی گەشتیاری لە چیای ئەزمەڕی پارێزگای سلێمانی و لەنێو شارومەندانی مەدەنیدا بەشێوەیەکید دڕندانە پەلاماریان کرایەسەر.\nلەو ڕاگەیێندراوەدا ئاماژەش کراوە بەوەی دوو فەرماندەکەی پەکەکە بێ ئاگاداریی دەزگە حکومەتییەکانی هەرێمی کوردستان هاتوونەتە ناوچەکەو پاش لێکۆڵینەوەی تۆکمەو تەواو و بەدەست هێنانی سەنەدی پێویست لەشوێنی ڕووداوەکە، دەرکەوت کە ئەو دوو کەسە لە کادێری باڵای پەکەکە بوون و بێ ئاگاداریی دەم و دەزگە پەیوەندیدارەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان هاتوونەتە ناوچەو لەلایەن فرۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی ترکیاو لەنێو خەڵکی ئاسایی و سیڤیلدا کراونەتە ئامانج. ئەو کردە، جۆرێک پێشێلکرانی یاساوڕێساکان و ڕووداوە مەترسیدارەکانەو قەت لە چوارچێوەی ئاسایشی هاوبەش و پێکەوەژیاندا ناگونجێ.\nدەزگەی ئاسایشی هەرێمی کوردستان لەدرێژەی ڕاگەیێندراوەکەیدا، وێڕای شەرمەزارکردنی پێشێلکرانی سەروەریی ئێراق و هەرێمی کوردستان، داوای کردووە، خاکی هەرێمی کوردستان نەکرێ بە شوێنێک بۆ هێرش کردنەسەر وڵاتانی دراوسێ.


رێگاي ئێوه تاگ: بۆردمان\nبرچسب زده شده با : بۆردمان\nپێویستە پەكەكە لە هەرێمی کوردستان دەربکرێت\nفەرماندەی ھێزەكانی پاسەوانی سەر سنووری ھەرێمی كوردستان، كە سەر بە حكوومەتی عێراقە، رایگەیاند: توركیا لە بۆردوومانكردنی ناوچە سنوورییەكانی ھەرێم بەردەوامە و رۆژانە گوندەكانی ھەرێم لەو ناوچانە چۆڵ دەكرێن، ھەموو ھۆكارەكەش بوونی پەكەكەیە، بۆیە پێویستە گوند و ئاواییەكان چۆڵ بكەن و بۆ بەرژەوەندی خۆیان، زیان بە ھەرێمی كوردستان نەگەیەنن. *** لیوا شێركۆ زەنگەنە، لەمبارەوە وتی: توركیا […]\n21 تەموز 2019\nلەدوای دەستپێكردنی ئۆپەڕاسیۆنی چنگ لەلایەن سوپای توركیاوە بۆسەر هەرێمەكانی پاراستنی مەدیا لەسنووری خواكوڕك سەركردە باڵاكانی پەكەكە لەلێدوانەكانیاندا بەئاشكرا پارتی دیموكراتی كوردستانیان تۆمەتباركرد بە كارئاسانی و هاوكاریكردنی سوپای توركیا، بۆیە ڕەخنەی توندیان لەپارتی و یەكێتی و حكومەتی هەرێم گرت. لەدوای ئەم ئۆپڕاسیۆنە، شەڕی توركیا و پەكەكە بۆ نێو ناوچەكانی ئیدارەی حكومەتی هەرێمی كوردستان داكشا، بەتایبەت هێرشی […]\nزاگروس به‌رواري: بووني په‌که‌که له‌ھه‌رێم زيانێکي زۆري به خه‌ڵکي گه‌ياندووه\nزاگرۆس به‌رواري له ئه نداماني پايه به رزي پارتي دێمۆکراتي کوردستان (پارتي) وڵامي پرسياره کاني په يامنێري کوردھه‌واڵ له باره ي توندبوونه وه ي ناکۆکيه و گرژيه کان و پێکداداني ھێزه کاني تورکيا و په که که وڵامي دايه وه. کوردھه‌واڵ: له ھێرشه ئاسمانيه کاني ئه م دوايه ي تورکيا بۆ باکووري ئێراق زه […]


دوو پێشهاتى نوێ جوڵه‌ى گه‌رمى خستووه‌ته نێو ماڵى شیعه\n06:00 - 14/03/2020\nدوو پێشهاتى نوێ جوڵه‌ى گه‌رمى خستووه‌ته نێو ماڵى شیعه\nبۆ رازیكردنى ئه‌مریكا پاشه‌كشه به دوو مه‌رجى قورس كراوه له‌نێو دانوستانه‌كان،(ده‌ركردنى هێزه بیانییه‌كان و جێبه‌جێكردنى رێككه‌وتنه‌كه‌ى چین). ئه‌م چه‌ند رۆژه تا مه‌ترسییه‌كانى ڤایرۆسى كۆرۆنا له عێراق زیاتر هه‌ڵده‌كشێت، خێوه‌تگه‌ى خۆپیشانده‌ره ناڕازییه‌كان چۆڵتر و دیوەخانی بەرپرسە شیعەکانیش گەرمتر دەبن، شیعه‌كان پێیان وایه ده‌رفه‌تێكى گونجاوه بۆ ئه‌وه‌ى كاندیدى دڵخوزاى خۆیان بكه‌نه سه‌رۆك وه‌زیران، وابیر ده‌كه‌نه‌وه شه‌قام چیتر تواناى ڤیتۆكردنى كاندیده‌كانى نییه.\nله پێشهاتێكى نوێدا، پێگه‌ى ئیخبارییه بڵاویكرده‌وه یه‌كێك له ئه‌ندامه دانوستانكاره‌كان پێى راگه‌یاندوون، گفتوگۆکەرە سەرەکییەکانی پێكهێنه‌رى حكومه‌ت، هه‌ردوو مه‌رجى ده‌ركردنى هێزه بیانییه‌كان و جێبه‌جێكردنى رێككه‌وتنه‌كه‌ى چین-یان كشاندووه‌ته‌وه بۆ كابینه‌ى نوێ، چونكه پێیان وایه كابینه‌ى نوێ ته‌مه‌نى بۆ ساڵێك ده‌بێت و سێ ئه‌ركى سه‌ره‌كى ده‌بیت.\nبه گوته‌ى ئه‌و سه‌رچاوه‌یه، شیعه‌كان كۆكن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كابینه كاتییه‌كه، ئاماده‌كارى بكات بۆ هه‌ڵبژاردن و بڕیار له باره‌ى بوودجه بدات و ره‌وانه‌ى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى بكات، هاوكات كار بكات بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى ناڕه‌زاییه‌كان له رێگه‌ى جێبه‌جێكردنى به‌شێك له داواكارییه‌كانى شه‌قامه‌وه.\nپێده‌چێت شیعه‌كان به ته‌واوى گه‌یشتبنه ئه‌و بڕوایه‌ى، بێ رازیكردنى ئه‌مریكا ئه‌سته‌مه بتوانن كه‌سێكى خۆیان بخه‌نه‌وه سه‌ر ته‌ختى ده‌سه‌ڵات، بۆیه‌ش مه‌رجى ده‌ركردنى هێزه بیانییه‌كانیان و جێبه‌جێكردنى رێككه‌وتنه‌كه‌ى چین-یان كشاندووه‌ته‌وه، بۆ ئه‌و كابینه‌یه‌ى دروست ده‌كرێت، ئه‌و دوو بابه‌ته‌ش به‌لاى ئه‌مریكاوه سه‌ره‌كى و گرنگن.\nزۆربه‌ى بۆچوونه‌كان سه‌باره‌ت به كابینه‌ى عه‌بدولمه‌هدى و چاره‌نووسى سه‌رۆك وه‌زیرانه كار به‌ڕێكه‌رەکەى پێیان وایه، ده‌سه‌ڵاتدارێتى ئه‌و هیچى به‌سه‌ر نه‌ده‌هات و ئێستا بێ گێره‌و كێشه له‌سه‌ر كورسى سه‌رۆك وه‌زیران بوو، ئه‌گه‌ر ده‌ستى بۆ رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ چین نه‌بردایه، ئه‌وه بابه‌تێكه ئه‌مریكا له سه‌رتاسه‌رى جیهان شه‌ڕى بۆ ده‌كات و دردۆنگى نزیك بوونه‌وه‌ى وڵاتانه له خه‌تى په‌كین. ئه‌وه بۆ عێراق دووجار راسته چونكه ئه‌مریكا پێى وایه عێراقى دواى سه‌دام نه‌ده‌هاته دى ئه‌گه‌ر ئه‌وان نه‌بان.\nپه‌یسه‌ر هه‌فته‌ى رابردوو له زارى سه‌رچاوه‌یه‌كى ئاگاداره‌وه زانیارى ئه‌وه‌ى بڵاوكرده‌وه، كه ئه‌مریكییه‌كان بۆ دووبارە متمانەدانەوە بە عادل عه‌بدولمه‌هدى له پۆسته‌كه‌ى یه‌ك مه‌رجیان هه‌یه (هه‌ڵپه‌ساردنى رێككه‌وتنه‌كه‌ى چین).\nئه‌گه‌ر شیعه‌كان له كشانه‌وه‌ى ئه‌و مه‌رجانه جددى بن، پێده‌چێت له ماوه‌یه‌كى نزیكدا شه‌مه‌نده‌فه‌رى كابینه‌ى تازه بكه‌وێته ڕێ و كورد و سوننه‌شى له‌نێودابن.\nله‌لایه‌كى دیكه‌وه، یه‌كێك له دانوستانكاره‌كانى ده‌وڵه‌تى یاساى نورى مالیكى بۆ ئیخبارییه، ئه‌م په‌ره‌سه‌ندنه نوێیانه‌ى پشتڕاستكردووه‌ته‌وه، به‌ڵام گوتوویه‌تى، ده‌ستبه‌رداربوون له‌م مه‌رجانه، په‌یوه‌ندیدار نییه به كاریگه‌ریى ئه‌مریكاوه و په‌یوه‌ندیشى به لاوازى رۆڵى ئێرانه‌وه نییه، دواى كوشتنى قاسم سولەیمانى، به‌ڵكو هۆكاره‌كه‌ى دۆخێكى بابه‌تییه.\nئه‌و ئه‌ندامه‌ى ده‌وڵه‌تى یاسا جه‌ختیكردووه‌ته‌وه، دۆسیه‌ى چوونه ده‌ره‌وه‌ى هێزه بیانییه‌كان له عێراق داواكارییه‌كى نیشتمانییه، وه ناكۆكى له‌سه‌ر نییه له‌لایه‌ن شه‌قام و هێزه سیاسییه‌كانیشه‌وه، به‌ڵام به‌گوته‌ى ئه‌و، دۆخى ئێستاى عێراق له قه‌یرانێكى خنكێنه‌ردایه، دانانى مه‌رجى گه‌وره و دروستكردنى فشار له‌سه‌ر حكومه‌تى چاوه‌ڕوانكراو گه‌یشتن به لێكتێگه‌یشتن تووشى گریمانه‌ى شكست دەکات.\nله‌لایه‌كى دیكه‌وه ئه‌سیل نوجێفى پارێزگارى پێشووى موسڵ له تویتێكدا نوسیبووى، هێزه سیاسیییه‌كان به‌هه‌مان شێوازى پێش ٢٠١٤ گفتوگۆ ده‌كه‌ن ده‌رباره‌ى دیاریكردنى سه‌رۆك وه‌زیران، كه‌سێك به ناسنامه‌ى ئێرانى و قبوڵى ئه‌مریكا، به‌ڵام چاكسازى ناوخۆیى و كۆنتڕۆڵكردنى چه‌ك و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى له ده‌ره‌وه‌ى گفتوگۆكانه.\nكزبوونى چرای شەقام\nله سه‌ره‌تاى سه‌رهه‌ڵدانى مه‌ترسى كۆرۆناوه، خۆپیشانده‌ران ئه‌م دروشمه‌یان به‌رز كرده‌وه(له كۆرۆنا ناترسین و كۆرۆناى راسته‌قینه سیاسیه‌كانى عێراقن) به‌ڵام به‌ڵاى كۆرۆنا رێگه‌ى نه‌دا ئه‌وان بۆ ماوه‌یه‌كى زیاتر بمێننه‌وه، ئێستا ئیدى گۆڕه‌پانى خۆپیشاندانه‌كان جۆشوخرۆشى جارانى نه‌ماوه، خۆپیشانده‌ران به ئاسانى وه‌ك جاران به به‌یاننامه‌یه‌ك ناتوانن خه‌ڵكێكى زۆر له‌م دۆخه پڕ مه‌ترسییه‌دا بهێننه سه‌ر جاده.\nلایه‌نه شیعییه‌كان ده‌زانن كزبوونى شه‌قام ده‌رفه‌ته‌وه نابێت له كیسى بده‌ن، چونكه پێشتر شه‌قام چه‌ندین كاندیدى ره‌تكرده‌وه، ته‌نانه‌ت محه‌مه‌د تۆفیق عه‌لاویش تا دوا ساته‌كان بەشێکی زۆری شه‌قام دژى بوون. سه‌رۆك كۆماریش كاتێك ره‌تیكرده‌وه محه‌مه‌د شیاع سودانى بۆ پێكهێنانى حكومه‌ت رابسپێرێت، بیانووى ئه‌وه‌ڵ و ئاخیرى رازینه‌بوونى شه‌قام بوو. شەقامی ناڕازی عێراق گرەنتی ناکرێت و لەهەر ساتێکدا ئەگەری چەند بارە تەقینەوەی هەیە، بۆیە شیعەکان رەنگە پەلە بکەن لە ساغکردنەوەی فایلی حکومەتی نوێ.\nجگه له كۆرۆنا هۆكارى تر هه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ى شه‌قام وه‌ك پێشوو رۆڵى نه‌مێنێت له بڕیاره چاره‌نوسسازكاندا، خۆپیشانده‌ران موقته‌دا سه‌دریان له‌گه‌ڵ نه‌ماوه، كڵاو شینه‌كانى سه‌در پێشتر گوڕوتینێكى زیاتریان به شه‌قام دابوو به‌ڵام ئه‌وان ده‌مێكه خێوه‌ته‌كانیان پێچاوه‌ته‌وه، هۆكارێكى دیكه كه پاشه‌كشه‌ى به رۆڵى شه‌قام كردووه، كوژرانى چالاكه‌وانه‌كانە، له ده‌ستپێكى خۆپیشاندانه‌كانه‌وه ژماره‌یه‌كى زۆر له چالاكى خۆپیشاندانه‌كان تیرۆر كراون، ئه‌وه‌ش هه‌م لاوازى كردن، هه‌م وایكرد بێ روئیایى یاخود فره روئیایى خۆپیشانده‌ران گیرۆده بكات، له بابه‌تى راسپاردنى عه‌لاوى خۆپیشانده‌ران بۆ دوو بۆچوون دابه‌شبوون.\nئه‌گه‌ر په‌ره‌سه‌ندنه‌كان وه‌ك ئێستا بچنه پێش، ئاماژه‌كان به‌ره‌و ئه‌وه‌ن له ماوه‌یه‌كى نزیكدا شیعه‌كان سه‌رۆك وه‌زیرانێك به ناسنامه‌ى شیعیى ئێرانى و په‌سه‌ندكراوى واشنتن دابنێن، بەرەوپێشچوونەکانیش ئاماژه‌ى روونیان تێدا نییە بۆ به‌لاداخستنی کێشە چاره‌سه‌ر نه‌كراوه‌كان، به‌ڵام هه‌رچۆنێك بێ پێده‌چێت ئه‌و حكومه‌ته نه‌زیفى ده‌سه‌ڵاتى شیعه بوه‌ستێنێته‌وه، ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ى كه خه‌ریكه ناكۆكیى ناوخۆیى ناوقه‌دى هه‌ڵده‌كۆڵێت و بەهیواشی دەیکوژێت.


هەواڵێكی هیوا بەخش سەبارەت بە دۆزینەوەی چارەسەری كۆرۆنا\nبەر لە هەموو شت دەبێ ئەوە بڵێم كە من پزیشك نیم، ئەم نووسینە وەرگێڕانی هەواڵێكە كە ئەمڕۆ لە میدیای بریتانیا لە لەندەن بڵاوكراوەتەوە، بە مانایەكی دیكە ئەم نووسینە ڕەنگدانەوەی ئارەزووی پەتی خۆم نییە كە بێ بنەما لە خۆمەوە نووسیبێتم. ئەمە ئەو هەواڵە باوەڕپێكراوەیە كە بە ڕەسمی لە ئەنجامی لێكۆڵینەوە و تاقیكردنەوەوە لە لەندەن پێیگەیشتوون و بڵاوكراوەتەوە.\nزاناكانی بریتانیا لە ئیمپریال كۆلێجیی لەندەن ئەمڕۆ هەواڵێكی هیوا بەخشیان بڵاوكردۆتەوە كە توێژینەوەكانیان سەبارەت بە دۆزینەوەی ڤاكسین واتا دەرزی تایبەت بە چارەسەر و بەردەستی كۆرۆنا گەیشتوونەتە ئەنجامێكی سەركەوتوو، لە مانگی حوزەیرانیشدا دەگەنە ئەو قۆناغەی كە لەسەر مرۆڤــ تاقیبكەنەوە.\nدكتۆر ڕۆبن شاتووك Dr Robin Shattock سەركردایەتی ئەو تیمە دەرمانسازییەی كردووە كە ئەو هەوڵەیانداوە و دەڵێ: "ڕەنگە ساڵێكی پێویستبێ كە ڤاكسینەكە بۆ نەخۆش بەردەستبێ." دكتۆر پۆل ماككەی Dr Paul Mckay گەورە توێژەری دەرمانسازی بە ڕۆژنامەی دەیلی ئێكسپرێس Daily Express ی وتووە: "دوای ماوەی مانگێك كە ڤاكسینەكەم لەسەر مشك تاقیكردۆتەوە، گەیشتوومەتە ئەو ئەنجامەی كە كاریگەری دروستی هەبووە، بەڕاستی ئەنجامەكە زۆر زۆر چاك بووە."\nئەوە بۆ زانیاری هەموو لایەك و لە خودا دەپاڕێمەوە كە گشت لایەك لە بەڵا و پەتا و سەرجەم جۆرە نەخۆشی و ئازار و نا عەدالەتی بەدووربن، خودا مرۆڤایەتی و گەردوونمان بۆ سەڵامەت و بەرقەرابكا.\nEvening Standard on Line 14/03/2020


هەمەجۆرى یا هێمایێن ئایینى د هۆزانێن (عارف حیتۆ) یدا | Academic Journal of Nawroz University\nهەمەجۆرى یا هێمایێن ئایینى د هۆزانێن (عارف حیتۆ) یدا\nAbdullah Agreen College of Language, Salahaddin University, Kurdistan Region of Iraq\nArshad Hito College of Language, Salahaddin University, Kurdistan Region of Iraq\nئەڤ ڤەکولینە ل سەر (هەمەجۆرى یا هێمایێن ئایینى دهۆزانێن (عارف حیتۆ)یدا، ناڤهاتى ئێک ژهۆزانڤانێن نویخوازێن کوردە، دەمێ ئەم راماندنێ دهۆزانێن هۆزانڤانیدا دکەین، دزانین کو ژهەر داهێنانەکا دیتر پتر گرنگی ب هەمەرەنگییا هێمایان دایە وب تایبەتى یێن ئایینى، چونکە هێما ب جۆر وهەمەرەنگییا دەلالەتێن خۆڤە، ئێک ژ وان هەرە گرنگترین ساخلەتین ئاڤاکرنا دەقێ شیعرییە ل دەڤ هۆزانڤانى. هەروەسا هۆزانڤان شیایە وان هێمایان ژ رەهەندێن وان یێن رەوشنبیرى ڤەگوهێزیتە رەوشەنبیریەکا نویتر، کو دەربرینێ ژ کەتوارێ هەیى بکەتن، ئەوژى ب دروستکرنا هەڤبەندییەکێ دناڤبەرا کەڤن ونویدا، کو ئارمانجا هۆزانڤانى بەرپاکرنا گوهورینەکێیە ل سەر کەتوارێ تێدا دژیت. ژلایەکێ دیڤە هۆزانڤانى پشتبەستن ب هێمایێن ئایینى وەکو ئالاڤەک بۆ دەربرین ودیتنێن خوە یێن شیعرى بکارئینایە. ئارمانجا ئەڤێ ڤەکولینێ ئاشکەراکرنا وان هێمایێن هەمەرەنگە یێن کو هۆزانڤانى نویخواز ژ (تەوراتێ، ئنجیلێ، قورئانێ) وەرگرتین، چ ب رێکا هەڤدەقیێ یان وەرگرتنا هزرا سەرەکییا دەقى ب خوە. ئەڤێ چەندێ ژى ژگەلەک ژێدەرا وەردگریت، وەکى پەرتوکێن ئایینى وچیرۆکێن پێغەمبەران، رویدان وکەسایەتیێن ئایینى، کو هۆزانڤان ئەوان بۆ هێمایێن هەمەجۆر ڤەدگوهێزیت داکو بکەڤیتە دخزمەتا سەربۆر وهزرا هۆزانڤانیدا.\n1.\tقورئانا پیرۆز\n2.\tپەرتوکا پیرۆز ب هەردوو عەهدێن وێڤە (تەورات وئنجیل).\n2.5پەرتوک ب زمانێ کوردى\n1.\tحەمەد، پەخشان سابیر (د) (٢٠١٢)، رەمز لە شیعرى هاوچەرخى کوردى کرمانجى خوارووى کوردستان (١٩٧٠ـ١٩٩١)، هەولێر: لە بلاوکراوەکانى ئەکادیمیاى کوردى.\n2.\tحیتۆ، عارف (د) (٢٠١٨)، تێگەهێن جڤاکى ولوژیکا هزرکرنێ، چ١،چاپخانا شەهاب، هەولێر\n3.\tحیتۆ، عارف (٢٠١٠). دل و دەریا و چادر. شعر، چ٢، چاپخانا هاوار- دهۆک.\n4.\tحیتۆ، عارف (١٩٩٥). نان و برین و بشکورین. شعر، چ١، چاپخانا بلند- دهۆک.\n5.\tحیتۆ، عارف (١٩٩٧). ئاوازێن سەمفۆنییەکا گرچن. شعر، چ١، چاپخانا خەبات- دهۆک. دیوانا بکار ئینایى ژ ڤى سایتى هاتییە وەرگرتن (www.arifhito.com).\n6.\tحیتۆ، عارف (١٩٩٨). مەرهەبا. شعر، ژ وەشانێن ئێکەتى یا لاوێن دیموکراتا کوردستانێ. چ١، چاپخانا کولیژا شەریعێ- دهۆک.\n7.\tحیتۆ، عارف (٢٠٠١). پەستێن بازنەیى. شعر، چ١، چاپخانا کولیژا شەریعێ- دهۆک.\n8.\tحیتۆ، عارف (٢٠٠٢). سەما. شعر، چ١، چاپخانا زانکۆیا دهۆکێ- دهۆک.\n9.\tحیتۆ، عارف (٢٠٠٤). پاییزا چیاى. شعر، چ١، چاپخانا هاوار- دهۆک.\n10.\tحیتۆ، عارف (٢٠٠٩). هەلوەسە یێن زینێ. شعر، چ١، ژ وەشانێن ئێکەتى یا نڤیسەرێن کورد/ لقێ دهۆکێ. چاپخانا هاوار- دهۆک.\n11.\tحیتۆ، عارف (٢٠١٠). هەپارە یێن بارانێ. شعر، چ١، ژ وەشانێن ئێکەتى یا نڤیسەرێن کورد/ لقێ دهۆکێ. چاپخانا هاوار- دهۆک.\n12.\tحیتۆ، عارف (٢٠١١). گڤە بایەکێ کانوونى. شعر، چ١، ژ وەشانێن ئێکەتى یا نڤیسەرێن کورد/ لقێ دهۆکێ. چاپخانا هاوار- دهۆک.\n13.\tحیتۆ، عارف (٢٠١٦). نامە یێن باى. شعر، چ١، چاپخانا پاک- هەولێر.\n14.\tحیتۆ، عارف (٢٠١٧). رووبارەکێ دپاخلا مندا.. هشک نابیت. شعر، چ١، چاپخانا پاک- هەولێر.\n15.\tحیتۆ، عارف (٢٠١٨). نزا یێن ئاگرى. شعر، چ١، چاپخانا شەهاب- هەولێر.\n16.\tحیتۆ، عارف (٢٠١٨). هەناسە یێن ئاخێ. شعر، چ١، چاپخانا شەهاب- هەولێر.\n17.\tخالد، عیماد وەیسى (٢٠٠٤)، جەڤەنگ دهؤزانا ريالستا كورديدا، چ1، دهوك: دەزگەهێ سپێرێز.\n18.\tسابیر، پەرێز (د) (٢٠٠٦)، رەخنەى ئەدەبى کوردى ومەسەلەکانى نوێکردنەوەى شیعر، چ١، هەولێر: بلاوکراوەى ئاراس.\n19.\tسگێرى، ئیسماعیل (٢٠٠٦)، راڤەکرنا تەفسيرا ژيان (قۆرئانا پيرۆز)، چاپخانا انوار دجلة.\n20.\tکورى زانیارى کوردستان (٢٠٠٦)، زاراوەى ئەدەبى (کوردى، عەرەبى، ئینگلیزى)، هەولێر: چاپخانەى وەزارەتى پەروەردە.\n21.\tمۆرگان، لی؛ لبیرە، ئیریە، (٢٠١٤)، بنەماکانى رەخنەى ئەدەبى، وەرگێران لە فارسییەوە: ساماڵ ئەحمەد، هەولێر: دەزگاى چاپ و بڵاوکراوەکانى رۆژهەڵات.\n22.\tموستەفا، ئاسۆ عومەر (٢٠٠٩)، بەها ئیستاتیکییەکانى شیعر (لاى پیرەمێرد، شێخ نورى شێخ سالح، گوران)، چ١، دهۆک: دەزگاى موکریانى، چاپخانەى خانى.\n23.\tنهێلى، نعمت الله (د) (٢٠١٩)، رەخنا ئەدەبى (خواندن وشرۆڤەکرن بو تکستێن کوردى)، چ١، چاپخانا گازى، دهۆک.\n3.5پەرتوک ب زمانێ عەرەبى\n1.\tاسماعيل، عزالدين(د) (د.ت)، الشعر العربي المعاصر قضاياه وظواهره الفنية والمعنوية، ط3، دار الفكر العربي.\n2.\tاسماعيل، عزالدين (1978)، الادب وفنونه، ط7، القاهرة: دار الفكر العربى.\n3.\tاسماعيل، عزالدين (د.ت): التفسير النفسي للادب، ، ط4، القاهرة: دار غریب للطباعة.\n4.\tابن منظور، (ابو الفضل جمال الدين محمد اكرم) (1997)، لسان العرب، مج3، بيروت: دار صادر.\n5.\tاحمد، محمد فتوح (1977)، الرمز والرمزیة في الشعر المعاصر، ط١، القاهرة: دار المعارف،\n6.\tبوصلاح، نسیمە (٢٠٠٣)، تجلی الرمز في الشعر الجزائري المعاصر، ط١، الجزائر: اصدارات رابطة ابداع الثقافیة.\n7.\tالجاحظ (1988)، البيان والتبين، بيروت: دار مكتبة الهلال.\n8.\tالجمل، بسام (2011)، من الرمز الى الرمز الدينى (بحث في المعنى والوظائف والمقاربات)، ط1، القاهرة، مصر: رؤية للنشر والتوزيع.\n9.\tالجندي، درويش (1957)، الرمزية في الادب العربي المعاصر، ط، القاهرة: دار النهضة.\n10.\tحشلاف، عثمان (٢٠٠٢)، الرمز والدلالة في شعر المغرب العربي المعاصر، الجزائر: منشورات التبيين، الجاحظية.\n11.\tراغب، نبيل (١٩٧٥)، مدارس الادب العالمي، ،مصر: مطبوعات الجديدة.\n12.\tراغب، نبیل (٢٠٠٣)، موسوعة النظريات الادبية، بيروت: مكتبة لبنان ناشرون.\n13.\tزاید، علی عشرى (٢٠٠٢)، عن بناء القصيدة العربية الحديثة، ط4، القاهرة: مطبعة ابن سينا.\n14.\tزاید، علی عشری (١٩٩٧)، استدعاء الشخصيات التاريخية في الشعر العربي المعاصر، ب.ط، القاهرة: دار الفكر العربي.\n15.\tالزعبي، احمد (2000)، التناص نظریا وتطبیقیا، ط٢، عمان، الاردن: مؤسسة عمون للنشر والتوزیع.\n16.\tالزواهرە، ظاهر محمد (٢٠١٣)، التناص فی الشعر العربی المعاصر، ط١، عمان، الاردن، دار الحامد للنشر والتوزیع.\n17.\tسلیمان، خالد (د)(١٩٨٧)، انماط من الغموض في الشعر العربي الحر، ط، الاردن: منشورات جامعة الیرموک.\n18.\tالعلاق، علي جعفر (د) (1990)، في حداثة النص الشعري (دراسات نقدية)، ط1، بغداد: دار الشوؤن الثقافية العامة.\n19.\tفیدوح، عبدالقادر (١٩٩٤)، الرؤیا والتأویل: مدخل لقراءة القصیدة الجزائریة المعاصرة، ط١، وهران، الجزائر، دیوان المطبوعات الجزائریة.\n20.\tکندى، محمد علی (٢٠٠٣)، الرمز والقناع في الشعر العربى الحديث، ط1، بيروت: دار الكتاب الجديد.\n21.\tگەردى، سوزان مشیر حمد (٢٠١٨)، الرمز فی شعر امل دنقل، ط١، دمشق، سوریا: تموز، دیموزي للطباعة والنشر.\n22.\tلوحیشى، ناصر(د) (٢٠١١)، الرمز فی الشعر العربی، ط١، اربد، الاردن: عالم الکتب الحدیث للنشر والتوزیع.\n23.\tمفتاح، محمد (١٩٩٩)، المفاهیم معالم (نحو تأویل واقعى)، ط١، الدار البیضاء، بیروت: المرکز الثقافي العربي.\n24.\tناصف، مصطفى (د) (1981)، الصورة الادبية، ط2، بيروت، لبنان: دار الاندلس.\n25.\tهلال، محمد غنيمى (د) (١٩٦٤)، النقد الادبي الحدیث، نهضة مصر للطباعة والنشر.\n26.\tاليافي، عبدالكريم (1963)، دراسات فنية في الادب العربي، عبدالكريم اليافي، مطبعة جامعة دمشق.\n4.5پەرتوکێن بۆ زمانێ عەرەبى هاتینە وەرگێران\n1.\tبیر، هنری (١٩٨١)، الادب الرمزي، ت: هنری زغیب، ط١، بیروت: منشورات عویدات.\n2.\tتودوروف، تزڤیتان (١٩٩٦)، میخائیل باختین المبدأ الحوارى، ت: فخرى صالح، ط٢، بیروت: المؤسسە العربیە للدراسات والنشر.\n3.\tفرويد، سيغموند (1980)، نظرية الاحلام، ت: جورج طرابيشى، د.ط، بيروت، لبنان: دار الطليعة.\n4.\tفرويد، سيغموند (1981)، تفسير الاحلام، ت: مصطفى صفوان، مراجعة: مصطفى زيور، د.ط، القاهرة، مصر: دار المعارف.\n5.\tکرستیفا، جولیا (١٩٩١)، علم النص، ت: فريد الزاهي، مراجعة: عبدالجليل ناظم، ط1، المغرب: دار توبقال للنشر، الدار البيضاء.\n6.\tكوهين، جون (2000)، اللغة العليا (النظرية الشعرية)، ت: احمد درویش، ط2، القاهرة: المشروع القومي للترجمة.\n7.\tلابلانش، جان؛ ب. بونتالیس (١٩٨٧)، معجم التحليل النفسي، ت: مصطفى حجازي، ط2، بيروت، لبنان: المؤسسة الجامعية للدراسات والنشر.\n5.5نامێن ئەکادیمى ب زمانێ عەرەبى\n1.\tبلعلى، آمنە (١٩٨٩)، الرمز الدینى عند رواد الشعر العربي الحدیث، رسالە ماجستیر، جامعة الجزائر.\n2.\tبوقاسە، فطیمة (٢٠٠٧)، جميلة بوحيرد الرمز الثوري في الشعر العربي المعاصر، رسالة ماجستير، كلية الاداب واللغات، جامعة منتورى، الجزائر.\n3.\tکرم، انطوان غطاس (١٩٤٩)، الرمزية والادب العربي الحديث، رسالة ماجستير، بيروت، لبنان.\n4.\tمحبوب، کوثر (٢٠١٦)، ابعاد الرمز الدیني فی دیوان (صحوة الغیم) ل عبدالله العشى، رسالة ماجستیر، جامعة محمد خیضر بسکرة، کلیة الاداب، الجزائر.\n1.\tابو زید، احمد (د) (١٩٨٥)، الرمز والاسطورة والبناء الاجتماعي، مجلة عالم الفکر، مج ١٣، العدد ٣، وزارة الاعلام الکویتیة، ١٩٨٥.\n1.\tالقاموس المحيط، مجدالدین محمد بن یعقوب الفيروز آبادي، تحقیق: مکتب تحقیق التراث في مؤسسة الرسالە، ط٦، دمشق، ١٩٩٨.\n2.\tموسوعة لالاند الفلسفیة، اندریە لالاند، ط٢، منشورات عویدات، بیروت- باریس، ٢٠٠١.\n3.\tمعجم علم النفس والتحليل النفسي، د. فرج عبدالقادر طه واخرون، ط1، دار النهضة العربية للطباعة والنشر، بيروت، لبنان.\n1.\tالشعر التونسي بین مطرقة الرمز وسندان الغموض، عبدالعزیز صالحي، (www.anfasse.org) ل رۆژا (٢٥/٩/٢٠١٨) هاتیە وەرگرتن.\n2.\tالدرر السنية، انترنيت، موسوعة الاديانwww.dorar.net (14/8/2017\n3.\tتجربة دینیة، ویکیبیدیا (ar.wikipedia.org). ٣١/٨/٢٠١٨.\n1.\tب ئاخێ دهێتە چێکرن وب ئاگرى دهێتە سۆتن.بنێرە:(www.almaany.com).\n2.\t(فرۆید) دپەرتوکا (تفسیر الاحلام) دا ڤەکولینەکا بەرفرەهـ ل ژێر ناڤێ (وێنەکرن ب رێکا خەونا) دا نڤیسییە، تێدا ئاماژێ ب وێ پەیوەندییا نەلڤ یا کو دناڤبەرا رەگەزێ خەونێ وراڤەکرنا وێ دا، کو ب (پەیوەندییا هێمایى) ناڤکریە.\n3.\tئەڤ هێمایە ب گەلەک ناڤ دهێتە گوتن، هندەک ب هێمایێ کەسى وهندەک ب هێمایێ داهێنەر وهەروەسا ب هێمایێ تایبەت دڤەکولینێن ئەدەبیدا بەرچاڤ دبیت. ڤەکولەر وهۆزانڤانێ عیراقى(على جعفر العلاق) دپەرتوکا خودا ب هێمایێ کەسى بکارئینایە. هەروەسا ڤەکولەرێ جەزائیرى (بوعیشە بو عمارە) ب هێمایێ داهێنەر (الابتکارى) ب ناڤ بریە. لێ ڤەکولەرێ کورد(د.عیماد وەیسى خالد) دپەرتوکا خو یا بناڤێ (جەڤەنگ دهۆزانا ڕیالستا کوردیدا) ب هێمایێ تایبەت بکارئینایە، ل90.\n4.\tهەڤدەقى: کو ب زمانێ عەرەبى دبێژنێ (التناص) وب زمانێ ئینگلیزى (Intertext)، زاراڤەکێ نوییە، یەکەم جار ل سەر دەستێ ڤەکولەرا فرەنسى (جولیا کرستیڤا) ل سالێن (١٩٦٦ـ١٩٦٩) هاتیە بکارئینان. ئەڤ زاراڤە ل گورەى بووچونێن هندەک رەخنەگرا دبنەرەتدا ژلایێ هزرمەندێ رۆسى (میخائیل باختین) هاتیە وەرگرتن، کو ئەوى دپەرتوکا خۆدا (شعریەتا دوستوفسکى) زاراڤێ (گفتوگو، دانوستاندن، الحواریة) بکارئینایە. بنێرە: پەرتوکا تزفیتان تودوروڤ، (میخائیل باختین، المبدأ الحوارى)، ١٩٩٦، ل١٢١ وپشتى وێ.\n5.\tناڤێ وى (جەندەب کورێ جەنادەیێ غەفارییە) سالا ژدایکبوونا وى نە دیارە، لێ ل سالا (٦٢٥ز) مریە. دبێژن: چوارەمین يان پێنجەمین کەس بوو باوەرى ب بانگەوازییا ئیسلامێ ئینای. ب قورئانێ وفەرمودەیێن پێغەمبەریڤە یێ گریداى بوو. وەکو چاکسازەکێ جڤاکى دهاتە نیاسین، هەردەم رەخنە ل دەستهەلادارێن ئەمەوەى دگرت. ( بنێرە: تێگەهێن جڤاکى ولوژیکا هزرکرنێ، د. عارف حیتو، ٢٠١٨، ل٣٣٥).\n6.\t() مەبەست ژهێمایێن رویدان وجهان، ئەوە کو هەر رویدان وجهەکێ ئایینى ددرێژاهییا مێژوویێدا کارتێکرنا خو ل سەر پێڤاژوویا مرۆڤایەتیێ چ ب باشى یان ب خرابی کربیت.\nAGREEN, Abdullah; HITO, Arshad. هەمەجۆرى یا هێمایێن ئایینى د هۆزانێن (عارف حیتۆ) یدا. Academic Journal of Nawroz University, [S.l.], v. 9, n. 3, p. 216-234, july 2020. ISSN 2520-789X. Available at: <http://journals.nawroz.edu.krd/index.php/ajnu/article/view/781>. Date accessed: 08 aug. 2020. doi: https://doi.org/10.25007/ajnu.v9n3a781.


کارەکانی دوەم رۆژی کۆنگرەی یەکگرتوو بەردەوام دەبێت - هيوای کۆرد\nجموجۆڵی بازرگانی لە سنووری حاجی ئۆمەران بەردەوامە 1كاتژمێر ago\nHome هەواڵ کوردستانی کارەکانی دوەم رۆژی کۆنگرەی یەکگرتوو بەردەوام دەبێت\nکارەکانی دوەم رۆژی کۆنگرەی یەکگرتوو بەردەوام دەبێت\non: كانونی یه‌كه‌م 29, 2019 In: کوردستانی, هەواڵ\nئەمڕۆ بۆ دوەم رۆژی کارەکانی کۆنگرەی یەکگرتوی ئیسلامی کوردستان بەردەوام دەبێت، دوای ئەوەی دوێنێ دەستیپێکرد و ئەمنیداری گشتی حزبەکە هەڵبژێردرا.\nکۆنگرەی هەشتەمی یەکگرتوی ئیسلامی کوردستان لە دوێنێوە لە شاری هەولێر دەستیپێکردوە، سەرەتا پەیڕەوی ناوخۆی حزبەکە پەسەندکرا و پاشان ئەمینداری گشتی حزبەکە هەڵبژێردرا.\nلە پرۆسەی دەنگدانەکەدا 902 دەنگ خرایە نێو سندوقی دەنگدان، 10 دەنگ بەتاڵ بوە، 4 دەنگیش پوچەڵکراوەتەوە، ئەبوبەکر کاروانی 342 دەنگی بەدەستهێنا و سەلاحەدین بەهادین بە بەدەستهێنانی 546 دەنگ بە ئەمینداری یەکگرتو هەڵبژێردرایەوە.\nلە یەکەم رۆژی کۆنگرەی هەشتەمی یەکگرتوی ئیسلامیی کوردستاندا پەیڕەوی ناوخۆ لە 82.3%ی دەنگی هێنا و متمانە بە 16 ئەندام بۆ ئەنجومەنی سەرکردایەتی و هەڵبژاردنی 27 کەسی دیکە بۆ ئەو ئەنجومەنە خرایە دەنگدانەوە.\nکۆنگرەی هەشتەمی یەکگرتوی ئیسلامی کوردستان لەژێر ناونیشانی داهێنان و پێشەنگی بەڕێوەدەچێت، زیاتر 900 ئەندام بەشدارن، لەو رێژەیەش 22.5%یان ژنانن و 77.5%یان لە پیاوانن.\nیه‌كگرتوی ئیسلامی كوردستان له‌ساڵی 1994 دامه‌زراوه و تا ئێستا حه‌وت كۆنگره‌ی به‌ستوه، بڕیاریشه له‌ڕۆژانی 28-29ی ئه‌م مانگه كۆنگره‌ی هه‌شته‌م ببه‌ستێت.\nبەوێنە؛ ئامادەکاریی بۆ پێشوازی لە سەری ساڵی نوێ لە هولێر\nئێران دژایەتی خۆی بۆ پێکهێنانی ناوچەی ئارام لە سوریا راگەیاند


تۆفیق ڕەحمان مەنتک 08, 07, 2018\nلە بابەتەکانى پێشووماندا بە شێوەیەکى گشتى باسمان لە کارى لۆبى و شێوازى چالاکییان کرد، بەڵام ئەوەى کە پێویستە زیاتر بۆ خوێنەران بخرێتە ڕوو، ڕێژەى کارتێکردنى کارى گرووپە لۆبییەکانە لە سیاسەت و ستراتیژیى حکوومەتە بیانییەکان، بەتایبەتى ویلایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا، چونکە پێگەى ئەمریکا وەک تاکە زلهێزى جیهان، کاریگەریى بڕیار و ستراتیژییەکان لەسەر سیستەمى جیهانى لە ڕووى بازرگانى و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان وای کردووە، کە زۆرترین گرووپى لۆبى لە واشنتۆن کار بکەن و بەرنامە و ستراتیژى بۆ حکوومەت و کۆمپانیا بیانییەکان ئامادە بکەن. تەنیا پرسیارێک کە جێگەى تێڕامانى لێکۆڵەران و تەنانەت خەڵک بەگشتییە ئه‌وه‌یه کە "ئایا تا چ ڕێژەیەک کارى گرووپە لۆبییەکان کارتێکردنیان هەیە؟" ئەمەیش بە بەراوردکردنى بەو سەرمایە زۆرەى کە لە بوارى کارى لۆبیدا خەرج دەکرێت. بۆیە کارى لۆبى دوو لێکدانەوەى هەیە: یەکەمیان بۆچوونى میدیا و ڕاى گشتییه، کە گرووپە لۆبییەکان تەنیا دەتوانن کارى ڕاوێژکارى ئەنجام بدەن و توانایەکى زۆر سنوورداریان بۆ کارتێکردن لە سیستەمى بڕیاردان هەیە. دووەمیان بۆچوونى ئەو لایەن و کەسانەن کە کۆمپانیا لۆبییەکان بەکرێ دەگرن؛ بە تێڕوانینى ئەوان کۆمپانیا لۆبییەکان داینەمۆى سەرکەوتنن.\nپرۆفسیۆر لیستەر میلبرات و هاوڕێکانى لە American School of Communication ئەوە دەخەنە ڕوو، کە گرووپە لۆبییەکان کاریگەرییەکى ئەوتۆیان لەسەر پرۆسەى بڕیاردانى بەرپرسان و یاسادانەران نییە. گرووپە لۆبییەکان وا وێنا کراون کە کارەکانیان تەنیا هەوڵێکى شەرمنانە و ئاستنزمە بۆ پەیوەندیکردن بەو بەرپرس و ئەندامانەى کۆنگرێس و سینات کە تێڕوانین و بیروبۆچوونەکەیان هەمان تێڕوانین و بیروبۆچوونى بریکارەکانیانە و، گرووپە لۆبییەکان تەنیا وەک نووسینگەیەکى خزمەتگوزارى کار دەکەن. گرووپە لۆبییەکان تەنیا ئەرکیان گواستنەوەى زانیارییە بۆ فراوانکردن و پێدانى زانیاریى زیاتر بە بڕیاربەدەستان و، لە ڕاستیدا هیچ کاریگەرییەکى ئەوتۆیان نییە و، زانیارییەکانیان زۆر جار نادروست و بە شێوەیەکى بێسه‌روبه‌ر ڕێک خراوە.\nلاوازیى گرووپە لۆبییەکان بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ئەوان کارى لۆبى ناکەن، بەڵکوو تەنیا پەیوەندى بەو بەرپرس و یاسادانەرانە دەکەن کە پێشوەختە ڕەزامەندن یاخود پشتگیرى لە پڕۆژەبڕیارەکە دەکەن، بەبێ ئەوەى هەڵوێستى خۆیان بگۆڕن. ئەم قوتابخانەیە هانى ئەوەى داوە کە زیاتر لێکۆڵینەوە لەسەر شێوازى کارى نێوخۆى گرووپە لۆبییەکان بکرێت. نیکۆلاس ئالارد لە لێکۆڵینەوەکەى دەربارەى گرووپە لۆبییەکان لە ئەمریکا کە "ئایا کارى لۆبى، کارێکى شەرەفمەندانەیە؟" ئەوە دەخاتە ڕوو کە نابێت هاووڵاتیان تەنیا سەیرى بێلایەنیى یاسادانەران و گرووپە لۆبییەکان بکەن بۆ پاراستنى بەرژەوەندیى گشتى، بەڵکوو ڕاستترین میکانیزم لە پرۆسەى سیاسیدا ئەو پێشبڕکێیەیه کە کامەیان ڕاستە. هیچ گرووپێکى لۆبى نییە کە بتوانێت تەواوى زانیارییەکان یاخود سەرچاوه‌ى زانیارییەکان لە لاى خۆى گڵ بداتەوە. یاسادانەرەکان و یاریدەدەرەکانیان بۆ پڕۆژەیاسا و لێکۆڵینەوە و بڕیارەکانیان، بە هیچ شێوەیەک پشت بە تەنیا یەک سەرچاوەی زانیارى نابەستن. ئەوان جگە لە لێکۆڵینەوە و گەڕان بە دواى زانیارى لە لایەن خۆیانەوە، پشت بە زانیارییەکانی دامەزراوەکانى وەک سەنتەرى لێکۆڵینەوە و داتاى نێو کۆنگرێس دەبەستن. بۆیە کاتێک گرووپە لۆبییەکان پەیوەندى بە ئەندامانى کۆنگرێس و سینات دەکەن بۆ پێدانى زانیارى و بیروبۆچوونى بریکارەکانیان لەسەر پڕۆژەیاسا و بڕیارێک، تەنیا دەبنە یەکێک لە سەرچاوەکانى زانیارى؛ چونکە ئەندامانى کۆنگرێس پشت بە زۆر سەرچاوەى فراوانى زانیارى دەبەستن و، هیچ گەرەنتییەک نییە کە ئەو یاسایەى کە دەردەچێت ڕەنگدانەوەى داواکاریى بریکارى گرووپە لۆبییەکان بێت.\nئەندامانى کۆنگرێس و سینات مافى ئەوەیان هەیە گوێ لە هەر کەسێک بگرن، بەڵام هیچ پابەندبوونێک نییە کە ئەو بیروبۆچوونانە بەجددى وەربگیرێن. هاوکات هەموو ئەو یاسا و بڕیارانەى کە دەردەچێت، زۆر بەئاسانى دەتوانرێت بە هەمان ئەو پرۆسەیه‌ى کە یاساکەى پێ دەرچووە، هەموار بکرێتەوە یاخود ڕەت بکرێتەوە. سروشتى ئەو پرۆژەیاسا و بڕیارانەى لە کۆنگرێس دەدەرچێت ئەوەیە کە فرەڕەهەندن؛ واتە پەیوەندییان بە زۆر دامەزراوە و گرووپه‌وه هەیە کە بەرژەوەندیى جیاوازیان هەیە؛ بۆ نموونە: یاساى بیمە و چاودێریى تەندروستى، پەیوەندیى خەڵکى ئاسایى، پزیشک و کارمەندانى تەندروستى و کۆمپانیاکانى بوارى خزمەتگوزارى و بیمەى تەندروستی و هتد. بۆیە لە کاتى بوونى گفتوگۆ لەسەر هەر پڕۆژەیاسایەکى تەندروستى، ئەوا هەموو ئه‌و لایەنانە بە شێوەى جیاجیا، کارى لۆبى ئەنجام دەدەن بۆ ئەوەى بەرژەوەندیەکانیان پارێزراو بێت. باشترین نموونەیش ئەوە بوو کە لەگەڵ دەستبەکاربوونى ترامپ، هەروەک لە هەڵمەتى بانگەشەى هەڵبژاردنەکان بەڵێنى دابوو کە یاساى چاودێریى تەندروستیى سەردەمى ئیدارەى ئۆباما هەڵدەوەشێنێتەوە، ئەوە بوو کە بەڵێنەکەى خۆى بردە سه‌ر. سەرەڕاى ئەوەى کە چەندین جار لە کۆنگریس و سینات ئاستەنگى بۆ هاتە پێش، بەڵام توانیى یاساکە بگۆڕێت. تێڕوانینى بەشێکى زۆر لە دیموکراتەکان وا بوو، کە ئەم یاسایەی کە لە سەردەمى ترامپ دەرچووه، زیاتر لە بەرژەوەندیى کۆمپانیاکانە؛ تەنانەت سیناتۆر جۆن مەککین، کە سیناتۆرى باڵاى کۆمارییەکانه، دژى بڕیارى حزبەکەى و ترامپ وەستایەوە و دەنگى بە یاساکە نەدا.\nلە لایەکى دیكەوە، بەتایبەتى دامەزراوە میدیایییەکان، لە ڕێگه‌ى ڕاپۆرتەکانیانه‌وه بە شێوەیەکى بەردەوام ئەوە دەخەنە ڕوو کە گرووپە لۆبییەکان کاریگەرییان زۆرە. ڕۆژنامەنووسەکان تێبینیى ئەوەیان کردووە کە گرووپە لۆبییە پرۆفیشناڵەکان کاریگەریى زۆریان لەسەر داڕشتنى سیاسەت هەیە، بەڵام بە هۆى ئەوەى کە تێڕوانینەکانیان لە یەک گۆشەنیگا و بە یەک ئاڕاستەیە، ناتوانرێت ڕێژەى ئەو کارتێکردنە بسەلمێنرێت. هەر دوو وەزیرى بریتانى، دەیڤید کلارک و کلێر شۆرت، نیگەرانیى خۆیان دەربڕیبوو کە گرووپە لۆبییەکان خۆیان لە ڕاوێژکارە تایبەتییەکان و وەزیرەکان نزیک دەکەنەوە کە جووڵەکانیان هاوشێوەى مێروولەیەکه كه بە دەورى دووکەڵێکدا خول بخواتەوە. بۆیە داوایان کردبوو کە پێویستە ڕاوێژکار و وەزیرەکان پەیوەندیى ڕاستەوخۆیان لەگەڵ گرووپە لۆبییەکان نەبێت. دوازدە وەزارەت لە بریتانیا نەیانتوانیبوو بە شێوەیەکى دروست وەڵامى پرسیارەکانى پەرلەمان دەربارەى کۆبوونەوەى وەزیر و ڕاوێژکار و بەرپرسانى تر لەگەڵ گرووپە لۆبییەکان بدەنەوە؛ تەنیا ئەوە خرابووە ڕوو کە هەر کۆبوونەوەیەک ئەنجام درابێت، ئەوا لە چوارچێوەى یاسا و ڕێنمایییەکانى کارى مەدەنى و وەزارى و ڕێنمایییەکانى کارمەندانى حکوومەت بووە.\nلی دراتمەن (Lee Drutman)، نووسەرى کتێبى "بزنس لە ئەمریکا ماناى لۆبیکردنە" (The Business of America is Lobbying)، لە وتارەکەیدا لە ڕۆژنامەى واشنتۆن پۆست دەربارەى لۆبى دەڵێت: "بەپێى ئەو داتایانەى لەبەردەستدان، هیچ پەیوەندییەکى ڕاستەوخۆ نییە لە نێوان قەبارەى ئەو سەرمایەى لە بوارى کارى لۆبیدا خەرج دەکرێت لەگەڵ ڕێژەى کارتێکردن و کاریگەرى لەسەر بڕیار و سیاسەتەکانى حکوومەت؛ بەڵام ئەوە نابێت ببێتە هۆى دروستبوونى تێگەیشتنێکى نادروست کە سەرمایە هیچ کاریگەرییەکى نییە، بەڵکوو بە هۆى سەرمایەى زۆرەوە دەتوانرێت زۆرترین کۆمپانیاى لۆبى بەکرێ بگیرێت و لەسەر زۆرترین بواردا کار بکەن. ئەوەى کە زۆر لە دەرەوەى ئەمریکا دەبینرێت و باسی دەکرێت، لۆبیى حکوومەتە بیانییەکانە، بەڵام ئەگەر سەیرى قەبارەى ئەو پارانە بکرێت کە لە بوارى لۆبیدا خەرج دەکرێت، ئەوا زیاتر ئەو گرووپ و کۆمپانیایەن کە لە ناوخۆى ئەمریکادا هەن؛ چونکە ڕێژەى زۆرى ئەو یاسا و ڕێنمایییانەى کە لە لایەن کۆنگرێس و سینات و ئیدارەوه دەردەچێت، زیاتر پەیوەندارە بە نێوخۆى ئەمریکاوه. بۆیە کۆمپانیا لۆبییەکان جگە لە بازاڕى دەرەوەیان کە حکوومەتە بیانییەکانن، ئەوا بازاڕێکى ناوخۆییى گەورەیان هەیە کە پەیوەندیى بە بەرژەوەندیى گرووپ و کۆمپانیا ناوخۆیییەکان هەیە؛ بەپێى ئەو ئامارانەى بەشێکى زۆر لە کۆمپانیاکان ڕێژەیەکى قازانجەکانى خۆیان بۆ بەکرێگرتنى کۆمپانیا لۆبییەکان داناوە، کە هەندێکیان لە ٣٤ دۆلار، بڕى ٢ دۆلار بۆ خەرجیی لۆبى دادەنێن.\nلە مێژووى کارى کۆمپانیا لۆبییەکاندا زۆر جار گەندەڵیى زۆر گەورە ئاشکرا بووه، کە کۆمپانیا لۆبییەکان بە ناوى کۆنگرێسمانەکان بە ناوى پشتگیرى بۆ بانگەشەى هەڵبژاردنى کۆنگرێسمانەکان پارەیان لە کۆمپانیاکان وەرگرتووە و، یەکێک لە گەورەترین ئابڕووچوونەکانى کارى لۆبى لە ئەمریکا دەنگى دایەوە، جاک ئەبرامۆف و لۆبیى هیندییەکان لە ساڵى ٢٠٠٥ بوو، کە بڕى نزیکەى ٨٥ ملیۆن دۆلاریان لە هیندییە ئەمریکییە ڕەسەنەکان وەرگرتبوو وەک پشتگیریى دارایى بۆ کۆنگرێسمان بۆب نەیى لە کۆمارییەکان و، دوو کەسى تر کە بۆ کۆنگرێسمان تۆم دیلەى کاریان دەکرد. کۆمپانیا لۆبیکارەکە واى لە بریکارەکان گەیاندبوو کە ئەم پارەیەى کە وەرى دەگرن بۆ کۆنگرێسمانەکانە و، ئەمەیش دەبێتە گرێنتییه‌ك کە کۆنگرێس ئەو یاسایەى کە دەرى دەکات ڕێگە بە ئەمریکییە هیندییە ڕەسەنەکان بدات ئەو زەوییەى لە نزیک گازینۆیەکەیانە سوودى لێ وەربگرن، بەبێ ئەوەى هیچ ڕێگرییەکى یاسایییان بێتە بەردەم. ئەم بابەتە دواى ئەوەى کە گەیشتە ڕۆژنامەکان، بووە هۆى ئه‌وه‌ی کە لە لایەن لێژنەى تایبەتەوە لێکۆڵینەوەى لەسەر بکرێت. لە ئابى ٢٠١٠ لێکۆڵینەوەکانى فیدراڵى کە ماوەى نزیکەى ٦ ساڵى خایاند کۆتایى هات و، کۆنگرێسمان تۆم دیلەى لە ساڵى ٢٠١١ بڕیارى دادگه‌ى بەسەردا سەپێنرا کە به‌ندکردن بوو بۆ ماوەى سێ ساڵ بە تۆمەتى وەگرتنى بەرتیل و کارى ئینقلابچێتى. ئەو کارەى کە ئەبرامۆف کردى، زیاتر بە هۆى پەیوەندیى تایبەتى خۆى بوو لەگەڵ کۆنگرێسمانە کۆمارییەکان و، کارەکانى لەو چوارچێوەیەدا خۆى دەبینێتەوە کە کۆمپانیا لۆبییەکان وا خۆیان نیشان دەدەن کە دەتوانن بەرژەوەندیى بریکارەکانیان لەنێو ئەو یاسایانەى کە لە کۆنگرێس و سینات دەردەچێت بپارێزن.\nهەرچەندە هیچ لایەک لەو دوو گرووپانەى سەرەوە بە شێوەیەکى ڕەهایى ئەوە ناسەلمێنێت کە ئایا گرووپە لۆبییەکان پێویستن یاخود پێویست نین، بەڵام هەردووکیان هاوڕان کە لە هەندێک بابەت و دۆخى تایبەت، بوونى گرووپە لۆبییەکان گرنگە. هاوکات ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت بە هۆى ئەوەى کە بەپێى یاسا کارى تەواوى گرووپە لۆبییەکان لەژێر چاودێریدایە، بۆیە هەر کاتێک کەسێکى لۆبیکار یاخود کۆمپانیایەکى لۆبى، چالاکییەک، یان کارێکى بۆ حکوومەتێکى بیانى، یان گروپێک ئەنجام دا کە پێچەوانەى سیاسەت و بەرژەوەندییەکانى ئەمریکا بێت، ئەوا هیچ گومان لەوەدا نییە کە ڕاپێچى دادگه دەکرێت. ئەمە تەنانەت خودى سەرۆکى ئەمریکا و بەرپرس و کەسە نزیکەکانى دەگرێتەوە. ڕۆبەرت مۆلەر، بەڕێوەبەرى پێشووى ئێف بى ئاى، لە مانگى مایسى ٢٠١٧ لە لایەن داواکارى گشتیى ئەمریکاوه وەک سەرۆکى لێژنەى لێکۆڵینەوە لە بابەتى دەستێوەردانى ڕووسیا لە هەڵبژاردنى سەرۆکایەتیى ئەمریکا لە ساڵى ٢٠١٦ و، پەیوەندیى نێوان تیمى بانگەشەى هەڵبژاردنى ترامپ و ڕووسەکان دەستنیشان کراوە. لە کاتى ئێستادا تەنانەت ترامپ خۆى و کوڕەکەى و، بەشێک لەو کەسانەى لەگەڵى کار دەکەن لە لایەن ڕۆبەرت مۆلەره‌وه لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ دەکرێت. باشترین نموونەى زیندوویش لە کاتى ئێستادا پۆل مانفۆرت، بەرپرسى هەڵمەتى بانگەشەى ترامپ لە کاتى هەڵبژاردنى سەرۆکایەتیى ئەمریکا لە ٢٠١٦، كه ئێستا به تۆمەتى لۆبیکردن بۆ سەرۆکى پێشووى ئۆکراینا، ڤیکتۆر یانیکۆڤیچ و، پەیوەندى لەگەڵ لایەنە ڕووسییەکان زیندانى کراوە.\nئێمە لە کۆتاییدا ئەوەمان بۆ دەردەکەوێت کە ڕێژەى کارتێکردنى گرووپە لۆبییەکان لە پرۆسەى بڕیاردان و یاسادانان لە ئەمریکا، ڕێژەیەکى زۆر نزمە، بەتایبەتى ئەوەى پەیوەندیى بە سیاسەتى دەرەوەى ئەمریکاوه هەیە. هەروەها سەرنەکەوتنى حکوومەتە بیانییەکان لە کارى لۆبیدا، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەى بە ڕێژەى ڕەها پشت بە کۆمپانیا لۆبییەکان دەبەستن؛ ئەمە لە کاتێکدا دەتوانن زۆر کارتى گوشارى زیرەکتر جگە لە کۆمپانیا لۆبییەکان بەکار بهێنن. هاوکات زۆربەى حکوومەتە بیانییەکان لە ڕوانگەى کاریگەرییەکانى لۆبیى ئیسڕائیلى لەسەر سیاسەتى دەرەوەى ئەمریکا، لە کۆمپانیا لۆبییەکان دەڕوانن، بەڵام کارى لۆبیى ئیسڕائیلى لە ئەمریکا شێوەیەکى دامەزراوەییى ستراتیژیى وەرگرتووە. لە شێوەى تۆڕێکى جاڵجاڵۆکەیى، هەموو جومگە گرنگەکانى گرتووە؛ بە گۆڕینى سەرۆکى ئەمریکا و زۆرینەى کۆمارییەکان یاخود زۆرینەى دیموکراتەکان، ڕۆڵ و پێگەیان لاواز نابێت. هەروەها لۆبیى ئیسڕائیلى لەوە دەرچووە کە کاریگەرییەکانى بە قەبارەى خەرجییەکانى پێوانە بکرێت. پێویستە حکوومەتە بیانییەکان ئەو تێگەیشتنە هەڵەیە لە بیر و ستراتیژیى خۆیان لا ببەن کە بە گرتنى چەند کۆمپانیایەکى لۆبى، دەتوانن کاریگەری و کارتێکردنى فراوانیان لەسەر سیاسەتى دەرەوەى ئەمریکا هەبێت.\nلی دراتمەن، ڕۆژنامەى واشنتۆن پۆست، ٢٠١٥.\nستیڤ جۆن، (The Persuaders, When Lobbyists Matter)، ٢٠٠٢.\nنیکۆلاس ئالارد، ئایا کارى لۆبى کارێکى شەرەفمەندانەیە، ٢٠٠٨.\nLatest from تۆفیق ڕەحمان مەنتک


17 | ته‌مموز | 2017 | PUK CENTRAL COUNCIL\nسەرۆکی نوێی فراکسیۆنی یەکێتی دیاریکرا\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 12:57 pm کوردستان 0\nئارێز عەبدوڵڵا وەك سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغدا دەستبەكاردەبێت. لە پەیامێکیشدا بۆ فراكسیۆنە كوردستانییەكان داوادەکات لە پرسەی نەتەوەییەكاندا یەكدەنگ بن و دەڵێت: “ئەگەر هاوپەیمانێتیشمان نەبێت، خۆ دەبێت لە پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییەكاندا لە بەغدا یەكدەنگ بین، كاری جددیش بۆ ئەو پرسە …\nتەقینەوەیەك لە باكوری كوردستان ڕوویدا\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 12:56 pm کوردستان 0\nله‌گوندێكی سه‌ربه ناوچه‌ی كه‌ڤه‌ریا جولمێرگ ته‌قینه‌وه‌یه‌ك روویداوه‌و به‌و هۆیه‌وه 17 سه‌رباز برینداربوون. ئاژانسی هه‌واڵی دۆغانی توركیا بڵاویكردوه‌ته‌وه،له‌گوندێكی سه‌ربه ناوچه‌ی كه‌ڤه‌ریا جولمێرگ له‌باكوری كوردستان ته‌قینه‌وه‌یه‌ك روویداوه. رونیشكراوه‌ته‌وه، به‌و هۆیه‌وه زیاتر له 17 سه‌رباز برینداربوون …\nلاهور شێخ جەنگی :دڵنیاین كه ئه‌بو به‌كر به‌غدادی نه‌كوژراوه\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 12:37 pm کوردستان 0\nلێپرسراوی ئاژانسی پاراستن و زانیاری سلاش زانیاری جەخت دەکاتەوە لەوەی ئەبوبەکری بەغدادی نەکوژراوەو پێدەچێت لە باشوری شاری رەققە، خۆی حەشار دابێت لاھور شێخ جەنگی لێپرسراوی ئاژانسی پاراستن و زانیاری سلاش زانیاری، لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەوانییدا لەگەڵ ئاژانسی ھەواڵی رۆیتەرز رایگەیاند: بەڕێژەی ٩٩% دڵنیایە لەوەی …\nپارتی و گۆڕان لەسەر یەک مێزی گفتوگۆ کۆبوونەوە .. حزبە کوردستانیەکانیش بەشدارن تیایدا\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 12:28 pm کوردستان 0\nحزب و لایەنە سیاسییە کورستانیەکان لە کەرکوک کۆبونەوە و لێپرسراوێکی یەکێتیش ئامانجی کۆبونەوەکە ئاشکرادەکات و رایدەگەیەنێت:پرسی دادگایکردنی سەرۆکی ئەنجومەن و کۆنتڕۆڵکردنەوەی حەویجەو پێدانی کارەبا بەکەرتی تایبەت و چەندپرسێکی دیکە بابەتی سەرەکی کۆبونەوەکە بوون. جەنگی عیزەدین لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند : حزب …\nئەنجامی تاقیكردنەوەكان ئاشكرا دەكرێن\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 12:19 pm کوردستان 0\nوەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان بڵاویكردەوە ، ئەمڕۆ دووشەممە ئەنجامی تاقیكردنەوەكان ئاشكرا دەكەن . لە ڕاگەیەندراوێكدا وەزارەتی پەروەردە ئەمڕۆ تاقیكرنەوەكانی پۆلی 9 ی بنەڕەتی ڕادەگەیەنن بۆ وەرگرتنەوەی نمرەكەت سەردانی ئەم لینكە بكە http://anjam.azmoonakan.org/\nسێ هاوڵاتی كورد بەدەستی میلیشیا چەكدارەكان شەهید دەكرێن\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 11:53 am کوردستان 0\nپەرلەمانتارێكی كورد لە بەغدا ڕایدەگەیەنێت : هەڕەشەكردن لە كوردانی فەیلی بەردەوامەو هۆكارەكەشی بڕیاری ڕیفراندۆمە. د.بەختیار شاوەیس ، ئەندامی فراكسیۆنی یەكێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە سایتی ئەنجومەنی ناوەندی pukcc ڕاگەیاند: بەهۆی بڕیاری ڕیفراندۆم لە هەرێم ، هەڕەشە كردن لەسەر كوردانی فەیلی بۆ بەجێهێشتنی بەغدا …\nتائێستا ئەم زانیاریانەت زانیوە.. نۆ ئامۆژگاری گرنگ بۆ ئەو کەسانەی کە ئۆتۆمبیلی ئەتۆماتیک بەکاردەھێنن\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 11:32 am هەواڵی گشتی 0\nلێخوڕینی ئۆتۆمبیل گێڕ ئۆتۆماتیك زۆر ئاسانە و شۆفێر ماندوو ناكات، بەڵام رەچاو كردنی ئەم خاڵانەی خوارەوە باشترە و ئۆتۆمبیلەكەت بۆ ماوەیەكی زیاتر پارێزراو دەبێت. – تەنها ئیستۆپ – برێك بەكاربهێنە بۆ وەستاندنەوەی ئۆتۆمبیل نەك گێڕ گۆڕین یان راكێشانی هاند برێك. – لەكاتی وەستاندا، هاند برێك راكێشە بەڵام زۆر توندی …\nئەمساڵ چەند کەس دەتوانن فەریزەی حەج ئەنجام بدەن .. ئەوقاف هاتە دەنگ\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 11:31 am کوردستان 0\nگوته‌بێژى وه‌زاره‌تى ئه‌وقاف و كاروباری ئایینى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، ڕایگه‌یاند له سه‌ره‌تایی مانگى ئابى ئه‌مساڵ یه‌كه‌مین گه‌شتى حاجیانى هه‌رێمى كوردستان به‌ره‌و عه‌ره‌بستانى سعودییه ده‌ستپێده‌كات و ده‌شڵێ هه‌موو ئاماده‌كارییه‌ك كراوه. نه‌به‌ز ئیسماعیل، گوته‌بێژى وه‌زاره‌تى ئه‌وقاف و كاروباى ئایینى …\nدۆخەکە تەقیەوە .. حەشدی شەعبی ناوچەیەکی پارتی داگیر کرد\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 10:46 am کوردستان 0\nهێزەكانی حەشدی شەعبی بەشێویەكی هەمیشەیی دەستبەسەر ئەو ناوچانەی سنووری پارێزگای نەینەوا دەگرن كە بەر لە هاتنی تیرۆریستانی داعش، لەژێر كۆنترۆڵی پارتیدا بوون، بەرپرسێكی یەكێتیش دەڵێت: هێزەكانی 70 لەناوچەكانی خۆیان ماونەتەوەو لەهەندێ شوێنیش پێشڕەویان كردووە. بەگوێرەی ئەو زانیاریانەی لەسەرچاوەیەكی ئەمنییەوە دەست کەوتون …\nیەکێتی نهێنیەکی پارتی ئاشکرا دەکات .. دڵنیایی دەدات\nدوو شه‌ممه, ته‌مموز 17, 2017 10:39 am کوردستان 0\nئەندامێکی سەرکردایەتی یەکێتی دەڵێت ” دڵنیام پارتی لە کۆتاییدا بە بێ مەرج بە کاراکردنەوەی پەرلەمان رازی دەبێت و هیچ رێگرییەک نامێنێت بۆ ئەوەی سەرۆکایەتی پەرلەمان بگەرێتەوە شوێنی خۆی ” فەرید ئەسەسەرد ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی رایدەگەینێت ” دڵنیاببن لە کۆتاییدا پارتی بە بێ مەرج بە کاراکردنەوەی …


کاریگەریە خراپەکانی تەکنەلۆژیا لەسەر مێشکی منداڵ\nپسپۆڕانی بواری تەندروستی کاریگەریە خراپەکانی تەکنەلۆژیایان لەسەر منداڵ ئاشکراکردووە و دەڵێن، "دەبێتە ھۆی تەمبەڵی مێشک یان راھێنان بە مێشک ناکات".\nپسپۆڕانی بواری تەندروستی ئەوەیان ئاشکرا کردووە، "سەرەڕایی کاریگەرییە باشەکانی تەکنەلۆجیا بۆ پێشکەوتن و بەدیارکەوتنی تواناکانی منداڵ ئەوا ھەندێک کاریگەری زۆر خراپیشی ھەیە ئەگەر ھاتوو بەشێوەیەکی خراپ بەکاری بھێنێت کاریگەری زۆر گەورە لەسەر ئەو منداڵە بەشێوەیەکی نەرێنی بەجێدەهێڵێت.\nئاماژەشیان بۆ ئەوە کردووە، "کاریگەری خراپی ھەیە لەسەر بیرەوەری (زاکرە)ی منداڵ بۆ ماوەیەکی درێژ، ئەو کاتە منداڵ زیاتر پشت بەو ئامێرە ھاوچەرخانە دەبەستێت بۆ بیرکەوتنەوەی شتەکانیان دەبێتە ھۆی تەمبەڵی مێشک یان راھێنان بە مێشک ناکات ھەروەھا زۆر دانیشتن لەبەرامبەر ئامێرە زیرەکەکان دەبێتە ھۆی فشار خستنە سەر مێشک".\nرونیشیان کردووەتەوە، "کاتێک منداڵ تووشی ئالودە (إدمان) بوون دەبێ بەو ئامێرانە منداڵەکە گۆشەگیر دەبێ و حەز بە جودایی دەکات و تووشی ئاست تەنگی دەبێت لە خۆگونجاندن و رەفتار کردن لەگەڵ دەورووبەری، بۆیە منداڵەکە بە شێوەیەکی سەرەکی پشت بەو ئامێرانە دەبەستێت بۆ بەسەر بردنی کاتەکانی، لەوانەشە ببێتە ھۆی توشبوون بە ئۆتیزم".\nئەوەشیان ئاشکراکردووە، "بەھۆی ئەم ئامێرە زیرەکانە منداڵ تووشی زۆر نەخۆشی دەبێت وەکو شێرپەنجە، دەمارگیری، ماندوویەتی و شەکەتی و سەرئێشە (ژانەسەر) بەھۆی تیشکدانەوەی ئامێرەکان، ھەروەھا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر چاو ھەیە منداڵ ھەست بە کەم بینین و ووشکبوونەوەی چاو دەکات، زۆر دانیشتن لە پێش ئەم ئامێرانە دەبێتە ھۆی دروست بوونی ئازار لە مل و شانەکان بەھۆی نووشتانەوەی (چەمانەوەی) بەردەوامی مل بۆ پێشەوە".


لەماوەی دوو هەفتەی رابردوو زۆرترین سەردانی دەزگای ستاندەر کراوە – Standard Kurd\nلەماوەی دوو هەفتەی رابردوو زۆرترین سەردانی دەزگای ستاندەر کراوە\nلەلایەن ستاندار Posted on شوبات 7, 2019 749 جار بینراوە 0 سەرنج\nلەبارەی بارودۆخی کوردستان وچارەنوسی لەو گۆرانکاریانە لەماوەی مانگی رابردوو کۆمەلێک دیدار و ئاڵوگۆری بۆچونی ئەنجامداوە.\nلە ھەفتەی رابردوو لەسەردانیان بۆ دەزگای ستاندەر مامۆستا عەلی باپیر ئاڵوگۆری بۆچونی لەگەل ستاندەر ئەنجامدا سەبارەت بە مەترسیەکانی سەر ھەریم و چۆنیەتی دەستنیشانکردنی رێگا چارەکان کە خۆی لەیەکریزی وشارەزابوون لە سیاسەتی نویی جیھانی دەدۆزیتەوە، لە دیدارەکە مەسعود عەبدولخالق تێروانینی دەزگای ستاندەری بۆ ئەو قۆناغەی کوردستان خستە روو.\nلەلایەکی تر ھەریم کمال ئاغا سەرۆکی لیستی یەکێتی لە ھەڵبژاردنەکانی عێراق لە ئاستی ھەولێر و ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران لەسەردانەکەی بۆ دەزگای ستاندەر باس وخواسی ووردی پەیوەندی ئیستای عیراق وکوردستان و ئەو ئاستەنگانەی ھاتونەنە رێ خستە روو ، لەبەرامبەردا بۆردی توێژینەوەی ستاندەر چەندین بۆچونی بۆ چارەسەری کێشە سیاسیەکان لەگەل عێراق خستە روو.\nهاوکات شۆرش حاجی ئەندامی خانەی راپەراندنی بزوتنەوەی گۆڕان لەبارەی بۆچونی دەزگای ستاندەر لە پرسی پێکهێنانی حکومەتی ئاییندە سەردانی ستاندەری کردووە.\nھەر لەماوەی مانگی رابردوو کۆمەلێک مامۆستای ئایینی سەردانی دەزگای ستاندەریان کرد بە مەبەستی گفتۆگۆ لەبارەی پرۆژەی چاکسازی مەزن و ئاییندەی کوردستان، ھاوکات رۆژی شەممە بیگەردتالەبانی جێگری پێشووی سەرۆکی پەرلەمان و ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی سەردانی دەزگای ستاندەری کرد، لە دانیشتنەکە کۆمەلیک باسی ستراتیجی و کاری داھاتووی حکومەت و پەرلەمان کرا. لەماوەی رابووردووش دیدەنیەکی بەریزمحمدی حاجی محمود وکەسایەتیەکانی تر کرا.\nلەلایەکی تر رۆژی دوو شەممە ناوەندی توێژینەوەی دەزگای ستاندەر توێژینەوەیەکی لەبارەی کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم و دەرچەی چارەسەری بڵاوکردەوە.\nبڵاوکراوەی پێشووکوردستان، ھەرێمێک تێیدابڕیاری حیزب تەقلە بەیاسا لێدەدا؛\nبڵاوکراوەی نوێترنوێترین توێژینەوەی دەزگای ستاندەر بخوێنەوە: لە سەرۆكایەتی هەرێمەوە بۆ دەستەی سەرۆكایەتی


ئێران و سووریا رێككەوتنێكی نوێی سەربازیان واژۆكرد، ئامانجی رێكەوتنەكە بەهێز كردن و پەرەپێدانی سیستەمی پاراستنی ئاسمانی سوریایە.\nلەو رێككەوتنەدا كە هەریەكە لە عەلی ئەیوب، وەزیری بەرگریی سووریا و محەمەد باقری، سەرۆك ئەركانی هێزە چەكدارەكانی ئێران، واژۆیان كرد بە وتەی بەرپرسانی ئێرانی تەنها بەهێزكردنی بەرگری ئاسمانی ناگرێتەوە بەڵكو لە بواری تەكنیكی سەربازیدا زۆر وەردەكاری دەگرێتەوە.\nرێككەوتنەكە لە دیمەشقی پایتەختی سوریا ئەنجامدرا و ئێران پاڵپشتی زیاتری حكومەتی سوریا دەكات لە بەرەنگاربوونەوەی گرووپە توندڕەوەكانی ئەو وڵاتەن هاوكات جارێكیتر سووربونی هەردوولا دووپاتكرایەوە بۆ ئەوەی هێزە بیانیەكان لە خاكی سوریا بچێتە دەرەوە.\nئەو رێككەوتنە لە كاتێكدایە ئێران بەشێوەی راستەوخۆ لە سالی 2011وە لەگەڵ سەرهەڵدانی بەهاری عەرەبی پشتیوانی زۆری حكومەتی سوریای كردووە و لە كەوتن و رووخان رزگاری كرد بەشێوەیەك پشتیوانی دارایی و سەربازی و سیاسی و دیبلۆماسی ئەو وڵاتەی كرد.