عوسمان عومەر: تورک سیاسەتى بەتورک کردن لەڕێگەى پڕۆگرامى خوێندنەوە. – WtariKurd\nعوسمان عومەر: تورک سیاسەتى بەتورک کردن لەڕێگەى پڕۆگرامى خوێندنەوە.\n– Posted on 2019-02-18بابەتی: سیاسی\nهەر ڕژێمێکى دیکتاتۆرى بەپێى بەرنامەو سیماو سروشتى هەژمونەکەى, بۆ پیادەکردنى سیاسەتەکانى هەنگاو بەهەنگاو بەپێى گونجاندن و بۆچونەسەر دەسەلاتەکانى دەسەپێنێت. ڕژێمى بەعس بە کۆدیتایەک دەسەلاتى گرتە دەست بۆ ئەوەى خۆى بچەسپێنی و بتوانێ ئەو ستراتیژانەى هەیەتى پێ بەپێ جێبەجی بکات، سەرەتا بەیانى ئادارى هێنایە ئاراوە تا کورد لە تێکۆشان خاو بکاتەوە, دواتر خۆمالى کردنى نەوت و کۆنترۆلکردنى داهاتەکانى لە پێناو خزمەتى ستراتیژیە سەربازیەکانى و کۆنترۆلکردنى ڕاگەیاندنەکان لە پێناو بلاوکردنەوەى ئامانجەکانى دواتر کەوتە پاکتاوى ئەوانەى کە دژى هەندێ رەفتارى بون و گومانى لێیان هەبوو لەناوى دەبردن, ئینجا ستراتیژیەتى خۆى دارشت سەبارەت بەهەمو بابەتەکانى ئاسایشى نەتەوەیی و دارایی و سیاسەتى دەرەوەو… هتد .\nڕژێمى دیکتاتۆرى بەعس لەحەفتاو هەشتاکانى سەدەى ڕابوردوو سێکوچکەیەکى دژى گەلەکەمان داهێناو پیادەیکرد لەوانەش ڕاگواستن,بەعەرەبکردن, بەبەعسى کردن لەکەرکوک و زۆر شوێنى ترپەیرەو کرد, داگیرکەرە ئیتالیەکان کاتى خۆى سیاسەتى سوتماک و تەلەبەند کردنى کەس کارى شۆرشگێرەکانى پەیرەو کرد.. تورکیاش وەک هەموان دەزانین ئارەزووەکانى ئیردۆغان بەلاى سەلطنەت و دیکتاتۆریەت ملى ناوە بەبیانوى کۆدیتاوە هەزاران کەسى لە کورد و تورک لە زیندانەکان توند کردووەو بیرى ئازادى بەرتەسک کردۆتەوە هەر بەوەشەوە نەوەستاوە تورک لە ئیستاو لەو هەزارەیەدا سیاسەتى تەتریک واتە بەتورک کردنى دەست داوەتێ لەرێگاى خوێندنگا و پڕۆگرامەکانى خوێندن و کردنەوەى قوتابخانە لە زۆر وولات لەوانە هەرێمى کوردستان چەندین خوێندنگاو کۆلێژ بەپڕۆگرام و زمانى بیانى دەخوێنن لەهەمانکاتیش زمانى تورکى لەپڕۆگرامەکانیانە بۆ بلاو کردنەوەى رۆشنبیرى و کەلتورى تورکى و وەلانانى ئەدەب و کەلتورى گەلەکە خۆى.\nلە ئابى 2016 کاتێ هێرش وپەلامارەکانى بۆ سەر خاکى خۆرئاواى کوردستان دەستپێکرد بەناوى قەلغانى فوراتەوە, دواى ئاوارەبونى سەدان هەزارکەس لەخاکى باب و باپیرانیان, ڕژێمى تورکیا لەرێگاى ڕێکخراوە ناحکومیەکانەوە سەرەتا کارى لەسەرگەراندنەوەى ئاوارەکان کرد بەهەماهەنگى و پلانى پێشوەختە بۆ چالاکیە پەروەردەییەکانى لە جەرابلس و باب و ئیدلب لەریگەى سەرپەرشتى پەروەردەیی غازى عێنتاب و پارێزگا سنوریەکان لەگەل خۆرئاواى کوردستان وتوانى نزیکەى 35 هەزار خوێندکار لەکەمپەکانیان بهێنێتەوە ژێربارى خوێندن و پەروەردە لەوانە نزیکەى 19 هەزار خوێندکار لەکەمپەکان و نزیکەى 1181 مامۆستا وانەیان دەوتەوە نزیکەى 600 مامۆستالەکەمپەکان بەپشت بەستن بەهاوکارى دەرەکى خێرخوازان و سەرپەرشتى وەزارەتى مەعاریفى تورک و بەرێوەبەراتیە پەروەردەییەکان لە غازى عێنتاب و هەروەها رژێمى تورکیا بەهۆى (بەرێوەبەرایەتى سەلامەتى و کتوپڕى AFAD (یەوە هەستاون بەدروستکردنى قوتابخانەى مەیدانى و ئەو وەزارەتە کاریگەرى هەبووە لەسەر پڕۆگرامەکانى خوێندن لەهەموو قۆناغەکانى خوێندن, بەپێى هەندێ سەرچاوە نزیکەى 5680 مامۆستا بەشدارییان پێکراوە لەخولەکانى ڕاهێنان و تاقیکردنەوەکان لەوانە هەستاون بە دامەزراندنى 3316 مامۆستایان, رژێمى تورکیا بەنیازە گەر بارودۆخەکە بەو شێوەیە بەردەوام بێ زانکۆیەکى تورکى لەحەڕان لقێکى بباتە شارى باب و لەهەمان کاتیش ئەوەى جێبەجێ کردوە کەناسنامەى تورکى بە ئاوارە سوریەکان بدات (واتە گۆرینى دیموگرافیا), ئەوەش تێبینى کراوە کە لێرەى تورکى لەجیاتى لیرەى سورى لەزۆربەى دام و دەزگاکان و پۆلیس و ئەنجومەنەکان بەکاردەبرێ و موچەکانیان بەلیرەى تورکى پێ دەدرێ و هەرچى هاوکارى خیرخوازیە بەدۆلار دێت کەچى ئەوان دەیگۆڕن بە لیرەى تورکى!\nلەگەل ئەوەى بەرنامەکانى خۆى لەهەریم و رۆژئاوا بەجێ گەیاندوە بەوەشەوە نەوەستاوە بەلکو پەلى هاویشتوە بەرەو ئەفریقیا بەمەبەستى گواستنەوەى شارەزایی و ئەزمونیان وئامادەسازى بۆ پەرەپێدانى خوێندن لە ئەفریقیاش بۆیە لەگەل صۆمال ڕێککەوتون چەند پرؤژەیەک لەوێ بەجێ بگەیەنن لەوانە بنکەیەکى سەربازى بنیات بنرێ بە تێچوى 50 ملیۆن دۆلار لەسەر ڕووبەرى 400 دۆنم و دروستکردنى 3 خوێندنگاى سەربازى کە تورکەکان هەلبستن بە مەشق و راهێنانى 10 هەزارو 500 سەربازى سۆمالى لەگەل ئەوەش هەلدەستن بەبلاوکردنەوەى رۆشنبیرى فیربونى زمانى تورکى بەکردنەوەى قوتابخانە, هەمو ئەوانە دواى سەردانەکەى ئێردۆغان هات بۆ سۆمال لە سالى 2011. بلاوکردنەوەى زمان و کەلتورى تورک لە ڕیگەى خوێندنگاى نەهێشتنى نەخوێندەوارى یەکێکە لەو رێگایانەى تورک بەزۆلیەتى دەیانەوێ پەل بەرەو چەند ولاتێکى ئەفریقیا بهاون, هەرچەندە (پارتى ئومەى سودانى) داواى لە ئێردۆغان کرد کە داواى لێبوردن لەسودان بکات سەبارەت بەکوشتارەکانى دەولەتى عوسمانى سالى 1821 و 1885 ئەنجامدراوە لەکاتى حوکمرانى عوسمانیەکان.\nلەگەل ئەوەش بەهۆى وەبەرهینان و هاوکارى مرۆیی و خێرخوازى توانیویەتى لە 37 دەولەتى ئەفریقیا پرۆژەى هەبێ و لەرێگاى رێکخراوى TAKAنزیکەى 280 هەزار کەسى ئەفریقى لەمالەکانى خۆیان چارەسەرى پزیشکییان پێگەیشتوەو نمونەیەکى تریش هەر لەرێگەى ئەو رێکخراوەوە دواى سەردانەکەى بۆ تونس نەخۆشخانەیەکى زانکۆیی پیشکەش کردن, هەروەها هانى خوێندکاران دەدرێ بۆ خوێندن لە تورکیا و بەپێى ئامارێک ساڵانە نزیکەى 1000 کورسى خوێندن تەرخان کراوە بۆ وولاتە ئەفریقیەکان.\nتورکیا لە ڕیگەى سەرۆکایەتى لیژنەى هاوکارى و هەماهەنگى چەندین نوێنەرایەتیان لە ئەفریقیا بکاتەوە لەوانە ئاژانسى هاوکارى و هەماهەنگى تورکى چەندین پرۆژەى هەلکەندنى بیرو راهێنانى جوتیاران و نۆژەن کردنەوەى بینا میژوییەکانى سەردەمى داگیرکارى عوسمانى گرتۆتە ئەستۆ بەمەش تورکیا دەیەوێ جارێکتر رابوردوى خۆى لە ئەفریقا زیندو بکاتەوە، بەلام بەشێوەى داگیرکارى هێمنانە و خێرخوازى وهاکارى مرۆییەوە . بەڕاى من ئەو رێکخراو ئاژانسانەى لە ئەفریقاو زۆریک لەو وولاتانەى تر کاردەکەن دەزگاى ئیستیخبارىن بۆکۆکردنەوەى زانیارى لەپێناو خزمەت کردنى ئامانجەکانى تورک لە ئەفریقاوخۆرهەلات دا, لیرەدا پرسیارەکە ئەوە نییە کە تورک دەیەوێ دەولەتى عوسمانى بەسەرۆکایەتى پاشا ئیردۆغان زیندو بکرێتەوە لەسەدەى 21 بەڕیگەو شیوازى جۆراوجۆر؟


دوو رێنوێنی بۆ ئەوەی تووشی نەخۆشی شەكرە نەبیت\n:: PM:07:47:23/06/2019 \nدوو توێژینەوەی نوێ باسی دوو رێنوێنی گرنگ دەكەن بۆ خۆپاراستن لە نەخۆشی شەكرە، ئەویش لە رێگەی پێڕەوكردنی سیستەمێكی خۆراكی كەم كاربۆهیدرات و دەوڵەمەند بە ماسی چەور.\nیەكەم توێژینەوە كە لە زانكۆی ویلایەتی ئۆهایۆی ئەمەریكی ئەنجام دراوە و باسی ئەوە دەكات كە پێڕەوكردنی سیستەمێكی خۆراكی كەم كاربۆهیدرات، رەنگە سوودی زۆری هەبێت لە پاراستنی مرۆڤ لەوانەی ئەگەری تووشبوونیان بە جۆری دووەمی نەخۆشی شەكرە.\nتوێژەران چاودێری سیستەمی خۆراكی 16 پیاو ژنیان كرد كە بەدەست شێوانی میتابۆلیسم دەیاناڵاند، واتە سێ لەو حاڵەتانەیان هەبوو، قەڵەوی لە ناوچەی سك و بەرزی پەستانی خوێن و بەرزی رێژەی شەكرەی خوێن و كەمی رێژەی كۆلیسترۆلی باش و زۆری چەوری سیانی و خراپ.\nبۆیە ئەوانەیان تاقی كردەوە كە چی روودەدات كاتێك خواردنی كاربۆهیدرات كەم دەكەنەوە، دەركەوت نیوەی ئەوانە لە ماوەی چوار هەفتەدا هەموو نیشانەكانی پێشوویان رووی لە باشی كرد و چەوریان زیاتر تووایەوە و ئاستی شەكرەی خوێنیان باشتر بوو، هەموو ئەوانەش دوای پێڕەوكردنی سیستەمێكی خۆراكی كەم كاربۆهیدرات.\nپاركەر هاید، پزیشك و سەرۆكی تیمی توێژینەوەكە دەڵێت، دەركەوت ئەو سیستەمە خۆراكییەی كەم كاربۆهیدرات یارمەتیدەرە بۆ كەمكردنەوەی نیشانەكانی شێوانی میتابۆلیسم، بەتایبەتی ئاستی چەوری تێر و ئاستی كۆلیسترۆڵی خراپ لە خوێن و بەوەش مەترسی تووشبوون بە شەكرە و نەخۆشییەكانی دڵ و لوولەكانی خوێن كەم دەكاتەوە.\nشایەنی باسە كاربۆهیدرات لە برنج و نان و سەموون و پەتاتە و شیرینی و دانەوێڵە و شەكر بەتایبەتی هەیە.\nتوێژینەوەی دووەم لە زانكۆی شالمەر بۆ تەكنۆلۆجیا لە سوید ئەنجام درا و تیایدا توێژەران بۆیان دەركەوت كە ماسی چەوریدارەكان دەكرێت لە مەترسی تووشبوون بە جۆری دووەمی نەخۆشی شەكرە بتپارێزن، بۆیە زۆر خواردنی ماسی چەور كاریگەرییەكی پارێزی لە جۆری دووەمی نەخۆشی شەكرە هەیە، بەو مەرجەی ئەو ماسیانە بە پیسكەرەكانی ژینگە پیس نەبووبن.\nشایەنی باسە ماسی چەورەكان بریتین لە سەلەموون و تونە و ماكریل و سەردین و رۆنی ماسی كە دەوڵەمەندن بە ئۆمێگا3.\nده‌مامكی بازاڕه‌كانی هه‌رێم بۆ خۆپاراستن له كۆرۆنا نابن\nكۆرۆنا.. چین و ئێران و كۆریا و ژاپۆن زیاترین گیانلەدەستدانیان هەیە


فەلسەفەی ئازادیی! … – Denegkan\nفەلسەفەی ئازادیی! …\nbyکەمال\tSeptember 21, 2011\tفەلسەفە\nبۆ ئەوەی گۆڕان لە تاکه‌وه، لە ناوەوە دەست پێ بکات!\nخود- ته‌نیایی – راستیی\nلە سەردەمی یۆنانییەکاندا لە سەدەی ٥ – ٦ پ، ز، لەسەر دیواری ئۆرەکلی ئەپۆلۆ نووسرابوو: خۆت بناسە!\nخۆت بناسە: ئەمە پەیامی شەهیدی فەلسەفە سۆکراتیش بوو بۆ هەموو ئەوانەی دەیدواندن، بۆ مرۆڤایەتی.\nخۆناسین: ڕووبەڕووبونەوەی خۆیە، خودی ڕووت، چ دەزانی، چ دەخوازی، چۆن بیردەکەیتەوە، سنوورەکانت چین و تەماکانت چۆنن؟\nهیچ ڕێگەیەك بۆ گەیشتن بە حەقیقەتی ناوەوەی خۆت نییە.\nهیچ شتێکیش لە حەقیقەتی ناوەوەی خۆت بەولاوە ناتوانێ حەقیقەتی دەرەوەت پێ بناسێنێ.\nخۆت نەناسی ناتوانی خەڵك بناسی، جیهان بناسی، خوا بناسی. خۆناسین لە هیچ دەسەڵاتێکەوە نایە، خۆیی بوون بەراوەژوری هەموو دەسەڵاتێکی دەرەوەیە. هەموو هێزێکی دەرەوە: ئایدیۆلۆجیا سیستم: شتێکی شێوێنەرە، هێزێکی ڕوخێنەرە، ئامرازێکی گەندکارە.\nتۆ دەبێ مامۆستا و شاگرد و ڕاهێنەر و پەروەردەکاری خودی خۆت بی.\nتۆ دەبێ پرسیار دەربارەی هەموو وەڵامەکانت بکەی.\nتۆ دەبێ هەموو ئەو شتانە شی بکەیتەوە و هەڵسەنگێنی ئەوانی دی بە گرنگ و بایەخداری دادەنێن و پرسیاری هەموو ئەو شتانە بکەی کە فێریان کردووی و فێرت دەکەن.\nئایا هۆکارن بۆ درووستکردنی خودی خۆت، کەسێتی خۆت و ئازادی و بەختەوەری خۆت؟ یان هۆکارن بۆ کۆنترۆڵ کردنت، بەستنەوەت، سنووردارکردنت، بەکارهێنانت، پاشکۆکردنت، سڕینەوەت؟\nئایا هۆکارن بۆ خۆشەویستی یان بۆ ڕق و دەست درێژی و فێڵ و تاوان؟\nهۆکارن بۆ کات کوشتنت، دواخستنت، دوێنێکردنی ئەمڕۆت، داگیرکه‌دنی سبەینێت، یان بۆ تازەکردنەوە و چالاكکردن و دەوڵەمەندکردنی هەموو چرکەیەکی ژیانت؟\nئایا خۆشەویستیت پێ دەبەخشبن یان لێ دەبڕن؟\nرەنگە زۆرجار ئاسایی وا هەست بکەی گەر تۆ بەدوای کەسانی دی نەکەوی، لەگەڵ دەسەڵاتێکدا خۆت رێك نەدەی، لەگەڵ رەوە نەکەوی، لەگەڵ قەومی عەلی شیشدا نەقوقێنی، له‌گه‌ڵ قازه‌کاندا نه‌قیڕێنی، وەك ئەوانی دی هەڵپەی تەما و پارە و پلە نەکەی، لەگەڵ ئەواندا ریز نەبەستی و سرودەکانیان نەڵێیتەوە، ئه‌وا تۆ تەنیا دەبی، دابڕاودەبی، هەست بە تەنیایی و بێکەسییەکی سەخت دەکەی.\nپێوانەی تۆ، هەڵسەنگاندنی تۆ، کلیلی تۆ بۆ دەرچوون لەم بیرکردنەوە نەکارە چییە؟\nگەر ئەم دابڕانە ئازاددت دەکات، خۆشەویستیت بۆ دەگێرێتەوە، بۆ دانەبڕێی؟\nگەر ئەم دابڕانە دەرفەتی دۆزینەوەیەکی نویی خۆتت دەداتێ، دابڕێ! خودا بۆ ئەوەی خودایەتی خۆی بسەلمێنێ تەنیایە و خۆی لەگەڵ کەسی دی هاوجووت نەکردووە و ناکا.\nعارفەکان و سۆفیگەران، بۆ ئەوەی بتوانن لەگەڵ خۆیانداجووت بن و ئازادی ره‌هایان هه‌بێ: تەنیایی هەڵدەبژێرن.\nسۆفیەکان، فەیلەسوفەکان روو دەکەنە ئەشکەوت و گۆشەگیری تا بتوانن پشکوتنی بیرەکانیان ببینن. زانای باسکار جۆزیف کامپیل Joseph Campbell ناوەڕۆکی هاوبەشی پرۆسەی ژیانی زۆر لە پێغەمبەر و عارف و پاڵەوانی ئەفسانەیی دیراسە و دیاری کردووە: کە زەردەشت نموونەیەك بووە لەوانە کە بریتی یە لە جیابوونەوە لە کۆمەڵ قبووڵ کردنی ئازار و ناخۆشی و نارەحەتی وەستان بەرامبەر تەماع و هەوەس و ئارەزوی ماتریالی سەرکەوتن لە ئەزموون و تاقیکردنەوەی سەختی ژیان بەدەست هێنانی دەوڵەمەندی دەروونی و بەرزبوونەوەی رۆحی: ئەوسا گەڕانەوە بۆ ناو کۆمەڵ بە زانین و پەیام و بەخشندەیی یەکی نوێوە.\nزەردەشت، کۆنفۆشیۆس، موسا، عیسا، موحەممەد، غەزالی، هتد ئەم ڕێبازەیان هەڵبژاردووە.\nبۆچی تۆ کاتێ هەوڵی ئازادکردنی خۆت لە خۆت و لە ئەوانی دی دەدەی هەست بە ترس و تەنیایی دەکەی؟\nئایا ئەم ترسە لە دەرەوە دێ؟\nئایا ترس پچڕانی پەتەکانی تۆبەستنەوەیە بە ئەوانی دی؟\nنا: هەڵاتنت لە ڕووخان دابڕان نییه.\nپچڕاندنی ئەو پەتانەی ئازادیت دەبەستنەوە، خۆشەویستیت دەخنکێنن، تەنیایی نییه.\nترسەکەت لە تەنیایی و دابڕان نییه.\nتۆ بە تەنیابوونەوەت سەرەتای بینینی خۆت دەبینی لە کونە دەرزییەکەوە، لە کەلێنێکی گچکەی کراوەوە، لە کڵاوڕۆژنەیەکی لە ناکاوەوە، بۆ ناوەوەی خۆت دەڕوانی: چ دەبینی؟\nجەستەیەکی بۆش، بێ رۆح، بێ ئیرادە.\nتۆ گوناهکاری، ساختەکاری، بوویەکی بچووکی پەرەوازەی، پاشکۆیەکی پێشێلکراوی.\nتۆ چونکە ئازادی خۆت لەدەست داوە، خواستی خۆت لەدەست داوە، خۆیەتی خۆت لەدەست داوە: بوویتە مرۆڤێکی دەستی دوو!\nچونکە مرۆڤێکی دەستی دووی، دەترسی نرخی بازاڕی خۆت ون بکەی و دەترسی بە دابڕانت رەواجت نەمێنێ، بەرژەوەندیت بلەقێ.\nوەکو هەموو کاڵایەکی دەستی دوو دەبێ لە دوکانێکی موشتەری راکێشاندا جێیەك بۆ خۆت بکەیتەوە، دەبێ دوکاندارێك هەبێ پرۆسەی کڕین و فرۆشتنت بەڕێوە بەرێ.\nبۆیە لە دابڕانت دەترسی چونکە تۆ دەموچاوێکی بێ ناسنامەی، ژمارەیەکی بێ کارنامەی.\nئەوەی لێی دەترسی تەنیایی ودابڕان و جیابوونەوە نییه: بەڵکو بەرەو ڕووبوونەوەی حەقیقەتی خۆتە!\nوەلێ ئەوەش فەرامۆش دەکەی کە جوانترین کۆبوونەوە کۆبوونەوەی خۆتە لەگەڵ حەقیقەتی خۆتدا، شیرینترین و خواسترین ئەزموون: هارمۆنی و هاوتەبایی خۆتە لەگەڵ حەقیقەتی خۆتدا.\nپیرۆزترین ڕاستی: ڕاستگۆیی خۆتە لەگەڵ خۆتدا.\nلەبیرت دێ یەکەم جار درۆت لەگەڵ خۆت کرد؟\nیەکەم جار بۆ خۆپەرستی، پارەپەرستی، بەرژەوەندی پەرستی، خۆپارێزیی، هەرشتێ بێ بڕیارت دا لە خۆت جیابیتەوە و بەدوای ئەوی دی بکەوی؟ بەلاتەوە گرنگ نەبوو لە دوکانێکی سیاسیدا، لە کارخانەیەکی ساختەکاریدا، لە بارگەی قاچاخچییەکدا، له باره‌گای حیزبێکدا: ببیتە کاڵای دەستی دوو!\nلەو کاتەوە تا ئێستات ڕۆژ بە ڕۆژ بەڵگەی زیاتر، بەهانەی پتر، پاکانەی زەبەندتر بۆ درۆکردنت لەگەڵ خۆت دەهێنیتەوە. درۆکردنت لەگەڵ خۆت بۆتە ئاسایی، بۆتە رۆتین، بۆتە خووی سروشتی، بۆتە خودی دووەم، بۆتە ستراتیجی هەڵسوکەوت لەگەڵ خەڵك و خودادا.\nدەمێکە و دەمێکە حەقیقەتی خۆت لە بیر نەماوە، لەناو خودێکی دیکەدا خۆت پەنهان کردووە لەبەر ئەوە تەنیا بە بوونت لە دوکانی لەنگەدا، لەگەڵ رەوەدا، بە پاشکۆیی ئەوانی دی، هەست دەکەی لەو ترسە خۆت دەپارێزی کە بە هاتنەوەی خۆت بۆ خۆت یان گەڕانەوەی خۆت بۆ خودی خۆت و ڕووتبوونەوەت لە پۆشاکی دەستی دووەم، دەتداتێ.\nجارجارە لە بێ ئاگاییتدا، لە خەوندا، لە تاسەبردنەوەدا وێنەیەکی بروسکەیی حەقیقەتی خۆت دەبینییه‌وە، ڕادەچلەکی، دەترسی، کە هەست دەکەی، دەست لە خۆت دەدەی هەر هەوی دەستی دووی، ئۆخەی دەکەی کە ئەو ئەرکە سەختەت لە ئەستۆ نییە ببیه‌وه نوسخه ئه‌سڵییه‌که‌ی خۆت.\nگەڕانت بە دوای خۆتدا، دابڕانی خۆت لە دنیا نییه، (دنیای هەموو) بەشێکە لە دنیای تاك، دنیای تاك گەوهەری دنیای هەمووە.\nدنیای تاکانەی تۆ دەشێ ئەوەندە مەزن بێ هەموو دنیای تێدا جێگە بێتەوە.\nبەڵام کەس ناتوانێ دنیا بخاتە گیرفانییه‌وە.\nکەس ناتوانێ ڕۆژگار بخاتە ناو سەعاتەکەی دەستیەوە، کەس ناتوانێ نە چرکەی کات نە چرپەی بوون بوەستێنێ، تۆ ئەو دنیا هەمووەت بەو شێوە دروست کردووە کە ژیانی ڕۆژانەت دیاری دەکا، داگیر دەکا، دووبارە دەکاتەوە.\nهەموو ڕۆژێکی دووبارە بۆوە ڕۆژێکی تازە نییه.\nهەموو ڕۆژێکی تازە شایانی دووبارە بوونەوە نییه.\nتۆ لە ڕابردوودا دەژی و ناتەوێ هەنگاو بۆ دیوی ئەو دیوی دیوارەکە هەڵبێنی.\nتۆ دەبێ هوشیارییت دەربارەی بوارەکانی ژیان و ئاسۆکانی جیهانەکەت هەبێ.\nچاوی تۆ به تارماییه‌کانی سه‌ر دیواری زیندانه ئه‌شکه‌وتییه‌که‌ی ئه‌فلاتۆن راهاتووه‌و ناتوانی سه‌یری حه‌قیقه‌ته خۆرییه‌کان بکه‌ی.\nئاگات لە هۆشیاری تاك و بە کۆمەڵیی کۆمەڵگاکەت هەبێ.\nدەبێ لەوانە تێپەڕکەی، لەوانە دەربازبی بۆ ئەوەی بە ئاوێکی نوێ دەموچاوت بشۆی، بە پرشنگێکی نوێ چاوت هەڵبێنی، دنیایەکی ڕەنگاورەنگی تازە ئەزموون بکەی کە هەموو لەحزەیەك بە شێوەیەکی جیاواز لە دایك دەبێ.\nگەشتی ناسینی خودی خۆت لە کوێوە دەست پێدەکا، لە کوێ دەوەستێ؟\nڕاستە تۆ بوویەکی رووت و تاکانە و دابڕاو و ئەبستراکت نیت.\nئەوەی لەناو تۆدا ڕوودەدا: خەمەکانت بیرەکانت پرۆژەکانت ترسەکانت، هیواکانت: ئەنجامی شێوە ژیانی کۆمەڵایەتی تۆیە، ئەنجامی پێوەندە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانە: خێزان، کۆمەڵ، شار، دەسەڵات، سیستم، تۆ تەنیا بە پێوەندی لەگەڵ شتەکان و خەڵك و ئایدیا و بنسازیەکاندا (ستراکتۆرەکاندا) هەی.\nتەنیا بە لێکۆڵینەوە و تێگەیشتنی پێوەندی خۆت بە شتەکانی دەرەوە و ئەوانی دی و بە شتەکانی ناوەوە: دەتوانی لە خۆت بگەی.\nتۆ بوویەکی ئەبستراکت نی، تەنێکی بێ گیان نی، دیاردەیەکی دابڕاو نی: لەبەر ئەوە دەبێ خۆت لە ڕاستەقینەیی بوونت دا، لە وابوویی هەلومەرجی ژیانت دا، بناسی، بزانی، تێ بگەی: وەك هەی.\nتێگەیشتن پرۆسەیەکی عەقڵی، فەلسەفی، ئایدیۆلۆجی نییه.\nبە دەستهێنانی زانیاری دەربارەی خۆت و ژیانی خۆت و ناسینی خۆت: دوو شتی لێك جیان.\nئەو زانیاریەی دەربارەی خۆت هەتە، یان کۆی دەکەیتەوە هەمیشە هی ڕابردووە ئەو مێشکەی بارقورسی رابردووی هەڵگرتووە هەمیشە مێشکێکی ماندووی خەماوی یە.\nخۆناسین: وەك فێربوونی زمان و تەکنۆلۆجی و زانست نییه، تا پێویستی بە خڕکردنەوە و خوێندنەوە و لەبەرکردن بێ.\nلە ئاستی سایکۆلۆجیدا: فێربوون هەمیشە دەربارەی ئێستایە.\nزانین: هەمیشە دەربارەی ڕابردووە.\nئێمە هەمیشە فێردەبین، هەمیشە، هەموو لەحزەیەك لە ئەزموونی فێربوونداین، ئاستی خوێندەواری و ڕووناکبیرمان هەرچەندێك بێ، ده‌وترێ لە سەدی هه‌شتای ئەوەی فێری دەبین لە ئەزموونەوە دێ، بەلام فێربوون: خڕکردنەوەی زانیاری نییه.\nزۆربەمان لە ڕابردوودا دەژین و بەو ڕابردووە ڕازین، بۆیە زانین ڕابردووە، زانینی خڕبۆوە، ئەوەندە بەلامانەوە گرنگە کە رکێفی ئێستای دەدەینە دەست، بەڵام ئێمە هەموو دەمێ فێر دەبین لە پرۆسەی فێربوون داین، له سەیرکردن وسەرنجدان و هەست کردن و بیرکردنەوە فێر دەبین. بە پێوەندی کردن و کارکردن فێردەبین.\nبە گوێ گرتن و ئاخاوتن کردن فێر دەبین، فێربوون بزاڤێکی بەردەوامە کە ڕابردووی نییه، هەمیشە ئێستایی یە زیندووە و چالاکە.\nرەنگە زۆر کەس بیرکاتەوە: ئاخ، ژیانم بەهەدەر چوو، هیچ فێر نەبووم!\nفێربوون هەڵگرتنی ڕابردوو بۆ ئێستا نییه، فێربوون ژیانە لە ئێستادا، ئێستایی بوونی ژیانە خوێندنەوەی ئێستایە بە ئێستا، فێربوون لە ئێستا و ئێستادایە.\nفێربوون هەستیارییەکی گەورەی بەرامبەر ئێستا و دەوروبەری ئێستامان هەیە، ئەو هەستیارە نامێنێ گەر بکەوێتە ژێر کۆنترۆڵی ئایدیایەکەوە، ڕابردوویەکەوە، دەسەڵاتێکەوە.\nناتوانی ئێستات تێ بگەی گەر بە چاوی دوێنێ ئایدیای دوێنێ، بیری دوێنێ بیخوێنییەوە.\nناتوانی ئێستاکەت تێبگەی گەر ئایدیۆلۆجیەتێك، باوەڕێك، دەسەڵاتێك هەم ئێستات و هەم ڕوانینی تۆ، هەستیاری تۆ و خوێندنەوەی تۆی بۆ ئێستاکەت کۆنترۆڵ کردبێ.\nلەم ڕەوشەدا هۆش وەك پێویست وریا و چالاك نابێ.\nزۆر هەن تەنانەت وەك هەستیاری جەستەییش وریا و سرت و ختووکەیی نین: لەوە زیاتر دەخۆن کە تێریان دەکا، لەوە زۆرتر دەخەون کە پێویستیانە، باکیان نییه چ دەخۆن و چۆن دەخۆن و هەڵدەلوشن، زیاد جگەرە دەکێشن یان دەخۆنەوە، بەدیار تەلەفزیۆن و بەرنامەی بێ ماناوە دادەنیشن. لە ئەنجامی ئەمانەدا، لەش یان پێست یان جەستە هەستیاری پێستی و سایکی لە دەست دەدا، تەوەزەل و تەپلۆس دەبێ.\nمادام مێشکی ساغ و وریا، لە لەشی ساغ و هەستیار دایە، چۆن دەبیە خاوەنی زەینێکی ڕوون گەر خاوەنی لەشێکی قورس و تەوەزەل بی؟\nئەوە بەس نییه تەنیا هەستیار بی بەرامبەر ئەو شتانەی کار دەکەنە سەر کەسی خۆت، مەراقەکانی ژیانت ئەوە دەخوازن جیابوونەوە لە نێوان ئۆرگانیزم و دەروون (سایك) دا نەبێ ئەمە زانینێکی گشت گرە.\nبۆ ئەوەی لەهەر شتێ بگەی، دەبێ لەگەڵیا بژی.\nدەبێ چاودێری بکەی، ناوەڕۆکەکەی بزانی، سروشتەکەی بزانی، ناسکارەکەی بزانی، بنسازیەکەی بزانی، بزاڤەکەی بزانی، ئایا قەت هەوڵت داوه ئەمانە دەربارەی خۆت بزانی؟\nئایا قەت هەوڵت داوە بچیتە ژووری خۆتەوە و خۆت فەحس بکەی؟\nئایا قەت هەوڵت داوە لەگەڵ خۆتدا بژی؟\nگەر بەراستی ئەمەت کردبێ بەڕاستی لەم ئەزموونە بزانی هەست دەکەی کە خۆت ڕەوشێکی ڕاوەستاو نیت، بەڵکو بوونەوەرێکی ژیانداری زیندووی بۆ ئەوەی ئەو زیندوویی و چالاکییەکه‌ت بپارێزی، مێشکیشت دەبێ چالاك و کارابێ.\nبۆ ئەوەی هۆش بە زیندوویی بە چالاکی بە وریایی سەرەتایی خۆی کار بکات دەبێ ئازاد بێت.\nئازادبێ لە ئایدیۆلۆجیا، لە دوێنێیەکان، لە دەسەڵات.\nهۆشت هەستیار و بەکار و دۆزەرەوەیە.\nهۆشێك کە لایەنگیرە، کە ئایدیای پێشتری هەن، کە شوێنی ئارامی هەیە نایەوێ جێی بێڵێ، یان لە کۆت و پەتدا هاتووە و ناتوانێ خۆی دەربازکات، ناتوانی ئازادو خودکار بێ.\nهۆشێك کە هەرا و شەڕ و ناکۆکی لەسەر وشە و ڕەنگ و دروشم و ناوو ڕابردووی خۆی یان کەسانی دیکە دەکا، هۆشێکه هه‌میشه بۆ دواوه ده‌ڕوانێ، هه‌میشه له دوێنێدا ده‌ژیا.\nهۆشی زیندوو چاوێکی ناوەوەی کراوەیە بۆ بینینی نوێ، بۆ هەڵدانەوەی لاپەڕەکانی ژیانی نوێ، ڕۆژی نوێ، جیهانی نوێ،\nکاتێ ئەرکی هۆش ئەوە دەبێ شتێ داپلۆسێ و شتێ بپارێزێ، لایەك سەر کۆنەکا و لایەك پێش بخات، ئەو کاتە ئێمە سەیری بوون وەك هەیە ناکەین، پەردە بەسەر شتەکاندا دەدەین، ئەو وێنانە رێگەی ئەوەمان لێدەگرن خۆمان وەك حەقیقەتی خۆمان ببینین.\nPrevious ئه‌ردۆغانی توركیا …مه‌ستی ده‌سه‌ڵات بووه\nNext دەنگی تەقە هەموو دەنگێکی تری خنکاندووە


بنەماکانی پاکوخاوێنی لە قۆناغی باڵغبووندا\nقۆناغی باڵغبوون گۆڕانکاریەکی زۆر دەهێنێت بەسەر جەستەدا، پێست و قژ زۆر بە ئاسانی چەور دەبن و هەموو ڕۆژێك مووی زیاتر لە شوێنە جیاجیاکانی جەستە دەڕوێت، هەندێك جاریش کەسانی تازە پیگەشتوو بێ هۆکار ئارەق دەکەنەوە و بۆن لە جەستەیان دێت، بەڵام هەموو ئەمانە گۆرانکاری سروشتین لە هەمان کاتیشدا چارەسەریان هەیە.\nئەم گۆڕانکاریانە ئاسایین کاتێك دەبینە کەسێکی پێگەیشتوو بەڵام دەگونجێت هەندێکیان ببنە سەرچاوەی دوودڵی. کەس هەیە خەمی ئەوەی نەبێت بن باڵی بۆنی ناخۆشی لێبێت ؟\nلە خوارەوە چەند زانیاریەك دەربارەی چەند بنەمایەکی سەرەکی پاکوخاوێنی ئامادەکراون بۆ ئەوەی بزانیت چۆن مامەڵە لەگەڵ گۆرانکارییەکانی جەستەدا بکەیت کاتێک بەرەو باڵغبوون هەنگاو دەنێیت.\nئەو هۆرمۆنانەی وادەکەن زیپکە دروست ببێت هەمان هۆرمۆنن وادەکەن هەستبکەیت بە شانەیەکی ڕۆناوی قژت دادەهێنیت. هەموو تاڵێکی قژت دەرچەیەکی چەوری تایبەت بە خۆی هەیە کە وادەکات قژت بریقەدار و دژە ئاو بێت، بەڵام لە قۆناغی باڵغبووندا ئەو دەرچانە ڕۆن و چەوری زیاتر دەردەدەن و وادەکەن قژت بریقەدارتر و چەورتربێت.\nڕۆژانە قژ شتن وادەکات کۆنتڕۆڵی چەوری قژت بکەیت، بۆیە ئاوی گەرم و بڕێکی کەم لە شامپۆ بەکار بهێنە بۆ ئەوەی کەفێکی کەم دروست بکەیت. توند و بەهێز سەرت مەشۆ چونکە ئەمە هێندەی پێستی سەرت بریندار دەکات و زیان بە قژت دەگەیەنیت هێندە چەوری قژت لانابات.\nئارەق کردنەوە و بۆنی لەش\nئارەقکردنەوە لەو کونیلەی ئارەقانەوە دێن کە هەمیشە لە لەشتدا بوونی هەبووە، بەڵام بەهۆی قۆناغی باڵغبوونەوە کونیلەکان زیاد لە پێویست چالاك دەبن و هەندێك پێکهاتەی کیمیایی جیاواز دەکەنە ناو ئارەقەکەوە کە بۆنێکی بەهێزی هەیە، لەوانەیە لە بنباڵ و قاچەکان و ئەندامی زاوزێدا هەست بەو بۆنە بکرێت.\nباشترین ڕێگە بۆ پاکوخاوێنی خۆشتنی رۆژانەیە بە سابونێك کە زۆر بەهێز نەبێت لەگەڵ ئاوی گەرمدا. ئەمە وادەکات ئەو بەکتریایانە لەناو بچن کە بۆن دەردەکەن.\nسەرهەڵدانی موو لە شوێنە جیاجیاکانی لەشتدا شتێکە بێگومان ڕوودەدات ئەمیش بە هەمان شێوە بەهۆی هۆرمۆنە چالاکەکانە، لەوانەیە واباشتربێت مووی هەندێك شوێنی جەستە بتاشرێت.\nهەندێك کوڕ هەن حەزدەکەن مووی دەموچاویان هات بیهێڵنەوە بۆ ئەوەی ڕیش و سمێڵێیان هەبێت لەهەمان کاتدا هەندێك کچ حەزدەکەن مووی قاچیان یان بنباڵیان جێبهێڵن بەو شێوەیەی خۆی، بۆیە هەرکەسێك سەربەستە لەوەی چی دەکات دەربارەی ئەمە و چۆن ئاسودەیە پێی.\nکوڕ بیت یان کچ، ئەگەر بڕیارتدا هەر شوێنێکی لەشت بتاشیت ئەوا چەند هەڵبژاردەیەکی جیاوازت لەبەردەمدایە. دەکرێت گوێزانی ئاسایی بەکاربهێنیت لەگەڵ کرێم یان جێڵی تاشین یان دەگونجێت گوێزانی کارەبایی بەکار بهێنیت.\nئەگەر گوێزانی ئاسایی بەکار دەهێنیت دڵنیاببەوە لەوەی دەمی گوێزانەکە تیژ و نوێ بێت بۆ ئەوەی ئازارت پێنەگات، بەکارهێنانی کرێم و جێڵی موو تاشین باشترە وەك لە سابونی ئاسایی چونکە وادەکەن دەمی گوێزانەکە ئاسانتر بخشێت لەگەڵ پێستتدا.\nڕەنگە باش نەبێت ئەندامی زاوزێ بە گوێزان بتاشیت چونکە دەکرێت کە مووەکان هاتنەوە پێستت بێزارت بکات یان بخورێت و بێزارت بکات، کوڕەکانیش واباشە دووجار بیربکەنەوە پێش تاشینی مووی سنگیان و کچانیش بۆ مووی دەموچاویان چونکە دواتر کە ڕوایەوە چڕتر و ڕەقتر دەبن و وات لێدەکەن دوبارە و دوبارە بیتاشیتەوە.\nگەر کچیت و خەمی مووەکانی سمێڵتە، کەمێك دوربکەوەرەوە لە ئاوێنەکە دەبینیت ئەو مووەی بەڕاستی خەڵکی دەیبینن لە دوورەوە هێندە خراپ نیە وەك لەوەی بیری لێدەکەیتەوە.\nگەر حاڵەتیکی نامۆ هەبوو لە مووی دەموچاوی کچاندا، بە ڕادەیەك دوودڵیەکی زۆر دروست بکات، دەکرێت پزیشك یان شارەزایەکی بواری پێست بتوانێت چەند شێوازێکی بنبڕکردنی هەتا هەتایی بەکاربهێنێت وەکو کارەبا و لەیزەر.\nلە هەندێك حاڵەتیشدا دەکرێت مووی زۆر لە کچاندا نیشانەی نەخۆشیەك بێت وەکو دیاردەی هێلکەی فرە کیس. گەر کچیت و خەمی مووی زیادەتە، واباشترە لەگەڵ دکتۆرێکی پسپۆڕدا قسە بکەیت.


دیجلە و سەحوە و مەهدی موجاهیدان و فەلەک و فەرماندەیی و... هتد میلیشیای مافیاکانن نەک هێزی خەڵک.\nسازدانی گفتوگۆ: رزگار رەزا\nرزگار رەزا: خوێندنەوەت چییە، بۆ دامەزراندنی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دیجلە و دەستبەسەرداگرتنی هەموو دەزگا ئەمنییەکانی کەرکوک، کە فەرماندەکەی ئەندامی فیرقەی سەردەمی بەعس بووە، ئایا فەرزکردنی ئەم فەرماندەییە سەربازییە بەسەر کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکانی کوردستان بەبێ پرسی کورد هۆکارەکەی چییە؟ غیابی کورد؟ لاوازی کورد؟ یان چی؟ مەترسی چییە؟ و بەگشتی خوێندنەوەتان چییە؟\nدارا ئەحمەد: پێش هەر تشتەک گەرەکە ببێژین سەرجەمی هێزە چەکدارەکانی عێراق و کوردستان لە سوپا و پۆلیس و هێزە بە ناو ئاسایشپارێزەکان هێزی میلیشیایین و هیچ پەیوەندییەکیان بە پاراستنی نیشتیمان و ئاسایش و گیانی هاوڵاتیان و سامانی سەرزەوی و بن زەوی و ئاسمانی نیشتیمانەوە نییە، بەڵکە ئەوانە هەموویان چەکداری بەکرێگیراوی پاراستنی بەرژەوەندییە مافیایی و خێڵەکیی و دینییەکانی ئەو سەرۆک و مەرۆک و حیزب و لایەنانەن کە ئێستا بە ناوی حوکمڕانیی وڵات خەڵکی عێراق و کوردستانیان لە کاولکاراریی و برسیەتیی نائارامیی و سەرکوت و تیرۆر هەکێشایە.. نەک هەر هیچ فڕیان وەسەر پاراستنی بەرژەوەندییەکانی نەتەوە و نیشتیمان و چینە نەدار و زەحمەتکێشەکان و خەڵک بە گشتییەوە نییە بەڵکە خۆیان گەورەترین رێگرن لەبەردەم ئاسایش و ئارامیی ئەو دەوڵەتە بێ واتا و گاڵتەجاڕییەی کە بە عێراقی فیدراڵیی ناوزەدی دەکەن.\nجا لە بارودۆخەکی لەو جۆرە؛ کۆمەڵە چەتەیەک بە ناوی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دیجلە کە تێکەڵەیەکن لە (کۆیلە ئیسلامییەکان و کەونە بەعسییەکان و بێکارانەکی ناچار) و لە ژێر سەرپەرشتی دیکتاتۆریەتی توندڕەوی ئیسلامیی مالیکی رێکخرانە.. هەر ئەوەیان لێ چاوەڕوان دەکرێ کە لە ململانێیەکانیاندا لە بەرانبەر هێزە میلیشاییەکانی دیکە بە تایبەتییش لە بەرانبەر هێزە خێڵەکیی و پاوانخوازییەکەی بارزانی - کە هەر هەموویان سامان و توانستەکانی خەڵک بە تاپۆی رەشی سەرۆکە دیکتاتۆرەکەکان دەزانن - بە دەستتێوەردانی دەسەڵاتە داگیرکەرەکانی کوردستان و وڵاتە کۆنەپەرستەکانی ناوچەکە و سیاسەتە دیموکراسییە دڕندانەکەی داگیرکاریی ئەمەریکا و بەرژوەندخوازەکانی رۆژئاوا.. کەرکووک و ناوچە بەزۆر دابڕایەکانی کوردستان وەک دوگمەیەکی ئامادەی هەڵگیرساندنی شەڕە سیاسەتبازە دژەمرۆییەکانیان بەکاربهینن و هەر کات گوشاری خەڵکی بێبەش و رەوتی سەربەخۆخوازیی کوردستانیان بکەویتەسەر یەکسەر پەنجەی پێوە بنێن و بە ناوی پاراستنی سەروەریی و ئاسایش و یەک پارچەیی نیشتیمان بە تۆبزیی خەڵک بە کێشە رووکەش و بێ بنەمایەکانیان خەریک بکەن.\nسەرەڕای ئەوەی کورد یان خەڵکی کوردستان هیچ نوێنەرێکی راستەقینەی لە بەغدا نییە و ئەوەی هەیە چەند ئەندام پەرلەمان و وەزیر و گزیرێکی داردەستی حیزبەکان و سەرکۆمارێکی کارتۆنیی بە ناو فیدراڵیی عێراقە، ئەوەی لە کوردستانیش دەیبینین چەند مافیایەکی بازرگانیی گرێبەستەکانی نەفت و کۆنتراکتکاریی چێکردنی باڵەخانە شەقامانن.. رۆڵی دوو پۆلیسی هەردوو رژێمە داگیرکەرەکەی تورکیا و ئێران دەبینن و لە رێی دوو میرنشینی هەولێر و سلێمانی خۆیان وەسەر سێ شاری کوردستان داسەپاندییە.. ئەوانیش هەروەک فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دیجلە لایەکی هاوکێشەکەن و هەروەک ئەوانیش کێشەی کەرکووک و ناوچە بەزۆر دابڕایەکان لە بەرانبەر ناڕەزایەتییەکانی گەل بەکاردەهینن، هەر هەمووشیان لە پێناو مسۆگەرکردنی بەشە بوودجەکەیان و دزینی داهاتی نەفت و رەوییدان بە دادۆشینی مییلەت.. بارزانی ئاسا بازرگانیی بە کەرکووک و سەربەخۆیی کوردستانەوە دەکەن کەچی ناوێرن و ناتوانن فزە لە بەرانبەر دەستدرێژییەکانی دەسەڵاتە داگیرکەر و دڕندەکانی تورکیا و ئێران بکەن کە رۆژانە لە هەردوو دیوی باکوور و رۆژهەڵاتی کوردستان سنووری باشوور دەبەزێنن و تا بن هەولێر بە تۆپ و فڕۆکە هێرش دەکەنە سەر خەڵکی بێوەی ناوچەکە.. ئەوە جگە لەوەی تا ئێستا چەندین بنکەی سەربازیی تورکیا بە چاوپۆشیی لێکردن لە لایەن ئەمەریکاوە لە نێو خاکی هەرێمدا هەن، ئیدی ئەو مافیایانەی کوردستان خۆپەرستیی و بەرژەوەندییە کەسیی و بنەماڵەییەکانی خۆیان هێندە لەکن گرنگە کە لە دەستیان دێ تێکڕای کوردستان بە خاک و خەڵکەوە بە قوربانی یەک پەنجەی (بابۆ)یەکانیان بکەن!\nدواییش ئەگەر گریمان خەڵکی کوردستان نوێنەری راستەقینەی خۆشیان هەبی.. ناشێ و ناکرێ هەرگیز لە چارچیوەی عێراقەکی ژێر سەرپەرشتیی شۆڤێنیستی عەرەبیی و کۆنەپەرستی ئیسلامیی جێیان ببیتەوە.. هەرگیز رێشی تێ ناچی بزوێنەرانی هێزگەلەکی وەک دیجلە ئەوەیان لێ بوەشێتەوە لە بزواندنی هێزەکانیان پرس بە هیچ کەس و لایەنەک بکەن کە بە ئاستەم بۆنی گەلیان لێ بێ، هەروا بە پێچەوانەشەوە ئەگەر گریمان حکومەتی بەغدا دەسەڵاتەکی مرۆڤدۆستانە یان پارێزەری لایەنی کەمی بەرژەوەندییەکانی گەل و نیشتیمانیش بی.. ئەوە هیچ نوێنەرێکی راستەقینەی خەڵکی کوردستان بوونی نییە تا لە جوولاندنی سوپایەکەی - کە دەبی سوپای پاراستنی سنوورەکانی نیشتیمان ئاسایشی نێوخۆ بێ - پرسی پێ بکا، یان ئەوکات سوپایەکی ئەوها دەبی سوپای کوردستانیش بی و لە جیاتی ئەوەی خەریکی هەڵگیرساندنی جەنگی رەگەزپەرستانە بی لە کەرکووک.. دەبی بچی سنوورەکانی هەرێمی کوردستان لە دەستدرێژیی هێزە دڕندە و شەڕانگێزییەکانی دەسەڵاتدارانی ئێران و تورکیا بپارێزی، وەلی ئەوە خەون و ئەندێشەیەکی زۆر ساویلکانەیە چونکە بناغەی دروستبوونی عێراق هەر لە سەرەتاوە لە لایەن دەستی دەرکیی و بە پێی بەرژەوەندییە داگیرکارییەکانی خۆیان و کرێگرتەکانی نێوخۆ بە تۆبزیی و لەسەر زەمینەکی فشۆڵ و رفۆک دامەزرایە.. ئەگەر بە زەبری ئاگر و ئاسن نەبی هەرگیز نە ئەو دوو حکومەتەی ئێستای عێراق و هەرێم دەتوانن حوکم بکەن نە هیچ حکومەتەکی پاش ئەوانیش، لەبەرئەوە فرە چاکتر و لەبارترە ئیدی خەڵکی ئازادییخوازی کەرکووک و ناوچە بەزۆر دابڕایەکان و تەواوی خەڵکی کوردستانی باشوور چیدی دەرفەتی جێبەجێبوونی ئەو پیلانە دژە مرۆییانە نەدەن و بە پشت بەستن بە هێزی خۆیان کە هێزی گەلە بە رووی تێکڕای ئەو سەرۆک و مەرۆکە بنەماڵەیی و حیزبیی و دینییانە بتەقنەوە و دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان رابگەیەنن و حکومەتەکی دوور لە ناوچەگەریی و رەگەزپەرستیی و دینیی دابمەزرێنن.


٤٢.٦%ی کچانی هەرێم لە سەروو ٣٠ ساڵەوەن |\nHome سەرەکی ٤٢.٦%ی کچانی هەرێم لە سەروو ٣٠ ساڵەوەن\nشه‌ڕی داعش و کۆچی گه‌نجان کچانی له هاوسه‌رگیری دوا خستووه\nئاژانس – سەریاس كەریم\nبواری ئابووری لە هەرێمی کوردستان لە بەرژەوەندیی ئەو گەنجانە نەبوو کە بە نیازی هاوسەرگیری بوون، جگە لەوەش کۆچی گەنجان بۆ دەرەوەی وڵات و شەڕی داعش کە ژمارەیەک گەنجی کورد تیایدا شەهید کران، هۆکاری دیکەن کە زیانی بە کچان گەیاند و وای کردووە ڕێژەی ئەو کچانەی هاوسەرگیرییان نەکردووە بگاتە ٤٢.٦%.\nبە پێی داتاكانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئاماری پارێزگای سلێمانی که له‌مساڵدا بە ڕاپرسی ئەنجام دراوە و بە زانیاری دراوه‌ته «ئاژانس»، ڕێژەی ئەو كچانەی لە تەمەنی 30 تا 49 ساڵی هاوسەرگیرییان نەكردووە لە پارێزگای هەولێر زیاتر لە 42%، لە سلێمانی 43%ـە، دهۆك زیاتر لە 43%یە. بەمەش دەردەکەوێت ئەو کچانەی تەمەنیان هەڵکشاوە و هاوسەگیرییان نەکردووە ڕیژەکەی دەکاتە ٤٢.٦% لە هەرێمی کوردستاندا.\nمەحمود عوسمان، بەڕێوەبەری گشتیی ئاماری پارێزگای سلێمانی بۆ «ئاژانس» وتی: «بە پێی وەڵامەكان زۆربەی ئەوانەی شوویان نەكردووە دەڵێن قسمەت نەبووە یان جوانیی كچەكە هۆكارە، زۆرجار كچەكە خۆی كەسی بە دڵ نییە، بەڵام باری ئابووری بۆ كچ هۆكار نییە، چونكە ئەگەر كەسێكی بە دڵ بێت ناپرسێت دۆخی ئابووریی چۆنە، ڕێژەی دواكەوتنی كچان لە هاوسەرگیری وەك ئەوەی لە كۆمەڵگەدا پێیان دەوترێت قەیرە بەراورد بە ساڵانی ڕابردوو زیادی كردووە».\nبە پێی پێوەری ڕێكخراوە نێودەوڵەتییەكان تەمەنی كچان لە 30 ساڵی دانراوە بۆ ئەو کچانەی تەمەنیان هەڵکشاوە و هاوسەرگیرییان نەکردووە، بۆیە بە پشتبەستن بەو داتایانەی لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئامار وەرمان گرتووە، تەمەنی 30 تا 49 ساڵیمان داناوە بۆ ئەوەی بزانرێت ڕێژەی ئەو كچانەی لەو تەمەنەدا هاوسەرگیرییان نەكردووە چەندە.\nئەمەل جەلال، ئەندامی ئەنجوومەنی باڵای خانمانی كوردستان بۆ «ئاژانس» وتی: «لای ئێمە كێشە نییە كچێك گەیشتبێتە ئەو قۆناغە و هاوسەرگیریی نەكردبێت، بەڵكوو كار لەسەر بەتواناكردن و ڕەخساندنی دەرفەتی یەكسانی و زیادكردنی ڕێژەی بەشداریكردنی ژن لە بازاڕی كاردا و پاراستنی ژن لە هەموو شێوازەكانی هەراسانكردن و توندووتیژییەكان دەكەین».\nبە وتەی ئەمەل جەلال هۆكارەكانی پشت دواكەوتنی كچان لە پڕۆسەی هاوسەرگیری بەشێكی پەیوەندیی بەو تێگەیشتنەوه‌یه لەسەر دابینكردنی پێداویستییە ژیانییەكانی مرۆڤ، داواكارییە قورسەكانی كچان وای كردووە بمێننەوە و كوڕان هاوسەرگیرییان لەگەڵ نەكەن، جگە لەوە كچان دەبینن كە پڕۆسەی هاوسەرگیری ئاسان نییە هەر وا بە هەڕەمەكی سەیری بكرێت، ئەمەش ترس لای كچان درووست دەكات كە لە هەڵبژاردنی هاوسەری ژیانی بووەستێت.\nبەجێهێشتنی وڵات لە لایەن کوڕانەوە و شەڕی داعش کە ژمارەیەک گەنجی کورد تیایدا شەهید بوون هۆکار بوون بۆ ئەوەی ڕێژەی کوڕان کەم بێتەوە و ئەمەش وا دەکات کچان لە تەمەنی دیاریکراوی خۆیاندا هاوسەرگیری نەکەن.\nڕێزان شێخ دلێر، پارێزەر و چالاكوانی بواری مافەكانی ژنان بۆ «ئاژانس» وتی: «لە كۆمەڵگەی ئێمە هاوسەرگیری یان ژنهێنان پیاو دیاریی دەكات، بۆیە هۆكار بووە تا كچان بمێننەوە، جگە لەوە لە چەند ساڵی ڕابردووی شەڕی داعشدا ژمارەیەكی ز‌ور لە كوڕان كوژران، یاخود بەشێكی زۆریان چوونەتە دەرەوەی وڵات، لە هەمان كات ڕێژەیەكی زۆر كوڕیش هەیە كە ماوەتەوە، دیدی كۆمەڵگە ئەوەیە ئەم كچانە ئەگەر بێكار بن و لە ماڵەوە لەگەڵ دایك و باوكیاندا بژین و هیچ دەرامەتێكیان نەبێت، قورسە كە ژیانی خۆیان بەڕێوە بەرن، ئەگەر نا دیدی كۆمەڵگا بۆ ئەوەی شوو بكات یان نا پێم وایە گۆڕانكاریی بەسەردا هاتووە».\nوتیشی: «ژیانی ئەو كچانە زۆر قورسە كە شوو ناكەن یان دەمێننەوە، بەشێكی زۆریان كاریان نییە، مەرجیش نییە ئەم كەسانە بە زۆر هاوسەرگیری بكەن یان ببنە ژنی دووەم و سێیەم لە پێناو ئەوەی تەنیا بژین، بەڵكوو پێویستە هەوڵ بدرێت هەلی كاریان بۆ دەستەبەر بكرێت.»


مانگرتنی سەدان كەس لە راهێنەری داینگەكان – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / مانگرتنی سەدان كەس لە راهێنەری داینگەكان\nمانگرتنی سەدان كەس لە راهێنەری داینگەكان\nچوار شه‌ممه 10 ئه‌یلول 2014\tئێران, هەواڵ 104 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسەدان كەس لە راهێنەر و مامۆستای داینگەكانی ئێران رۆژی دووشەممە 17ی مانگی خەرمانان لە بەردەم وەزراەتی پەروەردە كۆبوونەوە.\nبە پێی راپۆرتی هەواڵنێرییەكان، بەشداربووانی ئەو كۆبوونەوە ناڕەزاییە سەبارەت بە بڵاو كردنەوەی بڕیارنامەی دەركردنی راهێنەران و مامۆستایانی دایەنگەكان، جێبەجێ نەكرانی یاسای دیاریی كردنی چارەنووسیان، دیاری نەكردنی بودجە لە لایەن دەوڵەتەوە بۆ وەرگرتنی ئەو راهێنەرانە و بێ رێزیی عەسگەر ئازاد جێگری گەشەی بەڕێوبەرایەتی و سەرمایەی مرۆیی سەرۆك كۆماریی رژیم كە راهێنەری دایەنگەكانی بە بێ سەواد و هیچ نەزان ناولێبردبوو، ناڕەزاییان دەربڕی بوو.\nئەم راهێنەرانە دوو رۆژ پێشتریش لە بەردەم دامەزراوەی سەرۆك كۆماریی كۆبوونەوە و لەوێ بەڵێنیان پێ درا كە داواكارییەكانیان بەدواداچوونی بۆ دەكرێت.\nجێگای ئاماژەیە، وەزیری پەروەردەی ئێران پێشتر بەڵێنی دابوو كە، تاقیكردنەوەی وەرگرتنی راهێنەری دایەنگەكان 17ی مانگی گەلاوێژ بەڕێوە دەچێ، بەڵام ئەم تاقیكردنەوەیە بە هۆی ئەوەیكە بودجەی بۆ دیاریی نەكرابوو، بەڕێوە نەچوو.


کۆماری ئیسلامی و کێشە تازەکانی بەردەمی\nکۆماری ئیسلامی پێ بەپێی دەستدرێژی و پاوانخوازییەکانی لە ناوچەدا ڕووبەڕووی کێشەی گەورەتر دەبێتەوە. ساڵانێکە کۆماری ئیسلامی لە ژێر ناوی ناردنەدەرەوەی شۆڕش لە وڵاتانی ناوچەدا لە گێچەڵ دەگەڕێ و بە پێی بەرنامەکانی سپای پاسداران لە هەوڵی دروستکردنی گرووپی جۆراوجۆر بووە لە نێو خەڵکی وڵاتانی دەورووبەری بۆ بەگژداچوونەوەی دەسەڵاتی وڵاتەکانیان. ئەوان بەدوای ئەوەوەن کە بە تێکدانی ئەو وڵاتانە و هەڵایسانی شەڕی نێوخۆیی، هەم پێگەی خۆیان لەو وڵاتانەدا بەهێز بکەن و هەم دەسەڵاتی سەر بە کۆماری ئیسلامی لە هەرکام لەو وڵاتانەدا بێننە سەرکار. سیاسەتێک کە لە زاهیردا سەرکەوتوو بووە و لوبنان، سووریە، یەمەن و عێراقی تووشی شەڕ و نەهامەتی کردوە. بەڵام لە لایەکی دیکەوە هەزینەیەکی زۆری ماڵی و ئینسانیشی بۆ خەڵکی ئێران بە دواوە بووە. بە جۆرێک کە ئیستا بەشی زۆری ئەو خەڵکە، کە بە هۆی خراپی لە ڕادەبەدەری باری ئابووریی وڵات کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لە سەر ژیانی ڕۆژانەی ئەوان داناوە، هاتوونەتە دەنگ و داوا دەکەن ئەو پووڵانەی بۆ ئەو دەستدرێژییانە لە دەرەوەی وڵاتەکەیان خەرج دەکرێ بۆ خزمەتکردنی خەڵکی خۆیان بە کاری بێنن.\nدیارە ئەمە تەنیا لایەنێکی کێشەکەیە کە یەخەی خەڵکی گرتوە. لایەنێکی دیکەی شوێنەواری ئەم سیاسەتە، ئەو فشارانەیە کە بە هۆی کەللەڕەقی و پێداگری تا ئیستای ڕێبەرانی کۆماری ئیسلامی لە سەر درێژەدان بە سیاسەتەکانیان، لە لایەن ڕۆژاواوە لەسەری زیاد دەکرێ. لە سەردەمی باڕاک ئۆبامادا و بە هۆی هەوڵدانێک بۆ ڕازیکردنی کۆماری ئیسلامی پڕۆژەی بەرجام کە تەنیا سنووردارکردنی چالاکییە ناوکییەکانی دەگرتەوە، _لای زۆر لەو کەسانەی کە لە دەرەوە پێیان وابوو ئەوە کێشەیەکی سەرەکییە و، لە نێوخۆش ئەو ڕێککەوتنەیان بە دەسکەوتێک دەزانی بۆ کەمبوونەوەی فشارەکان لەسەر وڵاتەکەیان و باشتربوونی ژیان و گوزەرانیان_ دڵخۆشییەکی زۆری دروست کرد. هەرچەند بە تێپەڕبوونی تەنیا چەند ساڵ دەرکەوت کە خێروبێری ئەو ڕێککەوتنە و گەڕانەوەی بەشێک لە پووڵە بلۆککراوەکانی ئێران هیچی لە ژیانی خەڵک نەگۆڕی و تەنیا بۆ خزمەتی دەسەڵاتدارانی کۆماری ئیسلامی و درێژەدان بە سیاسەتە چەوتەکانیان بوو. ئێستاش کە ئەوان نەیانتوانیوە نیازپاکیی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و یارمەتیدانی ئەو وڵاتانەی چاویان بڕیوەتە ئێران و دەیانویست بەم جۆرە ڕێککەوتنانە ئێران بگەڕێننەوە باوەشی کۆمەڵگەکە هەست پێبکەن و، بە پێچەوانەی ویستی ئەو وڵاتانە لە جیاتی ئارامکردنەوەی باروودۆخەکە و پێڕاگەیشتن بە وڵات و خەڵکەکەی درێژەیان بە سیاسەتی شەڕەنگێزانەیان دەدا، دیسان باسی ڕووبەڕووبوونەوە بەرامبەر بە دەستێوەردانەکانی ئێران لە ناوچە و هەڕەشەکانیان لە دژی بەرژەوەندییە ناوچەیی و جیهانییەکانی ڕۆژاوا و وڵاتانی ناوچە وەک بابەتێکی گرینگ هاتوەتەوە نێو باسە سەرەکییەکانی دەوڵەتمەدارانی ئەو وڵاتانە.\nلە ئەمریکا کە لایەنی سەرەکیی وتووێژەکانی وڵاتانی ١+٥ بوو، بە دوای گوڕانی سەرۆککۆمار و بە دەسەڵاتگەیشتنی، دۆناڵد تڕامپ هەر زوو بەجێگەیاندنی بەلێنەکانی سەردەمی هەڵبژاردن کە پێداچوونەوە بە نێوەرۆکی بەرجام بوو و بە خراپترین ڕێککەوتنی ئەمریکای ناو دەبرد خستە بەرنامەی کاری خۆیەوە. ناوبراو لە یەک ساڵی ڕابردوودا چەند جار خۆی لە پێبەندبوون بەو ڕێککەوتنە بوارد و بەردەوام هەڕەشەی کشانەوەی ئەمریکا لە ڕێککەوتنەکە دەکا. هەرچەند لە سەرەتاوە وا لێکدەدرایەوە کە دەوڵەتی تڕامپ لە بەرامبەر شەریکە ئورووپاییەکانیدا بە تەنیا دەمێنێتەوە، بەڵام پێداگریی سەرۆککۆماری ئەمریکا و بە تایبەت گۆڕانکارییەکانی ئەم دواییانەی ئیدارەی کۆشکی سپی کە بە مەبەستی یەکدەنگکردنی هەڵوێستی کۆشکی سپی بەرامبەرکۆماری ئیسلامی لێکدەدرێتەوە، بەرەبەرە بەشێکی بەرچاو لە وڵاتانی یەکیەتیی ئورووپای پەلکێشی نێو کێشەکە کردەوە و ئەگەر بە تەواویش لەگەڵ ئەمریکا هاوڕا نین بەڵام بۆ ڕاگرتنی باڵانسێک لە پێوەندییەکانیاندا، بوونە بەشێک لە زیادکردنی فشارەکان بۆ سەر کۆماری ئیسلامی.\nلە ناوچەی پڕ کێشەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستیشدا، زۆر لە وڵاتانی عەرەبی نە تەنیا بێدەنگیی درێژماوەی خۆیان بەرامبەر بە دەستدرێژییەکانی ئێران بۆ سەر وڵاتانی عەرەبی ناوچە شکاندوە بەڵکوو بەشێکی بەهێزیان بە چاوساغیی سعوودییە و پشتیوانیی ئەمریکا و هاوکاریی ئیسرائیل، بەردەوام لە کۆبوونەوەدان هەتا هێز و ڕێوشوێنێکی وەها دیاری بکەن کە بتوانن بەر بە دەستدرێژیی زیاتری ئێران لە ناوچەدا بگرن. ئەوان دەیانەوێ کۆماری ئیسلامی شەڕەکانی بباتەوە حەساری ماڵی خۆی. شوێنێک کە دەسەڵاتی ڕەشی خۆی بەسەردا سەپاندووە و هەموو ئەو ساڵانە بە بەهانەی شەڕ لە دەرەوەی سنوورەکانی و یارمەتیدان بە برایانی موسوڵمانی لە جیهاندا، خەڵکی ئێرانی بێبەش کردوە لە هەموو مافە ئینسانییەکانیان و ئەگەر دەنگێکی دژ بەوانێش بەرزبووبێتەوە، زۆر حاسان لە ژێر ناوی «محارب» و دژی بەرژەوەندییەکانی وڵاتی ئیسلامی سزا دراون. بەڵام داخۆ ڕێبەرانی کۆماری ئیسلامی ئێران کە دوای ئەو هەموو ساڵەی سامان و خەڵکی ئێرانیان کردە سووتەمەنی ئەو شەڕانەی لە دەرەوە هەڵایساندوە ئیستا کە هەم لە دەرەوە و لە لایەن ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیەوە لە دوور و نزیک کەوتوەتە ژێر فشار و هەڕەشە و هەم لە نێوخۆی وڵات کەوتوەتە بەر ڕق و نەفرەتی خەڵکی وەزاڵەهاتووی وڵات، دەتوانن لە هەر دوو بەرەکەدا ئەم شەڕە درێژە بدەن؟ لە حاڵێکدا کە ئیستا ئیتر نە لاوانی ئێران ئامادەن وەک ڕابردوو چاوبەستراو خۆیانیان بۆ بە کوشت بدەن و نە باری ئابووریی داڕماوی وڵاتیش دەتوانێ هەزینەی درێژەدانی ئەو شەڕانە و یارمەتیدانی ئەو هەموو گرووپە تێرۆریستییە دابین بکا. ئەگەر جاران ئەوان پشتیوانیی خەڵکی ئێرانیان لە ڕێژیمەکەیان بە چاوی دنیادا دەدایەوە ئیستا هەر ئەو خەڵکەیە کە دەنگی بڵندیان بە هاواری دژی دەسەڵاتداران و ڕێژیمەکەیان دنیای وەخەبەر هێناوە کە، ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی و خەڵکی ئێران لە دوو بەرەی جیاوازدان. ئەوان لە بەرەی شەڕ و پەرەپێدانی تێرۆریزمدا و ئەمانیش لە بەرەی ئاشتی و پێکەوە ژیان لە نێو کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا. بەمجۆرە ڕێبەرانی کۆماری ئیسلامی کەوتوونەتە نێوان دوو بەرداشەوە کە هەرکام دەتوانێ بە نۆرەی خۆی زیاتر بەرەو لاوازی و نەمانی یەکجاری پاڵیان پێوە بنێ.


شیعره‌كانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، خوێندنه‌وه‌یه‌كی ده‌روونشیكاریی – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » شیعره‌كانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، خوێندنه‌وه‌یه‌كی ده‌روونشیكاریی\nشیعره‌كانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، خوێندنه‌وه‌یه‌كی ده‌روونشیكاریی\nب/كاریگه‌ری ژینگه‌ی رۆشنبیریی له‌سه‌ر شاعیر:\nزانایانی ده‌روونناسی له‌سه‌ر ره‌فتارو خه‌سڵه‌تی تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه، یان بیركردنه‌وه‌و چاكه‌و خراپه لای تاك، هاوڕاو هاوهه‌ڵوێست نین، به شێكیان ده‌یگه‌ڕێننه‌وه بۆ سیفه‌ته بۆماوه‌ییه‌كان، كه له‌باوانه‌وه بۆیان ده‌مێنێته‌وه، به شێكی تریشیان ده‌یگه‌رێننه‌وه بۆ ژینگه‌و ده‌ورووبه‌ر، له‌وانه قوتابخانه‌ی ره‌فتاری (المدرسة السلوكیة)به رابه‌رایه‌تی (جون واتسن) و هاوكاره‌كانی، له‌وته به‌ناو بانگه‌كه‌یدا ده‌ڵێت: (ده) مناڵم پێ بده به ویستی خۆم یه‌كیان ده‌كه‌م به دكتۆر، یه‌كیان ده‌كه‌م به چاكه‌كارو یه‌كی تریان به خراپه‌كار….هتد.\nهه‌روه‌ها به‌شێكی تریش ده‌ڵێن هه‌ردوو هۆكاره‌كه كاریگه‌ری هه‌یه‌و ئاوێته‌یه‌كه له هه‌ردووكیان و بۆ هه‌ر یه‌كێكیان به‌ڵگه‌و پاڵپشتی هه‌یه، بۆیه شاعیر له‌ته‌مه‌نێكی كه‌م و له‌بارو زروفێكی ناخۆش و نه‌گونجاو دێته مه‌یدانی ئه‌ده‌ب و به رۆحێكی باڵاو شێوازێكی جیاواز گوزارشتی له‌خۆی كردووه‌و جیاواز له هه‌موو شاعیرو نووسه‌ره‌كانی سه‌رده‌می خۆی دواوه‌و نوسیوێتی، شاعیر له‌سه‌ر زاری خۆیه‌وه ده‌ڵێت: من هه‌رچه‌نده شیعر ده‌نووسم، به‌ڵام له‌ڕاستیدا زۆر خوێنه‌ری شیعر نه‌بووم، ئه‌وه‌بوو له‌سه‌ره‌تاوه وێنه‌م ده‌كێشا، دواتر چیرۆكم ده‌نووسی له‌ساڵی (1975)دا مه‌دالیام له‌سه‌ر وێنه كێشان وه‌رگرتووه، وه‌كو چیرۆكنووسین و وه‌رگێرانیش دوو چیرۆكی خۆم له هه‌شتاكان و چه‌ند چیرۆكێكی وه‌رگێراویشم بڵاوكردۆته‌وه‌و ته‌مه‌نێكیش سه‌رقاڵی كاری رۆژنامه‌نووسی بووم، له‌باره‌ی كاریگه‌ریه‌وه كاری بووه‌و ده‌بێت، من ده‌پرسم نالی و مه‌حوی و گۆران كێ و كێ…؟ به‌كێ كاریگه‌ربوون، به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه دواجار ده‌نگ و ره‌نگی خۆت بیت. من به‌پله‌ی یه‌كه‌م به ئه‌زموونی خۆم و ئه‌ندێشه‌كانم كاریگه‌ربووم، به‌رامانم له عیشق و ژیان و مرۆڤ و گه‌ردوون و بیركردنه‌وه‌و ئه‌ندێشه‌ی قوڵم كاریگه‌ربووم، شیعره‌كانی (له‌غوربه‌تا)ئه‌و ته‌قینه‌وه‌یه له ئاكامی موعاناتێكی قوڵه‌وه به‌رجه‌سته بووه.(15)\nئه‌لف/دیارده‌ی گه‌شبینی و ره‌شبینی\nئه‌مانه دیارده‌ی ده‌روونین، هه‌موو مرۆڤێك له به‌شێك له قۆناغه‌كانی ژیانیدا، پێیاندا تێپه‌ڕ ده‌بێت، به‌تایبه‌تی له‌دوای قۆناغی هه‌رزه‌كاری. ئه‌شێ به‌رده‌وام له‌م حاڵه‌ته ده‌روونیه‌دا نه‌مێنێته‌وه، به‌ڵكو ناوه ناوه له ره‌فتارو بیركردنه‌وه‌ی تاكه‌كاندا ره‌نگ بداته‌وه. له‌وه‌یه ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ست بێت به كۆمه‌ڵێك هۆكاره‌وه وه‌ك ژینگه، كۆمه‌ڵگه، دنیابینی، خودی تاك، باری ئابووری تاك…..هتد) زانایانی كوردو زمانه‌وانان دوو وشه‌ی زۆر شیاوو گونجاویان بۆ ئه‌م حاڵه‌ته ده‌روونیه داناوه ئه‌وانیش وشه‌ی (گه‌شبین)ه كه له بنه‌ڕه‌تدا له وشه‌كانی (گه‌ش) كه په‌سن و وه‌سفه بۆ ره‌نگی چاوگی بینین(بین) به واتای بینینی شته‌كان یان واته ته‌ماشاكردنی به‌گه‌شی و جوانی و خۆشحاڵییه‌وه. هه‌روه‌ها (ره‌شبین) به‌هه‌مان شێوه وشه‌ی (ڕه‌ش) كه وه‌سف و په‌سنی تێدایه له‌گه‌ڵ ووشه‌ی (بین) كه ره‌گی و چاوگی وشه‌ی (بینین)ه واتای بینینی شته‌كان یان ته‌ماشاكردنی به ره‌شبینی خه‌راپی و ناخۆشحاڵی بوون به بینراوه‌كان، ئه‌مه له‌ڕووی شێوازی پێكهاتنی وشه‌كانه‌وه كه چۆن دروستبوون و له‌چی پێكهاتوون. بۆیه ده‌توانین بڵێین مرۆڤی گه‌شبین ئه‌و كه‌سه‌یه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ شته‌كانی چوار ده‌وربكات به‌خۆشحاڵیه‌وه، ته‌ماشاكردنیان به‌جوانی، روانینێكی ئه‌رێنی(ایجابی) بۆ رووداوه‌كان هه‌یه‌و ناخۆشی و خراپه‌كان ڕه‌تبكاته‌وه.(گه‌شبین) مرۆڤ دۆسته، ژیان دۆسته، ده‌روونی باڵا و ئارام بۆ خودی خۆیی و ئاوه‌دانی بۆ كۆمه‌ڵگه فه‌راهه‌م ده‌كات. بۆیه هه‌میشه خاسبینه، جوانناسه. (گه‌شبینی روانینی تاكه بۆ ئاینده له ڕوانگه‌ی ده‌روونێكی شاده‌وه، واتا كه‌سی گه‌شبین به‌دڵێكی پڕ هیواو ئاوات و گه‌شبینیه‌وه ده‌روانێت بۆ ئاینده بروای به دوارۆژێكی پرشنگدارو دیار هه‌یه. ته‌نانه‌ت تێروانینی بۆ هه‌موو دیارده‌یه‌كی واقیع و ده‌وروبه‌ر هه‌یه هه‌ر له‌و لایه‌نانه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت، كه ڕه‌نگپێده‌ره‌وه‌ی ده‌روونه، گه‌شبینیه‌كه‌یه‌تی.(16) به‌ڵام ره‌شبینی و پێچه‌وانه‌ی گه‌شبینی و دنیابینی ئاوه‌ژوو ده‌بێته‌وه، كه‌سی ره‌شبین ئومێدی به ژیان نییه، یان ئه‌گه‌ر هه‌شبێ نه‌رێنیه‌و خۆشی و ئارامی له ژیاندا به‌دی ناكات و هه‌میشه بێ ئومێده‌و له خه‌یاڵی مردندایه، كه‌واته ره‌شبین ئه‌و كه‌سه‌یه كه هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه‌دا ناگونجێت و درككردنی لاسه‌نگ ده‌بێت و ناتوانێ راستی و خه‌یاڵ لێك جوودا بكاته‌وه، ده‌بێته كۆیله‌ی وڕێنه‌و وه‌هم و ده‌ست به‌رداری بیركردنه‌وه‌و سۆز ده‌بێت وده‌ست له‌دنیا ده‌شوات.(17)بۆیه كه‌سی ڕه‌شبین به ڕه‌شبینیه‌وه له رووداوه‌كان ده‌ڕوانێ، هێزی له‌به‌ر بڕاوه، بێ ئومێد بووه له‌ژیان، هه‌ره‌سی هێناوه له‌به‌رامبه‌ر خۆ راگری ناخۆشیه‌كانی ژیاندا، بڕوای به‌خۆی نه‌ماوه‌و ناتوانێ ببێته كه‌سێكی كاراو رۆڵی هه‌بێت له گۆڕانكاری و ره‌فتاره چاك و باڵاكاندا.یان ده‌توانین بڵێین تاك له‌ژیاندا هه‌میشه گه‌شبینه‌و بڕوای به‌ژیانه، به‌ڵام كاتێك به‌كام ناگات و به‌ربه‌ست له‌به‌رده‌م هیواو ئاواته‌كانی دروست ده‌بێت، یان ناتوانێت كه‌سێكی كاراو چالاك بێت له گۆڕاوه كۆمه‌ڵایه‌تیه چاكه‌كاندا، ئیتر رووبه‌رووی ره‌شبینی ده‌بێته‌وه له‌وانه‌شه هه‌ندێكجار هۆكارو به‌ربه‌سته كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان كاریگه‌ری زۆریان هه‌بێت له‌سه‌ر تاك و ره‌شبینی تاك وه‌ك: دواكه‌وتووی كۆمه‌ڵگه، ئاشووب و جه‌نگ له‌كۆمه‌ڵگه‌دا، برسێتی و نه‌بوونی، لاوازی ئاستی رۆشنبیری….هتد) ئه‌مانه‌و چه‌ندین هۆكاری تر هۆكارن بۆ ره‌شبینی تاك و بێ ئومێدبوون ئه‌گه‌ر ئه‌مه كارتێكه‌رو هۆكاره ده‌ره‌كیه‌كانبن له‌سه‌ر ره‌شبینی تاك، به‌ڵام له‌وانه‌یه هه‌ندێجار رامان و بیركردنه‌وه‌ی تاك له‌ناوه‌وه‌ی خۆی، كه خۆی چۆن له‌شته‌كان و چوار ده‌ور ده‌ڕوانێ قه‌ناعه‌ت و پێناسه‌ی خۆی له‌ناوه‌وه و ناخی خۆیه‌وه ره‌شبینی په‌خش بكات بۆ ده‌ره‌وه‌و ناخ و ده‌روونی خۆی ره‌شبینی و بێ ئومێدی و مه‌ویست بوون له‌ژیان، به‌رهه‌م بهێنن، بۆیه ده‌توانین بڵێین ره‌شبینی له ده‌ره‌وه به‌ره‌و ناخی مرۆڤ یان له‌ناخی مرۆڤه‌وه به‌ره‌و ده‌ره‌وه یان هه‌ردووكیان.\nئێستا منی ون له‌ته‌م و مـژی ره‌شی غوربه‌تا\nگه‌ڵای دره‌ختی گیانم هه‌ڵوه‌ری\nله‌ناو بڵێسه‌ی گڕی مه‌ینه‌تا\nبیابانی دڵم تینوی كانیاو و شه‌یدای سێبه‌ره\nبا سه‌رابه‌كان ببن به‌شه‌تاو\nدره‌خت سه‌ر بكا به كۆشی هه‌ورا\nهاژه بێته‌وه ناوچه‌می سووتاو\nله‌تینوێتیدا هه‌ور خنكاوه لوتكه بێ به‌فره\nدڵ نوقمی ئه‌شكه….مه‌رگ چاوه‌ڕێمه..\nخاكێكی سووتاو مه‌زارو رێمه\nبابگه‌ڕێمه‌وه به‌ره‌و جیهانی سه‌وزی منداڵی\nباهه‌ست به بۆسۆی پرچی سوتاوی رۆژه‌كان نه‌كه‌م\nنه‌ڵێم..ئه‌و رۆژه سه‌ختانه‌م دیوه\nبه‌هاران جارجار چه‌پكێ گوڵاڵه\nبگرمه ده‌ستم و به دایكم بڵێم\nراسته گوڵاڵه خوێنی شه‌هیده؟\nته‌رمی شه‌هیدم هێشتا نه‌دیوه\nكه‌تۆ هاتیت مناڵ بوومه‌وه..\nده‌مه‌و ئێواره مه‌لی سه‌رنجم..\nله‌داوی تیشكی زه‌رده..ده‌ئاڵێ\nخۆرم لێ ئه‌بێ به تۆپێكی سوور یان پرته‌قاڵی\nبه‌دایكم ئه‌ڵێم..ئه‌چمه سه‌ر لوتكه‌و ئه‌یگرمه باوه‌ش\nخۆر ئه‌هێنمه ژووره‌كه‌مه‌وه..\nچرامان ناوێ شه‌وی تارو ڕه‌ش\nباسه‌رابه‌كان ببن به‌شه‌تاو\nهاژه بێته‌وه ناو چه‌می سووتاو.(18)\nشاعیر سه‌ره‌تای ده‌ستپێكرنی شیعركانی نه‌ك هه‌ر ره‌شبینیه به‌ڵكو تێكڕای ئه‌و وشانه‌ی كه له‌سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردنی شیعره‌كه‌وه ده‌ستپێده‌كات، به‌ڵكو هه‌موویان(ره‌شبینی، بێ ئومێدی، مه‌ئیوس بوون له‌ژیان، خود ونكردن…..هتد) پێشكه‌شده‌كه‌ن و شاعیر نه‌یتوانیوه خۆی لێ ده‌ربازبكات و تێیدا ره‌نگ نه‌داته‌وه ئه‌و وشانه‌ش كه‌به‌كاری بردوون ئه‌مانه‌ن:\nون: نه‌مان و بزربوون\nته‌م و مژ: لێڵی و نادیاری و ناروونی\nغوربه‌ت: ئاواره‌یی و دابڕان\nهه‌ڵوه‌ری: نه‌مان و كۆتایی پێهاتن\nبڵێسه: گڕ وسووتان\nگڕ: ئاگرو بڵێسه\nمه‌ینه‌ت: ناخۆشی و نه‌هامه‌تی.\nكۆپله‌ی یه‌كه‌می شیعره‌كه له چوارده وشه پێك هاتووه، بۆیه له‌كۆی ئه‌و وشانه‌ی شیعره‌كه شاعیر (8)هه‌شت وشه‌ی گوزارشته له‌خه‌م و دابڕان و بێهیوابوون و سووتان….هتد به‌واتای نیوه‌ی زیاتری وشه‌كان باس له‌خه‌م و هه‌ڵبڕان و ره‌شبینی ده‌كات، به تێكڕای وجودی خۆیه‌وه نییه، بێ پێگه‌یه، ته‌واو خۆی ته‌سلیمی قه‌ده‌ری ئه‌وی به‌رامبه‌ر كردووه، ئه‌م لێره هیچ و نادیاره، به‌ڵام به‌هاتنی ئه‌و هه‌موو هاوكێشه‌كان ده‌گۆڕێن، باس له‌سووتانی ناخی ده‌كات، كه چۆن له‌ناوه‌وه تاوو بڵێسه‌ی سه‌ندووه، كه چۆن له‌شی هێزی لێبڕاوه‌و ئه‌ندامه‌كانی پارچه پارچه‌بوون، هه‌ر جاره‌ی لایه‌ك پارچه‌یه‌كی له‌ده‌ست ده‌دات، له‌ناو ته‌م و مژو ره‌شی و غوربه‌تدا خۆی له‌ده‌ستداوه‌و ونه، مه‌دلولاتی غوربه‌ت فره ره‌هه‌نده چه‌ند بارو مانا هه‌ڵده‌گرێت غوربه‌ت به‌مانای دابڕانی جوگرافی و رووبه‌ر، غه‌ریب و دووره ده‌ست، له‌یارو كۆمه‌ڵ و دۆستان. غوربه‌ت به واتای دابڕان و ئاواره‌یی ناوه‌وه‌ی خۆی له‌گه‌ڵ چوار ده‌ورو ئاگایی ناخی خۆیدا\nبه‌بێئاگاداری هیچ كه‌س و هه‌ر له‌شوێنی خۆیدا ئه‌م ون بووه‌و كه‌س ئاگای لێی نیه، جیهانێكی تایبه‌تی له‌ناخی خۆیدا چێ كردووه و كه‌س ئاگای لێی نییه، ئه‌م شاعیره شۆڕه‌سواری خه‌ون و خه‌یاڵی خۆیه‌تی له جیهانه تایبه‌ته میسالیه‌كه‌ی خۆیدا ده‌گوزه‌رێ و بێئاگاو له‌چوار ده‌ور دابڕاوه.\nبیابانی دڵم تینوی كانیاوو شه‌یدای سێبه‌ره\nباسه‌رابه‌كان ببن به شه‌تاو\nدره‌خت سه‌ر بكا به‌كۆشی هه‌ورا\nهاژه بێته‌وه ناوچه‌می سووتاو.\nتا ئێره شاعیر پێگه‌ی هیچ نیه‌و ره‌شبین و ونه. به‌ڵام ته‌نها تروسكه‌ی ئومێدو هیوا ئه‌گه‌ر مابێ په‌یوه‌سته به‌هاتنی ئه‌و، كه‌چی له‌ناو جه‌رگه‌ی مه‌ئیوس بوونه‌وه و، بێئه‌مه‌ل تروسكه‌و ده‌لاقه‌ی ئاوات به‌دی ده‌كرێت. ئه‌ویش وشه‌ی (بیابانی دڵ)ه بیابان: وشك وبرینگ و بێ ئاوه‌دانی، دڵی ئه‌میش بووه به‌بیابان، به‌ڵام كه‌مێك هێزو بڕشتی ژیانه‌وه‌ی تێدا ماوه، ته‌واو ته‌سلیمی مردن نه‌بووه تینوی ئاوو كانیاوه، وێڵی دوای دۆزینه‌وه‌ی سێبه‌رو حه‌وانه‌وه‌یه، عه‌وداڵی دوای ئاوه‌دانییه، له‌ناو كرۆكی بێهیواییه‌وه كۆڵ نادات و جه‌خت له به‌ده‌ستهێنانی ژیان ده‌كاته‌وه، هێشتا گه‌شبینی ماوه‌و به‌دوای ئومێد كه‌وتووه، دژو پێچه‌وانه‌كانی به‌رانبه‌ر كردۆته‌وه، كه تۆ هاتی چی ده‌گۆڕێ به‌چی.\nبیابانی دڵ له‌به‌رامبه‌ر…. دره‌خت بگاته كۆشی هه‌ور\nسه‌راب له‌به‌رامبه‌ر….. شه‌تاو\nهاژه‌ی ئاو له‌به‌رامبه‌ر …. چه‌می سووتاو\nبیابان :وشكه، گه‌رمه، بێ ئاوو سه‌وزاییه،……هتد)\nدره‌خت له‌كۆشی هه‌ور :ئاوه‌دانی، سه‌وزایی و ئاو، سێبه‌ر و سوكنایی…هتد)\nسه‌راب: وێنه‌و دیمه‌نی ئاو له دووره‌وه، مرۆڤ له‌خشته ده‌بات، له دووره‌وه ئومێد به‌خش، له نزیكه‌وه هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنه‌رو له‌ناوبه‌ر.\nشه‌تاو: ئاوی زۆر، ئاوه‌دانی، سه‌وزایی و تێركردن.\nهاژه‌ی ئاو: ئاوی له راده زۆرتر چونكه ئاوی كه‌م ده‌نگ و هاژه‌ی نیه، له هه‌ر كوێیه‌ك ئاو هه‌بێ ئاوه‌دانی و ژیانی لێیه.\nچه‌می سووتاو: ئه‌وه‌ی ئومێدو ژیانه تیایدا به‌دی ناكرێت، كاول بوون و وێرانه‌یه.\nله‌نه‌هاتن و نه‌بوونی یارو دۆست، ژیان نییه، بیابانه، ده‌سته‌و ئه‌ژنۆو ره‌نجه‌ڕۆییه، ره‌شبینه، كۆڵه‌واره، به‌ڵام به هاتنی دۆست، ژیان هه‌یه، سه‌وزایی و شه‌تاوه، گه‌شبینیه، دڵخۆش و هیواداره.\nدووباره شاعیر له‌ناو بێهیوایی و ره‌شبینیه‌وه، ئومێدی به ژیان ماوه‌و گه‌شبینی به‌دی ده‌كات، به‌ڵام به‌مه‌رجی هاتنی ئه‌و ئه‌گه‌ر نه‌یات نه‌هاتنه‌كه‌ی كاره‌سات بارتره،چۆن؟ ئه‌مجاره هه‌ر ئه‌م تینوو نییه، به‌ڵكو هه‌وره‌كانیش له تینوێتیدا خنكاون. لوتكه‌كان بێهیواو بێبه‌فرن، نه‌ك دره‌خت نییه ببێت به سێبه‌ری من، به‌ڵكو خودی دره‌ختیش نه‌ماوه‌و سووتاوه‌و تیاچووه، نه‌ك چاوو دڵیش نوقمی ئه‌شك وگریانه و حه‌لوه‌لایه‌تی به نه‌هاتنت، ژیانم كۆتایی دێت و مه‌رگ چاوه‌ڕوانمه، بۆیه مه‌رگیشم ئاسایی نییه ناتوانن له‌خاكێكی ئاسایی بمنێژن، به‌ڵكو ده‌بێت له‌خاكێكی سووتاودا ماڵ و گڵكۆم هه‌بێت.\nشاعیر سكاڵای دڵی خۆیمان بۆ ده‌كات ئه‌وه‌نده بێهیوابووه ئه‌وه‌نده خاكه‌سارو ره‌شبینه ده‌ڵێت منیش مرۆڤم وحه‌قی ژیانێكی ئاسایی و ئینسانیم هه‌یه، با كه‌مێك چۆن له‌منداڵیدا ژیان ئاسایی و پاك وبێ گه‌رده، خه‌م نیه، دڵ كه‌یلی هیواو ئاواته، با وه‌كو ئه‌وسای منداڵیم كه‌مێك ئومێدو ژیانم بۆ بگه‌ڕێته‌وه و دڵخۆش بم، رۆژه‌كان كۆیه واتا چه‌ند رۆژو كۆمه‌ڵه رۆژێك واتا هه‌ر رۆژێك به‌جۆرێك سووتان و ئاواره‌یی و دابڕان و كوشتن، به‌شمان بووه ده‌با منیش وه‌كو ئینسان هه‌ست به بۆسۆیه‌و هه‌ڵقرچان و سووتانه نه‌كه‌م، چێژ و خۆشی له رۆژه‌كان بكه‌م، وه‌ره‌و ئومێدو ژیانم پێبده، تا بگه‌مه ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی هه‌ر بڵێم ئه‌و رۆژانه نه‌ك هه‌ر نازانم چییه! به‌ڵكو هه‌ر نه‌مدیوه. ئیتر شاعیر لێره‌وه سوكنایی دێت و به‌ره‌و ژیان و گه‌شبینی، ده‌ڕوات و لێره‌وه دانپیانانێكی جوانی شاعیرمان بۆ ده‌خاته روو، به‌رجه‌سته ده‌كات، چونكه شاعیر به شاعیری پایزو غوربه‌ت و جه‌نه‌راڵی پایز …..هتد) ناسراوه كه‌چی خۆی ده‌ڵێت:\nبه‌هاران جارجار چه‌پكێ گوڵاڵه.\nبگرمه ده‌ستم و به‌دایكم بڵێم\nته‌رمی شه‌هیدم هێشتا نه‌دیوه.\nئیعتیراف ده‌كات، كه به‌هار وه‌رزی جوانی و خۆشی و ئاوه‌دانییه، له‌و وه‌رزه جوانه‌دا منیش دڵخۆش بم وگوڵاڵه به‌ده‌سته‌وه بگرم، كه‌یف و سه‌فا بكه‌م، به دایكیشم بڵێم هه‌ر نازانم شه‌هید و قوربانی و ناخۆشی چیه، هاتنی ئه‌و هه‌موو شته‌كانی گۆڕی، پایز به‌به‌هار، ره‌شبینی به گه‌شبینی، مردن به ژیان، هاتنی ئه‌و نه‌ك هه‌ر ئومێدی ژینی پێ به‌خشیمه‌وه، به‌ڵكو هاتنی تۆ ئه‌فسون و په‌رجویه‌كه منی مناڵ كرده‌وه تازه سه‌ره‌تای ژیان و به دیهێنانی خولیاو ئاواته‌كانمه، خۆری بۆ ده‌كات به تۆپی یاری و خۆشنوودی، نه‌ك هه‌ر یاریكردن، به‌ڵكو له‌باوه‌شی ده‌گرین، ده‌بێت به خاوه‌نی سه‌ر له‌به‌ری ژیانی رووناك ده‌كاته‌وه و بۆ ژووره تاره‌كه‌شی چرای ناوێ و هه‌موو شتێك له خزمه‌تی ئه‌م و خۆشه‌ویسته‌كه‌یدایه، هاتنی كه‌سێك ئه‌و په‌ڕی نائومێدی گۆڕیبه ئه‌و په‌ڕی ئومێد ئه‌و سه‌ری ره‌شبینی به ئه‌م سه‌ری گه‌شبینی و ژیان.\n15- دیمانه‌ی تایبه‌ت، سه‌روه‌ر سعدوڵا، رۆژنامه‌ی هاوڵاتی، سه‌رچاوه‌ی پێشوو.\n16- سامان عیزه‌دین سەعدون، ده‌قه شعریه‌كانی گۆران له روانگه‌ی ده‌ر‌و‌نناسییه‌وه، سه‌رچاوه‌ی پێشوو، لا302.\n17-د.هاوژین صلیوه، ره‌هه‌ندی ده‌روونی له‌شعره‌كانی (له‌تیف هه‌ڵمه‌تدا)سه‌رچاوه‌ی پێشوو، لا111.\n18- دیوانی له‌غوربه‌تا، محەمەد عومەر عوسمان، چاپخانه‌ی ره‌نج، چاپی دووه‌م، 2002، لا11.


ANF | "گەریلا قوتابخانەی ژیان و ڕاستییە"\nبۆ پێناسەکردن و ناسینی گەریلا پێویستە سەرەتا لە تێکۆشانی ئەوان تێبگەیت، بەمشێوەیە مرۆڤ دەتوانێت بە پێناسەیەکی بە واتاتر و بە نرختر سود وەربگرێت.\nدووشه‌ممه, 27 Jan 2020, 18:28\nگەریلا بۆ گەلەکەی هیوای ژیان و ئازادییە، یاخوود فیداکاری ڕزگاری و ئازادی وڵاتی خۆیەتی، لەبەرئەمەش خۆی دەسپێرێتە ڕێگایەکی بێ کۆتایی تا ڕاستیەکان بە ژیان بدات.\nبەپێکەنینەکانی خۆی هیوا دەبەخشێت\nلەبەرئەمەش، ڕۆژێک لە دیمەنگرتنی گەریلایەکی ژن یان بەناوی خۆی کە دەناسرا"بەهار زاگرۆس" لە شوێنی کار کە من بینیم، زۆر دڵگیرو سەرنجڕاکێش بوو، دەتگووت لە ڕووناکی چاوەکانیدا دەریای ئازادی هەیە، بەڵام من بینیم چەندە لە شەڕدا بەغیرەت و بەهێزن، بەڵام لەبەرامبەر کامێرادا نەیدەتوانی قسە بکات، بەتەنها بە پێکەنینەکانی هیوای دەبەخشی، بەپێناسەی پێکەنینێکی خۆی دەسپاردە ڕێگای ژیان و هیوا.\nمرۆڤ دەتوانێت لە تێکۆشان و فیداکاری ئەوان و ڕێگای هەڤاڵانی ئەواندا سووربوونی ئەوان ببینێت، ئەوکات مرۆڤ دەتوانێت ببینێت کە تا چەندە لە هێڵی ئازادی خۆیان سوورن، بۆ تۆڵەکردنەوە گیانی خۆیان فیدای گەل و وڵاتی خۆیان دەکەن، لەبەرئەمەش لەگەڵ ڕاستیەکاندا بوونەتە یەک، لەبەرامبەر یادگارییەکانی ئەواندا زۆرجار مرۆڤ سەرسوڕمان دەبێت و دەڵێت چۆن شتێکی وا ڕوویداوە؟!\nبەم دیمەنە کەوتمە ژێر کاریگەری ئەوان و مرۆڤ هۆگری ئەوان دەبێت، لەبەرئەمەش هەموو کەس ناتوانێت ببێتە گەریلا، هەموو کەس ناتوانێت ببێتە خولقێنەری ژیان و ئازادی، مرۆڤی خاوەن تایبەتمەندی ئازاد و تێکۆشەر دەتوانن لەناو ئەمەدا جێگای خۆیان بگرن.\nگەریلا ئەوەیە، مرۆڤ ببێتە خاوەن ژیانێکی واتادار و بە ئازادی بژی.


چەند بڕیارێكی گرنگ لە كۆبوونەوەی وەزیری خوێندنی باڵا و وەزیری پەروەردە | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nچەند بڕیارێكی گرنگ لە كۆبوونەوەی وەزیری خوێندنی باڵا و وەزیری پەروەردە\nلە كۆبونەوەیەكدا، كە لە نێوان د.یوسف گۆران وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی و د.پشتیوان سادق وەزیری پەروەردە بەڕێوەچو بڕیاردرا لیژنەیەكی باڵای هەمیشەیی لە نێوان هەردوو وەزارەت پێكبهێنرێت. هەر لەو كۆبونەوەیەدا بڕیاردرا بە یەكەوە كار بكەن بۆ پێشخستنی كایەكانی پەروەردە و خوێندنی باڵا لە كوردستان بەشێوەیەك ئەو كارانە بخەنە نێو پلانی ستراتیژی عێراق و هەرێم بۆ پەروەردە و خوێندنی باڵا. جگە لەوانەش وەزارەتی خوێندنی باڵا ئامادەیی دەربڕیی لەسەر داخوازییەكی وەزارەتی پەروەردە، كە تایبەت بوو بە مەشقپێكردنی مامۆستایانی وەزارەتی پەروەردە لە ڕێگەی زانكۆ و پەیمانگاكانەوە خولی مەشق و ڕاهێنان بۆ مامۆستایانی پەروەدە بكاتەوە.\nئەو كۆبونەوەیەی نێوان وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی و وەزارەتی پەروەردە، كە ئەمڕۆ دووشەممە، ڕێكەوتی 11/8/2014 لە دیوانی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بەڕێوەچوو، ڕاوێژكاران و بەڕێوەبەرە گشتییەكانی هەردوو وەزارەت ئامادەیبون گفتوگویەكی چڕ لەبارەی بابەتە پەیوەندارەو هاوبەشەكانی نێوان هەردوولا كرا.\nلەو چوارچێوەیەدا و لەسەرەتای كۆبونەوەكەدا د.یوسف گۆران ئاماژەی بەوە كرد، كە هەردوو وەزارەت پەیوەندییەكی بەهێزو فرەلایەن بەیەكەوەیان دەبەستێتەوە، بۆیە دەتوانن بەسەر گرفتەكان زاڵ بن، وتیشی "پێویستە لیژنەیەكی باڵای هەمیشەیی لەنێوان هەردوو وەزارەت دروست بكرێت و لەسەر ئاستی عێراق و هەرێم-یش كار بكات". هەر لە قسەكانیدا وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی باسی لە بەرنامەی وەزارەت كرد،بەتایبەت زمان، بۆ ئەوەش نیازی وەزارەتەكەی ئاشكرا كرد كە دەیانەوێت زمانی دووەم لە زانكۆكان پەرە بێدەن، بۆ ئەوەش وتی: " وەزارەتی پەروەردە دەتوانێت ئاسانكارییەكی زۆر بكات، قوتابی و خوێندكار بەبنەمایەكی باشی زمانی ئینگلیزی پەروەردە بكاتەو ڕەوانی زانكۆكانی بكات، بۆ ئەوەی كاتێك كە خوێندكار دێتە زانكۆ، توانای ئەوەی هەبێت زمانەكەی پەرە پێبدات".\nلە بەشێكی دیكەی كۆبونەوەكەدا هەردولا ڕێككەوتن لەسەر ئەوەی كاری جدی بكەن، تا پێشخستنی پرۆگرامەكانی بواری پەروەردە و خوێندنی باڵا بە شێوەیەكی هەماهەنگ، بخەنە ناو پلانی ستراتیژی پەروەدە و خوێندنی باڵا لە عێراق و هەرێم، كە ستراتیژیەتێكی حكومەتی ناوەندە و تایبەتە بە كەرتی خوێندن و بودجەی تایبەتی بۆ دانراوە. لەو بارەیەوەش هەریەك لە د.یوسف گۆران و د.پشتیوان سادق، ئامادەییان دەربڕی ئەو بابەتە لە ئەنجومەنی وەزیران تاوتوێ بكرێت و دواتر ڕەزامەندی لەسەر بدرێت، لەهەمان كاتدا لەگەڵ حكومەتی بەغدادیش پەیوەندی ببەسترێت بۆ ئەوەی پلانەكە كارا بكرێ.\nلە كۆتایی كۆبونەوەكەدا د.یوسف گۆران وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی گرفتەكانی خوێندنی كەرتی پەروەدە و خوێندنی باڵا-ی لەشاری كەركوك باسكرد، بۆ ئەوەش جەختی لەسەر ئەوە كردەوە، كە پێویستە لەشاری كەركوك گرنگی زیاتر بە خوێندنی كوردی بدرێت ، ئەوەشی ڕاگەیاند: بۆ خوێندكارانی كەركوك پێویستمان بە بڕیاری خێرا و میكانزمێكی خێرایە بۆ ئەوەی بتوانین ئاسانكاری بۆ دەرچووانی قۆناغی ئامادەیی بكەین، تا لەزانكۆكانی هەرێمی كوردستان وەربگیرێن و بتوانن درێژە بەخوێندن بدەن.


ئازاد جندیانی: عێراق لە لوتكه‌ی قه‌یرانەکانیدایە و ئەگەر زۆرە ئه‌وه‌ی هەیشە نه‌مێنێ\nچاوپێكەوتن 12/06/2022 - 14:04 باسنیوز\n”عێراق ناتوانێ ببێته ده‌وڵه‌تێكی سه‌قامگیر و دیموکراتیک، چونكه لەسەر بنەمای داگیرکردن بنیات نراوە“\nسەرۆك بارزانی له دیدارێكدا له‌گه‌ڵ باڵوێزی رۆمانیا له عێراق، ئاماژه به‌وه ده‌كات، هاووڵاتیانی عێراق شایانی ئەوەن دەوڵەتێكی دامەزراوەیی و خزمەتگوزار و سەقامگیریان هەبێ و لە دوای 2003، ئەو دەرفەتە هەبوو عێراق بكەوێتە سەر ڕێگەیەكی دروست، بەڵام بەداخەوە سوود لەو دەرفەتە وەرنەگیرا. لەمبارەیەوە و لەسەر چەند پرسێكی دیكەش، ئازاد جندیانی، سیاسەتمەدار لەم دیدارەدا، وەڵامی پرسیارەكانی (باسنیوز) دەداتەوە:\n(باسنیوز) داهاتووی عێراق چۆن ده‌بینیت، ئه‌م عێراقه به كۆی ئه‌و هەموو گرفتانه‌وه بەرەو كوێ ده‌چێت؟\nئازاد جندیانی: ئه‌م پرسیاره به دوو ئاراسته، یان لە دوو ئاستدا وه‌ڵام ده‌درێته‌وه. یه‌كێكیان خواستی خۆمه، ئه‌وی دیكە‌ش ئاراستەی ڕووداوەکان و بزاوتی مێژوو، یان خوێندنەوەیانە. خواستی خۆم، وەک سەربەخۆخوازێکی کارا ئەوەیە کە ئەم عێراقەی سەد ساڵه ده‌وڵه‌تێكی داگیرکەری مایەپووچ و بێبنه‌ما و له‌سه‌ر قاچ نه‌وه‌ستاوه، هه‌ر ئاوا بمێنێته‌وه، تا ئه‌ندازه و هەلومەرجی ئێمه بتوانین مەسەلەی داگیرکردن بە وەدیهێنانی سه‌ربه‌خۆیی باشووری کوردستان پاکتاو بکەین. لێرەدا سەبارەت بەو پرسەی کە بۆچی ئەم (دەوڵەت)ە سەد ساڵه بەم هەموو پشتیوانییە نێودەوڵەتی و عەرەبی و هەرێمایەتی و بەو هەموو قووڵاییە ئایینی و مەزهەبییەوە و بەم هەموو سامانە زۆرەوە، نه‌یتوانیوه ببێتە ده‌وڵه‌تێکی سەقامگیری ئەوتۆ کە لە هەڵوەشانەوە و داڕمان و مایەپووچی سیاسی و ئەخلاقیدا لە خەم بڕەخسێ؟\nبە بۆچوونی بەرەیەک لە دەستەبژێری سیاسی و ئەکادیمی و ڕووناکبیری کورد و ئەوانی دیكەیش، یه‌كێك له هۆكاره بنچینەیی و سەرەکییەکانی ئه‌وه‌یە كه ئەم (ده‌وڵه‌تە) لەسەر بنەمای ستراتیژ و فەلسەفەی داگیركردن بنیات نراوە، ئه‌مه ده‌وڵه‌تێك نییه كه وەک نموونە ڕۆژاواییەکان، دەوڵەتی مۆدێرنەی دیموکراتیک بێ، ئه‌سڵه‌ن ئەم عێراقە هیچ شتێك له‌و بابه‌تانە نایگرێته‌وه، به دیدی من ده‌وڵه‌تی داگیركه‌ر، بەتایبەت لەم ناوچانەدا، هه‌رگیز ناتوانێت ببێته ده‌وڵه‌تی دیموكراتیک.\nئەمەش بە گوتنی ئەم ڕاستگۆییەوە کە من تێبینیی زۆرم له‌سه‌ر خودی دیموكراسی هه‌یە، بەتایبەت پەیوەست بە کۆمەڵگا داگیرکراوەکانی وەک کوردستان و وەک ئامرازی کارا بۆ پاکتاوکردنی داگیرکردن، بەتایبەت لە نموونەی کۆلۆنییە نێودەوڵەتییەکانەوە، وەک بێشکچی لە ڕووی نموونە و خەسڵەتی داگیرکردنەوە تیۆریزەی کردووە.\nعێراق ناتوانێت ببێته ده‌وڵه‌تێكی سه‌قامگیر و دیموکراتیک، چونكه داگیرکردن بنیاتی سەرەکیی پێکهێنانی بەناو دەوڵەتەکەیە و ئەبێ نەتەوەی سەردەستەی خاوەنی دەوڵەتەکە، بە هەر نرخێک بێ ئەو بنیاتە داگیرکارییە بپارێزێ.\nبە دەربڕینێکی دیکە، مانەوەی ئەو فۆڕمە لەو دەوڵەتە هەمیشە هەڕەشەلەسەرانە، بە شێوەیەکی نیمچەڕەها پەیوەستە بە مانەوەی خەسڵەت و شێوە و ناوەڕۆکی داگیرکارییەوە. ئەکرێ لە باسێکی دیكەدا پتر لەسەر ئەو مەسەلەیە بدوێین.\nبەڵام ئەم شێوازە شلۆقە دەوڵەتدارییەی عێراق، بە یەک فاکتەر ئەتوانێ بکەوێتە سەر ڕێچکەی دەوڵەتێکی سەقامگیر و شایستە بە ژیان، ئه‌ویش بە کۆتاییهێنان بە داگیرکردنی کوردستان (باشوور)، لە ڕێی قبووڵکردنی ئیراده‌ی ڕاستەوخۆی خەڵکی کوردستان، كه له ریفراندۆمی ۲٠۱۷دا بەرجەستە بوو.\nبۆیه ئه‌گه‌ر نوخبه‌ی سیاسیی عه‌ره‌بی عێراق، به شیعه و سوننه‌وه، بیانه‌وێت ببنه خاوه‌نی ده‌وڵه‌تێك و رووشیان هه‌بێت سه‌یری دونیا بكه‌ن، روویان هه‌بێت بە شێوەیەکی ئەخلاقییش شانازی به ده‌وڵه‌تی نەتەوەیی خۆیانەوە بکەن، ئەبێ تا زووە بەڵێ تا زووە، ده‌ستبه‌رداری داگیرکردنی کوردستان (باشوور) بن و چیتر بە ڕێگەی بێبەها و بێئاکارترین شێوازەکان، كورد لە ژێردەستیدا نەهێڵنەوە، کە قێزەونترین، بەڵام پەردەپۆشکراوترین کۆیلایەتیی ئەم سەردەمەیە.\n(باسنیوز) سه‌رۆك بارزانی به روونی باسی له‌وه كرد كه ئه‌و ده‌رفه‌تانه له‌ده‌ست دران، كه ده‌وڵه‌تێك له عێراق دروست بكرێت و خزمه‌تی خه‌ڵكی پێ بكرێت، ئه‌و ده‌رفه‌تانه چی بوون كه عێراقییه‌كان، یان نوخبه‌ی سیاسیی عێراق له ده‌ستی دا؟\nئازاد جندیانی: هۆكارەکان زۆرن، سه‌رۆك بارزانی له رۆژانی بانگه‌شه‌ی ریفراندۆمدا به وردی تیشكی خستنه سه‌ر. كورد له دووباره داڕشتنه‌وه‌ی (عێراقی نوێ )دا له‌دوای 2003 بەشدار بوو، بەنیازی ئەو ئەگەرەی کە عێراق له‌دوای دروستبوونیەوە له 1921ه‌وه، ئەمجارەیان شتێكی جیاواز پێشكه‌ش بكات.\nسه‌رۆك بارزانی ئاماژەی بەوە کرد، كه دەسەڵاتداراتنی عێراق هەمدیسان خه‌ڵكیان بێئومێد کرد لەوەی عێراقێکی جیاواز دروست ببێ. ئێستا نەک هەر کورد، بەڵکوو هه‌موو خه‌ڵكی\nعێراق بێ ئومێده، به‌ڵام ئێمه وەک کورد و کوردستانییان، هه‌ر زوو بێئومێد بووین، چونکە لە پراکتیدا و بە کردەوە ئەو ڕاستییە جارێکی دیكە درەوشایەوە کە ئه‌و بیركردنه‌وه‌یەی هەر لە دامەزرانییەوە به‌سه‌ر عەقڵیەتی دەستەبژێری سیاسیی عێراقدا زاڵە، هەر زاڵ و هەژمووندارە، كه ئەویش عەقڵیەت و فیکری داگیرکردن و دکتاتۆرییەتە.\nئه‌مە هیچ جیاوازییەک دروست ناکات، کە هەر چوار ساڵ جارێك لە عێراقدا هه‌ڵبژاردن بكرێ. هەڵبژاردنێک بەو هەموو شەرمەزارییەوە، ئه‌وه‌تا وەک نموونە، خۆ هەڵبژاردنەکانی ئێرانیش هیچ جیاوازییەکی دروست نەکردووە.\nئێستا، ئەو ئاماژەدانەی سه‌رۆك بارزانی، ڕێک لەم دۆخە نێودەوڵەتی، جیهانی، ناوچەیی، عێراقی و کوردستانییەدا، پەیامی فرەئاست و فرەئاڕاستەیە، بەتایبەت بۆ هەموو ئه‌وانه‌ی كه هێشتا تێناگەن، یان ڕوونتر بڵێم، نایانه‌وێت لەوە بگه‌ن کە بنیاتنانەوەی قەوارەکانی لە شێوەی عێراق، ئێستا لەدوای ڕووداوەکانی ئۆکراینا کارێکی سەختترە لە جارانی دوای 2003. كاتێ لەو گۆشەنیگا و لەو گۆڕانکارییانەوە تەماشا ئەکەم، ئەو ڕاستییەم باشتر و درەوشاوەتر بۆ دەرئەکەوێ کە پرۆسەی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان، خوێندنەوەیەکی ستراتیژی و ئایندەبینی بوو.\n(باسنیوز): بۆچوونێك هه‌یه، جیهان پشتیوانیی له سیسته‌می ده‌وڵه‌تداری ده‌كات، نه‌ك گه‌لانی ناوچه‌كه، ده‌نا له پرۆسه‌ی ریفراندۆمدا بۆ ده‌بێت جیهان پشتیوانیی كورد نه‌كات؟ له‌كاتێكدا به ویستی كوردستانییه‌كان ده‌نگ بۆ كوردستانی سه‌ربه‌خۆ درا، به‌ڵام له ئاستی جیهان رێز له‌و ویسته نه‌گیرا؟\nئازاد جندیانی: كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی، بەتایبەت نەتەوە یەکگرتووەکان، كۆمه‌ڵگای ده‌وڵه‌ته‌كانه نه‌ك نه‌ته‌وه و گەلان، هەر له ناوه‌كه‌یه‌وه دیاره، ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵگای نه‌ته‌وه‌كان بێت، ده‌بێ منیش وەک کورد له‌وێ نوێنه‌رایه‌تییم هه‌بێت، کە نیمە. خاڵی دواتریش ئەوەیە، کە ئه‌مانه ده‌وڵه‌تی به‌رژه‌وه‌ندین و تا ئه‌و شوێن و تا ئەو ئەندازە و تا ئەو كاته له‌گه‌ڵت ده‌بن، یان پشتیوانت دەبن، یان تییەچاوێکیان لات دەبێ کە به‌رژه‌وه‌ندییان لەوەدا هه‌بێت. بۆیه ئه‌گه‌ر پێمان وا بووبێت و ئێستاش پێمان وابێت کە ئه‌و ده‌وڵەتە زلهێز و بێهێزانەش كه لە سەردەمێک و لەکاتێکدا پشتیوانیی ئێمه ده‌كه‌ن، بۆ ئه‌وه‌یە ئێمه سه‌ربه‌خۆ بین، هه‌رگیز شتی وا نییە، مه‌گه‌ر لە دۆخێکدا، کە به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئه‌وه بێت، كورد ده‌وڵه‌تی خۆی هه‌بێت.\nبۆ نموونه، رۆژئاوای كوردستان هه‌ڕه‌شه‌ی له‌سه‌ره، كه توركیا هێرش بکا و وەک پرۆسەیەکی زۆر تایبەتدا گڕانی قووڵی دیمۆگرافی لە دژی کورد بکات کە ڕه‌نگه حكوومه‌تی به‌شار ئه‌سه‌د قازانج له‌و ئاڵۆزییەدا بکا و ئاماژەکانیشی دیارن، بۆیه ئه‌مه‌ریكا لەسەر ئەو ئەگەرەدا قسه ده‌كات، کە ناشزانم کاردانەوەکانی ئەمریکا هەر لە ئاستی گوتاری میدیاییدا ئەمێنێتەوە یان نا، بەڵام خۆ ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیی ئەمریکا و رووسیا و ئێران و ئیسرائیل و وڵاتانی عەرەبیش لەوەدا بێ، کە نەیەڵن ئەوە ڕوو بدا، ئەوە له‌به‌ر چاوی كاڵی یه‌ك كوردیش نییه، له‌به‌ر بەرژه‌وه‌ندیی هیچ حزبێكیش نییه، وەک چۆن بۆ هیچ لەو زلهێز و کەمهێزانەش پەیوەندیی بە بەها ئەخلاقییەکان و بەها مرڤایەتییەکانەوە نییە، به‌ڵكوو ئه‌وه بەرژەوەندییەکانیان وا ئه‌خوازێت. بۆیه ده‌بێ ئێمه‌ش لایه‌نگری به‌رژه‌وه‌ندییەکانی خۆمان بین، کە لەڕاستیدا بۆ ئێمە پڕۆسەیەکی یەگجار ئاڵۆز و قورس و مەترسیدارە، ئەگەرچی هەندێ ڕووناکیی دەرفەتئامێزی دوور و نزیکیشی بۆ ئێمە تیابێ.\nئه‌مریكا و ئەوانی دیكەیش تا ئەو شوێنە له‌گه‌ڵماندان كه به‌رژه‌وه‌ندیی تاکتیکی، یان ستراتیژیی خۆیانی تیایە. بۆ نموونە، ڕەنگە ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی تەنیا بۆ راستكردنه‌وه‌ی هه‌ندێك هاوكێشه‌ی لاسەنگی هه‌رێمایەتی، کوردیان لێرە و لەملا و ئەولا پێویست بێت و ئیتر هەر بایی ئەوە لەگەڵمان ئەبن. هەر بۆ نموونە، بۆ لە ساڵی 1988 ئه‌مه‌ریكا نه‌یئە‌زانی چ کارەساتێک له باشووری كوردستان، لە كیمیاباران و ئه‌نفالدا قەوماوە؟ ئەی بۆ نەک هیچی نەکرد، بەڵکوو هیچیشی نەگوت؟ بڕۆن كتێبه‌كه‌ی (گاڵبرێس) بخوێننه‌وه كه وەرگێڕدراوەتە سەر کوردییش کە له رووداوه‌كانی ئه‌نفالدا بەهۆی دۆستایەتی لەگەڵ نوێنه‌ری عێراق له نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان سه‌فه‌ری كردووه و چووەته ناوچه‌كانی سلێمانی، لە کتێبەکەیدا باس ئەکات کە به چاوی خۆی پرسەی ئەنفالی لە گەرمیان بینیوه كه چووە‌ته‌وه ئەمریکا، هه‌موو هه‌وڵێكی داوه لۆبییەك لەبارەی ئەنفالەوە له كۆنگرێسی ئه‌مه‌ریكا دروست بکات، به‌ڵام به‌داخه‌وه نوێنه‌رایه‌تیی هه‌ندێك لە ویلایه‌تەکان كه چاندن و بازرگانیی برنج بڕبڕەی پشتی ئابووریی ویلایەتەکانیانە و گرێبەستی قەبەی فرۆشتنی برنجیان لەگەڵ عێراقدا هەبووە، وه‌ڵامی ئه‌و کۆنگرێسمانەیان دابووەوە کە لەسەر کەیسی ئەنفال بزاوتی دەست پێکردبوو، گوتبوویان تۆ دەته‌وێت كڕیاری برنجی ویلایەتەکەمان زویر بکەین؟\nئه‌مه‌ریكا لەبەر خاتری فرۆشتنی برنجی یەک دوو لە ویلایەتەکانی، چاوی له مه‌سه‌له‌ی ئه‌نفال پۆشی، به‌داخه‌وه له كاتی كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌ش قسه‌یەکیان نه‌كرد، چونکە لە بەرژەوەندییاندا نەبوو، كه‌چی رۆژانێك بۆ داگیركردنی عێراق پرسی چه‌كی كیمیاییان كرده یەکێک لە هۆكار و پاڵنەرەکانی هێرشکردنە سەر عێراق و ڕووخاندنی سەدام حوسێن لە 2003دا.\nدواجار، لەم بارودۆخە ئاڵۆز و ڕوو لە وەرچەرخانە جیهانی و نێودەوڵەتییەدا، ئەم ناوچه‌یەش له‌ناو جەرگەی فرەقه‌یرانیی زۆر گه‌وره‌دایه، کە ئەم قەوارەیەی عێراقیش بەشە هەرە نەخۆشەکەیەتی. هەرگیز ئەمە بە مانای ساخڵەمی و نیشانەکانی مانەوەی ئەم قەوارەیەی عێراق نییە، کاتێ کە باس لە بڕی فرۆش و داهاتی نەوتی خۆی ئەکا، یان کە ڕیکلام بۆ زۆربوونی بڕی پارەی یەدەگ ئەکات.\nخۆ له سه‌ر‌ده‌می مالیكیشدا پاره‌یه‌كی زۆری یه‌ده‌گ هه‌بوو، له‌پڕێكدا هه‌مووی ده‌رخواردی حه‌شد و گرووپه‌كانی خۆی و هاوپەیمانە هەرێمایەتییەکانی دا، تا ئەو ئەندازەیەی كه خه‌ریك بوو یه‌ده‌گی عێراق بێتە سه‌ر سفر.\nپوخت و وەک کۆئەنجام ئەمەوێ بڵێم، عێراق له لوتكه‌ی قه‌یرانه‌كانیدایه و ئه‌و په‌یامه‌ی سه‌رۆك بارزانی، کە له‌گه‌ڵ باڵوێزی رۆمانیادا خستییه ڕوو، له‌كاتێكدایه كه ئه‌گه‌ری ئەوە یەگجار زۆرە، قەوارەی عێراق \_بە مەبەست ناڵێم دەوڵەت، بەڵکوو ئەڵێم قەوارەی عێراق\_ هێندەی ماویشیەتی هاڕەی بێت و نه‌مێنێت. ئەوە نییە سه‌رکۆمار و سەرۆک وه‌زیران و بەگشتی هه‌ر چوار سه‌رۆكایه‌تییەکەی، به شه‌رمنانه‌ش بێت ناوێرن، یان ڕێیان پێ نادرێ به‌رگری له سەروەریی قەوارەکەیان بكه‌ن؟ کە بە ڕێژەی جیاجیا ئەرکی دەستوورییانە، ئێستا عێراق قەوارەیەکی بێ سەروەرییە، بەڵام چڕنووک و چنگەکانی داگیرکردنی کوردستانی هێشتا کارایە.


Vanity : 97 Cool Blue Bathroom Design Ideas Digsdigs Small Bathrooms Cover Tiles Images Photo Gallery Modern 2018 Indian Pictures Shower Walk In Tile Room Photos On A Budget Very Interior With ~ Joceedesigns\nVanity 97 Cool Blue Bathroom Design Ideas Digsdigs Small Bathrooms Cover Tiles Images Photo Gallery Modern 2018 Indian Pictures Shower Walk In Tile Room Photos On A Budget Very Interior\nHome ⟩ Vanity ⟩ Small Bathrooms Design Ideas ⟩ 97 Cool Blue Bathroom Design Ideas Digsdigs Small Bathrooms Cover Tiles Images Photo Gallery Modern 2018 Indian Pictures Shower Walk In Tile Room Photos On A Budget Very Interior\nPublished at Tuesday, July 30th, 2019 - 00:24:04 AM. Vanity. By Françoise Larocque.\nsmall bathroom design ideas with showersmall wet room ideas picturessmall bathroom remodel ideas with tub and showersmall bathroom design ideas pinterestsmall shower tile design ideassmall bathroom remodel ideas imagessmall bathroom interior design imagessmall half bath decorating ideas picturessmall shower room designs picturesindian small bathroom tiles design picturessmall shower room design ideas\nComments of 97 Cool Blue Bathroom Design Ideas Digsdigs Small Bathrooms Cover Tiles Images Photo Gallery Modern 2018 Indian Pictures Shower Walk In Tile Room Photos On A Budget Very Interior\nsmall half bathroom remodel ideassmall bathroom design images modernsmall shower room designs picturessmall bathroom decor ideas imagesvery small bathroom interior design ideassmall bathroom tile designs picturessmall bathroom design ideas on a budgetsmall bathroom interior design imagessmall wet room ideas picturessmall shower room design ideassmall bathroom design ideas with tub and showersmall bathroom design ideas imagessmall bathroom shower design ideassmall bathroom tile design ideas picturessmall bathroom designs ideas picturessmall shower room ideas photo gallerysmall shower tile ideas picturessmall bathroom ideas photo gallerysmall shower tile designs picturessmall walk in shower design ideassmall bath design ideasindian small bathroom tiles design picturessmall bathroom wall tiles design ideassmall bathroom shower ideas picturessmall shower stall remodel ideassmall bathroom tiles design imagessmall bathroom shower tile design ideassmall bathroom tiles design ideassmall bathroom design ideas 2019small bathrooms design ideassmall shower stall design ideassmall bathroom remodel ideas imagessmall bathtub design ideassmall bathroom tile designs gallerysmall full bath design ideas


بەشی:ھەشتاو یەکەمی گەڕانەوە(٨١) له نووسینی:عەلی سوورەچۆمی. – سه‌رده‌شت\n« من و تۆ : دڵی_ڕۆژهه‌ڵات\nبەشی:ھەشتاو دووھەمی گەڕانەوە(٨٢) له نووسینی:عەلی سوورەچۆمی. »\nنووسینی ئەو بیرەوەرییە ھاوکاتە لە گەڵ ٢۶ی سەرماوەز رۆژی پێشمەرگەی کوردستان. لەو رۆژەدا لە گەڵ ئێوە پیرۆزبایی دەکەین لە پارێزەرانی نیشتمان.\nدەقیق رەنگە ئێستا بۆم ڕوون نەبێ ھاوینی ساڵی ٧۴-بوو وابزانم! ھێزێکی زۆری پێشمەرگە بە فەرماندەیی حەمە نارستی“، پێک ھاتوو لە چەندین فەرماندەو پێشمەرگەی قارەمان لە گەڵ چەندین کادری ئازا لە کومیتەی شارستان و بەرپرس“ی کۆمیتە شارستان“کاک مستەفا مەولوودی“،بەرەو ناوچە وەڕێکەوتین. بۆ ھێزی گیارەنگ ھەر گەڕانەوەیەک بە بەشداری حەمە نارستی“لە خۆشترین گەشتەکانی ئێمە دەبوو.\nگوورج تیم“ێک وەڕێکەوتین ، لەوانەی بیرم ماون. مەحمەدە سوورە ،تۆفیق مارەغانی ،سەید قادر ،مەحموود قەلەرەشی ،ساڵح قەلەرەشی.ناوەکانی دیکە رەنگە بۆم زەحمەت بێت! ئەوەندە دەزانم ۶“کەس بووین.\nمەئموورییەتی ئەو دەستە ئەوە بوو کە لەو شوێنەوە بە دووربین“چاوەدێری ناوچەکەو ئەو ھێزە“زۆرە بکەین کە ھاتووە…….\nبۆ بەشی داھاتوو ..


ساڵانێكی زۆره قه‌ندیل نه‌بێت، ئه‌وه‌ی هه‌ستی نه‌ته‌وه‌ییه لای تاكی كورد و كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی بوونی نه‌بووه.\nله ڕۆژهه‌ڵات، كامپنشینی هێزه سیاسییه‌كان و به‌رنامه‌ڕێژیی كۆماری ئیسلامی بۆ خووگرتنی گه‌نجان به ماده‌ی هۆشبه‌ر، له باشوور شه‌ڕی ناوخۆو دواتر مژینی خوێنی گه‌ل له‌لایه‌ن دوو حزبی ده‌سه‌ڵاتداره‌وه بۆ ماوه‌یه‌كی درێژ، له باكور و رۆژئاواش به هۆكاری جیا هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی مردبوون.\nبه‌هاری عه‌ره‌بی ته‌كانێكی به ڕاپه‌ڕین و بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاری له ڕۆژئاوادا، به‌ڵام قوت بوونه‌وه‌ی داعش وه‌ك دوژمنێكی ده‌ره‌كی ڕاچه‌نینی له هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تیدا دروست كرد و خرۆشانی ئه‌م هه‌سته‌ی گه‌یانده لوتكه.\nئه‌و ده‌مه‌ی شه‌نگال له‌لایه‌ن هێزێكی كوردییه‌وه ڕاده‌ستكراو كوردانی ئێزیدی به‌و ده‌رده بران، كچان و كوڕانی ڕۆژئاوا سه‌رباری ئه‌ركی خۆیان، پاراستنی هاوزمانیان به ئه‌ركێكی تر ده‌زانی و گه‌شتنه باشوور، گه‌ریلا له قه‌ندیله‌وه هاتنه خواره‌وه‌و مه‌خموریان ڕزگار ده‌كرده‌وه، نیگار حسیه‌نی له ڕۆژهه‌ڵاته‌وه ده‌چێته به‌ره‌كانی جه‌نگ و ده‌بێته یه‌كه‌م شه‌هیدی ڕۆژهه‌ڵات له كاتی به‌رگری له باشووری نیشتمانه‌كه‌ی!\nقووڵ بوونه‌وه‌ی مه‌ترسییه ده‌ره‌كییه‌كان به جۆرێك هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی لای كورد گه‌یانده لوتكه كه سنووره ده‌ستكرده‌كانیان سڕییه‌وه.\nكۆبانێ هه‌موومانی كۆ كرده‌وه، ئه‌وه‌تا كاتێك مه‌ترسی داگیر كردنی ئه‌و شاره زیاتر ده‌بێت، به جارێك له ڕۆژهه‌ڵات شه‌قامه‌كان ده‌بنه جێی هاواری كورد و هاوار بۆ به هاناوه چوونی ئه‌و شاره كوردییه ده‌كه‌ن، له باشوور لاوان ته‌نانه‌ت ژنان و منداڵان به ڕۆژ و شه‌و له‌سه‌ر شه‌قام ده‌بن و ده‌یان خۆپیشاندان و ڕێپێوان بۆ وورووژانی ڕای گشتی جیهان ڕێك ده‌خه‌ن، له باكووری وڵات گه‌نجان ڕاپه‌ڕین به‌رپا ده‌كه‌ن و وڵاتێكی داگیركه‌ر ناچار ده‌كه‌ن له پشتیوانی تیرۆریزم و كاری تیرۆریستی ده‌ست هه‌ڵگرێت.\nله ڕۆژئاوا دایكان منداڵان جێ ده‌هێڵن و به‌رگری له خاك ده‌كه‌ن، باشوور جه‌نگاوه‌ر بۆ پشتویانی هاوزمانیان ده‌نێرن و پێشوزایش له پێشمه‌رگه‌و جه‌نگاوه‌رانی باشوور له باكوور و ڕۆژئاوا فرمێسكی شادیی له چاوی بێ هه‌ستترین مرۆڤیش خسته سه‌ر گۆنا!\nئه‌م ڕاچه‌نینه هه‌موو دنیای سه‌رسام كردووه، ئه‌وه‌تا زۆر گه‌ل و نه‌ته‌وه خۆیان به كه‌م ده‌زانن له چاو ئه‌و بوێری و خه‌باته نه‌ته‌وه‌ییه‌ی كورد بۆ پشتیوانی له یه‌ك ده‌یكات.\nمن له‌وه ده‌گه‌ڕێم كه جیهان ڕۆڵی له‌م هه‌موو گۆڕانه سیاسییه و سه‌ربازییه چییه‌و كه‌ی و چۆن گۆڕانكاری له نه‌خشه‌ی سیاسی جیهان ڕوو ده‌دات و جوگرافیای ڕۆژهه‌ڵاتی ناوین چی لێ دێ و داهاتووی كورد چی ده‌بێت و ڕۆژ ئاواو ئامریكا به تایبه‌ت په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ كورد و مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ دۆخه‌كه چی ده‌بێت؟\nئه‌وه‌ی بۆ ئێمه گرنگه ڕاچه‌نینێكی نه‌ته‌وه‌ییه، ڕاچه‌نینێك كه هه‌ر لایه‌نێكی كوردی ئه‌گه‌ر نه‌یویستبێت له‌م قه‌تاره‌دا سه‌ركه‌وێت، به خائین و نه‌ته‌وه فرۆش دانراوه‌و ناچار كراوه ببێته سه‌رنشینێكی گوێڕایه‌ڵ.\nخانه‌قین، شارێك كه به كه‌لتووری عه‌ره‌به‌وه شه‌ڕی كورد بوون ده‌كات! .. گه‌رمیانی حه‌مه‌ی پوور\nخانه‌قین، به پێی ماده‌ی 140 له ده‌ستووری عێراق، شارێكه له ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كان، سه‌ربه پارێزگای دیاله‌یه‌و هاوسنووره له‌گه‌ڵ ئیداره‌ی گه‌رمیان.\nگرفتی ئه‌م شاره ئه‌وه‌یه دوای 11 ساڵ له تیپه‌ڕینی ڕووخانی حكومه‌تی پێشووی عێراق و كردنه‌وه‌ی دام و ده‌زگای زانستی و ئه‌كادیمی و فه‌رمانگه‌ی حكومیی سه‌ربه هه‌رێم و كردنه‌وه‌ی به‌شی خوێندنی كوردی له شاره‌كه، كه‌چی تا دێت زیاتر كلتووری عه‌ره‌بی تییاندا تۆخ ده‌بێته‌وه‌و له تێكه‌ڵ بوون له‌گه‌ڵ كه‌لتووری كوردی هه‌ڵدێن.\nبه ئه‌زمونی دوو ساڵ كاری ڕاگه‌یاندن له خانه‌قین و چوار ساڵیش ته‌واو كردنی زانكۆ له‌و شاره، به‌ره‌و پێشچوونم نه‌بینی تیایدا به‌ڵكو زیاتر گه‌ڕانه‌وه بۆ واقعی پێشوو، واته گه‌ڕانه‌وه بۆ كلتووری عه‌ره‌ب به‌ره‌و پێش ده‌چوو، كه ئه‌مه‌یان تا دێت زیاتر هه‌ستی پێ ده‌كرێت.\nله ماوه‌ی چوار ساڵی زانكۆدا، خانه‌قینییه‌كان زۆر به ده‌گمه‌ن هاوڕێ ئه‌بوون له‌گه‌ڵ (كورده‌كان) ئه‌وان زیاتر به‌عه‌ره‌بی قسه‌یان ئه‌كرد و ئه‌وه‌یان زۆر لا جوانتر بوو له‌وه‌ی به كوردی قسه بكه‌ن!\nته‌نانه‌ت بۆ زۆر وشه و وته‌ی نه‌شیاو ئه‌یان وت (كورده‌كه ئویشت) واته كورده ئێژێت!\nبه‌ڵام بۆ هه‌ر توانجدانێكی كورد له عه‌ره‌ب و زمانی عه‌ره‌بی وه‌ده‌نگ ئه‌هاتن! هه‌میشه له نێوان خۆیاندا به عه‌ره‌بی ئه‌دوان، هه‌ڵسوكه‌وتیان له زانكۆدا هه‌مان هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی خوێندكاره عه‌ره‌به‌كان بوو، له‌گه‌ڵ ئه‌وانیشدا تێكه‌ڵ ده‌بوون نه‌ك ئێمه، له‌گه‌ڵ كه‌لتووری ئه‌وان ڕاهاتبوون، ته‌نانه‌ت به كه‌لتووری خۆیانیان ئه‌زانی، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێمه‌یان به هیچ شێوه‌یه‌ك پێ قه‌بووڵ نه‌بوو!\nله خانه‌قیندا هه‌ر له دوای نه‌مانی حكومه‌تی به‌عسه‌وه ئیداره‌ی هه‌رێم به‌شی خوێندنی كوردی كرده‌وه، به‌ڵام پێش خه‌ڵكه ئاساییه‌كه هه‌موو به‌رپرسانی شاره‌كه منداڵه‌كانیان له خوێندنی كوردی ده‌ركردو گه‌ڕاندنیانه‌وه بۆ به‌شی عه‌ره‌بی!\nهه‌روه‌ك له سه‌ره‌تاوه هه‌ندێ خه‌ڵكی دڵگه‌رم تابلۆی سه‌ر دوكان و فرۆشكاگانیان به زمانی كوردی گۆڕی، به‌ڵام ئه‌و ماوه‌یه زۆری نه‌خایاندو دووباره زۆرینه‌ی تابلۆكان بوونه‌وه به عه‌ره‌بی!\nئێستاش سه‌یری چالاكییه‌كانی هه‌ر كه‌سێكی دانیشتووی ئه‌م شاره ئه‌كه‌ی له تۆڕه‌كانی فه‌یس بووك و تویته‌ر هه‌مووی به زمانی عه‌ره‌بین، ته‌نانه‌ت زۆرینه‌ی هه‌ره زۆری ئه‌و هه‌واڵانه‌ی له‌سه‌ر ته‌قینه‌وه‌كه‌ی ئه‌م دواییه‌ی شاره‌كه بڵاو ده‌كرانه‌وه هه‌مووی به زمانی عه‌ره‌بی بوو.\nمن دوو لایه‌ن به‌به‌رپرسیاری ئه‌م دۆخه ئه‌زانم\nیه‌كه‌م: ئه‌و خه‌ڵكه ڕۆشنبیر و نووسه‌ر و ڕۆژنامه‌نووسانی له شاره‌كه‌دان، نه‌یانتوانی له ڕێگه‌ی نووسین و كه‌ناڵی جیاجیای بینراوو بیستراوو خوێنراوه‌وه كه‌لتووری كوردی و به تایبه‌ت كوردی لوڕی كه زاراوه‌ی دانیشتوانی شاره‌كه‌شه، بگه‌ڕێننه‌وه بۆ خه‌ڵكه‌كه‌ی.\nدووه‌م: حكومه‌تی هه‌رێمیش به‌تایبه‌ت هه‌ردوو حزبی یه‌كێتی و پارتی و به‌دیاری كراویش چه‌ند به‌رپرسێكی یه‌كێتی، ئه‌وه‌نده‌ی هه‌وڵیانداوه بۆ قایمتركردنی پێگه‌ی شه‌خسی و حزبیی خۆیان كاربكه‌ن، ئه‌وه‌نده لایان گرنگ نه‌بووه چۆن خانه‌قین له هه‌موو ڕوویه‌كه‌وه بكه‌نه‌وه به شاری كوردی!\nیه‌كێتی له خانه‌قین ته‌له‌فزیۆنێكی ناوخۆی و ڕادیۆیه‌كی هه‌یه، ئه‌مه كارێكی باشه كه بابه‌ت و به‌رنامه‌كانیان به زمانی كوردی و عه‌ره‌بی په‌خش ده‌كه‌ن، به‌ڵام كاركردن بۆ سڕینه‌وه‌ی كه‌لتووری عه‌ره‌ب و گه‌ڕانه‌وه‌ی كه‌لتووری كوردی لایان نه‌بووه به‌رنامه‌و پلان.\nبارزانی له قه‌ده‌ری گره‌وه گه‌وره‌كه‌دا . . . جاڕدانی مه‌رگ یان سه‌ركه‌وتن؟ ...گه‌رمیانی حه‌مه‌ی پوور


زمانی ئینگلیزی زمانێک سەر بە خێزانی زمانە ھیندوئەورووپایییەک\nفڕینی ٤٩٧٨ی ڕایان ئایر\nیەکەم ئیمپراتۆریەتی ئور\nمون جای ئین\nکیم دا می\nپەشێوی گشتی خەمۆکی\nسێیەم ئیمپراتۆریەتی ئور\nفڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی مینسک\nزانکۆی تەکنۆلۆژیاییی میشیگان\nⓘ زمانی ئینگلیزی زمانێک سەر بە خێزانی زمانە ھیندوئەورووپایییەکانە، بەشێکە لە خیزانی زمانە جێرمەنییەکان، کە بۆ یەکەم جار لە وڵاتی ئینگەلتەرا سەری ھەڵداوە بەڵام لەگ ..\nزمانی ئاماژە زمانێکە مرۆڤ لەڕێی جوڵاندنی پەلەکانی ھەروەھا سەر و چەند ئەندامێکی دیکەی جەستەی قسە لەگەڵ کەسێکی نابیست دەکات و ئەو پەیامەی مەبەستییەتی پێی دەگەیەنێت. بەپێی ئامارەکانی یەکێتی جیھانی نابیستان، زیاتر لە ٧٢ میلیۆن کەسی نابیست لەجیھاندا بوونیان ھەیە %٨٠ یان نیشتەجێی وڵاتە دواکەوتووەکانن و ٣٠٠ زمانی ئاماژەی جیاواز بۆ تێگەیشتن لە کەسانی دەوروبەریان و گەیاندنی پەیامەکانیان بەکاردەھێنن. زمانی ئاماژەی جیاواز لە وڵاتان و ھەرێمی جوودا بکار دێت.\nئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بە ئینگلیزی: United Nations Security Council ناوی یەکێک لە ئەندامانی سەرەکیی نەتەوە یەکگرتووەکانە و ئەرکەکەی پاراستنی ئاشتی و ئاسایشی نێونەتەوەیییە.\nلۆس ئانجلەس بەفەرمی شاری لۆس ئانجلەس دووەم گەورەترین شاری ئەمریکایە، لەڕووی دانیشتوانەوە، لەدوای شاری نیویۆرک. هاوکات گەورەترین شاری ویلایەتی کالیفۆرنیایە.\nبادەم دارێکە لە تیرەی گوڵ سوورەکان، ھەمیشە سەوزە ٤–١٠ مەتر بڵند دەبێت. بەری ئەم دارە بریتییە لە بایەم، سەرەتا سەوز و ناسکە و پاشان سپی و ڕەق دەبێت. بادەم یەکێکە لە دارە خۆڕسک و ئاویەکان بەربڵاوە لە جیھان زور جۆری ھەیە، داری بایەم بە لایەنی کەم پێنج ھەزار ساڵ پێش ئێستا ھاتووە ناساندن، بۆ یەکەم جار لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست پاشان بۆ ناوچەکانی دەریای سپی بڵاوبۆتەوە. بەرەکەی بۆ خواردن و دەرمان و سابوون سازی بەکاردەھێندرێت.\nھیستێرێکتمی پرۆسەیەکی نەشتەرگەرییە کە تیایدا مناڵدان لادەبرێت ھەورەھا لەگەڵیشدا لەوانەیە ھێلکەدان و جۆگەی فاڵۆپ و شوێنەکانی تر کە دەوری شوێنەکەیان داوە لا ببرێن بە زۆری نەشتەرگەرییەکە لەلایەن پزیشکێکی پسپۆری نەخۆشییەکانی ئافرەتانەوە دەکرێت.\nجیاڕەگەزخوازی سەرنجێکی ئەوینییە بەرامبەر بە زایەندەکانی جیاواز واتە پەیوەندی سۆزداری و سێکسی نێوان ئەندامانی زایەند جیا\nⓘ زمانی ئینگلیزی\nزمانی ئینگلیزی زمانێک سەر بە خێزانی زمانە ھیندوئەورووپایییەکانە، بەشێکە لە خیزانی زمانە جێرمەنییەکان، کە بۆ یەکەم جار لە وڵاتی ئینگەلتەرا سەری ھەڵداوە بەڵام لەگەل تێپەڕبوونی کات بووەتە لینگوا فرانکایەکی جیھانی. لە ھەرە زمانە دەوڵەمەندەکانی دنیایە و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی جیھان ئەم زمانە دەزانن، کە ھەژماردەکرێن بە نزیکەی ٥٠٠ ملێۆن ئاخێوەر و زمانی فەرمی زۆر لە وڵاتانی دونیایە. زمانی ئینگلیزی لە زۆربەی وڵاتاندا دەخوێندرێت و زمانی یەکەمی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتیی ئەورووپا و ناتۆیە.\nزمانی ئینگلیزی ھەر لە سەرەتای سەدەی ھەژدەھەمەوە پێشکەوتنێکی یەکجار گەورەی بەخۆوە بینی لە ئەنجامی ئەو پێشکەوتنە ڕامیاری، سەربازی، زانستی، رۆشەنبیری و داگیرکەرانەی بریتانیا و بریتانیای مەزن، دوایش لە ناوەراستی سەدەی بیستەم لە پاش پێشکەوتنەکانی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا.\nئینگلیزی بەریتانی زاراوەیەکی بڵاوە کە بۆ لێک جیا کردنەوەی زمانی ئینگلیزی شانشینی یەکگرتوو لە جۆرەکانی تری ئەم زمانە لە شوێنەکانی تری جیهان بەکار دێت. لە نێوان جۆرەکانی نوسینی ئینگلیزی بەریتانی هەندێک جیاوازی بچووک بوونیان هەیە.\nنووچە تیڤی کەناڵێکی تەلەڤیزیۆنیی فرەزمانی ھەواڵانە کە لە ٦ی ئازاری ٢٠١٢ دامەزراوە. زمانی سەرەکی ئەم کەناڵە کوردییە. ئەم کەناڵە بە زمانی کوردی ، تورکی و ئینگلیزی ھەواڵان بڵاو دەکاتەوە.\nبەشداربووانی ویکیپیدیا، "Georges Simenon" ، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٨ی ئابی ٢٠١٣. دەروازەی ژیاننامە دەروازەی فەڕەنسا دەروازەی وێژە دەروازەی وێژەی فەڕەنسی\nبەشداربووانی ویکیپیدیا، "Azouz Begag" ، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩. دەروازەی ژیاننامە دەروازەی فەڕەنسا دەروازەی وێژە دەروازەی وێژەی فەڕەنسی\nAuteurs contemporains: rassembler le discours critique ئینگلیزی. سەردان لە ڕێکەوتی ٨ی ئابی ٢٠١٣. دەروازەی ژیاننامە دەروازەی فەڕەنسا دەروازەی وێژە دەروازەی وێژەی فەڕەنسی\nتەماتە ڕزیوەکان بە ئینگلیزی: Rotten Tomatoes ماڵپەڕێکی تایبەت بە کۆکردنەوەی ڕای ڕەخنەگرانە بۆ فیلم و زنجیرەکانی تەلەڤیزیۆن. کۆمپانیاکە لە ئابی ١٩٩٨ لەلایەن سێ قوتابی زانکۆی کالیفۆڕنیاوە دانەزرا بە ناوەکانی: سێن دیوۆنگ، پاتریک لی و ستیفن وانگ. ناوی "تەماتە ڕزیوەکان" گوزارشت لەو کاتە دەکات کاتێک ئامادەبووانی شانۆیەکیان بەدڵ نابێت و تەماتەی ڕزیو لە بەشداربووانی شانۆییەکە دەگرن.\nزانکۆی کامبریدج دەکەوێتە کامبریدج لە وڵاتی ئینگلتەرای سەر بە بەریتانیای مەزن. ئەم زانکۆیە لە ساڵی ١٢٠٩ دامەزراوە، دووەم کۆنترین زانکۆیە لەو ناوچانەی کە بە زمانی ئینگلیزی قسە دەکەن و سێیەم کۆنترین زانکۆیە لە جیهاندا کە تا ئێستا ماوە.\nزمانی تانگوت زمانێکی دەگمەنە لە زمانی سینۆ-تبیتی ھاتووە، لە ٢٠١٠ بەدواوە بەگوێرەی تانگوتۆلۆگیستەکان زمانی تانگوت وەک لقێک لە زمانی چیانگیک لێک دەدەنەوە کە لە ئەمرۆدا پەیوەندیەکی نزیکی ھەیە لەگەل زمانی مۆدێرنی گیالرۆنگیک\nئۆفرێکتمی پرۆسەیەکی نەشتەرگەرییە بۆ لابردنی ھێلکەدان لە مرۆڤەکان ئەکرێت نەشتەرگەرییەکە ئەنجام بدرێت بەھۆی شێرپەنجەی خانەکان لە ھێلکەدان یان شێرپەنجە یان کیس لە ھێلکەدان بۆ کەمکردنەوەی چانسی بڵاوبونەوەی شێرپەنجە لە ھێلکەدان، یان بەیەکەوە لەگەڵ ھیستێرێکتمی دا دەکرێت.\nھەزارلۆغان یان ھەزارتوێ توێیەکە بە دیوی ژوورەوەی گەدەی ئاژەڵانەوە. ھەزارلۆغان لە زۆر شوێنی دنیادا دەخورێت، بەتایبەت شۆرباوی پێ ساز دەکرێت. لە کوردەواریشدا دەکوڵێنرێت و بە بەشێک لە سەروپێ دادەنرێت.\nهۆشمەندیی دەستکرد، هەروا مەکینەی هۆشمەند یان هۆشمەندی دروستکراو بریتیە لە بوارێکی پەیوەست بە ژیریی دەستکرد و ڕۆبۆتە هۆشمەندەکان. ئامانج لە بیردۆزی هۆشمەندیی دەستکرد ئەوەیە کەوا "پێناسەی ئەو شتانەی پێویستە دروست بکرێن ئەگەر هاتوو هۆشمەندی بدۆزرێتەوە لە ئامرازێکی ئەندازەکراودا."\nئالێک شەین بێنجامین گۆرانگیبێژ و ئاواز دانەرێکی ئەمەریکیە لە فینیکس ئاوازەکەی بەناوی "Let Me Down Slowly" لە ساڵی ٢٠١٨ گەیشتە ریزبەندی چلەم لە بیست و پێنج وڵات وە لە ئایاری ٢٠٢١، سەرەنجی ٧٩٥ ملیۆن ستریمەری بەدوای خۆی ڕاکێشا\nمێترۆنیدازۆل دژە زیندەیەکە کاردەکات بۆ چارەسەرکردنی چەنەھا جۆر لە ھەوکردن، دەرمانەکە کاردەکات بە وەستاندنی گەشەی بەکتریا و مشەخۆرەکان، ئەم دژە زیندەیە تەنھا چەن بەکتریا و مشەخۆر چارەسەر ئەکات ناتوانێت ڤایرۆس چارەسەر بکات نمونە وەک\nWikipedia: زمانی ئینگلیزی


گەشتێک بە فانتازیاکانی مەبەستدا بۆ شادڕەوان ''جەلیل قەیسی''.\nوەرگیڕانی لە عەرەبییەوە: عەبدولڕەحیم سەرەڕۆ\nوەک چۆن بەدریژایی تەمەن ئاشنای بووم ، تائەم دەمە ھەوڵدەدات سەوزایی خەونە پرشنگدارو ھەمەچەشنەکانی لە کووچەکانی (ئەرابخا) دا کۆبکاتەوە، لە میھرەندی بێدەنگی و لاتەریکیەوە دێتەدەر بۆ ئەوەی خۆی لە توێی تابلۆیەکی (ڤان کوخ) دا ببینێتەوە، توێکاری دەکات بۆ ئەوەی دیدێکی نوێ بخاتە سەر کارەکانی ئەم خولقێنەرە بلیمەتە. کە دەڕوانێتە تابلۆی (گۆرنیکا) وەک ئەوە وایە بۆ یەکەمجارە بیبینێت لە کاتێکدا دەیان ساڵە پێکەوە دەژین، بە ئەسپی خەونەکانی تاوبەخۆی دەدا تا رۆژھەڵات و رۆژاوای زەوی لە (حیلەی ھاتوچۆکەران بە دەوری زەویدا)(١) پەی بکات. ھەر لە منداڵیەوە تائەم ئێستا بە کووچەو کۆڵانە چۆڵ و کەلاوەکانی قەڵای کەرکوکدا دەسوڕێتەوە، لەو خانووبەرەو کووچانە نزیک دەبێتەوە کەجێدەستیان لەسەرئەفراندنەکانی جێھێشتووەو لەگەڵ ھاوڕێکانی دەدوێت، لە ھۆنراوەیەک دەکۆڵێتەوە کە (سەرگۆن پۆڵس)(٢) ئەم ئێستا لە داڕشتنەوەی بۆتەوە، دەستە یاخییە سەرمەدیەکانی (جان دەممۆ)(٣) زۆر بە توندی دەگوشێت، گلەیی لە نامۆییک دەردەبڕێت کە لە قولایی ناخی (سەڵاح فایەق)(٤) دا جێگیر بووە، لەبەردەم بەرئەفراندنیکی نوێی (فازل عەزاوی)(٥) دا بێدەنگی دایدەگرێت، دواتر دیدی دەخاتە سەرھاتنەوەی گیڤارا لە (گیڤارا ھاتەوە دەرگاکان بکەنەوە)(٦)، تا بە بێدەنگی ھاوبەشی شۆڕشە نوێیەکەی بکات..\nبە (نیگینسکی) وە خەون دەبینێت ولەگەڵیدا بەدوای مانایەکی نوێی شۆرش و گۆڕانکاریدا دەگەڕێت، رادەچڵەکێت لە کاتێکدا بەدەنگی تیکشکانی خەون و ئاواتەکانی بەئاگادیتەوە و لەو کاتەدا لەگەڵ تیکشکانی خەون و خواستە تێک شکاوەکانی نیگینسکی دا ئاوێتە دەبن، ئەوسا بە بێدەنگی دەگەڕێتەوە سەر ھەڵکورمانە درێژخایەنەکەی.\nئا ئەوەتا ناوبانگی بە تەنھایی و بە غەوارەیی لەناو گەڕەکەکانی خودی چۆڵو ھۆڵتدا بە جێت دەھێڵێت بۆئەوەی لەو رێیەوە رۆبچیتە ناواخنی میژوویەک کە قامکە نەرمەکانی رۆحە شەفافەکەت لەسەر چەندین کتێب و لاپەڕەکانی چەنەھا رۆژنامەو گۆڤاری بێ ھەژماردا بەری کەوتوون، لێمگەڕێ تا رۆحم بخەمە نێو بەشێکتەوەو لاپەڕەکانت ھەڵدەمەوە لەکاتێکدا تۆ بە (کەشتی مەستی) ی (گەوەرە فریشتەکانی شیعر)(٧) دا بە ھەموو جیھاندا پیاسەدەکەیت و تا ئاستی مەدھۆشی بە شیعرەکانی (رامبۆ) ی داھێنەردا دەچیتەوە، لە پاریس بەدوای قاوەخانەی (مۆدریۆنی) دا دەگەڕێیت بۆ ئەوەی کۆیبیستی ھیریسیزمی شاعیرەکان ببیت.\nلە بەشێکی تری ئەم جیھانەدا و لەناخی خۆتدا بە تەنھا دادەنیشیت تا بڕوانیتە سەما یاخیبووە ئەزەلیەکەی (نیگینسکی)، دوای ھەنوکەیەک (لەیەک کەشتی)(٨) دا پێکەوە دەگەڕێنەوە بۆئەوەی بڕوانیتە فەنەرەکانی باوە گوڕگوڕی ئەزەلی، دوای ئێسنێک بە غەوارەبوونێکی سەختەوە دەگەڕێیتەوە بۆ ئەوەی لە گۆشەیەکی کتێخانەکەتدا دابنیشیت و شانۆنامەیەکی نوێی شاعر (لۆرکا) بخۆینیتەوە دوای ئەوەی پیتەکانی بەخۆینی خۆی ئاودا. ئینجا شانۆنامەی (ئەنارشیزمەکان)ـی (ئۆسکار وایڵد) و دواتر شانۆنامەیەکی (ئەبسن) بەسەر دەکەیتەوە دوای ئەوەی سەردەم بەرگەکەی شیتاڵ شیتاڵ کردووە و ئینجا روو دەکەیتە بیستنی سیمفۆنیای (قەدەر) ی (بیتھۆڤن) و ھاوکات سۆناتایەکی (گیلینکا) ، ئەوسا لەگەڵ دەنگی گۆرانیبیژی یاخی و دژەباوی فەرەنسی (ئەدیپ بیاڤ) لەچوارچێوەی بیرکردنەوەو دنیابینییەکانت دەردەچیت.\nئەوە تۆی دیسانەوە دەگەڕێتەوە سەر شانۆنامەیەکی شکسپیرو ھێندە بە پەرۆشەوە دەیخوێنیتەوە وەک ئەوەی یەکەمجارت بێت بیخوێنیتەوە، بەناو کتێبەکانی مێژوودا گوزەر دەکەیت بۆ ئەوەی ھەرچییکت لەبارەی کەرکوکەوە نەخۆیندووەتەوە و ھەرچییەکیش نوێە سەبارەت بەو شارە بەپەرۆشەوە بیانخوێنیتەوە تا نەبەردی و گەورەییەکی ترت پێ ببەخشیت لەکاتێکدا تۆ یەکێکیت لە وارسە گەورەکانی ئەو شارە ، ئەوە تۆی لە گۆشەگیری وتەنھاییەکەت دەردەچیت و لە جەژنی (ئیکیتۆو) دا بەشەقامەکانی ئارابخادا تیپەڕئەبیت و بەسەر پردە ئاسنینەکیدا گوزەر ئەکەیت و چاوت بە (ئانکی) ی خواوەند و (مەردۆخی گەورەی خواوەندکان) دەکەوێت تا پێکەوە لە شەوی جەژنی (ئیکیتو) دا بەنیو شەقام و کوچەو کۆڵانەکانی ئارابخا دا گوزەربکەن.\nئەوە منم دەتبینم پاڵپشتیم دەکەیت تا باڵ بە خەیاڵ و ئەندیشەکانم بگرم و خەونەکانم بژنمە ھەندی لە تۆوەو لاپەڕەکانت ھەڵدەمەوە.....\nبمبەخشە ئەی جەلیلی باڵا.. مافی ئەوەم بەخۆمدا لەجیاتی تۆ وڕێنە بکەم و خەون ببینم وخۆم بئاخنمە جیھانە ئەفسوناوییەکەت و شتێک لە خودی تۆ ھەڵکڕێنم ، ئەوە من کە دەتبینم بە بی مەبەست جارێکی دی چیرۆکەکانی (ئەدگار ئەلن پۆ) و قەسیدەکانی (بۆدلێر) دووبارەو بە پەرۆشییەوە دەخوێنیتەوەوئەوسا بەھەمان پەرۆشییەوە لەناو کتێبخانەکەتدا بەدوای (وێرانە خاک)ـی تۆماس سپنسر ئەلیوتدا دەگەڕێیت و پییدا دەچیتەوە و بەپیچەوانەی راھاتنت ئەم جارەیان ھەندی لە ھۆنراوەکانی بەدەنگیکی بەرز دەخوێنیتەوە تا (وێرانە خاک) کەی بەدەستی خۆت ئاوبدەیت ، دوای ئێستێک خەیاڵت ئازاد دەکەیت بۆ ئەوەی (پلازمای خەیالت بدرەوشێتەوە)(٩) ئەوسا تۆ روبەڕووی( فیۆدۆر میخائیل دستۆیفسکی) دەبیتەوە، ئەو زاتە وەک ئەوەیە کە ھەمیشە بیرت لێدەکردەوەو لە نەستی خۆتدا دەتخەمڵاند. باڵا بەرز، جەستەیەکی لاواز، برۆکانی پێکدادراو، دوو روومەتی قووڵ گوزارشت لەو روخسارە مۆن و پر لە بەھرەمەندی و زیرەکییە دەکەن کە لە پشتی ریشێکی چڕوپڕەوە کاریگەری بەسەر ھەستێکی نامۆوە جێدەھێڵن، لەگەڵ خۆشەویستی بۆ بچوکترین ھەست تیایدا....) ئەوەتا کاسەیەک ڤۆدگات لەگەڵدا دەخواتەوەو لە ناو ژوورەکەتدا لە کتێبخانەکەت نزیک دەبێتەوەو کتێبی (برایانی کارامازۆف) دەردەھێنێت، چاوێکی پیدا دەخشینیتەوەولێت دەپرسێت ئەی ھاوڕێی خۆشەویستم چەند جارت خوێندۆتەوەو بێ ئەوەی چاوەڕوانی وەڵام بکات داوای پێکێکی ترت لێ دەکات ، ئەی ھاوڕێم جەلیل قەیسی، سەرما لە دەرەوە تووشەو چاکەتەکەت لەبەربکەو تا پێکەوە بەناو شەقام و کووچەکانی ئەرابخادا بگەڕێین و سەردانی (قەڵا دێرینەکەی) بکەین کە ھیندەت لەسەر نووسیوە تا شەیدای بینینی بووم.\nھاوڕێم ئەوە منم کە ھەندێک جار وەک مەتەڵێکی سەیر دەتبینم، جاری واش ھەن زۆر روون و بێگەردی، ھەندێک جاریش لە خۆم دەپرسم.. (تۆ لەگەڵ کێ و لە دژی کێی)(١٠) ئەی بۆ لە خەونەکانی (دۆنکی گۆتای سوارەی غەمبار)(١١) دا دەتبینم .. ھەروەھا لە (رەگی چوارجای ئازار)(١٢) دا دەتبینم ...\nلە دوای ھەموو ئەم خەونانەوە دەتبینم کە بەسەر رووپاییەکی بەرفراوانی بێدەنگی و گۆشەگیریدا سەردەکەویت، ئینجا دەگەڕێیتەوە بۆ ئەوەی لە دوایین ئارامگاتا بنوویت.\nبە کۆچێکی لەناکاودا جێت ھێشتین تا لەسەرووی بۆشاییکدا لەنگەر بگرین کە ھەمیشە لەوەی لیمان ماوەتەوە دەخوات و لەناخمانداوەک برینێکی پیس ھێلانە ئەکات.\nئەوەتا من لێت دەگەڕێمەوە تا بەدەنگێکی بڵند قەسیدەکەی محەمەد ماغووت بخوێنمەوە کە تێدا دەڵێت:\n(ئەی ھاورێی بێ بەشی و سەرەرۆیی\nخەمەکانم درێژن وەک دارێکی رووت\nچونکە لە تەنیشتتەوە رانەکشاوم\nلە ھەر ساتەوەختێکدا ببمە میوانت و\nکفنی سپی خۆم وەک\nژنە مەغربیەکان لەبەردەکەم\nبەسەر گلکۆکەتەوە دامەنێ\nبەرەو ئەوێ دێم\nھەر وەک چۆن خومار بەرەو شووشەکەی و\nساوا بەرەو مەمکی دایکی دێت).\n١- (حیلەی سوارەکان بەدەوری زەویدا): کۆمەڵەی یەکەمی چیرۆکەکانی جەلیل قەیسی.\n٢ و٣ و ٤ و ٥ - سەرگۆن پۆڵس (١٩٤٤ ــ ٢٠٠٧) جان دەممۆ: (١٩٤٣ ــ ٢٠٠٣) سەڵاح فایق، فازڵ عەزاوی (١٩٤٠ ــ ....) ھاوشان لەگەڵ جەلیل قەیسی کۆمەڵێک ئەدیب و شاعیری کەرکوکیین و خاوەن زۆرترین بەرھەمی ئەدەبی بەپێزن و دامەزرێنەرو ئەندامانی کۆمەڵی کەرکوکی ئەدەبین ، کەرۆڵی بەرچاویان لە بەرەو پیشچوونی ئەدەب و رۆشنبیری عێراقیدا ھەبووە.\n٦ - (گیڤارا ھاتەوە دەرگاکان بکەنەوە) ناونیشانی یەکێکە لە کۆمەڵە شانۆنامەکانی جەلیل قەیسی.\n٧ - (فریشتەی گەورەی شیعر) ناونیشانی یەکێکە لە جیرۆکەکانی جەلیل قەیسی.\n٨ - (لەیەک کەشتیدا) ناونیشانی یەکێکە لە کۆمەڵە جیرۆکەکانی جەلیل قەیسی.\n٩ - (درەوشانەوەی پلازمای خەیاڵ) ناونیشانی یەکێکە لە جیرۆکەکانی جەلیل قەیسی ، لەم بابەتەمدا ھەندی لە ناوەرۆکی ئەم جیرۆکەم داڕشتووەتەوە.\n١٠ - (تۆ لەگەڵ کێ و دژی کێیت) ناونیشانی یەکێکە لە جیرۆکەکانی جەلیل قەیسی.\n١١ - (کۆنکی گۆتای سوارەی غەمگین) ناونیشانی یەکێکە لە جیرۆکەکانی جەلیل قەیسی.\n(رەگی چواروجای ئازار) ناونیشانی یەکێکە لە جیرۆکەکانی جەلیل قەیسی.


بەرهەم و بەرهەمی ستراتیژی لەناویاندا نایترۆجین و ئۆکسجینی شل لە پیشەسازی ەکانی پارستلی\nبەشێوەیەکی ئاسایی هەوا 21 % ئۆکسجینی تێدایە و ئۆکسجینیش لەبنەڕەتدا ناژەهراوییە . وە خەڵک لە کەشێکی فشاردا بۆ ماوەی 24 کاتژمێر دەتوانن لە سەرو50% ەوە ژیان بەسەر ببەن هەڵمژراونی 80% ئۆکسجین بۆ ماوەی زیاتر لە 12 کاتژمێر دەتوانێت کۆئەندامی هەناسە کان بێزار بکات، بەو کارەش پێشکەوتنی زۆر و گرنگ کەم دەکاتەوە توانای هەناسەدان و کۆکە و هەڵاوسانی لووت و قوڕگ ئێشە و ئازاری سنگ ، بە دوایدا ترایکرۆبرۆنشیت و بە دوایدا گیربوونی سییەکان و دواجار ئیمیای سیووی .\nئۆکسجین شلەی ژیانە\nلوولەی شلەی کلۆجینیک\nلوولەکانی کرایۆجینیک لەگەڵ چەند چینێکی ئەنسۆڵشن بۆ هەڵگرتنی ئۆکسجین و نایترۆجینی شلەیی بەکار دەهێنرێ . ئەم لوولانە فشارێکی 24 بۆ 350 کەشی هەیە و توانای ان هەیە لە نێوان 80 بۆ 450 لیتر بۆ ئۆکسجینی شل .\nلوولەی کلۆجینیک بۆ هەڵگرتنی چەندین گازی پیشەسازی وەک ئۆکسجینی شل و نایترۆجینی شلە بەکار دەهێنرێ ، بۆ ئەوەی کڕیاران بتوانن لە پلەی گەرمی زۆر نزمی لوولگەکان ئەو گازانە بەکار بهێنرێ و بۆ ماوەیەکی درێژتر بەکاری بهێنرێ .\nتانکی کۆگای کلۆجینیک\nئەم پاکێجە بە زۆری تانکێک، مۆلیدەیەکی هەڵمی و مەنیفۆدی کۆنتڕۆڵی فشار لە خۆ دەگرێت لەوانەیە تانکەکان کڕۆل یان لوول بن و لە شوێنە جێگیرکراوەکان دابنرێ.\nدەتوانرێت وەک کەشتی چاککراو یان لەسەر هێڵی ئاسنیان یان شازی بارهەڵگر بۆ گواستنەوەی ئاسان بەکار بهێنرێت.\nقەبارەکان لە 500 بۆ 420,000 گاڵۆن.\nئۆکسجین دووەم گەورەترین پێکهاتەی کەشوهەوایە، کە 20.8% بە قەبارەی خۆی پێکی هێناوە. ئۆکسجینی ناو شلە شینەکە زەرد هەڵگەڕاو و زۆر ساردە . هەرچەندە ئۆکسجین کە توانای گڕی نییە ، بەڵام ئۆکسیدیزەرێکی بەهێزە . ئۆکسجین ، لە لایەکەی دییەوە ، بە خوێنی زیندووی زیندەوەران دەدەوێنرێ . ئۆکسجین کاردانەوەی هەیە لەگەڵ نزیکەی هەموو ماددە ئەندامیەکان و کانزاکان بۆ پێکهێنانی ئۆکسیدی ئۆکسیدی ئۆکسجین سەرپشککراوە سەرگردەکان ئەو گازە لیقێنەرانەی کە خاڵی کوڵاندنی ئاساییان هەیە لە خوار - 130 پلەی فەهرەنهیت ( - 90 پلەی سەدی ) . ئۆکسجینی شل خاڵی کوڵاوی - 297 پلەی فەهرەنهیت ( - 183 پلەی سەدی ) هەیە . ئەم بەرهەمە هەروەها پێویستی بە ئامێری تایبەت هەیە بۆ بەکارهێنان و هەمارگە کردن . ئۆکسجین لە ڕێگەی یەکەی جیاکردنەوەی هەوا ( ASU ) لە ڕێگەی لیکەلەیزەوە بەرهەم دەهێنرێت . جیاکردنەوەی ئۆکسجین لەکەش و هەوا بە ڕمەکی بەردەوام لە ساردکەرەوە ئەنجام دەدەرێت ، پاشان ئۆکسجین لادەبرێت و وەک سەرهەڵدەگیرێن . ئۆکسجینیش دەتوانرێت بە شێوەیەکی ناکریۆجینی بەرهەم بێت بە بەکارهێنانی پرۆسەکانی هەڵاگرتنی دەسنیشانکراو ، کە لە کۆتاییدا بەرهەمێکی گازی بەرهەم دەهێنێت .\nبەرهەمی ئۆکسجینی شل\nبەرهەمی نایترۆجینی شلە\nبۆ زانیاری لەسەر نرخی بەرهەم


زانکۆی سۆران - مامۆستایه‌كی فاكه‌ڵتی یاسا سێ توێژینه‌وه‌ی بڵاوكردنه‌وه\nمامۆستایه‌كی فاكه‌ڵتی یاسا سێ توێژینه‌وه‌ی بڵاوكردنه‌وه\nبڵاوكراوەتەوە لە پێنج شەممە, 29 ئاب 2019 19:56\nله درێژه‌ی كاره ئه‌كادیمییه‌كانیدا، مامۆستای فاكه‌ڵتی یاسا و قوتابی دكتۆرا له وڵاتی مالیزیا "م. سانع شه‌ریف قادر"، سێ تویژینه‌وه‌ی بڵاوكردنه‌وه، كه به‌مشێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ن:\n١ــ توێژینه‌وه‌یه‌ك به ناونیشانی (An Appraisal of the Legality of the Referendum : A Study of Iraqi Kurdistan region " واتە (هەڵسەنگاندنێكی یاساییبونی ڕاپرسی : كەیسی هەرێمی كوردستانی عێراق بە نمونە)، لە جۆرناڵێكی ئەمریكی بەناوی ( Journal of Advanced Research in Dynamical and Control Systems - JARDCS (scopus indexed journal & ugc approved journal ).\nبۆ دابەزاندن و بینینی توێژینەوەکە، کرتە لەسه‌ر ئه‌م لینکەی خوارەوە بکە:\n٢ــ توێژینه‌وه‌یه‌ك به ناونیشانی (Referendum as a Legal Tool for Achieving Self-Determination: The Case of Kurdistan Region, Iraq) له گۆڤاری زانستی (international journal of humanities and social sciences).\nبۆ زانیاری زیاتر له‌سه‌ر توێژینه‌وه‌كه، سه‌ردانی ئه‌م لینكه بكه:\n٣ــ توێژینه‌وه‌یه‌ك به ناونیشانی (A CHRONOLOGY TO THE CLAIMS AND RIGHT ON SELF-DETERMINATION BASED ON IRAQI KURDISTAN'S EXPERIENCE) له گۆڤاری زانستی (international journals of multi dimensional research).


سه‌رۆکی بایرن بۆ شڤاینشتایگه‌ر: کۆتا پاوه‌ند له ئیداره‌ی یونایتد بسه‌نه\nئۆلی هۆنێسی سه‌رۆکی یانه‌ی بایرن میونشن داوا له باستیان شڤاینشتایگه‌ری ئه‌ستێره‌ی ناوداری ئه‌ڵمانی ده‌کات، که ده‌ستبه‌رداری مافه‌کانی خۆی نه‌بێت و ته‌واوی ئه‌و پاره‌یه له ئیداره‌ی مانچسته‌ر یونایتد بسه‌نێت که له‌گرێبه‌ستی نێوانیان ئیمزای له‌سه‌رکراوه.\nله‌م وه‌رزه‌دا و له‌گه‌ڵ په‌یوه‌ندیکردنی جوزێ مۆرینیۆ به یانه‌ی مانچسته‌ر یونایتده‌وه، ڕاسته‌وخۆ باستیان شڤاینشتایگه‌ری ئه‌ڵمانی له‌پێکهاته‌ی سه‌ره‌کی دوورخسته‌وه و ڕه‌وانه‌ی تیپی لاوانی کرد، یاریزانه‌که ماوه‌یه‌کی زۆر له‌گه‌ڵ لاوانی یانه‌که مه‌شقی کرد و ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژێکه گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ نێو هاوڕێکانی له‌تیپی یه‌که‌می یونایتد!\nبه‌هه‌رحاڵ، له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو سوکایه‌تییه‌شدا "باستی" ئاماده نه‌بوو ده‌ستبه‌رداری خه‌ونه‌کانی بێت و سوربوو له‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه بۆ پێکهاته‌ی سه‌ره‌کی، له‌به‌رامبه‌ردا ئیداره‌ی شه‌یتانه سوره‌کان چه‌ندین هه‌وڵیدا مه‌کینه ئه‌ڵمانییه‌که بفرۆشێته یانه‌یه‌کی تر و له‌کۆتاییدا سه‌رکه‌وتنیان به‌ده‌ست نه‌هێنا، به‌ڵام هێشتا هه‌وڵه‌کان به‌رده‌وامه.\nله‌م باره‌یه‌وه ڕۆژنامه‌ی "ئی ئێس پی ئێن" چاوپێکه‌وتنێک له‌گه‌ڵ ئۆلی هۆنێسی سه‌رۆکی بایرن ئه‌نجام ده‌ده‌ن و پرسیاری بارودۆخی شڤاینی لێده‌که‌ن، ئه‌ویش له‌وه‌ڵامدا ده‌ڵێت :" ئه‌گه‌ر من له‌جێگه‌ی شڤاینی بم واز ناهێنم تا کۆتا پاوه‌ندی پاره‌ی گرێبه‌سته‌که‌م له یانه‌ی مانچسته‌ر یونایتد ده‌سه‌نم، ئه‌و یانه‌یه‌ی به‌وشێوه ناشرینه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ یه‌کێک له باشترین یاریزانه‌کان بکات، پێویسته سزا بدرێت".\nمانچسته‌ر یونایتد خولی ئینگلیزی خولی ئه‌ڵمانیا ئه‌فسانه‌کان بایرن میونشن\n585 جار بینراوە


شیرینی خواردن لە خەوندا - بابەت\nسەرەکی ⁄ خه‌ونامه ⁄ شیرینی خواردن لە خەوندا\nبینینی خواردنی شیرینی لە خەوندا (کوری سیرین):\nسەبارەت بە شیرینی و خواردن لە سەرەتادا ، کە ئەگەر مرۆڤ وەک ئەوەی بیخوات بیبینێت ، ئاماژە بە باشی ژیان دەکات و بۆ ڕزگاربوون لە مەترسییەکان و بەدەستهێنانی چێژ ، ئازادکردن و شەکر یی ورشەوی یورلەی وشە کە بەکار دەهێنرێن و وەرئەگیرێن و شەکری یەک پێش عاشقیان یان کوڕ و شەکری گەورە ئاماژە بە گوتنێک دەکات و دەڵێت ، بەڵام شایەت و هەنگوینەکە پارەن لە میراتێکی حەڵاڵ یان پارە لە بێهوودەیی یان کۆمپانیایەک .\nبینینی خۆراک رزقە:\nهەموو خواردنەکان بەبێ ماش و هێلکە و گۆشتاو دابین دەکرێت ، چونکە لە لاتەنیشتی کارەکەی لە وەچەکەیدا چاولێکەری کوێر بووە ، بۆیە ئەگەر بینی نوێژ دەکات و گۆشتاو دەخوات ، ئەوا ژنێک قبووڵ دەکات کە بەڕۆژوو بێت و بیجامەی شیرەمەنی لە تەنیشت شیرینییەوە بێت .\nبینینی لەنێوان دەستەکان هەنگوین:\nئەگەر قورئان ی لەناو خەڵکیدا بە ئاوازو هەنگوینێکی باش بۆ خەڵکی دین و شیرینی ئیمان و خوێندنەوەی قورئان و کاری ڕاست ودروستی و خەڵکی دنیا بینیبێتمان کە هەنگوین ئاماژە بە قورئان دەکات چونکە خوای گەورە وشەکانی بە چاکچاک وەسف کردووە .\nسەبارەت بە ئیبن سیرین کە گوتی شایەت زۆر بە بێ ماندووبوون هاوڕێکەی وەردەگرێت چونکە ئاگرەکە دەستی لێنەداو هەنگوین یش ڕووخسارێکی کەمی دابین کرد کە تێیدا ماندوو بوو ، ئەگەر بیبینیبا ئاسمان هەنگوینی باران کرد ئاماژە بۆ سەڵاتەدین و هەموو ئەو بەرەکەتانەی کە ئەگەر بیبینیبێت شایەتەکەی خواردووە و لەسەروی ئەوەوە هەنگوینی ڕقی لە هەندێک لە پەڕینەوەکان بووە تا وەک نوکتەی دایک ڕوونی دەکاتەوە\nئەوەی بینی بێت و وەک ئەوەی نانی لە هەنگویندا نواندووە و دەیخوات ، بووە عاشقی زانست و دانایی ، بۆیە سوودی لەوە بینیوە و پارەی زیاتری داوە چونکە هەنگوین لای چەپی خۆی زانیاری و نانی باشی خۆی پیشان داوە .\nسەبارەت بە ترینگن، دابینکردنی باش هەیە بەبێ هیچ یەکێک لە بوونەوەرەکان و خورما بۆ ئەوانەی دەیبینن ئاماژە بە باران دەکات و بۆ ئەوانەی دەیخوارد بۆ بژێوی گشتی پاک بۆی دەبێتە لای و دەوترا ئاماژە بە خوێندنەوەی قورئان دەکات و دەوترا خورما ئاماژە بە پارەی دینخ و بینایی خواردنی دەقڵ بۆ دیمیمییەکان دەکات و دەوترا ئەوانەی بینیویان ژوانێکی باش دەخۆن قسەی باش دەبیستن .\nإقرأ أيضا:له سێداره دان چیە لەخەودا\nخه‌وخه‌ونامه‌شیرینی خواردن لە خەوندا


كاریگەرترین پیاوی جیهان بۆ ساڵی 2019 دیاری كرا\nله كه‌ركووك وێنه‌ى عەلی سیستانی له بازگه و فه‌رمانگه حكوومییه‌كان هەڵدەواسرێت\nسێ یه‌كه‌مه‌كانی زانكۆ حكوومییه‌كان داده‌مه‌زرێندرێن\nحه‌مه په‌رێشان 16/10/2019 - 15:15 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nئەمڕۆ چوارشەممە 2019/10/16 ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان بە سەرپەرشتیی مەسرور بارزانی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەن کۆبووەوە.\nلە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ دەربارەی بابەتی دامەزراندنی سێ یەکەمەکانی زانکۆ حکوومییەکان کرا بۆ ساڵی خوێندنی 2015 - 2016، لەمبارەیەوە دوای ئەوەی ئارام محەمەد، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی راپۆرتێکی پێشکەش کرد، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاری دا بە دامەزراندنیان وەک قۆناخی یەکەمی دامەزراندنی یەکەمەکان.\nدواتر بێگەرد تاڵەبانی، وەزیری کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو پڕۆژەیەکی دەربارەی بە بازاڕکردنی ناوخۆیی گەنمی بەرهەمهێنراو لە هەرێمی کوردستان خستەڕوو، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران ئاماژەی بەوە دا کە گرنگیدان بە کەرتی کشتوکاڵ یەکێکە لە ئەرکە لەپێشینەکانی کارنامەی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە جۆرێک کە پێویستە کار لە سەر دابینکردنی ئاسایشی خۆراک بکەین و هەوڵیش بدەین بازاڕ بۆ بەرهەمە کشتوکاڵییە ناوخۆییەکانی هەرێمی کوردستان بدۆزینەوە، ئەنجومەنی وەزیران لەمبارەیەوە بڕیاری دا چەند وەزارەت و فەرمانگە و دەستەیەکی حکوومەت ڕابسپێرێت بۆ لێکۆڵینەوەی زیاتر لەبارەی پرۆژەکە بۆ ئەوەی بڕیاری پێویستی لەبارەوە بدرێت.\nئەنجومەنی وەزیران هەروەها گفتوگۆی دەربارەی چەند گرفتێکی پەیوەندیدار بە وەزارەتی پیشەسازی و بازرگانی کرد کە لەلایەن کەمال موسلیم، وەزیری پیشەسازی و بازرگانی پێشکەش کرا و لایەنە پەیوەندیدارەکان ڕاسپێردران بۆ چارەسەرکردنیان .\nلە کۆتاییدا ڤاڵا فەرید، وەزیری هەرێم بۆ کاروباری پەرلەمان کورتەیەکی دەربارەی پرۆژە یاسای ماددە هۆشبەرەکان پێشکەش کرد، وەزیرە پەیوەندیدارەکان ڕاسپێردران لە داهاتوویەکی نزیکدا ڕا و سەرنجی خۆی دەربارەی ئەو ماددانە بخەنە ڕوو کە پەیوەندیدارن بە کاروباری وەزارەتەکانیان تا لە نزیکترین دەرفەتدا بنێردرێت بۆ پەرلەمان.


15/01/2021 ژمارەی بینراو 472\nكۆنپانیایه‌كی "سیلتریۆن" تایبه‌ت به ده‌رمان له كۆریای باشوور جۆرێكی نوێی ده‌رمانی ئاشكرا كرد كه یارمه‌تی زوو چاكبوونه‌وه ده‌دات له ڤایرۆسی كۆرۆنا و ئه‌گه‌ری گه‌شه سه‌ندنی ڤایرۆسه‌كه بۆ قۆناغی مه‌ترسیدار كه‌مده‌كاته‌وه.\nئه‌م كۆمپانیایه ده‌رمانی "CT-P59" نمایشكردوه كه چاره‌سه‌ره به دژه ته‌نی تاك ناوكی كۆڤید 19 و ده‌رمانه‌كه له‌سه‌ر 327 نه‌خۆش تاقیكراوه‌ته‌وه كه توشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و %60 یان به توندی توشی ڤایرۆسه‌كه بوون و هه‌وكردنی توندی سییه‌كان له‌سه‌ریان ده‌ركه‌وتووه.\nئه‌م ده‌رمانه كه به ناوی "Regdanvimab" ناسراوه كاریگه‌ری ئه‌رێنی زۆر باشی هه‌بووه له‌سه‌ر ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی ته‌مه‌نیان 50 ساڵ زیاتر بووه و به قورسی توشی ڤایرۆسه‌كه بوون و ڕێژه‌ی گه‌یشتنی نه‌خۆشه‌كان به قۆناغی مه‌ترسیداری ڤایرۆسه‌كه به‌ڕێژه‌ی %68 كه‌میكردوه و ته‌نها له ماوه‌ی 3 بۆ 6 ڕۆژ دوای به‌كارهێنانی ئه‌م ده‌رزیه چاكبونه‌ته‌وه.\nئه‌م ده‌رزیه‌ی كۆریای باشوور له ماوه‌ی 90 خوله‌كدا ده‌درێت به كه‌سی نه‌خۆش و چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ئه‌مساڵ بڕی 2 ملیۆن ژه‌می لێ به‌رهه‌مبهێندرێت بۆ پڕكردنه‌وه‌ی بازاڕه‌كانی ناوخۆ و جیهان.


لە ھەولێر قومارخانەیەكی گەورەی ئەلیكترۆنی دەستی بەسەردا گیرا\nبڕی پارەی سەر یەک وەسڵ کە زیاتر لە 18 هەزار دۆلار بووه\nلە شاری ھەولێر هێزه ئه‌منیه‌كان ده‌ستیان به‌سه‌ر قومارخانەیەكی ئەلیكترۆنی گەورەدا گرد، كه به‌شێوه‌یه‌كی ئه‌لیكترۆنی كاری ده‌كرد، لە رێگەی سیستمێكەوە بەستراوەتەوە بە ئینتەرنێت و ھەركەسێك ویستوویەتی قومار بكات لەرێگەی كارتێكەوە پارە داخڵ كراوە.\nسەرلەبەیانی ئەمڕۆ ھێزەكانی بەڕێوەبەرایەتی نەھێشتنی تاوانی ھەولێری سەر بە ئەنجوومەنی ئاسایشی ھەرێمی كوردستان، بە ھاوكاری ھێزە ئەمنییەكانی قایمقامییەتی ھەولێر لە گوندی ئینگلیزی لە شاری ھەولێر دەستیان بەسەر قومارخانەیەكی ئەلیكترۆنیدا گرت.\nنەبەز عەبدولحەمید، قایمقامی ناوەندی ھەولێر رایگه‌یاند: كە لە رێگەی سیستمێكەوە بەستراوەتەوە بە ئینتەرنێت و ھەركەسێك ویستوویەتی قومار بكات لەرێگەی كارتێكەوە پارە داخڵ كراوە و بە رێگەی مۆبایلی خۆیان قوماریان كردووە.\nقایمقامی ناوەندی ھەولێر گوتیشی: لە رێگەی ئەو سیستمە قومارخانەكە بەستراوەتەوە بە وڵاتی قوبرسەوە و لێرەوە پارە بۆ قوبرس رەوانە كراوە.\nقایمقامی ناوەندی ھەولێر راشیگەیاند: چوار كەس لە قومارخانەكە دەستگیر كراون و دەستگیراوە بەسەر سەرجەم كەلوپەلەكانیان، لەناو گیراوەكاندا ژنێك ھەیە.\nقایمقامی ناوەندی ھەولێر ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا بڕی ئەو پارانەی لە قوماردا بەکارهێنراون بە ملیۆنان دۆلار دەخەمڵێندرێن و بڕی پارەی سەر یەک وەسڵی خوێندەوە کە زیاتر لە 18 هەزار دۆلار بوو.\nنەبەز عەبدولحەمید گوتیشی:، لە دوای چەند هەڵمەتێکی پۆلیس و ئاسایش ئێستا شوێنی قومار لە هەولێر نەماوە، بۆیە ئەوانەی قومار دەکەن ناچارن پەنادەبەنەبەر شێوازی ئۆنلاین و شوێنی شاراوه.


كۆمیسیۆنی باڵا: هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق لەوادەی دیاریكراوی خۆیدا ئەنجام دەدرێت\nسەروەر ئەنوەر 10/04/2021 - 10:41 هەواڵ/عێراقی\nكۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكانی عێراق ڕایدەگەیەنێت: هەڵبژارنی پێشوەختە لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا لە ١٠ی مانگی تشرینی یەكەمی ئەمساڵدا، ئەنجام دەدرێت .\nكۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكانی عێراق بڵاویكردەوە: ھەڵبژارنی پێشوەختەی عێراق لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا لە ١٠ی مانگی تشرینی یەكەمی ئەمساڵدا، ئەنجام دەدرێت و پاشگەزبوونەوە لە وادەی ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی پێشوەختە نییە و پڕۆسەكەیش لە ١٠ی مانگی تشرینی یەكەمی ئەمساڵدا ئەنجام دەدرێت.\nكۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكان لە راگەیەنراوەكەدا داوای لەو ھاووڵاتییانەی كە مافی دەنگدادنیان ھەیە كردووە كە بەرلە ١٥ی ئەم مانگە، سەردانی ناوەندەكانی تۆماركردن بكەن و داتاكانیان نوێ بكەنەوە.\nلە مانگی ئاداری رابردوودا، كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكان رایگەیاندبوو، ٣٠ی ھاوپەیمانی كە لە ٢٥٠ پارت پێكھاتوون، پەسەندكراون بۆ ئەوەی بەشداری لە ھەڵبژاردنی پێشوەختەدا بكەن.\nپێشتر كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەكان رایگەیاندبوو، ٢٥ ملیۆن و ١٣٩ ھەزار و ٣٧٥ دەنگدەر مافی بەشدارییكردنیان لە ھەڵبژاردنی پێشوەختەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ھەیە كە بڕیارە لە ١٠ی تشرینی یەكەمی داھاتوودا، بەڕێوەبچێت.