کۆرینەی نەخۆشانی "کراتوکونوس"(قەوسی کۆرینە)، بەهێز نییە، بۆیە ناتوانن بۆ چاک کردنەوەی"عیوب انکساری" تەکنیکه جۆراوجۆرەکانی نەشتەرگەری لەیزیک وەک PRK ، فێمتۆلەیزیک یان فێمتۆئێسمایل سوود وەر بگرن. زانستی پزیشکی چاو ئەلقەی کۆرینەیی INTACS داهێناوە تا بتوانێت "عیوب انکساری" نەخۆشانی کراتوکونوس چاک بکاتەوە و بینایی بێ چاویلکە و بە چاویلکەیان بەرەو باشتر بوون ببات.\nتەمەنی گونجاو بۆ چارەسەری\nلایەنی کەم ٢١ ساڵ\nنەشتەرگەری چاندنی ئەلقەی نێو کۆرینە INTACS چارەسەرییێکی خێرا و بێ خەواندنە و بە قەترەی سڕی مەوزوعی لە دوو قۆناغ ئەنجام ئەدرێت. لە قۆناغی یەکەم بە ئامێری تایبەت سەرەتا بڕینەوەیەک لە سەر کۆرینە درووست ئەکەن و لەو رێگایە دوو بۆریی لە قووڵایی کۆرینە وەک بازنە و لە یەک ناوبەند لەگەڵ کۆرینە درووست ئەکەن. لە قۆناغی دووهەم ئەلقە (پێشتر ئەستووری هەژمار کراوە) لەم بۆرییە دادەنرێت.\nدوای نەشتەرگەری چاو بەندێج ئەکرێت و قەترەی چاو بۆ ماوەی یەک تا چەند هەفتە ئەبێت بەکاربهێندرێت.\nبە ڕای پزیشک پشکنینی دوای نەشتەرگەری و پشکنینەکانی دواتر بکرێت\nقەترە و دەرمانەکان لە کاتی خۆی بەکار بهێنن\nچەند ڕۆژی دوای نەشتەرگەری، چاو لە پێش رووناکی هەستیار ئەبێت. ئەبێ چاویلکەی ژێر خۆر بەکاربهێندرێت.\nدەست لێدان و خوراندنی چاو بۆ ماوەی ٤ تا ٦ هەفتە قەدەغەیە ٥-وەرزشی قورس و چالاکی زۆر وەک فوتبال، والیبال، ڕاکردن و ... بۆ ماوەی ٦هەفتە قەدەغەیە، پیاسە و خۆ گەرم کردنی بە نەرمی کێشەی نییە.\nکێشەی "عیوب انکساری" نزیکبینی، دووربینی و ئاستیگماتیسم\nئەو کەسانەی تووشی نەخۆشی شەکرەن و پێویستیان بە ئەنسولینە\nئەو کەسانەی تووشی کێشەی شانەیین\nئەو کەسانەی تووشی لاوازی بەرگری جەستەیین\nخانمانی دوو گیان یان ئەو خانمانەی شیری منداڵ ئەدەن\nئەو کەسانەی برینی دووبارە و دووبارەی کۆرینەیان هەیە یان تووشی دیستروفی کۆرینەن\nئەو کەسانەی دەرمانی راکوتان«بۆ چارەسەری زیپکەی پێست»، امیودارون «بۆ نەخۆشییەکانی دڵ» و سوماتریپتان «بۆ چارەسەری میگرن» بکارئەهێنن.\n٤٨کاتژمێر پێش نەشتەرگەری نابێ لێنز و عەدەسە بەکار بهێندرێت\nئەگەر دڵەڕاوکێتان هەیە حەبێکی هێدیکەرەوە بخۆن.\nئەم نەشتەرگەرییە لە ژووری نەشتەرگەری نێو چاوی نەخۆشخانەی ماستەڕ پسپۆڕی پزیشکی چاوی نوور و بە سوود وەرگرتن لە پێشکەوتووترین ئامێری نەشتەرگەری ئەنجام ئەدرێت.\nپێش نەشتەرگەری سەرنج بەم خاڵانە بدن:\nئەم چارەسەرییە به ئەو کەسانەیە نزیکبینی کەم (کەمتر لە ٤- دیوپتر) و ئاستیگماتیسم کەمتر لە ١ دیوپتر پێشنیار ئەکرێت. سەلامەتی چاو و نەبوونی پێشینەی نەخۆشی یان ئازار گەیشتن بە چاو پێویستە\nلە یەک ساڵی ڕابردوودا رێژەی چاو نەگۆرابێت\nئەو نەخۆشانەی قەوسی کۆرینەی کەم تا مام ناوەندیان هەیە کە ناتوانن بەرگەی لێنز بگرن، ئەتوانن لەم تەکنیکە سوود وەربگرن. ئەبێ بزانن نەشتەرگەری چاندنی ئەڵقەی کۆرینەیی بەس بینایی چاکتر ئەکات و رێژەی ژمارەی چاویلکە کەم ئەکات و کاریگەری لەسەر قەوسی کۆرینە نییە.


دوو پێشمەرگەی حدکا بە ناوەکانی هادی شێخە و ئەیوب سوڵتانی شەهید بوون. – PMNews\nلە ۳۰ بانەمەڕی ۱٤۰۰یش دوو هاوڕێ تر لە ناوچەی مەهاباد بە ناوەکانی “ئەنوەر نەسیریی چیانە” ناسراو بە “سمکۆ مەحمەڵ” و “سوهراب خەدیریپوور” گیانیان فیدای نیشتمان کرد. لە ماوەیەکی کەم دا ئەوە 4 مین شەهیدی حدکا یە لە ناوچە.\nلە لایەن سایتی پێشمەرگەکانەوە سەرەخۆشی لە بنەماڵەی شەهیدان و هاوڕێیانی حدکا دەکەین و روحی شەهیدەکان شاد بێ و روڕەشی بۆ خۆفرۆشان کە دەبنە چاو ساغی و دوژمن و رۆڵەکانی گەلەکەمان بە نیزامی ئاخوندی دەفرۆشن.\nلەم پێوەندییەدا دەزگای فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان ڕاگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە.\nڕاگەیەندراوی دەزگای فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان\nشەوی شەممە لەسەر یەکشەممە، ڕێکەوتی ٨ی جۆزەردانی ١٤٠٠ی هەتاوی تیمێک لە پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەسەر جادەی مەهاباد ـ پیرانشار نزیک ئاوایی لکبن دەکەونە بەر هێرشی بەکرێگیراوانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی و لە ئاکامدا دوو پێشمەرگە بە ناوەکانی هادی شێخە خەڵکی پەسوێ و ئەیوب سوڵتانی خەڵکی ئاوایی خورینج سەر بە شارستانی پیرانشار بەداخەوە شەهید بوون.\nسەرەخۆشی لە هاوسەنگەران و بنەماڵەی بەڕێزیان دەکەین.\nڕێگایان پڕ رێبوار بێ\n٩ی جۆزەردانی ١٤٠٠ی هەتاوی\nڕێوڕەسمێک بۆ شەهیدان “هادی شێخه و ئەیووب سوڵتانی” لە چیاکانی کوردستان بەڕێوە چوو\n– 10 جۆزەردان 2721\nهێزی پێشمەرگەی کوردستان بۆ ڕێزگرتن لە قارەمانییەتی شەهید “هادی شێخه و ئەیووب سوڵتانی” ڕێوڕەسمێکی تایبەتیان بەڕێوە برد.\nئەو ڕێوڕەسمە بە بەشداریی بەرپرسانی نیزامی و سیاسی بەڕێوە چوو.\nشەهید “هادی” لە هێزی ١٢٢دا سەرلک بووە و توانیبووی بە لێوەشاوەیی خۆی ئەو پلە سازمانییە بەدەست بێنێت.\nلە کۆنگرەی یەکیەتیی لاوان وەک ئەندامی ئەسڵیی بەڕێوەبەری هەڵبژێردرا.\nڕێکەوتی ٨ی جۆزەردان شەهیدان هادی شێخه وێڕای ئەیووب سوڵتانی لەسەر جادەی مەهاباد ـ پیرانشار نزیک ئاوایی لکبن دەکەونە بەر هێرشی بەکرێگیراوانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران و تێكەڵ بە کاروانی شەهیدان دەبن.


لاڤرۆڤ: ئەمریكا ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆ مەرامی تایبەتی خۆی بەكاردەهێنێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/13 - 10:09 PM\nوەزیری دەرەوەی ڕوسیا ڕایدەگەیەنێت: واشنتۆن ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆ مەرامی تایبەتی خۆی لە دژی مۆسكۆ و پەكین و تاران بەكاردەهێنێت.\nسێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی روسیا لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند: بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە سەرانسەری وڵاتانی جیهاندا، دۆخێكی نەخوازراو و گوشارێكی زۆری بۆ سەر حكومەتەكان هێناوەتە ئاراوە.\nلاڤرۆڤ دووپاتیشیكردەوە: ئەمریكا دەیەوێت ئەو دۆخە بۆ بەدیهێنانی بەرژەوەندییەكانی خۆی بقۆزێتەوە، لەو چوارچێوەیەشدا واشنتۆن گوشارێكی زۆری كردووەتە سەر وڵاتان بەتایبەت ئەو وڵاتانەی سیاسەتێكی سەربەخۆ پەیڕەو دەكەن و دەیەوێت لە ڕێی ئەو گوشارانەوە هاوپەیمانێتییەكانی دژ بە ڕوسیا و چین و ئێران فراوان تر بكات.\nوەزیری دەرەوەی ڕوسیا ئەوەشی خستەڕوو: پێویستە مۆسكۆ و پەكین و تاران، بە وردی ئاگاداری ئەو هەنگاوانەی ئەمریكا بن و كاری جددی و هەماهەنگی تەواوەتی لە نێوان خۆیاندا ئەنجام بدەن بۆ شكستپێهێنانی هەنگاوەكانی ئەمریكا.\nجێی ئاماژەیە، وەزارەتی تەندروستی ڕوسیا ئەمڕۆ چوارشەممە 13/5/2020 ڕایگەیاند: كۆی گشتی تووشبوان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتەكەیان گەیشتووەتە 242 هەزار و 271 حاڵەت و لەو ژمارەیەش دوو هەزار و 212 كەس گیانیان لەدەستداوە.\nئێرانپەكینتارانچینڕوسیاسێرگی لاڤرۆڤڤایرۆسی كۆرۆنامۆسكۆواشنتۆن\nهەموو ئەمریكییەك 1200 دۆلاری تر وەرەگرێت


''کەس ناتوانێت گەردوون لە تاریکیدا زیندانی بکات''\nشەرڤین زیلان/ ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کۆدار لە مێژووی گەلی کورد و تەڤگەری ئازادیدا ڕۆژی ١٥ شوباتی ١٩٩٩ ڕۆژێکی تاریك و ڕەش و نەمانە. لەم ڕۆژەدا ویستیان لە دڵ و مێشكی…\nله داڕمانی كۆمه‌ڵگا تا داڕشتنی كۆمه‌ڵگایه‌كی تر\nپه‌خشان عه‌زیزی «من نماینده ملتم، من نماینده شما آدم هام». «مملکت را به آسانی به دست نیاورده‌ایم که کره الاغی را بفرستیم آنجا. مجلس جای کره الاغ نیست!…


بەشداری نۆێنەری پارتی سەربەستیی کوردستان، لە سیمیناری بەڕێز عەبدوڵا موهتەدی.\nرێکەوتی 1/12/2018 له لایان کۆمیته ی نۆرویژی کۆمەڵەی شۆرشگێری زه حمه تکێشانی کوردستانی ئێران له شاری ئوسڵۆ سیمینارێک بۆ به رێز کاک عەبدوڵا موهتەدی سکرتێری گشتی....\nحزب سربستي كوردستان يدين بشدة اعدام 23 مواطنا احوازيا. پارتی سەربەستیی کوردستان. لە سێدارەدانی 23 کەسی ئەحوازی بە تووندی ئیدانە دەکات.....\nپارتی سەربەستیی وەک تەنیا لایەنێکی کوردستانی لە کۆنگرەی سێ رۆژەی لیبراڵەکانی ئوروپا\nپارتی سەربەستیی کوردستان وەک تەنیا لایەنێکی کوردستانی لە کۆنگرەی سێ رۆژەی لیبراڵەکانی ئوروپا بەشداری کرد......\nکۆنفرانسی چوارەمی پارتی سەربەستیی کوردستان بە سەرکەوتوویی کۆتایی بە کارەکانی خۆی هێنا


سندووقی نێوده‌وڵه‌تیی دراو: ڕێژیمی ئێران له بواری بێكاری ١٩مین وڵاتی جیهان دایه\nسندووقی نێوده‌وڵه‌تیی دراو: ڕێژیمی ئێران له بواری بێكاری ١٩مین وڵاتی جیهان دایه\nئاماره‌كانی سندووقی نێوده‌وڵه‌تیی دراو ئه‌وه نیشان ده‌كه‌ن كه پێگه‌ی كۆماری ئیسلامیی ئێران له بواری بێكاری له ئاستی جیهاندا له پله‌ی ١٩ دایه.\nسندووقی نێوده‌وڵه‌تیی دراو له نوێترین ڕاپۆرتی خۆیدا نرخی بێكاریی كۆماری ئیبسلامیی ئێران سه‌دی ١٢ و نیو ڕاگه‌یاند كه له ساڵی ٢٠١٥سه‌دی ١١ بووه. له ساڵه‌كانی ١٣٩٢ هه‌تا ١٣٩٥ ڕێك ١٠ پله دابه‌زیوه له ٢٩ وه بۆ ١٩ دابه‌زیوه به‌و شێوه‌یه نرخی بێكاری له‌و وڵاته گه‌یشتووه‌ته لوتكه.\nبه‌پێی ڕاپۆرتی ئاماره‌كانی سندووقی نێوده‌وڵه‌تیی دراو ڕێژه‌ی بێكاریی وڵاتانی جیهان تاوتوێ ده‌كا و ئه‌وه ده‌ركه‌وتووه كه كۆماری ئیسلامیی ئێران له ساڵی ٢٠١٦ له ئاستی جیهاندا له پله‌ی ١٩ دایه. ئه‌وه به‌و مانایه‌یه كه ڕێژیمی ئێران بژیو و ژیانی خه‌ڵكه‌كه‌ی خۆش نیه و خه‌ڵكه‌كه‌ی له بێكاریدا ده‌ژین.


ڕۆژی جیهانیی زمانی دایک، ناسری ڕەزازی – فێرگەی زمانی کوردی\nPosted by mamosta on 2016-02-17 2016-02-17\nڕۆژی جیهانیی زمانی دایک\nله‌و رۆژه‌وه خۆنیا (طبیعت) بووه به هێڵانه‌ی مرۆڤ، ده‌یان تیره و هۆز و خێڵ و بنه‌ماڵه، سه‌ریان هەڵداوه و، له درێژه‌ی ژیانی خۆیاندا، له‌گه‌ڵ ئاڵوگۆڕه‌كانی كات و سه‌رده‌م، به لووتكه‌ی گه‌شه و شارستانییه‌ت گه‌ییشتوون و ناویان هه‌موو دنیای داگرتووه و شتی وایان ساز كردووه و داهێناوه، كه مرۆڤایه‌تی سه‌ری لێ سووڕماوه، به‌ڵام ئه‌مانه هیچیان به بوومه‌له‌رزه و ڕه‌گه‌زه سەرسووڕێنەكانی خۆنیای خۆڕسك تێدا نه‌چوونه و، به نه‌خۆشی و قاتوقڕیش سۆلانیان نه‌بڕاوه‌ته‌وه، به‌ڵكوو ته‌نیا شتێك كه بووه به هۆی ئه‌وه ئه‌م نه‌ته‌وه‌گه‌له له‌ناو بچن و تۆره‌مه‌یان ببڕێته‌وه، كپكردنی ده‌نگیان و قه‌ده‌خه‌كردنی زمانیان بووه، كه نه‌یانتوانیوه پێی بدوێن. زمان كه‌ره‌سه‌ی ده‌ربڕینی هه‌ستی هه‌ر مرۆڤێكه، به‌ڵام كاتێ كه نه‌توانێ قسه‌ی پێ بكا، هه‌ست به كه‌موكووڕی و ناته‌واوی ده‌كات و، خۆی له به‌رانبه‌ر ئه‌و نه‌ته‌وه‌باڵاده‌سته‌ی زاڵه به سه‌ریدا، به كه‌م ده‌زانێ و، بڕوای به فه‌رهه‌نگ و هونه‌ر و ئەده‌ب و بوونی خۆشی نامێنێت.\nدوكتۆر سماییل بێشكچی، گه‌وره‌مرۆدۆستی تورك، له کۆپه‌ڕی: (كوردستان كۆڵۆنییێکی نێودەوڵەتی)دا ده‌ڵێ: (ئه‌گه‌ر بته‌وێ نه‌ته‌وه‌یێك سه‌رشۆڕ و كۆیله و بێناسنامه بێت، ئه‌گه‌ر بته‌وێ له ناوچه‌یێك یان وڵاتێك، كۆڵۆنیالیزم، به باڵاده‌ستی بمێنێته‌وه، پێویسته ئه‌لفبای ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه له‌ناو ببرێ و، ڕێگا نه‌درێ ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه به زمانی دایكیی خۆی بدوێ و، ببیته ڕێگر له نێوان خۆی و فەرهەنگەكەیدا! واته ڕێگا نه‌درێ وشیاریی نه‌ته‌وایه‌تیی ئه‌و گه‌له‌گه‌شه بكا! چونكه نه‌ته‌وه‌یێك وشیاریی نه‌ته‌وایه‌تی په‌یدا بكات، له ژیانی خۆی ڕاده‌مێنێ و مێژووی خۆی درووست ده‌كا و له دواییشدا دژی چه‌وسێنه‌ره‌كانی، شۆڕش هه‌ڵده‌گیرسێنێ.)\nبنەمای ڕۆژی جیهانیی زمانی دایک\nڕۆژی ٢١ ی فێبریوەری ڕۆژی زمانی دایکه. ئه‌م ڕۆژه، به پێشنیازی وڵاتی به‌نگلادێش و به پشتگیریی ئه‌نجومه‌نی لایه‌نگری له زمانی دایک، ساڵی ١٩٩٩، له لایه‌ن ڕێکخراوی یونێسکۆوه، ڕێکخراوی زانستی و فه‌رهه‌نگیی ڕێکخراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان (یوو ئێن)، به ناوی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایک ناسراوه. له‌و کاته‌وه، له به‌شێکی زۆری وڵاتانی جیهاندا، ئه‌م ڕۆژه دەکرێ بە جەژن.\nهۆی ئه‌وه‌ی، که ڕاست ئه‌م ڕۆژه به ناوی ڕۆژی جیهانیی زمانی دایک ناسراوه، ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر ڕووداوێک که له وڵاتی به‌نگلادێشی ئێستادا هاته ئاراوه. ساڵی ١٩٤٧، وڵاتی پاکستان له دوو به‌شی ڕۆژاوا و ڕۆژهه‌ڵات پێک هاتبوو. محه‌مه‌د عه‌لی جیناح، که خاوه‌نده‌سته‌ڵاتی ئه‌وکاته بوو، هه‌وڵی دا که هه‌موو بنه‌ماکانی زمان، فه‌رهه‌نگ و مێژووی به‌شی ڕۆژهه‌لات، که به‌نگالی بوو، له‌ناو ببات. زمانی (ئوردوو)ی، که زمانی به‌شی ڕۆژاوا بوو، وه‌ک زمانی ڕه‌سمی ڕاگه‌یاند. ئه‌وه له کاتێکدا هاته ئاراوه که زمان، وێژه و فه‌رهه‌نگی به‌نگالی، مێژوویه‌کی چه‌ند هه‌زار ساڵه‌یان هه‌بوو و ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه به مافی خۆیان ده‌زانی، که وه‌ک به‌شه‌که‌ی تری پاکستان، گه‌شه به زمانه‌که‌یان بده‌ن. هه‌ر به‌م بۆنه‌یه‌وه، خه‌ڵکی پاکستانی ڕۆژهه‌ڵات، به‌تایبه‌تی خوێندکاران و ڕۆشنبیران، هاتنه سه‌ر شه‌قامه‌کان و ناڕه‌زاییی خۆیان دژ به‌م سیاسه‌ته، که به هیوای له‌ناوبردنی زمانی به‌نگالی بوو، ده‌ڕبڕی. هێزه چه‌کداره‌کانی حکوومه‌ت هێرشیان کرده سه‌ر ئه‌م ڕێپێوانه هێمنانه‌یه و له ئاکامدا چه‌ند که‌سێک کوژران و بریندار بوون. له ساڵی ١٩٥٢ وه، که به‌شی ڕۆژهه‌ڵات به ناوی به‌نگلادێشەوە، سه‌ربه‌خۆیی به ده‌ست هێنا، ئه‌م ڕوژه‌ی کرده ڕۆژی نه‌ته‌وه‌ییی خۆی.\nله وڵاتانی فره‌نه‌ته‌و‌ه و فره‌زماندا، هه‌موو کاتێک، زمان و فه‌رهه‌نگ و وێژه‌ی که‌مه‌نه‌ته‌وه‌کان، له‌ژێر هه‌ڕه‌شه و مه‌ترسیدایه و، که‌مبایه‌خ یان بێبایه‌خ ده‌کرێن. به هه‌موو چه‌شنێک، رێگای پێشکه‌وتن و گەشه‌کردنیان لێ ده‌گیرێت. ته‌نانه‌ت، ئه‌و که‌سانه‌ی که خاوه‌نی زمانه ناوارەیی (غیر ر‌سمی)یەکانن، له ده‌ره‌وه‌ی شوێنی ژیانیان، به که‌مڕوویی، یان به‌شه‌رمه‌وه، زمانی دایکییان له ئاخاوتن له‌گه‌ڵ یه‌کدا به‌کار دێنن، هه‌ر ئه‌مه ده‌بێته هۆی ئه‌وه بڕوای به‌خۆی نه‌مێنێ و، خۆی به‌که‌م بزانێ. ڕاستییەکەشی وایه، مرۆڤێك كه خۆی نه‌ناسێ و زمان و وێژه و هونه‌ر و دیارده‌خۆڕسكه‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌ی خۆی خۆش نه‌وێ، ئه‌و مرۆڤه ناتوانێ به‌رگری له بوون و مانی خۆی بكا، چونكه باوه‌ڕی به خۆی نییه. له‌به‌ر ئه‌وه‌ش كه كۆیله و بنده‌ست بووه و له‌ژێر كارتێكه‌ریی زمان و فه‌رهه‌نگی نه‌ته‌وه‌ی داگیركه‌ر و باڵاده‌ستدا په‌روه‌رده بووه، قێز و بێزی له هه‌موو شتێكی خۆی دێته‌وه.\nلە ڕووی دەروونییەوە\nهه‌ستی ناسک و پاکی دایکێک، که کۆرپه‌که‌ی ده‌لاوێنێته‌وه، هه‌ستی منداڵێکی ساوا که تازه زمانی گرتووه و له‌کاتی برسییه‌تیدا هاوار ده‌با بۆ دایکه‌که‌ی، هه‌ستی ئه‌ویندارێک که به به‌ژن و باڵای خۆشه‌ویسته‌که‌یدا هه‌ڵده‌ڵێ، هه‌ستی دایکێکی جه‌رگسووتاو، که به‌سه‌ر لاوی له‌ده‌ستچوویدا شین و ڕۆڕۆ دەکا، هه‌ستی دووربوون له خۆشه‌ویستێک که به ساڵان نه‌یدیوه و ده‌یلاوێنێته‌وه، هیچ زمانێک، جگه له زمانی دایک، ناتوانێت ئه‌م سۆزه ده‌روونیییه، به شێوازێکی پاراو و جوان، ئه‌و جۆره‌ی که پێویسته، ده‌رببڕێت. ئه‌گه‌ر که‌سێک گومانی هه‌بێ له‌م پاودانه، له‌گه‌ڵ هه‌ست و سۆز و بوونی خۆیدا ناڕاسته و خۆی فریو ده‌دات. ئه‌و که‌سانه‌ی که بواری خوێندن و نووسین به زمانی کوردییان نه‌بووه، یان بندەستن و نه‌یانتوانیوه به‌و زمانه بخوێنن و بنووسن، له کاتێکدا که نووسراوێکی کوردییان له بەردەستە و توانای خوێندنه‌وه‌یان نییه، یان ئه‌وه‌ی که ناتوانن بیرکردنه‌وه‌ی سیاسی و هه‌ستی دەروونیی خۆیانی پێ ده‌رببڕن، له ناخی خۆیاندا ده‌ڕووخێن و، له‌باری ڕه‌وانییه‌وه تووشی کێشه‌ی گەورە ده‌بن. نموونه‌ی به‌رچاوی ئه‌م کێشه‌یه، ئه‌و که‌سانه‌ن که په‌ڕیوه‌ی ده‌ره‌وه‌ی کوردستان بوونه و، به ساڵانه له (هه‌نده‌ران) ده‌ژین، که‌چی هه‌ست به‌وه ده‌که‌ن ناتوانن به زمانی ئه‌و وڵاته‌ی لێی نیشتەجێن، قسه‌ی دڵی خۆیان بکه‌ن و ئه‌و جۆره‌ی که دڵیان ده‌یه‌وێ، ناتوانن هه‌ستی ده‌روونی خۆیان ده‌رببڕن. که‌وابوو هه‌رشتێک پێوه‌ندیی به هەستەوە هه‌بێت، ته‌نیا زمانی دایک ده‌توانێ ده‌ری ببڕێ و هیچی دیکه.\nئه‌م پاودانه، ده‌ری ده‌خا که: زمانێک ئه‌گه‌ر زمانی دایک نه‌بێت، له‌مپه‌ری گه‌وره درووست ده‌کا و، کاردانه‌وه‌ی نەرێنی (نیگاتیڤ) له مرۆڤدا به‌جێ ده‌هێڵێ. کاتێک که زمان له گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یێک قه‌ده‌خه کرا و نه‌یان هێشت پێی بدوێ، له کاتی قسه‌کردن و نووسین به‌و زمانه، که زمانی ئه‌و نییه و، به‌ئارەزووی خۆی فێری نه‌بووه و، به زۆر به سه‌ریاندا سه‌پاندووه، هه‌میشه بۆ وشه داده‌مێنێ و ناتوانێ مه‌به‌ستی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی به‌و زمانه ده‌ر ببڕی، ئه‌و زمانه ئیتر نابێ به زمانێکی خۆکار (ئۆتۆماتیک) که هه‌موو کاتێ بتوانێ ڕه‌وان قسه‌ی پێ بکا. نموونه‌شمان زۆره و نموونه‌ی هەرە بەرچاویش نه‌ته‌وه‌ی کورده له چوارپارچه‌ی کوردستان.\nئامرازی پێوەندی و شێوەپێدانی کەسایەتی\nگومان له‌وه‌دا نییه، که زمان ئامرازێکه بۆ پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ر، به‌ڵام، ئه‌گه‌ر ته‌نیا تا ئه‌م ئاسته بڕوانینه زمان، له ڕاستیدا زمانمان قه‌تیس ڕاگرتووه. زمان، سه‌ڕه‌ڕای ئه‌وه‌ی که ئامرازێکه بۆ پێوەندیگرتن، هاوکاتیش، ئامرازێکه بۆ بیرکردنه‌وه، بۆ شێوەپێدان به پێکهاته‌ی بیرکردنه‌وه‌ی منداڵ و فێربوونی، هه‌روه‌ها ئامرازێکه بۆ پێناسه‌کردنی ناسنامه‌ی مرۆڤ.\nکاریگه‌ریی زمانی دایک له‌سه‌ر فێربوون و گه‌شه‌ی بیرکردنه‌وه و شێوەپێدان به که‌سایه‌تیی منداڵانی خوێندکار، به‌تایبه‌تی له‌م سی ساڵه‌ی دواییدا، جێگای سه‌رنجی زۆربه‌ی زمانناسان بووه. هه‌موو ئه‌و لێکۆڵینه‌وه‌گه‌له‌ی که له‌م باره‌وه کراوه، به تێکرایی جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌که‌ن، ڕۆڵ و ده‌وری زمانی دایک بۆ فێربوون و گه‌شه‌ی بیر و مێشکی منداڵ، له هه‌موو شتێک گرنگتره! به ڕاشکاوییەوە، ده‌توانم بڵێم: هیچ لێکۆڵینه‌وه‌یەکی زانستی نییه که جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه نه‌کا: ده‌ور و نه‌خشی زمانی دایک له فێربوونی منداڵدا گرنگ و بنه‌ڕه‌تییه. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌ش بووبێت، پێویسته دایک و باوکان سوور و پێداگر بن له‌سه‌ر خوێندنی منداڵانیان به زمانی دایکیی خۆیان. له لایێکی دیکه‌شه‌وه، سه‌ره‌تاییترین مافی مرۆڤ ئه‌وه‌یه که منداڵ به زمانی دایکیی خۆی بخوێنێت. نکوولیکردن له‌م مافه، پێشێلکردنی مافه سه‌ره‌تایییه‌کانی مرۆڤه.\nئێمه‌ی كوردی بنده‌ست و چه‌وساوه، زمانه‌كه‌مان لێ قه‌ده‌خه‌كراوه، بۆمان نییه وه‌كوو ئینسان بیروڕای خۆمان به زمانی دایکیی خۆمان ده‌رببڕین، له هه‌موو مافێكی ئینسانی بێبه‌شین و، زمانەکەمان له ئێراندا به زمانی غه‌یری ره‌سمی (ناواره‌یی) دانراوه، واته قه‌ده‌خه‌یه قسه‌ی پێ بکه‌ین!! منداڵی کوردی بنده‌ست، که دایکه‌که‌ی به لایه‌لایه‌ی کوردی و ناز و لاواندنه‌وه و حاواندنه‌وه‌ی دایکانه بەخێوی ده‌کا، دوای شه‌ش ساڵ که ده‌چێته قوتابخانه، به زمانێکی دیکه په‌روه‌رده‌ی ده‌که‌ن و، ئه‌و شتانه‌ی که له دایکیه‌وه له مێشکیدا پاشه‌نیای کردووه و، به تۆمارکراوی ماوه‌ته‌وه، لێی تێک ده‌درێ و، مافی ئه‌وه‌ی نییه وه‌كوو ئینسان له زمانه‌که‌ی خۆی که‌ڵک وه‌ربگرێ و، زمان و فه‌رهه‌نگێكی دیکەی له‌سه‌ر زاڵ ده‌که‌ن و، بنده‌ست و ژێرچه‌پۆكه باری دێنن! واته ئه‌و منداڵه وا بیر ده‌کاته‌وه که ئه‌و زمانه‌ی دایکی بێبایه‌خه و که‌ڵکی ئه‌وه‌ی نییه له‌ناو کۆمه‌ڵگادا وه‌ک ئامرازێک بۆ پێشکه‌وتنی خۆی و ژیان به‌کاری بێنێت، ئه‌مه وا ده‌کات که مێشکی ئه‌و منداڵه گۆت ببێ و هه‌موو شتێکی نه‌ته‌وه‌که‌ی خۆی له‌لا بێبایه‌خ بێت.\nئه‌م پاودانه ده‌گاته راده‌یێک، که زمانه‌که‌ی، له به‌رچاو ده‌خه‌ن و وای لێ دێ، هه‌موو شتێکی خۆی له به‌رچاو ده‌که‌وێ و، بوونی خۆشی له‌لا وه‌کوو کوردێک، بێنرخ و بێبایه‌خ دێته به‌رچاو! کاره‌سات ئه‌و کاته‌یه که ئیتر ئه‌و منداڵه، پێی لۆمه و شووره‌یییه بڵێ کوردم: به‌كورتی، زمان و فه‌رهه‌نگ و وێژه و هونه‌ری نه‌ته‌وه‌ی باڵاده‌ست و داگیركه‌ر، ئه‌وه‌نده به سه‌ریدا زاڵ ده‌بێ، که هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تیی تێدا کوێر ده‌بێته‌وه و ناتوانێ بوونی خۆی بسه‌لمێنێ.\nخه‌ڵکی کورد له کوردستان خوازیاری ئه‌وه‌یه گیروگرفتی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و فەرهەنگیی خۆی، خۆی چاره‌سه‌ری بکا و، که‌س ڕاوێن (تصمیم)ی بۆ نه‌گرێ و بڕیاری بۆ نه‌دا، به‌ڵام هه‌میشه به چه‌ک و فیشه‌ک وه‌ڵامی دراوه‌ته‌وه و، به هاووڵاتیی پله‌دوو و سێش دانه‌نراوه و، هیچ ئەژمارێکی بۆ نەکراوە و، له هه‌موو بوارێکدا ڕاچاو (کۆنترۆڵ) کراوه و، له‌ژێر چاوه‌دێریی قورس و قاییمدا بووه! ئه‌م بنده‌ستیی و نابه‌رابه‌ری و سته‌مکاری و زۆربێژییه، خه‌ڵکی کوردی به‌ره‌و خه‌بات و تێکۆشان هان داوه و، تووشی کێشه‌ی گه‌وره و سامناکی کردووه.\nوه‌ک له سه‌ره‌وه ئاماژه‌م پێ کرد، گومان له‌وه‌دا نییه که زمان که‌ره‌سه‌ی ئاخافتنه بۆ پێوه‌ندی و تێکەڵاوبوون، به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌ر ته‌نیا له‌م ئاسته‌دا قه‌تیسی بکه‌ینه‌وه، خۆخه‌ڵه‌تاندنه. زمان که‌ره‌سه‌ی بیرکردنه‌وه و تێگه‌ییشتن و پێگه‌ییشتنه، زمان شکڵ ده‌دا به چوارچێوه‌ی بیرکردنه‌وه‌ی هه‌موو مرۆڤێک و، پێناسه‌ی هه‌بوونیه‌تی و، له‌مانه‌ش گرینگتر، کۆڵه‌که‌ی مانه‌وه‌ی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یێک، زمانەکەیەتی، به‌تایبه‌ت بۆ ئێمه‌ی کوردی بنده‌ست، که زمانه‌که‌مان یاساغ و قه‌ده‌خه‌یه. که زمانت له نەتەوەیێک قه‌ده‌خه کرد، به‌مانای ئه‌وه‌یه ئه‌و نه‌ته‌وه‌یه، به‌ره‌و فه‌وتان و له‌ناوچوون ده‌ڕوا و وای لێ دێ که خۆی به که‌م و به هیچ بزانێت. که وابوو: یه‌کێ له بناغه‌کانی مانه‌وه‌ی هه‌ر گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یێک، زمانه! ئه‌گه‌ر زمان له نه‌ته‌وه‌یێک پاوان بکرێ و، نه‌توانێ قسه‌ی پێ بکا و، بۆی نه‌بێ پێی بخوێنێ و پێی بنووسێ، له‌مانه خراپتر به تۆپزی به‌سه‌ریدا داسه‌پێنن که به زمانێکی دیکه باخێوێ و هەڵسوکەوتی له ته‌کا بکا، ئه‌وه هیچ زمانه‌که‌ی له‌بیر ده‌چێته‌وه، به‌ڵکوو زۆر شتی دیکه‌شی که به زمانه‌که‌وه به‌نده، له‌کیس ده‌چێ!\nمن له‌و باوه‌ڕه‌دام، هه‌ر کوردێک خۆی ناسیبێ و هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تیی هه‌بێ و، له‌وه گه‌ییشتبێ که بنده‌ست و چه‌وساوه‌یه، ده‌بێ نەهێڵێت منداڵه‌کانی کوردییان لەبیر بچێتەوە. هه‌ر که‌سێکیش خۆی به دێمۆکرات و ئازادیخواز و پێشکه‌وتنخواز بزانێت، ئه‌رکی سه‌رشانیه‌تی، له‌م مافه سه‌ره‌تایییانه: (مافی خوێندن به زمانی دایک، ناونانی منداڵانی کورد به کوردی، که‌ڵکوه‌رگرتن له فه‌رهه‌نگی نه‌ته‌وایه‌تی و دیارده باش و خۆڕسکه‌کانی)، داکۆکی و پشتیوانی بکات، چونکه ئه‌و هه‌نگاوه، پێوه‌ری ئازادیخوازی و پێشکه‌وتنه.\nناسری ڕەزازی – کوردستان – شارۆچکەی دووکان


ئه‌مڕۆ يه‌كشه‌ممه له ده‌وحه‌ی پایتەختی قەتەر سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ ميرى قه‌ته‌ر كۆبووه‌وه و لەسەر چەند تەوەرێک گفتوگۆیان کرد.\nبەگوێرەی راگەیەنراوێکی سەرۆکایەتی هەرێم، "له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا شێخ ته‌ميم بن حه‌مه‌د ئال سانی ميرى قه‌ته‌ر دووپاتیكرده‌وه كه وڵاته‌كه‌ى به بايه‌خه‌وه له په‌يوه‌ندييه‌كانى له‌گه‌ڵ عێراق ده‌ڕوانێت و ئارامى و سه‌قامگيريى عێراقى به‌لاوه گرنگه و ئاماده‌يي وڵاته‌كه‌ى بۆ بره‌ودان به په‌يوه‌ندييه‌كانى له‌گه‌ڵ هه‌رێم و عێراق به تايبه‌تى له بواره‌كانى ئابورى و بازرگانى و وه‌به‌رهێناندا ده‌ربڕیوە."\nسەرۆکایەتی هەرێم باسی لەوەشكردووە، "ميرى قه‌ته‌ر خۆشحاڵی خۆى نيشاندا كه هه‌ڵبژاردن له عێراق به ئارامى بەڕێوەچوو و جه‌ختى له خواستى قه‌ته‌ر بۆ فراوانكردنى بواره‌كانى هاريكاريى هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ عێراق و هه‌رێمى كوردستان كرده‌وه."\nلاى خۆيه‌وه، نێچيرڤان بارزانى سه‌رۆكى هه‌رێم ئاماژه‌ی به رۆڵ و كاريگه‌ريى قه‌ته‌ر و خواستى هه‌رێمى كوردستانى بۆ به‌ره‌و پێشبردنى په‌يوه‌ندييه‌كانى له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر له هه‌موو بواره‌كاندا ده‌ربڕیوە.\nسه‌رۆكى هه‌رێم وتووشییەتی، "هه‌رێم به فاكته‌رى ئارامى و سه‌قامگيرى له عێراق و ناوچه‌كه ده‌مێنێته‌وه و هيواخوازم لە عێراق حكومه‌تێک دروستبکرێت کە ژيان و گوزه‌ران و خزمه‌تگوزاريى باشتر بۆ هه‌موو پێكهاته‌كانى عێراق دابينبكات."\nدوێنێ سەرۆکی هەرێم بە سەردانێک گەیشتە قەتەر و لە چوارچێوەی سەردانەکەیدا لەگەڵ میر و سەرۆکوەزیران و وەزیری دەرەوەی قەتەردا کۆبووەوە.


فازڵ میرانی لە دیمانەیە کی تایبەتی هەولێر : عەلاوی خۆی کاندیدی شیعە و سەدر و فەتحە، داوای (کوردی بێلایەن)یش لە ئێمە دەکات\nدیمانە: هاودەنگ فارووق\nهەمیشە ڕوون و ڕاشکاوە، وشەکان و ئیدیۆم و دەستەواژە سیاسییەکان بە دیقەتەوە بەکار دێنێ، زووزووش بە ئایەتێکی پیرۆز، پشتوپەنا بۆ ڕوانگە و هەڵوێستەکانی دەکاتە نموونە: ڕێزدار فازڵ میرانی سکرتێری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە دیمانەیەکی ڕۆژنامەوانیی تایبەتدا بۆ هەولێر، هەڵوێستی پارتی و لایەنە کوردستانییەکانی لە بارەی پڕۆژەکەی محەمەد تۆفیق عەلاوی، کاندیدی ڕاسپێردراو بۆ سەرۆکوەزیرانی نوێی عێراق ڕوون کردەوە و کە داوای (وەزیری بێلایەن)ی لە کوردو پێکهاتە و حزبەکان کردووە، میرانی گوتی: خۆشبەختانە لە بەرامبەر ئەو پرسەدا، کوردستانیان یەکدەنگن، بۆ ئەم پڕۆژە تازەیەش، دەبێ بە شتی تازە و ڕوون ڕووبەڕووی ببینەوە :\n* کاک فازڵ سوپاس بۆ ڕەخساندنی دەرفەتی ئەم دیمانەیە.\n- سوپاس کاک هاودەنگ، پێشەکی پیرۆزباییت لێ دەکەم، بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی سەرنووسەریی ڕۆژنامەی هەولێر؛ هەرچەندە درەنگیشە، بەڵام من ماوەیەک لە کوردستان نەبووم.\n-زۆر سوپاس کاک فازڵ.\n* دوایین پەیڤ و هەڵوێستی کورد، بە تایبەت پارتی دیموکراتی کوردستان، لە بارەی هەوڵەکانی محەمەد عەلاوی، بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حكوومەتی عێراق چییە، کە ئەو پێی وایە: خۆی ئیختیاری وەزیرەکان بکات لە کەسانی بێ لایەن هەڵیانبژێرێت، نەک حزبەکان بۆی دیاری بکەن؟\n-ئەم باسەی دەکرێ، بە راستی شتێکی تازەیە لە عێراقدا.!! ئێمە ئەگەر زۆر دوور نەچین، ئاوڕێك لە ڕابردووی نزیكمان بدەینەوە؛ ساڵی ١٩٥٨، کە شۆڕشی تەمووز بوو، ئەنجوومەنی سیادەی عێراقیان دانا، یەکێکیان شیعە بوو، بە ناوی مەهدی کوببە، یەکێکی سوننە بە ناوی محەمەد نەجیب ئەلڕوبێعی بوو، یەکێکیش کورد بوو بە ناوی خالید نەقشبەندی.\nکەواتە ئەو بیرۆکەی بەڕێز عەلاوی شتێکی تازە نییە، پێکهاتەی عێراق ئەمەیە.\n* بەڵام ئەو دەڵێ: دوور لە ئەجێندای حزبەکان وەزیر دادەنێم؟\n- لێرەدا پرسیارێک دروست دەبێ، ئایە عێراق وەکو لیبیای جارانی سەردەمی خوالێخۆشبوو قەزافی وڵاتێکی بێ ئەحزابە؟ ئاخر عێراق هەر لە زەمانی مەلیکەوە، ئەحزابی تێدا بووە، هەروەک پێکهاتەی جیاوازیشی تێدایە، ئەمە واقیعی عێراقە.\n* کەواتە ئەمەی عەلاوی دەیڵێت، بۆی جێبەجێ ناکرێت؟\n- ئاخر پارلەمانەکەی، کە متمانە بە کابینەکەی (بێلایەنەکان)ی عەلاوی دەدات، پارلەمانی ئەحزابە، مەگەر چەند نەفەرێکی کەمی بێلایەن تێدابن، ئەگەر نا ئەوانەی دی هەموویان نوێنەری حزبەکان و پێکهاتە نەتەوەیی و تائیفەکانن! چ کورد و کوردستانی بێت، یا شیعەو سوننە، تورکمان و ئاسووری و کلدان یان ئەرمەن بن؛ ئەمانە هەموویان نوێنەری پێکهاتەکان و حزبەکانی عێراقن.\nکۆسپی بەردەم کابینەی عەلاوی\n* بەڵام عەلاوی دەڵێ: خۆم لە نێو ئەم حزب و پێکهاتانە کەسەکان هەڵدەبژێرم؟\n- ئەگەر ڕاوێژ بەم حزبانە نەکرێ و حزبەکان متمانە بەم حكوومەتە نەدەن، چۆن لە ناو پارلەمان دەرباز دەبێت؟ چۆن متمانە وەردەگرێت؟ ئەمە بەربەستە لە بەردەم کابینەکە.\n* ناتوانێ بە سەر ئەم کۆسپەدا زاڵ بێت؟\n- ئەمە یەکێکە لە بەربەستەکانی بەردەمی.\n* ئەی لە ڕووی یاسیاییەوە چیی پێ دەكرێت؟\n- مەگەر لە دەستوور لابدات و حكوومەتەکە بە بێ متمانەی پارلەمان دروست بکات و داوای هەڵبژاردنی پێشوەختە بکات، ڕەنگە ئەمە لە هەندێک وڵات کرابێت، یان بکرێ.\n* ئەمە بۆ عێراق گونجاو نییە؟\n- نەخێر عێراق لەو مەرج و خەسڵەتانەی تێدا نییە هەنگاوی ئاوا بنرێت؛ سەرۆک وەزیرانێکی ڕاسپێردراو، پەنا بۆ دامەزراندنی حكوومەتێکی بێ متمانەی پارلەمان ببات.\n* بۆچی کورد هێندە هەستیارە بەم هەڵبژاردانەی کاندیدی ڕاسپێردراو؟\n- لە بەر ئەوەی ئێمەی کورد، ئێمەی کوردستانی، خەباتێکی زۆرمان لە پێناوی مافی میللەتەکەی خۆمان کردووە، قوربانییەکی یەکجار زۆرمان داوە. ئێمە نەتەوەی دووەمین لە عێراقدا؛ پاشان ئێمە قەوارەیەکی فەرمیی دەستووریمان هەیە، دەستوورێک تەواوی گەلانی عێراق دەنگیان پێ داوە و تایبەتمەندیی هەرێمی کوردستانی وەکو هەرێمیکی فیدراڵی تێدا تەبەنی کراوە.\n* هەرێمی کوردستان چیی لەم کابینەیە دەوێ؟\n- بەلایەنی کەم دەبێ هەرێمی کوردستان بە ئەحزابەکانییەوە، تایبەتمەندیی هەبێ، ئیستیسنا بکرێت.\n* دەرفەتی دانوستان هەیە لەوبارەیەوە؟\n- بە تەئکید دەرفەت هەیە، بۆ دانوستان بۆ دۆزینەوەی ڕێگەچارە.\n* ئەو سازان و سازشە بە چ شێوەیەک دەکرێت؟ ئالتەرناتیفتان چییە؟\n- بۆ نموونە با بڵێن سەرۆکی هەرێمی کوردستان، سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، با نوێنەرانی هەرێمی کوردستان دیاریی بکات، ئەمە چارەسەرێکی مامناوەندییە لە نێوان ئێمە و کاندیدی ڕاسپڕدراودا.\n* بەڵام تێبینی دەکرێت، پارتی و یەکێتی حەز بکەن خۆتان کاندید دیاریی بکەن؟\n- پارتی و یەکێتی دنیایەک خوێنمان داوە، بە دەنگی جەماوەری خۆمان نوێنەرەکانمان چوونەتە پارلەمانی عێراق؛ باشە دەکرێ کابرایەک کە دۆستی ئێمەیە، دۆستی هەموومانە، خۆی بکاتە وەکیلی ئێمە؟ وەکیلی ئەو حزبانەی هەزاران شەهیدیان داوە؟ بچێ لە سەر شەقام کەسێک بێنێ و بڵێ ئەوە کوردێکی بێلایەنە و بیسەپێنێ و بڵێ کوردینە ئەوە نوێنەری ئێوەیە؟!!\n* ئەگەر وای کرد، ئێوە ڕازی نابن؟\n- نەخێر ئێمە ئەوە قەبووڵ ناکەین، سەددام حوسێنیش تەها محێدین مەعرووفی کردە جێگری سەرکۆماری عێراق، دەیگوت: ئەوە نوێنەری کوردە، ڕای یەک کوردیشی وەرنەگرتبوو، بۆیە کوردیش قەبووڵیان نەبوو.\n* ئەگەر عەلاوی سوور بوو لە سەر جێبەجێکردنی بیرۆکەی کابینەی (بێلایەنەکان) و کورسیی وەزارەتەکانی بە بەتاڵی بۆ کورد هێشتەوە، هەڵوێستی ئێوە چ دەبێ؟\n- من وەک ڕای تایبەتی خۆم دژی ئەو بۆچوونەم، من لەگەڵ ئەوەدام، ئەوە ڕەت بکرێتەوە، چونکە ئەگەر شوێنی وەزیرەکانی ئێمە بە بەتاڵی مانەوە، ئەزموونی سوننەکانمان هەیە، سوننە بایکۆتیان کرد، وەزارەتەکانیان بەجێهێشت، خەڵکیان بە وەکالەت بۆ دانان، ئیدارەی وەزارەتەکانیان لە باتی بەڕێوە دەبردن، هەروەک وەختی خۆی برادەرانی بزووتنەوەی گۆڕان لە حكوومەت کشانەوە، ئێمە بە وەکالەت، خەڵکمان لە شوێنیان دانا، برادەرانی یەکگرتوویش بە هەمان شێوە.\n* ئەمە باشتر نییە، لەوەی هەر وەزارەت نەبێ؟\n- نەخێر باش نییە، ئەوە فێڵێکی شەرعییە دەیانەوێت لە بەرامبەر کورد بیکەن، بە ڕای من نابێ کورد ئەمە قەبووڵ بکات.\n*مەترسییەکە لە کوێدایە؟\nدەبێ بەندینخانە لە وڵاتی دیکە بکاتەوە\n- بەیانی ئەو دەتوانێ ئەو پۆستە وەزاریانە بە بەتاڵی بهێڵێتەوەو، کەسانێک دابنێ، بە وەکالەت بەڕێوەیان ببات، جارێ ئەم بەڕێزە هەژدە بەڵێنی داوە، من نازانم؟ حزبەکان پشتیوانی نەبن، ئەو هەژدە بەڵێنانە بە چی و بە کێ جێبەجێ دەکات؟! کێشەکان زۆر زۆرن؛ دەستوورە، کێشەکانی هەرێمی کوردستانە، هەڵبژاردنی پێشوەختەیە، گەڕاندنەوەی پارەی عێراقە لە دەرەوە، ڕووبەڕوبونەوەی گەندەڵییە، دەستگیرکردنی ئەو کەسانەی دزییان کردووە؟ (بە خەندەوە) کەواتە ئەگەر ئەمانەی بۆ بکرێ و هەموو ئەو وەزیر و بەرپرسانە بگرێ کە گەندەڵییان کردووە، بەندیخانە لە عێراق نامێنێ، هەمووی پڕ دەكرێ لە دز! دەبێ لە وڵاتێکی دیکەش بەندیخانە بکەنەوە، چونکە جێی ئەم هەموو دزە دەستگیرکراوە نابێتەوە، کە وا بڕیارە حكوومەتەکەی بەڕێز عەلاوی بیانگرێ!!\n* زۆرن ئەو کەسانە؟\n- بەڵێ، ئەوانەی بردوویانە لەوانە زۆرترن کە نەیانبردووە.\n* واتە ناتوانێ بەڵێنە گەورەکانی جێبەجێ بکات؟\n- من نازانم ئەم هەموو بەڵێنانە بە چ هێزێک جێبەجێی دەکات؟ بە چ هێزێک دەخوڕێ؟\n* هێزی ماڵی شیعەی لە پشت نییە؟\n- خۆی کێشەیەک لە ماڵی شیعیدا هەیە، ڕەنگە بەم ڕەنگە یان بە ڕەنگی تر بێت، جا فشار بێت، عادل عەبدولمەهدیش هەر وابوو، وتیان با دەربازی بکەین، بینیمان کۆتاییەکەی چیی لێهات.\n* ئەی کورد چ هەنگاوێک، ج نەخشەڕێگایەکی بە دەستەوەیە؟\n- ئەوەی جێگای خۆشحاڵیمانە، کوردستانییەکان یەکدەنگن. ئەو زنجیرە کۆبوونەوانەی جەنابی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ لایەنە کوردستانییەکان کردوویەتی، هاودەنگییەکی باشی لە نێو ڕیزەکانی کوردستان دروست کردووە، هەموو لایەنەکان قسەی چاکیان کردووە، ئەوانەی لە حکوومەتیش نین، برایانی یەکگرتوو، برایانی کۆمەڵ، لێدوانی باشیان داوە.\n* ئەی ئێوە وەک پارتی لەگەڵ لایەنەکان ڕاستەوخۆ لە پەیوەندیدان؟\n- بەڵی لەگەڵ یەکێتی قسەم کردووە، لەگەڵ گۆڕان و یەکگرتوو کۆمەڵ و برایانی تورکمان و کلدان و ئاشووری قسەم کردووە؛ هەموویان هەمان هەڵوێستی ئێمەیان هەیە.\n* هەنگاوی عەمەلیتان چییە؟\n- ئەمڕۆ( ١٨-٢) شاندێکی هاوبەش لە هەر حزبێک یەکێک یان زیاتر، دەچنە بەغدا، لەوێش سەرۆکی فراکسیۆنە کوردستانییەکان، پەیوەندییان پێوە دەکەن، هەر ئەمڕۆ (١٨-٢)کۆبوونەوەیەکی سێ قۆڵی هەیە ( کورد، شیعە، سوننە) ئەم بابەتە گفتوگۆ دەکەن، خیارات هەیە.\n* چین ئەو خیاراتانە؟\n- یەکێک لە خیاراتەکان ئەوەیە: دەنگ بە پڕۆژەیەکی لەو جۆرە نەدەن، ئەگەر دەنگی پێ نەدەین، بێگومان پڕۆژەکە سەرناکەوێت، چونکە هەموو حزبەکان پێیان ناخۆشە، ئەی حزب بۆچی هەڵبژاردن دەکات؟ بۆچی خۆی ڕێک دەخات، بۆ ئەوەی بچێتە پارلەمان و وزیری هەبێت؛ بۆ ئەوەی خزمەت بکات و خەڵک دەنگی پێ بداتەوە. ئەگەر خەڵک لە دەرەوەی حزب وەزیری بۆ دابنێن، ئەم حزبە ئەسڵەن بۆچی هەبێ؟\n* ڕوانگەی شیعەکان چییە، کۆدەنگیەکیان لەسەر بیرۆکەی عەلاوی هەیە؟\n- پێم وایە بەشێک لە شیعەکانیش هەتا ئەگەر بۆ بەرژەوەندی شیعە، ئەگەر چاویشیان بنووقێنن، بەڵام لە دەروونی خۆیانەوە ئەم شێوەیان پێخۆش نییە.\n* ئەی ئەگەر بەبێ کورد و سوننە پڕۆژەکەی عەلاوی چووە واری جێبەجێکردنەوە؟\n- بێگومان دەبێتە حكوومەتێکی یەکڕەنگ، وەکو حكوومەتی لوبنانی لێ دێت، بینیمان، ئەوێ ڕۆژێ شیعەکان هەر خۆیان لە پارلەمان بڕیاریان دا، هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق بکشێنەوە، چونکە کورد و سوننە بەشدار نەبوون، بڕیارەکە مولزەم نەبوو و کاریگەرییەکی ئەوتۆی نەبوو؛ ئەوە باشترین نموونەیە، هەموو کەس ئەوە دەزانێ، برایانی شیعە خۆیشیان باش دەزانن، حوکمی یەک تائیفی، یەک حزبی تاکڕۆیی لە عێراق فەشەلی هێناوە و بەسەر چووە، لەمەودواش شتی وانابێ، عێراق لەو قۆناغە دەرباز بووە.\n* چۆن؟ عێراق بۆتە دیموکراتی، ئەم نموونەی حوکمڕانییەی تێپەڕاندبێت؟\n- لە حاڵەتی دیموکراتیدایە، بەڵام دیموکراتی بەکار ناهێنرێت، ئەمە واقیعی عێراقە.\n* حاڵەتی دیموکراتی یانی چی؟\n- واتا سیستەمی حوکمی یەک مەزهەبی، تاکحزبی، چیتر نایخوات، قەبووڵ ناکرێ، ئەمە پێی دەڵێن: حاڵەتێکی دیموکراتی، ئەمە هۆشیاربوونەوەیەکی دیموکراتییە، مەرج نییە ئێمە مومارەسەی دیموکراتی دەکەین لە حوکمرانیدا.\n* ئاخر ئەی بە ناوی زۆرینەی شیعە ناتوانن ئەوە بکەن؟\n- بەڵام ئەگەر شیعە زۆرینەن، مانای ئەوە نییە نوێنەرایەتیی هەموو گەلان و پێکهاتەکانی عێراق دەکەن، ئەوان تەنیا نوێنەرایەتیی شیعە دەکەن، ئەگەر بە تەنیا حكوومەت پێک بێنن، دەبێتە حكوومەتی شیعەی عێراق بەس، نابێتە حكوومەتی عێراقیەکان، برادەرانی شیعەش ئەم ڕاستییە باش دەزانن.\n* کارتی فشاری کورد بۆ ئەوەی ئەم پڕۆژەیە سەر نەگرێت، چییە؟\n- یەکەم: یەکڕیزیی کوردستانییە، واتا کەس جورئەت نەکات لە پشتەوە بسووڕێتەوە و درزێک بخاتە ناو ئەو یەکڕیزییەوە، بچێ ڕێککەوتنێک لەگەڵ ئەو کەسانەی بەغدا بکات و بڵێ: هەرچی دادەنێیت بۆ من ڕازی دەبم، ئاخر سەیر لەوەدایە ئەم کاندیدە ڕاسپێردراوە دەڵێ: ئەوانەی دەیانکەم بە وەزیر، نابێ حزبییش بن؟!! (بە خەندەوە) ئاخر ئەوە تەنیا لە سیستەمی لیبیای جاران وابووە! (من تعذبە کفرە) ئاخر ئەمە لە عێراق نایخوات! لە زەمانی مەلیکەوە حزبەکان شۆڕش و ڕاپەڕینیان کردووە، حزبەکان حكومڕانيیان کردووە، حزبەکان کودەتایان کردووە.\n* سیناریۆی بەشدارینەکردنتان تاوتوێ کردووە؟\n- بە تەئکید ئەو خیارەش هەیە، بەڵام لە راستیدا نامانەوێت، بە تەنیا بڕیار بدەین و بەتەنیا بین، دەمانەوێت لێکتێگەیشتنێکی عێراقی بۆ ئەم پرسە هەبێت، نەک ئێمە و سوننە لە دژی شیعە بین؛ ئەوەش لای کورد ڕەتکراوەیە. ئێمە هاوپەیمانێتی لەگەڵ تائیفەیەک لە دژی تائیفەیەکی دیکە ناکەین. دەمانەوێت، هەموو پێکهاتەکان پێکەوە دیالۆگی هاوبەش و تێگەیشتنی هاوبەشیان هەبێت، بۆ ئەوش کار دەکەین؛ دەمانەوێت بە هەموومان ئەم برادەرە تێبگەیەنین، پێی بڵێین: حوكمڕانی بەم شیوەیە نابێ، باشە تۆ بەیانی بەبێی ئێمە حكوومەت دروست دەکەی، دواتر دێی داوای پشتیوانیشمان لێ دەکەیت، ئاخر ئەگەر ئێمە شەریکی تۆ نەبین، چۆن و بۆچی پشتیوانیت لێ بکەین؟\n* ئەگەر پشتیوانی نەکەن؟\n- بێگومان ئەم ئەگەر پشتیوانیی لێ نەکەین، ئەم حكوومەتەش دووچاری کێشەی زۆر دەبێتەوە، بۆ نموونە، سبەی دەچینەوە ناو هەڵبژاردنەوە، ئەوسا چی ڕوو دەدات، بێگومان هەر ئەو ئەحزابانەی ئەو برادەرە ئیستا دەیەوێت تەریکیان بکات، دەیبەنەوە، خۆ ئەو حزبێکی نییە، ئێستا دەڵێ: من کاندیدی حزبەکانم ناوێ، پرسیارێک لە جەنابی محەمەد تۆفیق عەلاوی دەکەین؟ ئەی خۆی کاندیدی کێیە؟!\n* من لە ئێوە دەپرسم کێیە؟\n- شیعەکان خۆیان بە رێككەوتن ئەویان پێشنیاز کردووە و کاندید کراوە، باشە کە شیعە ئەویان کاندید کردووە، بۆ كورد ئەو مافەی نییە کاندیدی خۆی بۆ وەزارەتەکان ئیختیار بکات؟! ئەو سەرۆکوەزیرانی عێراق دەبێت بە سەرچاو، بەڵام ئەو نابێت ڕێگە بە خۆی بدات وەزیر بۆ ئێمە دابنێ؛ ئێمە وەزیر بۆ ئەو دادەنێین، بۆ ئەوەی هاوکاری بێت و یارمەتی بدات لە سەرخستنی کابینەکەی، ئێمە بەم ڕاشکاوییە دەبێ قسە لەگەڵ ئەم برادەرە بکەینەوە. ئەم شتەی ئەو باسی دەکات هەموومان تووشی شۆک بووین، بە نیسبەت ئێمە ئەوە موفاجەئە بوو، بۆ زۆربەی عێراقییەکانیش جێگای سەرسووڕمانە، نابێ حزبی بێ، نابێ حزبەکان ڕۆڵیان هەبێ لە بەربژێری وەزیرەکان؟! نابێ حزبەکان پشتیوانیی کاندیدەکان بکەن؟ ئێ خۆیشی کاندیدی حزبێکە، بە ناوی تەیاری سەدر و فەتحە، ئەی ئەوانەش حزب نین!؟ ئەمانەش سیاسی نین؟!\n* ئەی دواجار چی دەکەن؟\n- دواجار ئەمە شتێکی تازەیە و ئێمەش دەبێ بە شێوەیەکی تازە و تاوتوێكراو ڕووبەڕووی ببینەوە، پێمان خۆشە ئەو کارەش بە لێکتێگەیشتنێکی هاوبەش بکرێت، بەبێ تێگەیشتنی هاوبەش کاری هاوبەش ناکرێت.


دووەم پوختەی مێژوو 30 KSS - 2 Chronik 30 HOF | Biblica América Latina\nدووەم پوختەی مێژوو 30 KSS - 2 Chronik 30 HOF\nدووەم پوختەی مێژوو 30\nحەزقیا لە جەژنی پەسخە\n1حەزقیا ناردی بەدوای هەموو خەڵکی ئیسرائیل و یەهودا، هەروەها نامەشی بۆ ئەفرایم و مەنەشە نووسی هەتا بێنە پەرستگای یەزدان لە ئۆرشەلیم، بۆ ئەوەی جەژنی پەسخە بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل بگێڕن. 2 پاشا و سەرکردەکانی و هەموو کۆمەڵەکە لە ئۆرشەلیم بڕیاریان دا کە لە مانگی دوو جەژنی پەسخە بگێڕن، 3 چونکە نەیانتوانی لە کاتی خۆیدا بیکەن، لەبەر ئەوەی هێشتا کاهینەکان بە تەواوەتی خۆیان تەرخان نەکردبوو، گەلیش لە ئۆرشەلیم کۆنەببوونەوە. 4 ئینجا پلانەکە لەبەرچاوی پاشا و هەموو کۆمەڵەکە پەسەند بوو. 5 بڕیاریان دا لەناو هەموو ئیسرائیل لە بیری شابەعەوە هەتا دان بانگەواز بکەن، بۆ ئەوەی بێن و جەژنی پەسخە بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل لە ئۆرشەلیم بگێڕن، چونکە زۆر دەمێک بوو وەک ئەوەی نووسراوە نەیانکردبوو.\n6 بە فەرمانی پاشا پەیامبەرەکان بە نامەکانی پاشا و کاربەدەستەکانی بەناو هەموو ئیسرائیل و یەهودا گەڕان و بەپێی فەرمانی پاشا دەیانگوت:\n«ئەی نەوەی ئیسرائیل، بگەڕێنەوە لای یەزدان، خودای ئیبراهیم و ئیسحاق و ئیسرائیل، بۆ ئەوەی ئەویش بگەڕێتەوە لای ئەوانەی لێتان ماونەتەوە و لە چنگ پاشاکانی ئاشور دەربازبوون. 7 وەک باوباپیرانتان و براکانتان مەبن، ئەوانەی ناپاکییان لەگەڵ یەزدان، خودای باوباپیرانی خۆیان کرد، هەروەک دەبینن ئەویش وای کرد خەڵک بتۆقێت لەوەی بەسەر ئەوان هاتووە. 8 ئێستا وەک باوباپیرانتان کەللەڕەقی مەکەن، بەڵکو ملکەچ بن بۆ یەزدان و بچنە ناو پیرۆزگاکەیەوە، ئەوەی هەتاهەتایە تەرخانی کردووە. یەزدانی پەروەردگارتان بپەرستن، بۆ ئەوەی گڕی تووڕەییەکەی لە ئێوە دابمرکێتەوە. 9 ئەگەر ئێوە بۆ لای یەزدان بگەڕێنەوە، ئەوا برا ئیسرائیلی و منداڵەکانتان لەلایەن ڕاپێچکەرانیان بەزەییان پێیاندا دێتەوە و دەگەڕێنەوە بۆ ئەم خاکە، چونکە یەزدانی پەروەردگارتان میهرەبان و بە بەزەییە. ئەگەر بگەڕێنەوە بۆ لای یەزدان ئەویش ڕەتتان ناکاتەوە.»\n10 پەیامبەرەکان لە شار بە شار دەگەڕان، لە خاکی ئەفرایم و مەنەشە هەتا زەبولون، بەڵام خەڵکی پێیان پێدەکەنین و گاڵتەیان پێ دەکردن. 11 هەرچەندە هەندێک کەس لە ئاشێر و مەنەشە و زەبولون خۆیان نزم کردەوە و چوونە ئۆرشەلیم. 12 هەروەها خودا پشتگیری یەهودای کرد، یەک دڵی پێ بەخشین، هەتا بە فەرمانی پاشا و سەرکردەکان بکەن، بەپێی فەرمایشتی یەزدان.\n13 لە مانگی دوو خەڵکانێکی زۆر لە ئۆرشەلیم کۆبوونەوە هەتا جەژنی فەتیرە بگێڕن، کۆمەڵێکی زۆر گەورە بوون. 14 هەستان و ئەو قوربانگایانەی لە ئۆرشەلیم بوون لایان بردن، هەروەها هەموو قوربانگاکانی بخوور سووتاندیان لابرد و فڕێیان دانە دۆڵی قدرۆن.\n15 لە چواردەی مانگی دوو بەرخی پەسخەیان سەربڕی.[a] کاهین و لێڤییەکان شەرمەزار بوون و خۆیان تەرخان کرد، قوربانی سووتاندنەکانیان بردە ناو پەرستگای یەزدان. 16 کاهینەکان لە شوێنەکانی خۆیان ڕاوەستان، بەو شێوەیەی کە بەپێی تەوراتی موسای پیاوی خودا بۆیان دانرابوو، خوێنەکەیان لە دەستی لێڤییەکان وەردەگرت و دەیانپرژاند. 17 ژمارەیەکی زۆر لە کۆمەڵەکە خۆیان تەرخان نەکردبوو، ئیتر لێڤییەکان بەرخی پەسخەیان سەردەبڕی لە جیاتی هەموو ئەوانەی پاک نەبوون و نەیاندەتوانی بەرخەکەیان بۆ یەزدان تەرخان بکەن. 18 هەرچەندە زۆربەی ئەو خەڵکە زۆرەی کە لە خاکی ئەفرایم و مەنەشە و یەساخار و زەبولونەوە هاتبوون خۆیان پاک نەکردبووەوە، بەڵام لە قوربانییەکەی پەسخەیان خوارد، بە پێچەوانەی ئەوەی نووسراوە. بەڵام حەزقیا نوێژی بۆ کردن و گوتی: «با یەزدانی چاک لە هەرکەسێک خۆشبێت 19 کە بە هەموو دڵەوە ڕووی لە خودا کردووە، لە یەزدانی خودای باوباپیرانی خۆی، هەرچەندە بەپێی ڕێوڕەسمی پیرۆزگا پاک نەبێت.» 20 ئیتر یەزدان گوێی لە حەزقیا گرت و گەلی چاککردەوە.\n21 نەوەی ئیسرائیل ئەوانەی لە ئۆرشەلیم بوون حەوت ڕۆژ بە خۆشییەکی زۆرەوە جەژنی فەتیرەیان گێڕا، لێڤی و کاهینەکانیش هەر ڕۆژێک بە دەنگ بەرزی ئامێرە مۆسیقییەکانیان ستایشی یەزدانیان دەکرد کە بۆ ستایشکردنی یەزدان تەرخانکرابوون.\n22 حەزقیاش دڵی هەموو ئەو لێڤییانەی خۆش کرد کە تێگەیشتنی چاکیان نواند لە خزمەتکردنی یەزدان. بە درێژایی ئەو حەوت ڕۆژە بەشی دیاریکراویان دەخوارد و قوربانی هاوبەشییان سەربڕی و ستایشی یەزدانی خودای باوباپیرانیان دەکرد.\n23 پاشان هەموو کۆمەڵ ڕازی بوون کە حەوت ڕۆژی دیکە درێژە بە جەژنەکە بدەن، ئیتر حەوت ڕۆژی دیکە بە خۆشییەوە ئاهەنگیان گێڕا. 24 حەزقیای پاشای یەهودا هەزار گا و حەوت هەزار مەڕ و بزنی بە کۆمەڵەکە بەخشی و سەرکردەکانیش هەزار گا و دە هەزار مەڕ و بزنیان بە کۆمەڵەکە بەخشی، زۆر لە کاهینەکانیش خۆیان تەرخان کرد. 25 هەموو کۆمەڵی یەهودا، کاهین و لێڤییەکان و هەموو ئەو کۆمەڵەی لە ئیسرائیلەوە هاتبوون دڵخۆش بوون، لەگەڵ ئەو بیانییانەی لە خاکی ئیسرائیلەوە هاتبوون و ئەوانەش کە لە یەهودا نیشتەجێ بوون. 26 جا لە ئۆرشەلیم خۆشییەکی گەورە هەبوو، چونکە لە سەردەمی سلێمانی کوڕی داودی پاشای ئیسرائیلەوە، شتی بەو جۆرە لە ئۆرشەلیم نەکرابوو. 27 ئینجا کاهینە لێڤییەکان هەستان و داوای بەرەکەتیان بۆ گەل کرد، ئینجا لەلایەن خوداوە دەنگیان بیسترا و نوێژەکانیان چووە ژوورەوە بۆ ناو نشینگەی پیرۆز لە ئاسمان.\n30:15 بڕوانە دەرچوون 12.\nKSS : دووەم پوختەی مێژوو 30


نوسینی: هارون یه‌حیا\nپه‌روه‌ردگار له قورئاندا سه‌باره‌ت به مرۆڤه‌كان ،هه‌واڵی زۆر گرنگی بۆ باس كردووین ،یه‌كێك له‌وانه ،هه‌بوونی نه‌فسه ،كه‌له عه‌ره‌بی به مانای (خودی ئینسان )كه ده‌توانرێ به واتای " منیّت "یش بوترێ.\nپه‌روه‌ردگارمان له قورئان ئاماژه‌ی به‌وه كردووه كه نه‌فسی مرۆڤه‌كان خاوه‌نی دوو جۆره بڕیارن ،یه‌كێكیان مرۆڤه‌كان وادار ده‌كات بۆ تاوانكردن وخراپه‌كاری،ئه‌وه‌ی تریشیان بۆ دوره په‌رێزی له تاون وخراپه‌كاری ،له په‌یوه‌ست به‌م بابه‌ته‌وه قورئانی پیرۆز به‌م شێوه به‌یانی ده‌كات :\n(وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا ٧فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا ٨قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا ٩وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا ١٠)(الشمس٧-١٠)\n(وه سوێند به نه‌فس(ی ئاده‌می) و ئه‌وه‌ی ڕێک و پێک به‌دیهێناوه.٧ ئینجا به سرووشت ئاگاداری کرد به به‌دکاری و پارێزکاریی خۆی.٨ سوێند به هه‌موو ئه‌وانه به‌ڕاستی ڕزگاری بوو ئه‌و که‌سه‌ی که نه‌فسی خۆی پاک کرده‌وه.٩ بێگومان نا ئومێد بوو ئه‌و که‌سه‌ی که نه‌فسی خۆی(به گوناه) ون و تاوانبار کرد.١٠)\nهه‌ربه‌م شێوه كه له‌م ئایه‌تانه‌دا هاتبوو كه هه‌موو مرۆڤێك خاوه‌نی نه‌فسێكی خراپه (اماره).\nبه‌ڵام كه‌سێك بتوانێ خۆی له تاوان خراپه‌كان به پاكی ڕابگرێت ،له شه‌ڕی نه‌فسی اماره )له ئه‌مان دا ده‌بێت .\nئیماندار ته‌سلیمی هه‌وای نه‌فسی خۆی نابێت به‌و شێوه‌ی كه په‌روه‌ردگار بریاری داوه له هه‌وای نه‌فسی اماره دوره په‌رێز ده‌بێت .\nله ئایه‌تی ٥٣ سوره‌تی (یوسف )هاتووه ..پێغه‌مبه‌ر یوسف (سه‌لامی خوای لێ بیت )سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته به‌م شێوه بۆمان باس ده‌كات :\n(وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِی إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّی إِنَّ رَبِّی غَفُورٌ رَّحِیمٌ)(یوسف ٥٣)\n(وه (یوسف وتی) من هه‌رگیز پاکانه بۆ خۆم ناکه‌م (چونکه) به‌ڕاستی نه‌فس زۆر فه‌رمان ده‌ره به‌خراپه بێجگه ئه‌و نه‌فسه‌ی په‌روه‌ردگارم ڕه‌حمی پێ کردبێ به‌ڕاستی په‌روه‌ردگارم لێبورده‌ی میهره‌بانه )\nئه‌م ئایه‌ته ئه‌وه نیشان ئه‌دات كه ئیماندارێك چۆن له م بابه‌ته بیر بكاته‌وه وڕه‌فتار بكات .\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی نه‌فس توانای ئه‌مر كردنی به (خراپه )هه‌یه ،ئیماندار ده‌بێت هه‌میشه له‌به‌رامبه‌ر هه‌وای نه‌فسی خراپه هۆشیار وئاگادار بێت .\nنه‌فسی خراپ هه‌موو كاتێ هه‌وڵ ده‌دات ڕێنمایی خه‌ڵك بكات بۆ خراپه‌كاریه‌كانی دونیا كه پێ چه‌وانه‌ن له گه‌ڵ ڕه‌زامه‌ندیه‌كانی په‌روه‌ردگار وله‌یادی خوا بێ ئاگای بكات .وهه‌موو جارێ ئه‌م جێگره‌وانه به دڵڕفێن وه‌سوه‌سه كاری پیشان ده‌دات .\nئیماندار ته‌نها له ژێر سایه‌ی ترس له په‌روه‌ردگاره كه فریوی ،ئه‌م خاسییه‌ته فریو ده‌رو هه‌ڵخه‌ڵتێنه‌ره‌ی نه‌فس )ناخوات .خۆی له ڕێگای ڕاست(ڕه‌زامه‌ندی ئیلاهی)لا نادات .\nهه‌میشه ڕێگه‌یه‌ك ده‌گرێته به‌ر كه ڕه‌زامه‌ندی په‌روه‌ردگاری متعالی له گه‌ڵدا بێت ،ژیانیشی به‌رده‌وام له سه‌ر ڕێگای ڕاست به‌سه‌ر ده‌بات .


زۆرن چیرۆكی ئەو كوردانەی بەدرێژای مێژوو، بەهۆكاری جەنگ و كارەسات و نەهامەتیە نەبڕاوەكانی سەر میللەتی كورد، لەجێگاو مەكانی خۆیان. ڕاماڵدراون و ئاوارەو پاڕاگەندەی هەندەران بوون، هەر كوردێك لەهەركوێیەك هەبێی و تۆ بیدوێنی لەڕۆژی هاتنە ناو دونیاوە چیرۆكێكی سەرنجڕاكێشی لەگەڵ دایە. چیرۆكی پیاوێكی كورد كەچۆن بەهەڕەتی لاوی گەیشتۆتە بەریتانیاو لەوێش توشی نەهامەتی و چاوەڕوانی و گرتن و هەڕەشەی دیپرتكردنەوە بۆتەوە بۆتە بابەتێكی سەرنجڕاكێش بۆ خوێنەری ئینگلیزەكان و خەڵكی ئەو شارۆچكەی ئەوی لێ نیشتەجێیە.\nئەویش وەك زۆرێك لەخێزانەكان بۆ پاراستنی گیان ڕۆڵەكانیان لەو كێشەو تەنگ و چەڵەمەی ڕووبەڕویان دەبێتەوەو بۆ ئایندەیەكی گەشتر خێزانی لاوێكی كورد لەساڵی ١٩٩٩ كەئەو كات كوڕەكەیان تەمەنی حەڤدە ساڵ بوە لەهەرێمی كوردستانەوە بەڕێگای قاچاغ و پڕزەحمەت، بەڕێ دەكەن بۆ دەرەوەی ووڵات.\nئەو دوای ئەوەی ڕەتی كردۆتەوە لەكامپی گروپە توندڕەوەكان كە لەچیاكانی باكوری عێڕاق، مۆڵگەو سەربازگەیان هەبوە، وەك خۆكوژێك مەشق و ڕاهێنان بكات، سەرئەنجام توشی ئەشكەنجەو ئازاری زۆر بۆتەوەو، دواتر لەڕێگای خوشكەكەیەوە ڕزگاركراوەو هەڵهاتوە بۆ هەندەران.\nئارام ڕەئوف، بەپێی گێڕانەوەی سەرگوزشتەكەی بۆ ڕۆژنامەوانی ڕۆژنامەی (سانسێت) و بەبەگوتەی خۆی، دوای ئەشكەنجەو ئازاردانی لەلایەن گروپە توندڕەوەكانەوە، خۆشكە گەورەكەی توانیویەتی لەكامپی ڕاهێنانی سەربازی توندڕەوەكان سەردانی بكات، دوای ئەوەی بەفێڵی بردنی بۆنەخۆشخانەو تیماركردنی، توانیویەتی ڕزگاری بكات و پاشان هەرێمی كوردستانی بەجێ هێشتوە..\nئەو دوای بیست ساڵ لەڕزگاربونی لەچنگی گروپە توندڕەوەكان، ئێستا هاووڵاتییەكی بەریتانییەو، هەروەها، ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانیی و وەكنكەسێكی خۆبەخشیش.\nئارام ڕەئوفی تەمەن ٣٨ساڵ، كەئێستا Broadstairs كار دەكات. ژیانی ڕۆژانەی لەشارۆچكەی بەسەر دەبات دەڵێ; لەكاتی لەدایك بونییەوە، بەردەوام لەژێر بۆمب باران و جەنگدا ژیاوە. وەك خۆی دەڵێ; ئەوكات جەنگی عێڕاق ئێران بوو، زۆربەی كات كەچوین بۆ قوتابخانە فڕۆكە بۆمبارانی دەكرد. جار هەبوو پەنجەرەی قوتابخانە و ماڵەكان بەدەنگ و پارچەی بۆردومانەكان دەشكان. زۆربەی كاتەكان دەبوو لەژێر مەتەرێزو ژیر زەمینەكان، ژیان بەسەر بەرین، بۆ خۆپارێزی لەهێرشی ئاسمانی فڕۆكەو بۆمب. هەرلەوێش بەكۆمەڵ دراوسێی و مامۆستاو قوتابییەكان، خواردن و خواردنەوەیان، ئامادە دەكرد. بۆ ئێمەی كەم. تەمەن چونكە ئەو كات منداڵ بوین، وەك سەیران دەمان بینی ئەو شێوە ژیانە سەختە.\nهەرلەدرێژەی گێڕانەوەی یادەوەریە تاڵەكانی، ئارام دەڵێ "پاش كۆتای هاتنی جەنگی عێڕاق-ئێران، ڕژێمی سەدام، بەهێرشی كیمیایی و ڕاگواستن و، ئەنفالی گەلی كوردیی دەست پێكرد و هەزاران هاووڵاتی بێ تاوانی كوشت و بێ سەروشوێن كرد".\nدواتر ڕاپەڕین دەستی پێكرد، بەڵام ڕژێمی عێڕاق سەركوتی كردو هەزاران هاووڵاتی دیكەی بێ تاوان بونە قوربانی. لەگەڵ كشانەوەی ڕژێم لەبەشێك لەشارەكانی باكوری عئڕاق، سەدام ئابڵوقەی ناوچەكانی ژێر كۆنتڕۆڵی كوردەكانی دەست پێكرد. تا دەهات ڕەوشەكە ئاڵۆزتر دەبوو، ئەوە بوو جەنگی نێوخۆی حیزبە كوردییەكان سەری هەڵداو هەرلایەنەو بەپاڵپشتی دەرەوەن یاخود ناوخۆ شەڕی ناوخۆیان گەرم دەكرد. بەئاشكرا یەكێك لەلایەنەكان پاڵپشتی سەربازی لەڕژێمی بەعس وەردەگرت، بەوەش ڕەوشەكە هێندەی دیكە كەوتبوە مەترسیەوە.\nئارام ڕەئوف دەڵێت "لەو كاتە سەختەدا لەیەن لایەنێك لەگروپە توندڕەوەكان، بۆ ماوەی دوو مانگ ئەشكەنجەدراوەو ڕفێندراوە بۆ ناو چیاكانی باكوری عێڕاق، ئەو شوێنەی مۆڵگەی مەشق و ڕاهێنانی چەكدارە توندڕەوەكان بوە".\nئەو دەشڵێت "دڵنیا نیم كەئایا باوكم تێوە گلاوە یان نا، كەبۆتە هۆی بەئامانج گرتنی لەلایەن ئەو گروپانەوە، چونكە ئەو كەژو كێوانە لەژێر كۆنتڕۆڵی ئەو گروپانەدا بون، بۆیە زۆرێك لەخەڵكی ناوچەكە هیچ بژاردەیەكی دیكەی نەبوو. ئارام دەڵێ; ڕۆژێك لەقوتابخانە كەگەڕامەوە ماڵەوە، باوكم هاوڕێیەكی خۆی لەگەڵ بوو داوای كرد بەئۆتۆمبیل پیاسەیەك بكەین، ئەو ڕۆژەن منی برد بۆ ئەو كەژو كێوانەی كەحوكمەتی كوردیی، دەسەڵاتی بەسەردا نەبوو. ماوەی دوو مانگ منیان لەوێ دەستبەسەر كرد، بەخواردنێكی كەم و ئازارو ئەشكنجەدان، دەیان ویست، مەشق و ڕاهێنانی سەربازی بكەم، دەربارەی چۆنیەتی كردەوەی خۆكوژیی، لەو شوێنەی ئەوان بۆم!دیاری دەكەن. هەموو بەیانییەك دەهاتن بۆ لام و دەیان پرسی، ئامادەی بۆ ڕاهێنان لەسەر چۆنیەتی خۆ تەقاندنەوە؟ بەڵام من بەردەوام ڕەتم دەكردەوە دەم گوت: هێشتا ئامادە نیم بۆ ئەو كارە".\nئارام ئاماژە بەوە دەکات کە هۆكاری ڕەتكردنەوەی كردەوەی خۆكوژی بۆ ڕۆشنفكری خوشكەكەی دەگەڕێتەوە، چونكە ئەو كەسێكی خوێندەوارو ڕۆشنبیر بوە، بەچەندین كتێب و كۆڕو كۆبونەوەی ناساندوە كە ئەوەش بۆتە هۆی تێڕوانینی فراوانی ئەو بۆ دەوروبەر.\nئارام، خوشكەكەی بەكەسێكی زیرەك و وریا وەسفكردوە، بەوەی توانیویەتی بڕوا بەچەكدارەكان بهێنێت، بەوەی ئەو لەژێر دەستیان ڕزگار بكات.\nئەو دەڵێت "چەكدارەكانی بڕوا پێهێنا كە من ڕازی دەبم بەو كارەی ئەوان پێم دەسپێرن، بەو مەرجەی بمبات بۆ لای دكتۆر، چونكە دوای دوو مانگ من زۆر لاوازو بێهێز ببوم، لەژێر دەستی ئەو چەكدارانە. بۆیە هەرچۆنێك بێت، منی گەیاندە نەخۆشخانە، دوای دوو هەفتە مانەوە بردمیە ناو باخێك و دواتر بەئۆتۆمبیل بەناو شاخەكاندا گەیاندیانمە ووڵاتی ئێران و لەوێشەوە بۆ توركیا. دواجاریش دوای دوای حەوت ڕۆژ مانەوە لەپشتی لۆری دا، گەیشتمە بەریتانیا".\nئارام ڕەئوف، لەساڵێ ٢٠٠٢ لەگروپێكی كۆمەڵاتی كۆچبەران وەك خۆبەخش دەستی بەكار كردوە. هاوكات هاوكاری پەنابەرانیش دەكات وەك وەرگێڕ.\nئەو باس لەوە دەکات هەرچەندە لەكاتی گەیشتنی بۆ بەریتانیا، نەیتوانیوە بەباشی زمانی ئینگلیزی بەكاربهێنێ، وەك خۆی دەڵێ; زۆرجار وشەكانی لێ تێكەڵ دەبون.\nئەو كەلەساڵی ١٩٩٩ گەیشتۆتە ئەو وڵاتەو داوای مافی پەنابەری كردوە، بەڵام لەساڵی ٢٠٠٥ وەزارەتی ناوخۆ داواكاری كەیسەكەی بۆ مافی مانەوە لەبەریتانیا، ڕەتكردۆتەوە. پێیانڕاگەیاندوە كە "ئەو پێویستە بگەڕێتەوە بۆ عێڕاق، چونكە وڵاتەكەی پێویستی بەكەسانی وەك ئەوە بۆ بنیادنانەوە".\nئاماژە بەوەش دەکات کە دواتر دەستبەسەر كراوە لەشوێنی ڕاگرتنی پەنابەران، بۆ ئەوەی دیپۆرت بكرێتەوە بۆ عێڕاق. بەڵام چانس یاوەری دەبێت، دوای ئەوەی پرسی دیپۆرت كردنەوەی دەنگدانەوەی مێدیای و جەماوەری ناوچەكەی بەدوای خۆیدا دروستكرد. بۆیە حوكمەت لەبڕیارەكەی پاش گەزبۆتەوە ئازادكراوە.\nئارام دەڵێ "دوای ئەوەی لەساڵی ٢٠٠٦ وەك كۆچبەرێكی دەست بەسەر ئازاد كرام، وەك خۆ بەخشێك پویوەندیم بەسانت جۆن ئەمبوڵانسەوە كرد، بۆ ڕزگاردنی ژیانی بەهاناوە چوان و ئەوانەی هاوكاربون بۆ ئازاد كردنم و ڕزگار كردنی گیانی من. ئارام لەساڵی ٢٠٠٨مافی مانەوەی لەبەریتانیا وەرگرت. كەیسەكەی بەیەكێك لەدرژترین پرۆسەكانی پەناخوازی لەو كاتەدا ئەژماركراوە تاو ئەوكاتە". دواتریش لەساڵی ٢٠١١ ڕەگەزنامەی بەریتانی بەدەست هێناوە..\nساڵی ڕابردوو، ئارام وەك ئەندامێكی ئەنجومەنی شارۆچكەی سانسێت و دەوروبەری هەڵبژێردرا. ئەو دەڵێ "بەردەوام دەبێت لەكاری خۆبەخشی و هەرەوا كاركردن.، وەك سەرپەرشتیار لەهۆتێلی ڕۆیاڵ ئەلبیۆن لەبرۆدستێرس".\nبەبۆچونی ئارام، دڵخۆش كردنی تەنها كەسێك گەورەترین دەست كەوتە بۆ ئەو. دەڵێت "هەموو ئامانج و كردەوەكانی بۆ ئەوەیە، وەك مرۆڤێكی ئاسای بژی و بەشداربێت لەهاوكاریكردنی كۆمەڵگا. ئارام دەڵێ; هەریەكەوە لەئاستی خۆیەوە دەتوانێت بەشداربێت هاوكاریی و دڵخۆش كردنی كەسێیك دەشێ ژیان ئاسانترو خۆشگوزەرانتتر بێت".\nلەكۆتایی نەهامەتی و سەرگوزشتەی چیرۆكی ئەو گەشتەی كردویەتی لەكوردستانەوە بۆ بەریتانیا، دەیان خوێنەر،بەكۆمێنتی هاوخەمی و دەست خۆشی و، ستایشی سەركەوتنی ئەو كوردە پەناخوازەیان كردوە.\nئەویان بەكەسێكی بەبەخت زانیوە كە لەمەرگ ڕزگاری بوەو ئێستا سود بەكۆمەڵگای بەریتانی دەگویەنێت.


بەرپرسێكی گۆڕان لەسەر مووچەی فەرمانبەران بێدەنگی شكاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/25 - 5:30 PM\nئەندامێكی ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێر ڕایدەگەیەنێت، بەبەڕك و باخەڵی بەتاڵ باری ژیان و گوزەران تێكدەچێت و ئامرازێكی گرنگی شەڕ لەدژی كۆڕۆناش پەكی دەكەوێت.\nعەبدولڕەحمان موهەندیس، ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێر، كە هاوكات سەرۆكی فڕاكسیۆنی گۆڕانە لە نووسینێكدا بۆ هەریەكە لە سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی ڕایدەگەیەنێت، خەڵك ئیلتیزامی بە ڕێنمایی و بڕیارەكانی حكومەت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا كردووە، خەڵك لەماڵەوەیە، لەكەسابەت دابڕێنراون، مووچەخۆران ئیستیحقاقی مووچەیان دوا كەوتووە، ئێوەش وەك ئەرك و ئیلتیزامی خۆتان، پێویسته پەلە بكەن لە دابەشكردنی مووچە، هەرلە ئێستاوە حیساب بۆ مانگی داهاتووش بكەن.\nئەنجوومەنی پارێزگای هەولێربزوتنەوەی گۆڕانفەرمانبەرانمووچە


جەوهەر داراغا: پێم گوناه بوو "هەزار و یەك شەوە" نەكەم بە كوردی\nجەوهەر مەحموود داراغا یەكێكە لەو وەرگێڕە بە ئەزموونانەی كورد كە بەوە ناسراوە، زۆربەی ئەو كتێبانەی وەرگێڕاون، كتێبی مەزن و لەرووی قەبارەشەوە قەبەن. ئەو لە دیمانەیەكی "وشە"دا باس لە هەندێك لایەنی تایبەتی خۆی و ئەزموونی خۆی دەكات لە بواری وەرگێڕان.\nوەك وەرگێڕێكی ناسراو زۆربــەی كارەكانت ئــەدەبین! هۆكارەكان چین؟ بێگومان هەموو دەزگەكان تۆ دەناسن! ئــایا وا ڕێكەوتووە پێشنیاری بواری ترت بۆ بكەن و تۆ رەتی بكەیتەوە؟\nهەرچەند دەستم بۆ زۆر لایەنی ئەدەب و هونەر بردووە، لە ساڵانی (1970) و ئەو دەمەی (كۆمەڵەی هونەر و وێژەی كوردی) دامەزرا، وەك ئەندام خۆم ناونووس كرد و لە ریزبەندی ناوەكاندا (25)یەمین ئەندام بووم. بەڵام لەبەرئەوەی ئەدەب و هونەر، ئێستەیشی لەگەڵدا بێت، كەسی نەژیاندووە و نەبووەتە سەرچاوەی رۆزیی بۆ نووسەر و هونەرمەندان، بۆیە نەمتوانیوە ژیانی خۆمی بۆ تەرخان بكەم. لە ساڵانی دواتردا دەستم بۆ چەندان بواری تری نووسین و وەرگێڕان بردووە، بەڵام فرەڕەهەندی لە بەرهەمدا و پەرش و بڵاوی بە باش نازانم!\nبۆیە هەرزوو خۆم بۆ بــواری ئــەدەبی بێگانە و بە تایبەتی رۆمانە جیهانییەكان و ئەوانەی بۆ دەیان زمان هاتوونەتە وەرگێڕان، چەندان جار بە فیلم كراون، تەرخان كرد. بە تایبەتی شاكارەكان و ئەو رۆمانانەی بە چەندان بەرگ كۆتاییان دێت, وەك (هــەزار و یەك شەوە) و (شەڕ و ئاشتی)ی تۆلستۆیی رووسی و (بێنەوایان)ی (ڤیكتۆر هۆگــۆ)ی فڕەنسایی و ئەمەی ئێستە لە ژێر چاپدایە.\nتا ئێستە هیچ دەزگەیەكی چاپ و بڵاوكردنەوە، پێشنیاری كتێبیان نە بۆ من كردووە و نە بیستوویشمە. من قسە لە ناسیاو و خزمایەتی ناكەم. رەنگە هۆیەكەیشی بە بــازرگانی نەبوونی بواری كتێب و بە بازاڕ نەكردن و نەبوونیی پسپۆڕی بێت.\nلە بیبلۆگرافیای نووسینەكانت دەردەكەوێت كە (هــەزار و یەك شەوە) یەكەمین كاری وەرگێڕانت بووە، ئەمە لەسەر خواست و خولیای خۆت بوو یان هۆكارێكی تر هەبوو وات لێ بكات بەم شاكارە مەزنە دەست پێ بكەیت؟\nوا هەست دەكەم بیركردنەوەی من و تایبەت لە هەڕەتی لاویمدا كەمێك جیاواز بووبێت! ئاخر خۆیشم دەمزانی كە ئەم شاكاری (هـــەزار و یەك شەوە) چوار بەرگە و خۆی لە (2400) لاپەڕەی عەرەبی دەدات و زمانەكەی عەرەبییەكی كلاسیكییە و تێكەڵەی چەندان زاراوەی عەرەبی و فارسی و توركی و هیندی و زمانی ئەوروپاییە! چیرۆكەكانی سنووری چەندان وڵاتیان تێپەڕاندووە! منیش پێم گوناه بوو كتێبخانەی كوردی بێبەش بێت لەم شاكارەی كە ڤۆڵتێریش لە وەسفیدا گوتوویەتی (16) جارم خوێندووەتەوە! بــەڵام خولیام بوو كارێك بكەم (كەم كەس كردە بێت) كارێك بە یەكەم قەڵەمباز دەربكەوم و پەنجەی ئافەرینم بۆ درێژ بكەن. ئەوەبوو لە ساڵی (2007)دا چاپخانەی شڤان بە تیراژی (1500) دانە و بەرگی ڕەق بە چاپی گەیاند. ئەم شاكارە هەر بە خوێندنەوە، لە دوو ڕادیۆدا خوێنراوەتەوە.\nئــایــا هیچ كتێبێك هەبووە، بە خواستی خۆت نەبووبێت و بە پێشنیار وەرتگێڕابێت؟\nپێشتر گوتـــم هەست بە جیاوازیی خۆم دەكەم لە كارەكانمدا. بڕێك هاوڕێی دڵسۆزی نزیك بە خۆم هەیە و كار گەیشتووەتە ئەوەی جاروبار شەوانی درێژی بێ كارەبایی كۆی كردووینەتەوە! لەوانە: (سابیر مەلوول و نەجات نووری ڕۆماننووس و جەبــار سابیر). ئەمانەیش نووسەرگەلێكن زۆر شارەزای ڕۆمان و ئەدەبی ئەوروپین. ئەوەیشی لەو دووەی تر سوورتر بووە بۆ دەستنیشانكردنی ڕۆمان بۆ من، (سابیر مەلوول) بووە! رۆمانی (كەتنەكانی كچۆڵەیەكی لاسار)ی ماریۆ بارگاس و (تێرێزا بــاتیستا)ی جۆرج ئەمادۆ، ئەم بۆی دەستنیشان كردووم، منیش لە گووگڵدا كەوتوومە كۆكردنەوەی ئەو زانیاری و كۆڵینەوانەی لەسەری نووسراون و دوای بڕیاردان لەسەر وەرگێڕانی كارم لەسەر كردووە.\nئەوەی ڕەنگە پێتان سەیر بێت ئەوەیە كە خۆیشم بە هێندەی خوێنەر چێژم لە وەرگێڕانیان وەرگرتووە، چونكە هەرگیز دانەنیشتووم پێشتر بیانخوێنمەوە! لەوەیش سەیرتر هەوڵم داوە بە فیلم ئەو ڕۆمانانە ببینم و لە پێداچوونەوەیاندا ڕاستكردنەوەیان بۆ بكەم. هەلی لە فڕەنسا بوونم بۆ هەڵكەوتووە و چوومەتە ناو كەنیسەی (نۆتردام)ی پاریس و لە كەناری رووباری (سێن) دانیشتووم و لە قەموورەكە و سەندریلا ڕاماوم. سەر گۆڕەكەی (ناپلیۆن) چووم و بیرم لە پەیكەرەكەی كردووەتەوە.\nئـــەوانەی لە نزیكەوە من دەناسن هەستیان بەوە كردووە كە چالاكیی من لە بواری ئەدەبدا نەبووە و بــڕابێتەوە! من سەرەڕای (41) ساڵا پیشەی مامۆستایی، ئەلیكترۆنی بووم و بەرگدروو و چەندان خانووم كردووە، بۆیە هەرگیز پێویستی بژێویی، كاری وای پێم نەكردووە كە بە خواستی خۆم نەبووبێت.\nوەك دەزانین ئێستە خۆت بۆ كاری وەرگێڕان تەرخان كردووە. رۆژانـــە چەند سەعات كار لەسەر دەقەكان دەكەیت؟\nمن هەمیشە لە سەر سێ ڕەهەند خۆم دەبینمەوە. ڕەهەندی بینینی (فیلم) و رەهەندی خوێندنەوەی ڕۆمان و بەرهەمی ئەدەبیی لاوان، رەهەندی گەشت و پێڕۆیی. ئەو دەمانەی كار دەكەم بەیانیانی زووە و دوای نیوەڕوانانی درەنگ. ڕۆژانە دەوروبەری (6 ــ 7) سەعاتێك كار دەكەم، تایبەت ئەو رۆژانەی نەخۆشی لێم بێزار دەبێت. ئـــێ خۆ منیش 70 ساڵێكم لە ڕووداوە نەبڕاوەكانی هەرێمی كوردستان و وڵاتی عێراقدا گوزەراندووە.\nتۆ ماوەیەكی زۆر لە بواری راگەیاندندا كارت كردووە و نووسینت بڵاو كردووەتەوە. ئایا نووسینەكانت لە كتێبێكدا چاپ كراون؟\nلەو داڕووخانی ئابوورییەی هەیە، بواری نەڕەخساند تا منیش ئەو كۆمەڵە كورتە چیرۆكەی كە لە گۆڤار و ڕۆژنامە جۆراوجۆرەكاندا بڵاوم كردوونەتەوە، لە چێوەی كتێبێكدا بە چاپیان بگەیەنم و بكەونە بەر دیدی رۆشنبیران.\nواقیعی وەرگێڕان چۆن دەبینیت لە كوردستان؟\nهەرێمەكەمان نە خواستی رۆشنبیرانە و نە نووسەران و وەرگێڕەكانی! یەكەم بودجەی تەرخانكراوی وەزارەتەكان كە حكوومەتی هەرێم كشانییەوە، وەزارەتی رۆشنبیری بوو! ئەگەرنا هەرچەند كاری ئەو وەزارەتە لە ئاستی خواستەكاندا نەبوو، بەڵام كتێبگەلێكی زۆر و بە نرخێكی زۆر گونجاو بە بەراورد بە چاپە ئەهلییەكان خستە بەردەستی رۆشنبیران. ئەم نەهێشتنی بودجەی وەزارەتی رۆشنبیری و داخستنی بەڕێوەبەرایەتیی (خانەی وەرگێڕان)ـە و بەڕێوەبەرایەتییەكانی تر، كارێكی خراپی لە واقیعەكەی هەرێم كرد.\nبــەلای منەوە وەرگێڕان هێشتا بێ سەروبەرەییشی پێوە دیارە. ئەمەیش بە هۆی نەبوونی ڕەخنەی رژدەوە بووە! ئــاخر وەك لە ڕەخنەیەكمدا بۆ كتێبی (نـاڵەی درەخت)ی خوالێخۆشبوو (حەمە نووری) لە (1983) نووسیبووم، ئـــەدەبی كوردی وەك ئـــەو دەریایەی لێ هاتووە كە هەرچییەكی تێ فڕێ بدرێت رەتی ناكاتەوە! بۆیە لە وەڵامێكمدا بۆ گەنجێكی خەمخۆری ئەدەبی كوردی، نووسیبووم: باشترین بوار كە كەم كەس كردەیە و لە پێویستییەكانی سەردەمی ئەدەبی ئێمەیە، رەخنەیە! ڕەخنەش كاڵا و پێتاوی خۆی دەوێت هەر لە زرێ و شمشێرەوە تا بە قەڵغان دەگات!\nلای خۆمان كەس بەرانبەرەكەی قبووڵا نییە! ناكات خۆی باڵا بكات، تا بە باڵای بەرانبەرەكەی بگاتەوە! لە جیاتیدا دەیەوێت لەو بەرانبەرەی ببڕێتەوە! خەمی دووەمی من باكگراوندی ڕۆشنبیرییە، ئەمەیش بە ئاگایی لە ئەدەبی جیهانی و خوێندنەوەی زۆر نەبێت، نایەتە دی. ئــاخر رۆژنامە و فەیسبووك، كەسانێك بەرهەم دێنن ئاستیان ئاسایییە و پشتیان بە بەڵگە نەبەستووە. خۆم خوێنتاڵا ناكەم و دەڵێم: زانینی دوو زمانی جیاواز، بەس نییە بۆ كاری وەرگێڕان!\nبــــەشێك لە وەرگێڕەكان گلەیـــی لە دەزگەكانی چاپ و راگەیاندن دەكەن لە پێدانی مافی دارایی و مەعنەویی نووسەران و وەرگێڕەكان، ئاخۆ تۆیش هەمان گلەییت هەیە؟ یان رەخنەی تۆ لەسەر چاپكردنی كتێبە؟\nكێشەكانی ئەدیب و نووسەرانیش جیا نییە لە كێشە یاسایییەكانی رەمەكی خەڵكەكە. بۆیە ئەدیبان و نووسەران و وەرگێڕیش، بێبەش نین لە پێشێلبوونی مافەكانیان. من بەم تەمەنەمەوە، هەرگیز لە ڕاگەیاندنەكاندا نە بیستوومە و نە دیتوومە، كێشەی ئەدیب و نووسەر و وەرگێڕێك بووبێتە جێی بایەخ، بۆیە گلەییش هەڵناگرێت چونكە كوردان داخستنی قوتابخانەكانی منداڵەكانیشیان بە هەند وەرنەگرت!\nلە ساڵی (2010)دا زۆرم حەز دەكرد بۆ جاری دووەم (هــەزار و یەك شەوە) چاپ بكەمەوە. بـــەڵام لەو هەولێری پایتەختەدا و بەر لە تەنگژەی داراییش یەك چاپخانە رازی نەبوو بە چاپكردنەوەی، لەم چەند رۆژەی پێشوودا (5000) دۆلاریان پێ دام تا رێیان بدەم (1000) دانەی لـێ چاپ بكەنەوە! منیش هەروا بە نائومێدی گەڕامەوە بۆ شاری سلێمانی.\nلە چاپدەرانی كتێب دوای گرێبەست و زۆرینەیان پەیمانی (1000) دانە مۆر دەكەن. بەڵام هەر كە زانیان بازاڕی هەیە، بێ پرس بە خاوەن كتێب، چەندان جار لە چاپی دەدەنەوە! لە هەموویشی نادروستتر، ئەم نرخە خەیاڵییانەیە كە لە بەرگی كتێبەكانی دەدەن و هەرگیز دەزگە لە چاپدەرەكان گوێ لە خاوەن كتێب ناگرن بۆ دانانی نرخ.\nلە چاپدەران رێژەیەك كە خۆیان دایدەنێن لە تیراژی كتێبە چاپكراوەكە بۆ نووسەر و وەرگێڕ دادەنێن. ئـێ خۆ نووسەر كتێبفرۆشیش نییە! ئەمە بێ لە ئەوەی كە چەند ناوەندێك كۆمەڵێك مەرجیش دەسەپێنن بەسەر نووسەران و وەرگێڕەكاندا، كە زۆر جار قابیلی قبووڵا نین. لێرەوە من ماندووبوونی نووسەران و وەرگێڕەكان بە هەند وەردەگرم كە بە راستی كۆڵنەدەرن.\nیەكێك لە كارەكانت هاوبەشە لەگەڵ كچەكەت، ئایا حەز دەكەیت ئەویش بێتە ئەم بوارەوە؟\n(هـــەوار)ی كچـــم وەك ژنێكی خوێنەر و ڕۆشنبیرە، زمانی كوردی و عەرەبی و ئینگلیزی و فڕەنسی دەزانێت، زانینی ئەو زمانانەیش ئەكادیمییانەیە و زمانی ئینگلیزیی زانكۆی سلێمانیی تەواو كردووە، زمانی فڕەنسیی لە زانكۆی فڕەنسا تەواو كردووە، خۆیشی بەهۆی كتێبخانەی ماڵەوە، زمانی عەرەبی دەزانێت، ئـــێ ئەوە چەندان ساڵە كاری (وەرگێڕانی ڕاستەوخۆ) لەو وڵاتی فڕەنسایە دەكات. باشە ئێوەیش بن خۆ هەر وەك من هاندەری دەبن. دەمەوێت ئەوەیش نەشارمەوە كە ئەم رۆمانی (كلیلەكەی سارا)، بە هۆی (سكایپ)ی ئینتەرنێتەوە و لە نێوان تولووزی فڕەنسا و سلێمانیی هەرێمی كوردستاندا كراوە، من پێم وایە داهێنانە و یەكەمین كاری لەو جۆرەیە!\nبە كامە وەرگێڕ سەرسامیت؟\nراستییەكەی سەرسامیی من بۆ كەسانی زمانزان و زمانپارێزە. بۆیە هەر زۆریش بە هـــەژاری ڕەحمەتی و مەسعوود محەمەد و شكور موستەفا و ئەوڕەحمانی حاجی مارف سەرسامم. ئەوانەیشی گومانیان لەم راستییە هەیە، بــا پێشەكیی (توحفەی موزەفەرییە) و (هەمبانە بۆرینە) و (دایە و باوە كێ خراوە)ی عەلی شەریعەتی، یان ڕۆمانی (خێزانۆچكە)ی ئەوڕەحمانی حاجی مارف بخوێننەوە.\nدوای ئەوەندە ساڵە لە كاركردنت لە بواری وەرگێڕان، ئایا لە هزری تۆ وەرگێڕان چییە؟\nوەرگێڕان لە خۆیدا بینینی ئەودیوی زەخرەفەی فەرشێكی كاشانە! ماچكردنی ئەودیو شووشەی پەنجەرەی ماڵی دەزگیرانە! ئەما چۆن بڕێكی باش لە چێژەكانی وەدەست بێنینەوە؟ بۆ ئەمەیان پێم وایە، بۆ سەلیقەی داڕشتنەوەی وەرگێڕ و شارەزایی كولتووری زمانی لێوە وەرگێڕدراو و زانینی باشی زمانی بۆ وەرگێڕدراو كە زۆرجاران زمانی دایكە. لەگەڵا باكگراوندی رۆشنبیریی هەمەلایەنە كە ئەمەیان تەنیا بە خوێندنەوەی فرە و ئاگایی لە ئەدەبی جیهانی و فەنتازیای داڕشتنی ڕۆمان و چیرۆك، گەشتی فرەی وەرگێڕ بە وڵاتاندا و زانینی بەكاربردنی كۆمپیوتەر و ئینتەرنێت دێتە ئــاراوە.\nبەشێك لە كتێبە چاپكراوەكانی جەوهەر داراغا\n-هەزار و یەك شەوە لە چوار بەرگ\n-شەڕ و ئاشتی چوار بەرگ\n-كەتنەكانی كچۆڵەیەكی لاسار\n-خۆشەویستی و سێبەرەكان\nئه‌م بابه‌ته 670 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nشاباز زەمانی گۆرانییە نوێیه‌كه‌ى بڵاو كرده‌وه\nبه‌نه‌خۆشیی شێرپه‌نجه‌وه ده‌چێته سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆ\nوێنە.. رۆژی جیهانیی زمانی دایك لە دهۆك كرایەوە\nكه‌ژاڵ ئه‌حمه‌د وه‌ڵامێكی توندی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌داته‌وه\nئەحمەد محەمەد نوێترین کلیپی شیعریی بڵاو كرده‌وه


ڕۆڵی نـەوت لەسەركێشـی سیاسـی هەرێمـی كوردستانی عێـراق\nڕۆڵـی نـەوت لەسـەر باری كۆمەڵایەتـی هـەرێم، هەرێمی كوردستان هەر لەدێر زمانەوە دابەش بوونی دانیشتوان وپێكهاتەی كۆمەڵایەتی َلەسەر بنەمای كۆبونەوەی ئەندامانی خێزان یان خزم وكەسەكانی لەنزیك یەكتردا بوون وكۆبوونەتەوە. بەڵام بە هۆی ئەو گۆرانكاریانەی كەوا لە جیهان رووی داوە پێشكەوتنی تەكنەلۆژیا كۆمەڵگای جیهانی تووشی چەندین گۆرانی بەرچاو كردووە بەڵام دیاری كردنی هۆكارەكان وپلەی كاریگەریەتی بە جیاواز سەیر دەكرێت .\nكاریگەریەكانی نەوت لەسەر گۆڕانكاریە كۆمەڵایەتیەكان لەجیهان دا\n1- گۆڕانكاری دروست دەبێت لە ژیانی شارستانی بەشێوەیەكی گشتی لە ژیانی كشتكارییەوە دەگوازرێنەوە بۆ ژیان و پیشەیەكی.\n2- هەوڵدانی تاكەكان بۆبەدەستهێنانی شارەزایی وپسپۆڕی لەبوارەكانی نەوت بۆجێكردنەوەو دەرفەتی زیاتری كاركردن لە كۆمپانیاو پیشەسازییەكانی بواری نەوت، لەوانە كردنەوەی بەشی ئەندازیاری نەوت لە زانكۆ و پەیمانگاكان.\n3- لە رووی پیشیەوە هەر لە لەگەڵ دۆزینەوی نەوت گۆرانكاری پیشەیی بەرچاو روویداوە لەو ناوچانەی نەوتی لێ دۆزراوەتەوە بۆنموونە وڵاتانی كەنداوی عەرەبی لە پیشەی شوانكاریی گۆرا بۆ بازرگانی كردنی جیهانی.\n4- ناوچەكانی دۆزینەوەو دەرهێنانی نەوت كە بەردەوام پڕۆسەی دەرهێنان و ناردنی نەوتی تێدا ئەنجام دەدرێت بەشێوەیەكی دینامیكی دەبنە ناوچەی ئاوەدانی و بەرەو پێشەوە دەچێت، لەوانە دابینكردنی هۆیەكانی ژیان و بژێوی لە ڕاكێشانی ڕێگاكانی گواستنەوەو ڕەخساندنی خزمەتگوزاری زیاتر بۆ ناوچەكە.


ئێستا نیوز - بڕیکاری وەزیری ناوخۆی عێراق پشکی کورد لە ھێزە ئەمنییەکانی کەرکووک کەم دەکاتەوە\nبڕیکاری وەزیری ناوخۆی عێراق پشکی کورد لە ھێزە ئەمنییەکانی کەرکووک کەم دەکاتەوە\n2017/11/18 5:01 PM -\nبەرپرسی ئەنجومەنی سەرکردایەتیی کەرکووک-گەرمیانی پارتی، ئاماژە بەوە دەدات کە بڕیکاری وەزیری ناوخۆی عێراق، سەردانی کەرکووکی کردووە، بۆ ئەوەی دووبارە پۆستە ئەمنییەکان دابەش بکەنەوە و پشکی کورد کەم بکەنەوە.\nسەڵاح دەلۆ، بەرپرسی ئەنجومەنی سەرکردایەتیی کەرکووک-گەرمیانی پارتی دیموکراتی کوردستان، بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "بڕیکاری وەزیری ناوخۆی عێراق سەردانی کەرکووکی کردووە و چاوپێکەوتنی لەگەڵ ھەموو ئەفسەرەکان کردووە، بۆ ئەوەی دووبارە پۆستە ئەمنییەکانی ئەو شارە بەگوێرەی رێژەی 32% بەسەر پێکھاتەکانی کەرکووکدا دابەش بکەن".\nبەرپرسی ئەنجومەنی سەرکردایەتیی کەرکووک-گەرمیانی پارتی، جەختی لەوەش کردەوە: ''مەبەستییانە پشکی کورد کەم بکەنەوە، لە کاتێکدا کورد لەو شارە زۆرینەیە، بۆیە ئەمەی دەکرێت لەژێر ھەرناوێکدا بێت بۆ پاکتاوکردنی پێکھاتەی کوردە لەو شارە".\nئەم بابەتە 825 جار خوێندراوەتەوە


زیادەی HTTPS Everywhere\nزیادەیەكە Extensions زیاد دەكرێت بۆ براوسەری گوگڵ كرۆم ، دڵنیایی بە كۆدكردنی پەیوەندیكردن بە زۆرێك لە ماڵپەڕەكان دەبەخشێت . زۆرێك لەو ماڵپەڕانەی پشتگیری خزمەتگوزاری ناوەڕۆكی نێردراوو وەرگیراو دەكەن تەنها جەخت لەسەر پاراستنی لاپەڕەی تایبەت بە چوونە ژوورەوە دەكەن ، واتا ئەو پەڕەیەی كە ناوی بەكارهێنەرو وشەی نهێنی تیایدا تۆمار دەكرێت ، بەڵام دوای ئەوە تەواوی ناوەڕۆكی مامەڵە پێكراو كۆدین (مشفر) نییە . بۆ نموونە ماڵپەڕی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی وەك فەیسبوك و تویتەر دیارترین ئەو ماڵپەڕانەن كە بەو شێوەیە كار دەكەن كە باسمان كرد ، باشە با گریمانەی ئەوە بكەین ئێمە كەسانی كاراو چالاكوانین ئاخۆ چی روودەدات ؟ ئایا ئەو ناوەڕۆكەی بڵاوی دەكەینەوە بە كود دەكرێت ؟ نامە گۆڕینەوەمان بە كۆد دەكرێت ؟ باشە وەك وتمان ئەگەر ئێمە چالاكوانی سەر تۆڕی ئەنتەرنێت بین ئایا بە كۆد نەكردنی پەیوەندی ئێمە بە ماڵپەڕەكانەوە تایبەتمەندی و شوناسی راستەقینەمان ناخاتە مەترسییەوە ؟ بەتایبەت لەكاتی هەناردن‌و وەرگرتنی زانیاری .\nزیادەی HTTPS Everywhere ماڵپەڕەكان ناچار دەكات تەواوی زانیاری نێردراوو وەرگیراو بە كۆد بكات ، ئەمەش رێگری دەكات لەوەی كەسی سێیەم چێیەتی ئەو زانیارییانە بزانێت كە وەرگرو نێرەر لەگەڵ ماڵپەڕەكە ئاڵوگۆڕی دەكات .\nچۆنێتی داگرتنی بۆ كرۆم بە پێی وێنەی خوارەوە :\nكلیك لێرە بكە بۆ راستەوخۆ دابەزاندنی لەسەر كرۆم ، فایرفۆكس ، ئۆپرا ، فایرفۆكسی ئەندرۆید\nسەرچاوە : سایبر ارابز


00:04 - 20 خەرمانان 2717\nکوردستان میدیا: سێمینارێک بۆ دوکتور مەسعوود ڕۆستەمی لەژێر ناوی عدم انطباق عین و ذهن (یەکنەگرتنەوەی ڕوانگە و بیرۆکە) لە کۆمەڵگای کوردی لە شاری زوریخ لە وڵاتی سویس بەڕێوە چوو.\nڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ١٧ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، لە شاری زوریخ سێمینارێک لە ژێر ناوی عدم انطباق عین و ذهن لە کۆمەڵگای کوردی بۆ دوکتور مەسعوود ڕۆستەمی لێکۆلەر و شرۆڤەکاری سیاسی لە شاری زوریخ بەڕێوە چوو.\nسەرەتای سمینارەکە بە سروودی نیشتمانیی ئەی ڕەقیب و خولەکێک بێدەنگی بۆ ڕێز گرتن لە گیانی پاکی شەهیدانی کوردستان دەستی پێکرد.\nپاشان کامران ڕەسووڵی بەرپرسی کۆمیتەی حیزبی دێموکرات لە سویس وتارێکی کورتی لە پێوەندی لەگەڵ سێمینارەکه پێشکەش بە بەشداران بکەن.\nدواتر داوا لە دوکتور ڕۆستەمی کرا باسەکەی لەژێر ناوی عدم انطباق عین و ذهن لە کۆمەڵگای کوردی بە گشتی و لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان پێشکەش بکات.\nلە سەرەتای قسەکانی دوکتور ڕۆستەمی ئاماژەی بەوە کرد، پرسیاری ئەساسی کە ئیمە دەبێت لە خۆمانی بکەین ئەوەیە کە بۆچی ئیمە تا ئیستا لە ماوەی حەفتا ساڵی ڕابردوودا نەماتوانیوە ئەو ئامانجانەی کە هەمانە پێ بگەین یا بەشێکی بپێکین؟ ناوبراو هۆکارەکەشی بۆ ئەوە گیڕاوە کە لە خەباتی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان بەگشتی و ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە تایبەتی تووشی انحطاط و داڕزان بووە.\nنابراو لە درێژەی وتارەکەی وتی: لە خەباتی ئێمەی کورددا ئەو عدم انطباق لە نێوان ذهن سیاسی و عین سیاسی نییە وهەروەها وتی: ئێمە لێرە مەبەستمان لە عین سیاسی واقعیەت نییە کە کۆمەڵێک سیاسیکار باسی دەکەن کە ئێمە دەبێت وا بکەین، بەڵکوو مەبەست لە عینی سیاسی ئەوەیە کە ئێمە چ ذهنیتکمان لە سیاسەت لە کۆمەڵگای کوردی هەیە.\nدوکتور ڕۆستەمی لە پێوەندی لەگەڵ دۆخی سیاسی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان وتی: ئێمە لە کوردستان بەگشتی و لە ڕۆژهەڵات بەتایبەتی ڕووبەڕووی چوار ڕەوتین لە سیاسەتی حیزبی کوردیدا ، خاڵی یەکەم ڕەوتی فیکری عەبدوڵڵا ئوجەلان و ڕەوتی پەکەکەیی کە باسی کۆنفێدرالیزمی دێموکراتیک دەکات، ئەو کۆنفێدرالیزمەی نە بە مانای ئەوەیە کە لە عرصەی نێونەتەوەیی و بەتایبەت وڵاتانی ئورووپایدا باوە، بەڵکوو پەکەکە باوەڕی وایە کە دەبێت دەوڵەت لەناو بچێت کە ئێمە دەبێت بۆ کۆمەڵگایەکی بێ‌دەوڵەت تێبکۆشین کە بەداخەوە زۆر بەرەو توتالیتریزم دەچیت. ئەمە ڕەوتێکە و ڕەنگە لایەنگریشی هەبێت.


لە مێزگردێكدا باس لە كوردستانی دوای ساڵێك لە ریفراندۆم كرا\nكاتژمێر 4ی سەر لەئێوارەی رۆژی سێشەممەی رابردوو رێككەوتی 25/9/2018، رێكخراوی گەشەپێدانی میدیایی MDO لە ناوەندی دیالۆكی شاری كەركوك مێزگردێكی بەناونیشانی (كوردستان دوای ساڵێك لە ریفراندۆم) بۆ هەریەك لە( ئەحمەد عەسكەری، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك- محەمەد نەسرەدین، سكرتێری مەكۆی بزتنەوەی گۆڕان لە كەركوك- شوان داودی، نوسەرو ئەندامی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق- لەتیف فاتح فەرەج، لێكۆڵەرو چاودێری سیاسی) رێكخست.\nپێویستمان بە یەكڕیزی نیشتیمانی و پێداچوونەوەو رەخنە لە خۆگرتنە\nسەرەتای دەستپێكردنی مێزگردەكە بە دەقیقەیەك وەستان بۆ گیانی پاكی شەهیدانی كوردستان دەستیپێكردو دواتریش بورهان حاجی سلێمان، سەرۆكی رێكخراوی گەشەپێدانی میدیایی، كە مێزگردەكەی بەڕێوەدەبرد، جگە لە بەخێرهاتنی میوانەكان، هاوكات وتی:”ئەمڕۆ ساڵێكی رێك بەسەر ئەنجامدانی ریفراندۆمەكەی پارساڵی هەرێمی كوردستان بەناوچە دابڕێنراوەكانیشەوە تێپەڕدەبێت”.\nوتیشی:” لە دوای ریفراندۆمەوە گۆڕانكارییەكان زۆر بە خێرایی، زیاتر لە توانای ئێمە روویاندەدا، بە تایبەتی لە كەركوك و ناوچە كوردستانییەكانی دیكەی دەرەوەی هەرێم، ئەو گۆڕانكارییانەش لە هەموو كایەكانی ژیاندا بەتایبەتی (سیاسی، ئابوری، كۆمەڵایەتی و رۆشنبیری) رەنگیان داوەتەوە، بۆیە ئێمە وەك رێكخراوی گەشەپێدانی میدیایی بەمەبەستی تاوتوێكردنی بابەتیانەو لۆژیكیانە و دوور لە تەشهیرو بەكارهێنانی زمانی زبر، بە پێویستمان زانی لەسەر رووداوەكە بوەستین، چونكە ئەمڕۆ لە هەمووكات زیاتر پێویستمان بە یەكڕیزی نیشتیمانی و پێداچوونەوەو رەخنە لە خۆگرتنە”.\nساڵێك دانمان بە خۆماندا نەگرت\nدوا بەدوای ئەوە ئەحمەد عەسكەری، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك رایگەیاند:” لە كەركوكدا دەسەڵاتێكی سیاسی و سەربازی و ئابوری زۆرمان هەبوو، هاوپەیمانان دۆستەكانمان داوایان لێكردین تەنها بۆ ماوەی یەك ساڵ دان بە خۆماندا بگرین و ریفراندۆم ئەنجام نەدەین، بەڵام بە گوێیانمان نەكرد، هەر ئەوەش بووە هۆكاری لە دەستدانی لە سەدا پەنجا زیاتری خاكی كوردستان و كەمكردنەوەی دەسەڵات و ماف و ئیمتیازاتەكان”.\nوتیشی:” دوای ئەو رووداوە تووشی شۆكێك بووین، چونكە شكستیەكی گەورە بوو كە دواتر نەمان توانی كۆبینەوەو ئەو شۆكە بڕەوێنینەوە، كاتێ كە تووشی شۆكێك دەبیت ئیستیعابی بكەیت، ئەوەش جارێكی تر دەچێتە چوارچێوەی كەمتەرخەمییەكی تری لایەنی كوردییەوە”.\nعەسكەری كە هاوكات سەرۆكی لیژنەی ئەمنی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوكە باسی لەوەشكرد:” لەلایەن خەڵكانێكەوە وا لە هاوڵاتیانی شارەكە كرا لە جیاتی ئەوەی بگەڕێنەوە شارەكەیان، هاندران شارەكە بەجێبهێڵن، ترس و دڵەڕاوكێ و راڕاییان لە نێو هاوڵاتیان دروستكرد، كە ئەمە بوە هۆكاری ئەوە تائێستاش كۆمەڵێك خەڵك نەگەڕاونەتەوە”.\nئاشكراشیكرد:” زیانەكانی دوای ریفراندۆم زۆر زۆرن هۆكارەكانیشیان زۆر روونن، چونكە ریفراندۆم بۆ ئەوە نەبوو، ویست و خواستی نەتەوەیەك بێت لە بەدیهینانی خەونی سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەت، بەڵكو هەر زوو رۆژی دوای ئەوە رایانگەیاند كە ریفراندۆمیان بۆ ئەوە نەكردووە سەربەخۆیی رابگەیەنن، ئەی كەواتە بۆ چی ئەنجامتان دا؟”.\nئەحمەد عەسكەری ئاماژەی بەوەشكرد:” هاوپەیمانان و دۆستەكانمان داوایان لێكردین تەنها ساڵێك دان بە خۆماندا بگرین و ریفراندۆم ئەنجام نەدەین، بەڵام بە گوێیانمان نەكردو تووشی ئەم دۆخە بووین و ئێستا ئێمەی كەركوكی باجەكەی دەدەینەوە”.\nسەبارەت بە بە ئەندامەكانی پارتی لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك كە بایكۆتی دانیشتنەكانی كۆبونەوەكانیان كردووە عەسكەری وتی: ئامادەن بێن و موچەكانیان وەرگرن، بەلام بەداخەوە نایەنەوە پێكەوە ئەم بارە لارەی كەركوك راست بكەینەوە”.\nكەركوك رۆژانە باجی ریفراندۆم دەدات\nمحەمەد نەسرەدین ناسراو بە مامۆستا محەمەد گۆڵدەرەیی، سكرتێری مەكۆی بزتنەوەی گۆڕان لە كەركوك وتی:” قەدەرەی كەركوك و كەركوكییەكان لە مێژوودا ئەوە بووە، لە قوربانی و شۆڕش و خەباتدا هەقی تەواو دەدات، لە دەرهاویشتەكانی ریفراندۆمیشدا كەركوك باجی تەواوی ئەو پرسەی دا”.\nوتیشی:” ئەگەر تەماشای هەرێمی كوردستان بكەین، هەر شارێكی كوردستان، چی لەدەستدا لە ئەنجامی ریفراندۆم؟، ئەوەی لە دەستی داوە رەنگە تەنها خەونی لە دەستدانی دەوڵەتی كوردی بێت، بەڵام كەركوكییەكان تەنها خەونی دەوڵەتی كوردییان لە دەست نەدا، ئێمە لەم شارەو ناوچە كوردستانییەكانی تری دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، دەسەڵاتێكی كوردیمان هەبوو بە هەموو تێبێنی و ناڕەزایتەییەكانەوە دەسەڵاتێكی خۆماڵی بوو، دەسەڵاتی و سیاسی و سەربازی و ئەمنی و ئابوریمان لە دەستدا، كەواتە لەمەشدا باجی تەواو كەركوك داویەتی”.\nئاماژەی بەوەشكرد:” ریفراندۆم هەر بە 25/9/2017 تەواو نابێت، وەك كتێبێكە رۆژ بەرۆژ لاپەڕەی نوێی لێدەكرێتەوە، هەر رۆژی لەم كەركوكە، بڕیارێك دژی خەڵكی كەركوك دەردەكرێت، بەرپرسێكی كورد لە كەركوك دەردەكرێت، لاپەڕەیەكی نوێیە لە باجی ریفراندۆم”.\nمحەمەد نەسرەدین ئاشكراشیكرد:” ئەو كەسانەی گفتیان بە ئێمەی كەركوكی دا كە سنور لە حەمرین دەبێ و ئاڵا بە خوێن دەپارێزین، كوان لە كوێن؟، حەقی خۆمانە بپرسین، ئەوەی كە بە ئێمەیان وتبوو، هیچ هێزێك نایەتە نێو كەركوك”.\nباسی لەوەشكرد:” ئێستا پەرتەوازەییەكی زۆر لە هەرێمی كوردستان هەیە، ئەو پەرتەوازەییەش هەر لە ئەنجامی ریفراندۆم و شانزەی ئۆكتۆبەرەوە بوو، هەرچەندە لایەنەكان لە هەرێم نارێك بن، شارەكانی هەرێم باجەكەی نادەن، بەداخەوە ئەوە تەنها ئێمەی كەركوكین باجەكەی دەدەین”.\nدۆستەكانمان مەترسییەكەیان پێڕاگەیاندین\nشوان داودی، نوسەرو ئەندامی خولی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێـراق رایگەیاند:” ئەو قسانەی من لەسەر بابەتی ئەنجامدانی ریفراندۆم دەیانكەم شیكاری نییە، بەڵكو بەڵگەدارو لەسەر بنەمای زانیارین، چونكە خۆم بەشێك بوومە لەنێو پرۆسەكەدا، ئاگاداری زۆر لە بابەتەكانم، یەك حاڵەتێك هەیە لە سەركردایەتی سیاسی كورد زۆر جار هەوڵدەدات شتەكان بە چەواشەكاری بگەیەنێتە هاوڵاتیان”.\nداودی وتیشی:” ئێمە خۆمان لەم وڵاتە پابەندین بە كۆمەڵێك یاریكەری گەورەوە، یاریكەرە گەورەكان ئەمریكاو روسیاو ئێران و توركیاو زیاتر وردی بكەیتەوە بریتش پترۆڵ و رۆزنەفتەو كۆمپانیا گەورەكانی تری نەوتە، ئێمە یاریكەری بچوكین لە گەمەكە”.\nوتیشی:” بڕیاری ئەنجامدانی ریفراندۆم كاتێ سەریهەڵدا كە هۆشیار زێباری لە پۆستەكەی لادرا، ئەوەش لە لایەن حیزبەكەیەوە بە ئیهانە وەرگیراو، كە چۆن وەڵامی بەغدا بدرێتەوە، بەوەی راپرسی بكرێت و لە عێراق جیابنەوە، ئەوانەی دۆستمانن و ئەوانەی ناحەزیشمان بوون، زۆر بە ئاشكرا قسەیان لەگەڵ كردین، من ئاگاداری رای ئەمریكییەكان بووم، خۆم راستەوخۆ گوێم لە باڵیۆزی ئەمریكا و ئێران بووە لە بەغداو لەگەڵ یەكێتی ئەوروپاش، لە 28/5/2017 وەفدێكی پەرلەمانی عێراق چووە ئەڵمانیا، وەفدە هەشت كەس بوون، پێنج كوردی تێدابووین نوێنەرانی یەكێتی و پارتی و گۆڕان بووین، لە وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا، بەرپرسی دۆسیەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و عێراق لەگەڵمان كۆبووەو بە ئاشكرا پێی راگەیاندین، ئێمە پەیامێكمان بۆ سەركردایەتی كورد هەیە لە رێگەی ئێوەوە بیگەیەنن، ئەو پرسەی ئێوە بە تەمان ئەنجامی بدەن زۆر ترسناكە و هەموو دەستكەوتەكانتان لە دەست دەدەن، كەس هاورێتان نییە، ئەگەر ئێوە ئێمە بە دۆست و هاوڕێی خۆتان دەزانن لەو پرسەدا ئێمە هاوڕێتان نین، وتیشیان ئەمە بە تەنها رەئی ئەڵمانیا نییە، بەڵكو رەئی تەواوی یەكێتی ئەوروپایە”.\nداودی ئاماژەی بەوەشكرد:” لە رێگای نوسینەكانمەوە هەموو مەترسییەكانی ریفراندۆم خستبووەڕوو، هەرچەندە مافی چارەی خۆنوسین مافێكی سروشتی خۆمانە بەڵام كەی چۆن؟”.\nیاری كردن بە نەتەوەیەك لەپێناو خواستی كەسێك\nدوا بابەت لە لایەن لەتیف فاتح فەرەج، لێكۆڵەرو چاودێری سیاسییەوە پێشكەشكرا، ئەو رایگەیاند:” لە پێش ریفراندۆمدا نامەیەكی سەد لاپەڕەییم لەسەر مەترسییەكانی نوسیوە، كە هەموویم پێشتر لە شێوەی وتار بڵاوكردبوە، كێشەی گەورە ئەوەیە مرۆڤ بۆ حەز خواستی كەسێك یاری بە نەتەوەیەك بكات”.\nوتیشی:” كاتی ئەنجامدانی ریفراندۆم زۆر ناكات بوو، سەركێشی بوو، سیاسەتی توركیا میدیای توركیا زۆر بە پێداگرییەوە، هانیان دەداین بۆ ئەوەی ریفراندۆم بكەین”.\nباسی لەوەشكرد:” بەهۆی ئەنجامدانی ریفراندۆمەوە تووشی تەخوێنكردنی یەكتر بووینەوە، لەنێو خودی یەكێتیدا بەشێك بەشەكەی تر تەخوین دەكات، ئەمە جگە لە دەستدانی خاك”.\nلەتیف فاتح فەرەج ئاشكراشیكرد:” پێشتر ماوەیەكی زۆر لە رێگای سەرفرازیمان بڕیبوو، بازگەكانی حەمرین بەناوی شەهیدەكانی كوردەوە بوون، ئەی ئێستا ئێمە لە كوێین، لەم كەركوكەدا لە كوێوە گەیشتین بە چی؟ ئائا ئەوە ریفراندۆم نەبوو بەم بەڕۆژەی گەیاندین”.\nباسی لەوەشكرد:” ئێستا دەرفەتمان لەبەردەست ماوە بۆ چاكبوونەوە لە كاتێكدا رۆژانە یەكێتی و پارتی لەسەر پۆستی سەرۆك كۆمار شەڕیانەو یەكتر تەخوین دەكەن”.\nئاماژەی بەوەشكرد:” دەبێ پرۆژەیەكی هاوبەشی كەركوكی و كوردستانی هەبێت، بەرپرسیاری یەكەمیش لەمەودوا یەكێتییە، لەبەر ئەوەی شەش كورسی هەیە لە پەرلەمانی عێراق، دەنگی یەكەمە لە كەركوكدا”.\nدوا بەدوای ئەوە دیەرگای گفتوگۆ و موداخەلە بۆ ئامادەبووان كرایەوە كە لە بەشدارییەكی فراواندا دید و بۆچوونەكانی خۆیان لەسەر پرسەكە خستە روو و پرسیارەكانیان ئاراستەی بەڕێوەبرانی مێزگردەكە كرد “.\nئەمەو میزگردەكە دوو كاتژمێری خایاند.\n 812 جار بینراوه\n9/29/2018 9:40:02 AM


www.komalah.org - ڕاگەیاندنی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بە بۆنەی ٢٥ی نوامبر رۆژی جیهانی خەبات لەگەڵ توندوتیژی دژ بە ژنان\nلاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی | راگه‌یاندن | ڕاگەیاندنی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بە بۆنەی ٢٥ی نوامبر رۆژی جیهانی خەبات لەگەڵ توندوتیژی دژ بە ژنان\nڕاگەیاندنی کۆمیتەی ناوەندی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بە بۆنەی ٢٥ی نوامبر رۆژی جیهانی خەبات لەگەڵ توندوتیژی دژ بە ژنان\nیەکەم کۆبونەوەی ژنانی ئەمریکای لاتین لە ساڵی ١٩٨١ رۆژی ٢٥ی نوامبری وەک "رۆژی جیهانی خەبات لەگەڵ توندوتیژی دژ بە ژنان" ڕاگەیاند. ئەنگیزەی ئەم کارەش دەگەڕێتەوە بۆ کوژرانی خوشکانی میرابل لە ساڵی ١٩٦٠ لە کۆماری دومینیکن. ئەوان لە تێکۆشەرانی چالاک لەدژی دیکتاتۆڕی " ڕافایل تراخیلۆ" بوون. کوژرانیان بە شێوەیەکی دزێو دوای دەستدرێژی کرانە سەریان و ئەشکەنجە دانیان بوو بە بوار خۆشکەری خەباتێکی بەرین. ئاستی چەند لایەنە بوونی کوژرانی ئەم سێ خوشکە کە وەک "پەپولەی لەبیر نەکراو" ناویان دێت، بوو بە هۆی ئەوەی کە توندوتیژی لەدژی ژنان لە هەموو ئاستێکدا سەرنجی بخرێتە سەر و کێشە و گرفتی بۆ دروست بکرێت. ئاکامی ئەم خەباتە دەر کردنی بریارنامەیەک لە لایەن ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکانەوە بوو لە ساڵی ١٩٩٩ سەبارەت بە ڕایەگەنرانی ٢٥ ی نوامبر وەک " رۆژی جیهانی خەبات لەگەڵ توندوتیژی لەدژی ژنان". لە سەرودەمی ئەم رۆژەدا، سیمای جیهانی سەردەم، سیمای دنیایەکی ئاوەژوە کە توندوتیژی لەدژی ژنان یەکێک لە تایبەتمندیە بەرچاوەکانیەتی. لە جەریانی قەیرانی سەرمایەداریدا و لەگەڵ بەکردەوە دەرهاتنی بەرنامە ڕیازەتیە ئابووریەکان بەر لە هەمووان ژنانن کە دەبنە قوربانیانی شەپۆلی بێکار سازیەکان. لە جەریانی شەڕە نیابەتی، قەومی و مەزهەبیەکاندا نە تەنیا ئاوارە دەبن بەڵکو دەست درێژیی کرانە سەریان وەک چەکێکی جەنگی بە حیساب دێت کە دەبێ لە خزمەت لاواز کردنی رۆحیەی لایەنی بەرانبەردا بێت. تەنانەت لەوێدا کە دەستکەوتەکانی شۆڕشی کرێکاری لە شۆڕەوی دەدرێتە بەر هێرش یەکەم قوربانیەکانی ئەوانن.\nتەندوتیژی لەسەر ژنان دیاردەیەکی جیهانییە. لە پێشکەوتو ترین کۆمەڵگاکانی سەرمایەداریەوە تا دواکەوتو ترین کۆمەڵگاکان، ژنان لەگەڵ سیمای دزێوی ئەم توندوتیژیانەدا بەرەو روون. ئەمەش واوەتر لە سنوری جوغڕافیایی و فەرهەنگیەکاندا بەڕێوە دەچێت و لە هەموو جێگایەک لە ماڵەوە تا قوتابخانە، لە شوێنی کارەوە تا کەمپەکانی پەنابەری، واتە هەم لە مەیدانی گشتی و هەم لە بواری خوسوسیدا دەبیندرێت. لە عەینی حاڵدا توندتیژی لەسەر ژنان دیاردەیەکی گەلێک پان و بەرینە، دەستدرێژی بۆسەر ژنان، لەش فرۆشی، هاوسەرگیری بە زۆرەملی، دستدرێژی مەحرەمەکان، لێدان و ئازاردان، هاوسەر گیری منداڵان، پرنۆگرافی، ئەسید پاشی، دووگیان بوونی ئیجباری، ئەزیەت و ئازاری جنسی و کەلامی، قەتڵی ناموسی و هیتر دەرخەری جۆراو بوون و بەرین بوونی ئەم دەیاردەیە. دیارە کە نایەکسانی چینایەتی و نایەکسانی ڕەگەزی بابەتێکی سروشتی نین. لە هەر دووی ئەم نابەرابەریانەدا هەموو ئامرازەکانی کۆمەڵگا لە دەوڵەت، یاسا، سوننەت، مەزهەب، فەرهەنگ و بنەماڵەوە به حەرەکەت دەکەون تا ئەم نایەکسانیانە وەک بابەتێکی سروشتی دەرکەون. لەگەڵ ئەمەشدا نابێ لەبیر بکرێت کە لە پەیڕەوکرانی ئەم توندتیژیانەدا بە تایبەت دەوڵەت ئاڵقەی ناوەندی پێکدێنێت. دەوڵەت لە ڕێگای پاراستنی مناسباتی چینایەتی، پاراستنی پێوەندی و سوننەتە پیاو سالارانەکان و دیسان بەرهەمهێنانەوە و پتەو کردنی هەموو ئەم مناسبات و پێوەندیانە، توندوتیژی لەدژی ژنان و پاراستنی ژێر دەستەیی ئەوان نیهادینە دەکات. ئەگەرچی بەهۆی خەباتی بێ وچانی ژنانەوە و بەتایبەت لە کۆمەڵگا پێشکەوتوەکاندا دەوڵەتەکان ناچار بوون کە کۆمەڵێک یاسا بۆ بەرتەسک کردنەوەی توندوتیژی لەدژی ژنان پەسند بکەن، لەگەڵ ئەوەشدا لەوێوە کە دەوڵەت ئۆرگانی پارێزەری مناسباتی نایەکسانی چینایەتی، ئۆرگانی پاراستن و پتەو کردنی مالیکیەتی خوسوسییە و لەوێوە کە ژنان وەک کاڵا بەردەوام دەبنە قوربانی ئەم موناسباتە، لەبەر ئەوە سڕینەوەی بە تەواوەتی توندتیژی پێویستی بە کۆمەڵگایەک هەیە کە تێیدا جیاوازیە چینایەتیەکان و پێوەندی سەرچاوە گرتو لەم جیاوازیانەوەی لەبەین بردبێت. لەم نێوانەدا ناوەندی بنەماڵە وەک بنچینەیی ترین یەکە لە پێکهاتەی کۆمەڵگادایە کە ژنان بە شێوەی جۆراوجۆر تێیدا بەرەو رووی توندوتیژی دەبنەوە. لە ڕاستیدا لە کۆمەڵگای سەرمایەداریدا ژنان لە منداڵ بوونەوە تا پێشکەشکردنی بێ حەقدەستی کاری ماڵەوە دەورو نەخشێکی یەکلا کەرەوەیان لە بەرهەمی هێزی کاری کرێکاردا وەک کاڵایەک هەیە. لە مناسباتی بەرهەمهێنانی سەرمایەداریدا ژنان کاتێک کە کار دەکەن لە ڕێگای فرۆشتنی ڕاستەوخۆی هێزی کاریانەوە و کاتێکیش کە کار ناکەن لە ڕێگای کاری ماڵەوە و بەرهەم هێنانەوەی نەوەی نوێ دەچەوسێنەوە. هەردوی ئەم بەشە بۆ سود بە دەست هێنانی سەرمایە پێویستن.\nکۆماری ئیسلامی هەم وەک ڕژیمێکی سەرمایەداری و هەم وەک ڕژیمێکی مەزهەبی، توندوتیژی لەسەر ژنانی لە بەرین ترین ئاستدا و بە وەحشیانە ترین شێوەی مومکین پەێڕەو کردوە. ژنانی ئێران فەرامۆشی ناکەن کە هێشتا چەند مانگێک لە بە دەسەڵات گەیشتنی دژە شۆڕشی ئیسلامی تێنەپەڕی بوو کە هێرش بۆسەریان بە فەرمانی بەرێوەبردنی حیجابی ئیجباری دەستی پێکرد. حیجاب یەکێک لە هێماکانی پەیڕەو کردنی ئاپاڕتایدی ڕەگەزی لەدژی ژنانە و لە خزمەت حاکمیەتی فەرهەنگی گەنیوی پیاوسالارانە دایە. لە ڕژیمی ئیسلامی ئێراندا و گشت ئەو ڕژیمانەی کە بوونەتە پێگەی ئیسلامی سیاسی یاسا دژی ژنەکان یەکێک لە هێماکانی پتەو کردنی کۆڵەکەکانی دەسەڵاتی سیاسین و پاڕلمان بۆتە شوێنێک بۆ پەسند کرانی یاسا کۆنەپەرستانەکان بۆ پەیڕەوکردنی ستەمی جنسیەتی لەسەر ژنان. ئاخرین حاڵەتی لە پاڕلمانی دەوڵەتی کۆنەپەرستی عێراقدا بینیمان کە هەوڵ ئەدات یاسای ئیسلامی هاوسەرگیری لەگەڵ منداڵان سەرلەنوێ دامەزرێنێتەوە.\nپەیڕەو کرانی توندوتیژی ڕەسمی، یاسایی، سوننەتی، ئاشکرا و شاراوە لەسەر ژنان لە بوارە جۆراوجۆرەکانی ژیانی کۆمەڵایەتیدا بەشێکە لە هۆویەت و بەشێکی جیانەکراوەیە لە کارنامەی ڕژیمی ئیسلامی ئێران. لە دەستدرێژی بۆسەر ژنان لە زیندانەکانەوە تا پیڕەو کردنی لەشفرۆشی لەژێر ناوی " سیغە"دا لە زەوتکرانی مافی حەزانەت و تەڵاقەوە تا ئیجازەی کار و سەفەر بەگشتی، ئەو فاکتۆڕانەن لە جەوهەری دژی ژنی کۆماری ئیسلامی و کۆمەڵێک دەرکەوتە لە پەیڕەو کرانی توندوتیژی. لەخۆڕا نییە کە ناڕەزایەتی ژنان لەدژی داسەپاندنی ئەم بەڕبەڕیەتە ئاشکرایە لە شکڵ و شێوەی جۆراو جۆریدا لەدژی نەزمی حاکم دەرێژەیان هەیە و بۆنەتە بەشێکی جیا نەکراوە لە بزوتنەوەی ئازادیخوازانەی جەماوەری خەڵک بۆ ڕزگار بوون لە شەڕی کۆماری ئیسلامی. لەگەڵ ئەوەدا نابێ لەبیر بچێتەوە کە توندوتیژی لەدژی ژنان بەشێکە لە کارکردی مناسباتی چینایەتی و سیاسی حاکم و ستەمێک لەدژی ژنان و دژایەتی کردنی ژنان بە شێوەی جۆراو جۆر بەرهەم و دیسان بەرهەم دێنێتەوە. لەبەر ئەوە خەبات بۆ سڕینەوەی بەتەواوەتی توندتیژی لەدژی ژنان بەشێکی جیانەکراوەیە لە خەبات بۆ لەنێو بردنی کۆمەڵگای چینایەتی. لەم روەوە نابێ بێڵین کە هەراوهوریای سەبارەت بە مەحکومیەتی توندتیژی لەدژی ژنان لە سەرودەمی ئەم رۆژەدا پەردەیەک بێت بۆ شاردنەوەی ئەو توندوتیژیانەی کە بە درێژایی ساڵ و لە گوزەری مێژوودا و لە پانتایی جیهاندا لە لایەن نیزامی چینایەتی سەرمایەداریەوە بەسەر ژناندا پەیڕەو دەکرێت.\n٢١ی نوامبری ٢٠١٧\n٣٠ی خه‌زه‌ڵوه‌ر ١٣٩٦


عەرەب و تورکمان دژی گەڕانەوەی پێشمەرگەن بۆ کەرکوک – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/عەرەب و تورکمان دژی گەڕانەوەی پێشمەرگەن بۆ کەرکوک\nهەرێمی کوردستان پێداگیری لەسەر گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ ناوچەکێشەلەسەرەکان و کاری هەماهەنگی لەگەڵ هێزە عێراقیەکان دەکات، بەڵام عەرەب و تورکمانەکانی کەرکوک، دژی خواستەکانی هەرێمن و گەڕانەوەی پێشمەرگە ڕەتدەکەنەوە.\nحەسەن تۆران جێگری سەرۆکی بەرەی تورکمانی، بەدەنگی ئەمەریکای وت”گەڕانەوەی پێشمەرگە پێچەوانەی دەستورە، پێشمەرگە بەپێی دەستور پاسەوانی هەرێمە، بەڵام کەرکوک لە دەرەوەی هەرێمی کوردستانە.”\nلیژنەکانی هەماهەنگی وەزارەتی بەرگری عێراق و وەزارەتی پێشمەرگە ناو بەناو کۆدەبنەوە، یەکێک لەو تەوەرانەی گفتووگۆیان لەبارەوە کردووە، هەماهەنگی و ئەنجامدانی کاری هاوبەشە لەناوچە کێشەلەسەرەکان، بەڵام عەرەب و تورکمانەکان دژی هەر ڕێککەوتنێکن، تایبەت بێت بە چوونەوەی پێشمەرگە بۆ کەرکوک.\nئیسماعیل حەدیدی ئەندامی ئەنجومەنی سیاسی عەرەبی لەکەرکوک، بەدەنگی ئەمەریکای وت”کێشەمان لەگەڵ بوونی بازگەی هاوبەش لەدەوروبەری کەرکوک نیە، بەڵام عەرەب و تورکمان ڕازی نین، پێشمەرگە بڕواتە ناو شاری کەرکوک.”\nمانگی ڕابردوو، پێشمەرگە و هێزە عێراقیەکان لەنێوان قەزاکانی کفری و خورماتوو، بۆشاییەکی ئەمنی فراوانیان بەڕێککەوتن پڕکردەوە، کە هەردوولایان خاڵی سەربازیان لەو ناوچایە دانا، کە پێشتر یەکێک بوو لەو ناوچانەی داعش کردبوویە شوێنی چالاکی خۆی.\nلیوا محەمەد ڕێگر فەرماندەی پێشمەرگە لە میحوەری پردێ، گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ کەرکوک و دەوروبەری بۆ پاراستنی کوردەکان بەپێویست دەزانێت، جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کوردەکان سنورەکە چۆڵ دەکەن، گەر پێشمەرگە بەهانایانەوە نەڕوات.\nناوبراو بەدەنگی ئەمەریکای وت”پێشمەرگە لە ساڵی 2014 عەرەب و تورکمانی کەرکوکی لەهێرشی داعش پاراست، بەتایبەت پێشمەرگە قەڵغان بوو بۆ تورکمانەکانی کەرکوک، بۆیە ئەوانەی دژی پێشمەرگە قسە دەکەن، ژمارەیان کەمە و شۆڤێنین.”\nزۆرێک لە بەرپرسانی کورد پێیانوایە ڕێککەوتنی نێوان عێراق و هەرێم بۆ گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ شەنگال و پارێزگای دیالە ئاسانترە، وەک لە گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ کەرکوک و خورماتوو، کە عەرەب و تورکمانەکانی ئەو ناوچەیە دژی ڕێککەوتنی لەو جۆرەن.\nNext دوایین دانیشتنی دادگا لە بارەی دۆسیەی سێوان قادر و سێ منداڵەکەی بەڕێوەچوو. دادوەر سزای لە سێدارەدانی بۆ هاوژینی سێوان دەرکرد کە تۆمەتبارکرابوو بە سووتاندنی سێوان و سێ منداڵەکەی. ئەمڕۆ سێشەممە دادگای سلێمانی دوای 16 دانیشتن، بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ هاوژینی سێوان قادر دەرکرد.


تیپی تۆپی باسكه‌ی تازه‌پێگه‌یشتوانی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه توانی پله‌ی دووه‌می خولی باسكه‌ی لاوانی یانه‌كانی كوردستان به‌ده‌ست بهێنێت و جامی دووه‌میان له مه‌راسیمی خه‌لاَت دابه‌ش كردن پێبه‌خشرا .\nپاش به‌ده‌ست هێنانی ئه‌و ئه‌نجامه‌ش ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتیاران و ڕاهێنه‌ر و یاریزانانی تیپه‌كه له‌لایه‌ن به‌ڕێز مه‌حمود ئه‌حمه‌د موراد جێگری سه‌رۆكی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه و سكرتێر و ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی كارگێڕی پێشوازی كران .\nله‌و دیداره وه‌رزشییه‌دا و سه‌ره‌تا به‌ڕێز جێگری سه‌رۆكی یانه‌ی وه‌رزشی پێشمه‌رگه پیرۆزبایی خۆی و یانه‌كه‌ی ئاراسته كردن كه توانیان به تیمێكی تازه‌پێگه‌یشتوو له خولی باسكه‌ی لاوانی یانه‌كانی كوردستان دا پله‌ی دووه‌م به‌ده‌ست بهێنن و ئه‌و ده‌ست كه‌وته‌شی به مێژووی وه‌سف كردوو هیوایی به‌رده‌وامی بۆ ستافی سه‌رپه‌رشتیار و ڕاهێنه‌ر و یاریزانان خواست .\nهه‌روه‌ك پاڵپشتی یانه‌ی بۆ دووپات كردنه‌وه و ئاماژه‌ی به‌وه‌دا كه ئه‌وان داهاتووی یاری باسكه‌ن له یانه‌كه‌دا و ده‌بنه بناغه‌یه‌كی پته‌و بۆ به‌هێزتر بوونی تیپی باسكه‌ی یانه‌ی پێشمه‌رگه له سالاَنی ئاینده‌دا .\nله كۆتایشدا كامه‌ران محه‌مه‌د سه‌رپه‌رشتیاری به‌شی باسكه‌ی یانه‌كه سوپاسی خۆی و ڕاهێنه‌ر و یاریزانانی ئاراسته‌ی یانه‌كه‌یان كرد بۆ ئه‌و پاڵپشییه به‌رده‌وامه و دووپات یان كرده‌وه ئه‌وان وه‌ك ناوی خۆیان پارێزگاری له ناوی یانه‌كه‌یان له خول و پاڵه‌وانێتیه‌كان ده‌كه‌ن .\nئه‌م بابه‌ته 7424 جار خوێنراوه‌ته‌وه


سه‌ردانی د. بێرنارد کوشنێر له قه‌ڵای دێموکڕات – Giareng\nسه‌ردانی د. بێرنارد کوشنێر له قه‌ڵای دێموکڕات\nدوکتور بێرنارد کوشنێر وه‌زیری پێشووی کاروباری ده‌ره‌وه‌ی فه‌ڕانسه و دۆستی له‌مێژینه‌ی گه‌لی کورد و حیزبی دێموکڕاتی کوردستان، سه‌ردانی قه‌ڵای دێموکڕاتی کرد.\nدوابه‌دوای موشه‌کبارانی پلینۆمی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان، دوکتور بێرنارد کوشنێر وه‌زیری پێشووی کاروباری ده‌ره‌وه‌ی فه‌ڕانسه بۆ ده‌ربڕینی هاوخه‌می و هاوپێوه‌ندیی خۆی له‌گه‌ل حیزبی دێموکڕات و بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدانی ئه‌و موشه‌کبارانه، به‌یانیی رۆژی ٢٧ی سێپتامبری ٢٠١٨ گه‌یشته قه‌ڵای دێموکڕات.\nله پێشوازیی دوکتور کوشنێردا سه‌ره‌تا کیژۆڵه‌ی دێموکڕات، ژیوار ئیبرا‌هیمی، یادگاری شه‌هید ئیراهیم زێوه‌یی ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی حیزب و کادری به‌وه‌جی به‌شی دیپڵۆماسیی حیزب، له جلوبه‌رگی پێشمه‌رگانه‌دا ده‌سته‌گوڵێکی پێشکه‌ش به به‌ڕێز بێرنارد کوشنێر کرد.\nئینجا هاوڕێ مسته‌فا مه‌ولودی سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان و ئه‌ندامانی ده‌فته‌ری سیاسی و که‌سایه‌تییه‌كانی نێو حیزب به گه‌رمی به‌خێرهاتنی دوکتور کوشنێریان کرد. له‌دوای ئه‌وه، بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدانی ١٧ی خه‌رمانانی قه‌ڵای دێموکڕات که به ریز له پێشوازی دوکتور کوشنێر وه‌ستابوون به ناوبراو ناسێندران. بێرنارد کوشنێریش به‌درێژی له‌گه‌ڵ هه‌رکام له که‌س و کاری شه‌هیده‌کان راوه‌ستا و به گه‌رمی هاوده‌ردیی خۆی و گه‌لی فه‌ڕانسه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌ربڕین.\nئه‌مجار بێرنارد کوشنێر سه‌ردانی سکرتاریای حیزبی دێـموکڕاتی کوردستان و شوێنی کۆبوونه‌وه‌ی رێبه‌رایه‌تیی حیزبی دێموکڕات که که‌وتبوونه به‌ر په‌لاماری موشه‌کبارانه‌که‌ی رێژیم کرد و له‌وێ چه‌ند و چۆنی ئه‌م هێرشه تێرۆریستییه‌ی له‌لایه‌ن هاوڕێیانی حیزبییه‌وه بۆ روون کرایه‌وه.\nله به‌شی دووه‌می ئه‌م سه‌ردانه‌دا، دوکتور کوشنێر و هاوڕێیانی ده‌فته‌ری سیاسی و بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان پێکه‌وه کۆبوونه‌وه. له دانیشتنێکی پڕ له هه‌ست و به‌نێوه‌رۆکدا، سه‌ره‌تا کاک مسته‌فا مه‌ولودی سکرتێری گشتیی حیزب سه‌باره‌ت به‌و سه‌ردانه‌ی به‌ڕێز کوشنێر له‌و کات و ساته هه‌ستیاره‌دا که حیزبی ئێمه و گه‌لی کورد له رۆژهه‌ڵاتی کوردستان پێویستییان به پشتیوانیی زیاتری نێوده‌وڵه‌تی هه‌یه سوپاس و قه‌دردانیی کرد. ناوبراو وێڕای\nوه‌بیرهێنانه‌وه‌ی ئه‌وه که د. کوشنێر هه‌میشه له کاته سه‌خته‌كا به‌تایبه‌تی له وه‌ختی تێرۆری رێبه‌رانماندا له ته‌نیشت حیزبی دێموکڕات بووه، هیوای خواست که هاوپێوه‌ندی و پشتیوانیی ناوبراو و دۆستانی دیکه‌ی گه‌لی کورد له دنیای ده‌ره‌وه له‌مه‌ودوا زیاتر په‌ره بگرێ. سکرتێری گشتیی حیزب دواتر روانگه و هه‌ڵسه‌نگاندنی حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی سه‌باره‌ت به هۆکار و ده‌ره‌نجامه‌کانی ئه‌و هێرشه بێوێنه‌یه‌ی کۆماری ئیسلامی و چاوه‌ڕوانییه‌کانی حیزبی دێموکڕات له کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی بۆ سنووردان بۆ ده‌ستدرێژییه‌کانی کۆماری ئیسلامی خسته ڕوو.\nپاشان بێرنارد کوشنێر، وێڕای دووباره‌کردنه‌وه‌ی هاوخه‌میی خۆی له‌گه‌ڵ حیزبی دێموکڕات به‌تایبه‌تی له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان، رابردووی ناسیاری و دۆستایه‌تیی خۆی له‌گه‌ڵ حیزبی دێموکڕات وه‌بیر خسته‌وه. ناوبراو روو به بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان رایگه‌یاند ئه‌گه‌ر که‌س و کاری ئێوه شه‌هید بوون له‌به‌ر ئه‌وه نه‌بووه که ئه‌وان خه‌باتێكی توندوتیژییان به‌ڕێوه بردبێ، چونکه ئه‌وان لایه‌نگری توندوتیژی نه‌بوون. ئه‌وان رێک له‌به‌ر ئه‌وه کرانه ئامانج چونکه ئه‌وان وه‌ک میراتگری رێبه‌رانی شه‌هیدیان خه‌باتێکی سیاسی و ئینسانی و شارستانییانه‌یان به‌ڕێوه ده‌برد و هه‌ڵگری په‌یامێکی دێموکڕاتیک و پێشکه‌وتنخوازانه بوون. دوکتور کوشنێر دواتر باسی ره‌هه‌ندی سیاسی و نێوده‌وڵه‌تیی ئه‌و موشه‌کبارانه و به‌گشتی خه‌باتی حیزبی دێموکڕات له چوارچێوه‌ی گشتیی ململانێ نێوده‌وڵه‌تییه‌کاندا کرد. به بڕوای ناوبراو له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی به‌هۆی کێشه‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کان له به‌رامبه‌ر ئێراندا ستراتژییه‌کی هاوبه‌ش و یه‌كگرتووی نیه، به‌ڵام حیزبی دێموکڕات ئێستا له خه‌باتی خۆیدا ته‌نیا نیه و به‌ره‌یه‌کی به‌رفراوانی نێوده‌وڵه‌تی به‌دژی کۆماری ئیسلامی روو له شکڵگرتن و په‌ره گرتنه.\nدواتر دوکتور کوشنێر و هاوڕێیانی حیزبی له‌پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ رووداو و پێشهاته‌کانی ئێران و ناوچه و ئاینده‌ی مشت و مڕی نێوده‌وڵه‌تی سه‌باره‌ت به کۆماری ئیسلامی ئاڵوگۆڕی بیروڕایان کرد. له‌و به‌شه‌دا هاوڕێیانی حیزبی سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تیی یارمه‌تیدانی دوکتور کوشنێر و دۆستانی ناوبراو به راکێشانی زیاتری سه‌رنجی ناوه‌نده بڕیارده‌ره نێوده‌وڵه‌تییه‌کان بۆ لای خه‌باتی حیزبی دێموکڕات و هه‌ڕه‌شه‌کانی کۆماری ئیسلامی و به گشتی بزوتنه‌وه‌ی کورد له ئێران کۆمه‌ڵێک پێشنیاریان خسته‌ڕوو. دوکتور کوشنێریش وێڕای خستنه‌ڕووی تێبینیه‌کانی خۆی، پێشوازی له رێکاره باسکراوه‌کان کرد.\nله کۆتاییدا دوکتورکوشنێر پاش ده‌ربڕینه‌وه‌ی هاوسۆزیی خۆی له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان، به گه‌رمی ماڵئاوایی له رێبه‌رایه‌تی حیزبی و پێشمه‌رگه‌کانی پارێزه‌ر و راگری قه‌ڵای دێموکڕات کرد.


ئیمارات بە کوشتنی ئەفسەرە کوردەکە تۆمەتبار دەکرێت | Esta Media Network\nئیمارات بە کوشتنی ئەفسەرە کوردەکە تۆمەتبار دەکرێت\nتەلەڤزیۆنی ” العهد” کە زمانحاڵی گروپی چەکداری ” عصائب اهل الحق”ە بە سەرکردایەتی قەیس خەزعەلی، تیرۆری عەقید نبراس فەیلی، دەخاتە ئەستۆی شانە نوستووەکانی ئیمارات لە عێراق.\nئەگەرچی خۆپیشاندەرانی عێراقی پەنجەی تۆمەت بۆ گروپە چەکدارییەکانی ناو حەشدی شەعبی درێژ دەکەن، سەبارەت بە کوشتنی ئەو بەرپرسە ئەمنیانە، بەڵام ئەو کەناڵەی نزیک لە حەشدی شەعبی ئیمارات تۆمەتبار دەکات.\nتەلەڤزیۆنەکە ئاماژەی بە قسەیەکی قەیس غەزعەلی، سەرکردەی گروپە چەکدارییەکە کردووە، کە پێشتر ڕایگەیاندبوو “تیمێکی هەواڵگیریی ئیماراتی هاتوونەتە خاکی عێراقەوە و چالاکیان دەبێت”.\nغەزعەلی لە قسەکانیدا ڕایگەیاندبوو، “زانیارییە هەواڵگیرییەکان ئەوەمان پێدەڵێن، کە ئیمارات پارەیەکی زۆری هێناوەتە خاکی عێراقەوە و دەیەوێت بۆ چەند مەبەستێک لە هەندێک ئامانجی خۆیدا بەکاری بهێنێت”.\nڕۆژی ٧ی ئەم مانگە عەقید، نبراس فەرمان فەیلی، یاریدەدەری بەرپرسی چاودێری و پشكنین لە هەواڵگریی عێراق، لە کاتی چوونی بۆسەر کارەکەی، لە ڕۆژهەڵاتی بەغداد لەلایەن چەكدارانی نەناسراوەوە تیرۆركرا.\nبەرپرسانی عێراق هەمیشە جەخت لەوە دەکەنەوە، کە ڕێگە نادەن دەستوەردانی دەرەکی لە عێراقدا بەردەوامی هەبێت و نایانەوێت عێراق ببێتە شوێنی یەکلایکردنەوەی هاوکێشە ناوچەییەکان، بەڵام ئیمارات یان ئێران یان هەر وڵاتێکی دیکە دەستی لە کردەوەکاندا هەبێت، عێراقییەکان وەک هەمیشە قوربانی یەکەمی یەکلاییکردنەوەی هاوکێشە نێودەوڵەتییەکانن.\nبافڵ تاڵەبانی بۆ باڵیۆزی کەنەدا: چالاکییە سیاسییەکانمان لە بەغداد زیاتر دەکەین\nپەیەدە لەبارەی دەستگیرکردنی سێ ئەندامیان لە هەولێر ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە\nدادگای فیدراڵی لەبارەی كاری ئەنجومەنی پارێزگاكانەوە بڕیارێكی نوێی دەركرد\nدادگای فیدراڵی مافی ھەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی پارێزگاکانی لە پەرلەمانی عێراق سەندەوە، كاركردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانیشی بە نایاسایی دیاریكرد. لە ڕاگەیەندراوێكدا…\nوەزیری کۆچی عێراق دروستکردنی 500 یەکەی نیشتەجێبوونی بۆ ئاوارەکان ڕاگەیاند\nڤیان فایەق، وەزیری کۆچ و کۆچبەرانی عێراق ئەمڕۆ شەممە 13ی شوبات، چۆڵکردنی تەواوەتی کەمپی ئاوارەکانی جەدعەی لە موسڵ…\nئێران لەبارەی هێرشە موشەكییەكانی عێراق دەستی تۆمەت بۆ ئیسرائیل درێژ دەكات\nبەرپرسانی ئەمریكی لەبارەی هێرشە موشەكییەكانی عەین ئەسەد دەستی تۆمەت ئاڕاستەی تاران دەكەن، وەزارەتی دەرەوەی ئێرانیش ئیسرائیل بە تۆمەتبار…\nپەرلەمانتارێك: لەسەر بڕگەیەكی بودجە شەڕ لەنێوان فراكسیۆنی پارتی و هاوپەیمانی هیوا دروستبوو\nپەرلەمانتارێكی كورد ڕایدەگەیەنێت، لەسەر بڕگەی تایبەت بە گواستنەوەی میلاكی فەرمانگە فیدڕاڵییەكان شەڕ لەنێوان فراكسیۆنی پارتی و هاوپەیمانی هیوا…


کتێبی مارکسیزمەکان بڵاوکرایەوە\nئەم کتێبە بە تەنیشت دەیان کاری ترەوە جارێکی تر دەیەوێت جەخت لەسەر ئەوە بکاتەوە یەک جۆر تێگەیشتن بۆ مارکس و یەک جۆر مارکسیزم لەئارادا نییە؛ هەروەها یەک جۆر ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ مارکس و مارکسیزمدا بوونی نییە. ماركسیزم پرۆگرام نییە، تەنانەت پرۆگرامى شۆڕشیش؛ ماركسیزم ڕەخنەیە و بگرە یەك ڕەخنەیە، بەڵام ڕەخنەیەكى كاریگەر، ئەمە خۆشى دەركەوتەیەكى ئیرادەى بەرەنگارییە بەرامبەر بە ستەم.\nهەموو بەرەنگارییەكان ماركسیستانە نین، بەڵام هەموو بەرەنگارییە ناماركسیستییەكان بۆرژوازیانەش نین. لەبرى ئەم دابەشكاری و تۆمەتانە، ویستى ستایشكردنى بەرەنگارییە كاریگەرەكانە، هاوكات ڕەخنەكردنیانە لەپێناو بەرەو پێشبردنیاندا. لەم پرۆسە ڕەخنەییەدا، خودی ڕەخنەش پێش دەخرێت، بەو مانایەى كە ڕەخنەكردن بە چەمك و تێزە كۆن و زاڵەكان، چی تر خۆیان قابیلى ڕەخنەن.\nئەم گواستنەوە و بەرەوپێشبردنەى ڕەخنە، بەبێ خۆ-ڕەخنەكردن سەرناگرێت یاخود نابێتە ڕەخنەیەكى ڕاستەقینە و جددى. خۆ-ڕەخنەكردنى ماركسیزم نە پیلانگێڕێیە لە ماركسیزم و نە بۆرژوازیزەكردنى ماركسیزمە؛ بەڵام دەشێت ماركسیزەكردنى ئەو تێزانە بێت كە بە تۆمەتى بۆرژوازییەت لەلایەن دەنگە زاڵەكانەوە سەركوت دەكرێن. ماركسیزەكردن ڕەنگە خۆشى جێگەى گومان بێت، گەر ویستى سەپاندنى شوناسێك، دامودەزگایەكى چەمكى، فۆرمێكى پراكتیك بێت بەسەر ئەوانی تردا.\nماركسیزەكردن دەشێت تەنیا یەك ماناى هەبێت: پەرەدان بە فرەیى لەنێو خۆدا بەبێ ناو. ناونان كردەیەكى شوناسمەندانەیە؛ ماركسیزم دەشێت هیچ ناوێكى نەبێت؛ واتە پتر خۆى ناوێك بێت بۆ فرەیى ناو و بگرە بۆ بێ ناوى. ماركسیزم ڕەنگە تەنیا وەك كردەى پێكەوەلكاندن یان بەیەكگەیاندن بتوانێت خۆى لە چەقبەستن و ئەرسۆدۆكسیزم ڕزگار بكات، بۆ نموونە بەیەكگەیاندنى ماركس و دۆلۆز، كارێك كە ئەنتۆنیۆ نێگرى و مایكڵ هارت پێوەى خەریك بوون.\nبەیەكگەیاندن تەنیا لەو مەودایەدا ماناى هەیە كە لەنێوان هەر دوو لادایە. لەم بارەدا ئەوەى بەرهەم دێت سەنتێز، كۆكردنەوە، یەكێتییەكى نوێ نییە بەهۆى سڕینەوەى مەوداكەوە، بەڵكوو فرەییەكە بۆ هەر دوو لایەنەكە كە بەهۆى بەیەكگەیشتنیانەوە ڕووی داوە. لە بەیەكگەیاندندا، ماركس ئەوانی تر ناهێنێتە نێو خۆیەوە، تێز و بەرەنگارییەكانى تر لە خۆیدا ناتوێنێتەوە، بەڵكو لە تەنیشتییانەوە تێدەپەڕێت.


پارتی هێرشی توند ده‌كاته سه‌ر گۆڕان .. "به‌چكه هه‌ڵسوڕاو"\nپارتی له هه‌ڵوێستی به‌شێك له په‌رله‌مانتارانی گۆڕان له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق نیگه‌رانه‌و په‌رله‌مانتارێكی ئه‌و حزبه‌ش هێرشی توند ده‌كاته‌سه‌ر ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌و به‌هه‌وڵدان بۆ "پاڵه‌وانی فه‌یسبووك" وه‌سفیان ده‌كات و راشیده‌گه‌یه‌نێت"له‌ناو هه‌ڵسوڕاوانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان جۆرێك له‌یاخبوون هه‌یه".\nرێبوار بابكه‌یی په‌رله‌مانتاری پارتی له په‌رله‌مانی كوردستان، بهSNNی راگه‌یاند:ئه‌گه‌ر بڕیاره گۆڕان هاوپه‌یمانی پارتی بێت و یه‌كێك بێت له پێكهێنه‌ره سه‌ره‌كییه‌كانی كابینه‌ی نۆیه‌م، ئه‌وه ده‌بێت تێڕاونینه‌كانی له‌په‌رله‌مانی كوردستان و ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران یه‌كبخات.\nوتیشی:"نازانم به‌چ روویه‌ك ئه‌و به‌چكه په‌رله‌مانتارانه‌ی گۆڕان له دادگای عیراق سكاڵا بۆ بڕینی موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم تۆمار ده‌كه‌ن، ئه‌مه دووره له‌هه‌موو ئیتیك و لۆژیكێكی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی".\nرێبوار بابكه‌یی باسی له‌وه‌شكرد، ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ی گۆڕان هێنده‌ی مه‌به‌ستیانه خۆیان له فه‌یسبووك وه‌كو پاڵه‌وان پیشان بده‌ن، هێنده مه‌به‌ستیان نییه كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ن.\nئه‌وه‌شی وت:"هه‌ڵسوكه‌وتی ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ی گۆڕان ئه‌وه پیشان ده‌دات كه له‌ناو هه‌ڵسوڕاوانی گۆڕان جۆرێك له‌یاخبوون هه‌یه و به‌شێكیان ئاماده‌نین پابه‌ندی رێكه‌وتنی بزوتنه‌وه‌كه‌یان بن له‌گه‌ڵ پارتی".\nمانگ پێشتر - Jun 15 2019 2:27PM


نرخی نەوت لە 90 دۆلار نزیك دەبێتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلەگەڵ دۆزینەوەی چەندین جۆری ڤاكسینی كۆرۆنا و ڕەوینەوەی مەترسییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا، كە نوێترین جۆری (ئۆمیكرۆن) مەترسی كەمترە بە وتەی زانایانی تەندروستی، هەروەها بەهۆی كەمبوونەوەی یەدەگی ئەمریكا، نرخی نەوت بەردەوام لە بەرزبوونەوەدایە و لە 90 دۆلار نزیك دەبێتەوە، لەكاتێكدا لە ساڵی 2020دا بۆ 5 دۆلار دابەزیبوو.\nبەپێی ڕاپۆرتێكی ماڵپەڕی (فیكس نیوز دەیلی) بەیانی ئەمڕۆ شەممە 15-1-2022، نرخی یەك بەرمیل نەوت بۆ سەرووی 86 دۆلار بەرزبووەوە و هەر بەرمیلێكی برێنت بڕی 1.89 دۆلاری چووە سەر و بووە 86 دۆلار و 36 سەنت.\nهەر بەپێی ڕاپۆرتەكە، نرخی بەرمیلێك نەوتی خاوی تەكساسی ئەمریكی 1.70 دۆلاری چۆتە سەر و بووە بە 83 دۆلار و 82 سەنت و ئەوەش بەرزترین نرخە لە دوو ساڵی ڕابردوودا، كە تۆماركرابێت.\nلای خۆشیەوە، ئاژانسی (ڕۆیتەرز) لە هەواڵێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، سەرەڕای دەركەوتنی كاریگەرییەكانی ڤایرۆسی ئۆمیكرۆن، بەهای نەوت بۆ هەر بەرمیلێك لە یەك مانگدا 15 دۆلاری چۆتە سەر و لە 71 دۆلار و 52 سەنتەوە لە 20-12-2021ەوە، كە لە ئەمڕۆدا بووە بە 86 دۆلار و 36 سەنت.\nئەمڕۆ عەلوەیەكی نوێ لە سلێمانی دەكرێتەوە


سه‌رۆكی په‌رله‌مان: پێویست دەکات لە خزمەتکردنی پارێزگای هەڵەبجەدا درێغی نەکەین\nروسیا: خەلیفە حەفتەر سەقامگیری سیاسی بەتەنها بژاردە بۆ لیبیا دەزانێت\nروسیا لەبارەی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی لەئیدلیب هۆشیاری دەداتە تورکیا\nئەردۆگان: پاڵپشتی لە حکومەتی ویفاق دەکەین تا لیبیا بەتەواوەتی کۆنتڕۆڵ دەکات\nنزیکەی چوار کیلۆگرام هێرۆین لەگەدەیاندا بوە\nتورکیا؛ پێنج بازرگانی ماددە هۆشبەرەکان دەستبەسەرکران\nشه‌قامی 100 مه‌تری سلێمانی لە سێ ساڵدا جێبه‌جێدەکرێت\nوه‌زیری پلاندانان: 180 ملیار دینار بۆ پڕۆژه‌كانی سلێمانی ته‌رخانده‌كه‌ین\nوه‌زیری به‌رگری یه‌مه‌ن له هه‌وڵێكی تیرۆركردن رزگاری بو\nدوای هەشت ساڵ، یەکەم گەشتی فڕۆکەخانەی حەلەب دەستیپێکردەوە\nدوای دەرچونی بریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا\nڤیزای کار بەو کەسانە نادرێت کە توانای مرۆییان کەمبێت\n- 1/17/2020 7:15:00 PM 5440 جار خوێندراوەتەوە\nپەرەی ساڵح محەمەد عێراقی کەسایەتی نزیک لە رابەری رەوتی سەدر رایگەیاند، دەبێت خۆپیشاندانەکانی هەفتەی داهاتو لە روی ژمارەی بەشداربوەکانییەوە "زۆر گەورەتر بێت چونکە داهاتوی نیشتیمان و سەربەخۆیی و ئازادییەکەی دیاری دەکات".\nسەدر داوای کردوە عێراقییەکان بە شیعە و سونەوە دەبێت رێگە نەدەن وڵاتەکەیان ببێتە دەرچەیەک بۆ پەلاماردانی دراوسێکانیان\nئەو کەسایەتییەی نزیک لە موقتەدا سەدر رابەری رەوتی سەدر ئاماژەی بەوەشکردوە، "هەروەکو لە سەرەتاوە سەدر داوای کردوە عێراقییەکان بە شیعە و سونەوە دەبێت رێگە نەدەن وڵاتەکەیان ببێتە دەرچەیەک بۆ پەلاماردانی دراوسێ شیعیی و سونییەکانیان بەڵکو دەبێت ببێتە دەروازەی پارێزگاریکردنیان".\nئەوەش هاتوە، "سەدر لە شەڕی داعشیشدا داوای پاراستنی سونە میانڕەوەکانی کردوە، هەروەها لەگەڵ دراوسێکانی عێراقیش داوای میناڕەویان کردوە نەک لایەنگری".\nخۆپیشاندانە ملیۆنییەکە لە ژێر ناونیشانی (برایەتی سونە و شیعە.. ئەم نیشتیمانە بۆ فرۆشتن نیە) بەڕێوەدەچێت\nپەرەی ساڵح محەمەد عێراقی لەبارەی خۆپیشاندانەکانی هەینی داهاتو رونیکردوەتەوە، "خۆپیشاندانە ملیۆنییەکە لە ژێر ناونیشانی (برایەتی سونە و شیعە.. ئەم نیشتیمانە بۆ فرۆشتن نیە) بەڕێوەدەچێت و خۆپیشاندانەکە نابێت حزبی و تائیفی بێت بەڵکو دەبێت عێراقی بێت لە پێناوی سەروەری و سەربەخۆیی وڵات و رێگریکردن لە لایەنگیرکردن".\nئەوە لە کاتێکدایە رۆژی سێشەممەی رابردو رابەری رەوتی سەدر داوای خۆپیشاندانی ملیۆنی بۆ ئیدانەکردنی "بونی ئەمریکا و پێشێلکارییەکانی" کرد، بڕیاریشە رۆژی هەینی داهاتو ئەو خۆپیشاندانە بەڕێوەبچێت.


پێنج ساڵ تەمەنییەتی و لاسایی ئەستێرە جیهانیەكان دەكاتەوە\nسۆفیا ئەو منداڵەیە كە ماوەیەكە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئینستاگرامی بەخۆیەوە سەرقاڵ كردووە، ئەم كچە تەمەن 5 ساڵانە لەڕێگەی لاساییكردنەوە و كۆپیكردنی ستایلی ئەستێرە ناودار و شۆخەكانی جیهانەوە، توانیویەتی لە ماوەیەكی زۆر كورتدا زیاد لە 3 هەزار فۆلۆوەر لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئینستاگرام بۆخۆی پەیدا بكات.\nڕەنگە سۆفیا تەمەنی تەنها 5 ساڵان بێت، بەڵام لەبواری فاشیۆن و جلوبەرگدا زۆر لێهاتووە، ئەم كچە بچووكە بەشێوەیەكی گشتی ستایلی كایل و كێندال جێنەر و سێلێنا گۆمێز دووبارە دەكاتەوە. لە ئێستادا ئەكاونتەكەی سۆفیا كە بە ناوی Sofi5_ Steve6 لە ئینستاگرامدا تۆماركراوە، توانیویەتی لە ماوەیەكی یەکجار كورتدا 3118 فۆلۆوەر لە خۆی كۆبكاتەوە.\nسۆفیا لە ناوچەی كۆنێكتیكەتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا دەژی و گەورەترین كێشەی لەبەركردنی جلوبەرگەكانی لە لەچاوكردنی چاویلكەكاندا خۆی دەبینێتەوە، بەوپێیەی كەمێك بۆ دەموچاوی گەورەن. گشت ئەو جلوبەرگانەی سۆفیا كە بۆ لاساییكردنەوەی ئەو ئەستێرانە لەبەریان دەكات ماركەن و پارەیەكی زۆر لە كڕینیاندا خەرج دەكات.\nئه‌م بابه‌ته 15591 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nڤیدیۆ.. سەگێک دوای دەعباکە دەکەوێت \nبەهۆی دەموچاویەوە ترسی هەیە کەس کچەکەی مارە ناکات \n"من کەسێکی بێ ئەقڵ نیم و لەو کارەمدا زۆر باشم" \nچركەیەك پێش ئەوەی بقەومێت (بەشی 12) \nگۆریلایەک رکابەری هیلاری و ترەمپ دەکات بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا \nئەو وێنانەی دڵ دەهەژێنن\nبەڤیدیۆ.. دەعباکە دەرکەوتەوە \nبەڤیدیۆ.. زەبەلاحێک لە کەنارێکی بەریتانیا ترس و دڵەڕاوکێ دەنێتەوە


گرێبه‌ستی نه‌یمار هه‌موو سنوره‌كانی به‌زاند\nبه‌رپرسێكی باڵای یاریزانه پیشه‌گه‌ره‌كانی ئه‌وروپا رایده‌گه‌یه‌نێت گرێبه‌ستی نه‌یمار‌و پاریس سان جێرمان هه‌موو سنوره‌كانی تێپه‌ڕاندوه‌و داوا ده‌كات رێگری له‌و گرێبه‌ستانه بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ل به یانه بچوكه‌كانیش بدات گرێبه‌ست ئه‌نجامبده‌ن.\nله‌چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ ئاژانسی هه‌واڵی ئێس ئێن تی ڤی، ڤان سیگلن ئه‌مینداری گشتی یاریزانه پیشه‌گه‌ره‌كان له یه‌كێتیی نێوده‌وڵه‌تی تۆپی پێ رایگه‌یاند، گرێبه‌ستی نه‌یمار‌و پاریس سان جێرمان ژماره‌یه‌كی نوێی تۆماركردوه، به‌ڵام زیاده‌ڕۆیی تێدا كراوه.\nسیگلن ده‌ڵێت " پێویسته له‌بازاڕی گواستنه‌وه‌دا شه‌فافیه‌ت هه‌بێت‌و به‌رپرسانی وه‌رزشی پشتێنه‌یه‌كی لێكۆڵینه‌وه بۆ ئه‌و كارانه دابنێن‌و چاكسازی بكه‌ن".\nله‌به‌شێكیتری قسه‌كانیدا ئه‌و به‌رپرسه‌ی فیفا داوا له كۆمسیۆنی ئه‌وروپا ده‌كات رێ‌و شوێنی ته‌واو بگرنه به‌ر بۆ گواستنه‌وه‌ی یاریزانان‌و گرێبه‌ستی نه‌یماریشی به‌نمونه هێناوه‌ته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی یانه بچوكه‌كانیش بتوانن گرێبه‌ست ئه‌نجامبده‌ن.\nله‌كۆتایی قسه‌كانیدا سیگلن وتی :گواستنه‌وه‌ی یاریزانان له ئێستادا رێگه به‌یانه بچوكه‌كان نادات كێبركێ بكه‌ن‌و ئه‌وه‌ش كارێكی نایاساییه.


رێفراندۆمی کوردستان - بەشی دووەم!\nپێنج شەممە, 28. 4. 2016\tمەنسوور عەزیزی\nباسی رێفراندۆمی کوردستان باسی هەڵتەکاندنی ژێرخانی جوغرافیای سیاسیی هەموو ناوچەکەیە‌و کاریگەریی راستەوخۆی دەبێ لەسەر پێداچوونەوە بە هەڵوێستە سیاسی ئابوورییەکانی ناوچەکە‌و جیهاندا بۆ لانیکەم پەنجا ساڵی دیکە.\nرێفراندۆمی باشووری کوردستان خۆڕسکانە نەخشەرێگەی رێفراندۆم لەهەموو بەشەکانی کوردستاندا خۆش دەکات‌و وای لێدێ کە گەر لە سبەی رۆژدا لە بەشێکی دیکەی کوردستاندا باسی رێفراندۆم بۆ جودابوونەوە لە ئێران، تورکیە یان سوریە بکرێ، چ لە ئاستی نێوخۆیدا‌و چ لە ئاستی دەرەوە، ئەو هەڵوێستە نابێتە هۆی سەرسوڕمانێکی پڕ لە نییەتی دوژمنی لە لایەن نەتەوە‌و وڵاتانی داگیرکەری کوردستان‌و نەتەوە‌و وڵاتانی دیکەی جیهان لە لایەکی دیکەوە.\nئەوە لە کاتێکدایە کە هەر ئەو هەنگاوەی باشووری کوردستان باوەڕبەخۆبوونێکی زۆر دەدا بە بەشەکانی دیکەی کوردستان‌و لە ئەگەری سەرکەوتنی رێفراندۆمی باشوور وپێکهاتنی کوردستانێکی سەربەخۆ لەو بەشە، رای گشتیی کوردی لەبەشەکانی دیکە زیاتر خۆی زانستی دەکاتەوە‌و ئەودەم قۆناغی "حەز، پلان‌و کردەوە" جێبەجێ دەبێ.\nتورکەکان دەکرێ لە کورت ماوەدا نیگەران بن لە دروستبوونی ئەو وڵاتە ، بەڵام بە چەند هۆکار بە پێچەوانەی مەیلی خۆشیان هەر قەبووڵی دەکەن.\nیەکەم ئەوەی کە تورکیە وڵاتێکی پیشەسازییە بەڵام ئێنرژی‌و ووزەی نییە‌و پێویستییەکی زۆری بە نەوت‌و گازی کوردستان ئەبێ‌و نەتەوەی تورکیە دەتوانن لە داهاتوودا لە رێی کوردستانەوە خۆیان لە هەژموونی هێز‌و نەوت‌و گازی روس‌و ئێرانییەکان بپارێزن‌و ببنە کڕیارێکی باش بۆ کوردستان‌و لە بەرانبەردا کوردیش بتوانێ لەو پیشەسازییەی ئەوان کەڵک وەرگرێ. هاوکات تورکەکان لە سیاسەتەکانی خۆیاندا پێداچوونەوەیەک دەکەن‌و دیسان ناسیۆنالیزمی تورکی بۆ قۆناغی پاش دامەزرانی دەوڵەتی کوردی بەهێز دەکەنەوە‌و ئەودەم دەتوانن زیاتر لە ئیسرائیل نزیک ببنەوە‌و ببنە هێزێکی نزیک لە کورد‌و ئیسرائیل لە پاش لەسەرکار نەمانی دەسەڵاتی ئاکەپە کە هەوڵی ئەوەیە تورکیە بەرەو سەردەمی عوسمانییەکان بباتەوە. گەر بێت‌و رەوتی دەسەڵاتدارەتیی ئائینیش هەر لە تورکیە سەقامگیر بێ، ئەوە دیسان دەتوانێ بە قازانجی کوردستانی سەربەخۆ لە باشوور بێ‌و لە گەمە سیاسییە ناوچەییەکاندا لەگەڵ یەکدی مامەڵە بکەن. تورکەکان باشتر لە هەموو کەس دەزانن کە گەیشتنی کورد بە سەربەخۆیی داوایەکی بناغەیی کورد‌و مەحاڵە کورد بەو داوایە نەگات. کەواتە باشتر بۆ ئەوان ئەوەیە کە دەمارگرژانە روبەڕووی نەبنەوە‌و قەبووڵی بکەن. گەر بێت‌و تورکیەش لە داهاتوودا دابەش ببێ، دیسان وڵاتی تورکیە کۆمەڵێک خاڵی بەهێزی دیکەی هەیە کە دەتوانێ باڵانسی خۆی لە ناوچەکە‌و لە جیهاندا بپارێزێ. ئەمە لە کاتێکدایە کە کورد بە رەزامەندیی ئیسرائیل‌و تورکیە‌و عەرەبستانی سعودی‌و بە پاڵپشتیی نێودەوڵەتی، دەتوانێ ئاسانتر بگاتە سەر دەریای ئازاد.\nئێران وڵاتێکە کە زۆر بە شێوەیەکی ریئالیستی دوژمنەکانی خۆیان پێناسە دەکا‌و لە بەرانبەریدا هەرچییان لەدەست بێ ئەنجامی دەدەن. ئەوان لە ناوەوە ئائین دەکەنەوە چەکێکی گەورە بۆ یەکپارچەیی‌و لە سیاسەتی دەرەوەشیاندا وانیشان دەدەن کە پابەندن بە سیاسەتە نێودەوڵەتییەکان‌و سیاسەت دەکەن نەک دینداری.\nئەو رێژیمە بەو ئیدئولوژییە بەرچاوتەنگەیەوە کۆمەڵێک حەزی گەورەی بۆ خۆی داناوا کە حەزی هەرە گرنگیشی فەرمانڕەوایی تەواوی جیهانی ئیسلامە‌و بەمەش نیشان دەدات لە لیبرالیزمی ئائینی‌و ریفۆرم لەو رێژیمەدا بابەتێکی خەیاڵییە‌و نابێ چاوەڕوانی بی.\nلەگەڵ ئەو هەموو پەلهاوێژییەی، رێژیمی ئێران تەنیا لە نەتەوەیەک دەترسێ‌و دڵی لێی تۆقیوە. ئەو نەتەوەیەش نەتەوەی کوردە.\nگەر سەرنج بدەین ، دەبینین کە رێژیمی ئێران لە کوردستاندا بۆ پووچەڵکردنەوەی زیانەکانی کورد، بەردەوام هەوڵ دەدا مەزهەبی شیعەی تێدا بڵاو بکاتەوە لە رێی گوایە یارمەتیدانی ماڵیی خەڵک، دامەزرانی ناوەندی جیاجیای خێرخوازی لە باشووری کوردستان‌و هەروەها کردنەوەی حوسەینییە‌و زۆر شتی دیکەی لەو بابەتە. ئەوە لە کاتێکدایە هەوڵی ئەوەش دەدات لەو ناوچە کوردنشینانەی کە خەڵکەکەی شیعە مەزهەبن، پاشکەوتێکی مەزهەبیی وا بکات کە ببێتە هەوێنی کێشە‌و ململانێکانی داهاتوو.\nرێژیمی کۆماری ئیسلامی لەگەڵ ئەوەی زۆر هەوڵ دەدا لە کورد نزیک بێتەوە لە باشوور‌و باکوور‌و باشووری رۆژئاوا، لە هەمانکاتدا هەردەم پێی وایە کورد خەنجەرێکی دوو دەمە‌و لەوانەیە رۆژێک لە کۆنترۆڵی دەرچێ‌و بچێ بە زگی خۆیدا.\nبۆیە زۆر بە پارێزەوە نزیک دەبێتەوە لە کورد‌و وەک ئەوە وایە پێش لەوەی کە بیەوێ بە رێگەکەدا تێپەڕ ببێ، پێویستە مینەکانی بەرپێی هەڵگرێتەوە. نزیکایەتیی ئێران لە شیعەکانی عێراقیش لەگەڵ ئەوەی بە قازانجی ئەو رێژیمەیە لە کورت خایەندا، لەوانەیە لە داهاتوودا یەکێک بێ لەو زەربە گەورانەی کە وەبەر یەکگرتوویی ئێران دەکەوێ، لەبەر ئەوەی بوونی شیعستانێکی عەرەبی لە عێراقی داهاتوو، هێز‌و ورەیە بۆ شیعستانێکی عەرەبیی سەربەخۆ لە ئێرانی داهاتوودا کە ئەبێتە هۆی ترازانێکی گەورەی جوغرافی سیاسی لە جوغرافیای ئێران‌و ئەمەش لە درێژخایەندا دەتوانێ بە قازانجی کورد بێ لە رۆژهەڵات.\nرێفراندۆمی کوردستان - بەشی یەکەم!


Kurdipedia - ژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی ئایار ساڵی2019\n📕 ژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی ئایار ساڵی2019 | 🏷 Group: Library | Articles language: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی ئایار ساڵی2019\nژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی ئایار ساڵی2019. ئامادەکردنی دەستەی ئاماری هەرێمی کوردستان.\n🔗 Read the book: ژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی ئایار ساڵی2019\n➕ Added by (Jiwan O Ehmed) on Sep 9 2019 5:12PM\n👁 This item has been viewed 80 times\n📕 PDF file 1.0.1 2 MB 16 Sep 9 2019 5:14PM Jiwan O Ehmed