حوكمى سوێند خواردن به غه‌يرى خودا له ژێر ڕۆشنايى قورئان و فه‌رمووده صه‌حيحه‌كانى پێغه‌مبه‌رى خودا (صلی الله علیه وسلم) :: ماڵپه‌ڕی فه‌رمووده\nحوكمى سوێند خواردن به غه‌يرى خودا له ژێر ڕۆشنايى قورئان و فه‌رمووده صه‌حيحه‌كانى پێغه‌مبه‌رى خودا (صلی الله علیه وسلم)\nحوكمى سوێند خواردن به غه يرى خودا\nله ژێر ڕۆشنايى قورئان و فه رمووده صه حيحه كانى پێغه مبه رى خودا (صلی الله علیه وسلم)\n(مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللهِ فَقَدْ أَشْرَكَ)\nان الحمد لله نحمده و نستعينه ونستغفره و نعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا،\nمن يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له،وأشهد أن لا اله الا الله وحده لاشريك\nوأشهد أن محمداً عبده ورسوله وبعد... فإن أصدقالحديث كتاب الله وخير الهدي هدي محمد (صلی الله علیه وسلم) وشر الأمور محدثاتهاوكل محدثة بدعة\nخوێنه رى به رێز:\nئه م بابه ته ييه به رده ستت بابه تێكه له سه ر هاوبه ش دانان بۆ خوداى گه وره كه به ڕاستى خه ڵكێكى زۆرلێى بێ ئاگايه و پێويسته له سه رمان كه وا خه ڵكى لێ ئاگادار بكه ينه وه چونكه شرك ده بێته هۆى به تاڵ كردنه وه ى عه مه له كان و هه ڵوه شاندنه وه ى ته وحيد و يه كتاپه رستى و وه ده بێته هۆى چوونه دۆزه خ خوا په ناماندات،سوێند خواردنيش به غه يرى خوداى گه وره يه كێكه له هاوبه ش دانان،هيوادارم په ندوئامۆژگارى بێت بۆ هه موومان وبتوانين خزمه تێك به دينه كه مان بكه ين و سودێك بێت بۆ قيامه تمان .\nمه ترسى هاوبه ش دانان بۆ خوداى گه وره له قورئانى پيرۆز\nخواى گه وره ده فه رمووێت(يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ) سورة لقمان / 1 . واته :لوقمان به كوڕه كه ى فه رموو ئه ى كوڕى خۆشه ويستم هاوبه ش بۆ خواى گه وره بڕيار نه ده ى ، چونكه به راستى هاوبه ش دانان بۆ خواى گه وره گه وره ترين سته مه . خواى گه وره ده فه رمووێت(وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ) سورة يوسف/ 106 واته :زۆربه ى خه ڵكى هه رچه نده بڕوايان هه يه كه خوداى گه وره دروست كه ره و رۆزى ده ره به ڵام له گه ڵ ئه وه يشدا هاوبه ش بۆ خوداى گه وره بڕيارده ده ن . خواى گه وره ده فه رمووێت (إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ) سورة النساْ / 48 . واته : بێگومان هه رگيز خودا له هاوبه ش دانان نابورێ و خۆشنابێت ،وه هه ر گوناهێكى تر له خوار شركه وه بێ،پێده چێ خودا لێى خۆش بێ ،بۆ هه ر كه س كه خودا خۆى بيه وێ\nمه ترسى هاوبه ش دانان بۆ خوداى گه وره له فه رمووده صه حيحه كانى پێغه مبه رى خودا (صلی الله علیه وسلم)\nخوداى په روه ردگار خۆى بۆ خۆى سوێند ده خوات به هه ر شتێك له مه خلوقات و دروستكراوه كانى خۆى كه بيه وێ ، به ڵام بۆ مخلوقات دروست نى يه سوێند بخون به غه يرى خودا . وه يه كێك له و تاوانانه ى كه زمانى خه ڵكێكى زۆر له سه رى ڕاهاتووه و به زمانياندادێ سوێند خواردنه به غه يرى خودا سوێند خواردن خۆى بۆ خۆى جۆرێكه له به گه وره گرتن و شكۆمه ندى بۆ ئه و كه سه ى يان بۆ ئه و شته ى كه سوێندى پێ ده خورێ ،بۆيه ئه و شكۆمه ندى و گه وره يه ش شايسته و شياوى هيچ كه س نييه ته نها (الله) نه بێ . (عبدالله)ى كوڕى (عمر) له پێغه مبه ره وه (صلی الله علیه وسلم) ده يگێڕێته وه كه فه رموويه تى :(ألا إن الله ينهاكم أن تحلفوا بابائكم من كان حالفا فليحلف بالله أو ليصمت) البخاري انظر الفتح 11/530 . واته : وريابن خوداى په روه ردگار حه رامى كردووه له سه رتان كه سوێند به باوك و باپيرانتان بخۆن،جا هه ر يه ك له ئێوه سوێندى خوارد بابه خودا سوێند بخوات يا خود بێ ده نگ بێ . (عبدالله)ى كوڕى (عمر) له پێغه مبه ره وه (صلی الله علیه وسلم) ده يگێڕێته وه كه فه رموويه تى: (من حلف بغير الله فقد أشرك) رواه الامام احمد 2/125 النظرصحيح الجامع 6204. واته :هه ر كه س به غه يرى خودا سوێندى خوارد ئه وا هاوبه شى بۆ خودا داناوه . وه ده فه رمووێ: (من حلف بالأمانة فليس منا) رواه ابو داود 3253 . وهو في السلسة الصحيحه رقم 94.واته : هه ر كه س سوێند به ئه مانه ت بخوات ، ئه وا له ئێمه نى يه . كه وابوو: دروست نى يه سوێند خواردن نه به كه عبه ،وه نه به گه وره ى پێغه مبه ر و پياوچاكان، وه نه به ئه مانه ت ،وه نه به شه ڕه ف ،وه نه به ته ڵاق ،وه نه به سه رى خۆم ، وه نه به گۆڕى فڵان ، وه نه به ژيانى فڵان ،وه نه به به ره كه تى فڵان،... هه مووى ئه مانه حه رامن. كه فاڕه تى سوێند خواردن به غه يرى خودا هه ركه س سوێندێكى خوارد به غه يرى خودا ئه وا كه فاڕه ته كه ى ئه وه يه بڵێ(لاإله إلاالله) هه روه كو له (حديث) ى (صحيح) داهاتووه : (من حلف فقال في حلفه واللات والعزى فليقل لا إله إله إلا الله) البخاري 11/536. واته :هه ر كه س سوێندێكى خوارد و له سوێنده كه يدا وتى به (لات) و (عوزا). باپه شيمان ببێته وه و بڵێ(لاإله إلاالله).\nهه ندێ گوفتارى شيركى و حه رام\nهه روه ها له وێنه ى ئه م باسه كۆمه ڵێك ووته و گوفتارى شيركى و حه رام هه يه كه به زارى هه ندێ له موسڵماناندا دێ ، له وانه :(په ناده گرم به خوا و به تۆ ، پشتم به ستوه به خوا وبه تۆ،ئه مه له خوا و له تۆ وه بوو،كه سم نى يه ته نها خوا و تۆ نه بێ،خوام هه يه له ئاسمان و تۆش له زه وى،ئه گه ر خوا و فڵان نه بايه ده مرد،بێ ئيمان بم ئه گه ر وانه بێ ، خه ريكه ئيمانم نا مێنێ،ئۆ ساڵى نائومێدى و نه گبه تى بوو(هه روه هاهه ر وشه يه ك جنێو و قسه ى خراپى تيابێ به رامبه ر كات و زه مانه وه كو ده وترێ ئه مه زومانێكى خراپه ئه م ڕۆ نه گبه تى بو،ئه مانه هه مووى حه رامن چونكه جنێودان به زه مانه ده گه ڕێته وه بۆ خوا كه زه مانى دروست كردووه ). وه هه رناوێك (عبد)ى تيابێ بۆ غه يرى خوا حه رامه وه كو (عبدالمسيح،عبدالنبي ) (عبد) ته نها بۆ ناوه جوانه كانى خوداى گه وره يه .وه كو (عبدالرحمن ،عبدالسلام ) هه روه ها له و زاراوه و ده سته واژه و ده ربڕينانه ى كه پێچه وانه ى(ته وحيد)ه و هه ڵوه شێنه ره وه يه تى وحه رامن له وانه ئيشتراكيه تى ئيسلام،ديموكراتى ئيسلامى،ويستى گه ل له ويستى خواوه يه ، دين بۆ خوا و نيشتيمانيش بۆ كۆمه ڵگا ، به ناوى گه له وه . هه روه هابه كارهێنانى ووشه ى(سيد)وهاوماناكانى كه به كارده بڕێ بۆكه سانى منا فقوكافر ئيترجياوازى نى يه ئه و وشه ى (سيد)ه به عه ره بى بگوترێ (وه كو ده وترێ سيد فلان) يابه زمانێكى تر بوترێ (وه كو ده وترى گه وره م).َ هه روه ها به كارهێنانى ووشه ى (ئه گه ر) حه رامه ،كاتێك ماناى ناڕه زايى و په شيمانى و خه فه ت ومه راق ببه خشێ (وه كو ده وترێ ئه گه ر ئه مه م بكردايه ئاواده بوو، ئه گه ر نه ڕۆيشتايه نه ده مرد، ئه گه ر له به ر فڵانى نه بايه زه ره ره كى زۆرم ده كرد) . ئه م قسه يه ده رگايه كه بۆ شه يتان و وه سواسه ده خاته نێو دڵ . هه روه ها ووتنى (اللهم اغفرلي إن شئت) خوايه لێم خۆش به ئه گه ر بته وێ . بڕوادارى باوه ڕ به هێز و چاكه كار چاكتروباشتره له لاى خوداى گه وره له بڕوادارى باوه ڕ لاواز بۆيه پێويسته له سه رمان له هه مووكاره كانمان پشت به خوداى گه وره ببستين و وه هه ركارێكمان ويست بيكه ين و سه رى نه گرت ئه وه پێويسته بڵێين (قدر اللة وماشاْ فعل) رواه مسلم 4 / 2052 واته : بريارى خوداى گه وره يه و ئه وشته ى ويستى بوو كردى و ئه نجامى دا .\nخوێنه رى خۆشه ويست ئه گه ركه سێك سوێندى به غه يرى خوداخوارد با په شيمانببێته وه يه كسه ر بڵێ(لاإله إلاالله).دياره ئه م فه رموودانه ش فه رمووده ى پێغه مبه رى خودايه (صلی الله علیه وسلم) ئه ويش له لاى خودا بۆى هاتۆته خواره وه له به ر ئه وه با به خۆمانا بچينه وه له غه يرى خودا سوێند به هيچ شتێك نه خۆين نه به به سه رى باوكمان نه به سه رى خۆم نه به سه رى تۆ نه به گۆرى كه سێك نه به شێخێك و نه به شه ره ف و نه به نيشتيمان و به هيچ دروستكراوێك چونكه ئه وه نه هى لێكراوه له سه ر زمانى پێغه مبه رى خودا (صلی الله علیه وسلم) ئه گه ر ڕاست بكه ين ئه ومان خۆش ئه وێت و شوێنى ئه كه وين با به قسه ى بكه ين و خۆشه ويستى خۆمان بۆ خودا و پێغه مبه ره كه ى (صلی الله علیه وسلم) بسه لمێنين . هه روه كو خوداى گه وره ده فه رمووێت (وَمَآ ءَاتَٮٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَہَٮٰكُمۡ عَنۡهُ فَٱنتَهُواْ ) سورة الحشر / 7 واته :ئه وه ى كه پێغه مبه ر بۆى هێناون فرمانى پێكردون وه ريگرن وه ئه وه ى ڕێگرى لێكردون وازى لێبێنن هه روه ها ده فه رمووێت(قُلۡ إِن كُنتُمۡ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِى يُحۡبِبۡكُمُ ٱللَّهُ) سورة ال عمران / 31 . واته : ئه ى محمد (صلی الله علیه وسلم) بڵێ ئه گه ر خواتان خۆشده وێت،گوێڕايێڵى من بكه ن و شوێنم بكه ون،خواش ئێوه ى خۆشده وێت .بۆيه زانايان ناويان ناوه (اية الامتحان و الاختيار) ئايه تى تاقيكردنه وه ، بۆچى ؟! چونكه به وه دا ده ر ده كه وێت كه كێ ڕاست ده كات و كێ ڕاست ناكات ، ئه گه ر پێى گوترا پێغه مبه ر (صلی الله علیه وسلم) وا ده فه رموێت و ئه مرى به فڵان كار كردووه ئه ويش كردى و گوێرايه ڵى بوو ، وه كه گوترا نه هى كردووه له و كاره و له و گوته يه و حه رامى كردووه ئه ويش گوێڕايه ڵى بێت،ئه وه ڕاست ده كات له خۆشه ويستيه كه يدا بۆ پێغه مبه ر (صلی الله علیه وسلم)وه ئه گه ر پێچه وانه بوو ئه وه ئيتر دياره كه درۆده كات و فێڵ له خۆى ده كات .\nوالحمد لله رب العالمين وصلى الله نبينا محمد والة وصحبة أجمعين\nشێخ ئه لبانى فه رموويه تى : (طالب الحق يكفه دليل واحد .. وصاحب الهوى لا يكفيه ألف دليل،الجاهل يعلم .. وصاحب الهوى ليس لنا عليه سبيل..فنسأل الله إما أن يهديه..وإما أن يقصم ظهره . واته : ئه و كه سه ى حه ق ويسته ته نها يه ك به ڵگه ى به سه .. به ڵام ئه و كه سه ى شوێن كه وته ى هه وا و ئاره زووه ئه وا هه زار به ڵگه ش به س نييه بۆى ،جا نه فام و نه زان ده بێت فێر بكرێت.. وه شوێنكه وته ى هه وا و ئاره زوو ئێمه هيچ ڕێگه چاره يه كمان نييه بۆى .. بۆيه داوا له خوا ده كه ين يان ڕێى راستى پيشان بدات وه يان پشتى بشكێنێت . فتاوى كبار.\n(ئاماده كردن وكۆكردنه وه ى په رتوكخانه ى دێرين / سۆران)\nبەش: عه‌قیده - بیروباوەڕی ڕاست سەردان: ٣١٥٦


Formî tomarkirdinî babet | ئامارێن پرۆژەیێن زاخۆ ل سالا 2018-ێ\nدواڕۆژ، #دهۆک# دەڤەردارێ قەزا #زاخۆ# ئامارێن پرۆژەیێن زاخۆ بۆ سالا 2018-ێ راگەهاندن کو ب کۆژمێ 15 ملیار و 559 ملیون دینارێن ئیراقى پرۆژە هاتینە چێکرن. بۆتان محسن دەڤەر‌دارێ زاخۆ د کۆنگرەکێ رۆژنامەڤانى دا ل زاخۆ راگەهاند:ژبلى پرۆژەیێن ئەڤ سالە وان خەرجیێن پرۆژەیێن سالێن دەربازبووى یێن رێگاوبانان بۆ سالا 2018-ێ حیسابکرینە کو دبنە 184 ملیار دینارێن ئیراقى. ژماره و خەرجیێن پرۆژەیێن رێڤەبەریێن قەزا زاخۆ: *سەرۆکایەتیا باژێرڤانیا زاخۆ 22 پرۆژە ب 5 ملیار و 649 ملیون دیناران ئەنجامداینە. *سەرۆکایەتیا باژێرڤانیێن ناحیێن گرێداى سەنتەرێ زاخۆ 11 پرۆژە ب 105 ملیون دیناران ئەنجامداینە. *رێڤەبەریا ئاڤا زاخۆ 24 پرۆژە ب ئێک ملیار و 491 ملیون و 800 و 18 هزار دیناران ئەنجامداینە. *رێڤەبەریا پەروەر‌دا زاخۆ، 5 پرۆژە ب 285 ملوین دیناران ئەنجامداینە. *پشکا ئاڤدانا زاخۆ، 7 پرۆژە ب 243 ملیون دیناران ئەنجامداینه. *رێڤەبەریا کارەبا زاخۆ، 40 پرۆژە ب 300و 49 ملیون دیناران ئەنجامداینە. *رێڤەبەریا ساخلەمییا زاخۆ، 2 پرۆژە ب 129 ملیون دیناران ئەنجامداینە. *وەبەرهێنان، ئێک پرۆژە ب 6 ملیار و 193 ملیون دیناران ئەنجامدایە. *کەمپێن ئاوارەیان، 4 پرۆژە ب600 و 13 ملیون دیناران ئەنجامداینە. *وەرزش و لاوان، ئێک پرۆژە ب 88 ملیون دیناران ئەنجامدایە. * رێڤەبەریا رێگاوبانان، پرۆژەیێن کەڤن و ئەڤ سالە ب 184 ملیار دیناران ئەنجامداینە. ل گۆرەى ئامارێن دەڤەردارێ زاخۆ خوەیاکرین:سەرجەمێ خەرجیێن پرۆژەیێن زاخۆ ئەڤ سالە دگەل سالێن دەر‌بازبووى یێن رێگاوبانان بووینە 199 ملیار و 959 ملیون دینارێن ئیراقى. #24-12-2018#


20/8/2020 12:24 AM\nشه‌هیدان و سه‌روه‌ران له ڕۆژنامه‌وانی كوردیدا.. كوردستانی نوێ وه‌ك نموونه\nنووسه‌ر توێژینه‌وه‌یه‌كی له‌باره‌ی شه‌هیدان و سه‌روه‌ران كردووه له ڕۆژنامه‌وانی كوردیداو ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێی به نموونه‌وه هێناوه‌ته‌وه و نووسیویه‌تی: پتر له هه‌ر ڕۆژنامه‌یه‌كی كوردی ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ گرنگی به شه‌هیدان و سه‌روه‌ران داوه‌و هه‌میشه یادی ئه‌وان ده‌كاته‌وه‌و لاپه‌ڕه‌ی تایبه‌تی بۆ ته‌رخانكردووه بۆ ئه‌وه‌ی شه‌هیدان و سه‌روه‌ران به نه‌وه‌ی ئاینده ئاشنابكات و له هه‌مانكاتدا په‌یام و سه‌ره‌ڕێی ڕۆژنامه‌وانی هه‌م نیشتمانپه‌روه‌ری و هه‌م پیشه‌ی ڕۆژنامه‌وانی ده‌داته نه‌وه‌كانی دوای خۆی.\nنووسه‌ر له پێشه‌كی كتێبه‌كه‌یدا ده‌نووسێت: كاتێك باس له جوڵانه‌وه‌ی ئازادیخوازی و له كۆمه‌ڵێك به‌هاو ئاكاری كۆمه‌ڵایه‌تی و كه‌لتوری كورده‌واری و نیشتمانی ده‌كه‌ین ئه‌بێ بگه‌ڕێنه‌وه بۆ ڕۆژنامه‌ی كوردستانی.\nڕۆژنامه‌نووس ستران عه‌بدوڵڵا ئاوات ده‌خوازێت كه لاپه‌ڕه‌ی سه‌روه‌ری و یاده‌وه‌ری وا گه‌شه‌بكات ببێته به‌شێك كه هه‌موو لایه‌نه جیاجیاكانی سه‌روه‌ری شۆڕشی نوێ و شۆڕشه‌كانی كوردستان و خه‌باته‌كه‌ی بگرێته‌وه. وابێت كه باسی سه‌روه‌ری شه‌هیدو موقاوه‌مه‌تی زیندان و خه‌باتی نهێنی و هه‌موو جۆره‌كانی خه‌باتی گه‌له‌كه‌مان بگرێته‌وه.\nنووسه‌ر مه‌به‌ستی له نووسینی ئه‌م توێژینه‌وه به نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانیكردنی ئه‌و یادو بابه‌ت و ته‌وه‌رانه‌یه له‌پێناو ئامانجی گشتی و نیشتمانی و دوور له ناوچه‌یی و دونیابینی چوارچێوه‌به‌ندكردن.\nله به‌شی یه‌كه‌مدا نووسه‌ر باس له ڕۆژنامه‌وانی كوردی و ڕۆژنامه‌وانی حزبی ده‌كات و كورته باسێك له مێژووی ڕۆژنامه‌وانی كوردی ده‌كات و ئاماژه به كاری ڕۆژنامه‌وانی حزبی له كوردستان و كاریگه‌ری ڕۆژنامه‌ی حزبی له‌سه‌ر ڕۆژنامه‌وانی كوردی ده‌كات پێناسه‌و ناساندنی وشه‌و چه‌مكی شه‌هید ده‌كات.\nنووسه‌ر له به‌شی دووه‌می توێژینه‌وه‌كه‌یدا باس له لاپه‌ڕه‌ی شه‌هیدو سه‌روه‌ران له ڕۆژنامه‌ی كوردستانداو ڕۆژنامه‌كانی دیكه‌ی كوردستان و هه‌روه‌ها لاپه‌ڕه‌ی شه‌هیدو سه‌روه‌ران له ڕۆژنامه‌و گۆڤاره‌كانی باشووری كوردستان و... هتد ده‌كات.\nله به‌شی سێیه‌مدا نووسه‌ر باس له یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان و ڕاگه‌یاندن و وێستگه‌ی سه‌ره‌تایی ده‌رچوونی ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ و پێكهاته‌و شێوازی ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ و لاپه‌ڕه‌ی شه‌هیدو سه‌روه‌ران له ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ ده‌كات.


ناس کورد – هەڤال فەتاح\nجێگری سوپاسالاری ھێزەکانی پێشمەرگە، ڕەتیکردەوە ئاستەنگی لەلایەن سوپای عێراقەوە بۆهاتووچۆی هاووڵاتیانی کورد لەبازگەی کارێزی سەربە قەزای کفری دروستکرابێت، ڕاشیگەیاند، بەفەرمانی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە ئێستادا ڕێگە بە هاتووچۆی ئۆتۆمبێلە بارهەڵگرەکان لەو بازگەیەوە نادرێت.\nلیوا قارەمان کەمال، جێگری سوپاسالاری ھێزەکانی پێشمەرگە لە لێدوانێکی تایبەتدا بە ناس کوردی ڕاگەیاند: "ئەو دەنگۆیانەی باس لەوە دەکەن گوایە سوپای عێراق بەتەنها بازگەی کارێز لە سنوری قەزای کفری بەڕێوە دەبات و ئاستنەگی بۆ هاتووچۆی هاووڵاتیان لەو دەڤەرە دروستکردووە دوورن لە ڕاستییەوە".\nوتیشی: "ئەو بازگەیە لە ئێستادا بە شێوەیەکی هاوبەش لە نێوان سوپای عێراق و میحوەری هێزەکانی پێشمەرگە بەڕێوە دەبرێت بە هەماهەنگی پۆلیسی گەرمیان".\nلیوا قارەمان کەماڵ ڕوونیشیکردەوە: "بەفەرمانی مستەفا کازمی، سەرۆکوزەیرانی عێراق هەربازگەیەکی نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵی خاڵی گومرکی تێدا نەبێت ڕێگە بە هاتووچۆی ئۆتۆمبێلە بارهەڵگرەکان نادرێت".\nجەختیشکردەوە: " لەو بازگەیەوە هەموو هاووڵاتیانی ئەو دەڤەرە دەتوانن بە ئازادی هاتووچۆ بکەن، تەنها ئۆتۆمبێلە بارهەڵگرەکان ڕێگەیان پێنادرێت، چونکە ئەو بازگەیە خاڵی گومرگی تێدا نییە و ئەو هێڵەش بەستراوەتەوە بە دەروازەی سنوری پەروێزخان".\nجێگری سوپاسالاری ھێزەکانی پێشمەرگە ئاماژەی بەەشکرد: " بەمەبەستی ئاسانکاری بۆ هاتووچۆی هاووڵاتیانی ئەو دەڤەرە کە هاوکات ناوچەیەکی هاوسنوریشە لەگەڵ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکومەتی عێراق، پەیوەندی و هەماهەنگی بەردەوامان لەگەڵ فەرماندەیی ئۆپراسیونەکانی پارێزگای دیالەدا هەیە".\nلێدوانەکەی جێگری سوپاسالاری ھێزەکانی پێشمەرگە، لەکاتێکدایە، چەند ڕۆژێک لەمەوبەر لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە گوایە ئەوهێزە عێراقییەی کە لە ناوچەکانی نزیک سنوری قەزای کفری جێگیرکراون ڕێگری لە هاتووچۆی هاووڵاتیانی ناوچەکە دەکەن و ناهێڵن جوتیارانی سنورەکە زەوی کشتوکاڵییەکانیان بکێڵن و ڕێگریش دەکەن لە گواستنەوەی بەروبوومەکانیان بۆ دەڤەری کفری و بە پێچەوانەوە.\nئەو بەرپرسەی هێزەکانی پێشمەرگە ئاماژەی بەوەکرد: "پێش ڕووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەر، ھێزەکانی پێشمەرگە لە ناوچە جێناکۆکەکان ھەبوون، ژووری ئۆپەراسیۆنی ھابەشمان ھەبوو، ئێستا ئەوانە ھیچی نەماوە و دەمانەوێت دروستیان بکەینەوە و کار لەسەر ئەوە دەکەین کە ئەو ڕووبەرە فراوانەی لەنێوانماندا ھەیە چۆن بتوانین ڕووبەرەکەی کەم بکەینەوە و بۆ ئەم مەبەستەش ڕووپێویی کراوە، بەڵام گفتوگۆ لەسەر ئەم بابەتە ماوە" لیواقارەمان کەماڵ وای وت


سەفەری بێن سەلمان بۆ ٣ وڵات و ئامانجە مەترسیدارەکانی دژی ئێران - Mehr News Agency\n23 reşemiyê 2019 - 11:33\nNews Code 25171\nسەفەری بێن سەلمان بۆ ٣ وڵات و ئامانجە مەترسیدارەکانی دژی ئێران\nسەفەری جێنشینی عەرەبستان بۆ چەند وڵاتی ئاسیایی ڕای شرۆڤەکاران و چاوەدێرانی کاروباری سەبارەت بە ئامانجەکانی بە تایبەتی بە پێی دۆخی هەستیاری ناوچەیی و نێودەوڵەتی بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە.\nئاژانسی هەواڵی مێهر-گرووپی نێودەوڵەتی: سەفەری موحەمەد بێن سەلمان بۆ وڵاتانی ئاسیایی لە حاڵێکدا ئەنجام بووە کە جێنشنی سعوودی هێشتا لە بەرزەخی پێوەندیدار بە کوشتنی جەمال خاشقجی ڕۆژنامەڤان و ڕەخنەگرەکەی سعوودی نەهاتووەتە دەرەوە.\nالعهد لە وتارێکدا لەو بوارە هێناویە: سەفەری ئاسیایی موحەمەد بێن سەلمان وەلیعەهدی عەرەبستان لە گەڵ ڕووداو و گۆڕانکاری تایبەت هاوڕێ بوو لە تەقینەوەگەلێک کە هاوکات بوو لە گەڵ ئەوە تا دواخستنی سەفەرەکە و هەڵوەشاندنەوەی بڕێک تر لە سەفەرەکان کە بڕیار بوو بۆ وڵاتانی تر هەیبێت. هەر سەفەرێکی دەورەیی خاوەن ئامانج و ستراتیژی تایبەتە و ئەگەر هاوپەیمانی یا ستراتیژیی نەبێت؛ لانیکەم پەیامگەلێکی بەدواوەیە. سەفەری دەورەیی موحەمد بێن سەلمان لە باری شێوە و ناوەرۆکەوە ستراتیژیی نەبوو بەڵام خاڵی لە پەیام نییە. پێش لە ئەوەی کە سەبارەت بە نەبوونی ئەو ستراتیژییە شرۆڤە بدەین سەرەنج دان بە بڕێک گۆڕانکاری و لایەنەکان زەروورییە؛\nسەفەری جێنێشینی عەرەبستان بڕیار بوو لە ١٦ فێڤریە ئەنجام ببێت و دوو ڕۆژ پێش لە ئەوە دوو تەقینەوە ڕووی دا کە ئەنگوستی تۆمەتەکە بەرەو لای پاکستان نیشانە کراوە. لە تەقینەوەی یەکەم لە ١٣ ی فێڤریە هێرشی تیرۆریستی لە سیستان و بەلووچستانی ئێران ڕووی دا کە هێزە ئەمنییەکانی پاکستان تۆمەتبار کراون و پاڵپشتی ئەوان لە گرووپی تیرۆریستی جەیشولزوڵم کە بەرپرسایەتی ئۆپراسیۆنەکەی لە ئەستۆ گرت. لە ڕۆژی دووهەم هێرشی خۆکوژی لە کشمیر ڕووی دا کە دیسان ئەنگوستی تۆمەتەکان لە لایەن هیندییەکانەوە بەرەو پاکستان و بە تایبەتی سیستەمی هەواڵگری نیشانە کرا.\nئەوەی کە جێی سەرەنجە دوو تەقینەوەی تایبەت کە ژمارەیەکی زۆری کوژراوی لێکەوتەوە و ئەمە پرسێکی کەم وێنە ئەویش هاوکات لە گەڵ سەفەری وەلیعەهدی سعوودی بۆ پاکستان کە بیری شرۆڤەکاران و چاوەدیرانی بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە.\nدەگەڕێینەوە بۆ سەفەری بێن سەلمان لە باری شێوەوە کە چەند خاڵی هەبوو؛\nیەک، دواخرانی سەفەرەکە بۆ یەک ڕۆژ ئەویش بە بێ هۆکار کە ئەوە لە باری دیپلۆماتیکەوە پرسێکی زەق و بێ بەرنامەییە و نیشانەی شێواوی خشتەی سەفەر کە ئەبوایە پتەو و دیاری کراو و بە ئامانجی تایبەت بایە تا ڕۆژ و تەنانەت کاتژمێری سەفەرەکەش دیاری کراو بایە و وا دیارە کە بەس ئەنجامی سەفەرەکە مەبەست بووە.\nدوو؛ ئەوەی کە مێدیا پاکستانییەکان ڕایانگەیاندووە کە ڕیاز تێچووی سەفەرەکەی بە تواوەتی داوە لە پیداویستی تاکەیی بۆ شوێنی مانەوەی موحەمەد بێن سەلمان بگرە تا ٣٥٠٠ کۆترێک کە لە بازاڕە ناوچەییەکان کڕدرابوو تا لە ڕێوڕەسمی پێشوازی لە وەلیعەهدی عەرەبستان ئازاد بکرێن.\nسێ؛ هەڵوەشاندنەوەی بێن سەلمان بۆ مالیزی و ئەندونیزیا ئەویش بە بێ هۆکار بە شێوەیەک کە مهاتیر موحەمەد لە وەڵام بە مێدیاکان وتی کە هۆکارەکە نازانێت و تەنیا شتێک کە دەزانێت ئەوەیە کە سەفەرەکە هەڵوەشاوەتەوە. ئەمە نیشانەی نەبوونی بەرنامەی سەفەرەکەیە.\nبەڵام لە باری بابەتەوە لێکدانەوەی چەند خاڵ پێویستە؛\nیەک؛ هەر سەفەرێک ئامانجێکی هەیە و بە پێی پێکهێنانی هاوپەیمانی یا پتەو کردنی هاوپەیمانی یا دڵنیا کردنی هاوپەیمانە؛ بەڵام ئامانجی سەفەری وەلیعەهدی عەرەبستان چی بووە؟ ئایا پەیامی میانجی گەری و ئاگر بڕی نێوان هیند و پاکستان بووە یان قەیرانی ئامانجدار و بە ئەنقەست؟\nدوو؛ ئەوەی کە هەواڵ لە ڕێککەوتنەکان و پاڵپشتی لە ئابووری و هەروەها سەرمایەدانەری دراوە، پرسێکی نوێ نییە کە لە بەنسی شرۆڤەی ستراتیژی بێتە ئەژمار و دەتوانرێت ئەوە لە ڕیزی شرۆڤەی ئابووری و دارایی بێتە ئەژمار.\nسێ؛ پرسێکی دیکەی جێی سەرەنج دیدار لە گەڵ قەمەر جاوید سەرۆکی ئەرکانی سوپای پاکستانە کە لە ڕێسای پاکستان وەکوو حاکم دێتە ئەژمار. شرۆڤەکاران و چاوەدێران لە سەر ئەو باوەڕەن کە سوپای پاکستان هەموو کارێکی بەدەستەوەیە.\nبەیان کردنی دوو خاڵی جێ سەرەنج لە سەفەری وەلیعەهدی پاکستان هەیە؛\n١.بەرنامەی ناڤۆکی پاکستان و خەونی ناڤۆکی سعوودییەکان\n٢.گرووپە تیرۆریستییەکان کە سوپا بۆ بڕێکیان ڕووماڵی سیاسی پێویست ئەنجام دەدات بە جۆرێک کە بۆ بڕێک لە ئەوان ئیزنی کێبڕکێ لە هەڵبژاردن بۆ کوژاندنەوەی دەنگی دژبەران دەدات.\nبەڵام سەبارەت بە سیناریۆی سەفەری موحەمەد بێن سەلمان بۆ وڵاتانی ئاسیایی دەتوانرێت بە دوو سیناریۆ ئاماژە بکرێت؛ یەکەم ئەوەی کە ئێمە لە بەرانبەر سەفەرێکی بێ ئامانج و بەرنامە و ڕواڵەتی بۆ شکاندنی گۆشەگیری و بن بەستێک کە سعوودییەکان بە تایبەتی وەلیعەهدی عەرەبستان بە دوای کوشتنی جەمال خاشقجی تووشی هاتووە، داین. وەلیعەهدی عەرەبستان کە ناتوانێت بچێتە ڕۆژاوا کەواتە لە سەر ڕۆژهەڵات زوومی کردووە تا ئەو کێشانەی کە لە گەڵیان بەرەوڕوویە چارەسەریان بکات.\nبەڵام سیناریۆی دووهەم ئەوەیە کە ئێمە لە بەرانبەر جووڵەی هاوئاهەنگ کراو لە گەڵ ئەمریکا داین کە بێن سەلمان بە وەکالەت لە ئەمریکا لە درێژەی پاڵپشتی لە تیرۆریزم و کردنەوەی بەرەی پاکستانی- ئێرانی دەڕوات تا ئێران بکاتە ئامانج و تووشی کێشەی بکات و هەروەها بە دوای کاریگەری لە سەر پێوەندییە نەوتییەکانی تاران لە گەڵ دێهلی نەوە.


وه‌زیری زانست و توێژینه‌وه و هونه‌ری ئاڵمانی: ستایشی كار و پڕۆژه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌م، به‌تایبه‌ت له وه‌رگرتنی ئاواره و په‌نابه‌ر | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nوه‌زیری زانست و توێژینه‌وه و هونه‌ری ئاڵمانی: ستایشی كار و پڕۆژه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌م، به‌تایبه‌ت له وه‌رگرتنی ئاواره و په‌نابه‌ر\nله چوارچێوه‌ی سه‌ردانه‌كه‌یاندا بۆ هه‌رێمی كوردستان، ئه‌مڕۆ سێ شه‌ممه، ڕێكه‌وتی (16/4/2019) وه‌فدی هەرێمى (بادنڤوتمبێرگ)ى ئەڵمانیا، كه له خاتوو (تێریزیا بارەر) وەزیرى زانست و توێژینەوە و هونەر، خاتوو (تێریزا شۆپەر) وەزیرى دەوڵەت لە هەرێمى (بادنڤوتمبێرگ)ى ئەڵمانیا و ژمارەیەک لە پەرلەمانتارانى هەرێمەکه پێكهاتوه سه‌ردانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستیان كرد.\nبه‌گه‌یشتنی وه‌فدی هه‌رێمی (بادنڤوتمبێرگ)، له‌لایه‌ن د.یوسف گۆران وه‌زیری خوێندنی باڵا و تویژینه‌وه‌ی زانستی و، د.ئامانج سه‌عید ڕاوێژكاری وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی و، د.پۆڵا خانه‌قا سه‌رۆكی ده‌سته‌ی كوردستانی بۆ دیراساتی ستراتیجی و، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی فه‌رمانگه‌كانی وه‌زاره‌ت به‌گه‌رمی پێشوازیان لێكرا.\nله سه‌ره‌تای دیداره‌كه‌دا، د.یوسف گۆران وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی دوای به‌خێرهێنانی وه‌فدی میوان، خۆشحاڵی خۆی به‌و سه‌ردانه ده‌ربڕی، پاشان به‌گرنگیه‌وه باسی له پێویستی هه‌ماهه‌نگی و هاوكارییه‌كانی حكومه‌تی و گه‌لی ئاڵمانیان بۆ هه‌رێمی كوردستان كرد و، له‌و باره‌یه‌وه وتی: له ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابردودا به‌تایبه‌ت له شه‌ڕی داعش ئاڵمانیا هاوكاری جدی خه‌ڵك و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بو، بۆیه هاوكارییه‌كانی ئه‌وان ڕۆڵی گه‌وره‌ی بۆ له‌ناوبردنی داعش له كوردستان و ئێراق هه‌بو، بۆ ئه‌وه‌ش د.یوسف گۆران سوپاسی تایبه‌تی كردن، وتیشی سوپاس بۆ ئه‌و هاوكارییه مرۆیانه‌ی ئاڵمانیا پێشكه‌شی ئێزدیه‌كانی كرد له به‌رامبه‌ر ئه‌و جینۆسایده‌ی ڕوبه‌ڕویان بوه‌وه.\nله به‌شێكی دیكه‌ی وته‌كانیدا، وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی ڕایگه‌یاند: سه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر داعش سه‌ركه‌وتنی سه‌ربارزی بو، به‌ڵام سه‌ركه‌وته گه‌وره‌كه ئه‌وه‌یه كه چۆن ئه‌و كه‌لتور و یه‌كتر قبوڵنه‌كردنه‌ی داعش بڵاویكردۆته‌وه له‌ناوی ببین، بۆ ئه‌وه‌ش د.یوسف گۆران وتی: ئێمه له له‌كاتی شه‌ڕی داعش بایه‌خمان به‌وه‌دا، كه له كاتی شه‌ڕ و دوای شه‌ڕ چیبكه‌ین به‌تایبه‌ت له په‌روه‌رده‌كردنی منداڵان و پێگه‌یاندنیان، له‌و چوارچێوه‌یه‌شدا جگه له‌وه‌ی كۆنفرانسی نێوده‌وڵه‌تیمان سه‌باره‌ت به‌و كێشه‌یه گرێدا، له‌هه‌مان كاتدا و له پێناو خزمه‌تكردن به‌ژنان و كچانی ڕزگاربوی ده‌ستی داعش ڕێنماییه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كه‌مان گۆڕی و له زانكۆی دهۆك (په‌یمانگه‌ها چاره‌سه‌ریا ده‌روونی چاره‌سه‌ریا تراوما)مان كرده‌وه، كه هه‌ماهه‌نگ و هاوكارێكی باشی ئه‌و ژن و كچانه‌ی كرد، كه له‌ده‌ستی داعش ڕزگاربون بۆ ئه‌وه‌ی دوباره بێنه‌وه ناو كۆمه‌ڵگه، وتیشی گه له‌وه پڕۆگرامێكمان داڕشت بۆ چۆنیه‌تی هاوكاریكردنی ژنانی ڕزگاربوو، به‌تایبه‌ت له فێربونی پیشه‌یه‌ك بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن دواتر به‌هۆیه‌وه هاوكاری خێزان و منداڵه‌كانیان بكه‌ن، جگه له‌وه‌ش به‌رنامه‌یه‌كمان له‌گه‌ڵ ڕێكخراوی (سید) بۆ هاوكاریكردنی زیانمه‌ندانی دوای شه‌ڕی داعش له زانكۆی كۆیه هه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ش د.ئامانج سه‌عید ڕاوێژكاری وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی كورته‌یه‌كی له‌باره‌ی ئه‌و به‌رنامه‌یه پێشكه‌ش به وه‌فدی میوان كرد، له‌هه‌مان كاتدا كورته باسێكی له‌باره‌ی كۆی ئه‌و پڕۆژانه خسته‌ڕو، كه پێشكه‌شی په‌ناهه‌نده‌كانی سوریا له كوردستان كراوه، بۆ ئه‌وه‌ش د.یوسف گۆران ڕایگه‌یاند: هاوكاریكردنی منداڵان و گه‌نجانی په‌نابه‌ری سوریا و ئاواره ئێزدییه‌كان، كه زۆربه‌یان له كوردستان ده‌مێننه‌وه پێویستی به‌به‌رنامه‌یه‌كی درێژخایه‌ن هه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ش داوایی كرد، هه‌ماهه‌نگ بن له داڕشتنی پڕۆگرامێكی تایبه‌ت به‌و بواره بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن له زانكۆكان درێژه به‌خوێندن بده‌ن. پاشان د.پۆڵا خانه‌قا سه‌رۆكی ده‌سته‌ی كوردستانی بۆ دیراساتی ستراتیجی باسی له چه‌ند پڕۆژه‌یه‌كی ده‌سته‌كه‌یان كرد و ڕایگه‌یاند: پڕۆژه‌یه‌كی تایبه‌تیان هه‌یه بۆ كردنه‌وه‌ی زانكۆیه‌كی ئاڵمانی- كوردستانی له كوردستان، بۆ ئه‌وه‌ش داوای هاوكاری له وه‌فدی میوان كرد، وڕویشیكرده‌وه كه پڕۆژه‌یه‌كی تایبه‌تیان هه‌یه بۆ توێژینه‌وه‌كردن له‌سه‌ر پاشماوه‌كانی جه‌نگ و كاریگه‌ری له‌سه‌ر ژینگه، به‌هه‌مان شێوه داوای له وه‌فدی میوان كرد، هه‌رێمه‌كه‌یان هاوكار بێ له ئه‌نجامدانی ئه‌و توێژینه‌وه‌یه.\nهه‌ر له میانه‌ی قسه‌كانیدا، وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی وتی: ئه‌و پڕۆژانه‌ی كه دوای شه‌ر كه پێویسته بخرێنه خزمه‌ت مرۆڤه‌وه ده‌كرێ هه‌ماهه‌نگ و هاوكاری یه‌كتربین، ئه‌وه‌ش به‌سود وه‌رگرتن له‌و په‌یوه‌ندییه توندوڵه‌ی زانكۆكانی ئاڵمانیان له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت و زانكۆكانی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌تی.\nله به‌رامبه‌ردا، خاتوو (تێریزیا بارەر) وەزیرى زانست و توێژینەوە و هونەر، به‌ناوی وه‌فدی میوان وتی: له دڵه‌وه سوپاستان ده‌كه‌ین، به‌هیواین بتوانین قوڵتر بیروڕاكان ئاڵوگۆڕ بكه‌ین، وتیشی به‌شێكی زۆری ئه‌ندامانكانمان بۆ جاری یه‌كه‌میان سه‌ردانی كوردستان ده‌كه‌ن، به‌ڵام به‌شێكی زۆریان شاره‌زایی ڕاسته‌قینه‌ن، چونكه له چوارچێوه‌ی پڕۆژه‌ی هه‌ماهه‌نگی كاریان كردوه، به‌تابه‌ت له پڕۆژه‌ی داڵده‌دان و ڕێنمایی ده‌رونی ژنانی ئێزیدی رزگاربوی ده‌ستی داعش.\nله به‌شێكی دیكه‌ی قسه‌كانیدا، وه‌زیری زانست و توێژینه‌وه و هونه‌ر ستایشی كار و پڕۆژه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كرد، به‌تایبه‌ت له وه‌رگرتنی ژماره‌یه‌كی زۆری ئاواره و په‌نابه‌ر، وتیشی وه‌رگرتنی ئه‌و ژماره زۆره‌ی ئاواره‌و و په‌نابه‌ر له كوردستان به‌راورد به هه‌رێمه‌كه‌ی ئێمه زۆره و مایه‌ی پێزانینه، ڕونیشكرده‌وه له میانه‌ی گفتوگۆكانیان له كوردستان ئاگاداری نیگه‌رانیه‌كانی ئه‌و منداڵانه بوون، كه له كه‌مپه‌كان له ژێر فشار و شه‌ڕ و ئاشوب په‌روه‌رده بون، وتی ئه‌وان پێویستیان به‌پاڵپشتی و هاوكاری هه‌یه.\nله به‌شێكی دیكه‌ی دیداره‌كه‌دا، وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی باسی له كارنامه‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌ی كرد بۆ بابه‌خدان به‌خوێندنی ته‌كنیكی له كوردستان، وتیشی له ئێستا خولێكی په‌ره‌پێدانمان له بواری پێگه‌یاندنی سه‌ركرده‌ی ئه‌ندازیاری له وڵاتی فنلاند هه‌یه، هه‌روه‌ك ئاماده‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌شی پیشاندا بۆ هه‌ر جۆره هاوكاری و هه‌ماهه‌نگیه‌ك له‌گه‌ڵ زانكۆكانی ئاڵمانیا له بواری ئه‌ندازیاری.\nوه‌زیری زانست و توێژینه‌وه و هونه‌ری ئاڵمانیا باسی له ئه‌زمونی وڵاته‌كه‌ی له بواری خوێندنی باڵا كرد به‌تایبه‌ت له چۆنیه‌تی به‌ستنه‌وه‌ی زانكۆكان به‌ناوه‌نده‌كانی بازار، له هه‌مان كاتدا باسی له نمونه‌یه‌كی خوێندنی زانكۆیی له وڵاته‌كه‌ی كرد، كه به‌هاوبه‌شی له نێوان زانكۆكان و كۆمپانیاكان كار ده‌كه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ش بانگهیشتی وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی هه‌رێمی كوردستان كرد بۆ ئه‌وه‌ی سه‌ردانی هه‌رێمه‌كه‌یان ببن و ئاشنایی ئه‌و جۆره خوێندنی زانكۆ پیشه‌ییانه بن.\nبۆ ئه‌وه‌ش وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی دوای ئه‌وه‌ی سوپاسی ئه‌و بانگهێشته‌كه‌ی كرد، به‌گرنگیه‌وه له پێشنیازه‌كه‌ی ڕوانی و هیوای خواست پڕۆژه‌ی تایبه‌ت هه‌بێ بۆ كه‌سانی شاره‌زا له كوردستان بۆ سه‌ردانیكردنی ئه‌و وڵاته و سود وه‌رگرتن له‌و ئه‌زمونه تایبه‌ت له بواری خوێندنی پیشه‌یی.


وتاره‌که‌ی سه‌رۆک ئۆباما ده‌رباره‌ی لیبیا ڕه‌خنه و پـرسیاره‌کان ده‌ڕوێنێته‌وه\nسه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا باراك ئۆباما ده‌ڵێت ولایه‌ته یه‌کگرتووکانی ئه‌مه‌ریکا به‌شداری له هه‌ڵمه‌تی له‌شکری خۆرئاوا دژ به ڕێبه‌ری لیبیا موعه‌مه‌ر قه‌زافی کردووه تا ڕێ له کوشتنی به کۆمه‌ڵی بگرێت و کۆتایی به سه‌رکو‌تکردنی بێ به‌زه‌ییانه‌ی بهێنێت.\nله به‌یانـنامه‌یه‌کدا له ڕێـی ته‌له‌فیزیۆنه‌وه له دره‌نگانێکی دوێنی دووشه‌ممه‌دا گوتی پێویسته ئه‌مه‌ریکا هه‌ڵوێست وه‌ربگرێت له‌و ده‌مه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی و به‌هاکان ده‌که‌ونه مه‌ترسیه‌وه.\nوا چاوه‌ڕوان ده‌کرێت سه‌رۆك له میانه‌ی سێ چاوپێکه‌وتنی ته‌له‌فیزیۆ‌نیدا له ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه چه‌خت بکاته سه‌ر هۆی به‌شداریکردنی ئه‌مه‌ریکا له‌و هه‌وڵه له‌شکرییه‌دا.\nله وتاره‌که به‌ڕێز ئۆباما هه‌روه‌ها گوتی گومانی تێدا نیـیه که‌وا لیبیا و جیهانیش له ڕه‌وشێکی باشتر ده‌بن ئه‌گه‌ر قه‌زافی له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات نه‌مێنیت، به‌ڵام به‌رفراوانکردنی هه‌ڵمه‌ته له‌شکریکه‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووکان به‌ره‌و گۆڕینی ڕژێم له لیبیا کا‌رێکی نادروست ده‌بێت.\nوتاره‌که‌ی سه‌رۆك داڕێژراو بوو بۆ وڵامدانه‌وه‌ی ئه‌وانه‌ی له کونگرێس و له شوێنه‌کا‌نی تردان که ڕه‌خنه‌یان له به‌ڕێز ئۆباما گرتبوو له‌وه‌ی شکستی هێنابوو له ڕوونکردنه‌وه‌ی ئامانجه‌کانی ئه‌مه‌ریکا به‌ر له‌وه‌ی هێزه‌کان له هێرشه ئاسمانیه‌کان به‌شداربن به مه‌به‌ستی سه‌پاندنی ناوچه‌یه‌کی قه‌ده‌غه‌ی فڕین به‌سه‌ر لیبیادا.


زانكۆی چه‌رموو میوانداری (كه‌ی به‌هار) ده‌رهێنه‌ری ناسراوی كورد ده‌كات . - Directorate of Media\nزانكۆی چه‌رموو میوانداری (كه‌ی به‌هار) ده‌رهێنه‌ری ناسراوی كورد ده‌كات .\nposted Apr 16, 2017, 7:57 AM by Directorate of Media [ updated Apr 16, 2017, 7:59 AM ]\n16/4/2017 به ئاماده‌بونی پرۆفیسۆر دكتۆر سلاح ره‌زا سعید سه‌رۆكی زانكۆی چه‌رموو و به‌رێزان دكتۆر بارام احمد یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی زانكۆ بۆ كاروباری كارگێری و به‌رێز دكتۆر هونه‌ر امین راگری كۆلێژی كارگێری گشتی و وبه‌رێوه‌بردنی سامانی سروشتی و ژماره‌یه‌كی زۆری مامۆستایان و خوێندكاران له كه‌مپی نوێی زانكۆی چه‌رموو،فیلمی (خه‌ونی كورد جه‌نگ یان ئاشتی ) له ده‌رهێنانی كه‌ی به‌هار نمایش كرا .\nهه‌روه‌ها پرۆفیسۆر دكتۆر سلاح ره‌زا سعید سه‌رۆكی زانكۆی چه‌رموو وته‌یه‌كی پێشكه‌ش كرد و رایگه‌یاند كه وه‌ك زانكۆی چه‌رموو به‌رده‌وامین له ئه‌نجامدانی كاروچالاكیه‌كانمان و ئه‌مرۆش به خۆشحاڵیه‌وه میوانداری ده‌رهێنه‌ری ناسراوی كورد كه‌ی به‌هارمان كردوه بۆ نمایشكردن فیلمێك و نیشاندانی رۆمانێك پاشان سوپاسی رێكخه‌رانی مه‌راسیمه‌كه‌ی كرد.\nمیران سابر رێكخه‌ری نیشاندانی فیلم له زانكۆكانی باشوری كوردستان رایگه‌یاند به خۆشحاڵیه‌وه ئه‌مرۆ سه‌ردانی زانكۆی چه‌رموومان كرد بۆ نمایشكردنی فیلمی (خه‌ونی كورد جه‌نگ یان ئاشتی ) له ده‌رهێنانی كه‌ی به‌هارو نمایش كردنی رۆمانی (نامه له كوردێكه‌وه ) كه له نوسینی كه‌ی به‌هاره ئه‌م رۆمانه به زمانی ئینگلیزی چاپكراوه و له ئێستا له وڵاته ئه‌ورپییه‌كان به‌رده‌سته تاكه رۆمانه كه كوردێك نوسیبێتی و به زمانی ئینگلیزی بڵاو بكرێته‌وه خوێنه‌ران به رۆمانێكی به سودی ده‌بینن.\nله كۆتایی مه‌راسیمه‌كه‌دا گفتوگۆیه‌كی به‌سود له نێوان خوێندكاران و ده‌رھێنه‌ری فیلمی (خه‌ونی كورد جه‌نگ یان ئاشتی ) ونوسه‌ری رۆمانی (نامه له كوردێكه‌وه ) ئه‌نجامدرا.


عه‌دنان كه‌ریم له‌ساڵی 1963 له‌شاری كه‌ركوك له‌دایك بووه, و له‌بنچینه‌دا خه‌ڵكی دێی ژاژڵه‌ی سه‌ر به‌ناوچه‌ی شارباژێڕه.له‌شاری سلێمانی ژیانی منداڵی و سه‌ره‌تای ژیانی هونه‌ری گه‌شه‌ی سه‌ندووه. ساڵی 1985 به‌شی نیگاركێشانی له‌په‌یمانگای هونه‌ره‌جوانه‌كانی شاری سلێمانی ته‌واو كردوه.له‌ساڵی 1991 دا كوردستانی به‌جێهێشتو‌وه ئێستا له‌سوید له‌گه‌ڵ مهاباد خانی هاوسه‌ری و سیَ منداڵه‌كه‌ی له‌شاری ئوپسالا ده‌ژین\nسه‌ره‌تای كاری هونه‌ری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌بۆَ ساڵی 1979 له‌گه‌ڵ تیپی موَسیقای سلێمانیَ به‌گوَرانی ده‌سماڵیَ. پاشان له‌ساڵی 1980 دا گوَرانی كازیوه‌ی له‌گه‌ڵ تیپی موسیقای سلێمانی توَمار كرد بۆ شانۆگه‌ری زه‌لكاو كه‌به‌رهه‌مێكی شانۆیی تیپی شانۆی پێشڕه‌وی كوردی بوو له‌سلێمانی. ئه‌م گورانییه‌كه‌له‌ئاماده‌كردنی هونه‌رمه‌ند دلێر ئیبراهیم و ئاوازی ئارام خه‌چه‌دوریان بوو, سه‌ره‌تایه‌كی باش بوو بۆ ناسینه‌وه‌ی ده‌نگی خۆی و تایبه‌تمه‌ندێتی هه‌ڵبژاردنی ڕه‌وتی هونه‌ری\nساڵی 1983 گۆرانی شه‌وی تاریك و بیَده‌نگی تومارده‌كات له‌ئاماده‌كردنی مامۆستا ئه‌نوه‌ر قه‌ره‌داغی.\nىساڵی 1984 به‌هاوكاری تیپی موسیقای پیره‌مێردی سه‌ر به‌تیپی موسیقای سلێمانی كه‌مامۆستا سه‌ڵاح ره‌ووف سه‌رپه‌رشتی ده‌كرد, ئه‌م گۆرانیانه‌تۆمار ده‌كات\nپاشان له‌گه‌ڵ تیپی موسیقای په‌یمانگای هونه‌ره‌جوانه‌كان ........\nگۆرانی بۆ دڵ ئاوازی هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم خوَی و هۆنراوه‌ی بێخود ی شاعیر له‌گه‌ڵ تیپی نه‌ورۆزدا...\nله‌ساڵی 1989 دا له‌گه‌ڵ هه‌ندیَ هونه‌رمه‌ندی تردا تیپی مۆسیقای كۆمه‌ڵه‌ی هونه‌ره‌جوانه‌كان داده‌مزرێنن.\nله‌ساڵی 1991 دا له‌كۆڕه‌وه‌گه‌وره‌كه‌ی كورددا به‌ره‌و ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان كه‌وته‌ڕیَ و له‌شاری مهاباد بۆ ماوه‌یه‌ك جێگیر بوو.\nله‌ساڵی 1992 ده‌گاته‌ووڵاتی سوید و درێژه‌ده‌دا به‌كاری هونه‌ری و یه‌كه‌م به‌رهه‌می له‌ده‌ره‌وه‌ی كوردستان كاسێتی بیرتان ده‌كه‌م بوو كه‌له‌شاری لیل ی فه‌ره‌نسی تۆمار كرا وحه‌وت گورانی له‌خۆ گرتبوو, له‌وانه‌چوار گوَرانیان ئاوازی هونه‌رمه‌ند رزگار ئیسماعیل و گۆرانی یه‌كانی هه‌ڵه‌بجه, كۆچ , ئازادی له‌ئاوازی هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم خۆی بوو.\nله‌ساڵی 1994-1995 له‌سوید ده‌چێته‌به‌ر خوێندَن و بوَ ماوه‌ی سالێک کۆَرسی ته‌كنیكی تۆماركردنی ده‌نگ و موسیقا ته‌واو ده‌كات و ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌َ هۆی ئه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌هونه‌ریه‌كانی به‌ده‌ستی خۆی تۆماربكات.\nساڵی 1995 به‌رهه‌می ڕاز له‌سه‌ر كاسێت ده‌رده‌كات.\nساڵی 1996 یه‌كه‌م به‌رهه‌می خۆی له‌سه‌ر سی دی به‌ناوی شه‌وی یه‌ڵدا بڵاو ده‌کاته‌وه كه‌موَسیقای ئه‌م به‌رهه‌مه له‌سلێمانیَ له‌لایه‌ن تیپی موسیقای كۆمه‌ڵه‌ی هونه‌ره‌جوانه‌كانی ئاماده‌كراو پاشان له‌سوید هونه‌رمه‌ند عه‌دنان كه‌ریم ده‌نگی خۆی له‌سه‌ر تۆمار ده‌كات.\nله‌ساڵی 1999 دا سی دی ئه‌ڕۆی ئۆغر دێنێته‌به‌رهه‌م و هونه‌رمه‌ندی به‌توانا غه‌مگین فه‌ره‌ج ئه‌ركی دابه‌شكردنی ده‌گرێته‌َ‌ئه‌ستۆ. له‌سالی 2000 کۆنسێرتێکی تایبه‌ت له‌هۆڵی ( کۆنسێرت هاوس) ی شاری ستۆکهۆلم پێشکه‌ش ده‌کات. له ساڵی 2002 دوو کۆنسێرت له‌شاری ( یۆتۆبۆری )و شاری ( سوتۆکهۆڵم ) پێشکه‌ش ده‌کات به‌هاوکاری گروپی ئاگری زیندوو ، هه‌ر له‌هه‌مان ساڵدا سیدی شنه‌ی با بڵاوده‌کاته‌وه ئه‌م به‌رهه‌مه‌گۆرانی له‌خۆگرتووه به‌ده‌ستی خۆی تۆماری کردوه‌و هونه‌رمه‌ندانی به‌توانای وه‌ك گوران كامیل و فه‌رهاد محه‌مه‌د و غه‌مگین فه‌ره‌ج دابه‌شكردنی موسیقایان بۆ ئه‌نجام داوه. له‌ساڵی 2004 کۆنسێرتی شاری له‌نده‌ن له‌هۆڵی ( شازاده‌ئێلیسابێت ) پێشکه‌ش ده‌کات هه‌ر له‌هه‌مان ساڵدا له‌وڵاتی هۆڵه‌ند کۆنسێرتێکی تر پيشکه‌شده‌کات .ساڵی 2005 له‌شاری (سنه) له‌هۆڵی دانیشتگای کوردستان کۆنسێرتێک پێشکه‌ش ده‌کات . هه‌ر له‌هه‌مان ساڵدا سیدی ( تاڤگه‌یه‌ک له‌عه‌شق ) بڵاو ده‌کاته‌وه‌شایانی باسه‌که‌ئه‌م به‌رهه‌مه‌به‌سه‌رپه‌رشتی هونه‌رمه‌ندان گۆران کامیل و هونه‌رمه‌ند حسێن زه‌هاوی ئه‌نجام درا و له‌ستودیۆ ( بێل ) تۆمارکراو بڵاو بۆوه. هه‌ر له‌هه‌مان ساڵدا له‌فێستیڤاڵی ( ئومه‌د) له‌له‌نده‌ن له‌ته‌ک گروپی ئاگری زیندودا به‌شداری ده‌کات. هه‌ر له‌ساڵی 2005 به‌شدار ده‌بێ له‌فه‌ستیڤالی ( رێ ئۆریانتال) که‌ساڵانه‌له‌شاری ستۆکهۆڵم به‌به‌شداری چه‌ندین هونه‌رمه‌ندانی نه‌ته‌وه‌کانی دنیا ئه‌م فێستیڤاڵه‌نمایش ده‌کرێ. له‌ساڵی 2006 له‌گه‌ڵ هۆنه‌رمه‌ندان گروپی (کامکاران) سیدی (ئه‌مشه‌و) بڵاو ده‌کاته‌وه‌که‌ئه‌م سیدیه‌له‌شاری تاران تۆمار کراوه.له‌به‌هاری2007 دا له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ند ( تارا جاف ) کۆنسێرتێک له‌شاری له‌نده‌ن پێشکه‌ش ده‌کات. له‌هاوینی 2007 له‌گه‌ڵ گروپی کامکاران چوار کۆنسێرت له‌شاری ( هه‌ولێر و دهۆک و سلێمانی ) و سێ کۆنسێرت له‌شاری تاران پێشکه‌ش ده‌کات . له‌مانگی شوباتی ساڵی2008 به‌شداری ده‌کا له‌فێستیڤاڵی ( بانگهێشتن بۆ ئاو) له‌وڵاتی (کێنیا) ی کیشوه‌ری ئه‌فریقا. له‌مانگی مایس 2008 له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ند تارا جاف کۆنسێرتێک له‌کتێبخانه‌ی شاژنی وڵاتی دانمارک له‌شاری ( کۆپنهاگن) پێ به‌سه‌رپه‌رشتی تی ڤی کوردان پێشکه‌ش ده‌که‌ن. هەمان ساڵ له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ند تارا جاف کۆنسێرتێک له مانجیسته‌ر پێشکەس دەکەن. 7 نۆڤه‌مبه‌ر 2009کۆنسێرت..له که‌نه‌دا بە سەرپەرشتی ئوستاتد شاملو. 27/2/2010 کۆنسێرتێک لە شاری ئۆریبرو لە سوید ، پاشان هەمان کۆنسێرت لە 10/4/2010 لە ستۆکهۆلم و 11/9/2010لە یوتۆبۆری 2/10/2010 لە ئوپسالا پێشکەش دەکات. 7 و 9 ئوکتۆبەری2010 لە گەڵ گروپی کامکاراند لە سلێمانی و هەولێر پیشکەش دەکات. ئەیلولی 2010 سیدی وەفایی کە لەگەڵ گروپی کامکاران بڵاودەکاتەوە. ساڵی 2011 لەگە: سبا کامکار و گروپی کامکاران سیدی خاتوون بڵاو دەکاتەوە.\nلە ئوکتوبەری 2012 سیدی بادەی گوڵرەنگ (گوڵبژێرێک لە مەقامی کوردی ) بڵاودەکاتەوە..


ئەرمەنستان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوڵاتی باڵادەست لە ھەرێمی قەفقازی باشووری ئۆراسیا\n(ڕەوانەکراوە لە ئەرمەنیاەوە)\nئەرمەنستان یان ئەرمینیا (بە ئەرمەنی: Հայաստան) بە فەرمی کۆماری ئەرمەنستان وڵاتێکی دەورگیراو بە وشکانییە کە لە بەرزایییەکانی ئەرمەنی لە ڕۆژاوای ئاسیا ھەڵکەوتووە. ئەرمەنستان بەشێک لە ناوچەی قەوقاز پێکدێنێت و لەگەڵ گورجستان لە باکوور، ئازەربایجان و کۆماری ئارتساخ لە ڕۆژھەڵات، تورکیا لە ڕۆژاوا و ئێران و کۆماری خۆبەڕێوەبەری نەخچیڤان لە باشوور ھاوسنوورە. یەریڤان پایتەخت و گەورەترین شاری ئەم وڵاتەیە.\nگرووپە ڕەگەزییەکان ئەرمەنییەکان ، ئێزیدییەکان ، ڕووسەکان\n- سەرۆک کۆمار سەرز سارگسیان\n- سەرۆک وەزیران نیکۆڵ پاشینیان\n- کۆماری دیموکراتی ئەرمەنستان ٢٨/٥/١٩١٨\n- سەربەخۆبوونی ئەرمەنستان ١٩٩١\n- بەراوردی ٢٬٩٣٠٬٤٥٠\nدرامی ئەرمەنی ((.AMD (դր)\n٢ دابەشکردنی کارگێڕی\n٣.١ دانیشتوانی قەرەباغ\n٣.٢ بەرزایەکانی قەرەباغ\nنەخشەی شانشینی ئەرمەنستان ساڵی ٩٥ بۆ ٦٦ پ.ز\nئەرمینیا بۆ ١٠ پارێزگا جیادەکرێتەوە یەریڤان پایتەختی وڵاتە. سەرۆکی جێبەجێکار لە هەر دە پارێزگاکە ناوی مارتزبت واتە (سەرۆک مارتز) حوکمەتی ئەرمینیا دایمەزراندوە.\nلە هەموو پارێزگایەک کۆمەڵەیەک هەن هەر کۆمەڵەیەک. ئۆتۆنۆمی هەیە و جێگیرگە هەیە جێگیرگە یان شارە یان گوند. لە ساڵی 2007، لەناو ئەرمینیا 915 کۆمەڵەی ناوخۆی هەیە، 49 لەم ناوچانە شارە و866 لادێییە. و پایتەخت یەریڤانە، بۆ دوازدە هەرێم پێکهاتوە حوکمی ئۆتۆنۆمی پێ بەخشراوە. .\n1 أراغاتسوتن (داڕێژە:رمز لغة) أشتاراك (داڕێژە:رمز لغة) 2,753 كم² 126,278\n2 أرارات (داڕێژە:رمز لغة) أرتاشات (داڕێژە:رمز لغة) 2,096 كم² 252,665\n3 أرمافير (داڕێژە:رمز لغة) أرمافير (داڕێژە:رمز لغة) 1,242 كم² 255,861\n4 غيغاركونيك (داڕێژە:رمز لغة) غافار (داڕێژە:رمز لغة) 5,348 كم² 215,371\n5 كوتايك (داڕێژە:رمز لغة) هرازدان (داڕێژە:رمز لغة) 2,089 كم² 241,337\n6 لوري (داڕێژە:رمز لغة) فانادزور (داڕێژە:رمز لغة) 3,789 كم² 253,351\n7 شيراك (داڕێژە:رمز لغة) غيومري (داڕێژە:رمز لغة) 2,681 كم² 257,242\n8 سيونيك (داڕێژە:رمز لغة) كابان (داڕێژە:رمز لغة) 4,506 كم² 134,061\n9 تافوش (داڕێژە:رمز لغة) إجيفان (داڕێژە:رمز لغة) 2,704 كم² 121,963\n10 فايوتس جور (داڕێژە:رمز لغة) يغيغنادزور (داڕێژە:رمز لغة) 2,308 كم² 53,230\n11 يريفان (داڕێژە:رمز لغة) – 227 كم² 1,091,235\nنەخشەی ناوچەی قەرەباغ و دەوروبەری\nئەرمینیا کێشەی سیاسی لەنێوان ئازەربایجان و تورکیا ھەیە بەتایبەت لە ناوچەی قەرەباغ کە ئەرمینیا و ئازەربایجان ھەردووکیان بەخاکی خۆیانی دەزانن ڕوبەری ٤٤٠٠ کیلۆمەتر چوار گۆشەیە، لەساڵی ١٩٨٧ ئەرمینیا داوای ناوچەی قەرەباغی لە یەکێتی سۆڤیەت کرد کە ئەو کات حوکمی ئۆتۆنۆمی بوو(الحکم الذاتی) لە ژێر دەستەڵاتی حوکمەتی ئازەربایجان بوو، دوای ڕوخانی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١ یەکێتی سۆڤیەت بوو بە ١٥ وڵاتی سەربەخۆ یەکێک لەو وڵاتانە ئازەربایجان و ئەرمینیا بوو، دوای ڕوخانی یەکێتی سۆڤیەت جەنگ لە نێوان ھەردوولا دروستبوو ئەرمینیا توانی دەست بەسەر قەرەباغدا بگرێت ھەتا جەنگی ١٩٩٤ لە نێوان ئەرمینیا و ئازەربایجان کە ئەرمینیا پشتگیری ھەرێمی قەرەباغی دەکرد کە کۆماری ئەرمینیای تێدا دامەزرا دوای ڕوخانی یەکێتی سۆڤیەت.\nبەپێی سەرژمێری ساڵی ١٨٢٣ ٩١٪ لەسەدی دانیشتوانی گوندەکان موسلمانن بەڵام تەنھا ٩٪ یان ئەرمەنین.\nپێشتر کوردەکان زۆربەی دانیشتوانی قەرەباغیان پێک دەھێنا بەڵام بەھۆی سۆڤیەت دژی نەتەوە کەمینەکان ژمارەی کوردەکان کەمی کرد بەھۆی تورک کردن (التتریک) تورکی ئازەری بە زۆری کۆچیان کرد بۆ ڕوسیا و کازاخستان دواتر لەوێ ھەمویان مردن.\nئێستا ھەرێمەکە ژمارەی دانیشتوان ١٤٥ ھەزار کەسە زۆربەی زۆریان ئەرمەنی ئارسۆدۆکسین.\nئەرمەنستان بە گشتی ناوچەیەکی شاخاویە بەرزترین شاخی ئاراگاتسە کە دەکەوێتە خۆرئاوای ئەرمەنستان، لە ئارتیک، کە بەرزییەکەی ٤٠٩٢ مترە، و تەنھا لە ناوچەی یەریڤان و تالین و ئەرماویر ناوچەیەکی شاخاوی نیە ١٩٠٠ کم٢ دەبێت کە دەکاتە ٦،٥ ی خاکی ئەرمەنستان پێک دێنێت.\nبەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئەرمەنستان ٢,٩٨٣,٩٩٠ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٣ ساڵە. ھەروەھا ٦٤ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.\nژمارەیەک لە دانیشتووانی ئەرمەنستان کوردن، کە زۆربەیان ئێزیدین.\nئایینی خەڵکی ئەرمەنستان ٧٣٪ لە مەسیحییەتی گریگۆری، ٥٪ لە ئیسلام (سوننە)، ٤٪ لە کاتۆلیک و ١٨٪ لە ئەوانەی تر پێکدێت.\n^ The UN classification of world regions 25 June 2002 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. places Armenia in Western Asia; the CIA World Factbook "Armenia". The World Factbook. CIA. Retrieved 2 September 2010. "Armenia". National Geographic. Archived from the original on 8 August 2007. Retrieved 16 April 2009. , "Armenia". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 1 April 2009. Retrieved 16 April 2009. , Calendario Atlante De Agostini (بە ئیتالی) (111 ed.). Novara: Istituto Geografico De Agostini. 2015. p. sub voce. ISBN 9788851124908. and Oxford Reference Online "Oxford Reference". Oxford Reference Online. 2004. doi:10.1093/acref/9780199546091.001.0001. ISBN 9780199546091. also place Armenia in Asia.\n^ بەختیاری, سەعی (1393 ھەتاوی). جوگرافیا. تاران: مووسسەی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی. pp. ٩٧. ISBN 978-964-342-431-2. Check date values in: |year= (help)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئەرمەنستان&oldid=908131»\nدواجار لە ١٨:١٢ی ٨ی شوباتی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:١٢ی ٨ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


You are at:Home»گرنگ»سڵاو رۆژھەڵات\nBy nuche.net on\t 2018/05/26 گرنگ, وتار\nلە کۆتایی بەشی ١ی پڕۆژەی “سڵاو رۆژھەڵات”، کە چەند رۆژ پێش بڵاوکرایەوە، پێنج پرسیاری خوارەوەمان لە سەر پلان و تێکۆشانی ئۆپۆزسیۆن ھێنا بوو. لە نووسینی ئەو بەشە لە پڕۆژەکەمان، تێدەکۆشین شیکردنەوەی زیاترمان ھەبێ بۆ پرسیارەکانمان، کە ئۆپۆزسیۆن:\n-چی دەکا بۆ ئیدارەی بارودۆخ؟\n-بەرنامەی پێڕاگەیشتنی چۆن دەبێ؟\n-بۆ خۆیان لە گەڵ خۆیان چۆن دەبن؟\n-وێکھەڵدەکەن یان تێکھەڵدەچن؟\n-بە گشتی بۆشایی دەسەڵات چۆن پڕدەبێتەوە؟\nروونکردنەوەیەک بەر لە شیکردنەوەی پرسیارەکان، کاتێک باسی ئۆپۆزسیۆن دێت، مەبەستمان ئۆپۆزسیۆنی کوردی رۆژھەڵاتی کوردستانە، نەک ئێران.\nئۆپۆزیسیۆنی رۆژھەڵات، دەکرێ بە سێ بەشی سەرەکی پێناسە بکەین:\n– حیزب و رێکخراوە سیاسییەکان (دوور لە وڵات).\n– خەڵکی سیڤیلی ناوخۆی رۆژھەڵات.\n– رووناکبیرانی رۆژھەڵاتی، دیاسپۆرا!\nھەر چەند ھەرکام لەو سێ بەشە چاوەڕوانی کارایی زیاتریان لەوەی دیکە ھەیە، بەڵام دوو بەشی خەڵکی سیڤیل و رووناکبیرانی پەرتەوازەی ھەندەران، چاوەڕوانی زیاتریان لە تێکۆشانی حیزب و رێکخراوەکان ھەیە. ئەوەش بە سەرنجدان بە مێژوو، ئەزموونی تێکۆشانی حیزبەکان بێ گومان چاوەڕوانێکی رەوایە!\nشیکردنەوە لە سەر ئۆپۆزسیۆن چی دەکا بۆ ئیدارەی وەزع؟\nبەو جۆرە، کە لە بەشی چەند رۆژ پێشدا باسکرا، ئێمە لە ھاوبیرانی دیموکرات، پێمانوایە “دەبێ تا درەنگ نەبووە هەوڵ بۆ پلان و پڕۆژە و پلاتفۆڕمی گۆڕانکاریی نوێ بدرێ. بێ گومان کەوتنە ناو دۆخێکی نوێیەوە، بەبێ بەرنامە و پلان، جیا لە دەستەوستان، شتێکی دیکەی لێ چاوەڕوان ناکرێ”.\nشیاوی باسە بگوترێ، کە چەند حیزبێک، کۆمەڵە کارێکیان لە ناوخۆو دەرەوە ئەنجامداوە و دەکرێ بگوترێ لە ھیچ باشترە، بەڵام وەڵامدەروە و پێشکەوتوو نییە. بە راوێژ نەکراوە و بۆچوونی گشتی لەسەر نییە.\nجێی داخە حیزبەکان هەوڵ بۆ شاردنەوەی ئەو کارە کەمە دەدەن، کە خەریکن بیکەن. حاشاھەڵناگرێ و بەڵێ “دەبێ رێکخراو و تێکۆشانی ناوخۆ، نھێنی و شاراوە بمێنێتەوە. بەڵام دیاریکردنی پڕۆژەی جۆراوجۆر بۆ یەک بە یەکی جومگەکانی ئیدارەی وڵات لە کاتی دەستپێکردنی پڕۆسەی گۆڕان، کە دەبێ بگەیێندرێتە کۆمەڵانی بەرینی خەڵک و بەرچاوڕوونی ئەوە بدا، کە دەبێ چی بکرێ و چۆن ئەرکی نیشتیمانی خۆیان بە ئەنجام بگەیەنن، شتێکی ترە.\nھەر چەند نامانەوێ ئەو خزمەتە بچووکەش بە کەم بگرین و دەستخۆشی دەکەین لە پلانداڕێژەران و بەڕێوەبەرانی. بەو حاڵەش کۆکردنەوە، داڕشتن و بە سیستەماتیک کردنی پڕۆسەی ئیدارەکردن زۆر زۆر گشتگیرتر، ئاواڵە و ئاشکراترە لەوەی، کە ئەوان لەو قەوارە بچووکەدا ورووژاندوویانە.\nبۆیە حەز دەکەین ئەوەمان لێ قەبووڵ بکرێ، کە خۆ خافڵاندن بە کارە بچووکەکانەوە، زیاتر دانیشتن بە ھیوای قەزاو قەدەرە، تا خەمخۆرییەکی نەتەوەیی.\nدرێژەی ئۆپۆزسیۆن چی دەکا بۆ ئیدارەی وەزع؟\nتێکۆشانی ئۆپۆزسیۆن لە سێ بواردا دەرەتانی ھەیە و جێی چاوەڕوانییە:\n– ناوخۆی کوردستان، زیاتر لە ٣٥ ساڵە رێژیم خەڵک دەگرێ، دەکوژێ، دوور دەخاتەوە و لە رێگای تۆڕە سیخوڕیەکانیەوە، بەربەستی بۆ تێکۆشانی حیزبەکان دروستکردووە. بۆیە تێکۆشان لەناوخۆدا، زۆر زۆر لاوازە و وەسف ھەڵناگرێ.\nتێکۆشانی رۆژھەڵاتییەکان لە باشوور:\nئەو تێکۆشانە بە دایم لە ژێر ھەڕەشەی تێرۆرستی دایە. ھەروەھا بە تووندیی و رۆژانە کەوتۆتە، مەنگەنەی دیپڵۆماسی حیزبکانی باشوور و تاڕادەیەکیش حکومەتی ھەرێمی کوردستان و ئێرانەوە.\nروونتر بگوترێ باشوور وەک جیران و بەرژەوەندی پارێزی دوو لایەنە، چاو لە ئێران دەکا.\nلێکدانەوەمان بۆ ئەو دیپڵۆماسی یە چۆن دەبێ ببێ، بەڵام دەبێ ئەوە روون بێ، کە بۆ باشوور، ناکرێ بشمان حەوێنێتەوە و وەک ئێمەش بچێتە سەنگەری دژی ئێرانەوە. حکومەتی ھەرێم دەسەڵاتە و دەبێ وەک وڵاتان لە گەڵ جیرانەکانی ھەڵسوکەوت بکا. کەوابوو، دەبێ بەڵێین، دەستڕاگرتن و پشووی سیاسەتی تێرۆرستی ئێرانە، کە بووەتە ھۆی ئەوەی، کە حیزبەکان ئاوا بە ئاشکرا؛ ماڵ، حاڵ، بارەگا و شوێنی دیاریان ھەیە، دەنا لە و وەزعەش دا نەدەمانەوە.\nئێران ھەر کات بیھەوێ لە جێی خۆیان ھەڵیان دەکەنێ. ئەوەش بڵێین، مانەوە لەو وەزعەدا، چەشنێک لە سەنگەر گرتنە دژی دوژمن و جێی دەستخۆشییە. لەوەھا وەزعێک دا، چی دەکرێ و چۆن تێکۆشانی خەباتکارانە سەر کەوتن بە خۆیەوە دەبینێ، وەڵام روونە، کە کەم کار دەکرێ و تێکۆشان ئاوا سەرناکەوێ.\nئەگەر بە نییەتی پاکو بەرنامەی گشتگیر و ھیوا بە دواڕۆژی سەرکەوتن، یەکڕێزی پێک نەھێندرێ و گەشەی پێ نەدرێ. بەڵام ئایا ئەوە دەکرێ!؟ زۆر بە داخەوە ٢٥ ساڵی ژیانی ئۆردووگانشینی پێمان دەقەبووڵێنێ، کە رەوتی بیرکردنەوەی بەڕێوەبەری دژی نوێگەرایی و خۆپارێز لە حیزبەکان، بە پێچەوانەی ویستی ئارەزوومەندانی نەتەوەیی دەچێتە پێشێ و ناکرێ.\nتێکۆشانی دەرەوەی کوردستان:\nپێویستە بگوترێ دەستەی بەڕێوەبەری حیزب و رێکخراوەکان لە سەر کورسییەکی سێ پێچکە (پایە)-یی دانیشتوون. پایەی ناوخۆ و پایەی باشوورمان بە کورتی شیکردەوە. بەشی سێیەم یان پێچکەی سێیەم، تێکۆشانی دەرەوەی وڵاتە. ئەگەر لە سەر بنەمای ژمارە باس لە لایەنگر، پێشمەرگە، ئەندام، کادر و ئەندامانی رێبەریی و فەرماندە دوورە وڵاتەکان بکەین و بەشی دوویەمیش باس لە کوردانی نەتەوەیی و خاوەن ھەڵوێستی دەرەوەنشین بێنینە گۆڕێ، دەبینین ژمارەی خەڵکی ئاوارەی وڵاتان، دیاسپۆرا، چەند قاتی ژمارەی چالاکانی حیزب و رێکخراوەکانە لە باشوور.\nبەڵام مخابن، حیزب و رێکخراوەکان بە ھیچ شێوەیەک نەیانویستووە، بەئەرکی خۆیان ئاشنا بن و سیستەم بە تێکۆشانی دەرەوە بدەن. باشە ئەی لێرەدا گرفتی کار لە کوێدایە؟ گرفتەکە ئەوەیە، کە بەو رێبەرییە سونەتی و خۆویستە، کە بە دایم لە هەوڵی ئەوەدایە، ھەموو کردەیەکی باش و بەرنامەیەکی نوێ و کۆپی بیری وڵاتانی دەرەوەی خەڵکی بە پەرۆش، لە بەرژەوەندی مانەوەی خۆیان لە دەسەڵات دا، بە ھیچ بگرن، ئاڵوگۆڕی ئەرێنی پێکنایە.\nلە دەرەوە کۆبوونەوە دەگیریێ، سێمینار و کۆنفڕانسی حیزبی پێکدێ و کۆڕ و کۆمەڵی فەرھەنگی و کلتووریش بە زۆری ھەیە، بەڵام زۆربەی زۆریان خاوەن ستڕاتێژی نین و مەبەستی سەرەکی خەباتی شێلگیر لە دەرەوە ناپێکن. بەڵکە بە پێچەوانە لە سەر ویست و حەز و مەڕامی رێبەرایەتییەکان، لێرەو لەوێ دەکەونە، کێشە و ناکۆکی سازکردن و ئەو هێز و توانایەی، کە ھەیانە لەو مەیدانە بەرژەوەندی خوازە و یەکتر شکێنییەدا بەکاری دێنن.\nئەرک و تێکۆشانی دەرەوە زۆرن، کە بەشێکیان ئەوانەن، کە لە دەرەوە دەبوو لۆبی ھەبێ؛ کە نییە. لە دەرەوە، دەبوو پڕۆژەی ھەڵسووڕاندنی پڕۆگڕامی بووژانەوەی توانای ئابووری حیزبەکان ھەبوایە، کە نییە. لە دەرەوە دەبوو لە هێز و زانست و دۆستایەتی بەشێکی بەرچاوی ھێزی کوردی خاوەن بڕوانامەی بەرز و شارەزا لە دیموکراسی و سیستەمی کاری جیھانی کەڵک وەگیرابایە، کە نەکراوە. لەدەرەوە دەبوو، پیلان و جینایەتی رێژیم لە رێگای جۆراوجۆرەوە و سیستەماتیک لەقاو بدرایە، کە نییە. ئەوەش بووەتە ھۆی ناڕازیبوون و تەریککەوتنەوەی سەدان کەس لە خەڵکە بە ئەزموون، شارەزا و بە تواناکە.\nلەسەر بنەمای باسی سەرەوە وەڵامی ئەو پرسیارەش، کە نووسراوە: بەرنامەی پێڕاگەیشتنی، ئۆپۆزسیۆن، چۆن دەبێ؟ روونە؛ ئۆپۆزسیۆنێک، کە بەو جۆرە ماوەتەوە، ناتوانێ بەرنامەیەکی روونی بۆ ئیدارەی دواڕۆژ ھەبێ.\nبەڵگە ھێنانەوە بۆ وەڵامی ئەو پرسیارە لە ئاکامی تا ئێستای ئەو پرسیارەدا دەردەکەوێ، کە دەڵێ، بۆ خۆیان لە گەڵ خۆیان چۆن دەبن؟ ھەر دڵسۆز و نیشتیمانپەروەرێک سەرنج بداتە نێو خۆی یەک بە یەکی حیزبەکان وەک خۆیان و پێوەندی حیزبەکان لە گەڵ یەکتر دەبینێ، کە نە دڵ و دەروون و نییەتی یەک بەرنامەییان تێدا بەدی دەکرێ و نە دەشتوانن ئەو کارە بکەن. ھۆی سەرەکی ئەو حوکمەشمان ئەوەیە، کە لە بارودۆخی ئێستای بەڕێوەبەری حیزب و رێکخراوەکان دا، پاراستنی کورسی و بەرژەوەندی تاکەکەسی، کەوتۆتە پێش بەرژەوەندی گشتی و ئاوڕدانەوە لە دواڕۆژی جەماوەر.\nلە سەر یەک ناوچەگەرایی، لاوازبوونی ئەدەبی سیاسی- تەشکیلاتی و بە گشتی بێ پرێنسیپی سیاسی، تا رادەیەکی زۆر حیزبەکانی خەوشدارکردووە و شوێنی نەرێنی کردۆتە سەر خۆشەویستی حیزب و رێکخراوەکان لە لای کۆمەڵانی بەرینی خەڵک.\nجێی داخە، دەبێ بڵێین لە ژێر رووناکایی لێکدانەوەی تا ئێستامان و بە ھۆی ئەو دۆخەی ئێستا لە حیزب و رێکخراوەکانی رۆژھەڵات لە ئارادایە، حاشاھەڵناگرێ، کە پڕۆژەی تازە و تەشکیلاتێکی گشتگیر و یەکڕێزی نەتەوەیی بەدی ناکرێ.\nبەر لە کۆتا گوتەمان، وەڵامی ئەو پرسیارە دەدەینەوە، کە حیزب و رێکخراوەکان، وێکھەڵدەکەن یان تێکھەڵدەچن؟\nئێمە پێمانوایە، کە کێشە خوڵقێنی، دژبەریکردن، و نەھێشتنی جیابیر لە نێو رێزی حیزبەکانی رۆژھەڵات، خراپتر لە باشوور دەبێ و باشتر نابێ. زۆر نموونە ھەیە باس بکرێ، کە چۆن لە ئاوارەییدا و زۆر جار پێج بۆ شەش ھەزار کیلۆمەتر دوور لە وڵات هەوڵدراوە، تێرۆری کەسی بکرێ و رێزەکانی حیزبەکان لە ناڕازییان پاک بکرێنەوە.\nکۆتا گوتەمان ئەوەیە، کە بەو دۆخە، کە رێکخراوەکان ھەیانە، بە گشتی بۆشایی دەسەڵات چۆن پڕدەبێتەوە؟ ئەو پرسیارە وەڵامی روونی وای نییە، کە بخرێتە بەردەم رێکخراوەکان، بەڵکە ئەو پرسیارە جەوھەری ناوەڕۆکی پڕۆژە و پلان و پلاتفۆڕمی ئێمە (ھاوبیرانی دیموکراتە)، کە لە بەشەکانی داھاتوو دا دەیخەینە بەر دیدی رای گشتی.\nتکایە چاوەڕوان بن.\nسەرکەوێ یەکڕێزی ھێزەکانی کوردستان\nبۆ پێشەوە بەرەو گەشەپێدانی بیر و سەروەرییەکانی کۆماری کوردستان\nھاوبیرانی دیموکرات ٣٠ی مانگی گوڵانی ٢٧١٨ی کوردی


شازادە هاری ئالودەبوون بەتۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بەمەترسی دەزانێت\nشازادە هاری هۆشداری ئەوەی دا كە ئالودەبوون بە تۆڕە كۆمەلایەتیەكان مەترسیدارترە لە خواردنەوەی كحول و ماددە هۆشبەرەكان، ئەمەش لە میانی گفتوگۆیەكدا بوو دەربارەی تەندروستی عەقڵیەتی گەنجان.\nلە سەردانیكردنیدا بۆ بارەگای رێكخراوی (یانج مین كریستیان) ی قازانج نەویست لە رۆژئاوای لەندەن، چاوی كەوت بە نوێنەرانی رێكخراوە خێرخوازەكانی تایبەت بە تەندروستی عەقڵیەتی گەنجان.\nرۆژنامەی دەیلی مەیل ی بەریتانی لە زاری ئەمیر هاریەوە گواستویەتیەوە ، كە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان لە ماددە هۆشبەرو كحولیەكان مەترسیدارترن، چونكە هیچ رێساو رێكخستنێكی بۆ دیارینەكراوە. بەڵام ئێمە لە قۆناغێكی باشداین بەوەی ئەوانەی لێرەین هەلی لەبەردەستدایە بۆ هێنانەدی گۆڕانكاریەكی راستەقینە بۆ ئەوەی گەنجان كەمتر بە مۆبایلەكانیانەوە پەیوەست بن.\nئەوەشی روون كردۆتەوە، چۆن ئەیانەوێت دەتوانن پەیوەست بن مۆبایلەكانیانەوە، بەڵام دەبێ پەیوەندی مرۆییش نەپچڕێنن، چونكە ئەگەر ئەمە نەبێت كەسێكی تری نابێت قسەی لەگەڵدا بكات لەكاتی رووبەرووبونەوەی كێشەیەكی دیاریكراودا، تەنها شوێن پەنای بۆ دەبات ئینتەرنێتە؛ لەوێش رەنگە توشی خراپ مامەڵە كردن و ئازاردان ببێتەوە. پاشان وتی : هەریەكە لە ئێمە تەندروستی عەقڵی خۆی هەیە، هەندێ تەندروستی عەقڵی باشەو هەندێكیش خراپ، ئەگەر بێت و بەدەست خراپی تەندروستی عەقڵیەوە بناڵێنی، ئەوا كاریگەری دەكاتە سەر هەموو ئەوانەی لەدەوربەرتن.\nهاری ئاماژەی بۆ ئەوە كرد پێویستە فۆكەس بخرێتە ئەو چیرۆكە سەركەوتوانەی كە گەنجان تیایدا توانیویانە بەسەر كێشە عەقڵیەكانیدا زاڵ بن، ئەوەشی روون كردەوە چاوی بە چەندین گەنج كەوتوە كە توانیویانە بەسەر كێشەكانیاندا سەركەوت و ئێستا ژیانێكی ئاسایی بەسەر دەبەن.\nجێگای ئاماژەیە كردنەوەی هەژماری وەمیر هاری و هاوژینەكەی لەسەر ماڵپەڕی ئەنیستاگرام بە پۆست كردنی چەند وێنەیەك لە رۆژی سێ شەممەدا، یەك ملیۆن كەس سەردانیان كردوە بە ماوەیەكی كەم لە كردنەوەی هەژمارەكە، تاكو رۆژی چوارشەممە ژمارەی ئەوانەی سەردانی هەژمارەكەیان كردوە گەیشتۆتە سێ ملیۆن كەس.


پاشماوه‌كانی شارێكی پێنج هه‌زار ساڵه له ئیسرائیل دۆزراوه‌ته‌وه كه گه‌وره‌ترین و كۆنترین شاره تا ئێستا له ناوچه‌كه‌دا دۆزرابێته‌وه.\nله‌م شاره‌دا كه خاوه‌نی شه‌قام و په‌رستگا و بورجی چاودێری بووه، شه‌ش هه‌زار كه‌س ژیاون.\nله‌ژێر پاشماوه‌كانی ئه‌م شاره‌شدا، شارستانیه‌تێكی حه‌وت هه‌زار ساڵه دۆزراوه‌ته‌وه.\nشوێنه‌وارناسانی ئیسرائیلی پێیان وایه ئه‌م دۆزینه‌وه‌یه پڕبایه‌خترین دۆزینه‌وه‌ی په‌یوه‌ست به شارستانیه‌تی ئه‌و سه‌رده‌مه‌یه.\nتیمی لێكۆڵینه‌وه له شوێنه‌واره‌كه ده‌ڵێن "ئه‌م شاره، نیویۆركی سه‌رده‌می برۆنزی ناوچه‌كه بووه. هه‌زاران كه‌س تێیدا ژیاون. بێگومان ئه‌م دۆزینه‌وه‌یه ده‌بێته هۆی گۆڕانكاری له تێڕوانین و زانیارییه‌كانی ئێمه سه‌باره‌ت به تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌و سه‌رده‌مه و ژیانی شارنشینی له ئیسرائیل".\nبه‌پێی قسه‌ی به‌رپرسانی شوێنه‌وار له ئیسرائیل، ڕووبه‌ری ئه‌م شاره كه به عه‌ین ئاشوور ناسراوه، 161 هێكتاره. نه‌خشه‌سازیییه‌كه‌ی له به‌شی نیشته‌جێبوون و شوێنه گشتییه‌كان و شه‌قام و كۆڵان پێكهاتووه.\nنزیكه‌ی چوار ملیۆن شتی جیاواز له‌و ناوچه شوێنه‌وارییه‌دا دۆزراونه‌ته‌وه، له‌وانه: په‌یكه‌ری بچووك و ده‌گمه‌نی مرۆڤ و ئاژه‌ڵان، پارچه‌ی گۆزه و چه‌ندین شتی دیكه كه به‌شێكیان له میسره‌وه هێنراون.\nله‌م شاره‌دا ئێسكی سووتاوی ئاژه‌ڵانیش دۆزراوه‌ته‌وه كه نیشانی ده‌دات دانیشتووانه‌كه‌ی مه‌راسیمی قوربانیكردنیان ئه‌نجام داوه.\nبونیادنانی شاره‌كه له‌م ناوچه‌یه‌دا، بۆ بوونی دوو سه‌رچاوه‌ی ئاو و زه‌ویی به‌پیت و نزیكبوون له ڕێگای بازرگانی ده‌گه‌ڕێته‌وه. خه‌ڵكه‌كه‌ی له ڕێگه‌ی كشتوكاڵ و ئاڵوگۆڕی بازرگانی له‌گه‌ڵ ناوچه‌كانی ده‌وروبه‌ر ژیانی خۆیان دابین كردووه.\nشوێنه‌وارناسان زیاتر له دوو ساڵ و نیو كاریان له‌م شوێنه‌دا كردووه و نزیكه‌ی پێنج هه‌زار گه‌نج هاوكاریان بوون بۆ لابردنی خۆڵی سه‌ر شوێنه‌واره‌كه.\nئه‌م شوێنه‌واره گرنگه، به ڕێكه‌وت له كاتی دروستكردنی شه‌قامێكدا دۆزراوه‌ته‌وه.


بانگەشەی دووهەمین فێستیڤاڵی فیلمی رۆژئاوا - ٢٠١٧ | سورانی\nبانگەشەی دووهەمین فێستیڤاڵی فیلمی رۆژئاوا - ٢٠١٧\nهونەر بە گشتی و بە تایبەت سینەما وەکوو یەکێک لە پێناسەکانی ئاستی تێگەیشتنی کۆمەلگا و هەڵوێستی کۆمەڵایەتی بۆ ئافراندنی جوانترین جلوەی ژیانی تاکەکەسی و کۆمەڵایەتی دەناسرێت. خوڵقاندن و گەشەسەندنی سینەمای ئازاد و بیرمەند، واتادار بوون و زیندوو بوونی مرۆڤ و کۆمەڵگایەکە کە ئازادی و ژیانی ئازاد بە نرخ دەزانێت و لە پێناو ئەوەێشدا تێکۆشانی بۆ دەکات\nدامەزراندنی کۆمینی فیلمی رۆژئاوا لە ساڵی ٢٠١٥ دا بە ئامانجی زیندوو کردنەوەی نرخەکانی کولتوری و هونەری لە گۆرەپانی سینەما دا بوو، هەر وەها پێکهێنانی هەلومەرجێک بۆ گەشە پێدانی سینەمای ئازاد لەئەم بەشەی کوردستانە کە مزگێنی دەری ئاسۆیەکی روونی گەشەی فەرهەنگی و هونەری کۆمەڵگای رۆژئاوایە. پێکهینانی وتاری رۆڵی سینەما لە کۆمەڵگا، ئافراندنی بەرهەمی سینەمایی، گرینگیدان بە دامەزراندن و دەست بەکاربوونی ئاکادمێای سینەما و پشتگیری لە سینەما کارانی لاو لە گرنگترین خەباتی کۆمین فیلمی رۆژئاوایە لە سەرەتای دامەزراندنیەوەتا ئێستا. فێستیڤالی فیلمی رۆژئاوا لە دووهەمین ساڵی خەباتی خۆی دا و لە ساڵیادی کارەساتی سووتاندنی سینەمای عامودا لە ساڵی ١٩٦٠ کە تێیدا ٢٩٨ منداڵی رۆژاوایی گیانیان بەخت کرد. وەکوو بەستینێک بۆ زیندوو کردنەوەی نرخە کۆمەڵایەتیەکان لە گۆرەپانی هونەر و هەروەها خوڵقاندنی دیمەنی راستەقینەی دێموکراسی و شۆڕشی گەل، بە ئامادە بوونی سینەماکارانی ئازادیخواز، بەڕێوەبردنی دووەمین فێستیڤاڵی فیلمی رۆژئاوا رادەگەیەنیت.\nکۆمین فیلمی رۆژئاوا - تەڤگەری چاندوو و هونەری دێمۆکراتیکTEV.ÇAND\n١.بەرهەمەکانی نێردراو بۆ فێستیڤاڵ پێویستە لە ساڵەکانی ٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧ دروست کرابێت.\n٤. بەبۆنەی نەبوونی هەلومەرج بۆ ناردنی فیلم لە رێگای پۆستی هەوایی و زەوینی دا، فیلمەکان لە تەنیا لە رێگای ئینترنێت وە بۆ فێستیڤال دەنێردرێت.\n٥. فۆرمەتی فیلمەکان یان پیشاندانی پێشتریان لە فێستیڤالەکان بۆ بەشداربوون لەو فێستیڤاڵە کانی رابەردوودا لە فستیڤالەکەدا ئاستەنگ نیە.\n٦. ئەو فیلمانەی کە لە فێستیڤالی یەکەمی فیلمی رۆژئاوا بەشدار بوونە، ناتوانن دوبارە بەشداری بکەن.\nوێب سایتی فێستیڤاڵی فیلمی رۆژئاوا لە بەرواری ١٧/٩/٢٠١٧ هەتا کۆتایی رۆژی ١٥/١٠/٢٠١٧ بۆ وەرگرتنی بەرهەمەکان کراوەیە. لە دوای کۆتایی رۆژی دیاری کراو ئەو بەرهەمانەی دەنێردرێن وەرناگیرێن.\n١.پێشاندانی فیلمەکان لە شارەکانی "قامیشلو، عامود، دێرک، کۆبانی ، سەریکانی و حەسەکە" و بە گوێرەی بەرنامەی راگەیەندراوی فێستیڤاڵ دەبێت.\nکۆمیسیۆنی دووهەمین فێستیڤاڵی فیلمی رۆژئاوا 14. 9. 2017


ڕۆڵی کۆمەڵگە لە توندوتیژی بەرامبەر ئافرەتان – Hawpshti\nتوندوتیژی بەرامبەر ئافرەتان دیاردەیەکی نامۆ نییە ساڵانه له ناو کۆمەڵگە جۆراوجۆرەکانداو بەتایبەتی لەو کۆمەڵگەیانەدا که ئایین و پیاوسالاری دەوری سەرەکی هەیه، به دەیان دیمەنی دڵتەزێن له چەشنی کوشتنی ژنان به بیانوی پاراستنی ناموس روو دەدەن که ویژدانی هەر مرۆڤێک دەهەژێنێ.\nشک لەوەدا نییه که ئاستی کولتووری و روشنبیریی خه‌ڵک و کۆمەڵگە له‌پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ پرسی یه‌کسانی و مه‌سه‌له کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا له‌خوارەوەدایە. توندوتیژی کۆمەڵگە پەیوەستە بە ئاستی هۆشیاری کۆمەڵگەوە، توندوتیژی لەزۆرێک لە کۆمەڵگەکاندا باوە بە تایبەتی لە کوردستان، نزمی ئاستی هۆشیاری تاکەکان لە کۆمەڵگە و ئەو داب و نەریتەو سیستمە کۆنە کەبەدرێژایی مێژوو ولاتان توشی بوون. توندوتیژی دژ بە ژنان لەهەر کۆمەڵگەیەکدا بەدی دەکرێت، بەڵام ئاستی ئەو توندوتیژیانە لە کۆمەڵگەیەکدا بۆ کۆمەڵگایەکی دیکە جیاوازە. بەو مانایا کە توندو تیژی لەو وڵاتانەی که دیمۆکراسی تیاندا بەرچاوەو لە ئاستێکی باشی کۆمەڵایەتی و فەرهەنگیدان، بەدیدەکرێت، بەڵام جیاوازیەکە لەوەدایە کە لە وڵاتانێک کە قانون و یاسا حاکمە، رێگە بە هیچ توندوتیژیەک نادرێت و مافی ژنان و پیاوان لە یاساکان مسۆگەر کراوە و لەوانەشە لە هەندێک بواردا مافەکانی ژنان لەو وڵاتانەدا زیاتر بێت لە مافەکانی پیاوان، بەڵام بەداخەوە لە کۆمەڵگە سونەتیەکان، یاساکان لەسەر بنەمای ئایین و مەزهەب دارێژراون کە لە زۆر بواردا دژایەتی هەیە لەگەڵ یاساکانی مافی مرۆڤ و بەتایبەت مافی ئافرەتان. دیاردەی توندوتیژی دژ بەژنان پیوەندی نییە بە کومەڵگەیەکی تایبەت واتە دەسەلاتی سیاسی یان کومەلایەتیەکی تایبەت، بەڵکوو لە هەمو کومەڵگایەکی مروڤایەتی بەرچاو دەکەوێت. توندوتیژی لە دژی ژنان دیاردەیەکی بەربڵاوی کۆمەڵگەی جیهانییە و بەشێوەیەکی بەربڵاو بە تایبەتی لە کۆمەڵگە دواکەوتووەکاندا بەبیانووی نەپاراستنی بەهاکانی نێو بنەماڵە، بە توندترین شێوە ئازار دەدرێن تەنانەت دەکوژرێن. ئافرەتانی کوردستانیش بە هۆی نەریتی پیاوسالاری و سیستمی سیاسی و ئابووری و ئاینی بارودۆخێکی باشی نییە. لە جاڕنامەی پێشگیری لە توندتیژی دژی ژنان پەسندکراوی کۆمەڵەی گشتیی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان دا هاتوە، مەبەست لە “توندوتیژی دژی ژنان”، هەر کردەوەیەکی توندوتیژ لەسەر بناغەی جنسیەتە کە ببێتە هۆی ئازاردان و زیان پێگەیاندنی جەستەیی، جینسی، یان دەروونیی ژنان، وەک لێدان، هەڕەشە، بێبەشکردنی زۆردارانەی ئەوان لە ئازادی، زۆری لێ کردن و هتد کە لە ریزی رەفتار و کردەوەی توندوتیژدان.\nبه پێی ئه‌و لێکۆڵینه‌وانه که کراون زیاتر له 30%ی ژنان له جیهان لانی که‌م جارێک له لایه‌ن پیاوێک لێیاندراوه، ئازاریان پێگه‌یشتووه یان ده‌ستدرێژی جنسیان له سه‌رکراوه. له 114 وڵاتی جیهان توندوتیژی دژی ژنان به پێی یاسا قه‌ده‌غه نییه و لێدان و کوشتنی ژنان یان سزای نییه و یان ئه‌گه‌ریش سزای هه‌بێت سزایه‌کی ئه‌وتۆ نییه. توندوتیژی له بنه‌ماڵه‌دا یه‌کێک له گه‌وره‌ترین و به‌رچاوترین شێوه‌کانی توندوتیژیه که له نێو کۆمه‌ڵگەدا وه‌ک نه‌ریتی لێهاتووه و له به‌شێکی زۆر له وڵاتانی جیهان وه‌کوو گرفتێکی بنه‌ماڵه‌یی چاوی لێده‌کرێت و هیچ پشتیوانییه‌ک بۆ ژنان له‌و کۆمه‌ڵگەیانه‌دا لەبه‌ر چاو ناگیرێت. بوونی یاسای دژی ژنان و داب و نه‌ریتی کۆن و هه‌روه‌ها کولتووری پیاوسالاری و ئاینی بووه‌ته هۆی ئه‌وه که ژنان زیاتر له جاران له نێو بنه‌ماڵه و کۆمه‌ڵگادا توندوتیژیان له‌گه‌ڵ بکرێت و پشتیوانی‌یه‌کیان نه‌بێت.\nله وڵاتانی پێشکه‌وتووی جیهان بۆ پاراستنی مافی تاک یاساکانی کۆمه‌ڵگە لەسه‌ر بنه‌ماکانی مافی مرۆڤ، مافی ژنان و مافی منداڵان دانراوه و بۆ پراکتیزه‌کردنی ئه‌م یاسانه و دابینکردنی عه‌داڵه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی و یه‌کسانی ژن و پیاو له کۆمه‌ڵگەدا هه‌وڵێکی بێ‌وچان ده‌درێت.\nبۆ ئه‌وه‌ی له وڵاتێک یاساکان له سه‌ر بنه‌مای مافی مرۆڤ دیاری بکرێت مه‌رج ئه‌وه‌یه که له‌و وڵاته‌دا دێموکراسی هه‌بێت و رێگا بۆ به‌شداریی ئازاد بۆ هه‌موو حیزب و رێکخراوه‌کان وەکوو یه‌ک له هه‌ڵبژاردنه‌کان دا پێک هاتبێت. ئاشکرایه که له کۆمه‌ڵگایه‌کی دیموکراتیک ئه‌وه ده‌نگی خه‌ڵکه که دیاری ده‌کات کام حیزب ده‌توانێت نوێنه‌ری له پەرلەمانی ئه‌و وڵاته‌دا هه‌بێت و ده‌نگی زۆرینه‌ی خه‌ڵکه که راده‌ی ده‌سه‌ڵاتی حیزبه‌کان له نێو پەرلەماندا دیاری ده‌کات. بەداخەوە لەپەڕلەمانی کوردستانیش هەتا ئێستا پڕۆژە یاساییەکی وەها پەسەندنەکراوە کە بتوانێت توندوتیژی بەرامبەر بە ئافرەتان ڕابگرێت سەڕەڕای هەبوونی دەیان ڕێکخراوی مافەکانی ژنان بەڵام ڕۆژانە لەکۆمەڵگەدا لەبەرچاوی هەمو ئەو ڕێکخراوانە و لەبەرچاوی پەڕلەمان چەندان ژن دەکوژرێن یاخود ئەتک دەکرێن و دەستدرێژی سێکسیان دەکرێتەسەر یاخو لەماڵەوە دیل و کۆت دەکرێن لەکاروباری دەرەوە بێ بەش دەکرێن بەهۆی دەیان فاکتەری تریش لەسەروی هەموشیانەوە پیاوسالاری.


20:56 - 6 رەشەمه 2715\nکوردستان میدیا: ماڵپەڕی خەندان له‌گه‌ڵ مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران وتووێژێکی سەبارەت بارودۆخی ناوچەکە و دۆخی گەلی کورد پێک هێناوە.\nیەكەمیان ئەوەیە كە هێزەكانی ئۆپۆزسیۆنی سووریه زۆر چوونە پێشەوە و زۆر ناوچەیان كۆنترۆڵ كرد بەڕادەیەک مەترسی كەوتە سەر مانەوەی ڕێژێمەكەی ئەسەد و لە كەوتن نزیک بووە، ئەمە بۆ كۆماری ئیسلامیی ئێران وەكو قومارێكی گەورە بوو كە دەیدۆڕاند، ئەمە وایكرد ڕووسیە لە لایەک لەبەر بەرژەوەندییەكانی و نزیكی لە ئێران و هەروەها لەبەر نیشاندانی هێزی خۆی بەتایبەت دوای قوڵتربوونەوەی كێشەكانی لەگەڵ ڕۆژئاوا لە سەر نیوەدوورگەی كریمە، بۆیە بەو شێوەیە هاتە پێشەوە. بەتایبەت بەشێكیشی پەیوەندی بەوەوە هەیە كە ڕووسیه بەهۆی ئاوارەكانی سووریه دەیەوێت كێشە بۆ ئورووپا دروست بكات.\nخەندان: پێشتر ئێوە و تازەش باڵی جیابووەوەی حیزبی دێموكرات بەندی ماوەی سكرتێری تەنیا بۆ دوو خول دەبێت لابرا، ئەمە بۆچی؟


زاری كرمانجی كۆتایی بە 24 هەمین خولی رۆژنامەوانی هێنا | دەزگاى زارى کرمانجى\nزاری كرمانجی كۆتایی بە 24 هەمین خولی رۆژنامەوانی هێنا\nزاری كرمانجی-سۆران: له‌بەردەوامی كارو چالاكیە رۆژنامەوانی و رۆشنبیریەكانیدا، دەزگای زاری كرمانجی خولێكی رۆژنامەوانی بۆ ئارەزوومەندانی كچ و كوڕانی دەڤەری سۆران بەڕێوەبرد.\nمحەمەد هەسنانی، رێكخەری خولەكە، رایگەیاند "دەزگای زاری كرمانجی بۆ راگەیاندن و رۆشنبیری لە بەردەوامی كارو چالاكییەكانیدا، هەستا بە كردنەوەی خولێكی رۆژنامەوانی بۆ كچ و كوڕانی سنوورەكە كە نزیكەی (40) ئارەزوومەند بەشداریان كرد، بابەتەكانی خولەكە بریتی بوون، لە چۆنیەتی نووسینی (هەواڵ، راپۆرت، دیمانە) لەلایەن مامۆستا ئیسماعیل ئیبڕاهیم، بەڕێوەبەری دەزگای زاری كرمانجی رۆژانە دەوترانەوەو ماوەی سێ رۆژ بەردەوام بوو، وابڕیاریشە لە ئایندەیەكی نزیكدا بڕوانامە بەسەر بەشداربووانی خولەكە دابەش بكرێت".\nگووتیشی "ئەم خولە بریتی بوو لە (24) هەمین خولی رۆژنامەوانی دەزگای زاری كرمانجی كە زیاتر لە (500) كەس لە هەردوو رەگەزی پیاو ئافرەت بەشداریان تێدا كردووەو خولەكان لەسنووری شارو شارۆچكەكانی (سۆران، رواندز، چۆمان، مێرگەسۆر، شەقڵاوە) بەشێوەیەی خۆبەخشانە ئەنجامدراون، سەرجەم وانەكانی ئەم خولانە، لەلایەن رۆژنامەوان و راهێنەر ئیسماعیل ئیبراهیم، بەشێوەی خۆبەخشانە وتراونەتەوە.


پۆڵه‌ندا.. بڵاوكردنه‌وه‌ی یەکەمین توێژینەوەی زانستی دەربارەی باخچەی کوردی\nکاردۆ نووره‌دین که‌ریم، قوتابی دکتۆرا لە بەشی ئەندازیاریی تەلارسازی لە زانکۆی پۆلیتەکنیکی پۆزنان-پۆڵەندا، توانی له بوارێکی ناوازەدا، به پله‌ی نایاب، تويژینەوەی دکتۆراکەی تەواو بکات و بیسه‌لمێنێ، كه گوڵه‌كانی شلێر، شیلان، کنێر و نێرگز... هتد کوردستانین و ناوی كوردستان دەچێتە ناو لیستی ئەو وڵاتانەی، کە خاوەنی باخچەی ڕووەکی (Botanical Garden)ـی تایبەت بە خۆیانن.\nتوێژینەوەکە دۆکیۆمێنتکردنی باخچەی ڕووەکیی کوردستانە لە نیو لیستی باخچەی ڕووەکە جیهانییەکان، وەک باخچەی ڕووەکیی (ژاپۆنی، ئینگلیزی، عوسمانی، ئیتاڵی و ئيرانی...هتد). لەمەودوا و له ریگه‌ی ئه‌م توێژینه‌وه‌یه، باخچەی ڕووەکی کوردستانیش، ناوی دەچێتە ناو لیستی ئەو وڵاتانەی، کە خاوەنی باخچەی ڕووەکی (Botanical Garden)ـی تایبەت بە خۆیانن.\nتويژینەوەکە پشتی بە باخچەی ڕووەکی هەولێر به‌ستووه، کە ئێستا بەردەستە و کار بۆ ئەوە دەکات نەهێڵيت چیدی ڕووەکە تایبەتەکانی کوردستان لەناوبچن و گەشەیان پێ دەدات.\nلە کۆتایی توێژینەوەکەشدا بە شێوەیەکی بەرچاو دەردەکەوێت، کە باخچەی ڕووەکی کوردستان تایبەتمەندیی خۆی هەیە، كه لە باخچە ڕووەکییەکانی وڵاتانی تر، جیای ده‌كاته‌وه. ئەم هەنگاوەش دەوڵەمەندیی جوگرافیا و ئاووهەوای کوردستان پیشان دەدات و نووسینی ئەم جۆرە توێژینەوانەش، وا دەکات هەموو جیهان گەواهی ئەوە بده‌ن، کە گوڵه‌كانی (شلێر، شیلان، کنێر و نێرگز... هتد.)، مۆرکی کوردایەتیان پێوەیە و بۆنی کوردستانیان لێ دێت.\nکاردۆ نووره‌دین که‌ریم\nله‌باره‌ی ئه‌و هه‌وڵه‌ی داویه‌تی، زیاد ڕەئووف، وەک نوينەرایەتیی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە پۆڵەندا، دەستخۆشیی لە د. کاردۆ کردووه بۆ پیشاندانی جوانییەکانی کوردستان بە جیهان و هیوای سەرکەوتنی زیاتری بۆ خواستووه.