وێنەكانی _گۆبڵز_ لە دونیای ئایدۆلۆژیادا – Nabaz Goran – نەبەز گۆران\nوێنەكانی گۆبڵز لە دونیای ئایدۆلۆژیادا\nئەشێت جیهانی ئەمڕۆ، بەتایبەت ناو دونیای سیاسەت، بووبێتە جیهانێكی پڕ لە ژاوەژاو، جیهانێك هێزەكان و بكەرەكان، فیگەرەكان و جەماوەر، هەمووان پێكەوە لەناو كەرنەڤاڵێكی ئایدۆلۆژیدا سەرقاڵبن بە ژاوەژاوێكەوە، كە هیچ لۆژیكێك، هیچ چارەسەرێكی بونیادی شك نەبەن بۆ رزگاربوون و گەڕان بۆ چارەسەری كێشە راشتەقینەكان، بۆیە لە رووبەرێكی ساختەی شاشەیدا ژاوەژاوێكی گەورە شوێنی سیاسەت و بەڕێوەبردن و چارەسەرەكانی گرتبێتەوە.\nئەم جیهانە نوێیە ناچارمان دەكات جارێكی دیكە بگەڕێینەوە بۆ سەردەمێك پێش ئێستا و، كارەكتەرێكی ناو دونیای فاشیزم بهێنینەوە و لەرێگەی گوتار و بۆچوونەكانییەوە، سەرلەنوێ وێنە كۆپیكراوەكانی لە ئێستادا بدۆزینەوە. ئەو كارەكتەرە فاشییە، تەنها كارەكتەرێك نەبووە پێگەیەكی هەبێت لەناو سیستەمی نازییەتدا، بەڵكو وەك فاشیستێكە خاوەن تێز و بۆچونی تایبەت بەخۆیەتی، تا لەو رێگەیەوە خزمەت بەو ئایدۆلۆژیا و فاشیزمە بكات، هەموو ئەویترێكی دەرەوەی خۆی بە مەترسی دەزانێت و هەوڵی سڕینەوەی دەدات.\nماشێنی راگەیاندن، لە دونیای ئایدۆلۆژیدا پانتاییەكی فراوان داگیردەكات، لە ئێستای سیستەمی سەرمایەداریشدا، ئەم ماشێنە دەسەڵاتەكان و تواناكەی فراوانتر بووە و، بووەتە بەشێك لە رووبەری ژیانی تاكەكان. لەم نیگایەوە راگەیاندن تەنها زمان و وێنەیەك نییە بۆ پیشاندانی بەشێك لە پارچەكانی حەقیقەت، بەڵكو بەشێكی گەورەشە لە ئاوەژوكردنەوەی حەقیقەت و دروستكردنی روودا و هەواڵ و جیهانی ساختە. كاتێك ئەم ماشێنە دەبێتە زمان و چاوی ئایدۆلۆژیا، ئیدی مەترسییە گەورەكە لێرەوە دەست پێدەكات. واتە: یەكێك لە وزە گەورەكانی ئایدۆلۆژیا، ماشێنی راگەیاندنە، چ بۆ بەردەوامیدان بە تیژكردنەوەی گوتاری ساختە، چ بۆ بە جەماوەریكردنی هەمووشتێك و داماڵینی لە مانا راستەقینەكان و، چ بۆ دروستكردنی كارەكتەری بێماهییەت و بێ فیكر و فیگەری خاڵی، چ بۆ لێدان لە هەموو ئەویترێكی دەرەوەی ئایدۆلۆژیا.\nئەو ئێستایەی ئێمە تێیدا دەژین، ئێستایەكی مەترسیدارە، ئێستایەكە شاشە و زمانی شاشە، ئایدۆلۆژیا و بكەرەكانی، شوێنی لۆژیك و ماناكانی گرتوەتەوە. هەموو كارەكتەرێكی ناو ئەم دونیایە لەژێر هەڕەشەی گەورەدایە، هەڕەشەی كەرامەتی، یان هەڕەشەی گۆڕینی وێنەكەی لە كەسێكی ئاساییەوە بۆ دوژمنێكی مەترسیدار، یان بۆ بكەرێكی خائین، دۆڕاو، دور لە ئاكار…هتد. كاتێك بڕغوەكانی ناو ئەم ماشێنە لەگەڕ ئایدۆلۆژیادا وێنای دەرەوەی خۆیان دەكەن، ئەشێت هەموو ئەویترێكی دەرەوەی ئەم ئایدۆلۆژیاییە بكەوێتە ژێر چەندین جۆر لە فۆڕمی هەڕەشە، تا ئاستی سڕینەوەی كەسایەتی مەعنەوی و جەستەیی. ” ئاشەكە ئەمڕۆ من دەهاڕێت، سبەینی تۆ.”(1) دەكرێت هەمان ئەم رستەیە بگۆڕین بەوەی، ئەمڕۆ ئاشەكە تۆ دەهاڕێت، سبەی من و دوو سبەی هەموومان. بێگومان ماشێنی ئایدۆلۆژی توانای قبوڵكردنی هیچ دەنگێك و هیچ كردەیەكی نییە لە دەرەوەی خۆی، بۆیە هەمیشە دەرەوە بوون و گەڕان بۆ پانتاییەكی ئازادی، دەبێتە هەڕەشەیەك بۆ بكەری ئازاد و خاوەن فیكر و ئاشەكە هەوڵدەدات بیهێنێتە ناو خۆی و لەناو جوڵەكاندا بیكاتە ئەو سوبێكتە گۆڕاوەی ئایدۆلۆژیا باڵادەستی بەسەریدا هەیە.\nرۆژانە بەر ژاوەژاوێكی زۆر دەكەوین، بەر پێكدانانێكی ئایدۆلۆژی دەكەوین، پێكدادانێك لە نزمترین ئاستی قسەكردن، لە نزمترین ئاستی تێگەیشتن، فەزایەكی فاشیزم لەرێگەی توندوتیژی زمانەوە دەركەوتووە. بكەرە ئایدۆلۆژییەكان بەرامبەر یەكتری دەوەستن و زمان وەك یەكەمین سەرچاوەی توندوتیژی بەكار دەهێنن بۆ یەكتر وێرانكردن. شاشەكان و ماشێنی راگەیاندن بوونەتە پانتایەكی گەورە تا ئایدۆلۆژیا و بكەرەكانی لەم دەلاقەوە ژاوەژاوە ئایدۆلۆژییەكە دروستبكەن و، بە زمانێكی توندوتیژیەوە جەماوەرێك و فەزایەكی گشتی توندوتیژ بەرهەمبهێنن. هەمیشە كارەكتەرێك لە كارەكتەرەكانی ناو ئایدۆلۆژیا، یان دەرەوەی ئایدۆلۆژیا دەبێتە خۆراكی ئاشەكە. ئاشەكە بەردەوام لەكاردایەوە و پێویستی بە خۆراكە، بۆ ئەوەی لەكار نەكەوێت كارەكتەرەكان دەخرێنە ناوییەوە بیانهاڕێت. رەنگە هەڵەیەكی گەورەبێت لەناو ئەم رووبەرە مەترسیدارەدا پێمانوابێت بەشێك نابین لەو هاڕینە! لەوانەیە گەر لە دورترین گۆشەی ئەم فەزایەش بین، لە شوێنێك لە شوێنەكاندا ئاشەكە بەر ئێمەش بكەوێت. ئەم بەركەوتنە پەیوەندی بە فەزا گشتییەكەوە هەیە، یانی، هەرچۆنێك دەرگاو پەنجەرەكانت بەرووی ئەو جیهانەدا دابخەیت، لە گۆشەیەكی دیكەوە دێتەوە ناو ژیانت، خۆلادان لە فەزاكە خۆلادانە لە بوونی خۆشت، جۆرێكە لە خۆفریودان، هەریەك لە ئێمە لەم فەزای ژاوەژاوە، لەم گوتارە توندە ئایدۆلۆژییە، لەم دۆخە نادروست و خاڵی لە لۆژیكە، پریشكێكی بەردەكەوێت و دەبێتە خۆراكی ئاشەكە. ئەگەر غەریبەش بیت و ببیتە كارەكتەرێكی بێوەی ناتوانێت لەناو كۆی فەزاكەدا خۆت لەو ئازارە لابدەیت ماشێنەكە دروستیكردوە. لە فەزای ئەم جۆرەدا كارەكتەریبێوەی بوونی نییە. هەمووان لەناو گۆڕەپانێكین و گوتارێكی توند ئاراستەی گۆڕەپانەكە دەكات، ئەوەی گوێی لە گوتارەكەیە، دوو رێگەی لەبەردەمدایە، یان دەبێتە بەشێك لە حەشاماتی ئایدۆلۆژی، یان لە دەرەوەی حەشاماتەكە، بە گوتار، بە كردە، بە رووبەروو بوونەوەی، دونیاكەی دەكەوێتە مەترسییەوە. كە فەزای گشتی درزێكی تێدا نەما لە دەرەوەی ئایدۆلۆژیا و سیاسەت بۆ ژیان بگەڕێیت، سەرتاپای واقیعەكە و دونیا شاشەییەكە ئایدۆلۆژیا و سیاسەت داگیریانكرد، بێگومان كارەكتەریبێوەی وەهمێكە بۆ فرامۆشكردنی ئەو دۆخەی بەریدەكەویت و ناتەوێت بەركەوتنە ئازاراوییەكەی دەرك بكەیت.\nماشێنی راگەیاندنی ئایدۆلۆژی بەشێوەیەكی توند لە گەشەكردندایە. گوتارێكی لاوازی توندوتیژی بەرهەمهێناوە، لەناو ئەم گوتارەدا كۆمەڵێك تایپ لە سوبێكت و كۆمەڵێك تایپ لە جەماوەری ئایدۆلۆژی دروستكردوە، رۆژانە بەریەك دەكەون، چ ئەوانەی لەناو كەرنەڤاڵەكەن، چ ئەوانەی لە دەرەوەی كەرنەڤاڵەكەن بریتین لەو خۆراكەی بە هاڕینیان ئاشەكە لە سووڕی گەڕانی خۆی ناكەوێت، پێكەوە خزمەت بە ئاشەكە دەكەن، كەرامەتی بڕغوەكەكانی ناو ماشێنەكە و، كەرامەتی گۆشەگیرەكانیش لە مەترسیدایە. چونكە ماشێنەكە رەحم بە هیچ كەس ناكات و، ئەو گوتارەی هەڵیگرتووە هێندە بێرەحەمانەیە، خەریكی دروستكردنی تایپی جەماوەری جیاواز جیاوزە لە سەر فۆڕمی بێرەحمی جیاواز جیاوازدا. پیشاندانی وێنە راستەقینەكەی فەزا گشتییەكە، ترسان نییە لەو تاپیە ئایدۆلۆژیایانەی هەڵگرەكانی بە دەنگی بەرز بەرگریلێدەكەن، ترسانیش نییە لە بوونێكی كەرامەتی تاكەكەسی، ترسانە لە بەرهەمهێنانی جەماوەرێك و كۆمەڵگەیەكی پڕكراو لە توندوتیژی. بێگومان توندوتیژی پێش ئەوەی ببێت بە كردە، لەرێگەی زمانەوە بەرهەمدێت، كە قۆناغی زمانی تێپەڕاند، دەچێتە قۆناغی كردەییەوە. ئەو توندوتیژییە زمانییەی لە گوتاری ئایدۆلۆژیدا لە ماشێنی راگەیاندنەوە پەخشدەكرێت بەسەر كۆمەڵگەدا، حەتمەن كۆتاییەكەی بەرهمهێنانی كۆمەڵگەیەكی پڕ لە توندوتیژییە.\nفاشیزم بەبێ گوتارێكی پڕ لە ژاوەژاوی دور لە لۆژیك، بەبێ زمانێكی توندوتیژ و خەیاڵێكی سڕینەوەی ئەویتر دروست نابێت. بۆ ئەوەی ئایندەیەكی فاشی ببینین، گرنگە سەیری گوتار و زمانی ئێستای ئایدۆلۆژی بكەین. میدیا وەك ماشێنێك بۆ بەجەماوەریكردن و بێبەهاكردنی بەهاكان، بوەتە زمانێكی پێش فاشیزم. بوەتە مەكینەیەك بۆ بەرهەمهێنان و راهێنانی كۆمەڵگەیەكی ئایندە مەترسیدار. كارەكتەرە ئایدۆلۆژیەكانیش چونكە ئاستی بینینیان بۆ دونیا، لە ئاستی ئایدۆلۆژیاكەیاندایە، لەناو ئەم ماشێنەدا خەریكی خولقاندنی ئەو دونیا مەترسیدارەن گەر بوو بە كردە هەمووشتێك لەگەڵ خۆی دەهاڕێت. بۆئەوەی زیاتر لەم ماشێنە و لەم گوتار و زمانە ئایدۆلۆژییە تێبگەین، جارێكی دیكە وێنەی گۆبڵز دەهێنینەوە بۆ ئێستا و زمان و گوتار و تێزەكانی دەخەینەوە روو. (هەڵبەت كۆی وتارەكانی نا، بەشێكی زۆر كەمی كە یارمەتیماندەدات لەو جیهانە مەترسیدارە بڕوانین لە ئێستای شاشەكانی ئێمەوە بەدیدەكرێت.)\n” ئێمە نەك بە دۆست، بەڵكو پێویستمان بە دوژمنە.”(2) بێگومان بۆ ئەوەی هیچ كات فەزای گشتی نەبێتە فەزایەكی ئارام، نەبێتە فەزایەك تاكەكانی بیربكەنەوە بۆ ژیانێكی باشتر و دونیایەكی باشتر بگەڕێن، بەشوێن سیستەمێكی دروست و دەسەڵاتێكی دروستدا نەگەڕێن، پێویستە ئایدۆلۆژیا بەشوێن دۆستدا نەگەڕێت و بۆ دوژمن بگەڕێت. دوژمنێكی چ لەناو خۆ، چ لەدەرەوە، دوژمنێك ئەگەر نەبوو، دابتاشرێت. بەرهەمهێنانی وێنەی دوژمن، دورستكردنی دۆخی بەرگرییە، ئایدۆلۆژیا كاتێك دوژمنێك دادەتاشێ، یان دروستیدەكات، لەناو خۆیدا وزەی بەرگریش دروستدەكات، جەماوەرەكەی بۆ ئەوەی توشی كپ بوون نەبێت، بۆ ئەوەی جۆشی بدات، پێویستی بە دوژمنە، ئەم دوژمنە وزە بە جەماوەر دەدات شەیدایانە لە دۆخی بەرگریدا خۆی ببنێت و هەمیشە هەست بە مەترسی بكات. هەستكردنەكە وای لێدەكات جارێكی دیكە مەرگ و مانەوەی خۆی ببەستێتەوە بە ئایدۆلۆژیاوە و بەجۆشوخرۆشێكی زۆرەوە لەسەر خوانی ئایدۆلۆژی كۆببێتەوە بۆ بەرگریكردن. دوژمن پێویستییەكی گەورەیە بۆ ئایدۆلۆژیا تا لەو رێگەیەوە وێنەی خۆی لەناو جەماوەرەكەیدا ببینێتەوە و خۆی پێ تازە بكاتەوە. “دەبێت هەمیشە دەرگیری شەڕبین، دەرگیری شەڕ لەناوخۆ و دەرەوە، ئەمە باشترین رێگەیە بۆ سەركوتكردنی هەر نارەزایەتییەكی ناوخۆ.”(3) نارەزایەتی ناوخۆ ترسی گەورەی دەسەڵاتی ئایدۆلۆژییە، چونكە دەسەڵاتی ئایدۆلۆژی لەو جوڵە و نارەزایەتییە ناوخۆییە تێدەگات، ئەگەر دروستبێت شێواوییەك بەرهەمدەهێنێت پایەكانی ئایدۆلۆژیا و دەسەڵاتەكە دەكەونە بەرمەترسی گەورەوە، كەوایە دەبێت شەڕ و دەرگیری بخولقینێت. ئیدی ئەو شەڕ و دەرگیریان بچوك بن یان گەورە، بە قەولی هەمان تێز، دەكرێت بچوكترین رووداوەكان بكرێنە گەورەترین رووداو، بۆ ئەوەی ئاستی جەماوەر و بینین بەرەو ئەو شوێنە بڕوات ماشێنە ئایدۆلۆژییەكە دەیەوێت بڕوات.\nرووداوە بچوكەكان و كردە بێماهییەتەكان لە رێگەی ماشێنی میدیاوە دەكرێنە رووداوی گەورە و جەماوەر دابەشدەكەن بەسەر دوو بەرەدا، ئەم رووداوانە لەبنەمادا رووداوگەلی زۆر لاوازن، بەڵام لە وێناكردنی ئایدۆلۆژیدا حەقیقەتەكەیان دەگۆڕێت و ساختە دەكرێنەوە، بەو بەرگە ساختەیەوە دەهێنرێنەوە ناو كۆمەڵگە تا سەرگەرمییەكی گەورە دروستبكرێت. بۆ گەورەكردنی رووداوی بچوك، بۆ نمونە: (( كردەیەكی تاكە كەسی، یان رستەیەكی پوچی فیگەرێكی سیاسیی، هونەری، ئەدەبی، یان جوڵەیەكی بكەرێكی دیار…هتد بەجۆرێك گەورە دەكرێت، كردەكە دەبێتە كردەی گشتی!)) لەراستیدا خودی كردەكە یان رستە وتراوەكە شایەنی باسكردن نییە، چونكە جوڵەیەكی یان رستەیەكی لاوازی تاكە كەسییە، ئەمما ماشێنی ئایدۆلۆژیا پێویستی بەوەیە بیگۆڕێت و بیكاتە كەرنەڤاڵێكی جەماوەری، كاتێك ماناكەی ئاوەژوو دەكرێتەوە، ئیدی حەشاماتی ژێر هەیمەنەی ئایدۆلۆژیا لەگەڵ كردەكە و فەزا گشتییە نادروستەكەدا تێكەڵدەبێت و رووداوە گەورەكانی لەبیر دەبرێتەوە. ئەم لەبیربرنەوەیە مەستبوونی كاتیییە. جۆرێكە لەو مەستییەی گوتاری ئایدۆلۆژی دروستیدەكات، تا جەماوەر لە ئایدیا و خەیاڵەكانی خۆی بگەڕێت و چاوی بچێتە سەر شوێنی دیكە. لەدۆخە خراپەكاندا ئەم رووداوانە یەك لەسەر یەك دروستدەكرێن، تا لە مەستبوونێكەوە جەماوەر بگوازرێتەوە بۆ مەستبوونێكی دیكە و دۆخە سایكۆلۆژیییە گشتییەكە بۆ جۆرێك بشێوێت، ئیدی رووداو لە دوای رووداو، حەشامات لە دوای حەشامات دروستدەكات و، مەستبوون لە دوای مەستبوونیش دێ بەشوێنیدا. لە هەریەك لەم رووداوانەدا جەماوەری ئایدۆلۆژی دەمەزەرد دەكرێتەوە و خۆی دەخزێنێتە ناو رووبەروو بوونەوەكان و شەڕە كاتییەكانەوە. حەقیقەت بەجۆرێك وندەبێت، هەموو رووداوێكی ساختە بەو شێوەیە رەنگ دەكرێت ئەوە حەقیقەتە.”ئاوەژوكردنەوەی حەقیقەت.”(4) جیهانی فاشیزم نایەوێت هەموو حەقیقەتێك وەك خۆی بگات، پێویستی بەوەیە زۆر لە حەقیقەتەكان ئاوەژوو بكاتەوە و لەشوێنیاندا وێنەیەكی ساختە دابنێت. ماشێنی میدیای ئایدۆلۆژی یەكێك لە ئەركە گەورەكانی شێواندن و ئاوەژووكردنەوەی حەقیقەتەكانە.\nئەمە ئەو جیهانەیە لە تێزەكەی گۆبڵزدا هاتووە. دروستكردنی دەرگیری و شەڕ، ئیدی شەڕەكە لە ئاستی گوتاربێت یان لە ئاستی كردە، دەبێتە دیوارێك بۆ پاراستنی دەسەڵاتە ئایدۆلۆژییەكە. پاشانیش دەبێتە كەرنەڤاڵێك بۆ دابەشكردنی جەماوەر و سەرگەرمكردنیان. “هاوڕێیانی حیزب، یەك دەسەڵات ناتوانێت بەبێ پڕوپاگەندەی باش بوونی هەبێت. بەهەمان شێوە یەك پڕو پاگەندە ناتوانێت بەبێ دەسەڵاتێكی باش بوونی هەبێت. بۆیە دەبێت دوژمنەكانمان باش بزانن، رۆژێك دێت ئەو زمانە درۆزنەیان ۆ هەمیشە دادەخەین.”(5) دەسەڵاتی بەهێزی فاشی، بەستراوە بە راگەیاند و زمانی تیژەوە. ئەم دوو تایپە لە دەسەڵات بەبێ یەكتری ناتوانن بەهێز بن. بۆ ئەوەی دەسەڵاتێكی بەهێز هەبێت بەسەر جەماوەردا، پێویستی بە ماشێنێكی میدیای بەهێزیشە، تا لەرێگەی ئەو ماشێنەوە جەماوەر بەرەو ئەو شوێنە ئاراستە بكرێت دەسەڵات و ئایدۆلۆژیاكە دەیەوێت. لەبەرامبەر ئەمەدا كاتێك ماشێنی میدیاییەكی بەهێز هەبوو، بێگومان دەسەڵاتێكی ئایدۆلۆژی بەهێزیش هەیە. گوتاری ئایدۆلۆژی ئەو رووداوانەی دروستیاندەكات، ئەو فەزایەی نەخشەی بۆ دەكێشێت، تەنها لەرێگەی دونیای میدیاوە دەچێتە دەرەوە و دەبێتە گوتار و فەزا و ئایدۆلۆژیای گشتی.\nلەناو گوتاری ژاوەژاوی ئایدۆلۆژیدا ناتوانین بۆ لۆژیك و ئازادی بگەڕێین. هەردوو چەمكەكە لەم فەزایانەدا لەژێر مەترسی زۆر گەورەدان. هەندێكجار دەوترێت. ” لە دونیای ژاوەژاودا، بێدەنگی و قسە نەكردن فەزیلەتە.”(6) دەپرسین بۆچی بێدەنگی و قسەنەكردن فەزیلەتە؟ هەڵبەتە بێدەنگی و قسەنەكردن خۆلادان نییە لە بەرپرسیارییەتی، خۆ دزینەوەش نییە لە واقیعی دۆخەكە، بەڵكو رێزگرتنی لۆژیك و ئازادییە. قسەكردن و وتن كاتێك مانای هەیە، هەڵگری بەهایەك و بیركردنەوەیەكی لۆژیكی بن، هەڵگری دروستكردنی دونیایەكی ئازاد بن، مانایەك بە بێ مانایی بدەن، روكەش گەڕایی بگۆڕن بۆ بینینی بونیاد، بنەمایەك بن بۆ دونیابینییەكی نوێ و ژیانێكی باشتر لەوەی رابردوو، گەڕانێكی رادیكاڵانەبن بۆ كێشەكان و شتەكان، ئەمما كاتێك فەزای ئایدۆلۆژی دەیەوێت لەرێگەی ژاوەژا و زمانی توندوتیژەوە ئیدارەی فەزاكە بدات، نە ئازادیی لە شوێنی خۆی دەمێنێتەوە، نە قسەكردن و وتن مانایان دەمێنێت. بە قەولی وتە كۆنەكە: (هاژەهاژی بەجەماوەریكردن نایەڵێت دەنگی هیچ لۆژیكێك ببیسترێت.) ئایدۆلۆژیا دەیەوێت بكەری خاوەن بیركردنەوە، فیگەری هەڵگری لۆژیك، بسڕێتەوە و لەناو حەشاماتی جەماوەریدا ونی بكات. “ئێمە پێویستمان بەوەیە، هەموومان لەناو حیزب و لەناو جەماوەردا خۆمان ببینینەوە.”(7) دروستكردنی حەشامات و جەماوەر، دروستكری دونیایەكی شەیدایانەیە، دونیایەك هەموومان دەبنە بڕغوێك لە بڕغوەكانی ئایدۆلۆژیا، هیچ جیاوازییەك لەنێوان كارەكتەرەكاندا نامێنێت، ئەوانەی دەچنە ناو پرۆسەی بەجەماوەریبوونەكەوە لە هەر ئاست و پێگەیەكی سیاسیی و مەعریفیدابن جیاوازییان نییە. لە كۆتایدا بریتین لەو جەماوەر و حەشاماتەی ئایدۆلۆژیا دروستیاندەكات و دەبێت خۆیان لە كەنەڤاڵەكەدا ببینینەوە. واتە: ” ئەگەر رۆشنبیرێكت بینی، دەست بۆ دەمانچەكەت ببە.”(8)\nترس لە رۆشنبیر، ترسە لە بیركردنەوە. ترسە لەو جیهانەی رۆشنبیر دەیخانە ناو ئاسۆكانی بیركردنەوە و هەمیشە بەشوێن ژیانێكی باشتر و دونیایەكی باشتردا دەگەڕێت. بێگومان لەنێوان رۆشنبیر و دەسەڵاتدا مەودایەك هەیە، دەرزێك هەیە، نە رۆشنبیری بیركەرەوە دەیەوێت بچێتە ناو رووبەری دەسەڵاتەوە، نە دەسەڵات دەتوانێت بێتە ناو رووبەری رۆشنبیری راستەقینەوە. یەكێك لە چاودێرە بەردەوامەكانی دەسەڵات رۆشنبیرە، رۆشنبیر ئەو كائینەیە لەرێگەی بیركردنەوە و زمانییەوە، دەبێتە ئەو روناكییەی چاو بخاتە سەر گۆشە تاریكەكانی ژیان و دەسەڵات. چاو بخاتە سەر ئەو دیوەی دونیا دەسەڵات دەیەوێت بە شاراوەیی بهێنڵێتەوە و بیخاتە ژێر ركێفی خۆیەوە. كاتێك رۆشنبیر رووبەرەكەی خۆی جهێشتوو لەگەڵ دەسەڵات ئاشتبوویەوە، ئەركە راستەقینەكەی خۆی لەدەستداوە و بووەتە بەشێك لە پاكێجی دەسەڵات. ترسانی ئایدۆلۆژیا و گوتاری فاشیزم لە رۆشنبیر، ترسانە لەو بیركردنەوە و ئازادییەی رۆشنبیری دروستیدەكات بۆ شێواندنی دەسەڵاتە ئایدۆلۆژییەكە.(بۆیە هەمیشە دەسەڵاتی ئایدۆلۆژی فاشی، پەلاماری رۆشنبیری خاوەن بیركردنەوە دەدات و بەهەموو توانای خۆیەوە كەسایەتی مەعنەوی، جەستەی تیرۆر دەكات، بۆئەوەی وێنەكەی لەناو جەماوەردا بگۆڕێت و بیكاتە وێنەیەكی تێكشكاوی پەراوێزخراو. لێدان لە وێنەی رۆشنبیر لە رێگەی ماشێنی ئایدۆلۆژییەوە، لێدانە لەو ئاسۆیەی ژیانی راستەقینە و ئازادی راستەقینەی لێوە دەبینرێت. تیرۆركردنی كەسایەتی رۆشنبیر لە رێگەی شاشەكانەوە، تەنها كردەیەكی ئاسایی نییە، بەڵكو پرۆژەیەكی دەسەڵاتخوازانەیە بۆ نەهێشتنی ئەو دەنگەی رووبەرووی بووەتەوە.) رۆشنبیر هەوڵدەدات بۆ دروستكردنی تاكێكی ئازاد، تاكێك ئازادییەكانی خۆی بەجێنەهێڵێت و نەبێتە بڕغویەكی ناو جەماوەرە ئایدۆلۆژییەكە. تاكێك بیركركردنەوەی و جیهانبینی خۆی هەبێت، تاكێك لەناو نەریتە سیاسییەكان و كلتوورەكان بێتە دەرەوە و بەجۆرێكی تر نیگای ژیان بكات.\nئەو تاكەی رۆشنبیر لەپێناویدا بیردەكاتەوە، هیچ كات تاكێك نییە خۆی لەناو جەماوەردا ونبكات، تاكێك نییە لەگەڵ ماشێنی میدیاییەكەدا ڕێبكات و خۆی بخاتە ناو ئەو یارییە ئایدۆلۆژیایانەوە بۆی دروستدەكرێن. تاكێك لەبەردەم وێنە ساختەكراوەكاندا دەوەستێت و بە هوشیارییەوە بۆ حەقیقەتە راستەقینەكە دەگەڕێت. واتە ئەو تاكەیە ئایدۆلۆژیا ناتوانێت دەستەمۆی بكات و بیكاتە بەشێك لە جیهانەكەی خۆی. بۆیە ترسان لە رۆشنبیر، ترسانە لەو زۆربوونی ئەو تایپە لە تاك، كە ئیدی نابێتە بەشێك لەو كەرنەڤاڵەی ماشێنە گەورەكە رێكی دەخات. بێگومان زمانی ئایدۆلۆژیاكە بۆ خۆی و جەماوەرەكەی راستەقینەترین و حەقیەقترین زمانە، زمانێكە یان بڕوای پێدەكەیت، یان گەر بڕوات پێنەكرد، تۆ بڕوا بە حەقیقەتەكان ناكەیت، بۆیە هەموو زمانێكی تری دەرەوەی ئەو زمانە بە زمانی درۆ وێنەی دەكێشرێت و جێگەی مەترسییەو و دەبێت بێدەنگ بكرێت. هەڕەشەكردن لە زمانی ئازادی هەڵگری مانا، هەوڵدان بۆ تیرۆركردنی كەسایەتی مەعنەوی رۆشنبیری خاوەن لۆژیك، دوو لەو هێڵە گشتیانەن لەناو دەسەڵاتی ئایدۆلۆژیدا كاریان لەسەر دەكرێت بۆ نەهێشتنەوەی هیچ نەیارێك. بۆ فراوانكردنی گۆڕەپانەكەی خۆی ،تا چۆن بیەوێت بەو جۆرە جەماوەرەكەی دنە بدات.\nدەبینین لەناو دۆخە شێواوەكەدا ئازادی بەجۆرێك تەفسیر دەكرێت، لە هەمووشت بچێت لە ئازادی ناچێت. ئایدۆلۆژیا و ماشێنە میدیاییەكە بە بێ ئاگایی چەمكی ئازادی ناشێوێنن، بەڵكو زۆر بە ئاگاییەوە دەیشێوێنن. دەزانن شێواندنی ئازادی شێواندنی ئەو سوبێكتەشە بە ئایدیای ئازادییەوە سەیری شتەكان دەكات و كاتێك بەخۆی دەزانێت بووەتە سوبێكتێك نە خۆی دەبینێت نە ئازادییەكەی. زمان دەورێكی باڵا دەبینێت بۆ ئایدۆلۆژیا و شێواندن. دەورێك پاش دروستكردنی ترس، زمان دێت هەموو ئەوەی كە هەیە وێنەكەی دەگۆڕێت بۆ وێنەیەك ئایدۆلۆژیا مەبەستییەتی. گەورەترین ئەو چەمكانەی رووبەری فراوانی فەزا نادروستەكە داگیر دەكەن بریتین لە چەمكەكانیئازادی، خیانەت، دوژمن، نەیار، سڕینەوە، كەرامەتشكاندن ئەم چەمكانە لەو جیهانە مەترسدارەدا دەبنە شا چەمك و رۆژانە لەچەندین كارەكتەری ئایدۆلۆژی، لەچەندین وتاری سیاسیی و كۆمەڵایەتی، لە چەندین وێزگەدا دووبارە و سەدبارە دەبنەوە و هەموو ئەویترێكی دەرەوەی ئایدۆلۆژیایان پێ سەركوتدەكرێت. ئەو تایپە جەماوەرەش كە دروستكراوە، بێ هیچ پرسیارێكی جەوهەری بڕوا بەم چەمكە ساختەكراوانە دەكەن ئایدۆلۆژیاكە لە رێگەی ماشێنەكەی خۆیەوە دەیخاتە بەردەمیان.\nبە نیگاكردن لەم كۆمەڵە رستەیە و لە چەند رستەیەكی دیكەی گۆبڵز دەتوانین لەوە تێبگەین ماشێنی میدیای ئێستا، دونیای شاشەكان، چ جۆرە دونیایەك و چ جۆرە جەماوەرێك و تاكێك دروستدەكەن. لەناو ئەم دۆخەدا هیچ كەس كەسایەتی و كەرامەتی پارێزراو نییە. هەموومان دەبێت لە چركەساتێكدا بیرلەوە بكەینەوە بخرێینە بەردەم ئاشەكە و تووشی هاڕین ببین. هەموو ئەو كەسایەتییە ئایدۆلۆژیایانەی، هەموو ئەو كەسایەتییانەی لەدەرەوەی ئایدۆلۆژیاكەن، رۆژانە كە پەماردەدرێن و هەوڵی شكاندنیان دەدرێت پەیوەندی بە كۆی فەزاكەوە هەیە. تەنانەت ئەم دۆخە دەگاتە ئەو ئاستەی دەستببردێت بۆ ژیانە تایبەتییەكەشیان. چونكە ئایدۆلۆژیا نایەوێت شوێنێكی كۆمەڵگە و تاك هەبێت بە نەبینراوی بمێنێتەوە، ئایدۆلۆژیا مەبەستییەتی چاوی بگاتە تاریكترین و نەبینراوترین شوێنی ژیانی تاكەكان. دەیەوێت نەك تەنها چاوێكی گەورەبێت، بەڵكو ئێستا لەناو سیستەمی سەرمایەداریدا، هەزاران چاوی هەیە و هەریەك لەو چاوانە شوێنێكی بۆ دەخاتە بەر بینین. دەسەڵاتەكە فۆڕمەكەی لە ستوونییەوە گۆڕاوە بۆ ئاسۆیی، چاوەكانی و زمانەكانی زۆر بوون، دەچێتە ناو شوێنە تایبەتییەكانیش، ماشێنێكی گەورەی میدیایش لەبەر دەستیاییەتی، دونیایەكی نوێی شاشەیی بە تەكنۆلۆژیای كۆنترۆڵكەرەوە لەبەردەستیایەتی، بەم كەرەستە مۆدێرنانەوە ئایدۆلۆژیا و دەسەڵاتەكە، بوونەتە یەكەم چیرۆكی بەیانی و دواهەمین چیرۆكی شەوی تاك بەتاكی كۆمەڵگە. ئەم دەست پێراگەیشتنە كەمترین درزی هێشتوەتەوە بۆ تاك، تا بتوانێت لێیەوە لە ژیانێكی دیكە بڕوانێت بارگاوی نەكرابێت بە ئایدۆلۆژیا.\nبینینی ئەم واقیعە، بینینی ئەم دونیا شاشەییە، بەم جۆرە، نائومێدی نییە لە كۆی دۆخەكە، بەڵكو بەركەوتنە لەگەڵ ژیانێكی تەواو ئایدۆلۆژی، ژیانێك لە ئێستادا مەترسییەكانی تەنها لە ئاستی زماندایە، ئەمما لە ئایندەدا ئەم مەترسیانە لە زمانەوە دەگۆڕێن بۆ كردە، دەگۆڕێن بۆ فۆڕمێك لە توندوتیژی كۆمەڵایەتی و سیاسیی. بۆ مۆدێلێك لە ژیان نەكردن بەبێ ئایدۆلۆژیا. مۆدێلێك كە هەناسەدان تێیدا قورس دەكەوێتەوە لەسەر تاك. جۆشدانی جەماوەر بۆ رووبەرووبوونەوە و بۆ پەرتەوازەكردن، لێدان لە یەكتری و شكاندنی شكۆی تاكەكان، ئەشێت لە ئێستادا تەنها وەك حاڵەتێكی ئایدۆلۆژی ببینرێت، لێ لە ئایندەدا ئەم حاڵەتە گۆڕانی گەورەی بەسەردا دێت و كۆمەڵگەیەكی توندوتیژكراو دێتە شوێنی.\nئەشێت هەمان وێنەی فیگەرە فاشییەكە، ئەمڕۆ لەژێر ناوی دیكە و فۆڕمی دیكەوە هاتبێتەوە ناومان. لەوانەیە وێنەكانی ئێستای گۆبڵز هەمان ئەو وێنە راستەقینەیە نەبێت لە پێشوتردا هەبووە، وێنەیەكی كۆپیكراوە، چ لەرووی هوشیارییەوە بۆ فەزای ئایدۆلۆژی، چ لەرووی چاودێریكردن و كۆنترۆڵكردنەوە. بەڵام ئەم وێنە ساختانە بەهۆی لاوازی ئاستی هوشیارییان خزمەت بەو گوتارە دەكەن، مەترسیییەكەیان كەمتر نییە لە وێنە راستەقینەكەی فیگەرەكەی رابردوو. ئەوەی لەم نێوانەدا گورزی زۆر گەورەی بەردەكەوێت، عەقڵ و لۆژیكە، تاكی ئازاد و ئایندەی روونە، كلتوور و ژیانی مەدەنییە، ئەو جیهانەیە لەبەردەماندایە و بەم نالۆژیكییە دەچینە ناوییەوە. ئەو كۆمەڵگەیە سیخناخ دەكرێت بە توندوتیژی و هیچ راستییەكی بۆ روون نابێتەوە. ئەو منداڵانەیە لەرێگای شاشەكانەوە بەر جیهانێكی مەترسیداری نزم دەكەون. ئەو دۆخەیە هاژەهاژەكەی هێندە ئازاراویی و كوشندەیە هیچ تاكێك ناتوانێت دەركی پێنەكات. دونیایەكە عەقڵ تێیدا غائیبە و گوتاری نزمی ئایدۆلۆژی تێدا باڵادەستە. دروستكردنی فیگەری بۆش و پەراوێزخستنی بیركردنەوەیە، هێنانە پێشەوەی بكەری روكەش و نمایشكار و دەستبردنە بۆ هەڵتەكانەوەی بنەوانی شتە مانادارەكان. هیچ كات بەم هاژەهاژەی لەناو ماشێنەكەوە دێتە دەرەوە ناتوانرێت چاوەڕوانی ئایندەیەكی روون بكرێت. ئایدۆلۆژیا و گوتارە توندەكەی، ماشێنە میدیاییەكە بوونەتە هۆی پەرتەوازییەكی گەورەی جەماوەری و چەندین وێنەی كۆپیكراوی گۆبڵزی گەڕاونەتەوە بۆ ناو ژیانی ئێستا.\nوێنەكانی گۆبڵز لە ئێستادا بە كۆپیكراوی سەرقاڵی دروستكردنی ئەو جیهانەن. سەرقاڵی دروستكردنی دونیایەكن، كە لەم كۆمەڵە وتەیەی تریدا بە روونی ئاماژەیان پێدەدات و لەوە ناچێت هی سەردەمێكی پێشووبن و لەوە دەچێت لە ئێستای ماشێنی ئایدۆلۆژیدا لەرێگەی وێنە ساختەكانەوە بگەنەوە بەرگوێمان.، كاتێك دەڵێت:” توانای میدیا و رادیۆكان ئەوەیە، سەرگەرمی جەماوەریی دروست بكەن/ ئێمە پێشڕەوی حەقیقەتێك دەكەین كە حەقیقەتی هەمووانە./ ئەگەر ئێمە نەبین، هیچ ئومێدێك بوونی نییە./ ئێمە هەموو ئازارەكانمان هەڵگرت، رابەرەكانمان لە زیندان بوون، دەستمان لە فڕین هەڵنەگرت تا ئێوەمان رزگاركرد./ ئەو سەردەمەی ئێمە تێدا دەژین، سەردەمێكی مێژوویی گرنگە./ شۆڕشەكەی ئێمە پیرۆزە و بەرەو پێشەوە دەچین./ دوژمن چاوی پێمان هەڵنایەت./ بەگەرمی دەستی میدیاكان دەگوشم و شانازیان پێوەدەكەم خزمەتی گەلەكەمان دەكەن./ من شانازی بەتۆوە ئەكەم منداڵت زۆرە، ئەوە بۆ نەتەوەكەمان شتێكی زۆر باشە./ چەكە بەهێزەكانمان هەر هێندەی راگەیاندن كاریگەرن./ بەبێ راگەیاندن دەزانن چی بەسەر ئەم جیهانەدا دێت؟ ئەگەر پڕوپاگەندە ئەخلاقی و داهێنانمان نەكردایە، ئەگەر دووبارە خۆمان دروستنەكردایەتەوە، كیشوەرەكەمان بەرەو چارەنووسێكی نادیار دەرۆیشت./”(9)\n(1) ئەمە وتەیەكی تاڵەقانییە، پێش مردنی بە رەفسنجانی وتووە و ئەویش لە كتێبی یادەوەرییەكانی باسیدەكات. ئەم دوو كارەكتەرە دوو فیگەری گەورەی شۆڕشی ئیسلامی ئێرانبوون، بەڵام لە كۆتایدا شۆِرش وەك ئاشێكی گەورە هەردووكیانی هاڕیی و، هەردووكیان بە مەرگی ئاسایی نەمردن.\n(2) شورشی افشاری…، وبلاگی بالاترین، سخنان جالب گوبلز.\n(3) هەمان سەرچاوی پێشوو.\n(4) جۆرج ئۆروێل، 1984، وەرگێرانی، حەكیم كاكەوەیس.\n(5) سخنان گوبلز، فیدیو، وبلاگی تابناك، صفحی تاریخ.\n(6) ئەم رستەیەم لە پەرەگرافێكی نووسراوی سایتی نیگەنیڤ وەرگرتووە.\n(7) نەبەز گۆران، كتێبی بەعس و ئایدۆلۆژیا، رستەیەكی ناو بەیاننامەیەكی حیزبی بەعسی عێراق.\n(8) سخنان گوبلز، هنگامی سوزاندن كتاب. وبلاگی دایرمعارف هولوكوست. قتع فلیمهای تاریخی.\n(9) سخنان گوبلز، فیدیو، وبلاگی تابناك، صفحی تاریخ.


جارێکی دیکە ڕێژەی تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە جیهاندا لە هەڵکشاندایە – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/جارێکی دیکە ڕێژەی تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە جیهاندا لە هەڵکشاندایە\nHooshyar October 28, 2020\tهەواڵنێرەکان Leave a comment 28 Views\nدووبارە بەرزبوونەوەی ڕێژەکانی تووشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئاستی جیهاندا بووەتە جێی نیگەرانی زۆرێک لە وڵاتان و ئەمەش وایکردووە زۆربەیی ئەو وڵاتانە رێوشێنەکانی هاتوچۆ و کردنەوەی شوێنە گشتیەکان سنوورداربکەن.\nهەرچەندە سنووردارکردنەکە لە هەندێک لە شارەکاندا ڕووبەڕووی ناڕەزایەتی بووەتەوە، بەڵام ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی دەڵێت؛ نەوەک تەنها حکومەتەکان بەڵکو خەڵک و کاردارییەکانیش دەبێت هاوکاربن لە هەوڵەکان بۆ ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی زیاتری ڤایرۆسەکە. دەڵێت ئەگەر خەڵک کەرەنتین بکڕین ئەوا دەکرێت بەر بە بڵاوبوونەوەکە بگیرێت.\nماریا ڤان کیرخۆڤ سەرۆکی بەشی تەکنیکی بەرەنگاربوونەوەی کۆڤید-19 لە ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی گوتی”کاتێک دەتوانین شوێنە گشتیـیەکان دانەخەین و کۆتۆبەندەکانی پەیوەست بە کۆرۆنا نەهێڵین کە هەموو کەسێک هەست بە بەرپرسیارێتی بکات و ڕۆڵی خۆی ببینێت لە ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە.” دەشڵێت ” ئەو بڕیارانەی ڕۆژانە دەیدەین سەبارەت بە پاراستی مەودای کۆمەڵایەتی لە قەرەباڵغیدا و سەبارەت بە خۆلادان لە شوێنە داخراوەکاندا بۆ ماوەیەکی درێژ و سەبارەت بە دواخستنی هەندێک لەو کۆبوونەوانەی کە ڕەنگە بمانەوێت بیکەین تێکڕا ئەمانە ئەو قوربانیدانەیە کە دەبێت هەموومان بیدەین.”\nڕێکخراوەی تەندروستی جیهان هەروەها دەڵێت لە کۆی هەموو ئەو حاڵەتانەی کۆڤید کە لە هەفتەی ڕابردوودا تۆمارکراون 46% لە ئەوروپا بوون.\nدکتور مایکڵ جۆزێف ڕایان سەرۆکی بەشی باری لەناکاوی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی و ڕێبەری تیمێکی نێودەوڵەتی بۆ کونترۆڵکردنی کۆڤید-19 ڕایگەیاند و گوتی “گۆمان لەوەدا نییە کە هەرێمی ئەوروپا سەنتەری پەتاکەیە لە ئێستادا”. ئەو گوتیشی “جووڵە و هاتووچۆیەکی ئازادانەی زۆر هەیە و لەبەر ئەمەش لەوانەیە پێویست بە داخستن و سنووردارکردنی هاتووچۆ هەبێت و هەروەها فەرمانی مانەوە لە ماڵەوە دەرکرێت بۆ دابەزینی ئەم بەرزبوونەوەیە لەم قۆناغەدا.”\nلەگەڵ ئەوەشدا کە ڕێژەکە لەبەرزبوونەوەدایە، بەڵام خەڵکی هەندێک لە وڵاتەکان ڕایان جیاوازە لەسەر کاریگەری داخستنەکان. وەک دانیشتوانی ئیسپانیا کە ڕای جیاوازیان هەیە لەسەر دوایین قەدەغەکانی هاتوچۆ کە لە کاتژمێر 11شەوەوە دەستپێدەکات تا 5 بەیانی.\nسیسیڵیا وەک کارمەندێکی دانیشتووی ئیسپانیا دەڵێت کە “کۆت و بەندەکان پێویست بوون، کاتی ئەوەیە ڕێوشوێنی توندتر بگرنەبەر.”\nبەڵام ئەڵکسیای خوێندکار ڕای جیاوازە، دەڵێت ” ڕەنگە قەدەغەکردنی هاتوچۆ پێوانەیەک بێت کە بە لای زوربە رادیکالانە بێت، بەڵام لە کۆتایـیدا پێموایە قەیرانی ئابوری قوڵتر دەکات و دەبێتە هۆی ئەوەی خەڵک کاری نایاسایی زیاتر ئەنجامبدەن، لەبری ئەوەی زیاتر بەرپرسیاربن.”\nئیسپانیا یەکێک لەو وڵاتە ئەوروپیانەی کە لە خراپترین دۆخدایە و زیاتر لە 1 ملیۆن حاڵەتی تووشبونی هەیە و ڕێژەکەی لە بەرزبوونەوەشدایە.\nفێرناندۆ سیمۆن، ڕێکخەری فریاکەوتنی تەندروستی ئیسپانیا گوتی”ڕاستیەکەی ئەوەیە پەرەسەندن و تووشبوونەکە زۆر خێرایە ، زۆر بە ڕوونی لە بەرزبوونەوەدایە، ئەگەری زۆرە؛ ئەگەر کارەکان بە درووستی جێبەجێ نەکرێن ، گواستنەوە و تووشبوونەکان بە لانیکەمەوە تا هەفتەکانی داهاتوو بەردەوام دەبێت و ڕێژەکان بەزر دەبنەوە.”\nهاوکات لە ئیتالیاش پۆلیس گازی فرمێسکڕێژی بە کار‌هێناوە بۆ بڵاوکردنەوەی خۆپیشاندەران کە تووڕەن لەو کۆتوبەندە نوێیانە کە داوا دەکات کافێتریا و ریستورانت و شوێنە گشتیەکان لە کاتژمیڕ 6 ی ئێوارەوە دابخرێن.\nئیتاڵیا لە سەرەتای دەستپێکردنی پەتاکەوە تاکو ئێستا زیاتر لە نیو ملیۆن کەیسی تووشبوونی نەخۆشیـیەکەی تۆمار کردووە.\nPrevious Xwendekarên Efrînî yên Derbider Rûbirûyê Dijwarîyên Mezin Dibin\nNext Trump û Biden Ser Mijarên Girîng Çawa ji Hev Cuda Difikrin?


بورهان شێخ ڕەئوف: ئیسرائیل بێ دەنگە لە ململانێ ى ئەمریکاو ئێران. – WTARIKURD\nوەکو تێبینى دەکرێت ململانێ و ناکۆکى یەکانى ئەمریکا و ئێران لە چەند ڕۆژى ڕابردوودا هەڵکشان و کارو کاردانەوەى گەرم و گوڕیان بە خۆیانەوە دی و کار گەیشتە ئەوەى ئەمریکا جووڵە بە هێزەکانى بکات بەرەو ناوچەى کەنداو کەشتی گەلى جەنگى زەبەلاح و پڕچەک بە تازەترین و وێرانەکەرترین جۆرەکانى چەکى هێرشبەرو تەکنولۆجیاى پێشکەوتوو، کە بە وزەى ئەتۆم کاردەکەن. هەموو ئەمانە لە کاتێکدا ڕوو دەدەن کە دەوڵەتى ئیسرائیل کە فاکتەرو ئامانجێکى گرنگ و دوورمەوداى ململانێ ى نێوان ئەمریکا و ئێرانە چونکە یەکێک لەو بنەما سەرەکیانەى کە هێزى ئەمریکا لە ناوچەى ڕۆژهەڵاتى ناوینە پاراستنى ئاسایش و بەرژەوندییەکانى دەوڵەتى ئیسرائیلە، کەچى ئیسرائیل بێدەنگى هەڵبژاردووە.\nهەروەکو چۆن لە شەڕى کەنداوى یەکەم و دووەم لەکاتى ئازاداکردنى کوەیت و دواتر پرۆسەى ئازادى عێراق سەرەڕاى ئەوەى ڕژێمى سەدام حسین سى و نۆ ڕۆکێتى زەمین بە زەمینى هاویشت بۆ ئیسرائیل، بەڵام ئیسرائیل هیچ کاردانەوەیەکى پیشان نەدا لە بەر هەستیارى دۆخەکە کە ئەمریکا هاوپەیمانى بەشێکى زۆرى وڵاتانى عەرەبى و ئیسلامى بوو لەو جەنگانەدا ئیستاش کە کۆمارى ئیسلامى ئێران هەڕەشە لە ئیسرائیل و هاوپەیمانانى ئەمریکا لە ناوچەکە دەکات و بە ئاشکرا باسى دەیان هەزار مووشەک دەکەن، کە لە لاى حزبوڵاى لوبنانن لە لوبنان بەرەو ئیسرائیل دامەزراون کەچى حکومەتى تەلئەبیب بێدەنگى هەڵبژاردووەو جگە لە لێدوانێکى وەزیرى وزەى ئیسرائیل ( یوفال شتاینتز ) کە هۆشدارى دا لە هەر هێرشێک بکرێتە سەر وڵاتەکەیان لە لایەن ئێران و میلیشیا هاوپەیمانەکانى یەوە.\nئەوەى لە چەندڕۆژى ڕابردوودا دۆخەکەى زیاتر شەڵەقاند لێدوانەکانى دکتۆر ئەیاد عەلاوى سەرۆک وەزیرانى پێشووترى عێراق بوو بۆ گۆڤارى فۆریگن پۆلیسى ئەمریکى کە باسى لەوە کرد کە هەواڵگرى ئیسرایلیەکان هەواڵى جمووجووڵى ڕۆکێت و مووشەکەبالیستیەکانى ئێرانیان لە عێراق داوە بە ئەمریکیەکان کە وێنەکان ڕاستەوخۆ لە زەویشدا گیراون نەک لە مانگى دەستکردەوە هەموو ئەمانە ئاماژەن بۆ ئەوەى کە ئیسرائیل لە نزیکەوەو بە وردى چاودێرى بارودۆخ و پێشهاتەکانى ناوچەکە بە گشتى و ئێران بە تایبەتى دەکات، هەر ئەم زانیاریانەش بوون هۆکارى سەردانە لە ناکاو کتوپڕەکەى مایک بۆمبیۆى وەزیرى دەرەوەى ئەمریکا بۆ عێراق، کە فەرمانى دا هەموو ئەو کارمەند و دیبلۆماتانەى کە کارى پێویست و گرنگیان لە ئەستۆ نى یە بە خێرایى عێراق جێ بهێڵن و، حکومەتى عێراقیشى لە مەترسى ئەو جموجووڵانە ئاگادارکردەوەو، بۆ ئەوەى کۆنترۆڵى بارودۆخەکە بکەن. لە کاتێکدا هەواڵەکان و میدیاکان باسى ئەوە دەکەن، کە میلیشیاکانى حەشدى شەعبى سەربازگەى سەربەخۆیان هەیە، دوور لە چاوى حکومەتى عێراق بە تایبەتى لە سەربازگەى ئەشرەف لە پارێزگاى دیالەو، سەربازگەى سپایکەر لە پارێزگاى سەلاحەدین و، سەربازگەى رەزازە لە لە پارێزگاى کەربەلاو، سەربازگەى جرف سەخەر لە پارێزگاى بەغداو، سەربازگەى سوێرە لە پارێزگاى واسیت. لەبەرئەوە ئەو هێزانە خۆیان خاوەنى ڕێگاوبانى تایبەتى خۆیانن و پێویستیان بە ڕەزامەندى حکومەتى عێراقیش نى یە و، بێگومان ئەو ڕۆکێت و مووشەکان دوورنى یە لە داهاتووى ململانێکانى ئێران و ئەمریکادا دەوڵەتى ئیسرائیل بکەنە ئامانج.\nهەر لە میانەى سەردانەکەیدا مایک بۆمبیۆ وەزیرى دەرەوەى ئەمریکا بە کاربەدەستانى حکومەتى عێراقى ڕاگەیاندووە کە ئەوان ناخوازن شەڕو ململانێ ى لە ناوچەکەدا ڕوو بدات و خوازیارن بە ئاشتى و دایەلۆگ کێشەکە چارەسەربکەن. بەڵام ئیسرائیل جۆرێک لە بێدەنگى پەیڕەو دەکات ئیتر لە بەر هەستیارى دۆخەکە بێت کە پێشتر ئاماژەم پێدا یان هۆکارى تر کە دواتر باسى دەکەم.\nهەموو ئەمانەش ئەوە ناگەیەنێت کە ئەمریکا و دەوڵەتى ئیسرائیل تا کۆتایى هەر بینەر بن، سەرەڕاى نیگەرانى یەکانیان لەو بارودۆخەى کە لە عێراقدا دەگوزەرێت لە بەرئەوە وەکو ناوەندە هەواڵگرى و میدیاییەکان باسى دەکەن ئیسرائیل لێکۆڵینەوەى ورد بۆ هەموو ئەگەرو پێشهاتەکان دەکات وەکو ئەوەى پێشتر ئەزموونیان هەبووە لە شەڕى لوبنان هیچ ناکەن و کاردانەوەیان نابێت تاوەکو شەڕ هەڵدەگیرسێت و دۆخەکە دەتەقێتەوە دوایى کاردانەوەیان دەبێت، یان وەکو ئەوە لە سوریا دەى کەن پێش ئەنجامدانى هەر هێرشێک یان خۆ ئامادەکردن بۆ لێدانى ئیسرائیل پێشتر پەلامارى بنکەو بارەگاو و ناوەندەکانى هێزە ئێرانیەکان و حزبوڵا دەدەن.\nبەڵام بۆ بارودۆخى عێراق ئەگەر بکرێت ئەمریکاوحکومەتى عێراق خۆیان کۆنترۆڵى دۆخەکە بکەن باشترە لەوەى ئیسرائیل کاردانەوەى هەبێت و ململانێکە گەورەتر بکاتەوە لە کاتێکدا هەر پەلامارێک کە ئیسرائیل بیەوێت بیکاتە سەر بنکە هێزەکانى حەشدى شەعبى لەوەیە هێندەى سوریا ئاسان نەبێت چونکە سوریاو ئیسرائیل دراوسێن و مەوداکەى زۆر نزیکە بەڵام هەر هێرشێک بۆ سەر خاکى عێراق کۆسپ و مەترسى گەورەى لە بەردەمدایە چونکە دەبێت سنوورى وڵاتانى سوریا و ئوردن و عەرەبستانى سعوودیەش ببڕێت کە زیاتر لە هەشت سەد کیلۆ مەتر زیاترە و خۆى بۆ هەر ڕووبەڕووبوونەوەیەک لە گەڵ سیستمى بەرگرى یە ئاسمانى یەکانى ئەو وڵاتانەدا ئامادە بکات.\nئیسرائیل چۆن ڕووبەڕووى مەترسى ئەو ڕۆکێتە بالیستیانە دەبێتەوە؟\nهەرچەندە ئیسرائیل خاوەنى پەیوەندییەکە بەهێزە لە گەڵ ئەمریکاو ڕووسیاو وڵاتە ئەوروپیەکانیش دەتوانێت لە ڕێگەى ئەو پەیوەندییانەوە فشار بکات لە حکومەتى عێراق کە بوارنەدات بە جمووجووڵى ئەو تاقم گروپانە کە ئاسایشى ئیسرائیل بخەنە مەترسییەوە لە کاتێکدا ئیسرائیل خۆیشى ڕێگە چارەى سەربازى بە دوور نازانێت و هەموو کارێکى پێویست وگونجاو ى سەربازى لە بەرنامەیدایە بۆ ڕووبەڕوو بوونەوەى پەلامارو مەترسییەکان و لە هەمان کاتیشدا باسى ئەوە دەکەن کە ئەگەر هاوپەیمانەکانى ئێران لە ناوچەکە هەر پەلامارێکى ئیسرائیل بدەن ئەوەى کە ئیسرائیل پێ یان دەڵێت بریکارەکانى ئێران ئەوە ئەوان ئیسرائیل کار لە گەڵ سەرچاوە سەرەکییەکەى هەڕەشەکە واتە ئێران دەکەن واتە ئەگەر لە وڵات و شوێنى تریشەوە پەلامارى ئیسرائیل بدرێت ئەوە خاک و سەربازانى ئێرانى و بەرژەوەندییەکانیان بێ تۆڵە دەرناچن.\nلە کۆتاییدا هەموو ئاماژەکان بۆ ئەوە دەچن ئەگەر ئەم جەنگە ڕووبدات عێراق و عێراقییەکان باجى گەورەى دەدەن هەروەکو مایک بۆمبیۆ وەزیرى دەرەوەى ئەمریکا لە دوا پەیامیدا بە عێراقى داوە ئەوەیە پێیانى وتووە ئەگەر لە گەڵمان نابن لە لاوە بووەستن.


وه‌زیری كار تۆ له كوێی؟\nجه‌نابی وه‌زیر ئه‌م كاته و هه‌موو بێ ئاگایییه‌كت باش. ده‌مه‌وێ باسی ژنێكت بۆ بكه‌م نازانم ناویت بیستووه یا نا، ده‌مه‌وێ پێناسه‌ی ڕووخساریت بۆ بكه‌م نازانم پێی ئاشنای یاخۆ نا؟ (سندوس ئه‌حمه‌د) ئه‌و ژنه‌ی له پڕسۆزیی بۆ منداڵانی ئه‌و خانه‌یه‌ی تیایدا منداڵه‌كانی تۆ به باوكی گه‌وره‌ی خۆیان داده‌نێن و جه‌نابت جه‌ژنانه له‌گه‌ڵیاندا پیرۆزی ده‌كه‌ی، ناوی لێ نراوه (دایه سندوس) ڕووخساری ئه‌و ژنه هێنده‌ی ناوه‌كه‌ی پڕه له ژنبوون و ته‌ڕ ژیاندۆستی، سندوس نموونه و ناسنامه‌یه بۆ ژنی كورد.\nجه‌نابی وه‌زیر، سندوس باڵایه‌كی مامناوه‌ندی هه‌یه، له‌چكه‌كه‌ی قژه جوانه‌كانی داپۆشیوه، هێنده میهره‌بانه ھه‌ست ده‌كه‌ی چاوه‌كانت دابخه‌ی كه بێته به‌رچاوت, به‌ڵام ئه‌سه‌ف نووكی قه‌ڵه‌مه‌كه‌ی تۆ نه‌چووه‌ته سه‌ر په‌ڕی كاغه‌زێك سوپاسێكی بۆ واژوو بكات، له كاتێكدا له ١٩ ساڵ كاركردنی له خانه‌ی بێسه‌رپه‌ڕشتانی هه‌ولێردا "٢٣" منداڵی بێ دایك و باوكی به‌خێو كردووه له ماڵه‌كه‌ی خۆیدا و له‌سه‌ر خه‌رجی خۆی.\nجه‌نابی وه‌زیر ده‌مه‌وێ وریات بكه‌مه‌وه له‌وه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ژووره‌كه‌ت، مرۆڤیی نموونه‌یی و باڵا له‌گه‌ڵت كار ده‌كه‌ن و تۆ پێیان ئاشنا نیت، ژنێك هه‌یه گریانی منداڵه بێكه‌س و فڕێدراوه‌كان ژیر ده‌كاته‌وه، ئازاری بێ دایك و باوكیان ساڕێژ ده‌كات تا له شه‌قامه‌كاندا نه‌تلێنه‌وه و ببنه تانه به‌سه‌ر تۆ و وه‌زاره‌ته‌كه‌ت و حكوومه‌ته‌كه‌ته‌وه. فرمێسكه‌كانیان بۆ ده‌كات به هیوا و به ئاواز پێكه‌نینان بۆ ده‌چڕێت بۆ دواڕۆژێكی روون، خۆ تێده‌گه‌ن كه گۆڕینی منداڵێكی بێكه‌س و فڕێدراو بۆ مرۆڤێكی ئاسایی گه‌شبین چه‌ند گه‌وره‌یییه، خۆزگه حكوومه‌ت كه هیچی نییه شانازی پێوه بكات، گرنگی به دوو ژنی وا بدایه، ئاخر كۆمه‌ڵگه به‌م دڵسۆزییه پێ ده‌گات و گه‌شه ده‌كات.\nده‌بێت هه‌رگیز بیرتان به لای ئه‌وه‌دا چووبێت فه‌رمانبه‌ر هه‌یه شه‌وانی شه‌و كه هه‌موومان له شیرینی خه‌وداین, ئه‌و له شه‌ونخوونیدا بووه بۆ ژیركردنه‌وه‌ی منداڵێك كه نازانێ كێ و چۆن و بۆ هاتووه‌ته دنیاوه. ده‌زانی كاتێك ئێوه و خه‌ڵكی دنیا خه‌و ده‌بینن له كۆشك و ته‌لار و پله‌ی گه‌وره‌تردان، ئه‌و كه‌ڵه‌ژنه به ئاگایه و له خانوویه‌كی كرێدا خه‌ونی ئه‌وه‌یه كاتێك دێن و منداڵه‌كه‌ی له ده‌ست ده‌ردێنن، به‌شێوه‌یه‌كی مرۆڤانه ره‌فتار بكه‌ن، به‌ڵام توێژه‌ر هه‌یه ئه‌وه‌یشی پێ ره‌وا نابینێ. تۆ ده‌زانی ئه‌و ژنه‌ی ده‌بێت به دایكی ئه‌و منداڵه دواتر رێی ناده‌ن به ته‌له‌فۆنیش هه‌واڵی بزانێ، بیر بكه‌وه دایكایه‌تی چ هه‌ستێكی گه‌وره‌یه، كه‌چی به‌رده‌وام سندوس ده‌بێت به دایك و دواتر منداڵه‌كه‌ی له ده‌ست ده‌ردێنن.\nمن له چاوی ڕۆژنامه‌نووسێكی یه‌كلادیده بۆت نانووسم، دڵنیات ده‌كه‌مه‌وه كه دڵسۆزییه‌كانت بۆ باشتركردنی هه‌موو گۆشه‌یه‌كی سنووری كاره‌كه‌ت ده‌زانم, بیرمه یه‌كه‌م ڕۆژی جه‌ژن له كاتی بوونت به وه‌زیر كاتێك وێنه‌ی تۆ و هاوژینتم بینی له‌ناو منداڵانی بێسه‌رپه‌رشت نانی به‌یانیتان ده‌خوارد، هه‌ڵوێسته‌كه‌ت خستمیه گریان و له دڵه‌وه سوپاسم كردی. وه‌ڵام نه‌گه‌یشت وه‌ك ئه‌و سوپاسه‌ی تۆ كه ناگاته دایه سندوس.\nنازانم تۆ هه‌ستی بێ باوكی دیوه یا نا و هیوای سه‌لامه‌تیتان بۆ ده‌خوازم، به‌ڵام دایه سندوس له بێ باوكیدا گه‌وره بووه، دواتر قه‌ده‌ری ژیانیشی وا كه‌وته‌وه خۆیشی چوار منداڵی خۆی به بێ باوكی گه‌وره بكات و بۆ ٢٣ منداڵی تریش بووه به دایك و باوك، نامه‌وێت پێت بڵێم ئه‌و ژنه مه‌زنه شایه‌نی چییه، به‌ڵام ده‌ڵێم به‌راوردێك بكه له نێوان خزمه‌تی ئه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌و ژنانه‌ی كه زۆرجار وه‌زاره‌ته‌كه‌ت تا لووتكه‌ی نغرۆبوون ده‌به‌ن و خوا بۆت ده‌گه‌ڕێنێته‌وه.\nله مێژووی خانه‌ی بێسه‌رپه‌رشتاندا، چه‌ند ساڵ جارێك وه‌زیرێك دێت و ده‌ڕوات و هه‌موو شتێكی خۆی و ده‌وروبه‌ری ده‌ڕازێنێته‌وه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتی تۆ به پڕ شكۆیه‌وه ده‌هێڵێته‌وه، ئه‌و كارانه‌یه كه (دایه سندوس)ه‌كان ده‌یكه‌ن، بۆیه جێی داخه هه‌ر وه‌زیره و دێت و ده‌ڕوات، شكۆی ژنێكی زۆر به‌رز به به‌رزی ڕاناگرن.\nله‌م سه‌رده‌می خۆخۆری و راكردن له به‌رپرسیارێتی و ده‌وام نه‌كردنه‌دا كه مرۆڤ خۆیشی بووه به بار به‌سه‌ر خۆیه‌وه، جه‌نابی وه‌زیر كه‌سێك نه‌وه‌كانی دواڕۆژت بۆ كۆ ده‌كاته‌وه و له‌سه‌ر جوانترین بنه‌ما په‌روه‌رده‌یان ده‌كات، بۆیه شایه‌نی فه‌رامۆشكردن نییه، من ناڵێم په‌یكه‌ری بۆ بكه‌ن با نموونه‌ی ژنی خۆبه‌خش و هاوشێوه گه‌شه بكات و میله‌ته‌كه‌مان جوان ببێت، به‌ڵام ئه‌و بێباكی نه‌ناسینه‌ی تۆیش زۆر شۆكهێنه‌ر و بێزاركه‌ره. بۆیه تكایه چاو بكه‌نه‌وه و وه‌رنه ده‌ره‌وه له ژووره‌كانتان و بۆ ئه‌و توانا و لێهاتوویییانه بگه‌ڕێن، په‌ره‌یان پێ بده‌ن و بیانكه‌ن به نموونه و رێزیان بگرن، ئه‌مان ده‌توانن وا بكه‌ن خه‌ڵكی تر چاویان لێ بكات، خۆ چی ده‌بێت با له شتێكدا مرۆڤ چاو له مرۆڤێكی باشتر بكات. بۆ ده‌بێت هه‌موو شتێكمان خراپ بێت، ئه‌مه چ قه‌ده‌رێكه.\nبابەتی پێوەندیدار: ژنێكی كورد ٢٣ منداڵی بێسه‌رپه‌رشتی به‌خێو كردووه و وه‌زیری كار نایناسێ\nئه‌م بابه‌ته 2944 جار خوێنراوه‌ته‌وه


چوار شەممە, 17 ئازار 2021 10:04\n– وینەکانی یاری تیمی ئەکادیمیای ژیما لە دەربەندیخان تیپی ژیما ژێر ١٤ ساڵی\nنووسینی سیليا ثۆمبسۆن / نووسینگەی راگەیاندنی یونامی\nهەولیر، ٨ی ئاداری ٢٠٢١- ڕێکخراوێکی سڤیل ئامانجی برەودانە بە وەرزشەکان لە هەرێمی کوردستان و تۆپی سەبەتەش وەکو ئامرازێک بەکاردەهینێت بۆ ئامادەکردنی کچان بۆ ڕۆڵەکانی سەرکردایەتیکردن ، پەتای کۆرۆناش نایانوەستێنێ.\n-بونیاتنانی کۆمەڵگایەکی یەکسان لە ڕێگای وەرزشەوە-\nئەم جۆرە پڕۆژانە لەگەڵ دروشمی ڕۆژی جیهانیی ژنان ٢٠٢١ دەگونجێن ، " "ژنان لە سەرکردایەتیدا: وەدیهێنانی ئایندەیەکی یەکسان لە جیهانی کۆڤید-١٩"\n"ڤایرۆسی کۆرۆنا ناتوانێ بمانوەستێنێ چونکە یاریگا ئامادەیە" ئەمە قسەی کاما خەلیلی تەمەن ١٠ ساڵە ، بەم شێوەیە لە ڕۆژی هەینی ، ٦ی ئاداری ٢٠٢١ ، تیمی کچان دەمامکەکانیان بەست و بەرەو دەربەندیخانی شاری سلێمانی لە باکوری عێراق ، کەوتنە ڕێ ، بۆ ئەنجامدانی یارییەکی دۆستانە لەگەڵ تیمێکی کوڕان.\nسەبارەت بە ڕێکارەکانی خۆپارێزی لە پەتای کۆرۆنا دکتۆر رزگار موحەمەد رەئوف بەڕێوەبەری ئەکادیمیای وەرزشی دریم (DSA)، سەر بە یانەی ژیما ڕونیکردەوە و وتی" لە پێناو گەڕاندنەوەی کچان بۆ یاریگا ، هۆڵی وەرزشی و ئامیرەکانمان بە تەواوەتی پاقژ کردەوە ، کچەکان دەمامک و دەستکێش بەکار دەهینن و لە پێش یاریکردن و دوای یاریش دەستەکانیان دەشۆن و هیچکامیشیان تووشی پەتاکە نەبوون."\nتۆپی باسکەی کچان یارییەکی نوێ نییە لە هەرێمی کوردستان ، چەندین تیپی گەشەسەندووی تر هەن لە هەولێر و هەڵەبجە و دهۆک. بەڵام پێکهێنانی تیپی تۆپی باسکەی ژیما و ئەکادیمیای (DSA) لە سلێمانی لە ساڵی ٢٠١٦ هیواکانی پێشخستنی کەلتوری وەرزشی ژنانە بەهێزتر دەکات لە بەرامبەر ئەو تێڕوانینانەی پێیان وایە شوێنی ژانان لە ماڵەکانە.\nلەم بارەیەوە دکتۆر ڕزگار وتی" ئێمە لە ڕێگای تۆپی سەبەتەوە ڕاهینان بە ژنانی پێشەنگ دەکەین بۆ ئەوەی لە لایەیەنی دەروونی و جەستەیی و کۆمەڵایەتیەوە بە هێز بن و هەروەها ئێمە برەو بە لایەنی کاریزمایی ئەوان دەدەین بۆ ئەوەی سەرکردەی ژنی بەهێز دروست بکەین بۆ ئایندەی عێراق. ئێمە وەرزش دەکەین ، نەوەک سیاسەت و ئاین، ئامانجمان پتەوکردنی ئاشتی و خۆشەویستییە لە ناو کۆمەڵگاکانماندا."\nنزا خەلیلی پانزە ساڵان کاپتنی تیپەکەیە و چوار ساڵە لە ئەکادیمیاکە کار دەکات ، ئەو خۆشەویستی خۆی بۆ یاریەکە دەربڕی و گوتی" من زۆر حەزم لە تۆپی سەبەتەیە و لە منداڵییەوە ئەم یارییە دەکەم . ئەو کاتانەش کە نەماندەتوانی بێیەنە هؤڵی وەرزشی ، لەماڵەوە یاریمان دەکرد."\nهەروەها ناز جیهادی تەمەن ٨ ساڵان و قوتابی پۆلی دووەم وتی پێش شەش مانگ دەستم بە یاریکردن کردووە و بە پەرۆشەوە یاری دەکەم و دەمەوێت ببمە یاریکەریکی باش. هەستێکی خۆشە."\nوێڕای بوونی زیاتر لە ١٠٠ کچی تەمەن نێوان ٥ ساڵ و ١٧ ساڵ لە ئەکادیمیاکە ، بەڵام ئەم دەزگایە خاڵی نیە لە ئاڵنگاری. سەرەڕای بەربەستە کۆمەڵایەتییەکان ، کەمی پارە یەکێکە لە گەرەترین گرفەتەکانی ئەکادیمیاکە کە لەوانەیە ببێتە هۆی دروست بوونی چەندین بەربەست لە بەردەم کچانی وەک نزا و ناز کە دەیانەوێت لە ڕێگای وەرزشەوە برەو بە بەهرەکانیان بدەن.\n- هیواکان بۆ ئایندە-\nلەگەڵ هەبوونی ئەم بەربەستانەش ، ئەم کچانە نیازیان نیە واز لە یاریکردن بهێنن ، نزا بە دەنگێکی خرۆش گوتی " پلانمان بۆ ساڵی ٢٠٢١ بریتیە لە بونیاتنانی جەستەیی بۆ ئەوەی لە یاریگاکان بەهێز دەربکەوین."\nبەم جۆش و خرۆشەوە کچان هیوادارن بەشداری لە پاڵەوانیەتیە هەرێم و نێودەوڵەتییەکان بکەن و نازناوی زیاتر بەدەست بهێنن.\nلە دەرەوی یاریگاش ، ئەم کچە پێشەنگانە کاتەکانی خۆیان بۆ ژینگەیەکی خاوێنتر و سەوزتر تەرخان دەکەن. دوای یاریکردن و گرتنە تۆپ بۆ ناو سەبەتە ، یان شەقامەکان خاوین دەکەنەوە و یانیش بە درەخت دەڕوێنن. و بە دروشمی "هەر کەسێک کەسێکی تر فێر دەکات" پاش چاندنی درەختێک ، مینا ئامانجی تەمەن ١٣ ساڵ هانی باوکی دا بۆ ئەوەی ئەمیش درەختێک بڕوێنێت.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر چوار شەممە, 17 ئازار 2021 10:10\nزیاتر لەم بەشە: « وتاری جێگری نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری مرۆیی و نشینگە، خاتو ئیرینا ڤۆیاشکۆڤا سۆلۆرانۆ، لە یەکەم کۆنفرانسی جیهانیی ئاو لە بەغدا\tیادکردنەوەی ڕۆژی جیهانیی ژنان | وتاری ئینگیبیۆرگ سۆلرون گیشلادۆتیر جێگری نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق بۆ کاروباری سیاسی و یارمەتیدانی هەڵبژاردنەکان »


زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٤/١٢/١٦ - ١٠:١١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nزیاتر لە ٣٠ ساڵە بەردەوام دەبیسین و گوێمان لێ دەبێ کە ڕەخنە لە خەڵکی ئێران دەگیرێ کە بۆچی بە هەموویانەوە تووشی نەخۆشیی کورتبینی هاتن و وەدوای دیکتاتۆر و جەللادێک بە ناوی خومەینی کەوتن؟\nلەم زیاتر لە ٣ دەیەدا، زۆر لێکۆڵەر و سیاسەتڤان لێیان پرسییەوە و بەدوای کەوتون کە بزانن بۆچی ئەو خەڵکەی لە ساڵی ١٣٥٧دا، نووری ڕزگارییان لە سیمای خومینیدا بینی، بۆچی ئەو هەموو کون و قوژبنە تاریکەی ئەشکەوتە پڕ درەدەکانی هزری خومەینیان نەبینی؟ زۆرجار قسە و کتێب و نامیلکەکانی خومەینی وەکوو فاکتی دواکەوتوویی و دژە مرۆڤ بوون و دژە ژن بوونی خومەینی هێنراوەتەوە، ڕەخنە لە مرۆڤەکان و لە ژنان گیراوە کە چۆن بوو وەدوای خومەینی کەوتن؟\nبەڵام دوای ٣٧ ساڵ لە شانۆگەرییەکی هەڵبژاردندا، خەڵکی ئێران بەشێکی بایکۆتی دەکەن و بەشێکیش بە هەر هۆیەک بە ناچاری یان بە هۆکاری شەخسی بەشدار دەبن، بەڵام بەشیکی دیکە لەو خەڵکە بە هیواوە دەڕۆن دەنگ بە کەسانێکی وەکوو ڕەفسەنجانی و ڕەیشەهری و نەجەفئابادی و ... دەیان کەسی تیرۆریست و جەللاد و بڕیاردەری ئێعدام و ئەشکەنجە دەدەن، بەو هیوایەی کە ڕزگاریان بکەن!\nلە نێو ئەو بەشە لە خەڵکدا کە بەو شێوازە بەشدار بوون، بەتایبەت لە شاری تاران و لە نێو کەسانی بەناو خوێندەوار و چالاکڤاندا، شتەکە زەقتر دێتە بەرچاو. هەرچەند هەر لە شاری تارانیش، زیاتر لە نیوەی خەڵک شانۆکەیان بایکۆت کرد و ڕێژیم بە دەسکاریکردنی ئامارەکان، بە زۆرەملێ ٌێژەکەی گەیاندە ٥٠%، بەڵام ئەو ژمارەیەی لە تاران بەشدار بوون، بە هیوای ئەوەی ڕەفسەنجانی و ڕەیشەهری ببنە ڕزگاریدەریان، دەنگیان بەو لیستە جەللادە داوە کە هاوتای لیستەکەی دیکەی جەنەتی وەکوو یەک جەللاد و تاوانبارن و سەرچاوەی تاوانباری و تاڵانکارین لە ئێراندا.\nکاتێک لەم ڕووادوە لە ئێراندا دەڕوانی کە لەو نێوەدا کەسانێک چوون بۆ دەنگدان کە خۆیان ئێستاش لە زینداندان و خۆیان بەدەستی ئەم جەللادانە سووکایەتییان پێ کراوە و بە دەستی کەسانی نێو ئەو لیستانە، فەرق ناکا کام لیستیان، کەسێکیان ئێعدام کراوە، بەڵام ڕۆیشتوون دەنگیان داوە و هیوایان پێ هەڵبەستوون، دووبارە بوونەوەی مێژوو دەبینی.\nسەردەمێک بە تەبلیغاتی ڕادیۆ بی بی سی، خومەینیان لە خەڵکی ئێران کرد بە ئازادیخواز و وێنەکەیان چەسپاند بە مانگەوە! ئێستاش هەر بە هەمان تەبلیغات و بە هەمان دەزگای تەبلیغاتی، ڕەفسەنجانی و باندە تیرۆریست و جەللادەکەی، کراون بە پیاوی چاکسازییەکان و "هیوا"ی لەسەر دادەمزرێنن!\nپرسیارێکی گرنگ و بنەمایی لەم نێوەدا خۆی زەق دەکاتەوە: ڕۆشنبیر و لایەنە سیاسییەکان کە پاساویان بۆ دڕندەیی و بیری تاریکی خومینی هێنایەوە، لە ئێستاشدا، هەمان کار و کردەوە بە نیسبەت کەسێکیتر لەهەمان ڕەگەز دووپات دەکەنەوە، گەر جاری یەکەم تێی کەوتبوون و فریویان خواردبوو، ئەمجارەش فریویان خواردوە یان بۆ فریودان هاتوون؟


کانونی دوھەم 07, 2022 08:33\nکانونی دوھەم 07, 2022 11:34\nکانونی دوھەم 07, 2022 11:19\nکانونی دوھەم 06, 2022 17:24\nڕێزنان لە دووھەمین ساڵگەڕی شەھید بوونی «سەردار سولەیمانی» لە کۆگەی خوێندکارانی عێراقی لە ئێران\nکانونی دوھەم 06, 2022 15:23\nکۆگەی خوێندکارانی عێراقی لە ئێران ڕێزیان گرت لە یادی شەھیدان «قاسم سولەیمانی»و «ئەبومەھدی موھەندیس» لە تاران دا.\nبەرپاکرانی کۆبوونەوەی ئۆنلاینی خۆڕاگری لە ھەمبەر ئیستیکباردا لە تورکیا\nکانونی دوھەم 05, 2022 18:48\nبە بۆنەی دووھەمین ساڵگەڕی شەھید بوونی سەردار سولەیمانی کۆبوونەوەی خۆڕاگری لە ھەمبەر ئیستیکبار بە ئامادە بوونی یاڵوێزی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە تورکیاو ئەنجومەنی لاوانی تورکیا بەرپا کرا.\nمەترانی مەزنی ئەرمەنییەکانی تاران: سەردار سولەیمانی ئاڵاھەڵگری ئاشتی و دادگەری بوو\nکانونی دوھەم 05, 2022 17:38\nمەترانی مەزنی ئەرمەنییەکانی تاران،سەرداری شەھید«قاسم سولەیمانی»ی بە ئاڵاھەڵگری ئاشتی و دادگەری و یارمەتی دانی خەڵک زانی.\nمالیکی: عێراق لە سای خزمەتی سەردارانی خۆڕاگری بە سەر داعش دا سەرکەوت\nکانونی دوھەم 05, 2022 16:40\nسەرکردەی ھاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسای عێراق وتی: عێراق لە سای خزمەتی سەردارانی شەھید: «سولەیمانی»و «موھەندیس»بە سەر داعش دا سەرکەوت.\n«بەرهەم ساڵح»: شەھیدان «قاسم سولەیمانی» و «ئەبو مەهدی موهەندیس» باوەڕیان وابو بەخشینی گیان و شەهیدبون بەرزترین پلەیە بۆ پشتیوانی لە ستەملێکراوان و وەستانەوە دژی ستەمکاری\nکانونی دوھەم 05, 2022 14:27\n«بەرهەم ساڵح» سەرۆک کۆماری عێراق لە نەریتێکی تایبەت بە ساڵیادی شەھیدان «قاسم سولەیمانی» و «ئەبو مەهدی موهەندیس» کە لە بەغدا بەڕێوە چوو وتی: ئەو دوو سەرکردە شەھیدە باوەڕیان وابو بەخشینی گیان و شەهیدبون بەرزترین پلەیە بۆ پشتیوانی لە ستەملێکراوان و وەستانەوە دژی ستەمکاری.\nستایشی ھادی عامری لە خەڵک و خۆڕاگریی عێراق\nکانونی دوھەم 05, 2022 12:21\nسەرۆکی ھاوپەیمانیی فەتحی عێراق لە بەشداریی بەربڵاوی خەڵکی ئەم وڵاتە لە نەریتی دووھەمین ساڵگەڕی شەھیدبوونی فەرماندەرانی خۆڕاگری و سەرکەوتن ستایشی کرد.


"چاودێری ڕەوشی نێوان حکومەتی تورکیا و کوردەکان دەکەین" - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nFoto: TT وێنە: Salvatore Di Nolfi\n"چاودێری ڕەوشی نێوان حکومەتی تورکیا و کوردەکان دەکەین"\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 6 april 2016 kl 12.47\nسەبارەت بەڕێگریکردن لەگەشەسەندین جەنگ و هێنانە ئارایی ئاشتی لەو وڵاتانەی جەنگ تێیدا بەرپایە لە ستۆکهۆم کۆبوونەوەی لووتەکە بەسترا.\nلەشاری ستۆکهۆڵم بەئامادەبوونی جێگری سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان نوێنەری و زیاتر لە ٤٠ وڵات و ڕێکخراوە مەدەنیی نێونەتەوەی سەبارەت بەڕێگری کردن لە گەشەسەندنی جەنگ و هێنانە ئارایی ئاشتی لەو ناوچانەی کە جەنگ تیایاندا بەرپایە کۆبوونەوە. کۆبوونەوەکە لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی سوید و ئینستیتووتی ئاشتی نێونەتەوەی ستۆکهۆڵم ڕێکخرابوو.\nوەزیری کۆمەکی سوید ئیسابێلا لوێڤین کە هاوکات سەرۆکی ئینستیتووتی ئاشتی نێونەتەوەی ستۆکهۆڵمە و وەزیری دارایی سیرالیۆن کەیفەڵە ئەرکی بەڕێوەبەراییەتی کۆبوونەوەکەیان پێسپێردراوە. لەپاش کۆبوونەوەکە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی بەسەتراو لە کۆنفرانسەکەدا ئاماژە بەوە کرا کە دەبێت هەموو لایەک هەوڵەکانی خۆیان سەبارەت بەهێنانە دیی ئاشتی و بەرگرتن لەگەشەسەندنی کێشەکان لە جیهاندا بخەنەگەڕ.\nجێگەی باسە جێگری سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ڕێکخراوەکەی خۆیەوە دەستی پێکرد و ڕەخنەی ڕووبەڕووی ڕێکخراوەکەیان کردووە کە دەبێت بەر لەهەڵگیرسانی ئاگری جەنگ ئەوان هەڵوێستیان هەبێت و ڕێگری لێ بکەن. هاوکات جیهانیشی لەڕوانگەی ڕێگەکردن لە گەشەسەندنی جەنگ بە شكستخواردو لەقەڵەمدا.\nبەشی کوردی رادیۆی سوید کە کۆنفرانسەکەدا ئامادەبوو وە سەبارەت بەڕەوشی باکوری کوردستان و تووندوتیژیەکانی حکومەتی تورکیا بەرامبەر کوردان لەو وڵاتەدا لە یان ئەلیاسۆنی جێگری سکرترێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکانی پرسی ئایا هەوڵی نەتەوەیەکگرتەوەکان سەبارەت بەچارەسەرکردنی ئەو کێشەیە چی دەبێت، لەوەڵامدا ئەلیاسۆن ووتی.\n- من نامەوێت بچمە ناو وردەکارییەکانەوە ئەم پرسەوە بەڵام لە نزیەکەوە چاودێری ڕەوشەکە دەکەین. هاوکات نەتەوە یەکگرتووەکان لەگەڵ حکومەتی تورکیا و لەگەڵ بەرەی کوردەکانیشدا پەیوەندیمان هەیە کە هیوادارین چارسەرێکی ئاشتیان بۆ ناکۆکی نێوانیان بدۆزنەوە و لەسەر گفتووگۆکردن بەردەوامبن. هەروەها ئێمە لە ڕەوشە ئاگادارین کە لە چەند ناوچەیەکدا زۆر ئاڵۆز و گرژە، بەڵام نامەوەێت زانیاری لەسەر وردەکارییەکان بدەم هەیە.\nهاوت سەبارەت بەو رەوشەی ئێستا لە تورکیا دەگووزەرێت چەندین جار لەڕوانگەی چالاک نەبوون یان بێده‌ربه‌ستێتییەوە ڕەخنەی لە نەتەوە یەکگرتەوەکان گیراوە ئایا بۆچوونی نەتەوە یەکگرتووەکان لەو ڕووەوە چییە لەوەڵامدا ئەلیاسۆن ئاماژەی بەوە کرد کە پرسی بەشداریکردنی لە کێشەی نێوخۆیەکانی وڵاتاندا زۆرجار دەخرێتە سەر مێزی نەتەوەیەکگرتووەکان، بەڵام نەتەوەیەکگرتووەکان پرینسیپی خۆی هەیەو وتی.\n- نەتەوە یەکگرتووەکان پرینسیپی خۆیی لەڕوانگەی ئەم بابەتانەوە هەیەوە ئەویش لەوە پێکدێت کە بەتەوای سەروەری خاکی وڵاتن ببپارێزێت. هاوکات لەگەڵ ئەودا نەتەوە یەکگرتووەکان هەوڵ دەدات کە ڕۆڵیکی بێلایەنە لە ناکۆکییە ناوخۆیەکاند ببینێ، بەڵام هەندێک جار ئەو هەنگاوانەی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبەرچاو ناگیرێت. سەرەڕایی ئەو رەوشە زۆرگرنگە کە مافەکانی مرۆڤ لەهەر کوێیەکی جیان بێت لەبەرچاو بگیرێت و هەوڵبدرێ کە کێشەکان بەڕێگەی ئاشتیانە چارسەربکرێت.\nلە کۆنفرانسەکەدا تیشکخرایە سەر ڕەوشی جیهان کە جەنگ لەزۆربەی وڵاتانی جیهاندا بەرپایە و بەهۆیەشەوە ڕێژەی کۆچبەر ئێجگارە زۆربوو. بەتایبەت کۆچبەرانی سوریا کە لەڕەوشێکی زۆر خراپدا ژیان بەسەر دەبەن. لەو رووەشەوە یان ئەلیاسۆن باسی لەوە کرد کە دەبێت هەوڵی جدیتر بۆ هێنانە ئارای ئاشتی لەو وڵاتەدا بدرێت. منیش لە جێگری سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکانم پرسی ئەیا لە دانووستاندنەکانی جنێفدا سەبارەت بەڕێککەوتن لەنێوان لایەنە بەشداربووەکاندا بۆچی کوردانی ئەو وڵاتە نوێنەریان نییەو بانگێش نەکراون لەکاتێکدا ئەو ناوچانەی کە لەژێر کۆنترۆڵی ئەواندایە بەسەقامگیر دادەنرێت. لەو وڵامدا وتی.\n- ئەمە بابەتێکی زۆر ئاڵۆز بوو کە لەنێوان لایەنە پەیوەندیدارەکانی دانووستاندنەکان و دەستەی کۆبوونەوەی سوریی هاتۆتە ئاراوە و هەتاوەکو ئێستا هیچ ڕێگە چارەیەکمان بۆ نەدۆزیووەتەوە. ئەتوانم بڵێم لەهەندێ ڕووەوە تەواو بەرەبەست هەیە. لەگەڵ ئەوشدا ڕاستە ئێستا ئەوان نوێنەر نییە، بەڵام پەیوەندی لەگەڵیاندا بەردەوامە و لەگەڵ هەموو هێزە زەمینیەکاندا کە لەسوریان پەیوەندیان پێوەکرداوە. جێگە تیشک خستنەسەرە کە لەڕووبەڕووبوونەوەی ڕێکخراوی تیرۆریستی داعشدا هێزە کوردییەکان ڕۆڵێکی گاریگەریان هەبووەو ئەو خەباتەشیان لە لایەن هاوپەیمانانەوە بەرز دەنرخێندرێت.


دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n< دەروازە:وێژەی کوردی\nکەشتیی فریشتەکان ڕۆمانێکی کوردییە کە خەیاڵی و مێژووییە لە نوسینی ڕۆمان نووسی بەناوبانگ بەختیار عەلی. ئەم ڕۆمانە باس لە جیھانێکی سەیر دەکات کە تێیدا مرۆڤەکان تاک بە تاک و کۆمەڵ بە کۆمەڵ فریشتە و بوونەوەری سەیری باڵدار لە جەستەیان دا دەچێتە دەر و ڕۆ دەچێت لەئەنجامی بێزاربوونیان لە ناو ناخی مرۆڤەکاندا و ویستی ڕزگاربوونیان لە مرۆڤەکان، سەرەنجام مرۆڤەکان شوێنێکی نادیار و نھێنی درووست دەکەن کە تێیدا جێگای فریشتە دەرچووەکان بکەنەوە و ببێتە بیمارستان بۆیان و برینەکانیان تیمار بکەن، ناو لە شوێنەکە دەنێن "کەشتیی فریشتەکان" بەڵام نائومێد دەبن بە مردنی پۆل پۆلی فریشتە ئازادەکان و چارەسەرنەبوونیان و سەختی برینەکانیان.\nئێوارەی پەروانە، ناوی رۆمانێکە لە نوسینی بەختیار عەلی. ھەلبەستوان و نووسەری ناودار، بەختیار عەلی، پاش بڵاو کردنی ئەم رۆمانە کە دووھەمین رۆمانیەتی، سەرنجی زۆری بۆ لای خۆی راکێشا. ئەم رۆمانە پێک ھاتووە لە ٢٢ بەش و یەک بەشی کۆتایی و سەرجەم ٢٥٥ لاپەڕەیە. بە پێی ئەو مێژووە لە کۆتایی دوواھەمین لاپەرە دا دانراوە، ئەم رۆمانە لە ماوەی ١٠ مانگ دا لە مانگی ١ تا مانگی ١٠ ی سالی ١٩٩٧ەوە نووسراوە. ئەم رۆمانە لە لایەنی بڵاوکراوەی ڕەھەند، سالی ١٩٩٨ لە سوێد بڵاوبووەوە. ناوی رۆمان بە ئەو ئێوارەیە ئاماژە دەکات کە پەروانە و یەکێک لە ھەڤاڵانی بە ناوی میدیا، دوو پاڵەوانی سەرەکی چیرۆکەکە، لە لایەن براکانیانەوە و لە بەر دەم کۆمەڵێک کەسایەتیی مەزھەبی دا کە بڕوایان ئەوەیە لەگەڵ گوناھباران دا دەجەنگن، لە سێدارە دەدرێن. دوواتر ئەم ئێوارە دەبێتە سەمبۆلی زستان، مردن و دۆراندن.\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/١٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٢٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٣٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٤٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٥٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٦٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٧٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٨٩\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٠ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٠\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩١ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩١\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٢ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٢\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٣ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٣\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٤ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٤\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٥ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٥\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٦ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٦\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٧ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٧\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٨ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٨\nدەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٩ دەروازە:وێژەی کوردی/ڕۆمان/٩٩\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەروازە:وێژەی_کوردی/ڕۆمان&oldid=610598»\nداڕێژەکانی دەروازەی وێژەی کوردی\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٣٥ی ١٥ی ئازاری ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


پەنابەرە سورییەکان ناتوانن کەسوکاریان بهێننە سوید - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nپەنابەرە سورییەکان ناتوانن کەسوکاریان بهێننە سوید\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 7 mars 2013 kl 09.37\nئەو پەنابەرە سورییانەی لەم دواییەدا هاتوونەتە سوید نزیکەی هەموویان مۆڵەتی مانەوەی کاتی وەردەگرن، مۆڵەتەکە بۆ ماوەی سێ ساڵە بەڵام مافی ئەوەیان نییە کەسوکار و باقی ئەندامانی خێزانن بهێننە سوید. ساڵی پار شەش لە دەی پەنابەرانی سوری مۆڵەتی مانەوەیان وەرگرت ئەمساڵ زیادی کرد بۆ حەوت لە دەی پەنابەران.\n- دوو کچەکەم و هاوسەرەکەم لە سوریا ماونەتەوە ئێستا نازانم چی بکەم هەرچی پارەمان هەبوو لەگەڵ کوڕەکەم بۆ ئەم سەفەری سوید خەرجمان کرد، سەعیدە لە یەکێک لە کامپەکانی دەرەوەی شاری ئیۆستەرشوند ماوەی دوو مانگە چاوەڕێی مافی مانەوەیە لە سویددا، ئەگەرێکی زۆر بەهێز هەیە کە سەعیدە مافی مانەوە وەربگرێت وەک هەموو ئەو سورییانەی دیکە کە بەهۆی جەنگەوە ئەم ماوەیەی دوایی هاتوونەتە سوید، بەڵام کێشەکە ئەوەیە کە ئەو مۆڵەتی مانەوەیەی دەدرێتە سەعیدە کاتییە و بۆ ماوەی سێ ساڵە لەو ماوەیەشدا بۆی نییە کەسوکار و باقی ئەندامانی خیزانی بێنێتە سوید. ئەمە حاڵی 7 لەدەی ئەو پەنابەرە سوریانەیە کە لە ماوەی ئەمساڵدا مۆڵەتی مانەوەیان وەرگرتووە. ساڵی پار ئەو ڕێژەیە شەش لە دە بوو.\nئەوەی گرنگە بەلای ئەو پەنابەرە سوریانەوە یەکگرتنەوەیە لەگەڵ باقی ئەندامانی خێزاندا ئەوەش بە مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی دەکرێت. فریدریک بێیەر بەرپرسی دادە لە دەستگەی کۆچ دەڵێت لە نیگەرانی ئەو پەنابەرانە تێدەگەم کە دەیانەوێت کەسوکاریان بێننە سوید بەڵام کێشەکە ئەوەیە کە ئێمە پەیڕەوی لەو رێنماییانە دەکەین کە پێشتر بڕیاریان لەسەر دراوە.\nبۆ ئەوەی پەنابەرێک بتوانێت کەسوکاری بهێنێتە سوید دەبێت هۆکاری ناوازە و هەستییار هەبن بەپێی پێناسەی دەستگەی کۆچ، جا بۆ ئەوەی ئەو ڕێنماییانە بگۆڕدرێن کە لە حاڵی حازردا پەیڕەوییان لێ دەکرێت دەبێت بڕیارێکی ڕێنیشاندەر بدرێت واتا بڕیارێک کە چیتر دۆزی پەنابەرانی سوریا بەشێوەیەکی دیکە مامەڵەی لەگەڵ بکرێت و ببێتە نموونە بۆ دۆزی لەو جۆرە.\nپارتی ژینگە و حوکوومەت لەسەر پرسی کۆچ سیاسەتێکی هاوبەش و هاوکارییان هەیە بەڵام فێرم هیوای بەوە نییە لایەنی حوکوومەت بهێننە سەر باوەڕی خۆیان و دەڵێت مەگەر ئەو پرسە لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا بوروژێنینمارییا فێرم وتەبێژی پرسی کۆچ لە پارتی ژینگە دەڵێتدەبوا بواری ئەوە هەبێت کە مۆلەتی مانەوەی هەمیشەیی بدرێتە خێزانە سورییەکان یاخود ئەوانەی کە بۆ ماوەی سێ ساڵ مۆڵەتی مانەوەیان هەیە بۆیان هەبێت باقی ئەندامانی خێزانەکانیان بهێننە سوید. –\n- ئەم حاڵەتەش بۆ ئەو کەسانەیە کە هەموو ئەندامانی خێزانەکە بەهۆی مەترسی لەسەر ژیانیان ڕایان کردووە.\nهەرچی وەزیری کۆچ توبییاس بیلستریۆمە لە وەڵامی فێرم دەڵێت سیاسەتی کۆچ وا داڕێژراوە کە جیاوازی لە نێوان مۆڵەتی مانەوەی هەمیشەیی و مۆڵەتی کاتییدا هەبێت، ئینجا سویدیش ئەرکێکی زۆری پەنابەرە سورییەکانی گرتۆتە ئەستۆو دووەم وڵاتە لە دوای ئەڵمانیان لە نێو وڵاتانی یەکییەتی ئەورووپادا لە پێشوازی کردن لە پەنابەرانی سوری.\nبەڵام لە حاڵی حازردا حوکوومەت بەنیاز نییە ڕێساکان بگۆرێت، گەر ڕێ بەو کەسانە بدرێت کە مۆڵەتی مانەوەی کاتییان هەیە خێزانیان بێننە سوید کارێکی هەڵە و زاڵمانەیە، بەڕای وەزیری کۆچ توبییاس بیلستریۆم.\n- ئەو ڕێسای مافی مانەوەیە وا داڕێژراوە کە ئەو کەسەی مۆڵەتی مانەوەی کاتیی وەردەگرێت نەکەوێتە بارێکی وا کە خێزان و ماڵ ومناڵ بهێنێتە سوید و پاشان کاتی مۆڵەتەکەیان بەسەر بچێت و بۆیان نەبێت بمێننەوە، ڕێدان بە هاتنە کایەی هەلومەرجێکی وا هەڵەیە و دڵڕەقانەیە.\nجێی باسە ژمارەی پەنابەرانی سووری لە ماوەی ساڵی پاردا زۆرترین بووە بەراورد بە پەنابەرانی وڵاتانی دیکە، بە پلەی دووەم سۆماڵ، سێێەم، ئەفغانستان، چوارەم سربیا و ئینجا ئێریتریا. هەر سالی پار 4087 پەناخوازی سوریی داوای مۆڵەتییان کردووە لەسەدا 40یان مافی مانەوەی هەمیشەییان وەرگرت لەسەدا 60 تیان مۆڵەتی کاتیی، بەڵام ئەمساڵ ئەو ڕێژەیە گۆڕا، زیاد لە 1500 کەس داوای پەنابەرییان کردووە لەسەدا 29 مۆڵەتی هەمیشەیی و لەسەدا 70 مۆڵەتی کاتییان دراوەتێ.\nئەو کەسەی شەخسی هەڕەشە لەسەر گیانی بێت و هۆکارێکیتایبەتی هەبێت مۆەلەتی هەمیشەیی دەدرێتێ، بەڵام ئەگەر کەسێک وەک باقی هاوڵاتییانی سوری گیانی لەمەترسیدا بێت مۆڵەتی کاتی دەدرێتێ. هەرچی بڕیاری مۆڵەتی کاتییە ناتوانرێت سکاڵای لەبەرامبەر بکرێت، چونکە بڕیاری ڕەتکردنەوە نییە و بە بڕیارێکی ئەرێنی چاو لێدەکرێت.


هەولێر، دەستێوەردانی حزبی لە پرۆژەیەکدا ناڕەزایی لێکەوتەوە – کوردی – RojNews.News\nهەولێر، دەستێوەردانی حزبی لە پرۆژەیەکدا ناڕەزایی لێکەوتەوە\n16/08/2020 - 11:59:38 am\nبەهۆی دەستێوەردانی حزبییەوە لە پرۆژەیەك، ئەمڕۆ ژماریەك لە دانیشتوانی گوندی گەزنە لە سنووری هەولێر گردبوونەوەیان ئەنجامدا.\nدانیشتوانی گوندەکە کە وەک خۆیان باسیان کرد نزیکەی دوو هەزار و ٥٠٠ ماڵن، دەڵێن بەرپرسێکی حزبی دەستێوەردانی کردووە کە پردێكی شەقامی ١٥٠ مەتری کە خۆی لە پرۆژەکەدا هەیە دروستنەکرێت، ئەوەش ئاستەنگی بۆ ئەوان دروستکردووە.\nدانیشتوانی گوندەکە کە چەند کیلۆمەترێک لە هەولێرەوە دوورە، لەسەر ڕێگای هەولێر – دهۆک گردبوونەوە و داوایان کرد، بەپێی نەخشەی ئامادەکرا و پردەکە لە شوێنی خۆیدا دروستبکرێت.\nحاجی جەمیل محەمەد دانیشتووی گوندی گەزنەیە و دەڵێت: پردەکە دروستنەکرێت ئاستەنگی زۆرمان بۆ دێتەپێش، خوێندنگای منداڵەكانمان كەوتووەتە ئەو دیوی شەقامەكەوە، بۆیە ئەگەر پردەکە ناکەن با هەر شەقامەکە درستنکەن.\nحاجی جەمیل محەمەد\nحاجی جەمیل وتیشی: ئەگەر لایەنی بەرپرس ئەو پردە دروست نەكەن، ئەوە ئێمە ڕێگا نادەین ئەو شەقامە دروستبكرێت.\nئەم شەقامەی کە داوای دروستکردنی پردی پەڕینەوەی ئۆتۆمبێل و پیادەی بۆ دەکەن، شەقامی ١٥٠ مەتری و ڕێگای جوتسایدی هەولێر – دهۆک پێکەوە دەبەستێت و ٢٥-٩-٢٠١٨ لەلایان نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی پێشووی حکومەتی هەرێمەوە بەردی بناغەی دانرا و بڕیارە ئەمساڵ كارەكانی كۆتایی پێبێت.\nهاککەرێک هەزاران ئەکاونتی فەرمی حکومەتی کەنەدای سوتاند\nکەرکوک، بەهۆی تەقینەوەی بۆمبێکەوە دوو کەس بونە قوربانی


ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە: پێشبینی ده‌كه‌م ئه‌و هێزانه به‌ره‌و گیاره له‌موسڵ بچن\nفەریق جەبار یاوەر، ئەمینداری گشتی هێزەکانی پێشمەرگە لە میانەی گفتوگۆیەکی لەگەڵ دەنگی ئەمریکا، باس لەو هێزە کشاوەیەی ئەمریکا دەکات کە لە چەند ڕۆژی پێشتردا، ڕۆژئاوایان جێهێشت و بەرەو هەرێمی کوردستان هاتن، جەبار یاوەر باس لەوە دەکات، ئەوان لە حکومەتی هەرێم ئاگاداری ئەوە جموجۆڵ و کشانەوەیەی هێزەکانی ئەمریکا بوونە و ڕایدەگەیەنێت، بە ڕێککەوتن لەگەڵ حکومەتی عێراق و ئاگاداری هەرێمی کوردستان بووە و دەڵێت:" ئێستا وه‌ك وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان زانیارییه‌كی وردمان نیه له‌سه‌ر ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌ی له‌نێوان حكومه‌تی ئه‌مریكا و عیراق به ئاگاداری حكومه‌تی هه‌رێم كراوه كه له‌دواهه‌نگاودا ئه‌م هێزانه له‌كوێ جێگیرده‌بن، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌روازه ئه‌مینه‌كان بۆ تێپه‌ڕبوونی ئه‌و هێزانه‌ی ئه‌مریكا كه ڕه‌نگه به‌پێی هه‌واڵگری ئه‌مریكا خۆی بێت بۆیه هه‌رێمی كوردستانه بۆیه له‌وێوه تێپه‌ڕین چونكه ده‌روازه‌كانی تر یا ڕه‌بیعه‌یه یا قائیمه، "\nجەبار یاوەر سەبارەت بە مانەوە یان نەمانەوەی ئەو هێزانەی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان ده‌ڵێت" دیاره هه‌ندێك له ڕاوێژكارانی ئه‌مریكا و هه‌ندێك له‌هێزه‌كانی ئه‌مریكا له مێژه له‌كوردستانن بنكه و باره‌گای فه‌رمی خۆیان هه‌یه له‌كوردستان بۆیه مانه‌وه‌ی ئه‌و هێزه‌ی ئه‌مریكا ده‌وه‌ستێته سه‌ر فه‌رمانده سه‌ربازییه‌كانی ئه‌و هێزانه‌ی ئه‌مریكا كه له 2014وه له‌كوردستانن بۆ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه بۆ بابه‌تی مه‌شق و هه‌ماهه‌نگی شه‌ڕی داعش، وه‌كو من پێشبینی ده‌كه‌م ئه‌و هێزانه به‌ره‌و گیاره له‌موسڵ ده‌چن، له‌كۆتایدا ڕه‌نگه له‌هه‌رێمی كوردستان جێگیر نه‌بن."\nئه‌مینداری گشتی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه، سەبارەت بە جموجۆڵە سەربازییەکانی تورکیا و فراوانبوونی، باس لە بوونی مەترسی ئابوری و سیاسی و دروستبوونی گرژی و نائارامی لە ناوچەکە دەکات و ڕایدەگەینێت لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە سنوورەکانی هەرێمی کوردستان جێگای جموجۆڵی سەربازی وڵاتی تورکیایە لە دژی پەکەکە و حکومەتی هەرێمیش چەندین جار داوای کردووە خاکەکەی بۆ شەڕی لایەنە دژ بەیەکەکان بەکار نەهێنرێت و دەڵێت:" جموجۆڵی هێزه‌كانی توركیا له‌سنوری عیراق-هه‌رێمی كوردستان به‌رده‌وامه، جموجۆڵه‌كان زیاتر به ئاسمانه‌وه‌یه وه ڕۆژانه‌یه ده‌توانم بڵێم له ساڵی 2007 وه تا ئێستا توركیا ڕۆژانه ئه‌و ناوچه سنورییانه تۆپباران ده‌كات، به‌هۆی ئه‌و شه‌ڕه‌ی له‌نێوان په‌كه‌كه و توركیا هه‌یه."\nپێشتریش پێش هێرشی توركیا له‌باكوری سوریا و كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا ئه‌و هێرشانه‌ی توركیا له‌ناو هه‌رێمی كوردستان هه‌بووه، به‌ڵام بێگومان فراوانبونی ئه‌و شه‌ڕه هه‌م له ڕۆژئاوا هه‌یه هه‌م له سنوری هه‌رێمی كوردستانیش هه‌یه بێگومان ڕۆڵێكی نه‌رێنی هه‌یه له‌سه‌ر هه‌لومه‌رجی ئه‌منی له‌و ناوچانه به‌تایبه‌تی ده‌بێته هۆی چۆڵكردنی ئه‌و گوندانه."\nحكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چه‌ندین جار ئه‌و پرسه‌ی وروژاندووه كه خاكی هه‌رێمی كوردستان به‌كارنه‌هێنرێت له‌ململانێی لایه‌نه دژ به‌یه‌كه‌كان چونكه ئه‌وه زیان له ئه‌منیه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌دات، جگه له‌وه‌ی زیانی ئابوری ده‌دات له‌هه‌رێمی كوردستان چونكه ئه‌و ناوچه سنورییانه ده‌روازه‌ی سنورین له‌گه‌ڵ توركیا و ئێران."


تورکیا کەشتی گەڕان و پشکنینی غازی لە نزیک ئاوەکانی یۆنان کشاندەوە – کوردی – RojNews.News\n13/09/2020 - 3:00:55 pm\nدەوڵەتی تورک کەشتی گەڕان و پشکنینی غازی سروشتی لە نزیک ئاوەکانی یۆنان لە دەریای ناوەڕاست کشاندەوە کە ناکۆکی گەورەی لە نێوان ئەنقەرە و ئەسینا دروستکردبوو.\nئەمڕۆ ستلیۆس بێتس، وتەبێژی حکومەتی یۆنان گەڕانەوەی کەشتیی گەڕان و پشکنینی تورکی لە ئاوەکانی ناوچەکە بە “هەنگاوێکی ئەرێنی” وەسف کرد.\nدوێنێ لە سەردانێکیدا بۆ قوبرس، مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، داوای لە تورکیا کرد ئەو چالاکییانە بوەستێنێت کە دەبنە هۆی گرژی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، داوای لە هەموو لایەنەکان کرد، پشتگیری لە هەنگاوی دیبلۆماسی بکەن.\nپۆمپیۆ پاش کۆبوونەوەی لەگەڵ سەرۆکی قوبرس، بە پەیامنێرانی وت: “ئێمە بە قووڵی نیگەرانین لە گەڕان و پشکنینەکانی تورکیا لەو ناوچانەی کە یۆنان و قوبرس جەختی لەسەر دەکەنەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست”.\nئەوەشی وت: “زیادبوونی گرژیە سەربازییەکان، یارمەتی هیچ کەسێک نادات تەنها دوژمن نەبێت کە دەیانەوێت دابەشبوون لە یەکپارچەیی وڵاتانی ناتۆدا ببینن، هەروەها جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە هاوبەشی هەرێمی “بە تەواوی بنەڕەتییە بۆ ئاسایشی هەمیشەیی وزە”\nکەشتی ئۆروچ ریس شەوی ڕابردوو گەڕایەوە بەندەری تورکی ئه نتالیا پاش ئەوەی ماوەیەکە لە ئاوەکانی دەریای ناوەڕاست دەستیکردووە بە گەڕان و پشکنین بۆ غازی سروشتی و لەسەر ئەوەش یۆنان بانگەشەی مافی گەڕان دەکەن لەهەمان بەشی دەریای سپی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە شوێن غازدا کە لە هەمان کاتدا مەزەندە دەکرێت دەوڵەمەند بێت بە سەرچاوەی هایدرۆکاربۆن.\nهێزەکانی ڕزگاری عەفرین چالاکییەکەی دوێنێی عەفرینیان گرتەئەستۆ\nجێنشینی ئانگلا مێرکل هەڵبژێردرا\nئەمریکا گەمارۆی خستەسەر پیشەسازی دەریایی و ئاسمان-بۆشایی ئێرانی\nكۆریای باكوور “بەهێزترین مووشەك”ی نمایش كرد\nڕووسیا لە پەیماننامەی ئاسمانی كراوە كشایەوە\nبوومەلەرزەیەک ئیندۆنیزیا دەهەژێنێت


سعید نورسی : I Believe In Love Story & Experience\nباش بزانن ئەم بەهارى تەمەن و جوانىیەى ژیانتان کە ئێستا لەزەتى لێ دەبینن، بێ هیچ گومانێک دەڕوات و نامێنێت. جا ئەگەر خۆتان لە چوارچێوەى سنوورەکانى شەرعدا نەهێڵنەوە و لەو سنوورانە دەربچن، ئەوا لاوىیەکەتان زایە دەبێت و بە خۆڕایى لەکیستان دەچێت و، چ لە دنیا و چ لە گۆڕ و چ لە قیامەتدا ئەوەندە گیروگرفتتان دەهێنێتە ڕێ کە لەو تام و لەزەتەى لاوى و تەمەنى دنیاتان گەلێ زۆر و زیاتر بێت. بەڵام ئەگەر بەهارى لاویتان لە: دەروونپاکى و پارێزگاریى شەرەف و گوآڕایەڵیى خوادا بردە سەر، بەوەى کە خۆتان بە پەروەردەى ئیسلام پێگەیاند و بەمەش شوکرانەى ئەو نیعمەتى لاوى و گەنجىیەتان دەربڕى کە خواوەند پێى بەخشیون، ئەوا لە مەعنا و ناوەرۆکدا، ئەو سەردەمى لاوىیەتان دەمێنێتەوە و بەردەوام دەبێت و، دەبێت بە هۆیەک بۆ دەستکەوتنى لاوىیەکى هەمیشەیى لە بەهەشتى نەمرى و هەتاهەتایىدا.\n"ژیان" گەر لە "ئیمان" بەتاڵ ببێت، یان بەهۆى زۆریى گوناهبارى و سەرپێچىکردنەوە لە فەرمانەکانى خواى گەورە، کاریگەریى ئیمانى تێدا نەمابێت، ئەوا لەگەڵ تام و لەزەتە ڕواڵەتى و کـــەم خـایەن و کـورتەکانىدا، چەندین ئەوەندەى ئەو تام و لەزەتانە خەم و خەفەت و ئازار دەرخواردى مرۆڤ دەدات.\nچونکە لەبەر ئەوەى مرۆڤ عەقڵ و بیرى دراوەتێ، ئەوا پەیوەندىیەکى سروشتیى بەتینى لەگەڵ ڕابوردوو و داهاتووىدا هەیە، سەرەڕاى کاتى ئێستاى. ئەم پەیوەندىیەى لەگەڵ ئەو کاتانەدا هێندە بەتینە کە دەتوانێت تامى لەزەتەکانى ئەو سەردەمانە و ئازارەکانیان بچێژێت، بە پێچەوانەى ئاژەڵ کە خەم و پەژارەکانى ڕابوردوو و مەترسىیە چاوەڕوان کراوەکانى داهاتوویش، لەزەتەکانى کاتى ئێستاى لێناشێوێنن و تێکىنادەن، چونکە بیرکردنەوەى نەدراوەتێ.\nلەبەر ئەوەیە کە ئەو کەسەى بەرەو شیوى "گومڕایى" بەربووەتەوە و، "بێئاگایى"ش بە تەواوى هەر شەشدەرى لێ گرتووە، خەفەتەکانى بۆ کاتەکانى ڕابوردووى و دڵەتەپێ و نیگەرانىیەکانیشى بۆ دواڕۆژى، تامى لەزەتەکانى ئێستاى ناهێڵن و ژیانى بە خەم و ئازار و خەیالڕ لێ دەشێوێنن، بە تایبەت لەزەتە ناڕەواکان کە وەک هەنگوینى ژەهراوى وان.\nواتە لە ڕووى چەشتنى تام و لەزەتەکانى ژیانى دنیاوە، مرۆڤ سەد پلە لە خوار ئاژەڵەوەیە، تەنانەت "ژیان" و "بوون" و "جیهان"ى گومڕا و بێئاگایان تەنها ئەمڕۆ و کاتى ئێستایانە. چونکە کاتە بەسەرچووەکان و هەرچىیەکیان تێدایە، بە حوکمى گومڕایىیەکەیان، "نەبوو" و "مردوو"ن، ئیتر لەوێوە هەموو جۆرە تاریکىیەکیان ئاراستە دەکرێت و تیاىدا دەتلێنەوە.. کاتەکانى داهاتوویش سەبارەت بەوان، بەهەمان جۆر، شتانێکى"نەبوو"ن، چونکە ئەوان باوەڕیان بە "غەیب" نىیە، کەواتە ئەو جودایىیە هەمیشەیىیانەى کە تەواو نابن و لەبن نایەن، ژیانى ئەوانە بە چەندین تاریکیى ڕەش پڕ دەکات، مادەم داراى عەقڵ و ژیرى بن و لەگەڵ ئەوەشدا ئینکاریى حەشر و زیندووبوونەوە بکەن.\nبەڵام ئەگەر "ئیمان" ببێت بە "ژیان"ى ژیان و تیشکى خۆى بهاوێتە ناو ژیانەوە، ئەوا هەموو کاتەکانى ڕابوردوو و داهاتوو ڕووناک دەبنەوە و "مانەوە"یان دەست دەکەوێت و لە گۆشەى ئیمانەوە، چەندین تام و چێژى مەعنەوى و بەرز و ڕووناکى "بوون" و "مانەوە" بە "دڵ" و "گیان"ى مرۆڤى ئیماندار دەبەخشن.\nئەم ڕاستىیە، لە ئومێدى حەوتەمى "پەیامى پیران"دا بە تەواوى ڕوون کراوەتەوە، با سەیر بکرێت . ژیان ئاوایە.. جا ئەگەر دەتانەوێت تامى ژیان بچێژن، ئەوا ژیانتان بە "ئیمان" بژییەنن و، بە ئەنجامدانى فەرزەکان بیڕازێننەوە و، بە دوورەپەرێزیشتان لە سەرپێچیى فەرمانەکانى خواوەند پارێزگاریى بکەن.\n56-60, F 4 Responses 4 Feb 26, 2012


ناس بیروڕا – ئەبوبەکر کاروانی\nلەمەڕ پێویستی نەخشە و زهنیەتێکی نوێ بۆ کورد..\nخۆپیشاندەرە عەرەبەکان لە کەرکوك دروشمی نەخێر بۆ داعش وجیاخوازەکانیان بەرزکردەوە،لەدروشمێکی تریشدا کەرکوکیان بەقودس چواندبوو ! تورکمان وعەرەبیش دژایەتی خۆیان بۆدانانی پارێزگارێکی کورد دەربڕی . هەموو ئەمەش پێمان دەڵێت پرسی کەرکوك گەڕاوەتەوە بۆ هەندێ قۆناغی بەرایی ، بەڵام لەهەمان کاتدا دووبارە وروژاوەتەوەو بۆتەوە بەکێشەیەکی گەرم وزیندوو .\nعەرەب وتورکمانەکان ، لانی کەم نوێنەرە سیاسیەکانیان واقسە دەکەن ، کەرکوك لەدەست داگیرکاری کوردی ڕزگاری بووە ، لەوەتەی کوردیش حوکمی ناکات ئاسایش بۆ پێکهاتەکانی گەڕاوەتەوە؟هێزەعەرەب وتورکمانەکانی دەخوازن مەسەلەکە لەچوارچێوەی یاساو زۆرینەی لیستی برایەتی دەربکەن وبیبەستنەوە بەتەوافوقی پێکهاتەکانەوە ، کەئەوەش کارێکی ئاسان نیەو یەکسانە بەدرێژەدان بە دیفاکتۆی ئێستا .\nکوردیش دەخوازێت لەڕێی سێ کوچکەی بەرکەوتەی یاسایی ، لێکتێگەیشتن لەگەڵ پێکهاتەکان ، لانی کەم بەشێ لەنوێنەرەکانی وتەوافق لەگەڵ بەغدا دۆخی شارەکە ئاسایی بکاتەوە وکێشەکانی چارەسەربکات ؟ لەهەموو حاڵەتێکدا دوای ڕیفراندۆم کورد وەك نەتەوەیەکی جیابوەوە لەعيراق سەیری دەکرێت . گرنگە کورد ئەمە بزانێ ، لەسۆنگەی گواستنەوەی ناکۆکیەکانی دوو پارتەکەش بۆ ناو کەرکوك،کەرکوك بوو بەکێشەیەکی کوردی_کوردیش!!.دوای ڕیفراندۆمیش ئەمە زەقتر بۆوە.ئێستاش تاسەر گرەو لەسەر هیچ ڕێکەوتنێکی یەکیەتی وپارتی ناکرێت.بەتایبەتیش لەدۆخی دروستبوونی فشاری توندا.\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە ئایا ئامانجی کورد گێڕانەوەی دۆخی جاران ودووبارە بەرهەمهێنانەوەی کێشەو چیرۆکەکانە، کەبەبڕوای ئێمە دوای ئەوەی ڕوویداوە ئاسان نیە،ژیانی پێکهاتەکان بۆماوەیەکی بەرچاو لەدەرەوەی دەسەڵاتی یەکیەتی وپارتی هەمان دۆخی جاران قبوڵ بکەن ؟.\nبەحوکمی ئەوەی بەربەستی ترسیان شکاوەو بەرژەوەندی جۆراو جۆریان بۆ دروست بووە . وەئایە هێزەکوردییەکان بەهەندێ بەرژەوەندی ئابووری قایل دەکرێن؟کەلەڕابردوودا ئەم هۆکارە زیادلە دەرفەتێکی لەدەستمان داوە ؟ بەڵکو پێش هەموو شتێك وەك کورد دەتوانین خاوەنی لێکدانەوەو دیدو نەخشەیەکی سەرو حیزبی ونەتەوەیی بین بۆ شارەکەو تێکڕای ناوچەکوردستانیە کێشە لەسەرەکان؟ خۆئەگەر لانی کەمی ئەوە هەبوو خوێندنەوەمان بۆ گۆڕانکاریەکان وئەگەرەکانی داهاتوو ڕەنگدانەوەیان بەسەر پرسی کەرکوك وکۆی بارودۆخی کوردوستانی باشوور چی یە ؟ سیناریۆو بژاردەکانی بەردەممان کامانەن هەرلە درێژەدان بەدۆخی ئێستاو چارەسەرێکی نیوەناچڵەوە بگرە تادەگاتە دووبارە وەگەڕخستنەوەی ڕیفراندۆمەکە؟لەم پرسەداچی ستراتیژو چی تاکتیکە؟\nقۆناغەکانی چارەسەر کامانەن وچۆنابەقازانجی چارەسەری پرسەکە یەکتری تەواو دەکەن؟ تاکەی بەم جۆرەی ئێستا بەدیارماددەی سەدو چلەوە دادەنیشین؟بژاردەکانی دەرەوەی میکانیزمەکانی ئەوچین لەژێر چەتری ڕەوایەتی ماددەکەدا؟ بەکورتی نەخشە ڕێگای نوێی کورد لەم ڕوەوە چیەو کێ گەڵاڵەو گەنگەشەی کردووە؟ چونکە کورد پێویستی بەنەخشەو زهنیەتێکی نوێ هەیە.\nلەم ڕوەشەوە کورد دەبێت پێش هەرشتێك ببێت بەکورد.چونکە ئێستا کوردبوون لەوە کەوتووە ببێتە ژێرخانی دیدو ڕیزێکی تۆکمەو لەشکان نەهاتووی یەکگرتوو،کورد نەك هەرلەکەیە لەگەڵ بوونی دروشم وداوای هاوبەشدا ناکۆك بێت،بەڵکو دەبێت قۆناغی هاوپەیمانی نێو خۆیش بەقازانجی هاوچارەنووسی ڕاستەقینە تێپەڕێنێت،چونکە هاوپەیمانی بەرگەی ڕۆژە سەختەکان ناگرێت وتوانای بەدیهێنانی ئامانجە گەورەکانیشی نیە. کورد پێویستی بەدیدێکی هەمەلایەنەیە،پێویستی بەهاوپەیمانی یە لەگەڵ یەکێ لەپێکها تەکان،کەپێکهاتەی تورکمان لەبەرهەندێ هۆی مێژوویی وهەرێمایەتی وسروشتی مەسەلەی کورد لەعێراقدا بەپلەی یەکەم بۆ ئەم خواستە پاڵێوراون .\nچونکە کورد لەیەککاتدا توانای ململانێی لەگەڵ هەریەك لە ئێران وتورکیاودنیای عەرەبدا نیە، بەم کارەش جگە لەڕەواندنەوەی ئەو مەترسیانەی لەسەرئاستی ئەنجومەنی پارێزگادا بەڕێوەن، وێنای ململانێکەش لەکوردو بەرامبەرەکانیەوە،دەگۆڕێ بۆ عەرەب و بۆ نموونە هاوپەیمانی سێ نەتەوەکەی تر بەبێ پەراوێزخستنی عەرەبیش.\nبەڵام ئەمەش کارێکی زۆری دەوێت چونکە پێویستی بەڕەچاوکردنی بەرزەوەندی هەندێ لایەن ودەوڵەت هەیە،مەگەر گۆڕانکاریە چاوەڕێکراوەکان بۆ ماوەیەك هەندێ بەرژەوەندی سڕبکات کوردیش توانای قۆستنەوەی دەرفەتەکەی هەبێت،کورد دەبێت فێرببێت چۆن سازش دەکات ولەگەڵ کێ و لەسەرچی و لەپێناو چیدا ، لەڕوویەکی ترەوە کورد واتە یەکیەتی وپارتی دەبێت دان بەوەدا بنێت کەبەشێ لە شکستی ئەو لەڕابردوو دڕدۆنگیەکان بەرامبەری لەئێستادا ئەخلاقیە،سەرکەوتن لەسایەی تەرازووی هێزەکانیش لەم شارەو تكڕای ناوچە کێشە لەسەرەکاندا سەرکەوتنی سیاسی وسەربازی بێ سەرکەوتنی ئەخلاقی قورسە.


اوره از Sabunladi\nمعروف اداکارہ روحی بانو ترکی میں امانتاً سپردخاک - Newsone ...- اوره از Sabunladi ,Jan 27, 2019·استنبول : مشہور و معروف اداکارہ روحی بانو کی میت پاکستان لانے کے لیے ترکی میں پاکستانی سفارت خانے کے حکام نے استنبول میں مقیم روحی بانو کی ہمشیرہ سے رابطہ کرلیا۔ واضح رہے کہ 25zarrnadabiatگَرته‌برداری بسیار پنهان‌تر و پیچیده‌تر از وام‌واژه (گرفتن عین کلمات از زبان بیگانه، مانند: کامپیوتر) است و کمتر مورد توجه ادیبان و حتی زبان‌شناسان قرار گرفته است. در گرته‌برداری برخلاف وام‌واژه‌ها، عین کلمه را از ...\nئیسماعیلی سابووری: سه‌رده‌می مردنی هونه‌ری ڕاقیی و له ...\nئاراس فه‌تاح: له هه‌موو دونیادا كاتێك گه‌لێك هونه‌رمه‌ندێكی گه‌وره له‌ده‌ستده‌دات، خه‌م و په‌ژاره فه‌زای گشتییه‌كه‌ی داده‌پۆشێت، سه‌ركرده سیاسیی و هونه‌رمه‌نده‌كانی له‌پێگه‌ی ره‌سمیی و شه ...\nبالاترین: بالاچه آزاد\nبنیتو موسولینی رهبر ایتالیا ، در پایان جنگ جهانی دوم در حالی که به اتفاق معشوقه اش در حال فرار از ایتالیا بودند، در مزرعه‌ای توسط پارتیزان‌های ایتالیایی دستگیر شده و در همان جا پس از محاکمه صحرایی به اعدام محکوم شدند.\nyaşasin azərbaycan: هر "آزه‌ربايجانلي آيدين"، "آزه‌ربايجان ...\nاز زن " شاهنامه " تا خاتون " دده قور قود "نسبت اخلاق و حقوق در گفتگوی شرق با دکتر محمد راسخ:... 21فوریه روز جهانی زبان مادری؛ اهمیت بزرگ داشت روزهای سالگرد قتل عام آزربایجانی ه...\nZabanadabi | سهراب سپهری\nاندیشه های سهراب سپهریِ جوان در چهار کتابِ اوّل(25) زندگی خواب ها: پرده واژه ی «پرده»، با شناختی که از تحصیل و حرفه ی سهراب داریم، ما را نخست به یادِ «پرده ی نقاشی» می اندازد.\nآوریل | 2011 | Sajjad Aghapour's Blog\nاز دوزخ این بهشت، رهایی ام بخش! در اینجا هر درختی مرا قامت دشنامی است و هر زمزمه ای بانگ عزایی و هر چشم اندازی سکوت گنگ و بی حاصلی ... در هراس دم می زنم در بی قراری زندگی می کنم\nچۆنیه‌تی لابردنی ئایكڵاود|گه‌ڕانه‌وه‌ی پاسۆردی ئه‌پڵ ...\nOct 25, 2016·هاكی وای فای؟🤔 ڕاسته وای فای هاك ئه‌كرێت؟ به‌رنامه هه‌یه بۆ شكانی پاسۆردی وای فای؟!!!☠ - Duration: 5:04 ...\nاندیشه های سهراب سپهریِ جوان در چهار کتابِ اوّل(42) آوار آفتاب: گل آینه-4با این که برخی بر این باورند که «نیلوفر» را سهراب از متونِ ادیانِ شرقی گرفته و در شعرش کاشته است، خودِ شعرش نشان می دهد که «نیلوفر» در نهادِ او از ...\nبالاترین: بالاچه سوریه آزاد\nمردمانی که خود از جنگ هفت ساله ویرانگر سرزمینشان گریزان و به دنبال آسایش و آرامش به کشورهای دیگر پناه آوردند اما با نوای موسیقی صدای صلحی شدند که خود در سایه ی فقدان آن، از دست دادن عزیزان، ویرانی خانه هایشان و آوارگی را ...\nقبلی：پودر لباسشویی نور خورشید 500 گرم صابون شستشو برای کودکبعد：کپسول لباسشویی تولید کنید\nشرکت های فروش صابون تخته ای در جامائیکا 2017\nصابون سفید کننده Manfaat Sabun Everwhite\nآمازون صابون گلیسیرین\nصابون تعریف کیک\nلیست fda واردکنندگان صابون فیلیپین\nتبلیغات پودر لباسشویی نور خورشید صابون شستشوی لیمو برای کودک\nواحد صابون سازی در بودینگ


زانیاری نوێ لەسەر دەرماڵەی خوێندن\nیاریدەدەری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی ئاشکرایکرد، ئامادەکارییەکان لە وەزارەتی خوێندنی باڵا و دارایی بۆ دەرماڵەی خوێندکاران تەواوبووە.\nپێشڕەو حەمەجان، یاریدەدەری سەرۆکی زانکۆی سلێمانی ئەمڕۆ چوار شەممە ٢٦ی کانوونی یەکەم ڕایگەیاند " ئامادەکارییەکان لە وەزارەتی خوێندنی باڵا و دارایی بۆ دەرماڵەی خوێندکاران تەواوبووە، ئەو دوو وەزارەتە وتوویانە کە تەنھا رەزامەندی ئەنجومەنی وەزیران ماوە بۆ ئەوەی بریاری شێوازی دابەشکردنی پارەکە بدات بۆ دەرماڵە و بەشە ناوخۆییەکان."\nئەوەشی وتووە "بە سێ شێواز دەرماڵەکە دابەش دەکرێت کە بۆ خوێندکارانی دەرەوەی شار کە بەشە ناوخۆییان وەرگرتووە و ئەوانەی بەشە ناوخۆییان وەرنەگرتووە و خوێندکارانی ناوشارەکان، هەروەها باسی لەوەشکردووە، چاوەڕوانین لە ماوەی داھاتوودا دەرماڵەی مانگی یەک بگاتە دەستمان و دابەشی بکەین."\nئەمەش لە کاتێکدایە، ساڵی پار خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگاکان دەستیان بە خۆپیشاندان کرد دژی بڕینی دەرماڵەی خوێندکاران و خۆپیشاندانەکان ماوەی چەند هەفتەیەک بەردەوام بوو تا حکومەتی هەرێم بڕیاری دابەشکردنی دەرماڵەی بۆ سەرجەم خوێندکاران دەرکرد.\nدابەشکردنی دەرماڵەی خوێندن\nزانکۆ و پایمانگا


بیروڕا | ئاژانس | Page 117\nلەژێر کاریگەریی تێڕوانینەکانی ڕێبەری شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران، لە شەستەکانی سەدەی ڕابردووەوه هاتە نێو دنیای سیاسەت، ئەو ئایەتوڵڵا بوو، بە ڕێڕەوی خوێندنی ئایینی قومدا بە پلەی ״ئیجتیهاد״ گەیشت، بەڵا...\tRead more\nئارام عەلی عەزیز ئەستێرەی داعش بە تەواوەتی كز بوو لە ماوەی نێوان چەند مانگی ڕابردوو و سەری ساڵی تازەدا، ئینجا ئەمە بە پێی نەخشە و پلان، یان بە كاریگەریی هۆكارە دەرەكییەكان بێت، هاوكێشە سیاسی...\tRead more\nد. سه‌ردارعه‌زیز یەکێک لە دیاردە سەرنجڕاکێشەکانی کۆمەڵگه‌ی کوردی دوانەی ماڵ و دەرەوەیە. ئەم دوانەیە دەتوانین بە دوانەی تایبەت و گشتییش تەعبیری لێ بکەین. دیارە لێرەدا بوار نییە بۆ قسەکردن لەس...\tRead more\nعومەر عەلی محەمەد هەرچەند كابینەی هەشتەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەسەر بنەمای تەوافووقی سیاسی لە نێوان ئۆپۆزسیۆنی پێشوو و دەسەڵاتدا درووست كرا، بە ئامانجی هێوركردنەوەی ئەو بارگرژییه‌ی كە ل...\tRead more\nسەرنووسەر هه‌واڵگریی نیشتیمانیی ئه‌مه‌ریكا، داهاتووی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وا ده‌بینێت كه به ئاڕاسته‌ی هه‌ڵه‌دا ده‌ڕوات. ڕاپۆرتێكی نوێی ئۆفیسی به‌ڕێوه‌ری هه‌واڵگریی نیشتیمانیی ئه‌مه‌ریكا ده...\tRead more\nكۆتایی داعش و جێكەوتەكانی لەسەر كوردستان\nئیدریس سیوەیلی ڕۆژ لە دوای ڕۆژ ئەگەری كۆتاییهاتنی داعش وەكو هێزێكی سیاسیی دراوسێی كوردستان نزیك دەبێتەوە، بەڵام كۆتایی سیاسیی داعش مانای كۆتاییهاتنی فیكریی داعش نییە لە ناوچەكە، بەڵكو بیری ت...\tRead more\nڕۆژی شه‌ممه‌ی ڕابردوو سێ پارتە ئیسلامییەكە كۆبوونەوەیەكی لوتكەیان بۆ پڕۆژەی لێكنزیكبوونەوە و ״یەكگرتن״ بەست، ئەو كۆبوونەوەیە بە گرنگترین وێستگەی ئەو پڕۆژەیە دەبینرێت لە ماوەی ڕابردوودا چونك...\tRead more\nڕیچارد هاس وەرگێڕانی: ئیبراهیم ئه‌حمه‌د حسێن ناكرێت كەوتنی حەلەب بۆ ژێر دەستی هێزە لایەنگرەكانی سەرۆكی سوریا ״بەشار ئەسەد״ بە كۆتایی سەرەتا یان سەرەتای كۆتایی جەنگی ناوخۆی سوریا هەژمار بكەین...\tRead more\nد. سه‌ردار عه‌زیز ساڵی ٢٠١٧ ساڵێکی پڕ لە ناسەقامگیری دەبێت. لە دەرئەنجامی سەدەیەک لە مۆدێرنەی شکستخواردوو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست خۆی ڕوو لە داڕمانە. لە هەمان کاتدا هێزە جیهانییەکان لە دۆخێکی وەر...\tRead more\nدوای چەندین ساڵ چاوەڕوانی و گیرسانەوەی حزبەکانی خۆرهەڵاتی کوردستانی ئێران لە باشووری کوردستان، ساڵی پار لە میانی هەستکردن بە گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە و بەتایبەت تێکچوونی بارودۆخی سوریا و عێر...\tRead more


سه‌عید پشده‌ری به‌رپرسی لقی چواری پارتی دیموكراتی كوردستان: پارتی له سلێمانی نه ده‌سه‌ڵاته نه ئۆپۆزسیۆن نه به‌شدار\n:: PM:07:28:25/10/2019 \nسه‌عید پشده‌ری به‌رپرسی لقی چواری پارتی دیموكڕاتی كوردستان، له‌م دیمانه‌یه‌ی "وشه"دا باس له ڕێگرییه‌كانی كار و چالاكی حزبه‌كه‌یان له سلێمانی ده‌كات. پێی وایه ئه‌و تیرۆره فكرییه‌ی زۆرجار باسی لێ كراوه، تا ئێسته‌یش نه‌ك بوونی هه‌یه، به‌ڵكو به‌مدواییه زیاتریش په‌ره‌ی پێ دراوه.\nبه‌مدواییه له سلێمانی تیرۆری فكری زیاتر په‌ره‌ی پێ دراوه\nكه‌می چالاكییه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان له سلێمانی نه‌بوونی بودجه‌یه یان ڕێگریكردنه؟\nپارتی له سلێمانی رووبه‌ڕووی مۆدێلێكی زۆر سه‌یری ناوازه بووه‌ته‌وه، له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێم له ڕووی جه‌ماوه‌ری حزبی ژماره یه‌كه، له ده‌سه‌ڵاتی سیاسیش یه‌كه‌مه، به‌ڵام له سلێمانی نه له ده‌سه‌ڵاتی سیاسی نه لۆكاڵی بوونی هه‌یه، نه ئه‌وه‌یشه مۆدێله‌كه‌ی تر بین كه ئۆپۆزسیۆنه، له‌و ناوه‌نده‌دا تا ئێسته شێوازێكی تایبه‌تی دروست نه‌بووه. له كاتێكدا به‌شێك له كار و چالاكییه‌كانیان له سلێمانی و زۆربه‌ی شار و شارۆكه‌كان، پێوه‌سته به حكوومه‌تی خۆجێی.\nله ماوه‌ی ساڵانی رابردوو به‌هۆی ته‌نگژه‌ی دارایی كه به‌رۆكی كوردستان و هه‌موو سێكته‌ره‌كانی ژیانی گرته‌وه، به‌دڵنیاییه‌وه ئه‌م ته‌نگژه‌یه كاریگه‌ری له‌سه‌ر كار و چالاكی ئێمه‌یش هه‌بوو، بۆیه ناچار بووین كار و چالاكییه‌كان چڕتر بكه‌ینه‌وه له پرسی رێكخستن و پێوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، هه‌روه‌ها له پرسی ڕۆشنبیری و په‌ره‌پێدانی تواناكان، به‌ڵام زیاتر بۆ ناو خۆمان و كه‌متر ده‌رفه‌ت هه‌بووه بۆ ده‌ره‌وه‌ی خۆمان.\nژیانی حزبی له سلێمانی چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟ پێت وایه ده‌رفه‌تی یه‌كسان بۆ چالاكی سیاسی هه‌موو لایه‌ك ره‌خسابێت؟\nبه‌داخه‌وه لێره براده‌رانمان له یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان به‌تایبه‌تی له‌گه‌ڵ ئێمه مۆنۆپۆلی زۆربه‌ی شوێنه‌كانیان كردووه، ئه‌و تیرۆره فكرییه‌ی زۆر جار باسی لێ كراوه، تا ئێسته‌یش له واقیعدا نه‌ك بوونی هه‌یه، به‌ڵكو به‌مدواییه هه‌ست ده‌كه‌ین زیاتر په‌ره‌ی پێ دراوه.\nبه‌ڵام ده‌گوترێ پارتی سارد بێت له‌گه‌ڵ سلێمانی، ئه‌مه تا چه‌ند راسته؟\nپارتی سارد نییه له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ر و لایه‌نگرانی خۆی له سلێمانی، به‌ڵكو به‌شێكی باشی جه‌ماوه‌ر ئیشی بۆ كراوه له سلێمانی و به‌شێكیشی ماوه، ئه‌وه‌ی كراوه پێشكه‌ش كراوه و ئه‌وه‌شی كه نه‌كراوه قه‌رزێكه ده‌بێ پێشكه‌ش بكرێت.\nله ڕووی سه‌ردان و ئاوڕلێدانه‌وه‌یش له خۆم رازیم و پێوه‌ندی توندوتۆڵمان هه‌یه له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ری خۆمان، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ساردییه‌ك پێوه‌ست بێت به نه‌بوونی وه‌ڵامێكی شایسته بۆ داواكاری و سه‌ردان و ئاوڕلێدانه‌وه و پێشكه‌شكردنی هاوكاری دارایی پێیان، ڕه‌نگه له ڕابردوودا جۆرێك له ڕاستی تێدا هه‌بێت، ئه‌ویش دووباره ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و ته‌نگژه داراییه‌ی له ڕابردوودا هه‌رێمی كوردستانی گرته‌وه و بابه‌تی شه‌ڕی داعش و چه‌ند پرسێكی یتر.\nهه‌ندێك خه‌ڵكی سلێمانی پێی وایه فه‌رامۆشكردنی ئه‌و شاره خه‌تای پارتییه، چیتان كردووه بۆ ڕه‌وینه‌وه‌ی ئه‌و نیگه‌رانییه له كاتێكدا بودجه‌كه‌ی له رابردوودا خه‌رج كراوه و به‌پێی ڕێژه‌ی دانیشتووان بۆی نێردراوه؟\nپێم وایه ڕێژه‌یه‌كی كه‌م هاووڵاتی هه‌بێت ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی هه‌بێت كه پارتی هۆی فه‌رامۆشی ئه‌م شاره بێت، گوتار و میدیا جیاوازه له‌گه‌ڵ قه‌ناعه‌تی واقیعی هاونیشتمانیان، ئه‌م بابه‌ته به‌ته‌واوی ڕوون كراوه‌ته‌وه، به‌شێك له خه‌ڵكه زیندووه‌كه‌ی ئه‌م پارێزگایه ده‌زانن له‌ماوه‌ی ڕابردوو بودجه‌كان جیاواز بوون، بودجه‌ی پارێزگای سلێمانی جیاواز بووه و لێره ته‌حه‌كومی پێوه كراوه، پڕۆژه‌كان هه‌مووی بودجه‌ی بۆ ته‌رخان كراوه، به‌ڵام به‌داخه‌وه وه‌ك پێویست جێبه‌جێ نه‌كراوه.\nئێمه نموونه‌مان زۆره له‌سه‌ر به‌شێك له گه‌نده‌ڵییه‌كانی ئێره، به‌داخه‌وه به‌شێك له بودجه‌ی سلێمانی به‌هه‌ده‌ر دراوه، چونكه دیاره له شوێنێك كه مۆدێلی حوكمڕانی پارتی دیموكراتی كوردستانی پێوه دیاره، روونه ئیشی چۆن كراوه.\nبه‌پێی ئه‌زموونی خۆتان، پارتی به چ شێوازێك ده‌توانێ باری لاری له سلێمانی ڕاست بكاته‌وه و متمانه‌ی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی سلێمانی به‌ده‌ست بهێنێته‌وه كه به‌پێی سه‌رچاوه مێژووییه‌كان، پارتی له رابردوودا له‌م شاره زۆرینه بووه؟\nئێمه وه‌ك پارتی له چوارچێوه‌ی هێڵه گشتییه‌كانی خۆمان پێویسته كۆمه‌ڵێك ستراتیجمان هه‌بێت، ستراتیج و مۆدێلی كاركردنی پارتی له سلێمانی پێویسته جیاواز بێت له هه‌ولێر، هه‌روه‌ها هه‌ولێر له دهۆك. به‌داخه‌وه ئێسته ئێمه وه‌ك پارتی له ئه‌مه‌ریكاوه تا سلێمانی و هه‌ولێر و ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم، به یه‌ك ستراتیج و مۆدێل كار ده‌كه‌ین كه من پێم وایه ئه‌مه گونجاو نییه له‌گه‌ڵ ژینگه‌ی سیاسیی ئێسته‌ی خۆمان، پێویسته دووباره ئه‌و هێڵه گشتییانه له چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی پارتی جیا بكرێته‌وه.\nده‌بێت و گرنگه پارتی كار بكات بۆ ئه‌وه‌ی به كرده‌وه مۆركی دوو ئیداره‌یی و دوو زۆنی له هه‌رێمی كوردستان كاڵ بكه‌نه‌وه و دواتر نه‌یهێڵن، چونكه بوونی ئه‌م دیارده‌یه له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێمی كوردستان نییه و له به‌رژه‌وه‌ندی پارتی دیموكراتی كوردستانیش نییه. هه‌روه‌ها پڕۆژه‌ی ستراتیجییان هه‌بێت كه له‌لایه‌ك ده‌رفه‌تی كار بۆ هاونیشتمانیان دروست بكات، له هه‌مانكاتیشدا داهاتێك ده‌بێت بۆ كار و چالاكییه‌كان كه ساڵانه به‌پێی پلانی داڕێژراو جێبه‌جێی ده‌كه‌ین.\nئێمه له‌گه‌ڵ براده‌رانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان ده‌بێ قه‌ناعه‌تێكی ته‌واو بۆ هه‌ردوولامان دروست ببێت كه كار بكرێت تا حكوومه‌تی هه‌رێم به‌شێوه‌یه‌كی سه‌نتراڵ و مه‌ركه‌زی كاری خۆی بكات، حكوومه‌تێكی به‌هێز بێت و بتوانێ له هه‌موو شوێنه‌كان ده‌سه‌ڵاتی ته‌واوی هه‌بێت.\nبه‌هێزبوونی حكوومه‌ت مانای ئه‌وه نییه پارتی دیموكراتی كوردستان به‌هێز ده‌بێت، له‌م ڕۆژانه هه‌ڤاڵێكمان له مه‌كته‌بی سیاسی باسی كردووه كه چۆن كاك مه‌سروور پێویسته ده‌سه‌ڵاتی له ته‌واوی شار و شارۆكه‌كانی هه‌رێمی كوردستان هه‌بێت، ئاواش ده‌بێ كاك قوباد كه جێگری سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه، ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ی هه‌بێت. هه‌روه‌ها وه‌زیره‌كانیش له هه‌ر حزب و لایه‌نێكن ده‌بێ ده‌سه‌ڵاتیان له ته‌واوی شاره‌كان هه‌بێت.\nكه‌واته بۆ داهاتوو چی ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵكی ده‌نگ به لیستی پارتی بده‌ن؟\nپێم باشه بۆ جارێكیش بێت خه‌ڵكی سلێمانی ده‌سه‌ڵاتی پارتی دیموكراتی كوردستان تاقی بكه‌نه‌وه، با زۆرینه‌ی ده‌نگه‌كانی ئه‌م شاره بۆ پارتی بێت و له ماوه‌ی چوار ساڵدا پارتی تاقی بكرێته‌وه، ئه‌وكات بۆیان ده‌رده‌كه‌وێت ئایا پارتی ده‌توانێ مۆدێلێكی جوانی حوكمڕانی زۆر باشتر له‌وه‌ی ئێسته و ئه‌وه‌ی له ڕابردوویشدا هه‌بووه پێشكه‌ش بكات یان نا؟ ئه‌گه‌ر توانیمان ئه‌وا ده‌بێ ده‌نگه‌كانی به‌رده‌وام بێت، به‌پێچه‌وانه‌یشه‌وه با وه‌ك كۆمه‌ڵگه‌ی پێشكه‌وتوو لێپێچینه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه بكرێت كه ناتوانێ وه‌ك پێویست خزمه‌تی كۆمه‌ڵگه‌كه‌ی بكات.\nچاره‌نووسی یه‌كه‌كانی نیشته‌جێبوونی ماڵباتی شه‌هیدان له سلێمانی چی به‌سه‌ر هات؟\nئیشی باشی له‌سه‌ر كراوه و به‌منزیكانه ته‌واو ده‌بێت.\nسلێمانی - هه‌ستیار عه‌بدوڵا


مالیكی بۆ بەشێك لە هەرزەسیاسییەكانی كورد لە بەغدا بووەتە قیبلە و موراد و قدوە. /زکری موسا - Hekar.net : Hekar.net\nلەدوایین نمایشی كۆیلایەتیان بۆ ئەم گەندەپیاوە فڕاكسیۆنی یەكێتی لە بەغدا سەردانی مالكیان كردووە و داوایان لێ كردووە نەوتی كەركووك لەڕێگەی سۆمۆوە بفرۆشرێت و لەدەست كوردستان دەربهێنرێت ئەویش بە بیانووی دابینكردنی مووچەی فەرمانبەران.\nخۆ هەر ئەو برادەرانە بوون پێشنیاری نانبڕینی كوردیان دایە مالیكی بۆ ئەوەی گەلی كوردستان بكەوێتە سەر ئەژنۆ و دەستبەرداری سەربەخۆیی ببێت. ئەگەر مەبەستیان دابینكردنی مووچەیە با مالیكی ناچار بكەن بودجەی كوردستان بگەڕێنێتەوە نەك ئەوەی كەركووك لە كوردستان داببڕێنن و بیخەنە ژێر ڕكێفی مالیكی.\nڕێگەی دروست ئەوەیە: چۆن بودجەی كوردستانتان لەڕێگەی مالكیەوە بڕی ئەوەهایش لەڕێگەی مالیكیەوە بیگەڕێننەوە، ئەوكات خەڵك دەستخۆشیتان لێ دەكات. غەیری ئەوە هەرچی بكەن كۆیلایەتی و جاشایەتییە بۆ مالیكی.


سەربەخۆیی کوردستان لە نێوان رۆڵەکانی گەل و لایەنگیرانی رژێمی تورکیا.\nراشکاوانە و بە بێ ترس.\nلەم رۆژانەدا بە گەرمی باس باسی سەربەخۆیی کوردستانەو بەرپرسە باڵاکانی ھەندێ لە لایەن و حیزبەکان بە تایبەت پارتی دیموکراتی کوردستان سەرەرای قەیرانەکانی ھەرێم و ئاڵۆزییەکانی "" عێراقی فیدراڵ و "" لە گەڵ ئاژاوەو ناسەقامگیری رۆژھەڵاتی ناوەراست و شەرکردن دژ بە دەوڵەتی ئیسلامی چەپەڵ (داعش) سەرقاڵی گشتپرسی سەربەخۆییەو ئەو پرسە بە شێوەیەکی گشتی بۆ رۆڵەکانی گەڵی کوردستان گرنکی خوێ ھەیە.\nبەڵێ. راپرسی یان گشتپرسی و سەربەخۆێی مافی ھاوڵاتیانی کوردستانەو، زووربەی زۆری کوردستانیان لە گەڵ سەربەخۆیی کوردستانن و، لە ساڵانی رابردوو ریفراندۆمێک بەرێوە چوو، ئەنجامەکەی زۆر دڵخۆشکەرە بوو، بەڵام ئەمرۆ پێویستە بزانین سەربەخۆیی کوردستان ئاسان نییە بێتەدی بە خواستی تاکە کەسێک چونکە خواست و ئاواتی ھەرەبەرزی گەورەترین نەتەوەیە کە تا ئێستا دەوڵەتی نییەو، ئەم پرسە ئەرکی ھەموو لایەکەو، ئەگەر باس لە دیموکراسیش ئەکەین پێویستە سەرجەم ھاووڵاتییان لەم جۆرە بریارە چارەنووسە سیاسییانە بەشدار بن و، نە تەنھا پارتێک ئەو پرسە پیرۆزەو ھەموو تواناکان قۆرخ بکات و، زوربەی گەلی کوردستان ریفراندۆمەکەی ساڵی ٢٠٠٥ یان لە بیر نەچووەتەوە کە زیاتر لە ٩٦% ی خەڵک دەنگیان بۆ سەربەخۆێی کوردستان بە بەڵێ دا.\nبەڵێ، سەربەخۆیی سەروەرییەو خواست و ئاواتی ھەموو مرۆڤێکی ئازادیخوازەو، تەنھا پەیوەست نییە بە تاکە کەس و، بە پێچەوانەوە پەیوەستە بە ھەموو تاکێکی کورد کە بە چاوێکی پر بایەخەوە بروانێتە ئەم پرسە نەتەوەییە گرنگەو، ھەروا لە سەر ھەر تاکێکی کوردە بە چاوی رێزەوە سەیری ھەڵسوکەوتی رێبوارانی رێگای ئازادی و سەرفرازی نەتەوەکەی بکات و، نەکەوێتە ژێر باری ترس و لەرزەوە چونکە سەربەخۆیی کوردستان کۆدەنگی ھەموو ھاوڵاتیان و ھەموو لاینەکانی ئەوێت.\nئەمرۆ عێراق بەناو “”فیدراڵی”” دووچاری حکومەتێکی تایفەگەریی و مەزھەبی شیعەوە بووەتەوەو، بەرێوە ئەبرێت و، حەیدر عەبادی سەرۆک وەزیران لە سەر بەزمەکەی نوری مالکی رەفتار ئەکات و لە گەڵ ھەرێمی کوردستان و، بارگرژییەکەی پێشوو وەک خوێ ماوەتەوەو، ئەمرۆ بە ھوێ یارییە منداڵانەکەی شێتۆکە چاو زاقەکە (موقتەدا سەدر) ئاڵۆزییەکانی عێراق بەرەو ھەڵکشان مل ئەنێت و، پێویستە بڵێن سەرانی کورد زۆر ھەلی زێرینیان لەدەستداوەو نەیانتوانیوە لەبەر ھەندێ دەستکەوتی تەسکی حیزبایەتی و گیرفان پرکردن و ناردنی سامانەکانیان بۆ بانقەکانی ئەوروپا ئەو ھەلانە بقۆزنەوەو ، لە بەرژەوەندی نەتەوەی کوردی دلێر بێت و، لە ئێستادا حکومەتەکەی حەیدەر عەبادی لە لاواز لاوازترە و، ئەو تەنگژەیەی تێکەوتوە و باشترین و نێوترین ھەلەو پێویستە سەرکردەکانی کورد بوێرانە بیقۆزنەوەو بتوانن سەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردی بە دەنگێکی بەرز جار بدەن.\nھاشەو ھوشە و دروشمی رەنگاورەنگ و قسەی بریقەدار ھیچ سوودێکی نییەو، تەنھا پێویستە بڵێین کێ ئەتوانێت و ئەوێرێت سەربەخۆیی کوردستان رابگەیێنیت؟ و، کاتیک باسی سەربەخۆیی کوردستان ئەکریت پیویستە بیر لە ناوچەدابراوەکان بکریتەو، ئەوەش پێویستی بە میکانیزمێکی ژیرانەیەو پلانیکی توکمەیەو، نابێت چیتر کورد چاوەروانی دەستوری عێراقی ""فیدراڵ"" بیت و، ئەوەتە بە بەرچاومانەوە عێراق لە سەر لێواری مەرگەو، ئەبێ چیتر بەرپرسان خۆیان گیڤ نەکەنەوەو، ھاونیشتمانیان فریو نەدەن و، خاونی بریاری چارەنوسساز بن و، ئیدی بەسە ھەلە زێرینەکان وەک ئەوانەی رابردوو مەفەو‌تێنن و، پێویستە بوێرو نەترس بن و زوربەی گەلی کوردستان سەبارەت بەم پرسە نەتەوەییە لە گەڵتاندایەو پشتگیریتان ئەکات و، دەبا ھەموو ھەوڵەکان یەکبخەێن لە پێناو گەراندنەوەی شەنگاڵ و کەرکوک و خانەقین و شوێنەکانی تر.\nئەمرۆ حکومەتی عێراقی " فیدراڵ "" ، حکومەتێکی تایفەگەری و پشکپشکێنەو گرا مەزھەبی شیعەیەو لە لایەن حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی لاواز بەرێوە ئەبرێت و، سەرەرای لاوازییەکەی دیکتاتۆر ئاسا لە گەڵ ھەرێمی کوردستاندا رەفتار ئەکات و، ئەو تەنگژەیە تێکەوتووەو باشترین و نێوترین ھەلەو پێویستە سەرکردەکانی کورد بیقۆزنەوەو بتوانن سەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردی دلێرانەو چاونەترسانە بە دەنگێکی بەرز جار بدەن.\nئەم جۆرە پرسانە زۆر گرنگن: راپرسی و گشتپرسی سەربەخۆیی پەیوەستە بە پەرلەمان و، ئەبێ پەرلەمانتاران گفتوگۆی لە سەر بکەن بەڵام ئەوەی سەیرەو جێی داخە پەرلەمانی کوردستان بە فەرمانی پارتێک، پارتی دیموکراتی کوردستان (پدک) پەکخراوەو، ئەو کردەویە لە ھیچ وڵاتێکی تر نییەو رووی نەداوە حیزبێک ببێتە خاوەنی ھێزو توانای گەلێک چونکە (پدک) تەنھا حیزب نییە لە کوردستان و، ھەر خودی خوێ زۆر کەرەت بانگھێشتی ١٩ حیزب و لایەن ئەکات بۆ کۆبوونەوەو، ئەوە جگە لەجەماوەرێکی زۆرو فراوان لە دەرەوەی حیزب و لایەنەکان.\nپدک داوا ئەکات پەرلەمانی کوردستان کارا بکرێتەوەو، بەم داوایە خۆڵ ئەکاتە چاوی ھاوڵاتیان و، ھەر خودی پدک ئەتوانێت پەرلەمانی کوردستان کارا بکاتەوەو، بۆ ئەوەی پەرلەمان بتوانێت پرسی راپرسی و سەربەخۆیی تاوتۆی بکات و بریار بدات و، لە ئێستادا زوربەی کورد ئەزانن پدک بووەتە ھوێ پەکخستنی کاروباری پەرلەمان و ئیفلیج کردنی.\nسەربەخۆیی و جاردانی دەوڵەتی کوردی مافی نەتەوەکەمانە لە سەر خاکی باوپاپیران و، دوژمنانی کورد لە ھەموو پارچەکانی کوردستان توانیویانە تا ئێستا خواست و ئارەزووی نەتەوەی کورد سەرکوت بکەن و، بەو پەری بێ بەزەیی و نامرۆڤانە رەفتاری لە گەڵدا بکەن بۆ ئەوەی ئاوات و خەونی مێژوویی ئەم نەتەوە چەوساوەیە کە خاکەکەی بەسەریاندا دابەشکراوە نەیەتەدی.\nئەمرۆ لە باشوری کوردستان نەتەوەی کورد گیرۆدەی مادەی (١٤٠) بووەتەوەو، حکومەتە یەک لە دووای یەکەکانی عێراقی ""فیدراڵ"" بە ھوێ بیری شۆڤەنیستی عەرەبی بۆگەن و بیری تایفەگەری چەپەڵ بە ھیچ شێوەیەک ئامادەنەبوون و نابن ئەو مادە کوشندەیە  جێبەجێ بکەن و سەرانی کوردیش زۆر کەرەت ئەژڵەژێن و ھەڵئەچن و خۆیان ئەخڵافێنن و بە گیڤە گیڤ و قسەی بریقەدار دێنە پێشەوەو خەڵک فریو ئەدەن و، جاروبار نیازی تۆڵەسەندنەوەیان ھەیەو، لە پاش ماوەیەک سارد ئەبنەوەو، دیسانەوە دێنە سەر باسی ""دەستور"" و، ھیچیان پێناکرێت و، تا ئێستا بە ھوێ سیاسەتی چەوتیانەوە یەک بست لە خاکی ناوچە دابراوەکان نەگەراوەتەوە سەر کوردستان.\nلە جھانی ئەمرۆدا ھاوڵاتیان بریاری سەربەخۆیی و جاردانی دەوڵەت ئەدەن و، چاوەرێ دەستی کەس ناکەن و¸ پێویستە ئەوە بزانین وڵاتێک وەک تورکیای شۆڤەنێست و رەگەزپەرست کە رۆژانە بە بەرچاوی سەرانی کوردو و ئەوروپاو ئەمریکاوە کۆمەڵ کوژی کورد ئەنجام ئەدات، قەت ئامادە نییە پیشتگیری جاردانی سەربەخۆیی و دەوڵەت کوردی بکات و، ئەوەی سەیرە تا ئێستا ھەندێ کەس لە بەرپرسان وا ئەزانن تورکیا فریادرەسە بۆ ئامانجەکانی گەلەکەمان و پاراستنی.\nئەمرۆ وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وتی: " ئەوەی بۆ ئێمە گرنگە یەکپارچەیی و سەروەری خاکی عیراق و ئەمنیەت و ئاسایشی ئەو وڵاتەیەو، لەولاشەوە ئەمریکا لە گەڵ یەکپارچەیی خاکی عێراقەو، جاروبار دڵ ھەندی کەس خۆش ئەکەن و، ئەم ھەڵوێستەی ئەمریکا رێگری سەرەکییە و، بەرپرسان ناتوانن لەو سیاسەتە ناروونە خۆیان دەربازکەن.\nتا ئێستا خواست و داوای ئەنفالکراوان و خاوەن شەھیدان نەھاتووەتەدی و، ئەوەش بە دادگایی کردنی موستەشارەکان و بەعسییەکان کە دەستیان ھەبووە لە ئەنفال کردن و شەھید کردنی خەڵکی سڤیلی بێ تاوان و پێشمەرگەو، شایانی باسە ژمارەیەکی زۆر لەو بەعسی و موستەشارانە خاوەنی پۆستی دیارین لە کوردستان و بە سەربەستی تەراتێن ئەکەن و، ھەر ئەوەش پەڵەێێکی شەرمەزارییە بە ناوچەوانی بەرپرسان و کاربەدەستانی کوردستان و، ئەوانەی لاف و گەزافی سەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردستان لێئەدەن پێویستە لە سەریان موستەشارو بەعسییە گەورەکان کە دەستیان بە خوێنی پێشمەرگەو خەڵکی سڤیلی کوردستان سوورە لە ریزەکانیان دەر بکەن و بیاندەنە دادگا.\nئەی بەرپرسانی کوردستان بازرگانی بە وشەی زەق و قسەی بریقەدار مەکەن و ھاوڵاتیان فریو مەدەن و، لە باسی سەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردستان دوور بکەونەوەو، ئەگەر راست ئەکەن داوا لە سوپای داگیرکەری تورکیای شۆڤەنیست بکەن لە خاکی کوردستان بە زووترین کات برۆنە دەرەوە، چونکە خاکێک داگیر کراو بێت ناتوانی ئەو پرسە نەتەوەییە جێبەجێ بکات.\nبەرپرسانی پارتی دیموکراتی کوردستان وا خۆیان نیشان ئەدەن تەنھاو تەنھا ئەوانن داوای سەربەخۆیی و دەوڵەت ئەکەن و، ھەر خۆشیان سوورن لە سەر قۆرخکاری دەسەڵات و نیازیان وایە ھەموو کوردستان بکەنە (موڵکی) خۆیان و، گوێ بە کەس نەدەن و، ھەر لەو روانگەیەوە بایەخ بدەن بە خاین و ترسنۆکی ھەڵاتوو پاشماوەی حیزبی بەعس و رژێمە خوێناوییەکەی سەدام حوسێن وەک: عەلی حاتم ئەلسلیمان، زافر العانی، رافع ئەلعیساوی و، ھەڵاتووی روورەش پاریزگاری موسڵ ئەسیل نوجەیفی وبراکەی ئوسامە نوجەیفی و، پیشتریش میوانە پیاو کوژە بێ وێنە و ھەڵاتووە ترسنۆکەیان تارق ئەلھاشمی و دەیان و سەدانی تر بە ناوی سوننەو، ھەر ھەموو ئەمانە ( دەست و پەیوندی تورکیایی رەگەزپەرستە ) و، لە سەر سامانی پێشمەرگەو ھەژارو کرێکارو جوتیارو خەڵکی بێ دەرامەتی کوردستان ئەلەوەرێن و، مۆڵگاکانیان ئوتێلی (٥) ئەستێرەیەو، ئەم جۆرە بەرپرسانە قەت ناتوانن سەربەخۆیی بپارێزن و جاری دەوڵەتی کوردی بدەن، ئەگەر راست ئەکەن کورد واتەنی: ئەوە گەزو ئەوەش ئەرزو، ئایا ئەوێرن.


یەك روداوو، دوو كارەسات - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک Uncategorized @ku یەك روداوو، دوو كارەسات\nپەرویز رەحیم زادە\nپاش تێپەڕبونی 20 ساڵ لە كارەساتی كیمیابارانكردنی شاری هەڵەبجەو گیانلەدەستدانی زیاتر لە 5000 هەزار مرۆڤ هێشتاكە هەڵەبجە هەر برینە قووڵەكەی سەر جەستەی كوردو مرۆڤایەتیە.\nهەڵەبجە شوێنی هەڵهاتنی تاوانێكی گەورەو لە هەمانكاتدا ئاوابوونی دەنگی لە گەرۆدا خنكاوی مرۆڤایەتی بوو. لە كاتێكدا ئێمەی كورد بەرەوڕووی ئەم كارەساتە بووینەوە كە هیچكەس هیوایەكی بۆ نەمابوویەوە، تروسكاییەك لە جارێكی تر هەستانەوە بەدی نەدەكراو تەم‌و مژێكی قورس باڵی بەسەر ئەم نەتەوەدا كێشابوو. 16 -01-1988 ئەگەرچی لە ناو خۆیدا رووداوێكە كە بە گشتگیری دەبینرێت، بەڵام بۆ ئێمە وەبیرهێنەرەوەی دوو رووداوە كە تێیداو لە نێو دڵیدا كارەساتێكی دڵتەزێنتر روویداوە. وەك ئەوەی گوللەیەك دوو جار لە نێو هەناوی جەستەی مرۆڤێكدا بتەقێتەوە.\nگوردانی شوانی كۆمەڵە لە ئاستی كارەسات بووە دەستەچیلەی ئاگری شەڕی كۆنەپەرستانەی دوو رژیمی دژ بە ئینسانیەت و ئازادی كە جیا لەوەی پەڵەیەكی رەش بوون بەناوچاوانی مرۆڤایەتی هیچ داهێنانێكیان جیا لە خولقانی جینایەت و كاولكاری نەبووە. واتە چ ئەوەی خولقێنەری كارەسات بووە‌و چ ئەوەی كارەساتەكەی ئەنجامداوەو خێرایی پێ بەخشیوە، دوو تاوانی گەورەن كە باوەش بە یەكتردا دەكەن‌و تاوانێكی گەورەتر دەخولقێنن كە لەم بابەتەدا پێی دەڵێین تاوان دژی مرۆڤایەتی.\nپاش كیمیابارانی هەڵەبجە لە لایەن رژیمی بەعسی رووخاوو هاوكات گیانبەختكردنی زیاتر لە 70 پێشمەرگەو كادرو ئەندامی كۆمەڵە لە گوردانی شوان، ئەم هەواڵە بە خێرایی‌و وەك دەسكەوتێك لە میدیاكانی سەر بە رژیمی كۆماری ئیسلامی بڵاوكرایەوە. مەسەلەی سەرنجراكێش لێرەدا ئەوەیە چ روانین و ئیدلۆژیەك لە پشت بڵاوكردنەوەی ئەم هەواڵە كە وەك دەسكەوت باسی لێكرا خەوتووە، كە رێگە دەدات رق و نەفرەتی خۆی بەو شێوە ئاشكرا بكات ئەویش لە كاتێكدا كەسانێك لە هێزەكەی خۆشی بەركەوتەی ئەو كارەساتە بوو؟َ\nیان ئەوەی وانیشاندەدا كە لە كاتی ئەو كارەساتە یارمەتیدەری خەڵكی هەڵەبجەیە‌و بە هانایانەوە هاتووەو دژی بەكارهێنانی چەكی كیمیایی هەڵوێستی دەبێت … !\nبەڵام بە خۆشحاڵیەوە باسكردن لە تیاچوونی گوردانی شوانی كۆمەڵە ئاماژە بە چی دەكات؟\nئەو هێزەی لە یەكێك لە دژوارترین رۆژەكانی خەباتی خەڵكی كوردستان لە نێو جەماوەری خەڵك‌و هاوكات دەركەوتنی كۆمەڵە وەك رۆڵگێڕێكی گرینگی بزووتنەوەكە و بە خۆشەویستی مرۆڤێكی تێكۆشەرو جەماوەریی وەك كاك شوان ناوی گوردانی شوانی لێ نرا تەنیا هەڵگری رواڵەتێكی نیزامیانە نەبوو كە خەباتی چەكداری دەكات و زەبر دەوەشێنێت و دوژمن بەزێنە‌و لەهەر بەربەرەكانێ و رووبەڕوو بوونەوە لەگەڵ داگیركەرانی كوردستان پاشەكشەیان پێدەكات، بەڵكوو ناوو ناوبانگی گوردانی شوان هەڵگری مانایەكی قووڵترو ئاماژە بە كۆمەڵێك تایبەتمەندیە كە وای لێدەكاتلە هێزێكی تەنیا چەكدار جیای بكاتەوە. گوردانی شوان لە ناوچەیەكی هەرە گرینگ‌و ئیستراتژی هەم بۆ كۆمەڵە‌و هەم بۆ بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی خەڵكی كوردستانپاش بە دەسەڵات گەیشتنی كۆماری ئیسلامی‌و لە قۆناغی نوێی شۆڕشی كورد كە بە تایبەتی‌و لە پانتاییەكی فراوان ناوچەكانی خوارووی كوردستان و شاری سنەی لە خۆگرتبوو كاریگەریی زۆری داناو بە خەبات و تێكۆشانی بەردەوام و شەوو رۆژی مەیدانی بە داگیركەران و كۆنەپەرستان تەنگ كردبوو.\nئەو چەمكە نوێیانەی بە هاتنە مەیدانی كۆمەڵە وەك رەوتێكی دژە باوو شۆڕشگێڕ خۆیان دەرخست، پاش پێكهاتنی گوردانی شوان لەو ناوچە، ئەم هێزە بە فراوانی بردیە نێو قووڵایی دڵی خەڵكی ناوچەكە. دوو ئەركی قورس و گرینگ لە سەر شانی گوردانی شوان بوو، یەكەم بەربەرەكانێی نیزامی لەگەڵ كۆماری ئیسلامیەكی پڕ چەكی تازە بەدەسەڵات گەیشتوو كە بە ئیدۆلۆژیەكی توندئاژۆ هێرشی هێنابوو، كاری وشیاریدەرانە لە نێو جەماوەری خەڵك. كۆماری ئیسلامی پاش دەركردنی بڕیاری هێرشی یەكەم بۆسەر كوردستان لەگەڵ خۆڕاگری شارێك بەرەوڕوو بوو كە دواتر بەشێكی هەرە زۆری خۆی لە نێو گوردانی شوان‌و داستانی قارەمانەتیەكانی دوایی دیتەوە. گۆڕانی جوگرافیای شۆڕش وەك قورسایی بزوتنەوەكە لە شومالەوە بۆ جنووب بە هەمان رادە ئەرك و بەرپرسایەتی گەورەتری لەسەر یەك لەوانە گوردانی شوان دانابوو. بۆیە گوردانی شوان هەموو ئەرك و بەرپرسایەتیەكانی خۆی تا دوایین ساتەكانی ژیانی بە باشی بەڕێوە برد. لە بەشداریكردنی تاك بە تاك لە موقاومەت‌و رێكخستنەكانی شاری سنە تا خەباتی پێشمەرگانە و كاری خەست و خۆڵی وشیاركردنەوە و تا دوایین رۆژەكانی خۆی كە ئەویش داستانێكی دیكەی خۆڕاگریە.\nلە دوایین ساتەكاندا‌و ئەو كاتانەی گوێی هەموو جیهان لە ئاست روودانی كارەساتێك كەڕ بوو، ئاگری شەڕی ماڵوێرانكەر لە وڵاتێكدا كە لە ژێر چەكمەی دوو رژیمی دژ بە یەك‌و دژ بە مرۆڤایەتی، لە جەستەی خەڵك بەردرابوو، گوردانی شوان لە نێو دڵی ئەم كارەسات‌و گڕكانەدا حەماسەیەكی دیكەیان خولقاند كە پێی دەڵێین راوەستان‌و سووربوون. گوردانی شوان دەكرا لەو شوێنە بمێنێتەوە یان بچێتە دەرەوە، جێگۆڕكێ بكات یان تەنانەت خۆ بە دەستەوە بدات، بەڵام لە دەرەوەی هەر بڕیارو راسپاردەیەك كە لە سەرەوە دەكرا یان نەدەكرا بڕیار بدرێتە ئەو گوردانە‌و بەڕێكردنیان بەرەو شوێنێكی دیكە، ئەو هاوڕێیانە بڕیاری راوەستان‌و مانەوەیان داوە كە رەنگە لەو كاتەدا‌و بۆ ئەوان ئەو شەڕە بە مانای كۆتایی یەكجارەكی شەڕە بۆیە بڕیار راوەستانە‌و ئاوات سەركەوتن. ئەوان تا دوایین ساتەكانی ژیانیان وەفادار بە رێباز‌و ئامانجەكانیان مانەوەو پشتی یەكیان گرت و سەركەوتنی خۆیان خستە گرەوی پێكەوبوون‌و یەكگرتووییان.\nئەگەرچی گوردانی شوان كەوتە ناوەڕاستی ئەو شەڕە داسەپێندراوە‌و گیانبەختكردنیان خەسارێكی گەورە بوو بۆ كۆمەڵە‌و بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی خەڵكی كوردستان، بەڵام سەرەڕای هەر لێكدانەوەیەك لەسەر ئەم رووداوە، راوەستان‌و تێكۆشانی پەیگیرو بەردەوامی هاوڕێیانی گوردانی شوان‌و حەماسە بێوێنەكانیان، لاپەڕەیەكی زێڕینی مێژووی كۆمەڵە‌و خەڵكی كوردستانە كە بە گیانبازی نەسڵێك لە تێكۆشەرترین رۆڵەكانی نەتەوەكەمان بەدیهات.\nبۆیە یادكردنەوەی رووداوی كارەساتی هەڵەبجە بۆ ئێمە بیرهێنەرەوەی دوو كارەساتە كە لە دوو بوونەوەری نێو یەك جەستە كەوت‌و تێكەڵكبوونی خوێنی هاوڕێیانی گوردانی شوان لەگەڵ 5000 هەزار مرۆڤ لە هەڵەبجە بەردەوامیمان پێ دەدات بۆ درێژەدان بە خەباتی رەوامان.\nبابەتی پێشووڕاوه‌ستان – بۆ شه‌هیدانی گوردانی شوان – فه‌ره‌یدون ئه‌رشه‌دی\nبابەتی دواتر25 ساڵ پاش شەهید كردنی گوردانی شوان


فراكسیۆنێكی عیراقی: حكومەت وەك بەعسە و پێویستە بڕوخێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/11/11 - 8:15 PM\nفراكسیۆنی نەهجی نیشتمانی لە پەڕلەمانی عیراق، بەكارهێنانی هێز دژ بە هاووڵاتیان بە تاوان و لەناوبردنی خەڵك دادەنێت و پێیوایە هەڵسوكەوتەكانی حكومەت لەو ڕووەوە هاوشێوەی حزبی بەعسە و پێویستە بڕوخێت.\nحازم خالیدی، پەڕلەمانتاری فراكسیۆنی نەهجی نیشتمانی لە پەڕلەمانی عیراق، لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاندووە، “هەموو توندوتیژییەك دژ بە خۆپیشاندەرانی ئاشتیخواز ئیدانە دەكرێت، بە گازی فرمێسكڕێژ و گوللـە و حاڵتەكانی ڕفاندن دژ بە خۆپیشاندەران و وستاندنی خێمەی مانگرتووەكان وەك لە كەربەلا و گۆڕەپانەكانی خۆپیشاندانەكان ڕوویاندا”.\nبە وتەی خالیدی، “بەرپرسیارێتی هەمووانە پارێزگاری لەو لاوانە بكەن، كە سەروەتی ڕاستەقینەی وڵاتن و تائێستا گەورەترین دەستكەوتییان بۆ نیشتمان دەستەبەركردووە، كە ئەویش گیڕانەوەی ناسنەی نیشتمانییە، تا عیراق نیشتمانێكی ئازاد و سەربەخۆ بێت”.\nئەو پەڕلەمانتارەی نەهجی نیشتمانی دەڵێت: “بەكارهێنانی هێز دژ بە هاووڵاتیانی بێتاوان، نەك هەر پەسەند ناكرێت، بگرە خۆی لەخۆیدا تاوان و لەناوبردنی خەڵكی بێتاوانە، ئەو هەڵسوكەوتانە شێوازە سەركوتكارییەكانی ڕژێمی بەعسی لەناوچوومان دێنێتەوە یاد بەرانبەر هەموو ئەوانەی دژایەتییان دەكرد و لە ڕاوبۆچووندا جیاوازبوون لەگەڵیدا”\nبۆ وەرگرتنی زانیاریی زیاتر لەو بارەیەوە (خەڵك) چەند جارێك پەیوەندی كرد بە حازم خالیدی، پەڕلەمانتاری فراكسیۆنی نەهجی نیشتمانی، بەڵام پەیوەندییەكان بێ وەڵام بوون.\nحازم خالیدی بەپێویستی دەزانێت حكومەت هاووڵاتیان بپارێزێت و داواكارییە ڕەواكانیان فەراهەم بكات،” نەك سەركوتیان بكات و بە دەستگیركردن و گوللـە وەڵامیان بداتەوە، چونكە كارێكی نالۆجیكییە لاوانی بێتاوان، كە ئاڵای عیراقییان لەخۆیان پێچاوە، سنگی خۆیان بخەنە بەر گوللـەی هێزە ئەمنییەكان”.\nئەو پەرلەمانتارەی نەهجی نیشتمانی لە بەیاننامەكەیدا داوای “هەڵوەشاندنەوەی حكومەت و دەستلەكاركێشانەوەی حكومەت و ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت”ی كردووە، و دەڵێت: “هەر حكومەتێك لەسەر خوێن بنیات بنرێت، چەند تەمەن درێژبێت، چارەنووسی بەرەو نەمان و لەناوچوون دەچێت”.\nحكومەتی عیراقخۆپیشاندانڕژێمی بەعسعيراق\nدوو هێزی یەكێتی و پارتی دەخرێنە ناو وەزارەتی پێشمەرگەوە\n“نەوتی تەواو گەیشتە خەزانەكان و دەست بە دابەشكردنی دەكرێت”