وەزیری پێشمەرگە بە وەکالەت: چاكسازی لە وەزارەتی پێشمەرگە چووەتە بواری جێبەجێكردنەوە\nدوێنێ، بە بەشداری کەریم شنگالی، وەزیری پێشمەرگە بە وەکالەت و بەرپرسانی وەزارەتی پێشمەرگە و نوێنەری هاوپەیمانان، کۆنفرانسی چاکسازی وەزارەتی پێشمەرگە بەڕیوەچوو.\nلە کۆنفرانسەکەدا وەزیری پێشمەرگە بە وەکالەت کەریم شنگالی، وتارێکی پێشکەش کرد و تیایدا ڕایگەیاند:" لە كۆی 35 خاڵی پڕۆژەی چاكسازی 5 خاڵ جێبەجێكراون، لەم ماوەیەشدا كار لەسەر 8 خاڵی دیكە دەكرێت و پڕۆسەكە بەردەوام دەبێت تا دەگاتە كۆتایی".\nكەریم شنگالی، وەزیری پێشمەرگە بە وەكالەت گوتی: "بیرۆكەی چاكسازی لە وەزارەتی پێشمەرگە یەكەمجار لە دیدارێكی سەرۆك بارزانی و وەزیری بەرگری بەریتانیا باسی لێوەكرا، دواتر ئەو بیرۆكەیە كرایە پێشنیار و پلان بۆ ریفۆرمی گشتی وەزارەتی پێشمەرگە دانرا تا بەسەر كۆسپ و تەگەرەكان زاڵبین، پاشان بەریتانیا و ئەمەریكا و ئەڵمانیا ئامادەییان دەربڕی بۆ ئەوەی پشگیری لە پرۆسەكە بكەن".\nلە بەشێکی تری وتارەکەیدا کەریم شنگالی ڕایگەیاند: " لیژنەیەک بە مەبەستی چاکسازی پێکهێندراوەو ھەنگاوی یەکەمی ئەو لیژنەیەش دانانی بەرنامەیەکی (٣٥) خاڵی بوو، لەژێر ناونیشانی ''بەرنامەی پێشمەرگە لە ئایندەدا'' ھەر بۆیە لە وەزارەت پلانێکمان داڕشت بەھەماھەنگی ھێزەکانی وڵاتانی ھاوپەیمان بۆ جێبەجێ کردنی بەرنامەکە لەرێگەی گواستنەوەی ژمارەیەک لە ئەفسەری بە ئەزموون و خاوەن بڕوانامەی زانستی، شارەزا لە بواری چاکسازیدا بۆ پاڵپشتی کردن لە پرۆسەکە.\nلە درێژەی وتارەکەیدا وەزیری پیشمەرگە بە وەکالەت تیشکی خستە سەر رۆڵ و گرنگی سەرباز و ڕاوێژکاری وڵاتانی هاوپەیمان لەوانەش: بەریتانیا و ئەمریکا و ئەڵمانیا بۆ هاوکاری و سەرخستنی پلانەکان، ناوبراو ڕاشیگەیاند، لەسەرەتای ساڵی داهاتوو بڕیارە وڵاتی هۆڵەنداش راوێژکاری خۆیان بنێرن بۆ ئەوەی لەگەڵ راوێژکاری وڵاتانی هاوپەیمان پاڵپشتی پلانی چاکسازی پێشمەرگە بن لە ئایندەدا.\nهەر لەو كۆنفرانسەدا كۆلۆنیۆل ویڵ دەیڤز، راوێژكاری سەربازیی بەریتانیا كە رۆڵیان هەیە لە ئەنجامدانی پرۆسەی چاكسازیی لە وەزارەتی پێشمەرگە، رایگەیاند، كە هەموو هێز و سوپایەك پێویستە بەشێوەیەكی بەردەوام چاكسازیی ئەنجام بدات، تاوەكو ئەو هێزانە بتوانن بە بەهێزیی بمێننەوە، ئەو پرۆسە ریفۆرمە پێویستی بە هاوكاریی لایەنە سیاسییەكان و حكوومەتیش هەیە.


داوای دابینكردنی سندوقی دەنگدان بۆ كەركوكییەكانی هەرێم دەكرێت\nیەكێتی لە هەوڵی بەردەوامدایە بۆ ئەوەی لە رۆژی هەڵبژاردندا سندوقی دەنگدان بۆ ئاوارە كەركوكییەكانی نیشتەجێی هەرێم هاوشێوەی ئاوارە عەرەبەكان دابنرێت و بەرپرسێكی یەكێتیش رایدەگەیەنێت:” رێگە نادەین لە كاتی هەڵبژاردن ئاستەنگی بۆ كورد لە بازگەكان دروست بكرێت”.\nیاسین عەزەدین، جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی كەركوكی یەكێتی نیشتمانی كوردستان، لە لێدوانێكیدا بۆ (هەواڵ)، رایگەیاند:”ئەو دەنگدەرە كەركوكیانەی لە شارەكانی هەرێمی كوردستانن، هەوڵمانداوە وەكو ئاوارە مامەڵەیان لەگەڵ بكرێت لەلایەن كۆمسیۆنەوە تاوەكو بێبەش نەبن لەمافی دەنگدان”، ئەوەشیخستەڕوو:”بەهۆی داخستنی رێگاكەیانەوەو كە خۆشیان ماڵیان لەوێیە پێویستە سندوقی دەنگدانیان بۆ ببردێتە ئەو شارەی كە ئێستا لێی نیشتەجێن”.\nبەوتەی جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی كەركوكی یەكێتی نیشتمانی كوردستان، وەڵامی زۆر بەتوندمان دەبێت لە ئەگەری ئەوەی بازگەكانی كەركوك لە رۆژی دەنگدان ئاستەنگی بۆ هاوڵاتیان دورستبكەن بەتایبەتی لە لایەن ئەو هێزانەی كە بازگەكان بەڕێوە دەبەن، هاوكات باسی لەوەشكرد:”ئەگەر كارێكی وابكەن ئەوە دەبێتە لایەنگری بۆ لایەنێك دژی لایەنێكی دیكە، ئەوەش رێگە پێدراو نیەو رێگەیان پێنادەین”.\nیاسین عەزەدین، ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد:”لە رۆژانی هەڵبژاردنیش بە هیچ شێوەیەك ناهێڵین دیاردەی سەربازی بە ناو شاردا دیاربێت”، وتیشی:”لە ئێستادا ئاوارەی عەرەب لە هەولێر و سلێمانی بوونی هەیە، بۆیە چۆن بۆ ئەوان سندوق دادەنرێت ئەوە پێویستە بۆ كوردیش دابنرێت”.\n1/27/2018 8:50:26 AM


بەشارەتی: لە کۆی ٥٢ پۆست لە هەڵەبجە تەنیا سێ پۆست بۆ پارتی دانراوە\nTHU, 20 APR 2017 17:16 | KDP.info\nهەڵەبجە-KDP.info- بەرپرسی لقی ١٢ی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ھەڵەبجە گوتی، تا ئێستا بڕیاری کۆتاییان بۆ بەشداریکردن لە حکوومەتی خۆجێی ھەڵەبجەدا نەداوە، لەبەر ئەوەی ھێشتا پۆستەکانیان یەکلایی نەکراونەتەوە و لە کۆی ٥٢ پۆست تەنیا ٣ پۆست بۆ ئەوان دیاری کراوە و ئەوانیش دەیانەوێت بەپێی ڕێژەی کورسیی ئەنجومەنی پارێزگا مافیان لە پۆستەکاندا پێ بدرێت.\n(فازڵ بەشارەتی) بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستانی ڕاگەیاند: ''پرسی حکوومەتی خۆجێی ھەڵەبجە و پێکھێنانی ئەنجومەنی پارێزگا ھێشتا یەکلایی نەکراوەتەوە، لەبەر ئەوەی لایەنەکانی دیکە بە ڕژدی نایەنە پێشەوە، چونکە دەیانەوێت دەستی ئێمە ڕاکێشنە ناو بەرپرسیارەتیەکەوە و مافیشمان بە تەواوی جێبەجێ نەکرێت.''\n(فازڵ بەشارەتی) گوتی: ''تا ئێستا لایەنەکان بڕیارێکی یەکلاکەرەوەیان نەداوە، کە ئێمە تا چ ڕادەیەک بەشداری دەکەین، بۆیە ئێمەش تا دڵنیا نەبین لەوەی کە حکوومەتەکە بە هاوبەشی دەبێت و شەریک دەبین، ناچینە نێو ئەو بەرپرسیارەتییەوە.''\nبەرپرسی لقی ١٢ی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ھەڵەبجە ڕوونی کردەوە: ''ھێشتا پۆستەکان یەکلایی نەکراونەتەوە، لەبەر ئەوەی لە کۆی ٥٢ پۆست تەنیا سێ پۆستی بەڕێوبەری گشتی بە ئێمە دراون، ئەوانیش ھێشتا دیاری نەکراون، کە چ بەرێوبەرێک بە ئێمە دەدرێت، بۆیە ئێمە پێمان وایە ناکرێ بە سێ پۆستەوە بڵێین بەشدارین لە حکوومەتی خۆجێیی ھەڵەبجەدا و بەو شێوەیە بەشداریی ناکەین.''\n(بەشارەتی) دەڵێت: ''ھەرکاتێک یەکلایی کرایەوە لە کۆی ئەو ٥٢ پۆستە چەندی بە ئێمە دەدرێت، ئەوکات ئێمەش بڕیاری بەشداریکردن و بەشدارینەکردن دەدەین، چونکە ئێمە داوامان کردووە بە پێی ڕێژەی کورسیی ئەنجومەنی پارێزگا، چەند پۆست بە ئێمە دەبڕێت، پێی ڕازیین، بەڵام ئەمە تا ئێستا یەکلایی نەکراوەتەوە.''\n(بەشارەتی) ڕاشیگەیاند: ''ئەوەی دەکرێت کاتکوشتنە و بەو شێوەیە زۆر زەحمەتە لە ماوەیەکی نزیکدا بتوانرێت ئەو کێشەیە یەکلا بکرێتەوە.''


لەبارەی دەنگۆی "پیسبوونی ئاوی دەربەندیخان" روونکردنەوە دەدرێت | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nHome›ژینگە›لەبارەی دەنگۆی “پیسبوونی ئاوی دەربەندیخان” روونکردنەوە دەدرێت\nدوای ئەوەی پەرلەمانتارێک رایگەیاند ئاوی دەربەندیخان پیسبووە و دەبێتەهۆی نەخۆشی شێرپەنجە، قایمقامی دەربەندیخان رایگەیاند: “ئاوەکە هیچ گرفتێکی نییە و لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردن ئەم جۆرە دەنگۆیانە دەستپێدەکاتەوە.\nبەختیار عەبدولرەحمان قایمقامی دەربەندیخان بە SNNی راگەیاند: لەرووی مایکرۆبایۆلۆجیەوە، ئاوی دەربەندیخان هیچ گرفتێکی نییە، ئێمە تەنکییەکانمان دوو مانگ جارێک دەشۆین و بە کلۆر پاکیدەکەینەوە، هاوکات لەرووی کانزاییەوە تا ئێستا هیچ راپۆرتێکمان پێنەگەیشتووە لە بەڕێوەبەرایەتی ئاو یاخود لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانییەوە کە ئەوە دەربخات لەرووی کانزاییەوە گرفتی هەیە”.\nراشیگەیاند: “بە دڵنیاییەوە ئەم پرۆژەیە کۆنە و بە کەڵکی ئەم سەردەمە کەمتر دێت، ئەگەر گرفتێکی پیسبوونی کانزاییش دروستببێت بە پرۆژەی پاڵاوتنی ئاوی مۆدێرن چارەسەردەبێت”.\nدەشڵێت: “گرفتیی پیسبوونی ئاو زیاتر لە مانگی شوباتەوە دەستپێدەکات کە رێژەی ئاو دادەبەزێت، ئەمساڵ رەنگە مەترسی پیسبوونی زیاتربێت چونکە ئەمساڵ کەمئاوی هەیە و ئاستی دەریاچەی دەربەندیخان زۆر دابەزیووە”.\nوتیشی: “چارەسەری کەمئاوی و مەترسی پیسبوون ئەوەیە ئەو پرۆژە نوێیەی ئاو تەواوبکرێت کە ئێمە زۆر جەختی لێدەکەینەوە، بەڵام بەداخەوە تا ئێستا تەواونەبووە”.\nلەبارەی شیاوی ئاوی دەربەندیخان بۆ خواردنەوە، قایمقامی دەربەندیخان وتی: خەڵکی دەربەندیخان هاوشێوەی زۆر لە شوێنەکانی دیکە ئاوی دەبە بۆ خواردنەوە بەکاردەهێنن و لە خواردنەوەی ئاوی بەلوعە دوورکەوتوونەتەوە.\nلەبارەی کێشەی کەمئاوی و کەمبارانییەوە، بەختیار عەبدولرەحمان وتیی: “بەداخەوە تا ئێستا لایەنە حکومەت پلانێکی ئەوتۆی نەبووە بۆ لێدانی بیری قوڵ بەمەبەستی چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە”.\nئەم قسانەی قایمقامی دەربەندیخان دوای ئەوەدێت، لە چەند رۆژی رابردوودا عەلی حەمەساڵح پەرلەمانتاری کوردستان رایگەیاند: ” ئاوی دەریاچەی دەربەندیخان بەشێوەیەکی مەترسیدار پیسبوەو مەترسی گەورەی چەندین نەخۆشی ھەیە لەوانە شێرپەنجە”.\nئەو پەرلەمانتارە وتیشی: ” پاشماوەی پاڵاوگە و گۆڕەپانی نەوت و تێزابی تانجەرۆ، سلێمانی و ئێران دێتە دەریاچەی دەربەندیخان و بڕێکی زۆر قوڕقوشمی تێدایە، شەش ڕۆژ جارێک ئەم ئاوە بەسەر ھاوڵاتیان دابەشدەکرێت بەبێ ھیچ فلتەرێک، بەپێی پشکنینەکان نەک بۆ خواردنەوە بۆ ھیچ بەکارھێنانێک نابێت و نەخۆشی پێست دروستدەکات”.\nئاماژەی بەوەشکردووە: پرۆژەی ئاوی دەربەندیخان کە 40٪ تەواوبوە، ئێستا وەستاوە کە دەیتوانی گرفتی ئاو چارەسەر بکات.\nوەزارەتی ناوخۆی عێراق: 82 کەس لە رووداوەکەی بەغدا گيانيان لەدەستداوە\nبافڵ تاڵەبانی لەبارەی رووداوی نەخۆشخانەکەی بەغدا پەیامێک بڵاودەکاتەوە\nماوەی دوورکەوتنەوەی گریزمان دیاری کرا


راپۆرتی پێشێلكاری مافی مرۆڤ له مانگی مارسی ٢٠٢٠ - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\n01.04.2020 04.09.2020 Kurdistan Human Rights Association\nراپۆرتی پێشێلكاری مافی مرۆڤ له مانگی مارسی ٢٠٢٠ کە بە هەوڵی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان و بە پشت بەستن بەو ڕاپۆرتانە کە لەلایەن كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان بڵاوکراونەتەوە، کۆبەندی بۆکراوە.\nلە مانگی فێوریە دا کۆماری ئیسلامی ئێران ١ هاولاتی رۆژهەڵاتی کوردستانی لەسێدارە داوە، هاوکات باسی لەسێدارەدانی هێندێک گیراوی تر دەکرێت، بەڵام بە هۆیی پشت راستنەکردنەوەیان لێرە ئاماژەیان پێ ناکرێت.\nژمارە ناو تەمەن رێکەوت شوێئن تۆمەتی\n1 امیر محمدپور ؟ 02.03.2020 بوکان کوشتن (قصاص)\nبەپێی ئامارەکانی کۆکراوە لەم مانگە دا ٣ هاولاتی کە بریتین لە چالاکانی سیاسی، مەدەنی و… دەستبەسەر کراون.\n1 زێنەب ئیسماعیلی 60 01.03.2020 دێولان چالاکی مەدەنی\n2 عوسمان دلاویز 30 01.03.2020 مەریوان چالاکی مەدەنی و سیاسی\n3 دلێر خۆسرەوی 40 03.03.2020 سنه چالاکی ژینگە\nژمارە ناو تەمەن رێکەوت شوێئن هۆکار\n1 سیروان شەریفی ؟ 17.03.2020 هنگه ژال بانه تەقەی هێزە ئەمنیەکان\n2 ئازاد عومری 22 19.03.2020 خۆی سەرما و کرێوە\nژمارە ناو رێکەوت شوێئن هۆکار\n1 عەلی مامل 03.03.2020 سلماس تەقەی هێزە ئەمنیەکان\n2 مەحەممەد قادری 17.03.2020 سەردەشت تەقەی هێزە ئەمنیەکان\n3 مەولود بیشیر 10.03.2020 پیرانشار تەقەی هێزە ئەمنیەکان\nبە هۆیی تەقینەوەی مین یەک کەس گیانی لەدەست دا.\n1 کەیوان ئەعزەمی 37 16.03.2020 سەرپێل زهاو تەقینەوەی مین\nلەم مانگەدا یەک کەس کۆتایی بە ژیانی خۆیی هێناوە.\nژمارە ناو تەمەن رێکەوت شوێئن\n1 مەحەممەد رەحیم زادە ؟ 10.03.2020 سەقز\n← ورمێ/ كۆبونه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌ی به‌ندكراوان له به‌رده‌م به‌ندیخانه\nسەرپێڵ زاهاو: کوژرانی کچێکی گەنج بە دەستی براکەی →


کاپتنی سەرما (شەڕانگێزی کۆمیک) - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکاپتنی سەرما لەنێو کۆمیکەکاندا\nکاپتنی سەرما ( بە ئینگلیزی Captain Cold)، ناوی ڕاستەقینەی لیۆنارد سناڕت ، شەڕانگێزێکی خەیاڵیە کە لە کتێبە کۆمیکە ئەمەریکیەکانی کۆمپانیای (دیسی)دا دەردەکەوێت ، بەزۆری دژی کارەکتەری فلاش کار دەاکت،کارەکتەرەکە لەلایەن (جۆن بڕوم کارماین ئینانتینۆ)ەوە درووستکراو و یەکەم دەرکەوتنیشی دەگەڕێتەوە بۆ تەمووژی ١٩٥٧.\nئەو سەرۆکی تیمی ڕۆگەکان - خراپەکارانە ، کە تیمێکی خراپەکارن پێکهاتوو لەچەند شەڕانگێزێکی تر.\nلە لیستی وێبسایتی IGNدا ئەم شەڕانگێزە لە پلەی ٢٧ەمدایە لە باشترین شەڕانگێزەکانی کۆمیکدا لەنێو ١٠٠ شەڕانگێزدا.\nلیۆنارد سناڕت لەلایەن باوکێکی دڵڕەقەوە گەورە کراوە بەم هۆیەوە دەچێت لای باپیری دەژێت ، کە کاری گواستنەوەی ساردەمەنیەکان بوو ، دوای ئەوەی باپیری مرد ، سناڕت بڕیاریدا ڕووبکاتە تاوانکاری و بەومەبەستە لەگەڵ چەند دزێک ڕێکەوت بەمەبەستی دزینی پارە و تاڵانکردنی بانکەکان. سناڕت هەستی کرد کە پێویستی بە چەکێکی نائاساییە بۆ ڕووبەرووبونەوەی دوژمنەکان وەک فلاش ، دوای گەرانێکی زۆر بابەتێکی بیردۆزی دۆزیەوە کە تیشکی سایکڵۆترۆن توانای ڕاگرتنی خێرایی فلاشی هەیە ، بۆیە هەستا دزەی کردە نێو تاقیگەی ستاڕ و لەوێ چەکێکی دزی کە بۆ ئەم مەبەستە دانرابوو ، دواتر دوای دەستکاریکردنی چەکەکە ، ڕۆژێکیان ڕووبەڕووی پاسەوانێک دەبێتەوە کاتێک چەکەکەی دەتەقێنێت ئەوەی بۆ دەردەکەوێت کە چەکەی زۆر لەوە زیاتر بە‌هێزە کە چاوەڕوانی دەکرد ، بەمشێوەیە سەرکێشیەکان کاپتن لەگەڵ پاڵەوانەکان دەستپێدەکات.\nلە زنجیرەی فلاشە کۆنەکەدا کە ساڵی ١٩٩٠ەکان پەخش دەکرێت ئەکتەر مایکڵ چامپیۆن ڕۆڵی کاپنی سەرما دەگێڕێت.\nئەکتەر وێنتوۆرت میلەر ڕۆڵی لیۆنارد سناڕت /کاپتنی سەرما دەگێڕێ لەزنجیرەی تەلەڤزۆنی فلاش، لەزنجیرەکەدا کاپتن چەکەکەی بەکاردێنێت بۆ ئەوەی ئەو شتانەی دێتە بەردەمی بیانبەستێنێت.و هەروەها خۆی لەگەڵ شەرانگێزێکی تر بەناوی میک ڕۆڕی /شەپۆلی گەرما دەکاتە تیمێک لەدژی فلاش.\nکاپتنی سەرما لە زنجیرەی فلاشدا ، وێنوۆرث میلەر\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کاپتنی_سەرما_(شەڕانگێزی_کۆمیک)&oldid=529127»


دەوڵەتانى ناوچەکەن گەشە بە تیرۆر دەدەن !\nهەینی, 17. 7. 2015\tعه‌بدولڕه‌حمان ره‌سووڵ\nبە هۆى سیاسەت‌و سیستەمى حکومڕانى دەوڵەتانى کۆنەپەرستى ناوچەکەوە هەلومەرجێکى لەبار‌و گونجاو دروستبووە بۆ گەشەى ڕەوت‌و بزووتنەوەى کۆنەپەرست‌و دژە ئینسانى‌و تیرۆرست‌و گەشە‌و بڵاوبونەوەى رێکخراوێکى کۆنەپەرستى وەکو داعش‌و چەندین هیزى توندڕەوى تر، ڕۆژنە خەڵکى زەحمەتکێش‌و کریکار ئاوارە دەبن لە ولاتانى خۆیانەوە بەرەو وڵاتانى تر بە بەر دەوام نا ئارامى گەشە دەکات لە ڕۆژ هەڵاتى ناوەراستدا، بەپێى سەرچاوەى ڕاگەیاندنەکان‌و سەرچاوە ریکخراوە ئینسان دۆستەکان، زیانە مرۆییەکانى شەر لە سوریا لەسەرەتاى شەرەوە تا ئێستا ٢٣٠ هەزار کەس لە سووریا کوژراون کە لە ناو کوژراوەکاندا ١٠٨ هەزار کەسیان هاوڵاتین‌و کە ١١هەزار منداڵیان تێدایە، زیاتر لە یەک ملیۆن‌و ٦٠٠ هەزار کەس بەهۆى شەرەوە برینداربوون. بەپێى سەرچاوەى راگەیاندنەکان کە لە تەفیزیۆن ورادیۆ رۆژنامەکانەوە بڵاو کراوەتەوە ٧٠٠٠ حەوت هەزار ژن لە سووریا کوژراون، ١١ملیۆن هاوڵاتى لە سووریا ئاوارەیى ناوچە ئارامەکانى وڵاتانى دەرەوەبوون. بەپێى سەرچاوەکانى راگەیاندن‌و رێکخراوەکانى داکۆکى کارى مافى مرۆڤ ٣٥ هەزار کەس لە زیندانەکاندان کە لەلایەن حکومەتى سووریا‌و رێکخراو‌و گروپە شەرکەرە جیاوازەکانەوە دەستگیرکراون. رۆژ بە رۆژ ژمارەى کوژراو بریندار‌و خەڵکى ئاوارە زیاد دەکات‌و زیاتر بێ خانەولانە دەکرێن، ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان، دۆخی قه‌یراناوی پله‌ی سێی له یه‌مه‌ن ڕاگه‌یاندو ده‌ڵێت "قاتوقڕی هه‌ڕه‌شه له ژیانی 21 ملیۆن كه‌س ده‌كات".\nئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه شه‌ڕو پێكدادنی نێوان حوسییه‌كان‌و چه‌كدارانی هۆزه میلییه‌كان له لایه‌ك‌و هێرشی ئاسمانی هاوپه‌یمانانی عه‌ره‌بی بۆ سه‌ر یه‌مه‌ن به‌رده‌وامه‌و به‌گوێره‌ی دوایین زانیارییه‌كان له‌تۆپبارانكردنی چه‌ند گه‌ڕه‌كێكی شاری عه‌ده‌ن له لایه‌ن حوسییه‌كانه‌وه لانیكه‌م 31 هاوڵاتی مه‌ده‌نی كوژراون. لە وڵاتانى سووریا‌و یەمەن‌و عێراق رۆژ بەرۆژ مرۆڤایەتى بەرەو سوکایەتى پێ کردن دەبێتەوە نا کرێت هەر بەردەوام بێت ئەم کوشتارگایانە بە گەر خراون وێڕاى رێکخراو‌و گروپە تیرۆرستەکانى وەک داعش بەرپرسیارن‌و لە هەمان کاتدا دەوڵەتانى حکومڕانیش بەدەرنین لەو بەرپرسیارێتىیە، دەوڵەتى تورکیا بە ئاشکرا هاوکارى ڕێکخراوى داعش دەکات بۆ ئەوەى شەڕ لە کانتۆنەکانى خۆرئاواى کوردستان بکات لە رابردوو دەر کەوت کە بە هاوکارى دەوڵەتى تورکیابوو تەقینەوە‌و کۆمەڵکوژى لەلایەن داعشەوە لە کۆبانێ ئەنجامدرا چەندین شەهید‌و بریندارى زۆرى لێکەوتەوە. دەوڵەتى ئیسلامى ئیران بە ئاشکرا تەدەخول لە بەرێوەبردنى حکومڕانى لە عێراق دەکات زۆر جار بە هۆى فشارەکانى دەوڵەتى ئێرانەوە کێشە بۆ حکومڕانى‌و بوارى ئیدارى‌و سیستەمى بەڕیوەبردن دروست دەکات، زۆر جار دەگوترێت هەیمەنەى تەدەخول‌و سیستەمى ئێرانە لە ناو حکومەتى عیراق. دەوڵەتى ئێران وێراى هەبوونى زۆرترین کێشەى جۆراوجۆرى چینایەتى‌و نەتەوەیى‌و ئایینى، لە سایەى یاساکان‌و سیستەم‌و نیزامى کۆمارى ئیسلامى ئیراندا خەڵکى ئێران بەگشتى لە فەلاکەت‌و ژیانێکى کۆیلە ئاسادا دەگوزەرێن‌و کورد‌و عەرەب‌و تورک‌و نەتەوەکانى غەیرە فارس بە پلە دوو ئەژمار دەکرێن‌و ڕۆژانە خەڵکى سیاسى‌و رۆژنامەنووس‌و چالاکى مەدەنى‌و رۆشنبیر ڕووبەرووى زیندان‌و لە سێدارەدان‌و وڵات جێهێشتن دەبنەوە‌و لە ئاوارەیى دا ژیان بەسەر دەبەن بەڵام کۆمارى ئیسلامى ئیران هەموو ئەو کێشانەو کێشەى نەتەوەی کورد بە ئاشکرا فەرامۆش دەکات. دەوڵەتى ئێران‌و تورکیا زۆر جار تەدەخول لە ئیدارەدانى باشوورى کوردستاندا دەکەن‌و لە هەندێ بواردا ڕەنگ دەداتەوە، بەشێوەیەکى گشتى رێگرى دروستدەکەن لە گەشەى سەربەخۆیى بوارى ئیدارى‌و کارگێرى سیستەمى حکومڕانى لە باشوورى کوردستان. پێپیویستە بە هەموو لایەک کار بکرێت بۆ کۆتایى هێنانى ئەم وەحشى گەری یە کە دەستى پێکردووە ئەمەش بە کار کردن دەبێت بە لە ناو بردنى فەرهەنگ‌و سونەت‌و یاسا کۆنەپەرستەکان‌و کار کردن بە یاسا مەدەنى‌و شارەستانییەکان‌و دامەزراندنى سیستەم حکوڕانیک کە خەڵک بە بێ جیاوازى دیینى‌و رەگەزى‌و نەتەویى ئاسوودە‌و بەختەوەر بکات. کەواتە ئەگەر مرۆڤایەتى‌و دژى کوشتن‌و ئیعدام‌و تیرۆر‌و ئاوارەیى یە دەبێت کار بۆ بنەبڕکردن‌و کەم کردنەوەى هۆکارەکانى کۆشتن‌و ئیعدام‌و چەساندنەوە‌و بیکارى‌و ئاوارەیى بکرێت، ئەو دەوڵەتانەى کەدژى تیرۆر‌و کوشتن‌و دژى ڕێکخراوى وەک داعش‌و هەر هێزێکى توندڕەن ئەوا پێویست دەکات دژى هەر فەرهەنگ‌و سونەت‌و جوڵەیەکى کۆنەپەرست بوەستێتەوە، بە هەموو شێوەیەک هاوکار‌و پشتیوانى هەموو ئەو هێز‌و حیزب‌و ڕێکخراوە ئازادیخواز‌و یەکسانیخواز‌و ئینسان دۆستانە بکەن کە لە وڵاتەکەى خۆیان کار بۆ ئایندەیەکى باشتر‌و ئازاد‌و بەختەوەردەکەن، کە هەنگاو دەنێن بۆ دامەزراندنى سیستەم‌و حکومڕانى سیکۆلار‌و ئازاد کە لەو سیستەمەدا مافى سەرجەم چین‌و تویژەکان بەبێ جیاوازى ئایینى‌و نەتەوەیى‌و ڕەگەزى دەستەبەر بکات.


ڕاپۆرتێکی Kuo: لە ئەمساڵدا ئەپڵ MacBook Pro ـی قەبارە 16 ئینج نمایش دەکات – کەی ئای تی ئێن\nئەپڵ 18, شوبات 2019\nپڕوپاگەندەکان زیاتر و زیاتر دەبن لەسەر بەرهەمە داهاتووەکانی کۆمپانیای ئەپڵ. هەروەک لە پێشوودا پێشبینی بۆ تایبەتمەندییەکانی ئایپاد و ئایپۆد و AirPods ـە نوێیەکان و AirPower کرا، ئەمجارە ڕاپۆرتێکی شیکردنەوەی لەسەر تایبەتمەندییەکانی زنجیرە کۆمپیوتەرەکانی Mac ئەنجام داوە.\nلە ڕاپۆرتێکی شیکەرەوەی Ming-Chi Kuo هاتووە کە وا چاوەڕوان دەکرێت لە ئەمساڵدا ئەپڵ دەستکاری لە قەبارەی MacBook Pro ـدا بکات و بۆ یەکەم جار بە قەبارەی 16 ئینج(یاخود 16.5 ئینج) نمایشی بکات، لە کاتێکدا نەوەکانی پێشووتری MacBook Pro قەبارەیان لە 15 ئینج تێپەڕی نەدەکرد، ئەمە دەبێتە جێگای دڵخۆشی بۆ هەوادارانی لاپتۆپەکەی ئەپڵ.\nڕاپۆرتەکە ڕایگەیاندووە کە لەوانەیە ئەپڵ بژاردەی ڕامی 32 گێگابایت بۆ MacBook Pro ـی 13 ئینج زیاد بکات. ئەمە لە کاتێکدایە کە بەرزترین بژاردەی ڕامی MacBook Pro ـیە 13 ئینجەکانی پێشووتر لە 16 گێگابایت تێپەڕیان نەدەکرد.\nهەمان ڕاپۆرت ڕایگەیاندووە کە لە ئەمساڵدا ئەپڵ مۆنیتەرێکی قەبارە 31 ئینج بە ڕوونی 6k و ڕوونما دیزاینکراو بە Mini LED نمایش دەکات.\nلە پێشووتردا هەمان کەسایەتی پێشبینی بۆ چەند بەرهەمێکی ئەپڵ کردبوو و زۆرینەیان ڕاست دەرچووبوون. ئاماژە بە کاتی نمایشکردنی MacBook Pro نوێیەکە نەکراوە، بەڵام ڕەنگە لە کۆتاییەکانی ئەمساڵدا نمایش بکرێت.\nهەروەک لە پێشووتردا ئاماژەمان پێ کردبوو، وا چاوەڕوان دەکرێت ئەمساڵ ئەپڵ 2 ئایپادی نرخ هەرزان و ئایپۆد تەچێکی نوێ و نەوەی دووەمی بیستۆکی بێوایەری AirPods و بارگاویکەرەوەی بێوایەری AirPower نمایش بکات.\nتاگەکان Apple Monitor ئەپڵ MacBook Pro MacBook Pro 2019 زانیاریی پێشبینیکراو


دلێمى بۆ ئاڤاتودەى: سوپاى عێراق بە هۆى نفووزى ئێرانەوە جێگەى متمانە نییە | AvaToday\nگۆڕانكارییه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی ناوچه‌كه و ئێران، زۆربه‌ی جیهانی گه‌یانده ئه‌و باوه‌ڕە‌ی سه‌رهه‌ڵدانی پێكدادانی سه‌ربازی نێوان ئێران و ئه‌مه‌ریكا و هەموولایەک چاوه‌ڕوانی كاتژمێری سفرن. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش دكتۆر سه‌لیم ده‌لێمی، توێژە‌ری كاروباری ئێران و وڵاتانی كه‌نداوی عه‌ره‌بی له چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ تۆڕی میدیایی ئاڤاتوده‌ی، ئاماژەی به‌وه كرد "ترامپ سووره له‌وه‌ی ده‌یكات، له سه‌ره‌تاشه‌وه گووتوویه‌تی کە ڕێكکه‌وتنێكی دادپه‌روه‌رانەی ده‌وێت".\nئاڤاتوده‌ی: دوای ١٦ ساڵ له ڕووخانی ڕژێمی به‌عس، ده‌وڵه‌تی عێراق به شێوه‌ی پێویست بنیات نه‌نراوه‌تەوە، ده‌توانی په‌نجه بخه‌نه سه‌ر هۆكاری ئه‌و كێشانە کە چین؟\nسه‌لیمده‌لێمی: هۆكاری سه‌ره‌كیی كێشه‌ی وێناكردنی ده‌وڵه‌تی عێراق له‌دوای ٢٠٠٣ وه‌ك ده‌وڵه‌ت به مانا گشتگیرییه پێویستپیه‌كه‌ی له كۆمه‌ڵێك خاڵ كۆ ده‌بنه‌وه، پێش هه‌موویانیش :\nیه‌كه‌م؛ كێشه‌كه بۆ پێش ٢٠٠٣ ده‌گه‌رێته‌وه، كه عێراق له قه‌یرانێكی ڕاسته‌قینه‌دای بوو، ئه‌ویش ناوی (بێبه‌شبوون له هاووڵاتیبوون) بوو. ئه‌مه گرنگترین پرسه و هاووڵاتی پێویستی پێیه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ست به په‌یوه‌ندیی خۆى و دەوڵه‌ت بكات.\nهەر بۆیه‌ش عێراق دوای داڕمانی رژێمی پێشوو یەکسەر كه‌وته ده‌ست ئه‌وانه‌ی هه‌ستیان به په‌راوێزی و دوورخراوەیی ده‌كرد (شیعه و كورد) و ئەم گەلانە گه‌ڕانه‌وه بۆ هه‌سته نه‌ته‌وه‌په‌رستی و ئه‌تنی و خێڵه‌كی و مه‌زهه‌بییەکانی خۆیان.\nده‌سه‌ڵاته نوێیه‌كه تێگه‌یشتنێكی ده‌سه‌ڵاتی له‌سه‌ر بنه‌مای (نه‌ته‌وه‌یی و مه‌زهه‌بی) دروست كرد و، ئه‌و كێشه‌یه‌شی ئاڵۆزتر كرد.\nئه‌و ڕە‌وشه وای كرد حاڵه‌تێكی ئاڵۆزتر و خراپتر به‌دی بێت، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه رژێمی نوێ، نه‌یتوانی سوود له‌پاڵپشتی هه‌رێمایه‌تی و نێوده‌وڵه‌تی و ئه‌و ئازادی و كرانه‌وه‌یه وەربگرێت کە بۆ گه‌ل ڕەخسابوو. له‌بری وه‌به‌رهێنان له بنیاتنانی ده‌وڵه‌تێكی مۆدیڕن، كار له‌سه‌ر دروستكردنی دیوارێكی گۆشه‌گیری نێوان پێكهاته‌كانی كۆمه‌ڵگه کرا. كاریش له‌سه‌ر درزه‌كانی كۆمه‌ڵگه له‌قازانجی مه‌زهه‌ب و نه‌ته‌وه كرا و وشه‌ی گه‌لی عێراق به‌زاراوه‌ی دیكه گۆڕدرا كه پێشتر نامۆ بوون وه‌ك (عه‌ره‌ب، كورده‌كان، توركمان، شیعه‌و سوننه).\nله‌پاڵ ئه‌وانه‌ش داڕمانی سیسته‌می ئاسایش به شێوه‌یه‌كی گشتی، به هۆی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی سوپای عێراق و،دامه‌زراوه ئه‌منییه‌كان له‌ساڵی ٢٠٠٣ به دی هاتن، بۆشاییه‌كی ئه‌منی گه‌وره‌ی دروست كرد و ڕێگه‌ی به ڕێكخراوه تیرۆریستییه‌كان دا تا دزه بكه‌نه نێو عێراق و، ئه‌و بۆشاییه پڕ بكه‌نه‌وه و، پەرەش بستێنن. جگه له‌وه‌ش په‌ناگه‌یه‌كی ئارامیشیان له‌نێو كۆمه‌ڵگه‌ی سوننی دۆزییه‌وه، كه به هۆی ئه‌و حاڵه گۆشه‌گیرییه و زوڵمه‌ی لێیان ده‌كرا، به‌بیانووی ئەوەى کە لە ڕابردوو به‌شێك بوون له‌سیسته‌می حزبی به‌عس و رژێمی پێشوو.\nدووەم: ده‌ركه‌وتنی دوژمنێكی دیكه له‌گۆڕە‌پانه‌كه، وه‌ك رێكخراوی قاعیده‌ی تیرۆریست و دواتر میراتگره‌كه‌ی (رێكخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی لە وڵاتى عێراق و شام) و، بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌یان ده‌كرد کە ئه‌وان به‌رگری له سوننه ده‌كه‌ن. له به‌رامبه‌ریشدا كۆمه‌ڵێك ملشیاكه پاڵپشتی ئاشکراى ئێران بەڕێوە دەچن، ده‌ركه‌وتن و ئه‌وانیش بانگەشەى ئه‌وه‌یان ده‌كرد کە به‌رگری له‌سوننه ده‌كه‌ن.\nسێیەم: پێكدادانی مه‌زهه‌بی و تایفی تا ئێستاش به‌رده‌وامه (ئه‌گه‌ر به سنوورێكی كه‌متر)، له دوای ته‌قینه‌وه‌ی هه‌ردوو مه‌زارگه‌كه‌ی سامه‌را له ٢٠٠٦ كه‌متر بووه، دواتر سیاسه‌تی ڕاوه‌دوونان و تۆمه‌تباركردنی سوننه‌و سه‌ركرده‌كانیان له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌كه‌ی نوری مالیكی، پشكدار بوو له ئاماده‌سازی بۆ هاتنه ژووره‌وه‌ی داعش و داگیركردنی زۆربه‌ی شاره سوننه‌كان و سه‌پاندنی ڕژێمێكی نوێ به‌سه‌ر خه‌ڵك.\nئه‌مه‌ش وای كرد مه‌رجه‌عیه‌تی شێعه‌كان به ده‌نگه‌وه بێن و، فه‌توایه‌ك ده‌ربكه‌ن و، پاڵ به شێعه‌كانه‌وه بدەن تا بچنه نێو ریزی پێكهاته ملشیاییە‌كانەوە كه ڕۆڵی گه‌وره‌یان هه‌بوو له گورزوه‌شاندن له یه‌كڕیزیی نیشتیمانی (كه زۆر لاواز بوون).\nبه تووندی، هێرشكردنه سه‌ر شاره سوننه‌كانیان ده‌ست پێ كرد و ڕێگه‌ش به خه‌ڵكه‌كەی درا هه‌ڵبێت و له ژێر خێوه‌ته‌كاندا بناڵێنن كه هیچ پێداویستییەکی ژیانیان بۆ مرۆڤ تێدا نەبوو. زۆربه‌ی ئه‌و خێوه‌تانه‌ش له عێراق دروست كراوبوون (ده‌توانن پێداچوونه‌وه بە داتاكانی نوێنه‌رانی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له عێراق و ڕێكخراوی هیومان رایتچ ووچ) و، ئاماره‌كانی وه‌زاره‌تی كۆچ و كۆچبه‌رانیش له‌و پرسه سوود وه‌ربگرن.\nچوارەم؛ له‌بری ئه‌وه‌ی حه‌شدى شەعبی ببێته هێزی پاڵپشتی بۆ هەموو هێزه چه‌كداره‌كان، بووه دارده‌ستی ئێران كه به‌رده‌وام ده‌ست وه‌ردەداته هه‌موو شتێكی بچووك و گه‌وره‌ی ئەم وڵاتە ئه‌ویش له ڕرێگه‌ی حزب و ڕە‌وته سیاسییه‌كانی نزیك له خۆی، بۆ ئه‌وه‌ی، ئه‌وه‌ی چى مه‌به‌سته له عێراق جێبه‌جێی بكات و بیكاته بازاڕێك تا كاڵاكانی خۆى تێدا ساغ بكاته‌وه.\nجگه له‌وانه‌ش ئێران و توركیا و وڵاتانی دیكه‌ی ناوچه‌كه خوازیارن عێراق به دابه‌شكراوی و پشك پشكێنه بهێڵنه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر له ژێر پاوانخوازییان بمێنێته‌وه.\nپێنجەم: گه‌نده‌ڵی دارایی و كارگێڕی، كه سه‌دان ملیار دۆلاری به هه‌ده‌ر داوه، به‌س بوو بۆ ئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تێك به پێوه‌ره نێوده‌وڵه‌تییه‌كان نۆژە‌ن بكرێته‌وه، به‌ڵام ئه‌مه وای كرد عێراق قه‌رزدرای سه‌ندوقی کاشى نێوده‌وڵه‌تی بێت و، زۆربه‌ی پرۆژە‌كانیش وه‌همی بوون یاخود درایه ده‌ست كۆمپانیا بێ ئه‌زموونه‌كان.\nدوایین خاڵیش؛ بێده‌سه‌ڵاتی په‌ڕله‌مان و حكومه‌ته یه‌كله‌دواییه‌كه‌كان و ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی، له دۆزینه‌وه‌ی شێوازێكی دیكه‌ی حوكمڕانی له‌گه‌ڵ وێنه‌ی نوێی عێراقی دوای ٢٠٠٣ بگونجێت، كه تێیدا مافی سه‌رجه‌م پێكهاته‌كانی عێراق مسۆگه‌ر بكات، به بێ زوڵمكردن له هیچ كامه‌یان. لێره ده‌توانرێت بڵێین، كێشه سه‌ره‌كییه‌كه له په‌یكه‌ربه‌ندی ده‌وڵه‌تی عێراقه، هه‌ر له سه‌ره‌تای دروستبوونییه‌وه تا دوای ٢٠٠٣ كار له‌سه‌ر چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نه‌كراوه.\nئاڤاتوده‌ی: له‌دوای ساڵى ٢٠٠٣ـ‌وه زۆرترین شت کە له عێراق زیادی كردبێت ملشیایه، هه‌مووشیان بانگه‌شه‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه و نیشتیمانپه‌روه‌ری ده‌كه‌ن. ئاخو عێراق ئه‌وه‌نده لاوازه ملشیاكان پاڵپشتی بكه‌ن؟\nسه‌لیم ده‌لێمی: بنه‌مای دروستبوونی وڵاتان، سوپای نیشتیمانییه كه له‌سه‌ر عه‌قیده‌ی ڕوونی ده‌ستوور و یاسا په‌یڕە‌وكراوه‌كان داڕێژراوە. له‌كاتی ونبوونی قیبله‌نمای سوپاكان و ئه‌ركه‌كه‌ی، یاخود ده‌ستێوه‌ردانی ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكاری بۆ دروستكردنی ئاراسته‌ی گشتیی له بنیاتنانی ده‌وڵه‌ت و دامه‌زراوه ئه‌منییه‌كان، رێگه بۆ لایه‌نه‌كانی دیكه واڵا دەبێت کە سوود له‌و بۆشاییه ئه‌منییه وه‌ربگرن، ئەمەیش بەو شێوه‌یه ڕووی دا.\nله‌گه‌ڵ لاوازبوونی سوپا كه له‌سه‌ر بنه‌مای تایفی دروست بوو و فه‌رمانده‌كانیشی به پێی لایه‌نگیری حزبابه‌تی هه‌ڵبژێردران و هه‌وڵه‌كانیشى لەسەر كۆپیكردنی تیۆرییەكانی ئێران له تێكه‌ڵكردنی ئه‌و چه‌كدارانه‌ی له‌كاتی ئۆپۆزسیۆنبوونیان دژی سه‌ددام حوسێن له‌نێو دامه‌زراوه سه‌ربازییه‌كان، دامەزرا.\nبۆیه‌ش له ساڵی ٢٠٠٤ یاسای (٩١) ده‌رچوون و، رێگه‌ی به هه‌زارانی له‌و شێوه‌یه دا له‌چوارچێوه‌ی سوپاو پۆلیس به‌پێی پله‌و پۆست و بە شێوەى ئاره‌زوومه‌ندانه پێیان به‌خشرا. ئه‌مه‌ش ئه‌ركی سووپای قوورس كرد له‌به‌رامبه‌ر ملشیاكان بوه‌ستێت، چونكه فه‌رمانده‌کانى ئه‌و سوپایه به‌شێكن له‌و ملشیاکان، كه به‌ره‌و گه‌وره‌بوون و فراونبوون ده‌چن، ته‌نانه‌ت یاسای تایبه‌تیش دره‌چوو (یاسای ٢٦ تشرینی دووە‌می ٢٠١٦ و، فه‌رمانی دیوانی ٢٣٧ له ١ی ته‌مموزی ٢٠١٩)، ئه‌مه‌ش هاوشێوه‌ی سوپای پاسدارانی عێراقییه له‌سه‌ر شێوازی سوپای پاسدارانی ئێرانی.\nئه‌و ڕە‌وشه هه‌یبه‌تی ده‌وڵه‌تی لاواز كردووه كه له قۆناغێكدایه چاوه‌ڕوانی ملشیاكانه بۆ ئه‌وه‌ی بڕیارێك بۆ كاره‌كانی ده‌ربكات، به بێ ڕەچاوكردنی به‌رژە‌وه‌ندی گه‌ل، هاوكات حكومه‌تیشی گیروده‌ی بڕیاری گرووپێك فه‌رمانده‌ی ئه‌و ملشیانه كردووه، كه ژماره‌یان بۆ ٥٠ ملشیا نزیك ده‌بێته‌وه.\nئاڤاتوده‌ی: ئێران له ڕێگه‌ی هاوبه‌شی تایفی له‌گه‌ڵ به‌شێك له پێكهاته‌كان، توانی ده‌ست بخاته نێو عێراق و، ده‌وڵه‌تێك له نێو ده‌وڵه‌ت دروست بكات، ته‌نانه‌ت له‌رژێمی فه‌رمی به‌غداش به‌هێزتره، چۆن ده‌توانرێت ئه‌و ده‌سته شاراوانه كۆتایی بهێنرێت؟\nسه‌لیم ده‌لێمی: بۆ ڕاستی بۆ حكومه‌تێك وه‌ك حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌دی، كه به ئاره‌زووی ته‌واوی ئێران دروست بووه و به نهێنیش قسه ناكه‌ین ئه‌گه‌ر بڵێین؛ قاسم سوله‌یمانی فه‌رمانده‌ی سوپای قودسی ئێرانی دروستی كردووه و خوودی عه‌بدولمه‌هدیش زه‌مه‌نێك له ئێران ژیاوه و په‌یوه‌ندیی هه‌بووه له‌گه‌ڵ كارمه‌ندانی هه‌واڵگری ئێرانی و سوپای پاسداران، توانای له‌ناوبردنی ئه‌و پاوانخوازی و ده‌سه‌ڵاته‌ی ئێرانی نییه.\nبه‌ڵام دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا په‌نجه‌ره‌یه‌كی هیوای كردووەتە‌وه بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌و پاوانخوازییه، كه له رێگه‌یه‌وه كۆمه‌ڵێك سزای تووندی ئابووری به‌سه‌ر ئێراندا سه‌پاندووه. له‌وێوه عێراقییه‌كان دەتوانن به هاریكاری وڵاتانى ناوچەکە و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی هه‌نگاوی گرنگ بهاوێژن بۆ بڕینی ئه‌و ده‌سته شاراوانه، به‌تایبه‌ت له‌رێگه‌ی :\nهه‌وڵدان بۆ راگرتنی دابینكاری ملشیاكان و چه‌كداره نزیكه‌كانی ئێران له‌پاره‌و چه‌ك، ئه‌مه‌ش له‌رێگه‌ی هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان و وڵاتانی دیكه ده‌بێت كه له‌خه‌می ئاسایشی عێراقن و، رێگرن له سه‌رهه‌ڵدانی گرووپێكی نوێی دیكه‌ی تیرۆریستی و، شه‌ڕی تایفی.\nئه‌م هه‌نگاوه یارمه‌تی عێراقییه‌كان ده‌دات له مه‌ترسیی بۆ سه‌ر داهاتوویان و ئاسایشیان له‌رێگه‌ی ملشیا نزیكه‌كانی ئێرانه‌وه دوور ده‌كه‌نه‌وه.\nئه‌مه‌ش هه‌ر ئه‌و كاره‌یه ئه‌مه‌ریكا له ڕرێگه‌ی سزا به‌رده‌وامه‌كانی سه‌ر ئێران و، داهاته نه‌وتی و پیتڕۆكیمیاییه‌كه‌ی ده‌یكات.\nسه‌پاندنی سزای نێوده‌وڵه‌تی له‌سه‌ر كارمه‌نده سه‌ركردایه‌تییه‌كانی ئه‌و ملشیانه وه‌ك (رێگه‌گرتن له گه‌شتكردن، ده‌ستبه‌سه‌را گرتنی سامانه‌كه‌ی، ده‌ستگیركردن، راوه‌دونان له‌رێگه‌ی ئه‌نته‌رپۆل، تیرۆركردن، بڕیاری دیكه)، هاوشێوه‌ی ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ گرووپی قاعیده‌و داعش روویان دا.\nچاودێری زیاتر بخرێته سه‌ر حكومه‌ته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی بۆ ئه‌وه‌ی كۆتی زۆر تووندتر بخاته سه‌ر جووڵه‌ی پاره‌كان له‌ناوخۆی وڵات و، سوود وه‌رگرتنه‌كان له‌ده‌روازه‌ی فرۆشتنی دراوی بیانی له‌بانكی ناوه‌ندی .\nناوبژیكردنی لایه‌نه میانڕەوه‌كانی ناوخۆی عێراق، بۆ ئه‌وه‌ی فشاری زیاتر بۆ سه‌ر حكومه‌ت و په‌رله‌مان دروست بكه‌ن، تا ڕێگە و نووسراوێک بۆ ئه‌و ملشیاو چه‌كدارانه بدۆزنه‌وه كه خزمه‌ت به ئێران ده‌كه‌ن.\nكاركردنی جددی له‌گه‌ڵ ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان و وڵاتانی دیكه، بۆ دروستكردنی هاوشێوه‌یه‌كی خێڵه‌كی سوننه‌كان كه‌دژی داعش شه‌ڕیان له‌ناوچه شێعه‌كان دەکرد بۆ ئه‌وه‌ی شه‌ڕی یلشیا ئێرانییه‌كانی عێراق بكه‌ن.\nفشاردروستکردن بۆ ئه‌وه‌ی ئازادی زیاتر به پارێزگا عێراقییه‌كان بدرێت تا هه‌رێمێك، هاوشێوه‌ی هه‌رێمی كوردستان، به‌تایبه‌ت بۆ سوننه‌كان دروست بكرێت، تا سوود له به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی پاوانخوازی ئێرانی وه‌ربگیردرێت، كه خه‌ریكه به‌ره‌و ئه‌و پارێزگایانه پاوانخوازیی ده‌كات.\nئاڤاتوده‌ی: ئه‌گه‌ر هێزو پاڵپشتی ملشیاكان نه‌بووایه، ئه‌وا په‌رله‌مان و حكومه‌ت چه‌ند چركه‌یه‌ك توانای خۆراگری نییه، ئه‌مه ئه‌وه نیشان نادات خۆیانیش سه‌ربازو فه‌رمانبه‌ری ژێر ده‌ستی فه‌رمانده‌ی ملشیاكانن؟\nسه‌لیم ده‌لێمی: په‌رله‌مانتارانی عێراق دوو جۆرن، یه‌كێكیان له ملشیاكان و تووندڕ‌وییه‌كه‌ی ده‌ترسێن، ئه‌ویتریش وه‌ك نوێنه‌رایه‌تی و پاڵپشتی ئه‌وان گه‌یشتوونەته ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران.\nته‌نانه‌ت په‌رله‌مان توانای به‌رگری به‌رامبه‌ر هیچ هه‌ڕە‌شه‌یه‌ك نییه کە دژى ملشیاكان رایبگه‌یه‌نێت، چونكه سوپای عێراق لایه‌نگیرییه‌كه‌ی جێی متمانه نییه، هۆكاره‌كه‌شی له سه‌ره‌وه باسمان كردووه. بۆیه هه‌ر گرووپێك یاخود بزوتنه‌وه‌یه‌ك یان ملشیایه‌ك هێزی هه‌بێت بتوانێت ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران و وه‌زاره‌ته‌كان داگیر بكات و بگاته نووسینگه‌ی حكومه‌تیش، هەروەک ئەوەى لایه‌نگرانی موقته‌دا سه‌در له ٢٠١٥ هێرشیان كرده سەر ناوچه‌ی سه‌وز، ئه‌وا بڕیار به‌ده‌سته.\nئاڤاتوده‌ی: چۆن ده‌ڕواننه ململانێی ئه‌مه‌ریكا ـ ئێران له‌ناوچه‌كه ؟\nسه‌لیم ده‌لێمی: ململانێی ئه‌مه‌ریكی ـ ئێرانی به‌ره‌و پێكدادانێكی ڕاسته‌قینه هه‌نگاو ده‌نێت، چونكه فشاره‌كانی ئه‌مه‌ریكا رۆژانه زیاترو تووندتر ده‌بنەوە. خنکاندنى ئابوورى بەردەوام، ڕەوشى ئابوورى ئێرانى خستووەتە به‌رده‌م ئه‌گه‌ری داڕمانی فیعلی، به‌پێی پێوه‌ره نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ئاماژە‌یان به‌وه كردووه هه‌نارده‌ی نه‌وتی ئێران گه‌یشتۆته ٥٠٠ هه‌زار به‌رمیل له ڕۆژێكدا، كه مانگی حوزه‌یرانی رابردوو تۆمار کراوە و هەتا دێت ڕۆژ لە دواى ڕۆژ کەمتر دەبێتەوە.\nئەمانەش هەمووى به‌هۆی سزاكانه‌وه‌یه، به‌ڵام ئێران پێی وایه سیاسه‌تی به‌ره‌نگاربوونه‌وه باشترین ڕێکایە بۆ رزگاركردنی رژێمه‌كه‌ی له‌داڕمان.\nئه‌گه‌ر هاتوو رازی بوو به مه‌رجه‌كانی ئه‌مه‌ریكا بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ نێو كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی، ئه‌وا خۆی ده‌خاته پێگه‌یه‌كی زۆر خراپ، ئه‌گه‌ریش ئێرانییەکان پراگماتی بوون كه ئه‌مه‌ش زاڵه به‌سه‌ر سیاسه‌تی ئێرانییه‌وه و پێشتریش له باره‌ی ئه‌فغانستان له ساڵى ٢٠٠١ و لەبارەى عێراق لە ساڵى ٢٠٠٣ و رێکكه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی ٢٠١٥ له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا، راسته‌وخۆ دانووساندنی كردبوون.\nبه‌ڵام ئه‌م جاره باش ده‌زانێت له‌گه‌ڵ سه‌رۆكێك مامه‌ڵه ده‌كات زۆر توونده و ده‌یه‌وێت ئه‌و كارانه‌ی له‌ماوه‌ی ٤٠ ساڵی رابردوو سیاسه‌تى له‌پێناو مانه‌وه په‌یڕەو كردووه رابگرێت، كه‌ئامانجی مانه‌وه و ژیان بوون. رژێمێك ئامانجه‌كه‌ی هه‌نارده‌كردنی قه‌یرانه‌كان بووه له پێناو مانه‌وه له‌ده‌سه‌ڵات، به‌و هۆیه‌وه‌ش هه‌وڵی به‌ره‌نگاربوونه‌وه ده‌دات تاوه‌كو له‌و گۆشه‌گیرییه‌ی هه‌یه‌تی ده‌ربازی بێت.\nئاڤاتوده‌ی: ده‌گووترێت ترامپ نیازی لێدانی ئێرانی نییه، به‌ڵكو گووشینی وڵاتانی كه‌نداوه، بۆ ئه‌وه‌ی تاران به دێوه‌زمییه‌ی ناوچه‌كه بمێنێته‌وه؟\nسه‌لیم ده‌لێمی: پێم وایه ئه‌مه‌ش ئاسانكردنی پرسه‌كه‌یه، ئه‌گه‌ر ئه‌و پیاوه حه‌زی له‌گرێبه‌ست و به‌ده‌ستهێنانی پاره‌ی زۆر بێ، بۆ بوژانه‌وه‌ی ئابووری ئه‌مه‌ریكا، به‌ڵام له‌به‌رامبه‌ردا به‌ڵێنی كۆنی هه‌یه‌و، ده‌یه‌وێت بیپارێزێت، له‌گه‌ڵ كه‌مێك ده‌ستكاری كردنیان.\nبه‌تایبه‌ت له‌هاوپه‌یمانێتی له‌گه‌ڵ وڵاتانی كه‌نداو، ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان پێی وایه وڵاتانی كه‌نداو، هاوپه‌یمانی ستراتیژین نابێت پشتگوێ یاخود ده‌ستبه‌رداری بن، بۆیه په‌یوه‌ندییه‌كی ٤٠ ساڵه‌ی له‌گه‌ڵ شانه‌شینی عه‌ره‌بی سعودی هه‌یه. ئێستاش به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ رابردوو په‌یوه‌ندییه‌كی زۆر باشیشی له‌گه‌ڵ وڵاتانی دیكه‌ی كه‌نداو هه‌یه‌و، ئه‌و وڵاتانه‌ش ده‌یانه‌وێت له‌ژێر چه‌تر ئه‌مه‌ریكا بمێننه‌وه، چونكه ده‌زانن ئه‌م سه‌ده‌یه‌ش سه‌ده‌یه‌كی ئه‌مه‌ریكییه. بۆیه چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی و كه‌رسته‌ی دیكه ساڵانێكی زۆره له ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان ده‌كڕن.\nده‌ڵێم؛ ترامپ سووره له‌وه‌ی ده‌یكات، له‌سه‌ره‌تاشه‌وه گووتوویه‌تی رێكه‌وتنێكی دادپه‌روه‌ری ده‌وێت، گه‌ره‌نتی بێت له‌وه‌ی ئێران ده‌ستی نه‌گاته چه‌كی ئه‌تۆمی، به‌رنامه ئه‌تۆمیی و مووشه‌كییه‌كانی رابگرێت و، ده‌ستیش وه‌رنه‌دانه وڵاتانی ناوچه‌كه.\nئه‌و مه‌رجانه‌ش له‌لایه‌ن وڵاتانی كه‌نداوه پاڵپشتی كراوه‌و، له‌هه‌مان كاتیشدا گونجاوه بۆ ئه‌وه‌ی ئێران به‌ئاراسته‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی سه‌ربازی هه‌نگاو بنێت (كۆمه‌ڵێك هه‌نگاو پێشهات له‌و بواره روویاندا، وه‌ك هێرشكردنه سه‌ر كه‌شتی نه‌وتی له‌كه‌نداو و كه‌نداوی عومممان و، خستنه‌خواره‌وه‌ی فرۆكه‌ی بێفرۆكه‌وانی ئه‌مه‌ریكی و، هێرشكردنی سه‌ر هێڵه نه‌وتی و فرۆكه‌خانه‌كانی سعودیه).\nبه‌بۆچوونی من ئێران پێی وایه به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی سه‌ربازی به‌ره‌ی ناوخۆی به‌هێز ده‌كات، كه رژێم پێوه‌ی ده‌ناڵێنێت و، رێگه‌شی پێده‌دات له‌و ئابلووقه‌یه ده‌ربازی بێت كه‌به‌سه‌ریدا سه‌پێنراوه، گه‌ره‌ویش له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كات، به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌كه ده‌بێت هۆی تێكشكاندنی ئابلووقه‌كان.


پزیشكێكی سلێمانی: پرسه‌كه‌ی هه‌ولێر نه‌بوایه ئێستا زه‌نگی كۆنترۆڵكردنی كۆرۆنا لێده‌درا\nلە خۆپیشاندانەکانی دوێنێ چی رویدا؟\nپزیشكێكی زانكۆی سلێمانی پێی وایه كه ئه‌گه‌ر پرسه‌كه‌ی هه‌ولێر نه‌بوایه، ئێستا زه‌نگی كۆرنترۆڵكردنی كۆرۆنا لێده‌درا و پێشبینیش ده‌كات تا كۆتایی ئه‌م مانگه كه‌ره‌نتینه به‌رده‌وام بێت.\nله وتوێژێكدا كه ژیار محه‌مه‌د، بۆ ده‌نگی ئه‌مریكای سازی كردووه، د.كامه‌ران قه‌ره‌داغی، ڕاوێژكاریی نه‌خۆشیه‌كانی سنگ و بۆریی هه‌وا له كۆلێژی پزیشكیی زانكۆی سلێمانی وتی:" ئه‌گه‌ر ئه‌و پرسه‌یه‌ی هه‌ولێر نه‌بوایه، ده‌توانم بڵێم ئێستا ئێمه زه‌نگی كۆنتڕۆڵی نه‌خۆشیه‌كه‌مان لێ ده‌دا".\nوتیشی: "به‌بۆچونی من تا 25 و26 مانگی 4 به‌شێوه‌یه‌ك كواره‌نتینه به‌رده‌وام بێت و یارمه‌تی خه‌ڵك بدرێ به‌شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان واته وا له خه‌ڵك نه‌كه‌یت كه بێزار بێت و نابێت وه‌زاره‌تی دارایی به هیچ شێوه‌یه‌ك بابه‌تی كۆرۆنا و كواره‌نتیین بكات به بیانو بۆ پێنه‌دانی موچه".\n"به‌وته‌ی پزیشكی ناوبراو مه‌ترسیی كۆرۆنا هه‌ر ماوه و وتی"به‌ڵام پێشبینی ناكه‌م دۆخی كوردستان وه‌ك ئه‌وروپای لێبێت، ئه‌گه‌ر ئێمه دۆخه‌كه‌مان وه‌كو ئه‌وروپای لێ بێت ده‌توانیین هاوكێشه‌كه هه‌ڵبگێڕینه‌وه"، پێشبینشی بۆ كۆتای كۆرۆنا كرد ئه‌وه بوو كه "له‌كۆتایی مانگی 4 یان سه‌ره‌تای مانگی 5یش، شایی ده‌گێڕین ئه‌گه‌ر به‌م شێوه به‌رده‌وامبین."\nسه‌باره‌ت به رێوشوێنه‌كانی دوای كۆنترٍۆڵكردنی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان، ، د.كامه‌ران قه‌ره‌داغی ده‌ڵێت: "ئه‌گه‌ر من حكومه‌تی كوردی بم نایه‌ڵم یه‌ك فڕۆكه هه‌ستێت و وه بێته‌وه كوردستان هه‌تا یه‌ك كه‌یس مابێت له جیهاندا." "\nپزیشكه‌كه‌ی شاری سلێمانی باسی له باری ته‌ندروستیی ئێستای توشبوانی كۆرۆنا له هه‌رێم كرد و ئاشكرایكرد كه له 90% ی ئه‌وانه‌ی توشی كۆرۆنا بوون له‌كوردستان نه‌خۆشیه‌كانیان زۆر ساده‌ن، وتیشی "هیچ ده‌رمانێكی نوێ له‌سلێمانی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كۆرۆنا نه‌دۆزراوه‌ته‌وه".\nلایه‌نگرانی نه‌وه‌ی نوێ ره‌خنه له داواكاری گشتی ده‌گرن


تان و پۊ وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتیی و ھەنگامۍ کرڎەیۍ پەی ئاۋەڎانکەرڎەو ناوچەو ھۆرامانی و ئەۋەگېڵنای زۋانی ھۆرامی پەی بوارو وانایوېڕاۋەبەریی و ڕاۋەبەریی. [بەشۍ ۋیس و یەکەمە]\nهه‌ینی, 20 May 2022, 16:42\n[بەشۍ ۋیس و یەکەمە]\nئایا چەمکو وېڕاۋەبەریی ھەمان ۋاتاو چەمکو خودموختاری مڎۊ؟\nبەڵۍ و نەخێر؛ بەڵۍ کە خودموختاری بە ۋاتاو (ئۆتۆنۆمی | وېڕاۋەبەری) مێۋ. نەخێر، چاگەنە کە سایەو پارتییایەتی و سیستەمی ڕامیارییەنە، "خودموختاری" چنی یاگەگیری (سالاریی ھامزۋانی) یاگۊ (سالاریی ئەرەگېرییەنە) ھامۋاتا کریان. بەڵام بنەڕەتەنە خودموختاری بە ۋاتا خودموختار بېیەو ھەر کەسېۋی و ھەر کۊمەڵېۋۍ و یۊگېرتەو کەسە خودموختارەکا دلۍ وېڕاۋەبەریی کۊمەڵېنە مێۋ. خودموختاری ۋاچېۋە فارسییە هەنە خود [وۍ] + موختاری [خودسالاری]، کە ھەر کریۊ بە سەرەتاو ۋیرلەو وېڕاۋەبەریی لێکبڎریۊۋە. بەڵام پاسە کە ۋەڵتەر ئاماژەدریا، خودموختاری پېسەو چەمکېۋی چە ۋاتا بنەڕەتییەکۊ وېش ھاڵیکریان و ئا واتێ نمەڎۊ، سەرەتا ۋاچۊ (خودموختاری)ش پەی بەکاربریێنە.\nچە بنەڕەتەنە خودموختار کەسی دەسەڵاتدار و سالار نېیا، کەسی خودموختار بەس موختارو وېشا [خودیا]. تەمام بەپېچەۋانەو پاگەندەو "خودموختاری" چە لایەنو ڕۆت و پارتییە ناسیونالیستە کورد و فارسەکاۋە؛ کۊمەڵۍ وېڕاۋەبەرە خودموختارە هەنە، بەڵام بە ئا ۋاتا نا، کە من سالاریی و دەسەڵاتداریی ئەرەگېری بەرکەرۇ و وڕنۇ و ھامزۋانېۋی دەسەڵاتواز یان سەرمایەدارو وېم بێۋو یاگۊ سالاریی ئەرەگېرییەنە، وېش بۊ بە سالار و دەزگا سەرکوتگەرەکا دۆڵەتی سەرو بڕبڕۊ مازی کۊمەڵېۋە درۊسکەرۊۋە.\nچانەیچە زېیاتەر، چېگەنە مەبەسو من چە "وېڕاۋەبەریی" پېسەو چەمکېۋی ئەبتسراکتی نېیا، چۇنکە خودو ۋاچۊ "وېڕاۋەبەری"یچ پەی مەرامی دژە-وېش بەکاربریێنە و کریێنە بە دېۋجامېۋ پەی ئەۋەشارای سالاریی پارتیېۋی یان کەمېنېۋی بەنامۊ گرڎو کۊمەڵېۋە. پەی ئا مەبەسەیە و ڕۊشن بېیەی و جېیا بېیەی مەرامو (وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتی) چە مەرامو ئا ڕۆت و دەسە دەسەڵاتوازا، کە چېرو دېۋجامەو "وېڕاۋەبەری"یەنە وېشا ڕازناۋە. من دەسەۋاچەو (وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتی) بەکاربەرۇ، تاکو چە مەرامو ڕۆتە ڕامیارییەکا جېیابۊۋە.\nھەڵبەتە ۋەرو دۋۍ چېۋا تەرېچ، نمەکریۊ ئېمە خودموختاری جېیاتی وېڕاۋەبەریی بەکاربەرمۍ؛ یەکەم کە ۋاچەکۍ "خودموختاری" ۋاچېۋە ھۆرامییە نېیەنە و دوەم ئانە کە چە لایەنو ڕۆت و پارتییە ڕامیارییە ناسیونالیست و چەپەکاۋە پەی مەرامی و ئاراستەکەرڎەی دەسەڵاتگەرایانەی بەکاربریێنە و خودموختاریی کە یۊن چە پایەکا سیستەمی فێدراڵیستی تاکو ڕادەو ۋێناکەرڎەی "دۆڵەتی نەتەۋەیی" و موختار بېیەو بۆرجوازی ھامزۋانی خراپ شېۋنیان. ھەر پاسە ۋەرو ئانەی کە ۋاچۊ (وېڕاۋەبەری) ئاسانە و ئاشنانە و ھەم کەمتەر پەی دەسەڵاتداریی و سالاریی کەمینېۋی بەکاربریێنە، بەکاربەرڎەیش درۊستەر و ئاسانتەر و وەشتەرا، ھەڵبەتە بە دماگریی کۊمەڵایەتیی (وېڕاۋەبەریی کۊمەڵایەتی).\nدەنگە تاییبەتەکۍ زۋانی هۆرامی، پیتە و نمۇنەی دەنگیی و نۋیستەیی:\n- ڎ : ئەڎا : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6322\n- ۋ : ۋاران : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6328\n- ڼ : مەڼ : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6324\n- ۊ : لۊ : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6326\n- ېـ ۍ : دەنگ https://t.me/Ferhengu.Zvani.Horami/6330\nلینکو گرڎو پیتەکا ئەلفابێتو زۋانی ھۆرامی\nنۋیستەی: ئاکۊ مارانی\nئایرەکەو نەوسوڎۍٚ کۆنترۆڵ کریا\nھەنگامۍ کرڎەیۍ پەی ئاۋەڎانکەرڎەی ھۆرامانی [بەشۍ چوارەمە]\nزایەڵە ٣ کتێبێش چاپۍٚ و ۋەڵاۋۍٚ کەردێوە\nئەرکیٛ و مانێو ئامرازو بەستەی، پەیوەندی (جە)ی


به‌رواری دابه‌زاندن: 28/01/2015 : 12:05:48\nئه‌مڕۆ چوارشه‌مه به‌رواری 28/ 1/ 2015ی میلادی هاوكات به 8/ 4/ 1436ی كۆچی هه‌روه‌ها 8/ 11/ 2714ی كوردی\nدوو جار زه‌مین له‌رزه له پارێزگای سلیمانی رووی داوه..؟\nپێویسته بزانرێت كه بومه له‌رزه له ئایات‌و نیشانه‌و به‌ڵگه‌كانی ده‌سه‌ڵات‌و قودره‌تی خوای گه‌وره‌یه.. به‌نده‌كانی خۆی پێ تاقی ئه‌كاته‌وه‌و موبته‌لایان ئه‌كات! وه‌ك وه‌بیرهینانه‌وه‌و ترس‌و گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ لای خوا!\nهه‌روه‌ها نیشاندانی بێ ده‌سه‌ڵاتی‌و موحتاجی‌و فه‌قیری به‌نده‌كانه كه هه‌میشه وه‌بیرمان بێت ئێمه به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی خوا زۆر بێ هێزو بێ ده‌سه‌ڵات‌و ده‌سته‌وه‌سانین!\nكه واته له هه‌رشوێنێك ئه‌و بومه‌له‌رزه روویدا پێویسته وتارخوێنه‌كانی ئه‌وێ خه‌ڵكه‌كه ئاگاداربكه‌نه‌وه له مەترسی ئەنجامدانی گوناهو رووچون له‌تاوان‌و بێ فه‌رمانی خوا!و بۆ ئەنجامدانی دادپه‌روه‌ری‌و فه‌رمان به‌چاكه كردن‌و نه‌هی له خراپه‌كردن..\nداوا له‌خه‌ڵكه‌كه‌ی بكه‌ن كه ئیستیغفارو ته‌وبه بكه‌ن‌و دان به بێ ده‌سه‌ڵاتی خۆیان دابنێن له به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات و قودره‌تی خودا..!\nپێویسته خه‌ڵكه‌كه وریا بێته‌وه له خه‌وی غه‌فڵه‌تی دونیا به ئاگا بێته‌وه‌و به زیكری خوداو دوعاو پاڕانه‌وه‌و به تۆبه‌و ئیستیغفارو هه‌روه‌ها خێرو چاكه كردن‌و نوێژ ئه‌نجامدان بگه‌ڕێنه‌وه بۆ لای خوا..،\nبه‌ڵكو ئەوكاته خوای گه‌وره بێ ئافاتی بكات‌و هه‌رچی به‌ڵایه له‌سه‌ریان لابدات!\nله‌سه‌رده‌می پێشه‌وا عومه‌ری كوڕی خه‌تاب خوا لێی رازی بێت جارێكیان زه‌مین له‌رزه روویدا خه‌ڵكه‌كه‌ی كۆكرده‌وه له مزگه‌وت‌و دوای حه‌مدو سه‌ناو سوپاسی خوای گه‌وره به‌وه‌ی كه لایه‌قیتی و هه‌روه‌ها صه‌لات‌و سه‌لام له‌سه‌ر پێغه‌مبه‌ری خواو ئه‌هل‌و به‌یتی.. پاشان فه‌رمووی: (له مه‌دینه بومه له‌رزه روویدایه.. زه‌مین له‌رزه‌ش روو نادات مه‌گه‌ر به گوناهـ كردن نه‌بێت! ئه‌وجاره زه‌مین له‌رزه روویدا جارێكی تر دووباره بێته‌وه له‌ناوتان نامینێم‌و به‌جێتان دێڵم)!\nپێشه‌وا عومه‌ری كوڕی عبدالعزیزیش ره‌زاو ره‌حمه‌تی خوای له‌سه‌ربێت ئه‌گه‌ر له‌سه‌رده‌می ئه‌و هەر زه‌مین له‌رزه‌یه‌ك له‌هه‌ر شوێنه‌ك روویدابایه ئه‌وه نوسراوی ئه‌نارد بۆ والیه‌كه‌ی ئه‌وێ كه خه‌ڵكی استغفرالله و دوعا زۆر بكه‌ن‌و وه صه‌ده‌قه بكه‌ن ماڵ ببه‌خشنه‌وه..\nچونكه ماڵ به‌خشینه‌وه به‌ڵاو موصیبه‌ت لاده‌بات!\nئه‌وهش له چەندین فه‌رمووده واریده .. بۆ نمونه: (( ارحموا ترحموا)) رواه أحمد، هه‌روه‌ها فه‌رمووده‌ی پیرۆزی: ((الراحمون یرحمهم الرحمن ، ارحموا من فی الأرض یرحمكم من فی السما‌ء )) رواه الترمذي،\nهه‌روه‌ها فه‌رمووده‌ی: (( من لا یرحم لا یرحم )) رواه البخاری، كه‌سێك ره‌حمی نه‌بێت ره‌حمیشی پێ ناكرێت!\nپێغه‌مبه‌ری سه‌روه‌رمان صلی الله علیه‌وسلم له‌كاتی خۆر گیران.. یان هه‌ر به‌ڵایه‌ك ده‌یفه‌رموو: (((( فإذا رأیتم ذلك فافزعوا إلى ذكر الله ودعائه واستغفاره )) متفق علیه،\nواته: ئه‌گه‌ر شتی واتان بینی په‌نا ببه‌ن بۆ زیكری خوای گه‌وره‌و نزاو پاڕانه‌وه‌و ئیستیغفار كردن!\nپێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویستمان صلی الله علیه‌وسلم كه دوعای رۆژانه‌و شه‌وانه‌ی ده‌خوێند له‌ناو دوعایه‌كانی دا ده‌یفه‌رموو:\n((وأعوذ بعظمتك أن أغتال من تحتي)) لێره‌دا وه‌كیع ده‌فه‌رموێ: مه‌به‌ستی زه‌مین له‌رزه‌و رووچونه له‌زه‌وی.. كه حاكم ده‌ڵێ ئه‌وه وایه..\nوه واریده كه هیچ سزایه‌ك دانابه‌زێت مه‌گه‌ر له‌ئه‌نجامی گوناهكردن نه‌بێت.. وه لاش ناكه‌وێت مه‌گه‌ر به ئیستیغفارو ته‌وبه‌كردن نه‌بێت!\nژماره‌ی سه‌ردان : 5383450


11:25 - 15/08/2021 284 جار خوێندراوەتەوە\nمن کچە ئامۆزایەکم هەیە لە شاری حیرات لە ڕۆژئاوای ئەفغانستان. ئێمە لە ساڵانی حەفتاکان بەیەکەوە گەورە بووین. من بیرمە کە بە دیار گۆرانی و دراماکانەوە هەڵدەپەڕین. ئیتر من بۆ ماوەی نزیکەی پەنجا ساڵ ئەو ئامۆزایەم نەبینیەوە. بیرمە ئەو خانمێکی چاو سەوزی گەنجی ڕووخۆش بوو، هەمیشە پێکەنینی لەسەر لێوان بوو.\nمن دوێنێ لە ئەمریکاوە تەلەفۆنم بۆ کرد. ئەو بەدەنگێکی ترساو وەڵامی دامەوە. ئەو پێی وتم کە هەموو نەوە و منداڵەکانی بەرەو کابول هەڵاتوون، کە لانی کەم لە ئێستادا پارێزراوترە. ئێستا ئامۆزاکەم لە حیرات لەگەڵ کوڕەکەی لەژێر ئاڵای تاڵیباندایە.\nمن هەستم بە دڵشکان کرد، کە ناتوانم یارمەتی بدەم. بۆیە ئێستا زۆر دڵم لای ئامۆزاکەمە. هەروەها من نیگەرانم بۆ ملیۆنان ئەفغانی ئاوارە کە لە وڵات هەڵهاتوون و پرسیار لەسەر ژیان و چارەنوسیان هەیە. ئەوان بۆ کوێ هەڵدێن؟ چیان بەسەر دێ؟ کەس لە خۆی دڵنیا نیە. بەڵام من تەواو نیگەرانی خوشکانی ئەفغانستانم. ژنان و کچان زیاتر لە هەر گروپێکی تر باجی ئەو دۆخە نالەبارە دەدەن. چەندین وێنەی دوا دەسەڵاتی تاڵیبانمان لەبەردەستە کە لە ئەفغانستان چیان کردووە: لێدان لە شوێنی گشتی، دەستبڕین، کوشتن لە گۆڕەپانی یاری، لەناوبردنی مرۆڤ بەشێوەیەکی بەربەری و بێهەست، کە لە مێژوودا بێ وێنە بووە. بەڵام بۆ من ئەو وێنەیە زۆر کاریگەرە کە لە ساڵی نەوەتەکان تاڵیبانەکان بەردیان بەدەستەوەیە و ژنێکی نیقابپۆش بەردباران دەکەن. تاڵیبان بە شێوەیەکی سیستەماتیککراو ژنان تیرۆر دەکەن. دژ بە هەر بزوتنەوەیەکی ئازادیخواز، ئازادی کار، مافی خوێندن، مافی لەبەرکردنی ئاڵتون و جل و بەرگ، پێکەنین لە شوێنی گشتی، تەنانەت دژ بە دەرکەوتنی دەم و چاوی ژن دەوەستنەوە. ئایا بۆ ئامۆزاکەم و کچەکەی هەمان شت ڕوودەداتەوە؟ ئەو هەموو هەوڵە ئازایانەی کە ژنانی ئەفغانستان لەماوەی بیست ساڵدا بەدەستیان هێنا لە ئازادی تاکەکەس و کەرامەت و مافی خود بێ ئەنجام بوو؟ ئایا دووبارە ژنانی ئەفغانستان دەخرێنەوە گونجی ماڵەکانیان؟ ئایا ژنانی وڵاتەکەم لەسەر شەقامەکان لێیان دەدرێت؟ جارێکی تر ژنانی وڵاتی من ڕێگە نادرێ خۆیان کار بکەن؟ ئایا جارێکی تر قوتابخانەکان خاڵی دەبن لە کچان؟ ئایا ئیدی ڕوخساری مێینە لە تەلەفزیۆنەکانی ئەفغانستانەوە دەرناکەوێ و لە ڕادیۆکانەوە گوێبیستی دەنگی مێینە نابین؟ ئایا جارێکی تر نیوەی دانیشتوانی ئەفغانستان بێبەش دەبن لە ماف و بەشداریکردن؟\nهەندێک دەڵێن لەوانەیە تاڵیبان گۆڕابن.بەڕاستی ئەمە وایە؟ لە چەند ڕۆژ و هەفتە و مانگی ئایندەدا وڵامی ئەم پرسیارەمان دەست دەکەوێت. ئەمەش ئومێدێکی بچوکە من هەمبێت، گومانی تیا نیە کە هەمیشە بیرکردنەوەیەکی پۆزەتیڤ لەئارادایە. لە ڕاستیدا، ئەو وێنانەی کە لە شاری حیراتەوە بڵاوکرایەوە ئەوە پیشاندەدا کە سەربازانی تاڵیبان بەدەم و چاوی ڕەش و داپۆشراوەوە ئەو هیوا بێنرخە بڵاو دەکەنەوە کە ڕەنگە ئەو وێنانە هی ساڵی 1997 بن.\nبۆیە ئەگەر بزوتنەوەی تاڵیبان نەگۆڕابن، هیچ شتێک لە کردەوەی نائینسانی و بەربەریانە و ئازاردنانی خەڵک نایانوەستێنێ ، ئەی باشە دەبێ چی بکرێ؟ ئەگەر تاڵیبان نەگۆڕابوو دەبێ کچان و ژنانی ئەوێ چیان بەسەر بێ؟ لەکوێوە یارمەتیان دەدرێت و کێ فریایان دەکەوێ؟ بەڕاستی من وڵامەکەی نازانم. من لەمڕۆدا هیچ نازانم. ئەمڕۆ من نیگەرانم و تەواو. من بەتەواوی دڵم شکاوە. من ئەمڕۆ پرسە دەگێڕم بۆ لەدەستدانی هیوا و ئاواتی خەڵکی ئەفغانستان.\nئیدی ئەمریکایە و بڕیارەکەی دەرکردووە، ئەوەش کابوسێکە بۆ زۆرێک لە ئەفغانیەکان، لەوانە خۆم. بەچاوی خۆمان ترس دەبینین.تا ئێستاش وەک بێومێدێک شتەکان دەبینین، نابێ و ناکرێ جیهان ئەفغانستان لەبیر بکات. نابێت جیهان دەستبەرداری خەڵکی ئەفغانستان بێت کە زیاتر لە چل ساڵە عەوداڵی ئاشتین. پێویستە جیهان بەهاوکاری خەڵکی ئەفغانستان بە ئەرکی خۆیان هەستن لانی کەم بۆ ژنان و کچانی ئەو وڵاتە هەوڵ و تەقەلای خۆیان بدەن و فشار بخەنە سەر تالیبان بۆ پاراستنی مافە سەرەتاییەکانی مرۆڤ ئەمەش لە کاتێدا وا پێدەچێ ئەو بزوتنەوەیە سەرتاسەری وڵات کۆنترۆڵ بکات. پێویستە جیهان ئەوەی لەتوانایاندایە بیکەن بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ملیۆنەها ژنی ئەفغانی بۆئەوە لەدایک نەبوون کە لەپشت دەرگا داخراوەکان و پەردەدادراوەکانەوە ژیان بەسەر بەرن. ئافرەتانی ئەفغانستان نمونەی ئازایەتی و خۆڕاگرین و ئامۆزاکەم نمونەی درەوشاوەی ژنی ئەفغانیە. ژنانی وەک ئامۆزاکەم ئیلهامیان بەمن بەخشی. ئەوە ئەوپەڕی شورەیی و سەرشۆڕیە کە جارێکی تر ئازار بدرێن، ئەمەش دوای ئەوەی کە چەندین ساڵە لە دەرەوەی دەسەڵاتی تاڵیبان بۆ دنیایەکی باشتر هەوڵیان داوە و کۆششیان کردووە.\nژنان و گەلی ئەفغانستان بەگشتی شایستەى باشتر لەم ژیانەن.\nتێبینی کۆتایی: لەگەڵ بەردەوام بوونی ئەم دۆخە نالەبارە بەردەوام خەڵکی ئەفغانستان ئاوارە دەبن و خەڵکی بێماڵ و حاڵ زیاتر دەبن. تەنها لەمساڵدا زیاتر لە سێسەد هەزار کەس لە ئەفغانستان ماڵ و حاڵیان جێهێشتووەو ئاوارەی وڵاتان بوون. ئەوان ئێستا پێویستیان بە خواردن و پەناگە و فریاگوزاری خێرا هەیە. تکایە ڕەچاوی پشتیوانی ڕێکخراوەکان بکەن لەوانە UNHCR و ئەوانی تریش کە کاریان پاراستن و بەتەنگەوەهاتنی ئاوارەکانە.\nخالیدی حوسەینی ڕۆماننوسی گەورەی ئەفغانیە و بە ڕۆمانە بەناوبانگەکەی "کۆلارەفڕێن" ناسراوە.\nو. لە ئینگلیزیەوە: عەزیز ڕەئووف


كۆنگره‌ی عه‌ره‌ب- كورد، خستنه‌ڕووی مێژووی پێكـــه‌وه‌ژیان‌و فاكته‌ره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی مه‌سه‌له‌ی كورد\nكۆنگره‌ی عه‌ره‌ب- كورد، خستنه‌ڕووی مێژووی پێكـــه‌وه‌ژیان‌و فاكته‌ره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی مه‌سه‌له‌ی كورد   15/5/2017\nکوردستانی نوێ- رەوتەکان\nسه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی عه‌ره‌بی\nرۆژی شه‌ممه 29/4/2017 له دۆحه‌ی پایته‌ختی قه‌ته‌ر كۆنگره‌ی «كورد‌و عه‌ره‌ب، به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان‌و مه‌ترسییه‌كان‌و خاڵه هاوبه‌شه‌كان» ده‌ستی به‌كاره‌كانی كرد كه له‌لایه‌ن سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی سیاسیی له دۆحه به‌ڕێوه‌چوو سێ رۆژی خایه‌ند.\nئه‌و په‌یپه‌رانه‌ی كه له رۆژی یه‌كه‌می كۆنگره‌كه‌دا پێشكه‌شكرا بوون، خرانه‌ڕوو كه چه‌ند دیدو بۆچوونێكی جیاجیا‌و بگره دژبه‌یه‌كیشیان تێدابوو له‌هه‌ندێك رووه‌وه، به‌ڵام هه‌موو ئه‌و دیدو تێڕوانینانه پشت به‌ستوو بوون به شرۆڤه‌ی زانستی‌و لێكنزیككردنه‌وه‌ی تیۆره سه‌ره‌كییه‌كانی زانستی سیاسی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی، كه چه‌ند توێژه‌رێكی پسپۆڕ‌و مێژوونووسی عه‌ره‌ب له چه‌ندین وڵاتی جیاواز‌و كورد له عیراق‌و سوریاوه له‌گه‌ڵ خۆیاندا هێنابوویان.\nچوار په‌یپه‌ره پێشكه‌شكراوه‌كانی بۆ رۆژی یه‌كه‌می كۆنگره‌كه، زیاتر جه‌ختكردنه‌وه بوو له‌سه‌ر دوو ته‌وه‌ری سه‌ره‌كی، یه‌كه‌میان هه‌وڵێك بۆ ده‌رخستنی سه‌رهه‌ڵدانی مێژوویی مه‌سه‌له‌ی كورد له‌وڵاتانی تازه سه‌رهه‌ڵداوی عه‌ره‌بی، له‌دوای ده‌وڵه‌تی عوسمانی‌و پاش ئینتیدابی بیانی، هه‌روه‌ك ته‌وه‌ری دووه‌میان جه‌ختكردنه‌وه‌بوو له‌سه‌ر په‌ره‌سه‌ندنی مێژوویی دۆزی كورد له عیراقدا، هه‌رچی تایبه‌تیش بوو به په‌ره‌سه‌ندنی دۆزی كورده‌وه له‌سوریا، ئه‌وه دانیشتنێكی تایبه‌تی له‌رۆژی دووه‌می پرۆگرامی كۆنگره‌كه‌دا بۆ دانرا.\nمێژوویه‌ك له پێكه‌وه‌ژیان‌و هه‌ستێك بۆ یاخیبوون\nله یه‌كێك له په‌یپه‌ره‌كاندا له‌ژێر ناونیشانی «مشتومڕی پێكه‌وه‌ژیانی مێژویی نێوان كورد‌و عه‌ره‌ب له ویلایه‌تی موسڵ»دا، توێژه‌رو مێژوونووس سیار جه‌میل رۆشنایی خسته‌سه‌ر پێكه‌وه‌ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیی نێوان كورد‌و عه‌ره‌ب له ویلایه‌تی موسڵ، كه ئه‌و ویلایه‌ته هه‌موو كوردی عیراقی له‌خۆ ده‌گرت وێڕای هه‌ندێك له پێكهاته كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی دیكه‌و له‌و رووه‌شه‌وه ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه ئه‌و پێكه‌وه ژیانه مێژووییه‌ی نێوان هه‌ردوولا له‌ڕووی ئه‌نترۆپۆلۆژیاوه درێژ ده‌بێته‌وه بۆ مێژوویه‌كی زۆر دێرین، بگره ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ پڕۆژه‌كه‌ی ئیدریس به‌دلیسی له چه‌سپاندنی بنه‌ماكانی خۆبه‌ڕێوه‌برنی خه‌ڵك له وڵاتی وڵاتانی جزیره‌و ویلایه‌تی موسڵدا له سه‌رده‌می سوڵتان سه‌لیمی یه‌كه‌م له 1512-1520، هه‌روه‌ها كورد به‌شدارییان له ژیانی عیراقدا كردووه، به‌تایبه‌تی له خاڵه هاوبه‌شه سیاسییه‌كاندا له‌سه‌ر ئاستی حزب‌و نوێنه‌رایه‌تیی په‌رله‌مان.\nله‌تێڕوانینی توێژه‌رو عه‌بدولوه‌هاب قه‌سابیشدا‌و له په‌یپه‌ره‌كه‌ی تایبه‌ت به‌خۆی كه ناونیشانی: «عه‌ره‌ب‌و كورد له‌سه‌رده‌می پاشایه‌تیدا»ی بۆ دانابوو، وتی: ئه‌وه هه‌وڵێكی سه‌ركه‌وتوو بوو بۆ بنیاتنانی ناسنامه‌ی نیشتمانیی كۆكه‌ره‌وه‌ی عیراق‌و ئه‌وه‌ی كه مێژوو جێگیری كردووه، ئه‌وه‌یه كه ناوچه كوردییه‌كانی عیراق (سێ پارێزگا كوردییه‌كه وێڕای چه‌ند پارچه‌یه‌ك له پارێزگاكانی دیاله‌و سه‌ڵاحه‌دین‌و كه‌ركوك)، هه‌میشه‌و به‌به‌رده‌وامی به‌وه پاشكۆیی‌و ملكه‌چی بۆ ده‌سه‌ڵاتی به‌غدا سه‌رزه‌نشت ده‌كرا، هه‌ر له‌و پێناوه‌شدا دانیشتووانی ئه‌و ناوچانه به‌به‌رده‌وامی عیراقی بوون، جا هه‌ر ناوێك له‌و پارچه زه‌وییه جوگرافییه نرابێت‌و له‌سه‌رده‌می حوكمڕانیی پاشایه‌تیدا دۆخی كوردی عیراق جیاوازبوو له كوردی وڵاتانی دیكه‌ی دراوسێ، وه‌ك ئه‌وه‌ی له ئێران كورد له‌به‌ر دوو هۆكار ده‌چه‌وسێندرێته‌وه، یه‌كێكیان هۆكاری نه‌ته‌وه‌یی‌و یه‌كێكیشیان مه‌زهه‌بی، له‌توركیاش سیستمی كه‌مالیستی دانی به ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی كورددا نه‌ناوه، له‌سوریاش به هه‌مان شێوه، به‌ڵام له‌عیراق، هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌و له‌گه‌ڵ دروستبوونی ده‌وڵه‌تی عیراقدا دان نراوه به تایبه‌تمه‌ندیی نه‌ته‌وه‌یی‌و ناسنامه‌ی كه‌لتوورییاندا‌و هیچ شێوازێكی جیاكاریی‌و له‌دژیان پیاده نه‌كراوه‌و جۆره‌ها پۆستیان پێ سپێردراوه، چ له سوپادا یاخود له بواری مه‌ده‌نیدا، چه‌ندین ئه‌فسه‌ری باڵا‌و په‌رله‌مانتاری سه‌ركه‌وتوو وه‌زیران تێدا هه‌بووه.\nقه‌ساب وای ده‌بینی كه هه‌وڵی هه‌ندێك توێژی كوردی عیراق بۆ یاخیبوون‌و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه له ماوه‌ی حوكمڕانیی پاشایه‌تیدا، هه‌وڵێكی گشتی نه‌بوو له‌سه‌ر ئاستی گه‌لی كورد له عیراق، له‌هیچ كام له‌و ماوانه‌دا كه سه‌ریهه‌ڵداوه‌و ته‌نانه‌ت په‌یامی شۆڕشی كورد گه‌ڵاڵه نه‌بوو تا دوای حوكمڕانیی پاشایه‌تیی له‌عیراقدا. له‌دوای ساڵی 1961ه‌وه به‌تایبه‌تی، «كاتێك خوالێخۆشبوو مه‌لا مسته‌فا بارزانی یاخیبوونه‌كه‌ی ده‌ستپێكرد، كه له‌بنه‌ڕه‌تدا ناكۆكییه‌كی عه‌شایه‌ریی بوو و دواتر فراوان بۆوه، ئه‌ویش به‌هۆی شكستهێنانی حكومه‌تی عه‌بدولكه‌ریم قاسم له چۆنێتیی مامه‌ڵه‌كردنێكی دروست له‌گه‌ڵیدا.\nلای خۆشییه‌وه جه‌مال باروت توێژه‌ر‌و به‌ڕێوه‌به‌ری توێژینه‌وه‌كان له سه‌نته‌ری عه‌ره‌بی بۆ توێژینه‌وه‌و لێكۆڵینه‌وه سیاسییه‌كان، له په‌یپه‌رێكدا له‌ژێر ناونیشانی «سه‌رهه‌ڵدانی دۆزی كورد له جه‌زیره‌ی سوریا- نزیككردنه‌وه‌یه‌كی مێژوویی» رایگه‌یاند: سه‌رهه‌ڵدانی دۆزی كورد له جه‌زیره‌ی سوریا، په‌یوه‌سته به سروشتی گه‌شه‌كردنی كۆمه‌ڵایه‌تیی كۆچه‌ریی تێیدا، به‌گشتی ناوچه‌ی جه‌زیره‌ی فورات كۆچه‌ریی نشین كرا‌و به‌تایبه‌تیش به‌شی سروشتیی ناوه‌ڕاسته‌كه‌ی، به‌درێژایی ماوه‌یه‌كی مێژووی كه شه‌ش سه‌ده زیاتره، ئه‌ویش به‌هۆی ئه‌و داگیركارییانه‌وه كه به‌سه‌ر ناوچه‌كه‌دا هات له‌لایه‌ن ته‌تاره‌كانه‌وه، پاشان له‌به‌شی ناوه‌ڕاستیدا كۆمه‌ڵه‌ی كۆچه‌ریی زۆر بچووك‌و به‌رته‌سك ده‌ركه‌وتن، له‌وكاته‌ی كه ده‌سه‌ڵاتدارانی عوسمانی‌و به‌تایبه‌تی له‌سه‌رده‌می سوڵتان عه‌بدولحه‌میدی دووه‌مدا ویستی جه‌زیره به‌شێوه‌ی كۆچه‌ریی ببووژێنێته‌وه، به‌ڵام ژیاندنه‌وه‌و بوژاندنه‌وه‌ی راسته‌قینه نه‌هاته‌دی تا ئه‌وكاته‌ی كه ده‌سه‌ڵاتی ئینتیدابی فه‌ره‌نسا ده‌ستی به‌سه‌ر سوریادا گرت، پاشان هه‌لومه‌رج ره‌خسا بۆ سه‌رهه‌ڵدانی كێشه‌ی كورد له‌توركیا دوای له‌ناوبردنی په‌یماننامه‌ی (سێڤر 1920)و گۆڕینی به په‌یماننامه‌ی (لۆزان- 1923)و دروستبوونی كۆماری توركیا له‌سه‌ر داروپه‌ردووی بیرۆكه‌ی قه‌واره‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی كوردی‌و ده‌وڵه‌تی ئه‌رمه‌نی، له‌سه‌ر حسابی خاكی سوریا، هه‌روه‌ك ده‌وڵه‌تی عه‌ره‌بی له دیمه‌شق تێكشكا‌و هه‌ردوو وڵاتی شام‌و عیراق كه‌وتنه ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئینتیدابه‌وه، له‌و نێوه‌نده‌دا توركیا به یه‌ك ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی سه‌ربه‌خۆوه له كایه‌كه چووه ده‌ره‌وه‌و به‌وه‌ش هه‌ریه‌كه له عه‌ره‌ب‌و كورد‌و ئه‌رمه‌ن گه‌وره‌ترین زیانیان به‌ركه‌وت.\nباروت پێی وابوو به‌هۆی ئه‌و وه‌رچه‌رخانه‌وه، كێشه‌ی كورد له‌توركیاوه سه‌ری هه‌ڵدا‌و به‌هۆی سه‌ركوتكردنی یاخیبوون‌و شۆڕشی هۆزه كورده‌كانه‌وه، كۆچێكی فراوانی كورد ده‌ستیپێكرد به‌ره‌و جه‌زیره‌و ده‌سه‌ڵاتدارانی ئینتیدابیش ئه‌و كۆچبه‌رانه‌یان به‌كارهێنا بۆ بوژاندنه‌وه‌ی ناوچه‌ی جه‌زیره له‌پێناوی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی خۆیاندا، له‌وێوه ئیدی مه‌سه‌له‌ی كوردیان خوڵقاند‌و چاره‌سه‌رێكیان خسته‌ڕوو به‌وه‌ی كه حكومه‌تێكی كوردی كلدۆ ئاشوری دروست بكه‌ن كه له‌لایه‌ن هه‌ندێك هۆزی عه‌ره‌بییه‌وه پاڵپشتیی ده‌كران، به‌ڵام پڕۆژه‌ی جیابوونه‌وه شكستی هێناو هه‌رگیز ئه‌وه پڕۆژه‌ی حوكمی لامه‌ركه‌زیی نه‌بوو.\nدواتر كورده‌كانی جه‌زیره‌ی سوریا پاش سه‌قامگیریی چه‌ند نه‌وه‌یه‌كیان، تووشی یاسای سه‌رژمێریی بوون كه سه‌رژمێرییه‌كی هه‌ڵاوێركاریی بوو، به‌رنامه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی خالید ئه‌لعه‌زه‌م-یش له‌قۆناغی جیابوونه‌وه‌ی سوریا له (1961-1963) بۆ چاكسازیی جه‌زیره له‌ساڵی 1962دا، له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ی كه ئه‌وانه كۆچه‌رن له‌سوریادا.\nنكوڵی كردن له ناسنامه‌ی كورد\nله‌گۆشه‌نیگایه‌كی جیاوازه‌وه هۆگر تاهیر تۆفیق له‌په‌یپه‌رێكدا له‌ژێر ناونیشانی (په‌یوه‌ندییه‌كانی كورد‌و عه‌ره‌ب 1891-1918) لێكۆڵینه‌وه‌ی مێژوویی وتی: وڵاتی كورد (كوردستان) له‌دوای جه‌نگی یه‌كه‌می جیهانییدا دابه‌شكرا به‌سه‌ر چوار ده‌وڵه‌تدا، كه دووانیان عه‌ره‌بن، ئه‌مه وێڕای توركیا‌و ئێران، ئه‌و دوو ده‌وڵه‌ته عه‌ره‌بییه عیراق‌و سوریا دوو به‌شیان له كوردستان به‌ركه‌وتووه، دوای ئه‌و دابه‌شكارییه كه هه‌موو پایه‌كانی له ساڵی 1926دا ته‌واوبوو، په‌یوه‌ندییه‌كانی كورد‌و عه‌ره‌ب چووه قۆناغێكی وه‌رچه‌رخانی مه‌ترسیداره‌وه‌و گه‌یشته ئاستی نكوڵیكردن له ناسنامه‌ی كورد له‌سوریا‌و گه‌یشته شاڵاوی جینۆساید دژی كورد له عیراق.\nهه‌روه‌ها وتی: په‌یوه‌ندییه‌كانی كورد‌و عه‌ره‌ب به‌رله‌وه‌ی كورد بخرێته ژێر ركێفی عه‌ره‌به‌وه، په‌یوه‌ندییه‌كی سروشتی بوو، بگره كورد زۆرجار خۆیان له‌یه‌ك سه‌نگه‌ردا بینیووه‌ته‌وه له‌گه‌ڵ عه‌ره‌ب له‌دژی ده‌وڵه‌تی عوسمانی‌و له‌نێوان ساڵی 1891 كه تێیدا گروپی «سواره‌ی حه‌میدی» دروست بوون‌و ساڵی 1918 كه چالاكییه‌كی به‌رچاوی كۆمه‌ڵه‌ی سه‌ربه‌خۆیی كوردستانی به‌خۆوه بینی كه له‌میسر دامه‌زرا، په‌یوه‌ندییه‌كانی كورد‌و عه‌ره‌ب كارلێكێكیان كرد له‌دوو ناوچه‌ی جیاواز، ناوچه‌ی یه‌كه‌میان بریتی بوو له باشوور‌و خۆرئاوای كوردستان (باكووری عیراق‌و سوریای ئێستا)، ئه‌م ناوچه‌یه ململانێیه‌كی عه‌شایه‌ریی كوردو عه‌ره‌بی به‌خۆوه بینی له ویلایه‌ته‌كانی موسڵ‌و دیاربه‌كر، به‌ڵام ناوچه‌ی دووه‌م كه په‌یوه‌ندییه‌كی قووڵ‌و ئیجابیی كورد‌و عه‌ره‌بی به‌خۆوه بینی، گۆڕه‌پانه‌كه‌ی میسر بوو، له‌و سه‌روبه‌نده‌دا میسر بزووتنه‌وه‌یه‌كی كه‌لتووریی‌و سیاسیی ئۆپۆزسیۆنی كوردی دژ به ده‌وڵه‌تی عوسمانیی له‌ئامێزگرت، له‌وێ كورد چه‌ندین كۆمه‌ڵه‌ی كه‌لتووریی‌و سیاسیی دامه‌زراند، له‌پێشه‌وه‌شیاندا رۆژنامه‌ی كوردستان دێت كه له ساڵی 1898دا له قاهیره ده‌رچووه.\nهه‌ژموون‌و سه‌ركوت، ناسنامه‌و هه‌ستی نیشتمانی له پێكهێنانی دۆزی كورددا له‌عیراق\nدانیشتنی سێیه‌م‌و چواره‌می پرۆگرامی رۆژی یه‌كه‌می كۆنگره‌كه، ته‌رخانكر بۆ لێكۆڵینه‌وه له دۆزی كورد له عیراق له‌ژێر ناونیشانی: «ده‌وڵه‌تی نیشتمانی‌و كێشه‌ی ناسنامه‌ی له عیراق»، له‌و باره‌یه‌شه‌وه شه‌ش په‌یپه‌ر پێشكه‌شكران كه بیروبۆچوونی جیاجیایان له‌خۆگرتبوو.\nئه‌و كۆنگره‌یه، له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و زنجیره كۆنگره عه‌ره‌بی‌و جیهانییانه‌دا بوو كه سه‌نته‌ری عه‌ره‌بی له‌ساڵی 2010وه ناوبه‌ناو ده‌یبه‌ستێت‌و تێیدا په‌یوه‌ندییه‌كانی عه‌ره‌ب له‌گه‌ڵ هاوسێكانیان له‌ناوچه‌كه‌و هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ هێزه نێوده‌وڵه‌تییه كاریگه‌ره‌كان له‌سه‌ر گۆڕه‌پانی نێوده‌وڵه‌تی، ئه‌مه‌یان بۆ یه‌كه‌مجاره كه ئه‌و سه‌نته‌ره له‌م كۆنگره‌یه‌دا تاوتوێی مه‌سه‌له‌یه‌كی دیكه ده‌كان، له‌ناو ده‌وڵه‌تی عه‌ره‌بیی نوێدا، وه‌ك هه‌وڵێك بۆ پێشكه‌شكردنی تێگه‌یشتنێكی قووڵی زیاتر بۆ ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ی كه بوونه‌ته گرفت له په‌یوه‌ندیی كورد‌و عه‌ره‌بدا ئه‌وه‌ش له‌به‌ر رۆشنایی ئه‌و په‌ره‌سه‌ندنه سیاسییه خێرایانه‌ی كه وڵاتانی خۆرهه‌ڵاتی عه‌ره‌بی تێیدا ده‌ژین.\nمه‌سه‌له‌ی كورد پێیناوه‌ته قۆناغێكی نوێوه\nشێرزاد زه‌كه‌ریا محه‌مه‌د عومه‌ر-ی توێژه‌ر پێیوایه كه دۆزی كورد پێیناوه‌ته قۆناغێكی نوێوه، دوای هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی 14ی ته‌مموزی 1958و دوای تێكچوونی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان حكومه‌تی عیراق‌و سه‌ركردایه‌تیی كورد، بووه هۆی هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی ئه‌یلولی 1961، دوای گرتنه‌ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتیش له‌لایه‌ن عه‌بدولسه‌لام محه‌مه‌د عارف له (1963-1966)، دۆخی كوردستان سه‌قامگیریی سیاسیی به‌خۆوه نه‌بینی‌و هیچ چاره‌سه‌رێكی ریشه‌یی‌و هه‌مه‌لایه‌نیش بۆ كێشه‌ی كورد نه‌دۆزرایه‌وه، بۆیه جه‌نگ به‌رده‌وام بوو له كوردستان، وێڕای ئه‌وه‌ی كه له‌چه‌ند ماوه‌یه‌كدا ئاگربه‌ست روویداوه.\nدوای مردنی سه‌رۆك عه‌بدولسه‌لام عارف، عه‌بدولڕحمان محه‌مه‌د عارفی برای شوێنی گرته‌وه، عه‌بدولڕه‌حمان به‌زاز كه بووه سه‌رۆك وه‌زیران هه‌وڵێكیدا بۆ دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێكی ئاشتییانه بۆ مه‌سه‌له‌ی كورد، ئه‌و پێیوابوو كه كورد گه‌لێكن، تایبه‌تمه‌ندیی خۆی هه‌یه‌و هه‌موو پایه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی تێدایه‌و دژی چاره‌سه‌ری سه‌ربازییانه‌ی كێشه‌ی كورد بوو و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش بوو كه كورد له ده‌سه‌ڵاتدا به‌شداریی پێ بكرێت، به‌ڵام سه‌ركرده سه‌ربازییه‌كان گوشاریان خسته سه‌ر سه‌رۆك عارف‌و سه‌رۆك وه‌زیرانه‌كه‌ی تا په‌نا ببه‌نه به‌ر چاره‌سه‌ری سه‌ربازی.\nشكستی هێزه‌كانی حكومه‌ت له شه‌ڕی هه‌ندرێندا له ئایاری ساڵی 1966دا، ده‌رگای له‌به‌رده‌م به‌زازدا كرده‌وه بۆ ده‌ستپێكردنی دانوستاندن له‌گه‌ڵ سه‌ركردایه‌تیی شۆڕشی كورد، به‌و هۆیه‌شه‌وه گه‌یشته ده‌ركردنی به‌یاننامه‌ی 29ی حوزه‌یرانی 1966، كه ئه‌وه هه‌نگاوێكی گرنگ بوو بۆ وه‌ستانی جه‌نگ‌و كوشتار له‌كوردستان، ئه‌و به‌یاننامه‌یه به ده‌ستكه‌وتێكی گه‌وره بۆ گه‌لی كورد ده‌ژمێردرا، تێیدا حكومه‌تی عیراق بۆ یه‌كه‌مجار دانی نابوو به‌وه‌ی كه عیراق وڵاتێكی دوو نه‌ته‌وه‌یه، سه‌رباری خاوه‌خاوكردن‌و جێبه‌جێ نه‌كردنی بڕگه‌كانی به‌یاننامه‌كه‌ش، به‌ڵام بووه بنه‌مایه‌ك كه به‌یاننامه‌ی ئازاری ساڵی 1970ی له‌سه‌ر بنیاتنرا، كه به‌پێی ئه‌و به‌یاننامه‌یه بۆیه‌كه‌مجار كورد ئۆتۆنۆمیی به‌ده‌ستهێنا له‌عیراقدا.\nرۆڵی سته‌می ده‌سه‌ڵاتداریی له ده‌رخستنی ناسنامه‌ی كورددا\nتوێژه‌ر ناسر سه‌عید دوره‌ید له په‌یپه‌ره‌كه‌یدا به ناونیشانی « رۆڵی سته‌می ده‌سه‌ڵاتداریی له ده‌رخستنی ناسنامه‌ی كورددا له‌عیراق 1921-1991 « ته‌ئكید له‌وه ده‌كاته‌وه كه كورده‌كانی عیراق قۆناغ به‌قۆناغ تووشی مه‌ینه‌تی‌و سه‌ركوت‌و سته‌مكاریی بوون، له‌سه‌ره‌تای پێكهێنانی ده‌وڵه‌تی عیراقدا به‌شێوازێكی ساده ده‌ستیپێكرد، به‌و جۆره به‌رده‌وام بوو تا كۆتایی هاتنی سه‌رده‌می هه‌ژموونی حكومه‌تی عیراق به‌سه‌ر كوردستاندا له ساڵی 1991، بۆیه قه‌یران‌و ته‌نگژه‌ی كوردستانی عیراق له ده‌وڵه‌تی عیراقدا له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنییه‌وه ده‌ستیپێكردووه له 1921. هه‌ردوو لایه‌نی عیراقی‌و به‌ریتانی له‌ساڵی 1922دا دانیان به مافی كورددا نا به‌وه‌ی ده‌توانێت حكومه‌تێكی لۆكاڵی له‌چوارچێوه‌ی عیراقدا پێكبهێنێت، به‌ڵام دواتر به‌پاساوی ئه‌وه‌ی كه كورد رێكنه‌كه‌وتوون له‌سه‌ر شێوازی حكومه‌ته‌كه‌و په‌یوه‌ندییه‌كه‌یی به‌سته‌وه به‌عیراقه‌وه، له‌راستیشدا كێشه‌ی گه‌لی كورد خۆی له‌وه‌دا ده‌بینییه‌وه كه رێك نه‌كه‌وتبوو له‌سه‌ر سه‌ركردایه‌تییه‌كی یه‌كگرتووی دانپێدانراودا.\nئینگلیزه‌كانیش هه‌رزوو به‌وریاییه‌وه هه‌وڵی ئه‌وه‌یان دا كه ده‌كرێت مه‌سه‌له‌ی كورد وه‌ك كارتێكی گوشار به‌رامبه‌ر حكومه‌تی عیراق به‌كاربهێنن، به‌و جۆره كێشه‌ی موسڵ ده‌ستیپێكرد.\nتوێژه‌ر باسه‌كه‌ی له‌وه‌دا پوخت كرده‌وه كه قاكته‌ری سته‌می ده‌سه‌ڵاتداریی، بووه فاكته‌ری سه‌ره‌كیی سه‌رهه‌ڵدانی ناسنامه‌ی جوداخوازیی‌و گه‌شه‌كردنی سه‌باره‌ت به كوردی عیراق‌و ره‌تكردنه‌وه‌ی سیاسی‌و كۆمه‌ڵایه‌تیی ناسنامه‌ی نیشتمانیی عیراق له‌لایه‌ن كورده‌وه.\nتوێژه‌ر عه‌ممار عه‌لی سه‌مه‌ر-یش ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد كه كوردی عیراق به‌باشترین شێوه ده‌رفه‌تی خێرایی رووداوه‌كانیان بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیان قۆسته‌وه. په‌ره‌سه‌ندنه‌كانی په‌یوه‌ست به دۆزی كورد له‌عیراق له‌دوای داگیركردنی عیراق له‌لایه‌ن ئه‌مریكاوه له‌ساڵی 2003دا ئه‌و خێراییه‌ی به‌خۆوه بینی‌و هه‌ره‌سی ده‌وڵه‌ت كه هه‌ڵكشانی رۆڵی كوردی له‌عیراقدا له‌سه‌ر رێكخرا‌و نزیكی كردنه‌وه له‌خه‌ونی بنیاتنانی ده‌وڵه‌ت ئه‌ویش به‌قۆستنه‌وه‌ی ئه‌و دۆخه‌ی عیراق تا ئه‌وپه‌ڕی ئاستی‌و تا ده‌ركه‌وتنی رێكخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له عیراق‌و شام‌و فراوانبوونه‌وه‌ی، ئه‌و رێكخراوه مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر پڕۆژه‌كه‌ی كورد دروست كرد كه به چركه‌ساتی زۆر سه‌ختدا گوزه‌ری كرد، له‌و ساتانه‌ی كه شاره‌كانی عیراق یه‌ك له‌دوای یه‌ك ده‌كه‌وتنه ده‌ستی داعشه‌وه، به‌تایبه‌تی له‌و كاته‌ی كه رووه‌و هه‌ولێر چوون، ئیتر ئه‌وه ده‌ستێوه‌ردانی به‌په‌له‌ی ده‌ره‌كیی ده‌خواست.\nناسنامه فاكته‌رێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یه له سه‌رهه‌ڵدانی دۆزی كورددا\nتوێژه‌ر شێركۆ كرمانج مه‌سه‌له‌ی ناسنامه‌ی خسته‌ڕوو، به‌وه‌ی كه ئه‌وه فاكته‌رێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یه له سه‌رهه‌ڵدانی دۆزی كورددا‌و گێڕایه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی كه ئه‌وه كلیلی چاره‌سه‌ری ئه‌و دۆزه‌یه، له‌و رووه‌شه‌وه له‌په‌یپه‌رێكدا له‌ژێر ناونیشانی «داننان به ناسنامه‌ی زه‌وی، به‌ردی بناغه‌ی بنیاتنانی پردی په‌یوه‌ندیی نێوان كورد‌و عه‌ره‌به له‌عیراق» روونیكرده‌وه كه گرفتی سه‌ره‌كیی نێوان كورد‌و عه‌ره‌ب له‌ڕووی مێژووییه‌وه ئه‌وه‌یه كه عه‌ره‌ب به شێوه‌یه‌كی گشتی‌و عه‌ره‌بی عیراق به‌شێوه‌یه‌كی تایبه‌تی، به‌شێوه‌یه‌كی رێژه‌یی دانیان ناوه به‌هه‌ندێك مافی سیاسی‌و كه‌لتووریی‌و زمانی‌و ره‌گه‌زیی كورددا له عیراق، به‌ڵام داننانێن به مافی نیشتمانیی كورددا له‌لایه‌نی زه‌وییه‌وه‌ن ئه‌گه‌ر نه‌شڵێن تا ئاستێكی زۆردوور ره‌تیشی ده‌كه‌نه‌وه، هێشتاش زۆرێك له شرۆڤه‌كارانی سیاسیی عه‌ره‌ب له په‌یوه‌ستیی سۆزداریی به‌نیشتمانه‌وه تێناگه‌ن، چونكه ئه‌وان وا له‌مه‌سه‌له‌ی كورد ده‌ڕوانن كه ئه‌وه ته‌نها ناكۆكییه‌كی ئیدارییه له‌گه‌ڵ پارێزگاكانی دیكه‌ی عیراقدا، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی وا ته‌ماشای بكه‌ن كه بابه‌ته‌كه په‌یوه‌سته به ناكۆكیی له‌سه‌ر ناسنامه‌ی زه‌ویی له‌نێوان دوو نه‌ته‌وه‌ی كێبركێكار،یان هه‌ندێك جار له‌نێوان سێ «نه‌ته‌وه‌ی كورد، نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب‌و ئه‌وه‌ی به ناسنامه‌ی نیشتمانیی عیراق ناسراوه».\nكرمانج ته‌ئكیدیشی كرده‌وه كه ناسنامه‌ی زه‌وی، یان به‌ده‌سته‌واژه‌یه‌كی دیكه كێشانی سنووری هه‌رێمی كوردستان، وه‌ك خاڵی ناكۆكیی سه‌ره‌كی ماوه‌ته‌وه له‌نێوان كورد‌و عه‌ره‌به عیراقییه‌كاندا‌و هه‌ر ئه‌وه‌ش هۆكاری سه‌ره‌كیی پشت هه‌ره‌سهێنانی هه‌موو دانوستاندنه‌كانی كورد‌و عیراق بووه له ساڵی 1963وه هه‌تا هه‌نوكه.\nبه‌ڵگه‌نامه‌و دیكۆمێنته مێژووییه‌كان كه له‌م په‌یپه‌ره‌دا شیكراوه‌ته‌وه، ئه‌وه ده‌رده‌خه‌ن كه ئه‌م ناكۆكییه به‌هۆی دوو مه‌سه‌له‌ی دیكه‌وه ئاڵۆزتر بوون، كه بریتین له دۆزینه‌وه‌ی نه‌وت له‌كوردستان‌و سیاسه‌ت‌و ستراتیژی په‌یوه‌ست به ته‌عریب‌و پاكتاوی ره‌گه‌زیی كه حكومه‌ته یه‌كله‌دوایه‌كه‌كانی عیراق پیاده‌یان كردووه.\nتوێژه‌ر ناوه‌ڕۆكی په‌یپه‌ره‌كه‌یی له‌وه‌دا پوخت كرده‌وه كه ناوه‌ڕۆكی دۆزی كورد له‌عیراقدا بریتییه له ناسنامه‌ی خاك‌و داننان به ناسنامه‌ی خاك‌و كێشانه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی سنووری هه‌رێمی كوردستان كه ئه‌وه كلیلی سه‌ره‌كیی چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه درێژخایه‌نه‌یه. چونكه زه‌حمه‌ت ده‌بێت پردێكی په‌یوه‌ندیی پێویست بنیات بنرێت بۆ دامه‌زراندنی په‌یوه‌ندیی نێوان كورد‌و عه‌ره‌ب‌و بشمێنێته‌وه، تا عه‌ره‌بی عیراق له گرنگیی ناسنامه‌ی خاك تێنه‌گه‌ن، به‌و پێیه‌ی كه به‌شێكی دانه‌بڕاوه له مه‌سه‌له‌ی كورد له‌عیراقدا‌و جه‌ختیشی له‌وه كرده‌وه كه هه‌ر تێڕوانینێك بۆ مه‌سه‌له‌ی كورد به‌و چاوه‌ی كه ته‌نها مه‌سه‌له‌یه‌كی ئیدارییه یان كێشه‌یه له‌سه‌ر نه‌وت‌و مه‌سه‌له‌ی گرنگیی سومبولیستیی سۆزداریی بۆ خاك فه‌رامۆش بكرێت به‌و پێیه‌ی كه نیشتمانێكه، ئه‌وه ته‌نها ده‌بێته ساده‌كردنه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌كان.\nكۆنگره‌یه‌كی تاقانه له زنجیره كۆنگره ساڵانه‌ییه‌كان\nكۆنگره‌ی «عه‌ره‌ب‌و كورد: به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان‌و مه‌ترسییه‌كان‌و خاڵه هاوبه‌شه‌كان» كه سه‌نته‌ری عه‌ره‌بی بۆ توێژینه‌وه‌و لێكۆڵینه‌وه‌ی سیاسی له چوارچێوه‌ی زنجیره‌یه‌ك كۆنگره‌ی عه‌ره‌ب‌و جیهاندا دێت كه سه‌نته‌ره‌كه هه‌وڵی رێكخستنیان ده‌دات له ساڵی 2010وه، كه تێیدا وه‌ك هه‌میشه مه‌سه‌له‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی عه‌ره‌ب له‌گه‌ڵ دراوسێ ئیقلیمییه‌كانیدا‌و له‌گه‌ڵ هێزه كاراكانی سه‌ر گۆڕه‌پانی نێوده‌وڵه‌تی ده‌خرێنه به‌رباس. خوله‌كانی پێشوو له زنجیره‌ی «عه‌ره‌ب‌و جیهان» په‌یوه‌ندییه‌كانی عه‌ره‌ب له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌كه له ئێران‌و توركیا‌و كیشوه‌ری ئه‌فریقا‌و ئه‌مریكا‌و روسیا‌و چینی تاوتوێ كردووه.\nبۆ یه‌كه‌مجاره، كه ئه‌م كۆنگره‌یه له په‌یوه‌ندییه‌كانی عه‌ره‌ب له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌دا ناكۆڵێته‌وه، به‌ڵكو مه‌سه‌له‌یه‌كی دیكه‌یه، له‌ناو چوارچێوه‌ی وڵاتانی عه‌ره‌بیی نوێدا، وه‌ك هه‌وڵێك بۆ پێشكه‌شكردنی تێگه‌یشتنێكی زیاتر‌و قووڵتر له گرفته‌كانی په‌یوه‌ندیی كورد‌و عه‌ره‌ب له‌به‌ر رۆشنایی په‌ره‌سه‌ندنه سیاسییه خێراكاندا كه وڵاتانی خۆرهه‌ڵاتی عه‌ره‌بی پێیدا گوزه‌ر ده‌كه‌ن.\nئه‌م كۆنگره‌یه به فراواترین ده‌ركه‌وتنی ئه‌كادیمی ده‌ژمێردرێت له مه‌سه‌له‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی عه‌ره‌ب‌و كورددا، كه تێیدا توێژه‌ران‌و ئه‌كادیمیستانی كورد‌و عه‌ره‌ب كۆده‌بنه‌وه بۆ مشتومڕ‌و تاوتوێكردنی مه‌سه‌له‌ی ته‌نگژه‌كانی ئێستا كه به‌وپه‌ڕی هێزه‌وه خۆیان سه‌پاندووه به‌سه‌ر به‌رنامه‌ی توێژینه‌وه عه‌ره‌بی‌و كوردییه‌كاندا پێكه‌وه‌و هه‌روه‌ك بابه‌ته‌كان هه‌مه‌ڕه‌نگن به‌پێی جۆری پسپۆڕییه زانستی‌و ئه‌كادیمییه‌كان.


SUN, 12 JUL 2020 09:56 Erbil, GMT +3\nTHU, 4 JUN 2020 15:48 | KDP.info\nنوێنه‌ری هه‌ردوو وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه و وه‌زاره‌تی ناوخۆ له فه‌رمانده‌ی ئۆپراسیۆنه‌كانی عێراق، لیوا عه‌بدولخالق ته‌ڵعه‌ت، بۆ ماڵپه‌ڕی فه‌رمیی پارتی دیموكراتی كوردستان گوتی: "ئۆپراسیۆنێكی هاوپه‌یمانان و هێزی عێراقی له هه‌موو ناوچه‌كان ده‌ستی پێ كردووه، به‌تایبه‌ت له ناوچه حه‌مرین و ئه‌و هێڵه‌ی ده‌گاته نزیك ناوچه‌ی شۆرا كه نزیكه له كه‌لار و درێژ ده‌بێته‌وه تا ده‌گاته مه‌خموور و به‌رده‌وامیش ده‌بێت. ئه‌و ئۆپراسیۆنه به ئاگاداریی هێزی پێشمه‌رگه ده‌بێت."\nلیوا عه‌بدولخالق ته‌ڵعه‌ت گوتیشی: "هێزی پێشمه‌رگه له‌و ئۆپراسیۆنه به‌شدار نییه، چونكه ناگاته سنووری ئێستای پێشمەرگەی كوردستان.''\nگوتیشی: "هه‌ركاتێك گه‌یشته ئه‌و قۆناغه هه‌ماهه‌نگی له نێوان هێزی پێشمه‌رگه و هێزی عێراقی ده‌بێت و ئێستا هه‌ماهه‌نگیی باش هه‌یه و هێشتا نه‌گه‌یشتوونه‌ته سنووره‌كانی پێشمه‌رگه و تا ئێستا له مه‌خمور و قه‌ره‌چووغ ئۆپراسیۆن ده‌ستی پێ كردووه."\nنوێنه‌ری هه‌ردوو وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه و وه‌زاره‌تی ناوخۆ له فه‌رمانده‌ی ئۆپراسیۆنه‌كانی عێراق ڕوونیشی كرده‌وه: "دوێنی له كۆی 26 گورز كه له داعش وه‌شێندراوه له چیای قه‌ره‌چووغ كه هێڵی ته‌ماسن له‌گه‌ڵ هێزی پێشمه‌رگه، به‌وهۆیه‌وه 19 داعش كوژراون و چه‌ندین مۆڵگه‌شیان خاپوور كراون و ئۆپراسیۆنه‌كه‌شی به‌رده‌وام ده‌بێت."


Diplomatic Magazine | بۆچی ئیدریس بارزانی لەكۆنگرەی 9ی پارتیدا خۆی بۆ سەرۆكی پارتی نەپاڵاوت؟\nپاش هەرەسی شۆڕشی ئەیلوول پارتی دیسان چۆن درووستبوویەوە؟ درووستبوونی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان چ كاریگەرییەكی لەسەر دووبارە سەرهەڵدانەوەی پارتی هەبوو، بۆچی سەرانی سەركردایەتی كاتی پارتی، " قیادە موەقەتە" سامی عەبدولڕەحمان‌و گروپەكەی لەكۆنگرەی 9دا هەموویان جیابوونەوە، بۆچی ئیدریس بارزانی لەكۆنگرەی 9ی پارتیدا خۆی بۆ سەرۆكی پارتی نەپاڵاوت.\nئەوكاتەی كە سەرانی قیادە موەقەتە تێهەڵچوونەوەو دەیانوویست لەپاش هەرەسی شۆڕی ئەیلوول، بەفۆرم‌و ڕێكخستنێكی نوێوە پارتی درووستبكەنەوە، بنەماڵەی بارزانی لەكەرەج بوون، بەڵام لەپاش كۆنگرەی 9و كۆتاییهێنان بەقیادە موەقەتە، پارتی كەوتەوە دەستی بنەماڵەی بارزانی.\nسەرچاوە مێژووییەكانی پارتی جەخت لەسەر ئەوە دەكەنەوە كە دووبارە درووستكردنەوەی پارتی بەڕێبەری‌و ئاگاداری بنەماڵەی بارزانی بووە،\nبەڵام هەندێك لەو سەرچاوە مێژووییانەی كە باس لەهەڵگیرسانەوەی شۆڕش دەكەن لەپاش هەرەسی شۆڕی ئەیلوول، ئاماژە بەوە دەدەن كە بەڵگەنامەی یەكلا كەرەوە لەبەردەستا نییە كە درووستبوونەوەی پارتی\nبەئاگاداری‌و چاودێری بنەماڵەی بارزانی بووبێت‌و ئەوكاتەی كە "سامی عەبدولڕەحمان"یش لەگەڵا چەند كەسێكیتردا " قیادە موەقەتە" "سەركردایەتی كاتی پارتی" درووستدەكەنەوە ماڵی بارزانی ئاگایان لێنەبووە، هەندێك سەرچاوەش باسلەوە دەكەن كە سەرانی قیادە موەقەتە دژی بنەماڵەی بارزانی‌و بەتایبەتی دژی ئیدریس بارزانی بوون.\nلەگەڵ هەرەسی شۆڕشی ئەیلوولدا، لەبەهاری ساڵی 1975 دا، شتێك بەناوی پارتی دیموكراتی كوردستان نەماو، ئەو حیزبەی كە لە 16/8/1946دا دامەزرا وەكو حیزب كۆتایی هات.\nسەركردایەتی شۆڕشی ئەیلوول بەتایبەتی بنەماڵەی بارزانی لە كەرەج شوێنی تایبەتییان بۆ ئامادەكراو پێشمەرگەو خەڵكەكەش لەئۆردووگاكاندا لەژێر چاودێری ساواكدا نیشتەجێكران.\nكرمانج گوندی لەكتێبی " سی ساڵ خەبات‌و وڵاتێكی وێران)دا باسیلەوە كردووە كە سەرانی شۆڕشی هەرەس پێكراو لەكەرەج، بەكاریگەری گۆڕانكارییەكانی سەرگۆڕەپانی كوردستانی عێراق‌و جموجووڵەكانی مام جەلال‌و سەركردەكانی كۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستان‌و بزوتنەوەی سۆسیالستی، كەوتنە پەیوەندی كردن بەبڕواپێكراوەكانی خۆیان بەمەبەستی ناردنەوەیان بۆ كوردستان، پاش ماوەیەك توانییان كۆمەڵێك كەس كۆ بكەنەوەو بیان نێرنەوە.\nئەو كەسانە بەڕابەرایەتی " سامی عەبدولڕەحمان" و چەند كەسێكیتر لە 26/5/1976 ( قیادە موەقەتە) "سەركردایەتی كاتی پارتی"یان ڕاگەیاند، وەكو سەر لەنوێ پێكهێنانەوەی پارتی دیموكراتی كوردستان، سەرانی قیادە موەقەت پێكهاتبوون لە ( سامی عەبدولڕەحمان، جەوهەر نامیق، فەلەكەدین كاكەیی، كەریم شەنگاری، وریا ساعاتی، ئازاد خەفاف، عەبدوڵا ساڵح)و چەند كەسێكیتر، لەگەڵ دەركەوتنی قیادە موەقەتەش دەست بەجێ لەگەڵ یەكێتی نیشتیمانیدا كە هەر لەو ماوەیەدا خۆی ڕاگەیاندبوو، شەڕی نێوخۆی نێوانیان دەستی پێكردو ناكۆكیی‌و شەڕو ململانێكانی سەردەمی شۆڕشی ئەیلوولی نێوان باڵی " جەلالی‌و مەلایی" زیندوو بوویەوەو قۆناغێكی دیكەی دەستی پێكرد.\nهەر لەسەرەتاوەو كە تەنها یەك هەفتە بوو، قیادە موەقەتە دەستی بەجموجوڵ كردبوو، لەهاوینی ساڵی 1976 یەكەم مەفرەزەی چەكداری یەكێتی كە ژمارەیان 37پێشمەرگە بووە، بەسەركردایەتی " برایم عەزۆ" لەناوچەی بادینان، بەدەستی هێزەكانی قیادە موەقەتە دەكوژرێن، ئەمە جگە لە شەڕی كارەساتی هەكاری كە هەریەكە لە ( عەلی عەسكەری‌و دكتۆر خالیدو حسێن شێخ بابە) كە سێ سەركردەی باڵی بزوتنەوەی سۆسیالیسی ناو نیمەچە بەرەیی یەكێتی بوون، دوای بەدیل گرتنیان لەلایەن سەرانی قیادە موەقەتەوە كوژران.\nهەرچەندە ڕۆڵ‌و كاریگەرییەكی ئەو تۆیان نەبوو، هاوكات لە گەڵا درووستبوونی قیادە موەقەتەدا، بەڕێبەری" دكتۆر مەحمود"و هەریەكە لە " قادر جەباری‌و شەمسەدین موفتی‌و عەدنان موفتی"، "لیژنەی ئامادەكاری پارتی" درووستبووبوو، بەوتەی نەوشیروان مستەفا ئەمانە دەیانوویست‌و بەنیازبوون پارتی لەسەر بنچینەیەكی نوێ‌و هاوچەرخ ڕێكبخەنەوە، بەوپێیەی كە ئەم گرووپە لەسوریا بوون كەسیان لەدەور كۆنەبوویەوە،\nچونكە ئەوانەی لە سوریا بوون‌و كاری سیاسییان دەكرد بۆ یەكێتی‌و لەدەوری مام جەلال كۆ بوو بوونەوە.\nئەم گروپەی دكتۆر مەحمود، بەردەوام لەهەوڵدا بوون بۆ خۆ نزیككردنەوەیان لەسەركردەكانی باڵی بزوتنەوەی ناو یەكێتی، هەر بەپێی زانیارییە مێژووییەكان، سەرانی قیادە موەقەتەو هەم دكتۆر مەحمود لەو سەردەمەدا ویستوویانە ناكۆكی‌و دووبەرەكی بخەنە ناو باڵەكانی یەكێتی‌و هەر ئەوانیش ڕۆڵی سەرەكییان بینیووە لەوەی كە سەركردەكانی باڵی بزوتنەوەی سۆسیالستی ناو نیمچە بەرەی یەكێتی، بەسەركردایەتی" ڕەسووڵ مامەند" لەیەكێتی جیاببنەوە، دوای جیابوونەوەشیان لەیەكێتی لەگەڵ " لیژنەی ئامادەكاری پارتی" بەسەرۆكایەتی دكتۆر مەحمود عوسمان، یەكیان گرت‌و سەركردایەتییەكی نوێیان بەناوی ( حزبی سۆسیالستی یەكگرتووی كوردستان- حسیك) پێكهێنا.\nجیا لەم دوو گرووپە، "عەلی شەنگاری"ش كە لەشۆڕی ئەیلوولدا ئەندامی مەكتەبی سیاسی‌و بەپرسی لقی 5ی پارتی بووە، لە مانگی ئەیلوولی ساڵی 1975داو لەدوای هەرەسی شۆڕشی ئەیلوول لە ئێرانەوە چوو بووە سوریاو لەوێ حیزبێكی بەناوی " یەكێتی دیموكراتی كوردستان" درووستكردبوو، عەلی شەنگاریش بەهەمان شێوەی دكتۆر مەحمودو جەماعەتەكەی دەیوویست بەفۆرمێكی نوێوە دیسان پارتی درووست بكاتەوە، بەڵام ئەمیش هیچ كاریگەرییەكی نەبوو، چونكە سیاسییەكانی سووریا بۆ مام جەلال‌و یەكێتی یەكلایی بووبوونەوە، هەر لەو كاتەدا كە لەسووریا بوو، عەلی شەنگاری بەشداری كۆبوونەوەكانی یەكێتی دەكرد، حیزبەكەی شەنگاری تا ساڵی 1993 بەبێ ڕۆڵ‌و كاریگەری بوونی هەبوو، لەكۆنگرەی 11ی پارتیدا شەنگاری حیزبەكەی هەڵوەشاندەوەو چوویە ناو پارتی بوویە ئەندامی مەكتەبی سیاسی.\nزانیارییە مێژووییەكانی ئەو دەمە، ئاماژە بەوە دەكەن كە سەرانی "قیادە موەقەتە" لەگەڵ "ئیدریس بارزانی"دا نێوانیان خۆشنەبووەو بەتووندیش دژایەتی یەكتریان كردووە، هەربۆیە زۆرینەی سەرانی "قیادە موەقەتە" لەبەر ناكۆكی توندیان لەگەڵ هێڵی ئیدریس بارزانیدا، بەشداری كۆنگرەی 9ی پارتییان نەكردو لەو كۆنگرەیەدا خۆیان نەپاڵاوت‌و دواتریش ڕیزی پارتیان جێهێشت، پاش دوو ساڵیش ئەو سەركردانەی قیادە موەقەتە، جگە لە هەردوو جەوهەر نامیق‌و فەلەكەدین كاكەیی، بەڕێبەری سامی عەبدولڕەحمان، ( پارتی دیموكراتی گەلی كوردستان) "پارتی گەل"یان دامەزراند، "پارتی گەل" كە وەكو پارتێكی نەتەوەیی چەپخواز خۆی وێنا دەكرد.\n"كرمانج گوندی" لەكتێبی " سی ساڵ خەبات‌و وڵاتێكی وێران"دا باسلەوە دەكات كە سامی عەبدولڕەحمان‌و سەرانی دیكەی قیادە موەقەتە، بەتوندی دژایەتی ئیدریس بارزانیان دەركرد، بۆیە لەدوای جیابوونەوەشیان‌و درووستكردنی "پارتی گەل" هەر لەسەرەتاوەو بەفراوانتر بەتوندی كەوتنە دژایەتیكردنی پارتی، بەتایبەتی هێڵی ئیدریس بارزانی.\nبەپێی سەرچاوە مێژووییەكانی پارتی، قیادە موەقەتە لە 10/11/1975دا یەكەم بەیانی ڕاگەیاندنی دامەزراندنی سەركردایەتی كاتی دەركردووەو لە كۆنفرانسی مانگی ئابی 1976یشدا لە بەرلین، ئەم سەركردایەتییە بەفەرمی جێگیركراون‌و هەر لەو كۆنفرانسەدا هەریەكە لە ( مەسعود بارزانی، ئیدریس بارزانی، سامی عەبدولڕەحمان، عەلی عەبدوڵا، نووری شاوەیس، جەوهەر نامیق، ئازاد بەرواری، عارف تەیفور، كەمال كەركووكی، ئازاد خەفاف، وریا ساعاتی، دڵشاد میران، محەمەد ڕەزا) شەرعیەتییان پێدراوە، ئاماژەش بەوە دەكرێت كە مەسعود بارزانی سەرۆكی سەركردایەتی كاتی‌و سامی عەبدولڕەحمانیش سكرتێری بووە، ئەم سەركردایەتییەش تا ساڵی 1979و كۆنگرەی 9ی پارتی بەردەوامبووە.\nهەندێك سەرچاوەی تر ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن كە هەریەكە لەئیدریس بارزانی‌و مەسعود بارزانی لەمانگی مایسی 1975دا پەیوەندییان بەژمارەیەك كادیری سیاسی‌و سەربازی شۆڕشی ئەیلوولەوە دەكەن\nبۆ درووستكردنەوەی ڕێكخستنێكی نوێ، بەوتەی كرمانج گوندی، جموجوڵەكانی مام جەلال‌و سەركردەكانی كۆمەڵەی ڕەنجدەران‌و سەركردەكانی بزووتنەوەی سۆسیالیستی ، وای لە بنەماڵەی بارزانی كردووە كە بكەونە خۆیان.\n"پارتی گەل" حیزبەكەی سامی عەبدولڕەحمان لەناوەڕاستی ساڵی 1992دا لەگەڵ هەریەكە لە گەڵ حسك‌و پاسۆكدا كۆنگرەی یەكگرتنیان بەست‌و حیزبێكی نوێیان بەناوی " پارتی یەكگرتن" پێكهێنا، ئەمەش بەمەبەستی ئەوەی كە بە هێزێكی گەورەترو فراوانترەوە بەشداری یەكەمین هەڵبژاردن بكەن لەكوردستاندا، كەمتر لەساڵێكی خایاند " پارتی یەكگرتن" بوون بەچەند بەشەوەو سامی‌و هاوڕێكانی گەڕانەوە بۆ ناو پارتی.\nلەساڵی 1979 لەپاش هەڵوەشاندنەوەی سەركردایەتی كاتی، لەكۆنگرەی نۆیەمی پارتیدا، پارتی جارێكیتر بەناوی "پارتی دیموكراتی كوردستان" دەستی پێكردەوەو جارێكیتر ئەو حیزبە كەوتەوە دەستی بنەماڵەی بارزانی، لەو كۆنگرەیەدا كە چەند مانگێك دوای كۆچی دوایی مستەفا بارزانی گرێدرا، "مەسعود بارزانی" بەسەرۆكی پارتی‌و "عەلی عەبدوڵا"ش بە سكرتێری پارتی هەڵبژێردران.\nسامی عەبدولڕەحمان‌و گروپەكەی، ئەوانەی قیادە موەقەتەیان درووستكردبوو، لەلایەن باڵی دەستڕۆشتووی پارتییەوە ئەوكاتە ناوی چەپەكانی پارتییان لێنرابوو، بەشداری كۆنگرەیان نەكردو ڕازی نەبوون بەمیكانیزمەكانی دیاریكردنی ئەندامانی سەركردایەتی، بەوتەی فازڵ میرانی، ئەوان واتە سامی‌و هاوڕێكانی دەیانزانی كە لەهەڵبژاردن دەرناچن، چونكە كارێكی زۆر بۆ دەرنەچوونیان كرابوو، وە لایەنیتر لە ڕووی نوێنەرانەوە زۆر بەهێزتر بوو، ئەوەش بوویە هۆی ئەوەی خۆیان هەڵنەبژێرن‌و بەشداری كۆنگرە نەكەن.\nهەر بەوتەی فازڵ میرانی، مەسعود بارزانی داوای لەئیدریسی برای كردووە كە خۆی بۆ سەرۆكایەتی پارتی هەڵبژێرێت، بەڵام ئیدریس بارزانی بەهۆی ئەو هێرشە گەورەیەی كە لەسەری بووە ئامادە نەبووە خۆی بۆ سەرۆك هەڵبژێرێت.\nئەم قسەیەی فازیڵ میرانی دیسان جەخت لەسەر ئەو ناكۆكیی‌و ململانێ تووندە دەكاتەوە كە لەنێوان سەرانی قیادە موەقەتەو ئیدریس بارزانیدا هەبووەو ئەو هێرشەی سەر ئیدریس بارزانیش لەوكاتەدا، هەڵبەت هێرشی سامی عەبدولڕەحمان‌و گرووپەكەی بووە.\nمەسعود عەبدولخالق كە لەكتێبی ( ناسنامەی حیزبە كوردستانی) یەكاندا باسی لەوە كردووە قیادە موەقەتە وەكو لایەنێكی نوێ بەسەرۆكایەتی سامی عەبدولڕەحمان، هاتوونەتە مەیدان‌و ماڵی بارزانی ئاگایان لە دروستبوونی نەبووەو سەرانی قیادە موەقەتەش تەنها وەكو هێما ناوی بارزانییان هێناوە.\nبەوتەی مەسعود عەبدولخالق، هەرچەندە پاشتر مەسعود بارزانی‌و ئیدریسی برای زاڵبوونەتەوە بەسەر قیادە موەقەتەدا، بەڵام هیچ بەڵگەیەك نییە بیسەلمێنێت كە ئەو شۆڕشە یان درووستبوونەوەی پارتی بە ئاگاداری‌و ڕێنمایی بنەماڵەی بارزانی درووستبووبێتەوە.\nسەید كاكە لەبیرەوەرییەكانی خۆیدا ئاماژە بەوە دەكات كە قیادە موەقەتەش، وەكو یەكێتی دژایەتی شۆڕی ئەیلوولیان كردووە، سەید كاكە كە یەكێكبووە لەسەركردەكانی باڵی بزووتنەوەی سۆسیالیستی ئەوسەردەمەی ناو یەكێتی‌و لەشەڕی هەكاریدا لەلایەن قیادەموەقەتەوە بەدیل گیراوە، لەبیرەوەرییەكانیدا باسلەوە دەكات كە كاتی گیرانیان لەلایەن قیادە موەقەتەوە بەسامی عەبدولڕەحمانی وتووە كە ئێمە ڕێكەوتنمان لەگەڵ ئیدریس بارزانیدا هەبووە، لەوەڵامدا سامی وتوویەتی ئێوە چۆن لەخۆتانەوە ئیدریس بە بەرپرسی ئێمە دەزانن، ئێمە سەر بەئیدریس نین، سەید كاكە ئەمە وەكو بەڵگە دێنێتەوە كە قیادە موەقەتە نەك هەر بەڕێنمایی ماڵی بارزانی كاریان نەكردووە، بەڵكو چەندە دژی یەكێتی بوون، هێندەش دژی ماڵی بارزانی بوون.\nبرایم جەلال لەكتێبی"چەپێك لەمێژووی كۆمەڵەدا ئەوە دەڵێت كە دامەزراندنی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان مەترسییەكی زۆری لە دڵی بارزانی‌و هەندێك لەسەرانی كۆنی پارتی‌و تەنانەت ساواكی ئێرانیش درووستكردووە، بۆیە بنەماڵەی بارزانی كەوتوونەتەتەقەلای خۆ خڕكردنەوە، بەمەبەستی پەیداكردنی هێزی چەكداری‌و جموجوڵی سیاسی بۆ ڕێگە گرتن لەیەكێتی، بەقەولی برایم جەلال بە یەكێتییان ڕاگەیاندووە "ئەگەر شۆڕشیان پێنەكرێت، شۆڕشیان پێ تێك دەدرێت".\nڕاپۆرتی سیاسی مەسعود بارزانیش لەكۆنگرەی 9ی پارتیدا كە لەبەشێكیدا دەڵێت:" دوژمنان‌و خائینان وایان دەزانی پارتی نەماوەو مەیدان بۆ ئەوان چۆڵ بووە" ئەو ئاماژەیەی لێدەخوێنرێتەوە كە درووستبوونی یەكێتی نیشتیمانی گوڕی بە بنەماڵەی بارزانی داوە كە دیسان دەست پێبكەنەوە.\nبۆ نووسینی ئەم ڕاپۆرتە سوود لەم سەرچاوانە وەرگیراوە\nیەك: سی ساڵ خەبات‌و وڵاتێكی وێران – كرمانج گوندی – 1990- سوید.\nدوو: بزافی ڕزگاریخوازی نەتەوەی كورد لە كوردستانی عێراق 1980 – 1988- د. عەلی تەتەر نێروەی- 2008 – دهۆك.\nسێ: ناسنامەی حیزبە كوردستانییەكان- مەسعود عەبدولخالق- 2009- هەولێر.\nچوار: چەپكێك لە مێژووی كۆمەڵە- برایم جەلال- چاپی سێیەم- 2011- سلێمانی.\nبۆچى ڕێژەى فرۆشتنی نەوت جێگەى گومانە؟


تكایه باسى چۆنێتى سەربڕینى حەیوان و مریشکمان بۆ بکەن و مەرجەکانى چین؟ وە سەربڕاوى دەستى کێ دروست نیە بیخۆین؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nخواردن و خواردنەوەتكایه باسى چۆنێتى سەربڕینى حەیوان و مریشکمان بۆ بکەن و مەرجەکانى چین؟ وە سەربڕاوى دەستى کێ دروست نیە بیخۆین؟\nتكایه باسى چۆنێتى سەربڕینى حەیوان و مریشکمان بۆ بکەن و مەرجەکانى چین؟ وە سەربڕاوى دەستى کێ دروست نیە بیخۆین؟\nسه‌ربڕینى شه‌رعى چه‌ند مه‌رجێكى هه‌یه له‌وانه :\nیه‌كه‌م : شایسته‌ى كه‌سى سه‌ربڕ كه بۆ ئه‌وه بشێت سه‌ر ببڕێت ئه‌مه‌ش به‌وه ده‌بێت ئه‌و كه‌سه ژیر بێت موسڵمان بێت یان گاور و جوله‌كه.\nدووه‌م : ئه‌و ئامڕازه‌ى حه‌یوانه‌كه‌ى پێ سه‌ر ده‌بڕدرێت ئه‌مه‌ش دروسته به هه‌موو شتێكى تیژ ته‌نها دان و نینۆك نه‌بێت پێغه‌مبه‌رى خوا ﷺ ده‌فه‌رموێت (ما أنهر الدم فكل ليس السن والظفر) متفق عليه .\nسێ یه‌م : بڕاندنى قوڕگى له‌سه‌رووى (گه‌ردن)یشه‌وه بێت هه‌ر دروسته مه‌به‌ستمان به قوڕگ گه‌رووى خۆراك و هه‌وایه .\nچواره‌م : كه‌سى سه‌ربڕ له‌كاتى سه‌ربڕیندا (بسم الله)بكات واته به ئه‌نقه‌ست وازى لێ نه‌هێنێ .\nئه‌م چوار شته مه‌رجن له‌سه‌ر بڕیندا سوننه‌ت و ئادابى تر هه‌ن له‌سه‌ر بڕیندا كه له كتێبه‌كانى فیقه دا باسكراون ئه‌وه‌ى مه‌به‌ستى ئێمه كه‌وه‌ڵامى خاوه‌ن پرسیاره‌كه بده‌ینه‌وه ئه‌وه‌یه كه كه‌سى سه‌ر بڕ ئه‌گه‌ر موشریك بوو واته شیركى گه‌وره و كوفرى گه‌وره و نیفاقى باوەڕى هه‌بوو ئه‌وه‌ى سه‌ر بڕاوى ده‌ستى ئه‌و كه‌سه یان ئه‌و تاقمه دروست نیه ده‌بێت ئه‌وه‌ش بزانین هى ئه‌هلى كیتاب دروسته به‌ڵام موشریك دروست نیه شێخ ابن باز ڕه‌حمه‌تى خواى لێ بێ بۆ وڵاته شیوعى یه‌كان و موشریكه‌كان كه ئه‌هلى كیتاب نین سه‌ربڕاویان به‌حه‌رام ده‌زانێ به‌ڵام وڵاتانى ئه‌وروپا به حه‌ڵاڵ ده‌زانێ .\nله‌لایه‌ن مامۆستا (خلیل أحمد)ه‌وه وه‌ڵام دراوه‌ته‌وه\nئایا ڕاستە ئەگەر خواردنەوەی (كحولەكان) بخوێت تا چل ڕۆژ دەنگت بە خوا ناگات ؟ پرسیارێکى گرنگ بۆ ئەو کەسانەى کە ڕاودەکەن و ڕاوچین پێویستە ئاگادارى ئەم حاڵەتە بن لە کاتی ڕاودا حوکمى خواردن و خواردنەوە لە قاپ و پەرداخى ئاڵتون یان زیو چیە؟ ئایا خواردنی مریشكی به‌رازیلی و ڕانی ئه‌مریكی دروسته ؟ فڕێدانى پاشماوەی خواردن بۆ ناو زبڵدان و تەنەکەى خۆڵ\nسەردان: ٣,٥٥٥ بەش: خواردن و خواردنەوە\nپرسیاری دواترزۆر جار کار وبارەکانی ڕوژانەم شتم بیر دەچێتەوە ، ئایا چی بکەم بۆ ئەوەى لەبەرکردنم بەهێز بێ و شتم بیرنەچێ؟پرسیاری پێشتردروستە باوک هەندێ لە مارەیی کچەکەى دابنات بۆ کوڕەکەى کە ژنى پێ بهێنێ؟


پـۆلیسی عێراق ده‌ڵێت ڕێبه‌رێـکی یاخیبووانی سـووننه ده‌سـتگیرکراوه\nله‌شـکری عێراق ده‌ڵێت ڕێبه‌رێـکی گه‌وره‌ی یاخیبووانی سـووننه‌یان ده‌سـتگیرکردووه، هاوکات دوو ته‌قینه‌وه‌ی خۆکوژی به‌هێز بووه مایه‌ی کوژرانی به لایه‌نی که‌م 50 که‌س له‌و وڵاته.\nشـایانی باسه ڕاپـۆرته‌کان وا باس له به‌غدادی ده‌که‌ن که ڕێبه‌ری سه‌رسه‌ختـترین یاخیبووانی دژ به ئه‌مریکایه. به‌ڵام فه‌رمانده‌یه‌کی هێزه‌کانی ئه‌مریکا ژه‌نه‌ڕاڵ کێڤن بێرگنه‌ر ده‌ڵێت ئه‌وه که‌سـێـکی ئه‌فسـانه‌یی‌یه.\nبێرگنه‌ر و که‌سـانی دیکه‌ش ده‌ڵێن که‌سـایه‌تی ئه‌لبه‌غدادی له سـاڵی 2007 دا له لایه‌ن یاخیبووی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک میسری ئه‌بو ئه‌یوبه‌وه دروسـتکراوه تا سه‌روسـیمایه‌کی عێراقیـیانه به ڕێبه‌رانی بیانی ئه‌لقاعیده له عێراقدا بدات.\nڕاگه‌یاندنی ئه‌م ده‌سـتگیرکردنه هاوکاتی ئه‌وه بوو که دوو ته‌قینه‌وه‌ی خۆکوژی به‌هێز له عێراق بووه مایه‌ی کوژرانی زیاتر له 50 که‌س.\nیه‌ک له ته‌قینه‌وه‌کان له به‌غدا ڕوویدا و له‌وێ پـۆلیس ده‌ڵێت خۆکوژێـک کاروانێـکی هێزه‌کانی ئاسـایشی له گۆڕه‌پانی ته‌حه‌ریـیات کردۆته ئامانج و تیایدا به لایه‌نی که‌م 28 که‌س کوژراون. کاربه‌ده‌ســتان ده‌ڵێن ته‌قینه‌وه‌که له‌و ده‌مه‌دا بووه که هێزێـکی پـۆلیس کۆمه‌کی به‌سه‌ر کۆمه‌ڵێـک خێزانی ئاواره‌دا دابه‌ش ده‌کرد. ده‌شـڵێن ژماره‌یه‌ک منداڵ له نێو کوژراوه‌کاندان. هه‌روه‌ها به لایه‌نی که‌م 52 که‌سی دیکه‌ش برینداربوون.\nپاش که‌مێـک له‌و ته‌قینه‌وه‌یه‌ی به‌غدا له به‌عقوبه‌ی ناوه‌ندی پارێزگای دیاله‌ش خۆکوژێـک خۆی ته‌قانده‌وه و به‌لایه‌نی که‌م 25 که‌سی کوشـتووه. پـۆلیس ده‌ڵێت پـێده‌چێت ژماره‌یه‌ک له قوربانیـیه‌کان که‌سـانی ئێرانی بن که بۆ سه‌ردانی مه‌زاره ئاینیـیه‌کان هاتوون بۆ عێراق .


دو سناتۆرى کۆمارى خواز بە دواى قەدەغە کردنى ئێران بۆ بازرگانى کردن بە دۆلار | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران دو سناتۆرى کۆمارى خواز بە دواى قەدەغە کردنى ئێران بۆ بازرگانى کردن...\nدو سناتۆرى کۆمارى خواز بە دواى قەدەغە کردنى ئێران بۆ بازرگانى کردن بە دۆلار\nئێستا بانکەکانى ئامریکاى مافى کار کردنیان لە گەڵ ئێران دا نیە و بانکەکانى ترى دونیاش ناتوانن بە دولا ر لە گەڵ ئێران بازرگانى بکەن چونکو دولارى ئەوان ئەبێ لە سیستمى بانکى ئەمریکا تێپەر بێ ئەو چەندەش سەختى زۆرى بۆ بازرگانى ئێران دروست کردوە.\nجۆن کەرى وەزیرى دەرەوەى ئەمریکا لەو باوەرە دایە ئەبێ کار بکرێ بۆ ئاسان کردنى بازرگانى بە دولار بۆ ئێران چونکو ئێران بە باشی ڕێکەوتنامەى ناوەکى جێبەجێ کردوە.\nبەڵام لە ئەمریکا کەم نین ئەوانەى کە دژى ئەم بۆچەنەن و داواى قەردەغە کردنى بانکەکانى دونیا بۆ کەڵک وەرگرتن لە دولار بۆ بازرگانى لە گەڵ ئێران دەکەن و وەزیرى خەزانەدار ى ئەمریکاش گوتوە کە بۆ ئەم مەبەستە ئەبێ لیکۆلێنەوەیەکى گشتى بکرێت.\nدو سناتۆرى کۆمارى خواز بە ناوى مارک رۆبیو و مارک کرک لە پێشنیارێکدا بۆ سنا بە دواى قەدەغە کردنى دانى مۆڵەت بە بانکەکانى ئەمریکا و دونیان بۆ کەڵک وەرگرتنى ئێران لە دولار لە کارى بازرگانى دا.\nئۆباما لە وتارێکى دا رەخنەى لە ئێران گرتبوو کە سەرەراى ئەوەى ئێران بەندەکانى ڕێکەوتنامەى جێبەجێ کردوە بەڵام بە تاقى کردنەوەى موشەکى کە بە زمانى عیبرى نوسرابو دەبێ ئیسرائیل لە ناو ببرێت روحى ڕێکەوتنامەکەى پێشل کردوە.\nشایانى باسە بە دواى ڕێکەوتنى ناوەکى لە گەڵ ڕۆژئاوا ئێران توانیونیەتى کەڵکى زۆر لە هەڵگرتنى گەماروکان وەرگرێت و دەرگاى بازرگانى بکاتەوە بەڵام ئەو چەندە لە لایەن کۆمارى خوازەکان و بەشێکى زۆرى چالاکانى مافى کمرۆڤ رەخنە کرا کە هیچ جیاوازیەک لە ئێران دا نابینن و هەروها ئێران بە مەترسی بۆ سەر ئاشتى جیهان دەزانن\nبابەتی پێشووڕێژەی خۆ کوژییەکان لە ناوچەی مەرگەورە لەو حەتوویەدا بوو بە ٤ کەس/ئامری خۆکوژییەکانی٦ مانگی ڕابردوو\nبابەتی دواتروتووێژ لەگەڵ هونەرمەندی گرافیست ئاسۆ مامزادە


یەکێتی وپارتی بە سەرپەرشتی کۆسرەت رەسوڵ و نێچیرڤان بارزانی کۆدەبنەوە\nئەمڕۆ هەردوو مەکتەبی سیاسی پارتی و یەکێتی کۆدەبنەوە و نێچیرڤان بارزانی سەرپەرشتی شاندەکەی پارتی و کۆسرەت رەسوڵ سەرپەرشتی شاندەکەی یەکێتی دەکات و بڕیارە لە کۆبوونەوەکەدا پرسەکانی پێکهێنانی کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێم و پڕۆژەی یەکێتی بۆ بەشداریکردن لەو کابینەیە و چەند پرسێکی تر تاوتوێ بکرێن.\nماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان بڵاویکردەوە ئەمڕۆ دوشەممە هەردوو مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان کۆدەبنەوە.\n"کۆبوونەوەکە بە سەرپەرشتی نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان و کۆسرەت رەسوڵ جێگری سکرتێری گشتی یەکێتی دەبێت، مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی بەشداری کۆبوونەوەکە ناکات و مەسرور بارزانی کاندیدی پارتی بۆ پێکهێنانی حکومەت لە کۆبوونەوەکەدا بەشدار دەبێت".\nئەو سەرچاوەیە کە نەیویست ناوەکەی ئاشکرا بکرێت وتیشی "لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ لەبارەی پڕۆژەی یەکێتیەوە دەکرێت کە ئامادەیکردووە بۆ بەشداریکردن لە حکومەت".\nسەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکرد لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆدا وردەکاری دابەشکردنی پۆستەکان باس دەکرێت و ئەگەر پێویستی کرد لیژنەی لاوەکی بۆ یەکلاییکردنەوەیان پێکدەهێنرێت.\nبەگوێرەی زانیارییەکان یەکێتی دەیەوێت ئەمڕۆ پرسی وەرگرتنی وەزیری دادی حکومەتی فیدراڵ یەکلایی بکاتەوە و بە ڕوونیش بۆچوون خۆی لەبارەی کەرکوکەوە بە پارتی بڵێت و پاشان باسی ئەو پۆستانە بکات کە لە کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێم بە بەرکەوتەی خۆی دەزانێت.\nئەوە لە کاتێکدایە بڕیاربوو هەفتەی پێشوو هەردوو مەکتەبی سیاسی پارتی و یەککێتی کۆببنەوە و مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتیش ئامادەی کۆبوونەوەکە بێت.\nدواتر ڕاگەیەنرا کۆبوونەوەکە دواخراوە و هۆکارەکەشی بە ناڕوونی مایەوە و هەندێک لە بەرپرسانی یەکێتی ئاماژەیان بەوەکرد تا دەستگیرکراوەکانی یەکێتی کە ئاسایشتی هەولێر دەستگیریکردوون ئازادنەکرێن لەگەڵ پارتی کۆنابنەوە.\n« هەرێم بۆهاوردەكردنی ئەم ئۆتۆمبێلانە دوو مەرج دادەنێت ئەمڕۆ ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم کۆدەبێتەوە »


ڕێنمایی بۆ پیاوان کاتێک هاوسەرەکەیان لە سوڕی مانگانەدایە\nله‌لایه‌ن: - مونا ڕزگار - به‌روار: 2021-09-11-14:38:00 - کۆدی بابەت: 6552\nبووکی باش لە ڕوانگەی ماڵ زاواوە\nتایبەتمەندییەکانی خەسوویەکی باش چییە؟\nقورسە بۆ پیاو کە درک بەوە بکات خانمان لە ماوەی سوڕی مانگانەدا چ ئازارێکیان هەیە و چۆن دەیگوزەرێنن، بۆیە قورسیشە کە بزانن پێویست دەکات لەو کاتەدا چیبکەن کە هاوسەرەکەیان لە سوڕی مانگانەدایە، پیاوان پێویستە چەند ڕێگایەک بگرنە بەر تاکوو یارمەتیدەری هاوسەرەکەیان بن.\nپیاوان پێویستە چی بکەن کاتێک هاوسەرەکەیان لە سوڕی مانگانەدایە؟\n- تێبگە لەوەی کە لە ماوەی سوڕی مانگانەدا چی ڕوودەدات لە جەستەی هاوسەرەکەتدا، خۆت لە شوێنی ئەو دابنێ، ئازارەکانی ماوەی سوڕی مانگانە تەواو ڕاستین و گرنگە کە پیاوان لەوە تێبگەن، خانمان دووچاری سەرئێشە، ئازاری سک و پشت، بێتاقەتی، خەواڵووی، نەمانی حەزی خواردن، کەشەنگبوونی ماسولکەکان، گۆڕانکاری دەروونی هەموو ئەمانە دەبنەوە، ئەم نیشانانە لە خانمێکەوە بۆ خانمێکی دیکە دەگۆڕدرێت، تاکوو نیشانەکان قورستر بێت هاوسەرەکەت پێویستی بە پاڵپشتی زیاترە.\n- کارێک بکە هاوسەرەکەت هەستێکی باشی بۆ دروست ببێت بەرامبەر بە خۆی، پێیدا هەڵبدە و بە جۆرێک قسەی لەگەڵدا بکە کە هەست بکات لە ماوەی سوڕی مانگانەشدا وەک کاتە ئاساییەکان جوانە و تێک نەشکاوە، ئەم پێدا هەڵدانانە هەستێکی باشتری پێ دەدات و وادەکات کە پەستانە دەرونیەکانی لەسەر کەمتر ببێتەوە.\n- یارمەتی بدە لە کارەکانی مڵەوەدا و بهێڵە ئەو پشوو بدات، بە هۆی ئەو ئێش و ئازارانەوە خانمان قورسە کار بکەن و پێویستیان بە پشوودانێکی زۆرە، بۆیە دەکرێت ئەو ماوەیەی کە خانمەکە ئازاری هەیە و بێ هێزە تۆ یارمەتیدەری بیت لە کارەکانی ماڵەوەدا.\n- هێمنی بکەرەوە و باوەشی پێدا بکە و مەساجی پشت و سکی بۆ بکە، چونکە لە ماوەی سوڕی مانگانەدا زۆرینەی ئازارەکان لە سک و پشتدایە، بەمە نەک ئازاری کەمتر دەبێتەوە بەڵکوو هەستێکی خۆشیشی بۆ دروست دەبێت.\n- بە جۆرێک ڕەفتار مەکە کە بێزت بێتەوە لە سوڕی مانگانە و کاتێک باسی حاڵەت و ئازارەکانی خۆیت بۆ دەکات مەڵێ دەتوانیت بڕۆیت لەگەڵ هاوڕێ کچەکەتدا باسی بکەیت ئەمە چ پەیوەندییەکی بە منەوە هەیە، ئەمە وادەکات کە حاڵەتی دەروونی لەوکاتەدا زیاتر تێک بچێت، چونکە لە ماوەی سوڕی مانگانەدا پەستانێکی دەروونی زۆر لەسەر خانمەکەیە.\n- تەنانەت ئەگەریش خانمێک لە ماوەی سوڕی مانگانەدا هیچ ئازارێکی نەبوو، هێشتا گرنگە کە یارمەتی بدەیت و گرنگی پێ بدەیت.\n- لە ماوەی سوڕی مانگانەدا ڕاستە چوونە دەرەوە قورسە کەمێک بۆ خانمان بەڵام دەتوانیت پێشنیاری چوونە دەرەوە و خواردنی دەرەوەی بۆ بکەیت و کاتێکی خۆش ببنە سەر پێکەوە.\n- ئەو خواردنانەی بۆ بهێنە کە سوودیان هەیە لە ماوەی سوڕی مانگانەدا بخورێن و ئازار کەمتر دەکەنەوە\n- خانمان لەم کاتەدا زۆر هەستیارن بۆیە ئەگەر هاوسەرەکەت توڕە بوو و شتێکی وت قسەکەی لە دڵ مەگرە و ڕەچاوی بارودۆخی بکە، هەوڵبدە کۆنتڕۆڵی خۆت بکەیت و ئەگەریش نەتوانی بڕۆ دەرەوە و هەناسەی قووڵ هەڵبمژە تاکوو نەبێتە شەڕ لە نێوانتاندا\n- گاڵتە بە نیشانەکانی سوڕی مانگانەی مەکە و نوکتەی لەسەر دروست مەکە\n- لە هەندێک کاتدا هەندێک لە خانمان سوڕی مانگانەیان زۆر توندە، تووشی ڕشانەوە و بورانەوە دەبن، بۆیە گرنگە بۆ ئەو پیاوانەی کە هاوسەرەکەیان ئەم حاڵەتەی هەیە زیاتر ئاگاداربن و پاڵپشتی بکەن.\n- ئەگەر هاوسەرەکەت حەزی کرد بە تەنها بێت و داوای لێکردیت بە تەنها جێی بەهێڵیت دڵگران مەبە و ئاسایی بێت بەلاتەوە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : ڕێنمایی بۆ پیاوان کاتێک هاوسەرەکەیان لە سوڕی مانگانەدایە


نەوزادى موهەندیس: کورد لەناوجەرگەى گۆڕانکاریەکان و لەبەردەم ئاڵنگاریە مەترسیدارەکاندا. | wtarikurd\nنوسینی : نەوزادی موهەندیس | 23.07.2017 10:51 AIM: | بەشی: سیاسی | بێ کۆمێنتە\nلەم قۆناغەى ئێستادا، کە ناوچەکە بەگشتى و کوردستان بەتایبەتى پێیدا ڕاگوزەر دەکات، لەهەرە مەترسیدارترین قۆناغە لەماوەى 100 ساڵى ڕابووردوودا، چونکە هەمان دۆخى 100 ساڵى ڕابووردوو بەخۆوە دەبینیت لە دابەشکردنەوەى نەخشەى ناوچەکە و داگیرکردنەوەى بە شێوازێکى نوێ و ڕووخاندن و هەڵتەکاندنى هەندێک دەوڵەت و دروستبوون و پێکەوەنانى هەندێکى تر. ڕێک ئەم کەشوهەوایە هەمان کەشوهەواى سەرووبەندى کۆتایى جەنگى جیهانى یەکەم و ڕێکەوتنامەى سایکس _ بیکۆى نێوان زلهێزەکانە. ئەوکات ئیمپراتۆریەتى عوسمانى هۆکار بوو، لە ئێستادا کێشەى سوریا و عێراق و کورد و بوونى مەترسیەکانى تیرۆر و تیرۆریستان( داعش و هاوشێوەکانى ) و تورکیا و ئێران هۆکارن بۆ ئەو پڕۆسە گرنگ و هەستیارە لەم ناوچە گرنگەى دونیادا، ئەوکات بەریتانیا و فەڕەنسا بڕیار بەدەستى یەکەم و کۆتا بوون ئێستا ئەمریکا و ڕووسیا بڕیاردەرن.\nکورد لەهەر دۆخێکى هاوشێوەدا ،دەسکەوتى بەرکەوتوە بەڵام بەداخەوە لەلایەک پشت تێکردنى زلهێز و هاوپەیمانەکان لێى و لەلایەکیش کێشە و ململانێ ناوخۆیەکان و هەڵنەسەنگاندنى وورد و تێنەگەیشتن و نەبوونى ڕوئیایەکى ڕاست و دروست بۆ گۆڕانکاریەکان و ئاڵنگاریەکانى دەوروبەر هیچ کات نەبۆتە خاوەنى دەوڵەتى سەربەخۆ و هەموو دەسکەوتەکانیشیان لەدەستداوە، ئەوەتا لە کۆتایى جەنگى یەکەمدا کورد توانى ببێتە خاوەنى بڕیارى کۆنگرەى ئاشتى ساڵى 1920 لە سیڤرە لە فەڕەنسا بۆ پێکەوەنانى قەوارەیەکى کوردى، بەڵام هەرزوو دواى 3ساڵ خەونەکانى بەبادا دران، دواتر لەکۆتایى جەنگى جیهانى دووەمدا توانرا لە کوردستانى ڕۆژهەڵات کۆمارێکى ساواى 11 مانگى پێکەوەبنرێت بەڵام ئەویش هەرزوو زیندە بەچاڵکرا. بەداخیشەوە کۆتایى شۆڕشى 12 ساڵ و 4 مانگەى ئەیلولیش لەئەنجامى گەمەى نێودەوڵەتى و بێتوانایى سەرکردایەتى ئەوکاتى کورد ئەنجام نسکۆ و شکستخواردن بوو، ئەوەى کە جێگەى دڵخۆشیە و درێژترین ماوە و تەمەنى هەیە لەحوکمڕانى کوردیدا بریتیە لەم ئەزمونەى باشوورى کوردستان کە ماوەى 26 ساڵە بەردەوامە و توانراوە ببێتە خاوەنى جومگە و ئۆرگانە سەرەکیەکانى حوکمڕانى و گەشە و ئاوەدانى و خۆشگوزەرانى بۆ هاوڵاتیان دابینبکرێت و بتوانرێت ببێتە جێگەى ئومێدى هەموو کوردانیش.\nبەڵام ئەم ئەزموونەش لە ئێستادا کەوتۆتە بەر مەترسى ناوخۆیى و ناوچەکە و دونیاش و ڕووبەڕووى گەلێک ئاڵنگارى گەورە و مەترسیدار بۆتەوە، کە پێکەوە هەموانیان دەتوانن ببنە هۆکار بۆ لەناوچوون و نابوتکردنى وەک ئەزمونەکانى ڕابووردوومان، گەر زوو بەزوو نەکەوینە خۆمان بۆ پاراستن و پارێزگاریکردن لەم دەسەڵات و حوکمڕانیە.\nخۆشبەختانە لەئێستادا ئەستێرەى بەختى کوردان لەدرەوشانەوەدایە و بەبەراوورد بە 100 ساڵى ڕابووردوو زۆر گەشەو برەوى سەندوە و لەسەر ئاستى ناوچەکە و نێودەوڵەتیش ناسراوتر و خاوەنى پشتیوانى و هاوکار و هاوپەیمانانى بەهێزیشە،بەڵام هەموو ئەمانە نابنە فریادڕەسى مەسەلەکەمان، چونکە بەرەى ناوخۆى لەنێو ماڵى کورد خۆیدا شەپڕیوە و پەرت و لێکترازاوە، جا هەر کات بەرەى ناوخۆى هەر کۆمەڵگایەک توندوتۆڵ و یەک و یەکگرتوو نەبوو ئەوا بەدڵنیایى هۆکارە دەرەکیەکان کاریگەرى ئەوتۆیان نابێت، چونکە هۆکارە دەرەکیەکان بنچینەیى نین بەڵکو تەنها یارمەتیدەرن.\nئەوەى جێگەى دڵخۆشیە ئەوەیە کە هەرچەندە دۆخى سیاسى و ئابورى و سەربازى کورد خراپە،لەبەرامبەریشدا دۆخى دەوڵەتانى سەردەستى ناوچەکەش لە تورکیا و ئێران و عێراق رو سوریا و سعودبە و… هتد، زۆر خراپترن، چونکە گەر ئەوان باش و پتەو و یەکو یەکگرتووبونایە ئەوا کورد بەتەنها دەبوە پۆڕى خوراو و هەموانیان پێکەوە ئەم ئەزمونەى گەلەکەمانیان تێکوپێکدەدا. ئەوانیش هەموانیان کێشەگەلێکى ناوخۆیى و ناوچەیى و نێودەوڵەتى قورس و سەخت و ئاڵۆزیان هەیە لەناوخۆى خۆیاندا و لەنێوان خۆشیاندا و لەگەڵ زلهێزەکانیشدا،هەربۆیە ئێمەى کورد چەند گیرۆدە بوین ئەوانیش دەهێندە.\nبەڵام ئەوەى کە دۆخى کوردى سەخت و ئاڵۆزتر کردوە ئەوەیە کە کورد نەبۆتە خاوەنى کیان و دەوڵەتى سەربەخۆى خۆى و خاوەنى سیادە و سەروەرى و سنورى نێودەوڵەتى خۆى نیە، هەربۆیە دۆخى لاواز و زۆر ناسکە و مامەڵەى سیاسى و ئابورى و سەربازى سەربەخۆى لەگەڵدا ناکرێت.\nلەئێستادا دروشمى قۆناغى خەباتى کوردایەتى لەم بەشەى باشووردا بۆتە (چێکردنى ڕیفراندۆم) بۆ یەکلایکردنەوەى ڕاى زۆرینەى جەماوەر لەسەر چارەنوسى خۆى، بەرەو سەربەخۆیى یانیش مانەوە لەچوارچێوەى دەوڵەتى عێراقى فیدڕاڵدا، بەداخەوە ئەم هنەگاوە هێندەى بۆتە پەرتکردنى زیاترى ڕیزەکان نەبۆتە هۆى کۆکردنەوە و پتەوکردنى بەرەى ناوخۆیمان، هەربۆیەش مەترسیەکان و ئاڵنگاریەکان گەورەترو مەترسیدارتربوون لەسەر ئایندەمان. چونکە ئەوەى هەست پێدەکرێت چێکردنى ڕیفراندۆم بۆ ڕاگەیاندنى دەوڵەتى سەربەخۆى کوردى نیە لەم بەشەدا بەڵکو وەک کارتێکى فشار دەبێت لەبەرامبەر بەغداد و دراوسێکاندا، کەئەمەش بۆخۆى کارێکى عەقڵانى و لۆژیکیانە نیە بەڵکو هێندەى تر ڕق و دەمارگیرى دوژمنانى ناوچەکە بەرامبەرمان زیاد دەکات و فشار و گوشار و گەمارۆ سیاسى و ئابورى و سەربازیەکانیان لەسەرمان زیاتر و توندتر دەبێت.\nئێمەى کورد 100 ساڵە خەبات دەکەین لە پێناو دەوڵەتى سەربەخۆیدا بەمەبەستى پێکەوەنانى قەوارەیەکى سەربەخۆى خاوەن سەروەرى و سنورى جوگرافى و سیستەمێکى حوکمڕانى دیموکراسى کە ئازادیەکان و سەروەربونى یاسا و چەسپاندنى عەدالەت و نەهێشتنى گەندەڵى و حکومتەێکى خاکى و میللى تیادا پیادە بکرێت کە ئەمە ئامانجى یەکەم و سەرەتاى هەموو دەوڵەتێکى سەربەخۆیە، بەڵام تێگەیشتن و مامەڵەى سەرکردایەتى ئەم قۆناغەى ئێستاى کوردایەتى پێچەوانەى ئەو بنەمایانە هەڵسەوکەوت دەکەن و لە ماوەى ئەم 26 ساڵەى حوکمڕانیدا نەیانتوانیوە بنەماکانى دەوڵەتى سەربەخۆ پێکەوە بنێن و نەیانتوانیوە دیادە دزێوە کۆن و ڕزیوەکانیش لەبنبێنن، دەوڵەتى نەتەوەیى دووەم ئامانجیشى بریتیە لە گەشە و پێشکەوتن و خۆشگوزەرانى هاوڵاتیانى خۆى، نەک برسیکردن و بێخزمەتکردن و زوڵم و چەوساندنەوە و پەشیمانبونەوە لەهەموو بنەماکانى شۆڕش و خەبات لە دیموکراسى و ئازادى و عەدالەت و خۆشگوزەرانى. دەوڵەتێک کە نەبێتە مایەى چەسپاندنى عەدالەت و بنبڕکردنى گەندەڵى و هێندەش غرورو بێمنەت بێت لە خەڵک و جەماوەر و میلەتەکەى هەر نەبوونى باشترە.\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە، گەر کورد هەر سوور بێت لەسەر چێکردنى ئەم ڕیفراندۆمە ئەنجامەکان چى دەبێت؟ لەناووچوونى ئەم دەسەڵاتە یان سەرخستن و پتەوکردنى و بەردەوامبوونى دەبێت؟ ئایا سەرکردایەتى سیاسى ئامادەسازى تەواوى کردوە بۆ ڕووبەڕووبونەوەى ئاڵنگاریە مەترسیدارەکانى دەورەوبەرى؟ ئایا حسابى گەمارۆ و فشارەماى دەوڵەتانى ناوچەکەو دونیاشى کردوە؟ ئایا گرەنتى سەرکەوتنى پڕۆسەکەى لەناوخۆشدا بەدەستهێناوە؟\nوەڵام، بەداخەوە لەناوخۆدا یەک و یەکگرتوو نین نەلەگوتار و نەلەکرداردا، کە بۆخۆى ئەمە خاڵى هەرە لاوازى بڕیار و پڕۆسەکەیە و مەترسى گەورەشە بۆ سەرنەکەوتنى، لەگەڵ عێراقیشدا هیچ جۆرە ڕێکەوتن و لێکتێگەیشتن بە خۆشى و دوور لە دەمارگیرى نەکراوە، لەگەڵ وڵاتانى دراوسێشدا هەمئاهەنگى و تەبایى و لێکتێگەیشتن سازنەدراوە، لەگەڵ وڵاتانى زلهێزیشدا بەهەمان شێوە ئامۆژگاریکراوین کە ئەو پڕۆسەیە لەم کاتەدا گونجاو نیە( ئامۆژگارى زلهێز و دەسەڵاتدار هەمیشە جۆرێک لە هەڕەشەى لەپشتەوەیە) و دەزگایەکى بەمتمانەى نێودەوڵەتیش وەکو نەتەوە یەکگرتوەکان دەڵێت: ئێمە پشتیوانى و پشتگیرى و سەرپەرشتى پڕۆسەکە ناکەین تا لە ڕێگەى عێراقەوە داوەت نەکرێین. بۆیە سووربوون لەسەر بڕیارێکى هەم چارەنووساز و هەمیش گرنگ و هەستیار بۆ هەموان کەبەم شێوەیە ئامادەسازى بۆ نەکرابێت و حساباتى وردى بۆنەکرابێت و خوێندەوەى هاوکێشە و بەڵانسى هێزەکانیشى بۆ نەکرابێت، جگە لەکارێکى سەرکێشانە چیدى تر نیە و نابێت و ئەنجامەکەشى ماڵوێرانى و تێکدانى ئەم ئەزموونە و گەڕانەوە بۆ خاڵى دەستپێک و دووبارە بونەوەى مێژووى ڕەشى لەناوچوونى حکومەت و کۆمار و شۆڕشەکانى ڕابووردوومان دەبێت بەڵام ئەمجارەیان خوێناویتر و کاریگەرتر دەبێت بۆ 100 ساڵى ئایندەمان.\nئەى چارەسەر چیە؟\nچارەسەرى مامناوەندى بۆ تێپەڕکردنى ئەم قۆناغە و ڕەوینەوەى مەترسیەکان و ئاڵنگاریەکانى دەوروبەر، بریتیە لە خۆڕێکخستنەوەى زیاترى نێوماڵى کورد و باشترکردن و ئاساییکردنەوەى پەیوەندیەکان لەگەڵ بەغداد و دەرودراوسێکان و هەوڵدانى زیاتریشە لەگەڵ زلهێز و هاوپەیمانەکاندا کە پشتیوانى زیاترى مانەوە و بەردەوامبوون و بەهێزکردنى ئەم ئەزمونەمان بکەن، تاکاتێکى گونجاوتر و لەبارتر بۆ هێنانە دى دەوڵەتى سەربەخۆى کوردى، ئەوەش کاتێک دەبێت کە دەوڵەتە باڵادەستە ناوچەییەکان لە تورکیا و ئێران و سعودیە و میسر و عێراق بەم گەورەیى و بەهێزییە و یەکگرتویە نەمێننەوە، ئەو کات کورد دەتوانێت بگاتە ئامانج و خەونە لەمێژینەکەى خۆى و زاڵیش بێت بەسەر هەموو ئاڵنگاریە مێژوویى و جوگرافیاى و سنور و تابۆ نێودەوڵەتیەکان و ببێتە کاراکتەرێکى بەهێزیش لەناوچەکەدا کە هەموو بنەما سیاسى و ئابورى و سەربازیەکانى هەیە.\nبۆئەوەى بشبینە دەوڵەتێکى یاسایى و دانپیادانراوى نێودەوڵەتى دەبێت لە ڕێگە و ڕێژچکە یاساییەکانەوە دەستپێبکەین و ئەویش بە کاراکردنەوە و توندوتۆڵکردنەوە و چەسپاندنى زیاترى دامودەزگا شەرعى و هەڵبژێردراوەکانى هەرێمەکەمان دەبێت لە پەڕلەمان و حکومەت و دەزگاى دادوەرى و سەروەربونى یاسا و چەسپاندنى دیموکراسى و ئازادیەکان و پاراستنى مافەکانى مرۆڤ،ئەگینا بەپێچەوانەوە دەبینە دەوڵەتێکى دەرچوو لە یاسا و ڕێسا نێودەوڵەتیەکان و هەموانیش دژمان دەوەستنەوە.\nدژوار شێخانی: ڕێفراندۆم لە نێوان تەخویل و تەخویندا.


ئەى رەقیب …… لە فێستیڤاڵێکى نێونەتەوەییدا لەوڵاتى نەرویج – Denegkan\nئەى رەقیب …… لە فێستیڤاڵێکى نێونەتەوەییدا لەوڵاتى نەرویج\nرۆژى 24ى ئۆکتۆبەرى 2009 لە شارى(ڤۆڵدا)ى وڵاتى نەرویج لە فێستیڤاڵێکى نێوتەوەییدا بۆ ئاشتى و نەمانى جەنگ، گروپێک لە لاوانى کوردستان سروودى(ئەى رەقیب)یان پێشکەش کرد.\nفێستیڤاڵى نێونەتەوەیى(فێستى ڤۆڵدا) کە لە رۆژى 24ى ئۆکتۆبەرى 2009 لە شارى(ڤۆڵدا)ى وڵاتى نەرویج سازکرا، تیایدا لە زۆرێک لە وڵاتانى ئاسیاو ئەوروباو ئەفریقا و ئەمریکا بەشداریان کرد بوو، وەکو(چین، تایلاند، روسیا، ئەفغانستان، ئۆکرانیا، کۆنگۆ، کینیا، پۆڵۆنیا، مۆڵدۆڤا، نیوجیرسى، بولگاریا، سۆماڵ، ئەریتیریا، سودان، نەیجیریا، کوردستان .. هتد).\nهەر وڵاتەو بە جۆرێک چالاکى بەشداریان کرد، لە گۆرانى و سەماو نمایشى جۆراو جۆرى کلتورى، کە تێکرا گوزارشت بوو لە خۆشەویستى و پێکەوەژیانى ئینسانیانە لەسەر بنەماى رێزگرتن و پشتیوانى کردنى وڵاتانى هەژارى جیهان، ماوەى(20) خولەک بۆ چالاکى نەتەوەى کورد تەرخانکرابوو، لەو ماوەیەدا کە لە دوو کاتى جیاوازدا چالاکییان پێشەشکرد، گروپێک لە لاوانى کوردستان کە خەڵکى رۆژهەڵات و باشوور و باشوورى بچوکى کوردستان بوون، ناوەکانیان بریتى بوون لە(عەبدولخالق مەنافى و مستەفا عەلیزادە ـ لەرۆژهەڵات، سۆران عەلى و هێمن عەبدولخالق ـ لە باشوور، هەڤاڵ محەمەد و نەواف عومەر ـ لە باشوورى بچووک) سەرەتا لە بەشى یەکەمى پرۆگرامەکانى فێستیڤاڵدا، کاتژمێر(12:15) خولەکى نیوەڕۆ سروودى(ئەى رەقیب)یان پێشکەش کرد بە هەڵکردنى ئاڵاى کوردستانەوە، دواتر پارچەیەک هۆنراوە بە زمانى کوردى لەلایەن شاعیر(عومەر سەیدە)وە خوێندرایەوە.\nلە بەشى دووەمى پرۆگرامەکانى فێستیڤاڵدا دوو تابلۆى هەڵپەڕکێى کوردى لەلایەن هەمان گروپەوە پێشکەش کرا، دواتر(عومەر سەیدە) پارچە هۆنراوەیەکى دیکەى بە زمانى ئینگلیزى خوێندەوە، تێکڕاى چالاکى ئەو گروپە کوردە بووە جێى سەرنجى سەرجەمى ئامادەبووانى فێستیڤاڵ، دواتر لە بەشێکى دیکەى پرۆگرامى فێستیڤاڵدا پێشکەشکردنى خواردن بوو بۆ ئامادەبووان، کە خواردنى(تایلاندى و سۆماڵى و ئەریتیریایى و کوردى) بوو، وەکو دەبینرا زۆربەى میوانەکان روویان دەکرد خواردنى کوردى کە لەلایەن خێزانێکى کوردەوە دروست کرابوو بەناوى(حاجى مستەفا)و (ناهیدە)ى هاوسەرییەوە بە هاوکارى دوو ژنى ئەفغانى بەناوى(لەیلا خەنجەرى و لەیلا موزهەرى).\nپاشان لە هۆڵى نمایشەکەوە بەرەو سەنتەرى شارەکە بە هەڵگرتنى مەشخەڵەوە رۆیشتن و لەوێ بەشى کۆتایى چالاکییەکانى فێستیڤاڵ نمایش کرا، کە بریتى بوو لە نمایش کردنى بەرهەمى خۆماڵى جوتیارانى ئەو ناوچەیەى وڵاتى نەرویج و نماییشى سەماو گۆرانى چەند وڵاتێکى دیکەو لەو بەشەى پرۆگرامەکەدا لاوێکى کورد بەناوى(سەلام فەتاح) گۆرانییەکى کوردى پێشکەش کرد.\nPrevious خۆت قڵپمه‌که‌وه تۆزێکیش شکنابه‌م بیڕژێنمه خۆم ….. زمکان عه‌زیز\nNext شه‌ڕی سێ شیعر ….. رێباز سه‌یده – چۆمان


ئاماژەی شوێنی گوللـەکان و ئاراستەی ڕووداوی هێرش بردنە سەر حیزبەکانی ڕۆژهەڵات | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome کوردستان باشوور ئاماژەی شوێنی گوللـەکان و ئاراستەی ڕووداوی هێرش بردنە سەر حیزبەکانی ڕۆژهەڵات\nئاماژەی شوێنی گوللـەکان و ئاراستەی ڕووداوی هێرش بردنە سەر حیزبەکانی ڕۆژهەڵات\nڕۆژی کورد: شارەزایەکی سەربازی بۆ دەرخستنی ڕاستیی کارەساتی پیلان گێڕی بە دژی حیزبەکانی ڕۆژهەڵات، شیکاری بۆ ئاراستەی گوللـەکان کردووە کە لە ماشێنەکە دراون،\nیەک: گوللـەی سەری ماشێنەکە: ئەو گوللـەیە لە ناو ماشێنەکەوە هاویشتراوە و ئاراستەی کون بوونی سەقفەکە دیارە\nدوو” ئەو گوللـەیە وەک دیارە لە ناو سەیارەکەوە هاویشتراوە و وەک قەوارەی کون بوونەکەش دەریدەخام لە نزیکەوە هاویشتراوە نەک لە دوورەوە و بۆیەش بە ڕادەیەکی کەم کونی کردووە،\nسێ: وەک دیارە کورسیی ئەو سەیارەیە هیچ خەسارێکی پێنەگەیشتووە، ئەوە دەریدەخا کە لە دەرەوەڕا هیچ تەقەیەکی لێنەکراوە و ئەگەر کەسێکیش لێرە پێکرابێ بە هۆی تەقەی ناو خودی سەیارەکەوە بووە، جا چ بە هەڵە لێیدرابێ و چ بە هۆی شڵەژانەوە.\nچوار: ئەگەر لە دەرگای دیکەوە تەقە کرابا، بۆی هەبوو گولەکە لە دەرگای تریش بگرێ و ئەویش کون بکات، بەڵام وەک دیارە دەرگای لای شاگرد هیچ تەقەیەکی پێوە دیار نیە کەواتە زۆرترین تەقە کەسی شۆفیر یان سایق کردوویەتی.\nپێنج: ئەو گوللـەیە کە وە شووشەی ترۆمبیلەکە کەوتووە، لە نزیکەوە بووە، گوللـەی لە دوورەوە شوشە بە تەواوی لەناو دەبات و دەیڕمێنێ کەچی ئەم شووشەیە تەنیا چڕژی داوە و قەوارەی کون بوونەکەش کەمە کەواتە دەریدەخا ئەو گوللـەیە لە مەودایەکی زۆر نزیکەوە هاویشتراوە نەک لە دەرەوە.\nبەپێی ئەو وێنانە، پێدەچێ کەسانی ناو ترۆمبیلەکە خۆیان لەگەڵ یەکتری شەڕیان بووبێ، جا چ بە هۆی کێشە چ بە هۆی سەرخۆشییەوە، بەڵام لەو ناوەدا کەسانێک بە هاندانی ڕقی خێڵەکییەوە دەرفەتەکەیان قاستووەتەوە و خەڵکی ناوچەی باڵەکایەتییان بە دژی حیزبەکان هان داوە و ئەو کارەساتەی لێکەوتەوە و ئێستا گەنجانی ڕۆژهەڵاتیش هەڕەشە لەو باشوورییانە دەکەن کە سەردانی ڕۆژەڵات و ئێران دەکەن.\nهیوا دەخوازرێت، بەتایبەتی بە سرنجدان بەوەی کە لە ئێستاوە کۆماری ئیسلامی هەڕەشەی تۆپباران و هێرش کردن بۆ ئەو ناوچەیە دەکات و ئەو کارەساتە تەنیا بە قازانجی ئێران شکاوەتەوە، لێژنەیەکی هاوبەش پێک بهێندرێت و بە زووترین کاتیش پێشمەرگەکان و بەتایبەتی پێشمەرگە کچەکان ئازاد بکرێن و لەوە زیاتر ڕقی لاوانی ڕۆژهەڵات نەورووژێندرێ و خەڵک ئەهوەن بکرێتەوە.\nPrevious articleزانیاریی ورد لەمەڕ چۆنیەتیی کارەساتی هێرش کرانە سەر مەقەری حیزبەکانی ڕۆژهەڵات بە پیلانی ئێران\nNext articleبەرپرسی کۆمیتەی یەکێتی لە چۆمان داواکارییەکانی کۆماری ئیسلامی دووپات دەکاتەوە


ئاماری نوێی كۆرۆنای هەرێم بڵاوكرایەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 580 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و لە بەرامبەردا 245 كەس چاكبوونەتەوە.\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاماری نوێی كۆرۆنای بڵاوكردەوە كەتێیدا هاتووە، لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 580 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و لە بەرامبەردا 245 كەس چاكبوونەتەوە.\nلە ئامارەكەی تەندروستیدا ئەوەش هاتووە، هەر لەو ماوەیەدا، 3 هزار و 694 پشكنینی نوێ ئەنجامدراون، 4 كەسیش بە ڤایرۆسەكە گیانیان لەدەستداوە.\n215 كۆڵبەر لە سنوورەكانی باشوور و ڕۆژهەڵاتی كوردستان بوونەتە قوربانی\nخەڵك- ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕایدەگەیەنێت، لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا دەیان كۆڵبەری كورد لە سنوورەكانی كوردستان بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە ئەمنییەكانی…\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئایار 2022 (1307) نیسان 2022 (1724) ئازار 2022 (1675) شوبات 2022 (1478) كانونی دووه‌م 2022 (1553) كانونی یه‌كه‌م 2021 (1511) تشرینی دووه‌م 2021 (1638) تشرینی یه‌كه‌م 2021 (1644) ئه‌یلول 2021 (1651) ئاب 2021 (1643) ته‌مموز 2021 (1582) حوزه‌یران 2021 (1594) ئایار 2021 (1621) نیسان 2021 (1643) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1627) كانونی دووه‌م 2021 (905) كانونی یه‌كه‌م 2020 (61)\n02 کانونی یەکەم 2021 2.40 pm\nخەڵك- پەڕلەمانتارێكی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، پرساندن بۆ وەزیری سامانە سروشتییەكانی هەرێم دەكەن.\n21 تشرینی یەکەم 2021 3.15 pm\nخەڵك- وەزیری كار و كاروباری كۆمەڵایەتیی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاماژە بە كردنەوەی خول بۆ گەنجانی هەرێم دەكاتەوە…


لە رۆژی شەهیدی شیوعیدا ئەمڕۆ 2020/2/13 كۆمیتەی پارێزگای هەولێری حزبی شیوعی كوردستان لە بەردەم وەزارەتی شەهیدان و ئەنفالكراوان گردبوونەوەیەكی ئەنجامداو داواكاری كەسوكاری شەهیدانیان خستە بەردەم لایەنی پەیوەندیدار.\nلەم گردبوونەوەیەدا هاوڕێ كاوە مەحمود سكرتێری كۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی كوردستان وتەیەكی لە بەردەم كەناڵەكانی راگەیاندن ئاراستەی وەزارەت كردوو، پێی گوتن ئەم گربوونەوەیەو هەموو ئەو ئازادیەی لە كوردستان هەیە لە سایەی خوێنی شەهیدانەوەیە، هەروا هاوڕێ ئەحمەد شێروانی ئەندامی مەكتەبی سیاسی حزبی شیوعی كوردستان وتەیەكی پێشكەش كردوو گوتی ناكرێ و ناشێ جیاوازی لە نێوان شەهیداندا بكرێ، دواتر هاوڕێ كانیاو داواكاریەكانی كەسوكاری شەهیدانی خوێندەوە.\nشایەنی باسە لەم گردبوونەوەدا جەخت لە بەرز راگرتنی خوێنی شەهیدان كرایەوەو داواكرا چیدی جیاكاری لە نێوان شەهیدان نەكرێت و ئەوانەی شەهیدانی رێگای رزگاری نیشتمانن و لە نێو سەنگەرەكانی بەرخوداندا گیانی خۆیان بەخت كردووە وەكو یەك تەماشا بكرێن.\nهەر بەم بۆنەشەوە سبەی لە گۆڕستانی گردە رەش كە گۆڕستانی شەهیدانی شیوعییە لە رێورەسمێكی پڕ شكۆدا ئەو بادە دەكرێتەوە.


Kurdîpêdiya - 00-02-1997\n📅 00-02-1997 ℹ | 🏷 Pol: Rêkewt u Rûdaw | Zimanî babet: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n- روودانی شەڕی براکوژی لە نێوان یەکێتی و ب. ئیسلامیدا، کە هەواڵی لابەلا دەڵێت 5 یان 6 کەسیان لە یەکتری کووشتووە.\n- روودانی کودەتایەکی سەرنەکەوتوو لە بەغداد لەلایەن چەند سەربازییەکەوە.\n- کۆتایی ئەم مانگە: سەزگین تانریۆغڵۆی سکرتێری گشتیی دەستەی یاسایی دیاربەکر، راپۆرتێکی دەربارەی دادگا و ئەو بڕیارانەی کە لەلایەن دادگای ئاسایشی دەوڵەتەوە لە دیاربەکر دراون، نووسی.\n- کۆچی دوایی هۆزانەوان حەسیب قەراخی.\n 📒 Govar | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | مه‌ڵبه‌ند - بڵاوکراوه‌یه‌کی مانگانه‌ی رۆشنبیریی گشتییه - ژ80 و81 - له‌نده‌ن - مایی 1997. لاپەڕە: 3\n👁 Em babete 3,263 car bînrawe