سەرچاوەكانى تۆتالیتاریزم و بەكۆیلەكردنى مرۆڤ لەهزرى كارل ماركسدا – Denegkan\nسەرچاوەكانى تۆتالیتاریزم و بەكۆیلەكردنى مرۆڤ لەهزرى كارل ماركسدا\nbyسۆران\tApril 14, 2008\tگشتی\nخوێندنەوەیەك بۆ كتێبی ماركس و ئەفلاتون\nمن لەسەرەتاوە ئاماژە بەوە دەدەم هەرچییەك بكەم نەم توانیووە لەم نوسینە گەورەیەى براى نوسەر "حسێن سۆران" تەجاوز بكەم كەبەراستى ئەم هەوڵەى نوسەر هەوڵێكى دەگمەنە لەكۆمەڵگەى كوردى، لەكۆمەڵگایەكدا كەمێژوویەكى درێژى هەیە لەگەڵ فیكرى ماركسدا بەڵام مێژەوویەكى بێخوێندنەوە، بۆیەجێى خۆیەتى ئەم هەوڵە ناو بنێین هەوڵێكى دەگمەن، نوسەر لە 349 لاپەرە دا بەناونیشانى كارل ماركس و ئەفلاتون لەتۆتالیتاریزمى فیكریەوە بۆ تیرۆر كردنى بەهاى ئازادى، كەساڵى 2007 لەلایەن چاپخانەى رۆژهەڵاتەوە چاپكراوە خوێندنەوەیەكى جدى بۆ فیكرى سىَ فەیلەسوف كردووە ئەوانیش ماركس و هیگڵ و ئەفلاتون كە سىَ فەیلەسوفى دیارو بەرچاوون لەدونیادا لەسێ بەشدا بەجیا هەر جارە و بەرچاومان رۆشن دەكاتەوە لە هزرى تۆتالیتاریزمى ئەو سێ فەیلەسوفە ئێمە لێرە تەنها لەگەڵ بەشى یەكەمیان مامەڵە دەكەین، واتە فیكرى ماركس بەو هیوایەم بتوانین لەداهاتوودا لەبەشێكى درێژدا خوێندنەوەیەكیش بۆ فیكرى ئەفلاتون بكەین چونكە بەراستى هەست دەكەین بەئەنقەست بۆ مەبەستى تایبەت كۆمەڵىَ هەوڵ هەیە كە فكرى ئەفلاتون پراكتیزە بكرێت بەكۆمەڵگەیەكى وەك كۆمەڵگەى كوردى كە ئەو هزرە وەك كارل پوپەر دەڵێت فكرێكە لەزۆرشوێندا سەرچاوەكانى دەگەرێتەوە سەر تۆتالیتاریزم و فاشیەت . بۆ سەرەتا چونە ناوباسەكەش دەبێت بپرسین، ئایا ماركسیەت نزیكە یان باشترە بڵێم رەگێكى سەرەكییە لەبنیادنانى فاشیەت و دیكداتۆریەت ، ئایا رۆڵى كارل ماركس لەم بوارەدا چى بووە ؟ سیستەمە كانى سۆشیالیستى و بزوتنەوە چەپەكانى دونیا كامەو كێ بوون شوێن پێیى ئەم تیۆرەیان گرتە بەر دواتر دەبێت كەم تازۆر پێناسێًك بۆ ریتمەكانى تۆتاریزم و هەروەها ئەم زاراوانە چۆن هات.؟كەى پەیدا بوون ؟ كێ باسى لێووە كردن؟ دەبێت سەرەتا ئەمانە دەست نێشان بكەین و دواتر بێینە سەر شیكردنەوەى تیۆرەكەى ماركس ، هەروەها گەرانەوە بۆ ئەفلاتون و دواتریش بۆ هیگڵ ، دەبێت كەم تازۆر قسە لەسەر فەلسەفەى یۆنان بكەین، لەسەر دەمى خۆماندا كەرۆژگارى گۆرانە خێراكانە ، سەرەرایى پێشبینى كردنى ئاڵۆگۆرەكان، مەیلێك دروست بووە بۆ كۆنترۆڵ كردن لەرێگەى پلاندانانى ناوەندى بەپێوەرى گەورە ئەمەش دەربڕى مەیلێكە بۆ دۆزینەوەى رێگایەك لەنێوان تیۆرى ئەفلاتون و تیۆرى ماركس . كە بێگومان ئەفلاتون گەرەكى بوو گۆران كارى بووەستێنێت، ماركسیش ئاڵوگۆرى بەشتێكى حەتمى لەقەڵم دەدا. كۆكردنەوەى ئەم دوانە لەگەڵ یەكتردا جۆرە پێكەوە گرێدانێك یان دۆخى گشتى یان سەنتێزى هیگڵى دروست كردووە ، كەپێى وایە نابێت گۆرانكارى بووەستێنرێت دەبێت لانیكەم لەرێگەى دەوڵەتەوە بەرنامەرێژى و كۆنترۆڵ بكرێت، بۆیە هیگڵ پێى وایە بۆ ئەم مەبەستە دەبێت دەسەڵاتى دەوڵەت تائەو پەرى بەرفراوان بكرێت .\nتۆتالیتاریزم وەك چەمك سەر بەفەلسەفەى سیاسى پەنجاساڵى یەكەمى سەدەى بیستەمە فەیلەسوفى ئیتالى "جیوڤانى جێنێلى" بۆ یەكەمین جار لەساڵى" 1925"چەمكى تۆتالتاریزمى بەكار هێنا ئەمەش بۆ خوێندنەوەى فاشیزمى ئیتالى بوو بەر لەم مێژووە تیۆریەك دەربارەى تۆتالیتاریزم لەزانست وزەى فەلسەفەى سیاسیدا نادۆزینەوە. سەرهەڵدانى ئەم تیۆرە هاوشانە لەگەڵ دەركەوتنى تۆتالیتاریزم وەكو بزوتنەوەى سیاسى دواتریش وەك شێوازى بەرێوبردنى دەوڵەت و كۆمەڵگە . تۆتالیتاریزم تەنها بەكۆنترۆڵكردنى ژیانى سیاسى ناوەستىَ بەڵكو كۆنترۆڵى ژیانى ئابووری و كۆمەڵایەتى فەرهەنگیش دەكات . لەهەمانكاتیشدا هەروەك هانا ئارنێت دەڵێت دەست دەخاتە ناو دارشتنى عەقڵ و خەیاڵى ئینسانەكانەوە هەوڵیش دەدات ، بەهاكانى خەڵكو باوەرو بۆچونەكانیان دەستنیشان بكات . هەروەها بەسەر كۆمەڵگە و تاكەكەسەكاندا وێنەیەكى دیاریكراوى جیهان مێژووى روداوەكان بسەپێنێت. دەسەڵاتى تۆتالیتارى ئەو شێوە دەسەڵاتەیە كە دەویەوێت ئەو مسافەیە كەلەنێوان كۆمەڵگەو دەوڵەت دا ئامادەیە بسرێتەوە بۆئەوەى كۆمەڵگە بكاتە بەشێك لەدەوڵەت دەوڵەتیش لەهەموو خانەیەكى كۆمەڵگەدا ئامادەبێت. تۆتالیتاریزم دەزگاكانى كۆمەڵگەى مەدەنى دەخاتە ژێر ركێفى خۆیەوە هەروەها جێگایەك بۆ ناكۆكى و جیاوازى سیاسى ناهێڵێتەوە . تەواوى دەوڵەتە تۆتالیتاریزمەكان لەسەر ئەم دوو خاڵە كۆكن ،\nئامادەكردنى ئایدۆلۆژیایەك كەرەهەندە جیاوازەكانى ژیان و ئامانجە گشتیەكان دیارى دەكات ئەو رێگایەنەش دەسەپێنێت كەپێویستە بۆ بەدیهێنانى ئامانجەكانى ئەو بگرێنە بەر . لەحیزبێكى جەماوەریدا خەڵكى زۆر كۆدەكاتەوە رێكیان دەخات و بەرێوەشیان دەبات زۆربەى جاریش ئەو حیزبە لەلایەن كەسانێكى دیكداتۆرەوە رێورەسمى فرە حیزبى یەك دەخات و دەزگاكانى دەوڵەت و دەزگاكانى كۆمەڵگەى مەدەنى بەتەواوى دەخاتە ژێر كۆنترۆڵى خۆیەوە.\nلەئاستى تیۆرى فیكریدا "فردریش هاینك" یەكێكە لەئابورى ناسەكان و خاوەنى خەڵاتى نۆبڵە ، یەكەمین جار لەتۆتالیتاریزمى كۆڵیوەتەوە لەكتێبى" بەرەو كۆیلەیەتى" لێرەدا هاینك بنەما ئایدۆلۆژی و فیكرییەریەكانى ئاشكرا دەكات باس لەچۆنایەتى رەوتى لاواز بونى فیكرى لیبراڵى لەسی ساڵى یەكەمى سەدەى بیستەمدا كەئەو لیبراڵیەت وەك فكرێكى دژە دیكتاتۆر دەبینێت. فیكرێك كە گرنگى تەواو بە ئازادى تاكەكەس و بازارو قەدەغەكردنى دەستێوەردانى دەوڵەت لەژیانى ئابوورى و كۆمەڵایەتیدا، هەروەها لاوازبونى لیبراڵیەتیش دەخاتە ئەستۆیى باڵادەست بونى ئایدۆلۆژیاى گروپ و دەستەكانەوە لەپێش هەموشیانەوە سۆشیالیزم لاوازبونى لیبراڵیەت و جێگیر بونى شۆسیالیزم لەشوێنیدا سەرچاوەى دروست بونى رژێمە تۆتالیتارییەكانى رۆژگارى جەنگى جیهانى دەزانێت. هەروەها "هاینك "لەمەترسى دەسەڵاتى سۆشیالیزم ئاگادارمان دەكاتەوە و باس لەوە دەكات . كە نابێت دیموكراسى و سەرمایەدارى لەیەكتر جیا بكرێنەوە و باس لەرۆڵ و گرنگى تاكەكەس لەشوێنى كۆ دەكات . ئەو پێى وایە كە نابێت بەهیچ جۆرێك ئازادى بكرێتە قوربانى هیچ شتێك حەتا لەدەرەوەى ئازادیش خۆیدا چونكە هیچ شتێك لەئازادى گرنگ ترنییە "هاینك" شۆسیالیزم بەژێرخانى سیستەمى تۆتالیتاریزم دەزانێت ، ئەو پێى وایە سیستەمە تۆتالیتارییەكان لەژێر پاڵتۆكەى شۆسیالیزمەوە هاتۆتە دەرەوە "هاینك" خۆى بۆ رەخنە گرتن و هەڵوەشاندنەوەى ئەو دۆگما ئایدۆلۆژیانە تەرخان دەكات ، كەلەمژدەى دروستكردنى بەهەشتەوە دەگوازرانەوە بۆ دروستكردنى واقیعێكى جەهەنەمى . تەنانەت كتێبەكەى پێشكەش بە شۆسیالیستەكانى ناو هەموو حیزبەكان دەكات، چونكە ئەوان بەدرێژایى پەنجا ساڵ مژدەى بەهەشتێكى درۆزنانەیان بەگوێى دونیادا دەدا.\nهاینك دەڵێت دەگمەنن ئەوانەى دەیانەوێت ئەو راستیە ببینن كە سەرهەڵدانى نازیزم و فاشیزم كاردانەوە نەبوو دژ بەو رەوتە شۆسیالیزمانەى كە پێشتر لەئارادابوون ، بەڵكو دەرەنجامى ئەو رەوتە شۆسیالیستانە بوو . هەروەها فاشیزم و نازیزم بە زادەى بەهێز بونى هێز و ئایدۆلۆژیا سۆشیالیستەكان دەزانێت ، هەروەها دەڵێت لەئەڵمانیا ئەوەى تۆتالیتاریزمى بەرهەم هێنا رەگە شۆسیالیستەكان بوو . كاتىَ هیتلەر دەسەڵاتى گرتە دەست لیبراڵیزم لەهەموو رویەكەوە لەئەڵمانیادا مردبوو هەرئەوەش بوو لیبراڵیزمى كوشت، كەشۆسیالیزم بوو . ئەوەش واى لەهاینك كرد ئەو بۆچونانەى هەبێت ئەو دوو مۆدیلە تۆتالیتاریزمەى ئەوروپا بوو كەنازیەت و ستالینیەت بوو، نازیەكان هەڵگرى ئایدۆلۆژیاى "ناسیۆنالیزم و سۆشیالیزم " بوون ستالینیەكان هەڵگرى ئایدۆلۆژیاى "ناسیۆنالیزم و بەلشەفیزم" بوون ئەو دوو شێوە شۆسیالیزمە بەراست رەو چەپرەو ناو دەبات ، بەباوەرى هاینك ئایدۆلۆژیاى سۆشیالیزمى نەك تەنها ئازادى ئابوورى لەناو دەبات بەڵكو فیكرى تاك گەرایش لەناو دەبات كەیەكێكە لەرێبازە فیكرییەگرنگەكانى شارستانیەتى رۆژئاوا رەگەكانیشى قووڵ بەو شارستانیەتەوە بەسراوەتەوە .هاینك دواى نیشاندانى سەرچاوە ئایدۆلۆژیەكانى سیستەمى تۆتالیتارى دێتە سەر دەست نیشانكردنى بنەمایى ئابوورى ئەو سیستەمە . جەوهەرى سیستەمى تۆتالیتاریزم بەمیكانیزمە ئابوریەكانەوە گرىَ دەدات كەلەسەر دژایەتیكردنى موڵكیەتى تایبەت و بەگژداچونەوەى بازارى ئازاد دروست بوون لەباتى ئەمەش كۆنترۆڵ كردنى دەوڵەت ، بۆ ژیانى ئابوورى لەرێگەى سیستەمى پلاندانانى سێنتراڵەوە . بەراى هینك دژایەتى كردنى موڵكیەتى دەوڵەت و بازارى ئازاد و دەستى خۆى كۆبكاتەوە ببێتە بونەوەرێك لەسەر ورد و درشتى ژیانى كۆمەڵایەتى ژیانى تاكەكەس بریار بدات ، كۆمەڵگە ناچار دەكات پابەند و ملكەچى دەوڵەت بێت . بەكورتى ئەم میكانیزمە ئابوریانە وادەكەن ئیرادەى دەوڵەت هەموو بەشەكانى ژیان كۆنترۆڵ بكات، بەرایى ئەو ئایدۆلۆژیاى شۆسیالیستى لەوەدایە كەهەمیشە گریمانەى ئەوە دەكات، كە ئەو دەسەڵاتە گەورەیەى دەكەوێتە دەستى دەوڵەتەوە ئەوە دەوڵەت هەردەم بەئاراستەى بەختەوەر كردن و ئاسودەگى و تێركردنى كۆمەڵگە دەیخاتە گەر، ئەوەى كەدەوڵەت بێتە سەچاوەى بەدبەختى و ناشیرینى ببێتە ئامرازێكى تۆقێنەرى كۆنترۆڵ و دیسپلین كردنى كۆمەڵگا ئەوەش ببێتە هێزێك لەسنورى كوشندە بۆ ئازادى تاكەكەس كۆمەڵایەتى دابنێت و ئیرادەى ئینسانەكان تێكبشكێنێت ئەمانەش شتگەلێكن ئایدۆلۆژیاى سۆشیالیستى نكۆلىَ لێدەكات یان لەباشترین دۆخدا لێیان بێدەنگە. كە دیكداتۆریەتى پرۆلیتاریا ببێتە دیكداتۆریەوتى حیزب، دیكداتۆریەتى حیزبیش دەبێتە دیكداتۆریەتى سەركردەیەكى كاریزمى\nشتێك كە ئایدۆلۆژیاى سۆشیالیستى وێنایان بكات . بەمانایەكیتر ئایدۆلۆژیاى سۆشیالیستى ئەگەرى خراپ بەكارهێنانى ئەو هەموو بەكار هێنانەى سۆشیالیزم دەیخاتە دەستى دەوڵەت نایبێنێت ، هەروەها جیهانبینى تاكرەویانەى سۆشیالیزم وە سەپاندنى بەسەر هەموو ئینسانەكان ، ئەوە بۆ خۆى كوشتنى عەقڵى تاكەكەس و بیركردنەوەى ئینسانەكان جیهانبینى تایبەتیش دادەبەزێنێتە ناو زمان و چەمكو ئەو ئامرازانەى كەبەهۆیانەوە تاكەكەسەكان بیر دەكەنەوە . سەپاندنى یەك جیهانبینى ماناى سەپاندنى یەك تۆر لە بەها و نرخ و نۆرمى تایبەت كەناكۆكە، بەو تۆرە جیاوازانەى بەها و نرخ و نۆرم لە كۆمەڵگادا ئامادەیە ، ئەمەش نابێت كورت بكرێتەوە وە بەیەك جیهانبینى دیارى كراو ببستیرێتەوە . كۆمەڵگا ماناى شوێنى ئامادەگى زیاد لە جیهانبینیەكى ناكۆك و ململانێكەر لەگەڵیدا ، سەپاندنى یەك ئایدۆلۆژیا و یەك سیستەم لەبەها و نۆرم ، لەسەرێكەوە رێگرتنە لەهەر فۆرمێكى بیركردنەوەى ئازاد، لەسەرێكى دیكەوە رێگرتنە لەهەر پراكتیكێكى كۆمەڵایەتى وە تاكەكەسى ئازادیش. هەوڵدانى بەردەوامى سۆشیالیستەكان بۆ دروست كردنى بزوتنەوەیەكى جەماوەرى بەیەك جیهانبینى و یەك سیستەم لە نۆرم و بەهاى هاوشێوە وەك یەكەوە ، ئەو ئامرازانەى دروست كرد كەدواتر نازى و فاشیەكان ، بەشێوەیەكى چالاك بەكاریان هێنا، ئەویش دروست كردنى حیزبى دەسەڵاتدار و سەركوتكەر كە بونێكى حیزبێكى لەو شێوە مەرجى گرنگى دروست بونى تۆتالیتاریزمە ئەو مۆدیلە حیزبەش ، سەرەتا سۆشیالیستەكان بەكاریان هێنا و خستیانە گەر . هاینك دەڵێت ئەوە سۆشیالیستەكان بوون نەك فاشیستەكان منداڵانیان كۆدەكردەوە دەیانكردنە لەشكر بۆ حزب وە دەبوا بشبونایە بەدڵسۆزى ژمارەیەكى ئایدۆلۆژى حزب.\nماركس كاتێك دژایەتى یۆتۆپیاگەرایى بەڵگەخوازى دەكات، هەموو جۆرە ئەندازیاریەكى كۆمەڵایەتى مەحكوم دەكات ئەو بەباوەر بوون بەگەڵاڵە رێژییەكى عەقڵانى بۆ دەزگا كۆمەڵایەتیەكان بەچەشنێكى بىَ ئەم لاو ئەولا بەپێچەوانەى واقیع بینى لەقەڵەم دەدات و ئیدانەى دەكات چونكە دەڵێت دەبێت كۆمەڵگا بەپێى یاساكانى مێژوو گەشە بكات نەك بەپێى بەرنامەى عەقڵانى ئێمە ماركس لەسەر ئەو برواییە كەئەوە زاتى پرۆژە مێژوویەكانە . بەجۆرێكى دیكەى ئەو هەوڵە تێروانینێكى لە رەگوریشە مێژووگەراییانە و پێچەوانەى هەر چەشنە ئەندازیارێكى كۆمەڵایەتیەوە دەگرێت. ماركس هەروەك كارل پوپەر دەڵێت لەخەونى شۆرشێكى گركان ئاسان كە سەرانسەرى جیهانى كۆمەڵایەتى لەرەگو ریشەوە بگۆرێت ، ئەم ئێستاتیكایە بەتەواوەتى بۆ تێگەیشتن دەشێت زۆرێك لەسرووشتى ئێمەى مرۆڤى تووشى بەجۆرێك ئەم یەتۆپیاگەراییە دەبێت ، بەڵام ئەم حەزو شەوقە ئێستاتیكایانە تەنها بەمەرجێك نرخى هەیە كەهاوسەرەكەى لەدەست عەقڵ و هەستى بەرپرسیارێتى و پاڵنەرى مرۆڤ دۆستانە بۆ یاوەرى ئەوانیتر، ئەگینا مەترسى دارەو لەوانەشە وەكو هەستیارى لێبێت، جوان پەرستى رادیكاڵیزم بەناچارى بەرەو وازهێنان لەعەقڵ پاڵمان پێووە دەنێت، بۆیە لەرووى داماوى بێچارەیی فیكریەوە دەكونە بەدیلى عەقڵ ئەم هەڵوێستوو تێروانینە ناعەقڵانیە سەرخۆش بوونە بەخەونى جیهانێكى جوان ، هەموو ئەمانەشە ماركس دەگەیەنێتە شوێنێك پێى دەڵێن تۆتالیتاریزم و رەگەس پەرستى.\nPrevious دیمانه له گه‌ڵ که‌ریم ده‌شتی\nNext لێشاوى رەش …یان ماراسۆنى گەندەڵى دەسەڵات لەگەڵ رەخنەدا


👁 ئەم بابەتە 56,529 جار بینراوە\nباکووری کوردستان - دەوڵەتی تورک بە پاساوی قەدەغەی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 27 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 1-3-2020 19:49:43\n📝 لە حەفتانین و مێردین 3 سەربازی تورک کوژران بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 17 2020 9:35AM\nڕاگەیەنراوی ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە بە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-4-2020 9:35:33\n📝 کەژەکە لە بارەی هێرشەکانی سەر کەمپی مەخمور و قەندیل بەیاننامەیەکی بڵاو کردەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 17 2020 12:28AM\nلە بەیاننامەکەی کەژەکەدا هاتووە: لە بەرواری 15ی ن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-4-2020 0:28:51


منداڵێکى یەک مانگى و خانویەکى نوێ\nبرا و کەسە نزیکەکانى چاوەڕوانى ئەوە بوون هۆشمەند بگەڕێتەوە ماڵەوە تا پێکەوە ماڵەکەى بۆ بگوازنەوە بۆ خانویەکى نوێ، بەڵام توشى شۆک بوون کاتێک هەواڵى خۆکوشتنی هۆشمەندیان پێ راگەیەنرا.\nرۆژى یەکشەممە (30ی تشرینی دووەمی2020) دواى تەواوبوونى لەدەوامى فەرمى لە بەرگرى و فریاکەوتنى سلێمانى، هۆشمەند و کۆسرەتى براى تا ئێوارانێکى درەنگ بەیەکەوە لە بازاڕ سوڕانەوە، بەبێ ئەوەى کۆسرەت هەست بەهیچ گرفتێک بکات.\nدواى دوو کاتژمێر کۆسرەت پەیوەندى بە هۆشمەندەوە کرد کە بگەڕێتەوە بۆ ماڵەوە بۆ ئەوەى پێکەوە بچن ئەو خانوە پاک بکەنەوە کە بڕیاربوو بچێتە ناوییەوە، تا دواتر ماڵەکەى بۆ بگوازنەوە، ئەویش تەنها پێی وت کە دەگەڕێتەوە و تەلەفۆنەکەى داخستەوە.\nکۆسرەت (1ى کانونى یەکەمى 2020) بۆ "ناس کورد" ى گێڕایەوە کە دواى نیو کاتژمێر لەو پەیوەنییە تەلەفۆنییە هەواڵى پێدراوە کە براکەى فیشەکێکى ناوە بەسەرى خۆیەوە.\nکۆسرەت بەپەلە خۆى گەیاندە شوێنى رووداوەکە کە کافتریایەکە لەگەڕەکى مەڵکەندى سلێمانى و بەزۆرى خۆى و کۆسرەت و کەسە نزیکەکانیان سەردانیان دەکرد.\nئەو کەسانەى لە شوێنەکە بوون وتویانە کە تەلەفۆنێکى بۆ چووە و دواتر کۆسرەت یەکسەر خۆى کوشتووە، هۆشمەند دەڵێت سەیرى مۆبایلەکەیان کردووە و دەرکەوتووە کە دوایین تەلەفۆن ئەوەى ئەو و خێزانى و دایکى بووە و کەسى تر پەیوەندى پێوەنەکردووە.\nلەگەڵ روودانى رووداوەکە کەسێک کە لەو شوێنەکە بووە پۆلیسى ئاگادارکردووەتەوە، پۆلیسیش سێ لە هاورێکانى دەستبەسەر کردووە کە لە کافتریاکەدا پێکەوە بوون و لێکۆڵینەوەیان لەگەڵدا دەکات.\nبەڵام کۆسرەت دەڵێت دادگا رونیکردووەتەوە کە رووداوەکە هیچ دەستێکى لەپشتەوە نەبووە و براکەى هیچ کێشەى نییە و خۆى بڕیارى خۆکوشتنیداوە "جگە لەم موچە دواکەوتنە هیچ کێشەیەکى دیکەى نەبوو".\nهۆشمەند کە تەمەنى لە سییەکاندایە ماوەى شەش ساڵ بوو هاوسەرگیرى کردبوو، دوو منداڵى هەبوو، کچێکى پێنج ساڵان و کوڕێک کە تەمەنى تەنها یەک مانگە.\nکۆسرەت دەڵێت پۆلیس پێی وتوون کە براکەى بە دەمانچەکەى خۆى، خۆى کوشتووە.\nسەرکەوت ئەحمەد، وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی (30ی تشرینی دووەمی2020) بە "ناس کورد"ی راگەیاند، لەو کافتریایە دوو کەسی دیکەی لێبووە، کاتێک هۆشمەند بە دەمانچەیەکی جۆری "تورکی" فیشەکێکی ناوە بەخۆیەوە و خۆی کوشتووە.\nجگە لە کارکردن لە بەرگرى و فریاکەوتن، هۆشمەند لەدواى دەوامى سەرقاڵى کارى گەچکارى بوو، بۆ پەیداکردنى بژێوى ژیانى خێزانەکەى.\nهاوڕێیەکى نزیکى هۆشمەند بۆ "ناس کورد" ى گێڕایەوە کە، هۆشمەند رۆژانە کە لەدەوام دەگەڕایەوە لەگەڵ ئەوان کاریکردووە و هیچ کێشەیەکى نەبووە.\nوتیشى "بڕیاربوو ئەو ئێوارەیەى کە ئەو کێشەیەى بەسەردا هات پێکەوە ماڵەکەى ببەینە ئەو خانووە تازەیە، بەڵام لەپڕ تەلەفۆنمان بۆ کرا کە کۆتایی بەژیانى خۆی هێناوە".


02:03 - 20/01/2020\nئەحمەد عەسكەری: گەرانەوەی پێشمەرگە دەتوانێت چارەسەری كێشەی ئەمنی ناوچە جێناكۆكەكان بكات\nئەحمەد عەسكەری سەرۆكی لیژنەی ئەمنی لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك بەپەیسەرپرێسی ڕاگەیاند، هەموو ئاماژەكان ئەوەن كە ئەو هێزەی عێراق ناتوانێت یان نایەوێت شەری داعش بكات و حەشدی شەعبی لە بارەگاكانیان نایەنەدەرەوە، لە باشوری كەركوك داعش بەئارەزووی خۆی تەراتێن دەكات خۆیان نایانەوێت ئەو ناوچانە كۆنترۆڵ بكەن ئەگەرنا زۆر ئاسانی دەتوانن دەست بەسەر زۆربەی شوێنەكانی كەركوكدا بگرن ئەوەش مەترسیەكی گەورەیە بۆسەر دەسەڵاتی عێراقی و عەیبەیەكی گەورەش دەبێت بەسەریاندا دێت ئەگەر رووبدات.\nئەحمەد عەسكەری دەڵێت ئەگەر هاوپەیمانی نێودەوڵەتی نەبوایە داعش هێزێكی بەتوانا بوو لەجیهانیش پشتیوانی دەكرا بۆیە ئەگەر فرۆكەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و تەكنەلۆجیای سەربازی ئەوان نەبوایە ئەو هێزانە بەئاسانی نەیاندەتوانی رێگەی لێبگرن، بەڵام هێزی پێشمەرگە دیوارێكیان دروست كردبوو لە بەردەمیاندا نەیاندەهێشت جوڵە بكەن، جگە لەوەی پێشمەرگە تاكتیكێكی تری هەبوو ئەوەیش جیاواز بوو لە سوپا، ئەویش ئەوەبوو پێشمەرگە مەفرەزەشی هەبوو لەو بۆشایانەی كە هەبوو دەگەران ئەگەرشتێكی هەواڵگریان دەستبكەوتایە هەمان كات دەگەیشتنە شوێنەكە، ڕەنگە ئەوە بۆ هێزێكی نیزامی وەك سوپای عێراق هەم ئەو توانایەی نەبێت چونكە ئەوە شەڕی پێشمەرگانەیە و دەشڵێت، تیرۆرستەكانی داعش شەری عەسابات دەكەن بۆیە دەبێت وەك خۆیان وەڵام بدرێنەوە.\nئەحمەد عەسكەری دەڵێت ئەو ئەزمونەی لەلای پێشمەرگە هەبوو لەهیچ شوێنێكدا نیە هەروەها هاوپەیمانی نێودەوڵەتی رۆڵی زۆر بوو لەشەرەكان ئەوە نەمێنێت لەماوەیەكی زۆر نزیكدا ئەو ناوچانە دەكەون یان بەجێی دەهێڵدرێن ودەكەونە دەست داعش.\nسەرۆكی لیژنەی ئەمنی دەڵێت رۆژ نیە داعش چالاكیەكی لە كەركوك نەبێت و زۆر بەئاشكراش دەسورێنەوە بە رۆژ لەرێگەی خەڵكانی بێچەكیانەوە سەرانە كۆدەكەنەوە و هەرەشە دەكەن بە شەویش بەچەكداری پەلاماری بنكەكانی حەشدی شەعبی و بنكە بچوكەكانیان دەدەن و زیانی گەورەیان پێدەگەیەنن، دوێنێ شەو لە داقوق پەلاماریان داوە پێرێ شەو بەهەمان شێوە، بۆیە ئەوە تەنها بەگەرانەوەی پێشمەرگە چارەسەردەكرێت و هاوكاری نێودەوڵەتی پێویستە، ئێستا سوپای عێراق و حەشدی شەعبی هاوكاری نێودەوڵەتیان رەتكردۆتەوە كەواتا تەنها هێزی پێشمەرگە هاوكاری نێودەوڵەتی لەگەڵدایە، بۆیە گەرانەوەی پێشمەرگە دەتوانێت چارەسەری كێشەكە بكات و هیچ چارەسەرێكی تریش نیە.


ڕاپەر و نووسەرێکی ئەمریکی لە کالیفۆرنیاداڕێژە:SHORTDESC:ڕاپەر و نووسەرێکی ئەمریکی لە کالیفۆرنیا\n^ Koch, Ed (October 24, 1997). "Tupac Shakur's Death Certificate Details". numberonestars. Las Vegas Sun. Archived from the original on May 23, 2012. Retrieved December 31, 2016. ٢٣ی ئایاری ٢٠١٢ لە Archive.is، ئەرشیڤ کراوە\n^ "Notorious B.I.G., Tupac Shakur To Be Inducted Into Hip-Hop Hall Of Fame". December 30, 2006. Archived from the original on December 30, 2006. Retrieved January 7, 2012. ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n"Expressing Myself, Silencing the Demons" ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.، چاوپێکەوتن لەگەڵ چەک فیلیپس\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تووپاک_شاکوور&oldid=909640»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:٥٨ی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


روونكردنەوە سەبارەت بە پڕكردنەوەی شوێنی ژمارەیەک ئەندامی جڤاتی نیشتمانی گۆڕان دەدرێت\nهەواڵ / کوردستان :: 24/05/2019 :: 440 جار بینراوە\nبەرپرسێكی گۆڕان رایدەگەیەنێت: ئەو ئەندامانەی جڤاتی نیشتمانی كە رێكخەری ژوور بوون و وازیانهێناوە یان دوورخراونەتەوە تائێستا ئیشی ژوورەكانیان نەبۆتە كێشە، ئەگەر پێویست بكات ئەوانەی لەهەڵبژاردندا دەنگی دووەمیان هێناوە جێگەیان دەگرنەوە.\nنەسرەدین مەحمود، ئەندامی جڤاتی نیشتمانی گۆڕان (ئەمڕۆ 24ی ئایار) بە دواڕۆژ-ی راگەیاند: "ئەو بەرپرسانەی رێكخەری ژوور بوون و وازیانهێناوە یان دوورخراونەتەوە، ئێستا ئیشی ژوورەكانيان وەكو خۆیانن لەبەرئەوەی ژوورەكان دامەزراوەیین و ئەندامیان هەیە و نەبۆتە كێشە بەرپرسی ژوور هەبێت یان نەبێت، هەر ئەو ژوورانەش كەسێك لەخانەی راپەڕاندن سەرپەرشتیان دەكات".\nوتیشی: "بۆ پڕكردنەوەی ئەو پۆستانەش لەدەستوریشدا وا هاتووە ئەوانەی واز دێنن یان دوور دەخرێنەوە، ئەوانەی لەهەڵبژاردندا دەنگی دووەمیان هێناوە جێگەیان دەگرنەوە ئەگەر پێویست بكات".\nئەو بەرپرسەی گۆڕان ئاماژەی بەوەشكرد: "ئێستا لەسەروبەندی بەستنی كۆنفرانسی نیشتمانین و ئەگەر دۆخەكە بەمشێوەیەی ئێستاش بڕوات ئاساییە، لەبەرئەوەی چەند ئۆرگانێكی دیكەش پێویستییان بەپڕكردنەوەیە، بەڵام ئیشەكان رۆیشتوون".\nلە 12 مانگی رابوردوودا ژمارەیەك رێكخەری ژوورەكان لە گۆڕان كە هاوكات ئەندامی جڤاتی نیشتمانین بەهۆی نیگەرانییان لەبزووتنەوەكە دەستیان لەكاركێشاوەتەوە یان لەلایەن گۆڕانەوە دوورخراونەتەوە و تائێستاش شوێنەکانیان پڕنەکراوەتەوە.\nکوردستانی :: 50 خولەک پێش ئێستا