عەفرین و سیاسەتەکانی پەیەدە – www.facebook.com/sekoy.anarkistan ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net\nعەفرین و سیاسەتەکانی پەیەدە\nزاهیر باهیر – لەندەن\nعەفرین یەکێکە لە دەڤەرەکانی ڕۆژاوای کوردستان کە هەتا 17/03/2018 یەكێك بوو لە سێ کانتۆنە خۆسەرییەکەی ئەوێ کە دەستی چەپەڵی حەوت ساڵەی جەنگی ناوخۆی سوریای پێ نەگەیشتبوو. عەفرین یەکێك بوو لە شوێنە هەرە ئاسایشەکانی سوریا تاکو 20/01/18، ڕۆژی داگیرکردنی لە لایەن دەولەتی فاشی تورکیاوە. بە هۆی بەرقەراربوونی ئاسایش و دووربوونی لە شەڕ نزیکەی 200 هەزار کەس لە حەڵەب و شار و جێگاکانی دیکە لەوێ نیشتجێ بووبوون . ئەم خەڵکانە لەوێ زۆر دڵخۆش بوون چونکە ئازادیی و ئارامیی و ئاسایش و یەکسانیی و ڕێز و مرۆڤبوونی خۆیان دۆزییەوە.\nهۆکارێکی زۆر هەبوون بۆ دەوڵەتی تورکیا بە هێڕشبردنە سەر عەفرین و داگیرکردنی. هەرە گرنگەکانیان : تێشکانی سەربازیانەی داعش، کە شەڕیان دژی سوریا و کوردان و هێزەکانی ڕۆژاوا لە وەکالەتی تورکیاوە دەکرد ، نزیکێتی عەفرین و تێکەڵاوی و هەمەجۆرەی هاووڵاتیانیی ، پلانی ئەردۆگان لە گۆڕینی دیمۆگرافیای عەفرین بە بردنی عەرەبە پەنابەرەکانی سوریا کە ئێستا لە تورکیان و نیشتەجێکردنییان لەوێ ، هەروەها نزیکی عەفرین لە ‘ئیدلیب’ ەوە ئەمەش یانی باڵادەستبوونی تورکیا بەسەر ڕێگاوبانی نێوان تورکیا و ئیدلیب-دا بۆ ناردنی چەك و زەخیرە و پێداویستییەکانی دیکە بۆ هێزە تیرۆریستەکانی سەربەخۆی . ئەمە جگە لەوەی کە هەواڵێکی پشتڕاستنەکراوەش لە ئارادایە کە مامەڵەیەك لە نێوانی سوریا و تورکیادا کراوە ، بە گوێرەی ئەو مامەڵەیە تورکیا بە ڕەزامەندی ئەسەد عەفرین داگیربکات ، لە هەقی ئەمەشدا ئەردۆگان دەستبەرداری یارمەتی و کۆمەك بەو هێزانەی لە ڕۆژهەڵاتی غۆتان و سەربەون، ببێت ، تاکو ئەسەدیش بتوانێت کۆنترۆڵی بکاتەوە .\nهەر هۆکارێك هانی ئەردۆگانی دابێت لە هێڕشبردنە سەر عەفرین و داگیرکردنی ، من باوەڕم وایە کە ناکرێت لەوێ بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بمێنێتەوە، لە کۆتاییدا وەکو کارتێکی فشار لەسەر ئەسەد بەکاری دەهینێت بۆ کردنی ڕەردەڵ و بەدەڵێك کە بە سوودی دەوڵەتی تورکیا، بشکێتەوە.\nلە بەرەبەیانی 19/03/2018 پاش جەنگێکی پاڵەوانانەی 58 ڕۆژیی و نەبەردەییەکی کەم وێنەی ئەم سەردەمە ، سوپای دەوڵەتی تورکیا و بەکرێگیراوەکانی، پاش دانی باجێکی یەکجار گەورە توانییان بچنە سێنتەری عەفرین. هاوکاتیش 1500 جەنگاوەریی هیزی دیمۆکراتی سوریا گیانیان بەخت کرد و ژمارەیەکی زۆریش بریندار بوون و 400 کەسیش لە دانیشتوان بوونە قوربانی و نزیکەی 2 هەزار کەسی دیکەش برینداربوون و 150 هەزار کەسیش سەرگەردان و ماڵوێران بوون و عەفرینیان بەجێهێشت.\nئەوە سێ ساڵە ئەردۆگان توانیوێتی سەرکەوتوانە یارییەکی باش بکات و نزیکەی هەموو لایەنەکان بەکاربهێنێت هەر لە : داعش و ڕاگرتنی پەیوەندی دیبلۆماسیانەی باش لەگەل زۆرێك لە وڵاتانی دەرودراوسێ، تەنانەت عێراق و ئێرانیش. لە لایەکی تریشەوە بە باشی هاوسەنگیی نێوانی ڕوسیا و ئەمەریکای ڕاگرتووە هەروەها ئەوروپاشی غافڵ کردووە بە بەکارهێنانی کارتی پەنابەران هەم بە کێشانەوەی پارە لێیان و هەم بە هەڕەشەی کردنەوەی سنور بۆیان بەرەو وڵاتەکانیان . بەڵام زیرەکترین سیاسەتی ئەردۆگان ڕاکێشانی پەکەکە بوو بۆ ناو مەیدانی جەنگ و شەڕکردنەوە . ئەردۆگان دەیزانی کە گرتنەبەری سیاسەتی ئاشتی و پرۆسەی ئاگربەستی و هەوڵی ئاشتەوایی نە لە بەرژەوەندی خۆیەتی و نە حیزبەکەی ، ئاکەپە، بەڵکو زیاتر لە بەرژەوەندی پەکەکە و کورد بوون. ئەردۆگان بە بەڕێکرنی شەڕ و ناچارکردنی پەکەکە کە وەلامی بداتەوە باشترین تاکتیکێك بوو بۆ بەدیهێنانی ستراتیجییەکانی کە لاوازکردنی هەدەپە و وێرانکردنی شار و شارۆچکە و گوندەکانی باکور بوو.\nگەرچی سیاسەتەکانی ئەردۆگان تاکو ئێستا زۆر سەرکەوتوبوون و بەسوود گەڕاونەتەوە بۆ خۆیی و حیزبەکەی، بەڵام هاوکاتیش ئەمەریکا لە زۆرێک لە سیاسەتەکانی دڵگرانبووە وەکو : نزیکبوونەوەی لە ئێران و ڕوسیا و نیگەرانکردنی عێراقی هاوپەیمانی لە شەڕ دژ بە داعش و تا ڕادەیەك هەڕەشەی بەردەوامی لە کورد کە هێشتا ئەمەریکا لە شەڕی داعش دا بە تەواوی ئامانجەکانی نەپێکاوە . بێ گومان ئەمانە هەمووی جێگای نیگەرانییە بۆ ئەمەریکا و وڵاتانی ڕۆژاوا کە لە کاتێکدا تورکیا ئەندامێکی بەهیزی ناتۆیە ، بەڵام ئەمەریکا دەسەووەستانە لە بەرانبەر تورکیادا و ناتوانێت هیچ بکات، ئەردۆگانیش ئەم ڕاستییە دەزانێت بۆیە شووڵی لێهەڵکێشاوە . هۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە لە تورکیا بزوتەنەوەیەك نییە تاکو ئەمریکا وەکو ئامرازێك دژ بە ئەردۆگان بەکاری بهێنێت ، یا حیزبێکی بەدیلی ئاکەپەش نییە ، هەرەوەها هیچ هیوایەکیشی بە کودەتای سەربازیش بە تایبەت لەم وەختەدا نییە .\nزۆرێك لە نوسەران وئەکادیمییەکان و سیاسییەکان و تەنانەت خەڵکانی ئاسایی پشتیوانی ڕۆژاواش لۆمەی ئەمەریکا و دەوڵەتە یەکگرتووەکان[ یو ئێن] و بریتانیا و سەرجەمی ئەوروپا دەکەن لە بێدەنگی ئەم وڵاتانە لە بەرانبەر دڕندەیی و هێڕشی ناڕەوای سوپای تورکیا بۆ سەر عەفرین و هاووڵاتیانی . ئەم خەڵکانە بڕوایان وایە کە ئەو وڵاتانە دژەخونییان بە هەقی ڕۆژاوا کردووە ، لە کاتێکدا کە هێزەکانی ڕۆژاوا بوو داعشی بەزاند و هەڕەشەی هێڕشی ئەوانی لەسەر جادەکان و شوێنە گشتییەکانی ئەو وڵاتانە ، کەم و کەمتر کردەوە . پرسیاری ئەمان ئەوەیە کە بۆچی ئەوان بێ دەنگییان ، هەڵبژاردووە؟ بۆچی ئەم وڵاتە بەهیز و گەورانە پاداشتی کوردیان بە وەستانی سوپای تورکیا لە کوشتن و بڕینی خەڵکانی مەدەنیی و وێرانکردنی ماڵ و ژینگەیان و هەڵکەندنیان لە زێدی خۆیان ، نەدایەوە ؟\nلە بێ دەنگی و بێ هەڵوێستی ئەو دەوڵەتانە لەبەرانبەر تورکیا من نە سەرسام و نە تاسیش بردومییەتەوە. ئێمە هەموومان دەبێت باشتر پێگەی ئەم وڵاتانە و هەڵوێستیان بزانین، بە تایبەتی ئەمەریکا و بریتانیا و مێژوویان . ئەم دوو وڵاتە یاخوود هەر مێژووییان نییە یاخود بە دەگمەن پارێزگارییان لە مافی مرۆڤ کردووە و نەتەوەیەکیان کە ژێردەستەی هاوپەیمانەکانیان بووبێت، ڕزگار کردبێت . لە هیچ وەخت و شوێن و سەردەمێکدا پشتگیرییان لە بزوتنەوەی چەپ و کۆمۆنیست و سۆشیالیست ئەوە هەر لە ئەنارکیست گەڕێ، نەکردووە. مێژوویان ئەوە نیشان دەدات کە هەمیشە لە بەرژەوەندی خۆیان کاریان کردووە و بەردەوامیش لە شانی دەوڵەتە دیکتاتۆر و داپڵۆسەرەکانەوە بوون ، ئیدی لە هەر شوێنێکی ئەم جیهانەدا بووبێتن . ئەوە ئەمانن کە پێشوەخت پلانی جەنگ دەکەن و پیلان دەگێرن و دەبنە هۆکاری ژیانێکی تا سەر ئێسقان قورس و پڕ لە شەڕ وشۆڕ و گرانی و ناڕەحەتی بۆ زۆربەی زۆری خەڵکی لە زۆربەی وڵاتانا.\nدەبێت ئەوەش بزانین کە لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا ململانێیەکی سەخت لە نێوانی زلهێزەکانا هەیە . هاتنەناوەوەی ئەمەریکا لەم شەڕەدا کە واناسراوە کە بۆ کۆمەکی کورد بووە لە کۆبانی، بەڵام لای من ئەوە دوا هەل بوو بەدەست ئەمەریکاوە کە جێ پێیی لە ناوچەکەدا، لەق نەبێت. هاتنەناوەوەی ئەمەریکا تەنها و تەنها دەرفەتێك بووە بۆی تاکو لە ناوچەکە بەتەواوی فڕێنەدرێتە دەرەوە.\nمن هەمیشە بڕوام وابووە ئەوە ڕۆژاوا نەبووە کە پێویستی بە ئەمەریکا و ڕوسیا بووبێت ، ئەوە ئەوان بوون کە پیویستیان بە ڕۆژاوا و هێزەکانی بووە، بەتایبەتیش کاتێك کە کورد لەوێ، توانی خۆی بسەلمێنێ . کاتێك کە ئەمەریکا لە کۆبانی داخڵ بە جەنگ بوو ، زیاتر شتێکی سمبولی بوو هەروەها هۆکارێکی مەعنەوی بوو کە متمانە و ڕۆحی شەرڤانانی بەرزکردەوە . ئەمەریکا هەرگیز بە جددی لە کۆبانی-دا شەری دژ بە داعش نەکرد ، هەرگیزیش نەی ویستووە کە لە ناویان بەرێت، بەڵکو پلانییی خۆی هەبوو وەکو لە دواییدا دەرکەوت. لە ڕاستیدا هاتنە ناوەوەی ئەمەریکا ئەوەشی ، کە داعش وێرانی نەکردبوو ئەو کردی . پێش هاتنەناوەوەی ئەمەریکا تەنها لە سەدا 30 کۆبانی وێران بووبوو لەسەر دەستی داعش دا، بەڵام کە ئەوان هاتن ئەو ڕێژەیە بۆ لە سەدا 70 بەرز بووەوە . من هەرگیز گومانم نەبووە لەوەی کە ئەمەریکا بە ئەنقەست و بە مەبەست ئاوا کۆبانی وێرانکرد تاکو کۆبانی و ڕۆژاوا لە ڕوی ئابوریی و سیاسییەوە بە جۆرێك لاواز بکات تاکو لەبەردەم کۆمپانیا زەبەلاحەکانی ئەمەریکا و وڵاتانی ڕۆژاوادا بۆ ئاوەدانکردنەوەی، چۆک دابدات.\nپاش چەند مانگێك لە بەزینی داعش لە کۆبانی، ئاشکرا بوو کە سوریا و ڕۆژاوا بوونە زۆنی شەڕ و مەیدانی جەنگینی هێزەکانی ئەمەریکا و ڕوسیا. ئەو جەنگین و شەڕەش، شەڕێکی ستراتیجی سیاسی و ئابوریی و ململانێی سەربازیی نێوانی ئەم دوو زلهێزە بوون. ئا لەم قۆناخەدا هەردوکیان ، ئەمەریکا و ڕوسیا، بەدوای گروپ و لایەندا وەکو وەکیلێك دەگەڕان کە شەڕ لەبری ئەوان بکەن. پەیەدە لە ناو ئەو لایەن و گرپانەدا بوو، ئەو دەیویست کە هاوسەنگی ئەمەریکا و ڕوسیا ڕاگرێ ، بەڵام نەیتوانی بە باشی یاری بکات و دواتر خۆی بە ئەمەریکادا هەڵسپارد و ئایندەی ڕۆژاواشی خستە دەستی ئەوەوە.\nئەم هەڵوێستەی پەیەدە، ڕوسیاو سوریا و ئێران و حیزبوڵا و تورکیاش کە ئەندامی هاوپەیمانی ناتۆیە ، بێ تاقەت کرد ,ئا لەم ژینگەیەدا تەنها براوەیەك ئەردۆگان بوو کە بە باشی و لێزانی یارییەکانی تا ئەم دەقەیە کردووە و دۆڕاوی سەرەکی کوردانی ڕۆژاوا بوون.\nئایا پەیەدە سیاسەتی دروستی پیادەکرد یا ڕاستتر یارییەکی ئاوا سەرکەوتوانەی کرد تاکو پارێزگاری لەو دەسکەوتانە بکات کە لە ڕۆژاوادا بەدەستهێنراون؟\nپێشئەوەی بێمە سەر ئەم خاڵە دەخوازم ئەوە بڵێم کە من لە گەلێك نوسینمدا لەسەر ڕۆژاوا و باکورد دواوم و لە سەرەتای ساڵی 2015 شەوە بە بەردوامی لە وتارەکانم و پۆستەکانی فەیسبوکمدا لە هەڵوێستی ڕەخنە و هاریکارییەوە ڕەخنەم لە سیاسەتەکانی پەکەکە و پەیەدە گرتووە. گەر کەسێک دەیەوێت ئەوە بزانێت، تکایە با هەر تەنها سەرنجی ئەو پێنج وتارەی خوارەوەم لەو لینکانەی پێینی وتارەکەدا بدات.\nبەڕای من پەیەدە سێ کارتی یاخود سێ هەڵبژاردەی لە دەستا بوو کە ئەمانەش: هاوپەیمانی لەتەك ئەمەریکا ، یا ڕوسیا ، یاخود سەربەخۆ و بێ لایەن بمێنێتەوە. ئەمە لە کاتێکدا کە هەر یەك لە ڕوسیا و ئەمەریکا تەنها یەك کارتیان لە دەستا بوو. پەیەدە دەیتوانی سەربەخۆ بمێنێتەوە و نەبێتە بەشێك لە شەڕی ئەمەریکا و ڕوسیا و داعش. دەیتوانی زۆر نزیک کار لە تەك تێڤدەم و ئیدارە خۆسەرییەکان بکات لە زامنکردنی کۆمەك و هاوپشتی زیاتری نێونەتەوەیی بۆ پاراستن و دروستکردنەوەی ڕۆژاوا . هاوکاتیش کار لەسەر یەپەگە و یەپەژەش بکات و زیاتر بەهێزیان بکات تاکو ببنە هێزێکی سەربەخۆ لە خودی پەیەدەش. بە واتایەکی دیکە تاکو یەپەگەو یەپەژە بۆ بەرژەوەندی تەواوی ڕۆژاوا کار بکەن نەك بە تەنها پەیەدە. پەیەدە دەبوایە لەگەڵ قسە گرنگەکەی ئۆجەلانا بوایە و ئەوەی بە عەمەلی بکردایە کە دەڵێت\n” ئەگەر هێزی دونیامان هەبێت ، هێڕش ناکەینە سەر هیچ کوێ، گەر هەموو دونیاش هێڕشمان بکاتە سەر ، ئێمە بەرگریی دەکەین و تەسلیم نابین ”\nبە بۆچونی من پەیەدە هیچ جۆرە بەهانە و بیانویەكی نەبوو لە فراونکردن و دەسبەسەراگرتنی خاك و ناوچەی زیاترا بە هێڕشکرنە سەر داعش. دەسبەسەراگرتنی خاکی زیاتر لە داعش و ڕزگارکردنی شوێنی زیاتر یانی کوژرانی زیاتری جەنگاوەران، هێنانی هەڕەشەی زیاتر و خولقاندنی بارودۆخی نائارام لە لایەن تورکیا و ئێران و ڕوسیا لە ڕۆژاوادا ، زیاتر بڕواکردنە سەر ئەمەریکا لەبارەی پارە و چەك و تەقەمەنی و خواردەمەنی و زەخیرەی تر ، بە واتایەکی دیکە زیاتر پاشکۆ بوون بە ئەمەریکا و کەمتر ئاوڕدانەوە لە دروستکرنەوەی ڕۆژاوا لە ڕوی کۆمەڵایەتی و ئابوورییەوە.\nکەواتە پەیەدە چ هەڵەیەکی کرد؟\nبە داخەوە کە دەڵیم لە ڕۆژاوادا پەیەدە بە تەنها ئەندازیار و پلاندانەر و کڵێشەکێشی سسیاسەتەکانە و هەموو پلانەکان لە دەستی ئەو دان بێ گەرانەوە بۆ خەڵکانی ڕۆژاواو ئۆرگانەکانیان/ ئەنجوومەنەکانیان . لە ڕاستیدا هەمو بڕیارەکان وەکو هەر پارتێکی سیاسی ئەم دونیایە لە لایەن دائیرەیەکی زۆر تەسك ، خەڵکانێکی هەر یەکجار کەم ، لە لایەن سەرکردەکانەوە، لە ژورێکی تاریکدا ، دەدرێت. لە سەردەمی شەڕی کۆبانیییەوە پەیەدە هەڵەی سیاسی گەورە و ئیلتیزاماتی نابەجێی کردووە . بەڕای من ئەمانە بزوتنەوەی خەڵکی زەرەرمەند کردو لەبری بردنە پێشەوەی بزوتنەوەکە بەرەو دواوەی بردوە . ئەمانەی خوارەوە هەندێکن لەو سیاسەتە هەڵانە:\nڕێکەکەوتن لە تەك ئەمەریکادا: من لە سەرەوە هۆکارەکانی هاتنەناوەوەی ئەمەریکام باسکرد و باسی پەیەدەشم کرد کە سێ کارتی لە دەستدایە . پەیەدە پێویستی بەوە نەبوو کە بە قوڵی و ڕۆچون هەڵوێستی ئەمەریکا و کۆمەکی بە هەر بزوتنەوەیەك یا پاڵپشتکردنی هەر حکومەتێك لە دوونیادا، بخوێنێتەوە . لانی کەم بۆ سەدەیەك دەچێت کە ئاشکرایە ئەمەریکا لە لایەن زۆرێك لە ئێمەوە دەزانرێت کە هێزێکی تاریك و ڕەشە . لە هەقەتا هەر بزوتنەوەیەك سەر بە ئەمەریکا بێت زۆر ناجەماوەریی دەبێت و بە گومانەوە تەماشا دەکرێت ، هیچ ئایندەیەکیشی لە دەرەوەی ئەمەریکا و بەررژەوەندی کۆمپانیا زەبەلاحەکان نابێت. دەبوایە ئەمە زۆر ئاشکرا بوایە و لە لایەن هێزە پێشکەوتوەکانی ڕۆژاواوە و بە ڕۆشنی ڕەجاو بکرایە.\nکاتێك کە حکومەتی مەرکەزی [ بەغداد] لە ڕۆژی 16/10/2017 دا هێڕشی کرد سەر کوردستانی باشوور بە هەڵکردنی گڵۆپی سەوزی ئەمریکییەکان بوو، هەرەوەها داگیرکردنی عەفرینیش، هەردوکیان ئەوەیان سەلماند کە متامەنکردن و بڕواکردنە سەر ئەمەریکا ، هەڵەیە. بە دڵنیاییەوە ئەمریکا بۆ کورد پشتی تورکیا و عێراق و ئێران و هەتا حکومەتی ئایندەی سوریاش نادات لە زەوی . ئەم دوو نموونەیە ئەوەی سەلماند ئەوانەی کە ئاوایان دەبینی کە پەیەدە دەبێت پشت بە ئەمەریکا ببەستێت ، هەڵە بوون .\nیەپەگە و یەپەژە\nئەم دوو هێزە لە سەرەتادا خۆبەخش و بچوک بوون هاوکاتیش لە بەرگریی ڕۆژاوادا زۆر کاریگەر بوون. پەیەدە وردە وردە ئەوانی بەهێز و گەورە و قەبە کرد و کاری ئەوان و ستراتیجییەتی ئەوان کە بەرگرییکردن بوو گۆڕی بۆ هێزێکی هێڕشبەر و وەلای ڕەها بۆ پەیەدە و سەرکردەکانی پەیەدە لەبری ئەو خەڵکەی ڕۆژاوا کە لێوەی هاتوون. یەپەگە و یەپەژە لە جەنگی دژ بە داعشش دا لەژێر فەرمانی هاوبەشی پەیەدە و سوپاسالاری ئەمەریکادا بوون ، کە هەردوو لایان بە هاوکاریی و وتووێژی نێوانیان لە هێڕشبردنا بۆ سەر داعش لەسەر زەوی و لە ئاسمانا، ڕۆڵیان هەبوو.\nبەردەوامبوونی شەڕ دژ بە داعش\nپەیەدە لەتەك ئەمەریکییەکانا پێداگرییان لەسەر شەڕی داعش دەکرد ، کە لە کاتێکدا دوای کۆبانی داعش مەترسی ڕاستەوخۆ و سەرەکی لەسەر ڕۆژاوا نەبوو، لانی کەم کە داعش لەشەڕی لایەن و گرپەکانی دیکەدا تێوەگلابوو . مەترسی سەرەکی ئەم دواییە لە ڕۆژاوادا کە داعش بەرەو لاوازبوون دەڕۆیشت دەوڵەتی سوریا و تورکیا بوو لە تەك گرنگی نەدان بە بیناکردنەوەی ڕۆژاوا لە بواری کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابوریی و کوڵتوریی و پەروەردە و ڕۆشنبیریی و هونەریی، بوون .\nدەوامدان بە شەر دژ بە داعش، یانی گۆڕهەڵکەندن بوو بۆخۆیان، لاوازکردنی یەپەگە و یەپەژە و لەدەستدانی ژمارەیەکی زۆر لێیان ، پێویستبوون بە کۆمەك و یارمەتی زیاتری ئەمەریکا و قوڵکردنەوەی ڕك و کینە و دوژمنایەتی ئەردۆگان، ئەسبەقییەتدان بە شەڕ دژ بە داعش زیاتر لە کارکردن لەسەر بیناکردنەوەی ڕۆژاوا، کەمتر بایاخدان بە هەرەوەزییەکان بۆ باشکردنی ژیانی خەڵکی لە ڕۆژاوادا ، لەبیرکردنی یا نەبوونی وەخت و وزەی دارایی و بەشەریی لە بەردەوامیدان بە شۆڕشی ئابوریی و کوڵتوریی و پەروەردە و ڕۆشنبیریی و هونەریی . هەموو ئەمانەی سەرەوە و زۆری تر کرانە قوربانی شەڕی داعش .\nئەنجومەنی پارتە کوردییە ئۆپۆزیشنەکانی سوریا ، ئەنەکەسە\nپارتە کوردییە ئۆپۆزیشنەکانی سوریا هەرگیز ڕەگێکی قوڵیان لەناو کوردانی ڕۆژاوادا نەبووە و هیچ وەخت جەماوەریی نەبوون و پاشخانێێکی پاک و دڵسۆزییان لە نێو کوردانی ڕۆژاوادا نەبووە . لەگەڵ وتنی ئەوانەشدا، مانای ئەوە نیە کە ئەوان هەژموونیان لەسەر خەڵکی نەبووبێت و نەتوانن وەکو هێزێك لە بەرانبەر پەیەدە و خەڵکی ڕۆژاوا و بزوتنەوەکەیانا ڕاوەستن. ئەنەکەسە هەرگیز نەیدەتوانی بزوتنەوەیەك ڕێكبخات ، ئیدی لە شۆڕش گەڕێ، بەڵام بە دڵنیاییەوە دەیانتوانی و دەتوانن کە زەرەر بە بزوتنەوەکە بگەیەنن، وەکو وتراوە ” گەر نەتوانن شۆڕش دروستبکەن ، بەڵام دەتوانن تێکی بدەن ” بە تایبەت کاتێك کە لە لایەن حکومەتی هەرێمەوە و بە تایبەت پارتی دیمۆکراتی کوردستانەوە، کە هەموو کۆمەك و هاریکارییەکیان پێدەکرێت ، سەرەڕای ئەمەش ئەنەکەسە پەیوەندییەکی بەهێزی لەتەك توکیا و ڕەنگە لە تەك هەندێك لە دەوڵەتانی ناوچەکەش هەبێت.\nلە بارودۆخێکی ئاوادا بەرای من هەمیشە پەیەدە دەیتوانی کە جۆرێك لە سازش لەتەك ئەم پارتانەدا بکات. پەیەدە دەکرا هەندێك سازشی سیاسیانەیان لەگەڵدا بکات جگە لە ڕێگەپێنەدانی هێزێکی سەربازی تایبەتی سەربەخۆ لە دەرەوەی کۆنترۆڵی یەپەگە و یەپەژە و دواتریش هێزی دیمۆکراتی سوریا. ئەگەر پەیەدە پەیوەدنییەکی باشی لەگەڵیاندا هەبوایە دەکرا کارایی لەسەر هەڵوێستیان دابنێ و ئەوانیش بە ڕۆلی خۆیان کارایی لەسەر پارتی و ڕەنگیشە ئەو هەژموونەشیان لەسەر تورکیا هەبوایە، یاخود لانی کەم دەکرا کە ئەنەکەسە بێ لایەن کرێت و تەماشاکەرێك بێت لەبری یاریکەرێك .\nدواپلان و دواپرۆژەی ئەمەریکا\nکاتێك کە ئەمەریکییەکان داوایان لە پەیەدە کرد کە 30 هەزار پاسەوانی شەڕکەر لە سەر سنورەکان بۆ پاراستنی، دابینبکات ، پەیەدە دەبوایە ئەم داخوازییەی ڕەتبکردایەتەوە . دەبوایە ئەوەی بزانیایە کە ئەمەریکا هەرگیز نایەوێت سوپای دیمۆکراتی سوریا گەورەتر بێت ، گەر چی هەر هێزێك کە لە دەرەوەی خودی خۆی گەورە ببێت ، بە ئاسانیش بچوکدەکرێتەوە یاخود هەر لەناو دەبرێت. کارێکی گران نەبوو کە پەیەدە دەرکی بەوە بکردایە کە قەبوڵکردنی ئەم پرۆژەیە داوە و دەوڵەتی تورکیا زۆر بێزار و توڕە دەکات و پلانی داگیرکردنی عەفرین ، کە ماوەیەکە باسی لێدەکات، پێشدەخات.\nکاتێك کە لەشکری تورکیا لە 20/03/2018 بۆ سەر عەفرین دەستی پێکرد ، پەیەدە لەبری هانابردن بۆ ئەمەریکا، دەبوایە بە جددی ئاگەداری ئەمەریکییەکانی بکردایەتەوە کە تورکیا بوەستێنێت و هێزەکانی بکشێنێتەوە ، یاخود ئەمان لە شەڕی هاوبەشی دژ بە داعش پاشەکشە دەکەن و دەچن بەدەم هێزەکانی عەفرینەوە دژ بە سوپای داگیرکەری تورکیا . گەرچی پەیەدە ئەمەی کرد بەڵام زۆر درەنگ بوو بۆیە نە کارایی لەسەر هێزەکانی ئەمریکا دانا و نە بە هاناوە چونێکی کاریگەر بوو بۆ هێزەکانی عەفرین.\nپرسیارەکە ئەمەیە بۆچی پەیەدە هەڵەی بە دوای هەڵەدا کرد یاخود بەردەوام بڕیاری هەڵەی دەدا؟\nوەڵامی ئەم پرسیارە زۆر ئاسانە و ئەویش ئەوەیە کە پەیەدە هەرگیز لە دانی بڕیارە گەورەکانیا نەگەڕاوەتەوە بۆ خەڵکی ڕۆژاوا. پەیەدە پرنسپڵەکەی ئۆجەلان-ی فەرامۆش کرد سەبارەت بە دانی هەموو بڕیارەکان کە دەبێت لە لایەن خودی خەڵکییەوە، بێت. پەیەدە مێژویەکی درێژی لە بڕیاردانی تاکلایەنی و نەگەڕانەوە بۆ خەڵك و پرسنەکردن پێیان، هەیە. تەنانەت لە ساڵی 2015 شدا کە لەتەك ئەنەکەسە لە وتووێژیدا بوو کە لەوێدا سازشێکی گەورەی کرد بەوەی کە ئامادە بوو کە 40 لە کورسییەکانی ئیدارە دیمۆکراتییە خۆسەرییەکانی ڕۆژاوا بە ئەنەکەسە ، ببەخشێت، بێ ئەوەی کە پرس بە خەڵکانی ڕۆژاوا بکات ، گەرچی لە کۆتاییدا ئەنەکەسە ئەم بەخشینەی ڕەتکردەوە.\nمن دڵنیام لە بەڕێکردنی ئەم سیاسەتانەدا گەر پەیەدە بگەڕایەتەوە بۆ ڕای خەڵکی لە گروپە خۆجێییەکان ، کۆمونەکان و ماڵی گەل-دا دەیتوانی ڕۆژاوا لە داگیرکردن و ژیانی زۆرێك لە خەڵك لەوێ بپارێزێت، یاخود لانی کەم ئەوان بەرپرسیا نەدەبوون لەوەی کە بەسەر عەفرین – دا هاتووە و ئەوەشی کە لە داهاتووشدا ڕەنگە بەسەر ڕۆژاوادا بێت.\nدەتوانین چی لە هەموو ئەمانەوە فێر بین ؟\nتاکە وانەیەك کە دەکرێت فێربین ، دەبێت متمانە و بڕوا بە پارتە سیاسییەکان و سەرکردەکانیان نەکەین چونکە پارتەکان هەمیشە نوێنەرایەتی کەمایەتییەکی هەر یەکجار کەم لە خەڵکی نێو کۆمەڵ دەکەن. ئەم پارتانە لە دائیرەیەکی زۆر بچوکی تەسك لە ژورێکی تاریکدا، بڕیارەکان دەدەن. بەهێزبوونی پارتە سیاسییەکان هەمیشە لەسەر حسابی بزوتنەوە جەماوەرییەکان دەبێت و هەر ئاواش وردە وردەش بزوتنەوەکە بەرەو لاوازی و لاوازی زیاتر دەڕوات .\nهەروەها دەبێت ئەوە بزانین کە دروستکردنی کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك یا خود کۆنفیدراڵیزم کاری ملیۆنان خەڵکە لە هەموو کەرتەکانی کۆمەڵ-دا نەك کاری پارتە سیاسییەکان. دواوانەش کە دەبێت بەرچاوی بگرین ئەوەیە کە دەبێت هێزی چەکداریی تەنها بۆ بەرگرییکردن لە خۆمان و دەستکەوتەکانمان بەکاربهێنێن نەك بۆ هێڕشبردنە سەر لایەن و خاكی خەڵکی دیکە.\nPrevious PostAfrin and the Policies of the Democratic Union PartyNext Postبەشداریکردن بە مێزپەڕتووک لە ھەشتەمین (٨) ساڵڕۊژی لەدایکبوونی ئۆتۆنۆم-سێنتەری کۆڵن-ئاڵمانیا\nهاوپۆله‌كان هاوپۆلێک دیاری بکه Deutsch (9) English (57) French (11) Italiano (3) Japanis (2) Japanish (1) Spanish (1) Turkish (16) فیلم و سروود (7) فارسی (269) كتاب و نشر (27) مقالە (38) مصاحبە (3) نقد (13) اخبار (8) بررسی (24) ترجمە (35) كوردی – Kurdi (1,680) لێکۆڵینه‌وه (5) لێدوان (14) مشتومڕ (1) نامه و په‌یام (26) هه‌واڵ و ڕاپۆرت (314) هه‌ڵویست (39) هونراوه و په‌خشان (4) وه‌رگێڕان (179) وتار (185) یاداوەری (5) ڕه‌خنه (147) گشتی (702) ھونەری – ئەدەبی (2) پێشنیار – سه‌رنج – ڕه‌خنه (27) پەرتووك (26) پەرتووکخانەی سەکۆی (36) بلاوکراوه (28) بانگه‌واز (16) توێژینه‌وه (3) دیمانە – گفتوگۆ – دیالۆگ – وتووێژ (58) عربی (648) کتاب (26) المقابلة (9) النقد (1) الرسالة (3) اخبار (1) ترجمە (271)


لە راپەرینەوە تاوەكو ئەمرۆ چی لە كوردستان روویدابێت نەگەیشتۆتە قۆناغی گەیشتن بە مریشكە رەشەی زەنگی توند لێدانی لە ناوچونی ئەزمونەكە تا ئەم رادەیە لای چاودێراندا، تەنانەت لە كاتی چوغزی گەرمەی شەری ناوخۆی هەردوو حزبەكە و ماڵوێرانی خەڵك و نەداری و نەبوونیشدا تا ئەم ئاستە بێ هیوایی باڵی بەسەر كەسدا نەكێشابوو. بە ئاشكرا كەس نەیبیست كە لە دەرئەنجامی دژایەتی یەكتر ناچارن دەست دەخەنە ناودەستی بەغدا و وڵاتانی دەوروبەری داگیركەری كوردستان، ئەگەر ئەو كارەش بە نهێنی پیشەی هەمیشەییان بووبێت, كەس گوێی لە پەنابردنە بەر سواڵكردن و پەنابردنە دەستپانكردنەوەی نەبوو و هەردوولایەنیش تا ئەم رادەیە بێ منەت لە خەڵك و بێباك نەبوون لە پرسە ستراتیجیەكەی و چاوەرێی دواساتەكانی خۆیان نەدەكرد و هەر هیچ نەبێت ئاواتی گەیشتن بە هەندێك لە ئامانجەكانیان هەبوو.\nلە لایەنی ئابووریەوە, سەرەرای داهات كەمی ئەو كاتە بەڵام باری ژیانی خەڵك لەم كاتە باشتر بوو, كەس لە ریزی موچە نەمرد و دەنگی نەبوونی دەرمان لە نەخۆشخانەكان نەبیسترا و ریّەی هەژاری نەكەیشتبووە لوتكە و ئەم هەموو موفتخۆرە گەندەڵە ملیاردێرانەی سەر بەم دوو حزبە نەبوون, سەرەرای ئەوەی هەناردەكردنی ئاشكرای نەوت لەئارادانەبوو بەڵام دەستخستنە سەر داهات بە بوونی گەندەڵی و حەپەلوشكردنی هەردووحزب ئاوای لێنەهاتبوو كە خەڵك بە واسیتە مەعاشەكەی خۆی وەربگرێت. ئەمەیە لوتكەی نیشانەكانی گیانەڵایی ئەم مێردەزمانەی خۆیان بەسەر ئەم میلەتەدا سەپاندووە و بێدەربەستی لە رەفتاری نابەحێ و بەرەڵایی لە هەموو بوارەكان بۆتە رەفتاری دەسەڵات و ئەم حزبانە.\nبۆ كوێ دەرۆین و بە كوێ دەگەین ؟ ئەم ململانێ نابەجێ و دابەشبونە بە سەر جەمسەرە عیراقی و ئیقلیمیەكە گەیشتۆتە رادەی خۆفرۆشی و بەكرێگرتەیی . كە وا بەردەوام بێت سەرمان بە چی بەردێكدا دەدات؟ ئەگەر ئەوپەری گەشبین بین دەكرێت لەوەدا یەكلایی بینەوە كە ئەم ئەزمونەی حوكمداری كورد بەم شێوەیە گەیشتۆتە حاڵەتی گیانەڵایی بە هەر تولەرێگەیەكیشدا بروات.\nئەگەر پەند لە میّژوو وەربگرین و بگەرێنەوە بۆ ململانێ و شەری نێوان صەفەوی و عوسمانی و رۆڵی كورد لەو بەینە و چۆنێتی كۆتاییهاتنی كێشەكانیان لەسەر حسابی كورد، ئەوا لە باشترین ئەگەری دەرئەنجامی ئەم وەزعەی ناوچەكە باشترین ئەگەر لەناوچوونی هەرێمی كوردستان و بە زەلیلی گەرانەوەی یەكجارەكی كوردە بۆ باوەشی بەغدا, ئەمە ئەگەر لە مەودایەكی نزیكدا گۆرانكاری ریشەیی ئیقلیمی رونەدات, ئەگەر نا ئەوا دابەشبونی كورد بەسەر هەردوو ركابەری فارس و تورك لەسەرجەم رووەكانی سیاسی و جوگرافی و ئابووری و خۆسەپاندنی ئەو دوو هێزەی ناوچەكە و دابەشكردنی نوێی كوردستان ئەگەرێكی بەهێزی دیكەیە.\nوەك دەزانین كارلێكە سیاسیەكان خۆیان فەرزكردووە بەسەر كورددا و وای لێهاتوو هیچ لایەنی ئەو قەڵەمرەویەی هەردوو زۆنەكە سەربەخۆییان نەمێنێت و بچوكرتین وردترین رەفتار و بریاریان بكەوێتە دەستی خانەخوێ و سەرپەرشتیكارە ئیقلیمیەكانیان و تەنانەت لە هەنگاوە نیوخۆییەكانی عیراق و كوردستانیش ئیعاز وەكو فەرمانی عەسكەری لە ئەنقەرە و تاران وەردەگرن.\nبۆیە، دەكرێت ئیمەی خەڵاكی سادە و خێرەلخۆنەدیو چاوەرێی باشتر نەبین و بە هیوا بین لەم حاڵەتە زیاتر نغرۆ نەبین، بەڵام دەبێت چاوەرێی ئەوە بین كە ئەوانەی چەندین ساڵە لەم بارەی كوردستان هەلەكەیان بەخراب قۆستۆتەوە ئێستا لە دەرفەت دەگەرێن بۆ ئەوەس لە هەر پێشهات و ئاڵۆزیەكی كتوپر بێتەئاراوە ئەگەر بە كرێگرتەیی و خۆفرۆشتنی زیاتریش بێت بە دوژمنانی داگیركەر، پێگەكەیان بپارێزن, بۆیە بە كورتی دەتوانین بڵیین هیچ ئاواتێكی بچوكیش نەماوە و روومان لە قۆناغێكی ترسناكی نادیارە و تەنها وەرچەرخانێكی چاوەرواننەكراو ئەویش بە گونجاندنی دەردانەكانی لەگەل وەزعی كورد دا بێتەوە، دەكرێت باری لارمان تا ئەندازەیەك راست بێتەوە, بەڵام ئەویش بەهەرلایەكدا بكەوێتەوە بەم سەركردایەتیەی ئێستا بەرێوەناچێت و لەم حاڵەی ئێستامان باشتر نابێت.\n10 كوردی وێڵبووی نێو دووڕیانی ئاوریشم و دۆلاردا\n11 تۆ حه‌قت چه‌س خاڵۆم خۆی وتی\n12 له پێشانگه‌ی كتێبی سلێمانی چیم دی؟\n13 ئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ی كڵاوی كوردی پێ بسپێریت\n14 بانگه‌شه‌ی پۆپۆلیستی له ئاست گه‌نده‌ڵی ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم\n15 به‌ردی بناغه‌ی باڵه‌خانه‌كه‌ی گۆڕان ده‌گۆڕن ؟\n16 ده‌نگدان له خانه‌قین به‌هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تیه‌وه بوو نه‌ك حزبایه‌تی\n17 هه‌ڵبژاردن و فشاری نه‌زۆكانه‌ی مه‌زهه‌بگه‌را له‌سه‌ر ناوچه دابڕاوه‌كان\n18 هۆكاری كێشه حزبیه هه‌نوكه‌ییه‌كان چیه؟


لیژنەی نێودەوڵەتیی ئۆڵمپیك لە بیرۆكەی سازكردنی جامی جیهانیی دوو ساڵ جارێك نیگەرانە\n18/10/2021 ژمارەی بینراو 72\nلیژنەی نێودەوڵەتیی ئۆڵمپیك، نیگەرانی خۆی دەربڕی لەوەی كە رێكخستنی هەر دوو ساڵ جارێك جامی جیهانیی فیفا لە بری چوار ساڵ جارێك، پەرەپێدانی لقەكانی دەرەوەی تۆپی پێ لاواز بكات.\nلە راگەیەندراوێكدا كە لەلایەن لیژنەی نێودەوڵەتیی ئۆڵمپیك-ەوە بڵاوكراوەتەوە، جەخت لەسەر ئەوە كراوەتەوە كە بە هەمواركردنی وادەی یاریی لەسەر ئاستی تیمە نیشتیمانییەكان دوودڵی جددی دروست كردووە لە بارەی پلانی یاریی تۆپی پێی جیهانیی یان كیشوەریی هەموو هاوینێك.\nلیژنەی نێودەوڵەتیی ئۆڵمپیك باسی لەوە كرد كە پێویستە بابەتەكە بە شێوەیەكی فراوان لەگەڵ یاریزانانی تۆپی پێ، فیدراسیۆنە نێودەوڵەتییەكانی وەرزشی و نوێنەرانی وەرزشكاران راوێژ بكرێت و رایگەیاند: ''سازكردنی جامی جیهانیی لە هەر دوو ساڵ جارێكدا، دەبێتە هۆی ناكۆكی لەگەڵ رێكخراوە گەورەكانی وەرزشی نێودەوڵەتیی. ئەوەیش هەمەجۆری و پێشكەوتنی وەرزشەكانی دیكەی دەرەوەی تۆپی پێ لاواز دەكات. زیادبوونی چالاكییەكانی پیاوان دەبێتە هۆی دروستبوونی ئاستەنگ بۆ ناساندنی تۆپی پێی خانمان، هەروەها چڕی وادەكان گوشاری زیاتر دەخاتە سەر تەندروستی جەستەیی و دەروونی یاریزانەكان''.\nچاوەڕوان دەكرێت ئەو پێشنیازەی سەرۆكی گەشەپێدانی تۆپی پێی جیهانیی فیفا، ئارسین وینگەر خستوویەتەڕوو بۆ گۆڕینی خشتەی یاریی نێودەوڵەتیی لە تۆپی پێی پیاوان و خانماندا لە مانگی كانوونی یەكەمدا لەلایەن فیدراسیۆنانی ئەندامەوە دەنگی لەسەر بدرێت.\nیارییەكانی جامی جیهانیی تۆپی پێ بۆ پیاوان لە ساڵی ١٩٣٠ەوە (بەهۆی جەنگی جیهانی دووەمەوە لە ١٩٤٢ و ١٩٤٦دا هەڵوەشێندرایەوە) بۆ خانمانیش لە ساڵی ١٩٩١ەوە تا ئێستا هەر چوار ساڵ جارێك بەڕێوەدەچن.


لێدوانی رۆژنامەوانیی ئەنجومەنی ئاسایش سەبارەت بە داعش | نەتەوە یەکگرتووەکان له عيراق\nلێدوانی رۆژنامەوانیی ئەنجومەنی ئاسایش سەبارەت بە داعش\n٢٠ ئاب ٢٠٢١\nئەمەی خوارەوە لێدوانی رۆژنامەوانی سەرۆکی ئەنجومەنە، س. جایشانکار (هندستان)\nئەمڕۆ لە پوختە لێدوانێک لەسەر ئاستی وەزیردا، ئەندامانی ئەنجوومەنی ئاسایش تاووتوێی دەرەنجامەکانی سیانزەهەمین راپۆرتی سکرتێری گشتیان کرد لەسەر هەڕەشەکانی داعش بۆسەر ئاشتی و سەقامگیریی جیهانی و هەروەها زنجیرەیەک لە هەوڵەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان وەک پشتگیرییەک بۆ ئەو وڵاتە ئەندامانەی کە ڕووبەڕووی هەڕەشە بوونەتەوە.\nئەندامانی ئەنجومەن بە نیگەرانییەوە باسیان لەوە کرد کە داعش و گروپە چەکدارەکانی تر بەردەوام دەبن لەسەر قۆستنەوەی بچڕان و نەهامەتی و پاشەکشەی گەشەپێدانی پەیوەست بە پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنای کۆڤید ١٩ هەر وەک چۆن لە سیانزەهەمین راپۆرتی سکرتێری گشتیشدا هاتووە سەبارەت بە هەڕەشەکانی داعش بۆ ئاشتی و سەقامگیریی جیهانی.\nئەندامانی ئەنجومەن ئەوەیان دووپات کردەوە کە ئەوان بە توندترین شێوە ئیدانەی هەموو کارە تیرۆریستییەکان دەکەن بەگرتنەخۆی ئەم هێرشە ترسنۆکانەی ئەمدواییەی بەغداش لە ١٩ی تەموزی ٢٠٢١دا. ئەوان هەروەها باسیان لەوەش کرد کە داعش رەنگە خۆی بۆ ئەنجامدان و ڕێکخستنی هێرشی تیرۆریستی ڕێک بخاتەوە.\nئەندامی ئەنجوومەن نیگەرانیان دەربڕی سەبارەت بە فراوانبوونی مەترسیدارانەی داعش لە چەندین ناوچەی وەک ئەفریقا و دانیان بەوەش نا کە کاریگەریی داعش لە ئەفریقا ڕەنگە کاریگەریی لەسەر ئاشتی و سەقامگیریی و ئارامیی ناوچەکە هەبێت. ئەوان باسیان لە لێدوانی سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی ژمارە ( S/PRST / ٥/ ٢٠٢٠) کرد لە ١١ی ئاداری ٢٠٢٠دا و جەختیان لەسەر شێوازێکی هەرێمیی یەکخراو و کاریگەر و بەهاناوەچوونێکی بەپەلەی جیهانی بۆ پشتگیریکردنی وڵاتانی ئەفریقی ڕێکخراوە هەرێمییەکان کردەوە.\nئەندامانی ئەنجومەن داخی خۆیان دەربڕی بۆ بەردوامیی بەئامانجگرتنی خەڵکی مەدەنی و شارۆچکە و بنکە سەربازییەکان لەلایەن گرووپی سەر بە داعش لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ئەفریقا و سەهارای گەورە و هەروەها لەلایەن داعش خۆیەوە لە ئەفریقای ناوەڕاستدا و هەروەها هەڕەشەکانی داعش-خۆراسانیش.\nئەنجومەنی ئاسایش جەختی لەسەر گرینگیی شێوازێکی گشتگیر کردەوە بۆ ڕوبەڕوبوونەوەی تیرۆر و توندڕەویی توندوتیژییانەش کە سەر بۆ تیرۆر دەکێشێت. ئەمەش پێویستە بەگوێرەی یاسا نێودەوڵەتییە بەرکارەکان و هەوڵەکانی ئاوڕدانەوە لە فەرمانڕەوایی و سەقامگیری و مافەکانی مرۆڤ و کارە مرۆییەکان و رەهەندە ئابوورییە کۆمەڵایەتییەکان ئەنجام بدرێت بەگرتنەخۆی بەکاربردنی گەنج و بنبڕکردنی هەژاریشەوە.\nئەندامانی ئەنجومەن نیگەرانییان دەربڕی سەبارەت بە بەکارهێنانی زانیاری و تکنۆلۆژیای پەیوەندی لەلایەن داعش و دارایی دابینکەرانیەوە بەشێوەیەکی بەرفراوان وەک مامەڵەکردنی داراییانەی نهێنی. ئەوان هەروەها جەختیان لەسەر گرینگیی هەماهەنگیی نێودەوڵەتی و فەرمانڕەوایی کاریگەرانەش کردەوە بەگوێرەی یاسا نێودەوڵەتییەکان و هەروەها لەسەر بنەمای هاوبەشکاریی داهێنەرانە لەگەڵ کەرتی تایبەت و کۆمەلگەی مەدەنیدا بە پێشگرتن لە بەکارهێنانی تکنۆلۆژیای زانیاری لەلایەن ئەو گرووپە تیرۆریستییانەوە بۆ کاری تیرۆریستی.\nئەندامانی ئەنجومەن داوایان لە وڵاتانی ئەندامانی ئەنجومەن کرد کە پابەندییەکانیان جێبەجێ بکەن لەبەر رۆشنایی بڕیارەکانی ئەنجومەنی ئاسایش بە ژمارەکانی ١٣٧٣ی ساڵی ٢٠٠١ و ٢١٧٨ی ساڵی ٢٠١٤ و ٢٤٦٢ی ساڵی ٢٠١٩ بۆ بەتاوانناساندنی دابینکردنی دارایی بۆ کاری تیرۆریستی و هەروەها دامەزراندنی سیستەمی توندوتۆڵی چاودێریی دارایی بۆ ئەوەی داعش و گروپە وابەستەکانی هەرگیز نەتوانن دارایی بەدەست بێنن وەک لە رێگەی هەماهەنگیی کردن لەگەڵ کەرتی تایبەت لە رێگەی هاوبەشکاریی نێوان کەرتی گشتی و تایبەتدا و هەروەها لەگەڵ دەزگا داراییەکان و کارە نا دارایی و پیشە تەرخانکراوەکاندا و هەروەها بە رەچاوکردنی ئەو هەڵسەنگاندن ئانەی کە لەلایەن دەزگا پەیوەندیدارەکانەوە بۆ ئەمانە دەکرێت وەک بەڕێوەبەرایەتیی جێبەجێکاری لێژنەی دژە تیرۆر. ئەندامانی ئەنجومەن ئەوەیان دووپات کردەوە کە وڵاتانی ئەندام پێویستە دڵنیابن لەوەی کە هەموو ئەو ڕێوشوێنانەی کە بۆ رووبەڕووبوونەوەی تیرۆر دەگیرێنەبەر کۆکە لەگەڵ پابەندییەکانیان بەگوێرەی یاسای نێودەوڵەتی بێت بەگرتنەخۆی یاسای نێودەوڵەتیی مرۆیی و یاسای نێودەوڵەتیی مافی مرۆڤ و یاسای نێودەوڵەتیی پەنابەران.\nئەندامانی ئەنجومەن لەسەروبەندی یادکردنەوەی "ڕۆژی جیهانیی یادکردنەوە و ڕێزلێنان لە قوربانییانی تیرۆر" لە ٢١ی ئابی ٢٠٢١ دا، پابەندیی نەگۆڕی خۆیان دووپات کردەوە بۆ بەهێزکردنی هەماهەنگیی نێودەوڵەتی بۆ پێشپێگرتن و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر بە هەموو شێواز و جۆرەکانییەوە لەگەڵ دووپات کردنەوەی ئەوەش کە تیرۆر بە هەموو جۆر و شێوازەکانییەوە یەکێکە لە هەڕەشە هەرە مەترسیدارەکان بۆسەر ئاشتی و سەقامگیریی جیهانی و هەموو کارە تیرۆریستییەکانیش پێویستە بەتاوانی بێ پاساو هەژمار بکرێن لە هەر کاتێک و لە هەر شوێنێک و لەلایەن هەر کەسێکەوە ئەنجام بدرێت.


مێسی و هاورێکانی لە کۆتایی یاریی تەوقەیان لەگەڵ یاریزانی سلاڤیا نەکردووە! – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/خوله‌كانی ئه‌وڕوپا/چامپیۆنزلیگ-یۆرۆپالیگ/مێسی و هاورێکانی لە کۆتایی یاریی تەوقەیان لەگەڵ یاریزانی سلاڤیا نەکردووە!\nمێسی و هاورێکانی لە کۆتایی یاریی تەوقەیان لەگەڵ یاریزانی سلاڤیا نەکردووە!\nSafin Kurdo 2019/11/07\nرۆژی سێ شەممە، لە نێو یاریگای کامپ نوو، لە گەڕی چوارەمی قۆناخی کۆمەڵەکانی چامپیۆنزلیگ، بارسێلۆنا میوانداری سلاڤیا پراگای کرد و یارییەکە بەبێ گۆڵ کۆتایی هات، دوای دوو رۆژ لە یارییەکە، گۆڵپارێزی ئەو یانەی بە لێداوانێکی هەرای نایەوە.\nرۆژنامەی کۆپی لە هەواڵێکی کە ئەمرۆ بڵاویکردووەتەوە، لێداوانێکی گۆڵپارێزی سڵاوڤیای بڵاوکردووەتەوە، کە گوتویەتی: “لە یاریی بەرامبەر بارسێلۆنا، لە کۆتایی یاریی، مێسی و یاریزانانی بارسێلۆنا تەوقەیان لەگەڵ نەکردین و راستەوخۆ چونەتە درەەوەی یاریگا، هەردوای ئەمەش، کاردانەوەی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا و چەندین ڤیدیۆ و وێنەی ساتی تەوقەکردنی مێسی و یاریزانانی بارسا لەگە سڵاڤیا بڵاوبوویەوە.\nMARCA | الصور من البث المُباشر تُكذب ادعائات لاعبي سلافيا بعدم مُصافحة لاعبي برشلونة لهم pic.twitter.com/7oOKDhb28Y\n— FCBW Media (@media_mx5) November 7, 2019


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 15-09-2014\n- بەبەشداری 30 وڵات، کۆنگرەی تایبەت بە ئاشتی و ئاسایشی عێراق لە پاریس دەستی پێکرد. - لە رووداوێکی هاتوچۆدا لە زاخۆ، رۆژنامەنووسێک گیانی لەدەستدا و سیانی دیکەش بریندار بوون. - سەرچاوەیەکی ئەمنی ئاشکرایدەکات کە شەڕێکی سەخت لە نێوان چەکدارانی داعش و هێزە ئەمنیەکانی عیراق لە باشوری بەغدا هەڵگیرساوە.


کاندیدى دڵخوازى پارتى بۆ پارێزگارى کەرکوک کێیە؟ [تایبەت]\n17:07 یه‌ك شه‌ممه 09 حوزه‌یران 2019\nناس کورد – وریا حسین\nدواى سوێندخواردنى نێچیرڤان بارزانى وەکو سەرۆکى هەرێمى کوردستان، یەکێتى و پارتى پێکەوە دادەنیشن و پۆستى پارێزگارى کەرکوک یەکلایى دەکەنەوە، کە بە گوێرەى زانیارییەکانى ناس کورد، جەمال تاهیر ئەگەرى زۆرە لەلایەن “پارتی”ەوە قبوڵ بکرێت بۆ پۆستى پارێزگار.\nناس کورد لەزارى سەرچاوەیەکى تایبەتەوە ئەوەى ئاشکراکردووە، یەکێتى نیشتمانى کوردستان ناوى پێنج کادیرى خۆى بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک دەستنیشان کردووە، ئەوانیش پێکهاتوون لە (ئەحمەد عەسکەرى، خالید شوانى، کاکە ڕەش سدیق، د.عومەر ئیجا، لیوا جەمال تاهیر).\nحەسەن بارام کادرى دیارى یەکێتى نیشتمانى کوردستان لەناوچە جێناکۆکەکان بە ناس کورد-ى وت:”تائێستا ئەو شتانەى دەوترێت لەبارەى یەکلایکردنەوەى کاندیدەکانى یەکێتى نیشتیمانى بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک دەنگۆیە بەوپێیەی پارتى و یەکێتى کۆنەبوونەتەوە و بڕیاربدەن”.\nئەو کادیرەى یەکێتى نیشتمانى کوردستان لەبارەى ئەوەى چۆن یەکێتى بەشدارى کۆبوونەوە دەکات لەکاتێکدا پۆستەکە یەکلایى نەکراوەتەوە، وتى:”یەکێتى لەسەر ئەو بنەمایە بەشدارى دەکات نێوەندگیرى کراوە و بۆ ئەوەى جارێکى دیکە متمانە بگەڕێتەوە بۆ هەردوو هێزەکە لەگەڵ ئەوەش یەکێتى دوور نەبێت لەبازنەى گۆڕانکارییەکان”.\nهەر بەگوێرەى زانیارییەکان، کاندیدى دڵخوازى پارتى لەناو کاندیدەکاندا (جەمال تاهیر)ە، ئەگەرچى چانسى (خالید شوانی)یش بەگوێرەى وتەى سەرکردەیەکى یەکێتى کەمترنییە لە لیوا جەمال تاهیر.\nجەمال تاهیر فەرماندەى پێشووى پۆلیسى کەرکوک لەبارەى کاندیدکردنى بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک ڕەتى نەکردەوە، بۆ ناس کورد وتى:”تائێستا بەفەرمى هیچم پێنەوتراوە لەبارەى پەسەندکردنم بۆ ئەو پۆستە، بەڵام منیش بیستوومە کەوا پێشنیارکراووم بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک”.\nلەبارەى ئەگەرى قبوڵکردنى بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک، جەمال تاهیر نەیشاردەوە بۆ ماوەى 10 ساڵ لەکەرکوک کاریکردووە پێش ئەوەش جێگری یاریدەدەرى وەزیر بووە، وتى:”من لەسەر داواى مام جەلال گەڕامەوە کەرکوک و خزمەتى ئەو شارەم کردووە لەکاتێکدا دوو پلەى خزمەتم بەو هۆیەوە لەدەستدا”.\nبەگوێرەى زانیارییەکانى ناس کورد، ئەگەرى بەهێز هەیە بەنهێنى پۆستى پارێزگارى کەرکوک یەکلایى کرابێتەوە بۆیە یەکێتى لەئاستى باڵادا بەشدارى مەراسیمى سوێندخواردنى نێچیرڤان بارزانى دەکات، بەگوێرەى زانیارییەکانیش وەفدەکەى یەکێتى هەریەکە لە (قوباد تاڵەبانى و بافڵ تاڵەبانى) تێدایە.\nپۆمپیۆ: لەوانەیە ترەمپ بەبێ مەرج لەگەڵ ڕۆحانیدا کۆببێتەوە\nعه‌فرین؛ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی به‌هێز ڕویدا.. کوژراو و بریندار هەیە[ڤیدیۆ]\nببورە کامێرای شاراوە بوو.. “شکاندنی کەسایەتی بۆ پێکەنینی بینەر” لە هەندێک بەرنامەدا\n15:55 هه‌ینی 13 ئه‌یلول 2019\n14:36 پێنج شه‌ممه 12 ئه‌یلول 2019\nنەتەوەیەكگرتووەكان: تاڵانکردنى ماڵەکانیان و ڕفاندنى هاوڵاتییانی کورد لە عەفرین بەردەوامە\n15:50 چوار شه‌ممه 28 ئاب 2019\nئوسترالیا.. پەنابەرێکی عێراقی بە تۆمەتی دەستدرێژی بۆ سەر منداڵێکی سێ ساڵان دیپۆرت دەکرێتەوە\nداودئۆغڵۆ خواستی دروستکردنی حزبێکی نوێی ڕاگەیاند\n"نەیانتوانی تێبینییەکانى ئێمە بەدرۆ بخەنەوە"\n13:55 هه‌ینی 13 ئه‌یلول 2019\n19:04 هه‌ینی 13 ئه‌یلول 2019\n11:12 شه‌ممه 31 ئاب 2019\nعێراق لەبەردەم پایزێکی باراناوی و ڕەشەبادایە.. لە ئەمڕۆوە پلەکانى گەرما دادەبەزن


وه‌قفی سونی له كه‌ركوك، بڕیاریدا تا كاتێكی نادیار ده‌رگای به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه‌ی دابخات به‌هۆی مه‌ترسی كۆرۆناوه، ئه‌وه‌ش دوای گیانله‌ده‌ستدانی چوار مامۆستای ئایینی و توشبونی ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ری دیكه‌یان به ڤایرۆسه‌كه.\nله مانگی حوزه‌یران و سه‌ره‌تای ته‌مموزدا، چوار پێشنوێژ و مامۆستای ئایینی له شاری كه‌ركوك دوای توشبونیان به ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانیانله‌ده‌ستداوه.\nئه‌حمه‌د موده‌ریس، به‌ڕێوه‌به‌ری وه‌قفی سونی له كه‌ركوك به (كه‌ركوك ناو)ی وت "ئه‌و چوار پێشنوێژ و وتارخوێنه‌ی گیانیانله‌ده‌ستداوه هه‌ریه‌ك له شێح حسێن به‌رزنجی، جه‌مال حافز، محه‌مه‌د فاتیح جه‌باری و مامۆستا ئه‌حمه‌د بون".\nوه‌ك ئه‌و ده‌ڵێت چوار مامۆستاكه ته‌مه‌نیان هه‌بووه به‌ڵام هۆكاری سه‌ره‌كی گیانیانله‌ده‌ستدانیان ڤایرۆسی كۆرۆنا بووه.\nهه‌روه‌ها وتی "شه‌ش فه‌رمانبه‌ری كارگێڕی ناو وه‌قفی سونیش توشی كۆرۆنا بوین و به‌پێی رێكاره ته‌ندروستییه‌كان كه‌ره‌نتینه كراون".\nبه‌ڕێوه‌به‌ری وه‌قفی سونی كه‌ركوك ده‌ڵێت له پێناو رێگری له بڵاوبونه‌وه‌ی زیاتری كۆرۆنا و مه‌ترسییه‌كانی، بڕیاریانداوه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه‌یان تا كاتێكی نادیار دابخرێت، دوای هه‌ڵمه‌تی ده‌رمانڕشتن و مادده‌ی دژه ڤایرۆس.\nلەگەڵ بڕیاری قەدەغەی هاتوچۆ لە ناوەڕاستی ئاداری رابردوو، ته‌واوی مزگه‌وت، كڵێسا، په‌رستگا و شوێنه ئاینییه‌كانی تر له عیراق و هه‌رێمی كوردستان به‌روی نوێژخوێنان و زیاره‌تكارانیاندا داخران، به ئامانجی خۆپارێزی و رێگری له بڵاوبونه‌وه‌ی زیاتری ڤایرۆسی كۆرۆنا.\nله هه‌فته‌ی رابردوشدا به‌پێی چه‌ند رێكار و مه‌رجێك له كۆی 800 مزگه‌وتی كه‌ركوك ژماره‌یان كرانه‌وه.\nژماره‌ی توشبوانی كۆرۆنا له كه‌ركوك گه‌یشتۆته هه‌زار و 661 كه‌س، له‌و ژماره‌یه 666 كه‌س چاكبونه‌ته‌وه، 87 هاوڵاتی گیانیانله‌ده‌ستداوه و 908 توشبوو چاره‌سه‌ر وه‌رده‌گرن.


فه‌تواى هه‌رێم جۆرێك منداڵى بلورى حه‌رامده‌كات\nبەپەلە: بەریتانیا بە فەرمی لە یەكێتی ئەوروپا چووە دەرەوە\nیه‌كێتى زانایانى هه‌رێمى كوردستان لە راگەیاندراوێکدا کە وێنەیەکی دەست تۆڕی میدیایی بینەر کەوتووە رایگەیاندووە، دانانى منداڵى بلورى ته‌لقیح كراو له مه‌نى پیاو و هه‌ێلكه‌دانى ئافره‌تان له ده‌ره‌وه‌ى ره‌حمى ئافره‌تان و دانانه‌وه‌ى له ره‌حمى ئافره‌تێكى دیكه، حه‌رامە.\nهەر به‌پێى فه‌توایه‌كى نوێى یه‌كێتى زانایانى كوردستان، كه دوێنى سێشه‌ممه حەوتی كانوونى دووه‌مى ٢٠٢٠ ده‌ركراوه، دانانى منداڵى بلورى ته‌لقیح كراو له مه‌نى پیاو و هێلكه‌دانى ئافره‌تان له ده‌ره‌وه‌ى ره‌حمى ئافره‌تان و دانانه‌وه‌ى له ره‌حمى ئافره‌تانى دیكه، حه‌رامكراوه و هۆكارى حه‌رامكردنه‌كه‌شى دیاریكراوه.\nپێشتریش یه‌كێتى زانایانى ئاینی جیهان لسەر منداڵی بلوری رایگەیاندبوو، پەنابردنە بەر ئەم کارە (منداڵى بلورى) بەدوو رێگە ئەنجام ئەدرێت، یەکێکیان دروستە و رێگەپێدراوە و ئەوى تریان قەدەغەیە و رێگە پێدراو نییە.\nرێگەى یەکەم... ئەگەر ئەو متوربەکردنە لەنێوان ژن ومێردەکەدا بێت وبەس، بەهیچ شێوەک لایەنێکى سێهەمى تیانەبێت زانایان رێگەیان پێداوە.\nرێگەى دووەم... ئەم شێوازەش بریتییە لەوەی ئاوى پیاوەکە بهێنى و پاشان بیخەیتە رەحمى ئافرەتێکى ترەوە (غەیرى خێزانەکەى خۆى)، ئیتر هەرکەس بێت، بۆماوەیەک تاگەشە دەکات و موتوربە دەبێت، دواتر دەیگەڕێنەوە بۆ رەحمى خێزانەکەى، ئەوە حەرام و قەدەغەیە و رێگەى پێنەدراوە لەشەریعەتى ئیسلامدا.


ئێران/ گوشارەکان بۆ سەر پێڕەوانی ئایینی بەهایی پەرە دەستێنێت\nپەیامی کورد ... ئێران/ گوشارەکان بۆ سەر پێڕەوانی ئایینی بەهایی پەرە دەستێنێت\nهەشت هاوڵاتیی بەهایی کە پێشتر بە ١١ ساڵ و٣ مانگ بەندکران حوکمدرابوون بۆ تێپەڕاندنی ماوەی حوکمەکەیان بانگی دادسەرای شاری بیرجەند، کران.\nبەپێی ئەو هەواڵانەی کە ناوەندە مافی مرۆڤییەکانی ئێران بڵاویان کردووەتەوە، نەسرین قەدیری، بەنەفشە موختاری، فەرزانە دەیمی، ئارەزوو محەممەدی، عەتائوڵڵا مەلاکی، ڕۆیا مەلاکی و سەعید مەلاکی، هەشت هاووڵاتی بەهایی خەڵکی بیرجەند بۆ تێپەڕاندنی حوکمەکەیان بۆ دادسەرای بیرجەند بانگ کران.\nئەو هەشت کەسە پێشترلە مانگی خەرمانانی ئەمساڵدا لە دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای خوراسانی باشوور سەرجەم بە ١١ ساڵ و ٣ مانگ بەندکران حوکمدران و ئاگادار کراونەوە کە لە کاتی ناردنی نامەی ئاگادرا کردنەوە تا دە ڕۆژ دەبێ خۆیان بە بەشی جێبەجێ کردنی حوکمەکان لە دادسەرای بیرجەند بناسێنن.\nشایانی باسە هەڵاواردنی مەزهەبی و نەتەوەیی و ئایینی و ڕەگەزی لە بندەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیدا دیاردەیەکی حاشاهەڵنەگرە و ئەو ڕێژیمە لەو پێوەندییەدا گوێ بۆ هیچ یاسا و ڕێسایەکی مرۆیی و نێونەتەوەیی شل ناکا و ئێرانی کردۆتە کوشتارگەی جیابیران.


لە ڕۆژی ئایدزەوە تاکوو هۆکارو چارەسەری! لەنووسینی: ئاریتما محەممەدی – Giareng\nلە ڕۆژی ئایدزەوە تاکوو هۆکارو چارەسەری! لەنووسینی: ئاریتما محەممەدی\nلە دوو شه‌ممه - 2 12 2013\nهۆکارێکی دیکە کە بووەتە هۆی ئەوە کە ڕێژەی تووشبووانی ئەو نەخۆشینە ڕوون نەبێت ئەوەیە کە کەسانی هەڵگری ئەو ڤیرووسە لەبەر دابونەریتی کۆمەڵگاوە حەز بەوە ناکەن کە خزم و کەسە نزیکەکانیان هەست بەوە بکەن کە بەو نەخۆشینەوە گیرۆدە بوون. بەڵام هەروەک لە سەرەوە باسی لەسەر کرا ئەو نەخۆشینە تەنیا لەڕێگای پێوەندی سێکسییەوە بڵاو نابێتەوە، بەڵکوو لەچەند ڕێگەیەکی دیکەشەوە وەک سەرتاشخانە، ناوەندە پزیشکییەکانی ددان کێشان و ددان پڕکردنەوەو لەکاتی خوێن گرتن و خوێندان و بەکارهێنانی دەرزی… هتد بڵاو دەبێتەوە.


یەکە پیشەییەکان لە ئێراندا دادەخرێن\n11:50 - 21 گەلاوێژ 2719\nکوردستان میدیا: جێگری وەزیری پیشە، کانگا و بازرگانیی ڕێژیمی ئێران ڕایگەیاندووە کە قەیرانی ئابووری، بووەتە هۆی داخرانی ٩ هەزار ٨٥٠ کارگە و کارخانە لە ئێراندا.\n"موحسێن ساڵحی نیا"، جێگری وەزیری پیشە، کانگا و بازرگانیی ڕێژیمی ئێران، لە پرێسکۆنفرانسێکدا سەبارەت بە دۆخی چالاکییەکانی شارەکە پیشەییەکان، وتوویەتی: "٩هەزار و ٨٥٠ یەکەی پیشەیی لە ئێراندا بە مەندی ماونەتەوە."\nبە وتەی ئەم بەرپرسەی ڕێژیم، قەیرانی ئابووریی زاڵ بە سەر کۆمەڵگای ئێراندا، سەرەکیترین هۆکاری داخرانی ئەم کارگە و کارخانانە بووە.\nهەر لەم پەیوەندییەدا، "محەممەدقولی یووسفی"، ئابووریناس، دانی بەوەدا ناوە کە دۆخی هەنووکەیی ئابووریی ئێران لە سیاسەتە هەڵەکانی کاربەدەستانی ڕێژیم سەرچاوە دەگرێت.\n"یووسفی" هەروەها ئاماژەی بەوە داوە کە دۆخی ئابووری، قەیرانەکەی خستووەتە فازێکی تازەوە، بە شێوەیەک کە کاربەدەستانی ڕێژیمیش ناتوانن کۆنترۆڵی بکەن، تا ڕادەیەک کە تەنانەت هیوا بە تێپەڕین لەو دۆخەش نەماوە.\nئەم ئابووریناسە باسی لەوە کردووە کە کۆمەڵگای ئێران، کۆمەڵگایەکی بەکارهێنەرە و هیچ شتێک بەرهەم ناهێنێت، کەوابوو مەحکووم بە نەمانیشە.\nکێشەکانی بەردەم کارگە و یەکە بەرهەمهێنەرەکان بووەتە هۆی ئەوەی کە زۆربەیان دابخرێن یان تووشی مایەپووچبوون ببن، هەندێکیشیان ناچارن دەفرایەتیی چالاکییەکانیان بە مەبەستی کەمکردنەوەی تێچوو کەم بکەنەوە کە ئەمە بێکاربوونی ژمارەیەکی بەرچاو لە کرێکارانی بەدواوە بووە.\nلە لایەکی تریشەوە، ژمارەیەکی بەرچاو لە شۆفیرەکانیش کە کاری گواستنەوەی بارەکان دەکەن، بەم هۆیەوە بێکار دەبن.\nلە ماوەی یەکساڵی ڕابردوودا، ناڕەزایەتیدەربڕینی شۆفیرەکان و کرێکاران لەهەمبەر دۆخی نالەباری ئابووریی ژیانیان و دەرکرانیان لەسەر کارەکانیان، بە شێوەیەکی بەرچاو پەرەی سەندووە، بەڵام لە لایەن بەرپرسانی پەیوەندیدارەوە هیچ وڵامێک جگە لە دەستبەسەرکردن و هەڕەشە و تۆقاندنیان وەرنەگرتووە.


شەش کورتترین جەنگەکانی مێژوو\nسەرەڕای پێکەوەژیانی مرۆڤ بە درێژایی مێژوو، بەڵام هەمیشە لە جەنگ و ململانێدا بوون لەگەڵ یەکتردا، بەشێک لە جەنگەکان لەنێوان وڵاتاندا بوون و بەشێکیشیان هی ناوخۆی وڵاتەکان بوون، هەندێک جەنگ بۆ چەندین ساڵ درێژەیان کێشاوە و هەندێکیاشیان تەنها چەند کاتژمێرێک و تەنانەت چەند خولەکێکیان خایاندووە.\nجەنگی ئەنگلۆ زەنجباری (٤٠ خولەک)\nئەم جەنگە لە ٢٧ی ئابی ١٨٩٦ لەنێوان بەریتانیا و شانشینی زەنجبار روویداوە، بە کورترین جەنگی مێژوو دادەنرێت کە تەنها نزیکەی ٤٠ خولەکی خایاندووە.\nسەرەتای ئەم چیرۆکە دەگەڕێتەوە بۆ واژۆکردنی پەیماننامەی هلیگولاند-زەنجبار لە ساڵی ١٨٩٠ کە دەسەڵای وڵاتانی رۆژئاوای لە ئەفریقا دابەشکرد و زەنجبار کەوتە ژێر دەسەڵاتی بەریتانیا.\nبەریتانیا لە ساڵی ١٨٩٣ عەلی بین سەعید بوسەعیدی کرد بە سوڵتانی زەنجبار و تاکو ١٨٩٣ بەردەوام بوو، دواتر برازاکەی بە ناوی حەمەد بین سوەینی جێگەی گرتەوە، بەڵام لە ئابی ١٨٩٦ کوژرا، دوای چەند کاتژمێرێک ئامۆزاکەی کە دەکاتە خالد بین برگش شوێنی گرتەوە کە تاوانبار بوو بە کوشتنی سوەینی.\nبەریتانیا داوای لە برگش کرد واز لە دەسەڵات بهێنێت، بەڵام رەتیکردەوە و هێزەکانی خۆی لە قەڵای دەسەڵاتەکەیدا کۆکردەوە کە نزیکەی سێ هەزار کەس دەبوون.\nدوای ئەوەی رۆژی دواتر بەریتانیا دوایین ئاگادارکردنەوەی بە برگش دا کە لە بەرەبەیانی ٢٧ی ئاب واز لە دەسەڵات بهێنێت و کۆشک چۆڵ بکات و رەتیکردەوە، بۆردومانی قەڵاکەی کرد، بەشێکی قەڵاکە رووخا، دوای دوو خولەک لە بۆردومانەکە، هەواڵ بڵاوکرایەوە کە برگش لە دەرچەی دواوەی قەڵاکەوە هەڵهاتووە و هێزەکانی بەجێهێشتووە، لە کاتژمێر نۆ و چل خولەک بۆردومانەکە وەستا و جەنگەکە کۆتایی هات.\nهندۆراس و سلڤادۆر (چوار رۆژ)\nلە چوارجێوەی یارییەکانی پاڵاوتن بۆ جامی جیهانیی ١٩٧٠،هەڵبژاردەکانی هندۆراس و سلڤادۆر سێ یارییان ئەنجامدا، هندۆراس لە یاری چووندا و لەنێو یاریگای خۆیدا بە گۆڵێکی بێبەرامبەر بردیەوە، لە یاری گەڕانەوەدا سلڤادۆر لەنێو یاریگای خۆیدا بە سێ گۆڵی بێبەرامبەر بردیەوە، دوای هەردوو یارییەکە شەڕ و ئاژاوە لەنێوان هاندەراندا دروستبوو.\nیاری سێیەم بۆ دیاریکردنی ئەو تیپە بوو کە بۆ مۆندیالەکە سەردەکەوت و لەسەر خاکی مەکسیک ئەنجامدرا. یارییەکە بە بردنەوەی سلڤادۆر و سەرکەوتنی بۆ مۆندیال کۆتایی هات، سلڤادۆر هەموو پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی لەگەڵ هندۆراس راگرت، لە ١٤ی تەموزی هەمان ساڵ سلڤادۆر هندۆراسیداگیر کرد.\nسلڤادۆرییەکان بردنەوەی یارییەکەیان بە ئەرکێکی نیشتمانیی دەزانی ئەوەش دوای دەرکردن و دەستگیرکردنی کۆچبەرەکانیان لەلایەن هندۆراسەوە، ئەوەش رێگەخۆشکەر بوو بۆ جەنگەکە.\nرێکخراوی وڵاتەکانی ئەمریکا توانیان لە ١٨ی تەموز جەنگەکە رابگرن، ئەوەش دوای مردنی سێ هەزار لە خەڵکی هندۆراس کە زۆربەیان خەڵکی مەدەنی بوون. سلڤادۆریش لە مانگی ئابدا هێزەکانی لە هندۆراس کشاندەوە.\nجەنگی حەوت رۆژەی میسر و ئیسرائیل\nلە دوای جەنگەکانی ١٩٤٨ و ١٩٥٦، جەنگی سێیەمی عەرەب-ئیسرائیل لە ١٩٦٧ روویدا. لە پێنجی حوزەیرانی ١٩٦٧ فڕۆکەکانی ئیسرائیل چەند پێگەیەکی سوپای میسر و ژمارەیەک فڕۆکەخانەی سەربازییان لە سینا بۆردومان کرد، تەنانەت بۆردومانەکان هەندێک فڕۆکەخانەی سوریا و ئەردەنیشی گرتەوە.\nئەم هێرشەی ئیسرائیل دوای ئەوە هات میسر گەرووی تیرانی بە رووی ئیسرائیلدا داخست، کە ئەوەش دوای رۆشتنی هێزە ئاشتیپارێزەکانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان روویدا، کە سەرپەرشتی بڕیاری ئاگربەستیان دەکرد.\nئیسرائیل لە هێرش بەردەوام بوو تاکو غەززە و خان یونسی داگیرکرد، دواتریش جۆلانی داگیرکرد و لە دیوی میسریشەوە گەیشتە شەرم شێخ لە نیوە دوورگەی سینا.\nدواتر بە نێوەندگیریی نەتەوە یەکگرتووەکان شەڕەکە راگیرا، بەم جەنگە ئیسرائیل توانی رووبەری خاکەکەی لە ١٣ کیلۆمەترەوە بۆ ٤٢ کیلۆمەتر زیاد بکات، لەم جەنگەدا کەرتی غەززە، نیمچە دوورگەی سینا و بەرزاییەکانی جۆلانی داگیرکرد.\n١٣ رۆژ جەنگ بۆ جیابوونەوەی بەنگلادیش\nچیرۆکی ئەم جەنگە کاتێک دەستیپێکرد کە پاکستانی رۆژهەڵات لە ساڵی ١٩٧٠ داوای خۆبەڕێوەبەریی کرد، بەڵام داواکەیان رەتکرایەوە و سوپای ناوەندیی پاکستان ئۆپراسیۆنێکی بۆ سەرکوتکردنی بزوتنەوەی بەرگریی لە داوای جیابوونەوە دەستپێکرد و لە ئایاری هەمان ساڵ دەسەڵاتی ناوەند گەڕایەوە بۆ پاکستانی رۆژهەڵات.\nلەم ئۆپراسیۆنەدا هەزاران پاکستانی رۆژهەڵات بە دەستی سوپای ناوەندیی پاکستان کوژران، هەزاران کەسی دیکەش لە بزوتنەوەکە هەڵهاتن و ١٠ ملیۆن هاوڵاتی مەدەنیش روویان لە ویلایەتی بنگالی رۆژئاوا کرد، کە دەکەوێتە رۆژهەڵاتی هندستان.\nبەم هۆیەوە هندستان پەیماننامەی ٢٠ ساڵەی هاوکاریی لەگەڵ یەکێتی سۆڤییەت واژۆ کرد، کە ئامانج لێی هاوکاریکردن بوو بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی بەنگلادیش لەگەڵ راهێنان و لەخۆگرتنی چەکدارانی بەرگریی پاکستانی رۆژهەڵات کە ناویان (موکتی باهینی) بوو.\nلە ٣ی کانونی یەکەمی ١٩٧١ پاکستان هێرشی ئاسمانیی کردە سەر ١١ بنکەی ئاسمانیی هندیی لە کەرتی رۆژئاوای وڵاتەکە. هێرشەکان زیانێکی دیار و گەورەیان نەبوو، بەڵام وەڵامی هندستان زۆر قورس و چاوەڕوانننەکراو بوو، هندستان هێرشی کردە سەر یەکەیەکی ئاسمانیی لە پاکستانی رۆژهەڵات و خاپوری کرد. لە ١٦ی هەمان مانگدا هێزەکانی هندستان و موکتی باهینی توانیان دەست بەسەر شاری (دەکا) بگرن (پایتەختی ئێستای بەنگلادیش)، بەم جۆرە پاکستانی رۆژهەڵات جیابووەوە و بوو بە دەوڵەتی بەنگلادیش.\nجەنگی ١٤ رۆژەی یەکبوونی بولگاریا\nچیرۆکی ئەم جەنگە لە واژۆکردنی پەیماننامەی بەرلین لە ساڵی ١٨٧٨ بۆ دیاریکردنی چارەنووسی بولگاریا و پێداچوونەوە بە پەیماننامەی ستیڤانۆ لەنێوان ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و روسیا لە کۆتایی جەنگی نێوان روسیا و عوسمانی دەستیپێکرد.\nسربیا و بولگاریش قایل نەبوون بە پەیماننامەکە کە زەوییەکی زۆرتریان لەدەست دەچوو بۆ بەرژەوەندی دەوڵەتی عوسمانی، کە هەرێمی رومێلیای رۆژهەڵات لەسەر حسابی بولگاریا چووە سەر دەوڵەتی عوسمانی. لە ئەیلولی ١٨٨٥ نەتەوەییەکانی بولگاریا لە رۆمێلیا کودەتایان ئەنجامدا و یەکبوونی هەرێمەکەیان لەگەڵ بولگاریا راگەیاند.\nدوای ئەم کودەتایە پاشای سربیا داوای لە بولگاریا کرد چاوپۆشی لە بەشێک لە خاکی وڵاتەکەی بکات بۆ سربیا، کاتێک داواکە رەتکرایەوە، سربیا لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٨٨٥جەنگی لەدژی بولگاریا راگەیاند، هێزەکانی بولگاریا توانی سەرکەوتنی گەورە تۆماربکات. دوای ١٤ رۆژیش جەنگەکە کۆتایی هات ئەوەش دوای قایلبوونی بولگاریا بە راگەیاندنی ئاگربەست لە رۆژی ٢٨ی هەمان مانگ،ئەوەش بەهۆی ترسی لە هاتنە ناوەوەی نەمسا بۆ شەڕەکە بۆ پشتگیریکردنی سربیا.\nلە ٣ی ئازاری ١٨٨٦ پەیماننامەی بوخارست لەنێوان هەردوولادا واژۆ کرا و بولگاریا و رومێلیای رۆژهەڵات بوون بە یەک دەوڵەتی یەکگرتوو.\nجەنگی ٢٤ رۆژەی جۆرجیا و ئەرمینیا\nلە سەرەتای سەدەی ٢٠ جۆرجیا، ئەرمینیا و ئازەربایجان بەشێک بوون لە ئیمپراتۆریەتی روسیا، لە ٢٦ی ئایاری ١٩١٨ کۆماری جۆرجیای دیموکرات راگەیەندرا، دوو رۆژ دواتریش کۆماری ئازەربایجانی دیموکراتی و کۆماری ئەرمینیا راگەیەندرا.\nلە کۆتاییەکانی جەنگی جیهانیی دووەم لە تشرینی دووەمی ١٩١٨، ناوچەکانی لوری، ئاخالکالاکی و بورشالو کە سەر بە دەوڵەتی عوسمانی بوون جیابوونەوە، جۆرجیا و ئەرمەنستان داوای ئەم ناوچانەیان دەکرد تاکو گەیشت بە دروستبوونی جەنگ لە نێوان حەوت-٣١ی مانگی کانونی یەکەمی هەمان ساڵ، لەپێناو دەستگرتن بەسەر ئەم ناوچانەدا.\nهەردوولا بە نێوەندگیری بەریتانیا هاوپەیمانی ئاشتییان لە کانونی دوومی ١٩١٩ واژۆکرد، هێزەکانی ئەرمینیا و جۆرجیا ناوچەکەیان بەجێهێشت و گفتوگۆیان بۆ دیاریکردنی ناوچەکانیان دیاریکرد. بەم جۆرەش لوری بوو بە ویلایەتێکی ئەرمینیا، ئاخالکالاکی بوو بە بەشێک لە جۆرجیا و بورشالوش بوو بە ناوچەی بێچەک و سەر بە هیچ لایەکیان نەبوو، ئێستاش بووە بە بەشێک لە لوری ئەرمینیا و کفیمۆ کارتلی جۆرجیا.


دەزگا میرییەکانی کوردستان | kurditgroup\nدەزگا میرییەکانی کوردستان\nلە زۆربەی وڵاتای جیهاندا، زۆربەی دەزگا حکوومییەکان ماڵپەڕی خۆیان هەیە. ماڵپەڕی دەزگاکان بودجەیەکییان بۆ دەسنیشانکراوە و بە بڕێکی زۆری دەرامەت و ئەوپەڕی وردەکارییەوە بڵاودەکرێنەوە. بودجەکانیش لە گیرفانی دەسەڵاتدارانەوە سەرف ناکرێن، بەڵکو موڵکی گشتین.\nئایا ئەم ماڵپەڕانەی خوارەوە بە خۆڕایی درووستکراون لە بری دانانی ناوی درووستکەرەکانییان؟ ئەگەر وابێت، دیارە دەزگاکان ئەوەندە کەم-دەرامەتن کە دەستییان بە سواڵکردن کردووە. ئەگەر وانەبێت، ئایا پێویست دەکات وەزارەتێکی گەورەوگران، ریکلام بۆ کۆمپانیای ماڵپەڕەکەیان بکات؟\nئایا ئەم جۆرە پڕۆژانە لەسەر چ بنەمایەک بەم کۆمپانیا و تاکەکەسانە بەخشراون؟\nسەیری دوادێڕی ژێرەوەی ئەم ماڵپەڕانە بکە:\nزانکۆی پزیشکی هەولێر:\nزانکۆی کۆیە، ئایا بودجەی زانکۆ بە ریکلامی گووگڵەوەبەڕێدەچێت؟ دەسخۆش کە دروپڵ بەکاردێنن.\nوەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی:\nوەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی:\nپارێزگای دهۆک: سه‌ربه‌رشتيا مه‌لبه‌ری؟\nوەزارەتی کارەباشمان هەیە:\nبێجگە لەوەی لەڕووی تەنیک و دیزاینەوە زۆر مایپووچن، هەمان شت ناوەڕۆکیش. وەزارەتە ئیمەیڵی یاهووی و هۆتماییل و نازانم چی و چی؟ تەماشای register بکە هەموو لەسەر حسابی فڵان و فیسار و ناوی ئەم ئەو بەتاکەکسی گیراوە.\nبەسەری ئەو ک بەردەقانییە، هەریەکەیان هیچ نەبێت دە بۆ دوانزە کەس پارەیان لێخواردووە، ئەمە بێجگە لەسەرچاوەکە خۆی.\n2 / Karzan79\nده‌ست خۆش کاک به‌رده‌قانی بۆ ئه‌و بابه‌ته\nئێوه بۆ باسی gksat.tv ناکه‌ن حازر و بزر به پرۆگرامۆکه‌ی ژوومله دروستیان کردوه و ڕووکاری joomla plazza یان به‌کارهێناوه له خواره‌وه‌ی ماڵپه‌ڕه‌که له باتی ئه‌وه‌ی ئاماژه به ژوومله بکه‌ن نوسیویانه داڕشتنی بنه‌ڕه‌تی واتا له‌سه‌ره‌تاوه خۆیانه دایان ڕشتبێت ئه‌وه‌یه مه‌هزه‌له.\nئەوەشیان هەبێت هەر باشە بەس نى یە لە ueuo.com یان 6te.net یان لە kurdblogger.com دایان نەناوە\nبراکەم ئێمە زانکۆکانمان لاپەرەکانیان ئەدەن بەکردن، ئیتر بۆ لۆمەی وەزارەتەکان بکەین. چوومە دەزگایەک لە کوردستان، ٥ کارمەندیان هەبوو مانگانە بە ئایتی و وێبماستەر تەعین کرابوون، کەچی ماڵپەڕەکەیان کۆمپانیایەکی کوردی بۆی دەکردن. ئەو پاشاگەرانییە دەگەڕێتەوە بۆ پارە لەلایەک و لێنەپرسینەوە لەلایەکی ترەوە.\n5 / Drop\nبۆ مه سه‌له‌ی زانکۆی سلێمانی وابزانم سایته‌که‌یان له ناو سێرڤه‌ره‌که‌ی ناو زانکۆدایا هه‌رکاتێك ده‌وامی کارمه‌نده‌کان ته‌واو بوو ئه‌وا ده‌وامی سایته‌که‌شیان ته‌واو ده‌بیێت ئه‌گه‌ر ئامارێك بکه‌ین له ناو زانکۆی سلێمانیدا\nبۆ ئه‌و مامۆستاو دکتۆرانه‌ی که له بواری کۆمپیوته‌ر دا بڕوانامه‌یان هه‌یه ڕه‌نگه رێژه‌یه‌کی زۆر هه‌بیت به‌ڵام تاکو ئێستا نه‌یان توانیوه ته‌نیا وێب سایتێك بۆ زانکۆکه‌یان دروست بکه‌ن له گه‌ڵ ئه‌مشدا هه‌ندێ که‌سی باشی هه‌یه به‌ڵام توانای ئه‌وه‌یان نیه سه ر به خۆ کارێك بکه‌ن.\n6 / Drop\nئه‌و داڵه‌ی سه‌ره‌وه له‌سه‌ر نینۆك ڕاوه‌ستاوه ئه‌وه بۆچی؟\n7 / Kurdm84\nئەو داڵە لۆگۆى حکومەتى هەرێمى کوردستانە\n8 / Rehend\nبۆ دەزگا حکومیەکان هۆستینگی مینی و ئیزی بە 2 مانگ جارێک بابەت بڵاو ناکەنەوە و کەس سەردانی ناکات بەڵام بۆ ڕاگەیاندنی حزبە کانی دەسەڵات هۆستینگی ئنلیمیتد و بێسنوور، سایتی کەناڵێکی ئاسمانی هەیە تەنها دیزاینەکەی 7 هەزار دۆلار بووە.\n9 / Fadea\nئةى بةريزان راتان جونة بةرامبةر زانكؤى سةلاحةدين؟\nعەینەن تاس عەینەن حەمام.\nئه‌و هه‌موو ڕه‌نگه بۆچی ماڵپه‌ڕی زانكۆی سه‌لاحه‌دين\n12 / Kakrebaz\nslaweki garm havalani khoshawist mn rebaz la iran isfah lagaltanm\nsopas bo hamotan awati sarkawtn\nلەگەڵمان بە کاک ڕێباز، ئەوە پەیوەندیەکی تر وەردەگرین.


Diplomatic Magazine | ده ڕۆژ له ژیان‌و مه‌رگ له‌ناو داعشدا\nیورگن تودنهۆفەر: دەستدرێژی چەندە پەیوەندی بەعیشقەوە هەیە، تیرۆریش هێندە پەیوەندی بەئیسلامەوه هەیە\nلەپاش ئەوەی گەشتە مەترسیدارەکەی تەواو دەبێ (یورگن تودنهۆفەر) گه‌شته‌كه‌ی دەکاته کتێبێک‌و به‌ناوی ( ده ڕۆژ له‌گه‌ڵ داعش).\nکتێبەکە پێکدێت لەچەندە تەوەر کە باسی هۆکاری دروستبوونی داعش‌و ئامانجەکانی رۆژئاوا له دروستكردنی داعش ئاماژه پێده‌دات.\nبه بڕوای ئه‌و، لەدایکبوونی دەوڵەتی ئیسلامی"داعش " لەناکاو لەدڵی مێژووەوە سەری دەرنەهێناوەو خەریکی ڕۆڵبینینە لەناوەندی سیاسەتی جیهانیدا، " بەڵام بەم جۆرە نییە، بەڵکو ماوەیەکی زۆر بەسەر دروستبوونی دەگوزەرێت داعش کوڕی جەنگی عێراقە لەساڵی ٢٠٠٣دا، دەرکەوتنی ئەلقاعیدە وەک بەشێک لەگەمەی هێزەکان لەفەزای قەیراناوی عێراقدا لەچوارساڵ لەمەوبەرەوە دەستی پێکردبوو، لەساڵی ٢٠٠٣وە ئەبوموسعەب زەرقاوی سونی مەزهەب دەبێتە کەسی یەکەمی القاعیدە لەعێراق".\nوه‌كو ئه‌و ڕۆژنامه‌نووسه ئه‌ڵمانییه باسیكردووه‌و بەپێی ڕاپۆرتە ئەمریکییەکان لەئۆگه‌ستی ٢٠٠٣دا پیاوەکانی زەرقاوی مزگەوتی ئیمام عەلییان لەنەجەف تەقاندەوەو شەپۆلی هێرشە خوێناوییەکان یەک لەدوای یەک دەهاتن.\n"بەهەرحاڵ، جەنگی ئەلقاعیدەیش درێژەی هەبوو دوای جێگیربوونی گروپە جۆراو جۆرەکانی بەرەنگاری، گروپی ئەلقاعیدە لەعێراق لەئۆکتۆبەری ٢٠٠٦ ناوی خۆی بۆگروپی دەوڵەتی ئیسلامی لەعێراق" گۆڕی، دوای ئەوەی سەرکردەی گروپی تیرۆرستی دەوڵەتی ئیسلامی عێراق ئەلمیسری‌و ئەلبەغدادی یەکەم، لە ئەپرێلی ٢٠١٠دا بەهۆی هێرشه ئاسمانییەکانی ئەمریکاوە کوژران، ئەبوبەکربەغدادی ڕابەرایەتی پاشماوەی هێزەلاوازەکانی ئەم گروپەی لەئەستۆی گرت، ئەوان هێشتا لقێک بوون سەربەقاعیدە".\nئەورۆژنامەنوسە ئەڵمانیە پێیوایە ئامانجی رۆژئاوایەکان تەنها بۆ نەوتە لەم ناوچانەدا\nئەورۆژنامەنوسە ئەڵمانیە پێیوایە ئامانجی رۆژئاوایەکان تەنها بۆ نەوتە لەم ناوچانەداو دەڵێت:" ڕۆژئاوا لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جەنگ بەرێدەخات‌و چۆتە نێو جەنگەوە، ئەمە چەندە مین جه‌نگه له‌م ناوچە نەوتییەدا، بیستەمین، سیهەمین ؟ ئەم جارە جەنگ لەبەرامبەر داعشدایە، یان هەر ئەوەی پێیدەگوترێت ( دەوڵەتی ئیسلامی ) کەتوندوتیژییە ئاشکراکانی لەجیهاندا هەژێنەرن، بەلام ئایە دەکرێت رۆژئاوا بتوانێت لەقۆناغی یەکەمدا بەم ئامانجە بگات و ئەم وەحشیگەرییەی سەدەکانی ناوەڕاست بوەستێنێت؟ ئەمریکییەکان هەمیشە بۆلابردنی هەر جۆرە ئاڵۆزییەک لەڕەوتی ئازادانەی دەرهێنان و گواستنەوەی نەوت تێدا ئامادەی جەنگ بوون".\nڕۆژنامەنووس یورگن تودنهۆفەر، سەبارەت بەدیاردەی تیرۆریزم دەڵێت": تیرۆریزم دیاردەیەکی جیهانییەو تەنها تایبەت نییە بە مسوڵمان بەپێی زانیارییەکانی پێگەی گشتی تیرۆرزمی جیهانی، ناوەندێکی گەورەکە بەشێوەیەکی فەرمی لەلایەن ئەمریکاوە بونیاد نراوە لەساڵی ٢٠١٣دا لەرۆژئاوا ٢٣٩هێرشی تیرۆرستی رووی داوە، تەنها دوان لەو هێرشانە لەلایەن مسوڵمانانەوە ئەنجام دراون، تیرۆریزم بەهیچ شێوەیەک پەیوەندی بەدینەوە نییە، لەڕاستیدا شتێک بەناوی تیرۆریزمی ئیسلامی بوونی نییە".\nیورگن تو دنهۆفەر باس لەوە دەکات کاتێک دەیەوێ بەچاوی خۆی حەقیقەتەکان ببینێ‌و ئەو سەرکێشیە مەترسیدارە بکات، دەڵێت حەوت مانگی ڕەبەق، هەموڕۆژێک چەندو چونم لەگەڵ خۆمدا دەکرد، ئایە بڕیاری ئێمە بۆسەفەر بۆقەڵەم ڕەوی دەوڵەتی ئیسلامی بڕیارێکی عاقڵانەبوو؟ ڕۆژێک نەبوو شتێک لەبارەی دڵڕەقی دڕندانەی داعشه‌وە نەبینم، یان نەیخوێنمەوە، لەلایەکیترەوە زۆر کنجۆڵ بووم لەبارەی داعشەوە، تا حه‌قیقەت بزانم، کونجۆڵی بەشوێن دۆزینەوەی حەقیقەتدا بەدرێژای ژیان پاڵنەری من بووە، بەگفتوگۆ لە لەڕێگەی سکایپو، نامەی دڵنیاییەکەی خەلیفە، هەلومه‌رجێک فەراهەم بووبوو، بەدیل گرتن و کوشتنی ئێمە دەکرابەزیانی داعش تەواو ببێت".\nیورگن تو دنهوفەر، باس لە دیدگای داعش بۆ وشەی کوفر ده‌كات‌و له‌زاری ئه‌وانه‌وه نوسیوویه‌تی:" تەواوی کافرەکان جێگەیان دۆزەخە، ئەرکی ئێمە بەئاگا هینانەوەی ئەوانە، چونکە کوفر لەگەورەترین گوناهەکانە".\nلەبارەی ئازادیشه‌وه دیدی داعشی تۆمار كردووه‌و دەڵێت": ڕۆژئاوا مانای ڕاستەقینەی ئازادی نازانێت، لەبەر ئەوە لەنێوان ئێمەو ئەواندا بەهەڵە تێگەیشتنی زۆرهەن، ئازادی لەڕۆژئاوا، واتاهەر کەسێک هەر کارێک بیه‌وێت بیکات دەتوانێت ئەنجامی بدات، بێ ئەوەی گوێ بەقسەی کەس بدات، لەبەر ئەوەیە کە ئێمە دەتوانین ژیانێکی سادەمان هەبێت، چونکە بەتاڵین لەخۆشەویستی ماددیات".\nلەبارەی شیعەشه‌وه داعش وایان به‌و ڕاگه‌یاندووه:" شیعە مسوڵمان نین، ئەوان یەکتاپەرست نین، چونکە ئەوان پەنا بۆ ئیمامەکانیان دەبەن‌و عەلی‌و ئیمامەکانی خۆیان بەپیرۆز دائەنێن".\nیورگن تودنهۆفەر، سەبارەت بەدیاردەی تیرۆریزم دەڵێت": تیرۆریزم دیاردەیەکی جیهانییەو تەنها تایبەت نییە بە مسوڵمان بەپێی زانیارییەکانی پێگەی گشتی تیرۆرزمی جیهانی، ناوەندێکی گەورەکە بەشێوەیەکی فەرمی لەلایەن ئەمریکاوە بونیاد نراوە لەساڵی ٢٠١٣دا لەرۆژئاوا ٢٣٩هێرشی تیرۆرستی رووی داوە، تەنها دوان لەو هێرشانە لەلایەن مسوڵمانانەوە ئەنجام دراون،\nیورگن تودنهۆفەر، باس لەهه‌ندێكسزاو یاسای داعش ده‌كات‌و ده‌نووسێت:" ئەگەر کەسێک دزی بکات بەهای شتە دزراوەکەی لە٤٠دۆلار زیاتر بێت، دەستی دزەکە دەبڕیتەوە، ٤٠ دۆلاری ئەمریکی بەرامبەر ١گرام زێڕە، ئەهلی کیتاب واتە مەسیحییەکان دەبێ جزیە بدەن، کەبڕەکەی ٣٠٠ دۆلای ئەمریکییە بۆهەژاران، بەڵام بۆ دەوڵەمەندان ٦٠٠ دۆلار، وە لە دەسەلاتی داعش دەبێ مسولمان زەکات بدات بە دەسەڵات، جگەرەکێشان لەدەوڵەتی داعش قەدەغەیە، لەشوێنە گشتییەکان، بەڵام لەماڵەوە ئاساییە هەرکەسێک لەشوێنی گشتی جگەرە بکێشێ سزاکەی لێدانی ٣٠شەلاقە، وە لەژیر قەڵەم ڕەوی دەسەڵاتی داعش مۆسیقاش قەدەغەیە، گەورەترین سەرچاوەی دارایی داعش داهاتی نەوتە، هەربەرمیلێک بەنرخی ١٢دۆلاری ئەمریکی دەفرۆشێ، وه له‌ڕێگه‌ی وەرگرتنی باجەوە سه‌رچاوه‌ی دارایی خۆی دابین دەکات، چوار لەسەر پێنجی دەست کەوتەکانی جەنگ بۆ چەکدارانی داعش و یەک لەسەر پێنجی دەوڵەت وەری دەگرێت، موچەی جێگیری مانگانەی چەکدارێکی داعش ٥٠ دۆلاربووه".\nئه‌و باس لەوەدەکات کە بازاڕی بەندە فرۆشی، بەو شێوەیەی ئێمە وێنامان دەکرد بوونی نییە، بەندەکان بەدەستکەوتی جەنگ ئەژمار دەکرێن، یان دەبنە بەشی چەکدارەکان، یاخود ئەوان دەیفرۆشنەوە. ئورگن تو دنهۆفەر، دەڵێت:" بەهای ئێزیدیەک ١٥٠ دۆلاری ئەمریکییە، ڕێک بەبەهای کڵاشین کۆفێک".\n"لەسەر پرسی بەخشندەی لەقورئان قسەدەکەم لەگەڵ داعشێک بەناوی ئەبو قەتادە، چیرۆکی سەلاحەدین دەگێڕمەوە ، بەڵام ئەبوقەتادە ، گومانی لەڕاستبوونی مێژوو هەیە، ڕەنگە لەبەر هەڵە لەوەرگێڕانی هێندێک شتدا بێت، لەوەڵامی پرسیارێک دەربارەی ئەوەی ئایە خەلیفە لەگەڵ ئێوە دێن بۆشەڕ" قه‌تاده‌پێیووتووه" هەڵبەتە، لەهەندێک لەبەرەکانی جەنگ، ئەبوبەکربەغدادی لەگەڵ ئێمە دەجەنگێت، واتە هەمووجەنگە کان نایه‌ت".\nوه‌كو ئه‌و ڕۆژنامه‌نووسه باسیله‌وه كردووه، ئەوان پێیان وابووه كه دەبێ ترس بکەیتە دڵی مرۆڤە بێباوەڕەکانه‌وه‌و له‌زاری قه‌تاده نووسیوویه‌تی:" بەردەوام لەگەردنی مرۆڤەکان دەدەین، جیاوازی نییە لای ئێمە لەنێوان مەسیحیەک لەگەل شیعەیەک".\nیورگن تودنهۆفەر نامەیەک دەنوسێ بۆخەلیفەی داعش ئەبوبەکرد بەغدادی کە حەقیقەتی داعش هیچ پەیوەندی بەئیسلامەوە نییەو دەڵێت:" دەستدرێژی چەندە پەیوەندی بەعیشقەوە هەیە، تیرۆریش هێندە پەیوەندی بەئیسلامەوه هەیە، هەرلەبەر ئەمەیە ئێوە چەکدارەکانتان جەنگاوەری خودانین، هیچ وەسفێكی خودا لەقورئاندا بەئەندازەی وشەی (بەخشندەیی) نەهاتوە\n" کاتێک ویستمان بچین بۆ ئەو مزگەوتەی کە یەکەم ئیعلانی خەلافەتەکەی داعش کراو ئەبوبەکر بەغدادی وتاریدا، بەڵام نەیان هێشت بچینە ژورەوە، وتیان:" ئێوە موشریکن، موشیریکش نابێ بێتە ناو مزگەوتەوە، من وتم چوومەته مزگەوتی حەرەمی مەکە، بەڵام وتیان ئەوانە تاغوت بەرێوەی دەبات، بۆیە هێشتوویانە".\nلەدوا به‌شی كتێبه‌كه‌یدا، یورگن تودنهۆفەر نامەیەک دەنوسێ بۆخەلیفەی داعش ئەبوبەکرد بەغدادی کە حەقیقەتی داعش هیچ پەیوەندی بەئیسلامەوە نییەو دەڵێت:" دەستدرێژی چەندە پەیوەندی بەعیشقەوە هەیە، تیرۆریش هێندە پەیوەندی بەئیسلامەوه هەیە، هەرلەبەر ئەمەیە ئێوە چەکدارەکانتان جەنگاوەری خودانین، هیچ وەسفێكی خودا لەقورئاندا بەئەندازەی وشەی (بەخشندەیی) نەهاتوە، ١١٣جار قورئان بەم ڕستەیە دەست پێدەکات، شەر خوازی ئێوە هیچ پەیوەندیەکی بە بەخشندەییەوەنیە، لەئیسلامدا هیچ زۆرە ملێیەک لەدیندا نییە، لەئیسلامدا کوشتنی منداڵ‌و خەڵکی سیڤیل حەرامە، ئێوە هیچ پەیوەندییەکتان نییە لەگەل ئیسلام، وەئیسلام زۆر لەئێوە دوورە".


دادگای دهۆک بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بکوژی دلین دەرکرد\nدادگای دهۆک بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بکوژی دلین وەلید دەرکرد.\nئەیوب نەسری، پەیامنێری رووداو لە دهۆک رایگەیاند: "پرۆسەی دادگاییکردنەکە نزیکەی کاژێرێک و 40 خولەک بوو، دواجار دادگا بڕیاریدا بکوژی دلین وەلید لەسێدارە بدرێت".\nپەیامنێری رووداو لەبارەی تۆمەتباری دووەم کە بە رووداوەکەی زانیووە و ئاشکرای نەکردووە دەڵێت: "کەیسەکەی جیاوازە و دواتر دادگایی دەکرێت، چونکە لەنێوان قسەی بکوژی دلین و ئەو کەسەدا جیاوازی هەبووە، لەبەرئەوە دادگا بڕیاریدا بە کەیسێکی جیاواز دادگایی بکرێت".\nدادگای دهۆک بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بکوژی دلین دەرکرد لەلایەن راوچی حەسەن 2 کاژێر لەمەو بەر\nباوکی دلین لەدوای دەرچوونی سزای لەسێدارەدان بۆ بکوژی کچەکەی: بە بڕیارەکەی دادگا ئاسوودەبووم، ئەوەی هیوام بۆ دەخواست هاتەدی\nباوکی دلین لەبارەی بڕیاری دادگا بە رووداوی راگەیاند: "سوپاسی سەرۆک مەسعود بارزانی و سەرۆک نێچیرڤان بارزانی دەکەم و هیوادارین بەزووترین کات لە سێدارەدانەکە جێبەجێبکرێت".\nکەسوکاری بکوژەکە لە دادگا ئامادەنەبوون، بەگوتەی پەیامنێری رووداو "کەسوکاری بکوژەکە پارێزەریشیان بۆ نەگرتبوون".\nئێوارەی رۆژی 5-6-2019 دلین وەلید، تەمەن 10 ساڵان، لە نزیك ماڵی خۆیان لە سەنتەری شاری دهۆك ون بوو، دوای سێ رۆژ تەرمەكەی لەنێو باخێكدا لە نزیكەی یاریگەی دهۆك دۆزرایەوە. پاشان پۆلیس كەسێكی بە تۆمەتی كوشتنی دەستگیر كرد.\nپۆلیس لە رێگەی كامێرای چاودێرییەوە بەدواداچوونی بۆ ونبوونی دلین كرد، چەند كەسێكی بەو تۆمەتە دەستگیر كرد كە لەگەڵ دلین بینراون، یەكێك لەوانە ''بكوژەكە'' بوو بە ناوی (ن.س) كە تەمەنی 47 ساڵە و باوكی دوو منداڵە.\nجەستەی دلین بە جۆرێك شێوێندرابوو، چوار رۆژ تەرمەكەی لە پەیمانگەی دادی پزیشكی دهۆك مایەوە. دوای پشكنین و توێكاری، رۆژی 12/6/2019 رادەستی كەسوكارەكەی كرایەوە.\nكوشتنی دلین كاردانەوەی زۆری بەدوادا هات، چوار گردبوونەوە لە دهۆك كراون و زۆربەی ئەوانەی بەشدارییان لە گردبوونەوانەدا كردبوو، داوای لە سێدارەكانی بكوژی دلینیان كردبوو.\nکۆی سه‌ردان: 18354013


دارا خونچە / گشتپرسیی و پەیامەک وە سادەیی.\nئەگەر پارتی و یەکێتی و حیزبەکانی دیکە ئەو ئازایەتییە لە خۆیان راببینن دەرفەتی خەڵکی کوردستان بدەن راپرسیی ئەنجام بدەن و وە پێی ئەنجامەکەش سەروەخۆیی کوردستان رابگەیەندرێ.. ئەوە هەر کەسەکی ئازادییخواز لە پێناو بەرژەوەندییە گشتییە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان ئەوەی لە دەستی بێ ئەنجامی دەدا، لێ پێویستە هەر راستەوخۆش پاش راگەیاندنی سەربەخۆییەکە یەکسەر خەڵکی کوردستان دروشمی رووخاندنی ئەو حکومەتە بەرز بکەنەوە کە دادەمەزرێ! چون هیچ گومانەکی تێدا نییە کە حکومەتەکی چەوسێنەری دژ وە ئازادیی و مافە کۆمەڵایەتییەکانی خەڵکی کوردستانی لێ وەبەرهەم دێ رێک چوون ئەو حکومەتە گەندەڵ و ستەمکارەی هەنووکەی هەرێمی کوردستان.\nئەوەی دەبێژیی گشتپرسیی کوردستان ژێرخانەکی وەهێزی ئابووریی و زەمینەیەکی سیاسیی گونجاوی گەرەکە و ترسی پەلاماری داگیرکەرانی کوردستان و وڵاتانی ناوچەکە و سیاسەتی نەرێنیی نێودەوڵەتیی دەکاتە لەمپەرەکی گەورە و وە کورتییەکەی دەبێژی ئێستا کاتی ئەنجامدانی گشتپرسیی نییە! ئەوە بیەوێ یان نا:\nیان: فەریکە سیاسییەکی بێ ئاگایە و وە شێوەیەکی رووت و بیرکارییانە لە سیاسەت و دیپلۆماسیەت و خەباتی گەلان دەڕۆنی و دووچاری گومڕایی بووە!\nیان: لە ژێر کارتێکردنی هزر و سیاسەتی رەگەزپەرستیی دەسەڵاتدارانی عارەب و تورک و فارس دایە گێژووێژانە شەرم لە کوردبوونی خۆی دەکا!\nیان: هێشتا لە ژێر هەژموونی چەوسێنەرانەی داگیرکەرانی کوردستان (ئێراق و تورکیا و ئێران و سوریا) دەرنەچووە و ئیدی خۆی دۆڕاندیە!\nیان: وە فەرهەنگی نابەرابەریی ئیسلامیی و بەرژەوەندییە تەسکەکانی پیاوە دینییە نەریتییەکان و بزووتنەوە خۆفرۆشە ئیسلامییەکان ئاڵوودە بووە!\nیان: چەپەکی ساویلکەی توندڕەوە و ئەگەر هەموو جیهان دابڕووخێ یان هەموو جیهان ئازاد و خۆشگوزەران بی ئەو هەر وە روبەی خۆی دەپیوی!\nیان: سەر وە لایەن و بەرژەوەندییەکی حیزبییە و دوژمنی ئەو لایەنانەیە کە دەیانەوێ گشتپرسیی ئەنجام بدەن جا چاک بکەن یان خراپ ئەو هەر دوژمنیانە!\nیان: ئەوەیە کە زۆر بێ توانا و دەستەپاچە و ناهۆشمەندە و وە شێوەیەکی زۆر دەبەنگانە لە رکی خاوەنەکەی خۆی هەڵدەدێری!\nیان: وە ناوی شارستانیەت و مۆدێرنیزم و جیهانییبوون لە پێناو پاراستنی بەژەوەندییە تاکگەریی و سەرمایەدارییەکانی خۆی لە میللەتەکەی خۆی دابڕیە!\nیان: کەسەکی هیچ لەبارنەبوو و کەللەڕەق و خۆهەڵکێشە و تەنێ دەیەوێ قسەیەکی جودا بکا تا خۆی وە رۆشنبیر و بەرهەڵستکار بخاتە روو!\nلێ ئەمن زۆر ئاسوودەم بەوەی کە لە سایەی تێکۆشان و نەبەردییەکانی پێشانی خەڵکی کوردستان هەنووکە ئەو جۆرە کەسانەی سەرێ فرە فرە کەمن و زۆربەی هەرە زۆری خەڵک دەخوازن هەر ئێستا گشتپرسیی لە کوردستان وە ناوچە داگیرکرایەکانیشەوە ئەنجام بدرێ.. هەر ئێستاش ئەنجامەکەی کە سەروەخۆیی کوردستان دەبی بخرێتە واری جێبەجێکردنەوە، ئیدی ئەو دەم سەرەڕای ئەوەی خەڵکی باشوور وە مافە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکانیان دەگەن دەرفەتی خەباتە چینایەتیی و کۆمەڵایەتییەکانیشیان زۆر گونجاوتر و بەرفرەتر دەبن.. بەوەش دەکرێ خەڵکی کوردستانیش چوون میللەتانی دیکە وە شێوەیەکی کاریگەرتر ئازا و زیرەک و تێکۆشەر بن و زۆرترین ماف و ئازادییەکان وە تایبەتییش ماف و ئازادییەکانی چینە چەوساوە و رەنجدەرەکان و ژنان و زارۆکان وەدەستبهینن و راستەوخۆ و بێ وەستانیش لە تێکۆشانی سەروەخۆیی پارچەکانی دیکەی کوردستان بەشدارییەکی کاریگەر بکەن.. پێ وە پێی گەلانی ناوچەکە و جیهانیش رۆڵی بەرچاوی خۆیان لە گەشەکردنی ژیان و خۆشگوزەرانیی بگێڕن و بەرەبەرە و ئازادییە جۆراوجۆرەکان و مافەکانی مرۆڤ و مافەکانی ئاژەڵان و ژینگەیەکی کەسک و پاکوخاوێن و بێ ئاریشە وەدەستبهینن و وە گشتییەکەی جیهانەکی بێ چەوسانەوە بنیاتبنێن.


بۆ هه‌نجیر هێنده تۆوی هه‌یه؟\nLatin: - Smyrua\nهه‌نجیر یه‌کێکه له سه‌رنج ڕاکێشترین میوه‌کانی جیهان. پێش له‌وه‌ش مێژوو بنووسرێ، ئه‌م میوه‌یه وه‌کوو خواردنێکی زۆر گرنگی مرۆڤ حه‌سێبی بۆ کراوه، ماوه‌یه‌کێش له‌به‌ر تامه خۆشه‌که‌ی سه‌رنجی زۆر پادشا و ئمپراتووری بۆ لای خۆی ڕاکێشاوه، به‌ڵام له ده‌ورانێکیشدا خواردنی سه‌ره‌کی باڵنده‌کان بووه.\nله شیری هه‌نجیر ئه‌لکول، مه‌ی و جۆرێک ڕه‌نگی پارچه ساز ده‌کرێ. له گه‌ڵای هه‌نجیر بۆ ساف و سۆڵ کردنی عاج (ئه‌ندامی هێندێک له ئاژه‌ڵه‌کانه بۆ پارێزگاری له خۆیان) بۆ که‌ره‌سته‌ی تر، که‌ڵکی لێ وه‌رده‌گیرێ. بێجگه له‌مانه‌ش له توێکڵی دار هه‌نار جۆرێک گوریس دروست ده‌کرێ.\nهه‌نجیر جۆری زۆره، به‌ڵام خۆشترینیان هه‌نجیری ئه‌زمیره که به‌ناوی شاری ئه‌زمیره‌وه له تورکیه‌دا ناو نراوه، ئه‌م جۆره هه‌نجیره ئێستا له کالیفۆرینای ئامریکادا به‌رهه‌م ده‌هێنرێ.\nکاتێک چاو له هه‌نجیرێکی گه‌وره‌ی گۆشتن ده‌که‌ین، له ڕاستیدا ته‌نیا شتێکی کیسه‌یی ده‌بینین که له لای ملله‌که‌یه‌وه ته‌نگ بووه‌ته‌وه. له نێو ئه‌م کیسه‌دا گوڵێک زۆر هه‌یه که ده‌بنه هۆی دروست بوونی گه‌ردێک، ئێمه‌ش به‌مانه ده‌ڵێین تۆو، که له ڕاستیدا ئه‌مانه تۆوی هه‌نجیر نین به‌ڵکوو خودی میوه سه‌ره‌کیه‌که‌ی هه‌نجیرن.\nله هه‌نجیری ئه‌زمیر Smyrua دا، کرده‌وه‌یه‌کی زۆر سه‌یر ڕوو ده‌دا. ئاوس (لقاح) بوون له هه‌نجیری ئه‌زمیردا ته‌نیا به هۆی گه‌رده‌ی کاپری Capri یه‌وه ڕوو ده‌دا. هه‌رچه‌نده هه‌نجیری کاپری گه‌رده‌یه‌کی زۆری تێدایه، به‌لآم بۆ ئازاد کردنی ئه‌م گه‌رده‌گه‌له و گه‌یاندنیان به هه‌نجیری ئه‌زمیر، ته‌نیا به جۆره مێشووله‌یه‌کی چووکه ده‌کرێ که وه‌ک زه‌رگه‌ته (زه‌رده‌واڵه) ده‌چن و هه‌ر به بۆنه‌ی ئه‌م کاره‌شیانه‌وه ناویان نراوه‌ته مێشووله‌ی یان زه‌رگه‌ته‌ی هه‌نجیر.\nئه‌م جۆره زه‌رگه‌تانه تاکوو هه‌نجیری کاپری بۆ تۆو (تخمگزاری) کردن ئاماده ده‌بێ تێیدا ده‌ژین و پاشان هه‌نجیری کاپری به جێ ده‌ێڵن و گه‌رده‌که‌ی له‌گه‌ڵ خۆیان ده‌به‌ن و کاتێک له سه‌ر هه‌نجیری ئه‌زمیر ده‌نیشنه‌وه گه‌رده‌کان به سه‌ر گوڵه‌کانیدا بلآو ده‌که‌نه‌وه.\nله "فه‌رهه‌نگی بمن بگو چرا"، به‌رگی هه‌وه‌ڵ، ل. 26 و 27.\nتێبینی: له تکسته فارسیه‌که‌یدا نووسراوه ئه‌زمیر له تورکیه‌یه، من نه‌مویست ده‌ستکاری تکسته‌که‌ی بکه‌م، به‌ڵام له‌م تێبینیه‌دا ده‌مهه‌وێ بڵێم که ئه‌زمیر یه‌کێک له شاره ناوداره‌کانی کوردستانی ژێر ده‌سته‌ڵاتی تورکیه‌یه، بێجگه له ئه‌زمیریش له زۆر شوێنیتری کوردستاندا هه‌نجیری به‌ناوبانگ هه‌یه، بۆ وێنه له ناوچه‌ی کرماشاندا به‌ناوبانگترین هه‌نجیر هی "ڕێژاو"ه.


ئێران ئامادەیە هاوڵاتییە ڕۆژهەڵاتییەکە بگەڕێنێتەوە نەخۆشخانەکانی خۆی\nدوای خۆسوتاندنی هاوڵاتییەکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەبەردەم نوسینگەی یوئێن لە هەولێر، کونسوڵخانەی ئێران لە هەولێر ئامادەیی دەربڕیووە، کە ئەو هاوڵاتییە بگەڕێنێتەوە نەخۆشخانەکانی خۆی.\nبەپێی زانیارییەکانی ئاژانسە هەواڵییەکانی ئێران، کونسوڵخانەی ئێران لە هەولێر چاودێری ڕەوشی تەندروستیی ئەو هاوڵاتییەی خەڵکی شاری بۆکان دەکات و داواشی لە وەزارەتی ناوخۆی هەرێم کردووە، بەدواداچوونی وردبکات لەو ڕوداوە.\nڕۆژی سێشەممە 18ی ئایار، هاوڵاتییەکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەناوی “بەهزاد مەحمودی” لەبەردەم نوسینگەی نەتەوەیەکگرتووەکان ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا، دوای ڕوداوەکە هاوڵاتییان گلەییان لە یوئێن کرد، کە کەمتەرخەمبووە لەکاتی ڕوداوەکەدا.\nهەر ئەمڕۆ کۆمسیاری باڵای پەنابەرانی سەربە نەتەوەیەکگرتووەکان لەسەر ڕوداوی خۆسوتاندنی هاوڵاتییەکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕایگەیاند، “بە دەم پەنابەرەکەوە چووین و بە هاوکاری خەڵکی دیکە گەیاندوومانەتە نەخۆشخانە”.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا کە لە وێبسایتی یونامی (نێردەی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ هاوکاری عێراق) بڵاوبۆتەوە تێیدا هاتووە، “ڕوداوی خۆسوتاندنی پەنابەرە ئێرانییەکە ئێمەی نیگەران کردووە و تیمی پزیشکی ئێمە لە کاتی خۆسوتاندنی گەنجەکە گەیشتە شوێنی ڕوداوەکە و پەنابەرەکەیان گەیاندووەتە نەخۆشخانە”.\nهەوڵەکان بۆ یەکگرتنەوەی حزبەکانی دیموکرات بەردەوامی هەیە\nداعش لە ناوچە دابڕێنراوەکان و تورکیا لە هەرێم ستوونەکانی کارەبا دەکەنە ئامانج\nلە ماوەی هەفتەی ڕابردوودا داعش چەندینجار تاوەرەکانی کارەبای لە ناوچە دابڕێندراوەکان و هەرێم کردووەتە ئامانج، لەگەڵ ئەوەش فڕۆکە…\nڕێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان باس لە ناکۆکییەکانی ناو حزبەکەی دەکات\nڕێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان ڕایگەیاند، ئەو ئامادەیە دەست لەکاربکێشێتەوە ئەگەر ناڕازییەکانی گۆڕان بیانەوێت لە حزبەکەدا بەردەوامبن و ناڕازییەکان…\nكوالێتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان بڵاویكردەوە، لە هەولێر و دهۆك هەشت كۆمپانیای دەرمان بەھۆی سەرپێچی جۆراوجۆر و پابەندنەبوونیان بە…\nئەنجومەنی وەزیران: دادپەروەری لە دابەشکردنی پڕۆژەکانی ئاوەدانکردنەوە و ڕێگاوباندا پەیڕەوبكرێت\nئەمڕۆ چوارشەممە 15ی ئەیلولی 2021 بە سەرۆکایەتیی مەسرور بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک…


ئەمڕۆ لە كەركووك دەست بە وەرگرتنی بەرهەمی گەنمەشامیی جووتیاران كرا\n"250 هەزار تۆن گەنمەشامی بەرهەم هێندراوە"\nدیاری ئەحمەد 10/11/2020 - 12:32 ئابووری/كوردستان\nبەڕێوەبەری كشتوكاڵی كەركووك ڕای گەیاند، ئەمڕۆ سێشەممە لە پارێزگای كەركووك لەلایەن دوو كۆمپانیاوە دەست بە وەرگرتنی بەرهەمی گەنمەشامیی جووتیارانی كەركووك كراوە و ئەوەشی خستە ڕوو ئەمساڵ جووتیاران 250 هەزار تۆن گەنمە شامییان بەرهەم هێناوە.\nلەمبارەوە، زوهێر عەلی، بەڕێوەبەری كشتوكاڵی كەركووك، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "ئەمڕۆ سێشەممە 10/11/2020، لە پارێزگای كەركووك و لەڕێگای دوو كۆمپانیاوە دەست بە وەرگرتنی بەرهەمی گەنمەشاموی جووتیاران كراوە".\nگوتیشی: "بۆ ئەمساڵ لەسەر 100 هەزار دۆنم زەوی لە سنووری پارێزگای كەركووك، لە چوارچێوەی پلانی كشتوكاڵیدا تۆی گەنمەشامی چێندراوە و بەرهەمەكەشی 250 هەزار تۆنە كە لە ئەمڕۆوە دەست بە وەرگرتنی لە جووتیارانی پارێزگای كەركووك كرا.\nلە پارێزگای كەركووك، بەتایبەت جووتیارانی كورد ساڵانێكە بایەخێكی زۆر بە چاندنی گەنمەشامی دەدەن و ئێستا پارێزگاكە لەسەر ئاستی عێراق یەكەمە بۆ بەرهەمهێنانی گەنمەشامی بەپێی زانیارییەكانی (باسنیوز) بەشی زۆری جووتیارانی كورد گلەیی ئەوە دەكەن كە بەهۆی ئەوەی زەوییەكانیان نەخراوەتە چوارچێوەی پلانی كشتوكاڵی، ناچارن بە نرخێكی كەمتر لە بازاڕی ڕەشدا ئەو بەرهەمەیان ساخ بكەنەوە".


سەرۆکی حکومەت: ڕێکاری توندتر بەرامبەر سەرپێچیکاران بگرنە بەر – کوردی – RojNews.News\nسەرۆکی حکومەت: ڕێکاری توندتر بەرامبەر سەرپێچیکاران بگرنە بەر\n28/03/2020 - 8:29:26 am\nیەكشەممە, 22 مار 2020 – 12:40 ڕۆژنیوز-ناوەندی هەواڵەکان\nمەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕاگەیەندراوێکی هۆشداریی ئامێزی بڵاوکردەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا داوا لە هەموو هاوڵاتیان و دانیشتووانی هەرێمی کوردستان دەکات، کە پابەندی ڕێنماییەکانی هەردوو وەزارەتی تەندروستیی و ناوخۆ بن بۆ ئەوەی ڕێگە لە بڵاوبوونەوەی زیاتری پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا بگیرێت.\nهەروەها، هاتووە:”سەرەڕای ئاگادارکردنەوە و گرتنەبەری هەموو رێکارە پێویستەکان لە لایەن دامودەزگاکانی حکومەتەوە، بەداخەوە هێشتا لەلایەن هەندێک کەسەوە سەرپێچیکردن بەردەوامە و بەو رەفتارەشیان نەک هەر ژیانی خۆیان بەڵکو ژیانی کەسوکاریان و سەرجەم خەلکی کوردستان دەخەنە مەترسییەوە”.\nهەر لەو ڕاگەیەندراوەدا هاتووە:”بەداخەوە ژمارەی تووشبووان لە هەرێمی کوردستان و بە تایبەتیش لە پارێزگای سلێمانی لە هەڵکشاندایە، هۆکارەکەش ئەوەیە کە وەک پێویست هاوکاریی دامودەزگا پەیوەندیدارەکان ناکرێت و رێکارەکان لە لایەن ژمارەیەک خەڵکەوە جێبەجێ ناکرێن و پێشێلکاریش لە خاڵە سنووریەکان بەردەوامە”.\nمەسرور بارزانی، دەشڵێت:”هیچ بەرژەوەندییەکی تایبەت ئەوە ناهێنێت ژیانی خۆتان و خەلکیش بخەنە مەترسییەوە. لێرەدا بە پێویستی دەزانم دامودەزگاکانی پەیوەندیداری حکومەت رێکاری توندتر بەرامبەر بە سەرپێچیکاران بگرنەبەر و ئەوانەی یاری بە ژیانی خەلک دەکەن ڕووبەڕووی یاسایان بکەنەوە”.\nهیواش دەخوازێت، هاوڵاتیان مەترسیی ئەو پەتایە زیاتر بە جددی وەرگرن و دەڵێت:”ئەوەی لەسەر حكومەت بووە کردوومانە و بەردەوامیش دەبین، بەڵام پێویستە هەموومان هاوکاری یەکتر بین، رۆڵی حکومەت و هاووڵاتیان لەم دۆخەدا تەواوکەری یەکترە”.\nناشیشارێتەوە، کە “توانای سیستەمی تەندروستیی هەرێم سنووردارە و لە کاتی بڵاوبوونەوەی زیاتری پەتاکە کێشەکان زیاتر دەبن و ئەو کاتیش گلەیی فریای کەس ناکەوێت و هەر بەهەندوەرنەگرتن یان کەمتەرخەمییەک دەتوانێت ئەنجامی کارەساتباری هەبێت”.\nهەر لەو ڕاگەیەندراوەدا مەسرور بارزانی، تکا لە هاوڵاتیان دەکات، کە “لەم ماوە دیاریکراوەدا لەماڵەوە بمێننەوە و کەمترین پەیوەندیی و هاتووچۆتان هەبێت”.\nقائیمقامی هەڵەبجە: پێویست بکات بۆ ڕێگری لە کۆرۆنا ڕێوشوێنەكان توندتر دەكەین


ژمارەی دانیشتوانی عێراق 40 ملیۆن کەسی تێپەڕاند\n2020.07.22 - 20:43\nماڵپەرێکی ئەمریکی بڵاویکردووە، ژمارەی دانیشتوانی عێراق لە ئێستادا 40ملیۆن کەسی تێپەڕاندوە و ئاماژە بەوەشکراوە، لەڕووی ژمارەی دانیشتوانەوە لە ڕیزبەندی 36دایە لەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان و بەپلەی چوارەمیش دێت لەسەر ئاستی وڵاتە عەرەبییەکان.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی "Worldometer"ى ئەمریکی، "ژمارەی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی 2020دا گەیشتووەتە 40 ملیۆن و 255 هەزار و 989 کەس بەجۆرێک بەراورد بەساڵی 2019 ژمارەی دانیشتوانەکەی زیاتر لە ملیۆنێک کەس زیادی کردووە".\nئاماژە بەوەش کراوە "تێکڕای گەشەی دانیشتوانی عێراق دەگاتە 2.32%دا و چڕی دانیشتوانەکەشی دەگاتە 92 کەس لەیەک کیلۆمەتر چوار گۆشەدا، هاوکات لە ئێستادا عێراق لە 0.52%ی کۆی گشتی دانیشتوانی سەر زەوی پێکدەهێنێت".\nراپۆرتەکە رونیکردەوە "عێراق لە ڕووی ژمارەی دانیشتوانەوە پلەی 36ی هەیە لەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان و پلەی چوارەمیشى هەیە لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی بەجۆرێک لە دوای هەریەکە لەوڵاتانی میسر،جەزائیر و سودانەوە دێت".\nخاوەندارێنی ماڵپەڕی "Worldometer"ى ئەمریکی دەگەڕێتەوە بۆ کۆمپانیای "Dadax" کە لە ئێستادا یەکێکە لەهەرە گرنگترین و باوەرپێکراوترین ئەو ماڵپەرە جیهانیانەی کە لەو بواردا کار دەکەن.\n2020.08.05 - 13:02\nسێیەكی دانیشتوانی ئەمریكا نەیانتوانیوە كرێ و قیستەکانیان بدەنەوە\n2020.07.09 - 11:19\nپلەکانی گەرما بەشێوەیەکی بەرچاو لەهەرێمی کوردستان و عێراق دێنە خوارەوە\n2020.08.08 - 23:07\nدیسان سەرو سێ هەزار.. ئاماری نوێی کۆرۆنا لە عێراق ڕاگەیەنرا\n2020.08.08 - 18:16\nعێراق قەدەغەی هاتوچۆی نیمچەیی درێژکردەوە\n2020.08.08 - 15:49


شاری “جەلەولا” ئازاد كرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / شاری “جەلەولا” ئازاد كرا\nشاری “جەلەولا” ئازاد كرا\nیه‌ك شه‌ممه 23 تشرینی دووه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 106 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nكە لەماوەیەكی كەمدا تەواوی ناحییەی جەلەولا كۆنترۆڵدەكرێتەوە.\nعەمید ئەحمەد لەتیف، وتەبێژی هێزەكانی پێشمەرگە لە میحوەری گەرمەسێر رایگەیاندووە، كە پێشمەرگە لە شەڕی ئازادكردنەوەی جەلەولا 7 پێشمەرگە گیانیان لەخت كردووە و چەند بریندارێك هەیە و لە ماوەیەكی كەمدا، كۆنترۆڵكردنەوەی هەموو گەڕەكەكانی جەلەولا رادەگەیەنین.\nپێشتر پێشمەرگە رایگەیاند، كە زۆربەی گەڕەكەكانی جەلەولا ئازادكراون، تەنیا لە نیو گەڕەكی وەحدە دەنگی تەقە دەبیسترێ.\nلە كاتژمێر 6ی سەرلەبەیانی ئەمڕۆ یەكشەممە 2ی مانگی سەرماوەز، هێزەكانی پێشمەرگە بە پشتیوانیی بۆردوومانی هاوپەیمانان، لە پێنج قۆڵەوە هێرشیان كردە سەر چەكدارانی داعش لە جەلەولا و ئێستاش زۆربەی گەڕەكەكانی لەلایەن پێشمەرگەوە ئازادكراوە.\nهەروەها ژماریەك چەكداری دیكەش لەو شەڕەدا شان بە شانی پێشمەرگە بەرەوڕووی داعش بوونەتەوە، كە هەرێمی كوردستان بە چەكدارە شیعەكانەوە پەیوەندیاد دەداتەوە و هەندێ كەسیش لەسەر ئەو بڕوایەدان كە ئەوانە هێزی سەر بە سپای قودسی كۆماری ئیسلامین.


حەنان تامی كەركوك خۆشتر دەکات |\nHome سەرەکی حەنان تامی كەركوك خۆشتر دەکات\nیەكەم ژنە چێشتخانەی تایبەت بە خۆی هەبووە\nحەنان، كاتێك دەگاتە ئەو بڕوایەی بۆ زاڵبوون بەسەر سەختی و نەهامەتییەكانی ژیان چیتر پێویستە لەسەر پێی خۆی بوەستێ و بۆ لەمەودوا دەستەوەستان نەبێت لە بەردەم قورسی و سەختیی پەیداكردنی بژێویدا، دەستڕەنگینی و كابانیی خۆی لە چوارچێوەی دامەزراندنی چێشتخانەیەكدا تاقی دەكاتەوە.\nئەو، ئەگەرچی توانایەكی باشی لە درووستكردنی خواردنی كوردەواری و عەرەبی و توركمانیدا هەیە، بەڵام چۆن بتوانێت لە بەردەم تانەی كۆمەڵگادا لەسەر پێیەكانی خۆی بوەستێت؟ ئەو بڕیار دەدات بە هاوكاریی هاوسەرەكەی بۆ یەكەم جار چێشتخانەیەك بە سەرپەرشتی و دەست و بازووی ژنان لە كەركوك بكاتەوە.\nحەنان كە هاوكارەكانی بە شێف حەنان بانگی دەكەن، بە ڕەگەز لە نەتەوەی توركمانە، بەڵام ئەو زاراوە و وشە كوردیەكان بە ئەستەم دەدركێنێ، لە هەمان كاتدا زۆر بە باشی دەتوانێت بە زمانی عەرەبی قسە بكات، بۆ «ئاژانس» وتی: «بڕیاری لەم شێوەیە بۆ من ئاسان نەبوو، بەڵام ئەمە خەونم بووە و پاڵپشتیی كەسوكار و هاوژینەكەشم لە یاد ناكەم».\nوتیشی: «هاوسەرەكەم پیشەیەكی دیاریكراوی نییە و ڕۆژێك كرێكاری دەكات و ڕۆژێكی تر حەماڵی دەكات، منیش وەك دایكی منداڵ بە هەستكردن بەو بەرپرسیارێتییەی لەسەر شانی من و هاوژینەكەمە، بیرۆكەی دانانی چێشتخانەیەك هات بە خەیاڵمدا و هاوسەرەكشم پاڵپشتیی تەواوی كردم».\nبۆ ئەوەی چێشتخانەکەی دابمەزرێنێت پێویستی بە هاوکاریی ماددی هەبووە، بۆ ئەو مەبەستەیش خێرخوازێک هاوکاریی کردووە.\nسەرجەم ئەوانەی لەو شوێنە کار دەکەن لە ڕەگەزی مێن، دوو مەرجیشی هەبووە بۆ ئەوانەی کاری لەگەڵ دەکەن، کەسەکە شارەزای خواردن بێت و کەمدەرامەت بێت.\nچێشتخانەكە، دەكەوێتە ناوچەی ڕێگای بەغداوە، ئەو ناوچەیە، دانیشتووانەكەی تێكەڵەیەكن لە كورد و عەرەب و توركمان، 10 ژن لەم چێشتخانەیە كار دەكەن و هەموو خواردەمەنییەكی بەیانیان و نیوەڕوان و ئێوارانیان هەیە.\nئەو خواردنانەیشی خواستی هاووڵاتییانی لەسەرە بریتین لە دۆڵمە و كفتە و كوبە و تەپسی و سەروپێ و قەل و نواشف.\nهەروەها نۆكاو و مەخڵەمە و هەنگوین و قەیماخ و كاهی و كولێرەبەڕۆن و تەشریب و پاقلە و نیسك، ئەو خواردنە بەتاموچێژانەن كە زۆرینەی كرێكار و شۆفێری پاسەكانی كەركوك بەیانیان لەو چێشتخانەیەدا ئارەزووی دەكەن.\nعەبدولڕەحمانی تەمەن 38 ساڵ، ئاماژەی بۆ ئەوە كرد بۆ خواردنی بەیانیان لە كاتژمێرەكانی زوودا خۆی دەگەیەنێتە چێشتخانەكە و لەوێ نان دەخوات، ئەو كە پیشەی كرێكارییە بە «ئاژانس»ی وت: «خواردنی بەیانیانم دەهێنمە ئێرە، لێرە خواردنەكان جگە لە تاموچێژەكەی تایبەتمەندیی كەشوهەواكەشی جیاوازە وەك لەوەی هەمان خواردن لە ماڵەوە بخۆی».\nبەشێكی بەرچاوی هاووڵاتییانی كەركوك بەیانیان حەزێكی لەڕادەبەدەریان بۆ خواردنی سەروپێ هەیە و بۆ دەسكەوتنیشی دەبێ ئارامگرتنیان هەبێت، چونكە ئەو شوێنانەی سەروپێی لێ دەفرۆشرێ بەردەوام قەرەباڵغییەكی زۆربەخۆوە دەبینێت.\nسەركەوت خێروڵڵای تەمەن 48 ساڵ هاووڵاتییەكی كوردە، كڕیاڕ و ڕێبوارێكی هەمیشە و بەردەوامی ئەو چێشتخانەیەیە، ئەو ئارەزوویەكی زۆری لە خواردنی سەروپێ هەیە و هەموو بەیانییەك بۆ ئەو مەبەستە لەو چێشتخانەیە ئامادەیە.\nئەو پێی وایە، خۆشترین خواردن لە عێراق لە كەركوك هەیە و ئەوەشی چێشتخانەکە لەوانەی دیكە جیا دەكاتەوە ئەوەیە كە خواردنەكان بە دەستوبازوو و شارەزایی ژنانە و خزمەتێكی باشی میوانەكان دەكرێت.\nدایكی ڕەغەد كە لە نەتەوەی عەرەبە كەسێكی ترە كە لە چێشتخانەكەی حەناندا وەك وەستا كار دەکات، بۆ «ئاژانس» وتی: «ئەو خاوەن ئیرادەیەكی پتەو و بەهێزە، ئەو هەمیشە لە كارەكانمان هاوكارمانە و هانمان دەدات بوێرانەتر بڕوانین بۆ كاركردن لە دەرەوەی چوارچێوەی ماڵ، ڕۆژانەش پاش تەواوبوونی كارەكانمان لەگەڵیدا تاوتوێی باشتركردنی خواردنەكان دەكەین و دەستخۆشییەكی زۆرمان لێ دەكات، من ئاسوودەم كە لەگەڵ ئەودا كار دەكەم».\nحەنان، لەگەڵ ئەوەی خاوەن چێشتخانەیە، ئەركی بەخێوکردنی سێ منداڵیشی لەسەر شانە، بەردەوام هانی منداڵەکانیشی دەدات لە خوێندن بەردەوام بن.\nحەنان هیوای خواست بتوانێت لە كارەكەیدا بەردەوام بێت و داواشی لە خانمانی شارەكە كرد بوێرانە هەوڵ بدەن بتوانن ئەو خەونە و بەهرەیەی هەیانە لە ڕێی كۆڵنەدانەوە بەدی بهێنن.


کوردیپێدیا - 17-12-1985\n📅 17-12-1985 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nشەهیدان ئارام، سەردار و هیوا\n- گوللەبارانکردنی شەهیدان ئارام، سەردار و هیوا لەبەردەم ئامادەیی رۆشنبیر لە سلێمانیسلێمانی.\n2. 👁 سەردار عوسمان فەرەج\n3. 👁 هیوا فائیق فارس\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 19 2015 6:01PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 17 2020 3:22PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 10,609 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 91 KB Dec 19 2015 6:01PM هاوڕێ باخەوان\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1,606 چرکە!


دڵۆپێك لەدەریایەك ..\nئۆریانا ئەو ژنەی لەمێژووی رۆژنامەنوسیدا ئەدرەوشێتەوەو مەرەكەبی قەڵەمەكەی لەهزرێكی دەوڵەمەندەوە خۆی ڕژاندۆتە سەر سەدان لاپەرەو ئەوی جیاكردۆتەوە، جیاوازی ئەو، ئەوە بووە كە تەنها رۆژنامەنووس و نووسەرێك نەبوو، بەڵكو ژنێكی بەهێز و بوێر بووە چەندین چاوپێكەوتنەكانی لەگەڵ كەسایەتی و سەرۆكی وڵاتان سازداوە‌و ناوەرۆكی گفتوگۆو دیدارەكانی تا ئەم ساتەش جگە لەوەی بونەتە سەرچاوەیەكی گرنگی نووسین‌و گفتوگۆكان، مشتومرێكی زۆریشیان هەڵگرتووە.\nئۆریانا فالاچی ئەو ژنە رۆژنامەنووسەیە كە لەكاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بەروماڵەكانی‌و وەستانی دژی رژێمی فاشیزمی ئیتالیا نا‌وبانگێكی گەورەو مێژویەكی جوان‌و ئەزمونێكی گرنگی تۆماركردووه. ئۆریانا فالاچی نووسینەكانی بۆ 21 زمانی جیهان وەرگێردراون، دیدارو گفتوگۆكانی سەرنجی زۆرێك لەنانوەدە سیاسیەكان‌و خوێنەرانی لەتەواوی جیهان بەگشتی راكێشاوە، ئەو توانیویەتی لەگەڵ ژمارەیەك لەسیاسەتمەدارو سەرۆكی وڵاتانی جیهان چاوپێكەوتن بكات، كە زۆرێكیان وەك دیكتاتۆر مێژوو ناساندونی‌و كەس بوێری چاوپێكەوتنی لەگەڵیاندا نەبوە.\nسەرسامی من وەك ژنێك بۆ ئۆریانا تەنها پیشەو دیدارەكانی نییە، بەڵكو وێرای بوێریی‌و سەركەشیەكەی ئەو تێرامانە قوڵ‌و مەعریفەیەی ئۆریانایە لەناو گفتوگۆكانیدا، ئەو پرسیارە قەدەغەو مەترسیدارانەیە كە لەو سەردەم‌و بارودۆخەدا گیانی خۆی لەسەر خستۆتە مەرترسییەوە، هەروەك ئەوەی لەوەڵامی قەزافیدا كە چەند جارێك پێی دەڵێتەوە (كتێبی سەوز-ی منت خوێندۆتەوە)، ئۆریاناش لەوەڵامدا دەڵێت " كتێبەكەت ئەوەندە بچوكە بە چارەكێك خوێندمەوە، قوتوی سوراو و سپیاوەكەی من لەكتێبەكەی تۆ گەورەترە.. ! ئێمەی رۆژئاوایی راهاتوین بەخوێندنەوەی كتێبی گەوره نەك ئەوكتێبە بچوكە"هەروەها لە یەككێك لەدیدارەكانیدا لەگەڵ (ئیمام خومەینی) دەڵێت:\n"خواردنەوەی پێكێ مەی یا گوێگرتن لە مۆسیقا چ خراپییەكی هەیە؟"\nكە ئەو پرسیارە هەروا ئاسایی نەبووە بۆ ئیمام خومەینی ئەمە نمونەیەكی بچوكی ئەو پرسیارە ئیستیفزازییانەی ئۆریانایە وێرای ئەوەی زۆربەی كات لەكۆتایی گفتوگۆكانی جۆرێك لەگاڵتەپێكردنی نیشانداوە. تایبەتمەندیەكانی ئۆریانا وەك ژنە نووسەرو رۆژنامەنووسێك دەمانوەستێنێت بۆ بیركردنەوە لەو دونیا پرلە پرسیارە بێوەڵامەی سیاسیەكان‌و ئەو پارادۆكسەی لەروی حەقیقی كەسایەتی و دیوەكەیتریان بەرامبەر بەگەل هەیە، هەروەك ئەوەی لەكتێبی (گفتوگۆ لەگەڵ مێژوودا) تەنگ بەسەرۆكەكان هەڵدەچنێ‌و گیردەخۆن بەدەست پرسیارەكانیەوە وەك هەریەك لەئیمام خومەینی، موعەمەر قەزافی، محمەد رەزاشا پەهلەوی، یاسر عەرەفات،ئاریل شارۆن، مەلیك حسین‌و چەندین سیاسەتمەدارو دەوڵەتداری دیكە بەشێكن لەدیداری كتێبەكەی ئۆریانا كە ناچاری كردون بە وەلامدانەوەی ئەو پرسیارانەی كەس بوێری كردنی نەبووە!\nئۆریانا ژمارەیەك كتێبی گرنگی هەیەو بەگشتی نووسین‌و كتێبەكانی مشتومری زۆری رۆژنامەوانی‌و سیاسی‌و رێكخراوەیی كۆمەلایەتیشی لێكەوتۆتەوە، هەروەك ئەو ژمارە زۆرەی پشتگیرییان كردووە كەمیش نەبوون ئەوانەی دژی وەستاونەتەوە تا ئەندازەی هەڕەشكردن بۆ كوشتنی‌و تەقەلێكردنی‌و راپێچكردنی بۆ زیندان.\nئۆریاناش وەك هەر مرۆڤێك وێرای تواناو ئامانجەكانی خاڵی نەبووە لەهەست‌و سۆزی خۆشەویستی، لە ئەنجامی یەكێك لەچاوپێكەوتنەكانی لەگەڵ كەسایەتی سیاسی (ئالیساندرۆ پاناگۆلیس)ی یۆنانی دەكەوێتە داوی خۆشەویستی كە پاناگۆلیس روبەرووی ململانێی زۆری سیاسی دەبێتەوە دواتر لەروداوێكدا گیان لەدەست دەدات‌و بەلام دەوترێت راستی ئەو روداوە دیارنییەو تەمومژاوییە، هەربۆیە ئۆریانا كتێبی (پێاوێك) كە دەوترێت لەسەر ژیانی ئالیساندرۆ پاناگۆلیس سەرچاوەی گرتووە دەنوسێت.\nئۆریانای بەرەگەز ئیتاڵی لەتەمەنیی منداڵییەوە تواناكانی دەركەوتون لە تەمەنی 20 ساڵیدا كاری رۆژنامەنووسی دەكات و زۆر زوو پەیوەندی دەكات بەگرووپی دژە فاشیزم، وەك بەشێك لەبزووتنەوەی ڕزگاریخوازی ئیتاڵی كە دواتر لەلایەن سوپای ئیتاڵیاوە بڕوانامەی ئازایەتی بەخشراوە‌و هەر ئەوەش نا خاوەنی چەندین خەلاتی بەبایەخ بووە، ئەم ژنە درەوشاوەیەی نێو دونیای رۆژنامەنووسی بەهۆی نەخۆشی شێرپەنجەوە ماڵئاوایی لەژیان دەكات. لاپەرەكانی مێژووی ئۆریانا فالاچی شایستە بەخوێندنەوەی ژنێكی كەم وێنەیە و وەك دەریایەك گەوهەری تواناكانی لە قولاییەكەیدایە كە خۆزگەیەكم پێدەخوازێت ئۆریانایەكی دیكە دوبارە بێتەوە.


سلێمانی.. ژمارەی تووشبوانی ئۆتیزم (329) تووشبووە\nئەمڕۆ 9ی 10ی 2019، لە كۆنفرانسێكی تایبەتدا بە ئامادەبوونی بەڕێزان ژمارەیەك لە ئەندامانی پەرلەمان‌و ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی‌و ژمارەیەك لە بەرپرسی ڕێكخراوەكانی ئۆتیزم‌و سەنتەرە فەرمییەكانی بواری ئۆتیزم، بەڕێوەبەرایەتی گشتی چاودێری‌و گەشەپێدانی كۆمەڵایەتی لە پارێزگای سلێمانی ئەنجامی ڕووپێویەكی بۆ تووشبوانی ئۆتیزم خستەڕوو، بە پێی ئەنجامەكانی ئەو ڕووپێوییە ژمارەی تووشبوانی ئۆتیزم لە سنوری پارێزگای سلێمانی (329) تووشبوەو لەو ژمارەیەش (61)یان لە ڕەگەزی (مێ)و (261)یان لە ڕەگەزی (نێر)ن.\nلەو كۆنفرانسەدا، سۆران سەعید، بەرپرسی بەشی پلان‌و بەدواداچوون لە دیوانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی ڕوونكردنەوەی پێویستی لەبارەی كات‌و چۆنیەتی كاركردنی ڕووپێویەكەو پڕۆگرامی بە داتاكردنیان خستەڕوو، پاشان عومەر گوڵپی، بەڕێوەبەری گشتی چاودێری‌و گەشەپێدانی كۆمەڵایەتی لەپارێزگای سلێمانی وتەیەكی پێشكەشكردو تیایدا ئەنجامەكانی بۆ ڕووپێوییەكی خستەڕوو و تیایدا ڕوونكردنەوەی پێویستی لەسەر ژمارەكان خستە بەردەم ئامادەبووان و دەزگاكانی ڕاگەیاندن.\nلە سەرەتای وتەكەیدا بەڕێوەبەری گشتی بایەخی بوونی ئامارو زانیاری‌و داتای بۆ چۆنیەتی دانانی پلان‌و بەرنامە خستەڕوو، و وتی :" ئەم ئامارو داتا متمانە پێكراوە یارمەتیدەرە بۆ ئەوەی باشتر بتوانین بڕیار بدەین‌و پلانەكانی خۆمان داڕێژین چ لەسەر ئاستی پارێزگای سلێمانی چ لەسەر ئاستی وەزارەت".\nهەر لە وتەكەیدا عومەر گوڵپی، ئاماژەی بە كاركردنی سەنتەری ئۆتیزم داو وتی :" ئەگەرچی سەنتەری ئۆتیزمی سلێمانی لە ئاست خواستی دایك‌و باوكان‌و كێشەی ئۆتیزمدا نەبێت، بەڵام باشترین سەنتەری سەرجەم عێراق‌و كوردستانە لە هەردوو ڕووی ژمارەی سودمەندان‌و كوالێتی كاركردنەوە، بەرنامەشمان هەیە ئەم حاڵەتە جێگیربكەین، هەروەها لە ئایندەدا ڕاهێنانی زیاترمان دەبێت بۆ خێزانەكانیش".\nپاشان هەریەكە لە ئامادەبووان بێجگە لە دەستخۆشی لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی بۆ ئەم كارە گرنگەی، بۆچوونی خۆیان لەبارەی ڕووپێویەك‌و چۆنیەتی كاركردن بۆ ئۆتیزم‌و تووشبوانی ئۆتیزم خستەڕوو.\n١ـ كۆی گشتی ئەو كەسانەی كە ڕووپێوییەكە بە پێی بەڵگەنامەی فەرمی بە توشبوی ئۆتیزم ئەژماری كردوون بریتین لە (329) تووشبوو لە سنوری پارێزگای سلێمانی، لەوانە (268)یان لە ڕەگەزی (نێر) و (61)یان لە ڕەگەزی (مێ)ن.\n٣ـ دابەشبوون بە پێی تەمەن: زۆرترین ڕێژەی تووشبوانی ئۆتیزم بریتیە لە منداڵانی تەمەن(٧ بۆ ١١)ساڵ، بە رێژەی (٤٧%) و كەمترینیان تەمەنیان لە نێوان (٢٧ بۆ ٣٠ ساڵیدایە) كە یەك تووشبوە بە ڕێژەی (0.30%).\n٤ـ دابەشبوون بە پێی سودمەندبوون لە سەنتەرەكان: ڕێژەی منداڵانی سودمەند لە سەنتەرەكانی ڕاهێنان بریتیە لە (219) تووشبوی ئۆتیزم بە رێژەی (%66.57)، لەو ڕێژەیەش (96) تووشبوو لە سەنتەری حكومی سودمەندبوون بە ریژەی (%29.17) و ئەوانەشی لە سەنتەری ناحكومی سودمەند بوون بریتین لە (123) تووشبو بە ڕێژەی (%37.38).\n٥ـ دابەشبوون بە پێی سودمەندبوون لە هاوكاریی كۆمەڵایەتی: ژمارەی ئەو تووشبوانەی ئۆتیزم كە تۆمارن لە تۆڕی پاراستنی كۆمەڵایەتی و سودمەندن لە هاوكارییە كۆمەڵایەتییەكان بریتین لە (84) تووشبو بە ڕێژەی (%25.53) و ژمارەی ئەوانەشی سودمەند نەبوون بریتین لە (245) توشبوو بەڕێژەی (%74.47).\n٦ـ دابەشبوون بە پێی خول و ڕاهێنانەكان: لە كۆی (329) خێزانی ئۆتیزم تەنها (70) لە خێزانەكانیان بەشداری خول و ڕاهێنانیان كردووە بە ڕێژەی (%21.28)، واتە (259) خێزان بە ڕێژەی (%78.72) بەشداری هیچ خول و ڕاهێنانێكیان نەكردووە.\n٧ـ دابەشبوون بە پێی سودمەندبوون لە مۆڵەتی بەخێوكار: لە كۆی (329) تووشبوی ئۆتیزم، (73)یان بەڕێژەی (%22.19) سودمەند بوون لە مۆڵەتی بەخێوكار.\n٨ـ دابەشبوون بە پێی دۆخی ئابوری: بە پێی ئەنجامی ڕووپێوییەكە (265) خێزان دۆخی ئابوریان مامناوەندو باشە بە رێژەی (%80)، و (264) خێزانی ئۆتیزم بە ڕێژەی (%80.24) نیشتەجێن لە موڵكی خۆیاندا، هەروەها ژمارەی ئەو خانەوادانەی كە دۆخی ئابوریان خراپ و زۆر خراپە بریتیە لە (64) خێزان بە رێژەی (%19.46)، و ژمارەی ئەو خانەوادانەی كە لە خانوی كرێدان بریتیە لە (61) خێزان بە رێژەی (%18.54).\n٩ـ بە پێی ئەنجامەكانی ڕووپێوییەكە (11) خێزان بێجگە لە تووشبوو بە ئۆتیزم، یەكێكی تر لە ئەندامانی خێزانەكەیان خاوەن پێداویستی تایبەتە بە رێژەی (%3.33).


راوچى یان رۆژنامەنووس؟! – Denegkan\nbyنوری\tJuly 24, 2008\tگشتی\n"ئەخلاق و ئازادى ئەوەیە، كە ئەو شتەى حەزناكەى بەسەرتدا رووبدات، لەگەڵ خەڵكى و بەرامبەرەكانتدا مەیكە – كۆنفۆشیۆس"\nپاش نزیك بە چواردە سەدە و لە نیوەى دووەمى سەدەى نۆزدەهەم، واتە دواى هەریەكە لە تیۆرەكانى (دەسەڵات) و (ئازادى)، ئینجا تیۆرى بەرپرسیارێتى رۆژنامەنووسى هاتە بەر باس و خواس، ئەو تیۆرەى دواجار رۆژنامەنووس لە میانى پیشەكەیدا ناچار بە پابەندبوونێكى مۆرالى و پەیوەستبوونێكى ویژدانیانە دەكات بەرامبەر ئەرك و بەرپرسیارێتى كۆمەڵایەتى سەرشانى، لە راستبێژى و گەیاندنى زانیارى دروست بە وەرگر. لەبەر رۆشنایى ئەو تیۆرەى رۆژنامەنووسى و دواى مێژوویێكى دوورى ململانىَ، بەهۆى ئەو شتەى لە هەشتاكانى سەدەى رابوردوو ناونرا (كەلێنى راستگۆیى)، ئیدى خودى چەمكى بێلایەنیش كەوتە بەر نەشتەرى رەخنە و لە بەرامبەردا مەسەلەى ویژدان شوێنى ئەو بەها و پێوەرەى گرتەوە، بەو پێیەى ئەستەمە مرۆڤ بتوانىَ لە ئاست رووداوێكدا بێلایەن بێت، بەڵام دەكرىَ وێڕاى لایەندارییەكەیشى راستگۆیانە و بە ویژدانەوە زانیارى نێو رووداوەكان بەهەردوو دیوەوە بگوازێتەوە.\nلە كاتێكدا لە پشتى هەر دانیشتنێكى راوكەر لەناو (میل) و پشتى (دێوجامە) و نانەوەى داو و تەپكە، نیازێكى خراپ و ئامانجێكى دوور لە خزمەتكردنى مانا و بەهاكانى جوانى سروشت و ژیاندۆستى هەیە، بە دیوەكەى دیكەش پیشەى رۆژنامەنووسى بەرپرسیاریێتیەكى كۆمەڵایەتى و مۆرالى و پەیامێكى ژیاندۆستانەى لە ئەستۆ دایە لە بەرامبەر كۆمەڵگە و پرۆسەكانى گۆڕان و ریفۆرم و گەشەپێدان، كەچى زۆرێك لە بەناو رۆژنامەنووسانى كورد ئەوەندەى رۆڵى ئەو راوكەرە دەبینن، نیو ئەوەندە رۆڵى راستەقینە و خوازراوى دونیاى خۆیان و پیشەكەیان نابینن، لەبەر ئەوە ئاساییە و سەیر نییە، كە ئەم حاڵەتە لەبرى رۆژنامەنووسى پڕۆفیشناڵ، لە زۆرترین حاڵەتدا راوكەرێكى پارێزبەر و سیخوڕ بەرهەم بێنىَ.\nزۆربەى ئەو كائینانەى نێو رۆژنامەگەرى كوردى، لەبەر ئەوەى كەمترین ئاگایى و هوشیاریان بە دونیاى مێژوو و فیكر نییە و سەرەتاییترین تێگەیشتن و ئاشنایەتیان بە كایە مەعریفییەكان نییە، بۆیە بەردەوام چەمكەكان تێكەڵ بەیەكترى دەكەن و بە ویستى خۆیان تەوزیفیان دەكەنەوە، ئەوان كە جیاوازى لە نێوان ئازادى باوەڕ (كە پێشینەیەكى قوڵى مێژوویى و فیكرى) هەیە، لەگەڵ ئازادى رۆژنامەنووسى (كە بەرهەمى دواى دۆزینەوەى پرۆسەى نووسینە) ناكەن ، ئیدى لەنێو ئەو لێڵاییەدا مافى ئەوە بە خۆیان دەدەن بە هەموو شێوەیەك بەرامبەرەكانیان بكەنە نێچیرێكى چەور، بەڵام زۆربەیان بوێرى ئەوەیان نییە بۆ رۆژێك خۆیان ببەنە شوێنى ئەو بەرامبەرەى چاوى سێرەى خۆیانى لىَ ناپارێزن.\nجۆن میریل دەڵىَ "رۆژنامەنووس ئەو كاتانە دەتوانىَ ئازادانە بنوسىَ و رەفتار بكا و هەڵوێستى دروست وەربگرىَ، كە راستگۆ و بەرپرسانە پیشەكەى خۆى جێبەجىَ بكات"، ئەگەر بە پێوانەى ئەو قسەیەى میریل بێت، ئەوا رۆژنامەنووسى كورد لەم لایەنەوە گرفتگەل و بۆشایى و خەوشى زۆرى لە سەرجەمى بوارەكانى مێژوو و فیكر و مەعریفە و زمانى دەربڕین و ئاگایى یاسایى و كایە كۆمەڵایەتى و سیاسییەكانى دیكەدا هەیە.. سەیركەن ئەوانێك كە زۆرینەیان باكگراوندى رۆشنبیریان هەر هێندەى فێرخوازێكى خولى نەهێشتنى نەخوێندەوارییە و ئەلفوبێیەكیان لەسەر میساقى رۆژنامەنووسى دونیاى پێشكەوتوو نەخوێندۆتەوە و لە هەڵدانەوەى دۆسێیەكى دادگادا (كوشتن) و (كەتن) و ریزبەندەكانى دامەزراوەى دادوەرى لەیەكتر جیا ناكەنەوە، كەچى لەناو خەڵكى سادە و شەقامدا خۆیان پىَ سوپەرمانە!!\nلەم گۆشەنیگایە و ئەگەر بە پێوانەى ئێستاى بەهاو پرەنسیپە مۆدێرنەكانى رۆژنامەنووسى و سیستەمى دیموكراسى دونیا، واقیعى ئەمڕۆى رۆژنامەگەرى كوردى بە گشتى و لە نێویشیدا رۆژنامەنووسانى كورد هەڵبسەنگێنین، ئەوا دەگەینە ئەو ئاكامەى، هێشتا لەو بوارەدا ئێمە لە دواوەین، بەڕاى من ئەمەش پێشوەختە پەیوەستە بە خودى كاراكتەرەكە خۆى و ئاستى هوشیارى و راددەى ئاگایى ئەو بە چییەتى پیشەكە، وەكو تریش ئەو گەرەلاوژەیەى سەندیكا لە تەجنیدكردنى ئینشانووسەكان بەرهەمى هێنا، بەو پێیەى ئەوەندەى لە كوردستان بەناو رۆژنامەنووس هەیە، بە چارەگى چارەگى ئەوە و دەگمەن نەبێت، بڵاوكراوەیەكى شایانى باسمان نییە، دواى ئەوانە فاكتەر و زەمینە كۆمەڵایەتى و سیاسییەكان دێنە ناو هاوكێشەكە.\nبەردەوام یەكىَ لە گرفتەكانى رۆژنامەنووسى، راددەى راستگۆیى و گەیاندنى دروستى داتا و زانیارییەكانە، كە دونیاى راگەیاندنى كوردى هێشتا لەو بوارەدا جێى متمانەى تەواو نییە، لەبەر ئەوەى بەبەڵگە ئەوە دەبینین، كە لە گەیاندنى راستى و زانیارییەكان كورتى دێنن، كە رەنگە هۆكارى ئەو كورتى هێنانە ئەوە بێت، ئەو كائینانە حەقیقەتەكان تەنها لە چاوى خۆیاندا دەبینن، لە كاتێكدا وەك یەكىَ لە بیرمەندەكان دەڵىَ "حەقیقەت هیچ بەهایەكى ماددى و ئاكارى نییە، ئەگەر لە زەمینەى واقیعدا بەرجەستە نەبىَ و تەرجەمە نەبێتەوە".\nدواجار دەڵێن لە وەڵامى پرسیارێكدا كە "ئەگەر هاتە سەر حوكم یەكەم شت چییە ئەنجامى دەدات؟"، كۆنفۆشیۆس دەڵىَ "بە دڵنیاییەوە زمانم راست دەكەمەوە". لەو نێوەدا ئەگەر تەنها بوارى زمانى نووسین و ریتمى گوزارشتەكانى زۆرێك لە رۆژنامەنووس و نێوەندەكانى راگەیاندنى كوردى وەربگرین و بە دیقەتەوە سەرنجیان بدەین ، ئەو راستییەمان بۆ زەڵاڵ دەبىَ، كە بەداخەوە بەقەد قەبارەى ئەو گەندەڵى و بێدادى و نایەكسانییەى دەسەڵاتى كوردى بەرهەمى هێناوە، زمانى راگەیاندن و رۆژنامەنووسى كوردیش پڕیەتى لە ناوزڕاندن و سوكایەتیكردن بە بەرامبەر.\nPrevious ده‌سه‌ڵات و مه‌لاکان: ره‌وتی دژه‌ئازادی و به‌ئیسلامکردن و به‌عه‌ره‌بکردن\nNext دڵه گه‌وره‌که‌ی تێکۆشه‌ر فاتح ڕه‌سوڵ وه‌ستا


واشنتن ناوه‌ڕۆكى په‌يوه‌ندييه ته‌له‌فۆنييه‌كه‌ى مايك پۆمپيۆ و سه‌رۆك بارزانى ده‌خاته‌ڕوو\n2019-03-07 [10:25 AM]\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا رایگەیاند، واشنتن پێکھێنانی کابینەی نوێی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بە گرنگ دەزانێت.\nجێگری گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا، رۆبرت پالادینۆ، بە رۆژنامەنووسانی رایگەیاند، مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی لەگەڵ سەرۆک بارزانی گرنگی پێکھێنانی کابینەی نوێی حکومەتی ھەرێمی کوردستانی خستووەتەڕوو، کە داواکارییەکانی گەلی کوردستان بەجێبھێنێت.\nگوتیشی: پۆمپیۆ لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەیدا ستایشی رۆڵی سەرۆک بارزانی لە بەرەوپێشبردنی پەیوەندییەکانی نێوان بەغدا و ھەولێر کردووە.\nئاماژەشی بۆ ئەوە کردووە، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا ھەڕەشەکانی داعشی بۆ سەر عێراق نەشاردەوە و پابەندبوونی واشنتنتی بە کارکردن لەگەڵ بەغدا لەسەر داوای حکومەتی عێراق دووپاتکردەوە بە مەبەستی گەرەنتیکردنی لەناوبردنی داعش.\nپێشتر ماڵپەڕی سەرۆک بارزانی بڵاویکردبوویەوە، ئێوارەی ڕۆژی سێشەممە ٥ـی ٣ـی ٢٠١٩ مایک پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە سەرۆک بارزانی کرد.\nلەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا بیروڕا لە بارەی دوا پێشھاتەکان و بارودۆخی سیاسیی عێراق ئاڵوگۆڕ کرا.\nSecretary Pompeo’s Call with Former Iraqi Kurdistan Region President Barzani\n.@SecPompeo spoke with @masoud_barzani, former Pres. of the Kurdistan Regional Government & current leader of Kurdistan Democratic Party. The Secretary emphasized importance of forming a KRG government that is responsive to expectations of the people of the Iraq Kurdistan Region.\n1:22 AM - Mar 7, 2019


بەرجام لە ” کۆما” دایە، بەرەو مردن دەچێ؟، مستەفا هیجری – Peshmergekan\nبەرجام لە ” کۆما” دایە، بەرەو مردن دەچێ؟، مستەفا هیجری\nرێژێمی مەلاکان جارێکی دیکەش پیاڵەی ژەهر دەنۆشێ، یان “قارەمانانە نەرمی دەنوێنێ”؟\nبۆیە جارێکی دیکە کۆماری ئیسلامی کەوتە ژێر زەختی کۆمەڵگای نێونەتەوەیی بۆ ئەوەی ناچار بکرێ پیتاندنی یۆرانیۆم لە ئاستێکی نزمی دیاریکراودا رابگرێ، بەڵام ئێران رازی بە مەرجەکانی گرووپی ١+٥ پێکهاتوو لە ئامریکا، بریتانیا، فەڕانسە، روسیە، چین و ئاڵمان نەبوو، بۆیە ئەو لایەنانە بە مەبەستی ملکەچ کردنی کۆماری ئیسلامی بە مەرجەکانیان، یەکگرتووییەکی کەم وێنەیان لە ئاستی جیهاندا پێکهێنا بۆ گەمارۆ خستنە سەر ئێران.\nدەوری ئامریکا لەو گەمارۆیانە دەورێکی سەرەکی بوو، ئەو یەکگرتووییە رۆژ لە دوای رۆژ گەمارۆکانی چڕتر و زیاتر کرد و بەم چەشنە ئابووریی ئێرانیان خستە گیانەڵڵا و تا کۆماری ئیسلامی بەچۆکدا هات، بۆیە خامنەیی بە ناچار و بەناوی “نەرمی نواندنی قارەمانانە” ( نرمش قهرمانانە) ئیزنی ئیمزا کردنی رێککەوتنی لەگەڵ وڵاتانی ١+٥ ( ئەمریکا، رووسیە، چین، فەڕانسە، بریتانیا و ئاڵمان) لەگەڵ ئێران دا. ئەو رێککەوتننامەیە لە رێکەوتی ٢٣ی پووشپەڕی ١٣٩٤ لە وییەن لەلایەن هەر دووک لاوە ئیمزا کرا و لە ئێران بە بەرجام ” کورتکراوەی بەرنامەی جامعی ئێقدامی هاوبەش (برنامە جامع اقدام مشترک) ” ناسرا.\nئەزموونەکانی رابردوو و ئیدئولۆژی و بیروڕا دواکەوتووەکانی ئەو رێژیمە پێمان دەڵێن کە چەندی داهات و خێروبێرەکانی ئێران زیاتر بێ دەچێتە گیرفانی بەرپرسانی ئەو رێژیمە گەندەڵە و، باقییەکەی بۆ پەرەپێدانی پلانە زێدەخوازانە و ئاژاوەگێرییەکانی لە دەرەوەی وڵات خەرج دەکرێ. لەو نێوانەدا خەڵکی ئێران وەک رابردوو لە بێبەشی و برسیەتیدا رادەگیرێن و ئەوەی بۆ ئەوان زیاتر دەبێ سەرکوت و بێ عەداڵەتی و رۆژرەشی دەبێ. کەوابوو گەڕانەوەی دووبارەی گەمارۆکان، گەمارۆیە لەسەر رێژیمی کۆماری ئیسلامی، بۆیە کشانەوەی ئامریکا لە رێککەوتنی بەرجام بە هەنگاوێکی هەڵسەنگێندراو لە راستای “مهارکردن”ی رێژیم لە ئاژاوەگێڕی، پاڵپشتی کردنی تێرۆریزم، کوشتار و ماڵوێرانی زیاتری خەڵکی ناوچە دەزانین و، هیوادارین دنیا بە تایبەت ئەورووپا لە نیهایەتدا لەو هەنگاوەدا پاڵپشت و یارمەتیدەری ئامریکا بێ و بەم چەشنە بە یارمەتی هەموو لایەک، دەستی ئێران لە دەستێوەردانەکانی وڵاتانی ناوچە و بە قیمەتی نانبڕینی خەڵک بۆ مەبەستەکانی خۆی کورت بکرێتەوە.\nسەبارەت بە بەرجامیش، ئەگەر بە بەشداری ئامریکا لە وتووێژەکان، بەرجام گەیشتە ئاکام، ئێستاش بە کشانەوەی ئامریکا ئەو رێککەوتنە کەوتووەتە حاڵەتی “کۆما”وە و بەرەو نەمان دەچێ. تۆ بڵێی شەریکە ئەورووپاییەکان لە کۆتاییدا بتوانن بەرجام لە “کۆما” رزگار بکەن و گیانێکی تازەی پێ ببەخشنەوە؟ یان دەبنەوە پاڵپشتی ئامریکا لە گەمارۆ خستنە سەر ئێران بەمەبەستی ئامادەبوونی بۆ وتووێژ و سازان لەسەر ئەو خاڵانەی ئامریکا داوای لێدەکا و ئەورووپاییەکانیش لەگەڵی هاوڕان؟


د. ئارام محمد: لەپلانماندایە زانكۆیەكی بەناوبانگى جیهانى بكەینە دەستە خوشكی زانكۆی هەڵەبجه | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nد. ئارام محمد: لەپلانماندایە زانكۆیەكی بەناوبانگى جیهانى بكەینە دەستە خوشكی زانكۆی هەڵەبجه\nوەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕایگەیاند باشترن پاداشت بۆ شارى هەڵەجە، بنیادنانى زانکۆیەکى پێشکەوتو و ئاست بەرزە، کە بتوانێت خزمەت بە رۆڵەکانى میللەتەکەمان بکات، وتیشى: شارى هەڵەبجە نانسنامەى نەتەوەیمانە دەبێت هەمو هەوڵەکانمان چڕبکەینەوە بۆ سەرخستنى زانکۆى هەڵەبجە.\nلەوەرزێکى نوێى سەردانەکانى وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بۆ بەسەرکردنەوەى زانکۆ و دامەزراوە زانستیەکان و لە یەکەم ویستگەى ئەو سەردانەیدا د. ئارام محمد قادر، ئەمڕۆ پێنجشەممە ڕێکەوتى (٦/٢/٢٠٢٠) زانکۆى هەڵەبجەى بەسەرکردەوە.\nلە یەکەم وێستگەى سەردانەکەیشدا بە یاوەرى ڕاوێژکار و بەڕێوەبەرانى گشتى، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى سەردانى دیوانى پارێزگاى هەڵەبجەى کردو لەلایەن ئازاد تۆفیق پارێزگار و سەرۆکى زانکۆى هەڵەبجەو جێگرى پارێزگارو قائیمقام و لێپرسراوانى یەکە ئیدارەکانى هەڵەبجە پێشوازى لێکرا.\nلە کۆبونەوەیەکدا تەئکید لە هەماهەنگى و هاوکارى زانکۆ و حکومەتى خۆجێى کرایەوە، بۆ ئەمەش پارێزگارى هەڵەبجە بەڵێنیدا پشتیوانى تەواوى پرۆسەى خوێندنى باڵاو زانکۆى هەڵەبجە بێت، لەلایەن خۆشیەوە د. ئارام محمد سوپاسى پارێزگارو لێپرسراوانى یەکە ئیدارەیەکانى کردو هەماهەنگییەکانى بەرزنرخاندن.\nلە وێستگەیەکى دیکەى سەردانەکەیدا بۆ پارێزگاى هەڵەبجە، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بە ئامادەبونى پارێزگار و یەکە ئیدارییەکانى هەڵەبجە بەشدارییان کرد لە کۆبونەوەى ئەنجومەنى زانکۆى هەڵەبجە، لە سەرەتاى کۆبونەوەکەدا د. مەهاباد کامل عەبدوڵا سەرۆکى زانکۆى هەڵەبجە لە وتەیەکدا بەناوی زانكۆی هەڵەبجە بەخێرهاتنی وەزیرى خوێندنى باڵا و پارێزگاری هەڵەبجەى كردو ئاماژەی بە كێشە و كەموكوڕى و پێداویستیەکانى زانکۆ کرد، بۆ ئەمەش پێشنیاز و بۆچونى ئەنجومەنى زانکۆى بۆ پێشخستنى ئاستى زانکۆکە خستەڕو.\nلەلایەن خۆیەوە وەزیرى خوێندنى باڵاو توێژینەوەى زانستى دوپاتیکردەوە پشتیوانى لە سەرخستن و پێشکەوتنى زانکۆى هەڵەبجە دەکەین، بۆ ئەمەش تەئکیدى کردەوە باشترن پاداشت بۆ شارى هەڵەبجە بنیادنانى زانکۆیەکى پێشکەوتو و ئاست بەرزە، کە بتوانێ خزمەتى رۆڵەکانى میللەتەکەمان بکات، وتیشى: شارى هەڵەبجە نانسنامەى نەتەوەیمانە دەبێت هەمو هەوڵەکانمان بۆ سەرخستنى زانکۆى هەڵەبجە چڕبکەینەوە.\nد. ئارام محمد بەڵێنى بە ئەنجومەنى زانکۆ دا ئەوەى لە توانادابێت بۆ سەرخستنى ئەم زانکۆیە هەرگیز درێغى ناکەین، لە پلاندامان دا هەیە زانکۆى هەڵەبجە بکەینە دەستە خوشکى زانکۆیەکى بەناوبانگى جیهانى، بۆ ئەوەى بتوانین لە ڕێگەى ئەم هەماهەنگیە نێودەوڵەتیەوە زانکۆ لە ڕوى سیستمى بەڕێوەبەردن و پڕۆگرامى خوێندن و توێژینەوەى زانستى زیاتر بەرەو پێش ببەین.\nهەروەها پشتیوانى خۆشى بۆ پرۆژەى کردنەوەى کۆلێژى پزیشکى لە زانکۆى هەڵەبجە نیشاندا، بەڵام داواى لەسەرۆکایەتى زانکۆ کرد لەڕێگەى بۆردى پشتیوانى زانکۆى هەڵەبجەوە بەوردى دیراسەى کردنەوەى کۆلێژى پزیشکى بکرێت و پرۆپۆزەلێکى زانستى بۆ دابڕێژرێت و هەوڵى دەستەبەرکردنى ژێرخان و پێداویستییە زانستیەکان و توانا مرۆیەکانى بدرێت بەر لە دەستپێکردن و وەرگرتنى خوێندکاران.\nلە کۆتای وتەکەیدا وەزیرى خوێندنى باڵا داواى لە سەرکردە ئەکادیمییەکانى زانکۆى هەڵەبجەو مامۆستاو فەرمانبەران کرد، بەگیانى یەک تیمى کار بۆ سەرخستنى زانکۆکەیان بکەین و پشتیوانتان دەبین.\nلە بەشێکى دیکەى کۆبونەوەى ئەنجومەنى زانکۆ، پارێزگارى هەڵەبجە لە وتەیەکدا سوپاسى هاتنى وەزیرى خوێندنى باڵاو توێژینەوەى زانستى کردو پشتیوانى خۆى و حکومەتى خۆجێى بۆ زانکۆ دوپاتکردەوە، داواشى لە ئەنجومەنى زانکۆ کرد لە ناو حەرەمى زانکۆدا بەتەواوەتى ڕێز لە جیاوازى بیروڕاو تێڕوانینى فکرى بگیرێت، چونکە هەمیشە هەڵەبجە شانازى بەوە کردەوە کە لانکەى گەشەکردنى بیروڕاى جیاواز و ڕێزگرتن لە فرەیى و ئایدیا جیا جیاکان بوە.\nهەر لە میانى سەردانەکەیدا بۆ پارێزگاى هەڵەبجە، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى کۆلێژى تەکنیکى زانستە پراکتیکییەکانى هەڵەبجەى بەسەرکردەوە و لە نزیکەوە لەگەڵ مامۆستاو فەرمانبەرانى کۆلێژەکە گفتوگۆى لەبارەى پێشخستنى ئاستى کۆلێژەکەیان کرد.