مێژووی هۆزەکانی بلباس – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / مێژووی هۆزەکانی بلباس\nزريان احمد 2016-05-25\tبەشی مێژووی كورد, مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە مێژووی هۆزەکانی بلباس 6,713 Views\nنوسینی: مۆحسین رەشیدی گەورک\nلە شارەکانی: ئورمیە، سەلماس، وان، بۆکان، سە‌قز، سەردەشت، مەھاباد، رانیە، پیرانشار، دوکان، کۆیە، ھەریر، سلێمانی، شارباژێر.\nناسینی مێژووی ھەر نەتەوەێیک کاریگەریێکی ھەرە مەزنی ھەیە لە سەر جوانتر ناسینی پێکھاتەکانی کۆمەڵایەتی و کلتۆری لە ناو جڤاک و کومەلگەدا. رێزدانان و یێکگرتۆیی، بوێری، ھاودەنگی، لە تایبەتمەندیەکانی ھۆز یا عەشیرەتن. کە پێبەند بوون بە ئەم شتانە ھەوێن و بنەمای ھەست و سۆز و بیری تێکۆشەرانە وئینسانی ولێبردوویی ئەوانە لە پێناو ناسنامە بەخشین بە ئەرک ھەلوێست، خواست و پێویستیە نەتەوەییی کانیان لە سەرەتای مێژووە ھەتاکوو ئێستا بووە. ناسینی مێژو و پێکھاتەکانی ھەر کومەلگایێک ئەرکی سەرشانی ئەندامانی ئەو کۆمەلگایەیە و توێژینەوە لەم ئاستەدا دەتوانی ببێتە ھۆی روون بونەوەی تاکەکان و ھەروەەا ئامرازێکی کاریگەرە بو نوێژندنە وە و پەرەپێدانی مروڤ و چین و پێکھاتەکانی ئەو کومەلەگایە. دوای ئینسان، بنەمالە و خانەدان و ھۆز و عەشیرەتەکان بەرچاوترین و سەرەکی ترین بنەغەکانی پیکھێنەری ئەو کۆملگایەن. جڤاکی کوردستان وەکی نەتەوە و کۆمەلگایەکانی تر بنەما و سەرچاوەی لە چەندین ھۆز و عەشیرەت دروست بووە. یێکێک لەو ھۆزە گەورانە ھۆزی بلباس یان بلباسی کە خۆی پێکدێت لە چەندین عەشیرەتی مەزن و بچووک کە بریتین لەمانە: مامەش، پیران، سن، کاخدری، عثمان آغایی، گەورک، مەنگور، ئاکۆ، زەرزا، شکاک، رەمەک، زودی، بالەک، ڤاسیلی نیکیتین دەبێژی ئەو دەم کە بنەمالەیێک پەرە دەدات و گەورە دەبێت ئێل یا عەشیرەتێک یا لە حالەتێک دا ھۆز پێکدێت.\nسەرچاوەی خاندانی گەورک عەشیرەتی گەورک خاوەن خەلکێکی ساکار و سانا بووە و ھاوکات بە ھۆی بەربلاوی لە سە وەلات دا نەیتوانیوە بە شێوازیکی بەرچاو لە کیشە، روداو و پرۆسە سیاسی و مێژووییەکان رۆلی سەرەکی ھەبێت بەلام لە ھەر یێک لە بەشەکان لە ئێراق، ئێران و تورکیا تا رادەیێکی بەرچاو توانیویەتی لە نێوان ھەلسوکەوتی دەسەلات و جەماوەر خۆی نیشان بدات. سەرەتای مێژووی گەورک بە پێی ئەو بەلگە و باسانەی کە ھەن دەگەرێتەوە بۆ سەردەمی عوسمانیەکان واتا سەردەمی سولتان سولێمان قانونی\nلەمەر ئەوەی کە گەورک لە کوێ را ھاتوە و چیە؟ لێکولینەوە کەم کراوە، بەلام دیسان ھێندێک کەس ھەبوون کە لەسەر ئەو بابەتە توێژێنەوەیان کردووە و ھەر وەھا ھێندێک سەرچاوە و نوسەرھەن کە دەتواندرێ لە بابەتەکانی وان کەلک وەرگیرێ. لە کتێبی شەرەفنامەی شەرەفخانی بەتلیسی دەکوترێ کە گەورکی کەلشێری یێکێکە لە پەلەکانی ھۆزی بلباس و بلباس خۆشی یێکێکە لە تیرەکانی ئێلی ڕۆژیکی. ھۆزی بلباس خۆی پێکدێت لە تیرەکانی: مامەش، پیران، سن، کاخدری، عثمان آغایی، گەورک، ئاکۆ، زەرزا، شکاک، ئەوەی کە لە ناو کتێب و سەرچاوە مێژوویەکان دایە زۆرتر باس لە نێوی کەلشێری دەکات تا کوو گەورک. لە کتێبی شەرەفنامە باس لەوە دەکرێت کە عەشیرەتی گەوری و کەلشێری کە ئەوکات پەلێکن لە ھۆزی گەورەی بلباس و دانیشتووی ناوچەکانی نێوان شاری بیتلیس، باتمان و دیاربەکر دەبن، بە فەرمان و دەستووری سولتان سولەیمانی قانونی پادشای عوسمانی لە سالانی ١٥٤٠ تا ١٦٠٠ زایینی کوچ دەکەن بەرەو جەزیرەو و بۆتان و لە ئەنجام دا بەرەو ناوچەی شارەزوور لە کوردستانی باشور رێدەکەون. لەو ئەوسەردەمە دا شارەزوور بە نێوان دوشاری ھەولێر و سلیمانی ھەولیر دەکوترا کە ھێندێک کات موسل، کرکوک، ھەولێر یا سلێمانی (قەلاچوالان) دەبوون بە پایتەختی ئەم پارێگایە. ھوی ئەو کۆچە کێشەی نیوان دەولەتی سەفەوی و عوسمانی دەبێت. بە ھۆی ئەوەی تیرەکانی ھۆزی بلباس جەنگاوەر و بوێر و ئازا دەبن و وەفاداری خۆیان بە سولتان سلێمان سەلماندبوو، سولتان سلێمانی قانونی فەرمانیان پێدەدات بۆ بەرگری کردن لە بەشێک لە سنوورەکانی رۆژھەلاتی عوسمانی بجنە پارێزگای شارەزوور. لە نێوان سالەکانی ١٧٥٠-١٧٠٠ زایینی رەسول بلباس ھاوچەرخ لەگەل تازەدروست بوونی میرنشینی بابان، دەگەل میرزا احمد و قرەعوسمانی کوری و ئایشە رەشی کچی و زینب خانمی خێزانی لە ناوچەی خۆشناوەتی ھەولێر دوای کێشە و ناکۆکی و شەر دەگەل تایفەی احمد‌آغای شارەزور و تالان بوونیان روو دەکەن بۆ گوندی شیوەکەل لە قەلاچووالان لە ناوچەی سلێمانی کە ئەو دەم ناوەندی حوکمرانی سلێمان پاشای بابان دەبێت. ١. (جێگەی ئاماژەیە ئەمە بێژین ناوچەی خۆشناوەتی دەکەوێتە سنووری نێوان شارەکانی ھەولێر، کۆیە، رانیە، ھەریر و شەقلاوە).\n٢.(جێگەی ئاماژەیە ئەمەش بێژین کە ھێشتا گووندی شیوەکەل دەکەوێتە ناوچەی سیوەیل لە قەزای شارباژێر لە سلێمانی. ناوچەی سیوەیل دەکەوێتە باشووری شاری سەردەشت و باکووری شاری سلێمانی و رۆژھەلاتی شاری دوکان).\nرەسول بلباس دەگەل بنەمەلەکەی ماوەی چەندسال لە شیوەکەل نیشتەجێ دەبن و خەریکی ژیانی رۆژانەی خۆیان دەبن تاکوو دارودەستەی احمدآغای شارەزور بە شوێنیان دەزانن و لە رێگای کوێخای گوندەکە ھەول دەدەن بە کوشتنی رەسول بلباس و لە ئاکام دا بە شێوازێکی دوور لە رەوشت و ناجوانمێرانە دەیکوژن. دوای ئەو روداوە دلتەزێنە زینب خانمی خێزانی رەسول بلباس بە ھۆی خەم و پەژارەوە کۆچی دوایی دەکات.\nدوای ئەم کەند و کۆسپانە ئایشەرش و میرزااحمد و قرەعوسمان تۆلەی ئەو غەدرەی لە کوێخای گوند و دار و دەستەی احمدئاغای شارەزوور دەکەنەوە و ئایشەرەش دەکوژرێ.\nقەرەعوسمان بۆ ھۆی ئەوەی ئازایەتی خوی نیشان دا لە کوشتنی فە‌قێ براییم جاسوسی میرە کوێرەی رەواندوز بکووژی سلێمان پاشای بابان لە لایەن محمدپاشای کوری سلێمان پاشا، ناوچەی سیوەیل بە ئەو بەخشرا و بوو بە ئاغای ئەم دەوەرە.\nمیرزا احمد دەروات بو ئێران و دێتە گووندی بنەخوێ لە نزیک شاری بانە و دەچێتە لای کوێخای گووند بە ناوی کوێخا مەحموود کە دۆستی رەسول بلباس دەبێت. کوێخا مەحموود بە ھووی ئازایی و لێھاتووی میرزا احمد کچی خۆی دەداتێ و میرزا احمد دەگەرێتەوە بۆ سیوەیل و قەلاچوالان. دوایێ ماوەیێک کورێکیان دەبێت بە نێوی جوانمێر کە لە مێژوو دا بە ناوی جوانمێرئاغای رەنگینە ناسراوە و بە ھووی ئازایی و پیاوەتی دەبێتە ئێکێک لە ئەندامانی دوازدە سوارەی مەریوان و لێھاتووی خووی لە ئەم شەرەدا کە لە سەردەمی کریمخانی زەند روویداوە نیشان دەدات.\nجوانمێرآ‌غا ھەرلە سیوەیل ژیان بەسەر دەبات و لەوێش کۆچی دوایی دەکات و کورێکی دەبێت بە ناوی بایز ناسراو بە بایزآغا. لە زەمانی بایزئاغا دا دیسان کیشە و شەر لە نێوان پاشماوەکانی تایفەی احمدئاغای شارەزوور و گەورک دروست دەبێ بەم جورە کە بایزئاغا دەگەل ٦ کوری بە ناوەکانی عزیزآغا، دەروێش آغا، کاکەاللە آغا، سوارآغا، حسین آغا، محمدآغا کوچ دەکەن بۆ کوردستانی و لە رێگای پژدەر و قەندیل دێنە گوندی سیکەنە لە نزیک شارۆچکەی میرئاوە دەکەوێتە نێوان شارەکانی سەردەشت و پیرانشار کە ئەو دەم ناوەندی عەشیرەتی مەنگور بوە. بە ئیزنی سوفی خدری سیکەنەی گووندی موسالان کە دەکەوێتە باکووری سەردەشت و باشووری رۆژھەلاتی پیرانشار ئاوەدان دەکەنەوە و خەریکی ژیان دەبن. دوای سێ چوار سال کە ئیدی چی دیکە باج و خەراج نادەنە سوفیەکانی سیکەنەی، دەگەلیان تووشی شەر و خوێنرێژئ دەبن و بایزئاغا دەگەل سوارە، محمد و حسین دەکووژرێن، لە ئاکام دا عزیزئاغا، کاک الە آغا، دەروێش ئاغا دەکشێنەوە بەرەو رۆژھەلاتی چۆمی زێی بچووک (کەلوێ) و دێنە زەرگەتەن و جانداران و نوواوێ لە باکووری رۆژھەلاتی سەردەشت و رەبەت. دەروێش کۆچ دەکات بۆ ناوچەی سۆما و برادۆست لە نێوان شارەکانی ارومیە (ورمێ) و سەلماس لە نزیک سنووری کوردستانی تورکیا. دەروێش ئاغا بە ھۆی سەختی و چوێرە وەری و لێھاتوویی کە لە خۆی نیشان دەدات دەبێتەخاوەن خێزان و زەوێ و گەورکی ارومیە و سەلماس پێکدێنێت و ھێندێک کاتیش سەردانی برا و برازایەکانی لەسەردەشت دەدات بەشێک لە گەورکی دەروێش ئاغا بە ھۆی دەبەشبوونی سنوورەکان کەوتوونە نزیک شارۆچکەی باشکالا و گۆرپینار لە نزیک شاری وان لە کوردستانی تورکیا. گەورکی ارومیەو سەلماس خانەدانێکی رێزدار و شکۆمەندن لەم دەوەرە دا. ھەروەکو باسمان کرد کاک اللە و حسن آ‌غا بە شاراوەیی لە زەرگەتان مانەوە، لە ھەژاری و نەداریدا کاک اللە کۆچی دوایی دەکات و کورێکی دەبێ بە ناوی مامەند کە دێت نواوێ ئاوەدان دەکاتەوە و خەریکی دروست کردنی ژیان دەبێت. مامەندئاغا خاوەن ٨ کور دەبێ و کورە گەورەکەی بە ناوی خدرئاغا دێت گوندی پاراستان ئاوەدان دەکاتەوە. خدرئاغا یا خدری ئەوەل باپیرەگەورەی بنەمالەی خزری و موحەممەدیە. عزیزئاغای بابی حسن آغا وەک برایەکەی کاک اللە لە ھژاری دا سەردەنێتەوە. حسن ئاغا تاک وتەنیا دەمێنێتەوە و نێوبانگی ئازایاتی و جوانمێری کە خۆی لە شەرەکانی شارەزوور و کێشەی سیکەنەی دا نیشان دابوو دەگاتە گوئی مەلانەبی سوێناس بابی غەزال کە دەبێتە مەعشوقەی لاس بالەکان لە تایفەی احمدئاغای شارەزوور. مەلا نەبی کە کوری نابن و ھەروەھا لە ھەرەشەی عەشیرەتی احمدئاغای شارەزوور دەترسێ یێکێک لە کچەکانی کە دەبێتە خوشکی غەزال دەدات بە حسن آ‌غا و سەروەت و سامانی دەداتە حسن آغا. بەم ھۆیەوە حسن آغا دەبێتە خاوەن دەسەلاتێکی زۆر و ھەدوک بناری گەردەنەی زمزیران کە دەکەوێتە سەررێگای رەبەت –مەھاباد دێتە ژێر دەسەلات وی.\nدوای ئەم بەسەرھاتانە حسن آغا بە ھۆی ئەوەی لە ناوچەکە نێوبانگی ھەبوو لە لایەن آغامحمدخان قاجار بانگھێشت دەکرێت بۆ کۆبوونەوەی عەشایری موکریان و ئازەربایجان لە شاری بناو لە نزیک مەراغە و ھەرلەوێ دەسەلاتی سەردەشت و ناوچەکانی دەور وبەری لە پیرانشار تا بۆکان پێدەدرێت. لە زەمانی حسن آغا رەبەت، بالان، ھەنداوێ و وتمان ئاوێ و کانی گوێز ملکی ئاغایێکی بلباس بە ناوی خدرآغای سن دەبێت، خدرآغا تەنیا خاوەن کچێکی ژیر و خانم دەبێ بە ناوی مروەت خانم، جارێک حسن آغا میوانی خدرآغا دەبێ و کاتێک چاوی بە مروەت خانم دەکەوێت ئەوینداری دەبێ و پیاوماقولانی ناوچەکە رادەسپێری بو خوازبێنی لە خدرآغا و ئەویش کچەکەی دەداتێ. دوای وەفاتی خدرآ‌غا، حسن آغا بارەگا و مالەکەی دەگوێزیتەوە بۆ رەبەت و لەوێرا سەرپەرستی وەلاتەکە دەکات.\nلە مەروەت خانم دو کوری دەبن بەناوی رەسول آغا و پیرٶت آغا کە بنەمەلەی رەشیدی، حەمزەیی، عەباسی لە بەرەبابی رەسول آغا و بنەمالەی مامەندی، پیرۆتی و ئەحمەدی لە بەرەبای پیرۆت آغا سەرچاوە دەگرن. جێگای ئاماژەیە کە بزانین بەرەبابی رەسول ئاغا و پیرۆت ئاغا لە ھەردۆ رەگەزی دایک و باب بە ھۆی ئەوەی کە دایکیان کچی خدرآغا دەکەونە ھۆزی بلباس. رەسول ئاغا سێ کوری دەبێ بە ناوەکانی رەشیدئاغای گەورە و حاجی عباس ئاغا و ئەمین آغا. رەشیدآغا پیاویکی خاوەن دیواخان و دلسۆز و دیندار و ئازا بووە و دەگەل حاجی عباس آغا بەشداری شۆرشی شێخ عبیداللە نەھری، شۆرشی حمزئاغای مەنگور لە سەردەمی قاجار و شۆرشی مەلا خەلیل مەنگور لە سەردەمی رەزاشایان کردوە. ھەروە ھا حسن آغا شەش کوری دیکەی دەبن: ١. بە ناوی عوسمان ئاغا کە گەورکی بۆکان و مەھاباد لە بەرەبابی ئەون و عوسمان ئاغا ناوبانگیکی زۆری لە نێو پیاوماقولانی کوردستانی موکریان ھەبوە. ٢. بە ناوی خدرئاغا کە گەورکی سە‌قز لەوی سەرچاوە دەگرن. ٣. مستەفا ئاغا کە بنەمالەی مەجدی و مەلا حسێن مەجدی دەگەرێنەوە سەروی ٤. حسن آغا دو کوری دیکەی بوون بە ناوی کاک ابراھیم و کاک عبداللە، کە لە بارەی وان دا شارەزایی کەمە بەلام بەشێکی زۆر لە گەورکی بۆکان و مەھاباد دەگەرێنەوە سەر ئەم دوانە. ٥. بایزآغا: تیرەی بایزیدی کە دانیشتووی گووندەکانی رۆژھەلاتی رەبەت وەک شندرە و شەمولە، لە بەرەبای بایزآغا کورە گەورەی حسن آغا و خوشکەزای غەزالی مەلانەبین.\nناوچەی گەورکایەتی: وێرای ئەوەی کە عەشیرەتی گەورک لە تەواوی کوردستان سێ وەلاتی ئێران و تورکیا و ئێراق نیشتەجێیە بەلام بە ھۆی ئەوەی کە بەشی ھەرە زۆری عەشیرەتی گەورک لە کوردستانی ئێران ژیان بەسەر دەبەن، ناوچەی ژێر دەسەلاتی ئەو عەشیرەتە بە ناوچەی گەورک یا گەورکایەتی ناسراوە. لە ڕۆژگاری ئەورۆ دا سنووری دەڤەری گەورکایەتی لە کوردستانی ئێران لە رۆژھەلات رووباری زێی بچووک لە سەردەشت، لە رۆژئاوای شاری بۆکان واتا ناوچەی فەیزوللە بەگی و سەقز و لە باکور، شاری مەھاباد واتا ناوچە مەنگورایەتی (شاری خەلیفان) و لە باشور دەگاتە شاری رەبەت و دەشتی کەلوێ و لە قەزای سەردەشت.\nئەو شارانەی کە گووندی گەورک یا ناوچەی گەورکایەتیان ھەیە: ئێران: کوردستانی موکریان:ناوەندی ھەرێمی گەورکایەتی: شارۆچکەی رەبەت و کەنارەکانی رۆژھەلاتی رووباری زێی بچووک بە مالبەند و ناوەندی گەورکایەتی بەدیدەکرێن.\nپارێزگای ئازەربایجانی ڕوژئاوا\n١. شارستانی سەردەشت (شاری رەبەت، شاری میراوێ) ٢. شارستانی مەھاباد ٣. شارستانی بۆکان ٤. شارستانی ارومیە (ورمێ) ٥. شارستانی سەلماس (شاھپور) پارێزگای کوردستان: ٦. شارستانی سەقز (ناحیەی میرەدێ و تەمو‌غە) ھەرێمی کوردستان لە ئێراق: پارێزگای سلێمانی: ٧. شارستانی دوکان ٨. شارستانی رانیە (شاری چوارقورنە – شاری حاجیاوا) ٩. شارستانی شارباژێر (ناوچەی سیوەیل) پارێزگای ھەولێر: ٩. شارستانی شەقلاوە کوردستانی تورکیا: پارێزگای وان ١١. شارستانی باشکالا و گۆرپینار\nPrevious بنەچەی مێژوویی و بێ ئاگایی کورد لە زانستی نەوت\nNext ناوە کوردیەکان لە شەقامەکانی قاهیرە دا\nبەژداریکردنی هۆزی هەرکی لە شۆڕشی سمکۆی شکاکدا


وەزارەتی پێشمەرگە: هێرش بۆ سەر هاوپەیمانان، هێرشكردنە بۆ سەر پێشمەرگە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی پێشمەرگە ڕایدەگەیەنێت، بەتوندی ئیدانەی هێرشی ترسنۆكانەی تاریكپەرستان بۆ سەر هەولێری پایتەختی هەرێمی كوردستان دەكەین.\nوەزارەتی پێشمەرگەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، دووپاتیدەكەینەوە هەرگیز دەستی چەپەڵی ناحەزان و تیرۆریستان ناتوانن ئاسایش، ئارامی و ئاوەدانی هەرێمی كوردستان بشێوێنن و بەسەختی ڕووبەڕوویان دەبینەوە.\nدەقی ڕاگەیەنراوی وەزارەتی پێشمەرگە\nبەتوندی ئیدانەی هێرشی ترسنۆكانەی تاریكپەرستان بۆ سەر هەولێری پایتەختی هەرێمی كوردستان دەكەین، دووپاتیدەكەینەوە هەرگیز دەستی چەپەڵی ناحەزان و تیرۆریستان ناتوانن ئاسایش، ئارامی و ئاوەدانی هەرێمی كوردستان بشێوێنن و بەسەختی رووبەڕویان دەبینەوە.\nهاوڵاتیان و خەڵكی ئازیزی كوردستان دڵنیادەكەینەوە، كە هێزی پێشمەرگەی كوردستان هەمیشە ساز و ئامادەیە بۆ بەرگری و پاراستنی سەلامەتی خەڵك و خاكی كوردستان.\nئێستا لەهەموو كات زیاتر، پێویستیمان بەیەككڕیزی، یەكهەڵوێستی و یەكدەنگیی هەیە. بە ئیرادەی بەرزی پۆڵاینی پێشمەرگایەتیمان تیرۆریستان تێكدەشكێنین و، رێگە نادەین بەهیچ شێوەیەك ژیانی هاوڵاتیانمان بخرێتە مەترسییەوە.\nدوپاتی دەكەینەوە، هەر هێرشێك بۆ سەر هێزەكانی هاوپەیمانان، هێرشكردنە بۆ سەر پێشمەرگە و خەڵكی كوردستان، ئێمە لەگەڵ دۆستانمان لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ بەداعش، رێگایەكی دوور و ساڵانێكی درێژە، پێكەوە لەبەرەی بەرەنگاری تیرۆر و تێكشكاندنی تیرۆریستانین لەپێناو سەقامگیری ئاسایشی هەرێم و ناوچەكە.\nوێڕای سەرەخۆشیمان لەقوربانیەكەی ئەو كارەساتە، سەلامەتی و شیفای خێرا بۆ برینداران و ئارامی و ئاسایش بۆ هەرێمی كوردستان دەخوازین.\n16ی شوباتی 2021\nزانایەكی دیاری هەرێم كۆچی دوایی كرد\nپەڕلەمانتارێكی گۆڕان، نوێترین زانیاری لەسەر دەستگیركراوانی بادینان ئاشكرا دەكات\nخەڵك- پەڕلەمانتارێكی گۆڕان ڕایدەگەیەنێت، زیندانییەكانی بادینان گلەيیان لەبابەتی جێگە و ڕێگەیان نەبوو، هەم تەندروستیان باش بوو لەباری دەرونیشەوە…\n02 مارس 2021 9.53 pm\nخەڵك وەزیری نەوتی عیراق داوای لە ئەنجومەنی وەزیران كردووە، تانە لە یاسای بودجە بدات و حكومەتی هەرێمی كوردستان…


پەرەسەندنی مرۆڤ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nپڕۆسەى گۆڕانى سروشتیە لە مرۆڤى سەرەتاییەوە بۆ مرۆڤى هاوچەرخ .\nپەرەسەندنی مرۆڤ پێکدێت لە ڕێکارێکی پەرەسەندوو کە بۆتە ھۆی سەرھەڵدان و دەرکەوتنی مرۆڤی خاوەن لەشی نوێ کە دەست پێدەکات لە مێژووی پەرەسەندووی جۆرە مەیمونی (جینس ھۆمۆ - Genus Homo) و دواتر دەرکەوتنی (ھۆمۆ سەیپین - Homo sapiens) ەکان وەک جۆرێکی ناوازە لە خێزانی مەیمونەکان. ئەم ڕێکاری پەرەسەندنە گەشەسەندنێکی قۆناغیی خەسڵەتەکان لەخۆدەگرێت وەک توانای ڕۆیشتن لەسەر دوو پێ و فێربوونی زمان، ھەروەھا زاوزێ کردن و زۆربوون لەگەڵ جۆرەکانی دی دا، ئەمە دەرخەری ئەو ڕاستییەیە کە پەرەسەندنی مرۆڤ کردەیەکی ھێڵی ڕێکی نەگۆر نەبووە بەڵکو شێوازێکی فرە ڕەھەندی شێوە تۆری ھەبوو.\nلێکۆڵینەوە لە پەرەسەندنی مرۆڤ چەند بوارێکی زانستی دیکەش لەخۆدەگرێت وەک: مرۆڤناسی جەستەیی، مەیمونناسی، شوێنەوارناسی، بەردینەکان، دەمارزانی، زانستی ھەڵسوکەوت، زمانەوانی، دەرووناسیی پەرەسەندوو، کۆرپەلەزانی و بۆماوەزانی. لێکۆڵینەوە بۆماوەییەکان دەریانخستووە کە مەیموونە سەرەتاییەکان نزیکەی ٨٥ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر لەجۆرە شیردەرەکانی تر جیابوونەتەوە لە ماوەی چاخی (تەباشیری کۆتا - Late Cretaceous) دا وە ھەروەھا یەکەمین دۆزراوەی بەردینەکان لە چاخی (پەیڵییەسین - Paleocene) دا دۆزراوەتەوە کە دەگەرێتەوە بۆ نزیکەی ٥٥ میلیۆن ساڵ لەمەوبەر.\n١ گۆڕانە توێکارییەکان\n٢ گۆرانەکانی دی\n٢.١ مێژووی لێکۆڵینەوەکان\n٢.٣ بەکارھێنانی کەرەستە\nپەرەسەندنی مرۆڤ یەکەمین جیابوونەوەی لە کۆتا بنەچەی ھاوبەشی مرۆڤ و شامپانزییەکان بە چەند گۆرانێک جیادەکرێتەوە کە ئەمانەن (جەستەزانی مرۆڤ، گەشەکردن، جەستەیی و ھەڵسوکەوت). دیارترین و گرنگترینی ئەم خۆگوونجاندنانە بریتییە لە (پەیدابوونی توانای ڕۆیشتن لەسەر دوو پێ، گەورەبوونی قەبارەی مێشک، زیادبوونی ماوەی سکپڕی و ساوایی، کەمبوونەوەی جیاوازی خەسڵەت و ئەندامە ناسێکسییەکان لە دوو ڕەگەزەکەدا و ھەروەھا پەرەسەندنی توانایەکی بەھێز و ورد بۆ شت گرتن) پەیوەندی نێوان ئەم گۆڕان و خۆگوونجاندنانە ھێشتا جێی مشتوومڕ و گفتووگۆیە.\nپەرەسەندنی مرۆڤ بە کۆمەڵێک گۆرانکاری تر ناسراوە وەک:ھەبوونی گرنگییەکی زیاتر بە بینین بە بەراورد بە بۆنکردن، ھەبوونی ماوەیەکی گەشەکردنی درێژتر بۆ منداڵ و زیادبوونی پشت پێ بەستنی ساوا بە دایکی، ھەناوێکی قەبارە بچووکتر، ڕێکارێکی خێراتر لە وردکردن و سووتانی خۆراک، نەمانی مووی لەش، پەرەسەندنی رژێنەکان، پەرەسەندنی چەناگە کە تەنھا لە ھۆمۆ سەیپینەکان دا بوونی ھەیە و گەشەکردنی گەروو لە ئاستێکی نزمتردا.\nبیرۆکەی پەیوەستکردنی مرۆڤەکان بە مەیمونە سەرەتاییەکانەوە لە دوای چاپکردنی بەرھەمەکەی چارلز داروین ھاتە کایەوە بە ناوی (دەربارەی ڕەسەنایەتی جۆرەکان- On the Origin of Species) لە ساڵی ١٨٥٩ دا کە باوەڕی ھەبوو جۆرە نوێیەکان لە جۆرەکانی پێشووەوە پەرەیانسەندووە.\nیەکەمین مشتوومڕەکان دەربارەی سروشتی پەرەسەندنی مرۆڤ لە نێوان تۆماس ھێنری ھەکسڵی و ریچارد ئۆین دا سەریھەڵدا. ھەکسڵی لایەنگری بیرۆکەی پەرەسەندنی مرۆڤی لە مەیمونەوە دەکرد لەڕێی پیشاندان و ڕوونکردنەوەی چەندەھا لێکچووی و جیاوازی لە نێوان مرۆڤ ومەیموونەکان دا و لە کتێبەکەی ساڵی ١٨٦٣ دا بە ناوی (بەڵگە دەربارەی پێگەی مرۆڤ لە سروشت دا - Evidence as to Man's Place in Nature) زیاتر ھەستا بە بەرجەستەکردنی بیرۆکەی پەرەسەندن. ھەرچەندە لە سەرەتادا چەندەھا لە لایەنگرە یەکەمیینەکانی داروین (وەک ئالفرێد ڕەسڵ واڵس و چارلز لایڵ) ھاوڕا نەبوون لەگەڵ ئەوەی کە دەکرێت توانا مێشکی و ھەستە ڕەوشتییەکانی مرۆڤ لەڕێی ھەڵبژاردەی سروشتییەوە ڕوونبکرێتەوە بەڵام ئەمە دواتر گۆرا. داروین ھەستا بە بەرجەستەکردنی بیردۆزی پەرەسەندن و ھەڵبژاردەی سێکسی مرۆڤەکان لە کاتی چاپکردنی کتێبەکەی ساڵی ١٨٧١ بە ناوی (بنەچەی مرۆڤ - The Descent of Man).\nزۆربەی بەڵگەکان لەسەر ھۆکارە زانستییەکانی پەرەسەندنی مرۆڤ لە چەندەھا بواری زانستە سروشتییەکانەوە سەرچاوەی گرتووە. بەشێوەیەکی باو سەرەکیترین سەرچاوەی زانیارییەکان دەربارەی ڕێکارەکانی پەرەسەندن پێکدێت لە تۆمارە بەردینەکان بەڵام لە سەرەتای ساڵانی ١٩٧٠کانەوە لەگەڵ بەرەوپێشچوونی بۆماوەزانی دا، شیکاریی (DNA - ناوکە ترشی ڕایبۆزی کەم ئۆکسجین) پێگەیەکی گرنگ و پتەوی پەیداکردووە لە ڕێگاکانی لێکۆڵینەوەی زانستی پەرەسەندن دا. بەھەمان شێوە لێکۆڵینەوەکان لەسەر (گەشەکردنی کۆرپەلە و زیندەزانی گەشەکردنی پەرەسەندن) لە ھەردوو جۆری بربڕدار و بێ بربڕەدارەکان دا بۆتە ھۆی دابین کردنی دیدگەیەکی گرنگ و جێبایەخ دەربارەی پەرەسەندنی ھەموو جۆرەکانی ژیان و بەتایبەتیش پەرەسەندنی مرۆڤەکان.\nبەکارھێنانی کەرەستە و ئامێرەکان وەک نیشانەیەکی ژیری لێکدراوەتەوە و گریمانەی ئەوە دانراوە کە دەکرێت بەکارھێنانی کەرەستە بووبێتە ھۆی ڕێ خۆشکردن و کاراکردنی چەند لایەنێکی دیاریکراوی پەرەسەندنی مرۆڤ، بەتایبەتی لایەنی بەردەوام گەورەبوونی قەبارەی مێشکی مرۆڤ. زانستی بەردینەکانی ھێشتا ماویەتی شیبکاتەوە کە بۆچی بە درێژای میلۆنەھا ساڵە قەبارەی ئەم ئەندامە (مێشک) ھێشتا لە فراوانبوون و گەشەکردندایە سەرەڕای پێویستبوونی لە برێکی زۆری وزە. مێشکی مرۆڤێکی ھاوچەرخ رۆژانە بە نزیکەی ١٣ وات (٢٦٠ کیلۆکالۆری) بەکاردەبات کە دەکاتە ی وزەی پێویست بۆ ھەموو لەش لە کاتی پشوودا.\n^ Brian K. Hall؛ Benedikt Hallgrímsson (2011). Strickberger's Evolution. Jones & Bartlett Publishers. پەڕە 488. ISBN 978-1-4496-6390-2.\n^ Rogers Ackermann، Rebecca؛ Mackay، Alex؛ Arnold، Michael L (October 2015). "The Hybrid Origin of "Modern" Humans". Evolutionary Biology. 43 (1): 1–11. doi:10.1007/s11692-015-9348-1.\n^ Antrosio، Jason (23 August 2018). "Denisovans and Neandertals: Rethinking Species Boundaries". Living Anthropologically. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی ٨ی شوباتی ٢٠٢٠ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Human Hybrids Archived ٢٤ی ئابی ٢٠١٨, لە وەیبەک مەشین.. (PDF). Michael F. Hammer. Scientific American, May 2013.\n^ Yong، Ed (July 2011). "Mosaic humans, the hybrid species". New Scientist. 211 (2823): 34–38. Bibcode:2011NewSc.211...34Y. doi:10.1016/S0262-4079(11)61839-3.\n^ Heng، Henry H.Q. (May 2009). "The genome-centric concept: resynthesis of evolutionary theory". BioEssays. 31 (5): 512–525. ISSN 0265-9247. PMID 19334004. doi:10.1002/bies.200800182.\n^ Tyson، Peter (July 1, 2008). "Meet Your Ancestors". Nova ScienceNow. PBS; WGBH Educational Foundation. لە ڕێکەوتی 2015-04-18 ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Cartmill, Matt؛ Fred H. Smith؛ Kaye B. Brown (2009). The Human Lineage. Wiley-Blackwell. پەڕە 151. ISBN 978-0-471-21491-5.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=پەرەسەندنی_مرۆڤ&oldid=685646»\nدواجار لە ١٣:١٢ی ٢ی ئایاری ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:١٢ی ٢ی ئایاری ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


عەبادى و 16 ئوکتوبەرەکا مودێرن\nلیژنەی ئەوقاف و کاروباری ئاینی لەسەر پرۆسەی حەجی ئەمساڵ و چەند پرسێکیتر کۆبوونەوە\nلیژنەی ناوچەکوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی ھەرێم چەند پرسێکی گرنگ تاووتوێ دەکات\nهاتوچۆى سۆران ئاگادارییه‌ك له‌باره‌ى ئۆتۆمبێلى بێ سه‌ره‌تا بڵاو ده‌كاته‌وه\nبڕیارێکی نوێ...هه‌ر پڕۆژەیەک لە ماوەی دیاریکراودا تەواو نەکرێت، تووشی سزایەکی قورس دەبێت\n2019-03-27 [09:55 AM]\nل دەمێ خو دا وەلاتێ (بریتانیا) سیاسەتا (فرق تسد) دناڤبەرا پێکهاتێن عێراقێ و دەڤەرێ دا بکاردئینان، ئەڤ سیاسەتە یا پێکهاتى بو ژ دابەشکرنا ئێک رێزى و ئێک هەلویستیا عێراقیان لسەر پرسێن چارەنڤێس ساز چونکە وى دەمى عێراق ل ژێر داگیرکرنا (بریتانى) بویە و تانوکە ژى بەرژەوەند و پیلانێن وێ ل دەڤەرێ هەنە بو هندێ کو بشێت وەکو وەلاتەکێ مێژوەیى هەژمونا وێ د ناکوکى و رێککەفتنێن دەڤەرێ دا هەبیت، ئەڤێ سیاسەتێ رەنگ ڤەدانا خو هەبویە پاشان حکومەتێن عێراقێ یێن ئێک ل دویف ئێک ئەڤ سیاسەتە بەرامبەرى کوردان بکارئینایە بگرە ژ (شورەشا ئەیلولێ) و حەتا دوماهیک پیلانا رەشا مێژویى یا (16 ئوکتوبەرێ) کو تارادەیەکى ئارمانجێن دوژمێن کوردان سەرگرتینە و شیاینە کوردان دابەشى پتر ژ بەرەیەکى بکەن، کوردا پێداچوونا خو دکەن و هەول ددەن ئەوان برینا دەرمان بکەن یێن وان بخو ل سەر لەشێ خو ڤەکرین.\n(16 ئوکتوبەرێ) مێژویەکە د بیردانکا (مللەتێ کورد و عێراقێ) دا و ناهیتە ژێبرن و ب راستى ژى مەرەما من ئەو نینە پەنچا بو توهمەتباران ببەم چونکە توهمەتمبار د ئاشکەرانە و ئەوان بەرى (عەبادى و مالکى) ب شانازى دانپێدان ب خیانەتا خو کرینە بەلێ یا من دڤێت ئاماژێ پێ بدەن بەردەوامى دانا ئەڤێ پلانێ یە ب کراسەکێ دى، ئایا پشتى پێکئینانا کابینا (عادل عبدالمهدى) دێ (عەبادى) دەست ڤالا مینیت یان بەرنامە و پیلانەک هەیە بو هندێ ئەڤێ حکومەتێ لاواز بکەت؟\nبەرى بەرسڤا ئەڤێ پرسێ بدەم یا گرنگە دیار بکەم کو ل مێژوویا (17 ئوکتوبەرا 2016)ـێ رێککەفتنەکا مێژویى دناڤبەرا (ئەمریکا و عێراق و کوردان) پەیدا بویە و چەند خالێن گرنگ د ناڤەروکا وێ رێککەفتنێ دا هەبوینە، یا ژ هەمیان گرنگتر هەماهەنگیا هێزێن عێراقێ و پێشمەرگەیى بویە پێخەمەت ئازادکرنا (باژێرێ میسل و دەوروبەرێن ئەڤى باژێری)، دیسان (٢) خالێن دى هەبوینە لسەر خالێن جێگیر کرنا پێشمەرگەیى ل جهێن ژلایێ پێشمەرگەیى ڤە دهێنە رزگارکرن، ئەو جهێن پشتى رێککەفتنێ بهێنە ئازادکرن ئیدارەکرنا وێ یا لەشکەرى دێ ب رێککەفتن بیت دناڤبەرا پێشمەرگەیى و هێزێن عێراقێ دا و ئەگەر ل هندەک دەڤەران ئاکنجیێن وێ ب تەمامى (عەرەب) بن دێ ژلایێ لەشکەرێ عێراقێ ڤە هێنە ئیدارە کرن..\nب روژەکێ پشتى ئەڤێ رێککەفتنێ من کومێنتەک بەلافکر ئەوژى من وەسا دا دیارکرن کو پێویست بو بەرى رێککەفتنا لەشکەرى رێککەفتنا سیاسى هاتبا ئەنجام دان.\nبەداخەوە هەر زوى ئەو رێککەفتا سێ قولى ژلایێ عێراقێ ڤە هاتە بن پێکرن و عەبادى سەرکەفتى بوو د سیاسەتا خودا بو لاوازکرن و ژێکڤەکرنا نافمالا کوردى و لدوماهیک دیدارا خودا (عەبادى) ئاماژە دایە ئەڤێ رێککەفتنێ دگەل بەرێز (سەروکێ هەرێمێ) کو زڤرینا لەشکەرێ عێراقێ بو کەرکوکێ ب رێککەفتن بویە دگەل (بەرێز سەروکێ هەرێمێ) و یا راست ژى چ بنەما بو ئەڤێ گوتنێ نەبوینە، ب ئەڤان داخویانیا دوبارە عەبادى مژیلى دارێشتنا پیلانەکا نوى و مودێرنە بناڤێ عێراقچیەتا خو هەول ددەت دوو بەرەکیێ دناڤبەرا هێز و لایەنێن کوردى دا دروست بکەت و ئەڤ چەندە یا ئاشکەرا بویە د ناف دیدارا وى یا کەنالێ (دجلە) دا، دیسان دویر نینە خەلکەکێ شکەستن خوارى ئەڤ جارە هەول بدەت ل سەر کەلەخێن مرار ب گەهنە ئارمانجێن خو و بو ئەڤێ چەندێ زور بەداخەوە نە راگەهاندنا حزبى نە یا ب ناف سەربەخو هەست ب بەرپرسایەتیێ نەکریە و هەر نوکە ئاگرێ دووبەرەکیێ دناڤبەرا لایەنێن سیاسى دا دهێتە خوشکرن ئەڤە ددەمەکى دا کو هەمى خەلک چاڤەرێی وێ چەندێ بو سەربورەکێ ژ (16 ئوکتوبەرێ) وەربگرن بەلێ هەمان مێژوویا خیانەتکارى ب شێوەیەکێ مودێرن و ب چەک برێڤەیە و هێشتا مە حساباتێن خو دگەل ئێک ب دوماهیک نەئیناینە.\nزور بەداخەوە هێشتا کێلیێن شەهێدن مە ژ خوینێ هشک نەبوینە و برینێن بریندارێن مە سارێژ نەبوینە، مە ب دەستێ خو دڤێت ئەم ئەڤان برینان ب هلکولین و دوژمن وەکو تەماشەڤان ل رەوشا مە بنێریت لەورا عەبادى دڤێت ب کراسەکێ نوى پیلانەکێ دژى هەرێما کوردستانێ دارێژیت ب چەندین رێکێن جیاواز وەکو:\nفشارێن عەرەبى بو لاوازکرنا پێگەهێ (عادل عبدالمهدى) د دەستهەلاتێ دا دروست بکەت بو هندێ ئەو رێککەفتنا (عبدالمهدى و بارزانى) ژناف ببەت و کودەتایەکا سپى بکەتە سەر حکومەتا نوکە بەلێ ب دیتنا من سەرکەفتى نابیت چونکە رەوشا دەڤەرێ خزمەتا پروژەکێ ب ئەڤى رەنگى ناکەت.\nپیلانا دى ئەوە ب رێکا عەرەبێن شوفینى و بەشەک ژ کوردێن بەرژەوەند خاز پروژەکى بدەنە پەرلەمانێ عێراقێ لسەر نەفتا هەرێمێ و بودجا عێراقێ..\nئەڤان پلانان دەست پێکرینە بەلام هەر قوناغەکێ میکانزمێن خو یێن تایبەت هەنە و دویر نینە تا رادەیەکى فشارێ دروست بکەن بەلام سەرناگرن و یا گرنگ ئەوە ل ئەڤێ قوناغێ کورد د ئێکگرتى بن و خودان پروژە بن نەک پروژێن وان ژلایێ خەلکى ڤە بو بهێنە ئاراستەکرن چونکە چ لایەن مفادارى ژناف چوونا رەوشا هەرێمێ نابین.


پاسه‌وانێكی سه‌دام، نهێنی رووخانی به‌عس‌و كه‌وتنی به‌غدا ئاشكراده‌كات\n"پاش ده‌ستپێكردنی یه‌كه‌م گورزی ئه‌مه‌ریكا، سه‌دام ده‌ستی كرده گریان‌و قورئان خوێندن"\nپاسه‌وانێكی تایبه‌تی سه‌دام حسێن، ئاشكرایكرد هه‌موو پلانه‌كانی سه‌رۆكی پێشووی عێراق، بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی سوپای ئه‌مه‌ریكا، هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه شكستی هێناوه‌و هه‌ڵهاتنی به‌كۆمه‌ڵی فه‌رمانده‌و سه‌ربازه‌كانی‌و پچڕانی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵیان، بوونه‌ته هۆی رووخانی خێرای ڕژێمی به‌عس‌و كه‌وتنی به‌غدای پایته‌خت.\nله‌پێنجه‌مین ساڵیادی رووخانی به‌عس‌و ده‌ستپێكردنی جه‌نگی عێراقدا، موقه‌ده‌م سه‌لام عه‌بد حسێن تكریتی، ئامۆزای به‌رزان تكریتی زڕبرای سه‌دام‌و ئه‌فسه‌ری گه‌وره له‌تیمی تایبه‌تی پاسه‌وانی سه‌دام، له‌دیمانه‌یه‌كی تایبه‌تدا له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌ی قودسولعه‌ره‌بی، چاپی له‌نده‌ن، رایگه‌یاندووه سه‌دام مانگێك به‌ر له هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی عێراق، هه‌موو كارێكی ته‌نها كۆبوونه‌وه له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی سوپا‌و سه‌رۆك هۆزه‌كان‌و به‌رپرسانی به‌عس بووه‌و ده‌ڵێت «ماوه‌ی مانگێك سه‌دام له‌شه‌وو رۆژێكدا له‌سێ سه‌عات زیاتر نه‌ده‌نوست». موقه‌ده‌م سه‌لام عه‌بد تكریتی، كه تا دوای ڕمانی به‌عس‌و گرتنی به‌غداش له‌گه‌ڵ سه‌دامدا ماوه‌ته‌وه، هێما بۆئه‌وه ده‌كات كه ژماره‌ی پاسه‌وانه تایبه‌ته‌كانی سه‌دام 34كه‌س بووه‌و ده‌ڵێت «ئه‌وه‌نده‌ی من سه‌رنجمدابێت، مانگێك به‌ر له‌هه‌ڵگیرسانی جه‌نگ، سه‌دام زیاتر گوێی له‌به‌رپرسانی به‌عس‌و فه‌رمانده‌كانی سوپا ده‌گرت‌و كه‌متر قسه‌ی ده‌كرد». سه‌لام تكریتی، باس له‌وه‌ش ده‌كات كه فه‌رمانده‌كانی سوپا‌و موخابه‌راتی سه‌ربازی، به‌رده‌وام ئه‌وه‌یان به‌سه‌دام راده‌گه‌یاند كه له‌كاتی جه‌نگدا عێراق له‌پێگه‌ی به‌رگریكردندا ده‌بێت‌و ئه‌گه‌ر ده‌ستی خۆی پێش نه‌خات به رۆكێت بارانكردنی سه‌ربازگه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌كوێت، ئه‌وه سوپای ئه‌مه‌ریكا له‌م وڵاته‌وه هێرشی قورس‌و كوشنده ده‌كاته سه‌ر عێراق. ئه‌م پله‌داره‌ی نێو پاسه‌وانه‌كانی سه‌دام، ئێستا ته‌مه‌نی له‌سه‌روو په‌نجا ساڵه‌وه‌یه‌و باسی له‌وه‌شكردووه كه ئه‌و شه‌وه‌ی یه‌كه‌مجار ئه‌مه‌ریكا به‌غدای رۆكێت بارانكرد له شه‌وی ١٧/٣/٢٠٠٣ سه‌دام له‌كۆبوونه‌وه‌یه‌كدابووه له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك به‌رپرسی به‌عس به‌ئاماده‌بوونی عیزه‌ت دوری‌و ئه‌وه ده‌گێڕێته‌وه كه هه‌موو به‌شدارانی كۆبوونه‌وه‌كه گوێیان له‌ده‌نگی مووشه‌كبارانه‌كه بووه، به‌دواشیدا یه‌كسه‌ر قوسه‌ی داوای له‌سه‌دامی باوكی كردووه به‌په‌له وته‌یه‌ك بنووسێت‌و تۆماری بكات تا بڵاوبكرێته‌وه بۆ دڵنیایی خه‌ڵك‌و فه‌رمانده‌كان، چونكه ئه‌مه‌ریكا ئه‌و کاته وای بڵاوكرده‌وه «له‌و مووشه‌كبارانه‌دا ئامانج خودی سه‌دام حسێنه». سه‌لام تكریتی، به‌رده‌وام ده‌بێت‌و ده‌ڵێت «كاتێكی ناخۆش بوو، به‌ڵام سه‌دام به‌رده‌وام ده‌یوت (یارب بردا بردا علی العراقیین)، دواتر دانیشت‌و ده‌ستیكرده قورئانخوێندن‌و ماوه‌ی ده خوله‌ك به‌گه‌رمی‌و به‌كوڵ گریا..». به‌قسه‌ی پاسه‌وانه تایبه‌ته‌كه‌ی سه‌دام، له‌دوای كۆتایی هاتنی یه‌كه‌م گورزی ئه‌مه‌ریكا له‌به‌غدا، سه‌رۆكی پێشووی عێراق فه‌رمانیكردووه به‌فه‌رمانده‌و ده‌ست‌و په‌یوه‌نده تایبه‌ته‌كه‌ی كه دابه‌زنه كۆڵانه‌كان بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی وره‌ی جه‌ماوه‌رو جێبه‌جێكردنی پلانی ئه‌منی‌و ده‌ڵێت «دوای بڵاوكردنه‌وه‌ی وته تۆماركراوه‌كه‌شی له ته‌له‌فزیۆن، سه‌دام چاوه‌ڕێی هه‌واڵی خۆشی ده‌كرد، به‌ڵام نائومێدبوو». سه‌باره‌ت به‌جێبه‌جێنه‌كردنی راسپارده‌ی موخابه‌رات بۆ مووشه‌كبارانكردنی بنكه‌و باره‌گاكانی ئه‌مه‌ریكا له‌كوێت، موقه‌ده‌م سه‌لام تكریتی ئه‌وه روون ده‌كاته‌وه سه‌دام فه‌رمانی ده‌ركردووه بۆ سوپا كه بنكه ئه‌مه‌ریكاییه‌كان له‌كوێت مووشه‌كباران بكه‌ن، به‌ڵام دوو رۆژی به‌سه‌ردا تێپه‌ڕی‌و فه‌رمانه‌كه جێبه‌جێ نه‌كرا‌و ئه‌ویش تووشی سه‌رسوڕمان بوو له‌م دواخستنه. به‌قسه‌ی سه‌لام تكریتی، سه‌دام قوسه‌ی راسپاردووه كه خۆی بچێت بۆ شاری به‌سره‌و لێكۆڵینه‌وه له‌هۆكاری هێرش نه‌كردنه سه‌ر بنكه ئه‌مه‌ریكاییه‌كان بكات له‌لایه‌ن سوپای عێراقه‌وه‌و چاره‌سه‌ری دواكه‌وتنه‌كه بكات، كاتێكیش قوسه‌ی لێپێچینه‌وه‌ی له‌م مه‌سه‌له‌یه كردووه، بۆی ده‌ركه‌وتووه، هه‌ڵهاتنێكی به‌كۆمه‌ڵ هه‌یه له‌ریزی فه‌رمانده تایبه‌تمه‌ندو پسپۆڕه‌كانی مووشه‌كبارانكردن‌و ئه‌مه‌ش سه‌دام‌و قوسه‌ی ناچاركردووه فه‌رمانده‌ی نوێ له‌جێگایان دابنێن‌و ده‌ڵێت «ئه‌م ئاڵوگۆڕه‌ش كاتێكی زۆری ویست‌و فڕۆكه ئه‌مه‌ریكاییه‌كانیش له‌مكاته‌دا ٣٠ یه‌كه‌ی په‌یوه‌ندیكردنی سوپای عێراقیان تێكشكاند كه گرنگترینیان بنكه‌كانی راشدییه‌ی نزیك به‌غدا‌و عه‌ماره‌ی باشووری عێراق بوو، له‌گه‌ڵ خاپووركردنی ١٠٠سه‌كۆی ته‌قاندنی رۆكێت».\nموقه‌ده‌مه‌كه‌ی گاردی كۆماری، باسی له‌وه‌شكردووه كه ئه‌وه‌ی زیاتر عێراقی تێكشكاندووه، پلانێكی سوپای ئه‌مه‌ریكابوو كه له ئاسمانه‌وه‌و به‌فڕۆكه سوپای له‌پشت سوپای عێراق‌و له بیابان داده‌به‌زاندو له‌بیابانه‌وه پشتی له‌شاره‌كان ده‌گرت‌و ئه‌مه‌ش وه‌های پیشان ده‌دا لای خه‌ڵك، كه به‌شی زۆری عێراق داگیركراوه‌و جه‌نگ‌و به‌ره‌نگاربوونه‌وه بێهووده‌یه.\nسه‌لام تكریتی جه‌ختی له‌وه‌شكردۆته‌وه كه له ٢٠/٣/٢٠٠٣دا، سێ فه‌رمانده‌ی فه‌یله‌ق پێشنیازی ئه‌وه‌یانكردووه بۆ سه‌دام، سه‌ربازه‌كانیان بكشێننه‌وه بۆ ناوشاره‌كان‌و ئه‌ویش ڕه‌تیكردۆته‌وه‌و به «خۆكوشتنی به‌كۆمه‌ڵ» داویه‌تییه قه‌ڵه‌م‌و پێی وتوون هێزه‌كان له‌ده‌وروبه‌ری شاره‌كان په‌رش‌وبڵاو پێبكه‌ن. هه‌روه‌ها به‌پێی قسه‌كانی موقه‌ده‌م سه‌لام تكریتی، سه‌دام پێی وابووه ته‌له‌فۆن‌و په‌یوه‌ندی لاسلكی له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه كۆنترۆڵ كراوه، بۆیه له‌سه‌ر پێشنیازی موخابه‌رات، په‌نای بۆ پۆسته‌و نوسراوو ئینته‌رنێت‌و ئیمه‌یڵ بردووه له په‌یوه‌ندیگرتن له‌گه‌ڵ كه‌رته‌كانی سوپا له به‌سره‌و باشووری عێراق. هه‌روه‌ها هه‌ر له‌م گێڕانه‌وه‌یه‌دا ئه‌وه ئاشكراكراوه كه له هه‌فته‌ی یه‌كه‌می جه‌نگه‌كه‌دا سه‌دام به‌ئاشكرا بۆی ده‌ركه‌وتووه، زۆرێك له‌فه‌رمانده سه‌ربازییه‌كان به‌تایبه‌ت له‌عه‌مماره‌و به‌سره‌و زیقار وه‌ك پێویست فه‌رمانه سه‌ربازییه‌كانی به‌غدا به‌جێناهێنن‌و تكریتی ده‌ڵێت «به‌ڵام سه‌دام، رازینه‌بوو ئه‌مه به خیانه‌ت ناوبنرێت‌و پاساوی بۆ ده‌هێنایه‌وه». له‌دوا به‌شی گێڕانه‌وه‌كه‌شیدا سه‌لام تكریتی باس له‌وه ده‌كات كه له‌رۆژی 9/4، واته رۆژی گیرانی به‌غدا، سه‌دام به‌بێهووده هه‌وڵیداوه په‌یوه‌ندی بكات به تاریق عه‌زیز‌و محه‌مه‌د سه‌عید سه‌حافه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی پێكه‌وه بۆ باكوری به‌غدا هه‌ڵبێن، به‌ڵام سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه. پاسه‌وانه‌كه‌ی سه‌دام سووره له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی دوای رووخانی به‌عسیش، سه‌دام خۆی گروپی چه‌كداری بۆ به‌ره‌نگاری ئه‌مه‌ریكا پێكهێناوه‌و به‌هاوكاری عیزه‌ت دوری پلانی بۆ داناون‌و سه‌رپه‌رشتی ڕێكخستنی كردوون. سه‌باره‌ت به‌ده‌ستگیركردنی سه‌دامیش، سه‌لام تكریتی ده‌ڵێت «پاسه‌وانێكی تری سه‌دام به‌ناوی محه‌مه‌د ئیبراهیم، جێگاكه‌ی ئاشكراكرد، له‌وكاته‌شدا كه گیرا، نوێژی ده‌كردو بێئاگابوو». به‌قسه‌ی سه‌لام تكریتی ئه‌وه‌ی شوێنی سه‌دامی ئاشكراكرد، ئامۆزای خۆی بووه.


9ی ڕەزبەر؛ ساڵڕۆژی جیهانیی بەساڵاچووان | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nچارەكە سەدەیەكە نەتەوە یەكگرتووەكان ڕۆژی یەكی ئۆکتۆبر-یا 9ی ڕەزبەر-ی هەموو ساڵێكی كردۆتە ڕۆژی جیهانیی بەساڵاچووان.\nڕەنگە بە زەحمەت یەك پێناسە هەبێت بۆ ناساندنی بەساڵاچووان، چونكە پێناسەكان بە تێپەڕبوونی كات گۆڕانیان بەسەردا دێت، سەرەتا لە ناولێنانەوە دەست پێدەكات، بۆ نموونە لە كۆمەڵگای ئێمەدا ئەو كەسانەی كە بەتەمەنن پێیان دەڵێن گەورە، یان پیر، ئەم زاراوەیەش لە لای نەتەوە یەكگرتووەكانەوە ڕەت كراوەتەوە، چونكە وشەی «پیر» وشەیەكی نێگەتیڤە و كاریگەریی خراپی هەیە لەسەر دەروونی مرۆڤەكە، لەبەر ئەمە زاراوەی بە ساڵاچوو راستترە لە پیر، چونکە پیر سیفەتێكی پەككەوتەیی و بێ توانایی بە مرۆڤ دەدات، بەڵام بەساڵاچوو واتە تەمەنی زیادی كردووە.\nبۆیە بەساڵاچوون پرۆسەیەكی سروشتیی گۆڕانە، چۆن منداڵێك گەورە دەبێت و لە ماوەیەكدا پێی دەڵێن هەرزەكار، بەساڵاچوونیش قۆناغێكە لە قۆناغەكان و نەخۆشی نییە، بەڵكوو پرۆسەیەكی سروشتییە لە گۆڕانكاریی جەستەیی و دیاردەیەكی بایۆلۆژیشەو گرفت نییە، تەنها ئەوەندەیە لە ڕووی تەمەنەوە بەرەو پێش دەڕوات.\nیان قۆناغی سێیەمی تەمەنە، دوای قۆناغی یەكەم و دووەمی تەمەن، قۆناغی سێیەم دێت که بەم قۆناغی سێیەمە دەگوترێت بە ساڵاچوون، یان قۆناغی هێمنی، واتا مرۆڤ كە دەگاتە ئەو تەمەنە لە قۆناغێكی هێمندا دەژی.\nبە پێی ڕاپۆرتەكانی رێكخراوی تەندروستیی جیهانی لە ساڵی (1972)وە وای دیاریكردووە كە بە مرۆڤی (65) ساڵ بەرەو ژوور بڵێن بەساڵاچوو، لەجیهانیشدا لە ساڵی (2000)دا نزیكەی (600) ملیۆن كەس لەم تەمەنەدا بوونە، پێشبینییش دەكرێت لە سالی (2050)دا، نزیكەی (2) ملیار مرۆڤ بگەنە سەرووی (65) ساڵ.\nئەم تەمەنی بەساڵاچوونە دەكرێت بە دوو بەشەوە؛ بەساڵاچووی چالاك كە ئەو كەسانەن لە نێوانی (65) هەتا (70)ساڵیدان، بەساڵاچوونێكی تریش هەیە کە پێی دەڵێن گەورە كە دەكاتە 75 ساڵ بەرەو ژوورتر، لەبەر ئەوەشە وڵاتانی جیهان تەمەنی 60 هەتا 65 بۆ خانەنشینی دادەنێن، چونكە بە پێی نەتەوەیەكگرتووەكان لە 65 ساڵ بەرەو ژوور پێی دەگوترێت بە ساڵاچوو.\nلەم بۆنە و یادەدا بە پێویستی دەزانم كە وەك كارئاسانییەك بۆ ئەم توێژە گرنگەی كۆمەڵگا، ئاماژە بە چەند ئەركێكی كەم -لە لایان- پەرلەمان و حكومەت و كەرتی تایبەت و میدیا و خێزان -لە وڵاتانی جیهانی سێهەم-بکەم:\n1. پەرلەمان: پێویستە پەرلەمان لە بیری ئەوەدا بێت كە سوود لەو یاسایانەی ئەمڕۆ و ئەم سەردەمە وەربگرێت كە لە وڵاتانی پێشكەوتوودا خزمەتی باش پێشكەش بە توێژی بەساڵاچووان دەكەن.\n2. حكومەت: حكومەت دەتوانێت بەلای كەمەوە ئەم سێ كارەیان بۆ ئەنجام بدات:\nیەكەم: گۆڕینی شێوازی وەرگرتنی مووچەی خانەنشینان -لەو وڵاتانەی- كە ئەو هەموو خەڵكە بەو تەمەنە و بە گەرما و سەرما ریز دەبەستن، لە كاتێكدا دەبێت ئەوان مووچەكانیان بۆ ماڵەوە بۆ ببرێتەوە یان لە رێگەی كارتێكی زیرەكەوە مووچەكەیان وەربگرن.\nدووەم: دۆزینەوەی بواری كاری خۆبەخشی بۆ بەساڵاچووان، بۆ نموونە ئەگەر بەساڵاچوویەك مامۆستای مێژوو بێت و ئێستاكە خانەنشین بووبێت، دەكرێت لە مۆزەخانەیەك بە شێوەیەكی خۆبەخشانە سوود بگەیەنێت كە هەر كاتێك میوانێكی لە درەوە یان كۆمەڵە كەسێك هاتن، ئەو دەتوانێت ڕاڤەی ئاسەواری ئەو مۆزەخانەیان بە جوانترین شێوە بۆ بكات، نموونەی دیكەی زۆر هەیە لە وڵاتانی ئەوروپا كە كار دەدۆزنەوە بۆ بەساڵاچووان و خانەنشینان.\nسێیەم: هێشتنەوەو پاراستنی هەندێك لە شوێنە گشتییە كۆنەكان، چونكە هەر مرۆڤێكی بەساڵاچوو یادەوەرییەكی لەگەڵ شەقامێك یان شوێنێكی دیاری كراو یان قوتابخانەیەكی دیاری كراو هەبووە. بەڵام ئەگەرحكومەت هەموو ئەو شوێنانە بڕووخێنێت و بیانكات بە بینای تازە، ئەوسا بەساڵاچووان هەست بەغەریبیی دەكەن لە شاری خۆیاندا كاتێك هیچ ئاسەوارێكیان بۆ ناهێڵنەوە كە نیشانە بێت بۆ سەردەمی ئەوان، بۆیە حكومەت دەتوانێت پێشكەوتنی ئابووری خۆی ئەنجام بدات و شاریش جوانتر بكات و بینای بڵندیش دروست بكات، بەڵام بەو مەرجەی هەندێك لەو شوێنە كۆنانە لەبەر بەتەمەنەكان بهێڵێتەوە، چونكە یادەوەریی ئەو كەسانەن و ئەوان دێنەوە بۆ سەردانی ئەو شوێنانەی كە یادەوەریی خۆیانیان لەگەڵدا هەیە.\n3. كەرتی تایبەت(بە فارسی= بخش خصوصی):\nئەو كەسانەی كە لە 63 ساڵیدا خانەنشین دەبن ئەزموونێكی باشیان لایە، بۆیە لە وڵاتانی دی كەرتی تایبەت دێت سوودیان لێ وەردەگرێت لەبواری پسپۆڕێتی خۆیاندا، كە دەكرێت ئەم ئەزموونە لای ئێمەش هەبێت.\n4. میدیا و ڕاگەیاندن:\n(كۆفی ئەنان)ی ئەمینداری پێشووتری نەتەوەیەكگرتوەكان دەڵێت:\n(ئێمە لە ئەفریقا پەندێكمان هەیە دەڵێت: هەر كاتێك بە ساڵاچوویەك دەمرێت، كتێبخانەیەك لەناو دەچێت)\nكەواتە هەر بەساڵاچوویەك بۆخۆی كتێبخانەیەكە كە حكومەت و كۆمەڵگە و دامودەزگاكان پێویستیان پێیەتی، بۆیە دەبێت میدیاكان لەگەڵیان دابنیشن و ئەزموون و زانیارییان لێ دەربێنن و هەموو زانیاریەكانیشیان بخەنە سەر سی دی و تیڤی، بۆ ئەوەی نەوەی نوێ سوودیان لێ وەربگرن.\nبە پێی توێژینەوەكان دەركەوتووە كە باشترین ژینگە بۆ بەساڵاچوو بریتییە لە ئامێزی خێزانەكەی خۆی، بۆیە هەڵەیە ئەگەر بەساڵاچوو لــەمــاڵ دەربكرێت بەرەو خانەی بەساڵاچووان، چونكە بە ساڵاچوو یادەوەریی هەیە لەگەڵ ئەوماڵە و گەورەترین كارەسات و گرفتیش بۆ بەساڵاچووان ئەوەیە شوێنی یادەوەریەكانیان بەجێ بێڵن، بۆیە لەڕووی كۆمەڵناسییەوە باشترین ژینگە بۆ بەساڵاچووان ماڵەكەی خۆیەتی.


شرۆڤەكارێك: ئەمریكا بەنیازی كاری سەربازییە لە عیراق – تۆڕی میدیایی خەڵک\nشرۆڤەكارێك: ئەمریكا بەنیازی كاری سەربازییە لە عیراق\n2020/03/31 - 7:00 PM\nسەرۆكی سەنتەری (أفق) بۆ توێژینەوە سیاسییەكان ڕایدەگەیەنێت، جموجۆڵەكانی ئەم دواییەی ئەمریكا لە عیراق، خواستی كاریی سەربازيان لەپشتەوەیە كە ئامانج لێيان كەسێتی و شوێنە ئاینییەكانە.\nجومعە عەتوانی سەرۆكی سەنتەری (أفق) بۆ توێژینەوەی سیاسی، بە ئاژانسی (سپۆتنیك)ی ڕوسی ڕاگەیاندووە”گروپەكانی مقاوەمەی عیراقی زانیاریی ئەوەیان دەستەبەركردووە كە ئەمریكا بەنیازی كاریی سەربازییە لە عیراق، ئەمەش دوای بڵاوبوونەوەی ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەكان سەبارەت بە دانانی سیستمی پاتریۆت لەلایەن ویلایەتە یەكگرتووەكان لە هەردوو بنكەی (عەین ئەسەد) لە پارێزگەی ئەنبار و بنكەی (حەریر) لە پارێزگەی هەولێر لە هەرێمی كورستان”.\nبە وتەی عەتوانی”لە ئێستادا عیراق لە حاڵەتی توڕەبوندایە بەهۆی درێژەدان بە كاریی دوژمنكاریی و دەستدرێژی بۆسەر سەروەریی خاكی عیراق لەلایەن واشنتنەوە”.\nدانانی سیستمی پاتریۆت لە هەردوو بنكەی (عەین ئەسەد) و (حەریر) لەلایەن ئەمریكاییەكانەوە، دوای ئەوە دێت كە سیستمەكە دوو مووشەكی تێكشكاند كە بنكەی (عەین ئەسەد)یان لە خۆرئاوای عیراق كردبووە ئامانج.\nدوابەدوای ئەمەش، عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی كاربەڕێكەر، بەبێ ئاماژەكردن بە شوێنی پاتریۆت، هۆشداریی دابوو لە هەر كارێكی سەربازی بەبێ وەرگرتنی ڕەزامەندی حكومەتی عیراق”.\nیەكگرتووی ئیسلامی؛ لەم دۆخەدا ناكرێت حكومەتی هەرێم لە ژێر هەرپاساوێكدا دەست بۆ كەمكردنەوەی مووچەی فەرمانبەران ببات


چوار چەكداری داعش كوژران - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئۆپەراسیۆنەكان لە حەمرین بەردەوامن\nشانەی میدیای ئەمنی، دەستپێكردنەوەی پێكداهەڵپژانەكان لە حەمرین و كوژرانی 4 چەكداری داعش ڕادەگەیەنێت.\nبەپێی بەیاننامەیەك كە لەلایەن شانەی میدیای ئەمنی عیراقەوە بڵاوكرایەوە”فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكانی دیالە سێ ڕۆژە بەردەوامە لە بەجێگەیاندنی ئەركەكانی، لەڕێی هێزێكی سەر بە لیوای 34 لە فیرقەی نۆ لە پاش پێكداهەڵپژان لەگەڵ چەكدارە تیرۆریستەكانی داعش، توانی 4 چەكداریی تیرۆریست بكوژێت لەكاتی گەڕان و كوێماڵكردن لە چوارچێوەی زنجیرە چیاكانی حەمرین”.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”تائێستاش (كاتی ئامادەكردنی ئەم هەواڵە)، ئۆپەراسیۆنەكە بۆ ڕاوەدونانی چەكدارانی ڕێكخراوی داعش لە ناوچەكەدا بەردەوامە”.\nسەرۆك كۆماری عیراق لەبارەی خۆپیشاندانەكەی بەغداوە پەیامێكی بڵاوكردەوە\nخەڵك سەرۆك كۆماری عێراق لەبارەی خۆپیشاندانەكەی ئەمڕۆی بەغدا پەیامێكی بڵاوكردەوە و ڕایگەیاند، "ئەو پێكدادانانەی ئەمڕۆ لە نێوان هێزە ئەمنییەكان…\nخەڵك- وەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عیراق، دەستپێكردنی شەپۆلی چوارەمی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتدا ڕادەگەیەنێت كە هاوكاتە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی خێرای…\nخەڵك- لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق، داوا لە حكومەت دەكات، نرخی خەرجی دۆلار لەبەرانبەر دیناری عیراقی بگێڕێتەوە بۆ دۆخی پێشوو، بەو پێیەی كاریگەریی…


- 1/18/2020 5:35:00 PM 141908 جار خوێندراوەتەوە\nلەچەند رۆژی رابردودا هەواڵی گیان لەدەستدانی وەلید بن خالید بن تەڵا، شازادەی سعودیە کە ماوەی نزیکەی 15 ساڵە بێهۆشە، لە شەقامی سعودی و تۆڕە کۆمەلاتیەکان بڵاوبوەتەوە، خانەوادەی ناوبراویش ئەو هەواڵە بەدرۆدەخەنەوە.\nهەواڵی گیان لەدەستدانی وەلید بن خالید لەدو رۆژی رابردودا مشتومڕێکی زۆری لەسەربو، خانەوەداەکەشی دەڵێن "گیانی لەنەدستنداوە و باری تەندروستی وەک پێشو وایە".\nمانگی ئایاری ساڵی رابردو، بۆ یەکەم جار دوای 14 ساڵ لە بێهۆشی شازادە وەلید بن خالد بن تەڵال سەری جوڵاند، لە ڤیدیۆیەکدا کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا لەلایەن خوشکەکەی ناوبراوەوە بڵاوکرایەوە، دەرکەوت کە وەلید بن خالد بن تەڵال سەری دەجوڵێت.\nلەنوێترین گرتە ڤیدیۆشدا کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوکراوتەوە و رێکەوتی بڵاوبونەوەی دەگەرێتەوە بۆ12ی ئەم مانگە تیایدا دەردەکەوێت "شازادە نوستوەکە" هێشتا زیندوە و لەلایەن دایکەوە هاریکاریدەکرێت بۆ "راکێشانی" تیروپشکی خەلاتێکی 100 هەزار ریالی.\nخالید بن وەلید بن تەڵا، لە ساڵی 2005 و لە بریتانیا توشی روداوێکی هاتۆچۆی کوشندە بو، کە ئەو کات بۆ خوێندنی زانستە سەربازیەکان لەوێ بو، لەو کاتەوە بێهۆشە و نازناوی شازادە نوستوەکەی بەسەردا بڕاوە.


زانكۆی لایبتسیگ: %50ی ئەڵمانەكان هەست بەهەڕەشە دەكەن لەلایەن موسڵمانەكانەوە - ئاوێنه\n11:26 pm | گه‌شتی هه‌واڵه‌كانی ئاوێنه\n11:12 pm | توڕه‌یی زه‌یتون ته‌قینه‌وه‌كه‌ی ئه‌مڕۆی عه‌فرین-ی له‌ئه‌ستۆ گرت\n10:35 pm | گەرمیان؛ ئامادەکاری بۆ ئەگەری دروستبونی لافاو دەکرێت\n10:12 pm | چه‌مچه‌ماڵ؛ ئاگر له‌ماڵێك كه‌وته‌وه‌و دایكێك و سێ منداڵ سوتان\n9:53 pm | روانگه‌ی سوری: هه‌سه‌ده داوایه‌كی پێشمه‌رگه بۆ چونه رۆژئاوای كوردستان ره‌تده‌كاته‌وه\n“لانیكه‌م 25 كه‌س كوژراون”\nتوڕه‌یی زه‌یتون ته‌قینه‌وه‌كه‌ی ئه‌مڕۆی عه‌فرین-ی له‌ئه‌ستۆ گرت\nتیمێکی فڕۆکەوانی لەسلێمانییەوە چونه‌ته گەرمیان\nگەرمیان؛ ئامادەکاری بۆ ئەگەری دروستبونی لافاو دەکرێت\nسێ منداڵه‌كه گیانیان له‌ده‌ستداوه‌و دایكه‌كه‌ش برینداره\nچه‌مچه‌ماڵ؛ ئاگر له‌ماڵێك كه‌وته‌وه‌و دایكێك و سێ منداڵ سوتان\nژوری ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی توڕه‌یی زه‌یتون ته‌قینه‌وه‌كه‌ی ئه‌مڕۆ(یه‌كشه‌ممه)ی شاری عه‌فرینی له‌ئه‌ستۆ گرت\nبەهۆی ئەو شەپۆلە بارانەی لەماوەی ڕابردودا هەرێمی کوردستانی گرتەوە لەچەندین\nپۆلیسی چه‌مچه‌ماڵ رایگه‌یاند؛ ئه‌مشه‌و(یه‌كشه‌ممه)، له‌گه‌ڕه‌كی ئاسوده‌ی چه‌مچمه‌ماڵ، ئاگر له‌ماڵێك كه‌وتۆته‌وه‌و\nروانگه‌ی سوری: هه‌سه‌ده داوایه‌كی پێشمه‌رگه بۆ چونه رۆژئاوای كوردستان ره‌تده‌كاته‌وه\nروانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ رایگه‌یاند؛ هێزه‌كانی سوریای دیموكرات(هه‌سه‌ده) داوایه‌كی\n“ئەڵمانیەكان: لەوڵاتەكەی خۆمان هەست بەنامۆبون دەكەین”\nزانكۆی لایبتسیگ: %50ی ئەڵمانەكان هەست بەهەڕەشە دەكەن لەلایەن موسڵمانەكانەوە\nپاش هاتنی زیاتر لەیەك ملیۆن كۆچبەر لەساڵی رابردو بۆ ئەڵمانیا‌و لەگەڵ بڵاوبونەوەی هەواڵی شەپۆلی ئەو تاوانە یەك لەدوایەكانەی كە كۆچبەرەكان لەو وڵاتە ئەنجامی دەدەن لەنمونەی گێچەڵی سێكسی تا هێرشی تیرۆریستی بۆ سەر شوێنە گشتیەكان، هەستێك دژ بەموسڵمانەكان لەوڵاتی ئەڵمانیا گەشەی كردوە.\nئاوێنە: بەپێی توێژینەوەیەكی ئەكادیمی كە زانكۆی لایبتسیگ ئەنجامیداوە ئەوەی دەرخستوە كە هاوڵاتیانی ئەڵمانیا گومانیان لەموسڵمانان زیادی كردوە‌و ئەوە رەتدەكەنەوە كە موسڵمانان لەوڵاتەكەیاندا نیشتەجێ بن. بەشداربوەكانی نێو توێژینەوەكە ئاماژە بەوە دەكەن كە هاتنی ئەو لێشاوەی موسڵمانان بۆ ئەڵمانیا وای لێكردون هەست بەنامۆبون بكەن لەوڵاتەكەی خۆیان.\nبەپێی ئەو توێژینەوەیە كە هەریەك لە ئۆلیفەر دیكر‌و ئیلمار براهلەر ئەنجامیانداوە، لە%80ی بەشداربوانی توێژینەوەكە جەغت لەسەر ئەوە دەكەنەوە كە دەسەڵاتداران میهرەبان نەبن بەرامبەر وەرگرتنی داواكاری مافی پەنابەرێتی، هەروها لە%60ی بەشداربوەكانی لەو بڕوایەدان كە زۆربەی ئەوانەی داوای مافی پەنابەرێتی دەكەن بەشێوەیەكی راستەقینە لەنیشتیمانەكانی خۆیان روبەڕوی چەوساندنەوە نابنەوە‌و لەو بارەیەوە راستگۆنین.\nهەروها بەپێی توێژینەوەكە متمانەكردن بەدامەزراوە كۆمەڵایەتی‌و سیاسیەكانیش كەمی كردوە. وەكچۆن توێژینەوەكە ئەوەی دەرخستوە كە لایەنگرانی ئەو پارتە ئەڵمانیانە زیادی كردوە كە دژی كۆچبەرانن.\nهەروەها بەهۆی ئەو تاوانانەی كە كۆچبەرە موسڵمانەكان لەو وڵاتە ئەنجامی دەدەن چ لەگێچەڵی سێكسیەوە بۆ هێرشی تیرۆریستی بۆ سەر ناوچە گشتیەكان، توێژینەوەكە ئەوەی دەرخستوە كە لە%50ی ئەڵمانەكان هەست بەهەڕەشە دەكەن لەلایەن موسڵمانەكانەوە.\nتاگەکان: ئه‌ڵمانیا، موسڵمانان،


چی ماوە حیزب و تەوافوقی حیزبی، ناشیرینی نەکا؟!\nبە سەرنجدانێکی خێرا لە سەرجەم کایە هەستیارو ژیارییەکانی کۆمەڵگای کوردەواری لە باشووری کوردستان، دەمودەست مرۆڤ هەست بە نالۆژیکی و لە گرێژنە دەرچوونێکی سەرسووڕهێنەر دەکات، رەنگە پرسیارێک لە سەرەتاتکێدا بێت: کامە نالۆژیکی و کامە لە گرێژنە دەرچوون و لە چ بوارێکدا؟\nمەبەست لەو نالۆژیکی و ئەو لە گرێژنەدەرچوونەی پێکهاتەی سەرەوەی هەرەمی فەرمانگەکانی میری و ئەو گردبوونەوانەی بەناوی رێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی و پیشەیی و سەندیکاییەوە کاردەکەن و راستییەکەی -زۆربەی هەرە زۆریان، ئەگەر نەڵێین هەموویان- جگە لە جێبەجێکردنی بڕیاری حیزب بەولاوە شتێکی دیکە نین، بە کورتی و بە کوردی: گوێڕایەڵ و ئاوێنەی رەنگدانەوەی حیزبەکانیانن لەو پێگانەی کە تیایدا دانراون، نەک بە شێوەیەکی دیموکراسییانەو بەبێ دەستێوەردانی حیزبایەتی هەڵبژاردرابێتن. هەر بۆیە دەبینین حیزب زۆر زیرەکانە خەڵکانێک دادەنێت کە شەڕی حیزبەکەی بۆ بکات، نەک بیخاتە خزمەتی بەرژەوەندییەکانی ئەو چین و توێژەی کە ئەوی بۆ تەرخانکراوە!!. ئەمە لە زۆربەی سەندیکاو رێکخراو و ناوەندە رۆشنبیری و دەزگاکانی راگەیاندندا، نەک هەر رەنگیداوەتەوە، بەڵکو بە ئاشکرا دیارەو بۆتە دیاردەیەکی زۆر قێزەون و ریزەکانی ئەو ناوەندانەیشی وەکو خۆی ناشیرین کردووە. کەسی وا کراوەتە بەرپرس و سەرۆک و سکرتێری ئەو ناوەندە هەستیارانە، ئەگەر کوڕی، یان کچی حیزب نەبوایە، هەتا پشتی وەکو کەمەی کۆچان دەچەمایەوە، مەحاڵ بوو بە خەونیش بگاتە ئەو پلەو پایەیە، کەچی لە ئێستادا ئەوان گەورەو بڕیاربەدەست و کەسانی بەتواناو داهێنەریش، هەر دەبێ لە دووری دوورەوە وەکو ئەندام و میوان خۆیان بەو ناوەندو سەندیکاو رێکخراوانە بناسێنن. ئەوەش هەروەی!!، لێ ئەوەی زۆر مایەی نیگەرانی و قسە لەسەرکردن و هەڵوێستە لە ئاستکردنە، ئەوەیە کە زۆرێک لەو بەرپرسانەی کە کوڕو کچی حیزبن و حیزبیش دایناون، دەیانەوێ ئەو ناوەندانە بخەنە خزمەتی حیزبەکانیانەوەو هەوڵی رەنگاندنی ئەو ناوەندانەش دەدەن، کاتێکیش یەکێک بچووکترین تێبینی و سەرنجی لەسەر هەبێ و راشکاوانەو رووبەڕوو بەڕوویاندا بداتەوە، ئیدی ئەو کەسە بە ئاژاوەچی و دوور لە پرەنسیپی حیزبایەتی دادەنێن و لە دژی ئەو کەسە هاواریان لێ هەڵدەستێت و لای بەرپرسی سەرووتری دەکەونە سکاڵاکردن لێی!!\nئەم نالۆژیکێتییەی کە بە ئاشکرا بە پێکهاتەی ئەو ناوەندانەوە دیارە، دۆخەکەی بەجۆرێک ئاڵۆزو تەمومژاوی کردووە کە ئیدی پێویستی بە هەڵوێست وەرگرتن و بایکۆتکردن و لەقاودانی ئەو ناوەندانە هەیەو پێویستە هەرچی زووترە، خودی ئەندامانی ئەو ناوەندانەو هەتا بە خودی حیزبیشەوە -ئەگەر هەر دەسبەرداری ئەم دەستێوەردانانە نابێت- بگەڕێنەوە بۆ لۆژیک و لەکاتی گفتوگۆو سازشکردن لەسەر چۆنیەتی پێکهاتەی ئەو ناوەندانە، کەسانی شیاو و شایستە لەو شوێنانە دابنێن. هەروەها حیزبایەتییە سەقەتەکە وایکردووە کە زۆربەی بەهاکان لە گرێژنەی ئاسایی خۆیان دەربکرێن و هەوڵی بێ بەهاکردنیان بدرێت، تەنها بۆ بەهێزکردنێکی کاتی پێگەی حیزبەکە، بەبێ گوێدانە ئاییندەی ئەو نوێنەرایەتییەو ئەو دەسکەوت و بنکەوتانەی کە ئەو نوێنەرە لەو ناوەندەدا بەجێی دەهێڵێت. دۆخەکە گەیشتۆتە ئاستێک کە بەهۆی ئەوەی ئەگەر سەرۆک، یان سکرتێری ناوەندێک لەو ناوەندانە لە حیزبی یەکەم بێت، ئەوا دەبێ جیگرەکەی لە حیزبی دووەم بێت و بە پێچەوانەیشەوە. زێدەباری ئەمەش دەزگاو ناوەندی وا هەیە، بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی ناوەندەکە جێگرو یاریدەدەر بۆ سەرۆک، یان سکرتێری ناوەندەکە نییە، کەچی حیزبی دووەم -بە کەڵەگایی- دەیەوێ وەکو جێگر خۆی بسەپێنێت کە ئەمەشیان پێشێلکردنێکی رەهای ئەو تەوافوق و سازشە حیزبییانەیە کە لەسەر پێکهاتەی ناوەندێک دەیدەن و دواتر بەزۆری زۆردارەکی دەیانەوێ بەسەر ئەوانیتریدا بسەپێنن، کاتێکیش بۆیان نەچووەسەر و رێگرییان لێکرا، ئیدی لێت دەکەونە تەقەیەکی ئەوەندە بێ مانا سەرت لێ دەشێوێنن!!\nهەربۆیە دەبینین زۆربەی ئەو ناوەندو سەندیکاو رێکخراوەو یەکێتییە بەناو پیشەییانە، ئەگەر بە ئاشکرا دابەش دوو نەبووبێتن، ئەوا بەپێی کۆمەڵێک مەرج ء مەرجکاری ئەو ناوەندە بەڕێوەدەبەن و ئەمەش بۆتە هۆی ئیفلیج بوون و پەککەوتنی چەندین ناوەندی گرنگ. تەنها رێگاچارەیش بۆ ئەم نەخۆشییە حیزبییە، دانان و دەستنیشانکردنی کەسانێکە کە بەر لەوەی حیزب پیلیان بگرێت و تەنها بە پرسە خەسووانەیەک بیانهێنێتە نێو کایەیەکی یەکجار هەستیارو کاریگەرەوە کە لە باسکردن نەیەت، پێویستە ئەو کەسانە بخاتە خولی فێرکردنی بنەماکانی چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ کەسانیترو رێزگرتن لە خودی خۆی وەکو مرۆڤێک و بە چاوی کەم تەماشا نەکردنی هاوپلەو هاوپیشەکانی، چونکە زۆرێک لەوانە هەتا لە ئەتەکێتی مامەڵەکردنیشدا هەر خورچاون!


شایانی باسە، لەکۆی 6 ملیۆن دانیشتوانی هەرێم، كۆی گشتی ژماره‌ی موچه‌خۆرانی هه‌رێم، بریتی یە لـــــە:_\n719 هه‌زار و 266 موچه‌خۆر فه‌رمانبه‌ری هه‌میشه‌ین.\n415 هه‌زار و 873 كه‌س له‌چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی مووچه وه‌رده‌گرن. بڕی پاره‌ی پێویستی مانگانه‌ی مووچه 874 ملیار دینارە.


مامۆستایەكی ئایینی تووشی كۆرۆنا دەبێت و دوو مزگەوت دادەخرێن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/07 - 6:07 PM\nبەڕێوبەرایەتی ئەوقافی گەرمیان ئاشكرای دەكات، مامۆستایەكی ئاینی لە كەلار، كە لە دوو مزگەوت نوێژی كردووە تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بووە، دەشڵێت: “نوێژخوێنانی ئەو دوو مزگەوتە پێویستە پشكنینی كۆرۆنا بكەن”.\nسەباح حەمەساڵح، بەڕێوبەری ئەوقافی گەرمیان بەوەكالەت لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ئاماژەی بەوەكردووە، مامۆستایەكی ئاینی لە شارۆچكەی كەلار تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بووە.\nڕاشیگەیاندووە، ئەو مامۆستایە لەهەریەكە لە مزگەوتەكانی (شێخ ئیبراهیم) لە بنگرد و (شێخ عەبدولقادری گەیلانی) لە فەرمانبەران نوێژی ئەنجامداوە.\nڕاشیگەیاندووە، ئەو هاووڵاتیانەی لەو دوو مزگەوتە نوێژیان ئەنجامداوە بچن بۆ نەخۆشخانەی كەلار بۆ ئەنجامدانی پشكنینی كۆرۆنا.\nبەڕێوبەری ئەوقافی گەرمیان دەشڵێت: “لەپێناو سەلامەتی هەمووان، هەردوو مزگەوتەكە بەتەواوەتی بەڕووی نوێژخوێناندا دادەخرێن”.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی ئەوقافی گەرمیانڤایرۆسى كۆرۆنامامۆستای ئایینیمزگەوت\nكەمئەندامان لەسەر مووچە هاتنەدەنگ


دابه‌شكردنی مووچه ده‌ستپێده‌كات و سبه‌ینێ ئه‌م شوێنانه وه‌ریده‌گرن.. بزانه چ پلانێك دانراوه؟\nدابه‌شكردنی مووچه ده‌ستپێده‌كات و سبه‌ینێ ئه‌م شوێنانه وه‌ریده‌گرن\nسبه‌ینێ یه‌كشه‌ممه 29ی ئازاری 2020، دابه‌شكردنی مووچه‌ی مانگی 12ی ساڵی 2019 ده‌ستپێده‌كاته‌وه و به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ته‌ندروستی سلێمانیش رایده‌گه‌یه‌نێت، بانكه‌كان ده‌رمانڕێژ ده‌كرێن و هه‌ڵمه‌تی پاكژكردنه‌وه‌ی فه‌رمانگه حكومییه‌كان به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nئه‌مڕۆ شه‌ممه د. سه‌باح هه‌ورامی، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ته‌ندروستی سلێمانی له په‌ڕه‌ی تایبه‌تی خۆی له فه‌یسبووك بڵاویكردووه‌ته‌وه، "وه‌ك ئاماده‌كاری بۆ دابه‌شكردنی مووچه، بانكه‌كان ده‌رمانڕێژ ده‌كرێن و هه‌ڵمه‌تی پاكژكردنه‌وه‌ی فه‌رمانگه حكومییه‌كان به‌ڕێوه‌ده‌چێت، له پێناو جێبه‌جێكردنی رێكاره ته‌ندروستییه‌كان دژی ڤایرۆسی كۆرۆنا".\nئه‌مه له‌كاتێكدایه سبه‌ینێ یه‌كشه‌ممه 29ی ئازاری 2020، وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان دابه‌شكردنی مووچه‌ی مانگی 12ی ساڵی رابردووی وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ده‌ستپێبكاته‌وه و به‌پێی خشته‌ی دابه‌شكردنه‌كه، سبه‌ینێ مووچه‌ی هه‌ریه‌كه له ئه‌نجومه‌نی ئاسایش و ده‌زگای گشتی ئاسایش دابه‌ش ده‌كرێت، هاوكات سبه‌ینێ و رۆژی دووشه‌ممه بۆ دابه‌شكردنی مووچه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده دیاریكراوه.\nئه‌م بابه‌ته 48140 جار خوێنراوه‌ته‌وه


گوگڵ لەڕێى خزمەتگوزارییەکییەوە دەریخست، هاتوچۆ لە تەواوی ڕێگا سەرەکییەکانی تارانى پایتەخەتی ئێران توشی ئفلیجی بوون.\nئەمڕۆ یەکشەممە 17ى تشرینی دووەمی 2019، خزمەتگوزاری نەخشەکانی گۆگڵ “GOOGLE MAP” دەریخست، هاتوچۆ لە تەواوی ڕێگا سەرەکییەکانی ناو تارانى پایتەخەتی ئێران، “توشی ئفلیجی بوون”، ئەو خزمەتگوزارییە ئەوەشی ڕوونکردووەتەوە، هەموو ڕێگاکان لەو شارە داخراون، تەنانەت ئەو ڕیگایانەشی کە دەچنەوە سەر ئەو شارە بە ئاڕاستەی ڕۆژئاوادا.\nبەگوێرەی ئێزەگەی “ڤاردا”ى سەربە ئۆپۆزسیۆنی ئێران، خۆپیشاندانەکان 37 شاریان گرتوەتەوە، هاوکات پێگەی “فارس”ی ئێرانى سەربە سوپاى پاسداران، ئاماژەی بەوەکردووە، ئاڵۆزییەکان زۆر بە توندی هەڵکشاون لە ناوچەکانی خوزستان، سیرجان و کرمان لە باشوری خۆرهەڵاتی وڵاتەکە.\nخۆپیشاندانەکانی هاوڵاتییانی ئێران لە دوێنێوە، بەهۆی گرانبوونی نرخی بەنزین لەو وڵاتە بەشێوەیەکی فراوان دەستیانپێکرد، بەهۆى توندووتیژییەکانى هێزە ئەمنییەکانەوە کوژراو و بریندار هەن، بەڵام تا ئێستا ئامارێکى فەرمى لەبارەیانەوە بڵاونەکراوتەوە، میدیاکانى وڵاتەکەش بڵاویانکردەوە، هەزار خۆپیشاندەر خراوەنەتە زیندانەکان.\nوەزیرى پەروەردە چی دەڵێت لەوبارەیەوە؟\n08:43 یه‌ك شه‌ممه 15 کانونی یەکەم 2019


سەرۆک کۆمار د. بەرھەم ساڵح ئەمڕۆ پێنج شەممە ١١|٤|٢٠١٩ لە کۆشکی سەلام لە بەغدا پێشوازیکرد لە باڵیۆزی ئێران لە بەغدا ئیرەج مەسجدی.\nلە دەستپێکی دیدارەکەدا، سەرۆک بەرھەم ساڵح ئاماژەی بەوە کرد کە عێراق گرنگی تایبەتی بە پەرەپێدانی پەیوەندییە دوو قۆڵییەکانی لەگەڵ ئێران دەدات، بەتایبەتی لە روانگەی کۆمەڵایەتی و رۆشنبیری و بەرژەوەندییە ھاوبەشەکانی ئابووری و ئه‌منییه‌وه، ھاوکات ئاماژه‌ی کرد به پشتیوانیکردنی ئێران لە جەنگی دژ بە تیرۆریستانی داعشدا.\nھەر لەدیدارەکەدا سەرۆک بەرھەم ساڵح ئاماژەی بە ئەوە دا كه عێراق ده‌بێته جێگایه‌ك بۆ بەیەکگەیشتنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کان و نابێتە پێگەیەک بۆ ھەر کارێک کە ببێتە ھۆکاری زیان گەیاندن و گرژی دروستکردن لە ناوچەکەدا.\nھاوكات سەرۆک بەرھەم ساڵح دووپاتی پێویستی کەمکردنەوەی گرژییه‌كانی لە ناوچەکەدا کردەوە، و جەختیشی لە خاڵە ھاوبەشەکانی دژایەتیکردنی توندڕەوی و تیرۆر و زامنکردنی ئایندەیەکی باشتر بۆ گەلانی ناوچەکە کردەوە.\nلەلای خۆیەوە باڵیۆزی ئێرانی، دووپاتی بەردەوامی وڵاتەکەی لە پشتیوانیکردنی عێراق لە گشت بوارەکان و بەھێزکردنی ھاریکاری ھاوبەشی نێوان ھەردوو وڵاتدا کردەوە.


سیفەتەکانی بەڕێوبەری شکستخواردوو\nله‌لایه‌ن: محەمەد تاهیر - به‌روار: 2021-04-06-23:28:00 - کۆدی بابەت: 4229\nبەڕێوەبردن بریتییە لە پلاندانان پاشان جێبەجێ كردن و گەیشن بە ئامانجە ویستراوەكان لەژێر كۆنتڕۆڵ و چاودێریدا، كە ئەمەش لەڕێگەی ڕێكخستنی سەرچاوە مرۆیی و ماددییەكان، هەروەها لەگەڵ سەرچاوە فیكری و مەعنەوییەكان، لەگەڵ دروستكردنی كەشێكی گونجاو بۆ كاركردن و یارمەتیدانی یەكتر بە مەبەستی گەیشتن بە ئامانجەكان بە بەكارهێنانی كەمترین وزە و سەرچاوە، بۆیە شكستهێنان لە ئەنجامدانی هەریەكە لەم خاڵانە دەبێتە هۆی سەرەتایەكی شكستخواردوو، گەر هۆكاری ئەم شكستە بەڕیوبەر بێت ئەوا دەبێتە هۆی بارگرانییەكی گەورە بەسەر دامەزراوەكەوە، بۆیە زۆر گرنگە سیفەتەكانی بەڕێوبەری شكستخواردوو بزانین.\nدەبێت بەڕێوبەر خاوەن كەسایەتییەكی زیرەك و زانا و نەرمونیان بێت بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی حاڵەتەكانی كاركردن ببێتەوە، چونكە پلەیەكە كە بۆ هەموو كەسێك نابێت، هەندێك بەڕێوبەر هەیە كە هەمیشە بەدوای پارە و دەسەڵاتەوەن، هەروەها هەیە هەندێك سیفەتی تێدایە كە دەبێتە هۆی شكستخوارنی بەڕێوەبردنەكەی، سیفەتەكانی بەڕێوبەری شكستخواردوو بریتیین لە:\nلۆمەكردنی كەسەكانی تر لەسەر هەموو كێشەكان: بەڕێوبەری شكستخواردوو هەمیشە لە بەرپرسیارێتییەكانی ڕادەكات.\nنەبوونی حەز و خۆشنەویستنی كارەكەی: بەڕێوبەر كاریگەری لەسەر كارمەندەكانی هەیە بۆیە گەر بەڕێوبەرەكە حەزی بەرامبەر كارەكەی نەبوو ئەو كاریگەری نەرێنی لەسەر كارمەندەكان دەبێت و كوالتی كارەكە كەمدەكاتەوە.\nزیاتر گرنگیدان بە پارە: بەڕێوبەری شكستخواردوو هەمیشە خەیاڵی لای پارەیە و تەها گرنگی بە پارە دەدات، بە شوێن ڕێگەیەكدا دەگەڕێت كە زۆرترین پارە بەدەست بهێنێت، بۆیە گەورەترین كێشە بۆ ئەو دامەزراوەیە دروست دەبێت لە داهاتوودا.\nگوێنەگرتن بۆ بیروڕای كەسانی تر: قسەی "ئەوە بكە كە پێت دەڵیم"، قسەیەكە كە تەنها لە لایەن بەڕێوبەری شستخواردووەوە دەكرێت، كە دەبێتە هۆی ڕێگریكردن لە بوونی بیرۆكەی داهێنەرانە لە دامەزراوەكەدا.\nنەبوونی هەستی لێبووردەیی و تێگەیشتن: دەبێت بەڕێوبەر هەسی لێبووردەیی و تێگەیشتنی هەبێت لەگەڵ ئەو كەسانەی كە كار دەكات و هەوڵبدات لە كێشەكانیان تێبگات و یارمەتیان بدات لە چارەسەركردنیدا، بەڵام بەڕێوبەری شكستخواردوو ئەم سیفەتەی نییە.\nئامادەیی بۆ بەقوربانیدانی بەها و بنچینە: یەكێكە لە سیفەتەكانی بەڕێوبەری شكستخواردوو بەقوربانیدانی بەهاكانییەتی بۆ مەبەستی تاكەكەسی و دووركەوتنەوە لە بەرپرسیارێتییەكانی.\nهەمیشە لە دۆڕاندن دەترسێت: ترسان لە دۆڕاندن هەمیشە دەبێتە هۆی دۆڕان، هەروەها بەڕێوبەری شكستخواردوو هەمیشە دوودڵە لە بڕیارداندا و باوەڕی بەخۆی نییە.\nزیاتر تەركیز ئەخاتە سەر دەسەڵات وەك لە سەركردایەتی: بەڕێوبەری سەركەوتوو هەمیشە لەگەڵ تیمەكەیەتی و یارمەتیان دەدات، بەڵام بەڕێوبەری شكستخواردوو وا خۆی دەبینێت كە پلەی لە كەسەكانی چواردەوری بەرزترە و هەمیشە بڕیار دەردەكات و ڕەخنە دەگرێت و ڕای چواردەورەكە پشتگوێ دەخات.\nچۆنییەتی مامەڵە كردن لەگەڵ بەڕێوبەری شكستخواردوو\nبەڕێوبەری شكستخواردوو دەبێتە هۆی دروستبوونی كەش و هەوایەكی نالەبار كە دەبێتە هۆی سترێس و كەموكوڕییەكی زۆر، كە وا لە فەرمانبەرەكان دەكات دڵخۆش نەبن و فشارێكی زۆر و كێشەیان بۆ دروستببێت، لێرەدا باسی چەند ئامۆژگارییەك دەكەین بۆ مامەڵە كردن لەگەڵ بەڕێوبەری شكستخواردوو:\nئاگاداركردنەوە بەڕێوبەر لە هەر كێشەیەك كە تووشی فەرمانبەر دەبێت بەڵام بەشێوەیەكی هێمن و كارامەییانە.\nهەوڵبدە هەمیشە لەگەڵ بەڕێوبەرەكە كاربكەیت و لەدژی نەوەستیت، چونكە دژایەتیكردنی بەڕێوبەر هەرگیز لە بەرژەوەندی فەرمانبەر كۆتایی نایەت.\nهەمشە كارەكانت بە ڕێكوێكی و جوانی بكە، هەروەها بە پێی ڕێنماییەكانی بەڕێوبەرەكەت كارەكانت بكە بۆ ئەوەی لەكاتی بوونی هەر كێشەیەك خۆی بەدوورنەگرێت و لۆمەی تۆ نەكات.\nپێشبینی كێشەكان بكە پێش ڕوودانیان، پاشان بە شێوەیەكی لێهاتووییانە بە بەڕێوبەرەكەتی ڕابگەیەنە.\nیارمەتی بەڕێوبەرەكەت بدە لە سەركەوتن بەسەر خاڵە لاوازەكانیدا، هەروەها كاتێت بڕیارێكی ڕاست دەدات ستایشی بكە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : سیفەتەکانی بەڕێوبەری شکستخواردوو


چوارچێوەى هەماهەنگی: خۆمان حكومەت پێكدەهێنین - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپێیوایە بەبێ سەدر شەش مانگ بڕناكات\nچوارچێوەی هاوئاهەنگی هەڕەشەی پێكهێنانی حكومەت و راگەیاندنی گەورەترین فراكسیۆن دەكات و پێیوایە بەبێ سەدریش حكومەتەكەيان شەش مانگ بڕناكات و دەڕوخێت.\nوائیل ڕەكابی، سەركردە لە چوارچێوەی هەماهەنگی لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند”چوارچێوەی هەماهەنگی سورە لەسەر پێكهێنانی گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانی، بەڵام دەیەوێت ڕەوتی سەدر هەڵوێستی خۆی بگۆڕێت و هەرددوو جەمسەری ماڵی شیعە پێكەوە حكومەت پێكبهێنن”.\nبە وتەی ڕەكابی”چوارچێوەی هەماهەنگی گەورەترین فراكسیۆنی پەرلەمانییە بە 90 كورسی و حكومەت پێكدەهێنێت، گەر سەدر ڕەتیكردەوە هاوپەیمانییان لەگەڵ ببەستێت، بەڵام تەمەنی حكومەتەكەیان شەش مانگ بڕناكات گەر سەدر ببێتە ئۆپۆزسیۆن، ناشكرێت هەموو شەش مانگ جارێك عیراق حكومەت بگۆڕێت و پاشان ڕوو لە هەڵبژاردنی پێشوەختە بكات”.


چاوەڕوانیمان لە مەسعوود بارزانی هەیە دان بە گەورەیی حاجی قاسم سولەیمانی بنێت\nئەمینداری حزبوڵای لوبنان ڕایگەیاند کە لە شەڕی ۳۳ ڕۆژەی حزبوڵا و ئیسرائیل, سەردار سولەیمانی لە بەیرووت بووە.\nخۆپیشاندانی خوێناوی لە پاریس\nهاوکات لەگەڵ خۆپیشاندانەکان لە پاریس و پاش چەندین مانگ مانگرتنی خەڵک، دەوڵەتی ماکرۆن ، ڕایگەیاند کە گەڵاڵەی زیاد کردنی تەمەنی خانەنشینیی وەلاوە ناوە.\nهاویشتنی ٤٠ مانگیلە لە ساڵی ٢٠٢٠؛\nچین مانگیلەیەکی ڕازاویی ناردە بۆشایی گەردوون\nچین مانگیلەیەکی ڕازاویی بە بەرزایی ٣٦ هەزار کیلۆمەتری زەوی هەناردووە. پێش بینی دەکریت ئەو وڵاتە لە ساڵی ٢٠٢٠ ی زایینی زیاتر لە ٤٠ مانگیلە بنێریتە بۆشایی ئاسمان.\nبە ئامادە بوونی جێگری زانستیی سەرۆک کۆمار؛\nدەرمانی نەخۆشی " ستیڤێن هاوکینگ" لە ئێران ڕوونوێنی کرا\nدەرمانی نەخۆشی ALS یا نەخۆشی سکلروز ئامیوتروفیک بە ئامادە بوونی جێگری زانستی و تەکنۆلۆژیای سەرۆک کۆمار ڕوونوێنی کرا.\nلاریجانی هەواڵی دا:\nکۆمیسیۆنی ئاسایشی مەجلیس ڕووداوی داخرانی فڕۆکە ئۆکراینیەکە پێوشوێنگیری دەکات\nسەرۆکی مەجلیسی شوورای ئیسلامی داوای کرد کۆمیسیۆنی ئاسایشی نیشتمانی و سیاسەتی دەرەوە چۆنیەتی ڕووداوی داخرانی فڕۆکە ئۆکراینییەکە بە جیدی شوێنگیری بکات.\nلەم ڕاپۆرتەدا چەندین وێنەی جوان لە جیهانی ئاژەڵان دەبینین کە لە ماوەی حەوتەی ڕابردوودا گیراوە.\nلە باشووری موسڵ؛\nگەورەترین توونێلی پڕ لە تەقەمەنی داعش تەقێندرایەوە\nهێزەکانی حەشدی شەعبی گەورەترین توونێلی پڕ لە تەقەمەنی چەکدارانی داعشیان لە باشووری مووسڵ دۆزیەوە.\nبە بەشداریی ۱۰۰ کۆمپانیای ئێرانی؛\nپێشانگای تایبەتی کالای ئێرانی لە شاری سلێمانی دەکرێتەوە\nپێشانگای تایبه‌تی كۆماری ئیسلامی ئێران له سلێمانی به به‌شداری زیاد له ۱۰۰ كۆمپانیای ئێرانی له بواره جیاوازه‌كانی كاڵا دەکرێتەوە.\nواڵ ستریت رایگەیاند:\nئەمریکا بە بڵۆکە کردنی داهاتە نەوتییەکان هەڕەشە لە عێراق دەکات\nڕۆژنامەی واڵ ستریت ژۆرناڵ ڕاپۆرتی دا: ئەمریکا هۆشداریی داوەتە بەغدا ئەگەر سەربازەکانی لە عێراق دەر بکات حەسێبە نەوتییەکانی بڵۆکە دەکات.\nدۆمینیک ڕاب ڕایگەیاند:\nکاردانەوەی بریتانیا بە دەستگیر کرانی باڵوێزەکەی لە تاران\nوەزیری دەرەوەی بریتانیا کاردانەوەی بە دەستگیر کردنی کاتیی باڵوێزی وڵاتەکەی لە تاران نیشان دا.\nپێشبڕکێ ڕاڵی داکاری ۲۰۲۰ لە عەرەبستان\nچل و دووەمین خولی پێشبڕکێ ڕالی داکاری ۲۰۲۰ لە بیاوانی عەرەبستان بەڕێوەچوو.\nوێنەگری بانەیی خەڵاتی مێهرەجانی وێنەیی قاپی سووری مسۆگەر کرد\nئۆمید زارعی وێنەگری بانەیی بە یەکێک لە ٥ براوەی کۆتایی مێهرەجانی نیشتمانی وێنەیی قاپی سوور هەڵبژاردرا و خەڵاتی ئەو مێهرەجانەی مسۆگەر کرد.\nمەسعود بارزانی لە دیدار لەگەڵ عەبدولمەهدی:\nکورد لە گەڵ هەر بڕیارێکدایە کە لە بەرژەوەندی ئارامیی عێراق بێت\nسەرۆکی پارتی دیمۆکراتی کوردستانی عێراق جەختی کرد: ئێمە لە گەڵ ئەو بڕیارە داین کە لە بەرژەوەندی ئارامی عێراق بێت.\nمەسرور بارزانی لە دیدار لە گەڵ عادل عەبدولمەهدی؛\nکێشەکانی نێوان هەولێر وبەغدا دەبێ ڕیشەیی چارسەر بکرێن\nسەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان جەختی کرد کە پێویستە بۆ نەهێشتنی کێشەکانی نێوان هەولێر و بەغدا چارەسەرەکان ڕیشەیی و گفتوگۆکان جدی بن.\nنێچیرڤان بارزانى و عادل عه‌بدولمه‌هدى جەختیان کرد:\nعێراق نه‌كرێته گۆڕه‌پانى ململانێى هێزه هه‌رێمى و نێوده‌وڵه‌تییه‌كان\nسه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان و سه‌رۆك وه‌زیرانى کاربەڕێکەری عێراق، زەروورەتی پاراستنی عێراق و تێوەنەگلانی لە ململانێی هێزە هەرێمی و نێودەوڵەتیەکانیان دووپات کردەوە.


ڕێگاکان بۆ چارەسەری خێرای زیپکە - بابەت\nسەرەکی ⁄ گرنگی دان بە خۆت ⁄ زیپکەی پێست ⁄ ڕێگاکان بۆ چارەسەری خێرای زیپکە\n1 ڕێگاکان بۆ چارەسەری خێرای زیپکە:\n1.2 ڕێگا پزیشکییەکان بۆ چارەسەرکردنی زیپکە:\n1.3 ڕێگای سروشتی بۆ چارەسەرکردنی زیپکە:\n1.6 ڕۆنی ئەرگان:\n1.8 ڕۆنی ماسی:\n1.9 جێلی نەوت:\n1.10 سرکەی سێو:\nڕێگاکان بۆ چارەسەری خێرای زیپکە:\nزیپکەی توێکڵبەهۆی بەربەستی هەیوانەکانی پێستەوە بەهۆی کەڵەکەبوونی خانە مردووەکانی پێستەوە، زیادبوونی ئەو ڕۆنانەی کە دەبنە هۆی زیادبوونی ژمارەی ئەو گلجە سێباسێسانەی پێست ، گرنگترین هۆکارەکانیش کە بەشداری لە دەرکەوتنی زیپکەدا دەکەن ئەمانەن : هۆکارە بۆماوەییەکان ، نەبوونی خۆراکی هاوسەنگ و تەندروست ، ناهاوسەنگی هۆرمۆن ، زیپکە دەکرێت بە خێرایی چارەسەری بۆ بکرێت ، بە شێوەیەکی سروشتی لە ڕێگەی چارەسەری ماڵەوە کە لە هەوڵ و پارە ڕزگار دەکات .\nڕێگا پزیشکییەکان بۆ چارەسەرکردنی زیپکە:\nچەندین ڕێگای پزیشکی هەیە بۆ چارەسەرکردنی زیپکە، لەوانە:\nلەیزەر : لەیزەر یەکێکە لەو شێوازانەی بۆ چارەسەری زیپکە بەکاردەهێنرێت ، بەڵام خوێندنی زیاتر پێویستە بۆ دیاریکردنی بڕی ڕووناکی ، هەروەها ژمارەی دانیشتنەکانی .\nتوێکڵی کیمیایی: ئەم شێوازە چارەسەری کیمیایی وەک ترشی سالیلیک، یان ترشی گلیک بەکاردەهێنێت، بەڵام ئەم چارەسەرە دەبێت زیاتر لە جارێک دووبارە ببێتەوە چونکە زۆر ناخایەنێت\nلابردنی گەچ و سەری ڕەش: پزیشکەکان سەری ڕەش و سەری سپی لادەبەن، بەڵام دەبێتە هۆی دەرکەوتنی ئەو ترشانەی کە بە بەکارهێنانی ئامێری پزیشکی تایبەت دەردەکەون\nدەرزیەکانی سترۆید : چارەسەرییەکی بەهێزە بۆ ئەو کەسانەی زیپکەیان هەیە ، کە وەڵامی چارەسەری دیکە نادەنەوە ، میکانیزمی ئەم شێوازەش بە لێدانی سترۆید ڕاستەوخۆ بۆ ناو خانەی نۆدل و سیستیک .\nڕێگای سروشتی بۆ چارەسەرکردنی زیپکە:\nدارچین شەڕی بەکتریا لەسەر پێست دەکات، بۆیە چارەسەری زیپکەیە ڕێگاکەی ئەوەیە :\nبڕی پاودەری دارچین\nپێستەکە بشۆ و وشکی بکە\nدارچین لەگەڵ هەنگوین تێکەڵ بکە و تێکەڵەکە بخە سەر ناوچەی زیانلێکەوو\nتێکەڵەکە بۆ ماوەی 15 خولەک بەجێبهێڵە\nپێستەکە بە ئاو بشۆ و بە خاولی کاغەز وشکی بکە.\nپاپایا یەکێکە لە باشترین چارەسەرەکانی ماڵەوە بۆ زیپکە، یان برژانگی زیپکە، میوەیەکی زۆر بەتام، باشە بۆ چاو و قژ و پێست ڕێگاکەی ئەوەیە :\nیەک دەنک پاپایای تازە\nدۆکەکە بخەرە سەر ناوچە زیان لێدراوەکە، بۆ ماوەی 15-20 خولەک بە جێ دێڵن\nپرتەقاڵ لە چارەسەری زیپکەدا بەکار دەهێنرێت چونکە شەڕی بەکتریا دەکات، خانە مردووەکانی پێست لەناو دەبات، هەروەها تەندروستی پێست بەرز دەکاتەوە ڕێگاکەی ئەوەیە :\nبڕی توێکڵی پرتەقاڵ\nتوێکڵی پرتەقاڵ هاڕین بکە، بڕێکی گونجاو لە ئاو زیاد بکە؛\nبۆ ماوەی 20 خولەک دۆکەکە بخە سەر ناوچەی زیانلێکەوو\nشوشتن و وشککردن و شێکردنەوەی پێست بە شێکەرەوەیەکی گونجاو .\nئەو زەیتی ئەرگەنە هەڵدەمژێت و نهێنیبوونی نەوتی زیاد لە پێویست لە پێست دادەخات و ناهێڵێت زیپکە ، چونکە دژە ئۆکسایدە ، ڤیتامین E ی تێدایە و بۆ پێستێکی سروشتی و وشک گونجاوە . ڕێگاکەی ئەوەیە :\n2 بۆ 3 دڕۆ لە ڕۆنی ئارگان\nپێستەکە بە پاککەرەوە بشۆ، پاشان با وشک بێت.\nپەسەندکردنی ئەو دەلەزەی کە لە ناوچە زیان لێدراوەکان.\nماساجکردنی ڕۆن لەسەر ناوچەی زیانلێکەووراو بۆ ماوەی چەند خولەکێک لە جوڵەی بازنەیی.\n2 کاتژمێر نەوتەکە لەسەر ناوچەی زیانلێکەووور بەجێ بێڵن\nڕۆژانە دووجار ئەم شێوازە دووبارە بکەوە ، جارێک لە بەیانی ، وە جارێک پێش خەوتن .\nبەخۆداکردنی سۆدە یارمەتیی گەردەڵوی وشکدەدات ، هەروەها یارمەتی گەڕاندنەوەی پی ئێچ پی پێست دەدات بۆ ئاستی ڕاست ، پێست هێور دەکاتەوە و دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ئیلتیهاب . ڕێگاکەی ئەوەیە :\nتێکەڵکردنی خواردنەوەی سۆدا بە بڕی ڕاستی ئاو بۆ دۆی نەرم.\nتێکەڵەکە بخەرە سەر ناوچەی توشبوو بە بەکارهێنانی پەنجەکان، بۆ ماوەی 5 خولەک بەجێی بهێڵەوە، پاشان بە ئاوی گەرم بشۆ.\nتێبینی : پێشنیازدەکرێت بۆ ماوەی زیاتر لەچەند خولەکێک دۆینەکە لەسەر پێست نەهێڵرێت ، چونکە دەبێتە هۆی وشکبوونی پێست ، پێستیش دەبێت بەبەکارهێنانی شێدارێکی گونجاو شێدار بکرێت .\nئەو ترشە چەوریانەی ئۆمێگا 3 لە ڕۆنی ماسیدا دۆزراونەتەوە ، بەشداری لە کۆنترۆڵکردنی نەخۆشی درماتیت دا دەکەن و ، لە بواری زانستییەوە چاکبوونەوەی ئەو گەچانە خێراتر دەکەن ، کە بۆ هەموو جۆرەکانی پێست گونجاوە . ڕێگاکەی ئەوەیە :\nکەپسولی ڕۆنی ماسی\nڕاستەوخۆ حەبی ڕۆنی ماسی لەگەڵ ئاو دا بنێ\nبۆ ماوەی چەند مانگێک ڕۆنی ماسی ببە بۆ کۆنترۆڵکردنی زیپکە\nکەپسولەکە بکەرەوە، ناوەڕۆکی خۆی لەسەر ناوچەی زیانلێکەووراو دابنرێ.\nتێبینی : دڵنیابە کە هیچ هەستیارییەک بە ماسی نییە پێش بردنی ئەم کەپسولانە .\nڤاسیلاین پێست شێدار دەکات ، بە شاردنەوەی پەڵەی زیپکە ، ڕووخساری باشتر دەکات و بۆ پێستێکی ئاسایی ووشک گونجاوە . ڕێگاکەی ئەوەیە :\nتوێژاڵی تەنک لە گوڵدان دابنێ بۆ ناوچەی زیانلێکەوو، پاشان بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک بەجێی بهێڵە.\nتێبینی: پێشنیارکراوە ئەم چارەسەرە بەکارنەهێنیت چونکە دەبێتە هۆی ئەوەی کە هەیوانە لێدراوەکان بۆ ئەو کەسانەی پێستیان تووشی زیپکە دەبێت.\nسرکەی سێو یەکێکە لەباشترین چارەسەرەکانی ماڵەوە بۆ زیپکە ، تایبەتمەندی دژە بەکتریایتێدایە ، تایبەتمەندی دژە پاککەرەوە کە یارمەتی ی هەیوانە پاکەکانی ڕۆن دەدات ، بەکتریاش ، دوو هۆکاری سەرەکی زیپکە ، هاوسەنگی یپ ئێچ لەپێستدا دەگەڕێنێتەوە ، هەروەها وەک پاککەرەوەیەکی تۆنەر کار دەکات . ڕێگاکەی ئەوەیە :\nدوو بۆ سێ کەوچکی چا ئاوی ڕماو\nسرکەی سێو لەگەڵ ئاو تێکەڵ بکە و بە بەکارهێنانی پارچەیەک لۆکە لەسەر ناوچە زیانلێکەوتووەکە دایبنێ.\nتێکەڵەکە بەجێ بێڵن لەسەر ناوچەی زیانلێکەوتوەکە بۆ ماوەی 10 خولەک، پاشان بە ئاوی گەرم بشۆ.\nئەم شێوازە چەند ڕۆژێک چەند جارێک دووبارە بکەوە\nتێبینی : کەوچکێکی چای سرکەی سێوی خاو دەکرێت بخرێتە سەر پەرداخێک ئاوی گەرم ، ڕۆژی جارێک یان دوو جار بیخۆنەوە و سرکەی سێو ی سرکەی سێو هاندەرێکی کاریگەرە بۆ ئەوانەی کە پێستی زیپکەیان هەیە .\nلیمۆ ترشی تێدایە ، مادەیەکی هەڵگری سروشتییە کە یارمەتی وشکبوونەوەی زیپکە دەدات ، شەربەتی لیمۆش تایبەتمەندی دژە بەکتریای هەیە کە شەڕی زیپکە دەکات . ڕێگاکەی ئەوەیە :\nبڕێکی ئاوی لیمۆی تازە\nشەربەتی لیمۆ بخە سەر ناوچەی زیانلێکەووراو بە بەکارهێنانی پارچەیەک لۆکە\nتێکەڵەکە لەسەر ناوچەی توشبوو بۆ ماوەی 10 خولەک بەجێبهێڵێ، پاشان بە ئاوی سارد بشۆ.\nئاوی لیمۆ و ئاوی گوڵ بە ڕێژەی یەکسان تێکەڵ بکە.\nتێکەڵەکە بخەسەر ناوچەی کاریگەر بە بەکارهێنانی پارچەیەک لۆکە.\nتێکەڵەکە بۆ ماوەی 15-30 خولەک بەجێ بێڵن، پاشان بە ئاوی سارد بشۆ.\nتێبینی : وا باشە ڕۆژی جارێک یان دوو جار پەرداخێک ئاوی لیمۆ بخۆیتەوە بۆ ئەوەی پێستت بە خۆڕایی لە زیپکە و کێشەکانی تر بهێڵیتەوە . وا پێشنیاز دەکرێت دوور بێت لە بەکارهێنانی لیمۆ وەک چارەسەرێک بۆ پێست ، بۆ ئەو کەسانەی پێستیان زۆر هەستیارە .\nزیپکەی پێستڕێگاکان بۆ چارەسەری خێرای زیپکە


مامۆستایانی زانکۆ: دەوام دەکەین و لە ناڕەزایەتییەکان-یشمان بەردەوام دەبین – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 4:54:37 pm\nسێشەممە, 3 أكت 2017 – 12:47\nڕێکخراوی داکۆکی لە زانکۆ و پەیمانگاکان ڕایدەگەیەنێت، لەپاڵ بەجێگەیاندنی ئەرکی مامۆستایەتی و دەوامکردن-مان، بەردەوامی بە ناڕەزایەتیەکان و چالاکیە ناڕەزایەتیەکان دەدەین.\nپێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ ڕێکخراوی داکۆکی لە زانکۆ وپەیمانگاکان بەئامادەبونوی ژمارەیەک لە مامۆستایانی زانکۆ و پەیمانگاکان لەشاری سلێمانی، لەبەردەم کەمپی نوێی زانکۆی سلێمانی، بەیاننامەیەکییان خوێندەوە، تیایدا هەڵوێستی خۆیان لەسەر دەسپێکردنەوەی وەرزی نوێی خوێندن ڕاگەیاند.\nد.حسێن شوانی، ئەندامی ڕێکخراوی داکۆکی لەزانکۆی وپەیمانگاکان ، بەیاننامەکەی خوێندەو، کە تیایدا هاتبوو:”لەساڵی نوێی خوێندندا، لەپاڵ جێبەجێکردنی ئەرکی مامۆستایەتیی-ماندا، بەردەوامیی بەدەربڕینیی ناڕەزایەتییکانمان و کاروچالاکییەکانمان دەدەین، بەڕێگا و میکانیزمی تازە و کاریگەرتر”.\nلە بەیاننامەکەدا، ئەوەش هاتبوو:”لە ٦-٨-٢٠١٧ەوە، لەڕێگای نوسینگەی سلێمانی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان-ەوە، داواکاریمان ئاڕاستەی جێگری سەرۆکی حکومەت کرد، بۆ میوانداریکردنی لەزانکۆی سلێمانی، تاوەکو لەنزیکەوە ڕوبەڕوو تیشکبخرێتە سەر ئاستی قەیرانەکە و ئاسۆکانی چارەسەرکردنی، بەڵام بە هەرهۆیەک بێ تاکو ئێستا کاتی ئەو دیدارە دیارینەکراوە”.\nلە کۆتایی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتبوو:”بەرپرسیارییەتی کاریگەرییە نەرێنییەکانی ئەم قەیرانە دروستکراوانە، لەئەستۆی ئەو لایەنانەدایە کە کەمتەرخەمن، لەبەرامبەر وەڵام نەدانەوەی داواکارییەکانمان و باشترکردنی بارودۆخی ژیانی هاوڵاتیان”.\nبەهۆی بەردەوامیی سیستمی پاشەکەوتی مووچەوە ساڵی رابردوو مامۆستایانی زانکۆ و پەیمانگاکان هاوشانی مامۆستایانی خوێندگاکان ناڕەزایەتییان نیشاندا و ماوەی سێ مانگ بایکۆتی دەوامیان کرد.


بڕیارە سبەینێ وەزیری خوێندنی باڵا بچێتە پەرلەمانی کوردستان و لەگەڵ لیژنەی پەروەردە کۆببێتەوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەی دەرچووانی پۆلی 12، جێگری سەرۆکی لیژنەکەش دەڵێت، دەیانەوێت کێشەکە بەشێوەیەک چارەسەر بکەن کە کۆنمرەی خوێندکاران بخەنە بەشی شایستەی خۆیان، سەرۆکی لیژنەکەش دەڵێت، کێشەی ئەوانەی ناویان نەهاتووەتەوە چارەسەکراوە.\nموسلیم عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی لیژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵا لە پەرلەمانی کوردستان (شەممە 30ی تشرینی یەکەمی 2021) بە "ناس کورد"ی ڕاگەیاند، "سبەینێ وەزیری خوێندنی باڵا دێتە پەرلەمانی کوردستان لەگەڵ لیژنەی پەروەردە کۆدەبێتەوە بەمەبەستی چارەسەرکردنی کێشەی خوێندکارانی دەرچووی پۆلی 12."\nوتیشی، "ئێمە ئامانجی یەکەممان ئەوەیە کە کورسیی خوێندنی خۆڕایی لە زانکۆکان زیاد بکەینەوە کە ئەمساڵ بەڕێژەیەکی بەرچاو کەم کراوەتەوە، چونکە کە ئەوە چارسەرکرا بەشێکی زۆری کێشەکان چارەسەر دەکرێن و ئەوانەشی ناویان نەهاتووەتەوە وەردەگیرێن."\nئاماژەی بەوەشکرد، "هەروەها زۆرینەی خوێندکاران نمرەی ساڵی پاریان کردووە بە بنەما بۆ پڕکردنەوەی فۆڕم، بەڵام ئەمساڵ نمرەی وەرگیراو زۆر بەرزکراوەتەوە، بۆیە زۆرینەی خوێندکاران لەو بەشی دڵخوازی خۆیان ناویان نەهاتووەتەوە، ئێمە داوا دەکەین ساڵی ڕابردوو بکرێتە بنەما و بەوپێیە خوێندکاران بخرێنە بەشی شایستەی خۆیان."\nڕوونیشیکردەوە، "بۆ نمونە خوێندکارێک ساڵی ڕابردوو بە نمرەی 90 لە بەشێک ناوی هاتووەتەوە، بەڵام ئەمساڵ نمرەی 90 لە بەشێکی زۆر نزمتر ناوی هاتووەتەوە، ئێمە داوا دەکەین ئەو خوێندکارەش بخرێتە هەمان ئەو بەشانەی ساڵی ڕابردوو نمرەی 90ی وەرگرتووە، ئەوکات هەموو خوێندکارێک لە بەشی شایستەی خۆی دەبێت."\nباسی لەوەشکرد، "سبەینێ لەگەڵ وەزیری خویندنی باڵا ئەمانە باس دەکەین و چارەسەرێک بۆ ئەو پرسەی دیاری دەکرێت."\nهاوکات هەر ئەمڕۆ عەبدولسەلام دۆڵەمەڕی، سەرۆکی لیژنەکە ڕایگەیاند، ئەوانەی فۆڕمیان بە ھەڵە پڕکردووەتەوە و ناویان لە بەشی دڵخوازی خۆیان نەهاتووەتەوە چارەسەری پێویستیان بۆ کراوە و ھاونمرەی لە ھەر بەش و کۆلێژێک وەرگیرابێت ئەویش لەھەمان بەش دەبێت.


بەرپرسێك: 4 ملیار دیناری ساختە كەوتۆتە بازارەكان\n2019-05-28 [08:38 AM]\nچەند بەپرسێکی بانکی ناوەندی باس لە بڵاوبوونەوەی دراوی ساختە دەکەن بەرپرسێکیش داوا لە هاوڵاتیان دەکات ئاگاداری دروای ساختە بن لەكاتی ئاڵوگۆڕی دراو.\nجەعفەر غولام، بەڕێوەبەری فەرمانگەی دەرچوون لە بانکی ناوەندی عێراق ئاشکرای کردووە 4 ملیار دیناری ساختە خراوەتە بازاڕەکان. گوتی : "رۆژانە پارەی ساختە دەکەوێتە بازاڕەکان و مانگانە بانکی ناوەندی و بانکەکانی تری ئەهلی زیاتر لە 200 ملیۆن دیناری ساختە کۆ دەکەنەوە".\nعابد ساڵح، بەڕێوەبەری گشتیی بانکی ناوەندی عێراق لە هەرێمی کوردستان بە باسی را گەیاند: ئەو دراوە ساختەی باس دەکرێت زیاتر لە بازاڕەکانی ناوەڕاست و باشووری عێراقە، دەشڵێت"ناڵێین پارەی ساختە لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان نیە، بەڵام بەم جۆرە نیە کە لە شوێنەکانی تری عێراق هەیە".\nئەو روونی کردەوە، پارەی ساختە هەمووکات هەبووە، هەبوونی 4 ملیار دیناریش لە بازاڕەکانی عێراق شتێکی خراپە بۆ ئابووری، ئەوەی لای ئێمە ئاشکرا بووە پارەیەکی کەمی ساختەیە و نەبۆتە هۆکاری دروستکردنی تەنگژە لە بازاڕدا، ساختەکردنیش لە نێو دینار و دۆلار و یۆرۆش هەیە".\nعابد ساڵح دەشڵێت: "رێنماییمان بۆ خەڵک ئەوەیە هۆشیار بن لە کاتی وەرگرتن و ئاڵوگۆڕی پارە ،بێ پشکنین پارە وەرنەگرن".\nبەرپرسەکەی بانکی ناوەندی ئاشکراشی دەکات زۆرجار لە دراوی 50 هەزاری و 25 هەزاری و 10 هەزاری ساختەکاری کراوە.\nزياتر لە 45 ترلیۆن دیناری عێراقی لەلایەن بانکی ناوەندی خراوەتە بازاڕەوە.\nبەپێی یاسای سزادانی عێراقی، سزای ساختەکردنی دراو بریتییە لە بەندکردن بۆ ماوەیەک کە لە 10 ساڵ کەمتر نەبێت و لە 15 ساڵ زیاتر نەبێت.


کەس و کاری سەربەرزی شەهیدان، خاوەنپێداویستی تایبەت، و خانەنشینان، شایستەى ژیانێکى باشترن\nئەندامێکی پەرلەمانی کوردستان داوا دەکات تایبەتمەندی بدرێت بە ژیان و بژێوی کەس و کاری سەربەرزی شەهیدان و هاووڵاتیانی خاوەن پێداویستی تایبەت و خانەنشینان، و حکومەت پابەندبێت بە باشکردنی ژیانیان بەتایبەت خەرجکردنی مووچەی مانگانەیان بە پێی یاساکان و دیاریکردنی چارەنووسی مووچەو هاوکارییەکانیان.\nدەقی یاداشتی عومەر گوڵپی، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان لەبارەی چارەنووسی مووچەی کەس و کاری سەربەرزی شەهیدان و هاووڵاتیانی خاوەنپێداویستی تایبەت و خاخەنشینان:\nکەس و کاری سەربەرزی شەهیدان و هاووڵاتیانی خاوەنپێداویستی تایبەت و خانەنشینان، بە پێی بنەما یاسایی و نیشتیمانی و کۆمەڵایەتییەکان شایستەن بە ژیانێکی زۆر باش بۆ خۆیان و منداڵەکانیان، ژیانێک کە هەموو بوارەکان بگرێتەوەو دەستبەری تەواوی پێداویستییەکانیان بکات، بەجۆرێک هەست بکەن حکومەت و وڵاتەکەیان ڕێز لە خەبات و کارو تێکۆشان و خزمەت و تایبەتمەندییان دەنێت، بەڵام بەداخەوە کەمتەرخەمی زۆر هەیە دەرهەق بە ژیانی ئەم چین و توێژانەی کۆمەڵگە، بەتایبەت لە سەرەتاییترین مافدا کە مووچەی مانگانەو سەرچاوەی بژێوییانە، بەجۆرێک کە:\n١ـ کەس وکاری سەربەرزی شەهیدان کۆتا مووچەیان مووچەی مانگی(١١)ی ساڵی (٢٠١٩)بووە.\n٢ـ هاووڵاتیانی خاوەنپێداویستی تایبەت کۆتا مووچەیان مووچەی مانگی (٩)ی ساڵی (٢٠١٩) بووە.\n٣ـ خانەنشینان کۆتا مووچەیان مووچەی مانگی(٦)ی ساڵی (٢٠١٩) بووە.\nبۆیە داوا دەکەم: بەڕێزتان لیژنەی پەیوەندیدار ڕاسپێرن بە بەدواداچوونی ئەم کێشە گەورەیەو پابەندکردنی حکومەت بە خەرجکردنی مافەکانی کەس و کاری سەربەرزی شەهیدان و هاووڵاتیانی خاوەنپێداویستی تایبەت و خانەنشینان بە پێی یاسا، و ڕوونکردنەوەی چارەنووسی مووچەکانیان بەتایبەت پاش بڕیاری حکومەت لە گۆڕینی دابەشکردنی مووچەی مانگی (٤)ی فەرمانبەران بۆ مووچەی مانگی (٩)ی ساڵی (٢٠٢٠)، و وەڵامدانەوەی داواو خواستی کەس و کاری سەربەرزی شەهیدان و منداڵ و هاووڵاتیانی خاوەنپێداویستی تایبەت و خانەنشینان.\n١٣ی ١٠ی ٢٠٢٠


دۆزینەوەی سەرچاوە: "مەولەوی" – ھەواڵەکان · ڕۆژنامەکان · کتێبەکان · سکۆلار · جەیستۆر (فێربە کەی و چۆن ئەم داڕێژەیە لابەریت)\nسەید عەبدولڕەحیمی کوڕی سەعید تاوەگۆزی (١٨٠٦–١٨٨٢) ناسراو بە مەولەوی یان مەولەویی کورد شاعیری ناوداری کورد و سۆفیی تەریقەتی نەقشبەندی بوو کە بە شێوەزاری ھەورامی ھۆنڕاوەی داناوە و لە شیعری ئەوین و دڵداری دا زۆر بەناوبانگە. لە ھۆنڕاوەکانیدا خۆی بە مەعدووم ناساندووە.\nسەرشاتەی سەروو، تاوەگۆز، ھەڵەبجە\nھۆنراوەنووس، مامۆستای ئایینی\nکوردی (سۆرانی و ھەورامی)\nمەرقەی مەولەوی لە سەرشاتە سەر بەپارێزگای ھەڵەبجە، نزیک بە ڕووباری زمکان و سیروان\nلە ساڵی ١٨٠٦(١٢٢١ی کۆچی) لە گوندی سەرشاتەی سەرووی ناوچەی تاوگۆزی-بەشی عێراق لە دایک بووە. لە سەرەتادا لە حوجرەکەی باوکی لە دێی بێژاوە لە نزیکی ھەڵەبجە دەست دەکات بە خوێندن و دواتریش بۆ درێژە پێدان بە خوێندنەکەی ڕوو لە خوێندنگە بەناوبانگەکانی ناوچەی ئەردەڵان و بابان دەکات. مەولەوی بەشی زۆری تەمەنی بە ھەژاری بەسەربردووە، ئەو کاتەی لە سەرەتای خوێندندا بووە باوکی مردووە، ناچار بۆ بەخێوکردنی خوشک و براکانی وازی لە خوێندن ھێناوە بۆ ماوەیەک و پاشان گەڕاوەتەوە سەر خوێندنەکەی. لە سلێمانی لای مەلا عەبدولڕەحمانی نۆدشیدا کەموفتی سلێمانی و مامۆستای مزگەوتی مەڵکەندی بووە خوێندنی تەواو کردووە و ئیجازەی دەرس وتنەوەی وەرگرتووە. دیسان گەڕاوەتەوە بۆ گوندەکانی دەوروبەری ھەڵەبجە و دواتریش لە سەرشاتە خۆی بە مەلایەتی و نووسینەوە خەریک کردووە. عەنبەرخاتوونی ھاوسەری حەوت ساڵ بەر لە خۆی مردووە. ئەمەش کارەساتێکی گەورە بووە و کاریگەری زۆری کردووەتە سەر شێعرەکانی مەولەوی. مەولەوی لە دوا ساڵەکانی ژیانیدا کوێر بووە و ئەمەش کاری زۆر کردووەتە سەر دەروونی و لە چەند پارچە شێعردا دەردەکەوێت. ھەروەھا کارەساتێکی دیکەش کە بەسەر مەولەویدا ھاتووە، سووتانی کتێبخانەکەی بووە و گومانیش لەوەدا نییە کە بەشێک لە کار و بەرھەمەکانی تێیدا سووتاوە. مەولەوی لە ساڵی ١٨٨٢(١٣٠٠ کۆچی) کۆچی دوایی ئەکا و لە گۆڕستانی ئەسحابە لە سەرشاتەی سەروو نێژراوە.\nمەولەوی زاتێکی قسەخۆش و نوکتەباز بووە. جارێکیان میوانی دۆستێکی دەبێ لە پاوە، تا لەوێ دەبێ خواردنێکی خۆشی دەرخوارد نادا. کە ماڵاوایی لێ ئەکا و ئەگەرێتەوە دۆستەکەی تا ملەی کەڵیان-کە شوێنێکە لە نزیکی پاوە-رەوانەی ئەکا. لەویا پێی دەڵێ:بێ قەزابی پەلەت کرد و زوو تەشریفت برد… من بە تایبەتی کاوڕێکم ھەڵ گرتبوو ئەمشەو بۆتی سەڕبرم و بیکەین بە کەباب و پێکەوە بیخۆین و ڕای بوێرین… مەولەویش لە وەراما دەڵێ:مادەم وابێ وەڵڵا دڵت نایەشێنم و لەگەڵت دەگەڕێمەوە تا کەبابەکە بخۆین… و دەگەڕێتەوە. کابراش ناچار کاوڕەکە سەرئەبڕێ و بۆی دەبرژێنێ.\nمەولەوی لەگەڵ ھەرجۆرە خەڵکێکا بە گوێرەی عەقڵی ئەوانە جووڵاوەتەوە. جارێکیان لە مزگەوتی شێخ عەبدۆلقادری موھاجر لە سلێمانی خەریک دەبێ خۆی ئامادە ئەکا بۆ نوێژی مەغریب فەرەنجی یەکی درێژی لەبەرا دەبێ، کابرایەک بانگی ئەکا:کورە کابرا فەرەنجی یەکەت نوێژی پێ و نییە فڕێی دە، ئەویش گورج فڕێی ئەداو نوێژ دادەبەستێ... کە لە نوێژ دەبنەوە یەکێک لێی دەپرسێ ئەوە لە ڕاستی دا فەرەنجی یەکەت نوێژی پێوە نەبوو وا فڕێت دا؟ مەولەوی دەڵێ: نەوەڵڵا پاک و نوێژی بوو، بەڵام تا من کابرام حاڵی ئەکرد کە نوێژی یە، نەک جەماعەتی مەغریب بەڵکوو ھی عیشایشم ئەچوو… وتم چاتر ئەوە فڕێی دەم و لە کورتی بی بڕمەوە.\nمەولەوی، جگە لە کوردی، زمانی عەرەبی و فارسیشی باش زانیوە و بە ھەردووکیان شیعری نووسیوە. دیوانەکەی کە بە شێوەزاری ھەورامییە پلەیەکی بەرزی لەنێو شیعر و ئەدەبی کوردیدا ھەیە.\nمەولەوی چەند ساڵێکی بەر لە مردنی بە پەرێشانی و بەدحاڵی گوزەراندووە. ئەم کارەسات و ڕووداوە ناخۆشانە بوونەتە ھەوێنی چەند شیعرێکی بەرز و نایاب، لە چەند پارچە شیعرێکیدا بەڕوونی کاریگەری ئەم کارەساتانە دەبینرێ کە چۆن دڵ و دەروونی مەولەوی پڕ بووە لە خەم و ناڵەی ژان و پەژارە و بێکەسی. بەشێکی زۆری شیعرەکانی مەولەوی بۆ لاواندنەوە و شێوەن تەرخانکراون و شیعری شیوەن پانتایییەکی فراوانیان لە دیوانەکەیدا گرتووە، یەکەمین شاعیری کوردە کە زۆرترین قەسیدەی شیوەنی بۆ لەدەستچوونی ئازیز و خۆشەویستان و نزیکانی خۆی ھۆنیوەتەوە، لە نێو ئەو شیعرانەدا ٧ قەسیدەیان بۆ شیوەنی عەنبەرخاتوونی ھاوسەری تەرخانکراون، شیوەنەکانی بۆ عەنبەر خاتوون لە ڕووی ئەدەبییەوە زۆر بەرزترن لەو شیوەنانەی بۆ کەسانی دیکەی نوسیون، چونکە سۆز تێیاندا ڕاستەقینەترە. ئەمەش ئەوەدەگەیەنێت مردنی عەنبەر خاتوون گەورەترین کۆستبووە بۆ مەولەوی، پیری و کوێری و زەلیلی بەقەد مردنی خاتوونی ئازیزی دڵگران و پەریشانیان نەکردووە. لە قەسیدەیەکی بەرز و جوانیدا بەم شێوەیە ئەو خاتوونەی ڵاواندووەتەوە:\nواتە: بەیانی حاڵی پەشێوی جەستەم بەم قەڵەمە شکاوە ناکرێ، بەڵام ئەسرینی دیدەم سێڵاوی کردووە و کۆێر بووم، ناچار پەنام بردووەتە بەر قەڵەم بۆ ئەوەی دەستگیرمبێت و لەڕێی ئەوەوە خەمی خۆم بەیانبکەم.\nلە قسیدەیەکی تریشدا، بەسۆزێکی بەرز و ئەندێشەیەکی قووڵەوە عەنبەر خاتوونی لەگۆڕدا لاواندووەتەوە و فەرموویەتی:\nواتە: «ئەگەرچی حەسرەت و دەردی جودایت دەمسوتێنێ، بەڵام بڵێسەی یادی تەنیات لەگۆڕدا بەژانترە، ئازیزم بەمەرگت سوێندبێ منیش لەسەر ڕۆیشتنم، ئەمڕۆبێ، یان سبەی ماڵاوایی لەدنیادەکەم و دێمەلات، گۆرانیبێژ تۆ مەقامی مەرگ بخوێنە چونکە دەردی من بێچارەیە، مەیگێڕ دە تۆیش لوتفێ بکەو جامێ شەرابی مەرگم بدەرێ، چونکە یار چاوەڕوانمە بۆلای بچم.»\nواتە: «وا دیسان قەڕەباڵغی سەنگ کوتانی ڕۆژی عاشوورا پەیدا بووەوە و مانگی موحەڕڕەم ھات، و من مەحرەمەکەی خۆم لە کیس چوو کە خێزانمە. عەنبەرخاتوون لە دەشتی چۆڵی شاری فەوتاوی و نەبوونی دا داماوە، منیش ئەوەندەی کەربەلا، لە ڕۆژی کوشتنی حەزرەتی حوسەین دا، خەم خەفەتی تیایە.»\nتافی لاوی و جوانیم ئاوابو و پیری ھات و پاش پیریش مەرگە و نۆبەی چاولێکنانە، بەڵام ئێست اوەختی ئەوەیە تۆبە بکەم و بەشکم خودای مییەرەبان بمبەخشێ.\nمەولەوی لەپارچە شیعرێکی تردا سەرزەنشتی خۆی کردووە، گوایا ھەرچەند لە مەرگ نزیک بووەتەوە چاکەی کەمە، وتوویەتی:\nپشتم چەمیوە و ئەمەش ھەوڵی ئەوەم ئەداتێ دانەوم و لەتووڵی دەروازەی بچووکی ھەستییەوە بپەڕێمەوە بۆ جیھانی دوایی، ئەم شاعیرە پایە بەرزەی گەلەکەمان ساڵەکانی کۆتایی ژیانی بەم ھەموو خەم و پەژارانەوە تێپەڕاندووە، مەرگی عەنبەر خاتوون و لەدەستدانی بینایی و ئازاری پیری، ئاشکرایە کوێربونیشی ھۆکاریک بووە بۆ مردنی، چونکە لەو سەرووبەندەدا بۆسەرەخۆشی لەئاشنایەکی ڕۆیشتووە بۆ گوندی پریس، لەگەڕانەوەدا کە لە گوندی ھانە سوورە نزیکبووەتەوە بە جڵەوگیری وڵاخەکەی وتووە: من چاوم نابینێ بەڵام دارتوویەک لەسەر ڕێگەماندایە لقێکی ڵاری ھەیە و ڕێگەکەی گرتووە، کە گەیشتینە ئەو شوێنە پێم بڵێ باسەردانەوێنم، قەدەری خودا وابووە ھاورێکەی لەبیری چووە ئگاداریبکاتەوە، سنگی داوییەتی بەدارەکەدا و بەپشتا لەسەر وڵاخەکەی کەوتووەتەخوارەوە وپشتی شکاوە.\nدوێنەی دەستنووسێکی عەقیدەی مەرزییەی مەولەوی کە لە ئەرشیڤی کۆمیتەی کەلەپووری ڤەژین وەرگیراوە و دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٦٤\nچاپەکانی دیوانی مەولەویدەستکاری\nدیوانی مەولەوی - لەسەر بناغەی تێکۆشانی مەلا عەبدولکەریمی مودەڕڕیس - پێداچوونەوە و ڕێکوپێککردن و زیادکردنی شیعرە چاپ نەکراوەکانی بەدەستی حەسەن گۆران و محەممەد حیجازی - دەزگای ڕۆشنبیریی گۆران - چاپی یەکەم - ٢٠٠٤ - سنە - ISBN 964-06-2777-1\nپارکی مەولەوی کورد لە شاری سەقز\n^ ئ ا ب پ عەبدولرەحیم مەولەوی تاوگۆزی، دیوانی مەولەوی (ڵاپەڕەی ١٨)، کۆکردنەوە و لێکۆڵینەوەی مەلا عەبدولکەریمی مودەڕڕیس، سنە، بڵاوکردنەوە کوردستان، ١٣٨٩ هەتاوی.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مەولەوی&oldid=824096»\nدواجار لە ١١:٥٨ی ١٧ی ئابی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٥٨ی ١٧ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


یەکێک لە چالاکوانانی جه‌ماعه‌ت له چابه‌هار کۆچی دوایی کرد | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nچابه‌هار- ماڵپەری ئیسلاحوێب\nبه‌پێی ڕاپۆڕتی ئیسلاحوێب، ئه‌ندازیار ئومەڕا، لەدایکبووی ١٣٥٤ لە شاری سه‌راوانه و خاوه‌ن بڕوانامەی ئه‌ندازیاریی سیالات لە زانکۆی زاهیدان و پسپۆڕی IT لە زانکۆ تاران بوو.\nناوبراو یه‌کێک له گه‌نجانی چالاک لە بواری ئایینی، کۆمه‌ڵایه‌تی، کولتووری و هونه‌ری له ئاستی پارێزگادا بوو.\nلە چالاکییه‌کانی ئەو ده‌کرێ ئاماژه به به‌ڕێوبه‌رایه‌تی پڕۆژه‌ی وه‌رگێڕانی قوڕئانی پیرۆز به زمانی به‌لووچی، دامه‌زراندنی کۆلێژی فه‌ننی و پیشه‌یی سه‌راوان لە ساڵی ١٣٩٣، دامه‌زراندنی ڕێکخراوه‌کانی «نوکین زه‌ند» و «ئه‌ندیشه‌ی سه‌بز» بۆ یارمه‌تی بنه‌ماڵه‌کانی بێسه‌رپه‌رست، ئه‌ندامه‌تی لە لێژنه‌ی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی دامه‌زراوه‌ی سابێرین و به‌ڕێوبه‌ری ناوه‌ندی فه‌ننی و پیشه‌یی چابه‌هار و چالاکی لە بواری شێعر و ئه‌ده‌بیاتی به‌لووچی بکەین. ئه‌و هەروەها خاوه‌نی دیوانی شێعر بە زمانی به‌لووچی بوو.\nجه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحی لقی سیستان و به‌لووچێستان به‌بۆنه‌ی کۆچی دوایی ئه‌ندازیار ئومەڕا پرسه و سه‌ره‌خۆشی خۆی ئاراسته‌ی ئەندامانی ئه‌و ڕێکخراوە مه‌ده‌نییه‌ی ئه‌هلی سوننه‌تی ئێران ده‌کا. ده‌قی په‌یامی سه‌ره‌خۆشییه‌که به‌م چه‌شنه:\nهه‌واڵی کۆچی دوایی «ئه‌ندازیار مێهراب ئومەڕا» بوو به‌هۆی خه‌م و په‌ژاره‌مان.\nئه‌و مرۆڤه لێهاتوو و فه‌رهه‌نگدۆسته، ته‌واوی ته‌مه‌نی خۆی له‌ڕێی په‌ره‌دان بە فه‌رهه‌نگی ئایینی ئیسلامی و سه‌روساماندان بە کولتوور و زمانی به‌لووچی و هه‌روه‌ها خەمخۆری بۆ نه‌هێشتنی هۆکاره‌کانی به‌شخوراوی و دابینکردنی کار بۆ گه‌نجان بە دامه‌زراندنی سه‌مه‌ن و چالاککردنی کۆلێژی فه‌ننی و پیشه‌یی به‌سه‌ر برد.\nجه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح بە بۆنه‌ی ئه‌و ڕووداوه سه‌ره‌خۆشی خۆی ئاراسته‌ی ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی جه‌ماعه‌ت، خه‌ڵکی به‌ڕێز و فه‌رهه‌نگ‌ویستی پارێزگای سیستان و به‌لووچێستان و به‌تایبه‌ت بنه‌ماڵه‌ی کۆچکردوو ده‌کا، لە خوای گەورە بۆ کۆچکردوو داوای لێخۆشبوون و به‌رزبوونه‌وه‌ی پله و پایه‌ی قیامه‌ت و بۆ به‌جێماوان و که‌سوکاری سه‌بر و خۆڕاگری و پاداشی زۆر داوا ده‌کات.


تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی ئــێران برینداربوونی دوو کۆڵبەری لێکەوتەوە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\n19.01.2021 19.01.2021 Kurdistan Human Rights Association\t2 Views\nسێشەممە 30ی بەفرانباری 2720ی کوردی، دوو کۆڵبە بە ناوەکانی “عەبدوڵڵا فەرەج پەنا و باست.م” لە ئەنجامی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی ئێران بریندار بوون.\nعەبدوڵڵا فەرەج پەنا لە خاڵی ســنووری بانە بە هۆی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران فیشەک بەر لاقی کەوتووە و بەگرانی بریندار بووە و بە یارمەتی دیکەی هاوڕێکانی بۆ نەخۆشخانە گوازراوەتەوە.\nهەر وەها دوو شەممە 29ی بەفرانبار، کۆڵبەرێکی دیه بە ناونیشانی “باست.م” خەڵکی “سەلاسی باوەجانی” بە تەقەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە ڕێڕەوی سنووری نەوسوود نەرمەی باڵی بە گرانی بریندار بووە.\n← ســنە؛ دەستبەسەری سێ کەسی دیکە لە لایەن هێزه ئەمنییەکانی حکوومەتی ئێرانەوە\nدەستبەسەر کردنی چوار هاوڵاتی و لێدانی گران لە یەکیان →


کۆڵبەرێکی بانەیی لەلایەن هێزە نیزامییەکانی حکوومەتەوە ئازار و ئەشکەنجە کرا\n09:56 - 30 رەزبەر 2720\nشەوی دووشەممە ٢٨ی ڕەزبەر، هێزە نیزامییەکانی حکوومەت لە سنووری بڕوێشکانیی شاری بانە، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی "یاسین فیکری" تەمەن ٢٢ ساڵیان ئازار و ئەشکەنجە کردووە.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لەوبارەیەوە بە ئاژانسی کوردپای ڕاگەیاند: "ئەو کۆڵبەرە لاوە لە سنووری بڕوێشکانی لەلایەن هێزە نیزامییەکانی حکوومەتەوە ئازار و ئەشکەنجە کراوە. یاسین هیچ شتومەکێکی قاچاخی پێ نەبووە".\nئەو سەرچاوەیە ئەوەشی خستەڕوو: "فەرماندەی هەنگی سنووریی بڕوێشکانی لەگەڵ دوو سەربازی دیکە، کاتژمێر ٩ی شەو هەتا ٥ی بەیانی ئەو کۆڵبەرە کوردەیان ئازار و ئەشکەنجە کردووە".\nزیادیشی کرد: "هێزە نیزامییەکانی حکوومەت سێ گۆچان و دوو داریان بەو کۆڵبەرە لاوەدا شکاندووەتەوە و هەموو جەستەی شین و سوور بووەتەوە. جیا لە لێدان و بریندارکردنی ئەو کۆڵبەرە تەمەن ٢٢ ساڵەیە، فەرماندەی پایگای بڕوێشکانی فیلمی لێدان لەو کۆڵبەرە کوردەی هەڵگرتووە".


13/08/2020 335 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nكوتلەی نەهجی نیشتمانی لە پەڕلەمانی عێراق، حكومەتی فیدراڵی تۆمەتبار دەكات بەوەی لە پرسی داهاتی نەوت و دەروازە سنوورییەكانی هەرێمدا بەشێوەیەكی جیدیی مامەڵە ناكات و كەمتەرخەمی دەنوێنێت .\nحوسین عیقابی ئەندامی كوتلەكە لەبەیاننامەیەكدا رایگەیاند، داوا لە حكومەتی فیدراڵی دەكەین بەرپرسیاری دەستووریی و نیشتمانی خۆی هەڵبگرێت و لەسەر یەك بنەما و پێوەر چاكسازی بكات‌و هەموو پارێزگاكانیش بگرێتەوە.\nئەو پەرلەمانتارە راشیگەیاند، ناكرێت و دادپەروەری نییە بێدەنگی لە چۆنێتی ئیدارەدانی دەروازە سنوورییەكانی هەرێمی كوردستان بكرێت، بەتایبەت بەشێكیان نافەرمین و لای حكوموەتی فیدراڵی تۆمار نەكراون، جگە لەوەی هەرێم ڕێگە نادات دەسەڵاتی فیدراڵی سەرپەرشتی ئیدارەدانیان بكات و داهاتەكانیان بەگوێرەی پرەنسیپەكانی دەستوور و بەشێوەیەكی دادپەروەرانە دابەش بكرێنەوە، ئاماژەی بۆ ئەوەش كردووە بەپێی مەزەندە سەرەتاییەكان لانیكەم داهاتی ساڵانەی دەروازە سنوورییەكانی هەرێم دەگاتە سێ ملیار دۆلاری ئەمەریكی.\nعیقابی ئاماژەی بۆ ئەوەش كردووە، كە لە پرسی نەوتی هەرێمی كوردستانیشدا لەڕووی داهاتی بەدەستهاتوو، چۆنێتی خەرجكردنی و نەبوونی هیچ جۆرە چاودێرییەك بەسەرییەوە ناروونی هەیە، لەگەڵ ئەوەی مەزەندە دەكرێت داهاتی ساڵانەی فرۆشتنی نەوتی هەرێم زیاتر لە هەشت ملیار دۆلار بێت .\nپەڕلەمانتارەكەی كوتلەی نەهجی نیشتمانی پرسیاری ئەوەی كردووە، كە بۆچی دەبێت داهاتی نەوتی بەسرە و پارێزگاكانی باشوور بۆ هەموو خەڵكی عێراق بێت و وەك داهاتێكی نیشتمانی مامەڵەی لەگەڵ بكرێت، بەڵام دەسەڵاتدارانی هەرێم ئامادە نەبن داهاتی نەوتەكەیان رادەست بكەن، كەچی حكومەتە یەك لەدوای یەكەكانی بەغدا و ئەوەی ئێستاش چاوپۆشی لەپابەند نەبوونی هەرێم بە برگە و بەندەكانی دەستوور و یاسای بودجە دەكەن و بەردەوام بوون لەخەرجكردنی شایستە داراییەكانی هەرێم .


ئەرێ ئەم لادانانە کاتی بوون!!\nشەقام ئەو رێڕەوە رێک و جوان و قیرتاوەیە کە هەمووان ئۆتۆمبیلەکانمان بە دڵنیاییەوە بەسەریدا لێۆەخوڕین. هەر لە ئۆتۆمبیلی سەرۆکەوە تا دەگاتە کۆنە ماشێنی هەژارێکی وڵاتیش. گەر ڕۆژێک شەقام پڕ بوو لە تاسە و چاڵ و چۆڵی، شارەوانی بە تابلۆیەک کە لە سەری نووسراوە (لادانی کاتی)، رێڕەوێکی ڕنگە لە خۆڵ و پڕ لە کێشە و خاوڕەو و بێزارکەرت بۆ بەردەوامی هاتووچۆ بۆ بکاتەوە تا ئەو کاتەی شەقامەکە چاکئەکەنەوە بەڵام هەروەک ووتمان (بەکاتی).\nئەگەر چی دوای گەڕانێک نەگەیشتمە هیچ ئەنجامێک بەوەی چۆن و لە رێی کێوە بۆ یەکەم جار گوزارشتی شەقام لە دونیای هاتووچۆوە خوازراوە و هاتۆتە نێو دونیای سیاسەت بەم مانا تازە و پڕ بایەخەوە. بەڵام ئەشێ هۆکاری خواستنی ئەم ووشەیە بۆ ئەوە بگەڕێتەوە کە هەر وەک چۆن هەمووان بەسەر شەقامدا تێدەپەڕین ئاوهاش چین و توێژە جیاوازەکانی کۆمەڵگا بە شەقامی سیاسەتدا تێدەپەڕن و بە کەم و کوڕی و چاڵ و چۆڵەکانی کاریگەر و تووڕە دەبن و بە جوانییەکانیش سەرسام!! جا نابێ ئەوەش لە یاد بکەین کە شەقام هەر شەقامە و تاکە جیاوازییان ئەوەیە کە شەقامی سیاسەت و ژیان بوونێکی مادی وەکو شەقامەکەی هاتووچۆی نەبێت، بەڵکو ئەمیان وەهمییە و گوزارشت لە هەموو دەنگ و ڕەنگە جیاوازەکانی کۆمەڵگا دەکات، هەر بۆیە ئەو گرنگییەی لە لایەن هەمووانەوە پێدەدرێت.\nهەر بە وێنەی دەسەڵاتێکی نموونەیی و پەیامدار کە بۆ هەر هەنگاو و هەر بڕیارێک، پرسیارێکی جەوهەری لە خۆی ئەکات...! ئاخۆ ئەمە چ کاریگەرییەکی خراپ یان باشی بۆ سەر شەقام ئەبێت؟ ئاخۆ شەقام بەمە ڕازییە یا نا؟ ئەکرێ بەر لەوەی بڕیار بدەین پرسێکیش بە شەقام خۆی بکەین؟ بە کورتی و کوردی ووشەی شەقام لەم بەکارهێنانە تازەیەیدا زیاتر لە شەقامەکەی هاتووچۆ لە لایەن خەڵک و ڕۆژنامەنووس و چالاکوان و سیاسییەکانیەوە بەکاردەهێنرێت. ئاشکراشە کەس هێندەی دەسەڵاتی نموونەیی ملکەچی شەقام نیە و کەسیش هێندەی دەسەڵاتی گەندەڵ و دیکتاتۆر شەیدای ملکەچکردنی شەقام نیە بۆ خۆی. ڕەنگە دەسەڵاتی گەندەڵ و بێ پەیام بتوانێت بەشێکی کەمی شەقام بە پارە و دەستکەوت بکڕێت و بیکات بە سەربازی پێشەوەی سەر تەختە شەتڕەنج بۆ بە کوشتدانیان لە پێناو پاراستنی خۆی. بەڵام دەسەڵاتی نموونەیی هەمیشە لە هەوڵی گرتکردنەوەی تەواوی شەقام یان زۆرینەی شەقامە لە دەوری خۆی، ئەویش بە فەراهەم کردنی ژیانێکی شایستە و پڕ لە دادپەروەری بۆ هەمووان و دەسەڵاتی نموونەیی خۆی سەربازی ریزی پێشەوەیە بۆ پاراستنی هەمووان و خۆی قوربانیی و سووتەمەنییە نەک شەقام.\nئێستا ئەگەر لە ڕوانگەی ئەو وێنە گشتییەی سەرەوە لە دونیای سیاسەتی خۆمان بڕوانین دەبینین کە سەرەنجام کورد خاوەنی دەسەڵاتێکە کە لە سەد کەسێک تێناپەڕن و بە گەندەڵی و ناشەفافییەت لێشاوێکیان لە سەربازی ریزی پێشەوەی پاراستنی خۆیان و مووچەخۆری بندیواریش بۆ ڕۆژی دەنگدان لە دەوری خۆیان کۆکردۆتەوە، ئەمانە لە لایەک. لە لایەکەی دیکەش زۆرینەی هەرە زۆری چینی مامناوەند و هەژار و چالاکوان و رۆشنبیر و نووسەر و ڕۆژنامەنووس و زۆرێکی دیکەش لە بەرەی شەقامەکەی جەماوەرن و لە پێناو مانەوەی دەسەلات و دار و دەستەکەیان، ژیانی ڕۆژانەی شەقامی کوردی هەر وەک شەقامەکەی هاتووچۆ پڕ پڕن لە تاسە و چاڵ و چۆڵی و بۆ هەر تاسەیەک دەسەڵات بە تابلۆیەک بە لادانی کاتی خەڵکەکەی ڕازی کردووە و داوای ئارامییان لێ دەکات وەک هەمیشە. کاتێ قسە دێتە سەر گەندەڵییەکانی نەوت و داهات و بڕینی مووچە و نادادی و ناسەروەری یاسا و خزم خزمێنە و بەرتەسککردنەوەی ئازادییەکان و گرتن و بێسەروشوێن کردنی رۆژنامەنووسان و ئازادی خوازان و زۆری دیکەش... بەلادانێکی کاتی چەندین ساڵە شەقامیان بەوە ڕازی کردووە، کاتێ دەڵێن ئێمەش ئەزانین گەندەڵی هەیە، ئارام بگرن بنەبڕی ئەکەین. بەڵام نە ئەم چاڵانەیان پڕ کردەوە و نەلادانەکانیشیان کاتی بوو و شەقامیش هەر پەنگ ئەخواتەوە!! کاتێکیش دێینە سەر خزمەتگوزاری تەندروستی و کۆمەڵایەتی و کێشەی کەمی نەوت و غاز و ئاو و کارەبا ئەوا دیسان ساڵەهایە ئەم چاڵ و چۆڵییانەش بە لادانێکی کاتی خەڵکی شەقامیان بەوە ڕازی کردووە کە هەموو کێشەکان کاتین و لە داهاتوودا چاک دەبن، بەڵام نە تاسەکان پڕکرانەوە و نە لادانەکەش کاتی بوو و خەڵکیش هەر لە پەنگ خواردنەوەی زیاترە.\nماوەتەوە بڵێین دەمێکە شەقام گوێی لە خشپەی پێی دەسەڵاتە و هەنگاوەکانی بۆ ئەژمێرێ و هەمووان بەڵێن و خەونە ترش و شیرینەکانی دەسەڵاتیان لە یادە کە دەسەڵات بۆ خەڵکی ئەبینی و خەڵکیش لە جێی خەون و نە بەڵێن تەنها درۆ و نەهامەتی یان بینی. هیچ کاتێکیش شەقام لە دەسەڵات نەترساوە بەو ئەندازەیەی کە دەسەڵات سڵی لەو کردۆتەوە. هەر شەقامیشە بە ڕەخنەکانی هەوڵی داوە دەسەڵات ڕاست بکاتەوە و ڕێگەی بۆ ڕووناک بکاتەوە، بەڵام دەسەڵات هەر لە هەوڵی کپ کردنی شەقامە بەهەر ڕێگەیەک بێت و هەر خەریکی چەواشەکردن و بە لاڕێ بردنێتی. دەسەڵاتی وەها گەندەڵ و نارێک کە هەمیشە لە هەوڵدایە ڕێگەی لابەلا و ناڕێک و نەشاز لە ڕاستەڕێ شەقامی سیاسی بکاتەوە.\nسەردەمێکی دوور و درێژە دەسەڵاتی کوردی گوێ بە هاواری شەقام نادات و چاوی لە کەم و کورتی و نادادپەروەری پۆشیوە و لە جێی ڕازی کردنی شەقام و ئاشتبوونەوە لەگەڵێدا، جارێ زەبروزەنگ و جارێ چەواشەکاری بەکارهێناوە. باوەڕ ناکەم شەقام فرسەت دەرفەتدانی زیاتر بە دەسەڵات پێمابێت. دەسەڵاتێک بە سەدان گەندەڵی و بێباکی و کەتن و تاوان شەقامی ناچار بە سەدان لادانی کاتی و سەبر کردووە، ئەبێت بزانێت کە نە شەقام سەبری ئەیوبی هەیە و نە دەسەڵاتیش وا بزانێ عومری نوح ئەکات. رۆژێک دادێت لە جێگەیەکەوە شەقام هەوڵی هەناسە بدات، کەفوکوڵی لە کونجێکەوە لیک بکات. ئەو کاتە دەزانین کە دەسەڵات بە زەبر و زەنگ هەرگیز ناتوانێ ڕێ بە هێزی شەقام و بەرگەی لافاوی وەها بگرێ ڕاینەماڵێت. گەر دەسەڵات بە ئاگا نەیەت، ئەبێت بزانێت بەخشندەیی و بێدەنگی شەقامی سیاسی لە ڕازی بوونەوە نیە بەڵکو لە ترسی وەها تەقینەوەیەکە کە تەڕ و وشک بە یەکەوە بسووتێنێ.


سەرۆکی پەرلەمان: بەدواداچوون بۆ کێشەی کچە ونبووەکەی هەڵەبجە دەکەین\n15/07/2015 08:10:00 م\nد.یوسف محه‌مه‌د سادق، سه‌رۆكی په‌رلەمانی كوردستان لە پێشوازی خاتو مه‌ریه‌م بارودچیان ئه‌و كچه ونبووە هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌ی ئێستا لە ئێرانەوە گه‌ڕاوه‌ته‌وه هه‌ڵەبجە، بەدوای دۆزینەوەی خێزانەکەیدا دەگەڕێت، پشتیوانی پەرلەمانی بۆ ئەو مریەم دەربڕی و پەیمانی پێدا بەدواداچوون بۆ کێشەکەی بکات و نەیەڵێت لەوە زیاتر ئەنجامی پشکنینی پزیشکی دوا بکەوێت.\nئەمڕۆ ٤شەممە، ١٥ی تەموز، سەرۆکی پەرلەمان، بە ئامادەبوونی حەیات پەرخی پەرلەمانتاری لیژنەی ئافرەتان، پێشوازی لە مریەم بارودچیان و لوقمان عەبدولقادر سەرۆکی کۆمەڵەی قوربانیانی هەڵەبجە کرد.\nلەکۆبوونەوەکەیەکدا، مه‌ریه‌م باسی له كێشه و نه‌هامه‌تیه‌كانی خۆی كرد و ڕەخنەی لە لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان گرت کە دوای پشکنینی پزیشکی تاوه‌كو ئێستا هیچ ئه‌نجامێكی دەرنەچووە، ئەمەش بارێکی دەروونی خراپی بۆ درووست کردووە."\nسەرۆکی پەرلەمان، وتی "کەمتەرخەمی لەم کەیسە مایەی نیگەرانییە، خۆم لە نزیکەوە پەیوەندی بە لایەنی پەیوەندارەوە دەکەم و نایەڵی ئەم بابەتە لەوە زیاتر دوا بکەوێت."\nلەبەشێکی تری وتەکانیدا سەرۆکی پەرلەمان، سوپاسی کۆمەڵەی قوربانیانی هەڵەبجەی کرد کە زۆر دڵسۆزانە لەخەمی دۆزینەوەی ئەو منداڵەدان لە کاتی کیمیابارانی هەڵەبجە ونبوون و ئێستا لەشارەکانی ئێرانن، لەو ڕووەشەوە پشتیوانی پەرلەمانی بۆ ئەو هەوڵانە دەربڕی."


گەورەترین کێشەی ترامپ ئەوەیە کە لەخێزانێکی سیاسیەوە نەھاتوە، چی بەخەیاڵدابێت بێ بیرکردنەوە تویتی دەکات. ھەر ئەو شیوازی کارکردنەی وایکردوە بەتویت قیامەت ھەڵسێنێت.! لە سەرەتای یەکەم ساڵی سەرۆکایەتیەکەی، کۆماریەکان بەس فریای ئەوە دەکەوتن خەریکی تویتە ھەڵەکانی ترامپ بن، پاساو و لێکدانەوەی جیاواز پینەیان دەکرد تا ڕای گشتی و ئەنداماکانیان توڕەنەبن و، لەسەر حزبەکەیان نەکەوێت. بۆ ماوەیەک توانیان، بەڵام دوای ئەوە وازیان ھێنا، کە ھەوڵدان لەگەڵ ترامپ بێ سودە و، ئەو لە تویتی خۆی ناکەوێت.\nدیموکراتەکان دەمێکە لە بۆسەدابوون تا کەیسکی یاسایی بدۆزنەوە تا ترامپ لە سەرۆکایەتی دوور بخەنەوە، لەیەکەم ڕۆژی دەسبەکاربونی ترامپ کەوتنە دوای خاڵە لاوازەکانی، کۆمەڵی دۆسێیان جوڵاند، گەورەتریان لێکۆڵینەوەی " مۆلەر " بوو کە جگە لە کەیسی ڕوسیا کە لەکەناڵی جیاوازەوە دەستی خستۆتە ھەڵبژاردنەکانی ئەمریکاوە، ڕاپۆرتێکیشی ئامادەکرابوو کە بە دە خاڵ ترامپ تاوانبارکراوە بەشکاندنی یاسا، پێویستە متمانەی لێوەرگیرێتەوە. بۆ ماوەیەک دیموکراتەکان بێدەنگیان لێکرد، تا ئەو پەیوەندیە تەلەفۆنییەی نێوان ترامپ و سەرۆکی ئۆکرانیا ئاشکرابوو، ئیتر دیموکراتەکان بەهەلیان زانی کە ئێستا کاتیەتی ترامپ دوورخرێتەوە.\nسێ ھەفتە پێش ئەوەی کە کۆنگرس و ئەنجومەنی پیران بۆ دوو ھەفتە بچنە پشووە، سەرۆکی کۆنگرس " نانسی پلۆسی " بڕیاری لێسندنەوەی متمانەی لە کۆنگرس واژۆکرد، ئەوە وای لە ترامپ کرد دوو ھەفتەی پشووی ئەو دوو دەزگایە بە ھەل بزانێت، تا بڕیار و کۆمەڵێک یاسا واژۆ بکات، تا ئەوان نەگەڕاونەتەوە واشنتن و ، کێشەی بۆ دروست بکەن، لە یەکەم ڕۆژی گەڕانەوەی کۆنگرسمانەکان بۆ وویلایەتەکانی خۆیان، ترامپ لێدوانیدا کە ھەر پڕۆژە یاسایەک بێتە بەردەمی واژۆی دەکات و، پێویست ناکات بە فلتەری کۆنگرس و ئەنجومەنی پیراندا بڕوا. بۆیە کۆمەڵێک بڕیاریدا،،تەواوی دامودەزگاکان و ڕای گشتی ئەمریکی توشی کاردانەوەکرد.\nبڕیاری پاشەکشەی سەربازە ئەمریکیەکان لە ڕۆژئاوای کوردستان، وە ڕێگادان بە تورکیا تا ئۆپەراسێۆنەکە بکات، کە چەندین مانگە ئەردۆغان داوای دەکات بە تەلەفۆنێک ئەردۆغان ڕازیکردبوو، ترامپیش ڕەزامەندی نیشاندابوو، دواجار ئەو کارەساتەی ئێستای لی کەوتوە. لەو ڕۆژەوە ئەمریکیەکان بە تویت و نوسین وەک نوکتەیەک دەڵێن کەسێک نیە ئەو تەلەفۆنەی لێ بسێنێت و تەلەفۆنێکی مناڵانەی بداتێ ؟! تا بە تویت و تەلەفۆنیتر توشی کارەساتی قوڵتری نەکردوین.!\nسەرەڕای ئەو کەیسانەی ترامپی پێ تۆمەتبار دەکرێت، دیموکراتەکان بەڵگەی پشتکردن لە کوردەکانی ڕۆژئاواشیان کردوە بە کارتێکی تازە بۆ لێسندنەوەی متمانە لە ترامپ، وە دەڵێن ھاوپەیمانێکی ئەمریکای داوەتە دەست گورگێک کە ھاوشانی ئێمە شەری جیھانی تیرۆریکردوە، دەبێت باجی ئەوەش بدات.\nھەفتەی داھاتودا مانۆڕی لێسەندنەوەی متمانە لە ترامپ دەست پێدەکات، ئێستا وەک گاڵتەکردن دیموکراتەکان دەڵێن ھەرچی دەوروبەری ترامپە یان دەست لەکاردەکێشێتەوە، یان زیندانییە یان لەژێر لێکۆڵینەوەدایە، خۆشی زۆری نەماوە، تا ڕاستیەکان بە دەنگدەر بڵێن و کۆتایی بەسەرۆکایەتیەکەی دێنن.


سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردسـتان ده‌ڵێت نابێت به هیچ شێوه‌یه‌ک هه‌ڵبژاردن له که‌رکوک له پارێزگاکانی دیکه جودابکرێته‌وه\nی مانگی ده ٢٣, ٢٠٠٩\nپاش نیوه‌ڕۆی پـێنجشه‌ممه له هه‌ولێری پایته‌خت سه‌رۆکی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردسـتان مه‌سـعود بارزانی له‌گه‌ڵ سه‌رۆک و سـکرتێر و به‌رپـرسـانی ئه‌و پارت و لایه‌نه کوردیـیانه‌دا کۆبۆوه که له کۆمسـیۆنی سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵـبژاردنه‌کانی عێراق خۆیان بۆ هه‌ڵـبژاردنه‌کانی داهاتووی په‌رله‌مانی عێراق تۆمارکردووه.\nله‌و باره‌یه‌وه عومه‌ر فه‌رهادی په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له هه‌ولێر ڕاپـۆرتی ناردووه و تیایدا سه‌رۆکی هه‌رێمی ته‌وه‌ری باسی کۆبوونه‌وه‌که و هه‌روه‌ها ئه‌نجامه‌که‌ی بۆ ده‌زگاکانی ڕاگه‌یاندن ڕوونکرده‌وه.\nبه‌ڕێز مه‌سـعود بارزانی ده‌ڵێت کۆبوونه‌وه‌که به مه‌به‌سـتی باسـکردنی دوو خاڵ ئه‌نجام‌درا، یه‌کێـکیان قانونی هه‌ڵـبژاردنه‌کانی گشتی عێراق و مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک و ئه‌وی دیکه‌یان چۆنێتی به‌شـداریکردنی لایه‌نه کوردیـیه‌کانه له‌و هه‌ڵـبژاردنه‌دا. پاشـان به‌ڕێز بارزانی گوتی خۆشـبه‌ختانه له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک و ناوچه دابڕاوه‌کانی دیکه هه‌موو یه‌ک هه‌ڵوێست بووین و بڕیار درا به هیچ شـێوه‌یه‌ک ئێمه وه‌کو کورد و کوردسـتانی قبوڵ نه‌که‌ین هیچ جیاوازیـیه‌ک له نێوان که‌رکوک و پارزگاکانی دیکه‌ی عێراقدا بکرێت و نابێت به هیچ قانونێـک شێوازی هه‌ڵبژاردن له که‌رکوک له پارێزگانی دیکه‌ی عێراقدا جودابکرێته‌وه.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 3:30 خوله‌كه.


ئۆدرێ مەنسۆن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەندرێ ماری مەنسۆن ( ۸ی حوزەیران، ۱۸۹۱ – ۲۰ی شووبات، ۱۹۹٦) ئه‌کته‌ر و نمایشکاری ئه‌مریکی سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌مه، به‌هۆیی جوانیه‌که‌شیه‌وه نازناوی ڤینۆسی ئه‌مریکای پێ دراوه و زیاتر له 12په‌یکه‌ری ئه‌و له شاری نیویۆرک دانراوه، ناوبانگی له‌هه‌موو شوێنێکدا بڵاوده‌بێته‌وه و لەکاتی خۆیدا ده‌بێته ئه‌ستێره‌یه‌کی دره‌وشاوه‌ی هونه‌ری ئه‌مریکا.\nمەنسۆن لە فیلمی لە Heedless Moths (1921)\n(1891-06-08) 8ی حوزەیرانی 1891\n20ی شوباتی 1996(1996-02-20) (١٠٤ ساڵ ژیاوە)\nگۆڕستانی New Haven Cemetery\nمێژووی کارکردنی ئۆندرێ بۆ ساڵی 1909 ده‌گه‌ڕێته‌وه کاتێک وه‌ک ئه‌کته‌ر به‌شداری له شانۆی ((The Boy and The Girl کردووه، ئۆدری باوه‌ڕی به دابونه‌ریتی ئه‌وسای کۆمه‌ڵگاکه‌ی نه‌بووه و بۆیه ئه‌و ده‌بێته یه‌که‌م نمایشکاری ئه‌مریکی و بێگوێدانه ڕه‌خنه‌کان له کاره هونه‌ریه‌کانی به‌بێ جلوبه‌رگ ده‌رده‌که‌وێت که ئه‌مه‌ش هۆکارێک بوو تا په‌یکه‌رتاش و ده‌رهێنه‌ره‌کان به‌رده‌وام به‌دواییدا بن و داوای لێ بکه‌ن به‌شداری به‌رهه‌مه‌کانیان بکات.\nجگه‌له‌مه‌ش جوانی و متمانه به خۆکردنه‌که‌ی وای لێکردبوو ببێته که‌سایه‌تییەکی دیاری سه‌رده‌می خۆی، به‌ڵام زۆر جاریش له‌لایه‌ن ئه‌و پیاوانه‌ی ده‌وریان دابوو تووشی گرفت هاتووه، به‌تایبه‌تی له کۆتایی ساڵی1919، ئه‌و پیاوه‌ی ئۆدری خۆشویستووه و خێزاندار بووه، ژنه‌که‌شی ته‌نها بۆ ئه‌وه کوشتووه تا بتوانێت هاوسه‌رگیری له‌گه‌ڵ ئه‌ودا بکات، بۆیه ئۆدری له‌لایەن پۆلیسه‌وه لێکۆڵینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌کرێت، دواتریش پیاوه‌که به‌ر له سێداره‌دانی خۆشی ده‌کوژێت.\nدوای هه‌ژاربوونیشی دایکی به ناچاری قاپ و قاچاغی فرۆشتووه و له 1921 بۆ به‌شداریکردنی له فیڵمیHeedless Moths که له‌سه‌ر ژیانی خۆیی بووه، به‌ڵێنی 27,500 دۆلاری پێ ده‌درێت، به‌ڵام دواتر بریکاری به‌رهه‌مهێنه‌ری فیلمه‌که په‌شیمان ده‌بێته‌وه و پاره‌که‌ی ناداتێ.\nساییی خەندان لایڤ\nویکیپیدیای ئینگلیزی[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئۆدرێ_مەنسۆن&oldid=687065»\nدواجار لە ٠٨:١٧ی ٧ی ئایاری ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٨:١٧ی ٧ی ئایاری ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


فیفا به نیازه 5 گۆڕانكاری له یاسای تۆپی پێ دا بكات\nKurdistan24 هه‌ولێر 18:15 2021/07/17\nجیان ئینفانتینۆ سه‌رۆكی فیدراسیۆنی تۆپی پێی جیهان\nجیهان فیفا یاسای تۆپی پێ\nفیدراسیۆنی تۆپی پێی جیهان به نیازه پێنج گۆڕانكاری له یاسای تۆپی پێ بكات، دیارترینیان كه‌مكردنه‌وه‌ی نیوه‌ی یارییه‌كانه.\nپێگه‌ی موندۆ دیپۆرتیڤۆی ئیسپانیا، له راپۆرته هه‌واڵێكدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كردووه كه ئێستا جیان ئینفانتینۆ سه‌رۆكی فیفا له‌گه‌ڵ بۆردی به‌ڕێوه‌بردنی فیدراسیۆنه‌كه‌ی مشتومڕی پرۆژه‌یاسایه‌كی نوێ ده‌كه‌ن و له دوایین كۆبوونه‌وه‌یاندا تاوتوێی ئه‌م پێنج خاڵه‌ی خواره‌وه‌یان كردووه:\n1ـ نیوه‌ی یارییه‌كان له جیاتی 45 خوله‌ك بكرێته 30 خوله‌ك\n2ـ له كاتی راوه‌ستانی تۆپ، كات بوه‌ستێنرێت\n3ـ گۆڕانكاری یاریزانان سنووردار نه‌بێـت\n4ـ هه‌ر یاریزانێك كارتی زه‌رد وه‌ربگرێت 5 خوله‌ك بچێته ده‌ره‌وه\n5ـ هه‌ڵدانی لا له جیاتی ده‌ست، به‌پێ جێبه‌جێ بكرێت\nبه گوێره‌ی میدیاكان، فیفا به نیازه له باره‌ی ئه‌م بابه‌ته كۆنفرانسێكی گه‌وره به ئاماده‌بوونی نوێنه‌ری سه‌رجه‌م فیدراسیۆنه‌كانی جیهان ساز بكات، پێشبینی ده‌كرێت ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ته‌واوی خاڵه‌كانیش كۆك نه‌بن، به‌ڵام ره‌نگه چه‌ند خاڵێك رێكه‌وتنی له‌سه‌ر بكرێت و گۆڕانكاری نوێ له یاسای تۆپی پێ رووبدات.\nفیفا و یوفا له چه‌ند ساڵی رابردوو چه‌ندان گۆڕانكاری نوێی كردووه، گۆڵی زێرین كه له دوو نیوه‌ی زیاد كراو ده‌كرا لابردرا، ناوبژیوانی پێنجه‌م زیاد كرا و سیسته‌می ڤار به‌كارهات، له دوایین گۆڕانكاریش، جیاوازی له نێوان گۆڵی ده‌ره‌وه‌ی یاریگه و ناوه‌وه‌ی یاریگه هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه و چیتر كاری پێ ناكرێت.


سبه‌ی دووشه‌ممه 2021/4/12 شاندی دانوستانكاری حكومەتی ھەرێم بۆ بەغدا و پەرلەمانی كوردستان كۆده‌بنه‌وه.\nسامان ئەحمەد بەكر، به‌ڕێوه‌به‌رى راگه‌یاندنی په‌رله‌مانی كوردستان رایگەیاند "دوای پەسەندكردنی یاسای بودجەی فیدراڵی بۆ ساڵی 2021 و بۆ ئاگاداربوون له ناوه‌ڕۆكی رێككه‌وتنه‌كه و شێوازى گفتوگۆكان لە‌گە‌ڵ پە‌رلە‌مان و حكومە‌ت و لایە‌نە عێراقییە‌كان بۆ دە‌ستە‌بە‌ركردنی ماف و شایستە داراییە‌كانی هە‌رێمی كوردستان، بڕیاره كاتژمێر 11ى پێشنیوه‌ڕۆى رۆژی دووشه‌ممه 2021/4/12، ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تیی په‌رله‌مان، به ئاماده‌بوونی سه‌رۆك فراكسیۆنه‌كانی په‌رله‌مان و لیژنه‌كانی (دارایى و كاروبارى ئابوورى، و‌زه‌و سامانه‌سرووشتییه‌كان) و سه‌رۆكی لیژنه‌ی كاروبارى یاسایی، له‌ته‌لاری په‌رله‌مان، له‌گه‌ڵ شاندی دانوستانكارى حكومه‌تی هه‌رێم كۆببێته‌وه".\nئاماژەی بەوەشكردووە "بڕیاره له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا شاندی دانوستانكارى هه‌رێم تەواوی وردەکارییەکانی پەسەندکردنی بودجە و ده‌سته‌به‌ركردنی ماف و شایستە داراییەکانی هەرێم لەناو بودجەی گشتیی عێراق بۆ په‌رله‌مانی كوردستان بخەنەڕوو".\nبه‌ڕێوه‌به‌رى راگه‌یاندنی په‌رله‌مان راشیگەیاند "له خولی پێنجه‌می په‌رله‌ماندا هەماهەنگییەکی تەواو لەنێوان پەرلەمان و حکومەت هەیە، بۆ ئەو مەستەش چەندینجار شاندی باڵای حکومەت و شاندی دانوستانکار و وەزیرانی كابینه‌ی نۆیه‌می حكومه‌ت هاتوونەتە پەرلەمان و لەگەڵ لیژنه تایبەتمەنده‌كانی په‌رله‌مان کۆبوونەتەوەو شاند و لیژنه‌كانی په‌رله‌مانیش سه‌ردانی وه‌زراه‌ت و لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كانی حكومه‌تیان كردووه".


11/08/2020 754 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nھەولێر و بەغدا لەسەر پرسی بودجە و موچە گەیشتوونەتە خاڵی ھاوبەش‌و ئەگەری رێككەوتنیان بەهێزە، كە رەنگە بەم نزیكانە واژووبكرێت.\nڤیان سەبری، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەر‌لەمانی عێراق لەو بارەوە بۆ میدیای حیزبەكەی وتی: هەولێر و بەغدا گەیشتوونەتە خاڵی هاوبەش لەسەر پرسی بودجە و مووچە و نەوت.\nڤیان سەبری وتیشی: بڕیارە حكومەتی هەرێمی كوردستان بڕی پارەی دیاریكراوی نەوت، كە 250 هەزار بەرمیلە رادەستی حكومەتی عێراقی بكات و لەبەرانبەریشدا حكومەتی فیدڕاڵی بودجە و شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان رەوانە بكات.\nئاماژەی بەوەشدا، رەنگە ئەو رێككەوتنە بۆ چەند مانگێك بێت، چونكە پێویستە لەپڕۆژە یاسای بودجەی ساڵی 2021 لەسەر بنەمای دەستوور رێككەوتن لەنێوان ھەردوولادا بكرێت و بچێتە بواری جێبەجێكردن.\nئەمە لەكاتێكدایە، ماوەیەكە بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق دەستی بەچەند هەوڵێك كردووە، بۆ ئەوەی هەولێرو بەغدا لەسەر كێشەكانیان بگەنە رێككەوتن‌و بەقسەی سەرچاوەكیش هەوڵەكان گفتوگۆكانی بردووەتە پێشەوەو رەنگە بەم نزیكانە رێككەوتن بكەن.\nلەو بارەوە سەرچاوەیەكی ئاگادار لەبەغدا بۆ شارپرێس ئاشكرایكرد، سەرۆك كۆمار لەم چەند رۆژەی رابردوودا بۆ ئەو مەبەستە زنجیرەیەك چاوپێكەوتنی لەگەڵ وەزیرەكانی حكومەتی عێراق كردووەو لەگەڵ مستەفا كازمیش بۆ هەمان مەبەست گفتوگۆی كردووە، تا چارەسەری كێشەكانی هەولێرو بەغدا بكرێت.\nسەرچاوەكە، كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە وتیشی: هەوڵەكانی سەرۆك كۆمار بەو ئاراستەیە هەولێرو بەغدا بگەنە رێككەوتنێكی باش‌و كۆنكرێتی، تارایەدەیەكیش گفتوگۆكان باش چووەتە پێشەوە، بۆ ئەو مەبەستەش گفتوگۆ لەگەڵ چەند سەركردەیەكی لایەنە سیاسییە عێراقییەكان كراوە.\nهەرچەندە تائێستا رێككەوتن نەكراوە و نەتوانراوە كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا بەتەواوەتی یەكلابكرێتەوە، بەڵام بەپێی زانیارییەكانی شارپرێس نزیكبوونەوەیەكی زۆر لەئارادایە بۆ رێككەوتنەكە.\nشارپرێس لەو بارەوە پەیوەندی بە وتەبێژی سەرۆكایەتی كۆمار حەسەن جیهاد كردو ناوبراو زانیارییەكانی پشتراستكردەوەو وتی: هەوڵەكانی سەرۆك كۆمار لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان بەردەوامە تا هەرێم و بەغداد بگەنە رێككەوتنێكی باش‌و لەرێگەیەشەوە كێشەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان چارەسەر ببێت.\nهەروەها وتیشی: كارەكارەكانی سەرۆك كۆمار كارئاسانی زۆری كردووە بۆ شاندی هەرێم تابتوانن بەرێككەوتن بگەن لەگەڵ بەغدا.\nئەمە لەكاتێكدایە، بڕیارە بەم نزیكانە شاندێكی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا بكات‌و لەگەڵ بەرپرسانی عێراق دەست بەگفتوگۆ بكەنەوەو رێككەوتنی كۆتایی واژوو بكەن.


كوێستانی"کۆساڵان" به هۆی تۆپبارانی سپای پاسداران ئاگری گرت | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانژینگه\tكوێستانی”کۆساڵان” به هۆی تۆپبارانی سپای پاسداران ئاگری گرت\nسپای پاسداڕان لە ماوەی چەند رۆژی ڕابردوودا بە بیانووی هەبوونی هێزە پارتە ئۆپۆزیسیۆنەکانی کورد دووجار دەستیان بە تۆپبارانکردنی ناوچە جیاجیاکانی “کۆساڵان” لە نزیکی گۆندی “ڕوار” و کوێستانی “ژونینێ” لە دەوربەری شارستانی سەروئاوا کردووە. لە ئەنجامی ئەو تۆپبارانانەدا بەشێکی زۆری ئەو ناوچەیە تووشی ئاگرکەوتنەوە بوو و خەسار و زیانی بە ژینگە و دارستان و کێڵگەکان داوە.\nدانیشتوویێکی خەڵکی گوندی “ڕوار” لەو بارەوە بە تۆڕی مافی مرۆڤی کوردستانی دەڵێ، “رۆژی هەینی ڕێکەوتی ۴ی گەلاوێژ/26.07.2019 کاروانێک لە هێزەکانی سپای پاسداڕان کۆماری ئیسلامی ئێران بۆسە دانانییان لە دەوروبەری ئەو گوندە و کوێستانی ژونینێ دەست پێکردبوو. ئەمە بووە هۆی شەڕ و پێکدادانی نیزامی نێوان هێزەکانی سپای پاسداڕان و گەریلاکانی پەژاک.\nچەند پاسداڕ لەو شەڕەدا کوژران و بریندار بوون و پاش شەڕەکە، سپای پاسداڕان دەستی کرد بە تۆپبارانکردنی بەرزاییەکان و دارستانەکانی ئەو ناوچەیە.\nبەگوێرەی ئەو سەرچاوەیە، دوابەدوای ئەو تۆپبارانانە بەشێکی زۆری دارستان و کێڵگەکانی شاخی کۆساڵان ئاگریان تێ بەربوو کە پاش چەند کاتژمێر بە حەوڵ وتەقالای ژینگە پارێزان و دانیشتوانی ناوچەکە ئاگرەکە کوژایەوە. بەڵام سەر لە بەیانی رۆژی ڕابردوو هێزەکانی سپای پاسداڕان بۆ جاری دووهەم بەرزاییەکانی کۆساڵانیان تۆپباران کرد و لە ئەنجامدا کێڵگە و دار بەڕووەکانی ئەو ناوچە ئاگری تێبەربوو و هەتا ئێستا بەردەوامە.\nناوچە پارێزراوەکەی شاهۆ و کۆساڵان بە ئەندازەی۵۷,۲۳۶ هێکتار لە نێوان شارەکانی سەروئاوا، روانسەر، پاوە، مەریوان و کامیاران لەسنووری عێراق هەڵکەوتووە. ئەو ناوچەیە بەپێی پەسندی یاسای ژمارە ۳۰۳ شوڕای باڵای ژینگە پارێزی( کومیسیۆنی ژیرخانی دەوڵەت) لە ساڵی۱۳۸۸ وەک ناوچەی پارێزراو چۆتە ژێر چاودێری رێکخراوەی پاراستنی ژینگه. سپای پاسداڕان هەموو ساڵێ بە بیانووی هەبوونی هێزەکانی پاڕتە ئۆپۆزۆسیۆنەکانی کورد دەست بە تۆپبارانی ئەو ناوچەیە دەکات و بە هۆی ئاگرکەوتنەوە زەرەر و زیانێکی زۆر بە ژینگە دەگات.\nتۆپباران كردنی كوردستانژینگه‌ی كوردستانكۆساڵان