ئەوەی گوێبیستی وتە و هەڵوێستی دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان بوبێت دوو دەستەواژەی زۆر دیار بەكاردەهێنن کە ئەوانیش بریتین لە: (بڕیارەكە دەستوری نییە، بڕیارێكی سیاسییە).\nلەئێستا ئەم بڕیارە پارچە كاغەزێكە، وەك بەڵگەیەكی فەرمی بەدەست حكومەتی ناوەندییەوە، دەتوانن بەم بڕیارە سەرئێشەو كیشەو لەمپەر بۆ هەرێم دروست بكات، كەی دۆخە سیاسییەكە وایخواست جوڵە بكەن، دواین هەڵوێستی كۆمپانیای نەوتی باكور بۆ بیرنەوتییەكانی (خورمەڵە و باى حەسەن و هاڤانا و سەفیە و كۆرمۆر)، لەدرێژەی سیاسەتی بەغدایە بۆ بونی یەك سیاسەتی نەوتی لەعێراقدا، هەروەها لەقاڵبدانی ئابوری سەربەخۆ و پرسی نەوتە لە هەرێمدا.\nئاشكرایە و شاراوە نییە ئەو فشارانەی لە بەغداوە دەخرێتە سەر هەولێر، پەیوەندی بەپێكێهێنانی حكومەتی نوێی عیراقەوە هەیە و وڵاتانی دەوروبەر رۆڵێكی كاریگەر و گەورەیان هەیە، پارتی و یەكێتی بەسەر دوو ستوونی جیاوازدا دابەش بون. ئەو دابەشبونە كوردی كردۆتە لایەندار لە ململانێی هەرێمى، ئەگەر ئەو تەرەفدارییەی كورد بەردەوام بێت، بێگومان لێكەوتەكەی زۆر خراپ دەبێت و سنوری هەرێم بەرتەسكتر دەبێتەوە و گرفتی ستراتیژی بۆ سەر ئایندەی قەوارەی هەرێم دروستدەبێت، سەرباری بەردەوامیدان بەفشارەكان پرسی نەوتیش.\nبۆیە ناكرێت لەسەر ئاستی هەرێم بەردەوامی بدرێت بە سیاسەتی چەوتی نەوت کە زۆر بەڵای گەورە بۆ ئەم كۆمەڵگایە هێناوە، بۆیە پێویستە لایەنە سیاسییەکان و پەرلەمانى کوردستان و دامەزراوە فەرمییەکانى هەرێم، رێگەچارەسەرێک بدۆزنەوە و بۆ هەر ئەگەرێک بەرنامەی خۆیانیان هەبێت، نەک لە داهاتودا دۆخێک بێتە پێشەوە کە زەرەرمەندى سەرەکى تێیدا خەڵکى هەرێم و موچەخۆران بێت، لە ئیستاشەوە ئەو هەنگاوانەى پێویستن بگیرێنەبەر و دواى نەڵێن کەس نەیوت و کەس نەیزانى.


هەواڵگرى عێراق شکستهێنانى پلانى تیرۆرکردنى ئەندامانى هێزە ئەمنییەکان و حەشدى لەکەرکوک راگەیاند و ئاماژەى بەوەکرد، بەپێی دانپێدانانى ئەندامانى داعش، ئەو رێکخراوە ساڵى رابردوو هەوڵیداوە گەنجان بکاتە چەکدار لەناو کەرکوکدا.\nبەپێی بەیاننامەیەکى هەواڵگرى کە وێنەیەکى دەست "ناس کورد" کەوتووە، مەفرەزەکانى هەواڵگرى و لێکۆڵینەوەى فیدراڵى لە وەزارەتى ناوخۆ دوو تیرۆریستی داواکراوی سەر بە داعشیان دەستگیکردووە بەپێی ماددەى چوارى تیرۆر.\nرونیشیکردووەتەوە، هەردوو دەستگیرکراوەکەدا دانیان بەوەداناوە کە ساڵى 2020 پەیوەندیان بە داعشەوە کردووە لەرێگەى یەکێک لەسەرکردەکانى ئەو رێکخراوەوە و راسپێردراون چاودێرى هەندێ ئەندامى حەشد و هێزە ئەمنییەکان بکەن و تیرۆریان بکەن.\nبەپێی بەیاننامەکە، ئەو دوو کەسە هەروەها دانیان بەوەداناوە کە کاریان کردووە بۆ ئەوەى گەنجان لەکەرکوک بکەنە چەکدار.\nتوێژینەوە: ئەوانەی دەچنە بەر هەتاو مەترسی مردنیان بە كۆرۆنا كەمترە\n2021.04.12 - 10:32\n2021.04.16 - 09:11


مه‌حكووم كردنی چالاكێكی خوێندكاری و سیاسی به پێیج ساڵ زیندانی ته‌عزیری هه‌واڵه‌کان\nبه پێی راپۆرته‌كان، “له‌یلا حسێن زاده” چالاكی خوێندكاری و زیندانی سیاسی پێشوو، له لایه‌ن دادگای ڕژیمه‌وه له شاری تاران، به پێنج ساڵ زیندانی ته‌عزیری و دوو ساڵ بێده‌نگی له تۆره كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان مه‌حكووم كرا.\nشایانی باسه، ، “له‌یلا حسێن زاده” چالاكی سیاسی و خوێندكاری به تۆمه‌تی “ئیجتیماع و ته‌بانی به ئامانجی ئێقدام دژی ئه‌منییه‌تی وڵات”، به پێنج ساڵ زیندانی ته‌عزیری مه‌حكووم كراوه. جێی ئاماژه‌یه، ناوبراو به بیانووی به‌شداربوون له رێوره‌سمی جه‌شن و شادی “محه‌ممه‌د شه‌ریفی مۆقه‌ده‌م” ده‌روێشی گۆنابادی به‌ندكراو، له به‌رامبه‌ر دانشگای سه‌نعه‌تی شه‌ریف، ده‌ستبه‌سه‌ر و راگوێزی گرتووخانه‌ی ئیتلاعات كرابوو.\nگیان له‌ده‌ست دان و بریندار بوونی ٤ كرێكار له شاره‌كانی ئێران


نەوشیروان مستەفا کۆچی دوایی کرد - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئەمڕۆ بەیانی نەوشیروان مستەفا ڕێکخەری گشتیی بزوتنەوەی گۆڕان لە سلێمانی بەهۆی نەخۆشیەوە لە تەمەنی 73 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nنەوشیروان مستەفا کە لە ساڵی 2009وە بۆ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، لیستی گۆڕانی دروست کرد و لەوساوە بەرپرسی یەکەمی بزوتنەوەی گۆڕان بوو، پێشتر تا ساڵی 2006 جێگری سکرتێری گشتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بووە.\nساڵی 1944 لە بەرخانەقای سلێمانی لەدایک بووە، لە ساڵانی شەستەکان دەستی داوەتە کاری سیاسی وماسته ری خۆی لەساڵی ١٩٦٧ لە لقی زانستی سیاسی لە زانکۆی بەغدا وەرگرتووە . لەساڵی ١٩٦٧ هاورێ لەگەڵ جەلال تالەبانی یەکێتی نیشتمانی کوردستانیان دامەزراندوە. نەوشیروان مۆستەفا لە ساڵی ٢٠٠٦ بۆ دەربڕینی ئەوەی وەک گەندەڵی لە حێزب ناوی لێبردووە ، لە یەکێتی جیا بوه وه و بزووتنه وه ی گۆڕانی دامەزراند .\nلە مانگی ئاداری رابردوودا خاتو شوعلەی هاوسەری نەوشیروان مستەفا کۆچی دوایی کرد، بەڵام بە هۆی نەخۆشیەکەیەوە نەیتوانی لە گەشتی چارەسەریەکەی لە بەریتانیا بگەڕێتەوە. نەوشیرەوان مۆستەفا باوکی دوو کوڕ و کچێکە بە ناوەکانی نما، چیا، چرا.\nئادار 19, 2017 13:11 Asia/Tehran\n52 خولەکێک لەمەوبەر


بەپێی ئامارێكی كەشناسی، ئەمڕۆ زۆرترین باران بارین لەناوچەی ماوەتی سنووری پارێزگای سلێمانی باریوە.\nئامارەكە هی (12) كاتژمێری ئەمڕۆ دووشەممەیە، ئەوەش لەكاتێكدایە دوێنێ بەدرێژایی شەو باران بارینێكی بەردەوام شارەكانی كوردستانی گرتەوەو زیانی مادی زۆری لێكەوتەوە.\nئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق هۆشداریی ده‌دات له‌باره‌ی ئه‌گه‌ری راگرتن و نه ناردنی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران له‌لایه‌ن به‌غداوه‌و ئاشكرای ده‌كات ، ماوەی سێ مانگە حکومەتی عێراق موچەو بوجەی هەرێمی کوردستان دەنێرێت بێئەوەی لە بەرانبەردا یەک تەنەکە نەوت ڕادەستی سۆمۆ کرابێت.\nبڵێسه جه‌بار فه‌رمان،ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق له‌لاپه‌ڕه‌ی تایبه‌تی خۆی له تۆری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌فه‌یسبوك ئاشكرای كردووه، ڕۆژانە لەناو پەرلەمان و لە لیژنەی پەیوەندیدار روبەڕوی رەخنەی توندی نوێنەرانی پارێزگاکانی تر دەبینەوەو بیر لەکاردانەوەو بەرپەرچدانەوەی سیاسەتی حکومەتی هەرێم دەکرێتەوە کە دوبارە راگرتنی موچەش لەخۆدەگرێت، كه‌لە بودجەی 2019 دا هاتوە کە هەرێم دەبێت رۆژانە (250) هه‌زار بەرمیل نەوت ڕادەستی سۆمۆ بکات و هەرێم نیازی پابەندبونی نییە.\nئه‌وه‌شی ئاشكرا كردوه، راستە کە موچەی فەرمانبەران بە بڕگەیەکی جیاواز لەناو بودجەدا جێکراوەتەوە, بەڵام هەمو دەبێت ئەو راستییە بزانن کە ئەوەش قابیلی ئاڵوگۆڕەو بەهانە هەیە کە رابگیرێت، وه ئه‌گه‌ر هاتو دژ به‌و بڕگه‌یه واژو کۆکرایەوە, دەتوانرێت دوبارە بهێنرێتەوە ناو پەرلەمان و ئاڵوگۆڕ بەسەر ئەو بڕگەیەدا بهێنن و رایبگرن.\nپه‌رله‌مانتاره كورده‌كه‌ی به‌غدا ئه‌وه‌شی ئاشكرا كردوه، واتە شێوازی تر هەیە بۆ شەرعیەتدان بە راگرتنی پشکی هەرێم و ئینجا هەم پاشەکەوت و بڕین و کەمکردنی موچەی فەرمانبەرو موچەخۆران دێتەوە ناوان، ئێمە بەئەرکی سەرشانی خۆمان هەستاوین لەشەڕی مافی هاوڵاتیانی هەرێم و لەداکۆکی لێکرنیان بەردەوام دەبین, بەڵام ئەم شەڕە تەنها بە ئێمەی نوێنەران ناکرێت و بەبێ پابەندبونی حکومەتی هەرێم بە بڕیارەکانەوە لەم شەڕەدا سەرکەوتو نابین و بەوەش قەیرانەکانی هەرێم و بێ موچەیی بەردەوامی دەبێت.ئینجا ئۆباڵەکەی لەئەستۆی کێ دەبێ و کێ سودمەندو کێش زیانمەند دەبێ؟ ئەمە پرسیارەکەیە.\nله‌كۆتایی نوسینه‌كه‌یدا رایگه‌یاندوه، پابەندبون بەیاسای بودجە واتە بەردەوامی لە لابردنی پاشەکەوتی موچەو هەوڵدان بۆ گەڕانەوەی موچە پاشەکەوتکراوەکانیان. ملنەدان بۆ یاسای بودجە واتە گەڕانەوەی پاشەکەوت.\nنرخی دۆلار به‌رامبه‌ر دیناری عێراقی به‌رز بویه‌وه\nئێواره‌ی ئه‌مرۆ له‌كاتی داخستنی ده‌رگای ئاڵوگۆری دراو ،نرخی دۆلار به‌رامبه‌ر دیناری عێراقی به‌رزبویه‌وه ، دوای ئه‌وه‌ی به‌یانی ئه‌مرۆ (100) دۆلار به (120) هه‌زار و (150) دینار مامه‌ڵه‌ی پێوه كرا، وه نرخی دراوه بیانیه‌كان به‌م شێوه‌یه بوو :\n(100) پاوه‌ن (156) هه‌زارو (500) دینار\n(100) یۆرۆ (136) هه‌زار دینار\n(100) دۆلار (120) هه‌زار و (250) دینار\n(100) لیره‌ی توركی (21) هه‌زارو (500) دینار\n(100) هه‌زار تمه‌نی ئێرانی (9) هه‌زارو (500) دینار\nئەمڕۆ دووشەممە (25/3/2019) وەفدێكی ئەنجومەنی سیاسی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان كە پێك هاتبوو لە بەڕێزان (مامۆستا خلیل ابراهیم) سەرۆكی ئەنجومەنی سیاسی‌و (د. محمد هاودیانی) بەرپرسی دەزگای پەیوەندییەكان و (م. مغدید هورمزیار) كارگێڕیی دەزگای پەیوەندییەكان سەردانی كونسوڵخانەی دەوڵەتی كوێتیان كردو لەلایەن بەڕێز (د. عمر الكندری) كونسڵی گشتی كوێتەوە پێشوازیان لێكرا.\nئەمەو لە دیدارەكەدا سەرۆكی ئەنجومەنی سیاسی تیشكی خستە سەر دوا پێشهاتە سیاسیەكانی عێراق و هەرێم و هەڵوێستی ئۆپۆزسیۆن بوونی یەكگرتوو لە قۆناغی داهاتوودا ڕوون كردەوە، هەروەها سوپاسی دەوڵەت‌و گەلی كوێتی كرد لە هاریكاریەكانیان بۆ هەرێمی كوردستان .\nشایانی باسە بەڕێز كونسڵی گشتی كوێت خۆشحاڵی خۆی دەربڕی بۆ سەردانەكەو هەڵوێستە ئاشتەوایی‌و مەدەنیەكانی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لە مەڕ سەقامگیری بارودۆخی سیاسی‌و بە عەقڵانی بوونی ئۆپۆزسیۆن بوون .\nدوای ئه‌وه‌ی وه‌زاره‌تى دارایى و ئابورى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، به پێى ڕێنمایى ژماره (25) ى ساڵى( 2016)، سه‌رجه‌م پله‌به‌رزكردنه‌وه (ته‌رفیع)ى فه‌رمانبه‌رانى راژه‌ى شارستانى و سه‌ربازى راگرتبوو، له ئێستادا ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌ران ته‌نها فه‌رمانى سه‌رۆكى حكومه‌تى ماوه و چاوه‌ڕوانیش ده‌كرێت له چه‌ند رۆژى داهاتوودا ده‌ربچێت، به‌پێى ئه‌و نوسراوه‌ش كه وه‌زاره‌تى دارایى به‌رزیكردوه‌ته‌وه بۆ ئه‌مساڵ پله‌به‌رزكردنه‌وه ته‌نها بۆ ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه ده‌كرێته‌وه كه پله‌كه‌یان له نێوان (6 - 10) دایه.\nسه‌رچاوه‌یه‌ك له وه‌زاره‌تى دارایى و ئابوورى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان به‌ماڵپه‌رێكی نزیك له یه‌كێتی راگه‌یاندوه، دواى ئه‌وه‌ى به‌ڕێوبه‌رایه‌تى میلاكات له وه‌زاره‌تى دارایى و ئابوورى دواین راپۆرتى خۆیان له‌باره‌ى پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌ران بۆ وه‌زیرى دارایى ناردووه، وه‌زیریش له نوسراوێكدا بۆ ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران داواى ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی كردووه، بۆیه وابڕیاره له‌ماوه‌یه‌كى كه‌مى داهاتوودا فه‌رمانى ده‌ستكردنه‌وه به پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌ران ده‌ستپێبكاته‌وه، وه سه‌رجه‌م ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ى كه له ساڵى( 2016) ه‌وه پله‌به‌رزكردنه‌وه‌یان وه‌ستاوه و پله‌كه‌یان له نێوانى (6 - 10)یه راسته‌وخۆ پله‌به‌رزكردنه‌وه‌یان بۆ ده‌كرێت، وه فه‌رمانبه‌رانى (پله سێ و چوار و پێنج) به‌هه‌مانشێوه ئه‌گه‌ر تاوه‌كو مانگى یه‌كى ساڵى (2016)، پله‌به‌رزكردنه‌وه‌یان بۆ نه‌كرابێت، ئه‌وا له ساڵى داهاتوودا پله‌به‌رزكردنه‌وه‌یان بۆ ده‌كرێت.\nله‌باره‌ى جیاوازى ئه‌و پاره‌یه‌ى كه فه‌رمانبه‌ران له‌نێوان ساڵانى (2016 بۆ ساڵى 2019) وه‌ریان نه‌گرتووه به‌هۆى پله‌به‌رزنه‌كردنه‌وه‌یان، سه‌رچاوه‌كه‌ئاشكرای كردوه، وه‌زاره‌تى دارایى دواتر هه‌ڵسه‌نگاندن بۆ بڕى ئه‌و پاره‌یه ده‌كات، ئه‌گه‌ر له توانایدابێت ئه‌و پاره‌یه بگه‌ڕێنێته‌وه، ئه‌وا سه‌رجه‌م ئه‌و جیاوازى مووچه‌یه ده‌گه‌ڕێندرێته‌وه بۆ فه‌رمانبه‌ران، دواى ئه‌وه‌ی سه‌رۆكى حكومه‌ت له‌ماوه‌ى داهاتوودا واژۆ له‌سه‌ر نوسراوه‌كه ده‌كات، راسته‌وخۆ وه‌زاره‌تى دارایى ده‌ستده‌كات به ده‌ركردنى رێنمایى چۆنیه‌تى پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌ران به گوێره‌ى داهاتى به‌رده‌ست.\nجێگه‌ی ئاماژه‌یه رێباز حه‌ملان، وه‌زیرى دارایى و ئابورى به‌دوارۆژی راگه‌یاند بوو ،دواى ئه‌وه‌ى له ساڵى 2016ه‌وه به‌هۆى قه‌یرانى دارایى بڕیارى پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ى فه‌رمانبه‌ران راگیرا، له‌ماوه‌ى رابردووشدا له‌گه‌ڵ سه‌رۆكى دیوان یاداشتێكیان بۆ سه‌رۆكى حكومه‌ت به‌رزكردووه‌ته‌وه، به‌مه‌به‌ستى ره‌زامه‌ندى ده‌ربڕین بۆ دووباره ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پله‌به‌رزكردنه‌وه، وه بابه‌تى پله‌به‌رزكردنه‌وه مافى فه‌رمانبه‌رانه و به‌ته‌واوى یاساییه و دواى ره‌زامه‌ندى سه‌رۆكى حكومه‌ت له‌مساڵدا ده‌ستپێده‌كاته‌وه، وه دواى ده‌رچوونى بڕیار له‌سه‌ر پله‌به‌رزكردنه‌وه، بڕیار له‌سه‌ر قه‌ره‌بووكردنه‌وه و راستكردنه‌وه‌ی موچه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی شایسته بوون له ساڵانى رابردوو ده‌درێت.\nلەمانگی داهاتودا دەستدەكرێت بە نۆژەنكردنەوەی شەقامەكانی ناوشاری سلێمانی\nئەمڕۆ دوو شەممە25/3/2019 شارەوانی سلێمانی ڕایگەیاندوە لەمانگی (چوار)دا دەستدەكرێت بە نۆژەنكردنەوەی شەقامەكانی ناوشار، سوپاسی هاوڵاتیانیش دەكات كە لەڕێگەی كۆمێنت و سەرنجەكانیانەوە بەشێك لە و چاڵ و چۆڵییانەیان ناردووە .\nهاتوچۆی سلێمانیش رایگەیاندوە"ئێمە وەك ئەركێك لە بواری ھاتووچۆ سەرجەم وێنەكان و شوێنەكان دەخەینە بەر چاوی بەڕێزان لە شارەوانی سلێمانی ، ئێستاش جارێكی تر داوا لە هاوڵاتیان دەكەین ھەر شەقامێكی تر كە پێویستی بە نۆژەنكردنەوە ھەیە، وێنە یان ناونیشانی شوێنەكەمان بۆ بنێرێن بۆ ئەوەی پێش مانگی چوار بیخەینە بەرچاو شارەوانی سلێمانی سوپاس بۆ ھاوكاریتان.\nشارەوانی سلێمانی سوپاسی هاوكاریی كردنی هاوڵاتیانی كرد ، كە لەرۆژی 28/2/2019 وە ژمارەیەكی زۆر لە وێنەو ناونیشانی شەقامە خراپبوەكان و چاڵ و چۆڵییەكانیان ناردووە.\nبەرێوەبەری بەنداوی دووكانرایدەگەیەنێت لە ئێستادا لە یەك چركەدا ٥۷۹م۳ ئاو دەرژێتە دەریاچەكە وەو تەنها دوومەتریشی ماوە بەنداوەكە سەررێژبكات.\nئەندازیار محمەد تاهیر بەڕێوەبەری بەنداوی دوكان رایگەیاندوە"لەماوەی ۲٤ كات ژمێری ڕابردوو ۲٤٫٤ ملم باران لە دوكان باریوەبەمەش كۆی باران بارینی ئەم ساڵ گەیشتوەتە ۷۹٥ ملم"\nبەڕێوەبەری بەنداوی دوكان راشیگەیاندوە"ئاستی ئاوی بەنداوەكە ئەمڕۆ ٥۰٩٫۱۱ لە ئاستی ڕوی دەریاوە وبەبەراورد بە پار ساڵ ۸م بەرزترین و بەمەش تەنهادوو مەتری ماوە بەنداوی دوكان سەرڕێژ بكات هیچ گرفت و مەترسیەكیش نیە لە سەر بەنداوەكە.\nمحمەد تاهیر ئاشكراشیكردوە"لەئێستادا لە یەك چركەدا ٥۷۹م۳ ئاو دەرژێتە دەریاچەكە ولە كۆی حەوت ملیار مەتر سێجا لە ئێستادا ٦ ملیار و چوارسەد ملوین مەتر سێجا ئاو لە دەریاجەی دوكان هەیە"\nدوای ئه‌وه‌ی له‌سه‌ره‌تایی ئه‌م مانگه باندێكی دزی پاره‌ی موچه‌ی كارمه‌ندانی نه‌خۆشخانه‌ی شاریان له‌شاری سلێمانی دزی ، تۆمەتبارانی ئه‌م دۆسیه‌یه چیرۆكی چۆنیەتی ئەنجامدانی تاوانەكە دەگێڕنەوە.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی دانپێدانانی تۆمەتبارانی دزینی پارەی مووچەی كارمەندانی نەخۆشخانەی شار بڵاودەكاتەوە و یه‌كێك له تۆمەتباره‌كان ئاشكرای ده‌كات ١٠ ساڵ زیندانی كراوه ئنجا بە‌ربووه .\nدوو شەممە, 25 ئازار 2019 15:56\nخۆپیشاندانەكانی هاوڵاتیانی جەزائیری دژی دەسەلاتی عەبدول عەزیز بۆتەفلیقە و سەرباز، پێ دەنێتە مانگێكەوەوە و بەردەوامی هەیە.\nگەنجانی جەزائیری وەك داینەمۆی خۆپیشاندانەكان، بەردوام بە داهێنانە ئاشتیخوازیەكانیان گوڕی زیاتر دەدەن بە ناڕەزایەتیەكان.\nدوو شەممە, 25 ئازار 2019 15:57\nراپەڕینی دووەم ..رۆڵی هاووڵاتی وەك سەنتەر\nنووسراوە لەلایەن: shko\nگەڕانەوەی ساڵڕۆژی راپەڕین، پێویستی بەوە هەیە كە نوسەران و ئەكادیمی و زانكۆكان و سەنتەرەكانی لێكۆڵینەوەی ستراتیجی نووسین و توێژینەوەو مێزگرد و دیبەیت و كۆڕبەندی جۆربەجۆری لەبارەوە ببەستن، چونكە راپەڕین وەرچەرخانێكی مێژووییە بۆ كورد و لەهەمانكاتدا تێكەڵە بە كۆمەڵێك گۆڕانكاری كە روودەكاتە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەتایبەتیش ئەو سیستمە نوێیە جیهانیەی كە پاش نزیكەی سێ چارەكە سەدە دێت و دەستكاری ستراتیجیەت و پلان و نەخشەی سیاسی ناوچەكە دەكاتەوە، راپەڕین بۆ كورد ماناو مەدلولی سیاسی و كۆمەڵایەتی و مێژوویی خۆی هەیە، كورد دەخاتە قۆناغێكەوە كە لە مێژووی هاوچەرخیدا بێ وێنەیە و هاوشێوەی ئەزموونەكانی كۆماری مەهاباد و مەلیك مەحمود و ئەوانیش نیە، بەڵكو لە زەمەن و سیاقێكی مێژوویی تردایە و دەرچوونە بەرەو ئایندەیەك كە جیاوازە لەوەی لەپێشتردا بینراوە، بەڵام ئەوەی گرفتە لێرەدا ئەو كاراكتەرە سیاسیانەن كە رۆڵی تیادا دەبینن، كە ناتوانن دۆخەكە وەك خۆی ببینن و بیكەنە سەرەتایەك بۆ بنیاتنان و گەشەپێدان و هەستانەوەو كردنەوەی گیانێكی نوێ بە بەری كوردایەتی و خەبات و شۆڕش و بەرخۆداندا، راپەڕین وەك بەرپرسیارێتیەكی جەماوەری سەركەوتوو بو كە جەماوەری كوردستان بە رۆح و ئامانجە سادە و پاكەكەی خۆی هەروەك سەدان ساڵی رابردوو بە قوربانیدان و خوێن و فیداكاری توانی مۆڵگەكانی بەعس تێك بدات و كۆتایی بەداگیركاری جوگرافی و خاك بهێنێت.\nبەڵام دیوەكەی تری كە كۆتایی هێنان بوو بە بەعسیزم وەك فیكر و ئایدیا و كولتور، ئەوە ئەركی نوخبەی سیاسی و رۆشنبیر و ئەكادیمی بوو كە ئەو رۆڵە ببینێت و لە رێگەی پلانێكی نوێوە هەوڵ بدات بە یەكجاری كۆتایی بەو كولتورە بهێنێت كە بۆماوەی زیاتر لە سی ساڵا كاری كردبوو لەسەر نەست و بیركردنەوەو ئەخلاقی مرۆڤی كورد، هەتا لە كوردبوون دایان ببڕێت و ئەوە تیایاندا سەوز بكات كە بەعسیزم دەیویست، راستە پێگەكان و سەربازگە و دەزگا ئەمنیەكان كۆتاییهان هات، بەڵام ئەو بوغز و رق و گەل فرۆشی و خاك فرۆشیەی بەعس لە ناخی مرۆڤی كورددا ناشتبووی وشكی نەكرد، بەڵكو بینیمان لەدوای راپەڕین بە شێوەیەكی تر سەوز بوەو چەكەرەی كردو گەشەی كردەوە، راپەڕین ئەوەی پێوتین كە رزگار بوون تەنها لەوەدا نیە كە دوژمنێكی دەرەكی وەك عەرەب لە ماڵەكەی خۆتدا بكەیتە دەرەوە، بەڵكو لەگەڵیدا دەبێت عەقڵا و پەروەردە و كلتوریش پاك بكەیتەوەو كلتور و بیركردنەوەو عەقڵیەتێكی نوێ لە جێگەیدا بنیات بنێیت، راستە جەماوەری كورد لە دەرگاوە بەعس و مۆڵگە و پیاوەكانیان كردە دەرەوە، بەڵام لە پەنجەرەوە نەنگی و پیسیەكان جارێكی تر هاتنەوە ژورەوە، چونكە ئەو ئەزموونەی لەدوای راپەڕین دروست كرا ئەگەر لەسەر ئەم بنەمایەبوایە ئێستا ئەزموونی سیاسی كورد و دیموكراسی و دادگەری كۆمەڵایەتی و بازنەی ئازادیەكانی تاك و كۆمەڵا لە ئاستێكی زۆر گەشەكردوودا دەبوون.\nراستە لە هەرێمی كوردستاندا بەعس نەما و كورد خۆی كاروبارەكانی سیاسی و ئابوری و كۆمەڵایەتی گرتە دەست، بەڵام لە چوارچێوەی ئەم فەزا نوێیەدا توانیمان چی بەرهەم بهێنین؟ تاچەند توانیمان ئەزموونە سیاسیەكە بكەینە جێگەی هیوای خەڵك؟ تاچەند ئەم ئەزموونە هاونیشتیمانیانی خۆشبەخت و بەختەوەر كرد؟ تاچەند توانیمان گەشە بە دیموكراسی و دامەزراوەكان بدەین؟ تاچەند سەرچاوە سرشتیەكانی وەك نەوت و گاز و بەرهەمەكانی تر لەپێناو گەشەپێدانی كوردستان و خۆشگوزەرانی هاوڵاتیاندا بەكارهات؟ كەواتە راپەڕین ئەوەی پێوتین كە تەنها ئەوەی ئێمە ئەزموونێكی كوردیمان هەبێت و بەرپرسی كورد رابەرایەتی بكەن، ئەمە بەس نیە، بەڵكو هەنگاوێكی تری ماوە ئەویش تەواوكردنی ئەو بازنە بەتاڵەیە كە هەموان چاویان لەسەریەتی و وەڵامدانەوەیە بە ئەو پرسیارانەی پێشوو كە كردمان.\nكەواتە راپەڕین، ئەڵقەیەكی ونبووی تێدایە و تەواو نەكراوە، پێویستە لە هەنگاوی دووەمدا ئەو زنجیرە ونبووە بدۆزینەوە، ئەویش لە ئەم پرسیارەوە دەگەینە گەڕان بە شوێن وەڵامەكەیدا، 28 ساڵە كورد لە هەرێمی كوردستان سەربەخۆیە، بانگەشەی هەرێمی فیدراڵی سیاسی كوردستان دەكات، دەیان هەڵبژاردنی ئەنجامداوەو سەرئەنجام چەندان پارتی سیاسی جۆراوجۆر گەیشتوونە دەسەڵات و وەزارەت و یەكەی ئیداری جۆربەجۆیان وەرگرتووە، دووپارتی كوردی بە بەردەوامی لە دەسەڵاتدا ماونەتەوە، بەڵام ئایا هیچ یەك لەم پارتانە توانیویانە پابەندبن بە بنەماكانی دیموكراسی؟، یان لە رێگەی ئەو دەسەڵاتانەی كە لە حكومەتدا هەیانبووە توانیویانە خواستەكانی جەماوەر بهێننەدی،؟ یان ئایا هاوڵاتی كورد ئاستی هۆشیاری ئەوەندە بەرزبووە، كە گەندەڵكاران سزا بدات و خۆی وەك دەسەڵاتی یەكەم فەزایەك دروست بكات بۆ ئاڵوگۆڕی دەسەڵات؟\nكەواتە لێرەوە دەبێت بچینە سەر زنجیرە ونبوەكەی راپەڕین كە ئەویش بریتیە لە پەراوێزخستنی رۆَڵی هاوڵاتی و رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی لە گۆڕانكاری و بنیاتنان و گەشەپێدانی وڵاتدا.\nلە هەموو كۆمەڵگە دیموكراسی و پێشكەوتووەكاندا هاوڵاتی سەنتەری گۆڕانكاری و گەشەپێدانە، چونكە هەموو پارت و رێكخراوێك بەوانەش كە لە دەسەڵاتدان پێویستیان بە زۆرینەیەكی خەڵك هەیە كە پشتیوانیان لێ بكەن، ئەگەر ئەو زۆرینەیە كۆمەڵە تاكێكی هۆشیار بن و ئاگاداربن بە بنەمای مافەكانی هاوڵاتی بوون و بزانن بەرپرسیارێتی حكومەت بەرامبەر بە تاك چیە؟ ئەو كەمینەی كە لە دەسەڵاتدان بەرەو ئاڕاستەیەكی ئیجابی هەنگاو دەنێن، ئەگەر واش نەبن پێَچەوانەكەی دێتەدی، گرنگترین فەزایەك لە سیستمی سیاسیدا كە ئاڕاستەی دەسەڵات دیاری دەكات فەزای گشتیە، ئەگەر ئەمە لەژێر هەژموونی دەسەڵات و پارتەكانیدا بێت، ئەوا كۆمەڵگە ئاراستەی مێگەل بوون وەردەگرێت، بەڵام ئەگەر فەزای گشتی لەژێر دەسەڵاتی هاوڵاتیدا بێت و هەموو بوارەكانی گەنجان و ئافرەتان و سەندیكاكان و میدیا و ژینگە و تەندروستی و گەشەپێدان و پەروەردە و قوتابیان و هتد لەم رێگەیەوە بجوڵێنرێن و چاودێری دەسەڵات بكەن، ئەوكاتە وەك گۆچانێك وادەبن بەسەریەوە كە ناتوانێت هەنگاو بنێیت بەرەو ستەمكاری و گەندەڵی، چونكە دەتوانن بە جۆرەها شێواز ئەو حكومەتە تووشی شەلەل بكەن و كۆتایی بە تەمەنی بهێنن هەروەك لە زۆر شوێنی پێشكەوتوو جیهان ئەنجامی دەدەن بەتایبەتی لە ئەو وڵاتانەدا كە دیموكراسی تیایدا بەرقەرارە، لەبەرئەوە دەبێت لە رێگەی پلانێكی ستراتیجیەوە نوخبەی ئەكادیمی و رۆشنبیری و نووسەر و میدیاكاران و رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی پلانێك دابنێن بۆ تەواوكردنی ئەو ئەڵقە ونبوەی راپەڕین و كاربكەن لەپێناو دروستكردنی ئەو هاوڵاتیە هۆشیارەی كە بە هەستێكی نیشتیمانیەوە كار بكات، كە تەنها ئامانجی خزمەت و گەشەپێدان و خۆشگوزەرانی هاوڵاتیانی كوردستان بێت.\nبەهۆی ئەولافاوەی كەئەمڕۆدووشەممە بەشێك لەشارەكانی ئێرانی گرتوەتەوە ئەمرۆ لەشاری شیرازی ئێران ١١كەس گیانیان لەدەستداوە و 68كەسیش برینداربوون.\nدەزگای پزیشكی دادوەری شاری شیرازبەئاژانسی فارسی رایگەیاندوە"بەهۆی ئەو لافاوەوە كە ئەمرۆ لەشاری شیراز روویدا ١١كەس گیانیان لەدەستداوە و 68كەسیش برینداربوون"\nپیرحسێن كۆلیونید، سەرۆكی رێكخراوی فریاگوزاری ئێران ئاماری قوربانیانی بڵاوكردوەتەوە ئاماژەی بەوەشداوە 20 لە بریندارەكان تائێستاش لە نەخۆشحانەكانی ئێراندا ماونەتەوە بۆچارەسەركردن.\nحسێن دروێشی بەرێوەبەری مانگی سورلەشاری شیراز رایگەیاندوە"زیاترلە100ئۆتۆمبێلی ئەمبولانس و فریاگوزاری رەوانەی ناوچەی لافاوەكە كراون"\nبەیانی ئەمڕۆ لە ئاكامی كەوتنە خوارەوەی موشكێك لە تەل ئەبیب ی پایتەختی ئیسرائیل، زیانی ماددی زۆر بەر شوێنی كەوتنە خوارەوەی موشەكەكە كەوتەوە و بەهۆیەوە حەوت كەس بریندار بوون، كە بە یەكەم هێرشی نەوعی ئاسمانی دادەنرێت بۆ سەر تەل ئەبیب.\nوتەبێژی سوپای ئیسرائیلی ڕایگەیاند: موشەكەكە لە كەرتی غەززەوە ئاڕاستە كراوە و ڕاستەوخۆ بەر مالێك كەوتووە لە ناوەڕاستی ئیسرائیل، كە ئەمەش مەودایەكی زۆرە و پێشتر موشكی فەڵەستینیەكان نەگەشتۆتە ئەو ئاستە.\nبەهۆی موشەكەكەوە، باڵەخانەكە وێران بووە و لێكۆڵینەوەی لە توانای موشەكەكە دەكرێن كە دروستكراوی فەڵەستینیەكان خۆیانە.\nده‌رباره‌ی زیاد كردنی موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم وه‌زیرێكی پێشوو وه ڵامی سه‌رۆك وه‌زیران ده‌داته‌وه\nدوای ئه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی عێراق له دیمانه‌یه‌كی ته‌له فزیۆنی رایگه‌یاندبوو ،پێم سه‌یره سه‌رۆك وه‌زیرانی ئێستای عێراق رێژه‌ی (50%) موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێمی زیاد كردووه ، به‌بێ ئه‌وه‌ی داهاتی نه‌وت له‌لایه‌ن هه‌رێمه‌وه راده‌ستی كۆمپانیای سۆمۆ بكات ، لهبه‌رامبه‌ردا وه‌زیرێكی پێشووی عێراق وه‌ڵامی حه‌یده‌ر عه‌بادی ده‌داته‌وه .\nهۆشیار زێباری وەزیری له‌كار لادراوی عیراق له‌لاپه‌ره‌ی تایبه‌تی خۆی له تۆری كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر، وەڵامی حەیدەر عەبای سەرۆك وەزیرانی پێشوو سەبارەت بە زیادكردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم بەرێژەی 50% دەداتەوەو رایده‌گه‌ینێت : باجی دژایەتیكردنی كورد بوەهۆی ئەوەی ویلایەتی دووەم بەدەستنەهێنیتەوە.\nوه‌زیری پێشووی دارایی عێراق ئه‌وه‌شی ئاشكرا كردوه، سیاسەتەكانی دژ بە كورد، كە حەیدەر عەبادی پەیڕەوی دەكرد، بوەهۆی لەدەستدانی هەلی ویلایەتی دووەمی سەرۆك وەزیران، هەڵەی كرد كاتێك بۆچوونی راوێژكارە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەكانی وەرگرت لەوبارەیەوە، لەئێستادا حەیدەر عەبادی هەمان رۆڵ دەبینێت و دژی سیاسەتەكانی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیران دەرهەق بە كورد قسە دەكات، لەكاتێكدا كە سەرۆك وەزیران داوا رەوا و شەرعی و دادپەروەرانەكانی كوردی جێبەجێكردوە.\nجێگه‌ی ئاماژه‌یه عه‌بادی هه‌ر له دیمانه ته‌له فزیۆنه‌كه‌یدا رایگه‌یاندبوو، بۆ مانەوەی لە پۆستی سەرۆك وەزیراندا پێویسته سازش لەسەر بەرژەوەندیە باڵاكانی وڵات نەكرێت، پرسیاری ئەوەشی كرد ئەو زیادەیەی موچە، كە لە تریلیۆنێك دینار تێدەپەڕێت، بۆ كوێ و چ لایەنێك دەچێت؟.\nپەڕەى 1 لەکۆى 4968 پەڕەدا


سەدان هەزار پەنابەری ئەفغانی لە پاکستانەوە دەگەڕێنەوە بۆ ئەفغانستان\nنەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت نزیکەی 370 هەزار پەنابەری ئەفغانی یاسایی و ئەوانەش کە هیچ بەڵگەنامەیەکیان نییە لەم ساڵدا لە پاکستانەوە گەڕاونەتەوە ئەفغانستان و لە مانگی 7 وە بە شێوەیەکی بەرچاوتر دەگەڕێنەوە.\nئۆفیسی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هەماهەنگی کردنی کاروبارەکانی مرۆیی ناسراو بە OCHA لە کابول ڕۆژی یەکشەممە ئەم ئامارەی ڕاگەیاند و گوتی نزیکەی 52 هەزار ئەفغانی لە تەنها لە هەفتەی ڕابوردوودا لە سنوری پاکستانەوە گەڕاونەتەوە ناو ئەفغانستان و ئەمەش زۆرترین ژمارە بووە لە ماوەی یەک هەفتەدا لەوەتای ساڵی 2009.\nهۆکارەی زیاد بوونی ژمارەی ئەو ئەفغانیانەی دەگەڕێنەوە وڵاتەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ توندکردنی یاساکان و فشارەکانی حکومەتی پاکستان بە ڕێگای دانانی مەرجی زیاتر بۆ ڤیزا و کەمکردنەوەی مەوڵەتی مانەوە، زیادکردنی هەڵمەتەکانی پۆلیس، دەستگیر کردن و گێڕانەوە و زیاد کردنی کۆتوبەندەکان بۆ دەستڕاگەیشتنی پەنابەرە ئەفغانییەکان بە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکا نو پەروەردە و هەروەها نەبوونی دەرفەتی کار.\nکاربەدەستانی نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوە خێرخوازەکانی تر کار دەکەن بۆ ئەوەی دەستبەجێ بەر لە دەستپێکردنی وەرزی سەرمای زستان بتووانن پێداویستی و پەناهگا بۆ ئەو پەنابەرانە دابین بکەن.\nکاربەدەستانی UNHCR لە پاکستان دانبەوەدا دەنێن کە دەرچوونی پەنابەر ئەفغانییە ناونوسکراوەکان بە شێوەیەکی گشتی خۆبەخشانەیە. ئەوان دەشڵێن بڕیاری ئاژانسەکەیان بۆ زیاد کردنی پارە بۆ هەر کەسێک کە بگەڕێتەوە لە\n200 دۆلارەوە بۆ 400 دۆلار لە مانگی 7 وە و هەڵمەتی نوێی حکومەتی ئەفغانستان بۆ هاوکاری کردنی ئاوارەکان ئەو پەنابەرانەی زیاتر هانداوە بگەڕێنەوە بۆ وڵاتەکەی خۆیان.\nنزیکەی 1 ملیۆن و نیو پەنابەری ئەفغانی بە یاسایی لە پاکستان دەژین لە کاتێکدا نزیکەی 1 ملیۆنیش بە شێوەیەکی نایاسایی لەوێن. زۆربەی ئەو ئاوارانە دەیان ساڵ لەمەو بەر ڕوویان کردە پاکستان لە کاتی شەڕی ئەفغانستاندا.


مورادی یەکەم - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nسوڵتان مورادی یەکەم\nسوڵتان مورادی یەکەم کوڕی سوڵتان ئۆرھان و دایکی شازادەی بیزەنتی ھێلێنە کە بە نەژاد یۆنانی بوو، دەسەڵاتی گرتە دەست دوای مردنی باوکی ئۆرھانی کوڕی عوسمان و لە تەمەنی ٣٦ ساڵیدا بوو ئەو کاتە ساڵی ١٣٥٩ز، و ٣١ ساڵ حوکمی کرد.\nشاری ئەدەرنەی گرت ساڵی ١٣٢٦ و کردی بە پایتەخت، و ھاوپەیمانی بوولگاری بیزەنتی تێکشکاند لە شەڕی ماریتزا لە ساڵی ١٣٦٣ز و وڵاتی سڕبی فەتح کرد لە دوای شەڕی قوسووە ساڵی ١٣٨٩ز کە تێیدا شەھیدکرا.\n١ ڕێکخستنی دەسەڵاتی عوسمانییەکان\n٢ سەرەتای دەسەڵاتی و فەتحەکانی\n٣ گرتنی بولگاریا\n٤ فەتحی سڕب و یاخیبوونی کوری سوڵتان\n٥ ڕێکخستنی یەکە سوارچاکەکان (سەباهی)\n٦ ڕەوشتی سوڵتان و بیروباوەڕی ئیسلامی\nڕێکخستنی دەسەڵاتی عوسمانییەکان[دەستکاری]\nسوڵتان مورادی یەکەم سالی ٧٢٦ک بەرامبەر ١٣٢٦ز لە دایکبووە، و ئەمەش ئەو ساڵەیە کە باوکی حوکمی گرتە دەست، و چاکەی گۆڕانی دەوڵەتی عوسمانی بۆ ئەگەڕێتەوە لە ڕژێمی هۆزییەوە بۆ دەسەڵاتێکی بەهیز و ناونرا بە سوڵتان لە ١٣٨٣ز، ڕژێمی نووسینەوەی دانا بۆ سەرباز و سوارەکانی سباهی، و وڕژێمی دوو کەرتی بنیاتنا کە ئەوانیش ڕومللی و ئەنادۆڵ بوون.\nسەرەتای دەسەڵاتی و فەتحەکانی[دەستکاری]\nئەمیری دەوڵەتی قرمان لە ئەنقەرە هەوڵیدا سوپایەک پێک بهێنێت لە میرە سەربەخۆکانی ئاسیای بچوک بۆ کوشتاری عوسمانییەکان بەڵام سەرسام بوو بە دەورەدانی ئەنقەرە بە سوپای مورادی یەکەم لەبەرئەوە ناچار بوو ڕێبکەوێت لەگەڵی و داببەزێت لە بەردەمیا و واز لە ئەنقەرە بهێنێت بۆی و کچەکەی خۆی پێدا.\nدەستی گرت بە سەر شاری ئەردەنە و سوودی وەرگرت لە شوێنە تاکەکەی لەوەی دەکەوتە سەر سێ ڕووبار و بوونی قەڵا سەربازییەکان و نزیکبوونی لە کردارە سەربازییەکانەوە وایکرد کە بیکات بە پایتەخت و دەورەی زانست و مزگەوتەکانی تێدا کردەوە بۆ پێگەیاندنی نەوەی داهاتوو لە سەرباز و دادوەر و پیاوە لێهاتووەکانی دەوڵەت، و ئەدەرنە دووەم شاری گرنگی بیزەنتییەکان بوو لە دوای قوستەنتینیە، پاشان فەتحی فیلبەی گرت و بەم شێوەیە قوستەنتینیە دەورەدرابوو بە عوسمانییەکان و ئیمپڕاتۆرەکەی ناچاربوو جزیە بدات بە عوسمانییەکان، و لەو کاتەدا فەرمانڕەوا ئەوروپیەکان داوای یارمەتییان لە پاپا و پاشاکانی ئەوروپای ڕۆژئاوا کرد لە دژ موسڵمانان، و پاپا بە دەم داواکەوە هات و داوای لە هەموو پاشاکانی ئەوروپا کرد کە هەڵمەتێکی خاچپەرستی نوێ ڕێکبخەن، بەڵام پاشای سڕب چاوەڕێی ئەو پاڵپشتە خێرایەی نەئەکرد، و فەرمانڕەواکانی دەوروپشتی هەستان کە فەرمانڕەواکانی بۆسنە و ئەفلاق بوون (باشووری ڕۆمانیا) لەگەڵ ژمارەیەک سواری مەجەڕی، هاتن بەرەو ئەدەرنە لە کاتێکدا سولتان موراد سەرگەرم بوو بە هەندیک لە شەڕەکانی لە ئاسیای بچوکدا، لەگەل ئەوەشدا سوپای عوسمانی خیرا ڕووبەڕووی هێرشە کتوپڕەکەی شەویان بوویەوە و تێکشکاندنێکی گەورە تێکیان شکاندن لە نزیک ڕووباری مارتیزا، و ئەمیر سڕب نوقم بوو لە ئاوی ڕووبارەکە لە کاتی هەڵاتنیان و پاشای مەجەر بە شێوەیەکی نائاسایی ڕزگاری بوو لە مردن، و ئەم شەڕە یەکلاکەرەوە بوو بۆ سوپای عوسمانی تاکۆ فەتحی مەقدوونیا بکان.\nسولتان مورادی یەکەم کچی ئەمیری کرمیانی هێنا بۆبایەزیدی یەکەمی کوری وەکو هاوپەیمانییەک لە نیوان دوو دەوڵەتەکە تا بەهێز ببن بەرامبەر دوژمنەکانیان.\nوەزیر دیمورتاش پاشا هێرشی بردە سەر سڕب و بوولگار لەبەرئەوەی دواکەوتن لە دانی ئەو جیزیەی لەسەری ڕیک کەوتبوون، سۆفیای گرت ساڵی ٧٨٤ک دوای سێ ساڵ گەمارۆدان و شاری سالۆنیکی ناوداری یۆنانی گرت، و ئەمیری بولگار هەوڵیدا بچێتە ڕیزی ئەمیری سڕبەوە بۆ هێرش کردنە سەر عوسمانییەکان کاتێک سوڵتان موراد سەرگەرمی شەڕەکانی بوو لە ئەنادۆڵ، بەڵام هێزە عوسمانییەکان شکاندیان و چەند بەشێکی وڵاتەکەیان گرت، هەڵهات بۆ شاری نیکۆپۆلی، و جارێکی تر عوسمانییەکان شکاندیان و بە دیل گرتیان و سوڵتان نیوەی وڵاتەکەی گرت و نیوەکەی تری دا بە ئەمیرەکەی لە حوکمێکی نیمچەسەربەخۆدا و بەمەش بولگاریا سەربەخۆییەکەی بە کردار لە دەستدا.\nفەتحی سڕب و یاخیبوونی کوری سوڵتان[دەستکاری]\nسوڵتان مورادی یەکەم خۆی ئەگەڕا بە وڵاتی بەلقاندا، لازار پاشای سڕب هەوڵیدا بچێتە ڕیزی ئەلبانییەکان و جەنگان لە دژی عوسمانییەکان، بەڵام سوپا پێیان زانی پێش ئەوەی بگاتە شوێنی مەبەست لە دەشتی قوسووە (کۆسۆڤۆ)، شەڕێکی گەورە کەوتەوە لە نێوان هەردوو لادا، و زاوای لازار هاتە ڕیزی موسڵمانانەوە بە خۆی و تیپەکەی کە لە دە هەزار جەنگاوەر پێک هاتبوو، و سڕبیەکان تێک شکان و پاشاکەیان بە دیلی کەوتە دەستی موسڵمانانەوە، و کوشتیانەوە لە بەرامبەر ئەو کارە ناشیرینانەی دەرهەق بە دیلە موسڵمانەکان کردبووی، و هەتا ماوەیەکی زۆر باسی ئەم شەرە دەنگی ئەدایەوە لە ئەورووپادا، و سڕب سەربەخۆیی خۆی لە دەستدا.\nو لە کۆتایی شەرەکەدا سوڵتان موراد بەسەر کوژراوەکاندا ئەگەڕا، سەربازێکی سربی بریندار لە نێو کوژراوەکاندانا خەنجەرێکی لە سوڵتان دا وکوشتی ئەمەش لە ساڵی ٧٩١ک بەرامبەر ٢٠ی تەمموزی ١٣٨٩ز دابوو، و سەربازە عوسمانییەکان یەکسەر بکوژە سڕبیەکەیان کوشتەوە.\nڕێکخستنی یەکە سوارچاکەکان (سەباهی)[دەستکاری]\nڕەوشتی سوڵتان و بیروباوەڕی ئیسلامی[دەستکاری]\nئیسلام ئۆن لاین[ژێدەرێکی پشتڕاستکراو نییە]\nمێژووی دەوڵەتی عوسمانی - محەمەد فەریک بەگ محامی[ژێدەرێکی پشتڕاستکراو نییە]\nدەوڵەتی عوسمانی - عەلی محەمەد سەڵابی[ژێدەرێکی پشتڕاستکراو نییە]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مورادی_یەکەم&oldid=834964»\nلەدایکبووانی سەدەی ١٤یەم


تاریخ ایجاد در سه شنبه, 22 فروردين 1396 13:32\nهەر کە وازی لە سیاسەت هێنا، چوار پشیلەی کڕی. یەکی سپی، یەکی رەش، خۆڵەمێشییەک و یەکی بەڵەکیش. بوو بە پشیلەباز. پشیلەکانی لە ژوورەوە لای خۆی راگرت. بۆ هەر کامێکیان سەبەتەیەکی دانا. بە دۆشەکۆکەیەکیش لە ناویاندا، جاموڵکەیەک ئاو و چەند دەفریش بۆ خواردن لە تەنیشتیاندا.\nکاتێک لەخەو هەڵدەستێ تا سەعاتی دە خواردن و ئاو بە پشیلەکان دەدا، بۆخۆی ناشتا دەکا و پاشان لەناو ماڵەکەدا دەکەوێتە سەیری کایەکردنیان. ئەوسا رێک سەعاتی دە، دەرگا دەکاتەوە و لەگەڵ خۆی دەیانباتە دەرەوە. لەناو حەوشەکە لەسەر کورسییە ئاسنینە کۆن و ژەنگهەڵێناوەکەی دادەنیشێ و، لێیان رادەمێنێ. پشیلەکان سەرقاڵی مڵ و مۆ و لاساییکردنەوەی سەردەمی زووی رەگەزی خۆیان دەبن،... راو. وادەنوێنێ هەر فڕکەی چۆلەکەیەک لەناو ئاسمانی باغەکە، دڵیان دادەخورپێنێ و سەرنجیان رادەکێشێ. دووا نیوەڕۆیانیش ئیتر لێیان دەگەڕێ. هەر ئەوەندەی، دەرگاکەیان بە ئاوەڵایی بۆ جێ دێڵێ و ئیتر بۆ خۆی خەونووچکە دەیباتەوە. کە ئێوارەیش دادێ، بەرەبەرە کۆیان دەکاتەوە. پشیلەکان دێنەوە، ئەگەرچی هەرکامە و لە گۆشەیەکی حەوشە و باغەکەوە سەروسەکوتیان پەیدا دەبێتەوە.\nکە دێنەوە، سمێڵیان بۆنی مشک، گیا، خاک و خۆڵ و 'با' دەدا.\nئەو پێی وایە پشیلە باشترین جێگرەوەی سیاسەتە. دەڵێ:\nـ "گەر چوارپەلی پشیلەیەک بە دەست بگری و بە پشت لە خانوویەکی حەوت تەبەقەوە فڕێی دەیتە خوارەوە، پێش ئەوەی بگاتە زەوی، خێرا خۆی بادەداتەوە و دەچێتەوە سەر چنگ،... ئەوان قەت ناهێڵین پشتیان لەعەرزکەوێ،... وەک سیاسییەکان!"\nبەڵام راستییەکەی ئەوەیە پشتی سیاسییەکان جاروبار لە عەرزدەدرێ.\nـ "ئەوە تۆ پێت وایە پشتیان لەعەرزدەدرێ، بۆخۆیان قەت پێیان وانیە،... قەت قەت!"\nواپێدەچێ لەسەردەمی پۆستمۆدێرنیزمدا کە سەردەمی بەسەرچوونی زاڵبوونی یەک شێوە لە راستییە، ئەم قسەی ئەو راست بێ. بەڵام هەر ئەمە نیە.\nـ "گەر ئیزنی قسەکردنیان بدەیتێ، ئەوە حەتمەن بۆت ئیسپاتدەکەن کە ئەوە پشتی ئەوان نیە لەعەرز کەوتووە، بەڵکو زەوی هەڵگەڕاوەتەوە و لەسەرەوە دابەزیوەتە سەر پشتیان! وە دەبێ ئیزنی قسەکردنیشیان پێبدەی، چونکە سەردەم سەردەمی دیموکراسییە،... ئەگەر نەهێڵی قسەبکەن ئەوا تۆ دۆڕاندووتە، چونکە زوڵمت کردووە و لە زوڵمیشدا زاڵمە لە راستیدا دۆڕاوە. ئیتر فەرق ناکا کێ زاڵمە و چۆن زاڵمە."\nمن لای خۆم کە بیری لێدەکەمەوە، پێم وایە لە هەندێ شتا حەق بەوە. تەنانەت لای خۆم پێموایە سمێڵی سیاسییەکان وەک سمێڵی پشیلە بۆنی مشکیش دەدا، ئا، تەنیا مشک، نەک بۆنی گیا و خاک و 'با'.\nئەو ناهێڵی پشیلەکان لە حەوشەکەی دەرچن. هەربۆیە بۆ ئەوەی دەرحەق بەوان زوڵمی نەکردبێ، حەوشەیەکی گەورەی بۆ سازکردوون بەو باغ و چیمەن و خاک و خۆڵەوە کە بۆ چوار پشیلە تەواون. بەدەوری حەوشەکەدا دیواری بەرز و لووسیشی سازکردووە، تەنیا بە دوو دەرگاوە (یەک لە پێش و یەک لە پاش) کە هەمیشە داخراون. بەڵام سەیر ئەوەیە لەگەڵ ئەوەی پشیلەکان لەمێژە دەزانن رێگای دەربازبوونیان نیە، کەچی هەموو جارێک کاتێک دێنە حەوشەکە، دیوارەکان بە جۆرێک لە جۆرەکان جارێکی تر تاقی دەکەنەوە. جا یان لە بنیا رادەوەستن و سەیری بەرزاییەکەی دەکەن، یان لە بنەوەی بەشوێن کونێکی کتوپڕیدا دەگەڕێن، یان لە فکری قەڵەمبازێکدان (لە خەیاڵی خۆیاندا پێیان وایە دەتوانن بە سەریا بپەڕن.)\nئەگەرچی وەک سیاسییەکان قەت نەپەڕینەوە.\nهەڵبەت پێش ئەوەی بیانکڕێ، لە رەگەزیشیان تێفکری. پشیلەکان وەک سیاسییەکان هەر هەموویان نێرن. نەیشی خەساندوون. ئەوان کە لەبەر بێ مێی تەواو بێ تاقەت و وەڕەزن، جاری وایە هەر کامەیان لە سووچێکی حەوشەکە وەک گورگ دەکەونە لوورە لوور و دەنگیان هەموو گەڕەک دەهاژێنێ. دراوسێکان دەڵێن:\nـ "دیسان پشیلەکان بەبابوونەوە!"\nئەو کە پێی سەیرە بۆچی دراوسێکانی نازانن ئەوە دێڵە بەبادەبێ نەک نێرینە، لە لای، یەکێک لە دەنگ و ئاوازە خۆش و سەرنجڕاکێشەکانی دونیا، زریکەی هەوەسبازانەی پشیلەکانیەتی. ئەگەرچی پێی وایە کە نەبوونی مێینە قەت بە پیچەوانەی پیاوە سیاسییەکان نابێتە هۆی بەسەریەکا پسانیان (ئەوەیکە ببنە نێرباز)، بەڵام شتێک لە دەروونەوە پێی دەڵێ کە سەرئەنجام رۆژێک لە رۆژەکان ئەمە روودەدات. ئاخر پیاوە سیاسییەکانیش کاتی خۆی پێیان وانەبوو شتی وایان لێ رووبدات، کەچی روویدا! بۆیە ئەو گەیشتووەتە ئەو ئەنجامە کە دەستێکی بەهێزتر لە هەموو شتێ لە دەرەوەی مرۆڤ و دونیا هەیە و ئەوە ئەوە سەرئەنجام بڕیاردەدا و رێگاکان دیاری دەکا.\nحوسنێکی باشی باغەکە ئەوەیە قەت مشکی لێنابڕێ. پشیلەکان لەم بارەیەوە خەنین. بگرە یەکێک لە دیمەنە خۆشەکان، سەیرکردنی پشیلەکانە لەکاتی راوی مشکدا، کاتی یاریی سیحراوییان لەگەڵ ئەو کەلە بچوکانە. ئەو قەت لە سەیرکردنی وەها دیمەنێک تێرنابێ. ئەم عادەتەی لە سەردەمی سیاسەت بازییەوە بۆی ماوەتەوە. بێچارە مشکەکان کە پێیان وایە گەمەی پشیلەکان سەرئەنجام بەمانای دەربازبوونیانە لە چنگاڵی مەرگ. ئەو بەقەدەر مشک بازیی پشیلەکان، چێژ لە پشیلەبازیی خۆی دێنێ.\nسەیر ئەوەیە پشیلەکان هەر کامەیان قەلەمڕەوێکیان لە حەوشەکەدا هەیە. ئەمە بەرەبەرە چێ بووە. بەدەر لە خواستی ئەو. وە خێرایش ملی دایە. رەشەکە سووچێک، سپییەکە سووچێک، خۆڵەمێشییەکە سووچێک و سەرئەنجام بەڵەکەکە سووچی خۆی. قەڵەمڕەو ئاوا دروست بووە،... بە هۆی مانەوە و بە هۆی عادەت. ئیستا ئیتر هەر کامەو لە مەملەکەتی خۆی دادەنیشێ، کە ئەو ناوی ناون هەرێمی رەش، هەرێمی سپی، هەرێمی خۆڵەمێشی و هەرێمی بەڵەک. وەک کۆنە سیاسییەکی زیرەک لە هەمووشیان زیاتر هەرێمی بەڵەک و هەرێمی خۆڵەمێشی خۆش دەوێ. ئەوانی پتر لا پەسندە. سەیر ئەوەیە کە ئەم دوو پشیلەیەیش زیاتر لە دووانەکەی تر دەستکەوتیان هەیە. رۆژ نیە چەندین مشک راونەکەن. بە تێپەڕینی زەمەنیش، گۆشەیەکی حەوشەکە سپی هەڵگەڕا و گۆشەکانی تر رەش و خۆڵەمێشی و بەڵەک. ئیتر کاتێک پشیلەکان تیای دادەنیشتن، نەدەبینران. راو هەتا دەهات ئاسان وئاسانتر دەبووەوە بۆیان.\nهەموو شتێ باش دەڕۆیشتە پێشەوە، هەتا رۆژێکیان مشک قڕیان تێکەوت و بگرە یەک دانەیش چییە دەست نەکەوت. ئەو سەرەتا سەرنجی نەدایە ئەم پێشهاتە، بەڵام پاش ئەوەی ئێوارەیان پشیلەکان بەچاوی پڕ لە پرسیارەوە روویان لە ژوورەوە دەکردەوە، لەمە گەیشت. پێی سەیر بوو. باشە چۆن دەبێ لە حەوشەیەکی وەها گەورەدا مشک قڕیان تێبکەوێ و یەک دانە چییە دەست نەکەوێ؟ ئەو کە لە تەواوی تەمەنی سیاسەت بازییەکەیدا پەکی نەکەوتبوو، ئەمەی بە نیشانەیەکی باش لێکنەدایەوە. بۆیە دەبا هەرچی زووتر بەر بەم کارەساتە بگرێ. رۆژیک پاژنەی پێڵاوی لێهەڵکێشا و رووی لە بازاڕ کرد. سەرەتا پێی وابوو دەزانێ لە کوێ مشک دەستدەکەوێ، بەڵام هەر کە گەیشتە ناو بازاڕ، تێگەیشت کە نەک تەنیا نازانێ، بەڵکو قەت قەتیش ئەمەی نەزانیبوو،... ئەسڵەن بەدرێژایی ژیانی بیری لێنەکردبووەوە، چ کاتی سیاسەت بازی و چ کاتی ئیستای. لەبەر دووکانێکدا راوەستا و ویستی بپرسێ. بەڵام خێرا پەشیمان بووەوە. نەکا خەڵک پێی پێبکەنن. بەپەلە دوورکەوتەوە.\nئەو رۆژە هەتا ئێوارە بە ناو بازاڕدا سووڕایەوە. جگە لە دووکانە هەمیشەییەکان بە شمەکە هەمیشەییەکانی نێوانیانەوە، چی تری نەبینی. پێکەنینێکی سەیر کتوپڕ دایگرت. پێکەنینێکی کەمێک شێتانە... "کێ مشک دەفرۆشێ،... کێ؟ ها ها ها..."\nهاتەوە بۆ ماڵەوە. ئەو شەوە زۆری بیرلێکردەوە. بەبزربوونی مشکەکان، سمێلی پشیلەکان تەنانەت بۆنی خاک و گیا و بایشیان نەدەدا. بگرە هەستی کرد روخساریان داهێزراوە و تەمێکی خەمگین خۆی بەسەر چاوە نازدارەکانیاندا کێشاوە. نا، دەبوایە چارەیەک ببینێتەوە،... چارەیەک،... بەڵام چۆن. لەبیری دێ لە کاتی قەیرانەکاند کاتێک سیاسەتباز بوو، خوتبەی بەهێزی و سەرنجڕاکێشیان دەدا، باسی ئەوەیکە هەندێ قۆناغ لەمێژوودا هەن کە گرینگترن لە خودی مرۆڤەکان، ئەوەندە گرینگتر کە هەمووان دەکرا لەپێناویدا قوربانی بکرێن، یان دەگەڕانەوە بۆ مێژوو و تێیدا پاڵەوانەکانیان دیسان دەردەکێشایەوە دەرەوە، ئەو پاڵەوانانەی کە هەمیشە دەیانتوانی بیانگەڕێننەوە و سەرلەنوێ ببنەوە بە بوونەوەرێکی زیندووی ناو خەڵک، ئەوەندە زیندوو، زیندووتر لە زیندووەکانی ئیستا، یانخود شەڕیان رێکدەخست و سوپا دەبوو بە تەنیا خانوویەک کە گەل دەیتوانی تیایا دابنیشێ و هەست بە متمانەی ژیان بکا.\nبەڵام لەگەڵ پشیلەکانی دەیتوانی چی بکا؟... چی؟... خوتبەیان بۆ بدا،... پاڵەوانەکانیان بۆ بێنێتەوە، یان ئیعلامی شەڕبکا؟ پێکەنینی بەخۆی هات. ئەها! ئیستا هاتەوە بیری. چارەیەکی تر هەبوو، چارەیەکی سەردەمی کۆن. ئەویش برەوپێدانی قەڵەمڕەوی پشیلەکان بوو، رووخاندنی دیوارەکان و پێ زیادکردنی حەوشەی تر.\nبەڵام دراوسێکان کێن؟ ئەو کە قەت بیری لەمە نەکردبووەوە و بەهۆی دیوارە بەرز و لووسەکانی دەوری حەشەکەی، هەر نەیشیدەزانی کێ لەوبەریانەوە دەژی، چوو پەیژەیەکی هێنا و بە دزییەوە کەوتە سەیرکردنیان. وای وای، چی بینی! رێک بە سێ دەوریدا سێ خانووی گەورەی وەک خانووەکەی خۆی، بە هەمان شێوازەوە،... کە زیاتر لێیان وردبووەوە بە هەمان ئەو پشیلانەوە کە لە ناو حەوشەکانیاندا تەراتێنیان بوو! چەند پلە لە پەیژەکە دابەزی و بەو بەرزاییەوە لەسەر پلەیەکیان دانیشت و کەوتە بیرکردنەوەوە. ئیستاکە دهاتەوە بیری کە گەڕەکی ئەو گەڕەکی سیاسەت بازەکانی وەڕەز لە سیاسەت و، پشیلەبازی ئەمڕۆکە بوو. چەند گەمژە بوو کە وەها راستییەکی گرینگی لەبیرچووبووەوە. رقی لە خۆی دەبێتەوە. ئەسڵەن لەبیری دێ جارانیش هەر وەها بوو. شتی زوو لەبیردەچووەوە و هەربۆیە بۆ ئەوەی وای پیشان بدا کە لەبیری نەچووەتەوە، چەند وەعدەیەکی تری بە دەهۆڵ و زووڕناوە دەدا. وەک بڵێی کە دانیشتووەو بیری لێکردووەتەوە و بەئەنجامی باشتر گەیشتووە! بزەیەکی دێتێ و سەرێ بادەدا.\nئەوسا چەند رۆژێكی نەخایاند کە ئەویش سەرەتاتکێی دراوسێکانی بەسەر دیوارەکەی خۆیەوە بینی! دراوسێ کەلە بۆز و خڕەکان، بەو چاویلکە زەڕڕەبینی و جامۆڵکەئاسایانەوە کە بۆنی ئارەق و جگەرەیان رۆژەڕێیەک دەڕۆیشت.\nلە رۆژێکی گەرمی هاوینیدا چەند شۆڤڵێک هاتن و هەموو دیوارەکانیان تێکدا. لەو رۆژەوە چوار خاوەن پشیلە لەسەر کورسییە ئاسنینە ژەنگهەڵاتووەکانیان دادەنیشن و سەیری شەڕە پشیلە دەکەن. شەڕی سپییەکان لە دژی رەشەکان، رەشەکان لە دژی خۆڵەمێشییەکان، خۆڵەمێشییەکان لە دژی بەڵەکەکان و،... بە پێچەوانەوە، شەڕی بەڵەکەکان لە دژی سپییەکان و...،... بە گشتی شەڕی هەمووان لە دژی هەمووان.\nئەگەرچی حەوشەکە پڕ بووەتەوە لە مشک، بەڵام پشیلەکان وەها خوویان بە شەڕی ناوخۆیان گرتووە کە سەریان ناپژێتە سەر ئەوان. پشیلەکانیش وەک خاوەنەکانیان تەواو خوویان بە پشیلەبازیەوە گرتووە،... تەواو تەواو. ئەوان هەموو ئێوارەیەک بە جەستەی خوێناوییەوە روو لە ژوورەکانیان دەکەنەوە، تا سبەی بە زمانی خۆیان خوێنەکانیان دەلێسنەوە و دیسان بۆ شەڕی سبەی ئامادە دەبنەوە.\nخاوەنەکانیان ئیستاکە بەجوانی دەزانن کە بەڕاستی هیچ شتێک بە قەدەر شەڕەپشیلە ناتوانێ جێگرەوەی سەردەمی سیاسەت بازی بێت،... هیچ شتێک لەم دونیا پان و بەرینەدا!


شه‌كر نه‌خۆشیه‌كانی دڵ زیاد ده‌كات\nپسپۆرانی بواری ته‌ندروستی له ئه‌مریكا ئاشكرایان كردوه، كه خواردنی شه‌كر به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام مه‌ترسییه‌كانی مردن به‌نه‌خۆشی دڵ زیاد ده‌كات.\nپسپۆرانی بواری ته‌ندورستی رایده‌گه‌یه‌نن،له‌ئێستادا شه‌كر به‌شێوه‌یه‌كی به‌ربلاَو له زۆربه‌ی خواردنه دروستكراوه‌كان دا هه‌یه، كه به‌خواردنیان رێژه‌ی توشبوون به‌نه‌خۆشی دڵ زیاد ده‌كات، چونكه زۆربه‌ی خه‌ڵك زیاد له رێژه‌ی پێویست له شه‌كر ده‌خۆن.\nهه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه‌ش ده‌كه‌ن كه خواردنی 2 هه‌زار یه‌كه‌ی گه‌رمی شیرینی رۆژانه رێژه‌ی توشبوون به‌نه‌خۆشیه‌كانی دڵ زیاد ده‌كات، هاوكات خواردنی 340 گرام خواردنه‌وه گازییه‌كان، به‌هه‌مان شێوه مه‌ترسییه‌كانی نه‌خۆشی دڵ زیاد ده‌كات.\nبه وته‌ی ئه‌و پزیشكانه ئه‌وانه‌ی خواردنی رۆژانه‌یان 25%ی له شه‌كره، سێ جار زیاتر مه‌ترسی مردنیان لێ ده‌كرێت به‌نه‌خۆشی دڵ.


بەهۆی گۆڕینی لیستی مووچەی مانگی نیسان بۆ مانگی ئەیلول، دابەشكردنی مووچە خاوبوونەوەی بەخۆوە بینیوە و دوێنێ کارمەندانی بەشێک فەرمانگە تەندروستییەکان موچەیان وەرنەگرت، پێدەچێت ئەو خاوبوونەوەیە لە موچەی پەروەردەشدا دووبارەببێتەوە.\nدوێنێ 15ی تشرینی یەكەمی 2020، مووچەی مانگی ئەیلولی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم وەك یەكەمین وەزارەت دابەشکرا، بەڵام بەشێك لەفەرمانگەكانی سەر بەو وەزارەتە لەشاری سلێمانی مووچەكانیان وەرنەگرتووە.\nسەرچاوەیەك لەبەڕێوەبەرایەتی گشتیی تەندروستیی سلێمانی بە ناس كوردی رایگەیاند، بەپێی خشتەكە ئەمڕۆ مووچە دابەشكراوە، ئەگەر هەموو فەرمانگەكان وەریان نەگرتبێت دەگەڕێتەوە بۆ گۆڕینی لیستی مووچە لەنیسانەوە بۆ ئەیلول، چونكە ئەو گۆڕانكارییە كاتی دەوێت.\nبڕیارە رۆژی شەممەش مووچەی مانگی ئەیلولی وەزارەتی پەروەردە دابەش بكرێت، بەڵام پێدەچێت نەتوانرێت تا ئەوکاتە لیستی موچە ئامادەبکرێت و دوابکەوێت.\nبەكر محەمەد، بەڕێوەبەری پەروەردەی رۆژئاوای سلێمانی لەلێدوانێكدا بۆ ناس كورد رایگەیاند، ئێستا فەرمانبەرانی ژمێریاری سەرقاڵی ئامادەكارین بۆ لیستی مووچە، بەڵام بەهۆی وردەكاری زۆری لیستەكەوە گومانیان هەیە رۆژی شەممە بتوانن مووچەی مانگی نۆ لەكاتی خۆیدا تەواو بكەن، لەبەرئەوەی ژمارەی مامۆستا و فەرمانبەران زۆرن.\nوەزارەتی دارایی و ئابوری حكومەتی هەرێمی كوردستان رۆژی دووشەممەی ڕابردوو داوای لەوەزارەت و دام و دەزگاكان كرد، بەزووترین کات لیستی مانگی نیسان بۆ ئەیلول بگۆڕن.\nئاوات شێخ جەناب، وەزیری دارایی و ئابوری هەرێمیش رۆژی سێشەممە لەكۆبوونەوەی لەگەڵ لیژنەی دارایی پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند، هۆكاری گۆڕینی لیستی مووچەی مانگی نیسان بۆ ئەیلول پەیوەندی بەداوایەكی حكومەتی عێراقەوە هەبوو كە داوایان كردووە لیستی مووچە هاوتای لیستی مووچەی عێراق بكرێت.\nعەتا حاجی عەلی: باری تەندروستی کاکم جێگیرە و لەھەموو ڕۆژان زیاتر باشە\n2020.10.23 - 17:47


جست‌وجوی حادثه زای در لغت‌نامه دهخدا\nزایجه . [ ج َ / ج ِ ] (اِ) زایجه لوحه ٔ مربع یا دائره واری است که برای نشان دادن مواضع ستارگان در فلک ، ساخته میشود تا برای بدست آوردن حکم [ طالع ] مولد [ ولادت ، زایش ] و چیزهای دیگر بدان بنگرند. اشتقاق فارسی زایجه از زایش بمعنی مولد است ، سپس تعریب...


سەفین كانەبی :كۆرۆنا زیانێكی زۆری بە وەرزش گەیاندوە لە كوردستان | دەزگاى زارى کرمانجى\nسەفین كانەبی :كۆرۆنا زیانێكی زۆری بە وەرزش گەیاندوە لە كوردستان\nرەمەزان هەڕنی– زاری كرمانجی: بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا نزیكەی دوو مانگە تەواوی چالاكیەكانی وەرزشی لە كوردستان وەستاون، بەڵام دوای ئاسایی بوونەوەی ژیان و نەمانی مەترسی بڕیارە مەشق و راهێنانی تیپەكان و یانەكانی كوردستان دەستپێبكەنەوەو دواتر خولەكانی كوردستان ئەنجام بدرێن.\nسەفین كانەبی، سەرۆكی یەكێتی تۆپی پێی كوردستان بە زاری كرمانجی راگەیاند" لە دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا لە جیهان و كوردستان تەواوی چالاكیە وەرزشیەكان و بەڕێوەچوونی خولەكان وەستان و كۆڕۆنا زیانێكی زۆری بە وەرزش گەیاند لە كوردستان".\nگووتیشی" لە ئێستا دا چاوەڕێی لیژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا دەكەین لە حكومەتی هەرێمی كوردستان كە بڕیاری كردنەوەی یاریگەكان بدات, ئەو كات وەك یەكێتی تۆپی پێی كوردستان كۆبوونەوەی خۆمان دەكەین و بڕیار لەسەر چارەنووسی چالاكیە وەرزشیەكان دەدەین لە كوردستان, هەرچی باشەو لەبەرژەوەندی تۆپی پێدایە كاری لەسەر دەكەین".\nئەوەشی خستەڕوو" ئەم ماوەیە بەهۆی ئەوەی قەدەغەی هاتووچۆ راگەیەندرا بوو وە هەموو یاریزانەكان لە ماڵەوە لە كەرەنتین دابوون و كەم یاریزان هەیە مەشقی كردووەو مەشقەكان بەم شێوەیە نین, تەنیا یاریزانەكان لەماڵەوە مەشق و راهێنانیان كردووەو لە سەردەمی كۆرۆنا هیچ مەشقێكی بە كۆمەڵ ئەنجامنەدراوە، دوای ئاسایی بوونەوەی ژیان كردنەوەی دەرگەی یاریگەكان دەكەینەوەو ماوەیەك كات بە راهێنەرەكان دەدەین مەشق و راهێنان بە یانەكان و تیپەكانیان بكەن و دووبارە ئامادەیان بكەنەوە بەهۆی ئەوەی نزیكەی دوو مانگە لە وەرزشی بە كۆمەڵ دابراوان و پێویستیان بە ئامادەكاری هەیە بۆ ئەوەی بتوانین خولەكان بكەینەوە".\nئاماژەی بەوەشكرد" خولەكانی كوردستان دەستپێدەكەنەوە بەڵام جاری دیارنیە كەی و چۆن, لەبەر ئەوەی ئەوەی پلان و كاتی دەوێت، ڤایرۆسی كۆڕۆنا زیانی زۆری بە وەرزش گەیاند لەرووی داراییەوە, بۆیە پێویستە دوای كردنەوەی یاریگەكان حكومەت زیاتر یارمەتی بواری وەرزش بدات لە كوردستان, لە رووی دارایی و لۆجستیبەوە".


لە نێوان رۆمانسیەت و سیاسەت دا.\nوەفایی و شیعری رۆمانسی.\nڕۆمانسیزم قوتابخانەیەکی فەلسەفی ، هونەری ، کەلتووری ، ئەدەبی بوو لە کۆتایی سەدەی هەژدەیەمەوە سەری هەڵداوە ، لای زۆرێک لە شاعیران تا ئێستاش شیعری ڕۆمانسی درێژەی هەیە ، ئەم قوتابخانەیە یان باشترە بڵێین شیعری ڕۆمانسی لە هەڵڕژتنی سووتان و کڵپە ویژدانیەکانی ناخ و تەقاندنەوەی کانیەکانی سۆز و دەروونەوە هەڵدەقوڵێ .. یان سەرسامبوون و دەربڕینی ناخ بە پێکهاتەکانی دەرەوە .. وەک ( جوانیەکانی سروشت و موعجیزەکان و گەورەیی و پیرۆزی پەروەردگار ، عەشق و کاریگەریەکانی دولبەر ، کەسایەتی و پاڵەوانە ئەفسانەییەکان و زۆرانیتر ...) . لە بەرگێکی ئیستاتیکی و تا ڕادەیەکیش ئیرۆتیک . بەمانایەک ، شیعری ڕۆمانسی سووتان و هەڵقووڵانەکەی لە ناخ و دەروونەوەیە بۆ کێشانی وێنەی پێکهاتە و شتەکانی دەرە . یان بە مانایەکی تر ، ئاراستەکان لە ناوەوە بەرە و دەرەوەن . وەفایی شاعیریش وەک هەر شاعیرێکی سەردەمی کلاسیک بەم دید و ڕۆحە ڕۆمانسیەوە شیعری نووسیوە . هەست و خەیاڵە ڕۆمانسیەکان ، پێکهاتە و جەستەی شیعرەکانی وەفایی ڕەنگ دەکەن . خولیا و خەون و خەیاڵە جوانەکانی ئاودامانن بە شەونمی عەشق . عەشقێکی ئەفسووناوی و بێئەندازە تژی لە سووتان و کڕنۆش بردن و تا ئاستی ورێنەکردن و شێتبوون . وەفایی خۆی خەڵکی سابڵاخە و لە ڕێگەی حوجرەکانی ئایینیەوە خوێندەواریەکی باشی هەبووە .. جگە لە زمانی کوردی زمانی عەرەبی و فارسیشی زانیوە .. بە زمانی کوردی و فارسی شیعری نووسیوە .. قوتابخانەی هەبووە .. قوتابیانی فێرە خوێندەواری و وێژە کردووە .. ( ئەدەب و ئەدیبی ) شاعیر ، پەروەردەی دەستی وەفایین . وەفایی لە ساڵی ( ١٨٦٦ ی زایینی ) دەچێتە نەهری و بۆ چەندین ساڵ لەلای بنەماڵەی شێخ عبێدلای نەهری دەمێنێتەوە .. وەفایی لە ئاکامی دووری لە دۆست و ئەحباب و هاوڕێ و کەسوکارە نزیکەکانی خۆی ، هەمیشە هەست بە تەنیایی و بێتاقەتیەکی ڕۆحی کردووە و هاوکات کەسێکی هەست و سۆز ناسک و عاشق بووە . هەموو غوربەت و هەست و مەیلە ئیرۆسی و شەیداییەکانی خۆی ، بە جوانکاریەکی ڕۆمانسیانە لە شیعرەکانیدا لە بارانبەر پەیکەری دولبەرەکەی دەربڕیوە .. عەشق لە شیعرەکانی وەفایی سنوورێکی بەرینی داگیرکردووە ، عەشق لە شیعرەکانی وەفایی حیکایەتێکی ڕۆمانسی و پڕە لە هەست و خۆلیای چەپێندراو لە هەمانکات هاوارێکە بۆ ڕزگار بوون لە دەست ئاهی تەنیایی و غوربەتی ڕۆحی ، دەگێڕنەوە . وەفایی جارێکیان لە خزمەت شێخ عوبێدوڵا دەبێت ، لەو دەمەدا کەنیزەی شۆخ و شەنگی جوانکیلە و پەریئاسا دەبینێ ، کە لە گوێسانەکەوە بە لەنجە و عیشوە و نازەوە خەریکی تەشی ڕستنە ، بە نیگا گەرمەکانی جارجارەش ئاگر لە چاوەکان و جەستەی وەفایی بەردەدات ، وەفاییش لە نێو ئەم سووتانە دۆزەخیە و لە بەرانبەر ناز و نەرم و نیانی و شۆخ و شەنگی شیرین هەموو دەمارەکانی عاتیفەی دێتە سەما و وەسفی جوانی و لەنجە و لاری و تەشی ڕستنەکەی دەکات و دەلێ:\nتایێکی ڕیشەیی دڵ بە نووکی غەمزە دادا\nدەستێکی بۆ سەما برد ڕووبەندی ماهی لادا\nئافەی گوڵی عەیان بوو عگری بەدەم سەمادا\nباریک و لووس و ناسک دوو زولفی خاوی لادا\nوەک شاخی گوڵ بەلادا شیرین تەشی دەڕێسێ\nوەفایی لەم شیعرەیدا ، داهێنانێکی گەورەی کردووە ، هەموو پێکهاتەی شیعرەکە ، چ مامەلەکردن لەگەڵ زمان و چ وەسف و وێنە و خەیاڵی شیعرەکە ، هێندە لە بەرگێکی ناسک و جوانکاری دایە ، شیعریەتی لێ دەچۆڕێت . بەهای جوانی شیعرەکە توانای مانەوەی بەردەوامی هەیە . وەفایی وەک شاعیرێکی ڕۆمانسی جواننووس ، بۆ دەرخستنی ناخ و دەروونی پڕ لە ناسۆری خۆیی و هاوکات چەمانەوە و وەسفکردنی جوانیەکانی دولبەرەکەی هەوڵ و شیعری لەم بابەتەی زۆرن ئەوەتا لە شیعرێکی تر دەڵێت:\nگوڵئەندام ئەی تەنافی گەردنم زولفی پەرێشانت\nعیلاجێ چارەیێ ڕوحمێ ئەمان دەستم بە دامانت\nغریبی تۆم نەخۆشی تۆم بە گۆشەی چاوی بیمارت\nئەسیری تۆم شەهیدی تۆم بە نووکی تیری موژگانت\nاشارەت آفتی ڕۆحم کلامت غارتی کردم\nتبسم سیحری لێوانت تکلم زێڕ و مەرجانت\nتا لە کۆتاییەکەیدا دەڵێت:\n(وەفایی) کەوتە حەلقەی زولفت ئیدی مەیدە بەر موژگان\nکە من کوشتەی تەنافت بم چ حاجت تیرە بارانت\nوەفایی یەکێک بووە لەو شاعیرە هەست ناسکانەی کە هەموو جوانیەکانی ژیانی لە نێو جوانی زولف و موژگان و چاو و قەدو باڵای دولبەرەکەی دا بینیوە و هەموو خۆشی ئارامیەکانیشی لەنێو نیگایەکی گەرم و بزەیەکی مۆنالیزایی سەر ڕوخساری دولبەرەکی دا هەست پێکردووە .. لە هەمانکاتیش بەبێ هیچ فشار لەخۆکردنێک هەست و خەیاڵەکانی لەنێو قووڵایی دەروون و ناخی هەڵقوڵاون . ئەم شاعیرە دڵتەڕ و دڵ پڕ لەبرین و زوخاو بە ئاگری عەشق ، وە نەبێت تەنها ئاهوناڵە و سووتانەکانی تەنها بۆ جوانی دولبەرەکەی بووبێت و تەنها وەک سوارچاکێکی شەیدا ، شیعری عاشقانەی نووسیبێ ، وەفایی هێندە هەست و سۆزێکی شاعیرانە و ڕۆمانسیانەی هەبووە ، بە ئەندازەی دولبەرەکەی سەرسامبووە بە گوڵ و گوڵزار و ڕەنگینی و جوانیەکانی سروشت وەک دەڵێن ( هەرکەسێک دەسکە گوڵێکی بە دیاری بۆ هێنابا ، وایدەزانی ئەسپێکی حدودیان پێشکەش کردووە ...! ) هاوکات لە باخچەی ماڵەویدا جۆرەها گوڵی ڕواندووە لە چەشنی شەوبۆ و شێست پەڕ و زمانەگا و نازناز و لاولاوەی زەرد و سوور و بنەوشەو گوڵەباخ و چەندانی تر . هەمیشەش جوانی گوڵ و گوڵزار و ڕەنگینی سروشتی بە جوانیەکانی دولبەرەکەی وێنە کردووە ، یان بە مانایەکی تر ، دولبەرەکەی هەمیشە بە گوڵزاری باغ و گوڵزاران وەسف کردووە ، وەک گوڵێکی جوان و گەش کە جوانی و ڕووناکی بە ژیان دەبەخشێت و بۆن و بەرامەکەشی دڵ و ڕۆحی مرۆڤەکان ئاسوودە و ئارام دەکات ، ئەوەتا لە شیعری ( ئەی پڕ تەوی حوسنت ) دا دەڵێت:\nئەی پڕ تەوی حوسنت هەموو ڕەنگی گوڵەباخان\nنەشئەی نەزەرت شەوقی دڵ و ژەوقی دەماخان\nئەسماء و ێفاتن بە تەجەللا لە وجودم\nیا شەو بوو کەتۆ هاتی لێمت کردە چراخان\nتۆ هاتیە گولشەن بە سەر و زولفی بڵاوت\nزۆر پێ نەچوو ڕۆیی لە چەمەن لالە لەداخان\nئەو کولمە کە ئاسایشی سەد دائرە زولفە\nگوڵ شەوقی بەشەو داوە چراخان لە باخان\nهەرچەندە وەفایی خۆی خەڵکی سابڵاخ بووە بەڵام هەروەکو لە سەرچاوەکان باس دەکرێ ، وەفایی دوای ئەوەی شیخ عوبیدولای نەهری دەبێتە ڕابەر و مورشیدی خانەقای نەهری وەفای یش لەوساوە دەبێتە مورید و دواتر میرزای شێخ و چەندین ساڵ هەر لەماڵی شیخ لە ژوورێکی تایبەت بە خۆی دا دەمێنێتەوە .. شیخ عوبیدوللا کاریگەریەکی بێئەندازەی لەسەر وەفایی دەبێت و لە هەمانکات ڕێزێکی تایبتی بۆ وەفایی دەبێت و زۆری خۆشدەوێت . وەفایی یش بێئەندازە سەرسامە بە جوامێری و شەهامەت و سەنگینی و لێهاتووی شیخ چ وەکو پیاوێکی ئایینی و چ وەکو سەرکردە و قارەمانێکی ئەوکاتە .. پاش ئاوارەبوونی شیخ و دواتر کۆچکردنی یەکجارەکی .. مردنی شیخ کاریگەریەکی بێوێنە لەسەر باری دەروونی و ڕوحی وەفایی دادەنێت .. ئەم کاریگەرییە لە قەسیدە ڕەنگ دەداتەوە و وەکو شیوەنێکی تایبەت بە ماڵئاوایی کردنی شێخ عوبێدوڵلای سەرکردە و هاوکات لەگەڵ شێخ عەبدولقادری کوڕی شێخ عوبەیدوللاش هەمان نزیکایەتی هەیە بە هەمان خەشەویستی و دڵسۆزییەوە ، شئعر بۆ ئەمیش دەنووسێت..\nوەفایی لە شیعری ( شیوەن ) بۆ شێخ عوبێدولا دا دەڵێ:\nدرێخا بای خەزان دایە بەهاری شۆخ و ڕەعناکەم\nلە اچهاری عمل کەوت ئافتابی عالەم ئاراکەم\nورق و ڕێزان خەزان کەوتە ڕزان وچعی چەمەن گۆڕا\nبەسەر چوو فێلی گولگەشت و تەماشای باخ و ێحراکەم\nخەزان هات و چەمەن چۆڵ بوو لە نەغمەی بولبول و قومری\nدرێخا حەسرەتا بۆ گوڵ عوزاری سەر و باڵاکەم\nلە گریان ئاسمان دامانی سوور بوو شینی داناوە\nمەگەر گیراوە یا مائل بە شەو بوو ڕۆژی ڕووناکەم\nتا دەگاتە ...\nبە قوی جاژبەی دڵتان ( وەفایی ) دەست و دامانە\nچنابی گەر لە سایەی ئێوە قەتعی ما سوی اللە کەم\nهەروەها لە قەسیدەیەکی تر بەناوی ( بۆ شەهیدی نیشتیمان شیخ عەبدولقادر ...... ) دا دەڵێ:\nگاه دەگریێم گاه دەسووتێم غرقی ئاو و ئاورم\nئاخ لە بەر بەختی سیا نازانم ئەز بۆچ نامرم\nهەر کە دەتبینم دەڵێی تۆ شەم منیش پەروانەتم\nتا سەراپا ئەبمە کۆی زوخاڵ قەت ئارام ناگرم\nهەر ڕەگەم تارێکە تالەی دێ لە شەوقی ڕوویی تۆ\nعندلیب و مگربم خۆشخوان گوڵی ڕامووشگەرم\nعکسی زولفی ڕووتە مایەی جۆشسی گریانی من\nچیبکەم ئاخر چاو پڕ ئاو و دوودی عودی مجمرم\nوەک ( وەفایی ) دڵ بدە و دین دانی بۆ ێاحب دڵێک\nتا بزانی بۆچی من عاشق بە حسنی قادرم\nوەفایی و شیعری سیاسی.\nوەفایی شاعیرێک بووە زیاتر لەنێو ڕووبەری عەشق و حەسرەتەکانی ئەوین داهێنانەکانی خۆی کردووە ، شیعرەکانی هۆکارێک بوون بۆ دەربڕینی کڵپە و سووتانەکانی دەروون و هەست و سۆزی ناوەوەی .. کەمتر بەلای سیاسەت ڕۆیشتوە .. دەتوانین بڵێین ، وەفایی هێندەی شاعیری عەشق و جوانی بووە ، هێندە شاعیری نەتەوە و نیشتیمان نەبووە .. با بزانین مامۆستا گیو موکریانی لە پێشەکی دیوانەکەی وەفایی لەم بارەوە چی بۆ نووسیوە:\n(هەرچەندە " وەفایی " یەکێک بووە لە وورشەدارترین ئەستێرەکانی وێژە کە لە ئاسۆی سابڵاخەوە هەموو کوردستانی ڕەوشەن و تروسکەدار کردووە و لە سایەی هەوایانی تەڕ و خۆش و ئاهەنگە نووژەنە دڵڕفێنەکانی..) دیارە ئەم سەرەتایە دانپیانان و خوێندنەوەیەکی دروستە بۆ شیعر و داهێنانەکانی وەفایی بەڵام ، ئەوە ئەسلی مەبەستەکەی مامۆستا گیو نیە بەڵکو ، ئەوە سەرەتایەکە بۆ هەڵڕستنی بیرۆکەی تر کە دەڵێت (هەڵبەست نمونەی هەستی نەتەوەیە و بوێژ و هەستیاریش دەبێ هەست بە زۆرترین چتی وا بکات و لە نهێنی یانی ئەوتۆ بدوێ کە بیری کەسی پێ ڕانەگات وە دەبێ پەردە لەسەر زۆر چتی داپۆشراوی وا لا ببات کە سوودی کۆمەل و گەل و نیشتیمانی تێدا بێت..) ئەوە ڕوانگەی مامۆستا گیوە بۆ شاعیر و شیعر . بەمانای شیعر دەبێ لە چۆن ڕووبەرێک کار بکات و خۆی لە قەرەی چ بابەتێک بدات یان بە مانایەکی تر ، ئەمە وەزیفەی شیعرە . ئینجا هەر لەم پێشەکیە لە دوای ئەم پەرەگرافە مامۆستا گیو دەبێژێت (منیش لەو ڕووەوە بە نێوی هەموو کورد و کوردستان پەرستێکی پاک و یەک ڕەنگ بە گشتی و بە نێوی هەموو دڵسۆزێکی دڵ و دەروون پاکی موکریانی یەوە بە تایبەت بە هەزاران پەرۆش و داخەوە گلەیی لە ڕەوانی وەفایی دەکەم کە بۆچی تەواوی سەلیقە و لێهاتوویی و توانای زانست و بیروباوەڕی خۆی لە پێناوی خەت و خالی یار و خانەقا و شێخەکاندا چوواندووە وە بۆچی دەبێ کەموزۆر ئاورێکی لە کوردستانێکی دابەشکراو و کوردێکی دواکەوتوو و بەشخوراو و دیل و ئێخسیر نەداوەتەوە وەکو خانی و سالم و حاجی و ئیتر ، تا ئێمە ئەمڕۆ لە جیاتی گلەیی شانازیمان پێوە کردبا..) دیارە مامۆستا گیو هێندە دڵ پڕ و تووڕەیە لە وەفایی بۆیە دڵی بەم گلەییانە ئاو ناخواتەوە و لە شوێنێکی تردا دەڵێت ( بەڕاستی ئەگەر ئێستا وەفایی سەری خۆی لەژێر خاکی دەرێنی و تەماشایەکی هەستی بەرزی هاو زمان و بووێژەکانی ئەو سەردەمەی بکات و بە ووردیش سەرنج بداتە سەر ئەو کارەساتەی کە بەسەر شەهیدانی ڕێگای ئازادی بەهەشتی شێخ عبدولقادری نەهری و سەید محەمەدی کوڕی هاتووە کە ئەو دەیپەرستن ئەگەر گۆڕ وەخۆی گرێتەوە لە شەرمەزاریان خۆی داویتە نێو دڵی گۆڕەکەیەوە و لەو بڕوایەی دام کە لە ڕۆژی ئەسلان (یوم القیامە) یش دا ڕووی وەی نابێ سەر بڵند کاتەوە ..) مامۆستا گیو لە بڕگەیەکی تر بە ئاشکراو بە ڕوونی هیچ لە دڵی خۆیدا ناهێڵیتەوە و دەڵێت (ئەوێستا ئەمن بە ڕاستی لایەنگیری وەی نەبووم کە بەو هەموو ڕەنج و ئەرکەوە ئەم دیوانە چاپ و (وەفایی) یەو هەموو بەدنمەکی و سپلەیی و تاوانەوە بخەمە ڕێزی بووێژە بەرێزەکانمانەوە بەڵام فەرموودەی مێژووناسی گەورە و بەنێوبانگ بەهەشتی داماو (حسێن حزنی) موکریانی برام ناچاری کردم کە هەزارجارانم پتر لێ بیستووە دەیفەرموو (ئەگەر بە زمانی کوردی جنێوم پێ بدرێ لەوەم پێخۆشترە کە بە زمانی بێگانان ئافەرینم لێ بکرێ)..... دیارە بەندەش بە بختیاری کاتی مان و نەمانی خۆمی دەزانم کە بۆ هەموو فەرمانێکی کاکی گەورە و گران یەکرەنگی خۆشی نەدیتوی خۆم کوڕنوشێ بەرم ...). بە مانایەک ئەگەر لەبەر فەرموودە و قسەکانی بەڕێز حسێن حزنی موکریانی نەبا مامۆستا گیو لەبەر ئەوەی وەفایی شیعری سیاسی نەگووتوە ئامادە نەبوو دیوانەکەی بۆ چاپ بکات . چونکە لە گۆشە نیگای مامۆستا گێو ، شاعیران وەک چۆن لە خەمی چەمکەکانی عەشق و بابەتە زاتی و دەروونیەکانی خۆیانن ، بەهەمانشێوەش دەبێ لە خەمە نەتەوایەتیەکان و خاک و نەتەوە و نیشتیمان دا بن.\nوەفایی و هەستی نەتەوەیی.\nلەم لێکۆڵینەوە و لە تێڕامان لە سەرتاپای شیعرەکانی وەفایی ئەوە دەبینین ، کە وەفایی کەمتر لە ڕووبەری سیات دا ئیشی لەسەر شیعرەکانی کردووە و زیاتر هەست و سۆز و دەروونی خۆی بەرانبەر مەحبوبەکەی ، هەستە تەنیایی و غوربەتیەکانی خۆی ، یان سەرسامیەکانی بە دونیای دەرەوە دەربڕیوە . لەم بەشەدا هەوڵ دەدەین قسە لەسەر کەسایەتی وەفایی یان کۆی هەستی نیشتیمان پەروەری و هەستە نەتەوایەتیەکانی ئەم کەسایەتیە بکەین ئەویش بە پشت بەستن بە کتێبی ( بیرەوەریەکانی وەفایی ) کە لە گرد و کۆی مامۆستا ( قازی محەمەد خزر ) و وەرگێڕانی لە فارسیەوە ( محەمەد حەمە باقی ) یە . ئەم کتێبە پێمان دەڵێت .( وەفایی لە ساڵی ١٨٦٦ ز چۆتە خزمەت شێخ عوبەیدوللای نەهری ، واتە سالێک دوای ئەوەی شێخ عوبەیدوللای نەهری لە جێی شێخ محەمەد ساڵحی مامی لە خانەقای نەهری دەبێتە جێگر و مورشیدی تەریقەتی نەقشبەندی .. ل ٥ ) .. وەفایی لەو کاتەی دەچێتە خزمەت شێخ و هەروەکو لە بیرەوەریەکانی خۆی باسی دەکات نزیکەی بۆ ماوەی چواردە ساڵ دەبێتە ئەڤیندارێک و دڵسۆزێکی شێخ ، واتە دەبێتە مورید و بە هۆی ئەو ڕێز و کەسایەتیەی هەیەتی لەلای شێخ ەوە بە میرزا بانگ دەکرێت و دەبێت بە یەکێک لە مورید و میرزاو دۆستێکی زۆر نزیکی شێخ عوبەیدوڵلا ، وە لەوێدا بەردەوام دەبێت تا دوای ساڵانی ڕاپەڕینە بەناوبانگەکەی شێخ عوبەیدوڵڵای نەهری .. کە ئەم ڕاپەڕینە ڕۆڵێکی بەرچاو و بە نوێترین ڕاپەڕینی ئازادیخوازانەی لە مێژووی بزاڤی کورد دا باس دەکرێت .. مەبەستی ئەم ڕاپەڕینەش بە دژی فارسەکان بوو ، بۆ ڕزگارکردنی هەردوو بەشی کوردستانی ڕۆژهەڵات و باشوور بۆ پێکهێنانی کیان و دەولەتێکی کوردی لە ناوچەکەدا .. بێگومان شێخ عوبەیدوڵڵا خاوەنی نزیکەی ٢٠٠ گوند بووە .. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٦٥ ز دەبێتە مورشیدی تەریقەتی نەقشبەندی کە خانەقای ئیرشادی لە خانەقای نەهری دەبێت ، لە ویلایەتی هەکاری ، لە ڕووی جوگرافیەوە کەوتۆتە ناوەڕاستی کوردستانەوە شێخ دەسەڵات و ڕابەرایەتیەکی فراوانی ناوجەکەی دەکرد ، کە پێکهاتبوو لە سەدان مەلا و میرزا و ئاغا و سەرۆک خێل و عەشیرەت و خەلیفە و مورید و سۆفی و تەنانەت لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستانەوە . هەروەکو وەفایی بۆمان باس دەکات . دیوەخانی شێخ جمەی هاتووە لە خەڵک ڕۆژانە ٤٠٠ تا ٥٠٠ میوان لە هەموو پلە و ئاستەکانەوە لە دیوانی شێخ میوانداری و خزمەت کراون .. وەفایی لە پەیوەندییەکی زۆر نزیک دەبێت لە شێخ و جێگە و مەکانێکی تایبەتی دەبێت .. هەر لە ماڵەکەی شێخ سوکنەیەک دەدەن بە وەفایی و لەوێدا وانە بە کوڕەکانی شێخ و هەندێک لە منداڵانی بنەماڵە دەڵێتەوە .. وەفایی دەبێتە میرزا و بە یەکێک لە جێگای متمانە و پاوەڕپێکراوی شێخ عوبەیداڵڵا و تەنانەت زۆربەی نامە تایبەت و نهێنیەکانی شێخ وەفایی دەینووسێت و لەوەش زیاتر ، هەروەکو وەفایی خۆی دەڵێت ( هەمیشە کیسە مۆری موبارەکی حەزرەتی شێخ لەلای من بووە ..) یان تەنانەت لەو گەشتە هاوینانەدا کە شێخی نەهری ، هەواری بۆ بناری هەندێ زۆزانی نزیک بردووە وەفایی دەڵێ ( هەر بە تەنیا من و سەیید عەبدولڕەحمان ی خزمی شێخ ، مەحرەمی ڕاز و نهێنیەکانی ڕەشماڵی تایبەتی شێخ بووین .. ل ٢٢ ) .. لە هەمانکات شێخ بۆ زۆرێک لە کاروباری سیاسی گرینگیش هەر متمانە بە وەفایی دەکات و بە نوێنەرایەتی خۆی دیاری و دەستنیشانی دەکات . بۆ نموونە ، ئەو کێشەیەی کە ساڵی ١٨٧٤ ز لە ئەنجامی ئەو کوشت و کوشتار و زوڵم و ستەمەی میری ورمێ و مەرگەوەڕ بەرانبەر دانیشتووانی ئەو ناوچانەی ژێر دەسەڵاتی شێخ دەیکەن ، دەبێتە هۆی دروستبوونی پشێوی کێشەی سیاسی بو هەردوو سنوورەکانی دەولەتی عوسمانی و ئێران . وە لە ئەنجامی ڕەخنە و گوشار و گازاندەی شێخ عوبەیدوڵڵا ، کار دەگاتە ئەوەی پێکێنانی کۆمیسیۆنێکی نێودەولەتی کە بریتی دەبێت لە نوێنەرایەتی هەردوو دەوڵەتی ئێرانی و عوسمانی و نوێنەری شێخ عوبەیدوڵڵا .. هەروەک وەفایی لە بیرەوەریەکان باسی دەکات (وەفایی خۆی لەم کۆمیسیۆنەدا دەبێتە نوێنەر و دەمڕاستی شێخ و لە هەمانکاتیشدا دەبێتە سکرتێری کۆمیسیۆنە سێ قۆڵییەکە و بۆ ماوەی " ١٤ – ١٥ " مانگ ، خەریکی چارەسەری ئەم کێشەیە دەبن).\nلێرەدا دەبینین ، لە پاڵ باوەڕ و مەسەلە ئایینیەکان وەفایی بۆ ماوەیەکی دوورودرێژ لە ژێر ساباتی بنەمالەیەکی ئایین پەروەر ونیشتیمان پەروەر و خەمخۆر بۆ کێشە و مەسەلە نەتەوایەتیەکان ماوەتەوە ، لە پێناو چارەسەرکردنی کێشەکان و بەدیهێنانی مافەڕەواکانی کورد هاوکار و کەسێکی دڵسۆز و جێگای متمانەیان بووە .. ئەوەش ئەوەمان بۆ ڕوون دەکاتەوە کە وەفایی تەنها خاوەن خوێندەواری و ڕۆشنبیریەکی شیعری و ئەدەبی نەبووە بەڵکو ، خاوەن بیروباوەڕێکی نەتەوەیی و کەسێکی نیشتیمان پەروەریش بووە .. هەر بۆیە لە ئاکامی جوامێری و لێهاتووی خۆی ئەم جێگا و مەکانە و ئەم متمانەیەی لە شیخ عوبەیدوڵلا و دواتر شیخ عەبدوڵقادری کوڕی و تەواوی بنەماڵەی نەهری یەوە بەدەستهێناوە.\nشیخ عوبەیدوڵلا دوی ڕاپەڕینەکەی ، لەسەر داوای کاربەدەستانی کورد لە ژێر گوشاری ڕووس و ئینگلیز و ئێران ، دوای زۆرێک لە دانیشتن بە مەبەستی گفت و گۆ ، دواوەتی دەکەن بۆ ئەستەموول ، لەسەرەتا ڕیز و حورمەتی زۆری دەگرن دواتر تەلەکە ئاشکرا دەبێت و دەستبەسەری دەکەن .. دوای مانەوەی دە مانگ بە دەستبەسەری پاسان لە ئۆگستی ساڵی ١٨٨٢ بە پاسپۆرتێکی دروستکراو توانی بگەریتەوە بۆ بارەگاگەی خۆی لە نەهری .. هەمدیسان جارێکی تر ، لەسەر داوای ئێران و بەریتانیا و ڕووس فشارخرایەوە سەر تورکان تا لە هەولێکی تر ، چەکدارە تورکەکان شێخ یان بە دیل گرتەوە و لە ٢٩ی سێپتەمبەری ١٨٨٢ بە دیلی ڕەوانەی موسل یان کرد لەوێوە بەرە و ئەسکەندەروونە و لەوێشەوە بۆ بەیرووت و پاشان بۆ حیجاز دوورخرایەوە . لەوێدا مایەوە ، تا لە ساڵی ١٨٨٣ دا کۆچی دوایی کرد . وەفایی دوای مەرگی شیخ عوبەیدوڵلا ، تا ماوەی هەشت ساڵ چاوی بە بنەماڵەی شێخ نەکەوتووە تا لە ساڵی ١٨٩١ وەفایی لەگەڵ خەلیفە مەلا عەبدوللای زەردەدرووی هاورێی دا بە مەبەستی زیارەتی شیخ عەبدالقادری تاقە کوڕی شیخ عوبەیدوڵڵا بەڕێدەکەون .. وەفایی هەمان هەستو دڵسۆزی و وەفاداری و لە هەمان پەیوەندی لەگەڵ شیخ عەبدولقادریش دا دەبێت .. لە ساڵی ١٨٩٥ لەلایەن سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەمەوە ڕێگە بە شیخ دەدرێ تا بە ماڵ و منداڵەوە بگەرێتەوە بۆ ئەستەموول ، کە ئەویش لەگەڵ لەوسەردەمانەوە لەگەڵ باوکی هەندێک لە کەسانی بنەماڵەکەی نەفی کراوە .. شیخ عەبدولقادر کە دەگەڕێتەوە ئەستەموول ، داوا لە وەفایی دەکات ، کە خەریکی نووسینەوەی بیرەوەریەکانی بێت تا ئەمیش بۆ چاپ بکات . شیخ عەبدولقادر ماوەیەکی زۆر لە حیجاز دوور خراوەیی دەمێنێتەوە .. تا سەردەمی ڕووخانی ئیمبراتۆری عوسمانی و سەرکەوتنی مستەفا کەمال . جارێکی تر ڕێگەی پێدرا بۆ ئەستەموول بگەڕێتەوە ، دوای گەڕانەوەی بۆ ئەستەموول ، دەکەویتە پەیوەندی لەگەڵ دۆستان و سیاسەتمەدار و ڕووناکبیرانی کورد . لە ماوەی ساڵانی ( ١٩١٠ز- تا ١٩٢٤ ز ) لە پێکهێنانی چەندین ڕێکخراوی فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی و سیاسی دا .. بەشداریەکی کاریگەر و ڕاستەوخۆیان لە دۆخی کورد دا کردووە . بە تایبەت لە پێکهێنانی ( کۆمەڵەی تەعالی کوردستان ) دا و خۆی بووە بە سەرۆک . دوای ئەوەی کەمال مستەفای تورک لە هەموو بەلێنەکانی پەشیمان دەبێتەوە ، بزووتنەوەی ڕزگاری خوازی کورد شێوەیەکی تر وەردەگرێ لە ڕووبەڕوو بوونەوە و ڕاپەڕین . تا لە ئاکامدا شۆڕشی " ١٩٢٥ " ی بە سەرکردایەتی شێخ سەعیدی پیران کە شیخ عەبدولقادر یەکێک لە سەرکردە درەوشاوە و بەرچاوەکانی ئەم شۆڕشە دەبێت . هێزەکانی تورک زۆر دڕندانە ئەم شۆڕشەیان سەرکوت کرد و ڕابەرانی شۆڕشەکە و ڕووناکبیرانی کوردستانی تورکیایان بە سەدان و بە هەزاران گرتن و کوشتن دواتر لە سێدارەیان دان.\nشاعیرانی کورد زۆرێکیان لە سەروویانەوە پیرەمێرد چەندان شیعری بە بۆنەی لە سێدارەدانی ئەم خەباتگێڕانە بە گشتی و شیخ عەبدولقادر بە تایبەتی نووسیوە . کە ئەمانە هەندێک لە نموونەی ئەم شیعرانەیە.\nهاتن شەهیدەکان بە جلی سووری خوێنەوە\nدایکی وەتەن دە هەستە سڵاویان بسێنەوە\nشێخ قادرە لە پێشەوە ، سەرقافلەی ئەوان\nچەند جوانە ، خوین و ڕیش سپی ، پیرونەوجەوان\nمن سەرم شینە و بەرگم پەڵاسە\nشاعیر و شیعر و سیاسەت.\nلە سەرەتا هەوڵدەدەین ، لەسەر ڕوانگە و بیرکردنەوە و قسەکانی مامۆستای بەڕێز و خۆشەویست مامۆستا گیو موکریانی قسە بکەین ، بەرانبەر شیعر و زمان و ئیستاتیکا و لە هەمانکاتیش پەیوەندی نێوان شیعر و سیاسەت . بەر لەهەر شتێک دەمەویت ئەوە بڵێم ، ئەمجۆرە بیرکردنەوانە بۆ شیعر ، بیرکردنەوەی زۆر نادروست و کورت بینن . بیرکردنەوەی قوولنەبوونەوە و خۆماندوونەکردن و بیرکردنەوەی دروشمئاسا و جۆرێک لە هەڵوێست نواندنە لەسەر حیسابی شیعر و ئیستاتیکای شیعری . ناکرێ ئەگەر کەسێک شیعری نەکردە هۆکارێک بۆ کێشە و مەسەلەیەکی دیاریکراو یان شیعری نەخستە خزمەت سیاسەت و کێشە نەتەوەیی و کۆمەڵایەتیەکان ئەوا ، ئەو کەسە بە سپڵە و تاوانبار و یان لە ئاستێکی نزم لە کەسایەتی و شیعرەکانی بڕوانین و ڕووی ئەوەمان نەبێت شیعرەکانی بۆ بەچاپ بگەیەنین . هەروەک و ئەوەی بەڕێز مامۆستا گیو لە پێشەکی دیوانەکەی وەفایی نووسیویەتی ، لەولاوەش شیعرەکانی ئەو کەسە لێوانلێو بێت لە جوانی و لە شیعریەت . کێشەکە لەوەدا نیە کە ، مامۆستا گیو لە ساڵانی حەفتاکانەوە ئەم قسانەی کردووە ، کارەساتەکە لێرەدایە ئەمجۆرە بیرکەدنەوانە بۆ شیعر و ئەدەب ئێستاش ئامادەیی هەیە . کە بە بڕوای من بیرکردنەوە و تێروانینێکی زۆر نادروستە . مەرج نیە هەموو کەسێک لەسەر سیاسەت بنووسیت لەگەڵ ئەوەش ، شیعر وەکو ژیان هێندە ڕووبەرێکی فراوانی هەیە جێگای هەموو چەمک و بابەتێکی تیا دەبێتەوە بە سیاسەتیشەوە .. من بەلامەوە ئاساییە شیعر دەم لە هەر بابەتێک بدات بەڵام ، بە زمانی شیعری و ئیستاتیکای شیعر نەکرێتە قوربانی هیچ بابەتێک . شیعر جگە لە گەمەیەکی زمانەوانی هیچی تر نیە .. یان دەتوانین بڵێین شیعر گەمەیەکی ئیستاتیکیە لەنێو ڕووبەری زمان . شاعیر خۆی بە پێی ئارەزووەکان و بیرکردنەوە و خەیاڵەکانی بڕیاری ئەوە دەدات لەسەر چی بنووسێت ، نە پەیوەندی بە زەمەنەوە هەیە نە پەیوەندی بە کێشە و پێکهاتەکانی دەرەوە هەیە .. شاعیر لە رێگەی حەزە چەپێندراوەکانی نێو ڕووبەری نەستی ، موخاتەبەی ڕابردووی دەکات ، لە ڕێگەی خەیاڵەکانی موخاتەبەی ئێستای دەکات ، لە رێگەی خەونەکانیشی موخاتەبەی داهاتووی دەکات .. بێگومان هەمووی لە ڕووبەرێکی نادیار و بەهۆی گەمەیەکی زمانەوانیەوە .. ئەوە خوێنەر و ڕەخنەگری زرینگ و بە سەلیقەن لەگەل دەقدا شۆڕببنەوە و بگەنە قووڵاییەکان و لە نێو رووبەرە نادیارەکان نەبیندراوەکان بە بیندراو بکەن و هێما و کۆدەکانمان بۆ بکەنەوە هاوکات ، لە ڕێگەی خوێندنەوەکانیان دەقێکی نوێمان پێ ببەخشن .\nوەفایی هیچ گوناهێکی نیە کە لە نێو شیعرەکانیدا سیاسەتبازی نەکردووە .. لە ڕێگەی ترەوە خزمەتی بە نەتەوە و خاک و نیشتیمان کردووە .. وەک کەسێکی نیشتیمانپەروەر دڵسۆز بووە بۆ کۆمەڵگاکەی خۆی بە تەنگ کێشەکان و خەمە نەتەوایەتیەکانەوە بووە . بۆ دەبێ لە بەهای شیعرەکانی کەمبکەینەوە و لە ئاست شاعیرەکانی تر وەک ناڵی و سالم و کوردی و چاجی قادر نەیبینین .. کە بەبروای من لە ڕووی جەمالیەتی شیعری و لە رووی شیعرییەتەوە ، شیعرەکانی وەفایی لەو شاعیرانە و لە سەرجەم شاعیرانی سەردەمی خۆی لە ئاستێکی خوارتر نیە . چونکە دەبێ ئەو ڕاستییە درک پێ بکەین کەوا ، سیاسەت ناتوانێ شیعر دەستەمۆ بکات و بیخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە . بەڵکو ئەوە شیعرە لە نێو ڕووبەرە فراوانەکەی خۆی جێگایەک بۆ سیاسەت دەکاتەوە ...! چونکە شیعر لەسەر مەعریفەیەکی گشتگیر ئیش دەکات . بۆیە دەتوانین بڵێین ، شیعر لە سیاسەت ڕاناکات .. بەلام ، وەک چۆن سیاسەتیش وەک هەر چەمکێکی تر دوو دیوی هەیە ، دەکرێ شیعر لە سەر دیوە جوانەکەی سیاسەت ئیش بکات . شیعر بەدوای چارەسەری کێشەکان ناگەڕێت بەڵکو کێشەکان دەوروژێنێت .. چونکە گەر داوای چارەسەری کێشەکان لە شیعر بکەین ، ئەوا وەزیفەیەکی دیاریکراو بۆ شیعر دادەنێین ، لەم حالەتەش شیعر دەخەینە نێو بازنەیەکی دیاری کراو و سنووردار . بە بڕوای من شیعر ( هیچ وەزیفەیەکی دیاریکراوی نیە بەڵکو شیعر ئامانجی هەیە ..! ) .. ئامانجی شیعریش (گەڕانە بە دوای چەمکەکانی جوانی و بەرزڕاگرتنی بەها مرۆییەکانە...!).\nئەو شیعرانەی بۆ عەشق و خۆشەویستی دەنووسرێن ، لەنێو رووبەری بەها مرۆییەکان جێگایان دەبێتەوە . ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ ڕوانگەکانی مامۆستا گیو دەبینین ، لەگەڵ هەموو توورەیی و بێزاریەکانی لە کەسایەتی وەفایی لەولاوەش ، هەندێک دانپیانان بەرانبەر ئیستاتیکا و داهێنانە شیعرییەکانی وەفایی دەکات و دەلێت ( هەر دەستە هەڵبەستێکی وەفایی چەشنە هەوایەکی ئاودار و خۆش و تایبەتی هەیە کە ئێستاش لە موکریانێ دا لەناو هەموو کۆڕێکی بەزم و ئاهەنگ و سەیرانگایێکی دا هەڵبەستەکانی وی بە دەنگ و ئاوازەیێکی وا خۆش و پڕ سۆز و ئاسمانی دەخوێندرێنەوە کە دڵی هەزاران دڵداران ئاور تێبەر دەدەن ) بەبڕوای من هێزی شیعر لەوە دایە کە سەرەرای هەر ڕەخنەیەک بەڵام ، ئاراستەی جوانیەکان لە دەست نەدەن .. سیاسەت لە ڕووبەری ئەدەب و شیعر مەیلێکی ئایرۆنی تیایە ، بۆیە شاعیر دەبێ وریا بێت لەگەڵ مامەلە کردنی چەمکی سیاسەت یان هەر چەمک و بابەتگەلێکی تر ، بۆ ئەوەی ئیستاتیکای شیعرەکانی نەکاتە قوربانی ئەم چەمک و بابەتانە.\n١- دیوانی وەفایی / چاپی سێ یەمین / چاپخانەی کوردستان.\n٢- بیرەوەرییەکانی وەفایی / گرد و کۆی / مامۆستا قازی محەمەد خزر / وەرگێڕانی لە فارسییەوە / محەمەد حەمە باقی.


سەرۆكی حكوومەت لە یەكەم هەنگاودا 10 ئۆتۆمبێلی بە ئیدارەی سۆران بەخشی | دەزگاى زارى کرمانجى\nسەرۆكی حكوومەت لە یەكەم هەنگاودا 10 ئۆتۆمبێلی بە ئیدارەی سۆران بەخشی\nرێبه‌ر ئه‌حمه‌د، وه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له میانه‌ی راگه‌یاندنی ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران ئاشكرای كرد، به ئیداره‌كردنی سۆران له سه‌ر راسپارده‌ی سه‌رۆك بارزانی بووه، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیش پشتیوانی ئیداره‌كه ده‌كات و له رووی داراییه‌وه پاڵپشتی ده‌كرێت.\nرێبه‌ر ئه‌حمه‌د گوتی: "پڕ به دڵ خۆشحاڵم له راگه‌یاندنی ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران، بۆ درووستبوونی ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران له ساڵانی رابردوو كاری زۆر كرا، به‌ڵام ده‌رفه‌ت نه‌بووه و كات گونجاو نه‌بووه، به‌ڵام له‌سه‌ر ده‌ستی جه‌نابی "مه‌سرور بارزانی"، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان واژۆ له‌سه‌ر بڕیاری به ئیداره‌بوونی سۆران كرا".\nگوتیشی: "ئێمه له وه‌زاره‌تی ناوخۆ راسپێردراین كار له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ی سه‌رۆكی حكومه‌ت بكه‌ین، بۆ پشتیوانی ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران سه‌رۆكی حكومه‌تیش راسته‌خۆی سه‌رپه‌رستی هه‌نگاوه‌كانی جێبه‌جێكردنی كاره‌كانی ده‌كرد و وه‌زاره‌تی ناوخۆش له‌گه‌ڵ لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كان هه‌ماهه‌نگی كردووه، بۆ جێبه‌جێكردنی بڕیاری ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران لیژه‌یه‌ك پێكهێنراو و هه‌نگاوی باش نراوه".\nوه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێم ئاماژه‌ی به‌وه كرد، به ئیداره‌كردنی سۆران له‌سه‌ر راسپارده‌ی سه‌رۆك بارزانی بووه و مه‌به‌ستیش له درووستكردنی ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی ئیداره‌ی سۆران خزمه‌تكردنی زیاتری ناوچه‌كه‌یه، بۆیه بڕیاری لێدرا.\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، ئامانج له ده‌ركردنی بڕیاركه له خودی ئیداره‌كه نییه، به‌ڵكو خزمه‌تكردنه به ناوچه‌كه و سه‌مینه‌سازیشه بۆ داهاتوو بكرێته پارێزگا.\nرێبه‌ر ئه‌حمه‌د روونیكرده‌وه، ده‌سه‌ڵات شۆڕ ده‌كرێته‌وه و ده‌سه‌ڵات به سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌كه دراوه له رووی ئیداری و میلاكه‌وه و كاره‌كان رایی بكات، سه‌رۆكی حكومه‌تیش پشتیوانی ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران ده‌كات و له یه‌كه‌م هه‌نگاودا 10 ئۆتۆمبێل به ئیداره‌ی سۆران به‌خشرا.\nروونیشكرده‌وه، ئێمه ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆی سۆران به ته‌نیا جێناهێڵین و پشتیوانی ده‌كه‌ین و ئه‌م پڕۆسه‌یه به‌رده‌وام ده‌بێت و له رووی داراییه‌وه پاڵپشتی ده‌كرێت و ئه‌مڕۆ له‌لایه‌ن سه‌رۆكی حكومه‌تی راده‌گه‌یه‌ندرێت.


سه‌ره‌کی, ٠١ ی مانگی سێ ٢٠١٢\nپـێنجشه‌ممه ١ ی مانگی سێ ٢٠١٢\nی مانگی سێ ٠١, ٢٠١٢\nبۆمبێـک له نزیـک ئۆفیسه‌کانی پارتی ده‌سه‌ڵاتدار له ئسته‌نبوڵ ده‌ته‌قێته‌وه و 10 پـۆلیس بریندارده‌بن\nسه‌رۆکی پـۆلیسی ئسته‌نبوڵ حسێن چاپـکین گوتی به‌یانی پـێـنجشه‌ممه بۆمبێـک به ماتۆرسکیلێـکه‌وه کرابوو و له‌و ده‌مه‌دا ته‌قێنراوه‌ته‌وه که پاسێـک به لایدا تێپـه‌ڕیوه 21 پـۆلیسی هه‌ڵـگرتبوو\nمامۆسـتایه‌کی ئه‌مه‌ریکی له کوردسـتان ده‌کوژرێت\nئه‌مڕۆ پـێـنجشه‌ممه له شـاری سلێمانی هه‌رێمی کوردسـتانی عێراق خوێندکارێـکی کورد مامۆسـتایه‌کی ئه‌مه‌ریکی خۆی به ده‌مانچه کوشتووه\nئاسۆس هه‌ردی: به‌شی زۆری داواکاریـیه‌کانی خه‌ڵـکی کوردسـتان جێبه‌جێ نه‌کراون\nبه‌ڕێز هه‌ردی ده‌ڵێت له پـێش هه‌موو داواکاریـیه‌کان مه‌سه‌له‌ی ده‌سـتگیرکردنی ئه‌و که‌سـانه بوو که له ڕۆژی 17 ی شوبات و ڕۆژانی دوایـیدا ته‌قه‌یان کرد و کۆمه‌ڵێـک خه‌ڵـکیان شه‌هید و بریندارکرد\nهێله‌ری کلنتن ده‌ڵێت لابردنی موجاهیدینی خه‌لق له لیستی تێرۆر به‌نده به هاوکاریـیان له‌گه‌ڵ عێراقیـیه‌کاندا\nده‌ڵێت هاوکاریکردنی موجاهیدینی خه‌لقی ئێران به شێوه‌یه‌کی باش و ئاشـتیخوازانه بۆ داخسـتنی که‌مپـی ئه‌شره‌ف له عێراق ڕۆڵێـکی گرنگی ده‌بێت له مه‌سه‌له‌ی لابردنی ئه‌و کۆمه‌ڵه‌یه له لیستی ڕێـکخراوه بیانـیـیه تێرۆرسـته‌کاندا\nسه‌رهه‌ڵـداوانی سوری له گه‌ڕه‌کی بابا عه‌مری حومس ده‌کشێنه‌وه\nسه‌رهه‌ڵـداوانی سوری ده‌ڵێن ئه‌وان له گه‌ڕه‌کی بابا عه‌مری حومس کشاونه‌ته‌وه پاش ئه‌وه‌ی بۆ نزیکه‌ی ماوه‌ی مانگێـک بوو خۆیان له به‌رده‌م هێرشه به‌رده‌وامه‌کانی هێزه‌کانی حکومه‌تدا ڕاگرتبوو\nی مانگی دوو ٢٩, ٢٠١٢\nدکتۆر ئه‌حمه‌د ئه‌نوه‌ر: وڵاتانی عه‌ره‌ب هه‌وڵده‌ده‌ن عێراق ڕازیبه‌که‌ن که پشتیوانی گۆڕانکاری له سوریادا بکات\nدکتۆر ئه‌حمه‌د ئه‌نوه‌ر ئه‌ندامی پێشووی په‌رله‌مانی عێراق ده‌ڵێت وڵاتانی عه‌ره‌ب هه‌وڵده‌ده‌ن فشار بخه‌نه سه‌ر سه‌رۆکی حکومه‌تی عێراق نوری مالکی که کێشه‌کانی له‌گه‌ل لیستی ئه‌لعراقیه چار‌ه‌سه‌ر بکات.\nڕه‌وشی ئاسایشی عێراق\nبه‌لای زۆرێک له چاودێرانه‌وه بۆشایی سیاسی له عێراقدا هۆکاره بۆ کاریگه‌ریه‌کی نێگه‌تیڤانه له‌سه‌ر ڕه‌وشی ئاسایشی عێراقی.\nلێخۆشبوونی نێونه‌ته‌وه‌یی: سه‌رکوتکردنی په‌ره‌گرتووی جودابیرانی ئێرانی به‌ر له هه‌ڵبژاردنه‌کان\nئاسۆ سالح : کاربه‌ده‌ستانی ئێرانی له‌و باوه‌ڕه دان به‌شداری خه‌ڵک له هه‌ڵبژاردنه‌کان شۆڕش بیمه ده‌کات. ئه‌و ده‌ڵێت به گشتی بارودۆخی مافی مرۆڤ له ئیران زۆر زۆر خه‌راپتر بووه.\nڕامنی له سـتانه‌کانی ئه‌ریزۆنا و مشیگن سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌سـتهێاوه\nمت ڕامنی به چڕی هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردنی له‌و سـتانه‌دا گێڕابوو، چونکه ئه‌گه‌ر به‌ڕێز سانتۆرم سه‌ربکه‌وتایه ئه‌وا ده‌رفه‌تی به‌ده‌سـتهێنانی به‌ربژارێتی کۆماریـیه‌کان بۆ به‌ڕێز ڕامنی زۆر که‌م ده‌بووه‌وه\nسوپا سالاری عێراق له‌گه‌ڵ ده‌نگی ئه‌مه‌ریکادا\nژه‌نه‌راڵ بابه‌کر زێباری سوپاسالاری عێراق ده‌ڵێت دیارینه‌کردنی تا ئێستای وه‌زیری به‌رگری له کابینه‌ی حومه‌تی عێراقدا کاریگه‌ریه‌کی ئه‌وتۆی نییه به‌سه‌ر ڕه‌وشی ئاسایشی وڵاته‌که‌وه.


ئەمڕۆ دووشەممە ۲۳/۱۱/۲۰۲۰ ستیڤ دریهاوس، سەرۆکی پەیمانگای دیموکراسی نیشتیمانی سەر بە پارتی دیموکراتەکانی ئەمریکا و شاندی یاوەی، سەردانی بزوتنەوەی گۆڕانیان کردو لەگەڵ ڕێکخەری گشتی و خانەی ڕاپەڕاندن و شاندی گۆڕان کۆبونەوە.\nشوناس شێرکۆ ئەندامی ژوری پەیوەندیە دیبلۆماسیەکان بە سایتی فەڕمی بزوتنەوەی گۆڕانی ڕاگەیاند: لە کۆبونەوەکەدا شاندی میوان ڕۆڵی بزوتنەوەی گۆڕانیان بە گرنگ وەسفکردوە لە پێداگری و هەوڵدان بۆ ئەنجامدانی چاکسازی لە هەرێمی کوردستان و پێیانوایە بزوتنەوەی گۆڕان لە حکومەت بوبێت یان ئۆپۆزسیۆن هەوڵەکانی بۆ گەشەی دیموکراسی کاریگەر و پێوست بوە.\nئەو ئەندامەی شاندەکەی گۆڕان دەشڵێت: لە کۆبونەوەکەدا بزوتنەوەی گۆڕان دوپاتیکردوەتەوە کە هەوڵەکانیان بۆ چاکسازی لە هەرێمی کوردستان بەردەوامی دەبێت و ئامانجیانە پرۆسەکە بەردەوامی هەبێت، لەپێناو بەرژەوەندی گشتی.\nئومێد خدر ئەندامی ژوری پەیجوری، بە سایتی گۆڕانی وت؛ پەیمانگای دیموکراسی نیشتیمانی لەبەغداد، بەگرنگیان زانیوە دیموکراسی و پاراستنی مافی مرۆڤ لە هەرێمی کوردستان گەشەی پێوست بکات و سەرجەم لایەنەکان ڕۆڵیان هەبێت لە چەسپاندنیدا.


<< < لۆقا 16 > >>\nنموونەی سەرکاری ناپاک\n١ هەروەها عیسا بە قوتابییەکانی فەرموو: «کابرایەکی دەوڵەمەند سەرکارێکی هەبوو، سکاڵای بەفیڕۆدانی ماڵەکەی لەسەری پێگەیشت. ٢ کابرای دەوڵەمەند بانگی کرد و لێی پرسی: ”ئەمە چییە لەسەر تۆ دەیبیستمەوە؟ برۆ حیسابی سەرکارییەکەت بکە و بیخە بەردەستم، چونکە ئیتر ناتوانیت سەرکار بیت.“\n٣ «سەرکارەکە بە خۆی گوت: ”چی بکەم، چونکە گەورەکەم سەرکارییەکەم لێ دەسەنێتەوە؟ ناتوانم زەوی بکێڵم و شەرمیش دەکەم سواڵ بکەم. ٤ بەڵام دەزانم چی دەکەم، بۆ ئەوەی کاتێک لە سەرکارییەکە دەرکرام، خەڵکی لە ماڵەکانیان پێشوازیم لێ بکەن.“\n٥ «جا هەریەکە لە قەرزارەکانی گەورەکەی بانگکرد. بە یەکەمیانی گوت: ”چەند قەرزاری گەورەکەمیت؟“\n٦ «گوتی: ”سەد هیزە زەیتی زەیتوون.* “\n«ئەویش پێی گوت: ”پسوولەکەت وەربگرە و دانیشە، خێرا بنووسە پەنجا.“\n٧ «بەوی دیکەی گوت: ”تۆ چەندت لەسەرە؟“\n«گوتی: ”سەد ڕبە گەنم.“\n«پێی گوت: ”پسوولەکەت وەربگرە و بنووسە هەشتا.“\n٨ «جا گەورەکە دەستخۆشی لە سەرکارە ناپاکەکەی کرد کە ژیرانە جوڵایەوە، چونکە خەڵکانی دنیایی لەگەڵ خەڵکانی وەک خۆیان لە هەڵسوکەوتەکانیاندا گەلی پیرۆز ژیرترن. ٩ منیش پێتان دەڵێم: بە سامانی ئەم دنیایە* دۆستی خۆتان دروستبکەن، تاکو ئەگەر نەما، خودا لە ماڵی هەتاهەتایی پێشوازیتان لێ بکات.»\n١٠ «ئەوەی لە کەم دەستپاکە لە زۆریش دەستپاکە، ئەوەی لە کەم ناپاکە لە زۆریش ناپاکە. ١١ ئەگەر لە سامانی ئەم دنیایە دەستپاک نەبن، کێ سامانی ڕاستەقینەی بە ئێوە دەسپێرێت؟ ١٢ ئەگەر لە شتی خەڵکی دەستپاک نەبن، کێ شتی خۆیتان دەداتێ؟\n١٣ «کەس ناتوانێت کۆیلایەتی دوو گەورە بکات، چونکە ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوەی دیکەی خۆشدەوێت، یان دەست بە یەکێکیانەوە دەگرێت و ئەوەی دیکە پشتگوێ دەخات. ئێوەش ناتوانن کۆیلەی خودا و پارە بن.»\n١٤ فەریسییەکانیش کە پارەیان خۆشدەویست، گوێیان لە هەموو ئەمانە بوو، گاڵتەیان پێکرد. ١٥ پێی فەرموون: «لەنێو خەڵکدا خۆتان بە بێتاوان دەردەخەن، بەڵام خودا دڵتان دەناسێت. ئەوەی لای خەڵکی پایەدارە، لای خودا قێزەونە.\n١٦ «تەورات و پەیامی پێغەمبەران هەتا هاتنی یەحیا ڕاگەیەنران، لەو کاتە بەولاوە مزگێنی پاشایەتی خودا دەدرێت و هەموو کەسێک تێدەکۆشێت بچێتە ناوی.* ١٧ بەڵام نەمانی زەوی و ئاسمان ئاسانترە لە کەوتنی خاڵێکی تەورات.\n١٨ «ئەوەی ژنەکەی تەڵاق بدات و یەکێکی دیکە بهێنێت، داوێنپیسی دەکات. ئەوەش کە تەڵاقدراوێک دەهێنێت داوێنپیسی دەکات.\nنموونەی هەژارێک و دەوڵەمەندێک\n١٩ «پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو، جلی ئەرخەوانی و کەتانی ناسکی لەبەر دەکرد و هەموو ڕۆژێکی بە خۆشی ڕادەبوارد. ٢٠ هەژارێکیش ناوی لەعازر بوو، لە بەردەرگاکەی کەوتبوو، هەموو جەستەی برین بوو، ٢١ پەرۆش بوو لەو بەرماوەیە تێربێت کە لە خوانی دەوڵەمەندەکە دەکەوتە خوارەوە. تەنانەت سەگیش دەهاتن برینەکانیان دەلێستەوە.\n٢٢ «ئیتر هەژارەکە مرد و فریشتە بۆ باوەشی ئیبراهیم هەڵیانگرت. دەوڵەمەندەکەش مرد و نێژرا. ٢٣ لە جیهانی مردووان* سەری هەڵبڕی و ئازاری دەچێژت، لە دوورەوە ئیبراهیمی بینی و لەعازری لە باوەش بوو. ٢٤ هاواری کرد: ”باوکە ئیبراهیم، بەزەییت پێمدا بێتەوە، لەعازر بنێرە تاکو سەری پەنجەی بە ئاو تەڕ بکات و زمانم فێنک بکاتەوە، وا لەناو ئەم گڕەدا ئازار دەچێژم.“\n٢٥ «ئیبراهیم گوتی: ”کوڕم، لەبیرتە لە ژیانتدا شتە باشەکانی خۆتت وەرگرت و لەعازریش شتە خراپەکان. بەڵام ئێستا وا لێرە دڵنەوایی دەکرێت و تۆش ئازار دەچێژیت. ٢٦ سەرەڕای هەموو ئەمانەش، بۆشاییەکی گەورە لەنێوان ئێمە و ئێوەدا دانراوە، تاوەکو ئەوانەی بیانەوێ لێرەوە بۆ لاتان بێن نەتوانن و کەسیش لەوێوە بۆ لای ئێمە نەپەڕێتەوە.“\n٢٧ «ئەویش گوتی: ”کەواتە باوکە، لێت دەپاڕێمەوە لەعازر بنێرە بۆ ماڵی باوکم، ٢٨ چونکە پێنج برام هەیە، تاکو ئاگاداریان بکاتەوە، نەوەک ئەوانیش بۆ ئەم شوێنی ئازاردانە بێن.“\n٢٩ «بەڵام ئیبراهیم پێی گوت: ”موسا و پێغەمبەرانیان* هەیە، با گوێ لەوان بگرن.“\n٣٠ «ئەویش گوتی: ”نەخێر باوکە ئیبراهیم، بەڵام ئەگەر یەکێک لەناو مردووانەوە بچێتە لایان، ئەوا تۆبە دەکەن.“\n٣١ «پێی گوت: ”ئەگەر گوێ لە موسا و پێغەمبەران نەگرن، تەنانەت یەکێک لەناو مردووانیش هەستێتەوە، قەناعەتیان پێ نایێت.“»


30 ئازار 2018\nبڵاوكراوەتەوە لە هەینی, 30 ئازار 2018 06:55\nسەرەڕای قەیرانە گورچکبڕەکانی عێراق ھەرلە تیرۆرو گەندەڵی و پێکنەھاتنی پێکھاتەکان لەسەر فۆرمێکی گونجاو لە چوارچێوەی دەستووری عێراقدا بۆ بەڕێوەبردنی وڵات , قەیرانی سەرچاوەکانی ئاوو وشک کردنی لەلایەن وڵاتانی دراوسێوە بە تایبەتی ئێران و\nبڵاوكراوەتەوە لە پێنج شەممە, 08 ئازار 2018 10:52\nهەڵەبجە ئەبێتە پارێزگا یان نا؟،کەی و چۆن و کێ ئەیکا،، ئەمە پرسیارە گەرمەکانی ئێستای هەڵەبجە و دلسۆزانی گەلێکی بێ دەوڵەتە.\nئەگەر بکرێت چی، ئەگەر نەکرێت چی؟. کێ ئەیەوێت بکرێت و کێ نایەوێت؟. لەم چەند دێرەدا ئەمەوێت لە گۆشەنیگایەکی جوداوە ئەم\nبڵاوكراوەتەوە لە هەینی, 16 ئازار 2018 14:46\nھەر لە سەرەتای سساڵی ١٩٩١ جەنگی سارد کۆتایی ھات لە نێوان ھەردوو بڵۆکی ڕۆژاوا بە سەرۆکایەتی وڵاتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا و ڕۆژھەڵات بە سەرۆکایەتی یەکێتی کۆمارە سۆسیالیستەکانی سۆڤیەتی جاران ,\nئەگەر وە پێی پێوانە و پێوەری فەرهەنگی زانستی رامیاریی و لە روانگەیەکی رەخنەیی بێ لایەنانەوە بڕوانینە ئێستای پێکهاتەی کوردستانی پارچەی باشوور کە نێزیکەی سەت ساڵە لە لایەن دەوڵەتی عێراق داگیرکرایە ناتوانین وەک قەوارەیەکی رامیاریی دەسەڵاتداریی سەردەم پێناسەی بکەین.. واتە کوردستانی باشوور -\nبڵاوكراوەتەوە لە هەینی, 16 ئازار 2018 14:39\nبڵاوكراوەتەوە لە یەک شەممە, 04 ئازار 2018 07:14\nفەرەیدون کونجرینی : مەولوود چاوشئۆغڵو وەزیری دەرەوەی تورکیا ڕایگەیاندوە، ساڵح موسلیم بچێتە هەر وڵاتێکی دیکە لەدوای دەبن، ئەمە جەگە لە توڕەکردن و تۆقاندن شتێکی دی نیە ،\nلە سیەمین ساڵیادی کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە ئیدی پێویستە نەک هەر لەوە تێبگەین کە خەڵکی کوردستان لە خۆیان پتر بترازێ هیچ وڵات و دەسەڵاتەکی جیهان پشتیوانیان نین تەنانەت رێکخراوە نێوچەیی و جیهانییەکانیش کە گوایە پارێزگاریی لە ماف و ئازادیی و ئاسایش و ژیان و گوزەرانی مرۆڤەکان دەکەن..\nلەدوای حەوت ساڵ لە شۆڕشی تونس ئەو شۆڕشەی کە چەخماخەکەی لەوێوە بووە بزوسکەی شۆڕشێکی گەورە کە بەشێکی گەورەو گرنگی نیشتمانی عەرەبی گرتەوە بە میسری قیبلەی عروبەو گەورەترین وڵاتی عەرەبی و قوتابخانەی بیری نەتەوەیی و جێگەی ھیواو ئومێد,\nپەڕەى 3 لەکۆى 159 پەڕەدا


به‌رهه‌می سه‌وزه‌ی سلێمانی له ناوخۆ زیاتره و هه‌نارده ده‌كرێت\nله سلێمانی به‌رهه‌می سه‌وزه‌ی ناوخۆ پێداویستی بازاڕ پڕ ده‌كاته‌وه و له‌و به‌رهه‌مه‌ش به‌شێكی هه‌نارده‌ی پارێزگاكانی تری عێراق ده‌كرێت، قائیمقامی سلێمانی ده‌ڵێت گرنگی ته‌واو به به‌روبومی ناوخۆیی ده‌ده‌ن و رێگه‌ش نادرێت به نایاسایی سه‌وزه و میوه هاورده بكرێت.\nئه‌مڕۆ دوو شه‌ممه 2 كانونی یه‌كه‌می 2019, ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامی سلێمانی له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی دیاریكردنی هاوسه‌نگی به‌روبونی سه‌وزه‌و میوه له پارێزگای سلێمانی كۆبوه‌وه.\nله كۆبوونه‌وه‌كه‌دا ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامی سلێمانی رایگه‌یاند: به ئامانجی زیادكردنی ئاستی به‌روبومی ناوخۆیی پاڵپشتی زیاتری جوتیاران و پرۆژه خۆماَلییه‌كان ده‌كه‌ن, قائیمقامی سلێمانی ووتیشی: وه‌ك هاوكارییه‌ك بۆ جوتیاران و ساغكردنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانیان جه‌خت له بڕیاری وه‌رنه‌گرتنی "عموله" له جوتیاران له عه‌لوه‌ی سلێمانی ده‌كه‌نه‌وه و له‌كاتی فرۆشتنی به‌رهه‌مه‌كانیان هیچ بڕه پاره‌یه‌ك له جوتیاران وه‌رناگیرێت و هه‌ر نوسینگه‌یه‌كی كشتوكاڵی پاره له جوتیاران وه‌ربگرێت رووبه‌ڕووی سزا ده‌كرێته‌وه. بڕیاره‌كه‌ش كاریگه‌ری زۆری هه‌بووه له‌سه‌ر دروستبونی جموجوڵ و زیادكردنی به‌رهه‌می ناوخۆیی و ساغكردنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی جوتیاران له عه‌له‌وه‌ی سلێمانی.\nله كۆبونه‌وه‌كه‌دا بڕیار درا هه‌موو هه‌وڵێك بدرێت بۆئه‌وه‌ی رێگه نه‌درێت به‌روبومی سه‌وزه و میوه به قاچاخ هاورده بكرێت، له هه‌رشوێنێكی عه‌لوه و بازاڕه‌كاندا ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ی كه به نایاسایی هاورده‌ده‌كرێن ببینرێن به‌تایبه‌ت له‌م وه‌رزه‌دا ترێ و هه‌نار خاوه‌نه‌كه‌ی روبه‌روی رێكاری توندی یاسایه ده‌كرێته‌وه.\n866 جار خوێندراوه‌ته‌وه


قوباد تاڵەبانی: هەرێم پابەندە بە ناوەڕۆک و دەقەکانی یاسای بودجەی عێراقەوە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nنیسان 22, 2021 05:18 Asia/Tehran\nجێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان و باڵوێزی بریتانیا لە عێراق کۆبوونەوەو جەختیان لە گرینگیی ئەنجام دانی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد لە عێراق کردەوەو پابەندبوونی هەرێمی کوردستانیان بە ناوەڕۆک و دەقە یاساییەکانی بودجەی عێراق تاوتوێ کرد.\nبە پێی ڕاپۆرتی کەناڵی ئاسمانیی سەحەر بە گێڕانەوە لە میدیاکانی ھەرێمی کوردستان، «قوباد تاڵەبانی» جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان ڕۆژی چوار شەممە پێشوازی لە «ستیفان هیکی» باڵوێزی بریتانیا لە عێراق کردو لە کۆبوونەوەیەکدا هەردووک لا جەختیان لەگرینگیی بەڕێوە چوونی هەڵبژاردنێکی پاک و بێگەرد لە عێراق کردەوە کە خزمەت بە پرۆسەی سیاسی و دیموکراسی بکات.\nئەوەشیان ئاشکراکرد کە، پەسەندکردنی یاسای بودجە بە ڕەزامەندیی هەولێر و بەغدا دەستپێکێکی گرنگە بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکانی دیکەی نێوان حکومەتی هەرێم و دەوڵەتی فیدراڵ. هەروەها جەختیان کردەوە لەسەر گرنگیی جێبەجێکردنی یاساکە، لای خۆشییەوە.\nھەر لە دیدارەکەدا «قوباد تاڵەبانی» پابەندبونی هەرێمی کوردستانی بە ناوەڕۆک و دەقەکانی یاساکە دوپات کردەوە و راشیگەیاند بەم نزیکانە شاندی دانوستانکاری هەرێم جارێکی دیکە سەردانی بەغدا دەکاتەوە.\nلەبارەی ڕەوشتی ناوخۆی کوردستانیش هەردولا هاوڕابون لەسەر گرنگی پاراستنی سەقامگیری سیاسیی هەرێم، لای خۆیەوە باڵوێزی بریتانیا پشتگیریی وڵاتەکەی بۆ هەرێمی کوردستان دەربڕی و رایگەیاند،" لەگەڵ وڵاتانی هاوپەیمان یارمەتیدەر دەبن بۆ پێشخستنی سەقامگیری سیاسی لە هەرێمی کوردستان.


ئەندامێكی لێژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ڕایدەگەیەنێت، موچەی ئەم مانگەی فەرمانبەران دابینكراوە و كار بۆ دابینكردنی موچەی مانگەكانی حوزەیران و تەمموزیش دەكرێت و گرفتی دابەشنەكردن نایەتە ئاراوە.\nئەحمەد مەزهەر، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق بەمیدیاكانی وڵاتەكەی ڕاگەیاندووە: "موچەی ئەم مانگە دابینكراوە و كار دەكرێت بۆ دابینكردنی موچەی مانگەكانی حوزەیران و تەمموزی داهاتوو، هیچ ئاماژەیەكیش نییە بۆ مەترسی لەسەر موچە و نەتوانین بۆ دابین كردنی موچەی فەرمانبەرانی حكومەت".\nئاماژەی بەوەشكردووە، حكومەت چەند ڕێگاچارەیەكی لەبەردەستتدایە و دەتوانێت لەو ڕێگەیەوە موچەی فەرمانبەران دابین بكات، ئەوەش بەو واتایە نایەت كە داری سیحیری پێبێت، بەڵام بوونی حكومەتێكی فەرمیی كە تەواوی دەسەڵاتەكانی هەبێت گرنگە بۆ كردنەوەی هەر دەرگایەكی هاریكاری لەگەڵ وڵاتاندا بۆ تێپەڕاندنی قەیرانەكە.\nدوای دابەزینی نرخی نەوت لەبازاڕەكانی جیهاندا بەهۆی كۆرۆنا و ململانێی نێوان وڵاتانەوە، بودجەی عێراق تووشی كورتهێنان هات و بەوەش قەیرانێكی دارایی بۆ دروست بوو، بەڵام تا ئێستا گرفت بۆ موچەی فەرمانبەرانی عێراق دروستنەبووە.


پانۆراما: سوریا و کاریگه‌ریه‌کانی له‌سه‌ر ناوچه‌که\nهێزێـکی له‌شـکری سوریا به‌ره‌و شـاری حومس ده‌چێت، چوارشه‌ممه 11 ی پـێـنجی 2011\nله‌گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانی شه‌پۆلی ناڕه‌زاییه‌کان و خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری له کۆماری سوریادا، به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د سه‌رۆکی سوریا ژماره‌یه‌ک په‌یمانی دا بۆ ڕیفۆرم کردن له وڵاته‌که‌یدا، به‌ڵام خه‌ڵکی ناڕازی متمانه‌یان به‌و په‌یمانانه نه‌بوو، هه‌ر بۆیه هاوشێوه‌ی ڕه‌فتاره‌کانی موعه‌ممه‌ر قه‌زافی سه‌رۆکی لیبیا ، به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د که‌وته به‌کارهێنانی هێز دژی خۆپیشانده‌ران.\nسوریا له نێو وڵاتانی عه‌ره‌بیدا تاکه هاوپه‌یمانی کۆماری ئیسلامی ئێرانه و دراوسێی ئیسرائیلیشه، هه‌ر بۆیه له ئێستادا ڕاگه‌یاندنه‌کانی گه‌وره کاربه‌ده‌ستانی سوریا به‌و ئاڕاسته‌یه‌دایه که ئه‌گه‌ر بێتوو سه‌قامگیری له سوریادا نه‌بێت ئه‌وا هه‌رگیز ئارامی له ئیسرائیلدا نابێت.\nکاربه‌ده‌ستانی پارتی به‌عس له سوریا ده‌ڵێن ڕوخاندنی ڕژێمی سوریا وه‌ک ڕۆژی قیامه‌تی لێدێت له ناوچه‌که‌دا و وڵاتێکی وه‌ک عێراق به نمونه دێننه‌وه و ده‌ڵێن با ئه‌وه بخرێته به‌رچاو له پاش کشانه‌وه‌که‌ی ئه‌مریکا عێراق چیی لێبه‌سه‌ردێت.\nڕێبوار که‌ریم مه‌حمود، مامۆستای زانسته سیاسیه‌کان له زانکۆی سلێمانی: ئه‌و پشتیوانیه‌ی له لایه‌ن هه‌ندێک کاربه‌ده‌ست و ئه‌ندام په‌رله‌مانی عێراقه‌وه بۆ ڕژێمی سوریا ڕاگه‌یه‌ندراوه له ڕوانگه‌ی سێ ته‌وه‌ره‌وه‌یه.\nدکتۆر ڕه‌وه‌ز خۆشناو، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له‌سه‌ر لیستی کوردستانی: پێویسته عێراقیه‌کان خۆیان نه‌که‌نه لایه‌نێک له قه‌یرانی سوریادا.\nهه‌ندێک له ئه‌ندامانی په‌رله‌مانی عێراق گوتویانه ئه‌وه‌ی له سوریا ڕووده‌دات پیلان و ده‌ستی ده‌ره‌کی له پشته‌وه‌یه و جه‌خت له‌وه ده‌که‌نه‌وه که به دوور نازانرێت توندڕه‌وانی ئیسلامی له ده‌می هه‌ر ئه‌گه‌رێکی گۆڕانکاریدا کۆنترۆڵی ده‌سه‌ڵات بکه‌ن. دامه‌زراندنی پارتی به‌عسی عه‌ره‌بی له‌ساڵی 1947 دا له‌سه‌ر بنچینه‌ی نه‌ته‌وه‌یی عه‌ره‌بیی بوو نه‌ک له‌سه‌ر زه‌مینه‌یه‌کی نیشتیمانیانه و پاش که‌رت بوونی ئه‌م پارتیه نه‌ته‌وه‌ییه ، به‌شێکیان تا که‌وتنی سه‌دام حسێن له‌ساڵی 2003 دا فه‌رمانڕه‌وای عێراق بوو ، وه به‌شه‌که‌ی تریشیان له سوریا تا ئێستا فه‌رمانڕه‌وایه.\nفه‌تاح زاخۆیی، چاودێری سیاسی: هه‌ردوو به‌شه‌که‌ی پارتی به‌عس وه‌ک یه‌کن.\nدکتۆر جه‌بار قادر، پسپۆڕی سیاسی کاروباری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست: ڕژێمی سوریا له‌به‌رده‌م دوو بژاره‌دایه.\nده‌توانن له‌ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی به‌رنامه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ی پانۆراما بن که ماوه‌که‌ی 13:20 خوله‌که.


هیندستان لە لێدوانی ئەردۆغان دەربارەی كشمیر نیگەرانە – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » ئامادەكردنی: دیاری سابیر » هیندستان لە لێدوانی ئەردۆغان دەربارەی كشمیر نیگەرانە\nبەهۆی لێدوانەكانی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا دەربارەی هەرێمی كشمیر، رۆژی دووشەممەی رابردوو حكومەتی هیندستان باڵیۆزی توركیای لە وڵاتەكەی بانگ كرد بۆ پێشكەشكردنی ناڕەزایی دیپلۆماسی لەسەر لێدوانەكانی ئەردۆغان و هۆشداریی ئەوەشی دایە كە رەنگە كاریگەریی لەسەر پەیوەندیی دووقۆڵیی نێوان هەردوو وڵات هەبێت.\nتوركیا لەگەڵ گەلی كشمیردایە\nهەفتەری رابردوو لەمیانی سەردانێكیدا بۆ پاكستان، ئەردۆغان رایگەیاند، كە دۆخی بەشە هیندستانییەكەی كشمیر بەهۆی گۆڕانكارییە ریشەییەكانەوە تێكچووە، كە حكومەتی نیودەلهی لە ناوچە زۆرینەی موسڵمانەكە جێبەجێی دەكات و وتیشی: توركیا لەگەڵ گەلی كشمیردایە.\nسەرۆكی توركیا لە لێدوانەكەیدا لە پەرلەمانی پاكستان رایگەیاند: ناتوانرێت كێشەی كشمیر بە زەبری هێز چارەسەر بكرێت، بەڵكو پێویستە چارەسەرەكە لەسەر بنەمای دادپەروەری و ویژدان بونیاد بنرێ.\nهیندستان ئەوەی پێ قبووڵ نییە\nوەكو وەڵامدانەوەیەكیش، وەزارەتی دەرەوەی هیندستان شاكر ئۆزكان تورونلار باڵیۆزی توركیای لە وڵاتەكەی بانگ كرد و پێی راگەیاند، كە لێدوانەكەی ئەردۆغان، تێنەگەیشتنی مێژووی ململانێیە لە نێوان پاكستان و هیندستان لەسەر كشمیر.\nرافیش كۆمار وتەبێژ بەناوی وەزارەتەكەوە رایگەیاند: ئەم هەڵوێستەی دوایی، نموونەیەكی دیكەیە لە شێوازی دەستوەردانی توركیا لە كاروباری وڵاتانی تر، هیندستانیش هەرگیز ئەوەی پێ قبووڵ نییە. وتیشی: وڵاتەكەم ناڕەزاییەكی توندی دیپلۆماسیی رەسمی پێشكەش بە توركیا كردووە.\nوتەبێژەكەی وەزارەتی دەرەوەی هیندستان وەكو ئاماژەیەك بۆ لێدوانەكانی ئەردۆغان، ئاشكرایكرد، كە ئەو جۆرە پێشهاتانە لێكەوتەی نێگەتیڤ و گەورەیان لەسەر پەیوەندیی دووقۆڵی نێوان هەردوو وڵات دەبێت.\nرەتكردنەوەی دەسەڵاتی ئۆتۆنۆمی\nمانگی ئابی رابردوو، هیندستان دەسەڵاتی ئۆتۆنۆمی لە هەرێمی كشمیر رەتكردەوە و خستییە ژێر دەسەڵاتی ئیتیحادییەوە و ئامانجیشی لەو هەنگاوە، بەپێی لێدوانی لێپرسراوانی نیودەلهیش، گرێدانی تەواوی ناوچەكەیە بە هیندستانەوە و لەناوبردنی ئەو «یاخیبوون»ەیە كە 30 ساڵە درێژەی هەیە.\nهەر ئەو كاتە، پاكستان كە كۆنترۆڵی بەشێكی هەرێمی كشمیری كردووە، ئیدانەی ئەو هەنگاوەی حكومەتی نیودەلهی كرد و داوای لە وڵاتانی وەكو توركیا و مالیزیا كرد، داوا لە هیندستان بكەن تاكو چاو بەو رێوشوێنەدا بخشێنێتەوە.\nهیندستان پاكستان تۆمەتبار دەكات\nئەو «یاخیبوون»ەی كشمیر كە دەیان هەزار قوربانی لێكەوتۆتەوە، هیندستان ئۆباڵەكەی دەخاتە ئەستۆی پاكستان، لای خۆشیەوە حكومەتی ئیسلام ئاباد رەتیدەكاتەوە و دەڵێت، تەنها پاڵپشتیی دیپلۆماسی و مەعنەوی گەلی كشمیر دەكات، لە خەباتەكەیدا بۆ بەدیهێنانی مافی چارەنووس.


فەرموودە: لە هەموو هاوبەش وشەریکەکان، من لە هەموویان بە تواناترم کە دەستهەڵگرم لەو هاوبەش وشەریک بوونە، ئەگەر هەر کەسێک کردەوەیەک ئەنجام بدات وکەسێک بکاتە هاوبەش وشەریکی من ئەوا من واز لەو کەسە وکردەوەکەی دێنم بە هۆی ئەو هاوبەشدانانەوە کە بۆ من بڕیاری داوە. - فرەفەرهەنگی فەرموودە وەرگێڕاوەکانی پێغەمبەر ﷺ\nفەرموودە: لە هەموو هاوبەش وشەریکەکان، من لە هەموویان بە تواناترم کە دەستهەڵگرم لەو هاوبەش وشەریک بوونە، ئەگەر هەر کەسێک کردەوەیەک ئەنجام بدات وکەسێک بکاتە هاوبەش وشەریکی من ئەوا من واز لەو کەسە وکردەوەکەی دێنم بە هۆی ئەو هاوبەشدانانەوە کە بۆ من بڕیاری داوە.\nلە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەرﷺ دەفەرموێت: خوای گەورە وبەرز دەفەرموێت: «لە هەموو هاوبەش وشەریکەکان، من لە هەموویان بە تواناترم کە دەستهەڵگرم لەو هاوبەش وشەریک بوونە، ئەگەر هەر کەسێک کردەوەیەک ئەنجام بدات وکەسێک بکاتە هاوبەش وشەریکی من ئەوا من واز لەو کەسە وکردەوەکەی دێنم بە هۆی ئەو هاوبەشدانانەوە کە بۆ من بڕیاری داوە.».\nپێغەمبەر ﷺ فەرموودەیەک دەگێڕێتەوە لە پەروەردگاری بەرز وشکۆدارەوە -کە بە فەرموودەی قودسی ناسراوە- کە خوای گەورە واز دێنێت وبەریئە لەو کردەوەیە کە کەسێک کراوە بە هاوبەشی ئەو تیایدا بەهۆی ڕیا یان شتێکی ترەوە، چونکە خوای پاک وپیرۆز هیچ کردەوەیەک قبوڵ ناکات جگە لە ئەوکردەوانە نەبێت کە بە دڵسۆزی وئیخلاصییەوە بۆ ئەو ئەنجامدراوە.\n1: ئاگادارکردنەوە لە شیرک بە هەموو شێوەکانی، چونکە دەبێتە هۆی ڕێگر لە وەرگرتن وقبوڵکردنی کردەوەکان.\n2: واجب بوونی ئیخلاصی ودڵسۆزی بۆ خوای گەورە لە هەموو ئەو شیرک وهاوبەشییانە کە کردەوەکە ناشرین دەکەن.\n3: وەسفکردنی خوای گەورە بەوەی کە قسە دەکات.\n4: دڵنیابوون لە بوونی سیفەتی (الغنی - دەوڵەمەندی بێ سنوور) بۆ خوای گەورە.\n5: خوای گەورە هیچ کردەوەیەک قبوڵ ناکات تەنیا ئەوە نەبێت کە بەوپەڕی دڵسۆزی تەواوەتی بۆ خوای گەورە ئەنجامدراوە.\n6: دڵنیباوون لە بوونی سفەتی (کرم - ڕێز وبەخشندەیی) بۆ خودا بە بێ سنوور.


داوایەک ئاڕاستەى هادى عامرى دەکات\nموقتەدا سەدر وەڵامێکى توندى عادل عەبولمەهدى سەرۆک وەزیرانى عێراقى دایەوە و داوا لە هادى عامرى دەکات هاوکارى بێت بۆ متمانە سەندنەوە لە عەبدولمەهدى.\nسەدر لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، داواکەى بۆ هەڵبژاردنى پێشوەختە، بۆ پاراستنى کەرامەتى عەبدولمەهدى بووە.\nڕاشگەیاندووە، ئەگەر ئەو بژاردەیە ڕەتدەکاتەوە، داوا لە هادى عامرى دەکات هاوکارى بکات، لەپێناو متمانە سەندنەوەى بەپەلە لە عەبدولمەهدى، کارکردن بۆ گۆڕینى کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان و یاساکەى و گۆڕینى دەستور.\nسەدر باسى لەوەشکردووە، ئەگەر پەرلەمان دەنگ لەسەر متمانە سەندنەوە لە عادل عەبدولمەهدى نەدان، گەل قسەى خۆى دەکات.\nئەمرۆ عادل عەبدولمەهدى لە پەیامێکدا وەڵامى داواکەى موقتەدا سەدرى دایەوە لەبارەى داواى دەستلەکارکێشانەوەى و هەڵبژاردنى پێشوەختەوە و ئاماژەى بەوەکردبوو، “ئێمە ڕێگەمان نەگرتووە و موقتەدا سەدر با لەگەڵ هادی عامری حكومەتێكی نوێ پێكبهێنێت”.\nئاماژەى بەوەشکردبوو “دەبێت سەرۆكی حكومەت سەرۆك كۆمار ئاگادار بكاتەوە و ئەویش رەزامەندی دەربرێت كە پەرلەمان ئاگادار بكرێتەوە بە هەڵوەشاندنەوەی حكومەت و پەرلەمان، ئەوكاتیش دەبێت 165 پەرلەمانتار دەنگ بدات لەسەر هەڵوەشاندنەوە و هەڵبژاردنی پێشوەختە”.


فۆرد جامێکی نوێ بۆ نابینایان دروست دەکات\nلەرێی داھێنانێکی زیرەکەوە، کۆمپانیای فۆرد خزمەتێکی مرۆیی پێشکەشی نابینایان دەکات، و بەھۆیەوە دەتوانن چێژ ببینن لەدیمەنە ناوازە و جیاوازەکانی سروشت.\nتەکنیکەکەی فۆرد بریتییە، لەداھێنانێکی درێژکۆلە کەلەجامەکانی ئۆتۆمبیلەکەی دەبەسترێت و لەگەڵ خستنەکاریدا، کەسە نابیناکە تەنیا بەدەست لێدان ھەست بەدیمەنە جیاوازەکان دەکات لەرێی شەپۆلەکانی لەرینەوەوە کەبەسەر ٢٧ شوێنی جیاوازدا دابەش بووە.\nئەمەش بەرھەمی تیمی فۆردە لەئیتاڵیا و "GTB" لەرۆما، کەداھێنانێکی بەھێزە لەرووی فۆتۆگراف و رووناکی لید و لەرینەوەیە، بەو جۆرە بەدەست لێدان لەجامەکە، ئەو کەسە نابینایە ھەست بەجوانی سروشت و دیمەنەکانی ئەو شوێنانە دەکات کەئۆتۆمبیلەکە پێیدا تێپەڕ دەبێت.\nتیمەکە ئاماژەیان بەوەکردوە، کە (٢٥٥) ئاستی لەرینەوەیان لەنێو جامی ئۆتۆمبیلەکەدا بەردەست کردووە، و ھەموو تەکنیکەکەش لەرێی کامێرایەکی جێگیرکراوەوە وێنەی دیمەنەکە دەگیرێت، و بەشێوەی لەرینەوەی جیاواز کەسەکە ھەستی پێدەکات و چێژی لێ دەبینێت.\n5 مانگ پێشتر - May 15 2018 3:17PM


دوای ئەوەی لە گرتەیەكی ڤیدیۆییدا "كریستیانۆ جونیۆر" كوڕە 10 ساڵانەكەی كریستیانۆ رۆناڵدۆی ئەستێرەی تۆپی پێ بە تەنها ماتۆڕێكی ئاوی "جێت سكی" لێدەخوڕێت، پۆلیسی پورتوگالی دەستی بە لێكۆڵینەوە لە بابەتەكە كردوە.\nرۆژنامەی "میرۆر"ی بەریتانی بڵاویكردوەتەوە، خوشكێكی رۆناڵدۆ لە ئەكاونتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی "ئینستاگرام" گرتەیەكی ڤیدیۆیی بڵاوكردوەتەوە و تێیدا كریستیانۆ جونیۆر دەردەكەوێت بە تەنها ماتۆڕێكی ئاوی لێدەخوڕێت.\nرونیشكراوەتەوە، روداوەكە لە یەكێك لە كەنارە ئاویەكانی دورگەی مادێرایە و هەرچەند خوشكەكەی رۆناڵدۆ دواتر گرتە ڤیدیۆییەكەی سڕیوەتەوە، بەڵام پۆلیسی پورتوگالی دەستیكردوە بە لێكۆڵینەوە.\nلای خۆیشیەوە "گیریرۆ كاردۆسۆ" بەڕێوەبەری پۆلیسی ئاوی لە پورتوگال ئاماژەی بەوەداوە، لێكۆڵینەوەكان بەردەوامن و كوڕەكەی كریستیانۆ یاسای لێخوڕینی ماتۆڕی ئاوی پێشێلكردوە، چونكە ئەو ئامێرە دەبێت تەنها لەلایەن پێگەیشتوانەوە لێبخوڕێت، چاوەڕێی ئەوەین بزانین ئایا سزای دارایی یان سزای دیكە دەسەپێنرێت یاخود نا.\nبەپێی رۆژنامەكە، یاسای لێخوڕینی ماتۆڕی ئاوی ئەوەیە، كە هەركەس بەبێ بونی مۆڵەتی رێگەپێدان لێیبخوڕێت ئەوا بەبڕی 268 بۆ دوو هەزار و 688 پاوەند سزای دارایی دەدرێت، ئەگەر گروپێك بن و لە یەك كەس زیاتربن ئەوا سزاكە دەگاتە 10 هەزار پاوەند.


کۆدی هەواڵ: 2979\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 15:57 - 2021/08/05\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- سەرۆککۆماری ئێران لە دیدارێکدا لەگەڵ سەرۆککۆماری عێراقدا جەختی کردەوە لە خولی داهاتوودا هەوڵ بۆ گەشەسەندنی پێوەندییەکانی نێوان دوو وڵاتی ئێران و عێراق دەدەین و بەوتەی ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئێران کۆماری ئیسلامیی خوازیری عێراقێکی بەهێز و خاوەن پێگەیە.\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، بەگوێرەی راگەیەنراوی سەرۆکایەتی کۆمار، دکتۆر بەرهەم ساڵح، سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ پێنجشەممە لە تاران لەگەڵ ئیبراهیم رەئیسی، سەرۆک کۆماری نوێی ئێران کۆبوەوە.\nبەگوێرەی راگەیەنراوەکە، کۆبونەوەکە بەئامادەبونی هەردو وەزیری دەرەوەی عێراق و ئێران و ژمارەیێک لە گەورە بەرپرسانی هەردوو وڵات بەڕێوەچووە و سەبارەت بە دۆسیە هاوبەشەکانی نێوان هەردوو وڵاتی دراوسێ و پتەو کردنی پەیوەندییەکان و گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە گفتوگۆکرا.\nلە کۆبوونەوەکەدا ئیبراهیم رەئیسی، سەرۆک کۆماری ئێران جەختی کردەوە لە پتەوکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان ئێران و عێراق لە کەرتە جیاجیاکاندا، بەتایبەتی لە رووی کۆمەڵایەتی و ئاینی و کەلتورییەوە، هاوکات پشتیوانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانی بۆ پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری عێراق دووپات کردەوە، هەوڵەکانی عێراقیشی بۆ چەسپاندنی سەقامگیری و ئارامی وڵاتانی ناوچەکە بەرز نرخاند.\nلای خۆشییەوە، بەرهەم ساڵح پیرۆزبایی خۆی ئاڕاستەی ئیبراهیم رەئیسی کرد بەبۆنەی دەستبەکاربوونی وەک سەرۆک کۆماری نوێی ئێران و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لە ئەرکەکانیدا، هەروەها ئومێدی پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی زیاتری بۆ گەلی ئێرانی دۆست خواست، هاوکات سوپاسی خۆشی دووپاتکردەوە بۆ بانگهێشت کردنی بۆ ئێران، لەبەرامبەردا سەرۆکی ئێران بەگەرمی بەخێرهاتنی سەرۆککۆماری عێراقی کرد بۆ تاران.\nهەر لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆکرا لەبارەی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵاتی دراوسێ کە پەیوەندییێکی مێژویی هاوبەشی گرنگە و بەیەکەوەیان دەبەستێتەوە لە رووی کۆمەڵایەتی و ئاینی و فەرهەنگی و جوگرافی و رۆشنبیری، هەروەها باس لەوەش کرا کە پتەو کردنی پەیوەندییەکانیان سوودی بۆ هەردوو وڵات و تەواوی ناوچەکە هەیە، بۆ ئەو مەبەستەش جەختکرایەوە لەپێویستی پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لە بوارە جیاجیاکان و کاراکردنی لێکتێگەیشتن و رێککەوتننامە هاوبەشەکانی نێوان هەردوو وڵات لە سەرجەم بوارەکاندا، بەتایبەتی ئابوری و بازرگانی.\nلە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا سەرۆککۆماری عێراق پشتیوانی ئێرانی بۆ عێراق بەرزنرخاند، بەتایبەتی لە جەنگی دژ بە داعش، هاوکات ئاماژەی بەوەش کرد کە عێراق پشتیوانی دەکات لە پاراستنی سەقامگیری و ئارامی ناوچەکە و کۆتای هێنان بە تەنگژەکانی ناوچەکە، بۆیە کار دەکات لە پێناو ئەوەی عێراق ببێتە گۆڕەپانێک بۆ بەیەکگەیشتنی بەرژەوەندییەکانی سەرجەم گەلانی ناوچەکە.\nبەرهەم ساڵح جەختی کردەوە کە ناوچەکە پێویستی بە لە یەکگەیشتن و هەماهەنگی کردن و چڕکردنەوەی هەوڵەکانە بە پشتبەستن بە دیالۆگی بونیاتنەرانە لەپێناو هێنانەدی سەقامگیری بۆ تەواوی ناوچەکە و بەرەنگاربوونەوەی زۆرێک لەو ئاستەنگانەی کە رووبەڕووی وڵاتانی ناوچەکە دەبێتەوە، گرنگترینیان بەگژاچوونەوەی تیرۆر و قەیرانی تەندروستی و پەتای کۆرۆنا و مەترسییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا و پاراستنی ژینگەیە، هەروەک دووپاتی کردەوە کە پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری عێراق بنەمایێکی گرنگی پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکەیە و فاکتەرێکیشە بۆ پێکەوە بەستنەوەی ئابووری.\nئێرانعێراقئیبراهیم ڕەئیسیبەرهەم ساڵحڕێوڕەسمی سوێندخواردن


(38) ئا له‌و کات و شوێنه‌دا، زه‌که‌ریا هانا و نزای بۆ په‌روه‌ردگاری لێ به‌رز بۆوه و وتی: په‌روه‌ردگارا نه‌وه‌ی چاک و پاکم پێ ببه‌خشه، به‌ڕاستی تۆ بیسه‌ری دوعا و نزایت.\n(39) جا یه‌کسه‌ر فریشته جبرئیل بانگی کرد له‌کاتێکدا زه‌که‌ریا له میحرابه‌که‌دا وه‌ستا بوو، نوێژی ده‌کرد، (وتی) به‌ڕاستی خوای گه‌وره مژده‌ت ده‌داتێ به به‌خشینی کوڕێک ناوی یه‌حیایه، به‌ڕاستدانه‌ری فه‌رمانی تایبه‌تی خوایه و گه‌وره و ڕێزداره و خۆپارێزه له گوناهان و پێغه‌مبه‌رێکه له چاکان.\n(40) زاکه‌ریا وتی: په‌روه‌ردگارا؛ ئاخۆ چۆن منداڵم پێ ده‌به‌خشیت خۆ من پیری ته‌نگی پێ هه‌ڵچنیووم، هاوسه‌ره‌که‌شم سک ناکات، خوای گه‌وره‌ش فه‌رمووی: کاری خوا هه‌ر ئاوایه و هه‌ر چیه‌کی بوێت، ده‌یکات.\n(41) ئینجا زه‌که‌ریا وتی: په‌روه‌ردگارا نیشانه‌یه‌کم بۆ دیاری بکه تا دڵنیابم که خێزانم سکی بووه، خوای گه‌وره فه‌رمووی: نیشانه‌که‌ت ئه‌وه‌یه‌که توانای قسه کردنت تا سێ ڕۆژ له‌گه‌ڵ خه‌ڵکیدا نابێت (زمانت ده‌به‌سترێت) مه‌گه‌ر به ئیشاره‌ت و ئاماژه نه‌بێت، تۆش زۆر یادی په‌روه‌ردگارت و ته‌سبیحات و ستایشی بکه به‌تایبه‌تی له ده‌مه و ئێواره و به‌ره‌به‌یاندا.\n(42) (هه‌روه‌ها یادیان بهێنه کاتێک) جبرئیلی فریشته وتی: ئه‌ی مه‌ریه‌م به‌ڕاستی خوا تۆی هه‌ڵبژاردوه و خاوێن و پاکیزه‌ی کردویت، هه‌ڵی بژاردویت و ڕێزی داویت به‌سه‌ر هه‌موو ئافره‌تانی جیهاندا.\n(43) ئه‌ی مه‌ریه‌م ملکه‌چ و فه‌رمانبه‌رداری په‌روه‌ردگارت به، سوژده و کڕنووشی بۆ ببه له‌گه‌ڵ کڕنووشبه‌راندا.\n(44) ئه‌وشتانه‌ی باسکران چه‌ند هه‌واڵێک بوون له غه‌یبه‌وه، ئێمه له‌ڕێگه‌ی (وه‌حی) و سروشه‌وه به‌تۆی ده‌گه‌یه‌نین، خۆ تۆ (ئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) له‌وێ نه‌بوویت کاتێک پێنوسه‌کانیان هه‌ڵئه‌دا‌یه (ئاوه‌وه، پێنوسی کێ سه‌رکه‌وت و ئاو نه‌یبرد) ئه‌وه‌یان مه‌ریه‌م په‌روه‌رده بکات، تۆ له‌وێش نه‌بوویت کاتێک کێشه‌یان هه‌بوو (له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی کێ به‌خێوی بکات).\n(45) (هه‌روه‌ها یادیان بهێنه) کاتێک فریشه‌که به مه‌ریه‌می وت: ئه‌ی مه‌ریه‌م به‌ڕاستی خوا مژده‌ت ده‌داتێ: به وشه‌یه‌کی خۆی (که فرمانی ـ کن فیکون ـ ه، ڕۆڵه‌یه‌کت پێ ببه‌خشێت) که ناوی (المسیح)ه، عیسای کوڕی مه‌ریه‌مه، که پیاو ماقووڵ و پایه به‌رزه له‌م دنیادا، له قیامه‌تیشدا له ده‌سته‌ی نزیکانه (له ئێمه‌وه).


باوترین ئەفسانە و حەقیقەتەکان دەربارەی پەتای سەرما و هەڵامەت | Prospan Arabia\nباوترین ئەفسانە و حەقیقەتەکان دەربارەی پەتای سەرما و هەڵامەت\nوەرزی پەتای سەرما و هەڵامەت هاتووە. لە کاتی تووشبوون بە پەتای سەرما، قسە و ئامۆژگاری ئەبارێن بەسەرماندا لە هاوڕێ، داپیرە و باپیرە و دایک و باوکمانەوە، نیەتی ئەوانیش تەنها ئەوەیە یارمەتیت بدەن نیشانەکانت لەسەر سووک بکەن. ئێمە لەگەڵ بیستی و جێبەجێکردنی نەریتە کۆنەکان گەورە بوون، لە کاتێکدا هەندێکیان بەسوودن، بەڵام هەندێکیان تەنها چەواشەکارین.\nلەم بابەتەدا، باوترین ئەفسانەکان دەربارەی پەتای سەرمابوون و هەڵامەت ئاشکرا دەکەین.\nئەفسانەی 1: ئەگەر لە وەرزی سەرمادا چاکەتی ئەستوور لەبەر نەکەیت یان بە قژی تەڕ بچییتە دەرەوە تووشی پەتای سەرما دەبیت.\nحەقیقەت: تەنها ڕێگا بۆ تووشبوون بە هەڵامەت بەرکەوتنی ڤایرۆسەکەیەتی. پەتای سەرما بە زیاتر لە ٢٠٠ جۆری ڤایرۆس و گۆڕاوەکانی تووشی مرۆڤ دەبێت، نەک بە سەرما بوون. ئەوە ڕاستیە زۆربەی پەتای سەرما لە وەرزەکانی پایز و زستان تووش دەبین. ئەوەیش لەبەر ئەوەی خەڵک کاتی زیاتر لە ناوماڵ بەسەر دەبەن، ئەوەیش وادەکات بەرکەوتنی نزیکیان لەگەڵ ئەو کەسانە هەبێت کە هەڵگری ڤایرۆسەکەن. هەندێک ڤایرۆسی پەتای سەرما چالاک دەبن کاتێک شێ نزمە، بەتایبەتی لە ماوەی مانگە فێنکترەکان.\nئەفسانەی 2: کە تووشی پەتای سەرما بوویت خواردن بخۆ، کە تووشی تا بوویت خۆت برسی بکە\nحەقیقەت: هیچ کات خۆت برسی مەکە! جەستەت پێویستی بە بەهای خۆراکیی باشە بۆ ئەوەی بەباشی کار بکات و باشتر چاک بێتەوە، ئەگەر برسیت بوو، خواردن بخۆ، ئەگەر حەزی خواردنت لەدەست دا، شلەکان بخۆەرەوە. لە هەمویشی گرنگتر، خواردنەوەی شلەمەنی شتێکی گرنگە بۆ هەموو جۆرەکانی تووشبوونی ڤایرۆسی.\nئەفسانەی 3: ئەنتی بایۆتیکەکان چارەسەری پەتای سەرما و هەڵامەت دەکەن.\nحەقیقەت: ئەنتی بایۆتیکەکان تەنها بۆ چارەسەری تووشبوونی بەکتریایی گونجاوە، بەڵام بۆ تووشبوونی ڤایرۆسی، وەک هەڵامەت، کاریگەر نین. لەوەیش سەیرتر، ئەنتی بایۆتیکەکان ڕەنگە نیشانەکانی پەتای سەرما و هەڵامەت خراپتر بکەن.\nئەفسانەی 4: شلەی مریشک چاکبوونەوە لە هەڵامەت خێرا دەکات.\nحەقیقەت: شلەمەنیی گەرم قوڕگت نەرم دەکەنەوە و جەستەت تەڕ دەکەن. لەگەڵ ئەوەیشدا، شلەی مریشک ناتوانێت هەڵامەتت لەکۆڵ بکاتەوە.\nئەفسانەی 5: ڤاکسینی هەڵامەت جەستەت دەستەمۆی پەتای سەرما و هەڵامەت دەکات.\nحەقیقەت: ڕاست نیە. دەرزیی هەڵامەت لە ڤایرۆسی ناچالاککراو دروستکراوە و ناتوانیت تووشبوونی ڤایرۆسی بگوازێتەوە. ئەوەیشت لەیاد نەچێت، هەفتە یان دوو هەفتەیەکی پێدەچێت تا پاراستن لە ڤاکسینەکەوە وەردەگریت. هەندێک کەس ڕەنگە تووشی قوڕگ یاوسان یان تایەکی سووک ببن وەک نیشانەی وەرگرتنی ڤاکسینەکە، بەڵام ئەوە هەڵامەت نیە.\nئەفسانەی 6: ڤیتامین C و زینک لە پەتای سەرما دەتپارێزن.\nحەقیقەت: ئێمە دەزانین کەموو ڤیتامین و کانزاکان زیان بە سیستمی بەرگری دەگەیەنن، بەڵام هیچ بەڵگەیەک نیە وەرگرتنی ژەمی زیاتری ڤیتامین C و زینک سوودیان هەبێت. بۆیە بەپێی پێویستیەکانت ژەمی ئەوانە وەربگرە.\nئەفسانەی پزیشکی بەو شێووە خۆیان دەخزێننە ناو چاودێریی پزیشکی. کاتێک وەرزی هەڵامەتە، هەنگاوی پێویست بگرە بەر بۆ ئەوەی تەندروست بیت. شلەمەنی زۆر بخۆرەوە، ئەگەر تووشکی هەڵامەت یان پەتای سەرما بوویت پرۆسپان بەکاربهێنە بۆ ئەوەی لە کۆکە ڕزگارت بکات و سپرایی لووتی Nisita وەربگرە بۆ بەردامی نیشانەکانی لووت گیران.


ئاسایشی رۆژئاوایی سلێمانی؛ دوو كەس بەتۆمەتی قۆڵبڕین و هەڵخەڵەتاندن دەستگیركران - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لەلایەن هێزەكانیانەوە لەسەر بنەمای كۆكردنەوەی زانیاری ورد لەسەر دوو كەس دەستگیركران، كە دانیشتوی چەمچەماڵ و سلێمانین و هەستاون بەفێڵكردن لە هاووڵاًتیەكی دانیشتوی بەغدا .\nبەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، لەسەر بنەمای كۆكردنەوەی زانیاری ورد لەسەر دوو كەس بەناوەكانی (ڕ ، ب ، ص) دانیشتوی چەمچەماڵ (ف ، ق ، م ) دانیشتوی سلێمانی، كەهەستاون بەفێڵكردن لەكەسێك بەناوی (ع ، خ ، ع) دانیشتوی بەغدا، كە بەشێوەی ئۆنلاین مامەڵەیان لەگەڵ كردوە بۆ كڕینی (٩) تەولیدی كارەبا، پاش گەیشتنی تەولیدەكان لەبەغدادەوە بە سلێمانی لە چەمچەماڵ شەش دانەیان ڕاگرتووە.\nئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، كە لەلایەن تۆمەتبار (ڕ ، ب ، ص) گوازراوەتەوە بۆ باخێك لەسنوری شارەدێی شۆڕش كە خاوەنداریەتەكەی بۆ خۆی دەگەڕێتەوە، سێ تەولیدەكەی دیكەشیان ناردوە بۆ سلێمانی كەلەئێستادا نادیارە پاشان ژمارەی تەلەفۆنەكانیان داخستوەو پارەیان نەداوە بەفرۆشیارەكە .\nلە ڕاگەیەنراوەكەدا هاتووە، پاش تۆماركردنی سكاڵای یاسایی و وەرگرتنی ڕەزامەندی دادوەری دادگای لێكۆڵینەوە هەردوو تۆمەتبارەكە لەلایەن هێزەكانیانەوە دەستگیركران و دەستگیرا بەسەر شەش تەولیدەكەی شارەدێی شۆڕش و ئۆتۆمبێلەكانیاندا و لەئێستادا تۆمەتبارەكان بە ماددەی (٤٥٦) لەیاسای سزادانی عێراقی بەبڕیاری دادگای لێكۆڵینەوە ڕاگیراون و لێكۆڵینەوە بەردەوامە.\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی ئاشكرای دەكات، كە لەسەر ماددەی هۆشبەر 2 بازرگان و 9 بەكارهێنەری ماددەی هۆشبەر دەستگیر كراون. بەڕێوەبەرایەتی…\n13 ئازار 2021 1.15 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لەژێر فشاردا تۆمەتباری چوارەم لە دۆسیەی سێ كەسی…