ئاشتەوایی نیشتیمانی لە كوردستان .. دانا مه نمى - Kurdistanigawre\nئاشتەوایی نیشتیمانی لە كوردستان .. دانا مه نمى\n1 ئاشتەوایی نیشتیمانی لە ئەزموونی مێژووی كوردستانی عیراقدا:\nلە مێژووی كوردستاندا چەندین هەوڵی جۆراوجۆر دراوە لەپێناو دروستكردنی یەكانگیری نیشتیمانی. ئاشوریەكان لەسەردەمی كۆندا بەهێز و بە باوەڕ ویستیان یەكێتیەكی پۆڵایین لە كوردستاندا دروست بكەن. پێشتر گۆتیامیەكان بە پرۆسەی ئاشتەوایی گشتیدا یەكریزی خۆیان ئەنجامدا. سەلاحەدینی ئەیوبی هەوڵی ئاشتەوایی نیشتیمانی داوە وبەسەركەوتوویی زۆربەی ناوچەكانی كوردستانی یەكخست بەبێ جەنگ لەژێر چەتری ئیمبەراتۆریەكەیدا، دواتر دەبینین صفی لدینی ئەردەبیلی لەژێر چەتری باوەری عەلەویدا ئەم هەوڵەی داوە، بەڵام سەركەوتوو نەبوو لەبەرامبەردا ولە دژی صەفەویەكاندا شەرف خانی بەدلیسی بۆ رێكخستنی میرنشینە كوردیەكان هەوڵی داوە ، بەڵام سەركەوتوو نەبوو وڵاتی كوردستان تووشیی دوو بەرەكی بوو، ئەمەش وایكردوە كە میر نشینەكان لەدۆخی جەنگ وململانێدا بوون بەرامبەر بەیەك، هەوڵەكانی بەدرخان ومیری سۆران بۆ یەكانگیری نیشتیمانی هەموو لەخانەی بەكارهێنانی هێزدا پۆلێن دەكرێن. جگە لە دەیان جەنگی دوور ودرێژ كە چەندین رووبار خۆینی لێكەوتۆتەوە. ناتوانین بەدی بكەین كە هەوڵی ئاشتەوایی دراوە وەك پرۆژەیەكی ستراتیجی لە نێوان هەردوو بەشەكەی كوردستاندا تاوەكو سەردەمی بەدرخانیەكان، عبیدالله نهری وشیخ سعیدی پیران وەك رابەری ئەم جۆرە هەوڵانە پۆلێن دەكرێن. كوردستان، تاوەكو ئێستا، وڵاتێكی داگیركراو وپەرتكراوە، دەیان شۆرش وراپەرین نەیانتوانیوە لە بازنەی تێكهەڵچوونی ناوخۆییدا دەربازیبكەن، چونكە ئاشتەوایی نیشتیمانی بۆ یەكخستنەوەی هێزی ناوخۆیی بەكار نەهێناوە. لە ماوەی هاوچەرخدا، كوردستانی عیراق چەندین ئەزموونی فەرمانرەواییی دامەزراندوە، لەماوەی فەرمانرەواییاندا ئاستی جێبەجێكردنی پرۆسەی ئاشتەوایی نیشتیمانی زۆر لاوازە، لەم باسەدا پێنج ئەزموون باس دەكەین:\n1 مه ملەكەتی كوردستانی باشور: لەسەردەمی مەملەكەتی كوردستان سەرەرای جەنگی بەردەوام وئابڵۆقەی دەوڵەتانی دراوسێ، وشڵەژانی بارودۆخی گشتی ناوچەكە بەگشتی، چەندین دەستكەوتی گەورە تۆمار كراوە، مەلیك مەحمودی یەكەم بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێكی پادشایی خەباتی دەكرد لە پێناو كۆكردنەوەی میللەتی كورد وتوركومان وعەرەب لە ولایەتی موصل. لەژێر سایەی ئەو مەملەكەتەی كوردستان هاوبەشی ئاینی سۆفیزمی بەكارهێنرا وەك چەترێك بۆ دامەزراندنی یەكانگیری نیشتیمانی كوردستانی وتا رادیەك سەركەوتووبوو لەوەی عەرەب وتوركومان لەژێر چەتری كوردستانیبوون كۆبكاتەوە لەگەڵ ماوەی كەمی فەرمان رەوایی مەملەكەتی كوردستان بەڵام فرەیی رەگەزی وكەلتوری لە سیاسەتی مەملەكەتی كوردستان بە روونی دەردەكەوێت بەتایبەت كاتێك دەزانین كە چەندین كەسایەتی غەیرە كورد رەگەزی سەرەكی بونیادی سیاسی مەملەكتیان پێكدەهێنا، لەژێر چەتری ئاینی تەقلیدی كوردستانی (تەریقەتی سۆفی) عەرەب وكورد وتوركومان وئاشوری گوێرایەڵی خۆیان بۆ پاشا راگەیاند، بەڵام مەملەكەت نەیتوانی بونیادی عەشیرەتگەری ملكەچ بكات، بۆیە بریتانیا عەشیرەتەكانی دژ بەمەملەكەت بەكارهێنا، دواتر توێژی رۆشنبیری كە لە خۆرئاوایی بوون بە كاریگەری خۆرئاوا ورۆشنگەری خۆرئاوایی دژی مەملەكەت وەستانەوە. پرۆسەی ئاشتەوایی نیشتیمانی لە سیستەمی پاشایەتی كوردستان سەركەوتوو نەبوو، بەهۆی ململانێ لەنێوان ناوچەكاندا هەوڵی دامەزراندنی دەسەڵاتێكی نیشتیمانی سەركەوتنی بەدەست نەهێنا بۆ نمونە ململانێی نێوان هەڵەبجە وسلێمانی. دیارە هۆكارەكانی سەرنەكەوتنی یەكانگیری نیشتیمانی لەو سەردەمە زۆرن، لەسەرەوەیان ململانێی ناوخۆیی عەشییرەتگەری وناوچەگەری...هتد.\n2 كۆماری كوردستان (مەهاباد)1946-1947: لەماوەی تەمەنی كورتی ئەم كۆمارە، كاریگەری مەزنی دروست كرد لەسەر تەواوی بزوتنەوەی رزگاری خوازی كوردستان، بەتایبەت بزوتنەوەی رزگاری خوازی كوردستانی عیراق، بەهۆی بەشداری چالاكانەی حزبی هیوا، ولیژنەی ئازادی، دواتر كاریگەریەكانی لقی پارتی دیموكراتی كوردستان لە سلێمانیدا. بەشرۆڤەكردنێكی ورد بۆمان دەدەكەوێت، كە سیاسەتمەدارانی ئەم كۆمارە سەركەوتوو نەبوون لەئەنجامدانی پرۆسەی ئاشتەوایی نیشتیمانی وسەرنەكەوتنی ئەم پرۆسەیە وئاڵۆزتركردنی باری پەیوەندی لەنێوان پێكهاتە كوردیەكان وای كرد كە ئەم كۆمارە بەئاسانی بڕووخێت، بەڵكو ئەم كۆمارە نەیتوانی بەشێكی زۆری كورد لەژێر قەڵەمرەوی خۆیدا كۆبكاتەوە. ئەوەی جێگای سەرسورمانە، كە هەنگاو نەنراوە لەپێناو ئەوەی میللەت لەژێر چەتری ئەم كۆمارە كۆبكرێتەوە بەڵكۆ تەواوی هەوڵەكان چركرایەوە لە ململانێی ناوخۆیی نێوان دەستەبژێردا بۆ دەستكەوتی پلەوپایە. ئەم نەخۆشیە تاوەكو ئێستا لایەنە سیاسیەكوردیەكان دەگرێتەوە.\n3 شۆرشی ئەیلول 1961-1975: جوڵانەوەی رزگاری خوازی نیشتیمانی كوردستانی عیراق ولەدوای ئەوەی عیراق بوو بە رژێمێكی كۆماری دوای تەموزی 1958 بوو بە جولانەوەیەكی چالاك وبەشێوەیەكی ئاشكرا ودواتر بەفەرمی كارو چالاكیە سیاسیەكانی دەكرد، پارتی دیموكراتی كوردستان بوو بە نوێنەری ئەم جولانەوەیە، هەموو ئاراستە هزریەكان لە ئەوپەری چەپ تاوەكو ئەو پەری راست بەدیدەكرا لەناو ریزەكانی پارتی دیموكراتی كوردستان. جولانەوەی كوردستانی سەڵماندی كە رۆڵێكی گرنگی هەبوو لە پرۆسەی سیاسی عیراقی، هەر چەندە چەند دەستكەوتێكی دەستوری وسیاسی هاتە دی، بەڵام لەبەر هەڵوێستی نامرۆڤانەی رژێمی عیراقی دیسان هێرش كرایەوە سەر كوردستان، ئەمەش بوو بە بڵێسەی هەڵگیرسانی خەباتی چەكداری وكورد شۆرشی ڕاگەیاند دژی رژێمی عیراقی، كە لە ساڵی 1961 لە ئەدەبیاتی كوردیدا ناسراوە بە شۆرشی ئەیلول، بەناوبانگترین شۆرش بوو لە كوردستان، ئەم شۆرشە تارادەیەك شۆرشێكی كوردستانی بوو، كورد وعەرەب وئاشوری وپێكهاتەكانی دیكەی كوردستان لە هەموو چین وتوێژەكان بەشداربوون تیایدا، گرفتی شۆرش لە مامەڵە كردن بوو لەگەڵ هێزی عەشایەری ووردەبورژواكان. عەشیرەتەكان دابەشببوون لەسەر دوو بەرە. بەشێكیان لەگەڵ شۆرش بوون، بەشێكی تریان لەگەڵ حكومەتی عیراقی بوون (جاش)، سەركردایەتی سیاسی كوردستانی سەركەوتوو نەبوو لە پاراستنی پەیوەندی سیاسی شۆرشگێری لەگەڵ عەشیرەتەكان بەڵكو بەپێی مەحسوبیەت پەیوەندیەكانی لەگەڵ عەشیرەتەكان دارشتبوو، بۆیە عەشیرەتەكان بەیەك چاو سەیری بەرەكانی ململانێیان دەكرد وبەپێی بەرژەوەندی خۆیان ولەئەنجامی سیاسەتی كاردانەوە هەڵوێستی خۆیان دەردەبڕی. توێژە وردەبورژواكان بەهۆی هەوڵی دەستبەسەراگرتنی دەسەڵاتی سیاسی شۆرش بەناوی چینی رابەر وپێشكەوتووخواز جیابوونەوە لە دەسەڵاتی تەقلیدی سیاسی شۆرش، بەهۆی ناكۆكی عەشیرەتگەری وناوچەیی وبەدەستتێوەردانی دەرەكی شەری ناوخۆ سەریهەڵدا، بەمەش دەستەبژێری سیاسی كوردستانی بەتەواوەتی بوون بەچەند بەشێكەوە. شۆرشی ئەیلول پرۆسەی ئاشتەوایی نیشتیمانی بەكارهێنا بەمەبەستی یەكخستنەوەی هێزی نیشتیمانی بەدوو ئاراستە یەكەم ئاراستەی ناوخۆیی وئاراستەی دەرەكی لە ئەنجامدا سەركەوتنی بەدەست هێنا بەڵام بە رووخانی شۆرش تەواوی ناكۆكیەكان سەریان هەڵدایەوە.\n4 شۆرشی 1976-1991 (نوێ -گوڵان): لەدوای نسكۆی شۆرشی ئەیلول، خەباتی چەكداری هەڵگیرسایەوە. وەك قۆناغێك چەندین گرفتی سەرەكی لەگەڵ خۆیدا هەڵگرت یەكەمیان جەنگی ناوخۆیی لەنێوان لایەنە سیاسیەكان.\nهەر لەم قۆناغە تەواوی پێكهاتە ئیتنیەكان وئاینزاییەكان دوور كەوتنەوە لە خەباتی كوردستانی. بەهۆی شاڵاوەكانی ئەنفال، تەعریب، تەبعیس، جولانەوەی رزگاریخوازی كوردستانی عیراق لەناو دەربەندێكی تاریك وترسناك خۆی دۆزیەوە. هەموو لایەنە سیاسیەكانی كوردستان ناوچەیەكی دیاریكراوی تایبەتیان هەبوو وفەرمانرەوایەتی راستەوخۆیان تیادا ئەنجام دەدا، لەوێوە ململانێی سنور وململانێی دەسەڵات لەنێوانیان سەریهەڵدا، لەراستیدا ئەوە مێژوویەكی ئاڵۆز وتاریكە لە پێكدادانی ناوخۆیی لەنێوان هێزە كوردستانیەكاندا، بەڵام ، لەم قۆناغەدا پرۆسەیەكی ئاشتەوایی سیاسی سنوردار دەستیپێكرد لەبەر چەند هۆكارێك لەئەنجامدا هێزە سیاسیە سەرەكیەكانی كوردستان رێككەوتن وبەرەی كوردستانیان لە 1987 دامەزراند وەك بەرهەمی گفتگۆی ناوخۆیی، ئەم رێكەوتنە بوو بەهۆی ئەوەی دژایەتی ناوخۆیی كەم ببێتەوە، لەئەنجامدا بەرەی كوردستانی رابەرایەتی راپەرینی 1991 كرد وسستمی سیاسی لە كوردستاندا دامەزراند.\n5 حكومەتی هەرێمی كوردستان: لەدوای راپەرینی بەهاری 1991 لەكوردستان بەشێك لە خاكی كوردستان رزگار كرا، بەرەی كوردستانی (كە ئەنجامی پرۆسەی ئاشتەوایی لەنێوان هێزە سیاسیەكانی كوردستان بوو) سەركردایەتی بەرەكانی جەنگی دەكرد بەدروست بوونی دەسەڵاتە شەرعیەكانی كوردستان رۆڵی یاسایی وشەرعی ڕابەرایەتی كردنی پرسی كوردستان ولە هەموو ئاستەكانی خستە ئەستۆی دەزگا فەرمیەكانی كوردستان، كە توانرا شێوازی پەیوەندی كوردستانی عیراقی لەژێر چوارچێوەی فیدرالی رێكبخات، بەڵام ئەم قۆناغە بەبێ رەنگدانەوەی سلبی نەبوو، كوردستان تووشی چەندین ململانێی ناوخۆیی بوو، چەندین قەیرانی جۆراوجۆر لە كوردستان سەری هەڵدا، لەوانەش:\nأ. ئاڵۆزبوونی پەیوەندی نیشتیمانی لەنێوان پێكهاتەكانی كوردستان.\nب. زاڵبوونی مۆركی ناوچەگەری بەسەر هێزە سیاسیەكانی كوردستان.\nجیۆپۆلەتیكی ئاشتەوایی نیشتیمانی لە كوردستانی عیراق:\nسنوری ئاشتەوایی نیشتیمانی:\nئاشتەوایی نیشتیمانی كوردستان تەنها سنوری ناوچە شاخاویەكان ناگرێتەوە كە سێ پارێزگایە ولەساڵی 1974 دا بە كوردستان دانیپێدا نراوە. دیاری كردنی سنوری ئاشتەوایی نیشتیمانی بەتەواوەتی داهاتووی ئەم ولاتە دەخاتە مەترسی، چونكە بەتەواوەتی بەشێكی زۆری كوردو هەموو میللەتە كوردستانیەكان دەخاتە دەرەوەی بازنەی كوردستانیبوون. بۆچوونی ئیتنۆ- نەتەوایەتی كوردی لە بیركردنەوەی خەباتی كوردستانی دەبێت نەمێنێت، چونكە بەرهەمێكی بەرتەسكبین وهۆكاری سەرەكی زیندووكردنەوەی پەیوەندی سیاسی ناوچەگەری، تایەفەگەریی، عەشیرەتگەریی كە لە ئەنجامدا توندرەوییەكی خۆپەرەستانە دروست دەكات، بەشێوەیەكی گشتی ئەم جۆرە بۆچوونە بۆ دروستكردنی بونیادی وڵات شیاو نیە، هەروەها سەركەوتوو نابێت لە دروستكردنی هاوڵاتی وئاشتەوایی نیشتیمانی ولەژێر سایەی ئەم بۆچوونە ئەنجام نادرێت.


لیژنەی باڵای پێوەری زیرەك، بڕی ئه‌و كاره‌بایه ئاشكرا ده‌كا كه به پێوه‌ری زیره‌ك ده‌گاته ماڵان\nڕاپۆرت 11/01/2022 - 11:44 شوان بەرزنجی\n"هەندێك شوێن ڤۆڵتییەیان نزمە و بڕی كارەبایان لە نێوان 37 بۆ 41 ئەمپێرە"\nبەپێی بەدواداچوونی (باسنیوز)، لەنێو بەشێك لە خەڵك وا بڵاو بووەتەوە، كە بڕی ئەو كارەبایەی بە پێوەری زیرەك دەدرێتە ماڵان، كەمترە لە 40 ئەمپێر، تەنانەت هەندێك باسی ئەوە دەكەن گوایە "30 ئەمپێرە".\nئومێد ئەحمەد، گوتەبێژی وەزارەتی کارەبای حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "هەندێ گرفت تایبەت بە پێوەری زیرەك هەبوون چارەسەر کران، لە هەندێ حاڵەتیشدا ئەگەر ڤۆڵتییە نزم بێت، ئەوا کەمتر لە 40 ئەمپێر دەبێت".\nئەو بەرپرسەی وەزارەتی كارەبا رەتی كردەوە بڕی كارەباكە 20 بۆ 30 ئەمپێر بێت، گوتی: "راست نییە كە دەڵێن 20 بۆ 30 ئەمپێرە، مەگەر بەدەگمەن شتی وا هەبووبێت".\nلای خۆیەوە، ئەندازیار عەلی ئیسماعیل، ئەندامی لیژنەی باڵای پڕۆژەی پێوەری زیرەك لە وەزارەتی كارەبا، بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "بەدڵنیاییەوە پێوەرە زیرەكەكانی كارەبا 40 ئەمپێرن".\nباسی لەوەش كرد، هەندێك شوێن پێوەریان ستاندارد نییە، گوتیشی: "هەندێك كۆمەڵگا رەزامەندییان بە 10 ئەمپێر هاتووە، هەندێك شوێنی تریش بە 16 ئەمپێر، ئەوانەش هەندێك شوێنن و شارەكان نین".\nبەرپرسەكەی پێوەری زیرەك ئاماژەی بەوەش دا، ئەوان مامەڵە بە ئەمپێر ناكەن، بەڵكوو مامەڵە بە كیلۆوات و ڤۆڵتییە دەكەن، گوتیشی: "هەندێك شوێن ڤۆڵتییەیان نزمە، بۆیە بڕكە بەجۆرێك لەنێوان 37 ئەمپێر بۆ 41 ئەمپێردا دێت و دەچێت".\nعەلی ئیسماعیل جەختی كردەوە، ئەگەر هەموو ئامێرە كارەباییەكانی ماڵەوە پێكەوە پێبكرێن، كارەبای ماڵ لە بۆرده‌وه دەكوژێتەوە، گوتیشی: "ئەو هاوبەشانەی سەرپێچییان لە پێوەرە كۆنەكە، یان لە راكێشانی كارەبادا كردووە، بەپێی ئەم پێوەرە نوێیە كۆتایی بەم سەرپێچییانە هاتووە، ئەمەش دادپەروەریی لە پێدانی كارەبا بە هاوبەشان مسۆگەر دەکات".\nلە تەواوی هەرێمی كوردستان زیاتر لە یەك ملیۆن و 300 هەزار پێوەری زیرەك بەستراون و پڕۆسەكەش بەردەوامە.\nبەرپرسەكەی وەزارەتی كارەبا جەختی كردەوە، ئامانج لە پێوەری زیرەك كۆنتڕۆڵكردنی بەكارهێنانی كارەبایە، گوتیشی: "نزیكەی 80%ی پڕۆژەکە تەواو بووە و تەواوی تایبەتمەندییەکانیشی بەگەڕ نەخراوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا توانیویەتی بە رێژەیەكی بەرچاو سەرپێچیی لەسەر تۆڕەکانی كارەبا و زیانگەیاندن بە ئامێرەکانی کارەبا کەم بکاتەوە، لەوانە سووتانی گۆڕەری گەڕەکەکان و بارگرانیی فیدەرەکان، هەروەها دادپەروەرییش لە دابەشکردنی كارەبا بەدی بێنێت".


كۆمه‌ڵێك كه‌ل و په‌ل پێویسته له گه‌رماو به‌دوور بن\nڕۆژانه زۆربه‌مان كۆمه‌ڵێك پێداویستى دواى به‌كارهێنانى له گه‌رماو به‌جێ ى ده‌هێڵین ، بێ ئاگاین له‌وه‌ى گه‌رماو یه‌كێكه له‌و شوێنانه‌ى كه زۆر شێداره به‌و هۆیه‌وه زۆرترین میكرۆب و به‌كتریا له‌خۆ ده‌گرێت ، هه‌ربۆیه هه‌وڵ بده هه‌رگیز ئه‌م كه‌ل و په‌لانه دواى به‌كارهێنانیان له گه‌رماو به‌جێ مه‌هێڵه .\n•\tفڵچه‌ى ددان : زۆربه‌مان له‌گه‌رماو ددانمان ده‌شۆین ، به‌ڵام دواى به‌كارهێنانى پێویسته فڵچه‌ى ددانه‌كه‌ت ببه‌یته ده‌ره‌وه ، چونكه زۆرترین به‌كتریاى گه‌رماو ڕاده‌كێشێت.\n•\tگوێزان : هه‌روه‌ك ده‌زانین گوێزان یان هه‌ر كه‌ل و په‌لێكى موو لێكردنه‌وه له گه‌رماو به‌كاربهێنین ، پێویسته دواى به‌كارهێنانى به‌هیچ جۆرێك له گه‌رماو نه‌یهێڵیته‌وه ، چونكه زۆر خێرا میكرۆب و به‌كتریایى لێ كۆده‌بێته‌وه .\n•\tماكیاژ: هه‌رگیز كه‌ل و په‌لى جوانكارى له‌گه‌رماو به‌جێ مه‌هێڵه ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پێویسته پێش چوونت بۆ گه‌رماو مكیاژ به ڕووخسارته‌وه لێ بكه‌یته‌وه ، چونكه ئه‌و هه‌ڵم و گه‌رمییه زیان به پێستت ده‌گه‌یه‌نێت .\n•\tبۆن : نابێت بۆن و عه‌تر و بۆن خۆش كه‌رى له‌ش له‌گه‌رماو به‌جێ بهێڵیت ، چونكه هه‌ڵم و شێدارى گه‌رماو كاریگه‌رى له‌سه‌ر ئه‌و بۆنه به‌جێ ده‌هێڵێت و به‌كارهێنانى توشى هه‌ستیاریت ده‌كات .\n2105 جار خوێندراوه‌ته‌وه\n10/10/2018 12:09:59 PM\nپیاوان..بۆته‌ندروستیت به‌م جۆره گۆشتى سوور بخۆ...\nقه‌له‌وترین منداڵی جیهان له دایك بوو ...\nدوو ڕێگه بۆ پاك بوونه‌وه‌ى فڵچه‌ى ددان...\nكۆمه‌ڵێك خواردنه‌وه گورچیله‌كان پاك ده‌كاته‌وه...\nكۆمه‌ڵێك خۆراك ددانه‌كان توشى هه‌ڵوه‌رین ده‌كه‌ن...\nكۆرپه‌له‌یه‌كى ٢ ڕۆژه فڕێدراوه...\nخواردنه‌وه‌ى ئاو له‌م سێ كاته‌دا زۆر به‌سووده ...\nلەنەخۆشخانەیەکی مناڵبوون،بەرھەمی دوو ژن 6 منداڵ دەبێت....\n١ تۆن زه‌یتونى زه‌ردى خراپ بو گیرا...\nتا توشى ئه‌مه نه‌بیت پاكو خاوێنى ژوورى خه‌وه‌كه‌ت ڕابیگره...\nسفره‌ى حه‌وت سین\nشه‌ش سوود وات لێ ده‌كات پرته‌قاڵ به‌توێكڵه‌وه بخۆیت\nسێ نیشانه ده‌رى ده‌خات منداڵه‌كه‌ت توشى له‌ده‌ست دانى ئاره‌زووى خۆراك بۆته‌وه\nسەرۆکی پەرلەمان بدەنەوە بەپارتی\nبەڵێ دەبێت لە سۆشیاڵ-میدیا بترسین\nعفرینى كوردان دواى ساڵێك له داگیركردن و بێده‌نگیدا !\nهەنگاوی دوای لابردنی پاشەکەوت\nبەبۆنەی بۆنەکانی نەورۆز و ڕاپەڕینی شاری کەرکوک کۆسرەت ڕەسوڵ پەیەمێکی بڵاو کردەوە\nده‌ست به‌سه بڕێكی زۆر سۆده‌ی هه‌ویردا گیرا\nبڕێكی زۆر په‌تاته‌ى نه‌شیاو له‌ناوده‌برێت\nقوباد تاڵه‌بانى پیرۆزباى جه‌ژن ده‌كات\nپیاوان..بۆته‌ندروستیت به‌م جۆره گۆشتى سوور بخۆ\nوەزیری دارایی :مووچەی پاشەكەوتكراو بە مووچەخۆران دەدەینەوە\nله‌كۆتایدا میا خلیفه پرۆسه‌ى هاوسه‌گیرى ڕاگه‌یاند\nسێ هۆكار واله پیاوان ده‌كات ژنى دووه‌م بهێنن\nموچەی چەند مانگێكی خانەنشینی بەسەریەكەوە دابەشدەكرێت\nنرخى یه‌ك بلیتى شه‌وه ئاهه‌نگه‌كه‌ى ئینسا هه‌را ده‌نێته‌وه .\nقه‌رز ده‌درێته هاولاتیا ن به 5 سال لێان وه‌رده‌گیرێته‌وه\nساناى مام یوسف: هه‌تا ئێستا یه‌ك جار عاشق بووم\nموچه‌ى ئه‌م فه‌رمانبه‌رانه ده‌بڕێت\nئایا چاوبازه به‌سووده یان زیانبه‌خش؟\nئه‌م چوار هۆكاره بزانى هه‌رگیز سه‌ماعه(هتفۆن) به‌كارناهێنیت\nمفەوەز شەماڵ چی بۆ واحیدی كەبابچی كردوه\nزیره‌كى بوكه‌ڵه سێكسییه‌كان گه‌یشتۆته په‌یوه‌ست بوون به مۆبایله‌كه‌ته‌وه\nكه‌ژێ هاوتا هاوسه‌رگیرى كرد\nخشته‌ى موچه‌ى ته‌واوى وه‌زاره‌ته‌كان ڕاگه‌یه‌ندرا\nدەنگۆی چه‌ژنانه به فه‌رمانبه‌ران هه‌یه\nفه‌رهاد پیرباڵ ماره‌یى ژنه شۆخ و شه‌نگه‌كه‌ى ئاشكرا ده‌كات\nچیا عه‌بدولله:له‌گرته‌یه‌كدا وه‌ڵامى ڕه‌خنه‌گران ده‌داته‌وه له‌سه‌ر خۆ ڕووت كردنه‌وه‌ى هاتبونه‌ده‌نگ\nئاهەنگی ئینسا هەولیر هه‌ڵوه‌شایه‌وه..هۆكاره‌كه‌ی بزانه\nفێڵێكى گۆشت فرۆشه‌كان ئاشكرا ده‌بێت


حه‌مه په‌رێشان 16/06/2021 - 12:21 كوردستان\nكۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجوومه‌نى وه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستان، به سه‌رۆكایه‌تى سه‌رۆكوه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستان، ده‌ستى پێكرد.\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 16/6/2021، كۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجوومه‌نى وه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستان، به سه‌رۆكایه‌تى مه‌سرور بارزانى، سه‌رۆكوه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستان، ئاماده‌بوونى قوباد تاڵه‌بانى، جێگرى سه‌رۆكوه‌زیران، بۆ تاوتوێكردنى چه‌ند بابه‌تێك ده‌ستى پێكرد.\nفەرمانگەی میدیا و زانیاریی حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، لە ڕاگەیاندراوێکدا ئاماژه‌ى به‌وه داوه، كه لە کۆبوونەوەکەى ئه‌مڕۆى ئه‌نجوومه‌نى وه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستاندا، ئەم بابەتانەی خوارەوە دەخرێنە بەر باس و گفتوگۆ:\nیه‌كه‌م: خستنه‌ڕووی پوخته‌ی سه‌ردانی شاندی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به سه‌رۆكایه‌تیی سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانى هه‌رێمى كوردستان بۆ ئه‌ورووپا.\nدووه‌م: خستنه‌ڕووی دوا پێشهاته‌كانی گفتوگۆ له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌كانی دارایی، نه‌وت و بانكی بازرگانی (TBI) بۆ مه‌به‌ستی جێبه‌جێكردنی مادده‌ی 11 له یاسای بودجه‌ی عێراقی فیدراڵ بۆ ساڵی 2021، خستنه‌ڕووی ده‌رئه‌نجامی دوا كۆبوونه‌وه‌كانی شاندی دانوستانكار بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له رۆژانی 31/5/2021 تاوه‌كوو 2/6/2021 و رۆژی 7/6/2021، له به‌غدا.\nسێیه‌م: بابه‌تی ڕه‌شنووسی پڕۆژه‌یاسای بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان بۆ ساڵی 2021.\nچواره‌م: خستنه‌ڕووی بابه‌تی ڕێكخستنه‌وه‌ی ده‌وامی دامه‌زراوه‌كانی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كه پێشتر ره‌شنووسی بڕیارێك بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له‌لایه‌ن فه‌رمانگه‌ی هه‌ماهه‌نگی و به‌دواداچوون ئاماده‌كرابوو و ئاراسته‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران كرابوو.


ڕوسیا: ئەگەری كشانەوەی ئەمریكا لە ڕۆژئاوای كوردستان لە ئارادایە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nنوێنەری تایبەتی پۆتین بۆ كاروباری سوریا ڕایدەگەیەنێت، ئەوەی ئێستا لە ئەفغانستان ڕوویداوە و ئەمریكا لەناكاو هێزەكانی كشاندۆتەوە، ئەگەری هەیە لە ڕۆژئاوای كوردستانیش ڕووبدات.\nئەلكساندر لاورنتیف، نوێنەری تایبەتی پۆتین بۆ كاروباری سوریا ڕایگەیاند، كوردەكانی سوریا لە ئێستادا لەگەڵ ئەمریكا هاوپەیمانی یەكترن و پشتیان بە ئەمریكا بەستووە لە ناوچەكانی باكووری سوریا، ئەمە لەكاتێكدایە لەوانەیە ئەمریكا لەناكاو هێزەكانی لە سوریا بكشێنێتەوە.\nوتیشی، “ئەوەی ئێستا لە ئەفغانستان خەریكە ڕوودەدات پەیامێكی ڕوونە بە كوردەكانی سوریا”.\nئاشكراشیكرد، هەمیشە وتوومانە دەبێ كوردەكان لەگەڵ دیمەشق دانووستان و گفتوگۆ بكەن و بگەنە ڕێگاچارەیەك، كە بۆ هەردوولا قازانج بێت.\nلە هەفتەی ڕابروودا لە بڕیارێكی لەناكاودا ئەمریكا هێزەكانی لە ئەفغانستان كشاندەوە و بەو هۆیەوە بزووتنەوەی تاڵیبان دەستی بەسەر 85%ی خاكی ئەو وڵاتەدا گرتۆتەوە.\nتووشبووانی كۆرۆنا 221 ملیۆنی تێپەڕاند\nخەڵك- بە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 221 ملیۆن و 206 هەزار و 475 حاڵەت. (زیاتر…)\n04 تشرینی یەکەم 2021 12.30 pm\nخەڵك- بە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 235 ملیۆن و 737 هەزار و 542 حاڵەت.\nسەرۆكی ئەفغانستان هەڵات\n15 ئاب 2021 4.48 pm\nخەڵك- سەرۆكی ئەفغانستان وڵاتەكەی جێهێشت و وەزیری دەرەوەی ئەمریكا ڕایدەگەیەنێت، كە لە بەدیهێنانی ئامانجەكانیان…


لەكاتێكدا كەهەرێمی كوردستان بەبێ سیادەو دەستورو ئاسایشی نەتەوەیی چۆتە ناو كایەی بەجیهانی بوەنەوە، ئەو كاتە ناتوانێـت مامەڵەیەكی ئیجابی لەگەڵ دۆخە نوێیەكەدا بكات، چونكە دەچێتە نێو شەپۆلێكەوە كە نازانێت ئاراستەی بەرەو كوێیەو بەرەو چ كەنارێكی دەبات، لەنێو كایەی بەجیهانی بوندا هەموو رەهەندەكانی ژیان ئاراستەیەكی ئابوری وەردەگرن، لەبواری پەروەردەشدا بەرەو ئەوە دەچێت كە ئاراستەی بەكاڵابوون وەربگرێت. چونكە لەم كایەدا هەموو شتەكان بەرەو تایبەت بوون دەڕۆن، ئەوەش وا لەحكومەتەكان دەكات كە وردە وردە هاوكاریەكانیان بۆ كەرتەكانی خزمەتگوزاری كەم بكەنەوە، لەنێو ئەوانیشدا كەرتی پەروەدەو فێركردن، كەئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی رێگە خۆش بكات كە پەروەردەو فێركردن بەرەو بەتایبەت كردن بڕوات و دواجاریش دەبێتە ناوەندێكی بازرگانی و ئەمیش وەك هەر كاڵاو شمەكێكی تر لەبازاردا مامەڵەی پێوە دەكرێت.\nئەوەی ئێستا لەكوردستاندا هەستی پێ دەكەین گۆڕانی پەروەردەو فێركردنە لەپەیامێكی مرۆیی باڵاوە بەرەو كاڵایەكی بازرگانی، كە دواجار لەبازاڕێكی تایبەتدا كڕین و فرۆشتنی پێوە دەكرێت و ئەویش دەكەوێتە ژێر یاسای خواست و خستنە روو، ئەو كەسانەی كەتوانای ئابوریان باشە دەتوانن باشترین بڕوانامە بەدەست بهێنن و لەباشترین زانكۆدا بخوێنن و پلەكانی ماستەر و دكتۆراش بەدەست بهێنن، بەڵام ئەگەر قوتابیەك لەرووی ئاستی گوزەرانەوە باش نەبێت ناتوانێت ئەم چانسەی هەبێت.\nلەم فەزا نوێیەدا ئامانجی گەورەی پەروەردە و فێكردن دەگۆرَێت بۆ قازانج، بۆ ئەم مەبەستەش وەك هەر كاڵایەكی تر لەبازاڕی تایبەتی خۆیدا ریكلامی بۆ دەكرێت .\nلەكوردستاندا سەرەڕای ئەوەی كە وەزارەتی پەروەردە هەیەو زیاتر لە 180 هەزار ماۆستا هەیە كە موچەكەیان لەسەر حكومەتەو هەموو قوتابخانەكان سەربەحكومەتن و بەڕێوەبەرایەتی گشتی سەرپەرشتیاری هەیە ،بەڵام رۆژ بە رۆژ خوێندنی حكومی بەرەو لاوازی دەچێت و ئاستی فێركردنی قوتابیان نزم دەبێتەوە و خێزانەكان و قوتابیانیش متمانەیان بەخوێندنی حكومی لاوازی دەبێت، لە بەرامبەردا خوێندنی ئەهلی بە تایبەتیش لە بنەرەتی و ئامادەیی نمونەی پێشكەوتنن لە بواری زانستی و گەشەپێدان و پێگەیاندنی قوتابی لە هەموو بوارەكاندا ،لێرەدا پرسیارەكە ئەوەیە كە ئایا بۆ دەبێت قوتابخانەیەك كە بازرگانێك دەیبات بە ڕێوە ئاستی بەرزتربێت لە قوتابخانەیەك كە حكومەتێكی لە پشتە؟ ئەمە سەرەڕای ئەوەش كە ساڵانە دەیان هەزار قوتابی لەزانكۆ و پەیمانگاكانی حكومەت وەرناگیرێن. لەبەرامبەر ئەمەدا هەست دەكرێت رۆژ بەرۆژ زانكۆ و پەیمانگا ئەهلیەكان و وانەی تایبەت روو لەزیاد بون دەكات ، ئەمەش وای كردوە كە كەرتی پەروەردەو فێركردن ئاراستەیەكی بازرگانی وەربگرێت و لەئێستاشدا كۆمەڵێك بازرگان و بەرپرس خۆیان خزاندۆتە نێو ئەم كەرتەوەو دەیانەوێت وەك پیاوانی كار لە ئەم بوارەدا وەبەرهێنان بكەن و قازانجێكی باش و خێرا بەدەست بخەن. واتە دەیانەوێت وەك كاڵایەكی بازرگانی مامەڵەی پێوە بكەن، لێرەدا بەرهەمەكە پەروەردە و فێركردنەو كڕیارەكانیش قوتابیانن ، لەەم فەزا نوێیەدا ئەخلاق و مامەڵەیەكی نوێ سەر هەڵدەدات كەبریتیە لە بەرژەوەندی و دەستكەوتی تایبەتی و زاڵ بوونی بەرژەوەندی خود بەسەر گشتیدا .لەم رێگەیەشەوە ئەو ئامانجە گەورانەی كەپەروەردەو فێركردن هەیەتی بۆ كۆی گشتی كۆمەڵگا، لەدیدو مامەڵەی بەرپرسانی پەروەردە و مامۆستایان و یەكە كارگێریەكاندا بەرەو لاوازی دەڕوات، لەلایەكی تریشەوە بەرپرسە باڵاكان لە وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا هەوڵی دەست تێكەڵ كردن دەدەن لەگەڵ ئەو گرپە بازرگانەدا و دەیانەوێت ئەوانیش سوودمەندبن لە ئەو قازانجە.\nلێرەوە خوێندنی حكومی زیاتر بەرەو لاوازی دەبرێت و خوێندنی ئەهلی و وانەی تایبەت روو لەزیاد بوون دەكات. بەهۆی ئەو بارودۆخەش كە ئێستا لەكوردستاندا هەیەو گەندەڵی بۆتە دیاردەیەكی بەرچاوی دامەزراوەكانی حكومەت، كەبەشێكی زۆریشی وەزارەتی پەروەردەو خوێندنی باڵای گرتۆتەوە، لەم رێگەیەوە هەست دەكرێت پردێكی پەیوەندی دروست بووە لەنێوان بەرپرسە حیزبیەكان و حكومەت و وەزارەتە پەیوەندیدارەكان، كە هەمویان لەچوارچێوەی تۆڕێكدا ئەم رەوشە زیاتر پەرەپێدەدەن، كەئەمش هۆكارێكی گرنگە بۆ ئەوەی كەپلانێكی شلگیرانە نەبێت بۆ چاكسازی پەروەردە و فێركردن و خوێندنی باڵاو رۆژ بەرۆژ ئەم كەرتە روو لەلاوازی بكات، چونكە ئەوەی ئێستا هەست دەكرێت لەكوردستاندا وەزارەتی پەروەردەو خوێندنی باڵا نەخۆیان خاوەنی پلانێكی ستراتیژین بۆ گەشەپێدانی كەرتەكانیان، نەحكومەتیش لەسەر ئاستی ئەنجومەنی وەزیران ئەو گرنگیەیان پێ دەدات كە شایەنیان بێت لەرووی هاوكاری ماددی و پلانی گەشەپێدان و پشتیوانی كردنیان بۆ سەرلەنوێ بنیاتنانەوەی هەرێمی كوردستان و زاڵ بوون بەسەر ئەو دۆخە ناهەموارەی كە ئێستاهەیە لەناوەندەكانی خوێندندا.\nلەلایەكی ترەوە دەتوانین هەست بە گەشەكردنی ئەم دیاردەیە بكەین، لەرووی زۆر بوونی وانەی تایبەتی مامۆستاكان، چونكە بەشێك لەمامۆستایانیش ئەم هەلەیان قۆستۆتەوە و خراپی و لاوازی ئاستی خوێندن لەقوتابخانە حكومیەكاندا بۆتە هۆی ئەوەی كە زیاتر بازاڕی ئەمان گەرم بكات و قوتابی بەناچاری روویان تێ بكات. ئەمەش وای كردوە هەندێك لەو مامۆستایانە لەم رێگەیەوە ببنە خاوەنی سەرمایەیەكی باش و بەشێوەی مامەڵەیەكی بازرگانانە هەڵسوكەوت لەگەڵ خوێندن و پرۆسەی پەروەدەدا بكەن، لەروویەكی تریشەوە زۆربوونی زانكۆ ئەهلیەكان و فراوانبوونی بواری خوێندن تیایاندا، بۆتە مایەی ئەوەی كە كێبڕكێیەكی باش لەگەڵ خوێندنی حكومەتدا بكەن و دەرگایەكی باش بەروویاندا بكرێتەوە بۆ ئەوەی كەقوتابیان روویان تێ بكەن.\nلەبەرئەوە ئەركی سەرەكی لیژنەی پەروەردە و فێركردنە لەپەرلەمانی ئەم خولەدا كەبەوردی چاودێری ئەو دۆخەی پەروەردە و فێركردن بكات لەهەرێمی كوردستان و لەرێگەی كۆكردنەوەی داتاو نوسینی توێژینەوەی ورد زانیاری لەسەر ئەم دیاردەیە كۆبكاتەوە و دواجار بیكاتە پرۆژە یاسایەك ، هەتا سنورێك بۆ ئەم دیاردەیە دابندرێت و لەهۆكارەكانی لاواز بوونی پەروەردەو فێركردن و خوێندنی باڵای كوردستان بكۆڵێتەوە و لەرێگەی بانگهێشت كردنی هەردوو وەزیری پەروەردە و فێركردن و خوێندنی باڵاوە بگاتە راستیەكان و ئەمەش بكاتە فشارێك لەسەر ئەنجومەنی وەزیران بۆ چاككردنی رەوشەكە.


Rizgar Mihemed Derwes: 2011\nهه‌لبژارتنێن سه‌ندیكا رۆژنامه‌نڤێسێن كوردستانێ/ دوهۆك\nوەكو دیار بۆ سێیەمین جارە رۆژنامەڤانێن هەرێما كوردستانێ ب ئاوایەكێ ئازادانە و دەمۆكراسی نوونەرێن خوە بۆ كۆنگرێ گشتی یێ سەندیكا رۆژنامەڤانان هەلبژێرن. رۆژا ئێكشەمبی 5/12 رۆژنامەڤانێن ل دەزگەهێن ئێكەتی و یەكگرتوو نوونەرێن خوە هەلبژارتن. ل رۆژا دوشەمبی ژی 6/12 رۆژنامەڤانێن ل دەزگەهێن راگەهاندنا پارتی دەمۆكرات كار دكەن و هەروەسا رۆژنامەڤانێن بێ لایەن نوونەرێن خوە هەلبژارتن. هەر وەكو دهێتە زانین د ڤێ پرۆسێسێ گەلەك ئالۆزی هەبوون. ل دۆر ڤێ چەندێ كا ئەڤ رۆژنامەڤانێن ل ڤێ دەنگدانێ بەرهەڤبوون چ گازندە و دیتنێن رەخنەیی هەنە; مە ئەم ریپۆرتاژە بەرهەڤكر.\nریپۆرتاژ: هەلگر بەها-ەدین\nل دەستپێكێ ل دۆر ڤێ پرۆسێسێ رۆژنامەڤان (شیمال مهەمەد بەرچی) دبێژە:\n"د ڤی كۆنفرانسی دا من مافێ دەنگدانێ نەبوو, هێجەتا وان ئەو بوو كو ئەز فەرمانبەرم, لەورا ئەز نەكارمە ئەندامێ كارا, لێ جهێ داخێیە كو گەلەك فەرمانبەر ئەندامێن كارانە د ڤێ سەندیكایێ دا. شێوێ برێڤەچوونا ڤێ پرۆسێسێ نە رێكخستنەك تێدا بوو, كو بەرلایەكا مەزن بوو, ئەڤجا پێدڤیە بۆ جارێن داهاتی ب رێكوپێكتر بهێنەكرن, داكو هەر كەسەك بزانیت چەوا دێ خوە هەلبژێریت و دەنگدەر دێ چەوا دەنگێ خوە دەن, هەروەسا د هۆلا دەنگدانێ ڤە ئەندەك كەسێن نە رۆژنامەڤان پێش چاڤێن مە كەڤتن, لێ نزا دەنگ دان یان نە, دیسان ئەم هێڤیدارین هەر كەسەكی نوونەرەكی راستەقینە بۆ خوە هەلبژارتبیت, داكو بشێن رۆلێ رۆژنامەڤانیێ ل دەڤەرا مە پێشتر بێخن ".\nهەر ل دۆر ڤێ چەندێ (سەباه ئە‌ترووشی) سەرنڤێسەرێ كۆڤارا چایخانە ب ڤی ئاوایی بۆ مە پەیڤی:\n"ەز ب خوە وەكو چاڤدێرەكێ رۆژنامەڤان هاتبوومە ڤێرە, كو بەرەلایەكا مەزن بوو, كو گەلەك یا نە رێكووپێك بوو, كو جهێ داخێیە سەندیكا نەشیا ڤێ پرۆسێسێ ب رێكووپێكی ب رێڤە ببەت, ئەڤجا دیارە ژی ل سەندیكا رۆژنامەنڤانان ب تنێ خوە مژوولكر نەكا تێدا, هەروەسا نەشێن ب دروستی ئەندامێن خوە ل دۆر هەر كارەكی ئاگەهدار بكەن ".\nدیسان سەباهی گۆت:\n"ژ لایەكێ دی ڤە ل سەر رۆژنامەڤانان فەر دكەن كو پرۆپاگەندا خوە د هەندەك دەزگەهێن راگەهاندنێ دا بكەن, ئەڤجا بەلكو ئەز نێزیكی وی دەزگەهی نەبم, یان ئەز دووڤچوونا بابەتێن وی دەزگەهی نەكەم, ئەڤجا دڤێت سەندیكا یا پیشەیی بیت, هەردەم من یا گۆتی ئەز هەست ب ڤێ سەندیكایێ ناكەم وەكو سەندیكایەكا رۆژنامەڤانان, ئەڤ كەسێن د ڤێ دەنگدانێ دا بەرهەڤبوون; پتریا وان نە رۆژنامەڤان بوون, كو هەندەك تیپلێدەرن یان فەرمانبەرن ل پرسگەهێن دەزگەهێن راگەهاندنێ یان شۆفێرن; یێن بوونە ئەندامێن كارا, گەلەك كەس ژی ژ نوو من دیتن, كو ل هیچ دەزگەهەكێ راگەهاندنێ من نەدیتینە, كو ل مال روونشتینە و ئابوونێن وان هەندەكان پێشڤە یێن دانە, داكو ل رۆژێن وەكو ئەڤرۆ دەنگێن وان مسۆگەر بن, ئەڤە ژی بێ ئەخلاقیەكە د سەندیكا رۆژنامەڤانان دا دهێـتەكرن, ئەڤجا دڤێت جارەكا دی سەندیكا رێز و ئاڤا روویێ بزڤرینتەڤە ".\nێك ژ دەنگدەرێن رۆژنامەڤانێن كەچ ژی ب ناڤێ (زەری نەوزاد) ژ رۆژناما ئەڤرۆ ئەڤ دیتنە هەبوون:\n"بەربژێرێن رۆژنامەڤانێن مێینە گەلەك دەنگ نە ئینان, كو گەلەكا خوە هەلبژارتبوو ژی. دبیت هەندەك دەنگدەران دو جاران دەنگ دا, ئەڤێ چەندێ ژی كارتێكرن ل رێژا رۆژنامەڤانێن مێینە كر, چونكو كەچ نەشیا هەند پرۆپاگەندێ بۆ خوە بكەت, لەورا پێدڤیە ئەم بۆ وان داخوازا كوتایێ بكەن. ژ لایەكێ دی ڤە ژ بەر بەرتەنگیا هۆلێ تا رادەیەكی بەرەلایەك د دەنگدانێ دا چێكر, هەروەسا ب دیتنا ژمارەكا زۆر ژ دەنگدەران ئەم هێبەتی مانە, كو ئەندامێن كارانە و هەتا نوكە مە ئێك بەرهەمێ وان یێ رۆژنامەڤانی نە دیتیە, كو پتریا وان ل دەزگەهـ و جهێن راگەهاندنێ فەرمانبەرن و هیچ پەیوەندی ب كارێ رۆژنەمەڤانیێ ڤە نینە ".\nژ لایەكێ دی ڤە رۆژنامەڤان (سەبری نهێلی) دبێژە:\n"د پرۆسێسێن دەمۆكراسی دا یا فەرە مرۆڤ نوونەرێ خوە یێ راستەقینە هەلبژێریت, لێ وەكو ئەڤرۆ مە دیتی; ل ڤێ هۆلێ كارەب نەبوو, مایك و بۆكس نەبوون, خەلەتیێن تەكنیكی د ناڤان دا هەبوون, كو ناڤێن مە گەلەكان نەهاتن, كو دگۆتن هەوە ئابوونە نەدانە و ئەز باوەرم من ئابوونە یێن دای, هەروەسا بلا رێز ل رۆژنامەڤانان بهێتەگرتن.\nد بەردەوامیا ئاخڤتنا خوە دا سەبری دبێژە:\n"هەروەسا من گەلەك كەسێن نوو دیتن كو من د بزاڤێن رۆژنامەڤانیێ دا نەدیتینە, ژ لایەكێ دی ڤە ژی ئێشەكا د ناڤ مە دا بەربەلاڤبووی, كو جهێ داخێیە دەزگەهێن رۆژنامەڤانی ل سەر بنەمایێ هەڤالینی و پێكڤەكاركرنێ نوونەرێن خوە هەلدبژێرن, ئانكو هەلسەنگاندنا شیانێن مرۆڤان ناكەن, ئە‌ڤجا هێڤیدارین ئەگەر ئەڤ دیاردە د ناڤ جڤاكێ مە دا بنبر نەبن, هەر چ نەبیت بلا د ناڤ رۆژنامەڤان و نڤێسەر هونەرمەندان دا نەمینیت, چونكو ئەڤەنە بەرێ خەلكێ ددەنە پێشكەڤتن و شارستانیەت و ئازادیا رادەربرینێ ".\nسەرنڤێسەرێ كۆڤارا ئابوورا مە رۆژنامەڤان (نەوزاد جەمیل) ئەڤ دیتنە هەبوون:\n"سیستەمێ ڤێ پرۆسێسێ یێ خەلەت بوو, ژ بەر كو بەلاڤكرنا كاخەزێن دەنگدانێ بێ ناڤخواندن بوو, كو ئەو كاخەز دانە ل سەرێ رێزێ هەتا دەست بۆ دەستی گەهشتینە دوماهیكا رێزێ, كو هەر كەسەك دشیا دو سێیەكان بۆ خوە هەلبگریت, ئەڤجا چێدبیت ئەڤ تشتە هاتەبەكرن ژی, ژ لایەكێ دی ڤە جهەك نەبوو كو دەنگدەر ل وێرێ ناڤێن بەربژێران ب نهێنی بنڤێسیت, كو بەربژێر ل هنداف سەرێ دەنگەدەران بوون, ئانكو ئەڤە نە پرۆسێسەكا دەمۆكراسی بوو, كو دەنگدەر ب دلێ خوە دەنگی بدەت ".\nهەر ل دۆر ڤێ چەندێ رۆژنامەڤانێ نەخشەساز (یسام هەجی تاهر) دبێژە:\n"مخابن هەلبژارتنا نوونەرێن كۆنگرێ سەندیكا رۆژنامەڤانێن كوردستانێ ل دوهۆكێ ب ڤی رەنگی برێڤەچوون و ژ دەستپێكێ هەتا دووماهیێ بێ سەر و بەری تێدا یا دیاربوو, وەكی (شكەفتا) هۆلا لێ هاتیە ئەنجامدان و ناڤ خواندن و بەلاڤكرنا كارتێن ناڤ نڤیسینێ وو... هد. وەسا دیار بوو كو دێ سەندیكا ب گەشتەكا گەشتیاری رابیت نەكو بەرهەڤیەكە بۆ كۆنگرێ رۆژنامەڤانا دگەل رێزێن مە بۆ شیان و چالاكیێن هندەك ژ بەربژێران, چەندین لڤین دهاتنە كرن دبوونە جهێ گومانێ ل جەم رۆژنامەڤانان و نە باوەریەكا پێشچاڤ د هاتەكرن د هۆلێ ڤە وەكو ناڤخواندن ژ لایێ كەسەكێ نە باوەر پێكری, هەرچەندە بلەز هاتە چارەسەركرن, هێڤیا مە ئەوە كو بەربژێرێن سەركەفتی پرۆژە و بۆچوونێن خوە هەبن ل رۆژا كۆنگرەیی و دشیان دا بیت دەستەكەكا نوو ژ ئەنجومەنی و نوونەرێ هەر پارێزگەهەكێ و چەقێن دیتر ب هەلبژارتنەكا پتر ژ هەژی بیت ".\nێك ژ سەركەڤتیێن ڤێ دەنگدانێ; رۆژنامەڤان (ایشا شەوكەت) ژ تێلەڤزیۆنا دوهۆك دبێژە:\n"بێ گومان دەنگدانا ئازادانە د هەر پرۆسێسەكێ دا تشتەكێ پیرۆزە, لێ جهێ داخێیە كو شێوازێ ب جه ئینانا ڤێ پرۆسێسێ لاوازی تێدا هەبوون, بگرە ژ سۆتنا دەنگێن گەلەك رۆژنامەڤانان, كو بەردەوام خەباتێ د كارێ رۆژنامەڤانی دا دكەن, ئەز ڤێ چەندێ ژی بۆ رۆژنامەڤانی دزڤرینم, كو سەرەدانا سەندیكایێ ناكەت, داكو بزانیت چ تشتەكێ نوو هەیە, دیسان ئەز رەخنێ ل سەندیكایێ ژی دكەم, كو هەمی رۆژنامەڤان ب جه و دەمێ دەنگدانێ و نەدانا ئابوونان ئاگەهدار نەكرین, هەروەسا د ناڤ هۆلا دەنگدانێ دا گەلەك ب رەنگەكێ بێ سەر و بەر دەنگدەران دەنگێ خوە دا, كو پێدڤیە بۆ دەنگدانێ جهەكێ تایبەت هەبیت, كو هەر دەنگدەرەك ب نهێنی نوونەرێن خوە هەلبژێریت, نە هەمی ل هنداف سەرێ ئێك و دو بن, ئەڤجا هێڤیدارین دەستەكا نوو یا سەندیكایێ بشێن ڤان ئاریشان چارەسەر بكەن و خزمەتا رۆژنامەڤانێن دەڤەرا مە بكەن ".\nهەر ل دۆر ڤی بابەتی نڤێسەر و رۆژنامەڤان (هەسەن چەمانی) ل تێلەڤزیۆنا كوردستان, دبێژە:\n"من پێ باش بوو بۆ هەمی ئەندامێن سەندیكایێ پێكڤە دەنگدان هاتباكرن, لێ رەوش و باروودۆخێ نوكە یێ وەلاتێ مە دخوازیتە هندێ كو ب رێكەڤتنێن پارتا بهێنەكرن, ژ لایەكی دی ڤە د شیان دا بوو كو ئەڤ پرۆسێسە ب رێك و پێكتر با, كو هەما ئەو كاخەزێن دەنگدانێ بێ دیتنا ناسنامەكێ ل سەر بەرهەڤبوویێن د هۆلێ ڤە هاتنە بەلاڤكرن, هەروەسا ڤاڤارتنا دەنگان ژی گەلەك ڤەكێشا, كو نێزیكی 3 دەمژمێران بوو, كو بوو ئەگەرێ بێزاربوونا بەرهەڤبوویان و دبیت گومان و دودلی پەیدا ببیت ".\nدیسان سەرنڤێسەرێ كۆڤارا سڤۆرە (سەلام بالای) كو وی ژی د ڤێ دەنگدانێ دا سەركەفتن ب دەستخوە ڤە ئینا; دبێژە:\n"ب راستی ڤێ پرۆسێسێ ب بێ سەر و بەری دەسپێكر, كو نە دەنگ هەبوو, ناڤێن دەنگدەران دروست نەبوون و هۆلەكا گەلەك بێ سەر و بەر بوو, لێ پرۆسێس ب رەنگەكێ دەمۆكراسیانە ب رێڤەچوو, هەروەسا پێشڤە دەنگدان تشتەكێ زێدەبوو, كو كی یێ بەرهەڤبوو, بلا وی دەنگێ خوە دابا, بەلكو پێشڤە دەنگدان نەهاتبا قەبوولكرن, ئانكو كەسێ ل پێش وان ئەندامێن نەبەرهەڤبوویی ڤە دەنگ نەدابا, چونكو ئەڤە تشتەكێ نەجوانە د پرۆسێسەكا دەمۆكراسی دا.\nژ لایەكێ دی ڤە بالایی بەردەوامی دا ئاخفتنا خوە گۆت:\n"ب رەنگەكێ گشتی من گەلەك تێبینی ل سەر سەندیكا رۆژنامەڤانان هەنە, چونكو هەما هەر كەسەكێ بیت; یێ بوویە ئەندامێ ڤێ سەندیكایێ, ئانكو ئەو ب خوە یێ پێشیلا پەیرەو و پرۆگرامێ سەندیكایێ دكەن, چونكو د پەیرەوی دا یا هاتی; دڤێت چەند سالێن خزمەتێ هەبن هەتا ببیتە ئەندامێ كارا, كو هەندەك دوهی یێن هاتین; یێن بوونە ئەندامێن كارا مل ب ملێ وی كەسێ ئەڤە چەندین سالە خەباتێ د رۆژنامەگەریا كوردی دكەت, ئەڤجا ب دیتنا من دڤێت ئەڤ كۆنگرە هەندەك پێداچوونان بكەت ".\nل دووماهیێ ل دۆر ڤان هەلبژارتنان مە ڤیا بۆچوونا رۆژنامەڤان (بورهان یەهیا) ژ رۆژنامەیا وار كو ئێك ژ بەربژێران ژی بوویە وەربگرین, كو دبێژیت:\n"ب راستی هەلبژارتن تشتەكێ گەلەك جوان و سەردەمیانەیە, لێ ئەگەر لسەر بنەمایێن خوە یێن دروست بهێنەكرن, ل ڤێ هەلبژارتنێ هەڤركی د ناڤبەرا شیانان دا نەبوو, بەلكو هەڤركی د ناڤبەرا دەزگەهان دا بوو, ئانكو دەزگەهـ دەزگەهكانێ بوو. هەندەك رێڤەبەرێن دەزگەهان وەسا پێكهاتبوون كو ئەندامێن وان دەنگێن خوە بدەنە ئێك و دو, داكو چ كەسێ دی دەرنەچیت و یێن وان ب تنێ بن. ل ڤێرە یا ب زەهمەتە تو بشێیی ڤێ هەلبژارتنێ وەكو هەلبژارتنەكا سەركەفتی بدێ نیاسین, چونكو ژ لایێ رێكخستنێ ڤە ژی كێماسی هەبوون ".\nGönderen rizgar mihemed zaman: 04:01 1 yorum\nئەنارکیزم، پەرتووکخانەی کوردی و سەرچاوەی ڕەخنەگرانی /٥\n“ئانارکیزمی ئه‌مڕۆ له به‌رامبه‌ر گه‌لێک مه‌سه‌له‌ی دیکه‌ی خه‌باتی سیاسیدا هه‌ڵوێستی ره‌فزی ئێجگاره‌کی هه‌یه ، له‌وانه : ره‌تکردنه‌وه‌ی کاری سیاسی توخمه پێشڕه‌وه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستی له دامه‌زراوه سیاسی و مه‌ده‌نییه‌کانی بۆرژوازیداو دژایه‌تیکردنی کۆمه‌ڵه هه‌ره‌وه‌زییه‌کان و سه‌ندیکا کرێکارییه‌کانی ژێر سایه‌ی ئه‌م سیستمه‌و داواکردنی دامه‌زراوه‌ی کرێکاریی (پاک و بێگه‌رد) ی کۆمۆنیستانه ! که‌چی له هه‌مان کاتدا حزبی سه‌ربه‌خۆی چینایه‌تی پڕۆلیتاریا ره‌فز ده‌که‌ن و وه‌ک ده‌سه‌ڵات و ئامرازی سه‌رکوتکه‌رانه‌ی پڕۆلیتاریا وه‌سفی ده‌که‌ن ، یان بانگه‌شه‌ی حزبی کۆمۆنیستی پڕۆلیتاریی جیهانی ده‌که‌ن که واقیعی خه‌باتی چینایه‌تی پڕۆلیتاریا ئیمکانی بوونی حزبێکی ئاوه‌های نییه . ئه‌م حزبه جیهانییه‌یان به به‌دیلی ئینته‌رناسیۆنالیزمێکی کۆمۆنیستی نوێ داده‌نێن . „\nنووسەر لەو پەڕی دڵنیاییدا دیسانەوە بەپێی بۆچوونی گروپێکی هاوئایدیلۆجیای خۆی، ئەنارکییەکان تۆمەتبار دەکات. ئەوەی کە ئەنارکییەکان سەراپای کۆمەڵگەی چینایەتی بە دەوڵەت و پەیوەندی و ڕێوشوێنی مرۆڤەکانەوە ڕەتدەکەنەوە و هەوڵی تێكشکاندنی هەر دەزگەیەکی قوچکەیی (هرمی،herarchy) دەدەن، گومانی تێدا نییە و داکۆکی لەسەر دەکەم. بەڵام دیسانەوە تێنەگەیشتن لە هزر و نەناسینی ئەنارکییەکانە، کە بە دژایەتی کۆمەڵە هەرەوەزییەکان و سەندیکا کرێکارییەکان تۆمەتبارییان بکەیت. چونکە هەر لە سەردەمی (پرۆدۆن)ەوە ئایدیای کۆمەڵە هەرەوەزی (الجمعیات التعاونیة) لەتەك نێوی ئەنارکییەکان گرێخواردووە و هەرەوەزییە جوتیارییەکانی ئۆکرانیا کە دژی بۆلشەڤیکەکان بوون و هەرەوەزییە جوتیاری و کرێکارییەکانی ئیسپانیا کە دژی فرانکۆ و ستالینیستەکان بوون، باشترین و زیندووترین نموونەن و ئەنارکۆ-سەندیکالیزمیش کە نووسەر کەمێك بە پۆزەتیڤ هەلدەسەنگێنێت، شێوەی ڕێکخستن و شێوازی خەباتی ئەنارکییە لە بواری ڕێکخستن و خەباتی جەماوەریدا. ئەنارکییەکان بەپێچەوانەی مارکسیستەکانەوە, کە پێیانوایە سەندیکاکان تەنیا ئامرازی بەدەستهێانی چەند پاروویەك نانن، لای ئەنارکییەکان ئامرازی بەدەستهێنانی نان و فێرگەی پەروەردەکردنی خەباتکاران و سەنگەری کەتواری شۆڕش و یەکەی ڕێکخستنی کۆمەلگەی داهاتووشن، ئەوەی کە لە ژێر کارایی ئایدیای ئەنارکییەکان و سۆشیالیستە شۆڕگێرەکاندا لە شۆڕشی ١٩١٧دا کرێکاران لە ڕێی سۆڤیەتەکان و کۆمیتەکانی کارخانەوە هەم دەستییان بەسەر کارخانەکاندا گرت و هەم لە کرۆنشتات و ئۆکرانیا ویستیان دەسەڵاتی سەپاوی بۆلشەڤیکەکان وەلا بنێن و خۆبەڕێوەبەرایەتی (الإدارة الذاتية ) خۆجێی کرێکاران و جوتیارانەوە دوور لە دیکتاتۆری پارتی بۆلشەڤیك، کۆمەڵگە بەڕێوەبەرن و ڕۆڵی (cnt-ait) لە ئیسپانیای ١٩٣٦-١٩٣٩ کە بە ئایدیاکانی ئەنارکۆ-سەندیکالیزم پشتئەستوور بوو، باشترین ڕەتگەرەوەی تۆمەتە نابەجێکانی نووسەرن. ئایا مێژوو و قوربانییەکانی باشترین بەڵگە نین بۆ سەلماندنی بۆچوونەکان، لە بەرامبەردا من تەنیا داوای یەك تاکە ڕستە دەکەم، کە ئەنارکییەکان تێیدا کۆمەڵە هەرەوەزییەکان و سەندیکا شۆرشگیرەکان ڕەت بکەنەوە! ئایا ڕەتکردنەوەی سەندیکا و یەکێتییە زەردەکانی پاشکۆی دەسەڵاتی بۆرجوازی، لای کۆمونیستەکان دەچێتە خانەی دژایەتی خەباتی جەماوەرییەوە؟ من دەزانم کە ئەو گروپە نووسەر باسی دەکات، دژایەتی خەباتی جەماوەری دەکات، بەڵام وەك وتم ئەوان نە ئەنارکیستن و نە دەتوانن دەستبەرداری دەسەڵاتخوازی و دەستەبژێری و ئایدیالیزیمە مارکسیستییەکەیان بن!\nنووسەر ئەوەندە تووشی بانێکە و دوو هەوا و ناکۆکی لەتەك خۆیدا بووە، نازانێت چۆن خۆی دەرباز بکات. ئەو ڕەتکردنەوەی پارت لەلایەن ئەنارکیستەکانەوە [کە هەروا لە لایەن کۆمونیستە سۆڤییەتییەکان (Council Communists )یشەوە ڕەتکراوەتەوە]، لەتەك پارتایەتی جیهانی گروپی کۆمونیستی ئینتەرناسیونالیست، کە لە پارتایەتییەکەی لێنین تێپەڕیانکردووە، تێکەڵ دەکات و سەر لە خوێنەری نائاشنا بە ئەنارکیزم دەشێوێنێت. بەڵێ پارت پێکهاتەیەکی قوچکەیی سەرکوتگەرانە و زەمینەسازی سەروەری دەستەیەك بەسەر دەستەیەکی تر و چینێك بەسەر چینێکی تردایە و بۆ تاکی هوشیار شەرمەزارییە مل بە فەرمانبەری دەستەبژێری سەرکردایەتی پارت بدات و ببێتە ئەندامی پارت. پارت کوتەکی سەرکوت و تۆری ڕاوی ئەو تاکانەیە کە ئایین و خیڵ و ناسیونالیزم نەیتوانیوە دەستەمۆیان بکات و پارت ئەو ئەرکە دەکێشێت. ئیتر ئەو پارتە جیهانی بێت یا گەڕەکی، کۆمونیستی بێت یا ئیسلامی، پارت هەر پارتە و ئەندامێك کە لە دەرگەی پارتەوە دەچێتە ژوورەوە، ئەگەر گوێ لە دەنگی ئازادیخوزانەی ناخی خۆی بگرێت، ئەوا ناچار دەبێت لە پەنجەرەوە هەڵەداوان ڕابکات، بەڵام ئەگەر گوێ لە دروشمە بریقەدارەکانی دەستەبژێری سەرکرایەتی بگرێت، ئەوا پارت دەبێتە گۆڕستانی خەونەکانی و دواجار مانەوەی بە گێلبوونی تەواو دەبێت و ڕۆبۆتێکی لێ دەردەچێت!\n“ره‌تکردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن و هاوبه‌شیکردنی مه‌شرووع و یاسایی له ململانێی کۆمه‌ڵایه‌تیدا ، تا له‌م رێیه‌وه سه‌کۆی په‌رله‌مانی بۆرژوازی بۆ خه‌باتی سیاسی و ئایدیۆلۆژی به‌کاربهێنرێت . ئه‌وان پێیانوایه که پرۆلیتاریا به هیچ شێوه‌یه‌ک و له هیچ شوێنێکدا نابێت توخنی هه‌ڵبژاردن له ده‌زگا بۆرژوازییه‌کاندا بکه‌وێت ، به‌تایبه‌تی په‌رله‌مان و ، هه‌رچی هه‌ڵبژاردنێک هه‌یه پێویسته موقاته‌عه بکرێت . „\nبەڵێ، هەرچەندە لێرەشدا نووسەر هەر مەبەستی ئەو گروپەیە، ئەنارکییەکان هەموو شتێکی (مەشروع و یاسایی) ڕەتدەکەنەوە، بەڵام بەبێ ئەڵتەرناتیڤ نا، بەڵکو لەبەر ئەوەی کە پێیانوایە هیچ ناگۆڕێت و ئەزموونەکانی دووسەد ساڵەی رابوردووش نیشانیانداوە، کە تەنیا کۆمەك بە درێژبوونەوەی چاوەڕوانی و خۆشباوەری خەڵك بە گۆرانی دڕندەیی چینایەتی و کۆتایی هاتن بە ستەمی چینایەتی و سەروەری چینایەتی لە ڕێی بەشداری پارلەمانەوە، دەکەن و بە پێچەوانەوە ئەگەر شۆڕشگێڕترین تاك یا نوێنەری چەوساوان چووبێتە کایەکانی پارلەمانەوە، ئەوا بووەتە دەسکەلا و هاوگیرفانی سەرمایەداران و هیچی تر. ئەنارکییەکان تەنیا بە بایکۆت و دەنگنەدان کۆتایی بەکارییان نایێت، بەلکو لە بەرامبەردا بانگەواز بۆ خەباتی ڕاستەخۆ و خۆڕێکخستنی کۆمەڵایەتی و پێکهێنانی هەرەوەزییە ئابوورییە سەربەخۆکان دەکەن و هەوڵی دەستبەسەرداگردنی خانووبەرە و کارگە و شەقامەکان دەدەن. ئایا ئەمانە (دەنگدان و بەشداری پارلەمان یا خۆریکخستن و سەپاندنی بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵایەتی) کامەیان شۆڕشگێرانە و کامەیان کارا و کامەیان هەنگاونانە بەرەو پراکتیزەکردنی ئایدیا سۆشیالیستییەکان؟ مەگەر سۆشیال-دێمۆکراتەکان و پارتە کۆمونیستەکان بەو نیازەوە نەچوونە پارلەمانەوە، کەچی ئێستا لە ڕیزی پێشەوەی سەندەوەی دەستەوکەتەکانی چەند سەد ساڵەی خەباتی کۆمەلایەتی و جەماوەرین لەو کرێکارانەی کە بەنێویانەوە چوونە پارلەمان؟\nبەشداری پارلەمان و دەزگەکانی تر دەتوانن سەرچاوەیەکی دارایی بن بۆ دەستەبژێری سەرکردایەتی پارتەکان، بەڵام هیچ کات ناتوانن سەنگەر بن بۆ بەدەستهێنانی داخوازی چەوساوان، تەنیا لەبەر هۆیەکی زۆر سادە، ئەویش پێناوێکە کە پارلەمان و دەزگە قوچکەییەکان بۆ مسۆگەرکردنی سەریانهەڵداوە، خۆشباوەڕکردنی خەڵك و فریودانی خەڵکە بە پەردەپۆشکردنی چەکمەی ئاسنینی سەرمایەداران لە دەسەلات و بەڕێوەبردندا. ئیتر نازانم چۆن دەکرێت دژی سەرمایەداران و سەندنی شت لێیان بەکار ببرێت یا بۆ ڕوخاندنی دەسەلات بەکار ببرێت. لە کاتێکدا کە یەکێك لە مەرجە سەرەکییەکانی پاپەندبوونی پارت و هێز و نوێنەرەکانە بە بەندەکانی یاسا و یاساش برتییە لە دابینکردنی سەروەری و ملکەچپێکردنی جەماوەر بۆ ئەو سەروەرییە، کە چەتری پاراستنی بەرژەوەندی سەرمایەدارانە لە ڕەوایەتیدان بە کاری کرێگرتە و خاوەندارێتی تایبەتیدا؟!\n(الشرعی و القانونی) واتە هەر شتێك کە لەتەك سەروەری چینایەتی و بنەماکانیدا (خاوەندارێتی تایبەت و کاریکرێگرتە) تەبا و کۆك بێتەوە، هەر شتێكیش لەتەك ئەواندا کۆك بێتەوە، ئەوا بە دڵنیاییەوە دژی داخوازی و خەونی سۆشیالیستەکانە، هەر لەبەرئەوە، بێگومان لەتەك بەرژەوەندی پارت و دەستەبژێری سەرکردایەتی پارت و دەسەڵاتخوازان کۆك و تەبا دەبێت!\n“راست و چه‌پ هێنان به‌سه‌ر دروشمه دێرین و نوێیه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی کۆمۆنیستیی جیهانیدا ، ئه‌و دروشمانه‌ی که مارکسییه‌کان به‌رزیانده‌که‌نه‌وه ، به‌بێ ئه‌وه‌ی که شیکردنه‌وه‌یه‌کی دیاریکراو بۆ هه‌ر دروشمێک بکه‌ن و دان به‌وه‌دا بنێن که هه‌ر دروشمێک له کات و شوێنی خۆیدا بایه‌خی تاکتیکی و ستراتیژیی له خه‌باتی پڕۆلیتاریادا هه‌یه . ئه‌وان به توندی دژی دیموکراسی و ئازادی و یه‌کسانی و ئاشتی و هه‌موو جه‌نگێک و مه‌ده‌نییه‌ت و پێشکه‌وتنخوازی و مافی بڕیاردانی چاره‌نووس بۆ گه‌لان و سۆسیالیزم و …هتد هه‌ڵوێستیان وه‌رگرتووه‌و له به‌رامبه‌ریشیاندا ئه‌ڵته‌رناتیڤی خه‌باتی سیاسیی رۆژانه‌یان نییه‌و ئاسۆی سه‌رکه‌وتنی خه‌باتی بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستیی کرێکارانیان له‌لا روون نییه .„\nلەبەرئەوەی کە ئەم پەرەگرافە شەڕی خێزانی نێوان گروپە مارکسیستەکان خۆیان دەگرێتەوە و ئەو گروپە بە خۆیان دەتوانن وەڵامی نووسەر بدەنەوە، زۆر لەسەری ناوەستم، بەڵام هێندە دەلێم ئەگەر خوێنەر و نووسەریش سەرنج بدات، ئەوا دەبینن، کە ئەنارکسیستەکان هێڵی چەپ و ڕاست بەسەر ئایدیاکانی مارکس و کۆمونیستەکانی تردا ناهێنن. هەروەها دژی ئازادی و یەکسانی و ئاشتی و پێشکەوتن و مافی بڕیاردانی خۆبەرێوەبردنی گەلان [دەوڵەتی بۆرجوازی بەنێوی نەتەوەوە نا] و سۆشیالیزم نین، بەڵکو لە مارکسیستەکان ڕوونتر و پەیگیرانەتر و ڕاستگۆیانەتر و کردەییانەتر پێ لەسەر ئەو خواستانە دادەگرن و لە هەموو سەردەمەکاندا ئەنارکییەکان جەنگاوەری گومناوی ئەو پێناوانە بوون. بەڵام بەدڵنیاییەوە بە شێوازی دەستەبژێری و نوێنەرایەتی و خێرکردن بە خەڵك نا، بەڵکو وەك سەرەتاکانی هزری ئەنارکیستی و بە پشتبەستن بە ئازادی و یەکسانی و دادپەروەری کۆمەلایەتی. بەپێچەوانەی دەرکی نووسەرەوە لە دێمۆکراسی، ئەنارکییەکان لایەنگری دێمۆکراسی ڕاستەوخۆن. \nدواجار حەزدەکەم و سوپاسگوزاریش دەبم، ئەگەر نووسەر تەنیا بەڵگەیەك بۆ ئەو تۆمەتڕیزکردنە بخاتەبەردەستمان. لە بەرامبەردا من دەتوانم دەیان پەرتووك و سەدان نامیلکە و هەزاران وتار دژی ئەو تۆمەتانە ڕیز بکەم، بەڵام بەداخەوە پەرتووکخانەی کوردی لێیان بێبەشە و تەنانەت پەرتووکخانە ئەلەکترۆنییە کوردییەکان لە بڵاوکردنەوەی دەقە وەرگێردراوە ئەنارکییەکاندا خۆیان دەپاریزن!****\n“کۆمۆنیزمی ئانارکیسته‌کانی ئه‌مڕۆ ، کۆمۆنیزمێکی یۆتۆپییاییه ، خۆشخه‌یاڵیی توخمی ورده‌بۆرژوازی پانوپلیشبووه‌وه‌ی ژێر چه‌رخی دڕندانه‌ی سیستمی هاربووی سه‌رمایه‌دارییه ، چه‌واشه‌یی و رێهه‌ڵه‌کردن و نامۆبوونێکی بێ هوشیاریی کۆمۆنیستیی راسته‌قینه‌یه . بۆیه ده‌بێت به باشی بیروبۆچوونه‌کانیان و رابردوویان و رۆڵی تێکده‌رانه‌یان له بزووتنه‌وه‌که‌دا به کرێکاران و زه‌حمه‌تکێشان و تێکۆشه‌رانی بزووتنه‌وه‌که ئاشنا بکرێن تا لێیان به ئاگابن و ده‌رگا به‌ڕووی دزه‌کردنیان بۆ نێو حزب و رێکخراوه کرێکارییه‌کان دابخرێت .“\nئەمەی نووسەر لە تێکەڵکردنی کۆمونیزم و ئەنارکیزم ( کۆمونیزمی ئەنارکیستەکان) دروستیکردووە، لە هیچ قوتویەکی عەتاردا پەیدا نابێت. من دڵنیام دیسانەوە مەبەستی نووسەر لە ( کۆمونیزمی ئەنارکیستەکان)، ئەنارکۆ-کۆمونیزم (کە کرۆپۆتکین هزرڤانییەتی) نییە و مەبەستەکەی هەر لەو گومانەوە سەرچاوە دەگرێت، کە گروپی لێبووەتە ئەنارکیست. بۆیە لێرەشدا زۆر لەسەری ناوەستم و تەنیا کەمێك سەرنجی دێڕەکانی پاش ئەو تێکەڵەسازییە دەدەم.\n“خۆشخه‌یاڵیی توخمی ورده‌بۆرژوازی پانوپلیشبووه‌وه‌ی ژێر چه‌رخی دڕندانه‌ی سیستمی هاربووی سه‌رمایه‌دارییه”\nلەم ڕستەیە زۆر تێناگەم و هەستدەکەم بە لابردنی لە پەرەگرافەکەدا هیچ لە واتا و کڕۆکی پەرەگرافەکە و ئامانجەکەی ناگۆڕێت، بەڵکو بە پێچەوانەوە ڕوونتر و ساکارتری دەکاتەوە.\n„چه‌واشه‌یی و رێهه‌ڵه‌کردن و نامۆبوونێکی بێ هوشیاریی کۆمۆنیستیی راسته‌قینه‌یه”\nلێرەدا نووسەر ناچار دەستەوداوێنی ئایدیالیزمەکەی ناو مارکسیزم دەبێتەوە و کۆمونیزمێك کە خۆی مەبەستییەتی (ئایدیاکانی مارکس و لێنین و ئەوانی تر) ، دەکاتە چەقی ڕاستی و دروورکەوتنەوە لێی هاوتای سەرگەردانی دەکات، ئەمە بۆ خۆی پێچەوانەی هزرگەرییە و ڕووداوەکانی سەدەی ڕابوردوو ئەوەیان سەلماند، کۆمونیزمێك کە بڕیارە بە فەرمانی پارت و شەلاقی دەوڵەت دامەزرێت و بسەپێنرێت، سەرەنجامەکەی هەر بە زیاتر شەیداکردنی کرێکاران و بەشمەینەتان بە سەرمایەداری و چەکمەی ئاسنینی پارلەمانەکەی کۆتایی دێت، هەر وەكو لە ڕوسیە و ولاتە پاشکۆکانیدا دیتمان.\nپاشان مەگەر مەبەستی نووسەر لە کۆمونیزمی ڕاستەقینە، هەر ئەوە نییە کە مارکس و ئەنگلس، ئەنارکییەکانیان بە پیلانگێڕان لەسەری لە نێونەتەوەیی یەکەمدا کردەدەرەوە و لێنین و ترۆتسکی لەسەری فەرمانی کوشتوبڕی بە کۆمەڵی ئەنارکییەکان و ڕاپەڕیوانی کرۆنشتات و ماخنۆڤیستەکانی ئۆکرانیا دەرکرد و ستالین ناڕاستەوخۆ هانی کوشتن و تیرۆر و ڕفاندنی ئەنارکییەکان و دانانی ئابڵوقەی ڕانەگەیێنراوی لەسەر هەرەوەزییەکانی کەتەلۆنیا و بەشەکانی تری ئیسپانیای ئازاد، دا؟\nبە کورتی، ئەوەی نووسەر لەمەڕ ئەنارکیزم لەو نووسینەیدا دەیداتە بەر ڕەخنە، نەك تەنیا ئەنارکیزم نییە، بەڵکو باڵێکی ئۆرتۆدۆکسی مارکسیزمە و بە ڕای من هیچ پێویستی بە تێوەگڵانی ئەنارکیستەکان نەبوو و نووسەر دەیتوانی لەبەر ڕۆشنایی بەراوردی نووسینەکانی کارل مارکس و ئەنجلس لەتەك نووسینەکانی ئەو گروپەدا، بۆچوونەکانی بە لایەنگری لەم و دژایەتی ئەو بسەلمێنێت، نەك هەرچی خڵتەی تێڕوانینی دەسەڵاتخوازانەی هزری مارکس و ئەنگلس هەیە، بیکات بەسەر ئەناکییەکاندا و هێندەی تر ناڕۆشنی لای خوێنەری بێسەرچاوەی کوردزمان دروست بکات.\nڕەخنەی ئەنارکیستەکان لە کۆمونیزمی مارکس و پاشڕەوانی هەر لە هاوسەردەمانی خودی (مارکس و ئەنگلس)ەوە تا ئەمڕۆ زۆر ڕوون و بێپەردەیە و جیاوازییەکان ئاشکران، کە دەکرێت لەم خاڵە سەرەکییانەدا کورت بکرێنەوە: ڕۆڵی تاك ، ڕۆڵی جەماوەر، ڕێکخراوبوون و خەباتی جەماوەری ، سەندیکا کرێکارییەکان، چۆنیەتی بەڕێوەبەرایەتی لە کۆمەڵگەی داهاتوودا، سۆڤییەتەکان و کۆمونەکان، هەرەوەزییەکان، بەرنامەڕێزی و ناوەندێتی، فیدرالیزم و مافی چارەنووس، شەڕی داگیرگەر، سۆشیالیزم، نێونەتەوەیی، لەیەك قسەدا ئەنارکیستەکان لەسەر بنەمایەیەك، کە سەروەری مرۆڤ بەسەر مرۆڤدا بە هەموو شێوەیەك ڕەتدەکەنەوە و دژی هەر بەرتەریدانێکی ڕامیارتی و ئابووریی و کۆمەڵایەتین بە دەستەبژێر و کەسەکان، هەر بۆیە وەك درێژەی لۆجیکی ئەو تێڕوانینە بەوە دەگەن، کە هەموو پێکهاتەیەکی قوچکەیی لەوانە سەندیکا زەردەکان و پارت و دەوڵەت و ناوەندێتی ڕەت بکەنەوە و بەو جۆرە ڕێگەچارەیان بۆ هەموو پرسەکان دژی هەر ڕێگەیەچارەیەك دەوەستێتەوە، کە ویست (ارادە) لە مرۆڤەکان بسێنێتەوە و لە بەرامبەردا بە نوێنەران و میانجیگەرانی باڵادەستی بسپێرێت، چونکە ئەنارکیزم ئازادیخوازییە و سەروەری هی هەر کەس بێت، ڕەتیدەکاتەوە و بانگەواز بۆ کۆمەڵگەی ئازاد و یەکسان و دادپەروەر لەسەر خواست و ئامادەیی تاکەکان و کۆمەڵەکان دەکات، بەم پێیە گۆڕانی هەر سیستەم و کۆمەڵگەیەكیش، بە گۆڕان لە پەیوەندییە ئابووریی و کۆمەلایەتییەکانی تاك لە کۆمەڵگەدا، بە واتای شۆڕشی کۆمەلایەتی، گرێدەداتەوە. بە واتایەکی تر شۆڕش پرۆسێسێکی کۆمەڵایەتییە و تەنیا لە خوارەوەرا لە دەروونی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و پەیوەندییەکانی بەرهەمهێناندا توانای ڕوودان و سەرکەوتنی هەیە.\nدوا وتە، ئەگەر نووسەر خوازیارە لەمەڕ ئەنارکیزم ڕەخنە بگرێت و بنووسێت، باشترە بەڵگەکانی لە سەرچاوەی یەکەمەوە وەرگیرابن و بۆ سەرنجدانی ئەنارکۆ-کۆمونیزم، باشترە سەرنجی ئایدیاکانی کرۆپۆتکین بدات. هەروەها من بۆ خۆم هەر ڕەخنەیەك کە بە نموونە و بەڵگەی وەرگیراو لە سەرچاوە ئەنارکییەوەکان پشتئەستوور بێت، لام جێگەی دەستخۆشییە و تەنانەت ئەگەر ڕەخنەکە نەیتوانیبێتش ڕاستی و دروستی بپێکێت، دیسانەوە هەر جێی دڵخۆشییە، چونکە بە دڵنیاییەوە مشتومڕی بەسوود لە نێوان ئەنارکیستەکان و مارکسیستەکاندا دروستدەکات، کە دواجار بۆ بزاڤی سۆشیالیستی دەتوانێت بەشێك بێت لە سەرچاوەی ڕۆشنگەریی چینایەتی.\nهەر بەو مەبەستە لێرەدا بە پرسیارێك، کە بۆ کۆکردنەوەی هەموو سۆسیالیستەکان لە دەوری مێزی مشتومڕی بە سوود و نۆژەنکردنەوە و لێکۆڵینەوەی بابەتە تیئۆری و ئەزموونە کردەییەکان [لەپێناو خۆلادان لە دووبارەکردنەوەی هەڵەکانی ڕابوردوو لە ڕووداوەکانی داهاتوودا] سوودی هەیە، کۆتایی بە وەلامەکەم دەهێنم : ئایا ئەگەر لە ئەزموونی شۆڕشی ئۆکتۆبەردا لە بری سەرکەوت و بەرگرتن بە ئاراستە سۆشیالیستەکانی تری دەرەوەی پارتی بۆلشەڤیك، بوار بە هەموو ئەڵتەرناتیڤە سۆشیالستییەکان بدرایە، لەوە باشتر نەدەبوو کە پاش (٧٠) سەرەنجام هەوڵەکان وەك پەشمەك لەبەردەم تینی نیئۆلیبرالیزمدا بتوێنەوە؛ ئایار لەبری خۆسەپاندنی یەك مۆدێلی بۆلشەڤیکەکان، باشتر نەبوو لەو شوێنانەی کە ئاراستە و ئەڵتەرناتیڤی تر پێشنیار و ئامادەن، ئەزموون بکرێن و دواجار سەرەنجامەکان لەیەك بدرێن و کامە پۆزەتیڤ بووایە، زیاتر پەرەی پێبدرایە و کامە نیگەتیڤ وەلابنرایە؛ ئایا بواردان بە مەلەوانانی کرۆنشات، جوتیارانی ئۆکرانیا، کرێکارانی پترۆگراد، کە خوازیاری ئازادی ڕۆژنامەگەری، ئازادکردنی زیندانیان، سەندنەوەی دەسەڵات لە پارت و دێمۆکراسی ڕاستەخۆ و بەڕێوەبەرایەتی سۆڤیەتی و هەرەوەزییانە بوون، زیانی لەوە زیاتر دەبوو، کە لە ماوەی (٧٠) ساڵدا لە بری بنیاتنانی کۆمەڵگەی سۆشیالیستی، خزمەت بە بە هێزکردن و خوازراوترکردنی سەرمایەداری و دێمۆکراتییە نوێنەرایەییەکەی کرا؛ ئایا بە بواردان بە ئاراستە و ئەزموونکردنی ئەڵتەرناتیڤەکانیان، چانسی پاراستنی ئەو شٶڕسە لە شکستی زیاتر نەدەبوو؟\nپەراوێز و سەرچاوەکان:\n* ڕێکەوتی تەواوبوونی ئەم نووسینە بۆ زیاتر لە شەش مانگ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە، بەڵام لەبەرنەبوونی کات بۆ پاکنووسکردنی، بۆیە بڵاوکردنەوەی دواکەوت، هیوادارم کارایی خۆی لەدەست نەدابێت.\n** گروپی کۆمونیستی ئینتەرناسیونالیست (ICC)، گروپێکی ئۆرتۆدۆکسی مارکسیسته و له پارتایه‌تیدا واوه‌تر له لێنیسته‌کان باوه‌ڕییان به ڕابه‌ڕایه‌تی و پۆڵایینبوونی پارت هه‌یه. ئەو گروپە باوەڕی بە خەباتی جەماوەری نییە و هەموو ڕێکخراوبوونێکی جەماوەری ڕەتدەکەنەوە و تەنیا بانگەواز بۆ یەك رێکخراو دەکەن، ئەویش پارتە جیهانییەکەی خۆیانە و بەس.\n*** من بە مەبەستەوە واژەی (شورا) ڕەتدەکەمەوە، چونکە یەکەم لە کوردیدا واژەی (شورە) پەرژینمان هەیە و بۆ ئەوەی تێکەڵ نەبێت، دووەم دەمەوێت لە (شورا)ی ئیسلامی جیای بکەمەوە، چونکە شورای ئیسلامی پێهاتەیەکی قوچکەییە و (سۆڤیەت) و (کۆمونە) و (ئەنجومەن) ناقوچکەیین و لەسەر بنەمای کۆبوونەوەی گشتی پێکدین و بەو میکانیزمە ڕێگری لە ئۆتۆریتە و دەستبەسەرداگرتن و قۆرخکردن لە سەرەوەرا دەگرن، بەڵام شورای ئیسلامی بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی پارتی خوا (حزب‌اللە) و شەریعەتەکەی لەسەر زەوی هاتووەتە بوون و پێش ئیسلامیش وەها شورایەك لە هەڵبژاردەی پیاوانی ناودار و دەولەمەند بۆ کاروبار بەکار براوە و خەڵکی هەژار و بێدەسەڵات مافی گەیشتنی بە بڕیاردان لە شورادا نەبووە و لە هەموو سەردەمەکاندا ڕێکخستنێکی قوچکەیی بووە و ئەوەی کە کۆمونیستەکانی ئێران و عیراق هیچ هەستیارییەکیان بەو ناوە نییە، بۆ قوچکەخوازی و دەسەلاتخوازییان دەگەرێتەوە، بەڵام ئەوەی لە کۆمونەی پاریس و لە شۆڕشی١٩١٧ و دواتردا پێكدێن، کۆمونە و سۆڤیەتەکان بوون، کە [ (Soviet (council]، هەمان واتای کۆمونە دەگەیێنێت و ئەگەر بە واتای وشە لێکی بدەینەوە لە ئێستادا هیچ ناگەیێنێت و دەبێتە شارەوانی، بەڵام لەبەر ئەوەی پێشینەیەکی ڕامیاریی هەیە و چەمکێکی بەرێوەبردن وەك ئەڵتەرناتیڤ دەخاتەڕوو، لە ئێستادا دەکرێت ئەنجومەن لەسەر بنەمای کۆبوونەوەی گشتی و بڕیاردانی گشتی، بگەییێنێت. بۆیە بەڕای من یا (ئەنجومەن)ی کوردی یا (سۆڤیێت)ی ڕوسی یا ( کۆمونە)ی فەرەنسی دروستترە بەکار ببرێت.\n**** چەند جارێك نامیلکە وەرگێڕدراوەکانی (خەباتی ڕاستەخۆ) ، (مارکسیزم و ئەنارکیزم) ، (گفتوگۆی خەیاڵکردی مارکس و باکونین) ، (بەرەو ئەنارکیزم)م بۆ پەرتووکخانەی ئەلەکترۆنی کوردی / ڕەوانەکردن، بەڵام بەداخەوە نە وەڵامیان دامەوە و نە نامیلکەکانیشیان بڵاوکردنەوە. ئەمە لە کاتێکدا کە لەوەتەی ئەو پەرتووکخانەیە سەریهەڵداوە، یەکێك بووم لەو کەسانەی کە بە هەموو جۆرێك هەوڵم داوە بە خەڵکی بناسێنم، ئەوەش لەبەر ئەوەی کە پێموابووە پڕۆژەیەکی کراوە و خۆرایی و گشتی و چاکە و بەربەستەکانی خوێندنەوە (دەسترانەگەیشتن و نەبوونی توانانی کڕین و کەمی سەرچاوە و زۆرێکی تر)ی شکاندوون و جێگەی دڵخۆشییە. بەڵام کاتێك کە ڕێگری لە بڵاوکردنەوەی هەندێك بڵاوکراوە بگرێت، دەچێتە ژێڕ پرسیار و ئیتر ڕاستگۆیی خۆی لەدەست دەدات و پێویستە نێوی (پەرتووکخانەی کوردی) لەسەر خۆی لابدات و بیگۆڕێت بە (پەرتووکخانەی (هەندێك پەرتووکی کوردی)، چونکە پێویستە پەرتووکخانەی کوردی هەموو چاپکرا و بڵاوکراوەیەکی کوردی بگرێتە خۆی و سانسوور لەسەر هیچ هزر و ئاراستەیەکی بیرکردنەوە و ڕۆشنبیری دانەنێت.\nGönderen rizgar mihemed zaman: 03:50 0 yorum\nوێ رۆژێ كەس نەبوو كو گۆتنەكە وها نەبهیسە:” گەلۆ خەونە ئان ژی راستی!؟؟”\nمێر، ژن، مەزن، بچووك، كەچ و خۆرتێن جوان، سوار و پەیا، ئەسكەر، پێشمەرگە و سەرلەشكەر تەڤ ل مەیدانا چوارچرا كۆم ببوون. خوەزیا زمانێ دەر و دیوارێن مالێن دەردۆرا قادا چوارچرا هەبوویا كا چاوا ل سەر وێ رۆژا هەری خوەش د ژیانا كوردان دا داخڤین!.\nهەیا وێ رۆژێ ئەسمانێ كوردستانێ نەببوو شاهدێ ئەوقاس قێرینێن تەژی شاهی و خوەشی. كەن ژ دل، رووخوەشیا هەركەسی ژی پر سرووشتی دهات بەر چاڤان.\nزارۆكێن كەچ و كور ب رێز سەكنیبوون و ب كنجێن خوە ئالا كوردستانێ چێكربوون. وان ب هەڤكاریا مامۆستایێن خوە مارشا “خودایا وەتەن ئاواكە” ب دەنگەكی بلند دگۆتن. مونیر قازی كو بخوە ژی ئەندامەكە كۆرۆیێ بوو ل سەر وێ رۆژێ وها دبێژە: خانم وەجیهە شووجایی هنگی مامۆستایا مە بوو.سبێ زوو هات مالا مە و ئەز و خویشكا من فەست ب خوە رە برن قادا چوارچرا. وێ ب چاڤێن تەژی هێسر تەڤی زارۆكان وها دكرە قێرین:\nبەهەشتی سەر زەمینە\nخاكم وەكوو ئالاكەم\nرەنگ سوور و سپی و شینە\nرەنگی سۆری گولالان\nبۆنی سۆسنە و هەلالان\nكەویە بەفری نوالان\nسەرچاوەی ئاوی ژینە…\nدویێ رێبەندان ئان ژی 22ێ چلەیا سالا `1946`ان\nد وێ رۆژا كو ببوو دەستپێژا ژیانەكە نوو: كوردێن هەر چار پارێن كوردستانێ(دلێ كو بەرەڤاژی ئیرادە و هەزا كوردان كربوون چار پەرچە)، ل مەهابادێ ئامادە بوون. پێشەوا قازی مهەمەد، مستەفا بارزانی، قەدری جەمیل پاشایێ دیاربەكری، تاهرخانێ كورێ سمكۆیێ شكاك، رەشیدبەگێ هەركی، سەید ئە‌بدولاه گەیلانی(شەمزینی)، هاجی بابە شێخ، مهەمەد هوسێن سەیفێ قازی و چەندین كەسایەتیێن دن ب دلەكی تەژی هەزار هیڤی د ناڤا گەل دە بوون.\nهەیا نها ژی شاهدێن وێ رۆژا نەژبیركری ل سەر وەفداری و مێڤانپەروەریا روونشتڤانێن مەهابادێ داخڤن. هەیا هنگی باژارێ مەهابادێ د تەمەنێ خوە یێ چەند سەد سالی دا ئەوقاس مێڤان د ناڤا خوە دا نەدیتبوون. وێ رۆژێ گر و چیایێن مەهابادێ ژی د چلەیا زڤستانێ دا مژا خوە بەردابوون و تاڤا رۆژێ ب تیرێژێن خوە زڤساتانا كوردان كربوو بهار.\nبەلێ كورد ببوون خوەدی كۆمار، وەزارەتێن وان هەبوون و ب زمانێ خوە یێ زكماكی دخوەندن. رۆژنامە، كۆڤار و پرتووك ب زمانێ كوردی دهاتن وەشاندن. ژیانێ ژ وێ رۆژێ و پێدە رەنگەكی دن بخوە ڤە گرتبوو. قازی مهەمەد ب دەنگەكی بلند وها قێریابوو:” چوونە سەر تەخت، چوونە سەر داریشی بە دوای دا دێت، من قەولتان پێدەدەم هەر وەكۆ لە رۆژە خۆشەكان دا لە گەلتاندام، لە نەخۆشی و رۆژە رەشەكانیش دا لە رەختان دەمێنمەوە…”\n2ێ رێبەندان ئان ژی رۆژا راگەهاندنا كۆمارا كوردستان، ژ مە كوردان رە دەستپێكا دیرۆكەك نوویە. كۆمارا كوردستان د واتەیا خوە یا هوكمداریێ دامۆدێلەكی نوو بوو. ب تایبەتی ژی د قیاسا ب دەولەتێن دەردۆرا خوە رە دەمۆكراتیكتر بوو. مەسەلا ل مەهابادێ كێمنەتەوێن عولی و مڵی خوەدی هەموو مافێن خوە بوون، لێ كۆمارا تركیێ هەیا رۆژا ئیرۆ ژی ل سەر سیاسەتا خوە یا ئینكاركرنا 25 ملیۆن كوردان بەردەوامە.\nمینا قازی خانما پێشەوا قازی مهەمەد جارەكێ ژ من رە وها گۆت:” ئە‌ز وێ رۆژێ ب سەد سالان ناگووهەرم”، لێ ئەز ژی دبێژم: ل با من ئەو رۆژ ژ هەزار سالێن بندەستیێ بقیمەتترە. چمكی وێ سالێ كوردا هەم ژ دژمنێن ئازادیا گەلان و هەم ژی ژ ئازادخواز و دەمۆكراتان راستیەك دان سەلماندن كو:” ئە‌و ژی دكارن خوەدی دەولەتەك سەربخوە بن و د پراتیكێ دە ژی ئەڤ لیاقەتا خوە دان خویانیكرن…”\nد سەرهلدانێن سیاسی دا رێبەرێن شۆرەشێ دكارن\nخوەدی رۆلەكی چاوا بن؟\n(پێشكێش ژ رها بلندا پێشەوا قازی مەهەمد رە)\nدەما كو نەتەوەك د شۆرەش ئان ژی بزاڤا خوە یا سیاسی دا راستی شكەستێ تێ، تەنێ دەست ژ چەك و سلاهان بەرنادە، بەلكی ئەو چاند و تایبەتمەندیێن خوە یێن نەتەوی ژی ژ دەست ددن ئان ژی ژ بیرا دكن و ب یەكجاری ژ ئالیێ هێزا سەردەست ڤە تێن ئاسیمیلەكرن. هنەك ژ رێبەر و قەهرەمانێن دیرۆكا ئازادیخوازیا كوردستانێ ب دلێری ل هەبەری داگركەرێن ئاخا مە سەكنین و هەیا رۆژا ئیرۆ ژی بوون سەدەم كو كورد د دەواما خەباتا خوە دا خوەدی مۆرالەكە بلند یا سیاسی بن. ئە‌و هەرتم د وێ باوەریێ دا بوونە كو كوردستان خاكا كوردایە و پێویستە بێ رزگاركرن. پەیام و خوەزیا كو دڤێ ئەم هێ ژی د سەدسالا پەیوەندی و راگەهاندن(جۆممونجاتۆن)ێ دا ئالاهلگرێن وێ بوون. ئە‌و نرخێن سیاسی كو هەتا رۆژا ئیرۆ ژی مە نەكاریە بهایێ وان د مەژیێ خوە دا تۆمار بكن، ئەو لیدەرن كو د خوەشی و نەخوەشیان دە ل كێلەكا گەل مانە. مخابن نەتوێن كو قەدرێ میراس و نرخێن خوە یێن دیرۆكی نەزانن، هەرتم دیرۆكا وان دوبارە بوویە. چمكی دیرۆك سامان و گەنجینەیەك كولتوریە. ژ بۆ كو ئەم بكاریبین هێزەكێ ژ بیر و باوەریێن خوە رە پەیدا بكن، پێویستە رەه و ریشەیێن وان باوەریێن خوە د گەنجینەیا دیرۆكێ دا پەیدا بكین. داخوازێن گەل ژ رێبەرێن ئیرۆ یێن قادا سیاسیا كوردستانێ چنە؟ ئە‌م دكارن ش ئیبرەتەكێ ژ وەسیەتنامەیا رێبەرەكی مینا نەمر قازی مهەمەد، سەید رزا دێرسمی، شێخ ووبەیدولاه نەهری، نووری دێرسمی و هود بستینن؟\nدەما مرۆڤ جەوهەرێ ژیان و رامانێن رێبەرێن كورد دنرخینە، زوو پێدهەسە كو وان د زندی ماینا ناسنامەیا مە یا نەتەوی دە رۆلەكی مەزن لیستنە. ژ بۆنا وێ ژی ئەم ب قەهرەمانێن مینا پێشەوا قازی مهەمەد، مستەفا بارزانی، مەزلوم دۆگان، مامە ریشە، جگەرخوین، مهەمەد هوسێن سێیفێ قازی، كەمال پیر و هەموو ئەیمەتێن خوە یێن نەتەوی سەربلندن. ئە‌و ب چ ئاوایی ب داگركەرێن كوردستانێ رە د دان و ستاندنێ دا بوونە و داگركەران ب چ ئاوایی دان و ستاندن ب وان رە كریە؟ چاخێ كو هاتنە گرتن چاوا نوێنەرتیا دۆزا كوردستانێ كرنە و ژ نفشێن پشتی خوە رە چ وەسیەت كرنە؟ ئایا سیاسەتمەدارێن قادا سیاسەتا ئیرۆ یێن هەر چار پەرچێن كوردستانێ دكارن ب سەربلندی ژ ئازمۆن(یمتهان)ا باڤ و باپیرێن مە دەركەڤن؟\nهەر تشت ل بەر چاڤانە و ئەزێ ل ڤرا تەنێ بەهسا هنەك تایبەتمەندیێن پێشەوا بكم كو پشتی زێدەتر ژ 60 سالان هێ ژی مۆدێرنیتەبوونا بیر و رامانێن وی ل بەر چاڤانن:\nهەموو رۆژێ بەرێ سبێ پێشەوا ژ خەو رادبوو، پشتی سپۆرێ ب پەیاتی بەر ب جهێ خوە یێ كار و خەباتا رۆژانە دمەشیا. هەفت ترمبێل(اوتۆ) ل بەر دەریێ مالا وی بوون، لێ گەرماهیا تێكەلیێن وی ب گەل رە د سەویەكە پر بلند دا بوون. هەما ژ ڤرا بوو كو دەمۆكراتیكبوونا هكومەتا كوردا دهات بەر چاڤ. قازی مرۆڤەك بوو كو دخوەست دەستهلاتدارێن كۆمارێ نە ب زۆر و ستەمكاریێ، بەلكی ب ئەڤینەكە كوردستانی ل سەر دل و مەژیێ گەل هوكمداریێ بكن.\nقازی مهەمەد تەڤی كو د مزگەفت و مەدرەسەیێن عولی دە خوەنبوو، لێ مرۆڤەكی رەوشەنبیر بوو. پرتووكخانەیا وی د باژارێ مەهابادێ دا ژ پرتووكخانەیا دەولەتێ گەلەك مەزنتر و دەولەمەندتر بوو. ل ورا ب زمانێن كوردی، فارسی، ئە‌رەبی، نگلیسی و روسی پرتووك هەبوون. ل ڤرا راستیا كو دبێژن قازی مرۆڤەكی رەوشەنبیر بوو، باشتر تێ سەلماندن.\nد وان سالان دە قازی مهەمەد و ئەندامێن دن یێن مالباتێ زێدەتر ژ ئیدارەیێن دەولەتا پەهلەوی پرسگرێكێن خەلكێ چارەسەر دكرن. ئە‌و د ناڤا ئێش و ئەلەمێن گەل دە مەزن ببوون. شیرەتا وی هەرتم ژ خەلكێ رە ئەو بوو كو بخوینن و ب ڤێرە سەویا كولتورا جڤاكا خوە ژی ببن سەری. هنگی دكارن قەدەرا خوەیا پاشەرۆژێ ژی بدن دیاركرن. ل با وی خویندن دەردێ هەزار دەردان دهات هەسباندن، هەتا دەردێن بێدەرمان ژی. ژ بەر وێ ژی وەكە باڤەكی دلۆڤان بهایەك گران ددا خویندنا زارۆكێن كورد. دەما بوو سەرۆككۆمارێ كوردستانێ ژی وەزارەتا پەروەردێ ل با وی ژ وەزارەتێن دن ب قیمەتتر بوو. هەفتیێ چەند رۆژان ب وەزیرێ پەروەردێ رە روودنشت، ئەو رێنمۆنی دكر و گوهداری پێشنیار و داخوازێن وی دكر. سەرەدانێن وی یێن بەردەوام بۆ خویندنگەهێن زارۆكان و گۆتارێن كو د ڤێ دەربارێ دا خوەندنە، هێ ژی د بیرا گەلەك كەسان دا مانە. خوەزیا تەمەنێ كۆمارێ زێدەتر ژ سالەكێ بوویا، هنگی هەتا ئیرۆ ژی رەوشا مە كوردێن كوردستانا مەزن ژی یێ جوداتر بوویا ژ ڤێ رەوشا كو ئیرۆ ئەم تێدا نە.\nد بیر و رامانێن پێشەوا قازی مهەمەد دا دەمۆكراسی ب واتەیا خوە یا ئیرۆ تێ دیتن، لێ نە ئەو دەمۆكراسیا د وەلاتێن رۆژهەلاتا ناڤین دا بەلكی دەمۆراسیا كو د وەلاتێن وەكە سوسس و بەلچیكا دا پەیا بوویە. هێشتا ژی رایەدارێن كۆمارێن: ئیران، تركیە و سووریێ ب قاسی نەمر قازی مهەمەد ژ جەوهەرێ دەمۆكراسیێ فام ناكەن. چمكی باوەریا وی ب وەكهەڤیا هەموو مافێن مرۆڤان هەبوو. یەهوودی و ئە‌رمەنیێن باژارێ مەهابدێ هێشتا ژی ب هەسرەتەكە مەزن بەهسا پرەنسیپێن قازی یێن هۆمانیستی دكن. ژ خوە هەیفە كو مرۆڤ ناڤێ دیكتاتۆرەكی مینا سەددام هوسێن ئان ژی ئایتولاه خومێینی ل كێلەكا ناڤێ قازی مهەمەد بنڤیسە، لێ باشە كو فەرقێن د ناڤبەرا كەسایەتیا وان دا ب بیرا خویندەڤانان كا كێ چكر و چاوا داوی ب ژیانا وی هات.\nژن ل با قازی وەكە مێران خوەدی هەموو مافێن ژیانێ بوون. د پێنج سالێن كو هەرێما موكریان ب ئاوایەكی نیڤ فێرمی د دەستێ كوردان دا بوو، پێشەوا قازی پر خەبتی كو هنەك گووهەراندنێن مەزن د مەژیێ جڤاكا مێرسالار دا پێك بینە. چینا كو قەدەرا كەچ و ژنان د دەستێ وان دا بوو. هەرچەند ژ ئالیەكێ جڤاكا فەۆدال و ژ ئالیێ دن ژی شێخ و مەلایێن عولدار ل دژی ڤان نێرینێن وی بوون، لێ وی ب بەلگە و ئاوایەكی مەنتقی ژ وان رە ئیسپات كر كو دڤێ د هنەك زاگوونێن ئیسمالێ دا ل گۆر پێویستیێن دەمێ رەفۆرم بێن چێكرن. ژ بۆ ئیدەیێن وها بوو كو هنەك شێخ و مەلەیێن پاشڤەرۆ قازی وەك „كافر“ ژی بناڤ كرن. لێ چینا رەوشەنبیر كو ژ گوهەراندنێن جڤاكی و زانست یێن جیهانێ هایدار بوون، پێرە بوون و ب دل و جان پشتگیری ددانە هەولدانێن وی یێن پێشكەفتنخواز. ئە‌و هەفت رۆژان ب مەلە و شێخێن مەزن رە كەتە ناڤا مناقشەیێن گەرم و درێژ، هەیا كو د ڤێ ئیدەیا خوە دە كو ژن ژی وەكە مێران دكارن خوەدی هەموو جورە مافان بن، بسەر كەت. ئە‌و د گۆتن و پراتیك دە وەكە هەڤ بوو.\nكۆمار رۆژا سێشەمیێ د 22.01.1946ان دا پێك هات و د 17.12.1946ان ب كەتنا ئارتێشا ئیرانێ یا ناڤا باژارێ مەهابادێ تێك چوو، لێ د وی تەمەنێ كورت دە: یەكیتیا ژنان، ئارتێشا كوردستان، چاپخانا كوردستان، رادۆیا كوردی، شانۆ و سینەما و گەلەك سازی و رێخستنێن دن دەست ب ژیانا خوە كرن. د سازی و رێخستنێن دەولەتێ دە كوردی زمانێ فێرمی بوو. پرتووك ژی ب زمانێ زكماكی دهاتن وەشاندن.\nد رووپەلێن رۆژناما كوردستان(ۆرگانا فێرمیا هدك)ێ دا ناڤێ گەلەك نڤیسكار و هەلبەستڤانێن مەزن تێ بەر چاڤان. ئازادیا قەلەم ب واتەیا خوە یا ئیرۆین هەبوو و هنگی سانسۆر تشتەكی بێواتە بوو. قازی مهەمەد وەك سەرۆككۆمارێ كوردستانێ پشتگیری ددا تەڤایا سازی و رێخستنێن ناڤبری و ب شیدەت ل دژی بیر و رامانێن دۆگماتیك بوو. ب چێبوونا كۆمارێ رە د ژیانا ئەدەبیات و رۆژنامەگەریا كوردی دا ژی رووپەلەكی نوو ڤەبوو. هێمن، هەژار، ئە‌بدولرەهمان زەبیهی، قزلجی، رەهیم قازی، دلشاد رەسوولی و چەندین كەسێن دن تەڤ بەرهەمێن كۆمارا كوردستان ن.\nوێنەیەكی قازی مهەمد د دەفتەرا وی یا كار دە هەیە كو خەریتا كوردستانا مەزن ل پش سەرێ وی هاتیە هلواسین. ئە‌ڤ وێنە پر واتەدار ئە و بالا گەكەك نڤیسكار و رۆژنامەڤانێن كو هنگی سەرەدانا وی كرنە، كشاندیە. یانی ئەڤینا وی هەموو كوردستان بوو و خویایە كو باش ئاگەهداری سەرهلدانێن كوردا یێ بەرێ بوویە. رۆژا ئیلانكرنا كۆمارێ ژی ل سەر دیرۆك و سەرهلدانێن كوردا د سەدسالێن دەرباسبوویی دا ئاخڤیبوو.\nمن ب هەموو زارۆكێن پێشەوا قازی ( ئە‌لی، مونیر، فەوزیە، سوهێیل، مەریەم) رە هەڤپەیڤین چێكرنە. ئە‌و باڤەكی دلۆڤان و زارۆكێن خوە تەشویق كرنە كو ل گۆر پێویستیێن جڤاكێ هەركەس د وارەكی دا ببە بسپۆر. مەسەلا هەرتم ژ فەوزیێ خوەستیە كو ببە ئاژۆیێ تەیارێ. مینا قازی ژی وەكە یەك ژ وەفادارترین ژنێن جیهانێ، ب هەسرەتەكە كوور ل سەر تایبەتمەندیێن هەڤالێ خوە یێ ژیانێ داخڤی. وێ هەرتم وها دگۆت:”.ئێدی زەهمەتە ژ ڤر و شووندا د ناڤا كوردان دا كورەكی وها بوەلدە...”\nژ بۆ كو داخوازێن پێشەوا وەرن جه، گەرە ئیدە و رامانێن وی نەیێن ژ بیر كرن. ژیان رۆژەكێ زوو ئان ژی دەرەنگ بداوی دبە، لێ ناڤ و رامانێن مرۆڤهەزیێ نامرن. دەستكەفتێن كۆمارێ ژ مەرە میراسێن دیرۆكی و نەمرن. ژ بۆنا وێ ژی د داویێ دا دبێژم:\nهەر بەرز و شكاوە بێت ئالای كوردستان\nهەر درێژ و پڕێبوار بێت جەژنی دوی رێبەندان.\nGönderen rizgar mihemed zaman: 02:51 0 yorum\nهةموو رِؤذنامةنووسيَك لة جيهان ماف و ئةركى خؤي هةية. ئةطةر رِؤذنامةنووس كورد بىَ و لة كوردستان بذى، لةبةر بارودؤخى سياسى ناوضة و دةوروبةر لةوانةية مافى كةمتر و ئةركيشى زؤرتر ببىَ. يةك لة ئةركة هةرة طرنطةكانيش بريتيية لة هةولَدان يان كاركردن لةسةر بةرزكردنةوةى ورةى جةماوةر و بةهيَزكردنى ولآت ثاريَزي (ثةتريؤتيزم)ة. رِؤذنامةنووس لة نووسينةكانيدا دةبىَ زؤر بةرِوونى هةستى ولآتثاريَزى تيَدا بةدي بكرىَ، لة بةرنامةكانى تةلةفزيؤنى رِةنطبداتةوة و لة رِاديؤش ببيسترىَ. ئةو شيَوة كاركردنة لةوانةية بؤ هةموو\nرِؤذنامةنووسيَك ئاسان نةبىَ، بةلآم ثيَويست و ئةركى سةرشانييةتى.\nثرِوثاطةندةكردن بؤ طةل و ولآت و بةرزكردنةوةى هةستى ولآتثاريَزى لة رِؤذنامةطةرى لة تةواوى جيهاندا، شتيَكى شاراوة و نوىَ نيية. هةرضةندة لةبةر توورِةيي هةنديَك لة رِؤذنامةنووسانى كورد لة حكومةت و سةركردايةتى، لةوانةية كةميَك بةرضاويان رِةش بووبيَت و بةجؤرى ديكة يان بة هةلَة بير لةو طوتارةى ئيَمة بةناوى (ئةركى رِؤذنامةنووس لةم قؤناغةى ئيَستاى كوردستاندا) بكةنةوة، لةطةلَ ئةوةش لة رِاستيدا ئةو جؤرة رِؤذنامةنووسانة نازانن لة ولآتانى ديكةى جيهان ضؤن كار لةسةر رِاطةياندن دةكرىَ و ضؤن بؤ بةرذةوةندى ولآتى خؤيان بةكارى دةهيَنن. حكومةتةكان، بؤ وةرطرتنى ثشتطيرى ولآتانى ديكة يان جةماوةرى خؤيان لة هةنديَك ثرسيارى طرنط و ضارةنووسساز، ئةطةر ثيَويست بكات وردة درؤش دةكةن، بؤئةوةى ثشتطيرى زؤرينةى خةلَك بؤ لاى ثرسيارة طرنط و ضارةنووسسازةكة وةدةستبيَنن. ئةم شيَوة كاركردنة لة زمانى رِاطةياندن ثيَى دةطوترىَ (رِاطةياندنى ئارِاستةكراو) و لة هةموو دةولَةتانى جيهانيش لةكاتى ثيَويست ثةيرِةو دةكرىَ بؤ نموونة لة ولآتى سويَد هةولَدةدرا، سيستيَمى سؤسياليست و يةكيَتى سؤظييَت، بة سيستيَميَكى مةترسيدار بؤ سةر كؤمةلَطاى خؤيان نيشان بدةن. رِؤذنامةنووسانيان بةردةوام رِيََثؤرتاذى ضةواشةيان لةسةر يةكيَتى سؤظييَت نيشانى بينةرانى خؤيان دةدا، لة ئةنجامدا بةرِاستيش زؤرينةى خةلَك دذ بة كؤمؤنيزم و يةكيَتى سؤظييَت بوون، يةكيَتى سؤظييَتيش تا بؤي كرابا، درؤى لةسةر ولآتانى رِؤذئاوا دةكرد...\nبةناوى هةبوونى ضةكى كيمياوى لة ئيَراق و ضةواشةكردنى رِاستييةكان، زؤرينةى خةلَك ثشتطيرى لة سياسةتى جؤرج دةبليو بوشى سةرؤك كؤمار كرد. شةرِ دذى تيَرؤر، دذى رِذيَمى ئيَراق دةستيثيَكرد و دواتر ئاشكرا بوو، ئةو ضةكة لة ئيَراق نةدؤزرايةوة، كة ئةمريكا بةدوايدا دةطةرِا. ثيَش ئةو هيَرشةى ئةمريكا و لة سالَى 1991 و سةردةمى جؤرج بوشى باوك، كؤمثانيايةكى زؤر كاريطةر بؤ دروستكردنى رِاى طشتى، لةسةر هيَرشةكةى رِذيَمى سةدام دذ بة ولآتانى كويَت و عةرةبى سعودى دةستيثيَكرد. بؤ ئةو مةبةستة، كضيَكى مندالَ لة بالَةخانةى نةتةوة يةكطرتووةكان وةك باران فرميَسكى لةضاو دةهاتة خوار، طواية لةشكرى ئيَراق خزم و كةسى كوشتووة. دواتر ئاشكرا بوو، ئةو كيذة مندالَةى دةطريا، كيذى سةفيرى كويَت لة ئةمريكا بوو و هةر هةمووشى تةمسيل بوو كردى، لةطةلَ ئةوةش بة فرميَسكى ضاوى، رِاى زؤرينةى ولآتانى جيهانى بؤلاى خؤ رِاكيَشا و هةموويان ثشتطيرييان لة ئازادكردنى كويَت كرد.\nدةبينين ولآتانى ئازاديخواز و ثيَشكةوتوو و ديموكرات، ئةو جؤرة ضةكةى سةرةوة بؤ بةرذةوندى خؤيان بةكار دةهيَنن، كةضى كورد ليَى بيَبةشة و ئةوةى طوتاريَكى ولآتثاريَزانة لةسةر كارة باشةكانى حكومةت، ثةرلةمان يان سةرؤكايةتى هةريَم بنووسىَ، لةلايةن هاوثيشةكانييةوة بة خؤفرؤش ناو دةبرىَ. كورد نةيتوانيوة رِاطةياندن وةك ضةك بؤ خؤى بةكار بيَنىَ، بؤ ئةوةى ئةطةر لة داهاتووى نزيك داواى جيابوونةوة بكات، رِا و ثشتطيرى زؤرينةى ولآتانى جيهانى هةبيَت. كورد ئةنفال كرا، نزيكةى 5 هةزار طوندى ويَران كرا، كيميا باران كرا... هتد، هةزار و يةك بابةت هةية، كورد بتوانىَ فيلمى دةكوميَنتى لةسةر دروست بكات و بؤ وةرطرتنى رِاى طشتى سوودى ليَ وةر بطرىَ، كةضى هيَشتا نةيتوانيوة، ئةو هةموو ئيَش و ئازارةى خؤى بةجيهان نيشان بدات. سياسةتوانانى كورد لةو برِوايةدان، بؤ تةواوى طرفتةكان و طةياندنى دةنطى خؤيان، باشترين رِيَطا بةستنى كؤنفريَنسة، ئةمةش وانيية و لة رِاستيدا زؤر دوورة...\nلة ضةند رِؤذى رِابردوودا ئؤباماى كانديد بؤ ثؤستى سةرؤك كؤمارى ئةمريكا، نيو كاتذميَر كاتى لة ضةند كةنالَيَكى تةلةفزيؤن بؤ ثةخشى رِيَكلام كردن بؤ خؤى بة ضوار مليؤن دؤلار كرِى. ئؤباما ضوار مليؤن دؤلارى دا، لةكاتيَكدا بةطويَرةى ئامارةكان بة رِيَذةى 5 يش زياتر جةماوةر دةنطيان بؤ ئةو دةدا.\nكورد لة دوا ثةنجا سالَ، خةباتى بؤ شارى كةركوك و ناوضةكانى ديكة داطيركراو كردووة، كةضى تا ئيَستاش لةيةك فيلمى دةكوميَنتى يان بةرنامةى تةلةفزيؤنى نةيتوانيوة، رِاى كةركوكييةكان وةك خؤى، كة هةية بة جةماوةرى كورد و ئيَراق و جيهان نيشان بدات. بةرِاى سياسيانى كورد، هةموو شتةكان لةسةر ميَز ضارةسةر دةكريَن، نازانن بؤ دانيشتن لةسةر ئةو ميَزة، ثشتطيرى جةماوةرى ثيَويستة، ئةويش تةنيا بةهؤى ميَدياوة وةطير دةكةوىَ.\nئةطةر نموونةيةكى ديكةى زيندى بةر لة ضةند سالَيَك بهيَنينةوة دةبينين، ثاش رِووخانى يةكيَتى سؤظييَت، بؤ دةرضوونى بؤريس يةلتسن لة هةلَبذاردنةكان وةك سةرؤك كؤمارى روسيا، يةك طروثى ثسثؤر لة ئةمريكا هات و سةرثةرشتى كؤمثانياى هةلَبذاردنى يةلتسنى كرد. ئةوان بةرنامةيان بؤ يةلتسن دانا و ئةنجامةكةشى بينيمان، هةر ئةويش بردييةوة. ئةطةر ئةو ئةمريكييانة بؤ يارمةتى يةلتسن بؤ مؤسكؤ نةضووبان لةوانةبوو ئيَستا سةرلةنوىَ سيستيَمى سؤسياليستى لة روسيا ثةيرِةو بكرايةتةوة.\nئيَستا دةزانين، كاريطةرى رِاطةياندن بؤ وةدةستهيَنانى رِاى طشتى ضةند ثيَويستة، بةتايبةتيش لةوكاتةى مةترسى لةسةر ئةمنى قةومى ولآت هةية... لةوكاتةى مةترسى لةسةر لةدةستدانى بةشيَك يان ثارضةيةك لة ولآت هةية، هيض شةرمى تيَدا نيية، بؤ ضارة و ثشتيوانى لة ثرسيارى طرنط، داواى يارمةتى لة كةسانى ثسثؤر لة دةرةوةى ولآت بكرىَ. ئةطةر كةسانى سياسي يان حكومةت لةو ولآتةى خؤمان، ئةو بةرنامة يان فيلمانة بةرِادان نةدةن، دةبىَ ببيَتة ئةركى رِؤذنامةنووس لةطةلَ سةرنووسةر و بةرِيَوةبةرةكانى دةزطاكانى رِاطةياندن بةو كارة طرنطة هةلَبستن. رِؤذنامةنووسانى كورد، دةبىَ بزانن و تيَبطةن، ذيانى ئيَستا ذيانى نويَية و لة ميَذووى هةموو لايةكمان لاثةرِةكةى تازة كراوةتةوة... لةو ذيانة نويَية و لاثةرِة تازةيةش شويَنى ثارِانةوة و نووزانةوة بةهيض شيَوةيةك نابيَتةوة. نابىَ بةرنامةكانى تةلةفزيؤن و رِاديؤ لةطةلَ لاثةرِةكانى رؤذنامة و طؤظار بةو نووسينانة ثرِ بكريَنةوة: حكومةت يارمةتيمان نادا، خانوومان ناداتىَ، زةويمان ناداتىَ، نازانين ض بكةين... با رِةخنة لة حكومةت بطيرىَ بةلآم رِةخنة بة بةلَطة بيَت، رِةخنة لةسةر طةندةلَى، دزى، دةولَةمةندبوونى بةرثرسان بةرِيَطاى ناقانونى... لةسةر خراثى كار و بةرنامةكانى حكومةت، نةك تةواوى رِاطةياندن بةكار بهيَندرىَ بؤئةوةى طواية فلآنة بةرثرس دزة و بةردةوام كارةباى هةية. دةبىَ رِؤذنامةنووسى كورد، هةست بة بةرثرسياريَتى خؤى بةرامبةر بة طةل و نيشتيمانى بكات، يارمةتى بدا، ئةو ذيانة ناخؤشةى هةيةتى هةر نةبىَ كةميَك بؤى ئاسان بكات، نةك بةهؤى رِاثؤرتة نيوة رِاستةكانى، بينةر و خويَنةر و بيسةر ضةواشة بكات و سةريان ليَ بشيَويَنىَ و نةزانن رِاستييةكان لةكويَن و ضؤن لةو ضالَة نويَية ئةمجارة خؤيان رِزطار بكةن.. ئةوةية ئةركى رِؤذنامةنووسى رِاستةقينةى كورد لةو قؤناغة ميَذووييةى ئيَستادا.\nGönderen rizgar mihemed zaman: 02:43 0 yorum


ئەمڕۆ ١٠٠ چەکدارى ترى داعش گواسترانەوە بۆ سنورى عێراق - ئاوێنه\nئەمڕۆ ١٠٠ چەکدارى ترى داعش گواسترانەوە بۆ سنورى عێراق\nسەربارى هەڕەشەکانى هاوپەیمانان و ئەمریکا دژ بە گواستنەوەیان بۆ ڕۆژهەلاتى سوریا ئەمڕۆ دەیان چەکداری داعش گەیشتوونەتە شارى دێرزور و لەوێوە بۆ سنورى عێراق گواستراونەتەوە.\nئاوێنە: کەناڵی العربیە بڵاویکردەوە، لە درێژەى ئەو کاروانانەى چەکدارانى داعش کە لەسەر سنورى لوبنان سوریا دەگوازرێنەوە ئەمڕۆ شەممە ١٠٠ چەکدارى ترى داعش گەیشتوونەتە ناوچەکانى دەوروبەرى دێرزور.\nئاماژەى بەوەش کردووە، چەکدارەکان لە ترسی بۆردومانى هاوپەیمانان چەکەکانیان لەناو پاسەکان جێهێشتووە و بە کۆمەڵی بچوک بچوک لە چەند ڕێگەیەکى جیاوازەوە ڕۆیشتوونەتە ناو شارەکان و لەوێوە گواستراونەتەوە بۆ سنوری عێراق.\nبەگوێرەی هەواڵ لەناو ئەو کاروانەدا کە لە ناوچەیەکی سنوری نێوان لوبنان و سوریاوە لەڕێگەی پاسی نەفەربەرەوە گوێزراونەتەوە لە ٣٠٠ چەکدار و ٣٠٠ هاوڵاتی مەدەنی پێکهاتوون، کە سوپای سوریا و هێزەکانی حزبوڵا بەگوێرەی ڕێککەوتنێک لەگەڵ داعش ڕێڕەوێکی ئارامی بۆ کردوونەتەوە بۆئەوەی بگەیەنرێنە سنوری عێراق لەگەڵ سوریا.\nڕێککەوتنی گواستنەوەی ئەو چەکدارانەی داعش و خێزانەکانیان دوای هەفتەیەک شەڕکردن بوو لە ناوچەی جرود و بەعلەبەک کە ناوچەیەکی شاخاوی سنوری نێوان سوریا و لوبنانە، ماوەی هەفتەیەک چەکدارانی داعش لە بەرەیەکی شەڕەوە لەلایەن سوپای لوبنانەوە گەمارۆ درابوون و لە بەرەیەکی تریشەوە لەلایەن سوپای سوریا و حزبوڵاوە.\nئەمەش لەکاتێکدایە پێشتریش حەسەن نەسروڵا ئەمینداری گشتی حزبوڵای لوبنانی لەسەر گواستنەوەی چەکدارانی داعش بۆ سەر سنوورەکانی عێراق ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و ووتی، ڕێککەوتنەکەیان لەگەڵ داعشدا بۆ گواستنەوەی داعش بووە لەناو شارێکی سوریاوە بۆ شارێکی دیکە.\nحەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عێراق سەبارەت بە گواستنەوەی چەکدارانی داعش و ڕێککەوتنەکە ڕایگەیاند، هێزەکانیان هەوڵ بۆ لەناوبردنی چەکدارانی داعش دەدەن نەوەک پاراستن و داڵدەدانیان.


ئەگەر درەوبن، درەوینا زیندان کەن و ئەگەر راستبیت دیسان دروینا زیندان کەن! – Malame\nئەگەر درەوبن، درەوینا زیندان کەن و ئەگەر راستبیت دیسان دروینا زیندان کەن!\nد. شه‌عبان مزوری 29 تشرینی دووه‌م، 2020\n212 ئێك خوله‌ك\nئەڤە پتر ژ ٤٠ سال دەرباس بون ژ دەما ئەوا لدەف مە دبێژنێ ( سیاسەت، وەلاتپەروەری، مروڤدوستی، جاشاتی، وەلاتفروشی، هوڤاتی ) کو منژی وەکی زۆر کەسێن دی بو خوە کریە خەم و ژ وێرانیێ دەرکەڤیت من تشتەک نە دیتیە جهێ شانازیێ بیت، ژڤێ هەمیێ کومباختر نڤشێ من بو دیدەڤانێ زۆر گوهارینێن لسەر ئاستێ هەرێمی و جیهانێ. بدوماهیک هاتنا جەنگێ سار لناڤبەرا هەڤپەیمانیا وراشو و ناتۆ، کو ئەنجاما وێ نەمانا بلۆکێ وەلاتێن دهاتن ناسکرن بسوسیالیزمێ نەخشا بەشەک مەزن ژ هەرێمێن جیهانێ هاتن گوهارتن، ژمارەک زۆر ژ وەلاتێن تازە دوروست بون لسەر بنەمایێن جوراوجور ( ئولی، مەزهەبی، نەتەوی )، دەما سوڤیەتا بەرێ لسەر تەختێ مرنێ، پێشیا ڤان هەمی خوەدان کێشا بو مە کوردێن باشور دەلیڤەک زێرین هاتە پێش بپالپشتیا وەلاتێن خوەدان هێزەک ئابوری و لەشکەری هەری مەزن. هەرچەندە بەشەک بچویک ژ باشور بو لێ دیسان دەرفەتەک زێرین بو کو ئەم کورد بسەلمینین بو نەیارێن خوە بەری دوستێن گەلەک سەرکەفتینە د رێڤەبرنا خوەدا و هەژینە ببین خوەدان وەلاتەک سەر بخوە.\nئەڤە ئەم نە زۆر دویرن ژ ٣٠ سالیا رێڤەبەریا خوەمالی لێ تا ئەڤروژی ژبەر مەژیێ مە ڤێ دەستهەلاتداریا تالانکەر و قومارچی برەنگەکی ژ کارخستیە کو ئەم نکارین راستی و درەوێ ژ هەڤ جوداکین، دەما تەماشەی نوینەرێن هەمی پارت و رێکخستنا، وەزیر و پەرلەمانتەرا، سەروک و بنوکا، ماقویل و دیندارا دکەی، گەر مروڤ راسگو بیت ژخوە پێڤەتر کەسەک درەوین، خشیم و ساویلک نابینیت.\nئەڤە بسالانە ئەم دبینی و بهیسین کو خەلکانەکی بملیارا دولار تالانکرینە، زەڤی و ئاڤاهیێن خەلکی و میری داگیرکرینە، قاچاخچینە، بوینە رێبەرێن لەشکەرێن داگیرکەرێن وەلاتێ مە، بسەدان کومپانیێن شەلاندنێ لژێر ناڤێن جودا هەنە. لێ بەریا چەند سالا و ئەڤ سالە جوداهیەک هەیە، ئەوژی بمن سالێن دەرباس بوی کەس نە دهات بناڤکر وەک دز، تالانچی، قەچاخچی، تەنها دگوتن هەیە، لێ ئەڤ سالە هەما بێژە هەفتیەک دەرباس نابیت کو یەک ژ ئەڤێت ژێرا دبێژن سیاسەتمەدارێن دلسوز ناڤێ چەند کومپانی و کەسێن تێکەل لگەل ڤێ شەلاندنێ ببیر نەخیت. هەر بو نمونە عەلی هەمە سالح دبێژیت لیستا ناڤ و نیشانێن وان کەسا هەیە و دایە حوک مەتێ، پەرلەمانی، داواکارێ گشتی لێ کەسەک لسەر بدەنگ نە هاتیە، ژ لایەک دنڤە کەسێن تێنە تاوانبارکرن بڤێ شەلاندنە و لایەنگڕەن وان دبێژن شەلاندن هەیە لێ نە ئەمین. لڤێرە بمن هەر دو لایەن دخوازن مەژیێ خەلکێ مە تێکدەن و وەسا پێ بدەن زانین کو هەر دو لایەن راست دبێژن و لەوماژی لسەر پاوانێ مە بهەڤرا دچەرن.\nزۆر ئاسانە بو دەستهەلاتێ، دادگای، دادوەرێ گشتی، بەرپرسەکی ژبو گوتنەکێ کەسەکی گەفا لێ بکەن، ژ کار دەرکەن، نانبرکەن، کرێتیا پێ بکەن، ترور کەن، ئەشکەنجە دەن، زیندانکەن … هتد ژ بێ رەوشتیا، لێ ئەڤ هەمی دامودەزگا هیچ پویتە ببابەتێ شەلاندنا وەلاتی و خەلکی ناکەن. باشە ئەگەر عەلی هەمە سالح و کەسانێن وەک وی درەوین بن دڤێت بێنە زیندان کرن و ئەگەر پێچەوانە راستگو بن دڤێت ئەڤ دەستهەلاتداریە بهەمی دەزگەهێن پەیوەندایار و بەرپرس ژڤێ شەلاندنێ بێنە زیندانی کرن، بەشەک ژوان وەک تاوانبارێن راستەو خوە و بەشێ دن وەک پارێزەرێن تالانکەرا.


دەقی نامەكەی مەسرور بارزانی بۆ مستەفا كازمی ئاشكرا دەبێت\n03/12/2020 ژمارەی بینراو 733\nمەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان نامەیەك ئاراستەی مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عێراق دەكات و تێیدا ئامادەیی هەرێم بۆ رێككەوتن لەگەڵ بەغدا دەردەبڕێت بەو مەرجەی حكومەتی عێراق شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان رەوانە بكات.\nسەرۆكی حكومەتی هەرێم لەو نامەیەدا كە رۆژی 26-11-2020 ئاراستەی كازمی كردووە، ئاماژەی بەوەكردووە كە لەسەرتای پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان، ئامادەیی تەواوی خۆیان نیشانداوە بۆ رێككەوتن لەگەڵ بەغداو بۆ ئەو مەبەستەش چەند شاندێكیان رەوانە كردووەو لیژنەی هاوبەشیش بۆ چارەسەركردنی كێشەكانیان نێوانیان پێكهێنرا.\nمەسرور بارزانی ئاشكراشیكردووە، هەنگاوی باشیان بڕیوە بە ئاراستەی گەیشتنە رێككەوتن لەسەر تەواوی خاڵە ناكۆكەكانی نێوانیان، بۆ ئەو مەبەستەش حكومەتی هەرێم ئامادەیی خۆی بۆ جێبەجێكردنی پابەندبوونە نەوتی و داراییەكانی سەرشانی دەربڕیوە لە بەرامبەر وەرگرتنی ماف و شایستە داراییەكانی.\nمەسرور بارزانی داواشی مستەفا كازمی كردووە، وەزارەتی دارایی عێراق راسپێرێت بۆ رەوانەكردنی شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان بۆ ئەو مانگانەی كە لە ساڵی 2020دا ماوەو تائێستا رەوانە نەكراوە.


ئەبوبەكر هەڵەدنی: سێ خولی پەرلەمانە دەستور كەرەستەیەكە بۆ سەوداو مامەڵەو ڕێككەوتن\n30/05/2021 363 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەندامێكی پەرلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئەگەر ئیرادەیەك هەبوایە بۆ نوسینەوەی دەستور لەسەرەتای ئەم خولەوە دەستیان پێدەكرد، ده‌شڵێت:"به‌هیچ شێوه‌یه‌ك زەمینە لەبارنییە بۆ نوسینەوەی دەستور"، باس لەوەشدەكات، لایەنە سیاسییەكانی هەرێم لەهەموو كاتێك زیاتر پەرتەوازەو لەیەك دوورن".\nئه‌بوبه‌كر هه‌ڵه‌دنى ئه‌ندامى په‌رله‌مانى كوردستان له‌میانى چاوپێكه‌وتنێكیدا لەگەڵ شارپرێس ئاماژه به‌وه‌ده‌كات، "یەكێك لەتەوەری سەردانەكانی سەرۆكی هەرێم بۆلای لایەنەكان پرسی دەستور بوو، هەروەها سەرۆكایەتی پەرلەمان لەگەڵ سەرۆك فراكسیۆنەكان كۆبووەتەوەو چاوەڕێی حزبەكان‌و فراكسیۆنەكانە لەوبارەیەوە".\nوتیشی:"لایەنە سیاسییەكانی هەرێم لەهەموو كاتێك زیاتر پەرتەوازەو لەیەك دوورن، ئەوەی ڕۆژانە دەبینرێت جگە لەموجامەلەو كات بەڕێكردن هیچی تر نییە، چونكە لەسەر هیچ پرسێك تەبایی‌و یەكڕیزیی نیشتمانی دروستنەبووە، نە لەسەر ناوچە دابڕێنڕاوەكان‌و نە لەسەر پرسی داگیركاری هەرێم لەلایەن توركیاو حەشدی شەعبی‌و نە لەسەر پرسی تەعریب‌و نە لەسەر مەسەلەی ڕێكخستنی هێزی پێشمەرگەو مامەڵەكردن لەگەڵ بەغداو چاكسازیی‌و نەهێشتنی گەندەڵی‌و پرسی ئازادی ڕادەربڕین".\nبەبڕوای هەڵەدنی، "ئەنجامی ئەم پەرتەوازەییە پاشەكشەكردنی پرسی دیموكراسی‌و بەرتەسككردنەوەی ئازادییەكانی ڕادەربڕینە، هێزو پێزی ئەم ئەزمونە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی‌و دۆستەكانمان نامێنێت، لەسەر ئاستی عێراقیش ئەو مامەڵەی كورد پێویستە بیكات یەكڕیزییه، بەڵام تەوەجوهەكان جیاوازن، هەروەها ئەو مەترسیانەی لەسەر قەوارەی هەرێم هەیە".\nسەبارەت بەپرسی دەستوریش وتی:"دەبوایە لەزووەوە دەستورمان هەبوایە، بەڵام بەهۆی ئەوەی پارتی‌و یەكێتی ئیرادەیەكی جدیان نەبووە كە كوردستان ببێت بەخاوەنی دەستور، لەكاتێكدا لەخولی یەكەمی پەرلەمانەوە باس لەنوسینی دەستور دەكرێت بۆ هەرێمی كوردستان".\nدەشڵێت:"ئەمە سێ خولی پەرلەمانە دەستور كەرەستەیەكە بۆ سەوداو مامەڵەو ڕێككەوتن، دەستور بۆ سێ خاڵ لەئێستادا وروژێنراوە ئه‌وانیش، بۆ سەوداو مامەڵەو دابەشکاری پۆستەکانی کورد لەعێراق‌و پۆسته‌كان له‌نێوان پارتی‌و یەکێتی لەهەرێم، بۆ حەلکردن‌و تەسفیەکردنی حساباتی تەکەتول‌و باڵباڵێنی نێو حزبە سیاسیەکان بۆ فرسەت قۆستنەوە لەپێکهاتەی ئێستای پەرلەمان‌و حەلکردنی چەند بابەتێکی تر لەناو پەرلەمان لەڕێگەی فشاری دەستورەوە".\nئه‌و په‌رله‌مانتاره ئه‌وه‌شده‌خاته‌ڕوو، "ئەگەر ئیرادەیەك هەبوایە بۆ نوسینەوەی دەستور لەسەرەتای ئەم خولەوە دەستیان پێدەكرد، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك زەمینە لەبارنییە بۆ نوسینەوەی دەستور نە ناوخۆیی‌و نە دەرەکیش، پێویستە دەستور تەعبیربێت لەزۆرینەی گەلی کورد کە موسوڵمانن‌و پابه‌ندن به‌ئایینى ئیسلامه‌وه".\nهەر لەسەر پرسی دەستور، لەكۆتایی چاوپێكەوتنەكەدا وتی:"دەبێت دەستور بەشێوەیەك دابڕێژین وەك یەكەم هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بیكەین بەكەرنەڤاڵێكی جەماوەری، ئەوەش بەوەی لەدەرەوەی پەرلەمان تەوافقی لەسەر بكرێت‌و پارەی دزراوی خەڵك بگەڕێنرێتەوەو ئەم بازگەو سنورانە نەهێڵرێت‌و هێزی چەكدار ڕێكبخرێت، ئەمانە پێشمەرجی دەستورێكی مۆدێرن‌و سەركەوتوون".


ڕێبه‌ری دایه‌نگه حكومییه‌كان\nیه‌كه‌م/ پێناسه‌ی دایه‌نگه حكومییه‌كان:\nشوێنێك پێی ده‌وترێت دایه‌نگه كه ئه‌و مه‌رجانه‌ی تێدا هاتبنه دی كه له ڕێنمایی‌و سیستمی دایه‌نگه‌كاندا هاتووه‌و كارده‌كات بۆ ڕه‌خساندنی بارودۆخ‌و ژینگه‌ی گونجا بۆ گه‌شه‌كردنی منداڵ گه‌شه‌كردنێكی سروشتی‌و ڕاست‌و دروست، هه‌روه‌ها به‌هێزكردنی بۆچوون‌و ڕه‌فتاریان له ڕێگه‌ی جێ به‌جێكردنی پرۆگرامی په‌روه‌رده‌یی‌و كۆمه‌ڵایه‌تی هاوچه‌رخ له بواری ڕۆشنبیری‌و كات به‌سه‌ربردندا.\nدووه‌م/ دایه‌نگه حكومییه‌كان چۆن كارده‌كه‌ن‌و مۆڵه‌ت له كێ وه‌رده‌گرن؟\nدایه‌نگه حكومییه‌كان به پێی ڕێنمایی ژماره (1)ی ساڵی (2015) ی تایبه‌ت به دایه‌نگه‌كان له هه‌رێمی كوردستان، ده‌رچوو له وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كه به‌نووسراوی ژماره (1907) له 28ی 4ی 2015 گشتاندنی پێكراوه له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی شاره‌كان به پێی توانا ده‌كرێنه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی تۆی خوێنه‌ر زانیاریی ته‌واوت هه‌بێـت له‌سه‌ر ڕێنماییه‌كه ده‌توانیت سه‌ردانی ئه‌م لینكه بكه‌یت (كلیك بكه بۆ خوێندنه‌وه‌ی ڕێنماییه‌كه).\nله دایه‌نگه حكومییه‌كاندا، به‌ڕێوه‌به‌ری به توانا هه‌ن كه كاریان به‌ڕێوه‌بردنی دایه‌نگه‌و ئاراسته‌كردنی توانا مادی‌و مرۆییه‌كانه له پێناو خزمه‌تكردنی منداڵدا به باشترین شێوه، توێژه‌ری به توانا ئاماده‌یی هه‌یه كه گرنگی به ژیانی منداڵان ده‌ده‌ن له رووی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ده‌روونیه‌وه، داده‌كان خزمه‌تی منداڵان ده‌كه‌ن‌و له ئامێزیان ده‌گرن‌و پاك‌و خاوێنیان ڕاده‌گرن‌و چاودێریان ده‌كه‌ن‌و به‌بێ جیاوازی سۆزو خۆشه‌ویستیان پێ ده‌به‌خشن، چێشتلێنه‌ره‌كان خوادرنی ته‌ندروست‌و پاك‌و خاوێنیان پێشكه‌ش ده‌كه‌ن، مامۆستاكان گرنگی به په‌روه‌رده‌و یاریده‌ده‌رانی پزیشكیش گرنگی به ته‌ندورستیان ده‌ده‌ن، باخچه‌ی دایه‌نگه له‌لایه‌ن باخه‌وانه‌وه سه‌وزو ئاماده ده‌كرێت بۆ دروستكردنی ژینگه‌یه‌كی جوانی دڵگیر له دایه‌نگه‌دا، به كورتی له دایه‌نگه هه‌موو شتێك له خزمه‌ت منداڵدایه.\nدایه‌نگه حكومییه‌كان سه‌ر به به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تین له شاره‌كان، له‌لایه‌ن ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییانه‌وه ستاف‌و توانای دارایی‌و مرۆییان بۆ دابین ده‌كرێت‌و به‌ڕێوه ده‌برێن، هه‌روه‌ها له‌لایه‌ن لیژنه‌ی تایبه‌ت‌و توێژه‌ری به تواناو شاره‌زاوه به سه‌رپه‌رشتی به‌شی دایه‌نگه‌كان له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی چاودێری‌و گه‌شه‌پێدانی كۆمه‌ڵایه‌تی له ڕووی هونه‌رییه‌وه سه‌رپه‌رشتیده‌كرێن‌و ڕێنمایی پێویستیان پێ ده‌درێت‌و به‌شێوه‌ی به‌رده‌وام چاودێری ده‌كرێن، ئه‌مه بێجگه له لیژنه‌یه‌كی تر كه له‌لایه‌ن قاقائمقامییه‌ته‌وه پێكهێنراوه‌و نوێنه‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیشی تێدایه‌و كاری چاودێری دایه‌نگه‌كانه له هه‌موو ڕووه‌كانه‌وه.\nنرخ له دایه‌نگه حكومییه‌كاندا بریتییه له بڕی (25,000 - بیست‌و پێنج هه‌زار دینار) بۆ منداڵی یه‌كه‌م بۆ ماوه‌ی مانگێك، بۆ منداڵی دووه‌م نرخه‌كه ده‌بێته (20,000 - بیست هه‌زار دینار)، بۆ منداڵی سێیه‌م نرخی له خۆگرتنی منداڵێك له ماوه‌ی مانگێكدا ده‌بێته (15,000 - پانزه هه‌زار دینار).\nله ئێسته‌دا ڕۆژانی ده‌وامی دایه‌نگه له هه‌فته‌یه‌كدا 5 رۆژه، واته له رۆژانی یه‌كشه‌ممه تا پێنجشه‌ممه، هه‌روه‌ها سه‌عاتی ده‌وام بریتییه له 7 سه‌عات كاركردن، واته له سه‌عات 7.30 ی به‌یانی بۆ سه‌عات 2.30 ی پاش نیوه‌ڕۆ.\nحه‌وته‌م/ مه‌رجه‌كانی وه‌رگرتنی منداڵ:\n1ـ پێویسته دایكی منداڵ فه‌رمانبه‌ری حكومه‌ت بێت.\n2ـ پێویسته ته‌مه‌نی منداڵ له نێوان (یه‌ك بۆ چوار) ساڵ بێت له ڕۆژانی پڕكردنه‌وه‌ی فۆرم.\n3ـ پێویسته منداڵ هیچ نه‌خۆشییه‌كی گوازراوه‌ی نه‌بێت، هه‌روه‌ها نابێت خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ت بێت له جۆره‌كانی (ئۆتیزم، داون، فره جوڵه‌یی، ADHD و هاوشێوه‌كانیان).\n4ـ منداڵانی (شه‌هیدانی سه‌ربه‌رزی كوردستان، پێشمه‌رگه‌ی به‌ره‌كانی جه‌نگ، ئه‌و منداڵانه‌ی دایكیان خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ته) به‌بێ مه‌رج وه‌رده‌گیرێن.\nهه‌شته‌م/ له سنوری پارێزگای سلێمانی چه‌ند دایه‌نگه هه‌یه؟\nله سنوری پارێزگای سلێمانی 11 دایه‌نگه‌ی حكومی هه‌یه‌و له كاردان.\nنۆیه‌م/ چ شتێك له دایه‌نگه قه‌ده‌غه‌یه؟\nده‌یه‌م/ ناونیشان‌و زانیاریی له‌باره‌ی دایه‌نگه حكومییه‌كانه‌وه:\nـ دایه‌نگه‌ی تووی مه‌لیك.\nشوێن : گردی جۆگه، پشت پاركی دایك، ته‌نیشت په‌یمانگای هیوای نابیستان\nژماره ته‌له‌فون : 053,3235392\nڕۆژانی ده‌وام: سه‌عات 7.30 تا 2.30ی پاشنیوه‌ڕۆ، ڕۆژانی یه‌كشه‌ممه تا پێنجشه‌ممه ده‌رگای دایه‌نگه كراوه‌یه.\nـ دایه‌نگه‌ی به‌ختیاری.\nشوێن: گه‌ڕه‌كی به‌ختیاری - پشت په‌روه‌رده‌ی ڕۆژئاوا. .\nژماره ته‌له‌فون : 0533180207\nـ دایه‌نگه‌ی به‌كره‌جۆ.\nشوێن: ناو ته‌لاری كۆمه‌ڵگه‌ی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی - شه‌قامی سه‌ره‌كی به‌كره‌جۆ – به‌رامبه‌ر رێگه‌ی عه‌واڵ.\nژماره ته‌له‌فون: 0533160465\nـ دایه‌نگه‌ی چوارباخ.\nشوێن: گه‌ره‌كی چوارباخ - نزیك یاریگای سلێمانی.\nژماره ته‌له‌فون: 0533170089\nـ دایه‌نگه‌ی دووكان، له قه‌زای دوكان.\nژماره ته‌له‌فون: 07701039636\nـ دایه‌نگه‌ی چوارتا له قه‌زای چوارتا.\nـ دایه‌نگه‌ی بازیان له شارۆچكه‌ی بازیان.\nژماره ته‌له‌فون: 07714164383\nدایه‌نگه‌ی چه‌مچه‌ماڵ له قه‌زای چه‌مچه‌ماڵ.\nدایه‌نگه‌ی ڕانیه له قه‌زاری ڕانیه.\nدایه‌نگه‌ی قه‌ڵادزێ له قه‌زای قه‌ڵادزێ.\nدایه‌نگه‌ی ده‌ربه‌ندیخان له قه‌زای ده‌ربه‌ندیخان.\nیازده‌یه‌م/ دایك‌و باوكی منداڵ چۆن په‌یوه‌ندی بكات له كاتی بوونی كێشه‌دا؟\nڕێنمایی‌و سیستمی وه‌رگرتنی مۆڵه‌تى دایه‌نگه له كوردستان...


عیراق.. رێژەی ئالودەبوون بە ماددەی هۆشبەر لەناو گەنجاندا بەرزدەبێتەوە\nتادێت رێژەی ئالودەبوونی گەنجان بە ماددەی هۆشبەر لە ناوچەكانی باشووری عیراق روو لە هەڵكشانی زیاتر دەكات، ئەنجوومەنی باڵای دادوەریش ئاشكرای دەكات، رێژەكە بۆ 50% بەرزبووەتەوە، هۆكارەكەشی بێكاری و كێشەی كۆمەڵایەتییە.\nبە گوێرەی راگەیەنداوێكی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، دادوەری دادگای لێكۆڵینەوەی موسەیب لە بابل، نەبیل تائی رایگەیاندووە، رێژەی ئالودەبوون بە ماددەی هۆشبەر لەناو گەنجاندا، گەیشتووەتە 50%، بەڵام ئەم داتایە بە فەرمی یەكلایی نەكراوەتەوە.\nنەبیل تائی راشیگەیاندووە، ئەو كەسانەی ماددەی هۆشبەر بەكاردەهێنن و بازرگانی پێودەكەن، لە زۆربەی ناوچەكاندا هەن، بەڵام بەزۆری و بەنزیكەی 70% لە گەڕەكە هەژازنشینەكان و ئەو ناوچانەدان كە رێژەی بیكاری تیایاندا زۆرە، لەگەڵ بوونی كێشەی كۆمەڵایەتی.\nدادوەری دادگای لێكۆڵینەوەی موسەیب لە بابل ئاماژەی بەوە كردووە كە خراپی رەوشی ئابووری و زۆریی رێژەی بێكاری، هۆكارن بۆ بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر لەناو گەنجاندا، راشیگەیاندووە، تاوانەكانی ماددەی هۆشبەر تەنها لە پیاواندا نییە، بەڵكۆ ئەوە دەبینین كە ئافرەتانیش تێوەگلاون، گرنگترین هۆكار بۆ بڵاوبوونەوەی زیاتری ماددەی هۆشبەرەكان دەگەڕێتەوە بۆ زیادبوونی بەرهەمهێنانی ماددەی هۆشبەر لەسەر ئاستی جیهان، هەروەها مەترسیداریی تەكنۆلۆجیای گەیاندن و گواستنەوە كە رۆڵی كاریگەریان هەیە لە خێرا بڵاوبوونەوەیدا.\nبەوتەی ئەو دادوەرە، داوا یاساییەكانی ماددە هۆشبەرەكان لە دادگاكاندا زۆر زۆرەو داتاكانی بەركارهێنانیش بەردەوام روو لە هەڵكشانە.\nلە میانی دەیەكانی رابردوودا عیراق وەك رێڕەوێك بۆ گواستنەوەی ماددەی هۆشبەر لە ئەفغانستان و ئێرانەوە بۆ ئەورووپا و وڵاتانی كەنداوی عەرەبی سەیردەكرا.\nلە دوای رووخانی رژێمی پێشووی عیراق لە ساڵی 2003دا بەهۆی ناكۆكییەكان و ناسەقامگیری رەوشی ئەمنیی و ئابووری، لە ئێستادا عیراق بووەتە بەكاربەری سەرەكیی لە جۆرە جیاوازەكانی ماددە هۆشبەرەكان.


هاونیشتمانییەکی خەڵکی سەقز قۆڵبەست کرا – چاونیوز\nچاونیوز: ڕۆژی دووشەمە ٣ی سەرماوەزی ١٣٩٩، دوای ئەوەیکە هاونیشتمانییەکی کورد بەناوی “ئەحمەد محەممەدی” خەڵکی ئاوایی وزمانە سەر بە شاری سەقز لەلایەن دادگای شاری سەقزەوە بانگهێشت دەکرێ، دەسبەسەر و بۆ بەندیخانەی سنە دەگوازرێتەوە.\nسەرچاویەک بە چاونیوزی ڕاگەیاند، دادگای ئینقلابی سەقز کاک ئەحمەد بانگ دەکا و دوای لێپرسینەوەیەکی یەک دوو کاتژمێری بە تۆمەتی هاوکاری حیزبێکی کوردی دژبەری کۆماری ئیسلامی قۆڵبەست و هەر لەوێوە بۆ زیندانی سنە دەگوازرێتەوە.\nجێگای ئاماژەیە کە بوترێ، کاک ئەحمەد پێشتر سەرقاڵی کۆڵبەری بووە و تەنانەت جارێکیش بریندار کراوە.\nئەحمەد، محەمەدی، سەقز، دەست بەسەر، زیندان، سنە\t2020-11-25\nتاگەکانی بابەتئەحمەد، محەمەدی، سەقز، دەست بەسەر، زیندان، سنە


هەناسەیەک بۆ بیست رۆحانەتی ئیزەدی(خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ مەرگ وەکوو برژاندن و قوربانی بۆ خودا)/ عادڵ قادری - ئاماژه\nخانه / بابه تی کوردی / هەناسەیەک بۆ بیست رۆحانەتی ئیزەدی(خوێندنەوەیەکی فەلسەفی بۆ مەرگ وەکوو برژاندن و قوربانی بۆ خودا)/ عادڵ قادری\nئاماژه ژوئن 12, 2016\tبابه تی کوردی ارسال دیدگاه 1,518 بازدید\nبوون بە کەنیزەکی شەو و غیلمانی یاوەران…\nبوون بە ئاهەنگی خەلیفە و جەشنی فەتحی کافرستان…\nکوژانەوە دەستی پێکرد…\n(ئافات، ئاوابوون و بوومەلەرزە)، شێرکۆ بێکەس\nلەهەرکوێوە دابەزینە ناو هەرێمی“زمانیی” تراژیدیا و ماناکانییەوە هێشتا لەوێ نین، تراژیدیا بەرهەمی‌چرکەیەکە لە ئەزموونێکی واقیعی سامناکانەیە لە “شتێک” بە ناوی مەرگ، بەڵام لە ئاستیتر و بە ئاراستەیتر روودەدات. مەرگی تراژیک لە ئاراستەی کوشتن و قڕاندن دا دێتە”بوون”! و “نابوون”ەوە. گرینگتر لەمەش بوونەوەری کوژرا و ئاگاداری رووبەرووبوونەوەی خۆیەتی لەگەڵ مەرگ، وشیاری دەستەویەخەبوونێتی لەگەڵ مردن، هەستکەری ئازارەکانێتی بەر لە گیان دەرچوون. ئەزموون کردنی مەرگ لە ئاراستە و هەرێمێکی وا دا ئەزموونکردنێکی هێند نەخوازراو و وێنانەکراوە کە دەشێت هەر ناوی “تراژیدی” لێ بنرێت. کاتێک ئێمە لە پانتایەک بە ناوی ژیان(فۆرمی‌باوی رۆژانەی زیندەگی) دا دەژین مامەڵەکردنمان لەگەڵ مەرگ مامەڵەیەکە کە بەزۆری لە ناو‌هاوکێشەی ئەگەر و هەڵکەوت واتە زەمان دایە. زەمانێک کە هێڵ و گۆشەکانی دیار و قورمیشکراو و پێناسە بۆ کراون. ئێمە لەحاڵەتی سرووشتی دا نازانین کەی و بۆ دەمرین و ئەمەش دەشێت سامناکی و ترسناکی “هەبوون”(becom)ی مەرگ کەم کاتەوە، لەم حاڵەتەی بیرکردنەوە لەمەرگ چەشنێک لە دادوەری و باڵانسی “وجوودی” ئامادەیە، هەڵبەت بەم مەرجەوە کە “مردن”مان وەکوو گریمانە و دەبێت(جەبر)ێکی ئیگزیستانسیالیستی قبووڵ کردبێت، بەڵام کاتێک مەرگ لە فۆرمی‌هەڵکەوتی و زەمانییانەی(لە ناو جەغز و هێڵی باوی زەمان) خۆی دەردێت ئەوا ئێمە مەودا و زەمەنێکی کورتمان هەیە کە بیرلە قبووڵکردنی مەرگ و فۆرمەکەی بکەینەوە، لێرەدایە کە فۆرم و شێوازی مردن دیاریکەری ماهییەت و چییەتی ئەزموونی مەرگ دەبن و بەرەو باسێکی زمانی بە ناوی تراژیدیا دا دەچین. فۆرمەکانی ئەزموون کردنی مەرگ بە درێژایی مێژوو جیاواز و رەنگاڵەیی و هەندێکیشیان ئیلهام بەخش بوون!پێکهاتی کەلتوور و دەسەڵات لە زۆر حاڵەت دا دیاریکەری ئەزموونەکانی ژیان و مەرگی هەر کۆمەڵگایەک هەن. پەیوەست بەم دوو پێکهاتە و تێڕوانینی تاکەکەسیانە(personal)ی ئێمە بۆ رووداوەکان ئەزموونکردنی مەرگ بە دوو ئاراستەی گشتگیر دا روو دەدات. ئەزموونێک کە مرۆڤ خۆی هەڵیدەبژێرێت و تارادەیەکی زۆر بیری لێ کردۆتەوە و بە دەروون و رۆح و زەین و خەیاڵەوە وێنای کردووە و لە دواجار دا ئەوپەڕی هەوڵی خۆی داوە قبووڵی بکات و قبووڵی کردووە و گەیشتۆتە بڕیاری بەکردەکردنی مەرگ، نموونەی ئەم ئەزموون کردنانە دەتوانین لە قەوارەی خۆکوژییە چەند مانایی و رەهەندییەکان دا ببینینەوە، لەم سۆنگەیەوە شەهید یەکێک لەو مەرگانەیە کە دەچێتە ژێر سێبەری ئەزموونکردنی مەرگ وەکوو ئەرک و ریسالەت، “ئەو”قبووڵی مەرگ دەکات بۆ پاسەوانی لە بەهایەک، هەرێمێک، میتافۆرێک و خەونێک کە بێگومان دەشێت پیرۆز بێت، حاڵەتیتر حاڵەتێکی زۆر تاکیانەتر و تاقانەترە لەم ئەزموونکردنە و بە زۆری لە کەلتوور و کۆمەڵگا تاکتەوەر و تاکگەراکان( individualism) دا روو دەدات و رووداو و ئەرکێکی مەرگ ئامێزە کە بەهۆی تاکێکەوە و بۆ خۆی روو دەدات و خۆکوژی لە واتا فەلسەفی و نائایدۆلۆژییەکەی دا هەر ئەمە. خۆکوژی هێمایین و تایبەتی دوو نووسەری وەکوو سادیقی هیدایەت و ڤیرجینیا وۆلف لەم چەشنەیە، هیدایەت بە هۆی بێوەڵام بوونی پرسیارەکانی و شوێن پێگرتنی وەڵامەکان لە جیهانێکی “دی” کە ئەزموونی “دی” رەقەم دەدات مەرگی وەکوو ئەرک و ریسالەت هەڵبژارد، ویرجینیا وۆلفیش زۆرتر وەکوو حوزن و داڕمانێکی دەروونی و خەمۆکییەک لیباسەکانی پڕ لە بەرد کرد و وردەوردە و هەنگاو بە هەنگاو بەرەو قووڵایی زەریا چوو و مەرگێکی ئارامی‌وەکوو ریسالەت هەڵبژارد کە تا رادەیەکی ئاڵۆز هێمایین و سەمبوولیکیشە و دەشێت رەهەندەکانی بکرێنەوە و بخوێنرێنەوە، بەڵام لێرەدا ناگونجێت. ئەم دوو شێوە مەرگە تایبەتە لە ماهییەت و چییەتیان دا مانا و پەیام و فرەرەهەندی هەیە و لەپلەی بژاردن(choose) و بڕیار دا روودەدات و دەشێت بڵێین کە ناتوانین لە ژێر ناوی تراژیدی دا پۆلینیان بکەین. لە زنجیرە درامای پەسڵان(Walking dead) دا ئەو هەموو خەڵکەی کە لەژێر ناوی زامبی و لە مەرگ دەگەڕێنەوە ئیدی مرۆڤ نین، بەڵکوو مرۆڤ خۆرن و ئاماژەیە بەو پێشبینییەی مەسیح کە دەڵێ مردووەکان زیندوو دەبنەوە و نامرن! لەهەمبەر ئەم دۆخە کارەساتبارە دا لە گێڕانەوەی ئەو درامایە دا مرۆڤانێک هەن لە چینی سەروو و زەنگینی کۆمەڵگا کە ئەمەیان پێ قووت ناچێت و خۆکوژی دەکەن و تاقمیتر هەر دەجەنگن و بۆ ژیانەوە و بوون، مردووانی زیندووبووگ و زیندووخۆر(زامبی) دەکوژن و دەکوژن و دەکوژن و تاکوو ژیان بەردەوام بێت! لە مێژووی ئێمەی کورد دا ئەزموونکردنی مەرگ قەت فەلسەفی نەبووە(هەر چەندە من بەرگری لە هیچ چەشنە مەرگێک ناکەم بێگومان، ژیان نەبێت!)، مێژووی ئێمە لێوانلێوە لە مەرگ بە واتا ئایدۆلۆژی و توتالیتر و دژە مرۆییەکەی، واتە مێژووی ئێمە مەرگ بووە لە پلەی کوشتاندن و قڕاندن و کۆمەڵکوژی و ئەنفالکردن. ئەنفال بۆ من بەخشین و رشتنی خوێنە بۆ ئاسمانێکی ئایدۆلۆژی و زەمینێکی “زمانیی” رەق و بیابانی بەناوی “اللغةالعربی”. ئەوەی لە مێژووی ئێمە دا رووی داوە مەرگێک بووە کە ئەویدی و ئایدۆلۆژی دی و کردە و بکەری دی خولقاندوویەتی، واتە مەجالی ئەوە بە سووژە و بوونەوەری کۆمەڵگە و “زمانوەری” ئێمە نەدراوە خۆی بۆ مەرگ ئامادە بکات، مەرگ هەمیشە لە ناکاو و لەئاسمان و لای خودا یان لە زەمین و لای خوداپەرەستانەوە‌هاتووە بۆی! مەرگ لای ئێمە ئەزموونێکی وجوودی یان ناوجوودی نەبووە کە بڕیار و بیرکردنەوە و بژاردن تێیدا رۆڵ بگێڕێت، بەڵکوو هێرش و داگیرکاری و توندڕەوی و بەگشتی میکانیزمە بەرهەست و کۆنکرێتەکان مەرگیان دیاری کردووە. دائانینی مەرگ بەشێوە کۆنکرێت و نادەرهەست و رەق و تەق و دژە وجوودییەکی لای ئایین و ئایدۆلۆژیاکان پێشینەیەکی زۆر دوور و درێژی هەیە، دەشێت بڵێم ئایین لەم رووەوە شابکوژ و گەورەخوێنڕێژی میژووی بوونی مرۆڤە. ئایینەکان لەرێگەی کاهین و مەلا و قەشە و خاخامانێک پیادە دەکران کە خۆیان بە نوێنەری ئاسمان دەزانی، ئەمە لە وڵاتانیتر و ئایینانیتر(جگە لە ئیسلام) پاش چاکسازی و رینیسانس و رۆشنگەری و شۆڕشی کوپرنیکی و شۆڕشە پیشەیی و زانستییەکان بە رادەیەکی بەرچاو دابەزی و کوشتاندن و سووتاندن و قڕاندن کەم بۆوەو لە زۆرێکیان دا هەر نەما جگە لەئیسلام. کاتێک دەڵێم ئیسلام بێگومان مەبەستم نە قورئانە و نە سوننەت و نە مێژووی سەدری ئیسلام و نە فتووحات و شمشێرەکانیشی بەڵکوو مەبەستم فام و تێگەیشتنێکە لە ئیسلام کە بیرۆکەی قودسییەت و تەجەللا و پیرۆزایەتی ئاسمان بە سەر زەوی دا دەسەپینێت و بە خوێن نەخشە و نیگاری بۆ دەکێشێت، بە وتەیەکیتر “جەهەننەم دەڕووخێنن بە سەر باغی بەهەشتا”١.\nمن ئەوەشم باش لە بیرە کە لە سەدەکانی ناوەڕاست مەسیحییەکان ژنان و پیاوانیان بە بیانووی جۆراوجۆر دەکوشت و فەتوای کوشتنیان دەدان و مەرگێکیان لەدەرەوەی هزر و وجوود و تێڕامانی خۆیان واتە لە ئاسمانەوە بە دیاری بۆ دەهێنان! پیاوانیان بە ناوی ئەوەی کە مولحیدن و جیاواز بیردەکەنەوە بە گیوتین سەر دەبڕی و ژنانی سەر بە رێبازانی غەیر مەسیحی یان مەسیح بووگی عیبادەت نەکەریان لە ئاگردا دەبرژاند و پێشکەشی ئاسمانیان دەکرد!ئەو سەردەمەی چاخەکانی ناوەڕاست ژنانیان بە بیانووی جادووگەری و سیحرەوە دەکوشت، بەڵام دڵنیام بیرمەندانی سەردەمی‌ریفۆرمی‌ئایینی و رۆشنگەری و تا دواتر قەت پێشبینی ئەوەیان نەکردووە کە رۆژێک لە جوگرافیایەک بە ناوی کوردوستان و لە سەدەی بیست و یەک رووداوەکانی چاخی ناوەڕاست و تاریکییەکانی روودەدەن. قەت پێشبینی ئەوەیان نەکردووە کە سەدەی بیست و یەک چاخەکانی ناوەڕاستە لە کوردوستان و بەهۆی ئیسلام و هێزێکی ئیسلامی‌بە ناوی داعەش یان دەوڵەتی شام برژاندنی رەگەزی مێ دەبێتە کەلتوور. لەم خاڵەی گێڕانەوەی ئەم نووسینەدا کە تۆزێک نێزیک دەبینەوە لە ئەزموونێکی زمانی تراژیدیاکە بە وێنا کردنی سێ چەمک ١-زەمان٢-کوشتن٣-فۆرمی‌کوشتن، دەشێت باسەکە باشتر بچێتە پێش. زەمانی ئەزموونکردنی مەرگ وەکوو کوشتن و برژاندن بە ئاگر لە ناو “زمان” دا ناگونجێت!و ناژمێردرێت!زەمان لەو ئەزموونە دا کە ٢٠ کچی ئیزێدی کە هیچ گوناه و تەنانەت تاوانێک بە خۆیانەوە شک نابەن(لە رووی وجوودی و تەنانەت ئایینیشەوە، چوون زۆربەیان منداڵکار بوون) بە زیندوویی و لەناوئاگردا دەبرژێن و بۆکڕووز و بۆسۆی دەچێت بۆ لای خوا و بەرەو ئاسمان(بێگومان ئەویش عیلاقەی بە رزگارییەوە نییە و زۆرتر میتافۆر و داهێنەری تراژیدیایە!)، ئەزموونکردنێکی زۆر جیاواز و سامناکە لە مەرگ، کوشتاندن و برژاندن….. زەمان لەوێ دا زۆر فرەرەهەند و ئاڵۆزە…دەشێت ئەو کچانە خوازیاری ئەوە بایەن بە فیشەکێک یان وەستانی دڵ یان تەنانەت خنکاندن و فۆرمەکانیتری مردن بمرن بەڵام بە ئاگر و برژاندن نا، ئاخر ئاگر جەوهەر و سووتەمنی دۆزەخە…ئەوپەڕی تۆڵەی خودایە لە مرۆڤ و گوناهەکانی، ئەو گوناهانەی کە خۆی توانستی ئەنجامدانی پێ داون…ئاگر پوتکی دادوەریی دۆزەخە. بۆچی ئایینەکان و لە سەرووی هەمووشیانەوە ئیسلام ئەوەندە بە ئاگر و ماناکانی دۆزەخ ویستوویەتی پەیرەو و هۆگر بۆ خۆی درووست کات؟چوون ئاگر ئازاردەرترین و کوشندەترین ئەشکەنجەیەکە کە مرۆڤ و هەر بوونەوەریتر بتوانێت ئەزموونی کات. “چ نەحس بوو ئەم رۆژەی شووم…”٢…سەیر لەوە دایە لە مێژووی مرۆڤایەتی دا و لە ئەفسانەکانی ئافرینش و ڤەداهاتن دا ئاگر هێز و ئامرازی رزگاریکەر بووە لە تاریکی و بونیاتنەری ژیار و شارستانییەت بۆ مرۆڤ و حەز و ئاسوودەییەکانی…بەڵام ئاگر لە میتافیزیکە دینییەکان دا هێمای تۆڵەکردنەوە و قوربانیکردنێکی ئایدۆلۆژیک و کارەسات بارن و ئەوەندە بەرهەمهاتوو و دەرهاوێشتەی رق و بوغزی گەورەن ئەوەندە داهاتووی خەون بۆ رزگاری و بە وتەی خۆیان هیدایەتی مرۆڤ نین. من تێدەگەم کە داعش کۆکردە و سەنتیزی کۆمەڵێک رووداو و هۆکاری مێژوویی و سیاسییە ئەمە سەرەڕای ئەوەی کە ئەم هێزە لە دەق و کۆمەڵگایەکی دینی دا سەرچاوەی مەشرووعیەت و پاساوی جینایاتەکانی دیاری دەکات. سەرهەڵدانی داعەش شتێکی زۆر سەیر نەبوو، تەنها هێزیكی سیاسی و هەژموونییەکی وەکوو تورکیای ئەردوغانی و فیکری ئیخوانی پێویست بوو تاکوو شۆڵەی ئاگرەکانی گڕتر بدات. کاتێک دیاردەی کەلتووری”تف” لە ژنان کوتان، و “شەرەف” بە بیکارەت و پاکیزەیی دانان و پرسیارکردن بە گوناه و گومانکردن بە کوفر لە کۆمەڵگا و لە ماڵە بچووک و گەورەکانی موسڵمانی کورددا بچەسپێت ئیتر بۆ سەرهەڵدان و گڕگرتنی کوورەکانی داعەش بمانحەپەسێنێت و شۆکەمان بکات؟! براژندنی ٢٠ کچی بێگوناهی ئیزەدی بۆ خودای داعەش و ئیسلامی‌سیاسی تراژیدیایەکە کە هێج کەڵە زمان(meta-language) و کەڵەنووسینێک ناتوانێت بیگێڕێتەوە و باسی بکات. وردە داعەشییەکانی کورد واتە ئەو مەلا خوتبەدەر و وشک و دۆگمایانەی کە دینیان کردووەتە موڵکی ئارەزوو و شەهوەت و گرێ دەروونییەکانی خۆیان و لەسۆنگەی فەتوا و مازۆخیسمی‌دینییەوە لە خواست و حەزە مرۆییەکانیان هەڵدێن تاکوو دەبن بە نامرۆڤ و دژە مرۆڤ!داعەشیان ئاو دا و فوویان لە کوورەکەی کرد! ئەم مزگەوتچی و تریبۆنپەرەستانە بە دۆگمایەکی فەردی و تێگەیشتنێکی نەخۆشانەی دین ئەگەر تۆزێک دەسەڵاتی سیاسی بەدەست بێنن بەرهەمەکەی دەبێتە داعەش!بێگومان ئەم وتەیەی من ئاماژە نییە بەو هەموو زەین و نیگا و قەڵەمە چاکخواز و رەخنەگرانەی کە بە چاوێکی عەقڵی و مرۆییەوە چاو لە دین دەکەن و رێزیشی دەگرن. زەنگی کارەسات لە هەموو سەردەمێک دا کاتێک بە گوێمان دا دەدرێت کە خەلیفە و جێگرێکی خودا لە زەمین لەسۆنگەی نەخۆشی و گرێ دەروونی و جنسییەکانی خۆی دەقێک دەخوێنێتەوە و تێگە و فام و بە پێی ئەوەش سیستەمی‌سیاسی بۆ درووست دەکات! بێگومان جیهان بە ئەندازەی پێویست نادادوەری و کوشتن و مەرگ و ناهومێدی تێدایە بەڵام کاتێک هێزێکی وەک داعەش سیستەمێکی سیاسی بگرێتە دەست و تێکەڵی فامی‌دۆگمایانەی خۆی بکات ئەو کات ئیتر تراژیدیا لە زەمین و ئاسمان دا بەتەواوەتی روو دەدات و ئیتر ئەوکاتە کە “خودا دەمرێت”! ٢٠کچی ئیزەدی ناو نیشتمان و زمانم چریکە و زریکە و بێگوناهیتان لامە، بەرگری لە پاکیزەیی و باکیرەبوون و پیرۆزیتان دەکەم، ئێوە زەمینی بوون بەڵام لە ئاسمان گەورەتر و جوانتر بوون. بچووکم بە بەر شیوەنتان و نزمم لەئاست بوونتان، دڵنیا بن رۆمانتان بۆ دەنووسم!\nئاوەهای گوت زەردەشت…\n١-دێڕە شیعرێک و ناوی شیعرێکی ساڵەح سووزەنی کە بۆ حەڵەبجەی گوتووە و من دەسکاریم کردووە هەڵبەت بڕێک!\n٢-دێڕە شیعرێکی شێرکۆ بێکەس لە گۆڕستانی چراکان\nداعش سووتاندنی کچانی ئیزه‌دی عادڵ قادری\t2016-06-12\nبرچسبداعش سووتاندنی کچانی ئیزه‌دی عادڵ قادری\nفوریه 1, 2018\t13,284


لەهەولێر پاڵپشتی لە خانەنشینان لە هەڵكشانە\nرۆژی دووشەممە 17ی تەمموزی 2017 کۆمیتەی پارێزگای هەولێری حزبی شیوعی کوردستان قۆناغی دووەمی هەڵمەتی نیشتیمانی بۆ پاڵپشتی لە خانەنشینان لەناو پاركی خەننشینان لەشاری هەولێر بە ئامادەبوونی ژمارەیەكی بەرچاو لە خانەنشینان دەستی پێكرد.\nئەحمەد شێروانی ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی كۆمیتەی پارێزگای هەولێری حزبی شیوعی، لەوتەیەكدا بۆ خانەنشینان رایگەیاند، ئەمە هەڵمەتێكی نشتیمانییە لەلایەن هەریەكە لە حزبی شیوعی و حزبی كۆمەنیستی كرێكاری و حزبی زەحمەتكێشان و حزبی بزووتنەوەی دیموكرات گەلی كوردستان پاڵپشت دەكرێت، ئامانج لێی گەرانەوە و دابەشكردنی مووچەی خانەنشینانە لەكاتی خۆیی، هەروەها دابینكردنی خزمەتگوزاری تەندروستی و كۆمەڵایەتی بۆ خەنەنشینان.\nشێروانی راشیگەیاند، ئێمە لەیاداشتێكدا بۆ لایەنە پەیوەندیدارەكان داوامان كردووە مووچە دواكەتووەكانی خانەنشینان بگەڕێندرێتەوە، بە میكانزیمێكی گونجاو مووچە دابەشبكرێت، نەك لەبەردەم گەرمای هاوین و سەرمای زستان خانەنشینان ریز بكرێن و بێرێزیان پێ بكرێت.\nبەرپرسی كۆمیتەی پارێزگای هەولێری حزبی شیوعی ئەوەشی خستەروو، ئەم هەڵمەتە بەردەوام دەبێت تا پاڵپشتیەكان فراوان بیت و مووچە بۆ خانەنیشان و مووچەخۆران بگەرێندرێتەوە.


هاوڵاتیانی سلێمانی: خوازیارین جەژن ببێتە هەوێنی ڕووبەڕووبونەوەی داگیرکاریی -\nچوار شه‌ممه, ته‌مموز 8, 2020\nتەڤگەری ئازادیی داوای هەڵوەشانەوەی حکومەت و پێکهێنانی بەرەیەکی ئۆپۆزسیۆن دەکات\nلە چالاکیی گەریلادا دوو داگیرکەر سزادران\nئیلام، گروپێکی میوزیک دەستگیرکران\n“حکومەت باکی بە ئێمە نییە ئێمەش باکمان بەو نییە”\nگەریلایەکی یەژاستاز: هەفتانین دەکەینە گۆڕستانی سوپای تورک\nفڕۆکە سیخوڕییەکان بەسەر مەخمور-دا دەسووڕێنەوە\nسەردەشت، شوانێکی گەنج کوژرا\nداگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک گوندە مەسیحییەکانی بادینانی خستووەتە مەترسییەوە\nسوپای عێراق: بڕیارێک نییە بۆ بڵاوەپێکردن و گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ کەرکوک\nئەندامێکی هەدەپە دوای ئەوەی ئەشکەنجە درا سزای زیندانیی بەسەردا سەپێندرا\nکێ هیشام هاشمی تیرۆر کرد؟\nئەفغانستان، بڕیاردرا جێگریی هەموو پارێزگارەکان ژن بێت\nلە پەرلەمانی ئەوروپا ٦٩ پەرلەمانتار داوای هەڵوێست دەکەن دژی تورکیا\nهاوڵاتیانی سلێمانی: خوازیارین جەژن ببێتە هەوێنی ڕووبەڕووبونەوەی داگیرکاریی\n24/02/2020 - 3:27:05 pm\nپێنجشەممە, 8 أغس 2019 – 08:11 ڕۆژنیوز – سلێمانی\nلەگەڵ نزیكبوونەوەی جەژنی قوربان، هاوڵاتیانی شاری سلێمانی، ڕۆژبەڕۆژ گەرمتر خۆیان بۆ پێشوازیی لەو بۆنە ئایینییە ئامادە دەکەن، هاوکات بۆچوون و پەیامی خۆیان لەڕێگەی ڕۆژنیوز-ەوە دەخەنەڕوو.\nڕەحمان حەمە ساڵح، هاوڵاتی، وتی: “پەیامی ئێمە لەم جەژنەدا ئەوەیە کە خەڵک لە سەر هەموو دۆزە ڕەواکان یەکگرتووبن بە تایبەت لە دژی لایەنی دەرەکی وەک دەوڵەتی تورک کە لە قەندیل، مەخمور و ناوچەکانی دیکە پەلامار و هێرش دەکات، بۆیە پێویستە لایەنە پەیوندیدارەکان هەڵوێستیان هەبێت، بە تایبەت بۆ داگیرکاریی نابێت هەر لایەک پشتی لایەکی دیکەی داگیرکەر بگرێت، چونکە ئەوە گورزیی گەورە لە بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد دەدات”.\nئەو هاوڵاتییە زیاتر لەسەر پێویستی یەکێتی نێوان لایەنەکان دوا و وتی: یەکگرتوویی و ئاشتەوایی پێویستی بە هەڵوێستی جەماوەرییە تا لایەنە سیاسیەکانیش بێنە سەر خەت و ئەگەر ئەمە نەیەتە دی ئەوا دەوڵەتان ئەو هەلە دەقۆزنەوە، پێویستە لە ڕووی ئاینیشەوە ئەم جەژنە وەک هەلێک بقۆزینەوە بۆ یەکگرتوویی.\nعوسمان ئەمین، هاوڵاتیەکی دیکەی شاری سلێمانییە و بۆچوونی وایە کە “هەتا ئێمە ئەم وڵاتانە لە دەورمان بن و لە نێوان ئێران، تورکیا و عەرەب دا بین ئەوا هەر بارودۆخمان خراپە، بۆیە پێویستە لایەنە سیاسیەکان لە ناو خۆیاندا یەکبگرن و داواکاری گەلیش هەر ئەوەیە، ئیدی بەسە هێرش کردنە سەر یەکتر و ئەگەر بەمجۆرە ململانێ لە نێوانیاندا هەبێت خراپترمان بەسەردێت”.\nهاوڵاتییەکی دیکەی شاری سلێمانی بەناوی ئەکرەم سدیق، بە کورتی پەیامی خۆی بۆ جەژن خستەڕوو، وتی: هیوادارین جەژنێکی پڕ لە ئارامی بێت و نەتەوەی کوردیش وەک هەموو نەتەوەکانی دیکە بە خۆشی بژی و پێویستە حزبەکان دەست لەناودەست ڕێکبکەون و ئەو کێشانەی کە لە نێوانیاندا هەیە کۆتایی پێبهێنن.\nیەکەم دانیشتنی دادگایی کەیسی سێوان قادر و منداڵەکانی بەڕێوەچوو\n7 ته‌مموز 2020\nڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان لەپێناو بەشداریی زیاتری ژنان لە بەڕێوبردنی وڵاتدا، حکومەتی ئەفغانستان بڕیاریدا، کە بۆ لەمەودوا یه‌كێک له جێگرانی...\nمه‌زلوم عە‌بدی: لەگەڵ ڕوسیا ڕێککەوتین لەسەر پەرەپێدانی پەیوەندییەکانمان\nڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی قەسەدە، ڕایگەیاند، کە لە کۆبوونەوەیدا لەگەڵ فەرماندەی گشتی هێزەکانی ڕوسیا لە سوریا،...\nڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان سەڤیل ڕۆژبین، ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەرە خۆجێیە دیموکراتەکانی هەدەپە، دوای ئەوەی لەلایەن هێزەکانی پۆلیسەوە ئەشکەنجەدرا و ١١...\nڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان دژی هێرشکردنە سەر گەلی کورد و دەستگیرکردنی سیاسەتمەدارانی کورد لە تورکیا و ئەو کۆمەڵکوژیانەی دەوڵەتی تورک...\nڕۆژنیوز- سلێمانی تەڤگەری ئازادیی ڕایگەیاند، کە حکومەتی هەرێمی کوردستان شکستی هێناوە لە حکومڕانی باشوری کوردستاندا، ڕێگریی کردن لە هێرش و...\nپیلانگێڕی نێودەوڵەتی بە کوشتنی پاڵمە دەستپێکرد\nڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان دوران کاڵکان، ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پەکەکە لە چاوپێکەوتنێکدا تیشکی خستووەتە سەر تیرۆرکردنی ئۆڵف پاڵمە سەرۆک...


زۆرینەی تایبەتمەندییە گرنگەکانی مۆبایلەکانی گووگڵ Pixel 4 و Pixel 4 XL دزەیان پێکرا – کەی ئای تی ئێن\nگەرمترین 3, تشرینی یه‌كه‌م 2019\nزۆرینەی تایبەتمەندییە گرنگەکانی مۆبایلەکانی گووگڵ Pixel 4 و Pixel 4 XL دزەیان پێکرا\n“هیچ مۆبایلێک تاوەکو ئێستا هێندە تایبەتمەندی و وێنەکانی دزەیان پێ نەکراوە”\nئەمە یەکەم جار نییە کە تایبەتمەندییەکانی مۆبایلەکانی گووگڵ Pixel 4 و Pixel 4 XL دزەیان پێ دەکرێت، بێگومان کۆتا جاریش نابێت تاوەکو پێش ڕاگەیاندنی. بەڵام ئەمجارە جیاواز لە جارەکانی دیکە، تایبەتمەندییەکانی هەردوو مۆبایلەکە بە جارێک و بە شێوەی لیست بڵاوکرانەوە.\nبە پێی وێنەیەکی دزەپێکراو بێت کە بە دەست پێگەی 9to5Google کەوتووە، زۆرینەی تایبەتمەندییەکانی مۆبایلەکانی گووگڵ Pixel 4 و Pixel 4 XL ئاشکرا بوون و پێکهاتوون لە گرنگترینیان. با لە Pixel 4 دەست پێ بکەین، مۆبایلی Pixel 4 خاوەن ڕوونمایەک دەبێت بە قەبارەی 5.7 ئینج لە جۆری Smooth Display بە خێرایی 90 هێرتز و بە ڕوونی +Full HD. خاوەن پاترییەک دەبێت بە توانستی 2,800 ملی ئەمپێر.\nسەبارەت بە مۆبایلی Pixel 4 XL، خاوەن ڕوونمایەک دەبێت بە قەبارەی 6.3 ئینج بە خێرایی 90 هێرتز و بە ڕوونی +Full HD. هەروەها خاوەن پاترییەک دەبێت بە توانستی 3,700 ملی ئەمپێر.\nلە تایبەتمەندییەکانی دیکەدا هەردوو مۆبایلەکە هاوبەشن، بە جۆرێک کە پڕۆسێسەری Snapdragon 855 ـیان لەسەر جێگیر دەکرێن و خاوەن ڕامێک دەبن بە فراوانی 6 گێگابایت و بیرگەی ناوەکی بە قەبارەی 64 یاخود 128 گێگابایت. لە پشتەوە خاوەن 2 دانە کامێرا دەبن بە ڕوونییەکانی 12 و 16 مێگاپێکسڵ و خاوەن دەرچەی USB-C و تایبەتمەندی ناسێنەرەوەی دەموچاو Face unlock و تایبەتمەندی Motion Sense دەبن.\nلەگەڵ ئەوەشدا، ئاشکرا بووە کە مۆبایلەکان بۆ ماوەی 3 ساڵ بە بەردەوامی وەشانەکانی Android ـیان بۆ ڕەوانە دەکرێت.\nتاوەکو ئێستا هیچ مۆبایلێک هێندەی مۆبایلە نوێیەکانی گووگڵ Pixel 4 و Pixel 4 XL تایبەتمەندی و وێنەکانیان دزەیان پێ نەکراوە و بڵاونەکراونەتەوە. دەتوانین بڵێین پێویست بە نمایشکردنی مۆبایلەکان لە لایەن گووگڵەوە ناکات، چونکە هەر لە بچووکترین تایبەتمەندی تاوەکو دیزاین و ڕەنگ و زۆرینەیمان بۆ ئاشکرا بووە!\nتاوەکو ئێستا کۆمپانیای گووگڵ ڕێکەوتی ڕاگەیاندنی مۆبایلە نوێیەکانی زنجیرەی Pixel ـی ئاشکرا نەکردووە، بەڵام هیواخوازین ئەم مانگە مۆبایلە نوێیەکانی گووگڵ ببینین.\nتاگەکان google Google Pixel 4 Google Pixel 4 XL پێکسڵ ٤ زانیاری دزەپێکراو گووگڵ گووگڵ پێکسڵ