Knight’s Tour:(شەتڕەنج) بابەتێكی بیركاری – پرۆگرامسازی\nسەرەتا»پرۆگرامسازی»Knight’s Tour:(شەتڕەنج) بابەتێكی بیركاری – پرۆگرامسازی\nلەلایەن Tech Eye لە 11/08/2016 0 Comments\nهەموومان یاری شەتڕەانجمان کردووە، و دەزانین کە ئەسپەکە شێوازێکی جیاوازی جوڵەی هەیە لەم یارییەدا، ئەویش شێوەی جوڵەی پیتی Lە، واتە ئەسپەکە توانای هەیە دووخانە لەسەر ئاستی ئاسۆیی بڕوات و یەک خانەش بەشێوی ستوونی بەیەک جووڵە، یان بە پێچەوانەوەشەوە، ئەمەش وادەکات کە جوڵەیەکی ستراتیجی پێببەخشێت، ئەوەی لەم بابەتەیا باسی دەکەین هەر باسی جووڵەی ئەسپەکەیە، ئەویش بابەتێکی بیرکاریە پێێ دەگوترێت Knigh’t Tour، واتە گەشتی ئەسپ سوارەکە، کە داوات لێ دەکات کەوا گەشتێک بەئەسپەکە بکەیت لەسەر بۆردی شەترەنجەکە بەجۆرێک بەهەموو خانەکاندا بڕوا، واتە لە یەکێک لەخانەکان دەست پێدەکەیت پاشان دەیجووڵێنیت بۆ خانەیەکی دیکە -بێگومان هەر بەجووڵەی پیتی L- و بەردەوام دەبیت تاکو ئەسپەکە بەهەموو خانەکاندا دەجووڵێنیت، بەڵام بەمەرجێک: ئەویش ئەوەیە دووجار بەیەک خانەدا نەڕۆیت!\nئەم کارە لەوانەیە بە کرداری ئاسان نەبێت، بەڵام وەکو ڕاهێنان بەکاردێت لە بواری پرۆگراممسازی بۆ ئەوەی پرۆگراممسازەکە ڕێگەیەک بدۆزێتەوە بۆ بەدەست هێنانی گەشتێکی تەواو.\nتۆ دەتوانیت ئەمە بە قەڵەم و کاغەزێک ئەنجام بدەیت، لە یەکێک لە خانەکان دەست پێبکە، دواتر بەگوێرەی جوڵەی ئەسپەکە ئەو خانەیەی کە بۆی دەجوڵێنی ژمارەی هەنگاوەکەی تیادا بنووسە، سەیری ئەم وێنانە بکە تاکو جوانتر تێ بگەیت:\nبەم شێوەیە بەردەوام دەبیت تاکو بە هەموو خانەکاندا دەڕۆیت یان دەگەیتە خاڵێک کەتوانای جوڵەت نیە، با ئێمە لە نموونەکەی سەرەوە بەردەوام بین لە جووڵە:\nبینیت دوای ئەوەی کە ٣٥ جووڵەمان کرد ئەوا لە خانەی ٣٦ەوە ئەسپەکە توانای هیچ جووڵەیەکی نەماوە، مەگەر بچێتە خانەیەک کە پێشتر لێی بووە، و ٣٥ جووڵە زۆر دوورە لە گەشتێکی تەواو کە دەکاتە ٦٣ جووڵە، واتە هەر ٦٤ خانەکە بگەڕێیت، بۆیە ئێمە پێویستە جوڵەکانمان بۆ خانەیەکی گونجاو بێت بۆ ئەوەی گەشتی تەواو بەدەست بهێنین.\n*بەڵام ئایە هەر بەڕاستی دەکرێت گەشتی تەواو بکرێت، واتە ٦٣ جووڵە؟\nبەڵێ، لە ڕاستیدا 26,534,728,821,064 گەشتی تەواو بوونی هەیە لەسەر بۆردێكی 8×8.\n*ئایە بەچی ڕێگایەک دەکرێت گەشتێکی تەواو بەدەست بهێنیت؟\nئەگەر ئێمە سەیری بۆردی شەترەنجەکە بکەین ئەوا هەموو خانەکان وەکو یەکنین، بەو مانایەی کەوا هەندێک خانە هەیە کە دەتوانین لە چەند خانەیەکی زۆرەوە پێێ بگەین و هەندێک خانە تەنها لەچەند خانەیەکی کەمەوە پێی دەگەین، بۆ نموونە خانەی H1 ئەسپەکە توانای هەیە کە لە هەردوو خانەی G3 و F2پێی بگات:\nبەڵام خانەی D4 کە دەکەوێتە نزیکی ناوەڕاست دەکرێت لە هەشت خانەوە پێی بگەین، و خانەی دیکە هەیە کە لە (٤،٦،٣) خانەوە پێی دەگەیت، بۆیە ئێمە گەر لە خانەیەک بووین باشتر وایە کە بەرەو ئەو خانەیە بجوڵێین کە نزمترین ئەگەری ڕۆشتنی بۆی هەیە، بۆیە ئێمە هەڵدەستین بە نرخدانان بۆ هەر خانەیەک بە جۆرێک نرخی هەر خانەیەک دەکاتە ژمارەی ئەو خانانەی کە دەکرێت ئەسپەکە لێیەوە بگات پێی، وەکو لەم وێنەدا دەردەکەوێت:\nدەبینیت ئەو خانانەی کە لە ناوەڕاستن ئەگەری گەشتن پێیان زیاترە وەکو لەوانەی کە لە چێوەی بۆردەکەن،\nبۆنموونە ئێستا گەر ئەسپەکە لە خانەی B3 بوو ئەوە باشترە بجوڵێت بۆ خانەی A1 کە نرخەکەی ٢ وەک لەوەی بجووڵێت بۆ خانەی D4 کە نرخەکەی ٨.\nئێمە دەتوانین ئەو ڕێگایەی سەرەوە بە بەکارهێنانی کۆمپیوتەر ئەنجام بدەین، ئێمە زمانی جاڤا بەکاردێنین، من پێشتر ئەو ڕێگایەی سەرەوەم بە جاڤا نووسیوە، تۆ دەتوانی کۆدەکان لێرەوە بەدەست بهێنیت:\nکۆدەکە لە دوو class پێک هاتووە:\nئەمەیان سەرەکییە، کە هەم بۆردەکە لەگەڵ ئەسپەکەش لەخۆدەگرێت، گۆڕا و میتۆدەکانی ئەم کلاسە:\nConstructorی کلاسەکە یەک دانەیە کەئەویش Board(int row,int column)، هەردوو پارامیتەرەکە شوێنی دەستپێکردنی ئەسپەکە دیاری دەکەن، یەکەمیان ڕیزەکەی دیاری دەکات واتە لەسەر ئاستی ستوونی، دووەمیان ستوونەکەی دیاریدەکات واتە لەسەر ئاستی ئاسۆیی، دەبێت ئەم دوو ژمارەیە لەنێوان 0-7 بێت، چونکە ئێمە لەجیاتی بەکارهێنانی پیت (A-H) و ژمارە، هەردووکیمان بە ژمارە دیارییکردووە، ڕاستیەکەی ئەمە هیچ جیاوازییەک دروست ناکات، بۆنموونە خانەی A1 دەکاتە 0,0، ئێمە لەکۆتایی بابەتەکە کۆدێک دادەنێین بۆ گۆڕینی ژمارەکان بۆ شێوازی پیت.\nmove(): ئەم میتۆدە وا لە ئەسپەکە دەکات کە یەک جووڵە بکات، و جووڵەکەش بە گوێرەی ئەو ڕێگایەیە کە لەسەرەوە باسمان کرد، واتە دەڕواتە ئەو خانەیەی کە کەمترین نرخی هەیە، ئەگەر ئەسپەکە بگاتە خانەیەک کە توانای هیچ جووڵەیەکی نەبێت ئەوا هیچ ڕوونادات و لە جێی خۆی دەمێنێتەوە.\nnumberOfMoves: ئەم گۆڕاوە ژمارەی ئەو جووڵانە دیاریدەکات کە تا ئێستا ئەسپەکە کردوویەتی.\ncurrentColumn, currentRow: دوو گۆڕاون کە شوێنی کاتی ئەسپەکە دیاریدەکەن، واتە ئەسپەکە لەم کاتەیا لە چی شوێنێکە.\nshowData(): ئەم میتۆدە بۆ ئەوەیە کە هەموو جووڵەی ئەسپەکان دیاریبکات، واتە تەواوی گەشتەکە، و بەم شێوەش دەردەکەوێت:\n32 47 16 57 30 45 14 11\n17 02 31 46 15 12 29 44\n48 33 58 01 56 53 10 13\n03 18 51 54 59 62 43 28\n34 49 64 61 52 55 24 09\n19 04 37 50 63 60 27 42\n38 35 06 21 40 25 08 23\n05 20 39 36 07 22 41 26\nکە دەبینیت هەر خانەیەک دەردەکەوێت و ژمارەی ئەو هەنگاوەش دەردەکەوێت کە ئەسپەکە لەو خانەیە بووە، ئەو نموونەی سەرەوە گەشتێکی تەواوە.\nبەڵام ئەوە بزانە کە ئەو ڕێگایەی سەرەوە مەرج نیە هەموو جارێک گەشتی تەواو بدات بەدەستەوە، بەڵکو ژمارەی هەنگاوەکان بەگوێرەی خاڵی دەستپێک دەگۆڕێت، بۆیە گەر گەشتی تەواوت بەدەست نەهێنا ئەوا خاڵێکی دەستپێکی جیاواز تاقی بکەوە.\nئەمەش کلاسی دووەمە، ئەمەیان میتۆدی main()ی تێدایە، ئەم کلاسە هەڵدەستێت بە تاقیکردنەوە و بەرجەستە کردنی تایبەتمەندییەکانی کلاسەکەی دیکە.\nگەر هەنگاوی تەواوت لە دەستپێکێکدا دەست نەکەوت ئەوا دەتوانیت هەموو دەستپێکە جیاوازەکان بەهۆی ئەم کۆدەوە تاقیبکەیتەوە:\nBoard myBoard = new Board(i,j);\nئەم کۆدە هەڵدەستێت بە تاقیکردنەوە هەر ٦٤ خانە جیاوازەکان، دواتر ژمارەی ئەو هەرنگاوانە دەنووسێت کە لەو دەستپێکەوە بە دەستی دەهێنیت، جگە لەوەش ژمارەکان دەگۆڕێت بۆ پیت، کە ئەمەش شتێکی ئاسانە، سەیری لیستی پیتەکانی ASCIIی بکە لەم وێنەیە:\nو تۆش دەزانیت کەوا پیتەکانی شەتڕەنج لە A تاکو Hە، لە خشتەکە دەردەکەوێت کە پیتی A ژمارە ٦٥، و بۆردەکەی ئێمە لە ٠ دەست پێدەکات، بۆ لەگەڵ ٦٥ کۆی دەکەینەوە ئەو پیتەمان دەست دەکەوێت کە دەمانەوێت، بەڵام ئەوەکەی دیکە تەنها ژمارەیە، بەڵام هی شەتڕەنج 1-8 و ئەوەی بۆردەکەی ئێمە 0-7، بۆیە کۆی یەکی بکە ئەو ژمارەیەت دەست دەکەوێت، ئەم کۆدەی کە باسمان کرد بەم شێوەیە دەنوسرێت:\n*بەرەو پێشبردنی کۆدەکە:\nئەم کۆدەی سەرەوە کاتێک ئەسپەکە تووشی خانەیەک دێت کە دوو خانە یان زیاتری لەبەردەم دایە کەهەمان نرخیان هەیە، ئەوە یەکێک لە خانەکان هەڵدەبژێرێت بە ئارەزووی خۆی، بەڵام دەکرێت کۆدەکە بەرەو پێشببرێت بەوەی گەر تووشی خانەیەکی وابوو ئەوە لە هەریەک لەخانەکانەوە سەیری خانەکانی پێشی بکات، و بڕوات بۆ ئەو خانەیەی کە دەیبات بۆ خانەیەک کە نرخەکەی کەمترە لەچاو ئەوانی تر!\nئەم بابەتە لە کتێبی Java How To Program (9th e) باسکراوە.\nئامادەکردنی : بروا حسین\nبابەتەكانی پێشووترپرۆگرامێکی نایاب بۆ داگرتنی (وێنه‌ی پڕ کوالێتی + ده‌نگی وریاکه‌ره‌وه + یاری …….) بۆ ئه‌ندرۆید\nبابەتی دواتر پرۆگرامی Lucid کێبرکێی پرۆگرامی Prisma ده‌کات (ئه‌ندرۆید + IOS)\nلەمەودوا ئۆتۆمبێلەکانیش لەگەڵ یەکتر قسە دەکەن\nلەلایەن Rasty Saeed 14/12/2016\nتەکنەلۆژیا بە گشتی بەردەوام لە بەرەو پێش بردن دایە و رۆژانە شتی سەرەنجراکێشتر لە جاران…\nپێكردنی گلۆپه‌كان له رۆبۆتیك\nسەرەتایەک بۆ به‌رنامه‌سازى PHP\nلەلایەن Aram Rafeq 24/12/2016\nدژەڤایرۆسی Malwarebytes Anti-Malware بۆ سرینه‌وه‌ی ڤایرۆس و فایلی سیخوری له ئەندرۆید\nلەلایەن Darya ismail 04/02/2016\nئەپڵیكەیشنی Malwarebytes یه‌كێكه له باشترن دژه ڤایرۆسه‌كان بۆ پاراستنی مۆبایله‌كانمان له هاك و فایلی سیخوری بۆ…\nخشتەی ڕاستیەکان و لۆجیک گەیتەکان\nدابه‌زاندنی یاری FallOUT 4 بۆ كۆمپیته‌ر\nلەلایەن Rasty Saeed 31/03/2016\n( Info Game ) Title: Fallout 4 Developer: Bethesda Game Studios Publisher: Bethesda Softworks Platforms: PS4 -…


هێزەکانی پەدەکە ڕێگرن لە بەدواداچوونی پەرلەمان دەربارەی داخستنی سێماڵکا – کوردی – RojNews.News\n03/01/2022 - 7:48:51 am\nئەندامێکی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان دەڵێت؛ بەدواداچوونیان کردووە دەربارەی داخستنی سنوورەکانی ڕۆژئاوای کوردستان، بەڵام هێزەکانی پەدەکە لەسەر سنوور هیچ زانیارییەکیان پێنادەن و ڕێگرن و دەشڵێت: نە وەزارەتی دارایی و نە ئەنجومەنی وەزیران زانیارییان نییە لەم بارەیەوە.\nسەبارەت بە داخستنی دەروازە سنوورییەکان بەڕووی ڕۆژئاوای کوردستاندا، د.شێرکۆ جەودەت، ئەندامی لیژنەی دارایی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان بە ڕۆژنیوزی وت: لەم بارەیەوە لەگەڵ بەرپرسانی وەزارەتی دارایی و ئەنجومەنی وەزیران و کۆبوونەوەمان کردووە بۆ بەدواداچوون، بەڵام ئەوانیش زانیارییان لەسەر نییە و بەگشتییش زانیاریی لەسەر خاڵە گومرگییەکان و داهاتەکانیان زۆر ناشەفافە، هەروەها لایەنی بڕیاردەر و ئەو هێزەی کە دەوری دەروازەکەیان داوە، هیچ زانیارییەک نادەن و ناهێڵن هیچ زانیارییەکمان دەستکەوێت.\nلەبارەی داخستنی سنوورەکانی هەرێم بەڕووی ڕۆژئاوای کوردستاندا وتی: بەپێی دەستوور خاڵە گومرگیی و سنوورییەکان سەربە دەوڵەتی عێراقن و بڕیاری داخستن و کردنەوەشیان دەبێت دەوڵەتی عێراق بیدات، واتا حکومەتی هەرێم بۆی نییە تاک لایەنە بڕیاری وەها بدات.\nئەو ئەندامەی لیژنەی دارایی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان وتیشی: ئێمە لە داهاتووشدا لە هەوڵ و بەدواداچوونەکانمان بەردەوام دەبین، بۆ کردنەوەی ئەو دەروازانە لەڕێگای وەزارەتی دارایی و بەڕێوەبەرایەتی گومرگی هەرێم و ڕێکارە پەرلەمانییەکان.\nلە ١٦ی مانگی ڕابردووەوە، هێزەکانی پەدەکە دەروازەی سنووریی سێماڵکا و وەلیدیان بەڕووی ڕۆژئاوای کوردستاندا داخستووە، بەرپرسانی دیوی ڕۆژئاوای کوردستانی دەروازەکەش ڕایدەگەیەنن، پەدەکە هیچ ئاگادارییەکی پێ نەداون لەبارەی هۆکاری داخستنی دەروازەکەوە، بەڕێوەبەری گشتی گومرگی هەرێمیش لە لێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنیوز ڕەتیکردەوە، هیچ بڕیارێكیان بەدەست گەیشتبێت لەسەر داخستنی ئەو دوو دەروازەیە.


بۆچی گرنگە بەردەوام لیمۆ لە ماڵەكانمان هەبێت ؟؟\nHanah Hawramy 24/08/2019 - 11:07 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەندروستی\nتوێژەران پێیان وایە لیمۆ میوەیەكی پێویست و گرنگە لەناو ماڵاندا، چونكە چارەسەرو خواردنێكی بە سوودە بۆ گشت ئەندامانی خێزان.\nبە هۆی سوودە زۆرەكانی لیمۆ لە كۆندا درەختی لیمۆ ناسراوە بە (شای میوەكان)، ترشی لیمۆ بە ترشی پزیشكی ناسراوە، هەر بۆیە توێژەرانی بواری خۆراك ئامۆژگاریمان دەكەن بە خواردنی میوەی لیمۆ، كە لە رێژەیەكی بەرزی ڤیتامین (سی و بی و بی 9) ماددەی لیكۆبین و ئەنتی ئۆكسیدەكان پێكهاتووە.\nبەپێی وتەی توێژەران، خواردنی لیمۆی هیندی لەلایەن ئافرەتانی دووگیانەوە، كە لە رێژەیەكی بەرزی كانزاكانی وەكۆ پۆتاسیۆم و كالیسیۆم و ئاسن پێكهاتووە، دەبێتە هۆی كەمكردنەوەی فشاری خوێنبەرەكان لە كاتی پاڵنانی خوێندا.\nڤیتامین (ج) كە بە شێوەیەكی فراوان لەناو لیمۆدا هەیە، جەستە لە دژی میكرۆبەكان دەپارێزێت و ڤیتامین (ب) دژی هەوكردنی دەمارەكانەو كالیسیۆمیش ئێسكەكانی لەش بەهێز دەكات، لەلایەكی تریشەوە لیمۆ یارمەتی بەهێزكردنی دڵ دەدات.\nئاوی لیمۆ بۆ چارەی ئەم گرفتەی جەستە بە سوودە\nسوودەكانی لیمۆ چییە ؟\nبەم گیراوەیە لە سێ كێشە بەدوور دەبن\nپەلكی لیمۆ ئەم سوودانەی هەیە


قوربانیانی هێرشەکەی کۆبانێ بەرزبوەوە بۆ دوو شەهید و سێ بریندار – کوردی – RojNews.News\nقوربانیانی هێرشەکەی کۆبانێ بەرزبوەوە بۆ دوو شەهید و سێ بریندار\n20/10/2021 - 8:15:26 pm\nلە هێرشە ئاسمانیەکەی دوای نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە کۆبانێ دوو هاوڵاتی سڤیل گیانیان لەدەستدا و سێ هاوڵاتی دیکەش برینداربوون.\nمحەمەد شاهین، هاوسەرۆکی ئەنجوومەنی خۆبەڕێوەبەری هەرێمی فوڕات لە بەردەم نەخۆشخانەی شەهید زۆزان لە شاری کۆبانێ لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: کاتژمێر ٣ی دوای نیوەڕۆ درۆنێکی دەوڵەتی تورکی داگیرکەر هێرشی کردە سەر دوو ئۆتۆمبێلی سڤیل، لە ئەنجامدا دوو هاوڵاتی سڤیل شەهید بوون و سێ هاوڵاتی دیکەش بریندار بوون.\nباسی لەوەکرد ئەم هێرشە یەکەمجار نییە لەلایەن دەوڵەتی تورکی داگیرکەرەوە ئەنجام دەدرێت و وتیشی: ئەم هێرشە و بێدەنگبوونی رووسیا شەرمەزار دەکەین کە بەرپرسی ئاسایشی سەر سنوری نێوان سووریا وتورکیایە، بۆیە رووسیا وەک بەرپرسی ئەم هێرشە دەبینین.\nبە گوێرەی زانیاریەکان ئەو دوو هاوڵاتیەی شەهید بوون ناویان هەمزە مەحمود هەمزە و فیراس عەبدولقادر مەزییە، بە گوێرەی نوێترین زانیاریەکان یەکێک لە بریندارەکان هاوسەرۆکی دەستەی دەدوەری کۆمەڵایەتی هەرێمی فورات بەکر جەرادە.\nسبەینێ دانیشتنێکی دیکەی دادگا بۆ دۆسیەی پێنج دەستگیرکراوی بادینان ئەنجام دەدرێت


نوێترین فتوای زانایانی ئاینی ئیسلام، لەبارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا – Standard Kurd\nنوێترین فتوای زانایانی ئاینی ئیسلام، لەبارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا\nلەلایەن ستاندار Posted on ئازار 2, 2020 583 جار بینراوە 0 سەرنج\nد.عەلی قەرەداخی سەرۆکی ڕێکخراوی یەکێتی جیهانی زانایانی مسوڵمان لەبارەی ڤایرۆسی کۆڕۆناوە دەڵێت:به‌هۆی ئه‌م نه‌خۆشیه‌وه ده‌كرێت نوێژی جومعه و جه‌ماعه‌ت له مزگه‌وتدا ئه‌نجامنه‌درێت له‌ترسی بڵاوبونه‌وه‌ی نه‌خۆشی كۆرۆنا. ئەمەش بۆ پاراستنی گیان و ماڵ و منداڵمانە.\nلەبەشێکی تری فتوایەکەیدا هاتووە:پێویست به‌داخستنی ده‌رگای مزگه‌وته‌كان ناكات، ته‌نها له‌كاتی بڵاوبونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه نه‌بێت به بڕیاری حكومه‌ت بۆداخستنی ده‌رگای قوتابخانه و مزگه‌وته‌كان.\nبڵاوکراوەی پێشووکۆرۆناو کەرکوک\nبڵاوکراوەی نوێترحاجی كاروان نهێنی كاری قێزەونی بەشێكی بەرپرسان ئاشكرادەكات


دکتۆر ئەحمەد میراودەلی: مێژوویەکی ئافرەتان. بەشی نۆهەمە – WTARIKURD\nجێندەر لە” مەشێ و مەشیانێ” وە\nجێندەر لە سایەی دەرەبەگاێتیدا\nلە پاژەکانی پێشتردا؛ ئاست ، ئەرک ، مافەکانی ئافرەت و ئەو گۆڕانکاریانەی بە سەریداهاتووە ، لەسەرەتای بە مرۆڤبوونەوە ، هەر لە کۆمەڵگە سەرەتاییەکاندا و هەتا سەرهەڵدانی دەوڵەتە دێرینەکان و داڕشتنی یاسا و لە روانگەی ئاینەکانیشەوە بەسەر کردەوە . ئێستاش لەم پاژەدا، بەپێی توانا هەوڵ دەدەم رۆشناییەک بخەمە سەر هەمان بابەت ” ئاست ، ئەرک و مافی ئافرەت ” لە سیستێمی نوێ و لە سەردەمێکی نزیکتر و– بەنێو هەڵکشاوتری ئاستی شارستێنی مرۆڤ ” سیستێمی فیودالیزم/ دەرەبەگاێتی” کە سیستێمێکی پیاوسالارە.\nپێشەکی دەبێ بزانین لە بنەڕەتەوە کێشەی سەرەکی پیاوسالاری ئەوەیە کە ، کێبڕکێ و باڵا دەستی پیاو و دەستدرێژییەکەی لا بەهادارە و بەرز دەینرخێنێت ، لەبەر ئەوەش زۆر کات ئەو کۆمەڵگانە دەخاتە پێکدادان.\nلە هەمان کاتدا و لە دوو شوێنی زۆر لێکدی دووری ئەم جیهانە ، شەڕ و پێکدادانێکی نەبڕاوە لە ئارادابوو. لە ئەورپا و جاپان/ ژاپۆن . ئەو دوو کوڵتوورە، چارەسەرێکی نیوەناچڵیان لە رێکخراوەیەکی سیاسیدا هێنایە ئاراوە کە ، ناونرا فیودالیزم / دەرەبەگاێتی . ئەو سیستێمە ” دەرەبەگاێتی” هەموو چینەکانی کۆمەڵگە وەک یەک بە ئەرک و پاداشتەوە بەخۆیەوە دەبەستێتەوە . فیودالیزم، شەڕ و پێکدادانی نەوەستاند ، وەلێ بە رێکخستنی جۆرێک بەشینەوەی ئەرک و پاداشت ، بەسەر چینە جیاوازەکاندا- ئەویش وەک سیستێمی خزماێتی ، هێزێکی خۆڕاگرتنی بەرامبەر بە کەفوکوڵ و هەڵچوونی هەمیشەیی ، دا بە کۆمەڵگە .\nدەرەبەگاێتی: سیستێمێکی ؛ ئابووری و کۆمەڵاێتی/ سۆشیالییە و وا رێکخراوە کە پیاو لە دەسەڵاتدا بێت. وەک ئاگادارین پیاو بەدرێژایی مێژوو- مێژووی نووسراو ، لە بەرفراونکردنی پانتایی دەسەڵاتیدا بووە هەتا گەیشتۆتە ئاستێک کە تەنیا باڵ نەیتوانیوە دابینی بکات . لەبەر ئەوە سیستێمێکی داڕشتوە کە تێیدا ناوچە ژێردەستەکەی پەرت پەرت بکات و دابەشی بکات بەسەر پیاوە میلیتارە ملکەچەکانیدا کە سەرپەرشتی ئەو بەشە بکەن و دابینی ئارامی ، کاری سۆشیالی و دادگایی بپارێزن ، باج کۆبکەنەوە و ئامۆژگاری و میوانداری تایبەتیی گەورە ئاغایان بکەن . ئەم سیستێمە لە کۆمەڵگەیەکی میلیتاری ژاپۆن و ئەوروپادا سەری هەڵدا و ، لە هەردووک کۆمەڵگەدا ، داگیرکەر و ملکەچە بەڕێوەبەری پەرتێک ، نازناوی ” لۆرد ” بەواتای دەرەبەگیان بەسەردا بڕا. لەسەردەمێکی دواتردا ، لەژێر دەسەڵاتی سەفەوی و ئۆتۆمانیشدا، لە رۆژهەڵاتی نێویندا ، ناونرا ، میراێتی- بۆ نمونە ، میراێتی بابان و سۆران .\nلۆردی گەورە ؛ کەسێکی وەک پاشای بەریتانیا بە نموونە ؛ بە ئارەزووی خۆی زەوەی و زارێکی زۆری داوەتە کەسانی میلیتار و دڵسۆزی خۆی ، بە ئارەزووی خۆیشی کەی ویستبێتی و بۆ هەر هۆکارێک بووبێت لە یەکێکی سەندۆتەوە و داوێتی بە یەکێکی دیکە . لۆردەکانیش بە دەوری خۆیان ئەرز و ئاویان دابەشی ژێردستەکانی خۆیان کردووە بۆ بەرهەمهێنانی . زۆر جارانیش خاوەن زەوییەکی بچووک بە ئارەزووی خۆی پەنای بۆ دەرەبەگێک بردووە و کاری سۆخرەی بۆ کردووە بەرامبەر بە پاراستنی لە دەرەبەگی دیکە . لۆرد کە لە هێندێک ناوچەی ئەورووپادا وەک ” دیوک/ دۆق” ناونراون ، هەر نەبێت ساڵانە باجێکی تایبەتییان بۆ لۆردی هەرە گەورە” پادشا ” ناردووە . لەبەر ئەوەی رۆژ دوای رۆژ یش زەوی زیاتر دابەشدەکرا هەتا دەهات سیستێمەکە ئاڵۆزتر دەبوو.\nپێش جێگیربوونی دەرەبەگاێتی ، دوو چین هەبوو ، چینی ئازاد و چینی کۆیلە ، لە دەرەبەگاێتیدا هەموو کەس پێوەندیدارە و هەمووش مافیان هەیە – بەواتایەکی دیکە ، جوتێر پێوەندی بە لۆردەکەیەوە هەیە، ئەو لۆردەش پێوەندی بە لۆردێکی گەورەترەوە هەیە …… هەتا دەگاتە لۆردی هەرە گەورە کە دواتر بون بە باشا ، لەوە دامەزراوەیەدا هەموو کەسێک کەم و زۆر جۆرە مافێکی هەیە. وەلێ وەک هەموو کات و سەردەمێک ، چینی سەرەوە لەسەر کار و بەرهەم و ئێش و ئازاری چینی هەرە خوارەوە زەلاوەتەوە . لەو دامەزراوەیەدا زۆر جاران و لە زۆر جێگەش جوتێرەکان ، بەخاکەکەوە بەستراونەوە و رێگەیان نەبووە بەشێوەیەکی ئاسایی زەوییەکە بەجێ بهێڵن . دەشبووایە بە سۆخرە حەوتەی چەند رۆژێک کار بۆ ئاغاکەیان بکەن . بۆ سووکاێتی پێکردنیشیان لۆردەکان دەستیان لە ژیانی تایبەتی جوتێرەکان وەرداوە هەتا گەیشتۆتە ئاستی هەڵگرتنی پەردەی پاکیزەیی/ کچێنی بووکەکانیان . ” هەرچەندە لە کوردستاندا ئاغای گەورەی وەک ئەوروپا و جاپان لە ئارادا نەبوون ، لێ لەبیرمە ئاغاکانی کوردستانیش هەتا دوا نێوەندی سەتەی رابوردووش ، ساڵانە چەند رۆژێک کاری سۆخرەیان بە سەپان و مسکێنەکان دەکرد. ………….. نووسەر” . ژیانی جوتێرەکان ژیانێکی سەخت بووە، وەلێ هێندێک مافیان هەبووە کە کۆیلە و کرێکاران نەیان بووە. لەو سەردەمانەدا لۆردەکان زەوییەکانیان تەنها بۆ یەک کوڕ بەتایبەتیش کوڕەگەوریان جێ هێشتووە ، کچەکانیان تەنها لە بەشوودانیاندا دیارییان لەگەڵدا نێردراوە ، ئەندامانی دیکەی خێزان دەبوایە بۆخۆیان بژێوی ژیان پەیدا بکەن . لە سەتەی نۆهەم و دەهەمیشدا ، ئافرەتی ئەوروپایی لە بوارە گرنگەکاندا پرسی پێ کراوە هێندێک جاریش بەشداری شەڕ و پێکدادانەکانیان کردووە سەرکرداێتی لەشکرکێشیشیان کردووە. بۆ نموونە هانیباڵ دانووساندنی لەگەڵ ئەنجوومەنێکی ئافرەتاندا کردووە پێش ئەوەی بە ناوچەی” گاوڵ ” دا تێپەڕێت ، شاژنە بەناوبانگی ئایسینی” باودیکە ” لەگەڵ هەر چوار کچەکەیدا لە بەریتانیا لەگەڵ رۆمدا کەوتە جەنگەوە و لەگەڵ هەشتا هەزار جەنگاوەردا کوژرا. ………………………. مێرلن فڕێنچ بەرگی دووهەم ل 7\nبۆ خوێندنەوەی تەواوی بابەتەکە کلیک بکەرە سەر ــ مێژوویەکی ئافرەتان


Tuesday, 10.12.2021, 16:54\nبەڕە ئەو کەرەستەیەیە کە لە پاشماوەی پەڕۆ و لە پڕۆسەیەکی تایبەتی چنیندا، لە شێوەی ڕایەخ دروست دەکرێت. ئەگەر چی بەڕە دەبێت درێژتر بێت لە بەژنی مرۆڤ، تاوەکو بتوانێ بە ئارەزووی خۆی پێی لێ ڕاکێشێت، بە بێ ئەوەی سنووری بەڕە ببەزێنێت. بەڵام گەر لە بەر نەزانی وەستاکە لە بەڕێوەبردنی دەزگای چنینەکە، بەڕە کورتی هێنا. ئەوا خاوەن بەڕە ناچار ئەکات (پێ بە قەدەر بەڕەکەی خۆی ڕاکێشێت!!)\nئاشکرایە بۆ هەمووان ئەو ڕستەیەی دوایی پەندێکی ڕوون وکورت و سادە و پڕ مانایە. هیچ پێویستی بە شیکردنەوەی ئەوتۆ نیە. بەڵام ئەگەر بێت و لە پراکتیکەکردنیدا، بە سەر ئەو دۆخەی، دوای ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نشتیمانی عێراق، کە بە سەر حزبە عێراقی و بە تایبەتیش حزبە کوردییەکاندا هات، ئەوا پێویستە بە بەردەوامی، بۆ حزبەکانی کوردستانی ڕوونی بکەینەوە و شیبکەینەوە و بیریانی بخەینەوە...\nهێی ئەی حزب...ئەی دەسەڵات ... ئاگاداربە...لەمە بەدوا (پێ بە قەدەر بەڕەکەی خۆت ڕاکێشە...!!).\nلێرەدا بەڕە سیمبوولی ئەو شەرعییەتەیە کە بڕیار دەدا پێیەکان و دەستەکانی حزب و دەسەڵات تا کوێ بڕۆن و درێژ ببنەوە.\nئەگەر لە یەکەم هەڵبژاردنی کوردی لە ١٩٩٢ و بە بەشداری زیاتر لە ٩٠٪ ی دەنگدەران، یەکێتی و پارتی بوون بە خاوەنی شەرعییەتی درێژترین و فراوانترین بەڕە، کە دەست و قاچی درێژکردن بۆ تاڵانی و گەندەڵی و بە حزبی کردنی شار و گوند و دار و بەردی وڵات، بۆ بە چەکدار کردن و تەیارکردنی کۆمەڵگا دژ بە یەک و ...هتد. ئەوا هەڵبژاردن دوای هەڵبژاردن و قۆناغ دوای قۆناغ ئەم بەڕەیە، بە پلەبەندی لە کورتی دا. بە جۆرێک له هەڵبژاردنی ئۆکتۆبەری ٢٠٢١، بۆ ئەنجومەنی نشتیمانی عێراق، بە تێکڕای حزبە ڕکابەرەکانی دەسەڵاتەوە کوڵ و کورتترین بەڕەی سیاسییان بۆخۆیان چنی. جا پرسیاری جدی ئەوەیە ئاخۆ ئەو شەرعییەتەی ٣٥٪ بۆ ٤٠٪ ی دەنگدەری کوردستان دەیداتە کۆی حزبەکان بە تەزویر و کزی و کڕین و ئەندام و لایەنگریشەوە، ڕێگە دەدات بە حزبەکان لە بڕیاردان، لە بارەی مەسەلەی چارەنووسساز ئاوا دەست کراوە بن؟ لە بەهەدەردانی سەروەت و سامانی گشتی ئاوا بێ باک بن؟ لە سزادان و ئازاردان و ئەشکەنجەدانی ئەوانی دی دەرەوەی حزب و دەسەڵات ئاوا ستەمکاربن؟ لە هەموو ئەو کار و کردەوانەی کە دەسەڵات و حزب، لە ٣٠ ساڵی ڕابردوو بە پەسەند و ناپەسەندەوە، کردوویانە ئاوا بە بێ سزای گەل تێپەڕن؟\nئەگێڕنەوە کابرایەک لە گەڕەکەکەی خۆیان بە فڵان عەزەڵات ناوی دەرکردبوو. چونکە هەمیشە جلی داپۆشراوی لە بەر ئەکرد، لە سەر بەدلەیەک کە ماسولکەی دەستکردی پلاستیکی لە خۆ گرت بوو. بەم شێوەیە ماوەیەکی زۆر هەموو خەڵکی خستبووە کونەوە. ڕۆژێک کوڕە باریکەلەیەکی چەتوونی لێ هەڵئەکەوێت. هێرشی بۆ ئەبات لە نێو بازاڕدا هەرچی خەڵکی ڕجا لە کوڕە باریکەلە ئەکەن داوای لێبوردنی لێ بکات، بێسود ئەبێت، هەر کە کابرای عەزەلات لێی نزیک ئەبێتەوە، بە نووکی کەتەرێک سەرسنگی دادەڕێت، کەچی قەترەیەک خوێنی لێ نایەت و لەشە لاواز و لار و لەوێرەکەی دەردەکەوێت. بەمەش کابرا بۆ هەتا هەتایە باسی عەرزی عەزەڵات ناکات و پێ بە قەدەر بەڕەکەی خۆی ڕائەکێشێت.\nجا حزبەکانی کوردستان، ئەم هەڵبژاردنە ئەو کەتەرە بوو کە قووەتی ڕاستی ئێوەی دەرخست. ئەو پێیەی ڕاتانکێشاوە زۆر لە بەڕەکەتان درێژترە، هەربۆیە چاکتر وایە بیری ئەو نزیکەی ٦٠٪ ی دەرەوەی خۆتان بێت گەر خۆیان کۆبکەنەوە لە بزاڤێک نەک بە تاک بگرە بە کۆش بەرانبەریان هەر کەمینەن.\nدوا ڕەچەتەی دەردی کورد\nکاتێ نێچیر خۆی ئەبێت بە تەڵە!


📅 02-12-1978 Rêkewt u Rûdaw\n📅 Katî tomarkrdin Nov 7 2019 2:17PM\n👁 Em babete 348 car bînrawe\n... [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 56% ✍ H.B. 7-11-2019 14:17:27\n📅 08-08-2017 Rêkewt u Rûdaw\n📅 Katî tomarkrdin Aug 8 2017 8:51AM\n👁 Em babete 9,979 car bînrawe\n- بە سەرپەرشتیی شاسوار عەبدولواحید، هەڵمەتی بانگەش [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 3 9 ✔ 99% ✍ H.B. 8-8-2017 8:51:25\n📅 25-07-2017 Rêkewt u Rûdaw\n📅 Katî tomarkrdin Jul 25 2017 8:48AM\n👁 Em babete 9,669 car bînrawe\n- بەزۆرینەی دەنگ عومەری سەید عەلی بوو بە ڕێکخەری گ [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 3 11 ✔ 99% ✍ H.B. 25-7-2017 8:48:05\n📅 26-10-2013 Rêkewt u Rûdaw\n📅 Katî tomarkrdin Oct 26 2013 1:40PM\n👁 Em babete 13,452 car bînrawe\n- بە بەشداری 236 ئەندام یەکێتی مامۆستایانی کوردستا [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 2 4 ✔ 99% ✍ H.B. 26-10-2013 13:40:52\n📝 ئاگاداریەک لە سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ بۆ گشت خۆبەخشان و لایەنگران Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Jan 20 2018 5:10PM\n👁 Em babete 1,634 car bînrawe\nهەموتان دەزانن کە جوڵانەوەی نەوەی نوێ ماوەی دوو ما [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ H.B. 20-1-2018 17:10:07\n📝 ئاگاداریەک لەرێکخستنەکانی جوڵانەوەی نەوەی نوێ Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Jan 3 2018 11:27PM\nدوای وەرگرتنی موڵەت جوڵانەوەکەمان بە گوێرەی یاسای [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ H.B. 3-1-2018 23:27:41\n📝 بەناوی بنەماڵەی شاسوار عەبدولواحیدەوە ئۆباڵی پاراستنی سەلامەتی گیانی شاسوار دەخەینە ئەستۆی هێزە ئەمنییەکان Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Dec 20 2017 3:16PM\n👁 Em babete 1,708 car bînrawe\nبەناوی بنەماڵەی شاسوار عەبدولواحیدەوە ئۆباڵی پاراس [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ H.B. 20-12-2017 15:16:12\n📝 بەهادین نوری داوای ئازادکردنی شاسوار عەبدولواحید و ڕابوون مەعروف دەکات Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Dec 19 2017 10:48PM\n👁 Em babete 1,910 car bînrawe\nبەرێز پارێزگاری سلێمانی هەڤاڵ ابوبەکر گرتنی سەرۆ [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ H.B. 19-12-2017 22:48:57\n📝 بەیاننامەیەک لەهاوسەر و منداڵەکانی شاسوار عەبدولواحیدەوە Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Dec 22 2017 9:13PM\n👁 Em babete 1,787 car bînrawe\nماوەی چوار رۆژە شاسوار عەبدولواحیدی هاوسەرم، لەلای [ Zortir... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ H.B. 22-12-2017 21:13:18\n📝 پرێس کۆنفڕانسێک بەرامبەر تاکڕەویی شاسوار عەبدولواحید Bellgenamekan\n📅 Katî tomarkrdin Jan 9 2018 10:29AM\n👁 Em babete 2,721 car bînrawe\nهەولێر - 04-01-2018 [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ S.E. 9-1-2018 10:29:04


ئه‌و حاكمه"دڵره‌قه‌ى"ئینگلیز كه جڵه‌وى به‌ڕێوه‌بردنى سلێمانى له‌ده‌ستده‌رچوو\n05:56 - 28/01/2019\nئه‌و حاكمه"دڵره‌قه‌ى"ئینگلیز كه جڵه‌وى به‌ڕێوه‌بردنى سلێمانى له‌ده‌ستده‌رچوو\n١٠ساڵ پێش ئەوەی پێ بنێته خاكى سلێمانى و له فڕۆكه‌كه‌ى دابه‌زێت، ئاماده‌كارى بۆ هاتنه‌كه‌ى كردبوو، ئه‌و پیاوه ئینگلیزه‌ى ساڵى ١٩١٩ بۆ ١٩٢٠ حاكمى سیاسى به‌ریتانیا بوو له سلێمانى پێشوه‌خت خۆى فێرى كوردییه‌كى ته‌واو كردبوو، تا ئه‌وه‌ى په‌رتوكێكى له‌سه‌ر رێزمانى كوردى نوسى، ماوه‌یه‌كى كه‌م له سلێمانى و هه‌ڵه‌بجه مایه‌وه به‌ڵام رووداو و به‌سه‌رهاتى زۆرى به‌جێهێشت.\nمێجه‌رسۆن حاكمی سیاسی ئینگلیزه‌كان له‌سه‌رده‌می شێخ مه‌حمود له سلێمانى، بۆ یه‌كه‌م جار ساڵى ١٩٠٩ سه‌ردانى سلێمانى و جافه‌كانی هه‌ڵه‌بجه‌ى كرد، ئه‌و گه‌شته‌ی له خۆڕانه‌بوو خۆى ناوى لێنابوو (گه‌شتێكی شاراوه به‌ره‌و میسۆپۆتامیا و كوردستان)، به‌ڵام له راستیدا ڕاسپێردراوی ده‌زگاكانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ئینگلیزه‌كان بووه، سۆن هه‌ر له‌خۆیه‌وه ئه‌و ڕێگه‌یه‌ی نه‌گرتووه‌ته به‌ر و به‌خۆڕایی خۆى فێری زمانی فارسی و كوردی نه‌بووه، به‌ڵكو ئاماده‌كارى بۆ هاتنى دووه‌مى كردبوو.\nمێجه‌رسۆن Major Ely Bannister Soane به‌رله‌وه‌ی بگات به سلێمانى، گرینهاوس حاكمی سیاسی ئه‌وكات، شێخ مه‌حمودی ئاگاداركردبوو بۆ پێشوازیكردن له سۆن، چی پێویست بوو كرا. پتر له ٥٠٠ سوار و هەزار پیاده به‌خێرهاتنیان كرد و چادر و ڕه‌شماڵ له خۆرئاوای سلێمانی هه‌ڵدرابوو، به فڕۆكه گه‌یشت كه دابه‌زی یه‌كه یه‌كه له‌گه‌ڵ خه‌ڵكه‌كه‌دا ته‌وقه‌ی كرد و ده‌ستی گوشین به‌ڵام ڕووی نه‌كرده شێخ مه‌حمود، شێخیش له‌ڕقا به‌جێی هێشت و گه‌ڕایه‌وه بۆ سلێمانی و خه‌ڵكه‌كه‌ش به‌دوای ئه‌ودا شوێنه‌كه چۆڵ ده‌كه‌ن.\nله نێوان مێجه‌رسۆن و شێخ مه‌حموددا\nسۆن هه‌ر له‌گه‌ڵ گه‌یشتنى ده‌ستی كرد به كاره‌كانى، له‌رۆژى یه‌كه‌مه‌وه له‌گه‌ڵ شێخ مه‌حمود ناكۆك بوو، موچه‌كه‌ی له ١٥ هه‌زار ڕوپیه‌وه كرد به ١٠ هه‌زار ڕوپیه. شێخ مه‌حمود هه‌ستی به‌وه‌كردبوو ئه‌و ڕه‌فتاره‌ی مێجه‌رسۆن شتێكی لەخۆڕا نه‌بووه، به‌ڵكو به هۆی گۆڕینی سیاسه‌تی به‌ریتانیاوه بووه به‌رامبه‌ر به كورد.\nڕۆژنامه‌ی به زمانی كوردی ده‌ركرد\nسـۆن له زمانى كوردیدا كارامه بوو خێرا له‌گه‌ڵ گه‌شتنى بڕیارى ئه‌وه‌یدا له سلێمانی به كوردی ڕۆژنامه‌یه‌ك ده‌ربچێت، ئه‌و یه‌كه‌م كاربه‌ده‌ستى ئینگلیز بوو بیرۆكه‌یه‌كى وه‌هاى هه‌بوو، له رۆژنامه‌كه‌وه په‌یامه‌كانى خۆى و روانگه سیاسییه‌كه‌ى بۆ خه‌ڵك به‌یان ده‌كرد، رۆژنامه‌ى پێشكه‌وتن رۆژنامه‌یه‌كی هه‌فتانه بووه و چوار لاپه‌ڕه بووه.\nرۆژنامه‌كه گوزارشتى له‌سیاسه‌تی فه‌رمى حكومه‌تی ئینگلیز كردووه‌و بایه‌خی به‌بواره‌كانی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌ده‌بی و ڕۆشنبیری و مێژوویی داوه. یه‌كه‌م ژماره‌ی رۆژنامه‌ی پێشكه‌وتن له ٢٩ی نیسانی ١٩٢٠ له‌شاری سلێمانی ده‌رچووه‌و ١١٨ ژماره‌ی لێده‌رچووه‌و دوا ژماره‌ی له ٢٧ی ته‌مووزی ١٩٢٢ ده‌ركراوه.\nهه‌رچه‌نده زۆرێك له رۆشنبیران بۆچوونیان له‌سه‌ر رۆژنامه‌كه باش نه‌بووه، به‌ڵام په‌نجه‌ره‌یەكى گه‌وره بوو بۆ زمانى كوردی له‌و سه‌رده‌مه چونكه له‌سه‌رده‌مى ده‌سه‌ڵاتدارێتى توركه‌كان زمانى میرى توركى بووه‌و كوردى بڤه بووه، له‌ناو به‌شێكى خه‌ڵك و بازرگانانیش فارسى باوى هه‌بوو، سۆن له به‌رامبه‌ر نوسینه‌كان پاداشتى بۆ نوسه‌ره‌كان داناوه، به‌جۆرێك ئه‌وانه‌ی كه نزیكه‌ی لاپه‌ڕه‌یه‌كیان له‌هه‌ر باسێك به كوردی په‌تی ئه‌نوسییەوه له ٢٠ تا ٣٠ ڕوپیه پاداشتی پێ ئه‌به‌خشین.\nئه‌وانه‌ی له ڕۆژنامه‌كه ئه‌یاننوسی كێ بوون؟\nره‌فیق حیلمی له یاداشته‌كانیدا نوسیویه‌تی، هه‌ندێ له‌وانه كه له پێشكه‌وتندا ئه‌یاننوسی له‌وانه‌بوون زیاتر چاویان له خۆبردنه پێشه‌وه له سۆن و گه‌یشتن به‌و پاداشته بوو."ئه‌مانه ئه‌یانویست كه سۆن له خه‌ڵك بكه‌ن به بت".نوسه‌ره‌كان له‌رێگه‌ى پێشكه‌وتنه‌وه توانجیان له‌و كه‌سانه داوه كه شوێنكه‌وته‌ى سیاسه‌تى ئینگلیر نه‌بوون.\nمێجه‌ر سۆن و نزیكه‌كانى كینه‌یه‌كى تایبه‌تیان هه‌بوو له‌و كه‌سانه‌ى پشتیوانى سیاسیه‌تى تورك خوازانه‌یان ده‌كرد و چاویان له ئۆزده‌میر پاشاو گه‌ڕانه‌وه‌ى توركى كه‌مالى بوو بۆ كوردستان و عێراق. رۆژنامه‌كه خاڵى نه‌بوو له نوسینى ئه‌ده‌بى جوان. له مێژووى رووداوه‌كانى ئەو سه‌رده‌مه‌دا رۆژنامه‌كه‌ى بایه‌خى تایبه‌تى هه‌بووه، رۆژنامه‌كانى دیكه كه دواى پێشكه‌وتن ده‌رچوون سودیان له ئه‌زمون و شێواز و ناوه‌رۆكی ئه‌و رۆژنامه‌یه وه‌رگرتووه.\nكرده‌وه سه‌یره‌كانی مێجه‌رسۆن\nمێجه‌ر سۆن به‌هۆى هه‌ڵسوكه‌وته نامۆكانیه‌وه ورده ورده حاکمێتییه‌كه‌ى له‌ق ده‌بوو، گه‌لێ كه‌سى كردبوو به نه‌یارى خۆى ئه‌وانه‌ى له‌ناو رووداوه‌كانى ئه‌و سه‌رده‌مه‌ن ده‌ڵێن، به چه‌شنی حوكمی قه‌ره‌قوش سلێمانی به‌ڕێوه ئه‌برد، كه‌م ده‌رئه‌كه‌وت به‌ڵام كه به بازاڕدا بڕۆشتایه ئه‌بو خاوه‌ن دوكان و كڕیاره‌كان به جارێ ڕاست ببنه‌وه سڵاوی لێبكه‌ن، ڕێبواره‌كانیش ده‌بوو رێگه‌ى بۆ چۆڵ بكه‌ن، هه‌رچه‌نده ڕێگاكانی ڕێك ئه‌خست و هه‌ندێ ڕێگه‌و بانی تازه‌ی ئه‌كرده‌وه.\nسیاسه‌ته تونده‌كه‌ى به‌رامبه‌ر خه‌ڵكى و نه‌یاره‌كانى دۆخى ئه‌وكاتى سلێمانى شێواندبوو، ئه‌نجامى ئه‌و كارانه ئاژاوه‌ى زۆر سه‌ریان هه‌ڵدا، ئه‌و خاوه‌نى غرورییه‌كى تایبه‌ت بوو به‌خۆى جڵه‌وی ئیداره‌ی له ده‌ست ده‌رچوو، له ده‌ستوه‌شاندن و زیندانى به‌ولاوه ڕێگه‌یه‌كی ئیداری بۆ نه‌مابۆوه، خه‌ڵكانێكى زۆر وه‌رس بوون لێى سلێمانی یه‌كێك بوو له جێگانه‌ی كه له ئیداره‌ی ئینگلیز بێزاربوو، له ژێره‌وه وه‌كو مه‌نجه‌ڵی سه‌ر ئاگر قوڵپی ئه‌دا.\nمێجه‌رسۆن پیاوێكى بوغزاوى ڕق هه‌ڵگربووه، كه ڕقی له یه‌كێك هه‌ڵبگرتایه دڵی پاك نه‌ئه‌بووه‌وه و به هیچ جۆرێك لێبوردن و لێخۆشبونی لاى ئه‌و ئه‌سته‌م بوو، خه‌ڵكی ئه‌و سه‌رده‌مه رووداوى سه‌یری مێجه‌رسۆن ده‌گێڕنه‌وه، وه‌كو ئه‌و رووداوەی له ساڵی ١٩٠٩ له شاره‌زوور به‌سه‌رى هاتووه.\nئه‌و ساڵه به‌ناوى كاسبی و ڕۆن و خوری كڕین، چووه بۆ ده‌ورووبه‌ری شاره‌زوور له‌وێ چه‌ند چه‌كدارێكى لێ په‌یدابووه ڕۆنه‌كانیان لێ سه‌ندووه و سۆن به به‌تاڵی گه‌ڕاوه‌ته‌وه، له ساڵی ١٩١٩ له دوای ئه‌وه‌ی شێخ مه‌حمود نێردرا بۆ هیندستان و مێجه‌رسۆن بوو به حاكم، تاقمێكی به كرێ گرتووه و كه‌وته سۆراخكردنی ئه‌و كه‌سانه‌ى كه به‌ر له ١٠ ساڵ روتیان كرده‌وه، پاره‌یه‌كی زۆری خه‌رجكرد هه‌تا دۆزینیه‌وه‌و پاره‌ی ڕۆنه‌كه‌ی لێ سه‌ندنه‌وه كه له ڕاستیدا پاره‌كه زۆر له‌وه كه‌متربوو كه بۆ ئه‌و مه‌به‌سته خه‌رجی كردبوو.\nئه‌حمه‌د خواجه‌ی مێژوونووس له كتێبى (چیم دی) دا ده‌رباره‌ی سۆن ده‌نووسێ"پیاوێكی سیاسی، زیره‌ك، له فارسی و كوردی زمان زان، ئاره‌زووی به‌رزكردنه‌وه‌ی زمانی كوردی ئه‌كرد، له هه‌ورامی و فارسی زۆر شاره‌زابوو" محه‌مه‌د ئه‌مین زه‌كی مێژوونووس ده‌ڵێت "به‌قه‌د كوردێك كوردی ئه‌زانی و له زانایه‌كى كورد زیاتر شاره‌زای زمانی كوردی بوو".\n1-یاداشت : ره‌فیق حیلمی\n2-چیم دی: ئه‌حمه‌د خواجه\n3-شێخ مه‌حمودی قاره‌مان و ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی خوارووی كوردستان: محەمەد ره‌سوڵ هاوار


دوولایەنی سیاسی شەری براکوژی بە هەموو شێویەک محکوم دەکەن | یاریکورد یاهەق\nHome یاریکورد و یارسان دوولایەنی سیاسی شەری براکوژی بە هەموو شێویەک محکوم دەکەن\nدوولایەنی سیاسی شەری براکوژی بە هەموو شێویەک محکوم دەکەن\nدوولایەن سیاسی رۆژهەڵاتی کوردستان پارتی لیبرال دیمۆکراتی کوردستان و رێکخراوی یاریکورد یارسان لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا بە هەموو شێویەک شەری براکوژی محکوم دەکەن\nگەلی کورد مێژوویەکی تاڵ و ناخۆشی هەیە لە شەری براکوژی کە تاکو ئیستایش زام و برینی شەرەکانی ڕاوبردوو و فرمێسکی ئەو دایکانە کە رۆڵەکانیان لە شەری براکوژیدا شەهید بوون پاک نەبووەتەوە ، کە هەموو لایە و تەنانەت نەوەی داهاتوویش هەست بە شەرمەزای لەو مێژوویە دەکەن، مێژووی شەری براکوژی رابردوو ئەو ئەزموونەی فێر کردین کە ئەگەر دەیان ساڵێش پێکەوە شەر بکەین لە ئاکامدا دەبێت رۆژێک لە سەر مێژی گفتوگۆ دانیشین بۆ چارەسەرکردنی .\nلە کاتێکدا گەلی کورد و نەتەوەکەمان لە هەموو کات زیاتر پیویستی بە یەک دەنگی و یەک رێزی ناو ماڵی خۆیەتی نگرانیی خۆمان دەردەبەڕین بەو رووداوەی کە سەر لە بەیانی رۆژی هەینی لە شەنگاڵ روویدا لە نێوان هێزی پێشمەرگەی رۆژئاوای کوردستان و یەکینەکانی پاراستنی شەنگال.\nوەک پارتی لیبراڵ دیمۆکراتی کوردستان و رێکخراوی یاریکورد شەری براکانمان و شەری براکوژی محکوم دەکەین هیوادارین لایەنەکان لە رێگای دیالوگ ۆ گفتوگۆچارەسەری کێشەکان بکەن، تاکو هەموومان کار بۆ بنیادنانی نیشتمانێکی ئازاد و سەربەخۆ بکەین کە لەو پێناوەدا سەدان هەزار رۆڵەی نەتەوەکەمان گیانی خۆیان کردوەتە قوربانی..\nرێکخراوی یاری کورد یارسان\nژمارەی بینین 1,817


دوای مردنت چی بەسەر هەژماری فەیسبووکتدا دێت؟\n15092 جار خوێندراوەتەوە\nیەکێک لە بەڵگەنەویستەکانی ئەم جیهانە مردنە، بۆیە کۆمپانیاکانی ئینتەرنێت و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیش ئامادەکارییان کردووە بۆ مردنی هەرکام لە بەکارهێنەرانیان، بەڵام بە دیاریکراوی هەژماری فەیسبووکەکەت دوای مردنت دەکەوێتە دەست کێ؟\nتۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک چەند بژاردەیەکی خستووەتە بەردەستی بەکارهێنەرانی سەبارەت بە چارەنووسی هەژمارەکانیان لەدوای مردنی خۆیان، بژاردەی یەکەم بریتییە لە سڕینەوەی هەتا هەتایی هەژمارەکە. (لێرەوە دەتوانیت داوابکەیت هەژمارەکەت دوای مردنت بسڕدرێتەوە.)\nئەگەر بەکارهێنەر ئەمەی نەویست دەتوانێت داوابکات هەژمارەکەی وەک یادگاری بمێنێتەوە، ئەو هەژمارانەی کە وەک یادگاری لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکەدا دەمێننەوە لەپەنای ناوەکەیاندا ئاماژە بەوە دەکرێت کە هەژمارەکەیان تەنیا یادگارییە، ئەگەر پێشتر رێگەیدابێت هاوڕێکانی لەسەر "Timeline"ـەکەی بڵاوکراوە دابنێن ئەوا دوای مردنیشی هاوڕێکانیشی دەتوانن وێنە و نووسینی تێدا بڵاوبکەنەوە، بەڵام ناتوانن لەبری ئەو هیچ شتێک بڵاوبکەنەوە، هیچ کەسێکیش ناتوانێت بڕواتە نێو هەژمارەکەوە، دوای ئەوەی بەڵگەی مردنی کەسە دەگاتە کۆمپانیای فەیسبووک، کەسی مردوو لە هەر لاپەڕەیەکدا بەڕێوەبەر بووبێت ئەو لاپەڕەیش دەسڕدرێتەوە. (لێرەوە دەتوانیت وا لە هەژمارەکەت بکەیت دوای مردنت وەک یادگاری بمێنێتەوە.)\nسەبارەت بە بژاردەی سێیەمیش، خاوەنی هەژمارەکە دەتوانێت کەسێک دەستنیشانبکات کە دوای خۆی هەژمارەکەی بۆ بەڕێوەبەرێت، ئەو کەسەش پێیدەوترێت "Legacy Contact"، ئەم کەسە دەتوانێت ماڵئاواییەک بڵاوبکاتەوە لە هەژمارەکەدا و شوێن و کاتی ماتەمینیی کەسی مردووی تێدا دەستنیشانبکات، جگە لەمەش دەتوانێت بڵاوکراوەکانی خاوەنی هەژمارەکە ببینێت، بەڵام بە هیچ شێوەیەک ناتوانێت بڕواتە نێو هەژمارەکە و نامەکان بخوێنێتەوە یاخود هاوڕێکان بسڕێتەوە، دەتوانێت داواکاری هاوڕێیەتی وەربگرێت، بەڵام ناتوانێت داوای هاوڕێیەتی لە هەژماری دیکە بکات.\nجگە لەمانە دەتوانێت وێنەی پرۆفایل و کەڤەری هەژمارەکە بگۆڕێت و تەنانەت داوای سڕینەوەی هەژمارەکەش بکات. (لێرەوە دەتوانیت کەسێک دەستنیشانبکەیت تاکو دوای خۆت هەژمارەکەت بەڕێوەبەرێت.)\nفەیسبووک چۆن دەزانێت کە بەکارهێنەرێکی مردووە؟\nیەکێک لە هاوڕێ یان کەسە نزیکەکانی دەتوانن بەڵگەیەکی مردنی خاوەن هەژمارەکە بنێرن بۆ کۆمپانیاکە و دوای پێداچوونەوە بە راستیی و دروستیی بەڵگەنامەکاندا کۆمپانیاکە بەپێی داواکاریی پێشووی خاوەن هەژمارەکە یەکێک لە سێ بژاردەکەی سەرەوە چالاکدەکات.


عه‌لی که‌ریم : ئه‌م ڕه‌وشه سیاسیه‌ی عیراق به هیچ شێوه‌یه‌ک ماف و ئازادیه‌کانی تیادا ناپارێزرێت \nداکۆکیکاران له مافه‌کانی مرۆڤ داوا له عێراق ده‌که‌ن دادگایه‌کی تایبه‌تمه‌ند پێکبهێنرێت بۆ ئه‌وانه‌ی پێشێلی مافه‌کانی مرۆڤ ده‌که‌ن.\nهه‌ندێک له سه‌رچاوه‌کانی هه‌واڵ له زاری ئه‌ندامانی کۆمیسیۆنی سه‌ربه‌خۆی مافه‌کانی مرۆڤ له عێراق ده‌ڵێن به پێی یاسا ئه‌م کۆمیسیۆنه مافی هه‌یه ئه‌و پێشێلکاریانه‌ی له مافه‌کانی مرۆڤدا ده‌کرێن بخاته به‌رده‌م داواکاری گشتی، به‌مه‌به‌ستی کردنه‌وه‌ی دۆسێی یاسایی دژ به‌وانه‌ی مافه‌کانی مرۆڤ پێشێل ده‌که‌ن.\nئه‌ندامانی ئه‌و کۆمیسیۆنه ئاماژه‌یان به پێویستی بۆ هه‌بوونی دادگایه‌ک کردووه تایبه‌تمه‌ند بێت به مافه‌کانی مرۆڤ و وه‌ک ده‌شڵێن ئه‌و داوایه‌یان به فه‌رمی خستۆته به‌رده‌م ده‌سه‌ڵاتی باڵای دادوه‌ریی له عێراق.\nسه‌رۆکی ئه‌نستیتۆی کوردستان بۆ مافه‌کانی مرۆڤ ده‌ڵێت له پاش پرۆسه‌ی ڕزگارکردنی عێراقه‌وه ئه‌م داوایه هه‌یه و ڕه‌نگه بتوانرێت ئه‌م جۆره دادگایانه پێکبهێنرێت، به‌ڵام ناتوانێت هێنده‌ی ناوه‌که‌ی گه‌وره بێت چونکه ته‌واوی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری له عێراقدا له‌ژێر پرسیاردایه.\nله میانه‌ی وتووێژه‌که‌یدا له‌گه‌ڵ به‌ڵێن ساڵح، عه‌لی که‌ریم ده‌ڵێت پرسیاره گه‌وره‌که له‌وه‌دایه ئایا ئه‌قڵیه‌ت و پاشخان و ئه‌رکی ئه‌و دادگایه‌ی وه‌ک ده‌گوترێت پێکده‌هێنرێت چی ده‌بن؟ وه‌ک ده‌ڵێت له عێراق دام و ده‌زگا و دامه‌زراوی زۆر هه‌ن که ناوی گه‌وره‌یان هه‌یه به‌ڵام له ڕاستیدا ناتوانن ئه‌و ئه‌رکانه‌ی له ئه‌ستۆیانه جێبه‌جێی بکه‌ن و هه‌میشه‌ش ده‌که‌ونه ناو ناکۆکیه‌وه له‌گه‌ڵ خۆیاندا.\nبه‌ڕێز که‌ریم ده‌شڵێت له‌مڕۆی عێراقدا زۆربه‌ی دامه‌زراوه نیشتیمانیه‌کان له ناوه‌ڕۆکیان به‌تاڵ ده‌کرێنه‌وه و دیموکراسی له وڵاته‌که‌دا له مه‌ترسیه‌کی گه‌وره‌دایه و تایفه‌گه‌رایی له لوتکه‌دایه و ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ له عێراقدا ده‌گوزه‌رێت پێشێلکاریه‌کی ڕاسته‌وخۆ و ترسناکه له‌سه‌ر ڕه‌وشی مافه‌کانی مرۆڤ.\nوتووێژ له‌گه‌ڵ عه‌لی که‌ریم


لە یادی لە دایکبوونیدا: ئاوڕدانەوەیەکی خێرا لە ژیان و بەرهەمەکانی بەختیار عەلی - جام کوردی\n"بەختیار عەلی محمد" نوسەر و ڕۆماننوسی گەورەی کورد، ٨/٨/١٩٦٦ لە گەڕەکی "ئیبراهیم پاشا"ی شاری سلێمانی لە دایکبووە. خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی " شێخ سەلام " لە سلێمانی تەواو کردووە پاشان خوێندنی ناوەندی ، لە ناوەندی " ئەزمڕ" و خوێندنی ئامادەیی، لە ئامادەیی "هەڵکەوتـ"ـی کوڕان تەواو کردووە. پاشان لە زانکۆی "سلێمانی و سەلاحەدین" دەبێتە خوێندکاری بەشی زەویناسی و پاش خۆپشاندانەکانی ساڵی ١٩٨٣ی خوێندکارانی زانکۆی "سەلاحەدین" لە هەولێر دەستی بریندار دەبێت و بە یەکجاری دەست لە خوێندنی زانکۆ هەڵدەگرێت و دەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی. لەوە بە دواوە بە تەواوەتی خۆی بۆ کاری نوسین یەکلا دەکاتەوەو هەمان ساڵ واتا ساڵی ١٩٨٣ " قەسیدەی نیشتیمان " دەنوسێت و دەبێتە یەکەمین بەرهەمی بڵاوکراوەی.\nساڵی ١٩٨٥ بە هۆی بارودۆخی نالەباری باشووری کوردستان و بۆ ئەوەی لە سوپای عێراقیدا نەبێتە سەرباز، دەچێت بۆ ئێران و نزیکی 8 مانگ لە شاری کەرەج لە کامپێکی پەنابەراندا دەژی، بارودۆخی دژواری کەمپەکە و بێ هیوایی وادەکەن بگەڕێتەوە و ماوەیەکی درێژ لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستان بمێنێتەوە. ئەزموونی سەختی ژیان و ململانێی بەردەوامی لەگەڵ فاشیزمی بەعس و تەسکبیری حیزبە کوردییەکان دەبن بە ئەزموون و پاشخانێکی فیکری و ڕۆحی گرنگ بۆی کە دواتر لە کۆی بەرهەمە ئەدەبییەکانیدا ڕەنگ دەدەنەوە.بەختیار عەلی دوای جێهێشتنی شاری کەرەج بە هاورێیەتی هەردوو نوسەر "فاروق رەفیق و ڕێبوار سیوەیلی" ڕوو لە کوردستانی رۆژهەڵات دەکات و بۆ ماوەیەک لە ناوچەی "چەمپاراو" نیشتەجێ دەبن و پاشانیش لەگەڵ ئەو دوونوسەرە لە شاری بانە دەمێننەوە.\nدوای گیرسانەوەیان لە شاری بانە بە هۆی کاریگەرییەکانی شەری ئێران و عێراقەوە و ئەو پەستانە زۆرەی لەلایەن کۆماری ئیسلامی ئێران لەسەری دەبێت بەختیار عەلی بۆ جارێکی دیکە دەگەڕیتەوە کوردستانی باشور و دەست دەکات بە چالاکی ڕۆشنبیری و نووسین ئەدەبی و فیکری. پاش سەرھەڵدانی شەڕی ناوخۆ، کوردستان بە جێ دەھێڵێت و ڕوودەکاتە سووریا و پاشان ئەڵمانیا و لە ساڵی ١٩٩٩وە لە شاری کۆڵن نیشتەجێ دەبێت و لە ژێر هەل و ئەزموونەکانی ژیانی تاراوگە و دونیای مودێڕنی ئورووپادا ژیانی ئەدەبی و نووسەری پەرە دەستێنێت.\nیەکەم بەرھەمی بڵاوکراوەی بەختیار عەلی "قەسیدەی نیشتیمان"ە کە دەگەڕێتەوە بۆ سالی ١٩٨٣ز، لە ساڵانی ھەشتادا بەختیار کۆمەڵێک قەسیدەی درێژیش دەنووسێت، کە «شار»، «گوناھ»، «کەرنەڤاڵ» و دەستنووسی یەکەمی ڕۆمانی «مەرگی تاقانەی دووەم»یش بەشێک لەو بەرهەمانەن.\nبەختیار عەلی لە پاییزی ساڵی ١٩٨٩دا یەکەمین وتاری بە دوو بەش بە ناونیشانی «قسەکردن لە پەراوێزی بێدەنگی»دا لە ڕۆژنامەی «پاشکۆی عێراق»دا بڵاودەبێتەوە. لە ڕۆژانی سەرەتای ڕاپەڕیندا، لەگەڵ کۆمەڵێک نووسەری تردا ژمارەیەکی "گۆڤاری ئازادی" دەردەکەن کە دواتر پێنج ژمارەی لێ بڵاودەبێتەوە. لە ساڵی ١٩٩٢دا یەکەمین کۆمەڵە شیعری بەجۆرێکی ئێجگار سادە و سەرەتایی و بە تیراژێکی کەم چاپ دەکرێت. لە نێوان ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٤ چەندین کۆڕ و سیمینار لە ھەولێر و سلێمانی پێشکەش دەکات و ئیشەکانی لە پاڵ ئیشی کۆمەڵێک نووسەر و ڕۆشنبیری تردا وەک سەرەتای سەرھەڵدانی جۆرە تێڕوانینێکی جیاواز بۆ ئەدەب و کۆمەڵگا سەیردەکرێن.\nدوای سەرھەڵدانی شەڕی ناوخۆ لە ئەیلولی ١٩٩٤دا کوردستان بەجێدەھێڵێت و ڕوو دەکاتە سووریا، پاش نۆ مانگ ژیان لە دیمەشقدا دەگاتە ئەڵمانیا و ساڵی ١٩٩٩ لە فڕانکفۆرت نیشتەجێ دەبێت. لەو ماوەیەدا لەگەڵ کۆمەڵێک ھاوڕێی دیکەدا دەبێتە یەکێک لە دامەزرێنەرانی گۆڤاری ڕەھەند، لە ساڵی ١٩٩٧ یشدا دەست بە نووسینی ڕۆمانی «ئێوارەی پەروانە» دەکات و تەواوی دەکات.\nپاشان لە ساڵانی نەوەدەکان ھاوشانی " ڕێبین ھەردی، ڕێبوار سیوەیلی، مەریوان وریا قانع، فاروق ڕەفیق، ئاراس فەتاح، ھەڵکەوت عەبدوڵا " گرووپی "ڕەھەند" دادەمەزرێین، پاشان چەند ژمارەیەک لە گۆڤاری ڕەھەند بڵاو دەکەنەوە، کە گۆڤارێکی ئەدەبی-فیکری بووە.\nگوناھ و کەرنەڤال\nبۆھیمی و ئەستێرەکان\nکۆی بەرھەمە شێعرییەکان ١٩٨٣ - ١٩٩٨\nتا ماتەمی گوڵ... تا خوێنی فریشتە - کۆی بەرھەمە شیعریەکان ١٩٨٣ - ٢٠٠٤\nئەی بەندەری دۆست.. ئەی کەشتی دوژمن ٢٠٠٧\nمەرگی تاقانەی دوووەم، سوید ١٩٩٧\nئێوارەی پەروانە، ستۆکهۆڵم ناوەندی چاپەمەنی ڕەهەند، ۱۹۹۸\nدواھەمین ھەناری دونیا، ٢٠٠٢\nشاری مۆسیقارە سپییەکان، ٢٠٠٦\nغەزەلنووس و باغەکانی خەیاڵ، ٢٠٠٨\nکۆشکی باڵندە غەمگینەکان، ٢٠٠٩\nجەمشید خانی مامم کە ھەمیشە با لەگەڵ خۆیدا دەیبرد، ٢٠١٠\nکەشتیی فریشتەکان - بەرگی یەکەم، ٢٠١٢\nکەشتیی فریشتەکان - بەرگی دووەم، ٢٠١٣\nهەورەکانی دانیال، ٢٠١٥\nوەڵام لە ڕۆژگاری وونبوونی پرسیاردا "سێزدە چاوپێکەوتن لەکەڵ نووسەر"\nمەعریفە و ئیمان " بەختیار عەلی و هێمن قەرەداخی"\nناوداران جام کوردی شیعر نووسەر


هەواڵ / ڕاپۆرت :: 21/09/2019 :: 3549 جار بینراوە\nتاگ :: ئێران ئەمریکا رۆژهەڵاتى ناوەڕاست\nسه‌رچاوه: ماڵپه‌ڕى بوویا\nئاماده‌كردن و وه‌رگێڕانى: د. شێركۆ عه‌بدوڵا\nپێشه‌كى ده‌بێت بڵێین پێوه‌ره جیهانى و نێوده‌وڵه‌تییه‌كانى ئه‌مڕۆ به‌مشێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌یه:\n1. سه‌رده‌مى یه‌ك جه‌مسه‌رى جیهانى كۆتایى هاتووه، واته ته‌نیا هه‌ر یه‌ك ده‌وڵه‌ت تاكه زلهێزى نه‌زمى ئێستاى جیهانه. دابه‌شبوونى سامان و ته‌كنه‌لۆجیا و ده‌سه‌ڵات له‌سه‌ر ئاستى نێوده‌وڵه‌تى به‌جۆرێكه كه ده‌یسه‌لمێنێت جیهان فره جه‌مسه‌رییه.\n2. تا چه‌ند ساڵێك پاش هه‌ره‌سهێنانى یه‌كێتى سۆڤیه‌ت، ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا تاكه زلهێزى جیهان بوو، ئێستا ئه‌و سه‌رده‌مه به‌سه‌رچووه.\n3. ئه‌و فره جه‌مسه‌رییه‌ى كه جیهان بۆى ده‌چێت مه‌رج نییه جه‌مسه‌ره‌كانى نه‌گۆڕ و به‌رده‌وام بن، ئایدۆلۆجى نین له ڕووى سروشته‌وه دژى یه‌كترى نین، زوو زوو پێناسه و پێكهاته‌یان ده‌گۆڕێت و به درێژایى سه‌ده‌ى 21 جه‌مسه‌ره‌كان ناو به‌ناو كه‌م ده‌كه‌ن و ناو به ناویش زیاد ده‌كه‌ن.\n4. چین و ڕووسیا و هیندستان و یه‌كێتى ئه‌وروپا ناوه‌نده سه‌ره‌كییه‌كانى ئه‌و جه‌مسه‌رانه‌ى دیكه ده‌بن كه له ئاینده‌دا دێنه ئاراوه.\n5. وڵاته به‌هێزه‌كانى دیكه یان په‌یوه‌ندى ده‌كه‌ن به‌م جه‌مسه‌رانه‌وه یان جه‌مسه‌رێكى دیكه بۆ خۆیان دروست ده‌كه‌ن، له‌وانه یابان، بریتانیا، كۆریاى باكور، ئه‌ڵمانیا، فڕه‌نسا، كه‌نه‌دا، ئوستورالیا، به‌ڕازیل.\n6. یه‌كێتى ئه‌وروپا ده‌توانێت ببێته جه‌مسه‌رێكى ئه‌وروپایی به مه‌رجێك هه‌ڵنه‌وه‌شێته‌وه. ئێستا ئه‌و یه‌كێتییه كێشه‌ى گه‌وره‌ى هاتووه‌ته‌ڕێ، چونكه له سه‌رێكه‌وه بریتانیاى تیادا نه‌ماوه‌و له سه‌رێكى دیكه‌شه‌وه ناته‌بایی و دووبه‌ره‌كى له ناویدا زۆره.\n7. وڵاته‌كانى دیكه یان ده‌بێت بچنه ژێر سایه‌ی یه‌كێك له‌م جه‌مسه‌رانه‌وه یان رووبه‌ڕووى گۆشه‌گیرى ده‌بنه‌وه، چونكه چیتر مۆده‌ى رێكخراوى وڵاتانى بێلایه‌ن نه‌ماوه.\n- له روانگه‌ى ئه‌م راستییانه‌وه ده‌توانین بڵێین به پێچه‌وانه‌ى سه‌ده‌ى بیسته‌مه‌وه كه دوو جه‌نگى جیهانى گه‌وره‌ى به‌خۆوه بینى، له سه‌ده‌ى بیست و یه‌كه‌مدا دامه‌زراندنى جیهانێكى نوێ له رێگه‌ی نه‌شته‌رگه‌رى جه‌نگه‌وه روونادات، له سه‌ده‌ى بیسته‌مدا جه‌نگه‌كان ناوچه‌ى كیشوه‌رى بوون، ئه‌گه‌رچى مێژوونوسه‌كان ناویان لێ نان جه‌نگى جیهانى، به‌ڵام له راستیدا ئه‌وه جه‌نگى سه‌ده‌ى بیست و یه‌كه‌مه كه كاریگه‌رییه‌كانى هه‌موو جیهان ده‌گرێته‌وه. كه‌واته ده‌ستپێكردنى جه‌نگ له‌م سه‌ده‌یه‌دا وه‌ك سه‌ده‌ى رابوردوو ئاسان نییه، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌یه ئه‌مریكا ئاره‌زوومه‌ند نییه په‌لامارى ئێران بدات. هه‌ڵوێسته‌كانى پێشووترى واشنتۆن له عێراق و ئه‌فغانستان و كۆریاى باكور و ڤه‌نزوێلا و قبوڵكردنى شكستهێنانى سعودیه له یه‌مه‌ن و ره‌فتارى رابوردووى له سوریادا، هه‌موویان به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌ن كه ترامپ و ئیداره‌كه‌ى نایانه‌وێت بگلێنه جه‌نگه‌وه كه سروشتى به‌و جۆره بێت كه باسمان كرد.\nئه‌م هه‌ڵوێسته‌ى واشنتۆن به هیچ جۆرێك هاوشێوه‌ى هه‌ڵوێستى پێشووترى نییه به‌رامبه‌ر سه‌دام و معه‌مه‌ر قه‌زافى. ئه‌مه‌ش نه‌ك له‌به‌رئه‌وه‌ى كه هێزى سه‌ربازى ئه‌مریكا چه‌ند هێنده‌ى جاران نییه، به‌ڵكو له‌به‌رئه‌وه‌ى كه كاریگه‌رى هێزى سه‌ربازى ئێستا وه‌ك جاران نه‌ماوه، جه‌نگه‌كانى پێشووترى ئه‌مریكا به‌جۆرێك بوون كه بۆ نموونه كۆریا و ڤێتنام یان لوبنان و سۆماڵ یان وڵاتانى دیكه نه‌یانتوانیوه هه‌ڕه‌شه‌یه‌كى ستراتیجى بۆ سه‌ر ئه‌مریكا دروست بكه‌ن، تێكڕاى ئه‌م جه‌نگانه به جه‌نگى داگیركردنى عێراقیشه‌وه سنووردار بووه. به خاڵى ئه‌و وڵاته‌وه، به‌ڵام ئێستا بارودۆخه‌كه جۆرێكى تره.\nئه‌گه‌ر واشنتۆن جه‌نگ دژى ئێران ده‌ست پێ بكات، ئه‌وا ئێران ده‌توانێت زه‌برى كاریگه‌ر بوه‌شێنێت له ناوچه‌ى كه‌نداو و سعودیه و كوه‌یت و ئیمارات و به‌حره‌ین و سوڵتان نشینى عوممان، یه‌مه‌ن و ئه‌فغانسان و پاكستان و عێراق و سوریا و توركیا و ئوردون و لوبنان و غه‌ززه‌و ئیسرائیل و دراوسێكانى ترى ئێران وه‌ك ئازه‌رباینجان و ئه‌رمه‌نستان و توركمه‌نستان و ناوچه‌كانى دیكه.\nنه‌ك هه‌ر ئه‌مه، به‌ڵكو بازاڕى نه‌وت و سوته‌مه‌نیش به ته‌واوى تێكده‌چێت، نرخى سوته‌مه‌نى به‌رزده‌بێته‌وه و ئه‌گه‌ر جه‌نگه‌كه درێژه بكێشێت، ئه‌وا یه‌ده‌گى كۆكراوه‌ى نه‌وت له وڵاته گه‌وره‌كاندا نامێنێت و ئاژاوه‌یه‌كى ئابوورى جیهانى رووده‌دات، سه‌ربارى ئه‌مانه‌ش هه‌موو ناوچه‌ى خۆرهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست تێك و پێك ده‌چێت و گیرۆده‌ى شه‌ڕێكى بێ ئامان ده‌بێت و ملیۆنه‌ها كۆچبه‌ر و ئاواره رووده‌كه‌نه ئه‌وروپا و ئه‌مریكا و كه‌نه‌دا.


ده‌سته‌ی ده‌ستپاكی: هه‌رێمی كوردستان پێویستی به چاكسازییه‌كی راسته‌قینه هه‌یه\nد. ئەحمەد ئەنوەر، سەرۆكی دەستەی دەسپاكی هەرێم\nلە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانی سەرۆكی دەستەی دەسپاكی هەرێمی كوردستان ئاماری شەش مانگی یەكەمی ئەمساڵی كەیسەكانی گەندەڵی راگەیاند و ئاماژه‌ی به‌وه‌دا كه 52 كه‌یسی گه‌نده‌ڵی ره‌وانه‌ی دادگا كراون.\nئەمڕۆ پێنجشەممه 18ی تەمموزی 2019، د. ئەحمەد ئەنوەر، سەرۆكی دەستەی دەسپاكی هەرێمی كوردستان رایگەیاند: داوا لە كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم دەكەن وەك چۆن لە بەرنامەی كاری ته‌ئكیدی لە رووبەرووبوونەوەی گەندەڵی كردووەته‌وه كار لەسەر چاكسازی و نەهێشتنی گەندەڵی بكات و ئەنجومەنێك بۆ دژایەتی گەندەڵی دابمەزرێنێت و دادگایەكی تایبەتیش بۆ كەیسەكانی گەندەڵی تەرخان بكرێت.\nوتیشی: "لە شەش مانگی یەكەمی ئەمساڵ 88 داوای هەواڵدەری كەیسی گەندەڵی تۆمار كراون و كۆی گشتی كەیسەكانی هەواڵدەری گەیشتووەتە 245 كەیس و 143 داوای سزایی كەیسی گەندەڵی تۆمار كراون و كۆی گشتی داوای سزایی گەیشتووەتە 250 كەیس".\nهەروەك ئاماژەی بەوە كرد، لەماوەی شەش مانگدا 52 كەیسی گەندەڵی رەوانەی دادگای لێكۆڵینەوە كراوە و 20 كەیسی گەندەڵییش رەوانەی دادگای تایبەتمەند كراوە و 17 كەیسیش یەكلای كراونەتەوە و 105 كەیسیش لە قۆناغی لێكۆلینەوەن.\nده‌سته‌ی ده‌ستپاكی: رێژه‌ی گه‌نده‌ڵی زیادی كردووه\nده‌سته‌ی ده‌ستپاكی هه‌رێم: زیاتر لە پێنج ملیار دینارمان بۆ شارەوانی سلێمانی گەڕاندەوە\nده‌سته‌ی ده‌ستپاكی عیراق دۆسیه‌ی گه‌نده‌ڵی پێنج په‌رله‌مانتار هه‌ڵده‌داته‌وه


نەبەز گۆران - 2-11-2017 - 4845 جار خوێندراوەتەوە\nئەو نیگەرانییەی لەدەنگدەران و هەڵسوڕاوان و لایەنگران و خەڵكەوە، لەسەر بزوتنەوەی گۆڕان بەدیدەكرێت، نیگەرانییەكە لە جێگای خۆیدایە. ئەم هێزە چالاكە لە ئێستادا لەناو بازنەیەكدا بەدەوری خۆیدا دەسوڕێتەوە و، لەشوێنێكدایە نەك هەر توانای دەسكاریكردنی وێنە سیاسییەكان نییە، بەڵكو توانای ئەوەی نییە خۆشی بەباشی ببینێت. بازنەی سوڕانەوەكانی هێندە كاتی و بەیاننامەییە لەوێنەی هەواڵێكی میدیایی دەچێت، پاش خوێندنەوەی كاریگەری نەماوە.\nیەكەم: خانەی راپەڕاندن\n-خانەی راپەڕاندن: نزیك بووەتەوە لە سەد رۆژی تەمەنی. لەم ماوەیەدا هاوكارییەكی زۆركراون، پێشنیازی تەندروستی زۆر خراوەتە بەردەستیان بۆ ئەوەی كەمێك جوڵە بكەن. بەڵام پێدەچێت ئەم خانەیە لە ماهییەتدا وێرانەبێت. چونكە نە دەتوانێت رووبەرەكەی خۆی بناسێت، نە دەشتوانێت لەو بازنەیە بێتە دەرەوە كە خۆی تێخزاندووە. بۆ ئەوەی ئەم خانەیە چالاك بێت، بە پێشنیاز و هاوكاری برادەرانە چالاك نابێت، بە رەخنەگرتن و فشارخستنە سەری جوڵەكانی خۆی دەگۆڕێت. بەپێی جوڵەكانی ئێستایان دەزانی ئەم خانەیە نەك هەرناتوانێت لەدەرەوەی بزوتنەوەكە دەسكاری وێنە سیاسییەكان بكات، لەناوخۆی بزوتنەوەكەش توانای جوڵە پێخستنی ژورەكانی نییە.( كێشە چارەسەرناكەن، كێشە سڕدەكەن!) جەسارەتی ناوێت بڵێین: توانای ئاڵوگۆڕی نییە، توانای دەسكاریكردنی پەیكەری شوێنەكانی نییە، توانای جێبەجێكردنی ئەركەكانی خۆی نییە. سستییەكەی گەیشتووەتە ئاستێك، كاریگەری بۆسەر بزوتنەوەكە دروستكردوە و نیگەرانی بەدوای خۆیدا هێناوە. (هەڵبەتە تا ئەمڕۆش من وەك هاوڕێی بەشێكی زۆریان، ئەوەی لەتوانای من بووە هاوكاریان بووم، بەڵام لەمڕۆوە ئیدی پێویستە بە رەخنەگرتن هاوكاریان بین.)\n-ژورەكان: بەشێكی زۆری ئەم ژورانە ئەركی ئێستایان بریتیە لە" چا خواردن، قسەی زۆر و بیركردنەوەی كەم، دیداری تەلەفزیۆنی و وتنی رستەی سواو، خۆ ئامادەكردن بۆ پۆست." ئەركە راستەقینەكەی ژورەكان بەتەواوەتی ونبووە. هیچ چاودێرێكیش نییە بیانخاتەوە سەر ئەركەكانی خۆیان، بۆیە فەزایەك دروست بووە، لەم فەزایەدا ژورەكان كراون بە پەیژەیەك بۆ گەیشتن بە پۆست. لەكاتێكدا كاتی خۆی (كاك نەوشیروان) ئەم ژورانەی بەپێی زەمینە و ئەرك دروستكرد، هەر ژورەو زەمینە و ئەركی خۆی هەبوو، لەو زەمینەو ئەركەدا دەبایە بەردەوام سەرقاڵی بیركردنەوە و پرۆژە بوایە، ئێستا ئیدی نە زەمینە ماوە، نە ئەركی راستەقینە. زۆربەی ژورەكان دەورێكی نەرێنی دەبینن و پێویستیان بەسەرلەنوێ بونیاد نانەوەیە. سستی ژورەكان دینەمۆیە بۆ سستی خانەی راپەڕاند. كورتبوونەوەی دونیای ژورەكان و ناچالاكبوونییان فەزایەكی دروستكردوە، هەمان فەزا لەناو خانەی ڕاپەراندندا دووبارە دەبێتەوە و هەردوولاش بە بێدەنگی رازین بەو سستبوونە! ( ئەركی بزوتنەوەكەیان كردوە بە ئەركی رۆژنامەوانی، دەوەستن تا رووداو رووبدات، پاشان قسە لەسەر رووداو بكەن، خۆیان توانای دروستكردنی رووداوی سیاسییان نەماوە.)


کوردیپێدیا - هەپەگە: 6 سەربازی تورکیا کوژران و 2 سیخووڕیش سزا دران\n📝 هەپەگە: 6 سەربازی تورکیا کوژران و 2 سیخووڕیش سزا دران | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nهەپەگە: 6 سەربازی تورکیا کوژران و 2 سیخووڕیش سزا دران\nناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگەهەپەگە) ڕایگەیاند، لە ناوچەی لێلیکان-ی باشووری کوردستان 2 سەرباز و لە دۆڵێکی چەلێ 4 سەربازی تورکیا کوژراون و 7ی دیکەش بریندار بوون. هەروەها لە سنووری شارۆچکەی قلابانی شرناخ 2 کەس کە سیخووڕیان بۆ میتی تورکیا دەکرد بە سزا گەیەنران.\nلە ئەنجامی چالاکییەک لە لێلیکان 2 سەرباز کوژران\n(لە چوارچێوەی هەڵمەتی شۆڕشگێڕیی شەهید پیرۆز و شەهید ئاگری-دا، هێزەکانمان 19ی ئەیلوول کاتژمێر 10:30 له گردی لێلیکانی سەر بە ناوچەی سیدەکانسیدەکان لە دەڤەری برادۆستی باشووری کوردستان چالاکییەکیان لە دژی سوپای تورکیای داگیرکەر ئەنجام دا. لە چالاکییەکەدا لە 2 قۆڵەوە سەنگەر و پەناگەکانیان کرانە ئامانج و 2 سەرباز کوژران.\nلە چەلێ هێرشکرایەسەر سەربازگەیەک\n18ی ئەیلوول\_27ی خەرمانان کاتژمێر 9:30 هێزەکانمان لە گوندی ئاشووتی سەر بە ناوچەی چەلێی جۆلەمێرگ لە دژی سەربازگەی چەپەرا شێخا چالاکییەکیان ئەنجام دا. لەم چالاکییەدا گورز لە سەنگەر و پەناگەکانی سەربازگەکە درا. ڕوون نەبوویەوە چەند سەرباز کوژران و بریندار بوون. لە دوای چالاکییەکە سوپای تورکیای داگیرکەر بە ئۆبوس و هاوەن هێرشیان کردە سەر ناوچەکە.\n4 سەرباز کوژران و 7ی دیکەش بریندار بوون\n19ی ئەیلوول\_28ی خەرمانان کاتژمێر 9:40 هێزەکانمان لە دەشتانێی سەر بە ناوچەی چەلێی جۆلەمێرگ، لە دژی سوپای تورکیای داگیرکەر چالاکییەکیان ئەنجام دا. لە چالاکییەکەدا سەرکەوتوانە گورز لە ڕەبایەی دوژمن درا و 4 سەرباز کوژران و 7ی دیکەش بریندار بوون. لە دوای چالاکییەکە هێزەکانی داگیرکەر بە ئۆبووس و هاوەن لە گردی ستوونا-ی دەوروبەری گوندی بێدەهێ-یان دا. بەهۆی بۆمبارانەکە لە ناوچەکە ئاگرکەوتەوە و تا ئێستاش بەردەوامە.\nلە ئیدر دژی پانزێرێک چالاکی ئەنجام درا\nلە چوارچێوەی هەڵمەتی سەرفرازیی شۆڕشگێڕیدا لە هەرێمی سەرحەد، هێزەکانمان 19ی ئەیلوول\_28ی خەرمانان کاتژمێر 8:30 لە ناوچەی دیلوجو-ی سەر بە ئیدر دژی ئۆتۆمبێلێکی زرێپۆش چالاکییەکیان ئەنجام دا. لە چالاکییەکەدا گورز بە پانزێرەکە کەوت، ڕوون نەبوویەوە چەند سەرباز کوژران و بریندار بوون.\n2 سیخووڕ سزا دران\n2 کەس بە ناوەکانی عوبەید ئادیامان و سەلمان ئادیامان کە ماوەیەکە لەگەڵ میت کار دەکەن، کاتژمێر 11ی ڕێکەوتی 17ی ئەیلوول\_26ی خەرمانان لە لایەن هێزەکانمانەوە له ناوچەی کێلا مەمێ-ی سەر بە شارۆچکەی قلابانی شرناخ سزا دراون و ئۆتۆمبێلێکی جۆری ئامارگۆ-شیان سووتێنراوە و تێکشکێنراوە. هەرچەندە ئه و 2 کەسە چەندین جار لە لایەن هێزەکانی ئێمەوە هۆشدارییان پێدرابوو، بەڵام بەردەوام بوون لە هاوکاری کردنی میت و دەستیان لە شەهیدکردنی هەڤاڵانی ئێمەدا هەیە. 11ی تەمووزی 2018 دوو هاوڕێی ئێمە بە ناوەکانی ئارگەش تەندورەک (سۆنەر بۆزداگ) و سمکۆ ئەیلۆ (ئیحسان چالشکان) کاتێک لە ناوچەی کێلا مەمێ-ی سەر بە شارۆچکەی قلابان-ی شرناخ ئەرکی خۆیان جێبەجێ دەکرد، بەهۆی ئیخباری ئه و کەسانە شەهیدبوون، هەروەها هاوڕێمان محەمەد گۆیی (قەدری بایرام)یش بەبرینداری بە دیل کەوتووەتە دەستی دوژمن. هیچ تاوان و کردەوەیەک کە لە دژی گەلەکەمان و گەریلا بکرێت، بێ وەڵام نامێنێتەوە.)\n#هەپەگە | #سیدەکان | #20-09-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 20 2018 4:00PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Sep 20 2018 9:28PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Sep 20 2018 9:28PM باشترکراوە


هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 4 هەفتە  :: 341 جار بینراوە\nتاگ :: ڕاپۆرت عێراق\nسەرۆكی فراكسیۆنی كۆمەڵی ئیسلامی لە پەرلەمانی عێراق دەڵێت: "لەمێژووی عێراقدا بۆ كورد كەسێكی وەك عەبدولمەهدی دووبارە نابێتەوە". رەنگە قسەی ئەم پەرلەمانتارەی كۆمەڵ ببێتە راست و ئەگەری لابردنی عادل عەبدولمەهدی كاڵ بووبێتەوە.\nبەهۆی خۆپیشاندانی هاووڵاتیانی شارەكانی دیكەی عێراق بۆ داواكردنی نەهێشتنی گەندەڵی، هەوڵەكان بۆ لادانی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی عێراق چڕبوونەوە، بەجۆرێك هەفتەی رابوردوو بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق لە وتارێكدا رایگەیاند: "عادل عەبدولمەهدی رەزامەندیی بۆ دەستلەكاركێشانەوە دەربڕیوە و ئەویش رەزامەندە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت"، بەڵام بەپێی تازەترین پێشهات كە ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز بڵاویكردەوە، عەبدولمەهدی لە پۆستەكەی دەمێنێتەوە.\nعادل عەبدولمەهدی، ماوەی ساڵێك نییە وەك سەرۆك وەزیرانی عێراق دەستبەكاربووە، بەڵام بەوتەی بەرپرسان و پەرلەمانتارانی كورد، بەهۆی ئه‌وەوە پەیوەندییەكانی بەغدا و هەرێمی كوردستان باشبووە، بۆیە لادانی لە بەرژەوەندیی كورد نییە.\nدانا شەهید جەزا، ئەندامى پەرلەمانی عێراق له فراكسیۆنى پارتى كە حیزبەكەی 25 كورسیی هەیە، بە دواڕۆژی وت: "ئێمه وەك كەسایەتی سەیری عادل عەبدولمەهدی ناكەین، بەڵكو وەك بەرنامەی حكومەت لێی دەڕوانین كە پیاوێكه تاڕادەیەك لە كێشەكانی عێراق و چارەسەركردنیان تێگەیشتووە، هەروەها تێگەیشتووە لەوەی دەبێت لە عێراق بە لێكتێگەیشتن كێشەكان چارەسەربكرێن، واتا دەیەوێت قەیران چارەسەر بكات نەك قەیران دروستبكات، بۆیە كەسێكی لەو شێوەیە بۆ سەركردایەتی ئەم قۆناغەی عێراق و كوردستان گرنگە".\nدانا وتیشى: "ئەگەری مانەوەی عەبدولمەهدی بەهێزترە و فراكسیۆنەكانیش لەگەڵ مانەوەیدان، بەڵام بە پرۆسەیەكی چاكسازیی گەورە كە لایەنەكان هاوكاری بن، چونكە لابردنی هیچ سودێك بە پرۆسەی سیاسی ناگەیەنێت".\nحەسەن ئاڵی، پەرلەمانتاری عێراق له فراكسیۆنى یه‌كێتى كه حیزبه‌كه‌ى 19 كورسیى هه‌یه، بۆ دواڕۆژ وتى: "عادل عەبدولمەهدی كەسێكی باش بووە و ویستویەتی دەوڵەتدار بێت، چەندان دۆسیەی گەندەڵیی رەوانەی دادگا كردووە، داواكاریی خۆپیشاندەرانیش رەوایە تەنانەت ئەگەر داوای گۆڕینی سیستمی سیاسییش بكەن".\nئاڵی وتیشی: "لادانی عەبدولمەهدی هیچ لە دۆخەكە ناگۆڕێت، چونكە بۆ كوردیش كەسێكی زۆر باشە و ئەگەر لابدرێت سودی بۆ هەرێمی كوردستان نییە، لەبەرئەوەی عەبدولمەهدی پەیوەندییەكی زۆر باشی لەگەڵ سەركردەكانی كورد هەیە".\nهۆشیار عه‌بدوـڵا، ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران له فراكسیۆنى گۆڕان كه بزوتنه‌وه‌كه‌ى 5 كورسیی لە پەرلەمانی عێراق هەیە و یەكێكە لە حیزبە ئۆپۆزسیۆنەكان، بۆ دواڕۆژ وتى: "پێموانییە ئەگەر عەبدولمەهدی لەپۆستەكەیدا بمێنێتەوە ئەو نەرمییەی لە رابوردوودا بەرامبەر كورد نواندوویەتی، لەداهاتوودا بتوانێت بینوێنێتەوە، لەبەرئەوەی لەبارێكدا بەهۆی چارەسەرنەكردنی دۆسیەی نەوتی هەرێمی كوردستان زۆر ئیحراج بووە، لەلایەكی دیكەش قسەكردن لەسەر مانەوە و نەمانەوەی عەبدولمەهدی پێش ئەوەی دۆسیەیەكی سیاسی بێت، مەسەلەیەكی ئەخلاقییە، مەسەلەیەكی مەبدەئییە بەرلەوەی مەسەلەیەك بێت پەیوەندیی بەتەوافوقاتەوە هەبێت. بۆ نموونە ئەو حیزبانەی لە 17ی شوباتدا باسی نەمانی شەرعییەتی حكومەتی ئەوكاتەی بەرهەم ساڵح-یان دەكرد 10 خۆپیشاندەر كوژرا بوون، بەڵام ئێستا زیاتر لە 200 خۆپیشاندەر كوژراون، لەڕووی ئەخلاقی و مەبدەئییەوە ئەو حیزبانە چۆن دەتوانن پشتگیریی لە مانەوەی عەبدولمەهدی بكەن؟ چونكە دواجار ئەم حكومەتە بەرپرسە".\nبەوپێیەی بزوتنەوەی گۆڕان لە حكومەتی ئێستای عێراقدا بەشدار نییە و ئۆپۆزسیۆنە، ده‌رباره‌ى ئه‌وه‌ى ئاخۆ ئەوان پێیان باشە عەبدولمەهدی لاببرێت، هۆشیار وتی: "مەسەلە پێ باشبوونی ئێمە نییە و ئێمە لە حكومەتدا بەشدارنین و فراكسیۆنێكی گەورەشمان نییە لە پەرلەمان، بەڵام وەك خۆم پێموایە ئەمە مەسەلەیەكی مەبدەئییە، بۆ گۆڕان و ئەوانەشی لە رابوردوودا ئیدیعای ئەوەیان كردووە كە لەگەڵ خەباتی مەدەنین و دژی كوشتنی خۆپیشاندەرانن، ئێستا ناتوانن پشتیوانی حكومەتی عەبدولمەهدی بكەن، چونكە لەڕووی ئەخلاقی و مەبدەئییەوە دەكەونە ژێر پرسیاری گەورەوە".\nدەربارەی ئەوەی لادانی عەبدولمەهدی لە دژی كورد نییە؟ پەرلەمانتارەكەی گۆڕان ده‌ڵێت: "عەبدولمەهدی دۆستی كوردە، بەڵام ئەوەی لای حیزبە دەسەڵاتدارەكان، بەتایبەتیش پارتی، زۆر تۆخ بووەتەوە ئەوەیە كه عەبدولمەهدی چاوپۆشی لە مەسەلەی نەوت دەكات بۆیە وەك دۆستی كورد سەیری دەكەن، ئەگەر بەیانی عەبدولمەهدی بڵێت دەبێت كوردستان نەوت رادەست بكات ئەگینا بودجە نانێرین، هەموو بەرپرسانی پارتی عەبدولمەهدی بە پیاوێكی باش نازانن".\nهاوكات سەلیم شووشكەیی، سەرۆكی فراكسیۆنی كۆمەڵی ئیسلامی لە پەرلەمانی عێراق كە خاوەنی دوو كورسین و ئۆپۆزسیۆنن، بەدواڕۆژی وت: "پێموایە مانەوەی عەبدولمەهدی بۆ كورد گرنگە، چونكە لەهەموو كەس زیاتر لە دۆسیەی كورد تێدەگات، بەبێ رق مامەڵە لەگەڵ كورد دەكات، لە گفتوگۆكانیش كام رێگەیە ئاسانە دەیگرێتەبەر، بەڵام ئەوەی جێی داخە تائێستا عەبدولمەهەدی-یش لەگەڵ كورد نەگەیشتووه‌تە رێككەوتنی بنبەست. هەموو جارێك عەبدولمەهدی دەڵێت: كێشەكان لەگەڵ كوردستان قوڵ و زۆرن، چارەسەریان ئاسان نییە. من ناتوانم بڵێم خەتای كامیانە چونكە لە كۆبوونەوەكاندا نیم، بۆ كێشەكان لە سەرۆكی حكومەتی هەرێم-م پرسیوە، بەڵام وەڵامێكی ئەوتۆم دەستنەكەوتووە. بەڵام پێموایە بۆ كورد لە مێژووی عێراقدا كەسێكی وەك عەبدولمەهدی دووبارەنابێتەوە. جارێكیش عەبدلمەهدی وتی: راستە كوردم خۆشدەوێت بەڵام گلەییم لە سەركردەكانی كورد ئەوەیە تەقدیری ئەو رێزەی من ناكەن و هەنگاوی كرداریی بۆ چارەسەری كێشەكان نەنراوە".\nیەكگرتووی ئیسلامی كوردستان كه دوو كورسییان لە پەرلەمانی عێراق هەیە و ئۆپۆزسیۆنن، د. یەحیا رێشاوی ئەندامی سەركردایەتی یەكگرتوو، بۆ دواڕۆژ ده‌ڵێت: "دۆخی ئێستای عێراق شێواوە ئەوەش كاریگەریی لەسەر كوردستانیش دەبێت. هەرچەندە ئێستا بەهۆی عەبدولمەهدى-یەوە جۆرێك لە نەرمی لە پەیوەندییەكانی هەرێم و بەغدا دروستبووە، هەندێك بەڵێنی هەبوو بۆ رێكخستنەوەی پەیوەندییەكان، بەڵام رەنگە دۆخی عێراق هاوكار نەبێت بۆ جێبەجێكردنیان. جگە لەوە بۆ بەڵێنەكانیش دەبێت كوردستان و بەغدا هەماهەنگ بن".\nرێشاوی وتی: "با باشترین سەرۆك وەزیرانی عێراق هەبێت، بەڵام ئەگەر ناوخۆی كوردستان باش نەبێت و گەندەڵیی چارەسەرنەكرێت و یەكگوتار نەبین، هیچ سوودی بۆ كوردستان نابێت".\nڕاپۆرت :: پێش ١ خولەک


سێ قوتابی زانكۆی سه‌لاحه‌دین له‌پێشبركێكیه‌كی نێوده‌وڵه‌تی له‌پێشه‌نگ بوون | Salahaddin University-Erbil\nسێ قوتابی زانكۆی سه‌لاحه‌دین له‌پێشبركێكیه‌كی نێوده‌وڵه‌تی له‌پێشه‌نگ بوون\nرێكخراوی (CNFS ) به هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ دامه‌زراوه‌ی (Cesvı ) نێوده‌وڵه‌تی له چوارچێوه‌یه پرۆژه‌یه‌كی تایبه‌ت به پێكه‌وه ژیان و یه‌كتر قبول كردن، پێشبركێیه‌كیان رێكخست بۆ قوتابیانی زانكۆ له‌بواری پوختترین په‌یام بۆ پێكه‌وه ژیان، له ده‌ره‌نجامدا سێ قوتابی زانكۆی سه‌لاحه‌دین توانیان له پله‌كانی پێشه‌وه‌ی ئه‌و پێشبركێیه‌بن و له پله‌ی یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م بن.\nبه‌م بۆنه‌یه‌وه سه‌رۆكی زانكۆی سه‌لاحه‌دین (دكتۆر ئه‌حمه‌د دزه‌یی) پێشوازی له رێكخه‌رانی ئه‌و پرۆژه‌یه و قوتابیه سه‌ركه‌وتووه‌كان كرد له دیوانی سه‌رۆكایه‌تی زانكۆ، به مه‌به‌ستی پیرۆزبایی و دوپاتكردنه‌وه‌ی پاڵپشتی زانكۆ بۆ پرۆژه‌كانی تایبه‌ت به پێكه‌وه‌ژیان و یه‌كتر قبول كردن. له سه‌ره‌تای دیداره‌كه‌دا (سولین عزه‌دین) به‌رێوه‌به‌ری پرۆژه‌كه باسی له هێله گشتیه‌كانی ئه‌و پرۆژه‌یه كرد و ئاماژه‌ی به‌وه كرد كه ئامانج له‌وه قولكردنه‌وه‌ی كلتوری پێكه‌وه‌ژیان و یه‌كتر قبول كردنه له‌سه‌ر ئاستی تاكدا. بۆیه قوتابیانی زانكۆیان له‌سه‌ر ئاستی گشت زانكۆكان هه‌ڵبژارد بۆ ئه‌وه‌ی په‌یامی خۆیان له‌باره‌ی پێكه‌وه‌ژیانه‌وه ده‌ربرن. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته زۆر سوپاسی زانكۆی سه‌لاحه‌دینی كرد كه پاڵپشتی ئه‌و پرۆژه‌یه‌ی كرد، كه له ده‌ره‌نجامدا قوتابیانی زانكۆی سه‌لاحه‌دین له‌سه‌ر ئاستی هه‌زاران قوتابی توانیان پله‌كانی یه‌كه‌م به‌ده‌ست بێنن.\nلاى خۆیه‌وه سه‌رۆكی زانكۆی سه‌لاحه‌دین سوپاسی ئه‌م پرۆژه‌یه‌ی كرد كه توانی قولایی كه‌لتوری پێكه‌وه‌ژیان لاى قوتابیانی زانكۆ ده‌ربخات، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش خۆشحاڵی خۆی ده‌ربری به سه‌ركه‌وتنی قوتابیانی زانكۆی سه‌لاحه‌دین. ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد كه سیاسه‌تی زانكۆی سه‌لاحه‌دین له‌گه‌ڵ هاندانی قوتابیانه بۆ به‌شداربوون له چالاكیه كه‌لتوریه‌كان، بۆ ئه‌وه‌ی كه‌لتوری پێكه‌وه‌ژیان زیاتر قوڵبێته‌وه.\nشایه‌نی ئاماژه بۆ كردنه، ئه‌م پرۆژه‌یه له‌لایه‌ن (Italian agency for development Cooperatıon ) فه‌ند ده‌كرێت و كاری سه‌ره‌كی بریتیه له قولكردنه‌وه‌ی كه‌لتوری پێكه‌وه‌ژیان و یه‌كترقبول كردن. بۆ ئه‌م سێ كه‌س براوه‌ی ئه‌م پێشبركێیه بوون كه هه‌ر سێ قوتابیه‌كه قوتابی زانكۆی سه‌لاحه‌دین بوون.\nMeeting of Universities in Kurdistan and Iraq 2 years ago Kurdistan\nBoth Salahaddin University and Leiden University announce a cooperating programme for PhD Studies 5 years ago\nSalahaddin University Discusses Archeology with a French Delegation 5 years ago\nUniversity of Kurdistan Delegation from Sna Visits Salahaddin University 4 years ago\nA Delegation of Al-Neelain University Visits Salahaddin University 4 years ago\nزانكۆی سەلاحەدین گەورەترین پرۆسەی خوێندنی باڵای لە 2020 راگەیاند 5 months ago\nپەيامى بەڕێز پرۆفيسورى ياريدەده ر دكتۆر ابراهيم سەنگەسەرى لە پرۆسەى خويندنی ئۆنلاين لەسەردەمى كۆڕۆنادا 2 months ago\nئه‌نجوومه‌نى زانكۆى سه‌لاحه‌دین له‌كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا چه‌ندین پرسى هه‌نووكه‌یى تاوتۆ كرد 1 month ago\nسەرۆکی زانکۆی سەلاحەدین لەبەرنامەیەکدا پرسەکانی خوێندن دەخاتە روو 1 month ago\nسەرۆکی زانکۆی سەلاحەدین لەدیمانەیەکدا پرۆسەکانی خوێندنی ئەمساڵی خستە روو 1 week ago\nبه‌شدارى زانكۆى سه‌لاحه‌دین له‌كۆنگره‌ى نۆیه‌مى سه‌نته‌رى له‌نده‌ن 3 weeks ago\nپیرۆزبایی جەژنی ڕەمەزان 1 month ago\nشەپۆلی دووەم 1 month ago


له میانی سه‌رۆكایه‌تیكردنی كۆبونەوەیه‌كی لیژنەی یاسایی.. زاملی: پەرلەمان رەشنوسێكی نوێی یاسای ئاسایشی خۆراك تاوتوێ ده‌كات كە لەلایەن لیژنەی داراییەوە پێشكەشكراوە به واژۆی زیاتر لە 50 په‌رله‌مانتار – پەرلەمانی عێراق\n17 مايو، 2022 Bashar Jasim 17 Views\nئەمڕۆ سێشەممە 17ـی ئایاری 2022، حاکم زاملی، جێگری یەکەمی سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران، سەرپەرشتی کۆبونەوەی لیژنەی یاسایی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی كرد به مه‌به‌ستی تاوتوێکردنی بڕگەکانی یاسای پێشنیارکراوی قەدەغەکردنی ئاساییکردنەوەو دروستكردنی پەیوەندی لەگەڵ قەوارەی زایۆنی و تۆكمه‌كردنی یاساكه بۆ خوێندنەوەی دوەم، له‌گه‌ڵ تاوتوێكردنی ڕەشنوسی نوێی یاسای پێشنیارکراوی ئاسایشی خۆراک، کە لە ڕێگەی لیژنەی دارایی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانه‌وه به واژۆی زیاتر لە 50 پێشكه‌شكراوه.\nله كۆبونه‌وه‌كه‌دا زاملی سه‌رنجی خستە سەر کۆمەڵێک پێشنیاری پەیوه‌ندیدار بە پێشنیاری بە تاوانناساندنی ئاساییکردنەوەی په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ ئیسرائیل له‌گه‌ڵ به گرنگ دانانی گفتوگۆکردن له‌سه‌ریان پێش خوێندنه‌وه‌ی دوه‌م هاوكات له‌گه‌ڵ په‌له‌كردن له‌سه‌ر دەنگدان لەسەری لە دانیشتنه نزیكه‌كانی داهاتودا.\nهه‌ر له‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا جێگری یەكەم تاوتوێی رەشنوسی یاسای ئاسایشی خۆراكی كرد، كە لەلایەن لیژنەی دارایی پەرلەمانەوە پێشنیازكراوە و بڕیار وایه بۆ خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌م لە دانیشتنی داهاتودا بخرێته.\nجەختیشی كردەوە لەسەر په‌له‌كردن له پشتیوانیكردنی پێداویستییەكانی خەڵك و دەستەبەركردنی تەرخانكردنه زیادەكان بۆ بەشە خۆراكی مانگانه‌و موچه‌ی چاودێری كۆمەڵایەتی له‌گه‌ڵ دابینكردنی سه‌رجه‌م پێویستییه‌كانی کارەبا لەم وه‌رزی هاوینه‌دا.\nشایسته‌كانی جوتیاران و تەرخانکردنه داراییه‌كان بۆ پارێزگا بەرهەمهێنەرەکانی نەوت، له‌گه‌ڵ دروستكردنی نەخۆشخانە و خوێندنگه‌كان و نۆژەنکردنەوەی ڕێگاوبانەکان، به‌شێكی تر بون له پێداگرییه‌كانی جێگری یه‌كه‌می سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران.\nباسی له‌وه‌شكرد، ئەنجومەنی نوێنەران کاردەکات بۆ دورخستنه‌وه‌ی هەر بڕگەیەک، کە بقۆزرێته‌وه به مه‌به‌ستی فیڕۆدانی پاره‌و سامانی گشتی.\nلە درێژەی قسەکانیدا زاملی ئاماژه‌ی به‌وه‌دا: هاوڵاتییان چاوەڕێی چه‌ندین خواست و داواكاری پێویست و خێران به ئامانجی كۆتاییهێنان به نه‌هامه‌تییه‌كانیان، بۆیه پێویسته هه‌رشتێك به هه‌ر پاساوێك ببێته كۆسپ له به‌رده‌م ئه‌و رێكارانه‌دا، دوربخرێته‌وه.\n← لیژنەی کارەباو وزە بە تەمەن سەرۆک و هەردوو جێگرەکانی هەڵدەبژێرێت\nلیژنه‌ی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی سه‌رۆكی به ته‌مه‌ن و هه‌ردو جێگره‌كه‌ی هه‌ڵبژارد →


ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئێران گیانیان لە دەستداوە زیاد دەکات\nکاربەدەستانی ئێران ڕۆژی شەممە ڕایانگەیاند لە دەرئەنجامی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا 97 کەسی دیکە گیانیان لەدەستداوە بەمەش ژمارەی ئەوانەی بەو ڤایرۆسە لە وڵاتەکەدا گیانیان لەدەستداوە دەگاتە 611 کەس و هاوکات 12.729 کەسیش تا ئامادەکردنی ئەم هەواڵە لەسەرتاسەری توشی ڤایرۆسەکە بوون.\nئێران خراپترین وڵاتە کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ڤایرۆسەکە تیایدا تۆمارکرابێت هەم لە ڕووی زیادبوونی دۆسێکان و هەم لە ڕووی ئاماری ئەوانەش کە بەهۆی ڤایرۆسەکەوە گیانیان لەدەستداوە. ژمارەیەک بەرپرسی باڵای حکومەتیش لە ئێران توشی ئەو ڤایرۆسە بوون.\nگوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە تەلەفیزیۆنی دەوڵەتیەوە پەیامێکی بڵاو کردەوەو تیایدا دەڵێت، ڕێوشوێنی نوێ دەگیرێتە بەر بۆ کۆنترۆڵکردنی هاتوچۆی نێوان شارەکان، بەڵام هیچ ڕوونکردنەوەیەکی تری لەوبارەیەوە نەداوە.\nگومانەکان لەسەر ڕێژەی ڕاستەقینەی توشبووان لە ئێران زیادی کردووە کە وا پێدەچێت ژمارەی حاڵەتەکان زۆر لەوە زیاتربن کە حکومەت تا ئێستا بڵاوی کردۆتەوە، ئەمەش لە کاتێکدا ژمارەیەک لە پەرلەمانتارانی ئێران لە ئێستادا زۆر بە ئاشکرایی لەوبارەیەوە لێدوان دەدەن.


نەوت دەرهێنان رابگرن، وەرزی فرۆشتنی نەوت نیە! | PUK CENTRAL COUNCIL\nچوار شه‌ممه, شوبات 8, 2017 9:13 am\nجاران و سەرەتاکانی دەرهێنانی نەوت لەهەرێمی کوردستان، ببوو بەجێگای شانازیکردن و پێشبرکێی لایەنەکان، ئێستا هەر یەکەو بەجۆرێک و هەرلایەک بەشێوازێک پرسی دەرهێنان و فرۆشتنی نەوت لەخۆی دووردەکاتەوە، بۆیە وەک دەلێن “ئەنجامی خراپ، خاوەنی نابێت”.\nجارێکیان بیرمە کە تازە پێ دەگەیشتم، ویستم یارمەتی دایکم بدەم و لەبەرمیلی نەوت، نەوت بۆ سۆپا دەربهێنم، بەڵام لەپڕ نەوت کەوتە قوڕگ و گەروو مەعیدەمەوە. ئەو کاتە دایکم و هەموو ماڵەوە، زۆر دڵتەنگ بوون بە وەزعی پەشۆکاوی من، چونکە تا نزیکەی درەنگانی ئەو شەوە لەحاڵەتێکی تەندروستی ناجێگیردابووم، ئا لەو کاتە، بیرمە دایکم ووتی: ” کوڕم نەوت دەرهێنان کاری تۆ نییە، جارێکی تر کاری وا مەکە!” ئەمە بوو بە دەرس و پەندو عیبرەت بۆ من کە بۆ هەتا هەتایە، بیر لەدەرهێنانی هیچ شتێک لەهیچ کونێک نەکەمەوە. تێگەیشتم و زانیم نەوت دەرهێنان لێزانی دەوێ و بەهەموو کەس ناکرێت. تێگەیشتم ئەگەر پێداگیری بکەم و لەو جۆرە سەرکێشیانە بەردەوام بم، خۆم و ماڵەکەم وێران دەکەم. هەر ئەوکاتە زانیم نەوت دەرهێنان رەفتاری من نیە و کەسی تایبەت و بەئەزموونی خۆی گەرەکە.\nبۆیە لەم روانگەیەوە، هێشتا پێویست بوو، بۆ ماوەیەکی زیاتر نەوتەکانی وڵاتی من، وەک سەرمایەکی گرەنتی و پارێزراو هەر لەژێر زەویدا بمێننەوە، خۆ ئەگەر دەرهێندرا، بەلارێدا نەبرێت، چونکە بێگومان کاتێک قازانج سەری مایە دەخوات، ئازارەکەی بەسۆتر دەبێت.\nهێشتا کارزانی و پسپۆڕی و لێهاتوویی لەدەرهێنانی نەوت لە وڵاتەکەی ئێمە بەدروستی، دروست نەبووە، تاوەکو بەسەلامەتی نەوت دەریبهێنن و بێ تەم و مژ ساغی بکەنەوە و داهات و بەرهەمەکەی بەئەمانەتەوە بگەڕێننەوە!\nهێشتا رق و توورەیی و پیلانی دوژمنانی چواردەوری ئەو هەرێمە، هەرگیز رێگا نادەن و رازی نابن، ووزەی نەوت، کە نەوەک هەر بۆنی ژیان، بەڵکو جێگیرکردنی قاچێکی گەورەی پێگەی بەدەوڵەت بوونە، کە بەبەرچاوی نەتەوەو وڵاتە برسییەکان بەئاسانی قوت بدرێت.\nخۆ دەزانین، ئەگەر بەگژداچوونەوەو هەوڵدانی گەورە بۆ دۆزینەوەی مەجرای راستەقینەی نەوتکرابێت، بەڵام بێگومان نەزانین و نەگونجاو وەرزنەبوونی نەوت و چاوتێبڕینی گۆی زەوی لەو بڕە نەوتە، ناچار لەدواجاردا مایەپووچی سیاسیی و کاڵبوونەوەی ئایدیۆلۆجی و تەنک بوونی نیشتیمان پەروەری و رەوینەوەی وڵات و پەرپاکردنی نایەکسانی کۆمەڵایەتی و زویربوون و لێکترازان و ئابووریەکی شکستخواردوو، تەنانەت لەیەکترهەڵوەشانی لێ دەکەوێتەوە. کاتێک کەزانیمان تۆڕی راوچییەکان (دوژمنانی بەناو دۆست )چڕتر دەبێتەوە، دەبێت تێبگەین، لایەنی کەم هەڵەیەک هەیەو پێویستە بگەڕێنەوە سێگۆشەی یەکەم و لەرێگایەکی ترو بەشێوازێکی تر دەست پێبکەینەوە.\nکەواتە دەکرێت لەم قۆناغەدا بلێین، بەگوێرەی دەرئەنجامەکان، نە لەناوخۆ، لەپرسی نەوت سەرکەوتووبووینەو ، نەکەسمان وەک فریاد رەس لەپرسی نەوت دەرکەوتووین. وە هەم تێگەیشتین، تادێت شەپۆڵ و لێشاوی، راوچیانی دەرەوە بۆ نەوتە داماوەکەی کورد، لەهەڵکشانەو بەرەو زێدەترە. ئا لەو کاتەدا پێویستە هەڵوەستەیەک بکەین و بەهەر نرخێک بێت، وەرزی مامەڵەکردن و دەرهێنان و فرۆشتن و تەنانەت قسەکردن لەسەر نەوت بوەستێنین، تاوەکو فۆکەسی ناوخۆ و دەرەوە لەنەوتەوە بگۆڕین بۆ بابەت و پرسێکی ترو خۆمان و گەڵەکەمان لەنەهامەتی دەرباز بکەین و ئەم قۆناغە بەژیرانە تێپەڕێنین.


Diplomatic Magazine | پاش جۆن بۆڵتۆن، ئه‌مه‌ریكا چۆن مامەڵە لەگەڵ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەکات؟\nدوای سمێڵ پانه‌كه چی ڕوودەدات؟\nسەرەڕای ئەو ڕۆڵە چارەنووسسازەی كه هەیەتی، بەڵام لەماوەی ئیدارەی تڕەمپدا دۆخێکی سەقامگیری بەخۆوە نەبینیوەو تا ئێستا چوار کەس پۆستی ڕاوێژکاری ئەنجوومەنەکەیان وەرگرتووە، دواهەمینیان " ڕۆبێرت ئۆپراین" بوو کە ڕۆژی ١٩ی ئەیلوول ٢٠١٩دا پۆستەکەی وەرگرت دوای دەست دەست لەکارکێشانەوەی جۆن بۆڵتۆن لە ڕۆژی ١٠ی ئەو مانگەدا.\nگۆڕانکارییەکانی ئەم دواییە بە هاتنە سەرکاری ڕۆبێرت ئۆپراین کۆمەڵێک پرسیار دێنێتە کایەوە سەبارەت بە گۆڕینی میکانیزمی کارکردنی ئەنجوومەنەکە بە بەراورد لەگەڵ قۆناغی پێش خۆی کە باڵادەستی جۆن بۆڵتۆنی بەخۆوە بینی بەسەر دروستکردنی بڕیارەکانی تایبەت بە سیاسەتی دەرەوەو بواری ئەمنی و ئەو گۆڕانکارییانەی کە لە ناوەوەی ئەنجوومەنەکە ڕوویدەدا، بەتایبەتی لەو سیاسەت و بڕیارە جێگرەوانەی کە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی سەبارەت بە پرسەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێشکەشی سەرۆکی دەکرد.\nئەم ئەنجومەنە بەپێی " یاسای ئاسایشی نەتەوەیی ساڵی ١٩٤٧" دامەزرا کە لە یاساکەدا هاتووە:" پێویستە ئەنجومەن ڕاوێژ پێشکەش بە سەرۆک بکات بەمەبەستی یەکخستنی سیاسەتەکانی ناوخۆ و دەرەوەو سەربازی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی، ئەوەش بۆ بەهێزکردنی هێزە چەکدارەکان و وەزارەتەکان و بریکارە حکومییەکانی دیکە، بەمەبەستی هاوئاهەنگی بەشێوەیەکی کاریگەرتر لە پرسەکانی تایبەت بە ئاسایشی نەتەوەیی "\nئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی بەشێکە لە نووسینگەی جێبەجێکاری سەرۆک و ئەو دەزگایەیە کە یارمەتی سەرۆک دەدات لە کاروبارەکانی پەیوەندیدار بە ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسەتی دەرەوە.\nئەرکەکانی ئەنجومەنی ئاسایش\nئەم ئەنجومەنە بەپێی" یاسای ئاسایشی نەتەوەیی ساڵی ١٩٤٧" دامەزرا کە لە یاساکەدا هاتووە:" پێویستە ئەنجومەن ڕاوێژ پێشکەش بە سەرۆک بکات بەمەبەستی یەکخستنی سیاسەتەکانی ناوخۆ و دەرەوە و سەربازی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی، ئەوەش بۆ بەهێزکردنی هێزە چەکدارەکان و وەزارەتەکان و بریکارە حکومیەکانی دیکە، بەمەبەستی هاوئاهەنگی بەشێوەیەکی کاریگەرتر لە پرسەکانی تایبەت بە ئاسایشی نەتەوەیی."\nپێکهاتەی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی\nئەم ئەنجومەنە هەڵدەستێت بە داڕشتنی سیاسەتەکانی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی بەپێی ئەو رێوشوێنە ئاڵۆزەی کە لە ناوەوەی ئەنجوومەنەکە بەڕێوە دەچێت کە بەشێوەیەکی گشتی خۆی لە چوار ئاستدا دەبینێتەوە:\nئاستی یەکەم: ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی، ئەو کەسەیە کە کاری ڕۆژانەی ئەنجومەن بەرێوە دەبات و بەرپرسە لە پێشکەشکردن و بەرزکردنەوەی بڕیارە جێگرەوەکان بۆ سەرۆک.\nئاستی دووھەم: دەستەی ئاسایشی نەتەوەیی، کە لە ناوەندە سیاسی و میدیاییەکاندا پێیان دەوترێت تیمی ئاسایشی نەتەوەیی، بەهۆی بوونی وەزیر و کاربەدەستی حکومی لەناویداو کارەکانیان بەپێی ئه‌و بڕیارە دەبێت کە سەرۆک دەری دەکات لەسەر بنەمای کارو پێگەیان.\nئاستی سێیەم: لیژنە سەرەکی و لاوەکیەکان، لیژنەکانی هەماهەنگی ناو ئەنجومەن کە لە بڕیارە جێگرەوە جیاوازەکان دەکۆڵێتەوەو ئەو لیژنانە وەک ئامرازێکی هەماهەنگی لەنێوان وەزارەت و بریکارە حکومیە جیاوازەکانی تایبەت بە پرسەکانی ئاسایشی نەتەوەیی کار دەکەن.\nئاستی چوارەم: تیمی یاریدەدەری ناو ئەنجومەن، ئەو کەسانەن کارەکانی ئامادەکردنی پەڕاوە سیاسی و لێکۆڵینەوەیی و ڕاپۆرت و لایەنەکانی دیکەی تایبەت بە ئەنجومەن ڕادەپەڕێنن.\nقۆناغی جۆن بۆڵتۆن\nڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی ڕۆڵێکی گرنگ و سەرەکی دەبینێت لە هەڵسووڕاندنی کاری ڕۆژانەی ناو ئەنجومەن، ئەوەش بەپێی تایبەتمەندی و کەسایەتی ڕاوێژکارەکە چونکە دەتوانێت بەرنامەڕێژی بۆ ڕۆڵ و مەودای تواناکانی بکات لەوەی وابکات ئەنجومەن چالاکانە کاریگەر لە داڕشتنی بڕیارەکانی ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسەتی دەرەوە بەبەراورد بە وەزیر و کاربەدەستە تایبەتمەندەکانی وەزارەتی بەرگری و ناوخۆ و دەزگا هەواڵگریەكان. ئەو دۆخ و سرووشتی ئەزموونکردنەش لەگەڵ هەر ئیدارە و ڕاوێژکارێکدا بەجۆرێک بووە و گۆڕانی بەسەردا ھاتووە.\nماوەی ئیدارەدانی جۆن بۆڵتۆن وەک ڕاوێژکار ( لە نیسانی ساڵی ٢٠١٨ تا ئەیلولی ٢٠١٩) بە دوو سیمای سەرەکی دەناسرێت، یەکەمیان ئەوەیە کە هەوڵی سەپاندنی هەڵووێستە توندەکانی دەدا لەسەر هەندێ لە پرسەکانی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا، بەتایبەتی پرسی کۆریای باکوور و ئەفغانستان و ئێران کە لە کۆتاییدا بووە هۆی ناکۆکی لەنێوان خۆی و تڕەمپدا کە ئەوەش هۆکاری سەرەکی وازهێنانی بوو لە پۆستەکەی.\nدووەم سیمای پەیوەست بوو بە شێوازی ئیدارەدانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی، بۆڵتۆن هەوڵ سەپاندنی شێوازو هەژموونی خۆی بەسەر ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەییدا دەدا، تاڕادەیەکی زۆر بەتەنیا بڕیاری دەدا کە وای لێهات خۆی بۆخۆی ببوە ئەنجومەنێک.\nگۆڤاری نیویۆرک تایمز لە ڕاپۆرتێکیدا لە بەرواری ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩ سەبارەت بە کارەکانی بۆڵتۆن لە ناو ئەنجومەن نووسیویەتی:" تاکە دەستکەوتی بێوێنەی بۆڵتۆن شێواندنی هەیکەلی داڕشتنی سیاسەتی دەرەکییە. میراتی بۆڵتۆن کاولکاریەکانی نەبوو لە دەرەوەدا، بەڵکو ئیفلیجکردنی وەزیفی بوو لە واشنتۆن.. لەماوەی تەنها ١٧ مانگدا سیستەمی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ڕووخاند، کە لەوەتەی کۆتایی هاتنی جەنگی جیھانی دووەمەوە ئەو هەیکەلەیە کە حوکمی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا دەکات."\nدوای چەند ڕۆژێک لە بڕیاری دوورخستنەوەی بۆڵتۆن، ڕۆبێرت ئۆپراین وەک ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوە دانرا کە دەبێتە چوارەم کەس ئەو پۆستەی وەرگرتبێت لە ئیدارەی تڕەمپدا.\nئۆپراین خاوەنی چەندین ئەزموونی جیاوازە لە بواری سیاسەتی دەرەوە و ڕاوێژکاری پێشووی چەند بەرپرسێکی کۆماری و دیموکراتەکان بووە و نێردراوی وڵاتەکەی بووە لە کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سەردەمی ئیدارەی جۆرج بۆشی کووڕ. لە ماوەی کارکردنیدا لەگەڵ جۆن بۆڵتۆن کاتێک نێردراو بوو لە ڕێکخراوێکی نێونەتەوەییدا، بیر و ڕای لە تڕەمپەوە نزیک بووە.\nئەو گۆڕانکارییەی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا ڕوویدا، کار ناکاتە سەر ئیدارەی ئەنجوومەنەکە سەبارەت لەڕووی سیاسەتی دەرەوەو ئەمنی پەیوەندیدار بە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، سیاسەتەکانی ئەمریکا بەرامبەر پرسەکانی وەک ئێران و ئەفغانستان و لیبیا و سووریا و ڕێککەوتنی سەدەو جگە لەوانیش، وەک خۆی دەمێنێتەوە، لەوانەیە هەندێک گۆڕانکاری شێوەیی و سنوردار بکرێت، بەڵام ناوەڕۆکەکەی گۆڕانکاری بەسەردا نایەت.\nپوختە: بڕیاری تڕەمپ بۆ لەسەر کار لادانی بۆڵتۆن و دانانی ڕۆبێرت ئۆپراین وەک جێگرەوەی وەک سەرەتایەکی نوێ و جیاواز بۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی خۆی نواند. بەدەر لەو رۆڵەی کە ئەنجوومەنەکە دەیبینێت یاخود شێوازی کارکردنی لە ناوخۆیدا و تەنانەت ئەو گۆڕانکارییانەی لە تیمی کارەکانی کرا، بەڵام کاریگەریی ئەو سەرەتایە لەسەر سیاسەتی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی سنووردار دەبێت، گۆڕانکاریەکە لە شێوازی ئیدارەدانی کاری ئەنجوومەنەکە دەبێت نەک ناوەڕۆکی سیاسەتەکەی، بەتایبەتی بەرامبەر بە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست.\nسه‌رچاوه: سایتی المستقبل


Kurdîpêdiya - 17-09-1992\n📅 17-09-1992 ℹ | 🏷 Pol: Rêkewt û Rûdaw | Zimanê babetî: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n 📒 Govar | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | مه‌ڵبه‌ند - بڵاوکراوه‌یه‌کی مانگانه‌ی رۆشنبیریی گشتییه - ژ80 و81 - له‌نده‌ن - مایی 1997. لاپەڕە: 11\n 📒 Govar | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | میدیا - یانه‌ی کوردی له ئه‌مسته‌ردام (میدیا) - ژ7 - زستانی 1992 - هۆڵندا. لاپەڕە: 3\n👁 Ev babete 11,291 car hatiye dîtin


سەڵاحەددین کێشەیە یا بەشێکە لە چارەسەر؟\nکردنی سەڵاحەددین بە دوژمنی کورد، دیوی دووەمی کردنی سەڵاحەددینە بە شانازی و چارەسەری بۆ ئەمڕۆی نەگبەتییەکانی کورد. هەردوو فیکرەکە هێز لەیەکترەوە وەردەگرن و ڕێك دوو دیوی یەك دراون. دیارە هەردوو ئاڕاستەکە بەشێکن لە دوو دوونیابینی جیاواز، بەڵام هیچییان نابن بە فریادڕەس بۆ ئەو واقیعەی کە ئەمڕۆ کورد تێی کەوتووە.\nسەڵاحەددین لەکۆتاییدا سەرکردەیەکی ئیسلامی بووە. تاکە ناسنامەی ئەو سەردەمە ئیسلام بووە، هەر بەو ناسنامەیەشەوە شەڕی کردووە و شەڕیشی لەدژ کراوە. وێڕای ئەوەی کە سەڵاحەددین بەشێك بووە لە دەوڵەتی عەبباسی، لەپاڵ ئەوەشدا وەفادار بووە بۆ زەنکییە تورکەکان.\nمرۆڤێکی دڵنەرم بووە لەگەڵ دوژمنەکانی و لەڕوانگەی تۆڵەوە ڕەفتاری نەکردووە. بەر لەوەی شەڕی خاچهەڵگرەکان دەست پێبکات، موسڵ و ماردین و دیاربەکری خستوونەتە ژێر قەڵەمڕەوی خۆی بەڵام زۆربەی ئەو ناوچانە بەتایبەتیش زۆربەی وڵاتی شام بە تەواوی ناوچە کوردییەکانەوە تا ماردین و موسڵیشی لەگەڵدا بێت بۆ دەستەڵاتی زەنکییەکان (ساڵحی کوری نوردەددین زەنکی) بەجێ دێڵێت.\nبۆیە، سەڵاحەددین کەسایەتییەکە ئەگەر بەدوای کەموکوڕییەکانیدا بگەڕێین، دەتوانین یەك لیستی لەسەر بنوسین. خۆ ئەگەر بەدوای جوانییەکانیشیدا بگەرێین دەتوانین یەك لیستی بۆ بنوسین. لەکاتێکدا کە نوسینەوەی مێژووەکەی کەوتۆتە نێوان بەرداشی دۆست و هەوادارەکانی و ناحەز و دوژمنەکانی.\nلێرەشدا هەرگیز مەبەستم لێدان لە دڵسۆزی هیچ کەسێك نیە کەبەسەر ئەو دوو بەرەیەدا دابەش دەبن، بەڵکو وەسفێکە بۆ دۆخێك کە لەوە زیاتر هەڵناگرێت. هەردوو لایان بەشێکن لە کێشەکە و هیچ چارەسەرێکیان بۆ ئەمڕۆی نەگبەتییەکانی کورد پێ نییە.\nئەو شەڕەش کە لەسەر حیسابی بەهێزبوونەوەی ناسنامەی ئیسلامی سیاسی و لەنێوان کەوانەش "ناسیۆنالیزمی کوردی" بەڕێوە دەچێت، بەرهەمهێنانەوەی چەقینە لەناو مێژوو و دادگایی کردنی دەستەڵاتدارێکە کە لەو سەردەمەدا تاکە ناسنامەی زاڵ، ئیسلامبوون بووە و شەڕەکانیش شەڕی ئایینی بوون.\nهەواڵی کوردستان 51 خولەک پێش ئێستا\nهەواڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست 1 کاتژمێر پێش ئێستا


له‌لایه‌ن: ئاکام ئەکرەم - به‌روار: 2021-02-14-22:47:00 - کۆدی بابەت: 2259\nولیەم مۆرتۆن لەوانەیە کەسێکی ناسراو نەبێت، بەڵام مۆرتۆن مەردێکی کاریگەر بووە پتر لە زۆر ناودارانی تر چونکە بە لێپرسراوی یەکەم دادەنرێت لە بەکارهێنانی دەرمانی سڕی یاخود تەزین (بەنج) لە کاری نەژداریدا.\nکەم داهێنان برەو و ناوبانگی هەبووە ئەوەندەی داهێنانی بەنج بەکارهێنان لە نەژدار کاریدا. ئەم داهێنانە گۆڕانێکی تەواوی پەیدا کرد لە باری ژیانی مرۆڤدا.\nجاران کارێکی زۆر ستەم و سامناک بوو بۆ زامدارێک کە بە بێداری و هۆشیارییەوە ناچار بێت بەرگەی ئەو ئازار و ئێشە بگرێت کاتێک کە نەژدار بە هەرەیەکەوە دەهات و دەنیشتە سەر بڕینەوەی ئەندامێک لە ئەندامەکانی لەشی. بێگومان هەر توانایەک گەر بێتە کایەوە بخرێتە گەڕ بۆ دانانی سنورێک بۆ ئەم ئێش و ئازارە ئەوا دەبێت مەزنترین شاباش و خۆشنوودێ بێت کە بە دیاری پێشکەش بکرێت بۆ خزمەتگوزاری مرۆڤ و مرۆڤایەتی.\nمۆرتۆن لە ساڵی ١٨١٩ز لە شاڵتۆن ماسا شوستس لەدایک بووە، لە تەمەنی لاویدا خۆی گەیاندە زانکۆی بلتیمۆر بۆ خوێندنی پزیشکی دان. لە ساڵی ١٨٤٢ز دا دەستی کردە پیشەی پزیشکی ددان، پاشان بە دوو قۆڵی لە تەک پزیشکێکی تردا بە ناوی (هاوراس ویڵز) کەوتە کار، ئەمیش هەر وەک مۆرتۆن خولیای لە بەنجکاریدا هەبوو و زۆر بایەخی پێ دەدا.\nویڵز لە سەرەتایدا ئۆکسیدی نایترۆجینی بەکار دەهێنا (کە ناسراوە بە گازی پێکەنەر) بۆ بەنجکاری، بەڵام مۆرتۆن دەیویست مادەیەکی بەکارتر لە ئۆکسیدی نایترۆجین بەکار بدۆزێتەوە، ئەو مادەیەی کە هاوکارەکەی بەکاری دەهێنا بۆ سڕکردنی دانی نەخۆشەکانی.\nمۆرتۆن هەوڵی بەکار هێنانی ئیثەری Either ئەدا، پێشەکی لەسەر سەگەکەیدا تاقی کردەوە، ئینجا بەسەر خۆیدا، پاشان تاقیکردەوە بەسەر دانکێشانی (کاکیلە)ی یەکێک لە نەخۆشەکانی، سەرنجی دا لەوەی نەخۆشەکە هیچ هەست بە ئازار ناکات. ئیتر ئا بەم چەشنە مۆرتۆن ئەو شۆڕشە سەرکەوتووەی بە چاوی خۆی بینی، هەرچەندە نەژدارکارییەکە سەرکەوتووانە ئەنجام درا، بەڵام سەرنجی ڕۆژنامەکانی ڕانەکێشا تاکو ئەو هەواڵە گرنگە بڵاو بکەنەوە. ئەم کارە مەزنە پێویستی بە پڕو پاگەندەیەکی گەورەتر دەبوو. بۆ ئەم مەبەستەش مۆرتۆن لەگەڵ یەکێ لە پزیشکە بەناوبانگەکاندا ڕێکەوت کە ناوی دکتۆر (وارن) بوو سەر نەژداری بیمارستانی بۆستن بوو. ئەو ڕێکەوتنەی تەنها بۆ ئەوە بوو کە لە نەژدارکارییەکدا بەکاری بهێنێت تاکو ببێتە پڕوپاگەندەیەک بۆ ئەم داهێنانە نوێیەی.\nبێگومان کارەکەی (دکتۆر وارن) سەرکەوتنێکی باشی بەدەست هێنا، دیسان لە نەژدارکارییەکانی تردا ئیثەری بەکار هێنا بۆ لابردنی موویەک لە گەردنی یەکێک لە نەخۆشەکانی.\nئا بەم کارە مرۆتۆن بەهۆی کاریگەری ئیثەرەوە ناوبانگی دەرکرد، هەر لە ڕۆژی دواییندا داهێنان نامەی پێ بەخشرا، بەڵام ناحەزانی بۆ پەیدا بوو و بوونە کۆسپ لە ڕێیدا. هەرچەندە مۆرتۆن بڕوای وابوو کە بە هۆی ئەم دۆزینەوەوە سامانێکی زۆری بەدەست دەکەوێت، بەڵام هاتو چۆی دادگا و پارەدان بە پڕوپاگەندەی دۆزینەوەکەی زۆر کەوت لەسەری، سەرەڕای ئەوەش پزیشکانی تر بە ڕآدەیەکی زۆر بێمنەتانە ئیثەریان بەکار دەهێنا لە کاری نەژدارییاندا، دڵنیاش بوون لەوەی کە ئیتر لەوەدا نەماوە مۆرتۆن بتوانێت مافی ئەو بەکارهێنانەیان لێ بسەنێتەوە. هەرچەندەیش تەواو دەیانزانی کە مۆرتۆن بە دۆزەرەوەی یەکەم دادەنرێت لە بەنجکاریدا.\nئاوەها مۆرتۆنی بەدبەخت هەروەک چەندین ناودارانی تر بەزەبوونی و نائومێدی لە تەمەنی ٤٩ ساڵیدا لە ساڵی ١٨٦٨ز لە شاری نیۆیۆرک دا گیانی بە خاک سپارد.\nپەڕتووکی " سەد کەسی ناودارترین " / ن: مایکل هارت\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : ولیەم مۆرتۆن


:: AM:11:48:13/06/2019 \nلەو راپۆرتەدا تیشك خراوەتە سەر بەشێك لە ژیانی سیاسیی و كۆمەڵایەتی مەسروور بارزانی كە رەنگە بەلای زۆر لە ئێمەوە گرنگ بێت ئاگاداری ژیانی كەسی و سیاسیی ئەو كارەكتەرە بین كە بڕیارە سەرۆكایەتی كابینەی نۆیەمی حكوومەت بكات، لەوانە كەی و لە كوێ لە دایك بووە و لە ژیانی كۆمەڵایەتیدا گرنگی بە چی دەدات و لەڕووی سیاسییەوە بە چ مێژوویەكدا تێپەڕیوە.\nرەنگە بەلای زۆرینەی خەڵكەوە وێنەیەك لە كارەكتەری سیاسیی دروست بووبێت بەدەر لەو ژیانەی رۆژانە تیایدا دەژیت و بەشێك لەو تایبەتمەندییە هونەری و ئەدەبی و رۆشنبیرییەی سیاسەتمەداران لە ژیانی رۆژانەیاندا گرنگی پێ دەدەن، بەلای خەڵكەوە شاراوە بێت.\nمەسروور مەسعوود مستەفا بارزانی دوێنێ لەلایەن سەرۆكی هەرێمەوە راسپێردرا بۆ پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، ئیتر زۆربەی هاووڵاتییانی كوردستان بەلایانەوە گرنگە زیاتر لە كەسایەتی و ژیانی سەرۆكی نوێی حكوومەت ورد ببنەوە و زانیارییان لەبارەیەوە هەبێت، لەوانە ژیان و خەباتی سیاسیی و كۆمەڵایەتی و حەز و خولیا و تێڕوانینەكانی بۆ بابەتە جیاوازەكان.\nرەنگە ئەو بەدواداچوونە نەتوانێ كۆی ژیانی سیاسیی و كۆمەڵایەتی سەرۆكی حكوومەت لای خوێنەر روون بكاتەوە، بەڵام دەكرێ وەك دەروویەك بۆ سەرنج خستنەسەر تێڕوانین و كەسایەتی ئەو كارەكتەرە سیاسییە هەژمار بكرێت و لەڕێیەوە خوێنەر زیاتر پێی ئاشنا بێت.\nمەسرور مسعوود مستەفا بارزانی لە 2/ 3/1969 لە گوندی دیلمان لە ناوچەی باڵەكایەتی چاوی بە دنیا هەڵهێناوە.\nلە هاوینی ساڵی 1985 لە تەمەنی 16 ساڵیدا پێوەندی بە رێزەكانی هێزی پێشمەرگەی كوردستان كردووە و لە ریزی شۆڕشی گوڵانی پێشكەوتنخوازەوە دەستی بەخەباتی چەكداری كردووە.\nساڵی 1988 بەشداری مەیدانیی داستانی بەناوبانگی (خواكوڕك)ی كردووە لەدژی سوپای رژێمی دیكتاتۆری بەعس و بەكامێرای تایبەتی خۆی بەشێكی نەبەردییەكانی تۆمار كردووە كە بە یەكێك لە فیلمە دیكیۆمێنتارەكانی شۆڕشی چەكداری گەلی كوردستان دادەنرێت.\nساڵی 1991 لە دوای شەڕی یەكەمی كەنداو بەشداری لە راپەڕینی گەلی كوردستان كردووە.\nسەرەڕای ئەوەی بەهۆی شۆڕش و بەرخودانی گەلی كورد ژیانی منداڵی خۆی لە ئاوارەیی بەسەر بردووە، بەڵام قۆناغەكانی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی لە ئێران بەسەركەوتوویی بڕیوە.\nساڵی 1992 بۆ فێربوون و شارەزابوون لە زمانی ئینگلیزی رووی لە لەندەنی پایتەختی شانشینی بەریتانیا كردووە و بۆ ماوەی ساڵێك لەوێ خوێندوویەتی.\nدواتر بۆ درێژەدان بە خوێندن رووی لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا كردووە و لە زانكۆی ئەمەریكا لە واشنتن دی سی(1993- 1997 )دەستی بە خوێندن كردووە و بەسەركەوتوویی بڕوانامەی بكالۆریۆسی لە زانستە سیاسییەكان بەدەستهێناوە. پاشان لە هەمان زانكۆدا بۆ بەدەستهێنانی بڕوانامەی ماستەر لە بواری ئاشتی و چارەسەری ناكۆكییەكان خوێندوویەتی.\nساڵی 1998 گەڕاوەتەوە كوردستان و بەشداری لە كۆنگرەی 12ی پارتی دیموكراتی كوردستان كردووە و بە دەنگی بەشدارانی كۆنگرە بە ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی و مەكتەبی سیاسی هەڵبژێردراوە و ئەركی بەڕێوەبردنی ئاژانسی پاراستن و هەواڵگری پێ سپێردراوە.\nساڵی 2005 لە بەرانبەر رۆڵی خەبات و پرەنسیپەكانی مستەفا بارزانی لە ژیاندا، دەزگای خێرخوازی بارزانی دامەزراند، وەك دەزگایەكی مرۆیی خێرخوازی قازانج نەویست بۆ پێشكەشكردنی یارمەتی و هاوكاری بە ئاوارە و پەنابەران و كەسانی خۆجێیی كە پێویستیان بە یارمەتییە.\nلە كۆنگرەی 13ی پارتی دیموكراتی كوردستان كە لە ساڵی 2010 بەڕێوە چوو، یەكەمین دەنگی بەشدارانی كۆنگرەی بەدەستهێنا و دووبارە بە ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی و مەكتەبی سیاسی هەڵبژێردرا.\nبە فەرمانی بەڕێز مەسعوود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان بە بڕیاری ژمارە( 68 ) لە 30/ 4/ 2012 بۆ سەرپەرشتیكردنی دەزگاكانی ئاسایش، هەواڵگری سەربازی و دامەزراوە هەواڵگرییەكان بە راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان دامەزرا.\nلە دوای ئابی 2014دا لە بەرپەرچدانەوە و رووبەڕووبوونەوەی هێرش و پەلامارەكانی تیرۆریستانی داعش بۆ سەر هەرێمی كوردستان، ژووری ئۆپراسیۆنی هاوبەشی لەگەڵ هاوپەیمانان پێكهێناوە، كە ئەم هەوڵە هاوبەشە رۆڵێكی كاریگەری لە ئاراستەكردنی هێرشە ئاسمانییەكان و بەڕێوەبردنی ئۆپراسیۆنە مەیدانییەكان لە دژی تیرۆریستان هەبوو. مەسروور بارزانی خۆی لەگەڵ سەرۆك بارزانی بەشێوەیەكی مەیدانی لە بەرەكانی جەنگ ئامادە بوو و بەشداری لە سەرپەرشتكردنی زۆربەی ئۆپراسیۆنەكانی دژی داعش كردووە.\nدامەزرێنەر و سەرۆكی بۆردی زانكۆی ئەمەریكی كوردستانە لە دهۆك كە لە دێسێمبەری 2013 دا بەردی بناغەی پڕۆژەكەی دانا.\n3/ 12/2018 لەلایەن ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ پۆستی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بەربژێر كرا.\n11/ 6/2019 وەك براوەی یەكەمی هەڵبژاردنی گشتی 30/9/2018 لەلایەن فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان، ناوی پێشكەشی سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان كرا و لە دەنگدانێكی راستەوخۆدا بە دەنگی (87) پەرلەمانتار بە ئامادەبوونی (97) پەرلەمانتار بووە بەربژێر بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكوومەتی هەرێمی كوردستان.\n12/ 6/2019 بە فەرمانی هەرێمیی ژمارە (1ی ساڵی 2019) لەلایەن سەرۆكی هەرێمی كوردستان بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكوومەتی هەرێمی كوردستان راسپێردرا.\nخێزاندارە و خاوەنی سێ كوڕ و كچێكە بەناوەكانی (یاسمین، ئارین، بەرزین، ئاران).\nشارەزایی تەواوی لە نووسین و خوێندنەوە و قسەكردن بە زمانەكانی (كوردی، فارسی و ئینگلیزی) هەیە و لە زمانی عەرەبیش تێدەگات.\nلە بواری هونەری و وەرزشی شارەزایی لە شێوەكاری و ئەسپسواری و مەلەوانی هەیە.\nئه‌م بابه‌ته 6044 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ئەمساڵ لە كەركوك 400 پرۆژە جێبەجێ دەكەین\nراكان جبوری: هیچ گەڕەكێك نامێنێت خزمه‌تگوزاریه‌كانی قیرتاو، رێگه‌وبان، ئاو و ئاوه‌ڕۆی پێنه‌گات\n- 7/14/2019 4:52:00 PM 1704 جار خوێندراوەتەوە\nپارێزگاری بەوەكالەتی كه‌ركوك به‌وه‌كاله‌ت، راكان سه‌عید جبوری رایگەیاند،"ئەمساڵ لە كەركوك 400 پرۆژەی خزمەتگوزاری جێبەجێ دەكەین و هیچ گەڕەكێكی شارەكە نامێنێت خزمه‌تگوزاریی و ده‌ستی ئاوه‌دانی پێنه‌گات.\nدوای لێكۆڵینه‌وه و به‌دواداچون له‌رێی لیژنه‌یه‌كی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عیراقه‌وه، توانیمان بەربەستەكانی بەردەم په‌سه‌ندكردنی بودجه‌ی پرۆژه‌كان تێپەڕێنین\nئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه، له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا، راكان جبوری پارێزگاری بەوەكالەتی كه‌ركوك،هێڵه گشتییه‌كانی پلانی پرۆژه‌كانی پارێزگاكه‌ی بۆ 2019 راگەیاند و وتی،"دوای لێكۆڵینه‌وه و به‌دواداچون له‌رێی لیژنه‌یه‌كی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عیراقه‌وه، توانیمان بەربەستەكانی بەردەم په‌سه‌ندكردنی بودجه‌ی پرۆژه‌كان تێپەڕێنین.\nراكان جبوری رایگەیاند،"لەئێستادا بەرەزامەندی هەمو لایەك و ئەنجومەنی وەزیران، پلانی پرۆژه‌كان په‌سه‌ند كراوه، ئەو ئەندامانەشی ناڕازین كاردەكەین تێبینیەكانیان چارەسەربكەین.\nلەمساڵدا 400 پرۆژە لە شاری كەركوك جێبەجێدەكەین و وەكو قۆناغی یه‌كه‌م جێبەجێكردنی 100 پرۆژه راده‌گه‌یه‌نین\nلەبەشێكی دیكەی كۆنگرە رۆژنامەوانیەكەدا، راكان جبوری رایگەیاند،"لەمساڵدا 400 پرۆژە لە شاری كەركوك جێبەجێدەكەین و وەكو قۆناغی یه‌كه‌م جێبەجێكردنی 100 پرۆژه راده‌گه‌یه‌نین.\nسەبارەت بە جۆری پرۆژەكان رایگەیاند،"پرۆژه‌كان هه‌مه‌جۆرن، بەشێكی پەیوەستن بە ته‌واوكردنی فڕۆكه‌خانه، رێگه‌وبان، دروستكردنی خوێندنگه، نه‌خۆشخانه و كه‌رتی كاره‌با تا دابینكردنی پێداویستی به‌شێكی زۆر له فه‌رمانگه خزمه‌تگوزارییه‌كان، ئه‌وه‌ش به یه‌كسانی به‌سه‌ر ته‌واوی یه‌كه ئیدارییه‌كان و ناوچه‌كان، به‌پێی رێژه‌ی دابەشبونی دانیشتوان كاری لەسەركراوە.\n150 ملیار دینار بۆ پرۆژەكانی ناوەندی شار تەرخانكراوە و هیچ شه‌قام و گه‌ڕه‌كێكی ناوشار نامێنێت كه پرۆژه و خزمه‌تگوزارییه‌كانی قیرتاو، رێگه‌وبان، ئاو و ئاوه‌ڕۆی پێنه‌گات\nپارێزگاری كەركوك بە وەكالەت راشیگەیاند كە 150 ملیار دینار بۆ پرۆژەكانی ناوەندی شار تەرخانكراوە و هیچ شه‌قام و گه‌ڕه‌كێكی ناوشار نامێنێت كه پرۆژه و خزمه‌تگوزارییه‌كانی قیرتاو، رێگه‌وبان، ئاو و ئاوه‌ڕۆی پێنه‌گات.\nجبوری وتیشی،" چاككردنی رێگاكانی ده‌ره‌وه‌ی شاری كه‌ركوك - هه‌ولێر، كەركوك - سلێمانی، هەروەها كەركوك بەرەو به‌غدا، تكریت و موسڵ، جگه له راسپاردنی هه‌زار كرێكار بۆ به‌شداری له پاككردنه‌وه‌ی شار و ناوچه‌كانی تری پارێزگه‌كه كە بەشێكن لە پرۆژەكانی ئەمساڵ.\nپارێزگاری كەركوك تیشكی خستەر سەر كێشەی كارەبای شارەكە و راگەیاند،"بۆ چارەسەری ئەو بابەتە، نوسراوێكمان ئاراسته‌ی وه‌زاره‌تی كاره‌بای حكومەتی هه‌رێم كردوە تا رێگری نه‌كات له‌و وه‌به‌رهێنه‌ره‌ی به‌پێی گرێبه‌ست پێویسته 150 مێگاوات كاره‌با بداته كه‌ركوك.


چالاکێکی سێنفی مامۆستایان لە شاری دیواندەڕە دەسبەسەر کرا\n13:53 - 5 سەرماوەز 2718\nئاژانسی کوردپا: چالاکێکی سێنفی مامۆستایان لە شاری دیواندەڕە لە لایەن مەئموورانی ئیتلاعاتی سپاوە دەسبەسەر کرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، شەوی شەممە ٣ی سەماوەز، چالکێکی سێنفی مامۆستایان بە ناوی \_"حامید نێرگسی\_" خەڵکی شاری دیواندەڕە لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانی سەر بە ئیدارەی ئیتلاعاتی سپا دەسبەسەر کرا.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەو چالاکە سێنفییەی مامۆستایان پاش دەسبەسەر کرانی بۆ قەراگای شارامفەری سپا لە شاری سنە گوێزرایەوە.\nئەو سەرچاوەیە هەروەها دەڵێت: ئومید شامحەممەدی، مامۆستای دەسبەسەر کراوی کورد خەڵکی شاری دیواندەڕە کە ڕۆژی دووشەممە ٢١ی خەزەڵوەر، ڕۆژێک پاش مانگرتنی سەرتاسەری مامۆستایان دەسبەسەر کراوە، لە گرتنگەی قەراگای سپای شارامفەری شاری سنە دایە.\nهەتا کاتی بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە، لە هۆکاری دەسبەسەر کردنی حامید نێرگسی کە پێشینەی ٢٥ ساڵ مامۆستایەتی هەیە، هیچ زانیارییەک لە بەردەستدا نییە.


ئه‌مریکا و هه‌رێمی کوردستان پرسەکانی بەرهەمی کۆپیکراو تاوتوێدەکەن\nErbil 24°C ھەینی 20 ئایار 06:20\n2022/01/19 12:48 د\nوەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی و یەكەی ئابووری كونسوڵخانەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پرسەكانی هاوكاری لۆجیستی و ئاسانكاری بازرگانان و بەرهەمی كۆپیكراو تاوتوێ دەكەن.\nرێكەوتی 18-1-2022 (سەروەر كەمال هاواری) بریكاری وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی بۆ كاروباری بازرگانی پێشوازی كرد لە (سیث پاچ) سەرۆكی یەكەی ئابووری كونسوڵخانەی گشتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە هەولێر و (دكتۆر دارا سەعید) شارەزای ئابووری كونسوڵخانە كە یاوەری سەرۆكی شاندی میوان بوو.\nپاشان بریكاری وەزارەت تیشكی خستەسەر سیاسەتی ئابووری هەرێمی كوردستان و كابینەی نۆ بە تایبەتی كە هەوڵەكانیان تەرخان كردووە بۆ بنیاتنانەوەی ژێرخانی ئابووری هەرێم كە كۆمپانیا ئەمریكییەكان دەتوانن رۆڵێكی كارایان لە پێشخستنی كەرتی ئابووری و بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی كوردستان هەبێت و هەروەها ئەو هاوكارییە لۆجیستیانەی كە پێویستن بۆ وەزارەت لەگەڵ شاندی میوان باسكران وەك: راهێنانی فەرمانبەران لە رێگەی ئەو ئاژانسانەی لە ئەمریكاوە دێن بۆ راهێنان و رێنمایی و هاوكاری سێكتەرە جیاوازەكان لە عێراقدا، كە هەرێمی كوردستانیش بەشێك بن لە پرۆگرام و تراینینگ و كۆرسەكان.\nهەروەها ئاسانكاری بۆ كۆمپانیا و بازرگانانی هەردوولا بۆ ئەوەی چالاكی بازرگانی زیاتر ببێت، لە دیدارەكەدا كە ڕاوێژكارانی وەزارەت دکتۆر سۆران سەلاحەدین، فەتحی موحەمەد عەلی، دکتۆر حوسێن چەلەبی، سوار عەزیز بەڕێوەبەری گشتی پلاندانانی وەزارەت ئامادەبوون" چەندیین تەوەرەی دیكە لە نێوان وەزارەت و شاندی میوان تاووتوێ كران وەك: كاڵای كۆپیكراو و لاسایی كراوەی بەرهەمەكان بە گشتی و كۆپی ئۆرجیناڵەكان لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستاندا بە تایبەتی، بابەتی هاوردە و هەناردە لە نێوان هەرێمی كوردستان و عێراق و بە هێزبوونی پەیوەندیە بازرگانیەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، بە ئەلیكترۆنیكردنی خزمەتگوزاریە بازرگانیەكان و سیستمی یەك پەنجەرەو چەندیین بابەتی دیكەی پەیوەندیدار بە سێكتەری بازرگانی.


Diplomatic Magazine | تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی مامۆستا له پەروەردەی هاوچه‌رخدا\nجیاوازى مامۆستا له پەروه‌رده‌ى كۆن و نوێ دا\nله‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا پێویسته مامۆستا یان كه‌سى په‌روه‌رده‌كار په‌یڕه‌وى ئه‌و خاڵه جه‌وهه‌رییانه بكات كه بنه‌ماى هێنانه‌دى ئامانجه په‌روه‌رده‌ییه‌كانن له دونیا و پرۆسه‌ى په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخدا .\nپه‌روه‌رده، پرۆسه‌ى په‌روه‌رده ، چه‌مك و پێكهاته:\nپه‌روه‌رده له سه‌رده‌مى شارستانییه دێرینه‌كان تاكو سه‌رده‌مى ئیستا به یه‌كێك له بنه‌ما و ناوه‌نده گرنگه‌كانى گه‌شه و پێشكه‌وتنى كۆمه‌ڵگه داده‌نرێت، هاوكات یه‌كێكه له بنیاده گرنگه‌كانى كومه‌ڵگه سه‌رده‌مى پێشكه‌وتووه‌كان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى كاریگه‌رى راسته‌وخۆى له سه‌ر بنیاد و ناوه‌ندى دیكه‌ى كۆمه‌ڵگه پێشكه‌وتو و سه‌رده‌مییه‌كان هه‌یه، پرۆسه‌ى په‌روه‌رده له رابردوو و ئیستادا به هه‌مو پێكهاته و جوره‌كانى ئامانجى راهێنان و پێكه‌یاندنى نه‌وه‌یه‌كى كارامه و چالاكه، بۆ ئه‌وه‌ى بتوانێت به شێوه‌یه‌كى زانستى و ئه‌قڵانى به‌شدارى له چالاكییه‌كانى ژیانى كومه‌لایه‌تیدا بكات، ئه‌گه‌ر له مێژى مرۆڤایه‌تى بڕوانین ده‌گه‌ین به‌و ڕاستییه‌ى پێشكه‌وتوترین كۆمه‌ڵگه‌ى مرۆڤایه‌تى له‌سه‌رده‌مى كۆن تاكو ئیستا ئه‌و كومه‌ڵگایانه‌ن پرۆسه‌ى په‌روه‌رده و فێركردنیان له‌سه‌ر بنه‌مایى فه‌لسه‌فه‌یه‌كى ئه‌قلانى بنیات ناوه، هاوكات به‌رده‌وام ئامانج و پلان و هه‌نگاوه‌كانى پرۆسه‌ى په‌روه‌رده‌یان هه‌موار كردوووته‌وه و به فۆڕمێكى نوێ دایانراشتووه، له‌گه‌ل تێگه‌یشتن و ویست و پێداویستیه‌كانى كۆمه‌ڵگا و سه‌رده‌مه‌كه‌دا گونجاو بێت .\nپه‌روه‌رده‌كراوێكى ئاماده‌كراوه بۆ په‌روه‌رده‌كردن و ئاماده‌كردنى كه‌سانى تر له ناوه‌نده ئه‌كادیمى و مه‌عریفییه‌كان به مه‌به‌ستى گه‌یاندنى زانیارییه‌كان بۆ به‌رانبه‌ره‌كه‌ى كه فێرخوازه .\nپروسه‌یه‌كى دیرێن و فره ڕه‌هه‌نده، میژوى به‌روه‌رده هاوتایه له‌گه‌ڵ بوونى مروڤ، له كوندا پروسه‌یه‌كى نافه‌رمى بووه، له لایه‌ن خێزانه‌وه ئاراسته كراوه، هه‌لبه‌ته خێزان ریگاو شێوازى تایبه‌تى له په‌روه‌رده‌كردنى مندالان جیبه‌جیكردووه، به پێی ئاستى تێگه‌یشتن و جیهانبینى خۆى، ره‌فتار له گه‌ل مندالأ و نه‌وه‌كانى كردووه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ گوڕانى ئاستى تێگه‌یشتن و جیهانبینی، ئامانج و ڕیگا و شیوازه‌كانى په‌روه‌رده كردن گوڕاوه و پێشكه‌وتووه\nله شارستانییه‌ته‌كانى (بابل و میسرى ) دێریندا، زیاتر گرنگى به په‌روه‌رده‌ى ئاینى و هونه‌رى په‌یكه‌رتاشى و ته‌لار سازى و فیربوونى نووسین و خوێندنى سه‌رتایى دراوه، كه‌متر گرنگى به لایه‌نى سه‌ربازى و مه‌عریفى دراوه. له شارستانییه‌كانى (هیندى و چینی ) زیاتر گرنگى به لایه‌نى مه‌عریفی و ره‌فتارى هاوڵاتیان به گشتی و چیینه ئه‌رستوكراتیه‌كان به تایبه‌تى دراوه .\nقوتابیانی ١٢ی بنەرەتی لە کاتی تاقیکردنەوەدا ـ هەرێمی کوردستان\nله سه‌رده‌مى شارستانیه‌تى (یونانى) دیریندا، زیاتر پیشده‌كه‌وێت، به شیوه‌یه‌ك پروسه‌ى په‌روه‌رده ته‌نها تایبه‌ت نابێت به یه‌ك جینى كومه‌لگا، هه‌روه‌ها ته‌نها ئامانجى په‌روه‌رده له‌سه‌ر په‌روه‌رده‌ى ئایینى و فه‌لسه‌فی و سیاسی و سه‌ربازى له‌خۆ ده‌گرێت، هاوكات ڕیگا و شیوازى جوراوجور له پروسه‌ى په‌روه‌رده‌كردن پراكتیزه ده‌كرا .\nله‌سه‌رده‌مى ناوه‌راست پرۆسه‌ى په‌روه‌رده له‌لایه‌ن پیاوانى ئاینى جیبه‌جى ده‌كرا، زیاتر ئامانجیان چه‌سپاندنى بیروڕاى ئاینى و به‌هێزكردنى ده‌سه‌لاتى كه‌نیسه بو، به‌ڵام ئه‌ورپییه‌كان له سه‌رتاى (سه‌ده‌ى هه‌ژده) گرنگى زۆریان به پرۆسه‌ى په‌روه‌رده داوه بۆ ئه‌وه‌ى بتوانن سود له زانست و زانیارى و مه‌عریفه و فه‌لسه‌فه‌ى شارستانییه‌تى یونانى و گه‌لانى خورهه‌لات وه‌ربگرن، به‌تایبه‌تى هه‌ردوو شارستانییه‌تى (یونانى و ئیسلامى) و له ئه‌نجامى ئه‌و پیشكه‌وتنانه‌ى ئه‌ورپییه‌كان پێی گه‌یشتن، چه‌ندین زانا و فه‌یله‌سوف بیرمه‌ندى وه‌ك (جان جاك رۆسۆ، فرۆبل هێربارت .....) پێگه‌یشتن، هه‌روه‌ها ئه‌م زاناو فه‌یله‌سوفانه چه‌ندین تیۆر و رێگاى وانه‌وتنه‌وه و ئاراسته‌ى په‌روه‌رده‌یان له‌سه‌ر بنه‌مای دورونى دامه‌زراند، كاریگه‌رى خێرایان له‌سه‌ر پیشخستن و چاكردنى سیسته‌مى سیاسى و كومه‌لایه‌تى و ئابوورى و په‌روه‌رده‌ی هه‌بوو.\nپه‌روه‌رده به‌دیدى بیرمه‌ند و زانایان:\nزاناو بیرمه‌ند و فه‌یله‌سوفه‌كان پێناسه‌ى جیا جیایانكردووه بۆ چه‌مكى (مفهوم)ى په‌روه‌رده و زانست یان كردووه ، سه‌ره‌تا وه‌كو ده‌سپێك له سه‌ر وشه‌ى په‌روه‌رده (التربیه ) بۆ نمونه :\nسبنسه‌ر فه‌یله‌سوفێكى به‌ریتانییه (1820_1903)ژییاوه خاوه‌نى ده‌سته واژه‌ى (مانه‌وه بۆ به‌هێزه‌كانه)، ده‌ڵێت: ((په‌روه‌رده پێك هاتووه له ئاماده‌كردنى مرۆڤ بۆ هه‌موو قوناغێكى ژیان)).\nجۆن دیوى ده‌ڵێت : ((په‌روه‌رده پرۆسه‌یه‌كى به‌رده‌وامه بۆ سه‌ر له نۆێ بنیادنانى كارامه‌یى و تواناى كومه‌ڵگا)) .\nدكتۆر به‌دران: له ساڵى (1996) ده‌ڵێت: ((په‌روه‌رده پرۆسه‌یه‌كه، تاك به‌م ڕێگایه فێرى ڕوشنبیرى ده‌بێت، هه‌م فێرى چه‌مك و رامان و به‌هاكانى ره‌وشتى ده‌رونیى و یاسایى كۆمه‌ڵگا ده‌بن)).\nكۆمه‌ڵگه نوێیه‌كانى مرۆڤایه‌تى زۆر به چالاكى بایه‌خ و به‌ها و نرخى په‌روه‌رده‌یان بۆ ده‌ركه‌وت, ئه‌مه‌ش واى كرد كه په‌روه‌رده بخرێته ڕیزى یه‌كه‌مى كاروبارى پێویستى ڕۆژانه‌ى ژییان و شارستانیه‌تى هاوچه‌رخه‌وه, له‌به‌ر ئه‌وه‌ى بودجه‌یه‌كى زۆرى بۆ ته‌رخان كرا, وزه و توانایه‌كى زۆرى بۆ ده‌سته به‌ر كرا, ده‌سه‌ڵاتێكى گه‌وره‌ى پێ به‌خشرا, گه‌لێك زاناو فه‌یله‌سوف و بیرمه‌ند بۆ ته‌رخانكرا, به‌مه‌ش په‌روه‌رده پێگه و جێگه و سه‌روه‌رییه‌كى ئه‌وتۆى پێ بڕا كه هه‌رگیز له چاخه كۆن و ناوه‌نده‌كاندا شوێنى وه‌هاى به خۆیه‌وه نه‌دیوه.\nشۆڕشى پیشه‌سازى گۆڕى بۆ شۆڕشى زانیارى, له به‌رئه‌نجامى ئه‌مانه‌وه بو كه ئێستا زانا و خه‌مخۆرانى په‌روه‌رده له‌هه‌مو كه‌له‌به‌رێكى ئه‌م جیهانه و له سنورى وڵاتانى جیهانى ئه‌مڕۆدا به‌ر (جدى)خۆیان ته‌رخانكردوه بۆ كارى په‌روه‌رده و پرۆسه‌ى په‌روه‌رده‌ى و هزرى په‌روه‌رده‌ى, چونكه ده‌ركوت ئه‌م جۆره په‌روه‌رده‌یه له خزمه‌تى كۆمه‌ڵگه‌ى مۆدێرن و گه‌ل و میلله‌تى پێشكه‌وتو خوازدایه, هه‌ر له‌ڕێگه‌ى په‌روه‌رده‌وه ده‌توانرێت هه‌موو جۆره بیرۆكه و پرۆژه‌یه‌كى هزرى گۆڕنكارى كۆمه‌ڵیه‌تى و سیاسی و ڕۆشنبیرى بگاته ناخى میشك و گیان و ده‌رونى نه‌وه‌كان .\nبه‌ڵێ په‌روه‌رده‌ى كارا (داهێنان و فێركردن و گۆشكردن و ڕاهێنان و پێگه‌یاندن و به‌خێوكردن و چاودێرى و ئاڕسته‌كردن)ه ,كه‌واته كلیلى سه‌ره‌كییه و كۆدى كردنه‌وه‌ى ده‌رونى هه‌رتاكیك له كۆمه‌ڵگه‌دا,به‌هۆى په‌روه‌رده‌وه مرۆڤ خۆى ده‌ناسێو دواتر ژینگه و ده‌ورووبه‌رى.\nهۆڵێکی قۆناغی خوێندنی سەرەتایی ـ سوید\nپه‌روه‌رده له‌م سه‌رده‌مه‌ى ئه‌مڕۆماندا به ڕاده‌یه‌ك فراوان بووه كه هه‌مو شتێكى گرتووه‌ته‌وه,\nله هه‌ر سه‌رده‌مو چاخیكدا (په‌روه‌رده) سروشت و تایبه‌تمه‌ندى خۆى هه‌بووه, بێگومان په‌روه‌رده‌ى ئه‌م سه‌رده‌مه‌ش, وه‌ك (په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ) تایبه‌تمه‌ندێتى و نیشانه‌ى جیاكه‌ره‌وه‌ى خۆى هه‌یه .\nتایبه‌تمه‌ندییه‌كانى په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ:\n1.په‌روه‌رده واى لێهاتووه كه‌پێشكه‌وتوتره له (فێركردن) بایه‌خى زیاترى پێدراوه گه‌لان و وڵاتان گه‌شتونه‌ته ئه‌وڕاستییه‌ى كه‌پێویسته كار بكه‌ن بۆ خۆ گونجاندن له‌گه‌ڵ ژینگه‌ى ده‌وروبه‌ریان ئه‌م كاره‌شیان خستووه‌ته پێش كارى ده‌سته‌به‌ركردنى پیشه‌یه‌كى دیارى كراو واته خۆ گونجاندن له‌گه‌ڵ ژییاندا به پله‌و كارى یه‌كه‌م دێت دواتر هه‌ڵبژاردنى پیشه‌ی شییاودێت.\n2.مناڵ یاخود (تاك)ى كۆمه‌ڵگه بۆته سه‌نته‌ر و ته‌وه‌رى سه‌ره‌كى په‌روه‌رده واته (تاك) گرنگه‌كه‌یه نه‌ك ماده‌یه‌كى چه‌ق به‌ستووى وشك و برنگ و بابه‌ت و وانه‌ى مرده‌ڵه به‌م كاره‌ش منداڵان خۆیان بونه‌ته خاوه‌نى ئازادییه‌كى ڕه‌ها له‌دانانى نه‌خشه و یاسا و پرۆگرامى خوێندن و وانه‌كانى خۆیان له‌پاڵ هه‌ندێ ئاڕاسته‌كردن و ڕێنماى شاره‌زایان و بوارى په‌روه‌رده و فێركردن كه ئه‌زمونێكى گه‌وره‌یان هه‌یه له‌بوارى په‌روه‌رده‌دا.\n3.قوتابخانه‌كان وا دروستكراون كه گونجاوبن له‌گه‌ڵ سروشتى ژییانى قوتابیان و فێرخوازان هاوگه‌شبن له‌گه‌ڵ سروشت و ده‌وروبه‌ر ته‌نانه‌ت له ناو جه‌رگه‌ى باخ و باچه و بێستانه‌كاندا بیناى قوتابخانه له هه‌واى كراوه‌دا دروست ده‌كرێن.\n4.په‌روه‌رده بایه‌خێكى زۆرى داوه به تاكه‌كه‌س وه‌ك (مرۆڤێك) هاوكات لایه‌نى كۆمه‌ڵایه‌تیش فه‌رامۆش نه‌كراوه، تاكو لایه‌نى گه‌شه‌ى په‌روه‌رده‌ى مرۆییانه‌ى به‌شێوه‌ى ئاساى و سروشتى خۆى بڕوا وێڕاى گونجاندنى تاك له‌گه‌ڵ ئه‌و كۆمه‌ڵى له ناویاندا ده‌ژی و ئه‌و كۆمه‌ڵگه‌ى تێیدا نیشته جێیه به‌مه‌ش په‌روه‌رده بو به په‌روه‌رده‌ى تاكه كه‌سى كۆمه‌ڵایه‌تیانه‌ى ڕۆشنبیرى.\n5.په‌روه‌رده بو به هاوكارێكى باشى سایكۆلۆژى تاك و خزمه‌تى تایبه‌تى پێشكه‌ش به هه‌ر تاكێك بكات له عاقارى خۆیه‌وه هاوكات بو به یاریده‌رێكى چاك بۆ زانستى كۆمه‌ڵناسى تاكو مرۆڤ سروشتى كۆمه‌ڵایه‌تییانه‌ى كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك وه‌ربگرێت كه تیایدا ده‌ژى.\n6.په‌روه‌رده‌ى نوێ بوه په‌روه‌رده‌یه‌كى مه‌یدانیانه‌ى ژییانداریانه به‌جۆرێ كه پشت ببه‌ستێ به‌و هه‌ڵوێست و په‌ڕاوه ڕۆژانانه‌ى كه ئه‌نجام ده‌درێن و لایه‌نى پراكتیشى خسته به‌رده‌م ڕوبه‌ڕو بونه‌وه‌ى پڕ له گۆڕانكارییانه‌ى ژییان و داهێنان و دۆزینه‌وه نوێیه‌كان.\n٧. په‌روه‌رده بوو به به‌شێكى گشتى بۆ گه‌وره‌و بچوك بۆ نێر و مێ به بێ جیاوازى.\n8.په‌روه‌رده درێژ خایه‌نى و گشتى و فراوانى و سه‌رانسه‌ربونى پێ بڕا، ئیدى نه‌به‌سترایه‌وه به‌ته‌نها چوارچێوه‌و سنورى قوتابخانه‌یان ده‌زگایه‌كى په‌روه‌رده‌ییه و بگره ئه‌م باره خۆى كێشایه ناو ماڵه‌كانیشه‌وه تا ده‌گات به كارگه و فه‌رمانگه و شوێن و ئۆفیسى كاره‌كانیش.\n9.په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ شێواز و ڕێگه و هۆكارى نوێی گرته به‌ر بۆ ئه‌مه‌ش پشتى به‌ست به ئامێر و كه‌ره‌سته و داهێنراوى ته‌كنه‌لۆژییانه‌ى نوێ تاكو به‌شێوه‌ى ته‌ریب په‌روه‌رده ڕه‌وتى خۆى بگرێته به‌ر كه هاو ئاڕسته‌بێت له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنى زانست و په‌ره‌سه‌ندنى مرڤایه‌تى.\nجیاوازى پرۆگرامى په‌روه‌رده‌ى كۆن و په‌روه‌رده‌ى نوێ:\nیه‌كه‌م .سروشتی پرۆگرام\n1.پرۆگرام جێگیره‌و ناكرێت هیچ گۆڕانكاریه‌كى تێدا بكرێت.\n2. له‌سه‌ر چه‌ندێتى زانیارى خوێندكار وه‌ستاوه.\n3. له‌بوارێكى ته‌سكى مه‌عریفه چه‌قى به‌ستووه.\n4. به‌ته‌نها گرنگى به‌لایه‌نى عه‌قڵى خوێندكار ده‌دات.\n5.خوێندكار له‌گه‌ڵ پرۆگرام ده‌گونجێنرێت\nدووه‌م .بابه‌ته‌كانى خوێندن\n1.نابێت هیچ گۆڕانكاری تیا بكرێت.\n2.بابه‌ته‌كانى خوێندن له‌یه‌كتر جیان.\n3.سه‌رچاوه‌ى سه‌ره‌كى پرۆگرام لێره‌دا په‌رتوكى ( كتێب)ى بڕیار لێدراوى خوێندنه.\nسێیه‌م . ڕێگاكانى وانه وتنه‌وه\n1.له‌سه‌ر گه‌یاندنى زانیارى ده‌وه‌ستێت.\n2.گرنگى نادات به چالاكییه‌كان.\n3.له‌سه‌ر یه‌ك جۆر ڕیگاى فێركارى به‌رده‌وام ده‌بێت.\n4.ئامڕزه‌كانى فیركارى وه‌لاوه ده‌نێت.\n1.پاسیڤه و به‌ژدارى پێناكرێت.\n2.له‌سه‌ر بنه‌ماى ده‌رچون تاقیكردنه‌وه‌ى بابه‌ته‌كان بڕیارى له‌سه‌ر ده‌درێت.\nهۆڵێکی قۆناغی خوێندنی سەرەتایی ـ هەرێمی کوردستان\n1.په‌یوه‌ندییه‌كانى له‌گه‌ڵ خوێندكار له‌سه‌ر بنه‌ماى هێز و ده‌سه‌ڵاته.\n2. جیاوازى تاكایه‌تى نێوان خوێندكار له‌به‌رچاو ناگیرێت.\n3.خوێندكار بۆ له‌به‌ركردن هان ده‌دات.\n4.ڕۆڵى مامۆستا جێگیره.\n5.به سزادان و كه‌وتنیان هه‌ڕه‌شه‌یان لێ ده‌كات.\n1.ده‌توانرێت گۆڕانكارى تێدا بكرێت.\n2. له‌سه‌ر چۆنییه‌تى زانیارى خوێندكار ڕاده‌وه‌ستێت.\n3 گرنگى به بیركردنه‌وه‌ى خوێندكار و لێهاتوییه‌كانى ده‌دات.\n4. گرنگى به گه‌شه‌كردنى سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كانى خوێندكار ده‌دات.\n5. پرۆگرام له‌گه‌ڵ خوێندكار ده‌گونجێنرێت.\nدووه‌م .بابه‌ته‌كانى خوێندن:\n1.به‌پێى بارو دۆخى خوێندكار و پێداویستییه‌كانى گۆڕانى به‌سه‌ردا دێت.\n2.بابه‌ته‌كانى خوێندن هاوپه‌یوه‌ند و ته‌واو كه‌رى یه‌كترن.\nسێیه‌م . ڕێگاكانى وانه وتنه‌وه:\n1.له‌سه‌ر بنه‌ماى به‌رده‌ستكردنى مه‌رج و بارودۆخى گونجاو بۆ فێربون ده‌وه‌ستێت.\n2. گرنگى به هه‌موو جۆره چالاكییه‌ك ده‌دات.\n3. ڕێگاى فێركارى جۆراوجۆرى هه‌یه.\n4. ئامڕازى فێركارى هه‌مه‌جۆر به‌كار دێنێت.\n1.پۆزه‌تیڤه و به‌ژدارى پێ ده‌كرێت.\n2.له‌سه‌ر بنه‌ماى چه‌ندێتى گه‌یشتن به ئامانجه‌كان بڕیارى له‌سه‌ر ده‌درێت.\n1.په‌یوه‌ندى له‌سه‌ر بنه‌ماى كرانه‌وه و ڕێز و خۆشه‌ویستى بنیاد نراوه.\n2. جیاوازى تاكایه‌تى له‌به‌رچاو ده‌گیرێت.\n3.خوێندكار بۆ هاریكارى چالاكى نێوانیان هان ده‌دات.\n4.ڕۆڵى مامۆستا ده‌گۆڕێت و گۆڕاوه.\n5.ڕێنماى و ئاڕاسته‌ى خوێندكاران ده‌كات.\nخه‌سڵه‌ت و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانى مامۆستا:\n1.دروستى له‌ڕوى جه‌سته‌ى و هزرى باگراوه‌نده‌وه.\n2.ده‌بێت مامۆستا ڕێك پۆشبێت.\n3.تواناى به‌سه‌ر بابه‌ته‌كه‌دا هه‌بێت.\n4.چالاك و گرجوگۆڵبێت.\n5.بایه‌خ بدات به‌لایه‌نى په‌روه‌رده‌ى و ده‌رونى.\n6.بایه‌خ بدات به هونه‌ر و لێهاتوى وانه وتنه‌وه.\n7.بره‌و پێدان و نوێكردنه‌وه‌ى زانیارییه‌كان.\n8.خاوه‌ن بڕیار و ژیر بێت و هاوسه‌نگى هه‌ڵچونه‌كانى بكات.\n9.خۆڕاگر و نه‌رمونیان و به‌سۆز بێت.\n10.دڵسۆز و به وه‌فابێت له ئه‌ركه‌كه‌یدا.\n11.هاوكار بێت له‌گه‌ڵ هاوڕێ و خوێندكاره‌كانى.\n12.ڕێز له یاسا و ڕێساكان بگرێت.\nجیاوازى مامۆستا له پەروه‌رده‌ى كۆن و نوێدا\n1.په‌یوه‌ندى له‌سه‌ر بنه‌ماى كرانه‌وه‌و ڕێز و خۆشه‌ویستى بنیاد نراوه.\nمامۆستا ده‌بێت چۆن بێت له په‌روه‌رده‌ى هاوچرخ ,یان مامۆستاى باش كێیه ؟\n1.تواناى په‌روه‌رده‌كردنى هه‌بێت و بتوانێت خوێندكاره‌كانى به‌باشى په‌روه‌رده بكات.\n2.شاره‌زاى له‌و بابه‌ته هه‌بێت كه ده‌ی ڵێته‌وه، واته هه‌ر ته‌نها ئه‌وه ى له پرۆگرام هه‌یه نه‌یزانێت به‌ڵكو زانیارى زیاترى هه‌بێت.\n3.تواناى هاندانى هه‌بێت.\n4.تواناى گه‌یاندنى هه‌بێت.\n5.متمانه‌ى به خۆى هه‌بێت و به‌باشى وانه‌كه بڵێته‌وه و وانه‌كه بگه‌یه‌نێت.\n6.حه‌زى بۆ وانه‌كه‌ى خۆى هه‌بێت و به چێژه‌وه وانه‌كه بڵته‌وه، تاوه‌كو خوێندكاره‌كانیشى به چێژه‌وه بابه‌ته‌كه وه‌ربگرن.\n7.ڕه‌چاوى جیاوازى تاكایه‌تى بكات.\n8.تواناى هه‌ڵسه‌نگاندنى خوێندكاره‌كانى هه‌بێت.\n9.پێویویسته مامۆستا كه‌سێكى كۆمه‌ڵایه‌تى بێت.\n10.گرنگى بدات به خاڵه به‌هێزه‌كانى خوێندكاران نه‌ك خاڵه لاوازه‌كانیان.\n1.له‌م ڕاپۆرته‌دا بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت كه په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ گرنگى و بایه‌خى تایبه‌تى خۆى هه‌یه له پرۆسه‌ى په‌روه‌رده و فێركردندا.\n2.ئه‌وه‌مان بۆ ده‌ركه‌وت كه ده‌بێت مامۆستا شاره‌زایى په‌یدا بكات له مه‌ڕ شێوازه جۆر به جۆره‌كانى وانه وتنه‌وه و ئامڕازه‌كانى گه‌یاندن به هه‌مو جۆره‌كانییه‌وه.\n3.ئه‌وه‌مان بۆ ڕون بوه‌ته‌وه كه فێرخواز گرنگییه‌كى زۆرى هه‌یه له په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخدا هاوكات ئه‌م گرنگییه به‌دى ناكه‌ین له په‌روه‌رده‌ى كلاسیكدا.\n4.له په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخدا گرنگییه‌كى زۆر ده‌درێت به لایه‌نى (ده‌رونى, مه‌عریفى ,جه‌سته‌ى ,كۆمه‌ڵایتى فێرخواز)، كه ئه‌م گرنگیدانه له‌به‌ر ڕۆشناى شاره‌زابوونى په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانیه‌تى.\n5.جییاوازى نێوان (په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ و په‌روه‌رده‌ى نوێ)مان خسته ڕو، كه ئه‌م جییاوازییه لایه‌نه خراپه‌كانى په‌روه‌رده‌ى كلاسیك ده‌ستنیشان ده‌كات و له‌ڕێگه‌ى په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخه‌وه چاره‌سه‌رى گیروگرفته په‌روه‌رده‌ییه‌كان ده‌كات\nفه‌لسه‌فه‌ى په‌روه‌رده,عه‌زیز ئالانى,چاپى دووه‌م 2015\nپه‌روه‌رده‌كردنى منداڵه‌كانمان له چوارچێوه‌ى خێزان و كۆمه‌ڵگه و قوتابخانه‌دا,\nعزیز ئالانى.چاپى سێهه‌م ,2015\nپه‌روه‌رده‌ى تایبه‌ت پرۆگرام و ڕاهێنان,پ.د.كریم شه‌یف قه‌ره‌چه‌تانى\nده‌روازه‌ى په‌روه‌رده‌ى تایبه‌ت,پ.د.كریم شه‌ریف قه‌ره‌چه‌نانى\nچاپى یه‌كه‌م 2015 , چاپخانه‌ى پیره‌مێرد


ئۆڵمه‌رت ده‌ڵێت مانه‌وه‌ی ئیسرائیل به‌نده به چاره‌سه‌ری بوونی دوو ده‌وڵه‌ت\nسه‌رۆك وه‌زیری ئیسـرائیل ئێهود ئۆڵمه‌رت ده‌ڵێت مانه‌وه‌ی درێژخایه‌نی ئیسرائیل ڕه‌نگه بكه‌وێته ژێر مه‌ترسـیـیه‌وه ئه‌گه‌ر دانوستاندنه‌كان له‌گه‌ڵ فه‌له‌ستینیـیه‌كان بۆ جێبه‌جێـكردنی چاره‌سه‌ری دوو ده‌وڵه‌ت شـكست بهێنێت.\nله وته‌كه‌یدا بۆ ڕۆژنامه‌ی هائارێـتزی ئیسرائیلی به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت گوتی ئه‌گه‌ر ڕێـگه‌چاره‌ی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی فه‌له‌سـتینی سه‌رنه‌كه‌وێت ئه‌وا ئیسرائیل ڕووبه‌ڕووی كێشه‌ی مافی ده‌نگدانی یه‌كسـان بۆ هه‌مووان ده‌بێته‌وه، له نێویاندا فه‌له‌ستینیـیه‌كان. ئێهود ئۆڵمه‌رت گوتی هه‌ر كاره‌كه گه‌یشـته ئه‌وه وه‌ك خۆی ده‌ڵێت ئه‌وا ده‌وڵه‌تی ئیسرائیلی كۆتایی دێت.\nحكومه‌تی ئیسرائیل مه‌ترسی له‌وه هه‌یه فه‌له‌ستینیـیه‌كان ده‌رئه‌نجام ژماره‌یان له ژماره‌ی ئیسرائیلیـیه‌كان زیاتربێت ئه‌گه‌ر ئیسرائیل به‌رده‌وامبێت له كۆنتڕۆڵكردنی سه‌رجه‌م ئه‌و ناوچانه‌ی له میانه‌ی جه‌نگی سـاڵی 1967 دا ده‌ستی به‌سه‌ریاندا گرت.\nئه‌وه‌ی شـایانی باسه بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی ئه‌م تێبینی‌یانه‌ی سه‌رۆك وه‌زیری ئیسرائیلی به ڕۆژێـك دوای ئه‌وه بوو كه ناوبراو له‌گه‌ڵ مه‌حمود عه‌باسی سه‌رۆكی فه‌له‌ستینی و هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ سه‌رۆك بوش له پـێناو ده‌ستپـێـكردنی یه‌كه‌مین وتووێـژی فه‌رمی ئاشتی له ماوه‌ی 7 سـاڵدا بۆ ئه‌و مه‌به‌سـته له واشـنتۆن كۆبوونه‌وه.