لە باوبۆراندا - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 13 دی 1395 16:19\nداوود پینسکی لە دایکبووی رووسیایە، بەڵام زۆرتر لە دەرەوەی ئەم وڵاتەژیاوە. لەپێشدا لە ئاڵمان ئەمجا لە ئامریکا و دواییش لە ئیسرائیل. ئەو وەک شانۆ نامە نووس و چیرۆک نووس بەناوبانگە. 'ئەم چیرۆکەی خوارەوە، کە لە کتێبی داستانەکانیدا بەناوی 'تێمپتەیشن. هەڵگیراوە، نموونەیەکی بەرزی شێوازی نووسینی ئەم نووسەرەن. ئیساک گۆڵد بەرگ ئەم چیرۆکەی کردوە بە ئینگلیسی.\nوه‌ک ئامۆژگاری و ئاگادارکردنه‌وه‌یه‌ک بۆ گوناحکاران، بۆ لاوان و نوێخوازان، ژنێکی ئیماندار و لەخواترس ئەمەی بۆ من گێڕاوە.\nپه‌ڵه په‌ڵه‌ی هه‌وری ڕه‌ش که‌وتنه ئاسمانی ڕوون، هەورێکی چڕ و گرژ لە پێشدا له‌دوور له‌وپه‌ڕ لێڕه‌واره‌که‌ی قه‌راخ دێوه، هه‌ر زوو هه‌موو ئاسمانی گوندی داپۆشی. بایه‌کی توند ئه‌م هه‌ورانه‌ی به‌رخۆ دابوون؛ ئه‌وانیش مڕومۆن، ئاڵۆز و تووڕه، له پێشیه‌وه هه‌ڵده‌هاتن. گێژه‌ڵۆکه‌یه‌کی شێتۆکه ئه‌ستوونگه‌لێکی له ته‌پووتۆز تا به‌رزایی لای هه‌وران به‌رز کردبۆوه، بانی سه‌رماڵانی ڕاده‌ماڵی و دار و دره‌ختانی له‌بن ده‌رده‌هێنان. ترس وله‌رز هه‌موو خه‌ڵکی دێکه‌ی داگرتبوو. ڕۆژی ڕووناک له‌ناکاو ببوه شه‌وی تاریک، ئه‌رێ، وه‌ک شه‌مۆی تۆبه و په‌شیمانی، شه‌مۆی به‌ر له ڕۆژی سڕینه‌وه‌ی گوناحان... تاریکییه‌کی تۆقێنه‌ر، دڵگر و ناخۆش هه‌روه‌ک دڵی جوویه‌کی دیندار، کشابوو به‌سه‌ر ئاسمانی دێدا. خه‌ڵکی خۆیان له‌ماڵه‌وه زیندان کرد. په‌نجه‌ره‌کانیان پێوه‌دا و درگاکانیان داخست. سۆز و دڵگه‌رمی تۆبه‌کارانی جوو هه‌ر ده‌هات و زیاتر ده‌بوو. تاریکیش هەموو دێی لە باوەش خۆی گرت.\nچەینی پیر سه‌ری له مه‌زمووره‌که‌ی هه‌ڵبڕی و له پشت چاوێلکه‌کانیه‌وه چاوێکی له خیابان کرد و گوتی:\n''ئۆ ـ هۆ!'' به دڵێکی له‌رزۆکه‌وه هه‌ناسه‌یه‌کی قووڵی هه‌ڵکێشا. تاوێک ڕوانی بۆ ده‌ره‌وه. سه‌ری خۆی ڕاوه‌شاند. سه‌ری سووڕمابوو له توانایی بێ سنووری خوا.\nهه‌وا ڕوونتر نه‌ده‌بۆوه. هه‌وره‌کان بێئارام و ئاڵۆز له‌جووڵه‌دا بوون. بایش ده‌یلووراند. ستوونه ئه‌ستووره‌کانی ته‌پووتۆز له ڕیگه‌دا خولیان ده‌خوارد.\nچه‌ین له‌وه زیاتر نه‌یتوانی کتێبه مه‌زمووره‌که‌ی بخوێنێته‌وه، چاویلکه‌که‌ی له چاوان داگرت و له‌سه‌ر په‌ڕه‌کانی کتێبه‌که‌ی دانا و هه‌ستا چوو بۆ هۆده‌ی کچه‌که‌ی.\n''چی ده‌ڵێی به‌م...؟''\nچه‌ین پرسیاره‌که‌ی بۆ ته‌واو نه‌کرا. ژووره‌که که‌سی لێنه‌بوو. پیرێژن چاوێکی به هۆده‌که‌دا گێڕا، چوو ته‌ماشایه‌کی چێشتخانه‌که‌ی کرد و گه‌ڕایه‌وه بۆ هۆده‌که. کڵاوی کچه‌کەی له‌جێی خۆی نه‌بوو. به‌ده‌ستێکی له‌رزۆک ده‌رکه‌ی ژووره بچووکه‌که‌ی کرده‌وه، چاکه‌ته‌که‌شی هه‌ر له‌وێ نه‌بوو!\nکچه‌که‌ی ڕۆیشتبوو! پێشتر ئاگاداری و وریایی دابوویێ، له‌وه ده‌چوو ئه‌مڕۆ نه‌چێته ده‌ر. لانیکه‌م له‌م شه‌مۆی تۆبه و په‌شیمانییه‌دا ده‌بوو له‌ماڵ بمێنێته‌وه و ڕاینه‌کردایه بۆلای ئه‌و خوێندکاره' له دین وه‌رگه‌ڕاوه' دا.\nسیمای پیری له ڕقان وه‌ک ئاسمان گرژ و تاڵ بوو. تۆفانی تووڕه‌یی له ده‌روونیدا هه‌ڵیکرد. چاوێکی به ژووره‌که‌دا گێڕا، هه‌ر وه‌ک ئه‌وه‌ی بۆ ده‌رفه‌تێک ده‌گه‌ڕا ڕقی ده‌روونی خۆی به‌سه‌ر که‌سێک یان شتێکدا بڕژێنێته ده‌ر.\nبه‌ده‌م ئاخ هه‌ڵکێشانه‌وه ده‌ستی به‌ره‌و ئاسمان به‌رز کرده‌وه. تووڕه‌یی له سنگیا ته‌قیه‌وه. له‌به‌رخۆیه‌وه ده‌یبۆڵاند و ده‌یگوت: ''ئه‌و ئیتر کچی من نییه!''\nله‌م شه‌مۆ ڕه‌ش و دڵته‌نگکه‌ره‌دا پیرێژن ترسی ڕه‌ویبۆوه، زاری نه‌ده‌وه‌ستا له نه‌فرین کردنی کچه‌که‌ی به پیسترین واژه‌گه‌لی ناشیرین. ئه‌گه‌ر ده‌ستی گه‌یشتبایه، قژه‌سه‌ری ڕاده‌کێشا و به زلله ده‌یکێشا به ڕوومه‌تیدا.\nخێرا چارۆکه‌که‌ی به‌سه‌ر خۆیا دا و له‌ماڵ هاته‌ده‌ر. ئه‌و ده‌یهه‌ویست له‌ده‌ره‌وه له دوویان بگه‌ڕێ. ئاره‌زووی ده‌کرد هه‌ردووکیان به‌ره‌و ڕووی کاره‌ساتێکی خراپ ببنه‌وه.\nڕووناکیی برووسکه‌یه‌ک دڕی به هه‌وران دا. هه‌وریش به‌دوایدا گرماندی. برووسکه له دوای برووسکه، گرمه له دوای گرمه چاویان زیاتر له بینین ده‌بڕی و گوێیان زیاتر له بیستن ده‌خست.\nترس و سام که‌وته نێو دڵی دانیشتوانی دێ... برووسکه و هه‌وره گرمه له‌و شه‌مۆی تۆبه و په‌شیمانییه‌دا، ئه‌ویش به‌و شێوه ئه‌هریمه‌نییه! کاری کرده سه‌ر دڵان و هه‌موو له ترسانا که‌وتنه نوێژ و نزا کردن.\nبه‌ڵام خۆ پیره چه‌ین گوێی له‌مانه نه‌بوو.\nبا ته‌پووتۆزی ئه‌دا به چاوانیدا، له‌چکه‌که‌ی سه‌ری ده‌ڕفاند، داوێنی کراسه‌که‌ی به‌ملاولادا ده‌برد و قژه‌که‌یشی له‌و سه‌ره پیره‌ی ده‌ئاڵاند. ئاشکرا بوو زۆر به‌په‌له‌یه.\nله ڕێگه‌دا نه‌ده‌نگێک ده‌هاته گوێی نه شتێک ده‌هاته به‌رچاوی. تۆفانی ڕق و قین له ده‌روونیدا هه‌ڵچووبوو و به‌ره‌و پێش پاڵی پێوه ده‌نا. دنیای به‌رده‌می تاریک و خوێن به‌ری چاوی گرتبوو.\nباڵا بچووکه‌که‌ی له‌وه‌ش که‌بوو بچووکتر ببۆوه. به نووشتانه‌وه‌وه هه‌نگاوی گه‌وره‌ی هه‌ڵده‌هێنان، هه‌ناسه‌ی لێبڕابوو، ده‌تگوت توندتر له با ده‌ڕوا و با به‌شه‌له‌شه‌ل به‌دوایه‌وه‌یه. ئه‌گه‌ر هاتوو باش بگه‌یشتبایه لای ته‌نیا نه‌قیزه‌یه‌ک بوو بۆ ئه‌وه‌ی خێراتر پێی پێ هه‌ڵگرێ.\nپیرێژن له ڕێدا سه‌یری ئه‌ملاولای خۆی نه‌ده‌کرد، سه‌رنجی نه‌ده‌دایه ئه‌و چاوانه‌ی به‌دزیه‌وه له پشت په‌نجه‌ره داخراوه‌کانی ئه‌و ماڵانه‌ی سه‌ر ڕێ، بۆیان ده‌ڕوانی. ئه‌و نه چاوی له هیچ بوو نه گوێی له ده‌نگێک، ته‌واو نوقمی گێژاوی تووڕه‌یی سروشتی خۆی بوو.\n'چه‌ین' هه‌ر که گه‌یشته به‌ر ماڵی ئه‌و کافره له دینوه‌رگه‌ڕاوه، تاوی ده‌رکه‌یدا و کردیه‌وه، به هه‌موو هێزی خۆی دایه‌وه به‌یه‌کدا. ئه‌وانه‌ی له‌و ژووره بوون، له‌و به‌سه‌ردادانه کوتوپڕیه‌دا مووچڕکه‌یه‌ک به له‌شیاندا گه‌ڕا و ڕاپه‌ڕینه سه‌ر پێیان.\nچه‌ین به‌چاوێکی پڕ له‌قین ته‌ماشایه‌کی کردن. به نێویانا تێپه‌ڕی و ڕووی له ژووره‌کان کرد. له‌م ژوور بۆ ئه‌و ژوور، له‌و ژووره‌وه بۆ یه‌کی تر، به‌ده‌م هاوار و هه‌ڕه‌شه‌وه ده‌رکه‌کانی ده‌کرده‌وه و به‌دوای خۆیدا توند ئه‌یدانه‌وه به‌یه‌کدا. هه‌ر وه‌ک ئه‌وه‌ی بیهه‌وێ بزانێ کامه درگایان زیاتر له‌وی تر ئه‌و شووشه په‌نجه‌رانه ده‌خاته شه‌قه شه‌ق و هاڕه هاڕ. مناڵێکی بچکۆڵه له‌م شه‌قه شه‌ق و هاڕه هاڕه ترسا و که‌وته گریان.\nپیره چه‌ین له‌م دیو ڕایده‌کرد بۆ ئه‌و دیو، که‌چی نه ئه‌و بێدینه‌ی دییه‌وه نه کچه‌که‌ی.\nله گه‌ڕانه‌وه‌دا بۆ ده‌م ده‌رکه، تاوێ ڕاوه‌ستا، چاوه‌کانی به‌ره‌و ئاسمان گێڕا و ده‌سته‌کانی بۆ لای خوا به‌رز کرده‌وه و به‌و ده‌نگه گڕ و نووساوه‌یه‌وه هاواری کرد: ''ده‌ک خوایه ئه‌م ماڵه ئاگری تێبه‌ربێ!''\nئه‌مجار چووه ده‌ر، ده‌رگای سه‌رخیابانی له‌گه‌ڵ خۆی به‌توندی ڕاکێشا و به کراوه‌یی به‌جێی هێشت. خێزانی ماڵ واق و وڕ، ده‌م داچه‌قیو مابوونه‌وه، هه‌ر وه‌ک گه‌رده‌لوول ماڵی لێ ڕووخاندبێتن. له کاسی و حه‌په‌ساندا که‌س بیری ئه‌وه‌ی نه‌بوو زاری هه‌ڵپچڕاوی خۆی لێکبنێته‌وه.\nله هه‌وره‌کانه‌وه تاوه بارانێکی توند تێکه‌ڵ به ته‌رزه دایکرد. تۆفان وه‌ک مه‌نجه‌ڵی سه‌ر ئاور هاته کوڵین. تۆفانی سنگی چه‌ینیش هاتبوه کوڵین، شتێکی ترسناک له ده‌روونیدا هه‌ڵچووبوو، ئیتر چاوی له‌به‌رپێی خۆی نه‌بوو. هه‌موو گیانی له ئاوا خووسابوو.\nبه‌ڵام ئه‌مانه ڕێگری سه‌ر ڕێی نه‌بوون، ته‌نیا دڵڕه‌قیه ده‌شته‌کیه‌که‌ی به‌هێزتر ده‌کرد.\nله‌م ماڵ رایده‌کرده ئه‌و ماڵ، له هه‌ر کوێ شکی بچووبایه که کچه‌که‌ی و ئه‌و بێدینه له‌وێن سه‌ری پێدا ده‌کرد، ئۆقره‌ی لێبڕابوو، به‌بێ ئه‌وه‌ی ده‌م بکاته‌وه که چیی ده‌وێ، ده‌هاته‌وه ده‌ر و خێزانی ماڵه‌که‌ی به سه‌رسووڕماوی و حه‌په‌ساوی به‌جێده‌هێشت.\nهه‌رچۆنێک بێت ده‌بێ په‌یدایان بکا، ئه‌گه‌ر له ژێر زه‌ویشدا بن.\nله دوایین ماڵ که ده‌رپه‌ڕی، تاوێک حه‌ساوه. بیری کرده‌وه ئه‌ی ئێسته بۆ کوێ؟ ڕووی له ماڵی خۆی نا. دڵی ده‌یگوت ئێستا کچه‌که‌ی ده‌بێ له‌ماڵه‌وه بێت.\nخراپترین نفرین و له‌عنه‌ت له زاری ده‌که‌وتنه‌ده‌ر، ڕق و کوڵی ده‌روونی له ئه‌وپه‌ڕی خۆیدا بوو.\nله‌گه‌ڵ ڕه‌شه‌بایه‌کی توند، بروسکه‌یه‌ک و هاڕه‌ی هه‌وره‌گرمه‌یه‌ک خۆیکرد به ماڵا، کچه‌که‌ی نه‌هاتبۆوه.\nله‌سه‌ر کورسییه‌ک ده‌مێک ڕۆنیشت و ده‌ستی کرد به شیوه‌ن و لاڵانه‌وه.\nله‌پڕ ته‌قینه‌وه‌ی هه‌وره گرمه‌یه‌کی سامناک له ئاسماندا ده‌نگی دایه‌وه. یه‌ک له‌و هه‌وره‌گرمانه که ده‌بنه هۆی وێرانکارییه‌کی به‌رین. ده‌تگوت سروشت خۆی له پاشماوه‌ی ئه‌و هه‌موو هێز و وزه‌ی که له‌و هاوینه گه‌رمه به‌جێمابوو به‌جارێ ڕزگار کرد. خه‌ڵکی دێ هه‌موو له‌ترسا له جێیان وشک بوون، ڕوانیان بۆ ده‌ور و به‌ریان. دوایی بۆ ده‌ره‌وه، ئاخۆ کاره‌ساتێک ڕووی نه‌دابێ؟ تۆبه‌کارانی جوو زیاتر سه‌ریان خزانده نیو کتێبه دۆعاکانیان و زۆرتر له هه‌میشه دڵ و ده‌نگیان که‌وته له‌رزین.\nوادیار بوو 'چه‌ین' ئه‌م شریخه‌ی نه‌هاتبوه گوێ. ده‌گریا و ده‌کڕووزایه‌وه، دوایی وه‌ک هه‌وره‌گرمه‌یه‌ک شیڕاندی:'' هۆ خوای هه‌موو جیهان؛ ئه‌م کچه‌م به‌زیندوویی نه‌گه‌ڕێته‌وه ماڵ! خوایه به‌مردوویی بۆم بهێننه‌وه!''\nهه‌وران به گرمه‌یێکیتر وه‌ڵامیان دایه‌وه. بایش توندتر له پێشوو گڤه‌گڤی دانا.\nکوتووپڕ چه‌ین له جێی خۆی به‌رز بۆوه و له‌ماڵ ده‌رپه‌ڕی. بایش بوو به هاوڕێی... ده‌مێک له‌دوایه‌وه پاڵی پێوه ده‌نا و ده‌مێکیش وه‌ک سه‌گێکی به‌وه‌فا له‌پێشیه‌وه ده‌ڕۆی و ده‌یدا له هه‌موو شتێکی به‌رپێی، قوڕ و چڵپاوی سه‌ر ڕێگای به‌ملاولادا ده‌پڕژاند و تێکه‌ڵ به‌و دڵۆپه ڕه‌ش و درشتانه‌ی بارانی ده‌کرد که له هه‌وران ده‌بارین و ئه‌و فرمێسکه گه‌رم و داخانه‌ی له‌چاوی چه‌ین ده‌ڕژانه خوار.\nچه‌ین له ڕێگاکه‌ی ئه‌وپه‌ڕ دێوه ڕایده‌کرد. بێگومان له‌و ڕێگاوه چوون بۆ گه‌ڕان. له‌وێ که زۆرجاری دیکه بینرابوون.\nله‌و ڕێگایه، یان له میوانخانه‌که‌ی جۆناJonah ، نزیک دارستانه‌که ده‌یانگاتێ.\nله کۆڵانه‌که‌ی جه‌نتیلGentile، دوایین کۆڵانی گوند، سه‌گه‌ل له حه‌وشه‌ی ماڵه‌کاندا، زرمه‌ی پێیان هاته گوێ که به‌نێو ئه‌و قوڕ و چڵپاوه‌دا بازی ده‌دا. دانه دانه‌یه‌کیان له پشت ده‌روازه‌کانیانه‌وه که‌وتنه وه‌ڕین، به‌ڵام له‌به‌ر باران نه‌یانوێرا بێنه‌ده‌ر؛ ئه‌وانیتر ئه‌وه‌ند ته‌مبه‌ل نه‌بوون، له که‌لی ژێر ده‌روازه‌کانه‌وه به سنگه‌خشکێ هاتنه ده‌ر و به حه‌په‌حه‌پ دوای که‌وتن.\nپیره چه‌ین سه‌گوه‌ڕی گوێ لێنه‌بوو، سه‌گیشی نه‌ده‌هاته به‌رچاو. ئه‌و ته‌نیا ده‌یڕوانی بۆ دووری ئه‌و ڕێگه که له‌و کۆڵانه‌وه ده‌ستیپێده‌کرد و ئه‌و له‌سه‌ری ڕایده‌کرد.\nسه‌گێکیان داوێنی کراسه‌که‌ی گرت. داوێنی کراسه‌که‌ی له‌ئاوا ته‌ڕ و قورس ببوو. چه‌ین گوێی به‌مه نه‌دا، مه‌ودایه‌کیش سه‌گه‌که‌ی به‌دوا خۆیدا ڕاکێشا. به‌ڵام سه‌گ نه‌یتوانی له‌و لیزمه بارانه‌دا به‌پێی ئه‌و ده‌رچێ، بۆیه داوێنه‌که‌ی به‌ردا. ماوه‌یه‌کیش بیری له‌وه کرده‌وه، شوێنێکی تری بگرێ ، به‌ڵام خێرا په‌شیمان بۆوه و به مڕه‌یه‌کی ترسناک گه‌ڕاوه بۆ حه‌وشه‌که‌ی خۆی.\nله‌سه‌ر ڕێگاکه با هێشتاش هه‌ر به‌هێزتر ده‌بوو. هه‌ور ده‌یگرماند، نزاره نزیکه‌کانیش به هه‌زاران جۆره ئاهه‌نگ بۆیان ده‌سه‌نده‌وه. چه‌ین له نێو ئه‌و که‌ش و هه‌وا چڕ و ته‌موومژاویه‌دا ته‌نیا بۆ دوور له به‌رده‌می خۆی ده‌یڕوانی.\nسه‌ر جاده‌که پڕ بوو له چیلکه و چه‌وێڵ و شووڵ و تووڵی ئه‌و دارانه‌ی برووسکه لێی جیا کردبوونه‌وه. چه‌ند داریش له ڕیشه‌وه ده‌رهاتبوون. هه‌موو ببوونه خه‌ڵووز و له‌به‌ر پێدا که‌وتبوون.\nچه‌ین له ژێر لێوه‌وه بۆڵاندی:'' خوا بکا هه‌وره تریشقه لێیاندا و وه‌ک ئه‌م داره سووتاوانه ببنه کۆی زووخاڵ!''\nئه‌و له‌به‌ر هاوار و ناڵه‌ی ده‌روونی خۆی هێزی لێبڕابوو، ئێستا به بێگومان شێوه‌ی ئه‌و هه‌موو نه‌فرینانەی خۆی هاتبوه به‌رچاو، که ئه‌و هه‌ورانه‌ی سه‌ره‌وه له‌ویان جیا کردبۆوه.\nبه‌و حاڵه‌ش چه‌ینی هه‌ر هه‌ڵده‌هات.\nئه‌ی ئه‌وه چییه لێره؟\nچه‌ند هه‌نگاوێک دوور له‌به‌رده‌میا دوو که‌س که‌وتبوون. ژنێک و پیاوێک، به‌سه‌ر و چاوێکی شێواو و خوار و خێچه‌وه گرمۆڵه ببوون. ده‌مووچاویان ڕه‌ش هه‌ڵگه‌ڕابوو. ڕه‌شایی له چاویانا نه‌مابوو. هه‌ردووکیان هه‌وره تریشقه لییدابوون.\nهه‌ورێک چه‌خماخه‌ی لێدا، شریخه‌یه‌کی که‌ڕکه‌ریش به دوایدا هات.\nچه‌ین کچه‌که‌ی خۆی ناسیه‌وه، زیاتر به جله‌کانیا تا لاشه‌ی ڕه‌شه‌وه‌بووی؛ به شێوه‌ی به‌ژن و باڵایا تا به‌و چاوه سپییه‌وه بووانه‌ی.\nباسکێکی کچه‌که که‌وتبوه ژێر باسکی کوڕه گه‌نجه‌که‌وه. چه‌تری ده‌ستی کوڕه‌که‌ش ئاگری تیبه‌رببوو.\nپیرێژن خه‌ریکبوو به نه‌فرین کردن بشیڕێنێ و هه‌ڕه‌شه و گوڕه‌شه‌ی خۆی تێکه‌ڵ به گرمووهووڕی تۆفان بکا؛ له‌گه‌ڵ برووسکه‌یه‌ک چاوه‌کانی بر‌یقایه‌وه ؛ له‌ناخیدا گه‌رده‌لوولێکی وێرانکه‌ر به‌رز بۆوه.\nئه‌و ده‌یویست به‌ده‌م قیژاندن و هاواره‌وه بڵێ ــ ئه‌و کچه مردوه به ئه‌نجامی کرداره‌که‌ی خۆی گه‌یشت. ده‌یویست به‌دوایدا جوێنی پێس و قسه‌ی سووک ڕه‌وانه بکا.\nبه‌ڵام له‌ناکاو به‌رچاوی ڕه‌ش بوو، وه‌ک لێشاوێک له قورقوشمی تواوه ڕژابێته نێو سه‌ری، ئه‌ندامی که‌وته له‌رزین. جله‌کانی له ئاو هه‌ڵکشابوون، له‌وانه‌بوو بیده‌ن به زه‌ویدا. چاوه‌کانی له‌کار که‌وتبوون.\nبرووسکه و هه‌وره‌گرمه و لووره‌ی با سه‌رله‌نوێ ده‌ستیپیکرده‌وه.\nهه‌موو گیانی که‌وته له‌رزین. دانه‌کانی به یه‌کدا ده‌دران، به ده‌نگێکی خاو و بێ تین به‌ده‌م هه‌نیسکدانه‌وه، هاواری کرد: ''ڕۆڵه ئازیزه‌که‌م! هه‌نی، کچه خۆشه‌ویسته‌که‌م .''


پشتیوان زاهیر22/5/2018 560 جار بینراوە\nرێگا دروستەکە کامەیە؟\nمانۆڕەکەی سەدر ئەوەمان پێدەڵێت کە مۆدێلێکی نوێ دیموکراسی رووکەش بۆ عیراق ھاوتۆتە کایە ئەویش ئەوەیە؛ لیستی براوە کێکی حکومەت دابەش دەکات، دونیای دەرەوەو دراوسێکانیش وەک دیڤاکتۆی هەڵبژاردن مامەڵەی لەگەڵ دەکەن، ئەگەرچی ناو ماڵی شیعە تەواو پەرتەوازەیە، بەڵام ئەستەمیش نییە سەدر بە چەند ھاوپەیمانێتییەک لەگەڵ کوردو لایەنی تری شیعەو (رەنگە بتوانێ کوتلەیەکی تری سوننەش رازی پێبکات) جاڕی پێکهێنانی ئەو حکومەتە تەکنۆکراتە بدات کەبانگەشەو کەمپینی بۆ دەکات.\nوابڕیارە کۆتایی مانگی ٩ی ئەمساڵ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بەڕێوە بچێت پارسەنگی ھێز ئەگەر بەم پەرتەوازەییە لە زۆنی رەنگاو رەنگ بمێنێتەوە ئەوا دۆخی ھەرێمی کوردستان گۆڕانکاری ئەوتۆی بەسەردا نایەت، بەڵکو بە پێچەوانەوە، کەشی ئەم دەڤەرە رەنگاڵەیە خۆڵەمێشیی و تەماویی و ئاڵۆزتر دەکات.\nکوردستان بەم پەرتەوازەییەوە چ بژاردەیەک هەڵدەبژێرێ بۆ بەرخوردکردن لەگەڵ ئەم هاوکێشە ئاڵۆزە، لەکاتێکدا سەنگی کورد لەناو پەرلەمانی عیراق لەچاو هەرسێ خولەکەی رابردوو کەمترە.\nلەناو هێزە کوردستانیەکاندا بۆ یەکێتی گرنگە ئەو پرسیارە بکرێ ئاخۆ کامە رێگا دەگرێتەبەر بۆ یاریکردنێکی دروست و کەمکردنەوەی فشارەکانی سەری لەلایەک و کردنەوەی دەرگا داخراوەکانی سەری کە لایەنە نیگەرانەکانی دەڤەرە رەنگاڵەییەکە لێی داخراوە.\nلەهەردوو ئاستی بەغداو کوردستان ئەرکەکان قورسن بەڵان مەحاڵ نیین بە رێگای دایلۆگ و دروستکردنەوەی زەمینەی ئاشتەوایی گێمێکی نوێی سیاسی بەڕێ بکات.\n یەکێتی دوای جیابوونەوەی ئەم ھەموو پارچەیە لە جەستەی چیدی ئەو ھێزە نییە کە بێ باک بێت بەرانبەر پارتی، یا ئەو ترسە دروست بکات بەڕەکە لەژێر پێی ئەو رکابەرە دێرینەی دەربھێنێت، بۆیە دوای ھێنانی ئەو ژمارە زۆرە لەکورسی بۆ پەرلەمانی عیراق نابێ و ناکرێ بێباک بێت بەرانبەر ئەو حزبانەی کە پێیانوایە غەدریان لێکراوە.\nواتە ئەرکی ئاشتەوایی لەپێشینەی ئەرکەکانی ترە بۆ یەکێتی چ لەناوخۆی خۆیدا چ لەگەڵ هێزە نا ڕازییەکانی کوردستان.\nیەکێتێ، ھەڵە دەکات ئەگەر لەسەر ئەم چەپکە گوڵی سەرکەوتنەی خەوی لێبکەوێت، چونکە کەرکوک ناتوانێت بەشداربێ لە ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان و بەمەش یەکێتی ئەو ژمارە زۆرەی کورسی بەدەست ناھێنێت ببێتە کوتلەیەکی بەھێز و مامەڵەی گەورە لەگەڵ پارتی بکات.\nباشترین بژاردە بۆ یەکێتی ئەوەیە رۆڵی سەدرببینێ ئەمجارە، ئەویش بە ئاشتکردنەوەو دڵنیاییدان بە لایەنە ناڕازییەکانی دەڤەرەکەی کە پێیان وایە دەنگیان براوە، پێویستە ھەرچی زووە بکەوێتە خۆ ھاوشانی وەفدەکەی بەغدا یەکێتی بە چڕوپڕی لەناوخۆی ھەرێم ھەوڵی دروستکردنی ھاوپەیمانێتی بدات لەگەڵ ئەو لایەنانە بۆ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان تا زۆرینە بەدەست بھێنن و ئەمجارە پارتی بەلاوازی بێتە بەردەمیان و ئەو خەیاڵەش لای ئەو حزبە بەتاڵ بکەنەوە کە پێیوایە ھەرخۆی حاکمی رەهای ھەرێمە.


بەرھەمھێنانی نەوتی خاو لە ھەرێم | KURDPLAT\nبەرھەمھێنانی نەوتی خاو لە ھەرێم\nکوردپلات 5/08/2022 12:09:00 م ليست هناك تعليقات\nدوای بەدواداچوون و کۆکردنەوەی داتا لەسەر رێژەی بەرھەمھێنانی نەوت لەلایەن کۆمپانیا بیانیەکان، بەھۆی ناشەفافی لە دۆسیەی نەوتی ھەرێم بەردەوام رێژە و ژمارەی جۆراوجۆر لە بەرھەمھێنانی نەوت دراوە بە ھاولاتیان\nبپێی بەدواداچوون رێژەی بەرھەمھێنانی نەوتی خاو لە ھەرێم بەم شێوەیە:\n١- کۆمپانیای DNO لە کێلگەی تاوکی رۆژانە بری ١٠٦،٤٥٦ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنیت، لە بلانیدایە ئەم رێژەیە زیاد بکات، چونکە بەھۆی ھاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ ماوەی ١٨ مانگە ھیچ پەرەپێدانی نەکردوە لە کێلگە نەوتیەکان\n٢- کۆمپانیای Gulf keystone بەریتانی لە کێلگەی شێخان رۆژانە ٥٧،٥٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنیت پاش ھەلکەندنی ھەردوو بیری ژمارەی ١٣ و ١٤ کە لە مانگی ٣ ئەم سال کەوتە بواری بەرھەم و پێشتر ٤٣،٤٤٠ ھەزار بەرمیل بەرھەمی بوو.\n٣- کۆمپانیای گازپرۆم و ویسترن زاگرۆس لە کێلگەی سەرقەلا رۆژانە بری ٣٣،٩٧٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنن\n٤- کۆمپانیای گەنەل ئینێرجی لە کێلگەی شیواشۆک بری ٤،٦٠٠ تا ٥٠٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنیت.\n٥- کۆمپانیای کار لە کێلگەی خۆرمەلە رۆژانە ٣٧٥،٠٠٠ بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنیت، کە ئەو کێلگەیە درێژکراوی کێلگەی نەوتی ھاڤانایە کە یەکێکە لە کێلگە گەورەکانی عێراق\n٥- کۆمپانیای داناغاز و ھیلال رۆژانە ١٦،٠٠٠ ھەزار کۆندێسیت بەرھەم دەھێنیت لە کێلگەی کۆرمۆر ، کە دەکرێتە نەوتی ھەناردەکراو بۆ بەرزکردنەوەی API نەوتەکە و زیادکردنی نرخەکەی، چونکە بەرزکردنەوەی یەک نمرەی API نزیکەی دۆلارێک تا دوو دۆلار نرخی نەوتەکە گرانتر دەبێت.\n٦- کۆمپانیای گەنەل ئینێرجی لە کێلگەی سارتا لە نزیک ئاکرێ رۆژانە ٨،٩٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەم دەھێنیت ، دوای کەوتنە بەرھەمی ھەردوو بیری ژمارە سەرتەی ٢ و ٣ کە رۆژانە ٢،٥٠٠ بەرمیل نەوتی زیادکردوە.\n٧- کۆمپانیایی Addax & Oryx Group لە کێلگەی ھەولێر رۆژانە ١٤،٦٠٠ بەرمیل بەرھەم دەھێنیت لە مانگی یەکی ئەمسالەوە ، لە بەرنامەیە لەم سالدا حەوت بیری تر لێبدات بۆ زیادکردنی بەرھەم\nکۆی گشتی بەرھەم ھێنان لە ھەرێمی کوردستان رۆژانە بریتیە لە: ٦١٧،٠٢٦ ھەزار بەرمیل رۆژانە


ژووری ئۆپەراسیۆنی هەولێر چەند بڕیارێكی نوێی ڕاگەیاند – لڤین پرێس\nژوری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر، هیچ هاوڵاتییه‌ك بۆ ڕاییكردنی مامه‌ڵه‌كانی بۆی نییه به‌بێ به‌ستنی ده‌مامك بچێته نێو هیچ فه‌رمانگه و داموده‌زگایه‌كی حكومی.\nژوری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر، ئێوارەی ئەمڕۆ ( شەممە، ٢٤ی تەمووزی ٢٠٢١ ) له‌راگه‌یه‌ندراوێكدا کۆمەڵێک بڕیاری نوێی بۆ توند کردنەوەی ڕیکارەکانی خۆپارێزی لە کۆرۆنا بڵاوکردەوە و رایگه‌یاند،” به‌هۆی هه‌ستیاری و مه‌ترسیداری هه‌ڵكشان و ته‌شه‌نه‌سه‌ندنی زنجیره‌ی نوێی ڤایرۆسی كۆرۆنا و زیادبونی مه‌ترسیه‌كانی ڕۆژ دوای ڕۆژ بۆ سه‌رگیانی هاوڵاتیان و له‌پێناو پاراستنی ته‌ندروستی و سه‌لامه‌تی گشتیی شاره‌كه‌مان، ژوری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر، ژماره‌یه‌ك بڕیاری بۆ سه‌رجه‌م دامه‌زراوه و فه‌رمانگه و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه حكومییه‌كان و فه‌رمانبه‌رانی سنوری پارێزگاكه ده‌ركردوه.”\nهەروەها ئه‌وه‌شی خستوەتەڕو،” ده‌بێت سه‌رجه‌م فه‌رمانگه و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كان و فه‌رمانبه‌رانی سنوری پارێزگای هه‌ولێر، ته‌واوی مه‌رجه ته‌ندروستییه‌كان و ڕێكاره‌كانی خۆپارێزی جێبه‌جێبكه‌ن، به‌تایبه‌تی به‌ستنی ده‌مامك و دروستنه‌كردنی گردبونه‌وه و قه‌ره‌باڵغی، هیچ هاوڵاتییه‌ك بۆ ڕاییكردنی مامه‌ڵه‌كانی بۆی نییه به‌بێ به‌ستنی ده‌مامك بچێته نێو هیچ فه‌رمانگه و داموده‌زگایه‌كی حكومی، هه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و فه‌رمانگه‌یه‌ك و فه‌رمانبه‌رێك سه‌رپێچی له‌و بڕیاره بكات، به‌ڕێوه‌به‌ر و به‌رپرسانی ئه‌و فه‌رمانگه‌یه به‌رپرسیارن.”\nژوری ئۆپه‌راسیۆنی پارێزگای هه‌ولێر باسی له‌وه‌شكرد، “بەیانی یەکشەمە ٢٠٢١.٧.٢٥، یەکەم ڕۆژی دەوامکردنی فەرمانبەرانە دوای پشووی ڕۆژانی جەژن، بەھەموو شێوەیەک سەردانیکردنی فەرمانگە و بەڕێوەبەرایەتییە گشتییەکان بۆ مەبەستی پیرۆزبایی جەژن و ڕێکخستنی مەراسیمی تایبەت بە جەژنە پیرۆزە قەدەغە، بەپێچەوانەوە ھەر بەڕێوەبەرایەتی و فەرمانگەیەک و فەرمانبەرێک سەرپێچی لەو بڕیارە بکات، بەڕێوەبەر و بەرپرسانی ئەو فەرمانگەیە بەرپرسیارن.”\nجێگەی ئاماژە پێدانە پاش نیوەڕۆی ئەمرۆ،لیژنەی باڵای ئۆپراسیۆنەکانی پارێزگای سلێمانی دوای کۆبونەوەی لە بارەی دۆخی بڵاوبونەوەی کۆرۆنا چەند بڕیارێکی دەرکرد، بۆ خوێندنەوەی بڕیارەکەن سەردانی ئێرەبکە.\nھێڵەکانی ئینتەرنێت لە ھەرێم رادەگیرێن\nبزوتنەوەی گۆڕان وەڵامی چراخان رفیق دەداتەوە


داری نه‌فره‌ت — Christian Peacemaker Teams - Iraqi Kurdistan\nدنيا ئاوه‌ژوبۆته‌وه دره‌خت زه‌وی وێران ده‌كات، پالما حه‌زناكه‌م ناوت بهێنم، بۆنی باروت وبۆكڕوزی جه‌رگی دايكانت لێدێت، كه‌ناوی تۆم بيست باسی چۆنيه‌تی زيادكردنی داهات وبه‌كارهێنان وجێگره‌وی نه‌وت وزۆری به‌رهه‌م له‌كاتێكی كه‌مدا به‌حه‌سره‌ته‌وه‌بوم بابه‌ته‌كه به‌مامۆستاكه‌م ببڕم وبلَێم چۆن ده‌كرێت ئه‌م داره بهێنينه كوردستان؟ زۆربه‌حه‌سره‌تی دوا وته‌ی مامۆستاكه‌م بوم كه بڵێت ئه‌مه بابه‌تی ئه‌مڕۆمان بو كه‌زۆر به‌خۆشحاليه‌وه ئيتر ده‌توانرێت ئه‌م دره‌خته ببێته‌جێگره‌وه‌ی نه‌وت وئه‌م هه‌مو پێشێلكاری وماڵوێرانيه ڕونه‌دات به‌سه‌رمرۆڤ ومرۆڤايه‌تيدا. به‌لام مه‌خابن بابه‌ته‌كه\n(but) ێكی تێ كه‌وت وه‌ك بۆمبی ئه‌تۆمی هه‌مو خه‌ياڵه‌كانمی وردوخاشكرد: ئه‌م دره‌خته بوه‌ته هۆی ماڵوێرانی وده‌ربه‌ده‌ری زياد له (5000000) پێنج مليۆن كه‌س له‌كۆلۆمبيا، هه‌زاران خێزان له‌كێڵگه‌كانی خۆياندا بونه‌ته كرێكار به‌بڕێك پاره‌ی كه‌م ، چيرۆكی پيرێژنێك وكوڕه‌که‌ی ناخی هه‌ژاندم كه‌وتی؟ سێ مانگه خه‌ريكی ئيشين له‌م باخه‌دا كه‌چی ڕه‌نجمان به‌باچو، ئاگريان به‌رداوه‌ته باخه‌كه‌مان ، هيچ به‌روبومێكمان بۆده‌رنه‌چوه ، مناڵه‌كانم هيچ نيه بيخۆن، تائه‌توانيت وێنێمان بگرن، وێنه‌ی هه‌مو شتێك بگرن، باهه‌مو عاله‌م بزانێت كه‌ئێمه‌چيمان به‌سه‌رهاتوه. حكومه‌ت وسه‌رمايه‌داروخاوه‌ن مڵكه‌كان سێ ته‌وه‌ری گرنگی جه‌نگێکی درێژخايانن هاوڵاتيانيش قوربانی كه‌ڵه‌كه‌كردنی سه‌رمايه‌ن.\nئه‌وه‌ی هاوبه‌شه له‌نێوان مرۆڤه‌كاندا ماڵوژيانی خاوه‌ن مافه‌كان وێران ده‌كرێت وهيچ سودله‌خيروبێری وڵاه‌ته‌كه‌يان نابينن جگه‌له‌ده‌رده‌سه‌ری ونه‌هامه‌تی وده‌ربه‌ده‌ری له‌پاڵ ئه‌ماندا كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكی كه‌می خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندين كه‌بۆئه‌وه‌ی پاره‌ی زياتر بنێنه گيرفانيان ويژدانيان ونكردوه.\nCPT Iraqi Kurdistan March 17, 2014 kurdishComment\nئایا گوێ لە دەنگی خەڵک دەگرن پێش ئەوەی زۆر درەنگ بێت؟چیرۆکی دانا جمال\nCPT Iraqi Kurdistan April 2, 2014 kurdish\nبه‌شداربووانی وۆركشۆپی ناتوندوتيژی خوازيارن زياتر فێربن :\nCPT Iraqi Kurdistan November 18, 2013 kurdish


ڤیدیۆ.. ئه‌مه‌زۆن ده‌رفه‌تی زیاتر به كاركردن ده‌دات\n29/11/2017 09:24 AM\nبه‌هۆی پێشكه‌وتنی ته‌كنه‌لۆجیاو ئه‌و گۆڕانكارییه خێرایانه‌ی له جیهاندا له‌سایه‌ی سه‌رده‌می جیهانگیرییه‌وه روویداوه، ته‌كنه‌لۆژیاو په‌ره‌پێدانی بواری ته‌كنه‌لۆژیا بووه‌ته به‌شێك له پرۆسه‌ی ئابووری و ره‌خساندنی ده‌رفه‌ت بۆ دۆزینه‌وه‌ی هه‌لی كار بۆ كرێكاران.\nله‌و چوارچێوه‌یه‌دا، له ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ره‌خساندنی ده‌رفه‌تی كار له‌ڕێگه‌ی ته‌كنه‌لۆژیاوه بووه‌ته به‌شێكی گرنگ له پرۆسه‌ی دۆزینه‌وه‌ی كارو كاركردن.\nهه‌روه‌ك كۆمپانیای به‌بازاڕكردنی ئه‌لیكترۆنی ئه‌مه‌زۆن به یه‌كێك له گرنگترین و به‌هێزترین ئه‌و كۆمپانیایانه داده‌نرێت كه كاڵاو شمه‌كه خۆراكییه‌كان له‌ڕێگه‌ی به‌بازاڕكردنی ئۆنلاینه‌وه ساغده‌كاته‌وه. هه‌ر له‌ڕێگه‌ی ئه‌م كۆمپانیایه‌وه سه‌دان ده‌رفه‌تی كاركردن ره‌خساوه بۆ ئه‌و ده‌ستی كارانه‌ی ده‌یانه‌وێت له‌م كۆمپانیایه هه‌لی كاركردنیان پێبدرێت.\nیه‌كێك له‌و كاره گرنگانه‌ی زۆرێك وه‌كو كاری دووه‌م ده‌ستی بۆ ده‌به‌ن، كاركردنه له‌بواری گواستنه‌وه‌ی كاڵاو شمه‌كی داواكراو بۆ ده‌ستی به‌كاربه‌ر.\nمیران گه‌نجێكی كوردی له‌دایكبووی سلێمانییه‌و له‌ئێستادا نیشته‌جێی وڵاتی ئه‌مریكایه‌و ماوه‌ی 5 ساڵه له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌كه‌یان له‌وێ ده‌ژی، كار بۆ كۆمپانیای ئه‌مه‌زۆن ده‌كات و ده‌ڵێت: كاری دیلیڤه‌ری ده‌كه‌م، خه‌ڵك شت به ئۆنلاین ده‌كڕێت و له‌ڕێگه‌ی پێشكه‌وتنی ته‌كنه‌لۆژیاو مۆبایله‌كه‌مه‌وه به‌پێی خشته‌یه‌ك كاره‌كانم بۆ رێكده‌خرێت، پاره‌ش وه‌رناگرم به‌ڵكو راسته‌وخۆ ده‌چێته سه‌ر حسابی بانكییه‌كه‌م.\nجێی باسه، كۆمپانیای ئه‌مه‌زۆن ساڵی 1994 له ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا دامه‌زراوه، به‌یه‌كێك له گه‌وره‌ترین ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی جیهان داده‌نرێت كه رووماڵی به‌بازاڕكردن له‌ڕێگه‌ی ئۆنلاینه‌وه ده‌كات و به‌رده‌وامیش كێبڕكێی زیاتر ده‌كات هه‌تا ده‌ستبكات به پڕكردنه‌وه‌ی خواستی به‌كاربه‌ر له‌جیهاندا.\nزانیاری زیاتر له‌م ڤیدیۆیه‌دایه


چەند بیرەوەرییەک دەربارەی شەهید عەبدولڕەحمان زەبیحی.. رەزا شوان – Peshmergekan\nعەبدولڕەحمان زەبیحی ” عولەما ” تێکۆشەر و شۆڕشگێڕ و سیاسەتمەدار و رۆشنبیر و نووسەر و زمانەوان و فەرهەنگسازێکی زۆر بە توانا بوو.\nدڵسۆزێکی کەم وێنەی گەلی کوردمان بوو، کوردستان پەروەرێکی راستی تا سەر ئێسقان بوو، شۆڕەسوارێکی جەربەزە و ماندوونەناسی کەڵەمێرد و چاونەترس و کۆڵنەدەر و هەمیشە نەسرەوت و وچانەدەر بوو. هەموو ژیانی و هەموو کاتێکی بۆ خزمەتی گەلی کوردمان و کوردستانی نیشتمانی پیرۆزمان تەرخان کردبوو. مێژوویەکی پڕ لە شکۆداری و شانازی هەیە.\n(عەبدولڕەحمانی سۆفی مینەی کڵاودروو) لە ساڵی (١٩٢٠) لە شاری مەهاباد، لە دایک بووە. خوێندنی سەرەتایی لە شاری مەهاباد تەواو کردووە. لە ساڵی (١٩٣٥) دا، لە شاری (ورمێ) لە رۆژهەڵاتی کوردستان دا، بڕوانامەی خوێندنی ناوەندی وەرگرتووە.\nبە منداڵی لە لای مامۆستا (مه‌لا قادری موده‌ڕیسی) پەرتووکی (گوڵستان) ی سەعدی و وانەی (جه‌بر) ی خوێندووە. مامۆستا مەلا قادر مودەریسی هەستی کوردایەتی لە هـزر و هۆش و دەروونی زەبیحی دا رواند.\nعەبدولڕەحمان زەبیحی منداڵێکی زیرەک و بلیمەت بوو. لە بارەی زیرەکییەوە، شاعیری ناسراوی کوردمان (هه‌ژار موكریانی: ١٩٢١ـ ١٩٩١) لە پەرتووکی (چێشتی مجێور) دا، له لاپه‌ره (١٨-١٩) دا، لەژێر ناوی” بەڵای گیانم” دا دەڵێ:\n“رۆژێک وەک بەڵای ناگەهانی منداڵێکیان هێنا حوجرەکە، بە تەمەن لە من باوخۆشتر و بە باڵا لە من کورتە باڵاتر بوو. یەکێکی سووری چاوزیت، لێم بوو بە عـیزرائیل، دەبوایە ئەویش گوڵستان بخوێنێ. هەتیو ئەوەندە زیرەک بوو کە نەبێتەوە. من بە هەزار گێرە و نێرە دوو خەتم رەوان دەکرد، ئەو پەڕە و دوو پەڕەی تێ دەپەڕاند. وەک ئاگری قودرەتی وابوو. جا وەرە زللـە و چەپۆک بخۆ؛ کە بۆ ئەو هێندە و هێندەی رەوان کردووە و تۆ هەر منجە منجت دێ؟! هەر لەبەر خۆمەوە لە خوا دەپاڕامەوە ئەو بەدفەڕە بمرێ و لە کۆڵ دنیا بێتەوە. ناوی ئەویش عەبدولڕەحمانی کوڕی سۆفی مینە بوو. کە لە دواڕۆژدا بە ناوی (زه‌بیحی) ناسرا. زەبیحی وەک من فەقێی دایمی و رەسمی نەبوو؛ دەرسی دەخوێند و دەگەڕایەوە ماڵە خۆی. وردە وردە پێکەوە بووینە ئاشنا و لە دەرسی گوڵستان یاریدەی دەدام و ئەو ئاشناییە پتر لە پەنجا ساڵ دەوامی کرد”\nعەبدولڕەحمان زەبیحی بێجگە لە زمانی کوردی، بە باشیش زمانی: فارسی و تورکی و عەرەبی و ئینگـلیزی و فەرەنسی و ئەرمەنی، دەزانی.\nعەبدولڕەحمان زەبیحی هەر بە گەنجی تێکەڵاوی بزووتنەوەی کوردایەتی بوو. یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی (ژ.ك : ژیانه‌وه‌ی كورد) له لە رۆژی (٢٥/ گەلاوێژ/١٩٤٢) دا لە مەهاباد دایان مەزراند. تا هەڵوەشاندنەوەی زەبیحی سکرتێری ئەو کۆمەڵەیە بووە.\nزەبیحی دامەزرێنەری گۆڤاری (نیشتمان) یش بوو، کە بڵاوکراوەیەکی نهێنی (ژ. ك) بوو. زەبیحی نووسینانەکانی کە لە رۆژنامەی (کوردستان: ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان) لە رۆژهەڵاتی کوردستان، و لە گۆڤاری (نیشـتمان) دا، بە ناوی نهێنی (بێـژه‌ن) ەوە بڵاوکردوونەتەوە. شایەنی باسیشە و کەم کەسیش ئەوە دەزانێت، کە عەبدوڕەحمان زەبیحی یەکەم کەس بوو کە ناوی مانگەکانی ساڵی بە کوردی دانا.\nزەبیحی بەشداری لە کارەکانی (كوماری كوردستان) دا کردووە. لە دوای رووخاندنی کۆماری کوردستان، هاتۆتە باشووری کوردستان.. دوایش رووی لە رۆژئاوای کوردستان کردووە، رۆڵێکی گەورەی هەبووە لە هاندانی دامەزراندنی (پارتی دیموكراتی كورد) له رۆژئاوای کوردستان لە ساڵی (١٩٥٧) دا. دووبارە گەڕاوەتەوە بۆ باشووری کوردستان.\nعەبدولڕەحمان زەبیحی لە ساڵی (٣٠/ دێسەمبەر/ ١٩٥٧) دا، چووە بۆ وڵاتی میسر بۆ ئەوەی لەگەڵ (یه‌كێتی خوێندكارانی كورد ـ لە میسر) پێکەوە یاداشتێک دەربارەی مافخوراوی و چەوسانەوەی کورد بدەن بە کۆنگرەی نێونەتەوەیی بە نێوی ( كۆنگره‌ی گه‌لانی ئاسیا و ئه‌فریقا) کە لە قاهیرەدا بەسترا بۆ نەتەوە ژێردەستەکانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، کە خاوەنی قەوارەی سیاسی نەبوو، بە داخەوە کە عێراق و سوریای دوو دەوڵەتی رەگەزپەرستی داگیرکەری کوردستان، رێگربوون لە بەشداریکردنی کورد. ناوەندی کۆنگرەكەش هەر لە قاهیرەدا بوو. هێچ چارەیەک نەما، ئەوەنەبێت، کە یاداشتەکەیان بە زمانی عەرەبی و ئینگلیزی و فەرەنسی چاپکرد و لە ناو کۆنگرەکەدا دایان بە ئەندامانی کۆنگرەکە.. دوایش لە رێی پۆستەوە یادداشتەکەیان ناردیان بۆ بەشێکی زۆری سەرۆک کۆمار و سەرۆک وەزیرانی دەوڵەتان.\nزەبیحی لە دوای ساڵی (١٩٧٩) گەڕاوەتەوە بۆ رۆژهاڵاتی کوردستان. بەڵام جارێکی دیکە گەڕاوەتەوە بۆ باشووری کوردستان. لە دوای ئاشبەتاڵییەکەی شۆشی ئەیلوول،\nزەبیحی چووە بۆ بەغـدا، سەرقاڵی دوو پرۆژە گەورەی نووسین بوو. یەکەمیان (کۆمەڵەی ژێکاف) و دووەمیان (قامووسی زمانی كوردی) کە (٢٨) بەرگ بوو، بە داخەوە کە تەنها دوو بەرگی لێ چاپکردن، داگیرکەرانی شۆفێنی و رەگەزپەرست لە ساڵی (١٩٨٠) دا، لە کاتی گەڕانەوەی بۆ رۆژهەڵاتی کوردستان، لە نێوان باشوور و رۆژهەڵاتی کوردستان دا، کە ئەو دوژمنی سنووری دەستکردی نێوان کوردستان بوو. لە هەل و مەرجێکی ئاڵۆزدا، دوژمنانی کورد بێسەر و شوێنیان کرد. کە تا ئەمڕۆش گۆڕونە.\nعەبدولڕەحمان زەبیحی، بێ جیاوازی لە هەر شوێنێکی کوردستان دا، دەرفەتی بۆ هەڵکەوتووبێت درێژەی بە خەبات و بە کوردایەتی داوە.. نووسەر (عه‌لی كه‌ریمی) دەڵێت:” فەرقی بەوە نەدەکرد کە ئەندامی کام حیزب و کام بەشی کوردستانە، سەردەمێک لە ریزی پێشەوەی کۆمەڵەی (ژ.ك) و سەردمێک لە ناو پارتی دیموکراتی کوردستان لە باشوری کوردستان، سەردەمێکیش لە ناو پارتی دیموکراتی کورد لە رۆژئاوای کوردستان دا خزمەتی بزووتنەوە و دۆزی کوردی کردووە. ئەو هەتا مردیش یەک رۆژێ ژیانی خۆی سەرفی ژن و مناڵ، کەسوکار، پارە و ماڵی دونیا نەکرد و هەمووی بۆ کوردایەتی تەرخان کرد. ئەو بە هەمووانی سەلماند کە کوردستان بە هەر چوار قوژبنییەوە موڵکی ئەو کوردەیە کە خەباتی بۆ دەکات و بەس”\nلە ساڵی (١٩٦٣) دا، من قوتابی بوو لە پۆلی سێی ناوەندی لە کەرکووک، ئەندامی ناوچەی لقی کەرکووکی یەکێتی قوتابیانی کوردستان و ئەندامی ناوچەی کەرکووکی یەکێتی لاوانی کوردستان بووم. هێڕشێکی بەربڵاوی سوپای دڕندەی عێراق و گاردی نەتەوەیی (الحرس القومي) و جاشە تاڵانکەرەکانی عەرەب، کە سەر بە رژێمی پارتی بەعسی عەرەبی شۆڤێنی و رەگەزپەرستی دەسەڵاتدار بوون، وەکو گورگی هار، لەژێر دروشمی ” سەر بۆ ئێمە و ماڵ بۆ ئێوە”دا، پەلاماری شار و شارۆچکەکانی باشووری کوردستان دەستی پێکرد. رەشبگیری بوو.. تا ئێستاش کورد بە (ساڵێ بەعسییەکان) ناوی دەبەن.. ناچار هەموو ئەندامانی ناوچەی قوتابیان و لاوان و پارتی دیموکراتی کوردستان، کەرکووکمان بەجێهێشت و خۆمان گەیاندە بنکەکانی پێشمەرگە لە ناوچەی شوان و جەباری و قەرەحەسەن. ئەندامانی کەرکووکی هەرسێ ناوچەکە روومان لە بنکەکانی دێیەکانی (خاڵەبازیانی) لە قەرەحەسەن و (چنگنی) و (شێرده‌ره) لە جەباری کرد.. دوایی کار و بەرپرسێتیان بە هەریەکەمان سپارد.\nمن لە بنکەی چنگنی کرام بە بەرپرسی ئازۆقەی ناوچەی قەرەحەسەن.. کە دێ بە دێ دەگەڕام و لە جووتیارەکانم دەپرسی: ئەمساڵ چەند تەغار گەنم و چەند تەغار جۆتان بەرهەم هاتووە. لە هەر(١٠) قزناغ دا، قزناغێکی بۆ پێشمەرگە بوو، دەیان گەیاندە کۆگاکۆکراوەکانی دێی و خاڵەبازیانی دێی شێخ جـیری لە ناوچەی قەرەحەسەن.\nئەندامانی لقی (٣) کەرکووکی پارتی دیموکراتی کوردستان لە بنکە (شێردەرە) بوون. هاوڕێی خۆشەویستم، کۆچکردو کاک (محەمەد موکری: ١٩٤٥- ٢٠١٢) کە ئەندامی یەکێتی قوتابیانی کوردستان بوو. من هێشتا حەڤـدە ساڵم پڕەوە نەکردبوو، محەمەد موکری ساڵێک لە من گەورەتر بوو، ئەو لە بنکەی شێردەرە بوو، رۆژی چووم بۆ لای، بینیم لە تەنیشتی پیاوێکی ئەسمەری کورتەباڵای خڕەوە کە رانک و چۆغەیەکی رەنگ خۆڵەمێشی لەبەردا بوو دانیشتووە. هەردووکیان لێنووس (ده‌فته‌ر) و پێنووسیان بەدەستەوە بوو. دوای چاک و چۆنی لەگەڵ موکری دا، لێم پرسی: ئەو پیاوە کێیە؟ موکری وتی: ئەوە مامۆستا (عولەما) یە بەرپرسی لقی کەرکووکی پارتی دیموکراتی کوردستانە. من پێشتر ناوی عولەمام بیستبوو کە بەرپرسی لقی کەرکووکە. بەڵام تا ئەو کاتە نەیم بینیبوو. موکری بردمی و منی پێ ناساند. محەمەد موکری لاوێکی سوور و سپی باڵابەز بوو. کوڕێکی زیرەک و دڵسۆز و هیمن و هاوڕێ دۆست بوو.\nلەو رۆژەوە مامۆستا عولەمام ناسی هەندێ جاریش بە (عیسا زه‌بیحی) ناویان دەبرد.\nرۆڵی محەمەد موکری لەگەڵ زەبیحی (عوله‌مادا ) دا، ئەوبوو، زۆر جار زه‌بیحی بە زاری بابەتێکی رستە بە رستە دەوت و موکرییش قسەکانی بە نووسین دەنووسینەوە.\nرۆژێک کە چوومەوە بۆ لای محەمەد موکری، پێشمەرگەیەکی پاسەوانی بنکەی شێردەرە داوای لێکردم کە نامەیەکی بۆ مامۆستا عولەمای بەرپرسی لقی کەرکووک بۆ بنووسم، داوای یارمەتی لێدەکات.. منیش نامەیەکی جوانم بۆ رازاندەوە، دەستخەتیشم جوانە و تا رادەیەک شارەزاییم لە جوانووسی دا هەیە. کە داواکەی برد و دایە دەستی مامۆستا عولەماوە.. لە پێشمەرگەکەی پرسی: ئەمە کێ بۆتی نووسیوە؟ پێشمەرگەکە ئاماژەی بە من دا. مامۆستا عولەما بانگی کردم و وتی: شێوازی نووسینەکەت و دەستوخەتەکەتیش زۆر جوانن.. لەوانەیە دەفتەرێکت بدەمێ و بەم جوانییە بۆمی بنووسیتەوە. منیش وتم : بەسەر چاوم، گەر ئێستا لە لاتە بمدەرێ دەیبەم و هەفتەکەی تر بۆ دێنمەوە. وتی: بە تەمام کەمی دەستکاری بابەتەکانی بکەم، کەی تەوام کرد ئەدەمی. دوایی من گوێزرامەوە بۆ بنکەی قەرەداغ کە لە خانووە گەشتیارییەکانی قۆپی قەرداغ دا بوو. ئیتر نە محەمەد موکری و نە مامۆستا عولەمام نەبینییەوە.\nبەڵام لە ساڵی (١٩٧١) تا ساڵی (١٩٧٣). چەنـد جارێک لە کەرکووک موکـریم بینی. لە دواییدا محەمەد موکری بوو بە کەڵە چیرۆکنووس و رۆمانووس و وەرگێڕێکی ناسراوی گەلەکەمان. لە شاکارە رۆمانەکانی موکری (سه‌گوه‌ڕ، هه‌ره‌س، ئه‌ژدیها، تۆڵە، نێچـیر) بە تایبەتی رۆمانی (سەگوەڕ) ەکەی هەرایەکی گەورەی نایەوە.. بە داخەوە کە مەرگ بواری نەدا. ئەگینا محەمەد موکری پرۆژەی نووسینی زیاتری لە توانا و لە باردا بوو.. هێشتا زۆری پێمابوو.\nحەزەدەکەم ئەوش بڵێم، کە لە ساڵی (١٩٦٥) دا، دووبەرکی و شەڕی براکوژی کورد لە شۆڕشی باشووری کوردستاندا سەری هەڵدا، من وازم لە قوتابیان و لە لاوانیش هێنا. چونکە لەگەڵ دووبەرەکیدا نەبووم و نیـم و هەرگـیز ناشبم.\nوشەی (به‌روار) یش لە جیاتی (رێكه‌وت) یا (مێژوو) بۆ یەکەمین جار مامۆستا زەبیحی بە هەڵە بە کاری هێناوە، دانی بەو هەڵەیەدا ناوە و چیرۆکەکەی دەگێڕێتەوە کە چۆن بە هەڵە بە کاری هێناوە.. دوایی هەڵەکەی راست کردۆتەوە و داوای لێبووردنی کردووە. کەچی تا ئەمڕۆش زوربه‌ی نووسەرانی کوردمان لەسەر ئەو هەڵەیە دەڕۆن و وشەی (بەروار) لە جیاتی (رێکەوتی) یا (مێژوو) به‌كارده‌هێنن، وشەی بەرواری ناوی شارۆچکەی (به‌رواری) یە لە پارێزگای دهۆک. کە نووسەری نامەیەک لە بەرواری ناوی شارەکەی و مێژووی نووسینی نووسیبوو، خەڵکی وا تێگەیشبوون کە بەرواری به واتا مێژووی نووسینی نامەکەیە. لەو رۆژەوە ئەو هەڵەیە بە کاردەهێنرێت.\nلە رۆژی (٢/ یۆلیۆ/٢٠١٧) دا، لە شاری هەولێر پەردە لەسەر پەرتووکی( ره‌تدانه‌وه‌ی کۆسمۆپۆلیتیزم) لە نووسینی مامۆستای نەمر (عەبدولڕەحمان زەبیحی) لادرا. کە لە ساڵی (١٩٥٧) دا نووسیوێتی.. بابەتی ئەم پەرتووکە وەڵامدانەوەیەکە بەو کەس و لایەنانەی کە کورد بە نەتەوە نازانن و وەک عەشیرەت و خێڵ پێناسەی بۆ دەکەن.\nپێمخۆشە هەر بۆ خۆشی خوێنەران دوو نوکتەی نێوان شەهید (مه‌لا جەمیل رۆژبەیانی: ١٩١٣ـ٢٠٠١) و مامۆستا زەبیحی (عولەما) تان بۆ بگێڕمەوە. مەلا جەمیل رۆژبەیانی لە ساڵی (١٩٦٣) دا، وەکو کادرێکی نزیک لە پارتی دیموکراتی کوردستان ـ پارتی نەبووـ بە سواری ماینێک دێیە ئازادکراوکانی ناوچەی کەرکووک دەگەڕا و قسەی بۆ جووتیارەکان دەکرد و هۆشیاری دەکردنەوە.. رۆژێک مەلا جەمیل دەچێت بۆ دێیەک، کوڕێکی لاو بە پیرییەوە دەچێت و دەڵێ:”مامۆستا عولەما بەخێربێی” مەلا جەمیل بە زەردەخەنەیەکەوە وەڵامی دایەوە و وتی :”کورە مـن عولەمـا نیـم مـن عولەنێـرم”\nرۆژێکی دیکەش، مەلا جەمیل رۆژبەیانی و عەبدولڕەحمان زەبیحی بەرانبەر یەکتری دانیشتبوون و قسەیان دەکرد.. لەو کاتەدا “مێشـەکەرانە” یەکی گەورە بە دەوری مەلا جەمیل دا دەسوڕێتەوە.. مەلا جەمـیل بە زەردەخەنەیەکەوە بە مێشەکەرانـەکە دەڵێت:\n“لـێـت تێکـنەچێ ئـەوەی بەرانبـەرمـە”\nبە داخەوە بە پیلانێکی نەگریس، کە لە لایەن فەرمانگەی ئەمنی رژێمی بەعسی عەرەبی رەگەزپەرستەوە داڕێژرابوو، زۆڵە کوردی خۆفرۆش جێبەجێی کرد. لە رۆژی (٢٧/ئادار/٢٠٠١) بە شێوەیەکی زۆر دڕندانە و نەمەردانە، مەلا جەمیل رۆژبەیانیان لە ماڵەکەی خۆی لە شاری بەغـدا شەهیدیان کرد.. تەرمەکەیان بۆ کەرکووک هێنایەوە و لەم شارە کوردستانییەی زێدیدا، بە رێوڕەسمێکی شایستەدا بە خاک سپێرا.\nمەلا جەمیل رۆژبەیانی زانایەکی مەزن و بلیمەت و مێژوونووسێکی وردبین و نووسەر و توێژێنەر و وەرگێڕێکی زۆر بە توانا، زمانی عەرەبی و فارسی و تورکی دەزانی. خاوەنی چەندین پەرتووکی چاپکراوی هەمەجۆرەیە، بە زمانی کوردی و عەرەبی و کۆمەڵێک پەرتووکی روونووسکراویشی تەواو نەکردبوون یا هێشتا چاپنەکراون.\nهەزار دروود لە گیانی پاکی عەبدولڕەحمان زەبیحی و مەلا جەمیل رۆژبەیانی و محمەد موکری و سەرجەم شەهـیدانی کورد و کوردستان بێت.\nبە داخەوە کە تا ئەمڕۆش وەکو پێویست، ئاوڕێکی ئەوتۆ لە زەبیحی و لە رۆژبەیانی نەدراوتەوە، ئەوەی کە بۆیان کردوون زۆر کەمترن لە ئاستی خزمەتی ئەم دوو کەڵە بلیمەت و تێکۆشەری کوردمان، کە شایەنی زۆر لەوە زیاترن.\nPosted in بیره‌وه‌ری, رەزا شوان


داوای مانەوەی گەریلا لە باشوری کوردستان دەکرێ ... ئا : فوئاد زیندانی\nهەینی ٢٠١٥/٣/١٣ لە بناری قەندیل جەمیل بایک هاوسەرۆکی کۆنسەی بەڕێوەبەری کۆما جڤاکێ کوردستان(کەجەکە) و فاتیمە عادل ئەندامی کۆنسەی کۆما جڤاکێ کوردستان (کەجەکە) کاتژمێر 10:30ی پێشنیوەڕۆ، پێشوازیان لە شاندێکی هاوبەشی شارەکانی باشوری کوردستان کرد.\nشاندەکە پەنجا کەسایەتی بوون کە لە نوێنەرانی لایەنە سیاسی و ڕێکخراوەکانی شارستانی و زیندانیانی سیاسی و ژنان و ڕۆژنامەنووس و کەسایەتی سەربەخۆی پێکهاتبوو، لە دیدارەکەدا بەشداربووانی شاندەکە داوای مانەوەی هێزەکانی گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)یان لە بەرەکانی شەڕی دژ بەداعش لە باشوری کوردستان کرد .\nسەرەتا یاداشتی (کەمپینی یەکڕیزی گەریلا و پیشمەرگە ) لەسەر ناوی هەموو بەشداربووانی شاندەکە خوێندرایەوە و ڕادەستی جەمیل بایک کرا، یاداشتەکە لە ناوەڕۆکدا داوای مانەوەی گەریلاکانی پەکەکەی لە بەرەکانی شەڕی دژ بەداعش لە باشوری کوردستان و یەکڕیزی نەتەوەیی دەکرد .\nجەمیل بایک بەخێرهاتنی مێوانەکانی کرد و ڕایگەیاند :\nبەخێر بێن، سوپاستان دەکەم کە هاتوونە ئێرە، ئەمڕۆ ڕۆژێکی مێژووییە، ئەو کەمپینەی کە ڕێکخراوە و داوای مانەوەی گەریلا لەباشوری کوردستان دەکا، کارەکانی ئەو کەمپینە بەرز دەنرخێنین، دیارە پێشتریش شاندی تریش کە مامۆستایانی ئایینی و گرووپی تری جیاواز هاتبوون داخوازیەکانیان وەک یەک بوو، ئەو بۆچوون و داوایە بۆ ئێمە گرنگە، چونکە داخوازی گەلی کورد بۆ ئێمە ڕێنماییە و ئێمە جێبەجێی دەکەین، ئێمە ناتوانین لەدەرەوەی ئەو ڕێنماییانە کاربکەین، گەلی کورد لەهەر کوێ بکەوێتە مەترسی ئێمە لەوێ ئاماددە دەبین و بەرگری دەکەین، لە سەرۆک (ئاپۆ)وە تا دەگاتە هەموو شەرڤانەکانمان هیچ شتی شەخسیمان نیە، بەتەواوی بۆ گەلی خۆمان تێدەکۆشین، هەڤاڵان بەهەموو هێزی خۆیان بەرگری دەکەن، هەتا یەک کەس بمێنێ بەردەوام دەبین .\nکاتێک داعش هێرشی کردە سەر باشوری کوردستان ئێمە گەریلامان نارد هەر لە جەلەولا تا دەگاتە شەنگال، مەترسی گەورە هەبوو لەسەر میللەت و حکومەتی باشور، باشور بۆ ئێمە گرنگ بوو، گەریلامان نارد زەڕبەشمان خوارد، بەڵام ئێمە گوتمان چ دەبێ باببێ هەر بەشداربووین .\nگەریلا و پێشمەرگە لە دژی داعش شەڕ دەکەن، پرسگرێک لە نێوان گەریلا و گەل دا نیە، لەنێوان پارتەکان و قیادات دروستبووە . یەکیەتی لەنێوان گەل دروستبووە، کێ دژی بوەستێ، گەلی کورد دژی دەوەستێ، هاتنی گەریلا هەستی نەتەوەیی پێشخست، لە کۆبانی تا جەلەولا گەریلا خزمەتێکی باشی پێشخست، هەندێک پارت و ڕاگەیاندن ڕاستیەکان دەشارنەوە، ناڵێن گەریلا و پیشمەرگە پێکەوە شەڕ دەکەن، گەریلا شەهید دەبێ باسی ناکەن، حکومەتی هەرێم پێوویستە ڕێزی گەریلا بگرێ . وای نیشاندەدەن کە تەنیا پێشمەرگە شەڕ دەکا، پڕوپاگەندەیان بڵاوکردەوە، دەڵێن گەریلا تیرۆریستە، دژی حکومەتی باشورە و دەیانەوێ باشور پارچە پارچە بکەن . بۆیە هەڤاڵ موراد قەرەیڵان لەمەراسیمی شەهیدێکدا گووتی ئەگەر ئێمە زەرەر دەدەینە باشور و دەستکەوتەکانی ئەوا ئێمە دەکشێینەوە، ئێمە نەهاتووین زەرەر لە باشور بدەین بەڵکو هاتووین خزمەت بەباشور بکەین .\nئێمەش گفتوگۆمان لەسەر ئەو مژارەکرد، پێوویستە ڕۆشنبیر و سازیەکانی باشور هەڵوێستیان دیار بێت ئەگەر وایە با ئێمە بکشێینەوە، ئەگەر دەیانەوێ گەریلا بمێنی با ڕایبگەیەنن . دواتر گەل هاتن بۆچوونی خۆیان باسکرد و گووتیان ئێوە شەهید دەدەن و قوربانی دەدەن بۆیە نابێ هێزەکانتان بکشێننەوە .\nئێمە داخوازی گەل جێبەجێدەکەین، بۆ خۆمان نیە، ئەگەر بڵێن بمێنن دەمێنینەوە، داواکاری ئێوە و هاتنی ئێوە ئێمە لەسەر ئەوە لێدوان دەدەین و گەریلا دەمێنێ و ئەو داوایەی ئیوە جێبەجێدەکەین، ئێوە بەڕاستی کارەکەتان پێشخست، ئێمە ناهێڵین داعش هەولێر بگرێ و باشور بگرێ . بڕیاری سەرۆک ئاپۆیە داعش لەکوێ بێت دەبێ ئێمە لەوێ شەڕ بکەین . بۆیە هەرکەسێ بڵێ من مرۆڤم یان کوردم پێوویستە لەدژی داعش شەڕ بکا، چونکە داعش دژی ژن و منداڵ و مرۆڤایەتی و پیرۆزیەکان شەڕ دەکا، مرۆڤ ناتوانێ بەبێ کولتور بژی، داعش کولتورەکان تێکدەدات .\nیەکێک ژن بفرۆشێ مرۆڤایەتی دەفرۆشێ . هەرکەسێک هەڵویستی ئینسانی و نەتەوەیی هەبێ دەبێ لەدژی داعش شەڕ بکا، ئێمە لەدژی داعش دەوەستین و شەڕ دەکەین .\nئەمڕۆ داعش لە تەلتەمر و سەرێکانی شەڕ دەکا و دوو سێ ڕۆژە هێرش دەکا، وەک تۆڵە سەندنەوە هێرشەکانی بەردەوامە . بەرگریکردن لە سەرێکانی و تەلتەمر پێوویستە، داعش توانای هێرشی نەماوە، ئەگەر لەسەرێکانی و تەلتەمر لێیبدرێ ناتوانێ خۆی ڕابگرێ .\nیەپەگە و یەپەژە لە کۆبانی تا ئاوی فوڕاتیان ڕزگارکردووە، گوندەکانی کوردانیان بەتەواوی ڕزگارکردووە و هێشتا زیاتر لەپێشڕەویدان بۆ ئەوەی کانتۆنەکانی جزیرە و کۆبانی پێکەوە ببەستنەوە، بەو هۆیەوە داعش هێرش دەکا و تورکیاش یارمەتی دەدات، تا بتوانێ پاڵەپەستۆ بخاتە سەر کانتۆنی جزیرە .\nتەلحەمیس و تەلبەڕاک دوو شوێنی ستراتیجین بۆ هاتووچۆ دوای ئەوەی ئەو دوو شوێنە کەوتنە دەست یەپەگە ئێستا چیایەک ماوە پاک بکرێتەوە ئەگەر ئەو چیایە لە داعش پاک بکرێتەوە ئەوا تا دەگاتە حەسەکە مەترسی نامێنێ . یەپەگە و یەپەژە ئەرکێکی مێژووییان ئەنجامدا بۆیە ئەمڕۆ داعش هێرش دەکاتە سەر تەلتەمر و سەرێکانی تا قەرەبووی دۆڕاندنەکانی خۆی بکاتەوە .\nلەسەر باشوری کوردستان پێوویست ناکا قسەبکەم .\nسەبارەت بە ئێران، ئێران مەترسیە بۆ سەر کوردان، ئێران لە سوریا بەتەواوی خۆی بەڕێکخستن کردووە، چۆن لە لوبنان بەناوی حزبوڵا خۆی بەڕێکخستن کردووە لە سوریاش بەهەمانشێوەیە، لە سوریا بەشار ئەسەد شەڕ ناکا بەڵکو ئێرانە شەڕ دەکات . ئێران دەیوویست لە ڕۆژئاوای کوردستان بەناوی حزبوڵا خۆی بەڕێکخستن بکات، بەڵام یەپەگە ئەوەی قبوڵنەکرد . ئێران هەوڵیدا شەڕی کورد و عەرەب لە حەسەکە دروستبکات بۆیە یەپەگە هێزەکەی حەسەکەی تێکشکاند و پلانەکەی ئێران تێکچوو . ئێران دەیەوی لە عیڕاق خۆی بەڕێکخستن بکا، بەڵام تورکیا نایەوێ ئێران بچێتە ناو موسڵ و هاوسەنگیەکە بگۆڕدرێ و موسڵ کە ناوچەیەکی سوننەکانە بکەوێتە دەست ئێران، تورکیا لە ناوچە سوننیەکان لەگەڵ داعشە . چۆن ئێران لە بەغدایە، تورکیاش دەیەوەێ ڕۆڵی هەبێ لە موسڵ .\nئێران چۆن لە عیڕاق و سوریا ڕێکخستن دەکا، لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش کوردان لە سێدارەدەدا و دەیەوێ ڕێگا لە پێشکەوتنی بزووتنەوەی کورد بگرێ و چاوی کورد بترسێنێ تا کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان هیچ جووڵەیەک نەکات . کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بجووڵێ مەترسی لەسەر ئێران دروستدەکات بۆیە ئێران کورد لەسێدارەدەدا . نزیک بوونەوەش لە نێوان ئێران و تورکیا هەیە بۆ ئەوەی پێش لە بزووتنەوەی کورد بگرێ .\nلەتورکیا هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەیە، هەموو پێکهاتەکان نەتەوەی کورد و عەلەوی و توێژەکانی گەنجان و ژنان پێوویستە ئەنجام بەدەست بێنن .\nئەمڕۆ لە تورکیا ئێمە هەنگاوەکانی ئاشتیمان پێشخست، ئێمە هەر لە ساڵی (١٩٩٣) وە دەمانەوێ کێشەی کورد چارەسەرببێ بۆیە تاکلایەنە تەقەمان ڕاگرت چەکەکانمان بێدەنگ کرد، کێ دەتوانێ تاکلایەنە تەقە ڕابگرێ ؟ ئەو لایەنەی کە بەهێزە . هەیە دەڵێ حکومەتی تورکی هەنگاوی نەناوە ئێوە بۆ هەنگاو دەنێن ؟ ئێمە بەهەنگاوەکانمان بزووتنەوەکە گەورەتر دەکەین چونکە ئێمە بۆ گەلی کورد ئەو هەنگاوانە پێش دەخەین . سەرۆک ئاپۆ وویستی هەنگاوەکانی ئاشتی پێش بخا لە (٢٠١٤) داچەند خاڵێکی پێشکەشکرد، لە ٢٠١٥/٢/٢٠ دا دیسان دەستپێشخەریکرد و ئێمەش گووتمان قەبوڵمانە ئەگەر تورکیا قەبوڵی بێت . ئێستا جلەو لەدەستی ئێمەدایە .\nڕاگەیاندنەکانی تورکیا ئێستا دەڵێن پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە) ئەو پێڤاژۆیەی پێشخستووە، بەو پڕوپاگەندانە دەیانەوێ فێڵ لە گەڵ بکەن و ڕایدەگەیەنن کە ئاپۆ داوایکردووە پەکەکە لە کۆنگرەدا بڕیاری چەک دانان بدا ! ئەوە ڕاست نیە، درۆیە، ئاپۆ پرۆسەکەی پێشخستووە نەک ئاکەپە، پەکەکەش چەک دانانێ، پەکەکە بزووتنەوەیەکی کوردستانیە هەتا کێشەی کورد لەهەموو بەشەکانی کوردستان چارەسەر نەبێ (پەکەکە) چەک دانانێ . ئاپۆ نەیگووتوە چەک دابنێن بەڵکو لە بەرواری ٢٠١٥/٢/٢٠ گووتی " بۆ ئەوەی ئاشتی دروستببێ دەبێ حکومەتی تورکیا هەنگاو بنێ "، هەتا چارەسەری دروستنەبێ چەک دانانێین، شەڕ ئامانجی هەیە، ئەگەر حکومەتی تورکیا ناسنامە و مافەکانی کورد قەبوڵ بکا و لە دەستور گۆڕانکاری بکا باشە، ئەگەر قەبوڵ نەکا ئەوا ئێمە شەڕ دەکەین تا کێشەی کورد چارەسەر نەبێ چەک دانانێین .\nچارەسەری کێشەکە تەنیا بۆ کورد نیە بەڵکو دیموکراتیزەکردنی تورکیایە، پێوویستە کێشەکانی کورد و عەلەوی چارەسەر بکەین چونکە ئێمە خۆمان بە بەرپرسیار نابینین تەنیا بۆ کورد بەڵکو بۆ هەموو نەتەوەکان خۆمان بەرپرسیار دەبینین، لەسەر ئەو بنچینەیە ئێمە خەبات دەکەین و دەڵێین ئەگەر تورکیا ئەو (10) خاڵە قەبوڵ بکا و لەپەرلەمان کێشەکە چارەسەرببێ و ئەگەر تورکیا ئەو هەنگاوانەی جێبەجێکرد، ئەوکات دەڵێین واز لە شەڕی چەکداری دێنین، گفتوگۆش دەستپێبکات تۆ ناتوانی واز لە چەک بهێنی تا گفتوگۆکان ئەنجامی نەبێ .\nلە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست شەڕ لە دژی گەلی کوردە، داعش شەڕ لەدژی گەلی کورد دەکا، ئەگەر گەریلا نەبێ کۆمەڵکوژی ڕوودەدات . هەندێک ڕاگەیاندنەکانی باشوری کوردستان وەکو (پارتی) و تورکیا دەڵێن ( ئاپۆ) تەسلیمی تورکیا بووە، یان دەڵێن دوو هێڵی جیاواز لەناو پەکەکەدا هەیە، یەکێکیان دەیەوەێ بەشەڕ ئەوی تریان دەیەوێ بە سیاسەت کێشەکە چارەسەر بکا، ئەو پڕوپاگەندانە بەشێکە لە شەڕێکی سایکۆلۆجی . تورکیا زۆر تەنگاوە، ئێمە دەمانەوێ لەو تەنگاویەدا پرۆسەکە پێشبخەین چونکە کورد لە کۆبانی و شوێنەکانی تر سەرکەوتوو بووە .\nئەردۆغان هاوکاری داعش دەکا بۆ ئەوەی عوسمانی نوێ زیندوو بکاتەوە . ئەمەریکا و ئەوروپا یارمەتی ئەردۆغانیان دەدا بۆ ئەوەی لەناو دەوڵەتە عەرەبیەکان کەسایەتی (شەخسیەتی) هەبێ، ئێستا ئەمەریکا و ئەوروپا وازیان لە ئەردۆغان هێناوە و عەرەبیش ڕێزی ناگرن، بۆیە پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە) تەنگاو بووە، ئێستا لەلایەن (جەهەپە) ش ئەو باوەڕە دروستبووە کە (کورد – هەدەپە) دەتوانن تورکیا بپارێزن . لە تورکیا دەڵێن لەسایەی ئاکەپە کوشتنی ژنان زیادی کردووە، ژنان لەدژی ئاکەپە دێنە سەرشەقام، لەناو خودی ئاکەپەش کێشە دروست بووە . مرۆڤ لەهەر لایەکەوە سەیر بکا (هەدەپە) پێش دەکەوێ . نەتەوە پەرست و کەمالیستە بەناوبانگەکانی تورکیا ئێستا لە نووسینەکانیاندا دەنووسن " دەنگ بدەنە هەدەپە، دەنگ بدەن بە کورد، چونکە کورد دەتوانێ تورکیا بپارێزێ "\nبۆیە ئاپۆ وویستی لەسەر دەستی هەدەپە و هێزە دیموکراتیەکان ئەنجام بەدەستبێنن و لەدەستی ئاکەپەی بێننە دەرەوە، لەبەر ئەوە ئەردۆغان دەیەوێ سیستەم و یاساکانی پەرلەمان بگۆڕێ .\nگەلی ئێمە لە مانگی ئۆکتۆبەری ڕابردوو بۆ کۆبانی ڕاپەڕی لەو پێناوەشدا (50) شەهیدی داوە، بۆیە داوود ئۆغڵو بەناوی ئاسایشی نەتەوەیی پاکێجی هێنایە پەرلەمان، بۆ ئەوەی کورد و هەموو هێزە دیموکراتیەکان سەرکوت بکەن پێش هەڵبژاردن و دوای هەڵبژاردنیش ئۆپۆزسیۆن سەرکوت بکەن . لەبەر ئەوە سەرۆک (ئاپۆ) دەستپێشخەریکرد . لە تورکیا گفوگۆ هەیە دەڵێن پێشنیاری ئاپۆ زۆر باشە، کورد دەتوانێ تورکیا بپارێزێ " زهنیەت گۆڕاوە " .\nتورکیا دەڵێ لە نەورۆزدا چەکەکان بێدەنگ بکەن، ئێمەش دەڵێن ئەگەر ئێوە چەکەکانتان بێدەنگ بکەن، ئێمەش بێدەنگی دەکەین، بەڵام چەک دانانێین . تورکیا زۆر تەنگاو بووە و (کێشەی ئابووری) هەیە .\nسەرۆک ئاپۆ ( لەیلا زانا و سری سورەیائۆندەر) ی دەستنیشان کردووە بۆ ئەوەی سەردانی( کاک مەسعود) و یەکیەتی بکەن، لەیلا زانا هێشتا نەهاتووە ئەگەر بێن دەیانبینین . ئاپۆ دەڵێ کۆنگرەی نەتەوەیی بۆ کوردان پێوویستە، چونکە ئیڕادە و ناسنامەی کورد پێشدەکەوێ . دەستکەوت هەیە بەڵام مەترسیش هەیە، بۆیە دەبێ کۆنگرەی نەتەوەیی سازبکەین .\nجەمیل بایک لەبەشی کۆتایی کۆبوونەوەکەدا وەڵامی پرسیاری ئاماددەبووانی دایەوە و ڕاوبۆچوون ئاڵوگۆڕ کرا و لەکۆتاییدا ڕایگەیاند : جارێکی تر سوپاسی هاتنێ ئێوە دەکەین، هاتن و داواکاریەکانتان کارێکی نەتەوەییە داخوازیەکانی ئێوەش پێشدەخەین و دووبارە سوپاس .\nلەسەر ناوی ژنانی کەجەکە بەخێرهاتنتان دەکەم، هیوادارم ژنانی باشور زیاتر بەشداربن .\nهەڤاڵانی ژن لە مەخمور و شوێنەکانی تر لەشەڕەکان شەهیدبوون . شەنگال بۆ ئێمە ژانێکی گەورەی دروستکرد، ئێمە لەسەرەتا لەوێ نەبووین، ژنانی کورد کەوتنە دەست داعش و لە باژارێ عەرەبان فرۆشران، ئێمە وەک یەژاستار ئەوەی لەسەر شانمان بێت بۆ پاراستنی ژنانی کورد ئاماددەین، لەکۆتاییدا زۆر سوپاستان دەکەین .


حەسەن ڕۆحانی: ترەمپ بە سەركردەكانی ئەوروپای وتووە "سێ مانگ بوەستن، ڕژێمی ئێران دەڕوخێت\nسەرۆك كۆماری ئێران ئەمڕۆ چوارشەممە 22ی ئەیلول ڕایگەیاند، ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ئێران چووه‌ته ناو جه‌نگی ئابورییه‌وه، دەشڵێت، دۆناڵد ترەمپ بە سەركردەكانی ئەوروپای وتووە "سێ مانگ بوەستن، ڕژێمی ئێران دەڕوخێت".\nئاوێنه: حەسەن ڕۆحانی، سه‌رۆك كۆماری ئێران ڕایگه‌یاند، ئه‌مریكا به به‌كارهێنانی ده‌رفه‌ته‌كانی وه‌ك دۆلار، سیسته‌می بانكی و كۆمپانیا نێودەوڵەتییەكان له‌گه‌ڵ ئێران چووه‌ته ناو جه‌نگی ئابورییه‌وه.\nرۆحانی دوای ئه‌نجامدانی كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌ندامانی كابینه‌كه‌ی ره‌خنه‌ی له سزا نوێكانی ئه‌مریكا گرت بۆ سه‌ر وڵاتەكەی و وتی، "ئامانجی ئێران ئه‌وه‌یه ته‌واوی كه‌ناڵه ئابوورییه‌كانی ئه‌مریكا دابخات. هه‌رچه‌ند له 1980ه‌وه گه‌مارۆی ئابوریمان له‌سه‌ره، به‌ڵام جه‌نگی ئابوری له دژی ئێمه له 2018 ده‌ستیپێكرد. هه‌رچه‌ند ده‌گوترێ سزا، به‌ڵام ئه‌مه جه‌نگی ئابورییه".\nسه‌رۆك كۆماری ئێران به تیشك خستنه‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌مریكا سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو له‌وه‌ی سزاكان له ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی به‌سه‌ر ئێراندا بسه‌پێندرێنه‌وه، ئەوەی وت، "ئه‌مریكا دوو ساڵ له‌مه‌وبه‌ر وتی كه كۆتایی به ڕێككه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی هێناوه، به‌ڵام ڕێككه‌وتننامه‌كه دژی ئه‌و وه‌ستایه‌وه و له ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی ڕیسوا بوو. ئه‌مه سه‌ركه‌وتنی ئێرانه. ئێران وه‌ك 40 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ئێستاش سه‌ركه‌وتنێكی مه‌زنی یاسایی، سیاسی و دیپلۆماتی له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان به‌ده‌ستهێنا".\nحەسەن رۆحانی مامه‌ڵه‌ی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ئێرانی به سیاسه‌تی سه‌دام چواند و ڕایگەیاند، "له جه‌نگی ئێران-عێراقدا له 1980-1988 سەدام حسێن، سه‌رۆكی لادراوی عێراق لێكدانه‌وه‌یه‌كی هه‌ڵه‌ی كرد و ئێستاش ئه‌مریكا به په‌نابردنه‌به‌ر جه‌نگی ئابوری دژی ئێران هه‌مان هه‌ڵه ده‌كات. وه‌ك چۆن سه‌دام وای دانابوو له هه‌فته‌یه‌كدا ئه‌هواز بگرێت، ئه‌مریكاش وایداناوه له ڕێگای سزاكانییه‌وه به سێ مانگ ئێران بڕوخێت".\nئەوەشی خستەڕوو، ئه‌مریكا ده‌یوت شۆڕش (كۆماری ئیسلامی ئێران) ته‌مه‌نی ناگاته 40 ساڵ. وایانده‌زانی له به‌رده‌م فڕۆكه‌خانه‌ی مێهرئاباد فه‌رشی سووریان بۆ ڕاده‌خرێت. دۆناڵد ترەمپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكا به سێ سه‌ركرده‌ی ئه‌وروپای وتبوو 'سێ مانگ بوه‌ستن، رژێمی ئێران ده‌ڕووخێت'. دوو له‌و سه‌ركرده ئه‌وروپییانه خۆیان ئه‌وه‌یان به من وت.


گرام زێڕ 226.832\nدکتۆر حوسێن عبدالقادر یەکێک لە بەڕێوبەرانی جەماعەتی ئیخوان باسی لەوە کرد، حەسەن بەننا دوای هەڵوەشانی خیلافەتی عوسمانیەکان دەستی بە تێکۆشانێکی نوێی زیندوو کردنەوە کرد.\nفاتیمە ئۆزدەن یەكێک لە شاهید حالەکانی ١١٥ ساڵەی ستەمی سەردەمی تاک پارتی وتی: بە ناچار قورئانی پیرۆز لە ناو ئاخوری حەیوان حەشارمان دەدا. بە باشی قورئانمان دادەپۆشی و لە ناو زبل حەشارمان دەدا.\nمسوڵمانەکانی لەبەر ستەمی چینی کۆمەنیست لە تورکستانی ڕۆژهەڵات ڕایان کردوە وتیان: هەر ڕۆژێک ئێوە بێ دەنگ دەبن بە هەزاران مسوڵمان دەکوژرێن.\n"دەبێت جیهاد و شەهید بون بە شێوەیەكی ڕاست تێبگەینرێت"\nنوسەرو لێكۆلەر موحەمەد گۆكتاش لە میانەی بەژداری كردنی لە بەرنامەیك "شەوی شەهیدان" لە پارێزگای ئەدەنەی وڵاتی توركیا باسی لە جیهاد وشەهید بون كرد هەروەها وتی دەبێت بە جیهاد و شەهید بون بە شێوەیەكی ڕاست تێبگەینرێت.\n"زانست هەرچەند بەرەو پێشەوە دەچێت موعجیزەتەکانی قورئان ڕوونتر دەبن"\nلە کۆنفەرانسی ئیعجازی زانستیی قورئانی کەریم لە وڵاتی عێراق باس لەوە کرا، زانست هەرچەند بەرەو پێشەوە دەچێت موعجیزەتەکانی قورئان ڕوونتر دەبن.\nهەڵەبجە منداڵ ئێران كیمیا دایك


ناتانیاهو بڕیاری دروستكردنی هەزاران یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوونی له رۆژهه‌ڵاتی قودس ده‌ركرد – ئاژانسی میدیایی تورکمان\nسه‌رۆكوه‌زیرانی ئیسرائیل، بێنیامین ناتانیاهو فه‌رمانی دروستكردنی سێ هه‌زار و ٥٠٠ یه‌كه‌ی جوله‌كه‌نشینی له رۆژهه‌ڵاتی قودس ده‌ركرد.\nده‌زگای راگه‌یاندنی كانی ئیسرائیلی له هه‌واڵێكدا ئه‌وه‌ی بڵاوكرده‌وه كه سه‌رۆكوه‌زیرانی ئیسرائیل فه‌رمانی دروستكردنی سێ هه‌زار و ٥٠٠ یه‌كه‌ی جوله‌كه‌نشینی له ناوچه‌ی”E1″ ی رۆژهه‌ڵاتی قودس ده‌ركردوه.\nناتانیاهو ئه‌وه‌شی ئاشكرا كردووه كه ئامانجی له‌م كاره پێكه‌وه به‌ستنه‌وه‌ی ناوچه‌ی جوله‌كه‌نشینی ماله ئادومیم له رۆژهه‌ڵات به پڕۆژه‌ی ناوچه‌ی نیشته‌جێبوونی “E1” له رۆژئاوای قودسه.\nجێی ئاماژه‌یه پڕۆژه‌ی ناوچه‌ی نیشته‌جێبوونی “E1″، پڕۆژه‌یه‌كی ئیسرائیله له خان ئه‌حمه‌ر، ئه‌بو نووار، مینتار و وادی جه‌مه‌ل كه ده‌كه‌ونه ناوچه‌ی بیابانی نه‌جه‌فه‌وه و له ساڵی ١٩٥١دا به‌زۆر دانیشتوانه‌كه‌ی له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه راگوێزراون و خاكه‌كه‌یان داگیركراوه.\nهه‌روه‌ها نزیكه‌ی ١٢ دۆنم زه‌وی كه له رۆژهه‌ڵاتی قودسه‌وه تا ده‌ریای مردوو درێژده‌بێته‌وه و ئیسرائیل ده‌یه‌وێت دانیشتوانه‌كه‌ی رابگوێزێت ده‌كه‌وێته چوارچێوه‌ی ئه‌م پڕۆژه‌یه‌وه.\n« وه‌زیری ته‌ندروستیی ئێران هۆشدارییەکی دا بە دانیشتووانی وڵاته‌كه‌ی\nدۆزینەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەلایەن کەناڵی فەرمی چین-ـەوە راگەیەندرا »\nكاتز: لوبنان باجێكی قورس ده‌دات\n2 ئه‌یلول 2019 2 ئه‌یلول 2019 ئاژانسی میدیایی تورکمان\t0\nبەهۆی مەی ١٠ کەسی گیانی لەدەستدا و ١٠٨ی دیکەش باری تەندروستیان ناجێگیرە\n28 ئه‌یلول 2018 ئاژانسی میدیایی تورکمان\t0\nئیسرائیل ٣ پێگەی حەماس بۆردومان دەکات\n25 تشرینی یه‌كه‌م 2018 25 تشرینی یه‌كه‌م 2018 ئاژانسی میدیایی تورکمان\t0


كوڕێكی كه‌مئه‌ندام كاره‌بای خۆڕایی به‌رهه‌م ده‌هێنێت | نیقاش\nكوڕێكی كه‌مئه‌ندام كاره‌بای خۆڕایی به‌رهه‌م ده‌هێنێت\nدانیشتوانی گوندی (باڤا) به‌ر له‌مانگێك به‌ده‌ست كێشه‌ی بێكاره‌باییه‌وه ده‌یانناڵاند‌و هیچ چاره‌یه‌كیان نه‌بوو، تا\n22.11.2012 | دهۆك\nئه‌و گونده كه نزیكه‌ی 30 كیلۆمه‌تر له‌ناوه‌ندی پارێزگای دهۆكه‌وه دووره‌و ده‌كه‌وێته باكوری خۆرهه‌ڵاتی ناحیه‌ی مانكێش (خۆرهه‌ڵاتی دهۆك) تاكه گوندی پارێزگای دهۆكه كه به‌هۆی دووری له‌ناوه‌ندی شاره‌وه تائێستا كاره‌بای حكومی پێنه‌گه‌یشتووه.\nسه‌ره‌ڕای نه‌بوونی كاره‌باش، هێشتا به‌شێكی دانیشتوانه‌كه‌ی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ژماره‌یان كه‌مه (هه‌شت ماڵ) به‌ڵام ده‌ستبه‌رداری گوندو خانووه قوڕه‌كانیان نه‌بوون‌و به‌رده‌وامن له‌كاری رۆژانه‌ی وه‌ك كشتوكاڵ‌و ئاژه‌ڵداری.\nئه‌م گوندنشینانه له‌خه‌یاڵی ئه‌وه‌دا نه‌بوون رۆژێك له‌رۆژان له‌زێی خاپوره‌وه كاره‌بایان پێبگات، ئه‌و زێیه‌ی به‌نزیكیاندا تێده‌په‌ڕێت‌و ته‌نها سه‌رچاوه‌ی ئاودانی كێڵگه‌و راوه‌ماسی‌و مه‌له‌كردن بووه له‌وه‌رزه گه‌رمه‌كاندا.\nبه‌ڵام كوڕێی ته‌مه‌ن 40 ساڵ –سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌مئه‌ندامه- ئامێرێكی تایبه‌تی به‌رهه‌مهێنانی كاره‌بای دروستكردووه كه به‌ئاوی خاپور كارده‌كات‌و شه‌وو رۆژ كاره‌با به‌گونده‌كه ده‌به‌خشێت.\nخالید حسێن كه "نیقاش" له‌نزیك ئامێره‌كه‌ی چاوی پێیكه‌وت، ئاماژه‌ی به‌وه كرد بیرۆكه‌ی به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با له‌رێی ئامێرێكه‌وه كه رۆن‌و سوته‌مه‌نی نه‌وێت، هه‌ر له‌منداڵییه‌وه له‌خه‌یاڵیدا بووه‌و له‌گه‌ڵیدا گه‌وره بووه تا بووه به‌ڕاستی.\nخالید تائێستا خوێندنی ناوه‌ندی ته‌واو نه‌كردووه، له‌رابردوو ئێستاشدا هه‌میشه سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه‌ی كتێبه زانستییه‌كان‌و ته‌ماشاكردنی داهێنانه نوێیه‌كان بووه، له‌مڕووه‌وه به"نیقاش"ی راگه‌یاند "له‌ساڵانی نه‌وه‌ده‌كانی رابردوو ئه‌وه‌م به‌خه‌یاڵدا هات تۆڕبینێك دروست بكه‌م كه به‌ئاو كاربكات‌و كاره‌با به‌رهه‌مبهێنێت، به‌بێ ئه‌وه‌ی سوته‌مه‌نی‌و رۆنی بوێت".\nهه‌ر ئه‌م په‌رۆشیه‌ش وایلێكردووه به‌ر له‌چه‌ند ساڵێك رێكخراوێك دابمه‌زرێنێت به‌ناوی رێكخراوی داهێنان كه له‌رێیه‌وه بیرۆكه‌كه‌ی كرد به‌راستی.\nسه‌یر له‌وه‌دایه خاوه‌نی ئه‌م بیرۆكه‌یه كه‌سێكی خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ته‌و هه‌ردوو قاچی ده‌ستكرده، ئه‌وه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی ساڵی 1991 كاتێك له‌چیایه‌كی نزیك دهۆك بووه به‌هۆی بۆردومانی فرۆكه ئه‌مه‌ریكییه‌كانه‌وه هه‌ردوو قاچی له‌ده‌ستداوه‌و پارچه‌ی ئه‌و بۆمبه به‌ر به‌شی زۆری جه‌سته‌ی كه‌وتووه، به‌ڵام هه‌موو ئه‌مانه وایان لێ نه‌كردووه ده‌ستبه‌رداری خه‌ونه‌كه‌ی ببێت‌و ده‌ڵێت "هه‌وڵمده‌دا بۆ ئه‌و خه‌ونه‌م، سوپاس بۆ خوا به‌هاوكاری هاوڕێكانم پێی گه‌یشتم".\nیه‌كێك له‌وانه‌ی به‌شداربووه له‌سه‌رخستنی ئه‌م پرۆژه‌یه‌دا ناوی عه‌بدولغه‌فوره‌و هه‌وڵێكی زۆری داوه بۆ به‌ستنی ئه‌و تۆربینه‌و ده‌ڵێت "درێژی تۆربینه‌كه حه‌وت مه‌ترو پانیه‌كه‌ی چوار مه‌تره‌و به‌رزیه‌كه‌ی ده‌گاته 2.5 مه‌ترو نزیكه‌ی شه‌ش ته‌ن قورسه، ده‌توانێت تا به‌رزی 200 مه‌تر ئاو فڕێبدات‌و وزه‌ی كاره‌با به‌بڕی (30KV) به‌رهه‌مبهێنێت".\nبۆ ئه‌م تۆربینه دوو قۆڵی كۆنكرێتی دروستكردووه كه به‌قسه‌ی عه‌بدولغه‌فور به‌چه‌ند حه‌بلێكی به‌هێز به‌ستراونه‌ته‌وه‌و (32) پارچه كۆنكرێتی پێوه گرێدراوه، حه‌بله‌كانیش له‌جۆرێكن كه توانای راگیركردنی (60) ته‌نیان هه‌یه "بۆ ئه‌وه‌ی له‌كاتی وه‌رزی زستاندا ئاوی زێیه‌كه تۆڕبینه‌كه له‌گه‌ڵ خۆی نه‌بات".\nتۆڕبینه‌كه كاره‌بای (220) ڤۆڵت به‌رهه‌مده‌هێنێت‌و خه‌ڵكی گونده‌كه ده‌توانن بۆ زۆر لایه‌ن سوودی لێببینن، وه‌ك ئه‌ندازیاری كاره‌بایی حه‌سه‌ن هه‌روری له‌به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كاره‌بای دهۆك كه به‌شداربوون له‌دیزاینكردنی ئامێره‌كه ده‌ڵێت "ده‌توانن له‌رێیه‌وه هه‌موو ئامێره كاره‌باییه‌كانی وه‌ك ته‌له‌فزیۆن‌و سه‌لاجه‌و ئامێره‌كانی تر كارپێبكه‌ن، چونكه خێراییه‌كه‌یمان گۆڕیوه بۆ (1500) فڕه له‌خوله‌كێكدا كه ئه‌مه‌ش 220 ڤۆڵت كاره‌با دروست ده‌كات".\nهه‌روری رونیده‌كاته‌وه كه ئه‌م تۆڕبینه زه‌به‌لاحه به‌سه‌ر ئاوه‌وه ده‌مێنێته‌وه "وه‌ك غه‌واسه دروستمانكردووه كه نیوه‌ی له‌ئاودایه‌و نیوه‌كه‌ی تری سه‌ر ئاو كه‌وتووه بۆ ئه‌وه‌ی سوود له‌و شه‌پۆلانه ببینێت كه به‌ژێریدا ده‌ڕۆن به‌بێ ئه‌وه‌ی نوقم ببێت".\nخالید جه‌خت له‌وه ده‌كاته‌وه كه گرنگی ئه‌م ئامێره له‌وه‌دایه كه له‌یه‌ك كاتدا دوو سوود ده‌به‌خشێت، یه‌كه‌میان كاره‌با به‌رهه‌مده‌هێنێت‌و دووهه‌میشیان ئاو ده‌گوێزێته‌وه بۆ به‌ری ئه‌وبه‌ری زێیه‌كه "ئه‌مه له‌كاتێكدایه كه زۆری تێنه‌چووه‌و كۆی بودجه‌كه‌ی (20) هه‌زار دۆلار بووه‌و هیچی تری ناوێت جگه له‌سیانه كردن".\nله‌وكاته‌ی خالید باسی گرنگی ئامێره‌كه‌ی ده‌كرد ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد كه ده‌توانرێت بڕێكی زۆری سوته‌مه‌نی بهێڵدرێته‌وه وه‌ك ئه‌وه‌ی ئێستا له‌شاره‌كانی تری عێراق بۆ به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با سوودی لێده‌بینن، له‌م رووه‌وه ده‌ڵێت "ده‌توانین تۆڕبینی زه‌به‌لاح دروست بكه‌ین كه كاره‌با بۆ گونده‌كان به‌رهه‌م بهێنێت، ئه‌مه جگه له‌و زه‌وی‌وزاره زۆره‌ی له‌پێگه‌یشتنی ئاو سودمه‌ند ده‌بن، به‌تایبه‌تی كه ئێمه روبارمان زۆره‌و ئه‌وه‌ی ده‌مێنێته‌وه پاڵپشتی حكومیه".\nله‌باره‌ی ئه‌م داهێنانه‌وه ئه‌ندازیار سه‌فه‌ر ته‌یب به‌رێوه‌به‌ری به‌رهه‌مهێنانی كاره‌بای دهۆك به"نیقاش"ی راگه‌یاند ئه‌م پرۆژه‌یه وه‌رچه‌رخانێكی گرنگه له‌به‌رهه‌مهێنانی كاره‌بای ناوچه‌كه‌و وتی "ژینگه‌یه‌كی گونجاومان هه‌یه بۆ به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با له‌رێی ئه‌و زێیانه‌ی له‌كوردستاندا هه‌ن، ئه‌وه‌ی خالیدو رێكخراوی داهێنان كردویانه خاڵی سه‌ره‌تایه‌و هه‌وڵده‌ده‌ین له‌ئاینده‌دا سوودی زیاتری لێ ببینین".\nته‌یب وتی "ئێمه وه‌ك به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كاره‌با پاڵپشتی ئه‌م داهێنانه ده‌كه‌ین كه له‌به‌رژه‌وه‌ندی گشتیدایه‌و ئه‌ركی سه‌ر شانی حكومه‌ت كه‌مده‌كاته‌وه كه چه‌ندین ملیۆن خه‌رج ده‌كات له‌سوته‌مه‌نیدا بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌بای پێ به‌هه‌مبهێنرێت بۆ هاوڵاتیان".\nئه‌وه‌ی له‌هه‌مووان دڵخۆشتره ئه‌و هاوڵاتیانه‌ن كه كاره‌با گه‌یشتووه به‌ماڵه‌كانیان، حاجی سه‌عید كه دانیشتوی ئه‌و گونده‌یه به‌دڵخۆشییه‌وه وتی "وه‌كو هه‌موو ناوچه‌كانی تر ئێستا كاره‌بامان هه‌یه‌و ئامێره پێویسته‌كانی وه‌ك ته‌له‌فزیۆن‌و سه‌لاجه‌ی پێ به‌كارده‌خه‌ین، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی گڵۆپ ئه‌م ناوه‌ی روناك كردووه‌ته‌وه".\nحاجی سه‌عید درێژه‌ی به‌قسه‌كانیداو وتی "ئه‌وكات پشتمان به‌كاره‌بای مۆلیده ده‌به‌ست بۆ ئه‌وه‌ی له‌شه‌ودا روناكیه‌كی كه‌ممان هه‌بێت، به‌ڵام ئێستا شه‌وو رۆژ بێ كاره‌بای خۆڕایی نابین، بۆیه سوپاسی هه‌موو ئه‌وانه ده‌كه‌ین كه ئێمه‌یان گه‌یانده‌وه به‌ژیانی هاوچه‌رخ".


ئه‌حمه‌دى حاجى ڕه‌شید: هه‌رێم له بودجه‌دا به‌شى نییه ئه‌گه‌ر 550 هەزار به‌رمیل نه‌وت ڕاده‌ستى به‌غدا نه‌كات | ئاژانس\nHome چاوپێکەوتن ئه‌حمه‌دى حاجى ڕه‌شید: هه‌رێم له بودجه‌دا به‌شى نییه ئه‌گه‌ر 550 هەزار به‌رمیل نه‌وت ڕاده‌ستى به‌غدا نه‌كات\non: ئه‌یلول 26, 2016 In: چاوپێکەوتن, سەرەکیNo Comments\nبانكه‌كانی عێراق متمانه‌یان به حكوومه‌تی هه‌رێم نییه\nئه‌حمه‌دى حاجى ڕه‌شید، بڕیارده‌ى لیژنه‌ى دارایى له په‌رله‌مانى عێراق، ڕایده‌گه‌یه‌نێت هه‌رێم ناتوانێت ڕۆژانه 550 هەزار به‌رمیل نه‌وت ڕاده‌ستى به‌غدا بكات ئه‌وه‌ش وا ده‌كات به‌شه بودجه‌كه‌ى پێ نه‌درێت. ده‌ڵێت: ״هیچ جۆره قه‌رزێك فه‌رمانبه‌رانى هه‌رێم ناگرێته‌وه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى بانكه‌كان متمانه‌یان به حكوومه‌تى هه‌رێم نییه״.\nئه‌حمه‌د حاجى ڕه‌شید، له‌م چاوپێكه‌وتنه‌دا له‌گه‌ڵ ״ئاژانس״ به‌راوردى دۆخى ئابووریى هه‌رێم و عێراق ده‌كات و دۆخى عێراق به زۆر باش وه‌سف ده‌كات. هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: ״عێراق دوو ساڵه له شه‌ڕدایه به‌ڵام مووچه‌ى فه‌رمانبه‌رانى دوا نه‌كه‌وتووه و 100 مووچه به قه‌رز ده‌دات به فه‌رمانبه‌ران، پێشینه‌ى پیشه‌سازى و كشتوكاڵى ده‌دات، پێشینه‌ى هاوسه‌رگیرى و خانوبه‌ره‌ش به‌رده‌وامن״.\nئاژانس: دۆخى ئابووریى عێراق به‌راورد به هه‌رێم له چ ئاستێكدایه؟\nئه‌حمه‌د حاجى ڕه‌شید: دۆخی ئابووریى عێراق باشتره به‌راورد به هه‌رێمى كوردستان، به‌و ئیعتباره‌ى عێراق ده‌وڵه‌تێكى خاوه‌ن سیاده‌یه، تواناى وه‌رگرتنى قه‌رزى ناوخۆیى و ده‌ره‌كیى هه‌یه، عێراق له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى زیاتر له دوو ساڵه له شه‌ڕدایه له‌گه‌ڵ داعشدا، ڕۆژانه زیاتر له 4 ملیۆن به‌رمیل به‌رهه‌مى نه‌وت هه‌نارده‌ى ده‌ره‌وه ده‌كات، عێراق تواناى كۆكردنه‌وه‌ى داهاتى ناوخۆى هه‌یه، بۆ مووچه و خه‌رجییه‌كانى به‌كاری ده‌هێنێت، به‌ڵام هه‌رێمى كوردستان هیچ شتێكى تێدا نییه له‌وه‌ى كه عێراق بۆى ده‌كرێت و ده‌یكات. ته‌نانه‌ت په‌رله‌مانى عێراق له ماوه‌ى دوو مانگدا توانیویه‌تى لێپرسینه‌وه له دوو وه‌زیر بكات و یه‌كێكیان ئیقاله پێ بكات و ئه‌وى تریشیان كه وشیار زێبارییه دواى جه‌ژن بڕیارى كۆتایى له باره‌وه بدرێت له‌سه‌ر دۆسییه‌كانى گه‌نده‌ڵى.\nعێراق دیوانى چاودێرى دارایى هه‌یه كه ئیش له‌سه‌ر ورده‌كاریى خه‌رجییه‌كان ده‌كات، دامه‌زراوه‌ى نه‌زاهه‌ى هه‌یه كه خه‌ڵكانى گه‌نده‌ڵ ده‌داته دادگا، هه‌رێمى كوردستان هیچ له ده‌زگا چاودێرى و ته‌شریعییه‌كانى ئیش ناكات، حكوومه‌تى عێراق هه‌فتانه كۆبوونه‌وه ده‌كات و به‌رده‌وامه له‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌كانى، به‌ڵام حكوومه‌تى هه‌رێم سێ مانگ جارێكیش كۆبوونه‌وه ئه‌نجام نادات.\nئاژانس: پڕۆژه‌بودجه‌ى 2017ـى عێراق باس له‌وه ده‌كرێت كه نزیكه‌ى 90 ترلیۆن دیناره، هه‌رێمى كوردستان ده‌توانێت سوود له‌و بودجه‌یه وه‌ربگرێت؟\nئه‌حمه‌د حاجى ڕه‌شید: ئه‌و ڕێكکه‌وتنه‌ى هه‌رێم له‌گه‌ڵ عێراق كردوویه‌تى له بودجه‌ى 2015 له‌سه‌ر نه‌وت، ئه‌گه‌ر 550 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت ڕاده‌ستى حكوومه‌تى عێراق نه‌كات ڕۆژانه هیچى ده‌ست ناكه‌وێت، له بودجه‌ى عێراق بێجگه له بودجه‌ى سیادى وه‌كو پاسه‌وانى سنوور جنسییه و پاسپۆرت و هه‌ڵبژاردنه‌كان، له بودجه‌ى حاكمییه تا ئه‌ندازه‌یه‌ك ده‌رمان و كڕینى گه‌نمى جووتیاران به‌رده‌وام ده‌بێت، پیتاكى خۆراك به‌رده‌وام ده‌بێت، بێجگه له‌وانه هیچ بودجه‌یه‌ك نادرێته هه‌رێمى كوردستان.\nئاژانس: ئه‌گه‌ر هه‌رێم نه‌وته‌كه‌ى ڕاده‌ستى عێراق بكات، پشكى له سه‌دا 17ـى هه‌رێم به‌شى مووچه و پێداویستییه‌كانى ده‌كات؟\nئه‌حمه‌د حاجى ڕه‌شید: هه‌رێم ناتوانێت ئه‌و بڕه نه‌وته كه 550 هه‌زار به‌رمیلى ڕۆژانه‌یه ته‌سلیمى حكوومه‌تى عێراقى بكات، چونكه به پێى ئامارى وه‌زاره‌تى سامانه سرووشتییه‌كان بڕه‌كه‌ى 411 هه‌زار به‌رمیلى ڕۆژانه‌یه به نه‌وتى كه‌ركوكیشه‌وه، بێجگه لە ته‌نكه‌ر و ئه‌ملاولا، چونكه ئێمه حساب بۆ ئه‌و ژماره‌یه ده‌كه‌ین كه وه‌زاره‌تى سامانه سرووشتییه‌کانى حكوومه‌تى هه‌رێم به ڕه‌سمى باسى ده‌كات، بۆیه ئه‌و 411 هه‌زار به‌رمیله به‌شى ئیستحقاقاتى كۆمپانیا نه‌وتییه‌كانى هه‌رێم و مووچه‌ى فه‌رمانبه‌ران ناكات، حكوومه‌تى هه‌رێم ڕایگه‌یاندووه كه تواناى 550 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتى ڕۆژانه‌ى نییه.\nئاژانس: پێت وایه پارتى نایه‌وێت له‌گه‌ڵ به‌غدا ڕێك بكه‌وێت و نه‌وته‌كه‌ى ڕاده‌ست بكات، یان ناكۆكیى لایه‌نه سیاسییه‌كان واى كردووه ئه‌و ڕێكکه‌وتنه جێبه‌جێ نه‌كرێت؟\nئه‌حمه‌د حاجى ڕه‌شید: لایه‌نه سیاسییه‌كانى هه‌رێم كۆك نین له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كه هه‌ماهه‌نگى یه‌كتر بن، بۆیه هه‌ریه‌كه‌یان هه‌ده‌ف و ئامانجى سیاسى و ئابووریى خۆى هه‌یه، بۆیه تا ئێستا نه‌یانتوانیوه ببنه فشارێكى به‌هێز بۆ سه‌ر پارتى دیموكراتى كوردستان، ئیتر پارتى واى كردووه كه ناكۆكییه‌كانى نێوان لایه‌نه‌كان زیاتر بێت و مه‌شغووڵى پارتى نه‌بن و فشارى لێ نه‌كه‌ن، یان نه‌بوونى متمانه له نێوان چوار لایه‌نه‌كه به‌تایبه‌ت واى كردووه پارتى بتوانێت كاره‌كانى به تاكڕه‌وى ئه‌نجام بدات و به‌رده‌وام بێت له‌سه‌رى.\nئاژانس: ده‌نگۆیه‌ك هه‌یه كه حكوومه‌تى عێراق 50 ملیۆن دینار بداته قه‌رز به فه‌رمانبه‌ران، ئایا هه‌رێمى كوردستان ده‌گرێته‌وه؟\nئه‌حمه‌د حاجى ڕه‌شید: هیچ جۆره قه‌رزێك فه‌رمانبه‌رانى هه‌رێمى كوردستان ناگرێته‌وه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى بانكه‌كان متمانه و سیقه‌یان به حكوومه‌تى هه‌رێم و سیاسه‌تى ئیدارى و دارایى هه‌رێم نییه و ده‌زانن كه ئه‌و پاره‌یه‌یان ده‌ست ناكه‌وێته‌وه.\nله شار و شارۆچكه‌كانی پارێزگای سلێمانی خۆپیشاندان ئه‌نجام درا\nپێ ناچێت سه‌قامگیریی هه‌میشه‌یی له خورماتوو هه‌بێت


ژیان | عێراق | کازمی فەرمانیکرد بە وەزارەتی کارەبا کارکردن لەگەڵ کۆمپانیای سیمنس ڕابگرن\nکازمی فەرمانیکرد بە وەزارەتی کارەبا کارکردن لەگەڵ کۆمپانیای سیمنس ڕابگرن\n2021-06-13 | 475 جار خوێندراوەتەوە\nبەهۆی سستی لە کارکردن و جێبەجێکردنی پرۆژەکانیدا لە عێراق، مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق، فەرمانیکرد بە وەزارەتی کارەبا کارکردن لەگەڵ کۆمپانیای سیمنسی ئەڵمانی ڕابگرن، کە لە بواری پرۆژەی کارەبادا لە ناوخۆیی عێراق کار دەکات.\nلە بەیاننامەیەکدا نوسینگەی کازمی بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ سەرۆک وەزیرانی پێشوازیکردووە لە (کریستان برۆک) بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای سیمنس و شاندێکی کۆمپانیا ئەڵمانییەکە.\nبە گوێرەی بەیاننامەکە لە دیدارەکەدا گفتوگۆ کراوە دەربارەی جێبەجێکردنی نەخشە ڕێگای هاوکاری کە لە نێوان عێراق و کۆمپانیای ناوبراودا ئیمزا کراوە، بە مەبەستی تیپەڕاندنی ئەو ڕێگرییانە کە هاتوونەتە بەردەم کاری جێبەجێکردن.\nلە دیدارەکەدا کازمی بە لێپرسراوانی کۆمپانیای سیمنسی ئەڵمانی ڕاگەیاندووە، کاربکەن لەسەر تێپەڕاندنی ئەو کەموکوڕییانەی کە ڕووبەڕوویان بووەتەوە، لە تەواوکردنی قۆناغی یەکەمی ڕێککەوتنەکە، هاوکات وەزارەتی کارەباشی ڕاسپارد، بە پەلەکردن لە ڕێوشوێنەکانی کارکردن لەگەڵ کۆمپانیاکە، بەشێوەیەک کە ببێتە مایەی دابینکردنی وزەی کارەبا بۆ هاوڵانیان لە ماوەیەکی کەم و مامناوەندا.\nلە بەشێکی دیکەی بەیاننامەکەی نوسینگەی کازمی ئاماژە بەوەشکراوە، لە دیدارەکەدا گفتوگۆ کراوە دەربارەی فروانکردنی کارەکان، بەشێوەیەک کە بواری وزەی خۆر و سەرجەم جۆرەکانی دیکەی وزەی نوێ بگرێتەوە.\nلە بەرامبەریشدا وەک لە بەیاننامەکەی نوسینگەی کازمی ئاماژەی پێکراوە، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای سیمینس شانازی کردووە بە قوڵایی کارکردنەکانی لە عێراق، متمانەی خۆشی نیشاندا لەوەی بەم نزیکانە پەلە دەکریت لە تەواوکردنی پرۆژەکانیان، بە تایبەت قۆناغی یەکەم، کە خەریکە تەواو دەبێت.\nئەوەش لە کاتێکدایە، لە دوای ساڵی ٢٠٠٣وە کێشەی کارەبا یەکێک بووە لە کێشە سەرەکییەکانی عێراق و سەرباری خەرجکردنی دەیان ملیار دۆلار لەو کەرتەدا، بەڵام هێشتا وزەی کارەبا لە عێراقدا وەک پێویست نییە و ناتوانرێت ٢٤ کاتژمێر کارەبا بۆ هاوڵاتییەکانی دابین بکرێت.


عێراق؛ بەرزترین ژمارەی كۆرۆنای لە رۆژێكدا تۆمار كرد\nوەزارەتی تەندروستیی عێراق تووشبوونی 150 كەسی دیكەی بە كۆرۆنا راگەیاند یەكەمین جارە ئەو ژمارەیە لە ماوەی رۆژێكدا تۆمار كرابێت.\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق لەبارەی تووشبووانی كۆرۆنا لە 24 كاتژمێری رابردوو راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە تیایددا ئاشكرای كردووە سێ هەزار و 520 پشكنین ئەنجامدراون و ژمارەی تووشبووان لەو ماوەیەدا 150 تووشبوو بووە.\nتەندروستی عێراق ئەوەشی روونكردووەتەوە تا ئێستا 153 هەزار و 221 پشكنین ئەنجامدراون و ئەوانەیشی تووشی كۆرۆنا بوون بەمشێوەیە بەسەر پارێزگا و ناوچەكاندا دابەشبوون.\nئەو ئامارانەی وەزارەتی تەندروستیی و ژینگەی عێراق بڵاویكردووەتەوە توشبوونی نۆ حاڵەتی سلێمانیشی تیادایە، ئاماژەی بەوەشكردووە، 92 كەسی دیكە چاكبوونەتەوە كە زۆربەیان لە بەغداد بوون.\nلە ماوەی ئەمڕۆدا چوار كەسی دیكە بە ڤایرۆسەكە گیانیان لەدەستداوە، كە سەرجەمیان لە شاری بەغدادن، بەوەش تا ئێٍتا كۆی توشبوونا گەیشتووەتە سێ هەزار و 554 كەس، دوو هەزار و 310 كەس چاكبوونەتەوە و 127 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.


وه‌زیری به‌رگری ئیسـرائیل له هه‌ڕه‌شه‌ی هه‌ڵوه‌شـاندنه‌وه‌ی حكومه‌ت پاشـگه‌زبۆته‌وه\nی مانگی دوو ٠٣, ٢٠٠٨\nحكومه‌تی ئیسرائیل وه‌ك خۆی مایه‌وه سه‌ره‌ڕای ڕاپـۆرتێـكی كۆمیته‌ی لێـكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر شه‌ڕی لوبنان كه له سـاڵی 2006 دا ڕوویدا.\nڕۆبه‌رت بێـرگه‌ر په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مریكا له ئۆرشه‌لیم ڕاپـۆرتێـكی ناردووه و هاوكارمان ناسـكه زاده وه‌ریگێڕاوه‌ته سه‌ر زمانی كوردی.\nئێهود باراك وه‌زیری به‌رگری ئیسرائیل ئه‌و هه‌ڕه‌شه‌یه‌ی خۆی بۆ هه‌ڵوه‌شـاندنه‌وه‌ی حكومه‌ت گێڕاوه‌ته‌وه كه به هۆی ڕاپـۆرتێـكه‌وه كردبووی. له‌و ڕاپـۆرته‌دا هاتووه ئێهود باراك داوای ده‌ست له‌كاركێشـانه‌وه‌ی ئێهود ئۆڵمه‌رتی سه‌رۆك وه‌زیر حكومه‌تی ئیسرائیلی كردووه پاش ئه‌و ڕاپـۆرته‌ی كۆمیته‌یه‌كی لێـكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر شه‌ڕی لوبنان ئاماده‌یان كردبوو.\nكۆمسـیۆنه‌كه ڕه‌خنه‌ی له حكومه‌ت و له‌شـكر گرتووه به‌هۆی شـكسـتهێنان و نه‌توانینی حكومه‌ته‌وه، چونكه وه‌ك ده‌ڵێن بۆته ڕێـگر له‌به‌ره‌ده‌م ئیسرائیلدا بۆ سه‌ركه‌وتن به سه‌ر گه‌ریلاكانی حزبوڵـڵای لوبناندا وێڕای 34 ڕۆژی هێرشـی ئاسـمانی و زه‌مینی بۆ سه‌ر لوبنان. به‌ڵام ڕاپـۆرته‌كه به شـێوه‌یه‌كی زۆر نه‌رمی بۆ به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت ده‌نوێنێت كه ده‌ڵێت به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت بڕیاری گونجاوی داوه كه به بیركردنه‌وه‌ی خۆی باشـترین بڕیاربووه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی ئیسرائیل.\nئینجا دواتر ئێهود باراك گوتی له پـۆسـته‌كه‌ی خۆی ده‌مێنێـته‌وه.\nبه‌ڕێز باراك به ڕۆژنامه‌وانانی گوت ئه‌و ده‌توانێت زۆرتر بۆ وڵاتی ئیسرائیل بكات نه‌ك له ڕێـگه‌ی لابردنی حكومه‌ت، به‌ڵام زۆرتر له ڕێـگه‌ی كاركردن بۆ چاسه‌ركردنی گرفته‌كانی ڕاپـۆرته‌كه كه خستوونیـیه ڕوو.\nوه‌زیری به‌رگری ئیسرائیل ده‌ڵێت وڵاته‌كه‌ی ڕووبه‌ڕووی سه‌ختیـیه‌كی زۆر ده‌بێته‌وه، له‌وانه ڕێـكخراوی میلیشـیای حه‌ماس له كه‌رتی غه‌ززه و حزبوڵـڵا له لوبنان و هه‌روه‌هاش له لایه‌ن ئێرانه‌وه كه هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی تواناكانی چه‌كی ناوه‌كی ده‌دات.\nئه‌گه‌ربێت و ئێهود باراك پارتی كار له حكومه‌ت پـكێشـێنێته‌وه ئه‌وا زۆرترایه‌تی په‌رله‌مان له به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت ده‌سـه‌نرێته‌وه و له‌وانه‌شه ناچاربێت داوای هه‌ڵـبژاردنێـكی پـێش وه‌خت بكات، واته نزیكه‌ی 2 سـاڵ به‌ر له واده‌ی هه‌ڵـبژاردنه‌كان. به‌ڵام به هۆی بڕیاره‌كه‌ی به‌ڕێز باراك ئه‌م حكومه‌ته به‌رده‌وام ده‌بێت.\nله كۆبوونه‌وه‌ی هه‌فتانه‌ی كابینه‌ی حكومه‌ت له ئۆرشه‌لیم به‌ڕێز ئۆڵمه‌رت گوتی ئه‌ویش كار ده‌كات بۆ چاره‌سه‌ركردنی گرفته‌كانی ڕاپـۆرته‌كه‌ی كۆمسـیۆنی لێـكۆڵینه‌وه كه ئاماژه‌ی پـێـكردوون.\nسه‌رۆك وه‌زیری ئیسـرائیل ده‌ڵێت ڕاپـۆرته‌كه سه‌رچاوه‌یه‌ك نیـیه بۆ دڵـخۆشیبوون، به‌ڵام هه‌لێـك ده‌ڕه‌خسـێنێت بۆ په‌ره‌پـێدانی باری ئاسایشی ئیسرائیل و هه‌روه‌هاش به‌ره‌و پـێشـبردنی وڵاته‌كه له ڕووی دیبلۆماسـیـیه‌وه.\nله‌گه‌ڵ بوونی حكومه‌تێـكی جێـگر له ئیسـرائیلدا به‌ڕێز ئۆڵمه‌ره‌ت ده‌توانێت هه‌وڵی زیاتر بدات بۆ هێنانه‌وه‌ی ئامانجه‌كانی له گه‌یشتن به ڕێـكـكه‌وتنێـكی ئاشتیـیانه له‌گه‌ڵ فه‌له‌ستینیـیه‌كاندا تا كۆتایی ئه‌مسـاڵی 2008 دا.


کۆدی هەواڵ: 291\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 12:41 - 2020/12/14\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، حاكم قادر حەمەجان ئەندامی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندییەكانی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان له‌په‌یامێكدا رایگه‌یاندووە خۆپیشاندان و ناڕەزایی یان یاخیبونی ھاوڵاتیان، بەمەبەستی داکۆکی و سەرھەڵدانی نەھامەتییەکان و لەپێناو دەستەبەرکردنی مافە ڕەوا و زەوتکراوەکانیان، نەبوونی مووچە و بێکاری و نەبوونی ھەلی کار، دانەمەزراندن و کەمیی خزمەتگوزاری، بێ بازاڕی کاریگەری کردووەتە سەرژیان و گوزەرانی خەڵک بەگشتیه، بەپێی یاسا مافێکی سروشتییە.\nناوبراو راشیگه‌یاند، ڕێکارە نادروستەکانی بەرەنگاربونەوەی گردبوونەوە و ناڕەزاییەکان کە بووەتە ھۆی کوژران و برینداری ھاوڵاتیان، ڕق و کینەو توڕەی خاوەن مافەکان ئەستورتر ئەکات، پێویستە خۆپیشاندان و گردبوونەوەش دووربێت لە توندوتیژی و کاری نادروست و زیانگەیاندن بە فەرمانگەکان کە موڵکی خەڵکن.\nحاكم قادر حەمەجان ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، فاکتەرەکانی دروست بوون و سەرھەڵدانی نەھامەتییەکانی خەڵک و برسی بوونیان تا نزیک مەرگ گەنجان و لاوانی خوێن گەرم ڕاپێچ دەکەن، دەرئەنجامی بەرنامەی ھەڵەی ئابوری، سیاسی، کۆمەڵایەتی و خراپی شێوازی بەڕێوەبردنی حوکمڕانی دەزگاکانی حکوومەتی ھەرێمە، کە بەداخەوە باجەکەی خەڵکی گیرفان بەتاڵ و برسی کراوی ھەرێمی کوردستان دەیدا.\nناوبراو ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو، پێویستە بۆ بەدەنگەوەچوونی دەنگەناڕازییەکان، حوکمەت ڕوونکردنەوە و وەڵامی گونجاو و باوەڕپێکراوی پێبێت و ڕاستگۆ و بوێربێت، لەبەرامبەر دەرخستنی ڕاستیەکان و بۆ بەرچاو ڕونی شەفافانە ڕوونکردنەوە و ئاستی داھاتەکانی ژێر و سەرزەوی بگەیەنێت، تا ماڵوێرانی زیاتر تەشەنەی نەکردووە، ھێشتا بوار ماوە ڕاستگۆبن لەگەڵ خەڵک، ھێشتا مەودای تێگەیشتن فراوانترە لە ئاڵۆزی و لێقەومان.


وتەبێژی فەرمیی ڕێبەری ڕەوتی سەدر لەعێراق ڕایگەیاند، هیچ لارییەک لە پێکهێنانی هاوپەیمانێتییەک لە دەرەوەی چوارچێوەی ماڵی شیعەدا نییە، جەختیشى کردەوە " سەرۆک وەزیرانی داهاتووی عێراق هەڵبژاردنەکان یەکلایی دەکاتەوە".\nسەلاح عوبیدی، لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا بۆ ئاژانسی فەرمیی عێراق ( 15ی کانوونی یەکەمی 2020) کە"ناس کورد"بەدواداچوونی بۆ کردووە ڕایگەیاند "جارێ زووە باس لە هاوپەیمانێتی بکرێت، بەڵام لە هەمانکاتیشدا دەرگا کراوەیە لە بەردەم هێزە نیشتیمانییەکان هاوپەیمانێتی لە دەرەوەی ماڵی شیعە پێکبهێنن".\nوتیشی "کۆکردنەوەی ماڵی شیعە نابێت بەمانای دروستکردنی هاوپەیمانێتییەکی تائیفی لەقەڵەم بدرێت".\nعوبیدی، ئەوەشی خستووەتەڕوو "تەنها لە ڕێگەی هەڵبژاردنەکانی داهاتووەوە دەتوانرێت سەرۆک وەزیرانی ئایندەی عێراق دەستنیشان بکرێت".\nلای خۆشییەوە حەیدەر جابری، بەرپرسی ڕاگەیاندنی نوسینگەی موقتەدا سەدر بە ئاژانسە عێراقییەکەی وتووە، "موقتەدا سەدر، داوا دەکات هەڵبژاردنەکانی حوزەیرانی داهاتوو بەدەربێت لە دەموچاوی کۆن، نابێت گەندەڵکاران ڕۆڵیان لەوهەڵبژاردنەدا هەبێت، دەبێت هەموویان ڕادەستی دادگا بکرێن".


نەفرەتلێكراوانی چامپیۆنس لیگ | ئاژانس\nHome گشتی نەفرەتلێكراوانی چامپیۆنس لیگ\non: شوبات 17, 2018 In: گشتی, وەرزشNo Comments\nسایتی یەكێتیی تۆپی پێی ئەوروپا، لە راپۆرتێكدا بەناونیشانی «نەفرەتلێكراوان»ـی چامپیۆنس لیگ، ناوی هەموو ئەو ئەستێرە بەناوبانگانەی خستۆتەڕوو كە ئاستێكی بەرزیان لە پاڵەوانێتییەكەدا پێشكەشكردووە، بەڵام بەبێ ئەوەی بتوانن نازناوەكە بەدەست بێنن. ئەگەرچی هەندێكیان زۆر نزیكبوون لە بەدیهێنانی خەونەكەوە.\nلەنێو ئەو لیستەی یوفادا، ناوی چەندین گۆڵكاری بەتوانای پاڵەوانێتییەكە دەبینرێن، كە لەدوای كریستیانۆ رۆناڵدۆ و لیۆنێل میسییەوە دێن. بۆ نمونە رۆد ڤان نیستەلرۆی هۆڵەندی كە چوارەم گۆڵكارەی چامپیۆنس لیگە و خاوەنی 60 گۆڵە، بەڵام هەرگیز نەیتوانیوە جامی پاڵەوانێتییەكە بەرزبكاتەوە، ئەگەرچی بۆ سێ یانەی جیاوازیش یاریی كردووە: ئایندهۆڤنی هۆڵەندی، مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی و ریاڵ مەدریدی ئیسپانی.\nیەكێكی دیكەیش لە گۆڵكارە بەتواناكان، رۆبێرت لیڤاندۆڤسكی پۆڵەندییە. لیڤا خاوەنی 43 گۆڵە لە\nپاڵەوانێتییەكەدا و چواردەیەمین گۆڵكاری مێژووی چامپیۆنس لیگە، بەڵام تاكو ئێستا نەیتوانیوە لەمسی جامی پاڵەوانێتییەكە بكات و باشترین ئەنجامیشی گەیشتن بووە بە یاریی كۆتایی، ئەویش كاتێك لە بروسیا دۆرتمۆند یاریی دەكرد.\nزلاتان ئیبراهیمۆڤیچی سویدیش لە لیستی نەفرەتلێكراواندایە، ئەو هێرشبەرە سویدییە ئەگەرچی خاوەنی 49 گۆڵە لە چامپیۆنس لیگ و نۆیەم گۆڵكاری مێژووی پاڵەوانێتییەكە، بەڵام هێشتا نەیتوانیوە جامەكە بەرزبكاتەوە.\nئەوەی ئیبرا لەوانی دیكە جیادەكاتەوە، یاریكردنیەتی بۆ چەندین یانەی جیاواز. هێرشبەرە سویدییەكە چانسی نەبووە لەگەڵ یانەكەیدا نازناوەكە بەدەست بێنێت. بۆنمونە ئەوكاتەی ئیبرا ئینتەرمیلانی جێهێشت، دەستبەجێ نازناوی چامپیۆنس لیگیان بەدەستهێنا. ئەم حاڵەتە لەگەڵ بەرشەلۆنەیش دوبارە بۆوە: بەرشەلۆنە دوای ساڵێك لە رۆیشتنی ئیبرا، بووە پاڵەوانی ئەوروپا.\nهێرشبەرە سویدییەكە زیاتر لە هەموو یاریزانێكی دیكە دەرفەتی ئەوەی هەبووە نازناوەكە بباتەوە، بەڵام تەنها چانس رێگر بووە. ئەو یەكێكە لەو یاریزانانەی زۆرترین جار بەشداریی پاڵەوانێتییەكەی كردووە لەگەڵ زۆرترین یانە. ئیبراهیمۆڤیچ بەشداریی 124 یاریی كردووە لە چامپیۆنس لیگدا، بەمەیش لە لیستی زۆرترین بەشداریی یاریزانەكاندا پلەی 12ی گرتووە، بەڵام ئەمەیش نەبۆتە هۆكار بۆ بردنەوەی نازناوەكە. جیانلویجی بوفۆنی گۆڵچیی ئیتاڵیش، یەكێكی دیكەیە لە نەفرەتلێكراوان. ئەو، لەگەڵ پارما و یوڤنتۆسدا بەشداریی 121 یاریی چامپیۆنس لیگی كردووە لە كاروانی وەرزشیی خۆیدا، بەڵام شكستی هێناوە لە بردنەوەی نازناوەكەدا. وەرزی رابردوویش تاكو كۆتایی رۆیشتن، بەڵام بەرامبەر ریاڵ مەدرید چانس یاوەریان نەبوو. مایكڵ بالاكی ئەڵمانیش، پاش یاریكردنی بۆ سێ یانەی گەورەی سەر ئاستی ئەوروپا و بەشداریكردنی لە 96 یاریی پاڵەوانێتییەكەدا، بەڵام شكستی هێنا لە بەدەستهێنانی نازناوەكە.\nمایسترۆكەی ئەڵمانیا لەگەڵ لیڤەركوزن و بایرن میونشن و چێڵسی یاریی كردووە، لەگەڵ یەكەمیاندا گەیشتۆتە یاری كۆتایی لە 2002، بەڵام گۆڵە مێژووییەكەی زیدان رێگربوو لەوەی نازناوەكە بۆ بالاك و هاوڕێكانی بێت. لەگەڵ چێڵسیشدا گەیشتنە یاریی كۆتایی لە 2008دا، بەڵام لێدانی یەكلاكەرەوە نازناوەكەی بەخشییە یونایتد و ئەمجارەیشیان بالاك نەیتوانی ئەو خەونە بەدی بێنێت.


هاووڵاتییەکی کورد لەلایەن هێزەکانی رێژیمەوە دەسبەسەر کرا\nزایینی: ٢٥-٠٢-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٣/١٢/٠٦ - ١٠:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: هێزە ئەمنییەتییەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی رێژیمی ئێران لە دیواندەرە، هاووڵاتییەکی کوردیان دەستبەسەر کرد.\nکەمپەینی بەرگری لە زیندانییانی سیاسی و مەدەنی بڵاوی کوردووەتەوە، هێزە ئەمنییەتییەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی رێژیمی ئێران لە شارستانی دیواندەرە، "یەدوڵـڵا محەممەدی" تەمەن ٢٤ ساڵە و خەڵکی ئەم شارەیان، دەستبە سەر کردووە.\nهێزە ئەمنییەتییەکان رێژیمی ئێران رۆژی دوشەممە رێکەوتی ٤ی رەشەمەی ١٣٩٣ی هەتاوی، ئەم هاووڵاتییەی کوردە بۆ شوێنێکی نادیار راگوێزرا.\nبەپێی ئەم راپۆرتە، هێزە ئەمنییەتییەکانی رێژیمی ئێران لە کاتی دەستبەسەر کردنیدا هۆکاری دەستبەسەر کردنییان بە بنەماڵەی ئەو هاوولاتییە کوردە رانەگەیاندووە و هەتا ئێستا هێچ زانیارییەک لەسەر هۆکاری دەستبەسەری و شوێنی راگرتنی یەدوڵـڵا محەممەدی لەبەر دەسدا نییە.


ئۆپراسیۆنی مێرساد؛ شانازییەکی مێژوویی بۆ کرماشان - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Mordad ٥ ١٤:١٣\nNews Code 33437\nئۆپراسیۆنی مێرساد؛ شانازییەکی مێژوویی بۆ کرماشان\nئەمڕۆ یەکشەممە سلوەگەڕی ئۆپراسیۆنی مێرساد و تێکشکانی تاقمی تیرۆریستیی موجاھدینی خەڵق( مونافقین) لە سنوورەکانی پارێزگای کرماشانە.\nبە پێی هەواڵی مێهر، پێنجی گەلاوێژ ساڵڕۆژی حەماسەی پڕ لە شانازیی مێرسادە کە دوژمنانی دووڕوو دەستدرێژییان کردە سەر خاکی ئێران و لە گەڵ خەڵک بە شەڕ هاتن و بۆ هەتا هەتایە سەرشۆڕی و ئابڕووچوونیان بۆ خۆیان تۆمار کرد.\nگێڕانەوەی زۆرمان لەم ئۆپراسیۆنە بیستووە و ئەم جارەش گوێ لە گێڕانەوەی سەعید تلووعی، شارەوانی کرماشان دەگرین کە ئەو کاتە 26ساڵان بووە و لەو ئۆپراسیۆنەدا بەشداری بووە.\nمونافقین چوار ڕۆژ پاش قەبووڵ کرانی بڕیارنامەی ٥٩٨ لە کۆتایی شەڕی ئێران و عێراق ،بۆ جێبەجێ کردنی ئۆپەراسیۆنی "فروغ جاویدان" لە کاتێکدا کە بە جیهازاتی سەربازی ڕژێمی بەعسی عێراق و ژمارێک وڵاتی ڕۆژاوایی تەیار کرابوون ڕێگای ئێرانیان گرتەبەر.\n. لە یەکەم کاتژمێرەکانی ئەو ئۆپەراسیۆنەدا دوو شاری سەرسنووریی سەرپێڵ و ئیسلام ئاباد لە پارێزگای کرماشانیان کۆنترۆڵ بکەن، بەڵام لە کاتێکدا کە خەریکی ئامادە کردنی خۆیان بۆ چوونە نێو کرماشان بوون، کەوتنە بۆسەی هێزە چەکدارەکانی ئێران لەوان هێزی زەوینی و ئاسمانیی ئەرتەشی کۆماری ئیسلامی ئێران.\nهەموو بەرەکانی ئێرانیان بە هێرشێکی سەرتاسەری و ناجوامێرانە شۆک کرابوون؛ دوژمن هەموو هەوڵی خۆی دا بەڵام لە ناوخۆی وڵاتدا هەمووان یەکگرتوو بوون و لە بەرانبەر ئەواندا خۆڕاگریان دەکرد.\nخەڵکی هەموو بۆ یارمەتی هێزە سەربازییەکان هاتبوون و خوازیاری ئەوە بوون کە چەکدار بکرێنەوە و شەڕ بکەن، ئەمە لە حاڵێکدا بوو کە دوژمن وای دەزانی خەڵک لە گەڵیان هاوڕێ دەبن و یارمەتییان دەدەن.\nکە دوژمنان هاتنە ناو سنوورەکانەوە، خەڵکی لە بەرانبەریاندا وەستان و هەر کەس بە هەر چەکێک کە دەیتوانی بەرگری دەکرد.\nکاتێ ئێمە گەیشتینە ناو شارەکەوە، بینیمان ڕۆحانییەکیان لە سێدارە داوە و ڕایانکێشا بوو و جامانەکەیان لە سەر سینگی دانا بوو، هەموو ئەو کارانە بۆ پاشەکشێ کردن و ترسان و تۆقانی ئێمە بوو بەڵام ئێمە و هەموو خەڵک دیسانەوە خۆڕاگریمان دەکرد.\nخەڵک بە هیچ شێوەیەک هاوکاریان لە گەڵ نەکردبوو و کاتێ ئێمە گەیشتینە مێرساد، تەرمی دوژمنانمان بینی ئەمە لە حاڵێکدا بوو کە خۆیان هەرگیز پێش بینییان نەدەکرد وەها شکست بێنن؛ تیپی نەبی ئەکرەمی کرماشان ڕێگاکانیان ناهێمن کردبوو و ئەم کارەش کاریگەری نالەباری لە سەر پیلانی ئەوان دانابوو و بووە هۆی پووچەڵ بوونەوەی پلانەکانیان.\nپاش چەند حەوتە هێشتا زۆربەی هێزەکانی دوژمن کە خۆیان حەشار دابوو، بە هاوکاری خەڵکی شار و گوند دەستبەسەر دەکران و بۆ هەمیشە تێکشکێندران.\nلە ئۆپەراسیۆنی مێرساد زیاتر لە ٤ هەزار و ٨٠٠ ئەندامی مونافقین کوژران و بریندار بوون کە لە نێویاندا ژمارەیەکی زۆر لە کادێرانی ئەو ڕێکخراوەیە و فەرماندەرانی باڵا بوون.\nگرووپی تیرۆریستی موجاهدینی خه‌لق


وێنە:داوا دەكرێـت هەوڵی جددی بدرێت بۆ ساغكردنەوەی بەرهەمی جوتیاران – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوێنە:داوا دەكرێـت هەوڵی جددی بدرێت بۆ ساغكردنەوەی بەرهەمی جوتیاران\n2019/08/01 - 12:13 PM\nوەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوە ئاویەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان، بانگهێشتی جوتیارێكی نمونەیی كورد دەكات و خەڵاتی جوتیاری نمونەیی پێ دەدات.\nلەمبارەیەوە، جوتیاری نمونەیی شێخ جەمالی كربچنە، ڕایگەیاند: لە سەر داوای وەزیری كشتوكاڵ خاتوو “بێگەرد تاڵەبانی”، سەردانی وەزارەتی كشتوكاڵمان كرد، وەك جوتیارێك گیروگرفتی جوتیارانمان خستە بەردەستیان و داومان لێكرد هەوڵی جددی بدات بۆ ساغكردنەوەی بەرهەمی جوتیاران.\nوتیشی، داوامان لە وەزیری كشتوكاڵ كردووە، هەوڵی جددیمان بۆ بدات بۆ دابینكردنی ئامێری ساردی و گەرمی خانووە پلاستیكییەكانمان، كە بە غازی سروشتی كار بكات، تا بتوانین لە گشت وەرزەكاندا بەروبووممان هەبێت، هەروەها داوامان لێكرد كە هاوكاری بەردەوامی جوتیاران بن و لە خەمی داهاتووی ئەم وڵاتە بن و ئاوری شیاو لە كەرتی كشتوكاڵ بدەنەوە.\nبە وتەی ئەو جوتیارە نمونەییەی كوردستان، وەزیری كشتوكاڵ، داواكارییەكانیانی پەسەند كردووە و هەر لەو میانەشدا خەڵاتی جوتیاری نمونەیی پێ بەخشیون.\nشێخ جەماڵی كربچنە یەكێك لە جوتیارە نمونەییەكانی كوردستانەو خاوەنی چەندین داهێنانی بواری بەرهەمهێنانی كشتوكاڵییەو لە ماوەی ڕابردوشدا توانیبوی 24 جۆری تەماتە بەرهەم بهێنێت.\nجوتیاری نمونەییكشتوكاڵوەزارەتی كشتوكاڵ\nغەسالەكان ئاوی چەمی قەڵاچوالانیان پیسكردووە\nبریندارێكی دیكەی هێرشەكەی داعش شەهید بوو\nفاو: عیراق 40%ی كشتوكاڵەكەی لەدەستداوە\nتەندروستی6 کاتژمێر پێش ئێستا


کوردیپێدیا - زیاتر لە 50 هەزار کرێکاری بیانی هاتوونەتە هەرێمی کوردستان\n📊 بابەت 373,910 | وێنە 58,916 | پەڕتووک PDF 10,947 | فایلی پەیوەندیدار 42,197 | 📼 ڤیدیۆ 167 | 🗄 سەرچاوەکان 14,532 |\n📊 زیاتر لە 50 هەزار کرێکاری بیانی هاتوونەتە هەرێمی کوردستان | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nزیاتر لە 50 هەزار کرێکاری بیانی هاتوونەتە هەرێمی کوردستان\nراپۆرتێکی تایبەت بە رەوشی کرێکارانی بیانی ئاشکرایدەکات: لە 12 ساڵی رابردوودا لە رێگەی 163 کۆمپانیاوە زیاتر لە 50 هەزار کرێکاری بیانی هێنراونەتە هەرێمی کوردستان.\nئەمڕۆ پێنجشەممە 29ی تشرینی دووەمی 2018، رێکخراوی ئاشتی و ئازادی لە کۆنفڕانسێکدا لە هەولێرهەولێر دەقی توێژینەوەیەکی مەیدانی لەبارەی رەوشی کرێکارانی بیانی لە هەرێم بڵاوکردەوە.\nراپۆرتەکە ئاماژە بۆ ئەوە دەکات: لە 12 ساڵی رابردوودا 50 هەزار و 314 کرێکاری بیانی هێندراون، هێنانی ئەو کرێکارانەش لە رێگەی 163 کۆمپانیاوە لە 27 وڵاتی جیهانەوە بووە.\nبەپێی ئامارەکانی راپۆرتەکە: لە هەردوو ساڵی 2007 و 2008دا دوو هەزار و دوو کرێکار و لە ساڵی 2009 هەزار و 696 کرێکار و لە ساڵی 2010 دوو هەزار و 188 کرێکار و لە ساڵی 2011ش سێ هەزار و 118 کرێکار و لە ساڵی 2012 حەوت هەزار و 129 کرێکار و لە ساڵی 2013 شەش هەزار و 262 کرێکار و لە ساڵی 2014 هەشت هەزار و 748 کرێکار و لە ساڵی 2015 نۆ هەزار و 291 کرێکار و لە ساڵی 2016 پێنج هەزارو 154 کرێکار و لە ساڵی 2017 سێ هەزار و 843 کرێکار و لە ساڵی 2018-تاوەکو مانگی نۆ -هەزار و 913 کرێکار هێنراونەتە هەرێم.\nرێبین فەتاح، سەرپەرشتیاری کۆنفڕانسەکە بە دواڕۆژی راگەیاند: بەشێکی کرێکارانی بیانی بازرگانیان پێوەکراوە و پێشلکاریشیان بەرامبەر کراوە.\nوتیشی: پێشێلکارییەکانیش بریتی بوون لە بازرگانیپێکردن، نەبوونی دەستەبەری کۆمەڵایەتی، توندوتیژی سێکسی، رێگریکردن لە سەفەر، نەبوونی مەرجەکانی سەلامەتی و پێنەدانی کرێی کارکردن.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 29 2018 2:49PM تۆمارکراوە


سامانی وەستا بەکر: داهاتووی گەلێک بۆ پەنجەکەڵێک. – WTARIKURD\nخۆ ئەگەر مەزاجی ئەکاونتەکانی فەیس بووک پێوەربووایە بەو ئاڕاستەیە ھەڵسوکەوت بکرایە ئەوە لەدوای کۆتای ھاتنی شەڕی ناوخۆی ساڵی 1991وە چەندین شەڕی ناوخۆیی تر ھەڵئەگیرسا.\nلە دوای شەڕی ناوخۆی یەکێتی و پارتی لە ساڵی 1992 یەکێک لە ھۆکارەکانی درێژەپێنەدانی ئەو شەڕە نەگلیسە خودی کۆمەڵگە بوون کە ڕەچاوی ئاشتی کۆمەڵایەتی و ھاوخوێنی و ھاوبەشی ژیانیان ئەکرد و لەبری ھاندان و کەمترکردنی شەڕەکە ھەمیشە ھەوڵئەدرا ئاو بکرێ بەگرەکەیا “لەگەڵ چەند نمونەیەکی پێچەوانەی کەمیش” کە ئەمەش ئەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی خەڵکی ڕووبەڕوو و ڕاستەوخۆ گفتوگۆیان لەگەڵ یەکتر ئەکرد و تێکەڵی و سەردان و کۆبوونەوەی شوێنە گشتیەکان زیاتر لەیەکی نزیک ئەکردنەوە.\nبەڵام بەراورد بە ئێستای سەردەمی فەیس بووک ئەبینرێ ھەمیشە کۆمەڵگە لە “جەنگی سارد”ا ئەژی و لەگەڵ ھەر گۆڕانکاریەکیشا کۆتای بە جەنگی ساردی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان نایەت و بگرە سوود لە ھەر گۆڕانکاریەک وەرەگیرێ تا بازاڕی خۆ ناساندن و کۆکردنەوەی (پەنجەکەڵ- لایک) گەرمتر بکرێ و ئەوەی سەیریشە ئەوەیە ئەکاونتەکانی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان حیزب و حکومەت و دەسەڵات بە ھەلپەرست و خۆپەرست و بەرژەوەندی کەسی تۆمەتبارەکەن لەکاتێکا ھەر خودی ئەکاونتەکانی تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان ساڵانێکە بۆ بەرژەوەندی کەسی و خۆبە ئەفسانەکردن و خۆناساندن و کۆکردنەوەی “پەنجەکەڵ- لایک” ساڵانێکی زۆرە شەڕێکی سارد بەڕێوەئەبەن.\nئەگەرچـی ئەکاونتە نادیارو بێ خاوەن و گومان لێکراوەکانـی تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان کە سەر بەبەرەی دووەمن و کەمینەن بەڵام مەزاجـی زۆرینەی بەرەی یەکەمیان ماندوو توڕەو بێتاقەت و تا ئاستێکیش ڕەشبین کردووە و هەندێک جار بەبـێ ئاگا لەو شەڕە ساردەی ساڵانێکە بەرەی دووەمـی کەمینە بەڕێوەی ئەبەن ئیتـر بە پاڵشتـی حیزب، سەرکردەی حیزب و بازرگانـی چاوچنۆکبـێ یان تەنانەت بۆ کۆکردنەوەی “پەنجەکەڵ-لایک”یشبێت تێوەئەگلێـن و ئەبنە پاڵپشت و چەکـی دەستـی ئەوە بەرە کەمینەیەو سەرەنجام وێنەیەکـی زۆرینە لای خوێنەرو سەردانکەرانـی ئەو تۆڕەکۆمەڵایەتییانە دروست ئەکەن.\nئەگەر پشتگیری کارێک کرد یان دەنگدا بە حیزبێکێکـی سیاسـی یان هاوکاری کارێکـی خێـرخوازی یان وەبەرهێنان و… هتد، گرنگە پشت بە هۆشیاری و بە لێکۆڵینەوەو بە کات ببەستـی خۆ ئەگەر ئەنجامەکەی وەک چاوڕوانـی کراو دڵخواز نەبوو ئەودەمە بڕیاردان دروست ئەبێت و ئەکرێ هاوکاری ڕاگیری و وەبەرهێنان بوەستێرێ و دەنگیش بە حیزبە سیاسیەکە نەیرێت.


محه‌ممه‌د جابر ئه‌نساری ساڵی (1939) له وڵاتی به‌حره‌ین له‌دایكبووه، له سه‌ره‌تای شه‌سته‌كانه‌وه ده‌ستیكردووه به نووسین و بڵاوكردنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه فیكرییه‌كانی، ئه‌م به‌رهه‌مه نامه‌ی دكتۆراكه‌یه‌تی له ئۆكتۆبه‌ری ساڵی (1996) چاپی یه‌كه‌می بڵاوبووه‌ته‌وه، ناوبراو راگری كۆلیژی خوێندنی باڵایه و مامۆستای ژیاری ئیسلامی و فیكری هاوچه‌رخه له زانكۆی (الخلیج العربی) له به‌حره‌ین، به‌شداریكردووه له چه‌ندین چالاكی ئه‌نجومه‌ن و په‌یمانگا و داموده‌زگا فیكری و ئه‌ده‌بییه‌كان، تا ده‌رچوونی ئه‌م كتێبه خاوه‌نی هه‌شت به‌رهه‌میتره، ئه‌م به‌رهه‌مه قه‌واره گه‌وره‌یه و ژماره‌ی لاپه‌ڕه‌كانی (666) لاپه‌ڕه‌یه، توێژینه‌وه‌یه‌كی فراوانه له‌سه‌ر فیكری عه‌ره‌بی هه‌موو ئه‌و بۆچوون و بیروڕا دژبه‌یه‌كانه‌ی (كۆنتراست) فیكری عه‌ره‌بی كه كاریگه‌ری له‌سه‌ر دونیای عه‌ره‌بی له‌سه‌ر ئاستی فیكری و سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌لسه‌فی و رۆشنبیری هه‌یه، وه‌كو چه‌مكی (میسالییه‌ت و واقیعییه‌ت، ئایین و نه‌ته‌وه، سۆسیالیزم ئیسلام، عه‌قڵ و باوه‌ڕ، فه‌لسه‌فه و ئایین، زانست و ئیسلام، رۆح و مادده) چه‌ندین كۆنسێپتی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و فیكری و فه‌لسه‌فیدیكه، ئه‌نساری خستوونیه‌ته‌ڕوو، هه‌وڵیداوه (توافق، گونجاندن، كۆنزێس)ی نێوان ئه‌م چه‌مكه ناكۆكانه بكات له‌مپێناوه‌شدا كتێبه‌كه‌ی كردووه به چوار به‌شه‌وه، هه‌ر به‌شه‌ش له چه‌ند ته‌وه‌ره‌یه‌ك پێكهاتووه.\nبه‌شی یه‌كه‌م: مدخل تأریخی و مقدمه نڤریه عامه، البحپ عن خصوصیات الجدل الفكر العربی\nله‌م به‌شه‌دا نووسه‌ر باس له چه‌مكی گونجاندن (توفیق) یان گونجانكاری (توفیقیه) ده‌كات، له‌نێوان عه‌قڵ و باوه‌ڕ، فه‌لسه‌فه و ئایین، كه له پێكهاته‌ی گوتاری (discoures) فیكری ئیسلامیدا ده‌بینرێت ویستوویه‌تی (Etymology) چه‌مكه‌كه بدۆزێته‌وه، له كولتوری ئیسلامی و سه‌رده‌می پێش زایندا، به میتۆدی دایكرۆنی (diachronie) نێوكاتی هه‌وڵی به‌كارهێنانی ئه‌م چه‌مكه ده‌دات له زه‌مه‌نه جیاوازه‌كاندا لای فه‌یله‌سوف و زانا و موسوڵمانه‌كان كه چه‌ندین چه‌مكیتریان به‌كارهێناوه، هه‌مان مانا به‌ده‌سته‌وه‌دات له جه‌وهه‌ر و ماهییه‌تدا، له‌گه‌ڵ ئه‌م چه‌مكه‌دا وه‌كو چه‌مكی (الجمع) كه فارابی له (الجمع بین رأی الحكیمین) مه‌به‌ستی ئه‌فڵاتۆن و ئه‌رستۆیه و چه‌مكی (الاتفاق) كه ئیبن روشد له (فصل المقال فیما بین الحكمه والشریعه)و چه‌مكی (الموافقه)ی ئیبن ته‌یمییه له (موافقه صریح المعقول لصحیح المنقول) پاشان به‌كارهێنانی چه‌مكی (الجمع) لای (محه‌ممه‌د عه‌بده) له نیوه‌ی دووه‌می سه‌ده‌ی نۆزده‌دا بۆ چاره‌سه‌ركردنی چه‌مكی عه‌قڵ و ئیمان، مه‌ده‌نییه‌ت و ئیسلام، پاشان به‌كارهێنانی ئه‌م چه‌مكه لای ئه‌نتۆن سه‌عاده‌و ئه‌حمه‌د ئه‌مین و زۆر بیریارانیتری كۆتایی سه‌ده‌ی نۆزده‌ی زایینی و سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیست، ئه‌م چه‌مكه‌یان به‌كارهێناوه و هه‌وڵی ته‌وافوقی چه‌مكه ناكۆكه‌كانی داوه، له‌دواییدا دێته‌سه‌ر ریشه‌ی (مژووی – ژیاری) دیارده‌ی (توفیقیه- گونجانكاری) كاریگه‌ری شارستانییه‌ته‌كانی یۆنان و هیند و فارس له‌سه‌ر شارستانییه‌تی عه‌ره‌بی شیده‌كاته‌وه ئه‌م كاریگه‌رییه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌رده‌می پێشزایین، هه‌وڵی ته‌وافوقی نێوان ئایینی موسا و فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌فلاتون دراوه و پاشان دوو سه‌ده دوای زایینیش (ئه‌فولتین) هه‌وڵی ته‌وافوقی نێوان ئایینه سامییه‌كان (كولتوری ئیلاهی)و كولتوری عه‌قڵی (هیلینی) داوه، هه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه‌ده‌كات كه ئیسلام له‌سه‌ر ئاستی دین ئه‌نجامی ته‌وافوقی ئایینی یه‌هودی (جه‌غت له‌سه‌ر یاساكان ده‌كات)و ئایینی مه‌سیحی (جه‌غت له‌سه‌ر ره‌هه‌ندی رۆحی و مۆراڵی ده‌كات) واته یه‌كه‌میان گرنگیی به واقیع و دووه‌میان گرنگیی به ئایدیال داوه، كه‌واته ئیسلام به‌رئه‌نجامی ته‌وافوقی واقیع و ئایدیاڵه، ئیسلام پرۆژه‌یه‌كی ته‌وفیقی زه‌به‌لاحه، به حوكمی شوێنی سه‌نته‌ری له‌نێوان ژیاره‌كانی ئاسیا و ئه‌وروپای كۆن و نوێ، بۆچوونێكی زه‌كی نه‌جیب مه‌حفوز دێنێته‌وه، كه ده‌ڵێ: ته‌وفیقییه‌ت دوالیزمه ره‌تناكاته‌وه، به‌ڵكو ده‌یهێڵیته‌وه له دۆخێكی (تصالحی – رێككه‌وتن) لۆژیكی ته‌وافوق لۆژیكێكه باوه‌ڕی به یه‌كبوونی حه‌قیقه‌ت (وحده الحقیقه) هه‌یه، نه‌ك (وحده الوجود – یه‌كبوونی بوون) حه‌قیقه‌ت له رووكاردا دوالیزمانه ده‌رده‌كه‌وێت، به‌ڵام له جه‌وهه‌ردا یه‌ك پێكهاته‌ی به‌یه‌كه‌وه‌گرێدراو و به‌یه‌كه‌وه‌به‌ستراوه، نووسه‌ر ده‌ڵێ: ئیسلام پێچه‌وانه‌ی مانه‌وی (المانویه) ره‌فزی دوالیزمه ناكات، به‌ڵكو هه‌وڵی ته‌وافوقیان ده‌دات، بۆچوونێكی (محه‌ممه‌د عه‌بده) دێنێته‌وه و ده‌ڵێ: جیاكردنه‌وه‌ی عه‌قڵ و دڵ، رۆح و عه‌قڵ نه‌شیاوه، ئیسلام هاوسه‌نگی له‌نێوان مه‌فهومی یه‌كتایی ره‌ها و مه‌فهومی مرۆیی سنوردار ده‌كات (مفهوم الوحدانیه المگلقه)، (مفهوم اڵانسانیه المحدده) نووسه‌ر ده‌ڵێ: ئایینی مه‌سیحی بووه‌ته هۆی جیاكردنه‌وه، ئه‌م دوالیزمانه له یه‌كتری به یه‌كجاری و ته‌نها له خودی كه‌سایه‌تی حه‌زره‌تی عیسادا نه‌بێت ئه‌م دوو ره‌هه‌نده به‌یه‌كه‌وه‌گرێدراون، كه‌سایه‌تی عیسا خودی خۆی به‌جه‌سته‌بووه له ناسوت و لاهوت له‌یه‌ككاتدا، یاخود ئینسانییه‌ت و ئیلاهییه‌ت به‌رجه‌سته‌یه له كه‌سایه‌تی مه‌سیحدا، پێموایه ئه‌م بۆچوونه له فیكری مه‌سیحیدا به‌رامبه‌ر كه‌سایه‌تی مه‌سیح ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كاریگه‌ری ئه‌فسانه‌ی كۆنی یۆنانی پرۆمیسۆس، یاخود نه‌زعه‌یه‌كی ئه‌نترۆمۆفیزمییه زاڵبووه به‌سه‌ر فیكری مه‌سیحیدا، له‌مباره‌دا حه‌زره‌تی مه‌سیح ده‌بێته بوونه‌وه‌رێكی پۆنتی فیشاڵ.\nمه‌سیحییه‌كان به‌رگی خودایان به به‌رداكردووه، به‌ڵام له‌سه‌ر ئاستی ژیاری و كۆمه‌ڵایه‌تی، ئایینی مه‌سیحییان كردووه‌ته گوتارێكی پارالۆگیزم، پاشان دێته‌سه‌ر ته‌وافوقی نێوان ئیسلام و ژیاری خۆرئاوا كه محه‌ممه‌د عه‌بده پێیهه‌ستاوه له نیوه‌ی دووه‌می سه‌ده‌ی نۆزده‌دا، له‌دواییدا بۆچوون و بیروڕای عوسمان ئه‌مین و ئه‌حمه‌د ئه‌مین و عه‌بباس مه‌حمود عه‌ققاد، هه‌ندێك نووسه‌ریتر له‌وباره‌یه‌وه دێنێته‌وه عه‌قڵی موعته‌زیله و فه‌یله‌سوفه ئیسلامییه‌كان ده‌خاته ژێر شیكردنه‌وه‌وه، هه‌وڵی سه‌لماندنی رۆڵی عه‌قڵ ده‌دات له ئیسلامدا له‌ژێر كاریگه‌ری فه‌لسه‌فه‌ی گریكی كۆندا، هه‌وڵی به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی ئه‌و تێگه‌یشتنه‌ی (ئه‌رنست رێنان) ده‌دات، له‌سه‌ر رێوشوێنی محه‌ممه‌د عه‌بده كه ده‌ڵێ: عه‌قڵی عه‌ره‌بی و سامی ناتوانێت هه‌وڵی بیركردنه‌وه‌یه‌كی فه‌لسه‌فی پوخت بدات، پاشان ده‌ڵێ: ناتوانین رۆڵی عه‌قڵ له‌بیركردنه‌وه‌ی ئیسلامی ره‌سه‌ندا بسه‌لمێنین به‌بێگه‌ڕانه‌وه بۆ كولتوری موعته‌زیله و كولتوری فه‌یله‌سوفه ئیسلامییه‌كانی وه‌كو ئیبن روشد و.. هتد و تێڕوانینیان به شێوه‌یه‌كی هێرمۆنێتیكی بۆ تێكست به مه‌به‌ستی سه‌لماندنی عه‌قڵ و رۆڵی له ئایینی ئیسلامدا، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ خودی گوتاری قورئانی ده‌ڵێ: بۆ زیندووكردنه‌وه‌ی ئیسلام پێویستیمان به دوو مه‌رج هه‌یه یه‌كه‌میان: نوێكردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ئایینی ئیسلام، دووه‌میان: پشتبه‌ستن به فه‌لسه‌فه‌ی هاوچه‌رخی ئه‌وروپی بۆ گه‌یشتن به ریفۆرمی ئایینی بۆ ئه‌وه‌ی ببێته شۆڕشێكی فیكری گشتگیر، پاشان بۆ گوزارشتكردن له فه‌لسه‌فه له جیهانی عه‌ره‌بیدا بۆچوونێكی جابری دێنێته‌وه و ده‌ڵێ: تائێستا فه‌لسه‌فه‌ی هه‌نووكه له جیهانی عه‌ره‌بیدا له قۆناغی گواستنه‌وه و شیكردنه‌وه‌دایه و شۆڕشێكی عه‌قڵی به‌رپاكردووه، كه فه‌لسه‌فه له سه‌رده‌می عه‌باسییه‌كان به‌خۆیه‌وه بینی، پاشان هه‌وڵی محه‌ممه‌د حسین هه‌یكه‌ل بۆ ته‌وافوقی نێوان فیكری ماددی و عه‌قڵی ئۆگست كۆنت و ئیمانی جان جاك رۆسۆ و هه‌وڵی ته‌ها حوسین بۆ جیاوازیكردن له‌نێوان ته‌فسیراتی كۆمه‌ڵایه‌تی و زانستی و ته‌فسیری ئایینی بۆ مێژوو، پاشان هه‌وڵی عه‌ققاد له‌ژێر كاریگه‌ری فه‌لسه‌فه‌ی ئایدیالیزمی ئه‌ڵمانی كانت و شوبنهاوه‌ر و فه‌لسه‌فه‌ی كانت بۆ هه‌وڵی سه‌لماندنی بوونی خودا، دوای ئه‌وه باسی له مه‌هدی چاوه‌ڕوانكراو ده‌كات و ئیمامی نوێخواز (إمام مجدد)و كاریگه‌ری له خه‌یاڵدان و عه‌قڵی ئیسلامیدا ده‌خاته‌ڕوو، نووسه‌ر ده‌ڵێ: دووه‌میان زیاتر له نوێگه‌رییه‌وه نزیكه بۆچوونێكی ئه‌حمه‌د ئه‌مین له‌وباره‌یه‌وه دێنێته‌وه و ده‌ڵێ: یه‌كه‌میان جه‌غت له‌سه‌ر باوه‌ڕی دینی ده‌كات به‌ته‌نها، به‌ڵام دووه‌میان جه‌غت له‌سه‌ر عه‌قڵ و ئه‌زمون و ژیان و واقیع ده‌كات.. دووه‌میان كاریگه‌ری عه‌قلانی زیاتر هه‌یه، پاشان له ته‌وه‌ره‌یه‌كیتردا ده‌ڵێ: ئایین دیارده‌یه‌كی مێژووی كۆمه‌ڵایه‌تییه ده‌چێته ژێر باری توێژینه‌وه و ره‌خنه‌لێگرتنه‌وه وه‌كو كۆی دیارده‌كانیتری كۆمه‌ڵگه ملكه‌چی رێساكانی گه‌شه‌كردن و پێشكه‌وتنه، پاشان بۆچوونی محه‌ممه‌د نوه‌یهی دێنێته‌وه و فاكته‌ری گه‌شه‌كردنی ژیاری ئه‌وروپی ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ:\n1. جیاكردنه‌وه‌ی ئه‌به‌دی و یه‌كجاری نێوان ئه‌وانه‌ی به ناوی دینه‌وه قسه‌ده‌كه‌ن و له‌گه‌ڵ خودی ئایین خۆیدا.\n2. جیاكردنه‌وه‌ی ئایین له تێگه‌یشتنی ئه‌وانه‌ی به ناوی ئایینه‌وه قسه‌ده‌كه‌ن.\n3. به تێڕوانینێكی نوێوه له ده‌قی پیرۆز بڕوانین.\nمحه‌ممه‌د نوه‌یهی ده‌ڵێ: ئامانجی ریفۆرمی مه‌به‌ستدار له كاتی هه‌نووكه‌دا ده‌بێت جه‌غت له‌سه‌ر تێڕوانینی عه‌لمانی پوختبكرێت له هه‌موو ره‌هه‌نده‌كانی ژیان و دونیا، ئیسلام بۆ دونیا هه‌ڵوێستی عه‌لمانی پوخته، نووسه‌ر هه‌وڵی ته‌وافوقی نێوان گوتاری عه‌لمانی و ئیسلامی ده‌دات، پاشان ئه‌زموونی نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌كان باسده‌كات كه هه‌وڵی ته‌وافوقی ئه‌م دوو چه‌مكه‌ی داوه و ویستوویه‌تی ریفۆرم له‌و عه‌لمانییه‌ته توندڕه‌وه‌ی ئه‌تاتوركه‌دا بكات و سه‌ركه‌وتووش بووه، نووسه‌ر ده‌ڵێ: ئیسلام ئایینی مامناوه‌ند و كۆكبوونه (وسگ و وفاق) له‌نێوان بۆچوون و مه‌زهه‌به ناكۆكه‌كان، ئایینی ئیسلام له‌نێوان مه‌زهه‌بی فه‌ردی و كۆمه‌ڵیدا، مه‌زهه‌بی مامناوه‌ند له‌نێوان ئه‌م دووانه‌دا هه‌ڵده‌بژێرێت، هه‌وڵی سڕینه‌وه‌ی هیچ كامیان نادات، بۆچوونێكی محه‌ممه‌د عه‌بده دێنێته‌وه و ده‌ڵێ: ئایینی ئیسلام شه‌ریعه‌تی (الوفاق) كۆكبوونه.\nبه‌شی دووه‌م : التوفیقیه المستعاده إزا‌و العلمنه (مشروع إعاده التصالح بین الوحی و العقل)\nنووسه‌ر له‌م به‌شه‌دا هه‌وڵی ته‌وافوق له‌نێوان ئایه‌ته گه‌ردوونی و سروشتی و عیمرانی له قورئاندا و له‌گه‌ڵ تیۆره‌كانی زانستی نوێ و حه‌قیقه‌ت و ده‌رئه‌نجامه‌كانی ده‌كات، پاشان له‌نێوان فه‌لسه‌فه و ئیسلام هه‌وڵی فارابی و ئیبن سیناو ئیخوان سه‌فا ده‌خاته‌ڕوو، هه‌وڵی هه‌ریه‌كه‌یان بۆ ته‌فسیركردنی قورئان له روانگه‌یه‌كی فه‌لسه‌فییه‌وه، هه‌روه‌ها ته‌فسیری زانستی غه‌زالی بۆ قورئان كه تا سه‌ده‌ی نۆزده بره‌وی هه‌بوو له كۆمه‌ڵگه ئیسلامییه‌كاندا و كاریگه‌ری غه‌زالی له‌وڕووه‌وه له‌سه‌ر فه‌خره‌دین رازی و به‌یزاوی و نیسابوری و زه‌ركشی و جه‌لاله‌دینی سیوتی ده‌خاته‌ڕوو. نووسه‌ر ده‌ڵێ: ته‌فسیری ئه‌م زانایه له‌ڕووی زانسته‌وه بۆ قورئان بۆ ئه‌وه‌بووه موسوڵمان خۆشبه‌ختی دواڕۆژ به‌ده‌ستبهێنێت كه هۆكاری دواكه‌وتنی موسوڵمانان بووه، پاشان دوو ئاڕاسته‌ی دژبه‌یه‌ك و ناكۆك دێنێته‌وه ده‌رباره‌ی ته‌فسیری زانستی قورئان، یه‌كه‌میان: باوه‌ڕی به ته‌فسیری زانستی بۆ قورئان هه‌یه، دووه‌میان: باوه‌ڕی پێینییه به‌ڵگه‌ش بۆ سه‌لماندنی بۆچوونه‌كه‌ی ده‌ڵێ: كاریگه‌ری نێگه‌تیڤی بۆ سه‌ر باوه‌ڕ (عقیده) هه‌یه و گومان له دڵی موسڵماندا دروستده‌كات، له ته‌وه‌ره‌یه‌كی نوێدا هه‌وڵی عه‌ققاد بۆ ته‌وافوقی نێوان تیۆری داروین و قورئان به‌رباسده‌خات بۆچوونێكی عه‌ققاد دێنێته‌وه و ده‌ڵێ: تیۆری داروین ته‌نها له‌ڕووی بایۆلۆژییه‌وه گرنگ نییه، به‌ڵكو رۆشنبیری دژیاریشه‌وه به پله‌ی زیاتر گرنگتره، پاشان هه‌وڵی (عبدالمنعم خلاف) بۆ ته‌وافوق و هاوتا (تعادل) پره‌نسیپی نێوان ره‌هه‌ندی ماددی و زانستی و ره‌هه‌ندی رۆحی ئیلاهی باس له ماتریالیزم و ئیسلام ده‌كات و دۆزینه‌وه و شیكردنه‌وه‌ی ئه‌و په‌یوه‌ندییه هه‌بووه‌ی له‌نێوان ئه‌م دوو چه‌مكه‌دا هه‌یه بۆ سه‌لماندنی به‌ڵگه‌كانی پشت به قورئان و مێژووی ئیسلام و ئه‌و بیروبۆچوونانه‌ی له بازنه و چوارچێوه‌ی فیكری ئیسلامیدا له‌دایكبوون ده‌به‌ستێت، له‌گه‌ڵ فه‌لسه‌فه و فیكری ئه‌وروپی، له ته‌وه‌رێكیتردا باس له‌وه ده‌كات كه سه‌لماندی هاتنی مه‌هدی ناتوانرێت به عه‌قڵ بسه‌لمێنرێت، باس له پشتگیری فیكری شیعه ده‌كات بۆ فیكری موعته‌زیله، پاشان به‌كاریگه‌ربوونی فیكری موعته‌زیله له ده‌وڵه‌مه‌ندبوونی شیعه له‌ڕووی كه‌لامی و فه‌لسه‌فییه‌وه، نووسه‌ر ئاماژه به‌وه ده‌كات، زۆربه‌ی شیعه‌كان له‌گه‌ڵ بیروبۆچوونه‌كانی فیكری موعته‌زیله‌ن سه‌ره‌ڕای هه‌ندێ جیاوازی له هه‌ندێ ره‌هه‌ند و بۆچوونه‌وه، پاشان ده‌ڵێ: فیكری شیعه به خه‌سڵه‌تی هێرمۆنتیكی تێكه‌ڵ به ئیزۆتریكی (باگنی) ناسراوه نووسه‌ر باس له وه‌رگرتنی تیۆری داریوزمی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌كات له‌لایه‌ن شیعه‌وه، پێش ئه‌وه عه‌ققاد وه‌ریبگرێت و باسیبكات نووسه‌ر كتێبی (نقد فلسفه دراوین – 1914) نوسیی محمد ره‌زا ئه‌سفه‌هانی هه‌ندێ بۆچوون له‌و كتێبه‌وه وه‌رده‌گرێت، ئاماژه به‌وه‌ده‌كات كه ئه‌سفه‌هانی ویستوویه‌تی رێگه‌یه‌كی ناوه‌ندی بگرێته‌به‌ر له‌نێوان ره‌فزكردنی جه‌ماله‌دین ئه‌فغانی و قبوڵكردنی عه‌ققاد ده‌رهه‌ق به تیۆری داروین، ئه‌سفه‌هانی پشتی به‌ستووه به دراوه‌كانی (معگیات) كولتوری زانستی ئیسلامی بۆ نه‌هێشتنی دژایه‌تی نێوان ئه‌و دوولایه‌نه، ئاماژه‌ه به‌وه‌ده‌كات كه زانستی سروشتی ئیسلامی جه‌غتی له‌سه‌ر هه‌ندێ تێگه‌یشتنی داروین كردووه‌ته‌وه به بێ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به ئیلحاده‌وه هه‌بێ، پاشان باس له فیكری (إمام معصوم) ئیمامی بێتاوان و مه‌هدی چاوه‌ڕوانكراو (مهدی منتڤر) ده‌كات، ئه‌و تێگه‌یشتنه دێنێته‌وه كه شیعه‌كان باوه‌ڕیان به ته‌فسیری سۆسیۆلۆژی بۆ دیارده‌ی مه‌هدی چاوه‌ڕوانكراو نییه، شیعه‌كان باوه‌ڕیان وایه هه‌ركه‌سێ باوه‌ڕی به ته‌فسیری سۆسیۆلۆژی هه‌بێ بۆ ئه‌و دیارده‌یه، ئه‌وا باوه‌ڕی به قورئان نییه، پاشان نووسه‌ر باس له رۆڵی عه‌قڵ له دیندا ده‌كاته‌وه، فیكری شیعه ده‌خاته‌ڕوو له‌وباره‌یه‌وه، باس له دوو ته‌وژمی زاڵی ناو شیعه ده‌كات یه‌كه‌میان: باوه‌ڕی به ئیشراقی ئیزۆتریكی هه‌یه و دووه‌میان: باوه‌ڕی به ده‌سه‌ڵاتی ده‌ق (سلگه النص) هه‌یه كه هه‌ردووكیان رۆڵی عه‌قڵ ره‌فزده‌كه‌ن، له ته‌وه‌ره‌یه‌كیتردا باس له بۆچوونی میشیل عه‌فله‌ق و ئه‌نتۆن سه‌عاده و قوسته‌نتین زه‌ریق له‌باره‌ی نوێگه‌رییه‌وه ده‌كات و پاشان بووژانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی (البعپ القومی) لای شبلی شه‌میل و میخایل نه‌عیمه، شبلی شه‌میل باوه‌ڕی به نه‌ته‌وایه‌تی جیهانی هه‌یه، بۆچوونی هه‌ریه‌ك له‌مانه له‌وباره‌یه‌وه ده‌خاته‌ڕوو، بۆچوونی هه‌ریه‌كه‌یان له‌باره‌ی په‌یوه‌ندی نێوان (عقل و دین و نه‌ته‌وه).. نووسه‌ر به یارمه‌تی په‌راوێزی دوورودرێژ بیروڕاكانیان له رێگه‌ی نووسینه‌كانیانه‌وه ده‌خاته‌ڕوو، هه‌وڵی رین به‌هه‌به‌شی بۆ ته‌وافوقی رۆحی و زه‌مه‌نی و (خه‌لیل رامز سه‌ركیسی) بۆ ته‌وافوقی وجودی و مه‌سیحی، پاشان فیكری ته‌وفیقی دیارده‌ی نامریه‌ت و (بعپ) ده‌خاته‌ڕوو، به‌راوردی فیكری نێوان محه‌ممه‌د عه‌بده و میشیل عه‌فله‌ق ده‌كات، نووسه‌ر ده‌ڵێ:\nئه‌م دووانه له ته‌فسیركردنیان بۆ عروبه‌ت و ئیسلام زۆر نزیكن له‌یه‌كه‌وه، به‌ڵام له‌ڕووی (المنگق، الدین، البیئه) له یه‌كتری جیاوازن له‌ڕووی (المنگق) یه‌كه‌میان دینییه و دووه‌میان ناسیونالیستی له‌ڕووی (الدین) یه‌كه‌میان ئیسلام و دووه‌میان مه‌سیحی، له‌ڕووی (البیئه) یه‌كه‌میان له ناوچه‌یه‌كدا گه‌وره‌بووه و بیریكردووه‌ته‌وه دیارده‌ی ئیسلام زاڵبووه دووه‌میان (نزعه) كه‌ڵكه‌ڵه‌ی عه‌ره‌بی زاڵبووه.\nبه‌شی سێیه‌م: المكونات الفكریه للإیدیولوجیا القومیه فی الشرق\nله‌م ته‌وه‌ره‌یه‌دا نووسه‌ر باس له باڵاده‌ستبوون و زاڵبوونی چه‌مك و كۆنسێپته‌كانی ژیاری ئه‌وروپی ده‌كات له‌سه‌ر جیهانی هه‌نووكه له‌ڕووی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و فیكرییه‌وه، پاشان تێپه‌ڕبوونی فیكری ئیسلامی به‌سه‌ر سیستمی خه‌لافه‌ت و پراكتیكردنی شه‌ریعه‌ت و دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی دینییه‌وه هه‌یه، كاریگه‌ربوونی فیكری سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی نوێ له‌ژێر كاریگه‌ری چه‌مكه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی وه‌كو نه‌ته‌وایه‌تی، شۆڕش، رزگاری (تحرر)، سۆسیالیستی، دیموكراسی.. هتد، پاشان باس له په‌یوه‌ندی فیكری نێوان قوتابخانه‌ی ته‌وفیقی دینی (عه‌بده، كه‌واكبی)و ئاراسته‌ی ناسیۆنالیستی و ناوه‌ندی (به‌عس، ناسری) ده‌كات، له‌دواییدا باس له ریفۆرمی ئایینی مارتن لۆسه‌ر ده‌كات، كاریگه‌ری هه‌بوو له‌سه‌ر بێداربوونه‌وه‌ی رۆحی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌ڵمانی و پاشان په‌یوه‌ندی عروبه‌ت و ئیسلام لای ناسرو به‌عس سه‌رله‌نوێ جیاوازی نێوان فیكری میشیل عه‌فله‌ق و محه‌ممه‌د عه‌بده ده‌خاته‌ڕوو كه یه‌كه‌میان مه‌به‌ستی بێداربوونه‌وه‌ی عروبه‌ته بایین و كاریگه‌ری هێرده‌ری له‌سه‌ره، پێشه‌نگی كه‌ڵكه‌ڵه‌ی رۆمانسییه‌ته له فیكری نه‌ته‌وه‌یی ئه‌وروپی، واته نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب ده‌خاته خزمه‌ت ئایین، دووه‌میان بێداربوونه‌وه‌ی ئیسلام به نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب، واته نه‌ته‌وایه‌تی ده‌خاته خزمه‌ت بووژانه‌وه و هه‌ستانه‌وه‌ی ئایینی ئیسلام، له ته‌وه‌رێكیتردا باس له دروشمی به‌عس (وحده، حریه، اشتراكیه) ده‌كات، ته‌وافوقی ئه‌م سێ چه‌مكه له فیكری عه‌بدولڕه‌حمان كه‌واكبی ده‌خاته‌ڕوو، پاشان میشیل عه‌فله‌ق ده‌كه‌وێته ژێر كاریگه‌رێتی كه‌واكبی و كاریگه‌ری فیكری كه‌واكبی له‌سه‌ر عه‌فله‌ق ده‌خاته‌ڕوو، عه‌فله‌ق ساڵی (1940) ده‌یگۆڕێت بۆ دروشمێكی سیاسی گشتی و ته‌وافوقی ریفۆرمی نه‌ته‌وه‌یی و رزگاری به ئاراسته‌ی سۆسیالیستی ته‌وزیفدكات، بۆچوونێكی كه‌واكبی دێنێته‌وه كه ده‌ڵێ: مێژووی ململانێی دیالێكتیكی به‌یه‌كه‌وه به‌ستراوه، له‌نێوان سه‌ربه‌ستی (حریه) و سته‌مكارییه (استبداد) كاریگه‌ری ئه‌م ململانێیه له‌سه‌ر لایه‌نه جیاوازه‌كانی ژیار و ئایین و فیكر و فه‌لسه‌فه و ئابووری و په‌روه‌رده و مۆراڵ هه‌بووه به درێژایی مێژووی كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆیی.\nپاشان باس له جیاكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی رۆحی و زه‌مه‌نی ده‌كات لای كه‌واكبی كه به چاره‌كه سه‌ده‌یه‌ك پێش عه‌لی عه‌بدولڕه‌زاق له (الاسلام و اصول الحكم – 1925) خستییه‌ڕوو، جیاوازی نێوان فیكری كه‌واكبی و محه‌ممه‌د ره‌شید ره‌زا ده‌خاته‌ڕوو، نووسه‌ر له فیكری به‌عسی و میشیل عه‌فلقدا دوو ره‌گه‌زی سه‌ره‌كی باسده‌كات یه‌كه‌میان (ره‌گه‌زی ئیمانی – رۆحی ئایدیالی – ره‌ها و هه‌ستی) دووه‌میان (عه‌قلانی – ماتریالی و واقیعی – رێژه‌ی شیكاری)و كاریگه‌ری فه‌یله‌سوف هیگڵ و هێرده‌رد و ماركس له‌سه‌ر فیكری عه‌فله‌ق ده‌خاته‌ڕوو له داڕشتنی فیكری نه‌ته‌وه‌یی پارتی به‌عس ئه‌و گۆڕانكارییانه شیده‌كاته‌وه له فیكری عه‌فله‌قدا روویدا له قۆناغه جیاوازه‌كانی ته‌مه‌نیدا به‌تایبه‌ت به‌رامبه‌ر ماركسیزم، له قۆتاغێكدا له فیكری ماركس دووركه‌وته‌وه و زیاتر چووه ژێر كاریگه‌ری ئایدیالیزم له قۆناغێكیتردا تێڕوانینێكی ماتریالی ئه‌بستراكتی هه‌بوو، نووسه‌ر هه‌وڵده‌دات فیكری ته‌وفیقی عه‌فله‌ق به‌رامبه‌ر ئه‌و فه‌یله‌سوفانه و ئیسلام و بیری نه‌ته‌وه‌یی عه‌ره‌ب شیبكاته‌وه، له ته‌وه‌ره‌یه‌كیتردا باس له فیكری ئه‌نتۆن سه‌عاده (1904 – 1949) ده‌كات له فیكری سه‌عاده دوو خه‌سڵه‌تی سه‌ره‌كی هه‌یه:\nیه‌كه‌میان: زانستگه‌رایی (العلمیه) به واتای پشتبه‌ستن به روونكردنه‌وه و ده‌رخستن (تحلیل)ی زانستی، به ته‌نها بۆ ته‌فسیری دیارده سروشتی و مرۆییه‌كان و دووركه‌وتنه‌وه له ته‌فسیری ئایینی بۆ ئه‌و دیاردانه، دووه‌میان: (عه‌لمانییه‌ت) به واتای دابڕینی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی نێوان ئایین و ده‌وڵه‌ت و پشتبه‌ستن به تێڕوانینی نه‌ته‌وه‌یی كۆمه‌ڵایه‌تی له دیاریكردنی ناسنامه‌ی كۆمه‌ڵی ئومه‌ت ( الهدیه الجماعیه لڵامه)و هه‌روه‌ها ئه‌و شتانه‌ی په‌یوه‌ندیداره به ژیان و كۆمه‌ڵگه و ته‌سككردنه‌وه‌ی دین به ته‌واوی له چوارچێوه‌ی تاك و دواڕۆژ، پاشان چه‌مكی (مدرحیه) شیده‌كاته‌وه كه پێكهاتووه له (رۆح، گیان) (مادده – مادی)و په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌م دوو چه‌مكه، هه‌روه‌ها هه‌وڵی محه‌ممه‌د حسین هه‌یكه‌ل له گواستنه‌وه‌ی (الوچعیه) دانراو بۆ ته‌وفیقی و گواستنه‌وه‌ی عه‌فله‌ق له ماتریالیزمی ماركس بۆ ئایدیالیزم و واقیعی به (مدرحیه) ده‌شێوێنێت.\nبه‌شی چواره‌م: المشروع التوفیقی للحركه الناصریه\nله دوابه‌شی كتێبكه‌دا باس له گه‌نجێتی ناسر ده‌كات و پاشان ئه‌و قۆناغه فیكرییه جیاوازانه‌ی پیاداتێپه‌ڕبوو، خه‌سڵه‌ته جیاوازه‌كانی قۆناغه‌كانی فیكری پێش و پاش شۆڕشی یۆلیۆی (1952 – میسر) ده‌خاته‌ڕوو، له سه‌ره‌تادا كه‌سایه‌تی جه‌مال عه‌بدولناسر وه‌كو كه‌سێكی مه‌یدانی و سیاسی و فیكری شیده‌كاته‌وه، باس له كه‌ڵكه‌ڵه سایكۆلۆژییه‌كانی ناسر ده‌كات به‌رامبه‌ر به پاڵه‌وان (البگوله) كه كاریگه‌ری چه‌ندین چیرۆك و رۆمان و ده‌قی ئه‌ده‌بی و فیكری و فه‌لسه‌فی نووسه‌ران و فه‌یله‌سوفانی عه‌ره‌ب و ئه‌وروپای له‌سه‌ربووه بۆ نموونه: (عوده الروح)ی توفیق حه‌كیم، زۆربه‌ی ئه‌و چیرۆكانه باس له رۆڵی پاڵه‌وانی ده‌كات كاریگه‌ری له‌سه‌ر ناسر هه‌بووه، جگه‌له‌مانه‌ش كاریگه‌ری پێغه‌مبه‌ری ئیسلامی له‌سه‌ر كه‌سایه‌تی ناسر هه‌بووه، به‌ڵام ئه‌م كاریگه‌رییه له‌ڕووی په‌رستشی (عباده)و دڵسۆزی و مۆراڵ نه‌بوو به‌ڵكو له‌و رووه‌وه كه خودی كه‌سایه‌تی حه‌زره‌ت و خۆڕاگری وه‌كو پاڵه‌وانێك له‌سه‌ر گه‌یاندنی په‌یام و بانگه‌وازی ئیسلامی بۆ دورگه‌ی عه‌ره‌ب سه‌ره‌ڕای كه‌می هاوه‌ڵانی و پشتوپه‌نای ماددی دنیایی یاخود وه‌كو كه‌سایه‌تییه‌كی مێژوویی ده‌ركه‌وت و كاریگه‌ری فره‌ڕه‌هه‌ندی هه‌بووه له‌سه‌ر تاك و كۆمه‌ڵگه‌ی دورگه‌ی عه‌ره‌بی و حیجاز، نووسه‌ر ده‌ڵێ به كه‌سایه‌تی حه‌زره‌تی محه‌ممه‌د زۆر سه‌رسامبوو هه‌روه‌ها گرنگی زۆر به ناپلیۆن داوه له گه‌نجیدا كاتێك ساڵی (1937 – 1938) ئه‌فسه‌ر بوو ته‌مه‌نی له ده‌وری بیست ساڵیدا بووه كه ناپلیۆن نموونه‌یه‌كی به‌رجه‌سته‌ی فیكری رۆمانسی ئه‌وروپییه له خه‌ون و به‌رز روانینه‌وه (مگامح)، گرنگی به ئه‌تاتورك، ئه‌سكه‌نده‌ری مه‌كدۆنی، بسمارك داوه، نووسه‌ر به‌راورد له‌نێوان كه‌سایه‌تی و كاریگه‌ری و هه‌وڵوكۆششی ناپلیۆن و ناسر ده‌كات، هه‌وڵی هه‌ردووكیان بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌ی فرنسی و میسری باس له‌و له‌یه‌كچوونه ده‌كات له دوای نه‌مانی هه‌ردووكیان هاته‌كایه‌وه، یه‌كه‌میان: دوای نه‌مانی ناپلیون به سێ ده‌یه (30) ساڵ (مبترنیج)ی دبلوماسی هه‌وڵی سه‌رله‌نوێ كێشانه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی سیاسی ئه‌وروپیدا و دووه‌میان: كیسنجر بۆ سه‌رله‌نوێ داڕشتنه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی سیاسی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست باسی له جیاوازییه‌ك ده‌كات له‌نێوانیان یه‌كه‌میان: دوای ناپلیۆن شۆڕشی 1848 له ئه‌وروپا هه‌ڵگیرسا، دووه‌میان: له دوای جه‌مال عه‌بدولناسر كۆمه‌ڵێك بزاڤی ئیسلامی دروستبوو، پاشان گه‌شه‌یانكرد، دواتر جه‌غت له‌و خاڵه ده‌كاته‌وه كه جه‌مال عه‌بدولناسر یه‌كه‌م میسرییه به ئه‌سڵ، له دوای نه‌مانی رووخانی یان پوكانه‌وه‌ی ژیاری میسری كۆن ده‌سه‌ڵاتی میسری گرته‌ده‌ست، نووسه‌ر باس له بۆچوونی غه‌یره میسرییه‌كان ده‌كات له‌سه‌ر ناسر كه ده‌ڵێن: ئه‌م كاریگه‌رییه‌ی ناسر له‌سه‌ر میسردا واقیع نییه و خه‌یاڵێكی میتافیزیكییه و شیعره، پاشان جیاوازی نێوان ئیمانی ناسر و حسن به‌ننا ئه‌مینداری گشتی بزافی برایانی موسوڵمان (اڵاخوان المسلمون) به‌رامبه‌ر به ئیسلام كه ئیمانی یه‌كه‌میان له‌ڕووی پاڵه‌وانیه‌تییه‌وه (بگولی) بووه، دووه‌میان له‌ڕووی سۆفیزم، نووسه‌ر ده‌ڵێ: ئیمانی عه‌بدولناسر به ئیسلام ته‌نها له‌پێناوی پێشكه‌وتن و گه‌شه‌كردن و به‌ره‌وپێشه‌وه‌چوونی ژیاری و نه‌ته‌وه‌یی بووه، ئیمانێكی په‌رستشی (تعبر) نه‌بووه، عه‌بدولناسر باوه‌ڕی وابووه كه ئایینی ئیسلام، ئایینی سه‌ربه‌ستی و دژی داگیركاری و ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی سامانی گه‌لێك و نه‌ته‌وه‌یه‌ك له‌لایه‌ن گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یه‌كیتر، به سروشتی خۆی دژی ئیستعماره باوه‌ڕی وابووه، عه‌ره‌ب سه‌ربه‌رزه به هۆی كولتوری ئیسلامییه‌وه، گه‌وره‌ترین وزه‌ی شۆڕشگێڕی ده‌به‌خشێته نه‌ته‌وه و ئینسان یاخود ئیسلام وزه‌ی شۆڕشگێڕی ده‌به‌خشێته نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب، نووسه‌ر ئاماژه به‌وه‌ده‌كات، كه عه‌بدولناسر له چه‌ندین نوسراو و بۆچوونیدا جه‌غت له‌م ره‌هه‌نده‌ی دین كردووه‌ته‌وه.\nنووسه‌ر ده‌ڵێ: عه‌بدولناسر دژی ئیخوان بوو له‌ڕووی سیاسیه‌وه نه‌ك (عه‌قیده) پاشان نووسه‌ر ده‌یه‌وێت رۆڵی ئیسلام و كاریگه‌ری له‌سه‌ر عه‌بدولناسر ده‌ربخات و ده‌ڵێت: عه‌بدولناسر بانگه‌وازی جێبه‌جێكردنی یاسا و رێساكانی ئایینی ده‌كرد له فۆرمی مه‌ده‌نی به ناوی ئایینه‌وه، جێبه‌جێكردنی له كۆمه‌ڵگه‌دا له‌سه‌ر ئاستی یاسایی، له ده‌ستوری ساڵی (1956)دا هاتووه ده‌ڵێ: ئیسلام ئایینی فه‌رمی ده‌وڵه‌تی میسرییه، پاشان نووسه‌ر هه‌وڵی شیكردنه‌وه‌ی فیكری عه‌بدولناسر ده‌دات، عه‌بدولناسر هه‌وڵی گونجاندنی (توافق)ی داوه له‌نێوان ئه‌و فه‌یله‌سوفانه‌ی كاریگه‌رییان له‌سه‌ر عه‌بدولناسر هه‌بووه به‌تایبه‌تی ماتریالیزمی ماركس و رۆحی دین و كولتوری عه‌ره‌بی، پاشان پێكهاته و ره‌گه‌زه‌كانی دیارده‌ی ناسریزم شیده‌كاته‌وه له‌سه‌ر ئاستی ژێرخان كه په‌یوه‌ندییه‌كی دیالیكتیكی دژوناكۆك و ململانێئامێزه (الصراعیه) له‌گه‌ڵ تیۆریزه‌كردنی بیری نه‌ته‌وه‌یی و ناسیونالیستی و داڕشتنی تیۆری گونجاندن (توفیق) له‌سه‌ر دژه‌كان و چه‌مكه ناكۆكه‌كان و فه‌رزكردنی رێككه‌وتن (تصالح) له‌نێوانیاندا، نووسه‌ر ئاماژه به‌وه‌ده‌كات كه ساڵی (1967) كاتێك جانپۆل سارته‌ر سه‌ردانی میسری كرد وتی: حاڵه‌تێكی ناوازه ده‌بینم كه هه‌وڵی ته‌وافوقی نێوان هه‌موو ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندییه ناكۆك و بۆچوونه دژبه‌یه‌كانه دراوه.\nنه‌سر حامد ئه‌بوزه‌ید بیریاری میسری له گفتوگۆیه‌كدا پرسیاری لێده‌كرێت له‌باره‌ی ئه‌م پرۆژه‌یه‌یه‌ی (محه‌ممه‌د جابر ئه‌نساری) له وه‌ڵامدا ده‌ڵێ: من ئه‌م گونجاندن (توافق)ه ناوده‌نێم ساخته‌یی (التلفیقیه) مه‌به‌ست له ته‌لفیق كۆكردنه‌وه به‌زۆر و ناچاری، چوونكه گونجاندن (توفیق) مانای ئه‌وه‌یه له ململانێی نێوان دژه‌كاندا به گه‌ڵاڵه‌كردنی پوخته‌یه‌كی نوێوه بێته‌ده‌ره‌وه، به‌ڵام ساخته‌یی (التلفیق) ئه‌وه‌یه كه ئێمه له رێگه‌ی ئاشتكردنه‌وه‌ی دژه‌كان وه‌كو خۆیان بیهێڵینه‌وه، ئه‌م دیارده‌یه‌ش له ژیانی عه‌ره‌بیدا بووه به شتێكی نه‌گۆڕ و خۆیی به‌سه‌ر رێره‌وی فیكری عه‌ره‌بیدا سه‌پاندووه له هه‌موو وه‌رچه‌رخانه‌كانیدا، پاشان له وه‌ڵامی پرسیارێكیتردا ده‌ڵێت: من زۆر دڵخۆشم به‌و لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌نساری، چوونكه فیكره‌كه‌ی فراوانتركرد له چوارچێوه‌ی كه‌له‌پوره‌وه گواستییه‌وه بۆ پرۆژه تازه‌گه‌رییه‌كان، ئه‌مه جگه‌له له‌وه‌ی لێكدانه‌وه و شیكردنه‌وه‌كان راستییه‌كی هێجگار زۆریان تیابه‌دیده‌كرێت.\n52700 جار خوێندراوه‌ته‌وه |


کوردیپێدیا - دەیان خێزانی چەکدارانی داعش لە کەمپێکی هەرێمی کوردستان داڵدەدراون\n📊 دەیان خێزانی چەکدارانی داعش لە کەمپێکی هەرێمی کوردستان داڵدەدراون | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nدەیان خێزانی چەکدارانی داعش لە کەمپێکی هەرێمی کوردستان داڵدەدراون\nلە کەمپی حەسەن شام دەیان خێزانی چەکدارانی داعشداعش داڵدەدراون و لە هێرش و تۆڵەکردنەوەی خەڵک دەپارێزرێن.\nزۆربەی خێزانەکان، خێزانی ئەو چەکدارانەی داعشن کە لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا لە شەڕەکاندا کوژراون، هاوژین و منداڵەکانیشیان بوونەتە قوربانی و ئاوارە و دەربەدەربوونە.\nکەمپی حەسەن شام دەکەوێتە ناوچەی خازر و لەلایەن دەزگای خێرخوازیی بارزانی بەڕێوەدەبرێت، حکومەتی هەرێمی کوردستانیش سەرجەم پێداویستییە سەرەکییەکانی ژیان بۆ ئاوارەکان دابیندەکات.\n#داعش | #01-06-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 1 2018 9:19PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 52 KB Jun 1 2018 9:25PM هاوڕێ باخەوان