بازرگانێتی بە بریندارەکانی چەکی کیمیاییەوە رسوایی و شەرمە.\nلە ماوەی چەند هەفتەی پێشوودا بابەتێکم لەسەر قایمقامەکەی چەمچەماڵ نووسی کە دەڵێ: شەش کەس بە هۆی کەمتەرخەمی پزیشکەکانەوە گیانیان لەدەستداوە، بەڵام ئەم بێ دەنگیی لێکردوە، چونکە دیارە هیچ کەس لەو شەش کەسە نە خزمی قایمقام بوون، نە دۆست و ناسیاوی بوون، کەچی لەسەر دواکەوتنی بەدەنگەوەچوونی نەخۆشێک کە پێدەچێ خزمی بێ یان دۆست و ناسیاوی بێ یان سەر بە خێڵەکەی بێ پزیشکێک دەداتە بەر بۆکس و سەروچاوی دەشکێنێ. بە بەراوردێک ئەم بابەتەم نووسی لە نێوان ئەو قایمقامەی چەمچەماڵ و قایمقامێکی ئەو شارەی کە تیایدا دەژیم لە نەرویج، کە چۆن بە دڵێکی فراوان و بەوپەڕی سۆز و ڕێزەوە لە کاتی پشووی هەفاتەنی خۆیدا پێشوازیلێکردم بۆ کارێکی (ناوەندی چاک) و خزمەتێک بە شارۆچەکەی هەڵەبجە و کەیسی کیمیابارانی ئەو شارە خۆشەویستەو، داواکەی لێوەرگرتم و پەیمانیشی دا کە بۆم بگەیەنێتە کاربەدەستانی سەروو خۆیەوە ئەگەر خۆی بۆی جێبەجێ نەکرا.\nلەم نووسینەشمدا دەمەوێ بەراوردێک بکەم لە نێوان هەڵوێستی قایمقامی ئێستای شارۆچکەی هەڵەبجەدا و هەڵوێستی عەقیدی فڕۆکەوان (ئایدن مستەفە حەمید)دا.\nبە گوێرەی هەواڵەکان، قایمقامی ئەو شارە بریندارە تاوانڵێکراوە پەیمان دەدات بە ٢ برینداری چەکی کیمیایی کە لە تاو ئازار و ناڵەی ٢٥ ساڵ بەدەست برینەکانیانەوە دەیانەوێ خۆیان بگەیەننە (نوری مالکی) بۆ ئەوەی چارەسەری برینەکانیان بکات، هەڵبەت دوای ئەوەی کە دەیان جار داوایان پێشکەشکردوە چ لە رێگەی خۆیانەوە و چ لە رێگەی رێکخراوەکانی مەدەنییەوە بۆ قایمقام و حکومەتی هەرێم کە چارەسەرێکیان بۆ بکەن، بەڵام ئاوڕێیان لێنەداونەتەوە و وەڵامیان نەداونەتەوە. کەچی لە کاتێکدا کە پێیانزانی ئەم بریندارانە هانا بۆ نوری مالکی دەبن، خێرا دەچن و پەیمانیان دەدنێ کە نەچن بۆ لای ئەو (دوژمنە) و خۆیان چارەسەریان دەکەن!\nبۆچی جەنابی قایمقام، زووتر بۆ ئەم هەستەت نەبوو بەرامبەریان؟ بۆچی چاوت بریندارانی چەکی کیمیایی نابینێ؟ بۆچی گوێت کەڕە و گوێت لە ناڵەی بریندارانی چەکی کیمیایی ئەو شارە نییە کە کاتێک جەنابت بوویە قایمقام و مەلا کۆنەپەرستەکانی هەڵەبجە بە ناوی ئەوەی کە تۆ موسڵمان نیی و کاکەیی، لە مزگەوتەکانەوە رایاندەگەیاند کە نابێ کاکەییەک بکرێتە قایمقام، بەڵام دەیان و سەدان و هەزاران لە خەڵکی هەڵەبجەی بریندار دەنگیان بە تۆ دا و دژی کۆنەپەرستیی بوون لە و شارە شارستانییەی کە سەردەمانێک ناونرابوو مۆنتیکارلۆی کوردستان. هەموو وەفاکەت ئەمەیە بۆ برینداران کە بۆ بازرگانێتی و خۆنواندنی خۆت نەبێ لای سەرۆکی حکومەتەکەت کە دەیان پەیمانی درۆی دا بە هەڵەبجەییەکان و هیچی جێبجی نەکرد، بریندارەکانی هەڵەبجەت بیرناکەوێتەوە!. ئەی ئەم دوو بریندارە کە ئەمڕۆ پەیمانییان پێدەدەی بە مەرجێک نەچن بۆ لای نوری مالکی خۆت دەیانێری بۆ چارەسەر هەمان دوو بریندار نیین لەو دەیان بریندارەی کە ساڵانە بەدەم ئازارەوە گیان لەدەستدەدەن؟\nمەخابن کە قایمقامی وەک تۆ، لەسەر کەیسی هەڵەبجە بانگهێشتی لە ئەمەریکاوە بۆ دێ، ئەم گەشتوگوزار و بانگهێشتانەتان پێ حەرام بێ، لەسەر حسابی بازرگانێتیکردن بە بریندارن و ژەهربارانکردنی ئەو شارەوە ساڵانە بۆ ئەم وڵات و ئەو وڵات دەڕۆن و بریندارانی چەکی کیمیایی وەک (بەهمەن عومەر و چیمەن عەلی) دەبێت بەدەم برینەکانیانەوە گیان لەدەستبدەن. ئەم نادادپەروەریی و بێ باکیی و خەمساردییەتان کردوە بە خەسڵەتێکی ئاسایی رۆژانەتان.\nمەخابن کەسی وەک تۆ بێ باک و خەمسارد دەکرێت بە قایمقامی ئەو شارە و پیاوێکی سەربەزری بە هەڵوێستی وەک (ئایدن مستەفا حەمید) کە رەتیکردەوە سەرۆکایەتی ئەو تیمە فرۆکەیە بکا کە هەستان بە ژەهربارنکردنی هەڵەبجە و لەسەر ئەو هەڵوێستە جوامێرانەیی لە سیدارەدرا. بەڵام تاوانبار (تاریق ڕەمەزان) لە جیاتی (ئایدن مستەفا) بەو کارە هەستا و سەرۆکایەتی تیمی فرۆکەوانی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەی کرد. ئایدن مستەفا حەمید لەبیردەکرێ و ناوی ناهێنرێ لای تۆی قایمقام و حکومەتەکەتەوە، بەڵام تاریق ڕەمەزان بە ئەمری جەلال تاڵەبانی سکرتێری حیزبەکەی تۆ ئازاد دەکرێ و دەفرۆشرێتەوە بە دەستگا موخابەراتییەکانی بەریتانیا، ئەمەیە هەڵوێستی دزێوی ئێوە بەرامبەر بە گەل و نیشتیمان.\nمن وەک هاوڵاتیەکی کورد، وەک مرۆڤێک، وەک کەسێک کە هەمیشە لەسەر کەیسی جینۆسایدی گەلەکەمان کار دەکەم و ئیدانەی دەکەم و لە خەمی ئەوەدام گەلی کورد بگاتە ئاستێک کە دڵنیابێ جارێکیتر تاوانی وای بەرامبەر نەکرێ، بە توندیی ئیدانەی ئەو هەڵوێستەی تۆی قایمقام و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەم و شەرمەزاریی و رسوایی بۆ هەموو ئەوانەی بازرگانێتی بە هەڵەبجەییەکانەوە دەکەن.


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی ئەو پیاوەی بە خێزانی خۆی دەڵێت: تۆ لەسەرم حەڕامی؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی ئەو پیاوەی بە خێزانی خۆی دەڵێت: تۆ لەسەرم حەڕامی؟\nبەرواری دانان :2020-05-10 کۆدی پرسیار:2001\nپرسیار: حوکمی ئەو پیاوەی بە خێزانی خۆی دەڵێت: تۆ لەسەرم حەڕامی؟\nوەڵام: زانایان دەڵێن گوتنی تۆ لەسەرم حەڕامی بۆ نییەت دەگەڕێتەوە، ئەگەر نییەتی ظهاری هەبوو ئەوە ظهارە، ئەگەر نییەتی تەلاقی هەبوو ئەوە تەلاقە، ئەگەر نییەتی سوێندی هەبوو ئەوە سوێندە، ئەگەر نییەتی هیچ شتی نەبوو ئەوە سوێندە.\nابن قدامە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (ئەگەر یەکێک بە بە خێزانی بڵێت تۆ لەسەرم حەڕامی، ئەگەر نییەتی تەلاقی هەبێت ئەوە تەلاقە، تەلاقی دەکەوێت ئەگەر نییەتی تەلاق بێت.\nئەگەر نییەتی تەلاقی نەبێت بە تەلاق حساب ناکرێت بە هیچ حاڵێک). المغني (7/318).\nابن عثيمين ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت: (ئەوەی بە خێزانی خۆی دەڵێت: تۆ حەڕامی لەسەر من چوار حالەتی هەیە:\nیەکەم: نییەتی ظهار.\nدووەم: نییەتی تەلاق.\nسێیەم: نییەتی سوێند.\nچوارەم: هیچ نییەتی نییە.\nئەگەر نییەتی ظهاری هەبوو ئەوە ظهارە، یان ئەگەر نییەتی تەلاقی هەبوو ئەوە تەلاقە، یان ئەگەر نییەتی سوێندی هەبوو ئەوە سوێندە، بەڵگە لای ئێمە وتەی پێغەمبەرە صلى الله عليه وسلم: "إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى".\nئەگەر نییەتی هیچ شتی نەبوو ئەوە سوێندە، بەڵگە لەسەر ئەمە وتەی خوای گەورە دەفەرمووێت: "يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ تَبْتَغِي مَرْضَاةَ أَزْوَاجِكَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ * قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَانِكُمْ"). الشرح الممتع (15/153).


کوردیپێدیا - بە بۆنەی پێشوازیی پڕشکۆی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە بانگەوازی مانگرتنی گشتیی\n📝 بە بۆنەی پێشوازیی پڕشکۆی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە بانگەوازی مانگرتنی گشتیی | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبەپێی ئەو هەواڵ و دێکۆمێنتانەی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە هەر لە ورمێورمێ و شنۆشنۆ، پیرانشارپیرانشار، مەهابادمەهاباد، سەردەشتسەردەشت، بۆکانبۆکان و سەقزسەقزەوە تا دەگاتە بانە، سەوڵاواسەوڵاوا، سنەسنە، پاوەپاوە، مەریوانمەریوان و کرماشانکرماشان و سەرپێلیزەهاو و کەنگاوەر پێمان گەیشتوون و بڵاوبوونەوە، ڕۆژهەڵاتی سەربەرز و شۆڕشگێڕ ئەمڕۆ بەپیریی بانگەوازی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران و سەرجەم لایەنە سیاسییەکان و چالاکانی مەدەنیی کوردستانەوە هاتوون و بە مانگرتنی گشتی و داخستنی دووکان و بازاڕ، وێڕای مەحکوومکردنی تاوانەکانی ئێعدامی سێ بەندکراوی سیاسیی کوردستان و پەلاماری مووشەکی و پیلانی تیرۆریستی بۆ سەر هێزە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات لە خاکی هەرێمی کوردستاندا، جارێکی دیکە یەکگرتووانە، جینایەتەکانی 40 ساڵ دەسەڵاتداریەتیی کۆماری ئیسلامی دژ بە خەڵکی کوردستان و بزووتنەوە حەقخوازانەکەیان مەحکووم و ڕیسوا کردەوە و هاوکات پشتیوانی و پشتگیریی خۆیان بۆ سەرکردایەتیی سیاسیی بزووتنەوەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دووپات کردووەتەوە.\nناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران، پێکهاتوو لە پێنج حیزب و لایەنی سیاسی، سپاس و پێزانینی گەرمی خۆی لە ئاست پێشوازیی گەرم و کەموێنەی ئێوە کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان لە بانگەوازی خۆی ڕادەگەیەنێ.\nئێوە بە مانگرتنی گشتی و یەکگرتووانەی خۆتان، ئەم پەیامەشتان گەیاندە ئێمە هێزە سیاسییەکانی خۆتان کە ئەگەر یەکدەنگ و هاوخەبات و یەکگرتوو بین، ئێوە سەد قات باشتر بە دەنگمانەوە دێن. ئێمەش لەم ڕۆژە پڕشکۆیەکۆیەدا بەڵێنتان پێ دەدەین کە بەرامبەر پەیامە پیرۆزەکەی ئێوە سەری ڕێز دادەنوێنین وبە شانازی و بە ئەرکی خۆمانی دەزانین ئەم پەیامەتان لێ وەربگرین.\nئێوارەی 21 خەرمانانی 1397ی هەتاوی\n#ورمێ | #شنۆ | #پیرانشار | #مەهاباد | #سەردەشت | #بۆکان | #سەقز | #سەوڵاوا | #سنە | #پاوە | #مەریوان | #کرماشان | #کۆیە | #12-09-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 13 2018 11:11AM تۆمارکراوە


8/7/2019 2:36:00 PM 618 جار خوێندراوەتەوە\nدەوام چیە؟ کەسێک دەچێت بۆ دەوام، ئایا ئەو کەسە دەچێت بۆ کار، ئەگەر دەچێت بۆ کار چ جۆرە کارێک؟ ئایا دەوام جۆرە کارێکە کە لە بواری گشتیدا یان کاری حوکومیە، یان کەرتی تایبەتیش هەر دەوامە؟ ئەگەر دەوام و کار یەک شتن بۆ کار بە کارناهێنرێت؟ دەوام وەک چەمک لە زمانی عەرەبیەوە هاتوەتە ناو زمانی کوردی و مانای بەردەوامی یان ئامادەبون دەدات لە جێگایەک. کابرا لە جێگایەک دەوام دەکات مانای وەهایە بەردەوامی دەدات بە ئامادەبونی لەو جێگایەدا. ئەم خەسەڵەتە گرنگە بۆ دەستنیشانکردنی دەوام وەک کردەیەکی جیاواز لە کار. کار بریتیە لە چالاکیەک بۆ ئەنجامێک. ئەگەر لە ڕوی فیزیکیەشەوە پێناسەی بکەین کار بریتیە لە هێز+لادان. بەڵام دەوام بریتی نیە لە چالاکی بەڵکو بریتیە لە بون لە جێگایەکدا. بۆ کار شوێن گرنگ نیە، بە تایبەتی لە دونیای ئەمڕۆدا کە شوێنی کار هێندە بایەخی نەماوە، چونکە بەهۆی تەکنەلۆجیاوە هەمو شوێنێک بوەتە شوێنی کار. خەڵك دەبینیت لە ماڵەوە، لە رێگای سەفەر، لە جێگای جیاواز بەردەوامی بە کارەکانیان دەدەن. بەڵام ناتوانیت دەوام لە جێگای تر بکەیت، چونکە دەوام بریتی نیە لە ڕاپەڕاندن و ئەنجامدانی کارێک، بەڵکو پێش هەمو شتێک بریتیە لە ئامادەبون یان بون لە جێگایەک، کار لەو جێگایە بە پلەی دوەم دێت.


کەش ساردتر دەبێت\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت، سبەى هەرێمى کوردستان دەکەوێتە ژێر کاریگەرى بارانبارین و پێشبینى بارانبارین بۆ تەواوى ناوچەکەمان هەیە و پلەکانى گەرما بە نزیکەى 2 تا 3 پلە نزم دەبێتەوە.\nبەشی پێشبینی لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان (15ی تشرینی دووەمی 2020) ئاشکرای دەکات، لە ئەنجامى درێژبوونەوەى کاریگەرى نزمە پاڵە پەستۆى دەریاى ناوەڕاست سبەى هەرێمى کوردستان دەکەوێتە ژێر کاریگەرى باران بارین و لە کاتەکانى نیوەڕۆ بارانبارین دەست پێ دەکات سەرەتا ناوچەکانى سنوورى پارێزگاى دهۆک پاشان درێژدەبێتەوە بۆ سەر ناوچەکانى تر.\nباسی لەوەشکردووە، پێشبینى باران بارین بۆ تەواوى ناوچەکەمان هەیە، سنوورى پارێزگاى دهۆک و هەولێر بارانى زیاتر دەبێت و لە ئێوارەى رۆژى دووشەممە بارانبارین لەسەر ناوچە شاخاویەکان دەمێنێتەوە و نزم بوونەوەى پلەکانى گەرما بە نزیکەى 2 تا 3 پلەى سیلیزى.\nبەشی پێشبینی لە بەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان رایگەیاندووە، لە شەودا کاریگەرى ئەم باران بارینە کۆتاى دێت.\nکەشناسیی هەرێم: باران و هەورەبروسکە دەستپێدەکاتەوە\n2020.11.09 - 10:53\n2020.11.23 - 16:02\nوادەی دانیشتنى پەرلەمانی کوردستان دیاریکرا\n2020.11.23 - 13:00\nوادەی شەپۆلێکی بەھێزی بارانبارین لە هەرێم ڕاگەیەندرا


Diplomatic Magazine | د. گۆران عەبدوڵا: وەزیری تەندروستی شکستیهێناو باشتروایە دەستلەکار بکێشێتەوە\nدیبلۆماتیک مەگەزین: بە بڕوای ئێوە، کە جگە لە پزیشێکێک چاودێری بارودۆخەکە دەکەن، هۆکاری دووەمی شەپۆلی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان چیبوو؟\nد. گۆران عەبدوڵا: بەڕاستی هۆکارەکان زۆرن ئەگەر ئێمە بێینەسەر ئەوهۆکارانەی کە بۆچی لەکوردستاندا بەمشێوازە خراپە بڵاوبۆتەوە، هۆکاری یەکەمیان بەڕاستی شکستی تەندروستیە لەهەرێمی کوردستان، شکستی وەزارەتی تەندروستیە ، بەتایبەتی وەزیری تەندروستی، کە پێناچێت هیچ پلان و بەرنامەیەکی بۆئەم پەتایە هەبووبێ، ئێمە ڕۆژی یەکەمی پەتاکە لە ووهانی چین، من وە هاورێکانم و هاوپیشەکانم، بەڕاستی هۆشیارم کردنەوە ئاگاداریمان بڵاوکردەوە کە ئەمە ڤایرۆسێکی مەترسیدارە، ئەمڕۆبێ یان سبەی کوردستانیش دەگرێتەوە، تکایە باپلانمان هەبێت، خەڵک وشیار بکەینەوە کەمپینی هۆشیار کردنەوە بکەین، شتەکانی نەخۆشیەکە دابینبکەین، بزانین چۆن چارەسەری نەخۆشەکان دەکەین نەخۆشخانەکانمان پزیشکو کارمەندانمان ئامادەبکەین، بۆئەم بەڵایە، بەڵام بەداخەوە وەزارەتی تەندروستی و بەتایبەتی وەزیر و بەڕێوبەرە گشتییەکان کەمتەرخەم بوون، لەسەرەتادا بە ئیهمالی مەوزوعەکەیان وەرگرت، کە ڤایرۆسەکە ڕووی لەکوردستان کرد بەمشێوازە بڵاوبۆتەوە، دیارە هۆکاری تریش هەیە بەڕاستی بەهۆی شکستی دەسەڵاتی سیاسی بەشێوەیەکی گشتی، بەهۆی ئەوهەموو قەیرانەی کە دەسەڵات دروستی کردووە لە نەبوونی موچەو بێکاری، بارودۆخێکی خراپ ڕووی داوە کەجۆرێکە هاوڵاتی هیچ بڕوایەکی بەم دەسەڵاتە سیاسیە نەماوە، تەنانەت بڕوای بە مەسجە تەندروستیەکانیشی نەماوە، بەداخەوە.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: لەسەرەتای هاتنی ڤایرۆسەکەوە، تا ئاستێکی زۆر هەرێمی کوردستان سەلامەت بوو، ئەوە بەرهەمی ڕێو شوێنەکانی حکومەتی هەرێم بوو یان هۆکاری خۆپارێزی و پابەندبوونی هاووڵاتیان بە ڕێنماییە تەندروستییەکان؟\nد.گۆران عەبدوڵا: بە بروای من هەردوو مەسەلەکە ڕۆڵیان بینی، هەم حکومەتی هەرێمی کوردستان وەکو دەسەڵاتێکی ئەمنی کە هەر لەسەرۆک وەزیرانەوە بیگرە هەتاکو وەزیری ناوخۆ، تەنانەت وەزیری تەندروستیش کۆمەڵێک خەڵکی حیزبی و کۆمەڵێک سەربە دەزگا ئەمنیەکانن، وە ئەوەی زۆر زۆر باشیش شارەزاییان لێی هەبێت، چۆنێتی کۆنترۆڵ کردنی کۆمەڵگایە، لەم بابەتەدا بەڵێ توانیان بەدەرکردنی کۆمەڵێک بڕیار وەک قەدەغەی هاتووچۆ، کەرەنتینەکردنی خەڵک و نەهێشتنی جموجوڵ، ئەگەر بتوانین وشەی سەرکەوتوو بەکار بێنین ئەتوانین بڵین بەڵێ دەسەڵاتی سیاسی لەمەدا توانی ئەم کارانە بکات، بەڵام لەبەرامبەردا شکستی هێنا هۆشیاری بڵاو بکاتەوە، شکستی هێنا لەوەی ڕاهێنان بە کارمەندو پزیشک بکات، پێداویستی پزیشکی و دەرمان و نەخۆشخانەکان ئامادە بکات، لەوەدا شکستی هێنا، وەلەو لاشەوە خەڵکی ئێمە هەتاکو توانیبێتی هاوڵاتیان ئەوەندەی پێیان کرابێت دەستیان گەیشتبێت بەزانیاری، خۆیان پاراستوە، بەڵام بەشێوەیەکی گشتی سەرباری قەیرانی دارایی و نەبوونی موچە، خەڵک هێشتا پابەند بوو بە ڕێنمایەکانەوە بەڕاستی، جابۆیە پێموایە هۆکاری سەرەکی ئەم شەپۆلە کەڕووی لەهەرێمی کورستانە بەدەرەجەی یەکەم دەگەرێتەوە بۆ دەسەڵاتی سیاسی، ئەوەی کە یەکەم جار خەڵک زۆر نەیگرت، ئەوەبوو کە خەڵک زۆر پابەند بوو بە ڕێنمایەتەندروستیەکانەوە، نەک ئەوەی دەسەڵات توانی بێتی سەربکەوێت بەسەریدا.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: ڕۆڵی وەزیرو وەزارەتی تەندروستی لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنادا چۆن لێکدەدەنەوە؟\nد. گۆران عەبدوڵا: ڕۆڵیکی زۆر خراپ، تابڵێی خراپ، لەسەر چەند ئاستێک خراپیەکە دەرکەوەتووە، یەکەم ئاستیان ئەوەیە لەپێدانی زانیاریا سەرکەوتونەبوون، لەشێوازی پێدانی زانیارییەکان سەرکەوتونەبوون، لەکۆکرنەوەی داتاکان سەرکەوتوونەبوون، لەشێوازی لەشێوازی دەستنیشانکردنی نەخۆشیەکە سەرکەوتوونەبوون، ئامێرەکانی دەستنیشانکردن بەخێرایی هێنایانە کوردستان، کەهێناشیان بەشێوازێکی زۆر نازانستی، لەرێگەی تێکەڵکردنی دەیان سامپڵی دەیان نەخۆش بەیەکەوەو بەیەک سامپل بۆئەوەی بەحسابی خۆیان بوجەیەکی کەمتری تێدا سەرف بکرێت بەم شێوازە نازانستیانە کردیان، شێوازی کەرەنتینەکردنی خەڵک شێوازێکی زۆر هەڵەبوو، ئەوەی کەبینیمان لەشوێنێک ئوتێلێک، خەڵک کەرەنتینە دەکرا، لەکاتێکدا کە بەرپرسە حیزبەیەکان وەک خۆیان دەڵێن لە ڤی ئای پی، شێوازی چارەسەرکردنی نەخۆشەکان ڕوون نییە ئەو چارەسەرانەی کە لەکوردستان بەکار دێت بەڕاستی هیچ بنەمایەکی زانستی نییە، ئامادەکردنی نەخۆشخانەکان بۆئەم شەپۆلە باش نەبوو لەلایەن دەسەڵاتی تەندروستیەوە، ئەو مەسجانەی کە وەزیری تەندروستی خۆی پێشکەشی دەکرد، دنیایەک دژایەتی تێدابوو لەنێوان لێدوانەکانیان کەچەند ڕۆژێکیان بەین بوو، ئەمانە بەراستی شکستی خودی وەزیری تەندروستیە کەپێموایە بەڕاستی شکستی هێنا لەم بابەتەو باشتروایە دەستلەکار بکێشێتەوە، چونکە ئەگەر دەست کار نەکێشێتەوە، ناتوانێت ئیدارەی قەیرانێکی وابکات، چونکە بەداخەوە ئەوەی دەبینین کەلەژێر کاریگەری دەزگائەمنییەکان و وەزارەتی ناوخۆ و سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران کاردەکات و ئەوەندە بۆ بەرژەوەندی گشتی کار ناکات.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: زۆرجار بۆ ئەوەی هاووڵاتییان پابەندی ڕێنماییەکان ببن و خۆیان بپارێزن، لە لایەن وەزیرو بەرپرسانی تەندروستییەوە، پێشبینی مەترسیدار ڕادەگەیەنرێت، خراپی بەکارهێنانی ئەم ڕێگایە لەچیدایە؟\nد. گۆران عەبدوڵا: بەڕاستی زۆر زۆر خراپە، یەکەم ئەگەر تۆ پێتوایە کە وەزیر یان هەر هەربەڕێوبەرێکی گشتی یان هەر بەرێوبەرێکی تەندروستی، ئەگەر ئەم تەکتیکە بەکار دەهێنێت و پێیوایە بۆ ترساندنی هاوڵاتیان بەکاری دەهێنێت و بۆئەوەی خەڵک پابەندبێت ئەوە، ئەوە جارێ خاڵی یەکەم درۆکردنە لەگەڵ خەڵکدا، دووەم لەگەڵ خۆشیدا، چونکە نازانێ وادەبێت یان وانابێت، ئەمە خاڵی یەکەم، خاڵی دووەم بەکارهێنانی ئەم جۆرە لەترساندنە ئەوەندەی کاریگەری خراپی لەسەر دەروونی خەڵک هەیە، ئەوەندی کاریگەری لەسەر دروستکردنی دڵەڕاوکێ هەیە لەناو خەڵکدا، ئەوەندە کاریگەری نییە بۆ پابەندبوون، بەداخەوە ئێمە دەزانین لەڕێگەی توێژینەوەوە زۆر بەڕوونی دەرکەوتووە کە دڵەڕاوکێ و ترس بەرگری لەش کەمدەکاتەوەو ئیستیعدادی کەسەکە بۆ نەخۆشکەوتن بەم جۆرە ڤایرۆسانە زیاتر دەکات، لەلایەکی ترەوە ترساندو تۆقاندنی خەڵک وادەکات خەڵک پەنابەرێتە بەر کۆمەڵێک چارەسەرو کۆمەڵێک کەرەستەی پزیشکی کەڕەنگە هیچ سودێکی نەبێت، وەک ئەوەی لەکوردستاندا ئەیبینن، بەڕاستی خەڵک بەلێشاو روودەکاتە کۆمەڵێک چارەسەر کەهیچ بنەمایەکی زانستیان نییە، بەتایبەتی ئەودەرمانانەی کە لەکوردستاندا بەکار دەهێندرێت، هایدۆکلۆکسین ئەلۆرین، ئەزیسرۆمایەسینە، لێکسن، ئەوەی کەخوێن خاو دەکاتەوە، ڤیتامینەکان، بەجۆرێک لەجۆرەکانی ئەبینین لەکوردستاندا مافیاکانی بواری دەرمان ئەم دۆخی ترس و دڵەڕاوکێیەیان لەناوخەڵکا ئیستیغلال کردووە بۆ ئەوەی کەرەستەو دەرمانەکانیان ساغ بکەنەوە، بەنرخێکی زۆر بەرز، لەکاتێکدا ئەگەر بڵێن دۆخەکە خراپە هۆکارەکەی ئەوانن هۆکارەکەی شکستی ئەوانە، بەرێوبەرێکی گشتی یان وەزیری تەندروستی، دێتە سەر میدیاکان و دەڵێت: ئیتر کارەسات ئەخوڵقێت وەهیچ ماڵێک نامێنێ لەکوردستان کە ئازیزێکی لەدەست نەدات، ئەمە داننانە بەشکستی ئەوکەسە یان دانانە بەشکستی ئەو وەزیرە، ئەگەر تێبینی بکەین هەموو خەتاکە دەخەنە سەر هاوڵاتی و وەبیانووە حازرەکەیان ئەوەیە خەڵک وشیار نییەو خەڵک بەگوێمان ناکات، لەکاتێکدا وانیە بەڕاستی ئەوە خەڵکە چۆتە ماڵەوەو خۆی کەرەنتینەکردوەو خۆی دەپارێزێت، لەنێوان هەڕەشەی کۆرۆنا و برسیبوون و مردنا، هەندێک هەڕەشەی کۆرۆنایان هەڵبژارد، بەڵام ئیستاکە هەردوو هەڕەشەکە ڕووی لەخەڵک کردووە، لەئەنجامی سیاسەتە هەڵەکانی ئەم دەسەڵاتە.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: جگە لە وەرگرتنی چارەسەری پزیشکی، کەسی تووشبوو بە کۆرۆنا، چۆن دەتوانێت نەخۆشییەکە تێپەڕێنێت؟\nد.گۆران عەبدوڵا: ئەم نەخۆشیە نەخۆشیەکی ڤایرۆسییە، نەخۆشی ڤایرۆسی بەشێوەیەکی گشتی چارەسەری کەمە یان چارەسەری نییە، ئەو نەخۆشیانەی کە دەبنە کێشە بۆ سیستمە تەندروستیەکان، وەک ئەم نەخۆشیە نەخۆشی ڤایرۆسین، وە زوو بڵاو دەبنەوەو چارەسەریشیان نیی، بەڵام کۆمەڵێک هەنگاو هەیە کۆمەڵێک هەنگاوی زۆر سادە هەیە، ئەکرێت کەسەکە بیگرێتەبەر بۆئەوەی هەم خۆی بپارێزێت وەهەم تێیپەڕنێت، من جارێکیتر دەگەرێمەوە ئەو خاڵەی کە کۆمەڵێک دیعایەو ڕیکلامی بازرگانی ئەکرێت بۆکۆمەێک دەرمان کەلە بنەڕەتدا هیچ کایگەریەکی نییە، بۆ نمونە هایدۆکلۆکسین ئەکوین، کە ئەمە دەرمانی مەلاریایە، دەرکەوتووە نەک کاریگەری نییە بەڵکو زەرەریشی هەیە، ئەوانەی لەسەر هایدۆکۆکسین ئەکوین بوون زیاتر مردون وەک ئەوانەی لەسەر ئەو دەرمانە نەبوون، وەئەمەش زۆر بەڕوونی لەتوێژینەوەکان دەرکەوتوە، وەڕێکخراوەی تەندروستی جیهانی، وەدەزگاکانی بەریتانیا، زۆر وڵات بەڕوونی قسەیان لەسەری کردووە، کە لە پڕۆتۆكۆلەکانی ئەوان نەماوە وەک چارەسەر، بەداخەوە لەکورستان هێشتا بەکار دەهێندرێت، چارەسەری یەکەم بەخۆپارێزی دەبێت، ژەمارەیەکی کەم لەخەڵک بەسەختی توش دەبێت، ئەوانەی کەنەخۆشی درێژ خایەنیان هەیە، ئەوانەی کەبەساڵاچوون، بەڵام بەداخەوە دەبینین لەکوردستاندا نازانم هۆکارەکەی چیە ئەوەتا گەنجیش گیان لەدەست ئەدەن بەداخەوە، کەئەبێت لێکۆڵینەوەی لێبکرێت، وەمردنی ئەو گەنجانە بەدڵنیایەوە نا تەبیعییە، زۆربەی ئەوانەی دەمردن بەکۆرۆنا ئەوانەن بەساڵاچوون، وەئەوانەن کەنەخۆشی درێژ خایەنیان هەیە.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: زۆرکەس لە بێتوانایی کەرتی تەندروستی دەترسن لە ئەگەری زیاتر تەشەنەسەندنی ڤایرۆسەکەدا، ئەم ترسە تا چەند لەجێگەی خۆیدایە؟\nد. گۆران عەبدوڵا: بەڕاستی لەجێگەی خۆیدایە وەک لەسەرەتادا وتم خەڵک متمانەی بەسیستەمی تەندوستی نەماوە، سەرۆکی حکومەت خۆی لەسەرەتای نەخۆشیەکە هاتە سەرمیدیاکان وتی تواناکانی سیستەمی تەندروستی سنوردارەو لاوازەو توانای ڕوو بەڕوو بوونەوەی هەڕەشەی وامان نییە، خۆیان دانئەنێن بەمەدا، بۆیە خەڵک ناحەقی نییە کە متمانەی نابێت بە بەسییتەمەکە، بەڵام لەولاشەوە دەبێت بە ویژدانەوە قسە بکەین، زۆربەی هەرە زۆری پزیشکەکانمان، کارمەندە تەندروستیەکانمان خەلکی زۆر دڵسۆزن، خەڵکی زۆرباشن، خەڵکێکن لەئاستێکی بەرزی زانستی، بەڵام بەداخەوە لەناوسیستەمێکی تەندروستی سەقەت و دواکەوتوودان، دەسەلاتێکمان هەیە کەقەدرو حورمەتی ئەوان ناگرێت، موچەو ئیمتیازاتی باشیان بۆدابین ناکات، بۆیە بەتەواوەتی سیستەمەکەمان شکستی هێناوە.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: زۆرکەس هەن کە تووشی ڤایرۆسەکە بوون و لە ماڵەوە خۆیان کەرەنتینە کردووەو بڕوایان بە نەخۆشخانەکان نییە، ڕێنماییت چییە بۆ ئەو کەسانە؟\nد. گۆران عەبدوڵا: ئەوانەی کەبەسوکی توشدەبن ئەوانەی کەتەنها تایەکی کەمیان هەیە، یان کۆکەیەکی کەمیان هەیە، یان گیان ئێشەیەکی کەمیان هەیە، هیچ نیشانەی دیکەیان نییە، تەمەنیان بەرەو سەرەوە نییە، نەخۆشی درێژخایەنیان نییە، بەڵێ دەکرێت لەماوە خۆیان کەرەنتینە بکەن، نەچنە دەرەوە، ئاو زۆر بخۆن سەوزەو میوە زۆربخۆن، پاراستۆڵ بەکاربێنن، بەڵام ئەگەر هەر کەسێک نەخۆشی درێژخایەنی هەبوو، تەمەنی بەرەو سەرەوەبوو، یان نیشانەکانی قورس بوو، بۆ نموونە تایەکی بەرزی هەبوو، بەپاراستۆڵ دانەبەزی، کۆکەیەکی بەردەوامی هەبوو، بەهیچ شتێک چاک نەبێت، تەنگە نەفەس بێ لەکاتی قسەکردناو قسەی بۆنەکرێت، ئەمانە دەبێت سەردانی نەخۆشخانەبکەن، چونکە ئەمانە پێی ویستایان بەدەرمانە پێیویستیان بەئۆکسجینە، بۆیە دەبێت بزانین کێ خۆی کەرەنتینە دەکات لەماڵەوەو کێش خۆی کەرەنتینە ناکات و دەبێت بچێت بۆ نەخۆشخانە.


د. كەیوان ئازاد: ریفراندۆم سەنەدێكی نەتەوەییە بە دەست كوردەوە لە بەرانبەر هەموو دونیا 2018-01-13\nپڕۆفیسۆر دكتۆر كەیوان ئازاد دەڵێت، نابێت حكوومەتی هەرێمی كوردستان چاوەڕێی دانوستان بێت لەگەڵ بەغدا و ئەوانیش وەڵام نەدەنەوە، بۆیە دەبێ لەگەڵ چاكسازی لە مووچەی خانەنشینكراوان هەوڵبدات مانگانە مووچەی موچەخۆرانی خۆی بدات و پشت لە بەغدا بكات و چیی دیكە رێگە بۆ غرووری عەبادی خۆش نەكات.\nپڕۆفیسۆری مێژووی كورد لە زانكۆی سلێمانی، كەیوان ئازاد بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی ڕاگەیاندووە: پێویستە كوردستان لە هەموو بوارەكاندا خۆی رێكبخاتەوە و چیی دیكە چاوەڕێی ئەوە نەكات لە بەغداوە مووچە بێت، كە دەشبینین، حەیدەر عەبادی غروور گرتوویەتی بەرامبەر بە گەلی كوردستان، بۆیە داوا دەكەم حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ چاكسازیی راستەقینە لە مووچەی خانەنشینانی پلە باڵا تا خوارەوە، كە بە نایاسایی خانەنشین كراون و هەر ئەوانیشن باسی گەندەڵی دەكەن، دەتوانێت بەو داهاتەی كە هەیە مووچەی مانگانەی فەرمانبەرەكانی خۆی بدات.\nكەیوان ئازاد دەڵێت: پێویستە ئیدی حكوومەتی هەرێمی كوردستان داوای دانوستان لەگەڵ بەغدا نەكات، پشت لە عەبادی بكات تا بەغدا بە خۆیدا بچێتەوە و لەو خەوی غروورە خەبەری بێتەوە. گوتیشی: بە ڕای من ئێمە جگە لە كێشەی مووچە، كە ئەگەر چاكسازی راستەقینە بكەین و داهاتەكان كۆ بكرێنەوە، ئەویش چارەسەر دەبێت، تەواوی خزمەتگوزارییەكانی هەرێمی كوردستان زۆر باشترە لە خزمەتگوزارییە گشتییەكانی عێراق. لەبارەی گرنگیی جوگرافیای كوردستان لای ئەوروپاییەكان و ئەمەریكا، كەیوان ئازاد گوتی: ئەمەریكا و ئەوروپا زۆر كوردستانیان لا مەبەستە، كە خاكێكی زۆر كاریگەرە، میللەتێكی باش لەسەر ئەم خاكە دەژین، سەركردایەتییەكی حەكیمانەمان هەیە، كە جەنابی سەرۆك بارزانی، دۆزی كوردی گەیاندە ناوەندەكانی جیهان، بینیشمان لە شەڕی دژی داعشدا چۆن تەواوی وڵاتانی ئەوروپا بە ئەمریكاوە هاوكاریی كوردستان و پێشمەرگەیان كرد، ئێستەش مەبەستیانە كوردستانێكی بەهێز لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەبێت.\nلەبارەی سەركەوتن و شكستەكان كە بەسەر پڕۆسەی نەتەوەی كورد هاتوون، كەیوان ئازاد گوتی: هەمیشە كورد لە مێژوودا دۆزی خۆی گەیاندووەتە لووتكە، بەڵام بەداخەوە زۆرینەی ئەو سەركەوتنانەی كورد كە شكستی هێناوە، بە دەستی ناوخۆ و بە هاوكاریی دوژمنان بووە، بینیشمان لە 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی رابردوودا، چەند كەسێكی خیانەتكار بوونە هۆی ئەوەی خاكی ناوچەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان داگیر بكرێت و بۆ ماوەیەكی كاتی پڕۆسەی سەربەخۆییی كوردستان دوا بكەوێت، هەمیشە كورد كاتێك لە سەركەوتنەكان گەڕێندرابێتە دواوە، ئەوە بە ماوەیەكی زۆر كەم ڕۆیشتووەتەوە بۆ لووتكەی سەركەوتن. لەبارەی پڕۆسەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆییی كوردستان و گرنگییەكەی بۆ ئایندەی كورد، ئەو پڕۆفیسۆرە دەڵێت: رێفراندۆم سەنەدێكی نەتەوەییە بەدەست كوردەوە لە بەرامبەر هەموو دنیا كە كورد بە ئاشتی داوای سەربەخۆیی و سەرفرازیی خۆی دەكات، وەك هەموو گەلانی دنیا، بۆیە من پێموایە لە ئایندەیەكی زۆر دوور نابێت، دەرئەنجامی رێفراندۆمی سەربەخۆییی كوردستان بەرهەمی دەبێت.


پوتن دەڵێت گفتوگۆکانی ئاشتی لەگەڵ ئۆکرانیا گەیشتوونەتە کۆتاییەکی داخراو\nسەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمیر پوتن دەڵێت گفتوگۆکانی ئاشتی لەگەڵ ئۆکرانیادا گەیشتوونەتە کۆتاییەکی داخراو، هەروەها بەڵێنیدا لەسەر ئەوەی هێزەکانی ڕووسیا لە جەنگەکەدا سەرکەوتوو دەبن.\nدوای ئەوەی هێزەکانی ڕووسیا لە دەروازەی کیێڤ ڕاگیران و دواتر لە باکووری ئۆکرانیا کشانەوە، ئەمە یەکەمین جارە پوتن بە ئاشکرا لێدوان بدات و بەڵێنیدا ڕووسیا " سەرجەم ئامانجە پایەدارەکانی " لە ئۆکرانیا بەدەست دەهێنێت.\nپوتن وتی " دووبارە گەڕاینەوە سەر کۆتاییەکی داخراو."\nکاتێکیش پرسیاری لێکرا سەبارەت بەوەی ئایا ئۆپەراسیۆنەکەی ڕووسیا لە ئۆکرانیا ئامانجەکانی بەدەست دەهێنێت، پوتن وتی " بەدڵنیاییەوە، هیچ گومانێکم لەوەدا نیە."\nپوتن وتی ڕووسیا " بە هێمنی و ڕیتمی " بەردەوام دەبێت لە ئۆپەراسیۆنەکەی، بەڵام گرنگترین دەرەنجامی ستراتیژی ئەوەیە کە ئەو جیهانە تاک جەمسەرییەی ئەمەریکا دروستی کردووە لەدوای جەنگی ساردەوە " خەریکە دەشكێت."\nپوتن وتی ڕووسیا هیچ بژاردەیەکی دیکەی جگە لە شەڕکردن نەبووە، ئەوەش لەپێناو بەرگریکردن لەو هاوڵاتیانەی ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا کە بە زمانی ڕووسی قسە دەکەن، هەروەها ڕێگەگرتن لە ئۆکرانیا تاوەکو نەبێتە بۆردێکی سپرینگی دژە ڕووسی بۆ دوژمنەکانی ڕووسیا.\nپوتن ئاماژەشی بەوەدا سزاکانی ڕۆژئاوا بۆ سەر وڵاتەکەی شکستیان هێناوە. وتی " ئەو بلیتزکریگەی کە دوژمنەکانمان پشتیان پێبەستبوو سوودی نەبوو. ئەمەریکا تاوەکو دوایین ئۆکرانی ئامادەیە لەگەڵ ڕووسیادا شەڕ بکات، بەوشێوەیەیە."


په‌رده له‌سه‌ر په‌یكه‌ری (وه‌رداش) لادرا\n16/1/2019 - 16:18\nخۆی وه‌ك كه‌سێكی دیوانه نیشان ده‌دات\nدوای رێكخستنی مه‌ڕاسیمێك له‌لایه‌ن په‌یمانگای هونه‌ره‌جوانه‌كانی رواندز، په‌رده‌ی له‌سه‌ر په‌یكه‌ری (وه‌رداش) خۆشه‌ویستی خه‌ڵك لادرا. كاتژمێر 11ی دوێنێ سێشه‌ممه 15-1-2019 له سێڕیانی یانه‌ی وه‌رزشی رواندز، له‌رێوڕسمێكی شایسته‌دا به‌ئاماده‌بوونی لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كانی ده‌ڤه‌ره‌كه‌و مامۆستاو قوتابیانی په‌یمانگه‌ی هونه‌ره‌جوانه‌كانی رواندز، په‌رده له‌سه‌ر په‌یكه‌ری (ورداش) كه به‌خۆشه‌ویسته‌كه‌ی شار ناسراوه لادرا.\nوه‌رداش یه‌كێكه له‌و كه‌سانه‌ی شاری رواندز، كه خۆی وه‌ك كه‌سێكی دیوانه نیشان ده‌دات و ساڵانێكه خۆبه‌خشانه به به‌رده‌وام خه‌ریكی پاككردنه‌وه‌ی شه‌قام و كۆڵانه‌كانی شاری رواندزه، به‌مه‌ش بووه‌ته خۆشه‌ویستی خه‌ڵكی ده‌ڤه‌ره‌كه.\nشایانی باسه په‌رده له‌لایه‌ن دایكه ( حه‌بیبه ) خێزانی جبار مام شێخ په‌رده له‌سه‌ر په‌یكه‌ری "وه‌رداش" خۆشه‌ویستی شاری رواندز لادرا.\nپه‌یكه‌ری "وه‌رداش" خۆشه‌ویستی شار، پڕۆژه‌ی ده‌رچوونی هه‌ردوو قوتابی خۆشه‌ویست (میڤان دارا ، ئازاد صلاح الدین ) ه به‌سه‌رپه‌رشتی ( مامۆستا سۆران ) و په‌یمانگای هونه‌ره جوانه‌كانی رواندز جێبه‌جێكراوه . لێره‌وه پیرۆزبایی و ده‌ستخۆشی له هه‌ردوو قوتابی خۆشه‌ویست ده‌كه‌ین و هیوای سه‌ركه‌وتنیان بۆ ده‌خوازین.


ئەمەش یەکەم دەستپێشخەری لەم جۆرەیە لە عێراق کە دوژمنێکی مێژوویی ئیسرائیلە وئێرانی دوژمنی سەرسەختی ئیسرائیلیش کاریگەرییەکی بەرچاوی هەیە لەو وڵاتەدا. ئەو کۆنفرانسە رۆژی هەینی بەڕێوە چوو.\nڕێکخەرانی کۆنفرانسەکەی، نێوەندی پەیوەندی ئاشتی بنکە لە نیویۆرک کە بە CPC ناسراوە، کاربۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ئیسرائیل لەگەڵ وڵاتای عەرەبیدا دەدەن، هەروەها کاردەکەن بۆ دامەزراندنی پەیوەندی سیڤیلی لە نێوان کۆمەڵگەی مەدەنی.\nکوردستانی عێراق پەیوەندییەکی ئاسایی لەگەڵ ئیسرائیلدا هەیە، بەڵام حکومەتی فیدراڵی لە بەغدا، کە بەشداریش بووە لە شەڕی مێژووی عەرەب- ئیسرائیل، هیچ پەیوەندییەکی دیپلۆماسی لەگەڵ ئەو وڵاتە جووەدا نییە.\nچوار وڵاتی عەرەبیئیمارات، بەحرەین، مەغریب و سودان، ساڵی ڕابردوو لە پڕۆسەیەکی کە لەلایەن ئەمەریکاوە هەوڵی بۆ درابو و بەڕێکەوتننامەکانی ئیبراهیم ناودێرکرا پەیوەندییەکانی خۆیان لەگەڵ ئیسرائیلدا ئاسایی کردەوە.\nسەحەر ئەلتای یەکێک لە ئامادەبووانی کۆنفرانسەکەی شاری هەولێر لە کۆتایی کۆنفرانسەکەدا گوتی " داوا دەکەین ئێمەش بچینە ڕێککەوتنی ئیبراهیمەوە."\nئەو گوتیشی " هەر وەکو ئەم وڵاتانەی کە بەشدارن لە ڕێککەوتنەکەدا لە پێناو پەیوەندییەکی دیپلۆماسی لەگەڵ ئیسرائیلدا، ئێمەش دەمانەوێت پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ئیسرائیلدا ئاسایی بکەینەوە."\nتای سەرۆکی لێکۆڵینەوە لە وەزارەتی گولتوری حکومەتی فیدراڵی عێراق " هیچ هێزێکی ناوخۆ یان دەرەکی ناتوانێت ڕێگە لەم داواکارییە بگرێت."\nهەرچەندە حکومەتی فیدراڵی عێراق داواکاری کۆنفرانسەکەی ڕەتکردووەتەوە بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسرائیلدا و ڕۆژی شەممە کۆبونەوەکەشی بە " کۆبونەوەی نایاسایی" وەسف کرد.\nمیرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەب کردنەوەی باڵیۆزخانەی وڵاتەکەی لە تەل ئەڤیڤ پەسەند دەکات\nسەرەک وەزیری ئیسرائیل لە وڵاتی میسر\nوەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمەریکا هیوادارە عەرەبستانی سعودیە ڕێککەوتنی ئیبراهیم مۆر بکات


قەرز بكەن چونكە فەڕزە!\n22 شوبات 2018\nیەكێك لەو بابەتانەی وا دەكات هەلی كار لە نێو گەنجان و دەرچووانی تازە بێتە كایەوە پێدانی قەرزی بچوكە بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی بازرگانی و پیشەسازی و كشتوكاڵی َو گەشتیاری،چونكە گەنج و دەرچوان پێویستیان بە پارەیەك هەیە بۆ ئەوەی لەسەرپێی خۆیان بوەستن و پشت بە داهات خۆیان ببەستن.\nلە ساڵی 2011 پێدانی قەرزی پڕۆژە بچوكەكان بە لاوان دەستی پێكرد تاوەكو كۆتایی ساڵی 2015 نزیكەی 24 هەزار كەس كە زۆریەنەیان لاون لە پێدانی قەرز سودمەند بوونە كە كۆی قەرزەكە 77 ملیار دینار بووە، بەڵام بە هەزاران پرۆژەی بازرگانی و ئابووی پێ بونیاتنراوە.\nئەو قەرزە كە لە ملیۆنێك تاوەكو 15 ملیۆن دینارە بۆ گەنجێكی بێكار بڕە پارەیەكە كەم نیە و دەتواندرێت هاوكاری بێت بۆ بیرۆكە بازرگانی و پیشەسازی و كشتوكاڵی و گەشتیاریەكان بە تایبەت لەسەردەمێك كە دامەزراندن نیە و قەیرانە و خەڵك بە زەحمەت قەرز بە یەكتر دەدات.\nئەوەی مایەی هەڵوەستە لەسەر كردنە حكوومەت لە كاتی قەیرانی دارایی پێدانی ئەو قەرزەی راگرتووە، لە كاتێكدا پێویست بوو لەو قەیراندا كە مووچە كەم كرایەیەو و پڕۆژەكان زۆربەی زۆریان وەستان ئەو قەرزە بەردەوامی پێ بدرایە بۆ ئەوەی رۆڵی هەبێت لە كەمكردنەوەی بێكاری كە لە چەند ساڵی قەیرانی دارایی بەربۆتەوە، بۆ نمونە لە لە ساڵی 2013 رێژەی بێكاری 7% بوو، بەڵام ئێستا باسی 15% دەكرێت، هەروەها ئەو چەند ساڵەش دامەزراندنی دەرچووان نەبووە و ئاستی بێكاری و كەمی داهات زۆر بووە كە زۆرترین زەرورەت هەبوونی ئەو قەرزەیە كەبە داخەوە ئێستا وەستاوە.\nلەبەر ئەوەی پارەی قەرزەكە بەردەوام دەگەڕێتەوە و تەدویر دەبێت بۆیە كەمێك هاوكاری حكوومەت هەبوایە پێدانی ئەو قەرزە رانەدەوەستا.\nسندوقی قەرزی بچوك بڕی 30 ملیار دیناری وەكو حیساب تێدایە ئەویش پارەی ئەو قیستانەیە كە خەڵك گەڕاندویانەتەوە دەبوو مانگانە تەرخان بكرێتەوە بۆ بەردەوامی پڕۆژەكان و پێدانی قەرز، بەڵام داخەكەم ئەوە نەكراوە.\nزیاتر لە 500 كەس كە مامەڵەكانیان تەواو بووە و فەرمانی وزاریان هەیە و چاوەڕوانی پێدانی قەرزەكانیان دەكەن، جگە لەوەی بە هەزرانی تریش چاوەڕوانن و مامەڵەیان ئامادەیەن بۆیە نابێت حكوومەت خەم سارد بێت ئەگەر قەرزی كردبێت دەبێت قەرزی لاوان دەست پێ بكاتەوە، ئەمیش لە پێناوی كەمكردنەوەی بێكاری و زیاد بوونی بەرهەمی ناوخۆ و كەمكردنەوەی فشار لەسەر بودجەی گشتی.


ناڤەکی گران بەلێ شارەکی وێران – ئیزیدی ٢٤\nسەرەکی/گۆتار/ناڤەکی گران بەلێ شارەکی وێران\n0 307 ١ خولەك پێش ئێستا\nپێشیێن مە چەندین پەند و مەتەلۆک ژمەرا هشتنە و ئەڤ پەند و مەتەلۆکە ژی ژ سەردەم بۆ سەردەم وەکە فلکلۆر ساخ مانە، و ئەڤان پەندان رامانێن ژیەک جودا هەبووینە، و هەر پەندەکێ لسەر بوارەکی ژیانێ دهات گۆتن و جێبەجێکرن، نهۆ ژی ئەز دێ ڤێ پەندا لسەری یا پێشیان لسەر دەڤەرا چیایێ شنگالێ بدم خویاکرن.\nهەکە ئەم بەرێ خوە بدەنە ناڤ و ڕامانا شنگال ئەم دێ بینن کو دگەل دەستپێکا ڤێ گۆتنێ یا گونجایە، چونکی ناڤێ شنگال ناڤەکی کەڤنە و ڤەدگەریت بۆ سەردەمێت کەڤن ئەوژی بڤی شێوەیی ، ناڤێ شنگال ژدوو برگەیان پێکدهێت: (شەنگ،ئال) ،\nشەنگ ب ڕامانا جوانیێ دهێت، ئال ب ڕامانا ئالا(العلم) دهێت،\nئانکو ڕامانا ناڤێ شنگال پێکڤە ڕامانا (ئالا جوان) ددەت. بڤێ یەکێ ناڤێ شنگال هەم ناڤەکی کەڤنە و هەم ڕامانەکا مەزن لپشت هەیە.\nرەنگە ئەڤ ڕامانا بڤی شێوەی ژی هەر ژبەر وێ یەکێ بیت کو هەر ژ سەردەمێن کەڤندا دەڤەرا شنگال دەڤەرەک خوەش و ب کەسکاتی و خێروبێر بوویە، بەلێ هەکە ئەم باژارێ شنگال بینن سەر زمان دێ دگەل نیڤا دووێ ژ ئەڤێ گۆتنێ گونجیت، ئەوژی بڤی شێوەی هەکە ئەم بەرێ خوە بدەنە دیرۆکا دەڤەرا شنگال و هەتا نهۆ ژی ئەم دێ بینن کو گەلەک وێرانکاری و هەوێن قرکرنێ بسەر ئەڤێ دەڤەرێدا هاتینە، بتایبەتی لسەردەمێن ئیمبراتۆریەتا عوسمانیان دەمێ ل دەردۆرێن سالا 1516ز دەڤەرا شنگال داگیرکرین، هەتا دەستپێکا چەرخێ بیستێ ئانکو جەنگا جیهانی یا یەکێ(1918.1914).\nددەمێ ڤان هەر چار چەرخان دا بگشتی و بەری هنگێ ژی و پشتی دەولەتا عراقێ هاتی دامەزراندن ژی ل سالا 1921ز دەڤەرا شنگال چ ئاڤەدانکرن و شارستانیەکا وەسا بەرچاڤ بخوەڤە نەدیتییە، بەلکو بەروڤاژی دیرۆکا ئەڤێ دەڤەرێ هەردەم فەرمان و وێرانکاری و دەربەدەرکرن بوویە،\nو ئەڤێ یەکێ ژی چەندین سەدەم و ئەگەر لپشت هەبووینە وەك: ئۆل، نەتەوە، جهێ جوگرافی ، خێر و بێریا دەڤەرێ، و هندەک سەدەمێن دی.\nهەتا نهۆ ژی شنگال وێرانکری مایە، بتایبەتی پشتی فەرمانا 3تەباخا سالا 2014ز کو ب سەر ئەڤێ دەڤەرێ دا هاتی، ئەڤە پێنج سال بسەر ئەڤێ فەرمانێ را دەرباس دبن، هەتا نهۆ ژی دەڤەرا چیایێ شنگالێ وێرانکری و چۆلکری یە و بەهرا پتر یا خەلکێ وێ ژی ل کەمپێن هەرێما کوردستانێ دەنە.


سنە: ئازادی بەهرام قاسمی بە دانانی بارمتە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nتاران: سومەییە کارگەر دەستبەسەر کرا\nســنە: جێبەجێکردنی حوکمی ئێعدامی هاوڵاتییەک لە زیندان\nسنە: ئازادی بەهرام قاسمی بە دانانی بارمتە\nهاوڵاتی خەڵکی گوندی” میراو”ی ژاوەرۆ سەر بە شاری ســنە بە ناونیشانی ” بارام قاسمی” بە دانانی بارمتە لە گرتووخانەی ئیدارەی ئیتلاعاتی حکوومەتی ئێران لە ســنە بە شێوەی کاتی ئازاد کرا.\nبە گوێرەی هەواڵەکە، بارام قاسمی کە ڕۆژی 10ی ڕەزبەر لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەو دەستبەسەر کرابوو، پاش کۆتایی قۆناغەکانی لێپرسینەوە بە شێوەی کاتی ئازاد کرا.\nشیاوی باسە کە لەو ڕێکەوتەدا بارام قاسمی و کەیهان شیرینی هەردوو خەڵکی گوندی میراو بە تۆمەتی هاوکاری حیزبە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکانی حکوومەتی ئێران دەستبەسەر کران.\n← هاوڵاتییەکی کورد لە تاران دەستبەسەر کرا\nهەورامان: برینداربوونی کۆڵبەرێک لە سنووری تەتە →


جەلال جەوهەر - 6-02-2019 - 2903 جار خوێندراوەتەوە\n1- شەراکەتی سیاسی لە جوڵانەوەی چەکداریدا\nلەناو شۆڕشی چەکداریدا لە کوردستان شتێک نەبوە بەناوی شەراکەتی سیاسی راستەقینە، لەبەر هۆکاری خۆیی و ناوخۆی جوڵانەکەوە، و جیاوازی زۆر و بێ بڕوایی لایەنەکان بەکاری پێکەوەیی و هاوبەشی سیاسی و لە بەر کاریگەری فاکتەری دەرەکی و بابەتی بەسەر کورد و جوڵانەوەکە.\nراستە جوڵانەوەی چەکداری لە کوردستاندا داواکانیان، داوای دیموکراسی بوون، بەڵام لەنێوخۆیاندا هەرگیز بڕوایان بەکاری پێکەوەیی و هاوبەشی و دیموکراسی نەبوو، هەر لەبەر ئەم هۆکارانە بوو جوڵانەوەی چەکداری لە کوردستان و بەهۆیەوە میللەتی کوردیش تووشی دو شکستی مێژوویی بوون لە ساڵی (1975و 1988).\nدوای شکستەکان و لە کاتی بەسەرچودا، بیرۆکەی هاوبەشی هاتە پێشەوە، لایەنەکان بە ناچاری پەسەندیانکرد و بەرەی کوردستانی پێکهات.\nئەزمونی پێکەویی و هاوبەشی لەو قۆناغەدا، راپەرین و هەڵبژاردنەکان(بە کەم و کوڕی زۆرەوە) و دروستکردنی دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستانی لێکەوتەوە. بەڵام تەمەنی ئەم پێکەویی و هاوبەشیە زۆر کورت بوو. لەبەر دەمارگری حیزبی و دەرهاویشتە و لێکەوتەکانی ئەم دەمارگیریە.\nهەر بۆیە شەڕ و ململانێی توندی حیزبایەتی لە کوردستان رێگەی نەدا شەراکەتی سیاسی بە شێوازێکی تەندروست لەدایک بێت و دەرگای هاوبەشی سیاسی بەڕوی هاوڵاتیان و لایەنە سیاسییەکاندا بکرێتەوە.\n2-شەراکەتی سیاسی لە سەردەمی حوکمرانیدا\nشەراکەتی سیاسی بەشێوەیەکی گشتی شێوازێکە لە کاری پێکەوەیی و هاوپەیمانی لە نێوان چەند لایەنێک بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، لەپێناو بەجێ گەیاندنی ئامانج و بەرژەوەندی (نیشتیمانی، سیاسی، رۆشنبیری و کۆمەڵایەتی، مرۆیی، خزمەت گوزاری، چاکسازی و گۆڕانکاری) ئەو چەند لایەنە، بەجۆرێک هەر لایەک بە ئەندازەی سەنگی خۆی شوێنی دیاریکراو خۆی هەبێ لەو هاوپەیمانیە و ئەو لایەنانە پاندبن بە ناوەڕۆکی ئەو هاوپەیمانیەوە و هەمو لایەنەکان بەیەکەوە بڕیار لە پرسی سیاسی و ئابوری و دارایی و کارگێریەکان بدەن و بەیەکەوە روبەڕوی ئاڵنگاریەکان ببنەوە و تەحەمولی مەسئولیەت بکەن.\nدیارە لێرەدا باسی ئەو شێوازە لە شەراکەت دەکەین کە پێکدێت و دروستکردنی بۆ پێکهێنانی حکومەت و دەسەڵاتەکانی تر، بە مەبەستی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و هەرێم و ئیدارات.\nشەراکەتی یەکەمی سیاسی لەسەردەمی خەباتی مەدەنیدا\nشەراکەتی یەکەمی سیاسی لەنێوان هاوڵاتیان(دەنگدەران) و لایەنە سیاسیەکانەوە دەست پێ دەکات بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکان بە پێی ئەو گرێبەستەی هەیە (دەستور) بۆ پێکهێنانی دەسەڵاتەکان.\nبەپێی ئەزمونی(27) ساڵی رابردوو، لە پرۆسەی سیاسی و هەڵبژاردنەکانی هەرێم و عێراق، هێز و لایەن دەسەڵاتداراەکانی هەرێم نەک هەر پابەندنەبوون بە جێبەجێکردنی ئەو گرێبەستە و شەراکەتەوە بەڵکو وێنەیەکی زۆر ناشیرین و خراپیان نمایشکرد لە شەڕ و تەزویر و ساختە و پێشێل کردنی شەراکەت لە هەڵبژاردنەکان و پڕۆسەی سیاسی لە هەرێمی کوردستان.\nدۆخی شەراکەتی سیاسی یەکەم لە عێراقیش هەر جێگەی شەرمەزاریە، بەهۆی نەبونی سەربەخۆیی لە هەڵبژاردنەکان و بەهۆی ئەو هەموو ساختە و تەزویرە بێ سنورە و دەستکاری کردنی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان لە لایەن دەسەڵاتداران لە عێراق.\nپێشێلکردن و ئەتکردنی ئەو گرێبەستە(دەستور) لە نێوان هاوڵاتیان و دەسەڵاتداران بوو بە دایک و سەرجەم گەندەڵیەکان لە عێراق و هەرێمی کوردستان، سەرئەنجام بەهۆی ساختە و تەزویر و دەستکاریکردنی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان زۆربەی هەرە زۆری هاوڵاتیان و دەنگدەرانی عێراق و هەرێمی کوردستان نائومێد و بێ بڕوا کرد بە پڕۆسەی سیاسی و هەڵبژاردنەکان و بەهێز و لایەنە سیاسیەکان و سەرکردەکانیان، چاکتر و نزیکترین بەڵگەش بەشداری نەکردنی (75%)ی دەنگدەرانە، لە دوای هەڵبژاردنەکانی عێراق(12/5/2018) و هەرێمی کوردستان (30/9/2018).\nهەڵبەت شەراکەتی سیاسی لە سایەی سیستمی دیموکراسی لە دایک دەبێ، نەبونی شەراکەتی راستەقینەی سیاسی لە هەرێمی کوردستان و عێراق، ئەویش بۆ خۆی دەلیلێکی ترە کە لە هەرێمی کوردستان و عێراق شتێک نیە بە ناوی پڕۆسەی سیاسی تەندروست و دیموکراسیەت، ئەوەی لە هەرێم و عێراق هەیە تەنیا پیادەکردنی بەشێکی زۆر کەمە لە بنەماکانی دیموکراسیەت بە عەیب و عار و کەمو کوڕیەکی زۆرەوە، ئەمیش تاقیکردنەوەیەکی تری هێز و لایەنە سەرەکیەکانە لە پرسی بڕوابون بە کاری هاوبەش و پێکەویی و دیموکراسیەت.\nلە دوای (58)ساڵ لە جوڵانەوەی چەکداری و (27)ساڵ لە حکومڕانی چەکداری ، پرسی شەراکەتی سیاسی نەک هەر نەچەسپاوە لە کوردستانی عێراق، بەڵکو بێ بڕوایی و بێ ئومێدی بە پرسی کورد و جوڵانەوەی کورد جێگای گرتەوە.\nدوای ئەو هەمو کارەسات و ماڵوێرانیە، لە قوربانی گیانی و لەدەستدانی نیوەی خاکی کوردستان، ئێستا پرسیارەکە ئەوەیە، پارتی و یەکێتی کامیان هەڵدەبژێرن؟ پڕۆسەیەکی سیاسی و تەندروست و بێ غەل و غەش و شەراکەتێکی راستەقینەی سیاسی، یان کارەسات و ماڵوێرانی و هەرەسێکی تر.


تیله‌رسۆن ل ئۆردنێ مژارێن رۆژهه‌لاتا ناڤین به‌حس كرن - وارمیدیا\nكار بۆ ئاساییكرنا ره‌وشا ده‌ڤه‌رێن ده‌رڤه‌ى هه‌رێمێ دهێت كرن\nسلێمانى.. پلاتفۆرما دابران كۆنفرانسه‌ك سازكر\nبارینا به‌فرێ ئاریشه بۆ خه‌لكێ چیای دروست كرینه\nئزمیر.. 16 ئەندام و ئالیگرێن ھەدەپێ ھاتن گرتن\nئاکسۆی: تورکیا ئەمریکا پالدا ھێزێ ژ سووریێ ڤه‌كێشیت\nپه‌ترۆل 1% بلندبوو و نێزیكی 62 دۆلاران دبیت\nخالا گۆمرکی د ناڤبەرا دھۆک و مووسلێ دا وه‌ك خوه‌یه\nفازل نه‌بى: گومركێن د ناڤبه‌را هه‌رێمێ و ئیراقێ دا نامینن\nسالح موسلم: پشتی روودانا منبجێ؛ دێ ئەمریکا رژدتر بیت د ژناڤبرنا تیرۆرێ دا\nئەندامەکێ سەرکردایەتییا ئەنەکەسێ: دڤێت پەیەدە بریارێن خوە بجھبینیت\nتیله‌رسۆن ل ئۆردنێ مژارێن رۆژهه‌لاتا ناڤین به‌حس كرن\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2018/02/14 - 2:33 م\nوه‌زیرێ ده‌رڤه یێ ئه‌مریكا ل عه‌مانا پایته‌ختا ئوردنێ د گه‌ل هه‌ڤكیفێ خوه یێ ئۆردنی كۆم بوو و چه‌ندین مژارێن گرێدایی رۆژهه‌لاتا ناڤین ب تایبه‌ت فه‌له‌ستینێ به‌حسكرن.\nرێكس تیله‌رسۆن په‌یوه‌ندیێن هه‌ردو وه‌لاتان بۆ ئێمناهییا ده‌ڤه‌رێ و به‌رهنگاربوونا تیرۆرێ ب گرنگ زانین، رۆلێ ئۆردنێ د مژارا فه‌له‌ستینێ دا بگرنگ ل قه‌له‌م دا و گۆت: ئێكلاكرنا ره‌وشا قودسێ و سنۆرێن وێ بۆ هه‌ردو ئالیێن فه‌له‌ستینی و ئسرائیلی ڤه‌دگه‌ریت.\nهه‌روه‌سا ناڤهاتی ژ ئیرانێ خواست ملیشیایێن خوه ژ سووریێ ڤه‌كێشیت و دلگرانییا خوه ژ ئالۆزیا د ناڤبه‌را ئسرائیل و سووریێ و ئیرانێ چێبووی دیار كر و خویا كر كو ئالۆزیێن ب وی جۆری دێ بنه ئه‌گه‌رێ تێكدانا ره‌وشا ده‌ڤه‌رێ بگشتی.\nژ ئالیێ خوه ڤه وه‌زیرێ ده‌رڤه یێ ئۆردنێ ژی دوپات كر، ئه‌و چاره‌سه‌رییا 2 ده‌وله‌تان ب چاره‌سه‌رییا ئێكانه بۆ فه‌له‌ستین و ئسرائیلی دبینن و پێدڤییه چاره‌سه‌رییا ئاشتییا سووریێ ژی ل گۆری بریارا جڤاتا ئاساییشێ نه‌ته‌وه‌یێن ئێكگرتی بیت.\nئه‌یمه‌ن سه‌فادی دیار كر: عه‌مان دێ سۆزا ئه‌مریكا گه‌ره‌نتی كه‌ت یا پێدانا ملیاره‌ك و 275 ملیۆن دۆلاران ب ئوردنێ كو بۆ چاكسازییان د فه‌رن.\n2019/01/18 - 4:03 م\n2019/01/18 - 3:56 م\nحه‌شدا شه‌عبی كوشتنا 15 تیرۆرستێن داعشێ راگه‌هاند\n2019/01/18 - 1:09 م\n2019/01/18 - 1:15 م\nعەبدولمەهدی سۆزا چارەکرنا کێشەیان دا هەرێمێ\n2019/01/18 - 11:35 ص\nکوردستان.. بەفر و بارانان چەندین رێ داخستن\n2019/01/18 - 11:26 ص\nپه‌یه‌ده: دەڤەرا ئارام ب چ ئاوایان قەبوول ناکه‌ین\n2019/01/17 - 4:48 م\nتورکیا رۆژنامەڤانەکا ھۆلەندی دەرێخست\n2019/01/17 - 4:03 م


Home›هەواڵ›کوردستان›لقی سلێمانی سەندیکای رۆژنامەنوسان داوا دەکات ھێمنی شار بپارێزرێت\nلقی سلێمانی سەندیکای رۆژنامەنوسانی کوردستان داوا دەکات هێمنی شاری سلێمانی و گيانی ميدياکاران پارێزراوبێت و داواشدەکات “کەناڵەکان هەوڵی ڕوماڵکردنی راستەقينە بدەن”.\nلقی سلێمانی سەندیکای رۆژنامەنوسانی کوردستان راگەیەنراوێکی سەبارەت بە خۆپیشاندانەکانی خوێندکاران بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لەدوو رۆژی رابردووداو لەگەڵ خۆپیشاندانی خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگەکان بۆ گێڕانەوەی دەرماڵەی بڕاویان لەساڵی ٢٠١٤ وە، کۆمەڵێک رووداوی نەخوازراو بەریەک کەوتن روویدا کە میدیا کاران و کەلوپەلو پێداویستییەکانیان لەلایەن خۆپیشادەرانەوە شکێنران و ھەندێکیشیان لەلایەن ھێزەکانی ناوخۆوە دەستیان بەسەردا گیرا.\nلە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەدا ھاتووە، داواکارن جوانی و ھێمنی شارو ئازادی وتن و بڵاوکردنەوە لەسەرو ھەموو بەرژەوەندیەکەوە بێت و کەناڵەکانیش لەھەوڵی رووماڵکردنی راستەقینەدا بن نەک بە گەورەکردن و بچوک کردنەوەی روداوەکان.\n“سبەی ئەنجومەنی وەزیران لە بەرژەوەندی خوێندکاران بڕیاردەدات”


كۆریا جگه‌ره‌كێشان قه‌ده‌غه ده‌كات و سه‌رۆكیش به‌رده‌وام جگه‌ره‌ی له ده‌ستدایه\n:: PM:01:06:29/11/2020 \nقه‌ده‌غه‌كردنی جگه‌ره له كۆریای باكور كارێكی یاسایی و سه‌رده‌مییانه‌یه، به‌ڵام كاتێك سه‌رۆكی ئه‌و وڵاته به‌رده‌وام له به‌رچاوی كامێراكان جگه‌ره ده‌كێشێت، ئه‌و یاسایه چۆن ده‌توانێ جگه‌ره‌كێشان له وڵاته‌كه‌دا بنبڕ بكات؟\nجگەرە لەسەر پیاوان تاپۆ کراوە و جگەرەکێشان بۆ ژنان عەیبەیە .\nبه‌پێی راپۆرتی رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی، زیاتر 46٪ی پیاوان له كۆریای باكور جگه‌ره‌كێشن، له‌مدواییانه یاسایه‌ك ده‌رچووه جگه‌ره‌كێشان له شوێنه گشتییه‌كان بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی ژینگه‌یه‌كی "فه‌رهه‌نگی و ته‌ندروست" قه‌ده‌غه ده‌كات.\nئه‌وه له‌كاتێكدایه میدیاكانی ده‌وڵه‌ت به به‌رده‌وامی ڤیدیۆی كیم جۆنگ ئون سه‌رۆكی كۆریای باكور له‌كاتی جگه‌ره‌كێشان بڵاو ده‌كه‌نه‌وه، بۆیه ئه‌و پرسیاره دروست ده‌بێت كه ده‌ركردنی یاسایه‌كی له‌و شێوه‌یه تا چ ئاستێك سه‌ركه‌وتوو ده‌بێت.\nلەکاتی کەمپەینی نەهێشتنی جەگەرە سەرۆک جگەرەیەکی بە دەستەوە بوو .\n* یاساكه چی له خه‌ڵك ده‌وێت؟\nیاسای قه‌ده‌غه‌كردنی جگه‌ره كه له سه‌ره‌تای تشرینی دووه‌می ئه‌مساڵ په‌سند كرا، كۆمه‌ڵێك رێوشوێنی دیاری كردووه و به‌پێی یاساكه سه‌رجه‌م دامه‌زراوه و هاووڵاتییان "ده‌بێ گیان و ته‌ندروستی خه‌ڵك" بپارێزن.\nئه‌و یاسایه بۆ كۆنتڕۆڵی فرۆشتن و كێشانی جگه‌ره‌یه و سیاسه‌تی ده‌وڵه‌ت بۆ قه‌ده‌غه‌كردنی هاورده و كێشانی جگه‌ره له‌و وڵاته‌دا به یاسا ده‌سه‌پێنێت.\nله یاساكه‌دا كۆمه‌ڵێك شوێن دیاری كراون كه نابێ به هیچ شێوه‌یه‌ك جگه‌ره‌یان تێدا بكێشرێت، له‌وانه ناوه‌نده‌كانی په‌روه‌رده‌ی ئایدیۆلۆجیا و هۆڵی شانۆ، سینه‌ما، ناوه‌نده‌كانی په‌روه‌رده و فێركاری، بنكه‌كانی ته‌ندروستی و وێستگه‌ی وه‌ستانی پاس و شه‌مه‌نده‌فه‌ر. باس له‌وه‌ش كراوه كه هه‌ركه‌س سه‌رپێچی له‌و یاسایه بكات، به پێبژاردنی "پاره‌ی كاش" سزا ده‌درێت، به‌ڵام میدیای حكوومه‌ت بڕی سزایه‌كه‌ی دیاری نه‌كردووه.\nژنەکەی چەند جارێک جگەرەی پێ تەرک کردووە و دواتر گەڕاوەتەوە سەری .\nكۆریای باكور یه‌ك له ئه‌ندامانی رێككه‌وتننامه‌ی كۆنتڕۆڵی جگه‌ره‌یه كه له‌لایه‌ن رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانییه‌وه له ساڵی 2005 په‌سند كرا، بۆیه بۆ نه‌هێشتنی جگه‌ره و دیارده‌ی جگه‌ره‌كێشان له‌و وڵاته، به‌رده‌وام یاسای نوێ ده‌رده‌كرێت.\nساڵی 2005 له دوای واژووكردنی رێككه‌وتنه‌كه‌ی رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی، له‌سه‌ر پاكه‌تی جگه‌ره له كۆریا كۆمه‌ڵێك هۆشداری له‌باره‌ی زیانه‌كانی جگه‌ره‌كێشان دانرا و كۆمه‌ڵێك یاسا بۆ رێگریكردن له جگه‌ره‌كێشان له شوێنه گشتییه‌كان ده‌رچوو.\nساڵی 2019 ژماره‌یه‌ك كه‌مپێن بۆ به‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی هاووڵاتییان له زیانه‌كانی جگه‌ره‌كێشان له سه‌رانسه‌ری كۆریا ده‌ستی پێ كرد و حكوومه‌تیش كۆمه‌ڵێك ئاسته‌نگ و رێنوێنیی قورسی بۆ هاورده‌كردنی جگه‌ره ده‌ركرد.\nرێژەی جگەرەکێشان لەناو گەنجان یەکجار کەم بووەتەوە .\nساڵی 2020 ماڵپه‌ڕێك بۆ پێدانی زانیاری له‌باره‌ی زیانه‌كانی جگه‌ره به هاووڵاتییان دامه‌زرا و به‌و دروشمه ده‌ستی به وه‌شان كرد، "زانست و زانیاری رۆڵی سه‌ره‌كی هه‌یه له دورخستنه‌وه‌ی هاووڵاتییان له جگه‌ره".\n* ئه‌ی چی له سه‌رۆكێك بكه‌ن كه به‌رده‌وام جگه‌ره ده‌كێشێت؟\nكیم جون ئونگ به به‌رده‌وامی جگه‌ره‌یه‌كی به ده‌سته‌وه‌یه، له سه‌ردانه‌كانیدا جا چ له خانه‌ی سه‌رپه‌رشتیكردنی منداڵان بێت یان چاودێری تاقیكردنه‌وه‌ی مووشه‌كێكی دوورهاوێژ، هه‌میشه جگه‌ره‌یه‌كی به ده‌مه‌وه‌یه.\nكاتێك كه‌مپێنیان بۆ ده‌ستهه‌ڵگرتن له جگه‌ره ده‌ست پێ كرد، سه‌رۆك تێیدا به‌شداری كرد و كاتێك زوومی كامێراكانی هاته سه‌ر، خه‌ریكی داگیرساندنی جگه‌ره بوو.\nساڵی 2019 كاتێك به شه‌مه‌نده‌فه‌ر بۆ ڤێتنام به‌ڕێ كه‌وت بۆ دیدار له‌گه‌ڵ دۆناڵد تره‌مپ، له میدیاكانی كۆریا ڤیدیۆیه‌كی بڵاو كرایه‌وه كه له شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه‌دا پاڵی داوه‌ته‌وه و جگه‌ره‌ی ده‌كێشا و كیم یوی خوشكی به دوو ده‌ست ته‌پڵه‌كی جگه‌ره‌كه‌ی بۆ راگرتووه.\nری سوول جۆ هاوسه‌ری كیم جۆن ئون، پێشتر چه‌ند جارێك هانی دابوو بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست له جگه‌ره هه‌ڵگرێت، به‌ڵام له چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ ته‌له‌ڤزیۆنی فه‌رمی وڵاته‌كه‌ی ده‌ڵێ، كیم جون ماوه‌یه‌ك جگه‌ره كه‌م ده‌كاته‌وه و دواتر ناتوانێ له‌سه‌ری به‌رده‌وام بێت.\nماوه‌ی 15 ساڵه له كۆریای باكور نرخی جگه‌ره زۆر گران بووه و تا ئاستێكیش رێژه‌ی جگه‌ره‌كێشان له‌و وڵاته رووی له دابه‌زین كردووه.\nبه‌پێی ئامارێكی رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی، ساڵی 2019 نزیك به 46.1٪ی پیاوانی سه‌رووی 15 ساڵ له كۆریای باكور جگه‌ره‌خۆر بوون. هه‌ر به‌پێی ئه‌و ئاماره ژنان له‌و وڵاته جگه‌ره ناكێشن و ئه‌وه‌ش ره‌نگه بۆ ئه‌و نه‌ریته بگه‌ڕێته‌وه كه كۆرییه‌كان به چاوی سووك سه‌یری ژنانی جگه‌ره‌كێش ده‌كه‌ن.\nجیمز بێنفیڵد سه‌رۆكی رێكخراوی كۆریای یه‌كگرتوو كه رێكخراوێكی تایبه‌ت به ژنانی كۆریایه ده‌ڵێ، جگه‌ره‌كێشان بۆ ژنان له شوێنه گشتییه‌كان و به‌تایبه‌ت ژنانی گه‌نج له‌ڕووی فه‌رهه‌نگی و نه‌ریته كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه‌وه عه‌یبه‌یه، به‌ڵام هه‌ندێك له ژنان دوای هاوسه‌رگیری یان كاتێك ته‌مه‌نیان به‌ره‌و پیری ده‌چێت، له ماڵه‌وه جگه‌ره ده‌كێشن.\nجگه‌ره له كۆریای باكور له‌سه‌ر پیاوان تاپۆ كراوه و جگه‌ره‌كێشان بۆ دۆزینه‌وه‌ی كار و ئاستی فه‌رهه‌نگ و بوێری سه‌ربازی پیاوان وه‌ك پێویستییه‌ك سه‌یر ده‌كرێت، له كه‌مپێنه‌كاندا ژنان بۆ وازهێنانی پیاوان له جگه‌ره‌كێشان به‌كار ده‌هێنن.\nته‌له‌ڤزیۆنی فه‌رمی حكوومه‌ت به‌رنامه‌یه‌كی بڵاو كرده‌وه كه تێیدا ژنان له‌باره‌ی ئه‌و پیاوانه قسه‌یان ده‌كرد كه جگه‌ره ده‌كێشن و به كۆمه‌ڵێك گه‌مژه ناویان ده‌هێنان كه ژینگه و ده‌وروبه‌ریان له‌ناو ده‌به‌ن.\nبه‌گشتی ساڵانه له كۆریای باكور 71 هه‌زار و 300 پیاو به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كانی پێوه‌ست به جگه‌ره‌كێشان، گیانیان له ده‌ست ده‌ده‌ن كه ئه‌وه‌ش رێژه‌یه‌كی به‌رزه و دوو ئه‌وه‌نده‌ی ستاندارده‌كانی رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانییه.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كۆریای باكور سه‌رباری ئه‌و ره‌خنانه‌ی له مامه‌ڵه‌ی سیاسی و ئایدیۆلۆجی حكوومه‌ت لێی ده‌گیرێت، هه‌وڵه‌كانی بۆ پێوه‌ستبوون به كۆمه‌ڵگه‌ی مۆدێرن له رووه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه‌وه ده‌ست پێ كردووه و كه‌مكردنه‌وه‌ی ئاستی جگه‌ره‌كێشان یه‌ك له‌و به‌رنامانه‌یه كه ئێسته رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی كاری له‌سه‌ر ده‌كات.\nساڵی 2009 رێژه‌ی جگه‌ره‌كێشان له‌ناو پیاوانی كۆریا سه‌رووی 52.3٪ بوو، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌و به‌رنامه و كه‌مپێنانه ئێسته ئه‌و رێژه‌یه دابه‌زیوه بۆ 46.1٪ی پیاوان و ئه‌وه‌ش له لایه‌ن رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانییه‌وه به سه‌ركه‌وتنێكی به‌رچاو وه‌سف كراوه.\nكی بی پارك به‌ڕێوه‌به‌ری به‌رنامه‌ی سیاسه‌تی ته‌ندروستیی كۆریا له زانكۆی هاروارد ده‌ڵێ، له ماوه‌ی 13 ساڵی رابردوو زیاد له 20 جار سه‌ردانم بۆ كۆریای باكور هه‌بووه، ئێسته له‌چاو چه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ر كه‌متر گه‌نجان ده‌بینم له‌و وڵاته‌دا جگه‌ره بكێشن.\nسه‌رباری ئه‌وه‌ی سه‌رۆكه گه‌نجه‌كه خۆی رۆژانه زیاد له سێ پاكه‌ت جگه‌ره ده‌كێشێت، به‌ڵام تا ئێسته به‌ربه‌ستی بۆ كه‌مپێنی وازهێنان له جگه‌ره‌كێشان دروست نه‌كردووه و بگره وه‌ك ئاژانسی بی بی سی ده‌ڵێ، هانده‌ر و پاڵپشتییه‌كی باشی ئه‌و سیاسه‌ته‌یه.


بڕیاره سه‌رۆک ئۆباما سه‌ردانی شارۆچکه‌ی نیوتاون بکات\nبه‌راک ئۆبامای سه‌رۆکی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ئه‌مڕۆ یه‌کشه‌ممه سه‌ردانی شارۆچکه‌ی نیوتاونی ستانی که‌نتیکت ده‌کات، وه‌ک هه‌وڵێـکی سه‌رۆک بۆ دڵناوایی‌دانه‌وه و ڕه‌واندنه‌وه‌ی په‌ژاره‌ی دانیشـتوانی ئه‌و شـارۆچکه‌یه، ئه‌وه‌ی هاوڵاتیانی هه‌وڵ ده‌ده‌ن له‌و مه‌رگه‌ساته بکه‌ونه‌وه سه‌رخۆ که 20 خوێندکاری منداڵ و 6 که‌سی گه‌وره‌یان کوژران.\nله‌و باره‌یه‌وه به‌رپـرسـانی کۆشـکی سـپی ده‌ڵێن به‌ڕێز ئۆباما چاوی به‌و خانه‌وادانه ده‌که‌وێت، ئه‌وانه‌ی ڕۆڵه‌کانیان له خوێندنگه‌ی سه‌ره‌تایی سـاندی هوک کوژران. هه‌روه‌ها سه‌رۆک ئۆباما له‌م سه‌ردانه‌شیدا بۆ شـاری ئاماژه‌پـێدراو سوپاسی ئه‌و که‌س و به‌رپـرسـانه ده‌کات که به هانای کۆکوژیـیه‌که‌وه چوون.\nهه‌روه‌ها بڕیاره ئه‌مشه‌و سه‌رۆک ئۆباما له گردبوونه‌وه‌یه‌کی شه‌ونخونیدا بۆ خانه‌واده‌ی قوربانیـیان بدوێت.\nبه‌رپـرسـانی پـۆلیسی سـتانی که‌نه‌تیکت ده‌ڵێن لیستی کوژراوانی ئاکامی کۆکوژیـیه‌که‌ی نێو خوێندنگه‌که ناوی 12 خوێندکاری کچ و 8 کوڕ له‌خۆگرتووه که ته‌منیان له نێوان 6 و 7 سـاڵان بوون، واته خوێندکاری پـۆلی یه‌کی سه‌ره‌تایی بوون.\n6 که‌سه گه‌وره‌که‌ی کوژران هه‌موویان ژن بوون، له نێویاندا به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنگه‌که که خۆیدابووه به‌رده‌می خوێندکاره‌کان تاوه‌کو گولـله‌کانیان به‌رنه‌که‌وێت.


ریاڵ مه‌درید گواستنه‌وه‌ی ئیدین هازاردی راگه‌یاند – Knwe.org\nسەرەکی » وەرزش » ریاڵ مه‌درید گواستنه‌وه‌ی ئیدین هازاردی راگه‌یاند\nیانه‌ی ریاڵ مه‌درید به‌رده‌وامه له‌سه‌ر هه‌وڵه‌كانی بۆ به‌هێزكردنی پێكهاته‌كه‌ی و دوای كڕینی هه‌ریه‌ك له میلیتاوی به‌رازیلی و لوكا جۆڤیچی سربی ئه‌مجاره گواستنه‌وه‌ی ئیدین هازاردی ئه‌ستێره‌ی به‌لژیكی یانه‌ی چێڵسی راگه‌یاند.\nریاڵ مه‌درید دوای گفتوگۆیه‌كی درێژخایه‌ن له‌گه‌ڵ یانه‌ی چێڵسی له پێگه‌ی ره‌سمی خۆی گواستنه‌وه‌ی هازاردی راگه‌یاند و ئاماژه‌ی به‌وه داوه بۆنده‌كه‌ی تا هاوینی 2024 ده‌بێت.\nریاڵ مه‌درید راشیگه‌یاندوه ئه‌و یاریزانه رۆژی 13ی ئه‌م مانگه پشكنینی پزیشكی بۆ ئه‌نجامده‌درێت و دوای ئیمزاكردنی بۆنده‌كه‌شی هه‌ر ئه‌و رۆژه له یاریگای سه‌نتیاگۆ بیرنابیۆ به هانده‌ران ده‌ناسێندرێت.\nریاڵ مه‌درید له به‌ننامه ره‌سمییه‌كه‌ی له‌سه‌ر هازارد بڵاویكردۆته‌وه هیچ زانیارییه‌كی له‌سه‌ر نرخه‌كه‌ی بڵاونه‌كردۆته‌وه به‌ڵام به‌پێی سه‌رچاوه‌كانی راگه‌یاندن نرخی ئه‌و یاریزانه‌سه‌رو 100 ملیۆن یۆرۆیه‌و ره‌نگه بگاته 145 ملیۆن یۆرۆ.\nهازارد ماوه‌ی 7 ساڵه یاری بۆ یانه‌ی چێڵسی ده‌كات و له‌و ماوه‌یه‌ش له 352 یاری 110 گۆڵی كردوه‌و 92 گۆڵیشی دروستكردوه‌و 2 جار له‌گه‌ڵیاندا بووه‌ته پاڵه‌وانی پریمه‌رلیگ و یۆرۆپالیگ.\nدوای راگه‌یاندنی بۆنده‌كه‌ش ئه‌و ئه‌ستێره 28 ساڵه په‌یامێكی ئاڕاسته‌ی هانده‌رانی چێڵسی كردوه‌و نووسیویه‌تی: ئێوه ده‌زانن من په‌یوه‌ندی به ریاڵ مه‌دریده‌وه ده‌كه‌م، ئه‌مه نهێنی نییه‌و له منداڵیه‌وه خه‌ونی پێوه ده‌بینم، له‌ماوه‌ی 6 مانگی رابردوو ده‌نگۆی زۆر له‌سه‌ر رۆیشتنم هه‌بوو، به‌ڵام هه‌موو هه‌وڵێكمدا بۆ ئه‌وه‌ی به بردنه‌وه‌ی نازناو كۆتایی به كاروانی وه‌رزشیم له یانه‌كه بهێنم، هیوام وایه لێم تێبگه‌ن كه دوای خه‌ونه‌كه‌م كه‌وتوم، جێهێشتنی چێڵسی قورسترین بڕیاره له ژیانی وه‌رزشیمدا، چێڵسیم خۆش ده‌ویست و هه‌رگیز بیرم له رۆیشتن نه‌ده‌كرده‌وه، له 21 ساڵیه‌وه له یانه‌كه‌م دڵخۆشم كه چه‌ند نازناوێكم له‌گه‌ڵ یانه‌كه برده‌وه، هه‌میشه چێڵسی و هانده‌رانی له دڵمدا ده‌مێننه‌وه.


ریزبەندی دێتە سەر خوێندنەوە.. وەکو چۆن لەشمان پێویستی بە خۆاراکی هەمەجۆرە هەیە بۆ ئەوەی بڕسکێ و گەشەبکات، خوێندنەوەش خۆراکی مێشکمانە.لە رێگای خوێندنەوەوە زانست و زانیاری هەمەرەنگە بە دەستدەهێنین،بۆ گەشەکردنی هۆش و گۆش و هزر و بیر و زەینمان.. (ستیل) دەڵێ:" خوێندنەوە وەرزشی هۆشە" خوێندنەوە هۆیەکی گرنگی فێربوون و خۆڕۆشنبیرکردنە.. بنەمایەکە لە بنەما هەرە سەرەکییەکانی دروستبوونی کەسایەتییەکی دروست و تەواو و سەرکەوتوو لە ژیاندا.\nخوێندنەوە یەکێکە لە کۆڵەکە گرنگەکانی رۆشنبیری منداڵان.. شارەزایانی پەروەردە هاوڕان لەسەر گرنگی چاندنی حەز و خۆشەویستی خۆێندنەوە لە قۆناخی زووی منداڵیدا لە دەروونی منداڵاندا، باشتر وایە هەر لە منداڵییەوەمنداڵان هۆگر و ئاشنای کتێب و گۆڤارەکانی منداڵانیان بکەین و، ببنبە هاوڕێی هەمیشەی کتێب..خوێندنەوە ببێت بە خوویەکی بەسوودیانو دەقی پێوەبگرن و، ببێت بە بەشێک لە ژیانیان.\n(داردین) دەڵێ:" تۆ لە ماڵی خۆت دایت و، بە خوێندنەوەی کتێب، گوزەری جیهاندەکەی"لەو رستە جوانانەی کە لەسەر دیوارە بەجێماوەکانی فەرعەونییە میسرییەکان هەڵکۆڵراون:" رۆڵەکەم وات لێدەەکەم کە چۆن دایکت خۆشدەوێ.. ئاوهاش کتێبت خۆشبوێت.. یا زیاتر"\nهەموو ساڵێک، عاشقان لە رۆژی (١٤ی/ فبرایەر) دا بە بۆنەی (جەژنی خۆشەویستی) یەوە، پیرۆزبایی دەکەن و گوڵی سوور پێشکەش بە یەکتری دەکەن.. بەڵام زۆربەی خەڵکی ئەوە نازانن کە رۆژی (١٤ی/ فبرایەر) رۆژێ خوێندەوەشە بۆ منداڵان، بە ناوی ( بۆ منـداڵەکەتبخـوێنەوە) ئەمەش گوزارشتە لە بەرجەستەکردنی خۆشەویستیی خوێندنەوە بۆ منداڵان.. لەم رۆژەدا لە زۆر شوێنی جیهاندا، خێزانەکان هەریەکە بە شێوازێک ئاهەنگ بەم بۆنەیەوە دەگێڕن و چالاکی رۆشنبیری ئەنجام دەدەن، وەک: هەڵبژاردنی کتێبێک بۆ ممنداڵان و خوێندنەوەی لە نێو خێزاندا، یا بە کۆمەڵی دەچن لە یانەیەکدا دەخوێننەوە، یا لە قوتابخانەکاندا دەبێتە رۆژێکی تایبەتی بە خوێندنەوەوە. یا خوێندنەوەی چەند کتێبێک لە لایەن خودی منداڵانەوە، کە باوکانیان یا دایکانیان، کاتێ کە منداڵ بوون، حەزیان بە خوێندنەوەی ئەو کتێبانە بووە.. یا گەڕانی دایکان و باوکان بە کتێبخانەکاندا بۆ کڕینی کتێب و گۆڤاری تازە و پێشکەشییان دەکەن بە منداڵەکانیان.\nخۆزگە ئەم نەریتە جوانە لە کوردستانی ئێمەشدا دەبوو بە باو.. منداڵانی کوردیشمان لەگەڵخێزانەکانیاندا لەم رۆژەدا ( بۆ منداڵەکەت بخوێنەوە..) ئاهەنگی شیاو و چالاکی جۆراوجۆریان لە بواری خوێندنەوەی کتێب و گۆڤارەکانی منداڵان ئەنجام دەدان.. دایکان و باوکان کتێب و گۆڤاری کوردییان بۆ منداڵان پێیشکەش بە منداڵەکانیان دەکردن..تا خۆشەویستی خوێندنەوەی و گرنگی کتێب و گۆڤارەکان لە دڵ و دەروونی منداڵە چاوگەشەکانمان شیرین بکردان. هیوای ئەوەش دەخوازم، کە رۆشنبیریکردنی منداڵەکانمان کە هیـوایداهـاتووی کوردستانن،ببێتبە خواست و خەمی سەرەکیمان هەموومان هاندەر و پاڵپشتیان بین.\nبرای دڵسۆز و خۆشەویستم، ئەندازیار کاک (محـەمەد بـەرزی) کە نووسەرێکی بە توانا و، شاعیر وچیرۆکنووسێکی ناسروای بۆاری ئەدەبی منداڵانە..خاوەن چەند کتێبێکی هۆنراوە و چیرۆکی چاپکراوە بۆ منداڵان..ئەو ئێستادا لە ئەمریکادا دەژی. جارێکی وەکو بیرەوەرییەکی منداڵیی خۆی بۆمی نووسیبوو:" کە منداڵ بووم باوکم خەنجەرێکی دەبانی بە دیاری بۆ کڕیم و پێی وتم، ئەمە لەژێر سەەرینەکەتدا دابنێ.. خۆ ئەگەر باوکم کتێبێک یا گۆڤارێکی منداڵانی لە جێی ئەو خەنجەرە بۆ بکڕیمایە.. ئێستا لە ئاستێکی تـردا دەبـووم"\nدێینە سەر باسەکەمان کە گرنگی کتێبخانەی ماڵەوەیە لە رۆشنبیریکردنی منداڵدا.منداڵی ژیر و وریا و زانست و زانیاری پەروەر، لە پشووی هاویندا کاتێکی زۆری بە دەستەوەیە بۆ ئەوەی سوود لە بەهرە و لە توانا و ئارەزووەکانی وەربگرێت، یەکێک لەو ئارەزووە بەسوودانە، خوێندنەوەی کتێب و گۆڤارەکانی منداڵانە..منداڵ لە رێی خوێندنەوەوە فێردەبێت و بە زانست و زانیاری هەمەچەشنە ئاشنادەبێت و زاخاوی بیر و هۆش و بەهرەکانی دەدا و بیر لە داهێنان دەکاتەوە.. ئاسۆی رۆشنبیری گشتیشی فراوانتر و بەرزتردەبێتەوە.. جیاوازیشی دەبێت لەگەڵ ئەو منداڵانەی کە ناخوێننەوە.. بایەخی خوێندنەوە لە دەرەوەی قوتابخانەدا، لە بایەخی بەرنامەکانی خوێنـدن لە ناو قوتابخانەدا کەمترنییە..بۆیە کتێخانەی ماڵەوە بە پێویستێکی پەروەردەیی دەزانین. چونکەدرێژەدەر و تەواوکەری بەرنامە و پرۆگرامی خوێندنە.\nوەکو دەڵێن: "فێـربوون لە منـداڵـیدا.. وەکو نەقـشی سەر بـەرد وایـە"\nشارەزایانی پەروەردە و دەروونناسی، جەخت لەسەر ئەوە دەکەنەوە، کە پێگەیشتنی منداڵ لە خێزانێکدا، کە دایک و باوکیان خوویان بە خوێندنەوەوە گرتووە، کتێبخانەش بەشێکی گرنگە لە ماڵەکەیاندا، منداڵکانیشیان چاویان لێدەکەن و هۆگری خوێندنەوە دەبن، چونکە دایکان و باکانی خوێنەری پێشەنگ کارتێکردنێکی تەواوی ئەرینیان هەیە بۆ ئەوەی کە منداڵەکانیشیان چاویان لێبکەن.. دەشێ منداڵ سوود لە کتێبخانەکەی باوک و دایکی وەرنەگرێت، بەڵام تەنها بوونی لە ماڵەوەدا، خۆشەویستی زانست و داهێنانی لا بەهێز و شیرین دەکات.. سووریش دەبێت لەسەر ئەوەی، کە پێویستە ئەمیش کتێبخانەی تایبەتی خۆی هەبێت.. گەر لە ماڵەوە کتێخانەی تایبەتی منداڵیش نەبێت، پێویستە دایک و باوک ئەو کتێانەی هەڵیان دەبژێرن و دەیانکڕن هەمەچەشنە بن تا بۆ هەموو کەسانی خێزان لەباربن..خوێندنەوەی کتێب و گۆڤار کەرەستەیەکی گرنگی پەروەردەییە و رۆڵێکی ئەرێنی هەیە لە گەشەکردنی دروستی منداڵان.. لە ئەمڕۆدا زۆری کتێبخانەی گشتی و کتێخانەی قوتابخانە و کتتێبخانەی ماڵەوە و، دەوڵەمەندییان بە کتێب و گۆڤاری هەمە بابەت، بە پێوەرێکی رۆشنبیری و بە دیاردەیەکی شارستانی و پێشکەوتن و،بایەخدان بە فێرکردن و پەروەردە دە دەزانرێت.\nبۆ نموونە: لە هەر شارێک و قەزا و ناحیە و گەڕەک و گوندێکی وڵاتی (نەرویج) دا، کتێبخانەیەکی گشتی گەورە هەیە.. لە هەر قوتابخانەیەکدا هۆڵێکی گەورەکراوە بە کتێبخانە بۆ قوتابیان و مامۆستایان، لە بەردەم هەر پۆلێکدا کتێبخانەیەک هەیە، لە ناو هەر پۆلێکیشدا دۆڵابێکیپڕ لە کتێبی تایبەت بە ئاستی خوێندنی ئەو پۆلەوە هەیە.. لە هەر ماڵێکیشدا کتێبخانەیەک هەیە، لە ژووری هەر منداڵیکیشدا کتێبخانەیەکی قنـج هەیە.. لەهەر شەقام و سەنتەرێکدا کتێبخانەی فرۆشتنی کتێب و گۆڤار و رۆژنامەکان هەن.. تەنانەت لەومارکێتانەی کە خواردەمەنی و خواردنەەوە و میوەهاتیش دەفرۆشن، لە بەشێکیاندا کتێبان بۆ فرۆشتن داناون بە تایبەتیش کتێبیی منداڵان.. لە راستیشدازۆر دەوڵەتی تری ئەوروپی هەن، کە لەم بورەدا لە پێش نەرویجەوە.\nبە لای ئێمەشەوە، کتێبخـانەی ماڵەوە، لە چێشتخـانەی ماڵەوە گرنگترە.. ئەو ماڵەی کتێبخانەی تێدا نەبێت.. بە ماڵێکی ناتەواوی دەزانـم..(شیشرۆن) دەڵێ:" ماڵێک بەبێ کتێب، گیانێکی بێ رووحـە" پێویستە ئەوەش بڵێین، نابێت کتێبخانەی ماڵەوە تەنیا وەکو دیکۆرێک بۆ جوانی و بۆ رازانەوەی ماڵ دابنرێت و، کتێببەکان خوێنەریان نەبێت، پێویستە وا لە منداڵان بکەین کە ببن هاوڕێی هەمیشەی کتێب و، خوێندنەوەش ببێت بە بەشێک لە ژیانیان.. هاوکاریان بین لە هه ڵبژاردنی کتێب و گۆڤاری بەسوود و لەبار بۆ کتێبخانەکانیان.\n١ـ کتێبخانەی ماڵەوە، یارمەتی منداڵ دەدات کە بە زانست و زانیاری هەمەچەشنەی بەسوود زاخاویبیر و هۆشی بدات و.. خۆی بە زانستی و زانیاری هەمەچەشنە رۆشنبیر بکات و..زۆرزانتر و.. زەینتیژتربێت.. دانەمێنێت.\n٦ـ زمانی پاراوتر دەبێت و، سامانی وشە و رستەکانی زیاتر دەبن.. دەتوانێت بێ دامان و رامان،بە ئاسانی بە قسە و بە نووسین گوزارشت لە هۆش و لە ناخی خۆی بکات.\n١٠ـ گەر کتێب لەبەردەستی منداڵدا دابێت، لە کاتی پێویستیدا،سوودیان لێوەردەگرێت.\n" کتێبخـانەکەت پڕبێـت لە کتـێب.. باشترە لەوەی کە جـزدانەکەت پڕبێـت لە پـارە "


ژیان: ده‌یلی سه‌باح\nخاڵێكی تری سیاسه‌تی ئیداره‌كه‌ی تره‌مپ به‌ر هه‌رێمی كوردستان كه‌وت ئه‌وكاته‌ی كه مه‌سعود بارزانی سه‌رقاڵی ئه‌نجامدانی ریفراندۆمبوو بۆ سه‌ربه‌خۆی، دیسانه‌وه كوشنه‌ر هه‌مان ڕۆڵی بینی له‌م بابه‌ته‌شدا.\n"ئه‌و ئاگره‌ی ئێستا ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستی گرتووه‌ته‌وه نه ڕێككه‌وته و نه دووباره‌بوونه‌وه‌ی مێژوو و نه دووباره نه‌خشه‌كێشانه‌وه‌ی سنوره‌كانه، به‌ڵكو سیاسه‌تی نوێی دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكایه كه به ڕێبه‌ری زاواكه‌ی جارید كوشنه‌ر به‌ڕێوه‌ده‌برێت و باشترین به‌ڵگه‌ی ئه‌م بابه‌ته‌ش په‌یوه‌ندیی كردنیه‌تی به مه‌سرور بارزانی، كوڕی مه‌سعود بارزانی بۆ ئه‌نجامدانی ڕیفراندۆم له هه‌رێمی كوردستان و دورخستنه‌وه‌ی حه‌ریری له لوبنان و په‌سه‌ندكردنی بڕیاری گۆڕینه‌وه‌ی پایته‌ختی ئیسرائیل له ته‌لئه‌بیبه‌وه بۆ قودس".\nدۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا كاتێك كه بڕیاری گواستنه‌وه‌ی پایته‌ختی ئیسرائیلی له ته‌لئه‌بیبه‌وه بۆ قودس (ئۆرشه‌لیم) په‌سه‌ند كرد زۆر به ڕوونی ده‌یزانی كه ئاگر له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌رده‌دات و زیان به به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكاش له ناوچه‌كه ده‌گه‌یه‌نێت، به‌ڵام وه‌ك ده‌رده‌كه‌وێت خودی ته‌ره‌مپ و ئه‌وكه‌سانه‌شی كه له‌ده‌ورین به‌تایبه‌تی جارید كۆشنه‌ری زاواو ڕاوێژكاری پێشكه‌وتوی هیچ گرنگی به‌م بابه‌ته ناده‌ن ، چونكه راستی بابه‌ته‌كه ئه‌وه‌یه كه ئیداره‌كه‌ی تره‌مپ سه‌رقاڵی دانانی پلانێكی شێتانه‌یه بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كه ته‌نانه‌ت له پشت پێشبینییه تاڵه‌كانی ئێمه‌شه‌وه‌یه كه خاوه‌نی ئه‌زمونی ژیانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستین.\nبۆ شیكردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته پێویسته چاوێك بخشێنیه‌وه به سیاسه‌تی ئیداره‌كه‌ی تره‌مدا له‌سه‌ر بنه‌مای كرداره‌كانی تره‌مپ له‌سه‌ره‌تای ده‌ستبه‌كاربوونییه‌وه و روداوه‌كان به‌یه‌كه‌وه ببه‌ستینه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی تێبگه‌ین كه چی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست گوزه‌راوه و ده‌گوزه‌رێت.\nله سه‌ره‌تای ده‌ستبه‌كاربوونییه‌وه وه‌ك سه‌رۆكی ئه‌مریكا دۆناڵد تره‌مپ سه‌ردانی ناوچه‌كه‌ی كرد و وه‌ك هه‌نگاوی یه‌كه‌میش سعودییه و ئیمارات و میسری له‌سه‌ر یه‌ك مێز كۆكرده‌وه و بوونه‌هاوپه‌یمانی یه‌كتر و یه‌كیانگرت له‌دژی ئێران. له یه‌كه‌مین كرداریشیاند ئه‌م وڵاتانه هه‌وڵیاندا قه‌ته‌ر له‌به‌ینبه‌رن، چونكه ئه‌م وڵاته لایه‌كه‌وه په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ توركیا به‌هێزبوو و یارمه‌تی له‌ڕێگه‌یه‌وه ده‌گه‌یانده غه‌ززه و له‌لایه‌كی تریشه‌وه، په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئێران هه‌بوو. دووه‌مین كرداری ئه‌م هاوپه‌یمانیه‌تیه‌ش بریتبوو له ئه‌نجامدانی كورده‌تا له سعودییه كه مه‌حاڵی كرده ڕاستی و تاجی پاشایه‌تی به‌خشییه محه‌مه‌د بن سه‌لمان و هه‌موو ده‌سه‌ڵاته‌كانی خسته ژێرده‌ستییه‌وه. له‌هه‌موو ئه‌م روداوانه‌شدا كوشنه‌ر رۆڵی تایبه‌تی هه‌بوو.\nخاڵێكی تری سیاسه‌تی ئیداره‌كه‌ی تره‌مپ به‌ر هه‌رێمی كوردستان كه‌وت ئه‌وكاته‌ی كه مه‌سعود بارزانی سه‌رقاڵی ئه‌نجامدانی ریفراندۆمبوو بۆ سه‌ربه‌خۆی، دیسانه‌وه كوشنه‌ر هه‌مان ڕۆڵی بینی له‌م بابه‌ته‌شدا. به‌پێی زانیارییه‌كان، كوشنه‌ر په‌یوه‌ندیی به مه‌سرور بارزانی، كوڕی مه‌سعود بارزانییه‌وه كردوه بۆ ئه‌وه‌ی قسه له‌گه‌ڵ باوكی بكات بۆ ئه‌وه‌ی ریفراندۆم ئه‌نجامبدات، چونكه ئه‌و زانویه‌تی ئه‌م كاره‌ی بارزانی هاوكێشه‌ی هێز له عێراقدا ده‌گۆڕێت. ئه‌وه‌شی كه رویدا له عێراق به گشتی و له كه‌ركوك به تایبه‌تی شاهێدی ئه‌م بابه‌ته ده‌ده‌ن.\nله‌دوای ئه‌م گرژییانه‌وه بۆ جاری سێیه‌م رووی زاواكه‌ی دۆناڵد تره‌مپ ده‌ركه‌وته‌وه كاتێك كه كێشه‌كانی نێوان سعودییه و لوبنان په‌ره‌یانسه‌ند، ئه‌وكات كوشنه‌ر سعودییه و ئیماراتی به حیزبوڵا ترساند به‌وه‌ی كه په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئێران هه‌یه و ده‌بێته مه‌ترسی له‌سه‌ر ئیسرایل، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌شبوو كه هه‌وڵی له‌سه‌ر كارلابردنی، سه‌عد حه‌ریری، سه‌رۆك وه‌زیرانی لوبنانی دا. به‌پێی زانیارییه ڕۆژنامه‌وانییه‌كان، حه‌ریری وه‌ك په‌نابه‌رێك بووه له سعودییه. ئه‌وه‌بوو له‌ئجامی هه‌وڵه دیپلۆماسییه‌كان حه‌رری توانی بگه‌ڕێته‌وه وڵاته‌كه‌ی خۆی و درێژه به‌كاره‌كه‌ی بدات، هه‌رچه‌نده یه‌كه‌مین هه‌وڵی ئه‌وه‌بوو كه دژایه‌تی حیزبوڵا بكات.\nلێره‌وه ئیتر پێویسته بیبینین كه دوای هاتنه سه‌رته‌ختی تره‌مپ و ئه‌و پلانانه‌ی كه به‌ڕاوێژكاری زاواكه‌ی دایانده‌نێت چی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست هاتووه؟ چونكه له ئێستادا زانیارییه‌ك هه‌یه كه باس له‌وه‌ده‌كات گروپێك له خه‌ڵك به ڕێبه‌ری زاواكه‌ی تره‌مپ خواستی ئه‌وه‌یان هه‌یه هه‌نگاو زیاتر له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا بنێن و یه‌كه‌مین ئامانجیشیان بۆ ده‌ستكردن به كاره‌كه‌یان حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌حمود عه‌باسه له غه‌ززه و بڕیاره‌كه‌ی تره‌مپیش بۆ گواستنه‌وه‌ی پایته‌ختی ئیسرائیلی له ته‌لئه‌بیبه‌وه بۆ قودس (ئۆرشه‌لیم) به‌شێكه له‌م نه‌خشه‌یه.\nئه‌م بابه‌ته 10405 جار خوێنراوه‌ته‌وه


پۆمپیۆ عێراقی بەجێھێشت\n2019-01-09 [09:50 AM]\nمایك پۆمپیۆ، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا دوای كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ عادل عه‌بدولمه‌هدی، سه‌رۆكی وه‌زیرانی عێراق و چه‌ند به‌رپرسێكی دیكه‌ی باڵا، عێراقی جێهێشت.\nبه گوێره‌ی ئاژانسی هه‌واڵی رۆیته‌رز، مایك پۆمپیۆ، سه‌ردانی سه‌ربازانی وڵاته‌كه‌شی كردووه له عێراق، له كۆبوونه‌وه‌كانیشدا هۆشداری له باره‌ی ئێران داوه و ئه‌و وڵاته‌ی به هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی ئه‌منی له هه‌رێمه‌كه وه‌سف كردووه.\nمایك پۆمپیۆ، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا، پێشتر رایگه‌یاندبوو، له گه‌شته‌كه‌یدا بۆ وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، سه‌ردانی 8 وڵات ده‌كات، ئه‌وانیش ئه‌رده‌ن، میسر، به‌حره‌ین، قه‌ته‌ر، ئیمارات، سعوودیه، كوه‌یت و عه‌ممانن.\nبه گوێره‌ی راگه‌یه‌ندراوه‌كانی پێشووی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا، سه‌ردانیكردنی عێراق له كارنامه‌كه‌ی پۆمپیۆدا نه‌بووه و به نهێنی هاتووه‌ته عێراق.\nوه‌ك ئاژانسی رۆیته‌رز ئاماژه‌ی پێكردووه، ته‌نانه‌ت به‌رپرسانی ئه‌مه‌ریكاش ئاماده‌نه‌بوونه هیچ زانیارییه‌ك له باره‌ی سه‌ردانه‌كه‌ی پۆمپیۆ بده‌ن، ته‌نانه‌ت هه‌واڵی سه‌ردانه‌كه‌شیان پشتڕاست نه‌كردووه‌ته‌وه، تا ئه‌و كاته‌ی خاكی عێراقی جێهێشت.


Aras Welcomes you: ده‌ستوورزاده\nدوێنێ ١٥/١٠/٢٠٠٥ ڕۆژێكی مێژوویی بوو بۆ هه‌موو عێراقییه‌ك، به تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی له ناوه‌وه‌ی وڵاتدا ده‌ژێن. چونكوو كرداری گشتپرسی (یاخوود ڕاپرسی وه‌یا ڕاگیری) تیا ئه‌نجامدرا\nله‌سه‌رانسه‌ری وڵاتدا، گشتپرسی له‌سه‌ر ڕه‌شنووسی ده‌ستوور و ده‌نگدان به به‌ڵێ یاخود به نه‌خێر.\nئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجمه هیچ كام له باڵه ڕامیاریی وه‌یا پێكهاته‌كانی عێراق ته‌واو له‌گه‌ڵ هه‌موو بڕگه و ده‌قه‌كاندا نین، گوێم له‌كه‌س نه‌بووه بڵێ ده‌ستوورێكی ته‌واوه، ده‌ڵێن:\n- باشترین ده‌ستووری ناوچه‌كه‌یه.\n- له‌م ده‌مه‌دا باشترین ماف ده‌دات به هاوڵاتی له وڵاتێكی دیموكراتیدا.\n- ڕه‌زامه‌ندی زۆرینه‌ی لایه‌نه ڕامیارییه‌كانی له‌سه‌ره.\n- گونجانه له نێوان هه‌موو جۆر و پارت و ڕێكخراو و نه‌ته‌وه‌كان و ئایینه‌كان و، ...\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌بیستیت له زاری به‌رپرسان و پارت و لایه‌نه‌كانه‌وه:\nكورد: هه‌موو مافه ڕه‌واكانما له ده‌ستووردا نییه، هێشتا كێشه‌ی كه‌ركووك، مافی چاره‌ی خۆنووسین چاری نه‌كراوه...\nسوننه‌كان: ده‌ستووره‌كه به‌ره‌و لێكترازان و كێشه‌ی ناوخۆمان ده‌با..\nشیعه: له ده‌ستوورا، كورد كوردستانی ده‌وێت بۆ خۆی و له عێراقیشدا شه‌ریكه..\nعه‌ره‌ب: ئه‌م ده‌ستووره عێراق هه‌ڵده‌وه‌شێنێت..\nتوركمان: مافی توركمان خوراوه و ئه‌بێ له ده‌ستوورا بنوسرێ كه تورمان سێیه‌م نه‌ته‌وه‌ن..\nكلدانی و ئاشووری: به‌شدرای له ده‌نگدان ناكه‌ین له ده‌ستوور چونكوو ناوی ئێمه نابات..\nبه بۆچوونی من وڵاتێك ده‌ستوورێكی ڕه‌های نه‌بووبێت و له پێكهاته‌یه‌كی ئاڵۆز پێكهاتبێت، زۆری ده‌وێت هه‌موو بڕگه و یاساكانی بۆ بهۆنیته‌وه، نه‌ك به تۆپزی و گونجان و په‌ستانی ئه‌ملاولا له\nماوه‌یه‌كی پێوانه‌ییدا ده‌ستوورێك دروست بكه‌یت كه به فوویه‌ك بڕوخێت. ئه‌م ده‌ستوورزاده‌یه ده‌ستكردێكه زه‌بر له هه‌موو لایه‌ك ده‌وه‌شێنێت.. دوای ده‌ستوور ڕاستییه‌كان ده‌رده‌كه‌ون.\nده‌بوایه كاتێكی زیاتر تورخان بكرایه بۆ داڕشتنی ده‌ستوور له لایه‌ك و كاتی زیاتر ته‌رخان بكرایه بۆ بنبڕی كردنی كێشه‌كان به ته‌واوی، نه‌ك هه‌ندێكی به گونجان بڕیاری له‌سه‌ر بدرێت و دوا بخرێ، كاتی زیاتر دابنرایه بۆ گفتوگۆ كردنی هاوڵاتیان له‌سه‌ری...\nهیواده‌خوازم كرداره‌كه سه‌ركه‌وتوو بێت و ئاهێك به دڵی بێپشووی خه‌ڵكدا بهێنێت\nTags: ئێراق , بۆنە , لێدوان و بۆچوون , هەواڵ