دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ | Zaher Baher\nو: زاهیر باهیر- له‌نده‌ن\nدیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ چییه؟\nدیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ له چه‌ند ڕوویه‌کی گرنگه‌وه له دیمۆکراسی پا‌ڕله‌مانی ، جیاوازه، له‌وانه:\n1- دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ ئەوەندەی لەبارەی ‘پەسەندکردنی’ بیرۆکەکانەوەیه، بە ھەمان ڕادەش لەپێناو ‘گەشەپێدانی’ بیرۆکەکانە.\nلە دیمۆکراسی پارلەمانیدا ھەرگیز لەبارەی بیرۆکەکانەوە پرسیار لە خەڵکی ناکرێت، تەنیا لەبارەی ‘پەسەندکردن’ یا ‘پەسەندنەکردن’ی ئەو بیرۆکانەوە پرسیاریان لێ دەکرێت، کە پێشیان دانراون.\nلەو بارەوە دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ بەتەواوی جیاوازە. دیمۆکراسی راستەوخۆ بەم بنەما که‌توارییە پشتئەستوورە خەڵکی بەخۆی باشتر لەدوای پرسەکانی خۆی دەبێت. ئێمە پێویستمان بە شارەزایان نییە تاکو پێمان بڵێن چۆن شوێنەکانی کار و ژیانمان بەرێوەبەرین. ئەنارکیستەکان پێداگریی لەسەر ئەوە دەکەن کە ئێمە بەخۆمان بۆ ئەنجامدانی ئەوە زۆر بەتواناین. گشت ئەو شتانەی کە ئێمە پێویستمانن، تەنیا سەرچاوەکان و مافی ئەنجامدانیانه. دیمۆکراسی ڕاستەخۆ شێوازە میتۆدە.\n2- دیمۆکراسی راستەوخۆ بە بنەمای نوێنەرایەتی پشتئەستوورە نەک جێگریی. جیاوایی یەکلاکەرەوە لەنێوان نوێنەرایەتی و جێگریی ئەوەیە کە نێردراوان تەنیا بۆ ئەنجامدانی بڕیارگەلێکی دیاریکراو ھەڵبژێردراون، نێردراوان مافی گۆڕینی بڕیارێکیان نییە کە پێشتر لەلایەن کۆمەڵەی ئەنجوومەنی/ شورای خەڵکەوە دراوە. نێردراوان (بەپێچەوانەی جێگرانەوە)، ئەگەر ئەو ئەرکە دیاریکراوه‌ی کە خراوەتە ئەستۆیان ئەنجامنەده‌ن، ئەوا دەستبەجێ دەتوانرێت ئاگاداربکرێنەوە و نوێنەرایەتییەکەیان لێ بسەندرێتەوە.\n3- دێمۆکراسی راستەوخۆ بەو ڕادەی لەبارەی شوێنی کارەوەیە، بە ھەمان ڕادەش لەبارەی شوێنی ژیانەوەیە (نێو کۆمۆنێتییه‌که ) . لە دێمۆکراسی پارلەمانیدا شوێنی کار پارێزەری دێمۆکراسییە (پاراستنی ئەو دەستکەوتانەی کە کرێکاران لە رێگەی سەندیکاوە بەدەستیانھێناون). لە دێمۆکراسی راستەوخۆدا خستنەگەڕ و سەرپەرشتی کارگەیەك، کێڵگەیەك یا نووسینگەیەك لە رێگەی کۆبوونەوەی گشتی کرێکارانەوە ئەنجامدەدرێت. ئه‌م کۆبوونه‌وه‌یه‌شه که بڕیار له‌سه‌ر هه‌لومه‌رجی کارکردن و ڕێکخه‌رانی کار و لێ سه‌ندنه‌وه‌ی ئه‌رکیان و هه‌روه‌ها چۆن کاره‌کان ڕێکبخرێت، ده‌دات. ھەرئاوا ھەڵبژاردنی کەسەکان (وەک نوێنەر) بە رەزامەندیی ئەوانەی دەوروبەریان لە شوێنی کار و ژیان لەتەکیاندا، به‌ڕێوه‌ده‌چێت. رێکخراوی ھەرێمی لەلایەن فێدراسوێنه‌کانی شوێنی کارەوە بەبەکاربردنی پێکھاتەی نوێنەرایەتی پێکدێت.\nلە بەشی نۆھەمی نامیلکەی (پارلەمانی دێمۆکراسی) بزووتنەوەی هاریکاری کرێکارانا، وه‌رگیراوه. وhttp://flag.blackened.net/revolt/once/pd_chap9.html\nچه‌مکی دیمۆکراسی ڕاسته‌و‌خۆ ( که دژه به فره‌ڕایی ( جه‌ماعی) که هه‌ندێك جار ئه‌مه وه‌کو دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ، ناوده‌برێت) ، له ڕووی واتاوه به پێچه‌وانه‌ی ئه‌و بۆچوونه‌وه‌یه که زۆر جار ئاماژه به دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ده‌که‌ن، که شێواز ێکی بڕیاردانه له خواره‌وه بۆ سه‌ره‌وه ، که تێیدا ڕاپرسی وه‌ك ئامرازی بڕیاردان به‌کارده‌برێت. دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ له بوارێك یا ئاستێکی بچوکدا وه‌کو گروپێك له خه‌ڵك له ڕێگای به‌رزرکردنه‌وه‌ی ده‌ستیانه‌وه یاخود به‌کارهێنانی کارتی ده‌نگدان بۆ گه‌یشتن به بڕیارێك ، ده‌توانرێت به ئه‌نجام بگه‌یه‌نرێت. دیسانه‌وه دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ له دانی بڕێارێکی گه‌وره‌دا له فۆڕمی” لیژانه‌کاندا، شووراکاندا، ئه‌نجومه‌نه‌کاندا” له هه‌ڵبژاردنی نێردراوه‌کان (وه‌فده‌کان)، که ڕۆڵیان نوێنه‌را یه‌تیکردنی داخوازییه‌کانی نێو گروپه‌کانیانه له ئه‌نجومه‌نه‌که‌دا ، پێكدێت،. بانگکردنه‌وه و لابردنی ئه‌م نێردراوانه (وه‌فدانه)، ڕه‌وایه و ده‌کرێت، هه‌ر کاتێك که هۆکارێك یا زه‌مینه‌یه‌کی ئاوا له لایه‌ن ئه‌و گروپه‌وه که وه‌فده‌که نوێنه‌رایه‌تییان ده‌کات، له ئارادا بوون ، ئاساییه که نێردراوان  بانگبکرێنه‌وه.\nده‌نگه‌کانی که له دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆدا، له دانی بڕیاره‌کاندا، ده‌درێت، ئه‌و ده‌نگانه‌ن بڕیارده‌ده‌ن که ئایا بڕیاره‌که”ده‌برێته”وه یا ” ده‌دۆڕێت” لیره‌دا زۆربه‌ی ده‌نگه‌کان براوه‌یه ، ( به‌تایبه‌ت که له بوارێکی بچوکدا به‌کاردێت)، به‌ڵام له بواره‌کانی دیکه‌ی وه‌ك پێکهێنانی ڕێژه‌ی نوێنه‌رایه‌تی، یاخود به‌کارهێنانی ده‌نگدان بۆ به‌ده‌ستهێنانی زۆرینه‌ی ده‌نگ و دواتر به‌کارهێنانی وه‌کو بڕیارێکی به‌کۆمه‌ڵی و (ده‌سته‌جه‌معی ) لابه‌لاکردنه‌وه‌ی یه‌کنه‌که‌وتن یا ناکۆکییه‌کان، له‌م باره‌یه‌شدا ده‌نگی زۆرینه ده‌توانرێت له مۆدیرنکردنی (مۆدیفای) پرۆسه‌ی ده‌نگداندا ، به‌کاربهێنرێت. له دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆدا ، هه‌رکه‌سێك ده‌توانێت داوای ده‌نگدان و ده‌نگوه‌رگرتن له‌سه‌ر هه‌ر پرسێك بکات ، هه‌روه‌ها ده‌شتوانێت داوای گرتنی یا به‌ستنی کۆبونه‌وه‌یه‌ك ، بکات، بۆ ئه‌مه‌ش گروپێك یا ئه‌نجومه‌نێك ده‌توانێت ڕه‌شنوسێك (درافت) ئاماده‌بکات به ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر خاڵه ڕه‌چاوکراوه‌کانی سه‌باره‌ت به بانگه‌شه بۆ ده‌نگدانه‌کان و بۆ به‌ستنی کۆبوونه‌وه‌کان، که ده‌کرێت.\nئه‌م وتاره‌ی خواره‌وه که له ” زاپه‌تێستاوه، ئه‌نارکیسزم و دیمۆکراسی ڕاسته‌خۆ” وه‌رگیراوه باس له‌وه ده‌کات که چۆن زاپێتاسته‌کان دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆیان به‌کارهێناوه. خودی وتاره‌که “له گۆڤاری ئه‌نارکو-سه‌ندیکالیسته‌کان ” له زستانی 1999 بڵاوکراوه‌ته‌وه. .\nئه‌وه‌ی که بزوتنه‌وه‌ی زاپاتێستا له ساڵی1994 وه سه‌رقاڵه پێوه‌ی، سه‌ره‌وکارێتی بیناکردنی سیسته‌می دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆیه، تۆڕێکی (نێتوه‌رك) ڕیكخستن و ده‌نگگیریی بڕیاره‌کانیانه، که به تێوه‌گلان و به‌شداربوونی سه‌ده‌ها هه‌زارکه‌س، پێکیانهێناوه. له‌و ده‌ڤه‌رانه‌ی که له‌ده‌ست ئه‌واندایه 32 شاره‌وانی یاخی، هه‌ن، که هه‌ر یه‌که‌یان له 50 بۆ سه‌روو 100 کۆمۆنێتی تیادا هه‌یه و زیاتر له 500 هه‌زار که‌س لێره‌دا ده‌ژین و به‌شێکن له‌و تۆڕه‌ی که بڕیاره‌کانی تیادا، یاخود به‌هۆیه‌وه، دەدرێن، لێره‌شدا پێنج گروپی زمانی هه‌ن، له‌ته‌ك هه‌بوونی چیا بڵنده‌کان و جه‌نگه‌ڵه‌کان و خراپی ڕێگاوبان، که گرفت ده‌خه‌نه پێشدروستکردنی هه‌ر ڕێکخراوێکی ئازادیخوازانه‌وه . له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌موو ڕێبه‌ستانه‌شدا ، واده‌رده‌که‌وێت ئه‌مه ئه‌وه‌یه که ده‌قاو ده‌ق زاپاتێستاکان ده‌یانویست دروستی بکه‌ن.\nکۆبوونه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌کانی گوند:\nئه‌و جێگایانه‌ی که زاپاتێستاکان به ئاشکرا خۆیانیان تیادا ڕێکده‌خه‌ن و به‌ڕیوه‌یان ده‌به‌ن، لادێ و گونده‌کانن که خه‌ڵکه‌که‌شی زیاد له پێویست هه‌ژارن، کۆمۆنێتییه بچوکه‌کانی که پێكهاتوون له 12 بۆ 100 خێزان، نموونه‌کانن، که به ناچاریی له‌سه‌ر پارچه‌زه‌ویه‌ك، بێئه‌وه‌ی سوودمه‌ند بن له ئامراز و ماشێنه مۆدیرێنه‌کانی کشتوکاڵی ، دانراون.\nهندێك له پیاوه‌کانی ئه‌م کۆمۆنێتیه له ده‌ره‌وه‌ی گوند، له شاره‌کانی که سه‌ر به ناوچه‌که‌ن هه‌تا به دووری سه‌ر سنوری ئه‌مه‌ریکا، له‌وێ کار ده‌که‌ن،  له گونده‌کانی خۆیاندا ته‌نها وجوودێکی سیاسیانه که هه‌یه  ئه‌ویش له که‌نیسه کاسۆلیکییه جیا جیاکانه‌وه‌یه سه‌باره‌ت به تیئۆلۆگی ڕزگاریخوازانە و خودی EZLN (سوپای زاپێتێستا بۆ ڕزگاری نه‌ته‌وه‌یی ، یاخود سوپای زاپێتێستای ڕزگاری نه‌ته‌وه‌یی) هه‌ن و چیدی نا.\nدییز دێ ئابریل ،Diez de Abril، کۆمۆنێتییه‌کی نوێیه له‌و زه‌وییانه‌دا که له ساڵی 1995 دا ده‌ستیان به‌سه‌رداگیرا، پێکهێنرا، له لایه‌ن ئه‌وانه‌ی که له پێش یاخیبووندا ڕۆیشتبوون له‌سه‌ری نیشته‌جێبووبوون ، ئه‌وان پێشئه‌وه‌ی که ده‌ستی به‌سه‌ردا بگرن ، خۆیان له‌گردبوونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌رییانه، سه‌باره‌ت به زه‌وییه‌کان، به‌یه‌کدی ئاشناکردبوو، بڕیاریان دابوو که چۆن ئه‌م زه‌ویییانه له نێوانی خۆیاندا دابه‌شبکه‌ن، بۆ ئه‌مه‌ش بڕیاریان دابوو که ئه‌و ناوه‌ی سه‌ره‌وه‌ی لێبنێن، ئه‌مه‌ش دوای 10/04/1919 کاتێك که زاپاتا تیرۆرکرا، ڕوویدا.’\nکۆبوونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ییانه‌ی هه‌فتانه له‌دوای گردبووه‌نه‌وه‌ی جه‌ماوه‌رییانه که له یه‌کشه‌ماندایه، یاخود به‌شێكه له وه‌زیفه‌ی ئه‌و گردبوونه‌وه‌یه ، ده‌کرێت و کراوه‌یه بۆ هه‌مووان که له سه‌روو 12 ساڵه‌وه‌ن بۆ قسه‌کردن و ده‌نگدان گه‌رچی ده‌نگدان زۆر ده‌گمه‌نه. ئه‌م کۆبونه‌وه‌یه بۆ چه‌ند کاژێرێك ده‌توانرێت درێژه‌ی پێبدرێت ، هه‌ر وه‌کو هه‌موو جاران پرس و کێشه عه‌مه‌لییه‌کان و لابه‌لاکردنه‌وه‌یان که په‌یوه‌ندیان به‌کارکردن له‌ناو کۆمۆنێتییه‌که یاخود سه‌رفیاتی پاره‌کانی کۆمۆنێتییه‌که‌وه، هه‌یه، تاووتوێ ده‌کرێت. یه‌کێك له‌و لێدوان و مشتومڕه درێژانه‌ی که ده‌کرا، له‌سه‌ر ئه‌وه بوو که ئایا تراکتۆرێك بکڕرێت یاخود عه‌ره‌بانه‌یه‌کی گواستنه‌وه‌ی شمەک. گه‌ر پێویستیشیکرد ئه‌وه ڕه‌نگه دانیشتینی یا گردبوونه‌وه‌ی دیکه له هه‌فته‌که‌دا ،ده‌کرێت.\nنێردراوه‌کان (وه‌فده‌کان) که به ‘به‌رپرسیاران’ ناوده‌برێن، بۆ یه‌کخستنی کاره‌کان له شوێنه دیاریکراوه‌کاندا، له گردبوونه‌وه‌که‌دا،هه‌ڵده‌بژێرێن. ئه‌م نێردراوانه بۆ کاتێکی دیاریکراو ( ساڵێك دوو ساڵ) دستبه‌کارده‌بن گه‌ر هه‌ست به‌وه‌بکرێت که ئه‌مانه ‘ به گوێره‌ی وه‌لا و متمانه بۆ ئه‌وانه‌ی هه‌ڵیبژاردوون، به‌ڕێوه‌ناچن’ کاتێك که ( دروشمی زاپاتێستا بۆ ده‌ستڕۆیی ده‌درێت پێیان) قابیل به بانگردنه‌وه ده‌بن.\nهه‌روه‌ها بۆکاره تایبه‌تییه‌کانی نێو کۆمۆنێتییه‌که کاری هه‌ره‌وه‌زی ئه‌نجامده‌درێت، ئه‌مانه‌ش له‌لایه‌ن گردبوونه‌وه‌که‌وه داده‌نرێن، سه‌باره‌ت به‌و کارانه‌ی که پێیان ده‌سپێررێن له به‌رامبه‌ر گردبوونه‌وه‌که دا، خۆیان به به‌رپرسیار ده‌زانن ، جگه له کاره پێسپێرراوه‌کانیان سه‌ربه‌خۆده‌بن. هه‌ره‌وه‌زییه‌کانی Diez به‌شی زۆر جیاوازیان هه‌یه وه‌کو به‌شێك بۆ قاوه، هه‌نگوینی گاوگۆتاڵ، بێستان، نان ، دوورین و مریشك. هه‌ندێك له به‌رهه‌مه‌کانی هه‌ره‌وه‌زییه‌کان بۆ ئه‌ندامه‌کانی خۆیان ده‌بن، زیاده‌که‌شی ده‌نێررێت بۆ سندوقی سێنته‌ری کۆمۆنێتییه‌که، که له لایه‌ن گردبوونه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌که‌وه ، کۆنترۆڵکراوه.\n. CCRI کۆمیته‌ی نهێنی شۆڕشگێڕانه:\nCCRI، کۆمیته‌ی نهێنی شۆڕشگێڕانه، کۆمیته‌یه‌که  که سه‌رکردایه‌تی سوپاده‌کات ، ئه‌م لیژنه‌یه (یا ڕاستتر ئه‌م لیژنانه، چونکه CCRI ی ده‌ڤه‌ریش هه‌یه) له نێردراوه‌کانی نێو کۆمۆنێتییه‌کان پێکهاتووه و له خۆشیدا هه‌یکه‌لێکی میللیته‌ری نییه.\nئه‌م کۆمیته‌یه  له‌سه‌ر ئاستی ده‌ڤه‌ره‌که توانای دانی ئه‌و بڕیارانه‌ی هه‌یه که کارایی خۆی له‌سه‌ر یه‌كبه‌یه‌کی کۆمۆنێتییه‌کان، داده‌نێت، بۆ نموونه، کاتێك که یه‌کێك له کۆمۆنێتییه‌کانی ده‌ڤه‌ری Morelia ویستی هه‌ر دوابه‌دوای یاخیبوونه‌که پارچه زه‌وییه‌ك داگیربکات، ده‌ستی به‌سه‌ردابگرێت ” کۆمیته‌ی شؤڕشگێڕی دانیشتوانه ئه‌سڵییه‌که‌ی ناوچه‌که، (CCRI) فه‌رمانی به‌و خه‌ڵکه دا، که ڕاوه‌ستن و چاوه‌ڕوانبن و پێشبینی لابه‌لاکردنه‌وه‌ی زه‌ویه‌که له‌سه‌ر ئاستی ده‌ڤه‌ره‌که پاش وتووێژه‌که‌ی 1994بکه‌ن “.\nئه‌مه له خۆیدا گرفتێك نییه، ئه‌گه‌رکۆمیته‌ی نهێنی شؤڕشگێڕانه‌ی ناوچه‌که (CCRI) کۆمیته‌یه‌کی حه‌قیقی نێردراوه‌کان ( وه‌فده‌که) بێت، له زۆر حاڵه‌تی شۆڕشگێرانه‌دا پاشه‌کشه‌ی که‌رتێکی جه‌نگاوه‌ره‌کان باشتره نه‌با چالاکییه‌کی نه‌زۆك و نه‌گه‌یو ببێته مایه‌ی سه‌رکوتکردنی بزوتنه‌وه‌که. له‌م حاڵه‌ته‌دا من ڕه‌نگه هاوڕانه‌بم له‌گه‌ڵ بڕیاره‌که‌دا، به‌ڵام پرسیاره‌که ئه‌وه‌یه ئه‌م بڕیاره چۆن دراوه و کێ داوێتی، ئایا خه‌ڵکی ناوچه‌که داویانه یاخود لیژنه‌یه‌كی نابه‌رپرسیار به‌ناوی ئه‌وانه‌وه ، بڕیاره‌که‌ی داوه؟\nپاش مانگێك به‌دوای ڕاپه‌ڕیندا، ڕۆژنامه لیبراڵه‌که‌ی مه‌کسیك’La Jornada’ له دیمانه‌یه‌کی هه‌مه‌لایه‌نانه‌ی زاپاتێستاکان که له‌لایه‌ن هه‌ندێك له ئه‌ندامانیCCRI، ئه‌نجامدرابوو، یه‌کێك به‌ناوی Isacc ڕاڤه‌ی به‌رپرسیارێتی CCRI: کردووه و ده‌ڵێت:\n“ئه‌گه‌ر خه‌ڵك وتیان هاوڕێیانێك که ئه‌ندامی CCRI هیچ شتێك ناکه‌ن و ئێمه ڕێز له خه‌ڵك ناگرین یا ئه‌وانه ناکه‌ین که خه‌ڵك پێمان ده‌ڵێن ، ئه‌و کاته خه‌ڵکی ده‌ڵێن ده‌یانه‌وێت که لامانبه‌رن….. هه‌ر به‌هه‌مان شێوه گه‌ر هه‌ندێك له ئه‌ندامانی CCRI کاره‌کانیان به‌جێنه‌هێنن، گه‌ر ڕێزیان بۆ خه‌ڵکی نه‌بێت، که‌واته هاوڕێیان ئه‌مه شوێنی ئێوه نییه و لێمان ببورن ده‌بێت خه‌ڵکی دیکه بخه‌ینه جێگاتان”.\nله‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌ستڕۆییه‌ی CCRI هێشتا ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی نییه ، که بڕیاره گرنگ و مه‌زنه‌کانی وه‌کو جه‌نگ و ئاشتی بدا، ئاوا بڕیاردانێك سه‌باره‌ت به‌و مه‌سه‌لانه ده‌بێت له ڕێگای ‘ڕاوێژکردنه‌وه ‘ بکرێت ، به ڕیفرۆنده‌م به‌ڵام به لیدوان و مشتومڕێکی چڕوپڕه‌وه له هه‌ر کۆمۆنێتییه‌کدا که چه‌قی پرۆسه‌که‌یه وه‌کو خودی ده‌نگدانه‌که خۆی. ئه‌مه‌ش مانگانێك ده‌خایه‌نێ و هۆکارێکی گه‌وره‌شه بۆ توڕه‌بوونی حکومه‌تی مه‌کسیکۆ، که ئه‌و هه‌میشه وه‌ڵامی پێشنیازه‌کانی یه‌کسه‌ر یاخود له چه‌ند ڕۆژێکدا ، ده‌وێت.\nله یه‌کێك له ڕاگه‌یاندنه‌کانی EZLN ڕاڤه‌ی پرۆسه‌ی ڕاوێژکارییه‌ك ئاواده‌کات:\n“له هه‌موو کۆمۆنێتییه‌کان و کۆمونەکاندا له‌و شوێنانه‌ی که ئه‌ندامانی EZLN لێبوو ڕاوێژکردن، ئه‌نجامدرا، توێژینه‌وه‌کان ، ڕاڤه‌کردن و شیکرنده‌وه هه‌روه‌ها لێدوان سه‌باره‌ت به گرێبه‌سته‌کانی ئاشتی، له گردبوونه‌وه دیمۆکراسییه کاندا ، قسه‌ی لێکرا و هه‌ڵبژاردنیش ڕاسته‌وخۆ و ئازاد و دیمۆکراتیانه، بوو.\nدوای ده‌نگدانه‌که ڕاپۆرته فه‌رمییه‌کانی ئه‌نجامی گردبوونه‌وه‌کان ئاماده‌کران، ئه‌م ڕاپۆرتانه‌ش به ده‌قیقی به‌روار و شوێنی گردبوونه‌وه‌که، ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی که به‌شدارییان کردووه (پیاو، ژن و منداڵانی ته‌مه‌ن له سه‌رو 12 ساڵه‌وه) ڕاکان و خاڵه بنه‌ڕه‌تییه‌کانی که مشتومڕیان له‌سه‌ر کراون له‌ته‌ك ژماره‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی که ده‌نگیان داوه، له‌م ڕاپۆرتانه‌دا هاتوون.\nبه‌م شێوه فراوانه‌ی که چاودێره‌کان بینیویانه و که ڕاوێژکردن کراوه و به من وتراوه ، ئا له‌م جۆره ڕاوێژکردنانه‌بوو  که بڕیاردرا که به‌رخۆدانه‌که‌ی1994 به‌ڕێوه‌بچێت. ساڵێك پێشتر مارکۆس و کۆمانده‌ی سوپا ئه‌و ئاماده‌بوونه‌یان به‌رچاوگرت، له‌و کاته‌وه‌ش ڕاوێژکردنه‌کان بڕیاری ده‌ستپێکردنی لێدوانی له‌گه‌ڵ حکومه‌ت کرد تاکو ڕێکه‌وتنه‌که‌ی San Andres قبوڵبکات، دواتریش کشانه‌وه‌ی  لێدوان له‌گه‌ڵ حکومه‌ت، ڕاگیرا هه‌تا ئه‌و کاته‌ی ئه‌وانه‌ی که له ئێستادا ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر نیشاندراون (موافه‌قه‌ت کراون) ، ده‌یکات.\nئه‌م هه‌یکه‌له ده‌ڤه‌رییانه وا کڵێشه کێشراون که بڕیاره گرنگه‌کانی وه‌کو پرسی شه‌ڕ و ئاشتی، بده‌ن. به‌هه‌رحاڵ ئاشکرایه که کۆبوونه‌وه  فراوانه‌کانی ده‌وڵه‌ت زۆر دوورن له لابه‌لاکردنه‌وه‌ی پرسه بچوکه‌کانیش، هه‌روه‌ها یاخیبووانیش، واته‌کۆمۆنێتییه‌کانی زاپاتێستا، هه‌موو په‌یوه‌ندییه‌کیان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی مه‌کسیك، هه‌تا له تۆمارکردنی ناوی له دایكبووان و مردووانیش، ڕه‌تده‌که‌نه‌وه .\nگرفتی فیعلی، ته‌نسیقکردنی نێوانی کۆمۆنێتییه‌کانه که ئه‌نجوومه‌نه‌کانی ده‌ڤه‌ره‌که‌ی پێێکهێنابوو که ناسرابوون به شاره‌وانییه سه‌ربه‌خۆکان (ئۆتۆنۆمی)، بۆ نموونه 100 کۆمۆنێتی شاره‌وانییه‌کی سه‌ربه‌خۆیان به‌ناوی ئه‌نارکیسته مه‌کسیکۆیه‌که‌وه ، Ricardo Flores Magon ناونا ، هه‌روه‌ها Libertad Tierray که له سه‌ر سنووری گواته‌میلایه شاره‌وانییه‌کی دیکه‌ی سه‌ربه‌خۆیه و له 120 کۆمۆنێتیی، پێکده‌ێت.\n” له‌ناو خودی هه‌یکه‌له‌کانی شاره‌وانییه نوێیه‌که‌دا که دروستکرابوو، کۆمۆنێتیه‌کان ناوی ده‌سه‌ڵاته‌کانیان به‌ناوی کۆمۆنێتی مامۆستایان، په‌ره‌پێدانی ته‌ندروستی داننیشتوانی شوێنه‌که، په‌ڕله‌مانی دانیشتووانه ئه‌سڵییه‌کان ناوده‌نا و یاسا تایبه‌تییه‌کانی خۆیانیان له‌سه‌ر بناخه‌ی یه‌کسانی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و سیاسی و جێندەر‌یی له نێوانی دانیشتوانانی ئیتنیك کۆمۆنێتییه جیاوازه‌کاندا، ڕێکده‌خست ”\nڕێکخراوێکی مه‌ده‌نی ناحکومی (NGO) له ورده‌کاری هه‌وڵه‌کانی حکومه‌ت بۆ وردووخاشکردنی کۆمۆنێتییه‌کان، ڕاڤه‌ی چونێتی ئه‌رك و وه‌زیفه‌ی کۆمۆنێتییه‌کان،ئاوا ده‌کات و ده‌ڵێت:\nکۆمۆنێتییه‌کانی ناوچه‌ی دانیشتوانه  ئه‌سڵییه‌که یاخود خه‌ڵکانی ئه‌و ده‌ڤه‌ره  له گردبوونه‌وه‌ی ته‌واوی ئه‌ندامه‌کانیدا ، ئه‌وانن که‌بڕیارده‌ده‌ن ئایا سه‌ر به شاره‌وانییه ئازاده‌کان ده‌بن یا نا…..ئه‌وه کۆمۆنێتییه‌کانن که نوێنه‌ره‌کانیان بۆ ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانییه ئازاده‌کان که ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ر شاره‌وانییه‌که‌دا هه‌یه ، هه‌ڵده‌بژێرێن. هه‌ر نوێنه‌رێك که بۆ هه‌ر ئیداره‌ی ده‌ڤه‌رێك له چوارچێوه‌ی شاره‌وانییه ئازاده‌کاندا ( ئۆتۆنۆمی) هه‌ڵده‌بژێررێت، گه‌ر به ته‌واوی بڕیاره‌کان وده‌سه‌ڵاته‌کانی کۆمۆنێتییه‌که به‌جێنه‌هێنن ، ڕه‌نگه له‌وێ بجوڵێنرێن….ئه‌وانه‌ی که هه‌ڵده‌بژێرێن بۆئه‌نجومه‌نی شاره‌وانییه‌که ، مووچه بۆ ئه‌و کاره وه‌رناگرن، گه‌رچی تێچونی (مه‌سره‌فی) ئه‌نجامدانی کاره‌کانی ئه‌نجومه‌ن، که له‌لایه‌ن هه‌مان کۆمۆنێتییه‌کانه‌وه که داوای ئاماده‌بوونیان لێده‌کات، له ڕێگای هاریکاری نێو ئه‌ندامه‌کانه‌وه ، بۆیان ده‌گێڕنه‌وه. له هه‌ندێك حاڵه‌تیشدا بڕێك له ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نه‌که که کار له کێڵگه‌کاندا ده‌که‌ن، هاوکارییان له‌گه‌ڵدا ده‌کرێت، هه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ش ده‌توانن خۆیان بۆ کاروباری ئه‌نجومه‌نه‌که ته‌رخان بکه‌ن و پێویست ناکات بچنه‌وه سه‌ر کێڵگه‌کان.\nئاشکرایه که ئه‌م هه‌یکه‌لانه زۆر له‌گه‌ڵ ئه‌نارکیزم یا له ڕاستیدا له‌گه‌ڵ سەندیکاله شۆڕشگێڕه‌کاندا، دێنه‌وه، که تۆڕێکن و ده‌سه‌ڵات و بانگه‌واز له‌وێدا هه‌ن، گه‌رچی ئه‌م هه‌یکه‌لانه به هۆشمه‌ندی ئه‌نارکیستانه نین، به‌ڵکو تێکه‌ڵه‌یه‌که له پراکتیزه‌ی خه‌ڵکه ئه‌سڵییه‌کانی ئه‌وێ و مارکسیزم و زانستی تیئۆلۆگی ئازادیخواز ، له‌وێ، که ئه‌مه‌ش نابێت ڕێگرمان بێت له کۆمه‌ك و هاوکاریکردنیان.\nله هه‌مووش گرنگتر ئه‌سڵی ئه‌مان هه‌رچییه‌ك بێت، ئه‌مان مۆدێلێکی هه‌نووکه‌یی بۆ هه‌ندێك له‌وانه‌ی که ئێمه  پراکتیکانه قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌که‌ین، ده‌خه‌نه به‌رده‌ست.\nچاپاسا که ناوچه‌یه‌کی زۆر هه‌ژار و په‌راوێزخراوه، ئه‌وه‌ش ڕاستیه‌که که پێكهاته  ئازاده‌کان له هه‌لومه‌رجێکی ئاوا خراپدا و له ناوه‌ڕاستی شوێنێك که چڕی دانیشتوانی خه‌ڵکه‌که‌ی نزمه له جه‌رگه‌ی جه‌نگێکی له‌سه‌رخۆدایه ، ته‌نیا ده‌توانن لاوازانه په‌ره‌بسێنن، به‌های خۆیان بیسه‌لمێنن\nخاڵه پۆزه‌تیڤ و نێگه‌تیڤه‌کانی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ:\nخاڵه پۆزه‌تیڤه‌کان: دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ زۆربه‌ی وه‌خت کارێکی خێرایه و ڕێگایه‌کی گونجاوه بۆ گروپه‌کان له گه‌یشتن به بڕیاره‌کانیان. نماییشی ڕاستەوخۆ ناسراوه به‌وه‌ی که ڕێگایه‌که بۆ ده‌رئه‌نجامگیری له گه‌یشتن به بڕیاره‌کان که پێچه‌وانه‌ی پرۆسێسێکی ئاراستەکراوه بۆ کار لەسەرکردن. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ئاوا ڕه‌چاوکراوه که  میتۆدێکی زۆر گونجێنراوه (مه‌رینه) له گه‌یشتن به بڕیاره‌کان که بۆ شوێن و جێگایه‌کی فراوانی جیا جیا ده‌ستده‌دات.\nخاڵه نێگه‌تیڤه‌کانی: هه‌ندێك که‌س هەندێك کڵێشه‌ی (فۆرم) دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ئاوا ده‌بینن، که زۆر کاران و سه‌ره‌نجامێکی باش و به‌جێ ده‌دەنه ده‌ست، به‌ڵام سەرەنجامی مەبەستە، نەك تەواوەتی پرۆسێسەکە، هه‌ندێکی دیکه‌ش به‌کارهێنانی” یاسای زۆربه”ی ده‌نگ، وه‌کو له چه‌ند فۆرمێکی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆدا، هه‌یه، به‌وه لەبه‌رچاوده‌گرن که  به‌که‌مگرتنی یه‌کسانییه له پرۆسه‌ی بڕیاری ده‌نگدانی گروپه‌که‌دا.\nپه‌ڕله‌مان یا دیمۆکراسی؟\nبه‌درێژایی مێژوو هه‌میشه ئایدیایه‌کی جێگره‌وه (ئەڵتەرناتیڤ) له دیمۆکراسی-دا هه‌بووه.، که ئه‌ویش ئایدیای دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ بووه، که له کومونی پاریس له سالی 1871 دا ده‌رکه‌وت، هه‌روه‌ها له (ڕوسیا)ش له سه‌ره‌تای سه‌رده‌می شۆڕشدا، له‌وێش ده‌رکه‌وته‌وه ، دیسانه‌وه له ئیسپانیا له نێوانی ساڵی 1936 -1937 له بوارێکی زۆر فراواندا،خرایه‌وه کار. ئه‌م شێوه دیمۆکراتییه زۆربه‌ی وه‌خت ڕێگایه‌ك بووه که کرێکاران له مانگرتنه‌کانیاندا به‌کاریان هێناوه، میتۆدێکه زیاتر خۆبه‌خۆییه (عه‌فه‌وی) کاتێك که خه‌ڵکی ڕووبه‌ڕووی ده‌وڵه‌ت یاخود به‌ڕێوه‌به‌ره‌کان ده‌بنه‌وه، به‌کارده‌هێنرێت. دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ ئه‌و دیمۆکراسییه‌یه ، که ئه‌نارکیسته‌کان ده‌یخوازن و پێی له‌سه‌رداده‌گرن.:\nدیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ له چه‌ند ڕوویه‌کی گرنگه‌وه له دیمۆکراسی په‌ڕله‌مانتاری، جیاوازه، له‌وانه:.\n1- دەمۆکراسی ڕاستەوخۆ ئەوەندەی لەبارەی ‘پەسەندکردنی’ بیرۆکەکانەوەیه، بە ھەمان ڕادەش لەپێناو ‘گەشەپێدانی’ بیرۆکەکانە. لە دیمۆکراسی پارلەمانیدا ھەرگیز لەبارەی بیرۆکەکانەوە پرسیار لە خەڵکی ناکرێت، تەنیا لەبارەی ‘پەسەندکردن’ یا ‘پەسەندنەکردن’ی ئەو بیرۆکانەوە پرسیاریان لێ دەکرێت، کە پێشیان دانراون.\nلەو بارەوە دیمۆکراسی ڕاستەوخۆ بەتەواوی جیاوازە. دیمۆکراسی راستەوخۆ بەم بنەما کاتوارییە پشتئەستوورە خەڵکی بەخۆی باشتر لەدوای پرسەکانی خۆی دەبێت. ئێمە پێویستمان بە شارەزایان نییە تاکو پێمان بڵێن چۆن شوێنەکانی کار و ژیانمان بەرێوەبەرین. ئەنارکیستەکان پێداگریی لەسەر ئەوە دەکەن کە ئێمە بەخۆمان بۆ ئەنجامدانی ئەوە زۆر بەتواناین. گشت ئەو شتانەی کە ئێمە پێویستمانن، تەنیا سەرچاوەکان و مافی ئەنجامدانیانه. دیمۆکراسی ڕاستەخۆ شێوازە میتۆدە.\n2- دیمۆکراسی راستەوخۆ بە بنەمای نوێنەرایەتی پشتئەستوورە نەک جێگریی. جیاوازیی یەکلاکەرەوە لەنێوان نوێنەرایەتی و جێگریی ئەوەیە کە نێردراوان تەنیا بۆ ئەنجامدانی بڕیارگەلێکی دیاریکراو ھەڵبژێردراون، نێردراوان ( وه‌کو MPs و TDs ) مافی گۆڕینی بڕیارێکیان نییە کە پێشتر لەلایەن کۆمەڵەی (ئەنجومەنی- شورای) خەڵکەوە دراوە. نێردراوان (بەپێچەوانەی جێگرانەوە)، ئەگەر ئەو ئەرکە دیاریکراوه‌ی کە خراوەتە ئەستۆیان ئەنجامنەده‌ن، ئەوا دەستبەجێ دەتوانرێت ئاگاداربکرێنەوە و نوێنەرایەتییەکەیان لێبسەندرێتەوە.\n3- دێمۆکراسی راستەوخۆ بەو ڕادەی لەبارەی شوێنی کارەوەیە، بە ھەمان ڕادەش لەبارەی شوێنی ژیانەوەیە، نێو کۆمۆنێتییه‌که. لە دێمۆکراسی پارلەمانیدا شوێنی کار پارێزەری دێمۆکراسییە (پاراستنی ئەو دەستکەوتانەی کە کرێکاران لە رێگەی سەندیکاوە بەدەستیانھێناون). لە دێمۆکراسی راستەوخۆدا خستنەگەر و سەرپەرشتی کارگەیەک، ئۆفیسێك، کێڵگەیەک یا نووسینگەیەک لە رێگەی کۆبوونەوەی گشتی کرێکارانەوە ئەنجامدەدرێت. هه‌ر ئه‌م کۆبونه‌وانه‌ن که بڕیار له‌سه‌ر هه‌لومه‌رجی سه‌رکار، ده‌دات و به‌ڕیوه‌به‌ره نوێیه‌کان هه‌ڵده‌بژێرن و بانگیشیان ده‌کاته‌وه و کار و کردنی کاره‌کان ڕێکده‌خه‌ن ھەرئاوا ھەڵبژاردنی کەسەکان (وەک نوێنەر) بە رەزامەندیی ئەوانەی دەوروبەریان لە شوێنی کار و ژیانی نێو کۆمۆنێتییه‌که، لەتەکیاندا، ده‌کرێت. هه‌روه‌ها رێکخراوی ھەرێمی لەلایەن فێدراسۆنەکانی شوێنی کارەوە بەبەکاربردنی پێکھاتەی نوێنەرایەتی پێکدێت.\nئایا ئه‌م فۆرمه له دیمۆکراسی ده‌توانرێت کاری پێبکرێت و گه‌ر کرا چۆن ده‌بێت؟ وه‌کو پێشتر ئاماژه‌ی پێکرا ئیسپانیا یه‌کێکه له باشترین نموونه‌کان که به‌رچاومانخرا و ده‌ریخست که تا چه‌ندێك ده‌توانین بۆ ڕێکخستنی کۆمه‌ڵ ئه‌م شێوه نوێیه به‌کاربهێنین. هه‌ره‌وه‌زییه‌کانی که له‌لایه‌ن کرێکارانه‌وه له نێوانی 1936-1937 دا دروستکران شێوه‌یه‌کی به‌رزی دیمۆکراتیانه بوون، هاوکاتیش ئه‌وه‌یان نیشاندا که چ توانستێکی شاراوه‌مان هه‌یه، گه‌ر ئێمه له ڕێگر و به‌سته‌کانی کاپیتاڵیزم، ئازادبین. به ئاشکرا ده‌رده‌که‌وێت ده‌بێت قسه‌ی خۆمانمان هه‌بێت، ( گه‌رچی ئه‌مه له‌ژێر سایه‌ی کاپیتاڵیزمدا مه‌حاڵه) سه‌باره‌ت به‌و کارانه‌ی که ده‌یکه‌ین و چۆنی ده‌که‌ین و که‌یی و له چ ڕێگایه‌که‌وه ده‌یکه‌ین. کاتێكیش که ئه‌م مافانه‌مان هه‌بێت جۆرایه‌تی ( نه‌وعیه‌ت) و سروشتی کاره‌کانمان زۆر به مه‌زنی ده‌گۆڕێت، – ئه‌مه‌ش یه‌کێك بوو له‌و شتانه‌ی که له ئیسپانیا به‌ده‌ستهێنرا. دیمۆکراسییه‌ت و کار هه‌میشه ده‌بێت له‌شانی یه‌که‌وه بڕۆن و به‌یه‌که‌وه بن- ده‌ریشکه‌وتووه ئه‌مه یه‌کێكه له فه‌شه‌له‌کانی دیمۆکراسی په‌ڕله‌مانتاری که هیچ وه‌ختێك ، ئه‌مه نه‌بووه و ده‌رنه‌که‌وتووه، له‌وه‌ش ناکات هه‌رگیز ڕووبدات – هۆکاره‌که‌شی ئه‌وه‌یه که هه‌ڕه‌شه‌یه‌که بۆ کاپیتاڵیزم و به‌ند و یاساکانی به‌ڕێوه‌به‌ره‌کان.\nشۆڕشی ئیسپانی له سالی 1936 ڕویدا و به قورسیش که‌وته ژێر کارایی و هه‌ژموونی ئایدیای ئه‌نارکیسته‌کانه‌وه ، شۆڕشێك بوو به قه‌واره‌یه‌کی گه‌وره و له بوارێکی فراواندا بێ هیچ دوودڵییه‌ك شۆڕشێکی فراوانی کرێکاران بوو له چه‌رخی بیسته‌م دا، به‌تایبه‌ت تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی که کۆمه‌ڵی ئیسپانی گۆڕی.\nتایبه‌تمه‌ندییه‌کی دیکه‌ی شۆڕشی ئیسپانی ئه‌وه بوو که دیمۆکراتی بوو، لایه‌نێکی ئه‌مه‌ش ڕه‌نگدانه‌وه‌ی مه‌یلی سروشتی شۆڕشه جه‌ماوه‌رییه‌کان، بوو، به‌ڵام له هه‌مان کاتیشدا ڕه‌نگدانه‌وه‌یه‌کی فراوانی هه‌ژموونی ئایدیاکانی ئه‌نارکیستی بوون، که ده‌ستپێشکه‌ری کرد له بایه‌خدان به پله‌ی یه‌که‌م (ئه‌سبه‌قیه‌تدان) به به‌شداریکردن و گردبوونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌رییانه له خه‌باتکردن دژی کاپیتاڵیزمی ئیسپانی.\nبیرۆکە ئەنارکیستییەکان له ده‌سته‌واژه‌ی پرنسپڵی ‘ئامرازه‌کان و ئامانجه‌کان’ دا خۆی دروستکردووه ، باوه‌ڕمان وایه ئامرازه‌کانی که به‌کاریده‌هێنین، هه‌لومه‌رجه‌کانی یا حاڵه‌تی ئامانجه‌کانمان که به‌ده‌ستیان ده‌هێنین، دیاریده‌کات . ئه‌نارکیسته‌کان ده‌یانه‌وێت کۆمه‌ڵێکی کرێکاریی ئازاد و دێمۆکراتیك دروستبکه‌ن، بۆ ئه‌م سه‌ره‌نجامه‌ش ئه‌وان میتۆده‌کانی که ئه‌م کۆمه‌ڵه دروستده‌که‌ن له‌ناو خودی ئه‌و تێکۆشانه‌ی که گۆڕانکارییه‌کان ده‌کات ، به‌کارده‌هێنن. بزوتنه‌وه‌ی کرێکاران له ئیسپانیا، به‌شێکی به‌هۆی چالاکی ئه‌نارکیستیانه‌وه ، بوو، که هه‌ژموونێکی به‌هێزی پراکتیزه‌کردنی دیمۆکراسیی هه‌بوو، ئەوەش ئامانجێکی هوشیارانە بوو.\nشێوازی تێکۆشانی ئه‌نارکیستیانه په‌ره‌دانه به‌خودی چالاکی خۆیی و متمانه به‌خۆبوونی چینی کرێکارانه، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌م هۆکاره‌شه که ئه‌نارکیسته‌کان دژی هه‌موو به‌شداریکردنێکی ‘ ڕێگای په‌ڕله‌مانتارین به‌ره‌و سۆشیالزم’. چالاکی په‌ڕله‌مانته‌ری و’که‌مپه‌ینی هه‌ڵبژاردن’ – له ئیساپانیا وه‌کو شوێنه‌کانی دیکه – ڕۆڵی ناکارایی (پاسیڤانه) کرێکارانیان ته‌شه‌نه پێده‌دا و هانی خه‌ڵکیان ده‌دا که باوه‌ڕ به‌وه بهێنن’ که‌سێکی دیکه’ سۆشیالیزم به‌ده‌ستده‌هێنێت. ئه‌نارکیسته‌کان له بناغه‌دا دژایه‌تی ئه‌م بیرو بۆچونه ده‌که‌ن. ئێمه ده‌زانین و ‘مێژوش ئه‌و سه‌رنجه‌ی سه‌لماندووه’ که ڕزگاری کرێکاران ته‌نها له ڕێگه‌ی خۆیانه‌وه ده‌بێت’.\nمیتۆده‌کانی که له ئیسپانیا له‌لایه‌ن ئه‌نارکیسته‌کانه‌وه به‌کارهێنراون هۆشمه‌ند و بیرلێکراوه و دیراسه‌کراو بوون، هه‌ر وه‌کو چۆن کاتی خۆی په‌یوه‌ستدارو به بایه‌خبوون ، ئێستاش هه‌ر ئاوایه. له هه‌ره میتۆده سه‌ره‌کییه‌کانیش، ئه‌مانه‌ن:\n• چالاکی ڕاسته‌وخۆ وه‌کو ئامرازێك بۆ لابه‌لاکردنه‌وه‌ی کێشه‌کان له‌گه‌ڵ حکومه‌ت و له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌ره‌کانی سه‌رکاریشدا، جه‌ختی له‌سه‌ر کراوه‌ته‌وه. ئه‌نارکیسته‌کان ئه‌وه‌یان نیشانداوه که چالاکی ڕاسته‌وخۆ یه‌که‌م: زۆر کاریگه‌ره و ( که زۆربه‌ی جار ده‌توانێت تا سه‌ر ڕه‌گوڕیشه‌ی گرفته‌کان بڕوات) دووهه‌میش: متمانه به‌خۆبوونی ئه‌وانه‌ی که خه‌باتده‌که‌ن، زیاد ده‌کات، له پراکتیکدا ئه‌و توانست و هێزه نیشانده‌دات که ( وه‌کو لیژنه‌یه‌کی بەکۆمەڵیی) هه‌یانه.\n• گردبووه‌نه‌وه‌کانی شوێنه‌کانی سه‌رکار له‌ناو سەندیکا (نقابه) ئه‌نارکیستییه‌کاندا له گه‌یشتن به بڕیاره‌کان، میتۆدێکی بناخه‌یی بوون. ئه‌نارکیسته‌کان ئه‌وه‌یان نیشاندا که کرێکاران له شوێنه‌کانی سه‌رکاردا زۆر به‌هێزن، ئه‌مه‌ش ئه‌و شوێنه‌یه که ده‌بێت خۆمانی تیادا ڕێکبخه‌ین. هه‌روه‌ها ئه‌و شوێنه‌شه که هه‌میشه ده‌بێت دیمۆکراسی تیادا به‌جیبهێنین دژی به‌ڕێوه‌به‌ره‌کانی سه‌رکار، نه‌ك له‌گه‌ڵیاندا.\n• ئه‌نارکیسته‌کان وه‌کو ڕێگایه‌ك نوێنەرایەتییان، نه‌ك جێگرییان،سه‌باره‌ت به‌و شتانه‌ی که ویستویانه بکرێت، به‌کارهێناوه، هه‌روه‌ها ئه‌نارکیسته‌کان به‌های کارایی و گرنگی گردبوونه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌کانی خه‌ڵكیان که له شێوه‌ی لیژانی به‌رفراواندا، بۆ به‌جێگه‌یاندنی ئامانجه‌کانیان،بووه، زانیوه. له دیمۆکراسیدا کارێکی سروشتیییه که ده‌ستنیشانی خه‌ڵکانێك بۆ کردنی چه‌ند شتێکی دیاریکراو، بکه‌ین، ئه‌مه‌ش به‌شکردنێکی زیندووانه‌ی کاره که ده‌بێت بکرێت. به‌ڵام ئه‌م ده‌ستنیشانکردنه  ده‌بێت له‌سه‌ر بناخه‌ی نوێنەری بێت نه‌ك جێگریی. نوێنەریی، پێچه‌وانه‌ی جێگریی، ملکه‌چی یا شیاوی بانگکردنه‌وه‌یه (گه‌ر ئه‌وه نه‌که‌ن که له‌لایه‌ن گردبوونه‌وه‌که‌وه پێیانڕاگه‌یه‌نراوه، ده‌توانرێت له ده‌سه‌ڵاته‌که‌یان ڕووتبکرێنه‌وه و کاره‌کانیشیان پێچه‌وانه بکرێنه‌وه) ئه‌م بیرۆکەی نوێنەری، پارێزگاری و به‌رگریی له به‌هێزی ئه‌و بڕیاره ده‌کات که له‌سه‌ر ئاستی گردبوونه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌که، پێیگه‌یشتوون.\n• ئه‌نتی په‌ڕله‌مانتارێت[دژە-پارلەمانتاریسم / پارلەمانتاریی]:\nئه‌نارکیسته‌کان چالاکانه که‌مپه‌ینیان دژی به‌کارهێنانی په‌ڕله‌مانی ئیسپانی ده‌کرد. ئه‌وان ئەوەیان مشتومڕدەکرد، که لایه‌نه جیاوازه‌کان له سۆشیالیسته‌کان و پارته کۆمۆنیسته‌کانی ئیسپانیا گۆڕانکاری سه‌ره‌کی ناهێنن ، ئه‌نارکیسته‌کان جه‌ختیان له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌کرده‌وه که ته‌نها کرێکاران خۆیان ده‌توانن ئه‌وه بکه‌ن. هه‌ر به‌و هۆکاره‌ش ئه‌نارکیسته‌کان به‌شداریکردنی پرۆسه‌ی په‌ڕله‌مانتاریی ئیسپانیان، ڕه‌تده‌کرده‌وه، چونکه ئه‌وان باوه‌ڕیان وابوو ئه‌م پرۆسه‌یه ئامانجه ‘ شۆڕشگێڕییه‌که’ بە لاڕێدا دەبات و هه‌تا سازشیشی پێده‌کات. ئه‌نتی په‌ڕله‌مانتاریی به‌شێکی گه‌وره‌ی بزوتنه‌وه‌ی دیمۆکراسی بووه له ئیسپانیا.\nستراتیجییه‌تی چالاکی ڕاسته‌وخۆ و دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ لای ئه‌نارکیسته‌کان له ئیسپانیا به دروستکردنی یەکێتی سیندیکالیستیCNT له 1910دا کۆنکرێتکرابوو. سیندیکالیزم هه‌وڵێك بوو بۆ به‌رده‌ستخستنی په‌یوه‌ندییه‌ك ( بەستەرێك) له‌نێوانی بزووتنه‌وه فراوانه ئه‌نارکیستییه‌که‌دا له‌گه‌ڵ کرێکاران له شوێنی کارکردنیاندا، ئه‌مانه‌ش ئایدیایه‌کی ساده بوون، که له لای هه‌موو کرێکارانی نێو یه‌ك نقابه‌ی [سیندیکا] گه‌وره، ده‌سوڕانه‌وه، که هه‌موو که‌سانی شوێنی سه‌ر کاره‌که په‌یوه‌ندییانده‌کرد. هه‌روه‌ها هه‌موو له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی که له‌سه‌ر کاری دیکه بوون له هه‌مان ناوچه‌دا ، له په‌یوه‌ندیدا ده‌بوون، به‌و شێوه‌یه‌ش فیدراسیوێنی ناوچه‌که، دروستده‌کرا .نێردراوه‌کان (نوێنەرەکان) لێره‌وه هه‌نگاویان به‌ره‌و فیدراسیوێنه‌کانی ده‌ڤه‌ره‌که ده‌نا، که دواتر له فیدراسیوێنی سەرتاسەری-دا، یه‌کیانده‌گرته‌وه .هه‌موو نێردراوه‌کانی (نوێنەرەکانی)CNT هه‌ڵده‌بژێران و قابیلیش به بانگکردنه‌وه بوون، ده‌سه‌ڵاتێکی ئاشکراو ڕوونیان ده‌درایه ، ئه‌گه‌ر به‌خراپی به‌ڕێیان بکردایه( واته خزمه‌تی په‌یامه‌که‌ی نه‌کردایه) ده‌توانرا به‌نێردراوی (نوێنەری) نوێ، شوێنیان بگیردرێته‌وه.\nبۆ ئه‌وه‌ی ته‌شه‌نه‌کردنی بیرۆکراسی له‌ڕیزه‌کانی به‌رپرسیارێتی ئه‌و که‌سانه‌ی که تەواوماوە [فولتایم]کاریانده‌کرد بوه‌ستێنرێت، هه‌موو هه‌وڵێك ده‌درا. بۆ ئه‌مه‌ش ته‌نها یه‌ك که‌سی تەواوماوە [فولتایمی] فه‌رمی له هه‌موو CNT دا هه‌بوو، کاره‌کانی نقابه [سیندیکا] هه‌تا بتوانرایه له کاته‌کانی کارکردندا ده‌کران، ئه‌گه‌ر نه‌شتوانرایه، ئه‌وا له ده‌ره‌وه‌ی ساته‌کانی کار، ده‌کران، ئه‌مه‌ش دڵنیایی ئه‌وه‌ی ده‌کرده‌وه که که‌سه‌کانی که به فه‌رمی کاری نقابیانه [سیندیکالیستانە/ سیندیکاییانە]یان ده‌کرد ، له په‌یوه‌ندیدا له‌گه‌ڵ کارگه‌راندا، بمێننه‌وه.\nنقابه‌ی یەکێتی سیندیکای نیشتمانیCNT له‌سه‌رده‌می دروستبوونیییه‌وه، به به‌رده‌وامی له گه‌شه‌کردندا بووه، له‌گه‌ڵ ڕوودانی جه‌نگی ئه‌هلی ساڵی 1936 ئه‌و خاوه‌نی نزیکه‌ی دوو ملیۆن ئه‌ندام بووه، شوێنی به‌هێزی ئه‌و کاته‌لۆنیا و ئه‌نده‌لوسیا بوون، هه‌روه‌ها خه‌ڵکێكی زۆریش له گالیسیا، ئاستۆریاس، لێڤانت و مەدریدGalicia, Asturias, Levant, Saragossa and Madrid دوایان که‌وتبوون. چه‌قی هێزی ئه‌وان له‌ناو کرێکارانی ڕستن و چنین تانوپۆ و بیناسازی و ته‌خته و دارتاشی و هه‌روه‌ها له‌ناو کرێکارانی کێڵگه و کشتیاریدا، بوو. له‌به‌ر ئه‌وه‌یCNT مژده‌ده‌ری شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی بوو ڕووبه‌ڕووی سه‌رکوتکردنێکی سه‌خت، نه‌ك هه‌ر له‌لایه‌ن نیمچه دیکتاتۆریییەکه‌وه ده‌بووه‌وە، که‌فه‌رمانڕه‌وایی ئیسپانیای تاکو ساڵی 1931 ده‌کرد ، به‌ڵکو حکومه‌ته ڕیفۆرمیسته‌کانیش دوای هه‌مان شێوازی سه‌رکوتکردن،که‌وتبوون. به‌تایبه‌تی حکومه‌تی به‌ره‌ی جه‌ماوه‌ری و له‌ته‌ك سۆشیالدیمۆکراتدا و لایه‌نگره‌کانی ستالین هیچ به‌زه‌یییه‌کیان به‌رامبه‌ر به بزووتنه‌وه‌ی ئه‌نارکیسته‌کان، نیشاننه‌ده‌دا ، ئه‌مه کاری هه‌ر هه‌موویان به سۆشیالدیمۆکراته‌کانیشه‌وه، بوو.\nشۆڕشی ئیسپانیا که له مانگی ته‌موزی 1936دا ڕوویدا، وه‌کو وه‌ڵامێکی سه‌ره‌تایی بۆ ئه‌و هه‌وڵه کوده‌تا سه‌ربازییه بوو، که له‌لایه‌ن جه‌نڕاڵفرانکۆ سه‌رکردایه‌تی، ده‌کرا. وه‌ڵامی ئه‌م کوده‌تایه‌ش له هه‌قه‌تدا له شوێنه‌کانی وه‌کو کاته‌لۆنیا و ئاراگۆن و له زۆر شوێنی دیکه‌دا که قه‌ڵای ئه‌نارکیسته‌کان بوون وه‌کو هێزێك، به‌ره‌نجام و به‌رگرتنی ساڵانێکی چالاکی ڕاسته‌وخۆ و دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆ بوون له بزوتنه‌وه‌ی کرێکارانی ئیسپانیادا. هه‌ر به ڕوودانی کوده‌تاکه یه‌کسه‌ر بزوتنه‌وه جه‌ماوه‌رییه‌که جووڵا و به‌ره‌نگار و ڕووبه‌ڕووی فاشسته‌کان بووه‌وه، ئه‌ویش به‌ده‌ر له‌بیری دروستکردنه‌وه‌ی ‘ دیمۆکراسی په‌ڕله‌مانتاری’ ، به‌ڵکو ده‌ستیکرد به به بیناکردنی کۆمه‌ڵێکی نوێی دێمۆکراتیك.\nله كێشه‌ی زه‌ویدا:\nبه هه‌ره‌وه‌زیکردنی زه‌وییه‌کان به شێوه‌یه‌کی فراوان به‌رده‌وامبوون، نزیکه‌ی سێیه‌كی ( 1 له‌سه‌ر 3) هه‌موو زه‌وییه‌کان له ناوچه‌ی کۆمارییدا(ئه‌و ناوچه‌یه‌یه که له لایه‌ن هێزی ئه‌نتی فاشسته‌وه کۆنترۆڵکرابوو) ده‌ستیان به‌سه‌ردا گیرابوون، له سه‌رپانتایی ئه‌م زه‌وییه‌یانه‌شدا له پێنج بۆ حەوت ملیۆن جوتیار کاریان تیاداده‌کرد . شوێنی هه‌ره گه‌وره ئه‌راگۆن بوو که 450 هه‌ره‌وه‌زی، تیادابوو، به‌شی خۆرهه‌ڵات ( ئه‌و ناوچه‌یه‌ی ده‌وروبه‌ری ڤالێنسیا) 900 هه‌ره‌وه‌زی قشتالة ( ئه‌و ناوچه‌یه‌ی ده‌وره‌ی مه‌دریدی داوه ) کە 300 هەرەوەزیی تیادابوون. نه‌ك ته‌نها زه‌وییه‌کان  هەرەوەزییکران، به‌ڵکو له گونده‌کانیشدا کارگه‌ی بچوك بچوك دروستکرابوون، تاکو خه‌ڵکانی ده‌ستڕه‌نگینی ناوچه‌که ئامرازه‌کانی به‌رهه‌مهێنان و کەرەستەی نێوماڵ و شتی دیکه به‌رهه‌م بهێنن. به هه‌مان شێوه‌ش نانه‌واخانه، قه‌سابخانه ، سه‌رتاشخانه زۆری دیکه له‌وانه بڕیاردرا که بکرێنە هەرەوەزیی.\nهەرەوەزییبوونەوە خۆبه‌خشانه بوو ئه‌مه‌ش زۆر جیاواز بوو له‌وانه‌ی که ستالین به‌زۆره‌ملێ له ڕوسیا دروستیده‌کردن، بۆ ئه‌مه‌ش بانگی خه‌ڵکی گوند بۆ کۆبوونه‌وه ده‌کرا( زۆربه‌ی هه‌ره‌وه‌زییه‌کان له گوندێکی دیاریکراودا چه‌قیان به‌ستبو) ئاماده‌بووانی کۆبوونه‌وه‌که ڕازیده‌بوون له‌سه‌ر ئه‌و شتانه‌ی که هه‌یانبوو ، وه‌کو، ئامراز و کەرەستە، ئاژاڵ و زه‌وی له‌گه‌ڵ زه‌وییه‌کانی دیکه‌ی که له خاوه‌نزه‌وییه گه‌وره‌کان سەندرابوونەوە، بیانکه‌نه موڵکی هه‌موان. زه‌وییه‌کانیش پەسەندانە دابه‌شده‌کران و ده‌درانه گروپه کرێکارییه‌کان که ده‌یانخواست به‌کارییانبهێنن، هه‌ر گروپه‌ش نێره‌ره‌که‌ی [وه‌فد] خۆینوێنه‌رایه‌تی سه‌رنجه‌کانیانی لە کۆبوونەوە هەرەوزییەکاندا ده‌کرد. به‌و چه‌شنه‌ش کۆمیته‌ی به‌ڕێوه‌بردنیش هه‌ڵده‌بژێررا و به‌رپرسیار دەبوو له سه‌رجه‌می به‌ڕێوه‌بردنی کاروباری هەرەوەزییەکان، ئه‌مانیش چاودێریی وسه‌رپه‌رشتیی کڕینی که‌ره‌سه‌کان، ئاڵووێرکردنیان و گۆڕینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ شوێنه‌کانی دیکه‌دا، دابه‌شکردنی به‌رهه‌مه‌کان ، هه‌روه‌ها به‌رپرسیاریش بوون له ئیشه گشتییه زه‌رووره‌ییه‌کانی وه‌کو بیناکردنی قوتابخانه‌کان. هه‌ر یه‌کێکیش له‌م هه‌ره‌وه‌زییانه کۆبوونه‌وه‌ی گشتی به‌رده‌وامی خۆیان به ئاماده‌یی هه‌مو به‌شداربووان، ده‌کرد. ئه‌گه‌ر نه‌شتخواستایه که به‌شداری له هه‌ره‌وه‌زییه‌کاندا بکه‌یت ئه‌وه بڕێك زه‌وییان پێده‌دای، ئه‌ویش هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی که به‌شی کارکردنی خۆتی بکردایه و ڕێگات پێنه‌ده‌درا که کرێکار به‌کرێبگریت و کارت بۆ بکات.\nشۆڕش وه‌کو چۆن بڕی به‌رهه‌مهێنانی گۆڕی و سه‌رخست، هه‌ر ئاوا دابه‌شکردنیش گۆڕرا و ده‌بووایه له سه‌ر بناخه‌ی پێویستی خه‌ڵکی بوایه، له زۆر شوێنیشدا به‌کارهێنانی پاره هه‌ڵوه‌شایه‌وه و خه‌ڵکی ده‌ڕۆیشتنه هه‌مباره‌کانی (مه‌خزه‌نه‌کانی) هەرەوەزی و ( زۆر جار هه‌مباره‌کان که‌نیسه‌کان بوون که کرابوونه هه‌مبار ) ئه‌وه‌ی که پێویستیان بوو، له‌وەی لەوێ هه‌بوو ده‌یانبرد. له حاڵه‌تی که‌می شمه‌کدا ( نوقسانی) ، سیسته‌می بیتاقه به‌کارده‌هێنرا بۆ دڵنیابوونه‌وه له‌وه‌ی که هه‌موو که‌سێک ئه‌وه‌ی هه‌قی بووه ده‌ستی که‌وێت، به‌ڵام به گشتی له سایه‌ی سیسته‌می نوێدا، به‌رهه‌مهێنان زیادی کردبوو ، ئه‌مه‌ش گرفتی که‌می شمه‌کی ، نه‌هێڵابووه‌وه.\nله به‌شی کشتیاریشدا، شۆڕش له کاتێکی له‌باردا ده‌رکه‌وت، له حاڵه‌تی ئاساییدا که دروێنه ده‌کرا و به‌رهه‌مه‌که‌ی ده‌فرۆشرا و تاکو قازانجێکی باش بۆ چه‌ند خاوه‌نزه‌وییه‌ك بهێنێت، به‌ڵام له سه‌رده‌می شۆڕشدا له‌بری ئه‌وه‌ی بفرۆشررێت دابه‌شده‌کرا به‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی که پێویستیان پێیبوو. دکتۆره‌کان، نانه‌واکان، ده‌لاکه‌کان….هتد له‌به‌رامبه‌ر پێشکه‌شکردنی خزمه‌ته‌که‌یاندا ئه‌وه‌نده‌ی که پێویستیان پێیبوو ، ده‌یاندرایه. له‌و شوێنانه‌شدا که پاره هه‌ڵنه‌وه‌شابووه‌وه و هێشتا ئه‌و سیسته‌مه مابوو’ موچه‌ی خێزانی’ هێنرایه کایه‌وه، مووچه‌که‌ش له‌سه‌ر بناخه‌ی پێداویستی بوو، نه‌ك به گوێره‌ی ژماره‌ی کاژێره‌کانی سه‌رکار.\nله‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه کرێکاره فه‌نییه‌کان و ئه‌ندازیارانی کشتوکاڵ له به‌کارهێنانی باشتری زه‌وییه‌کاندا، یارمه‌تی جوتیاره‌کانیان ده‌دا، له‌به‌ر ئه‌مه‌ش به‌رهه‌م به شێوه‌یه‌کی زۆر زیادیکرد، هاوکاتیش میتۆده زانستییه مۆدێرنه‌کان خرانه‌به‌ر‌ده‌ست و له هه‌ندێك شوێندا بڕی به‌رهه‌م به ڕێژه‌ی له %50 سه‌رکه‌وت .به‌رهه‌م و خواردنی کافی بۆ به‌شداربووانی ناو هەرەوەزییەکان و دەستەچەکدارەکان له‌و ناوچانه‌ی که بوونیان هه‌بووایه، هه‌بوو، زۆربه‌ی کاتیش ئه‌وه‌ندش هه‌بوو تاکو ئاڵووێر له‌گه‌ڵ هەرەوەزییەکانی شاردا، بۆ ده‌ستخستنی ئامراز و ماشێنه‌کان، پێبکرێت. سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش خواردن به لیژنه‌کانی دابه‌شکردنیش که له ناوچه شارنشینییه‌کاندا داده‌نیشتن، ده‌درا.\nسه‌رکه‌وتووترین فێدراسیۆنەکانی هەره‌وەزییەکان که دروستکرابوون له ئاراگۆن بوون، له مانگی حوزه‌یرانی ساڵی 1937دا پلێنوێمی فێدراسیۆنەکانی جوتیارانی ده‌ڤه‌ره‌کان، به‌سترا، ئامانجی ئه‌مه‌ش دروستکردنی فیدراسیۆنی سەرتاسەری ‘بۆ هاوکاریکردن و فراوانکردنی بزوتنه‌وه‌ی به‌شداربووانی هەرەوەزییەکان بوو،هه‌روه‌ها بۆ دڵنیابوونه‌وه بوو له دادوه‌رێتی دابه‌شکردنی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ی که زه‌وییه‌کان ده‌یاندا، نه‌ك هه‌ر به ته‌نها له نێوانی هەرەوەزییەکاندا به‌ڵکو بۆ هه‌موو وڵاته‌که’ .به‌داخه‌وه زۆر له هەرەوەزییەکان تێکشکێنران نه‌ك له‌لایه‌ن هێزی (فرانکۆ)وه، به‌ڵکو له‌سه‌رده‌ستی سه‌ربازه‌کانی جەنەڕاڵ (لیستەر)ی ستالینیست، پێشئه‌وه‌ی ئەوە ڕووبدات.\nبەشداربووانی هەرەوەزییەکان تەنیا به‌دووی بەرهەمهێنانی کەرەستەکانی خۆشگوزەرانییەوە نەبوون، به‌ڵکو به قووڵیش خۆیان به خوێندن و په‌روه‌رده‌شه‌وه، خەریککردبوو، ئاوڕیان لەو بوارەش دابووەوە، هه‌ر به‌هۆی ئه‌م هه‌وڵه‌شه‌وه گه‌لێک له منداڵان بۆ یه‌که‌مجار که‌وتنه به‌ر خوێندن و په‌روه‌ردکردنه‌وه، دیاره ئه‌مه‌ش قوتابخانه‌یه‌کی ئاسایی نه‌بوو، به‌ڵکو میتۆدەکانی/ شیوازەکانی Francisco Ferrer (فرانسیسکۆ فێرێر)ی پەروەردەکاری ئەنارکیستی ناسراوی جیهانی بەکاربران. له‌وێدا منداڵان فێری مه‌هاره‌تی خویندنه‌وه و نووسینی بناخه‌یی ده‌بوون و دواتریش هانده‌دران له‌سه‌ر مه‌هاره‌ی بیرکردنه‌وه به خۆیان و ده‌ستپێشخه‌رییان (موباده‌ره)، پیره‌کانیش چاودێریده‌کران و گه‌ر پێویستیشی بکردایه خانووی تایبه‌تییان بۆ دروستده‌کرا، هه‌روه‌ها هەڵهاتووانی ئەو دەڤەرانەی کە فاشیستەکان دەستیان بەسەردا گرتبوون و په‌نایان هێنابوو چاودێریده‌کران و کاروباره‌کانیان ڕێکده‌خرا.\nله شوێنه پیشه‌سازییه‌کاندا بارودۆخه‌که تۆزێك جیاوازبوو، هەرەوەزییبونه‌وه به‌و فراوانیی و چه‌قبه‌ستوه‌ی که له ده‌ره‌وه‌ی شاره‌کاندا ( لادێکاندا) هه‌بوون ، له‌وێ نه‌بوون ، به‌ڵام هێشتا له ئاستێکی گه‌وره‌دا بوونیان هه‌بوو. له به‌رشه‌لۆنه زیاتر له 3000 کۆمپانیا، هەرەوەزیی کرابوون ، سه‌ر‌جه‌می به‌شی گشتی خزمه‌تگوزارییه‌کان نه‌ك هه‌ر له که‌ته‌لۆنیا به‌ڵکو له سه‌رانسه‌ری ناوچه‌ی کۆمارییدا، ده‌ستیان به‌سه‌ردا گیرابوو و له‌لایه‌ن کۆمیته  کرێکارییه‌کانه‌وه، به‌ڕێوه‌ده‌بران.\nبۆ ئه‌وه‌ی هه‌ندێك ئایدیاو زانیاری له‌سه‌ر فراوانی هه‌ره‌وه‌زییه‌کان بده‌ین، با ته‌ماشای ئه‌م لیسته بکه‌ین که له‌لایه‌ن یه‌کێك له چاودێره‌کانه‌وه خراوه‌ته به‌رده‌ست . ئه‌و ده‌ڵێت:\n‘ هێڵەکانی ئاسن، فارگۆنی شەمەندەفەرەکان و باسەکان، ته‌کسی و پاپۆڕ و کۆمپانیای کاره‌با و گاز و ئاو و کارخانه‌کانی ئه‌ندازیاری پێکه‌وه‌نانی پارچه‌کانی سه‌یاره و دروستکردنیان، کانه‌کانی خه‌ڵووز و چیمه‌نتۆ و چنین و کارگه‌کانی کاخه‌ز و کارخانه‌ی که‌ره‌سه و پێویستییه‌کانی ئه‌وانه‌ی له مه‌تیریاڵی کاره‌بایی و کیمیاوی دروستده‌کران، کارگه‌کانی دروستکردنی بوتڵی شووشه و عه‌تر و کارگه‌کانی پرۆسه و دروستکردنی خواردن وپرۆسه‌ی دروستکردنی بیره، ده‌ستیان به‌سه‌ردا گیرا، هه‌روه‌ها ڕۆژانامه‌کان و کارگه‌ی چاپکردن و دوکانه‌کان و مه‌خزه‌نه‌کان و هۆتێله‌کان و چێشتخانه فاخیره‌کان و باڕه‌کان و هاوچه‌شنه‌کانی ئه‌مانه که خاوه‌ندارێتی تایبه‌تی بوون له‌لایه‌ن هەرەوەزییەکان و کۆمیتەکانی کرێکارانه‌وه کۆنترۆڵکران یا مانەوەیان لە دەستی خاوەنەکانیان هەمان گرنگییان هەبوو….شانۆی وێنەری جولاو و شانۆی ئاسایی، ڕۆژنامەکان و جاپخانەکان، دوکانەکان، هەنبارەکان و هوتێلەکان، ڕیێستورانە ناودارەکان و یانەکان/باڕەکانیش بەهەمان شێوە دەستیان بەسەردا گیرا.\nبەزۆری شوێنه‌کانی کارکردن که خاوه‌نه‌کانیان به‌رهه‌مهێنانیان بۆ تێشکاندنی شۆڕش وه‌ستاندبوو یاخود هه‌ڵهاتبوون، ده‌ستی به‌سه‌ردا ده‌گیرا، به‌ڵام کرێکاره‌کان له‌م شوێنانه‌دا له کارکردن نه‌وه‌ستاون هه‌ر هه‌موو شوێنه گه‌وره‌کانی کارکردن ده‌ستیان به‌سه‌ردا گیرابوو، هه‌ندێکیان خراونه‌وه کار و لەلایەن کرێکاره‌کانه‌وه به‌ڕێوه‌براون. له شوێنه‌کانی دیکه ” کۆمیتەکانی کۆنترۆڵکردن” دروستبوون تاکو دڵنیایی به‌رده‌وامبوونی به‌رهه‌مهێنان هه‌بێت ( ئه‌مه‌ش له‌و شوێنانه‌دا بوون که کرێکاران ده‌سه‌ڵاتی ته‌واویان له‌به‌ڕێو‌ەبە‌ره‌کان نه‌سه‌ندبووه‌وه، بۆ به‌کارهێنانی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان، ئه‌م کۆمیتانەیان بۆ ڤیتۆدان بۆ وەستانەوە و بەرگرتن لە ده‌سه‌ڵاته‌کانی بڕیارەکانی به‌ڕێوه‌به‌ره‌کان دروستکردبوو)\nله هه‌ر شوێنێکی کارکردندا گردبوونه‌وه‌ی هه‌موو کرێکاران کارێکی (یه‌که‌یی)بناخه‌یی بوو، له‌نێو کرێکارانی کارخانه‌که‌دا نوێنەرەکانیان هه‌ڵده‌بژارد، تاکو بۆ کاروباره‌کانی ڕۆژانه نوێنه‌رایه‌تییان بکه‌ن ، هه‌ر شتێك که زۆر گرنگبووایه ده‌بوو بگه‌یه‌نرایه‌ته گردبوونه‌وه‌که، که لێره‌شدا کۆمیتەیەكی پێنج تا پازده کەسی لە کرێکاران هه‌ڵده‌بژێررا، له‌نێوان ئه‌وانیشدا به‌ڕێوه‌به‌رێك بۆ به‌ڕێوه‌بردن و چاودێریکردنی کاروباره‌کانی ڕۆژانه له شوێنی کارکردندا، هه‌ڵده‌بژێررا. له هه‌ر به‌شێکی پیشه‌سازیشدا شورایەکی/ ئه‌نجوومه‌نێکی پیشه‌سازی هه‌بوو، که نوێنه‌رایه‌تی هه‌ردوو یەکێتییە سه‌ره‌کییه‌که‌ی (CNT و UGT)و نوێنەرانی کۆمیتەکانی پێکهاتبوو، هه‌روه‌ها شارەزایانی تەکنیکی لەو کۆمیتانەدا بۆ ڕێنوێنی تەکنیکی، بوونیان هه‌بوو. ئه‌رکی شورا پیشەسازییەکان داڕشتنی پلانی گشتی ته‌واو، بۆ پیشه‌سازییه‌کان، بوو.\nترامی [شەمەندەفەری خیابانی] به‌رشه‌لۆنه نموونه‌یه‌کی باشه، بۆ ئه‌وه‌ی که وەك نموونه‌ی کاتی ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی شوێنه‌کانی سه‌رکار له‌لایه‌ن کرێکاران، بهێنرێته‌وه :\nله‌سه‌رجه‌می 7000 کرێکار که له‌سه‌رده‌می شۆڕشدا له هێڵی ترامدا کاریانده‌کرد ، 6500 کرێکاریان ئه‌ندامی نقابه‌یCNT بوون . به‌هۆی هه‌بوونی شه‌ڕ له شه‌قامه‌کاندا هه‌موو ئامرازه‌کانی هاتووچۆ له کارکردن وه‌ستابوون، له‌به‌ر ئه‌مه‌ش نقابه‌ی کرێکارانی هاتووچۆ ( که به نقابه‌کانی CNT ناوده‌بران) کۆمیسیۆنێکی له 7 که‌س، پێکهێنا، تاکو ئۆفیسه‌کانی به‌ڕێوه‌بردن، داگیربکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانی دیکه ئامرازه‌کانی هاتووچۆ بپشکنن و ئه‌وانه‌یان که کار ناکه‌ن، پلانی چاککردنه‌وه و شتی دیکه که بۆ به‌گه‌ڕخستنه‌وه‌یان پێویسته، بکه‌ن. پێنج ڕۆژ دوای وه‌ستانی شه‌ڕ 700 ترام له‌بری 600 که له کاتی ئاساییدا به‌کارده‌هێنران، هه‌موویان به ڕه‌نگی ڕه‌ش و سوور که ڕه‌نگه‌کانی نقابه‌یCNT بوون ڕه‌نگکران و له شه‌قامه‌کانی به‌رشه‌لۆنه، که‌وتنه‌وه  گه‌ڕ.\nله‌گه‌ڵ ڕۆیشتن و کۆتاییهێنان به هاندانی کارکردن بۆ مه‌به‌ستی دروستکردنی قازانج ، سه‌لامه‌تی چووه پله‌ی یه‌که‌م و زۆریش بایەخی پێدرا ، به‌و هۆیه‌شه‌وه ژماره‌ی ڕووداوه‌کانی هاتووچۆ (حادیسه) هاتنه‌خواره‌وه ، له شانی ئه‌وه‌شه‌وه نرخی بیتاقه‌ش هاته‌خواره‌وه و خزمه‌تگوزاریش باشتر بوون. له ساڵی 1936 دا زیاتر له 183 ملیۆن نه‌فه‌ر گوێزراوه‌ته‌وه ، له ساڵی 1937 دا ئه‌م ژماره‌یه چووه سه‌ره‌وه بۆ 233 ملیۆن . ترامه‌کان وا به‌ڕێکوپێکی و بێ گرفت به‌ڕێوه‌ده‌بران که کرێکاران توانییان به پاره یارمه‌تی به‌شه‌کانی دیکه‌ی هاتوچۆ له‌ده‌ره‌وه‌ی شاره‌کان ( گونده‌کا ن و ده‌وروبه‌ری شار) بده‌ن . کرێ و مووچه بۆ هه‌موو کرێکاران یه‌کسانی کراو و به‌رزکرایه‌وه، بۆ یه‌که‌م جار داووده‌رمان و چاره‌سه‌ری به‌لاش/ خۆڕایی بۆ کرێکاران، به‌ده‌ستهات.\nبۆ ئه‌وه‌ی به‌شه‌کانی پیشه‌سازی ڕێكوپێك بن و به‌باشی به‌ڕیوه بچن، سه‌رله‌نوێ ڕێکخرانه‌وه ، زۆر به‌شی بچووکی نائابووری که له ڕاستیدا مه‌رجه‌کانی ته‌ندروستییان تیادانه‌بوون ( بۆ ته‌ندروستی خراپ بوون) داخران و به به‌کارهێنانی باشترین ئامرازه‌کانی کارکردن به‌رهه‌می دیکه‌ی پێدروستده‌کرا، له کاته‌لۆنیا 70 کارگه‌ی مه‌عادن و کان و پالافتگە و داڕشتن، داخران، ژماره‌ی کارگه‌کانی پێسته‌خۆشکردن له 71 دانه‌وه که‌مکرانه‌وه بۆ 40، هه‌روه‌ها سه‌رجه‌می پیشه‌سازی ته‌خته و دار له لایه‌ن نقابه‌ی کرێکارانی ته‌خته که به‌شێك بوون له نقابه‌یCNT، ڕێکخرانه‌وه .\nله‌سه‌ڵی 1937 حکومه‌تی ناوه‌ندی دانی به‌وه‌دا نا، کە پیشه‌سازی جه‌نگی له کاته‌لۆنیا 10 جار زیاتر له هه‌موو پیشه‌سازی باقییه‌که‌ی دیکه‌ی ئیسپانیا به‌رهه‌مده‌هێنێت ، وتیشی گه‌ر کا‌ته‌لۆنیا ئه‌کسێسی بۆ کڕینی کەرەستەی خاوە پێویستە‌کانی، هەبووایه، ئه‌وه چوار ئه‌وه‌نده‌ی دیکه‌ی به‌رهه‌میده‌هێنا.\nگه‌ر وه‌کو نمونه‌یه‌كیش هەرەوەزییبوونەوەی گوندەکان وه‌رگرین، ئه‌وا ده‌بینین دابه‌شکردنیش گۆڕانکاری به‌سه‌ردا هاتووه، زۆرێك لە دەڵاڵە ‘middlemen’ مشەخۆرەکان که له‌نێوان به‌رهه‌مهێنه‌ر وبه‌کاربه‌ری به‌رهه‌م و کاڵاکاندا بوون ، ئیدی ڕۆڵیان له دابه‌شکردندا نه‌ما، له‌م بواره‌شدا سه‌رجه‌می بازارە گەورەکانی کڕین و فرۆشتنی ماسی و هێلکه و میوه سه‌ره‌کییه‌کان و سه‌وزه، که‌وه‌تنه ژێر ده سه‌ڵاتی خه‌ڵکه‌وه. ئاڵووێری شیریش له به‌رشه‌لۆنه کرایە هەرەوەزی و زیاتر له 70 کارگه‌ی لێدروستکراوی شیره‌مه‌نی که پیس بوون و مه‌رجه‌کانی ته‌ندروستییان تیادا نه‌بوو داخران، له هه‌موو شوێنێکدا کۆمیتەکانی دابینکردنی کاڵا پێداویستییه‌کان پێکهاتن ، هه‌موو ئه‌مانه بوونە هۆی ئەوەی چینه‌کانی ناوه‌ڕاست، هیوابڕاو بن ، چونکه ئیدی ئه‌و ڕێگایه‌یان لێگیرا که ببنه به‌ڕێوه‌به‌رانی گه‌وره، به‌مشێوه‌یه شۆڕش هه‌نگاوێکی به‌ره‌ودواوه بوو بۆ ئه‌وان.\nسندوقی دانانی پاره به شێوه‌یه‌کی یه‌کسانی بۆ یارمه‌تیدانی هەرەوەزییە هه‌ژاره‌کان دانرا، له ڕاستیشدا گرفتێکی زۆر هه‌بوون، به‌هۆی ئه‌وه‌ی بازاڕێکی زۆر که‌م له ناوچەی/سنووری فاشسته‌کاندا بوون ، ده‌ستیان پیادا ڕانه‌ده‌گه‌یشت، هه‌روه‌ها هه‌ندێکیش له بازاڕه بێیانه‌کان به‌شێوه‌یه‌کی کاتی له‌ده‌ستچووبوون به‌هۆی ده‌ستنه‌گه‌یشتن به سه‌رچاوه‌کانی ناردن و خستنه‌به‌رده‌ست، بەزۆری کەرەستە خاوەکان کەم بوون، وەك سەرچاوەی دابینکردن لەدەستچوبوون، له شانی ئه‌مه‌شه‌وه گرفتێکی دیکه‌ش هه‌بوو ئه‌ویش پاره‌ی هه‌ره‌وه‌زییه‌کان، بوو له‌لایه‌ن حکومه‌تی ناوه‌ندییه‌وه به ( هۆکاری سیاسییه‌وه ) ڕاگیرابوو. ئه‌مه‌ش کێشه‌یه‌کی جددی بوو، چونکه بواری به‌ده‌ستگه‌یشتنی شته‌کانی که‌مکردبووه‌وە، که خودی ئه‌مه‌ش هەرچەندە دروستکراو بوو. هه‌بوونی گرفتی نوقسانی سه‌رچاوه‌کانی پاره‌ی نقد بوو، که ڕێگای به به‌گه‌ڕخستنی پاره و کردنی پلانی، گرتبوو، ( له سه‌رده‌می شۆڕشدا بانقه‌کان ده‌ستیان به‌سه‌ردا نه‌گیرابوو، ئاڵتونی یه‌ده‌کی ده‌نێررا بۆ حکومه‌ت و له ده‌ستی ئه‌ودا ده‌مایه‌وه ، CNT بەتەمای ئەوە بوو که ده‌ستیان به‌سه‌ردابگرێت، به‌ڵام له دواساتدا پاشگه‌زبووه‌وه.\nله‌گه‌ڵ هه‌بوونی ئه‌م گیروگرفتانه‌شدا ، بڕی به‌رهه‌مهێنان زیادیکرد و ئاستی ژیانی زۆربه‌ی چینی کرێکاران باشتر بوو. مانگی ئۆکتۆبه‌ری 1936 حکومه‌ت ناچار بوو که دان به هەرەوەزییەکاندا بنێت و بیانناسێت، ئه‌مه‌شی به ده‌رکردنی ڕاگه‌یاندراوێك (مه‌رسومێك) کرد، که چاری نه‌مابوو و که‌وتبووه ئه‌مری واقیعه‌وه، هه‌روه‌ها هه‌وڵێکیش بوو له کۆنترۆڵکردنی هەرەوەزییەکان له ئاینده‌دا .\nئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه ته‌نها خێرا چاوپیاخشاندێك بوو، سه‌باره‌ت هەرەوەزییکردنەوە، چۆن ڕوویداوە و کاریکردووە، به‌ڵام به بڕوای ئه‌نارکیسته‌کان، شۆڕش له‌وێشدا نه‌ده‌وه‌ستا. بۆ یه‌که‌م جار له ئیسپانیادا زۆرێك له کرێکاران له خزمه‌تگوزارییه‌کانی چاره‌سه‌ر و ته‌ندروستیی، سوودبه‌خشبوون ، که له‌لایه‌ن کرێکارانی فێدراسیۆنی CNT به‌شی ته‌ندروستی و چاره‌سه‌ره‌وه ڕێکخرابوو. فێدراسیۆنەکە پێکهاتبوو له چل هه‌زار له کرێکارانی ته‌ندروستیو چاره‌سه‌ر که بریتیبوون له برینپێچی ژنان و پیاوان، دکتۆر و ئه‌وانه‌شی که کاروباری کاغه‌زکاری [کاری ئه‌دمین]و تۆمارکردنیان ده‌کرد. هه‌روه‌ها بۆ جارێکی دیکه‌ش سه‌رکه‌وتنی گه‌وره له کا‌ته‌لۆنیا بوو، که دڵنیایی ئه‌وه‌ی تیادا کرایه‌وه، هه‌ر 2.5 ملیۆن دانیشتوانه‌که‌ی چاره‌سه‌ری کێشه ته‌ندروستییه‌کانییان به‌خۆڕایی بکرێن، له‌ته‌ك ئه‌وه‌شدا قوربانییه‌کانی جه‌نگیش چاره‌سه‌رکران. هاوکاتیش پرۆگرامی خۆپاراستن له نه‌خۆشی،له بنکه‌کانی ته‌ندروستی و چاره‌سه‌رکردنی نێو کۆمۆنێتیه محه‌لییه‌کاندا، دانرا. کرێکاره‌کان له کۆنگره‌ی ساڵی 1937دا پلانێکی به‌رچاوگرتنی ته‌ندروستییان بۆ ئاینده، داڕێژا و گه‌ر شۆڕش سه‌رکه‌وتوو بووایه، ئه‌نارکیسته‌کانی ئیسپانیا ،ده‌یانتوانی جێبه‌جێیبکه‌ن. \nبایەخ و گرنگێتی هەرەوەزییە کرێکارییه‌کان له ئیسپانیا له‌و نموونانه‌ی که پێشکه‌شیانکردن ، ده‌رده‌که‌ون، ڕاو بۆچوونه‌کانی ده‌سته‌بژێر هه‌ر له کۆن و له‌و کاته‌شدا ، کاریان له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌کرد، که گوا یه ‘ یاسای جه‌ماوه‌ریی’ له‌لایه‌که‌وه کارێ ئه‌سته‌م و مه‌حاڵه( موسته‌حیل) و له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه چونکه ئه‌وه کاری ده‌وڵه‌ته، سه‌ره‌نجام ده‌بێته جێی مەسخەرە و قه‌شمه‌ری. کرێکارانی ئیسپانیا ئه‌وه‌یان نیشاندا که هه‌ر هه‌موو ئه‌مانه درۆن و درۆ ده‌رچوون و له ئاستێکی گه‌وره‌شدا ئه‌وه‌یان نیشاندا بۆ ئێستاش هه‌ر وه‌کو ئه‌و سه‌رده‌مه ، ئایدیایه‌کی کۆنکرێتییان خسته به‌رده‌ممان، که چۆن کۆمه‌ڵ له‌لایه‌ن کرێکارانه‌وه له ڕێگایه‌کی ئازاد و دیمۆکراتیانه‌وه ده‌توانرێت ڕێکبخرێت ، ئه‌مه‌ش جێگروه‌یه‌که ( به‌دیل) ده‌شێ بکرێت.\nله‌گه‌ڵ هه‌بوونی ئه‌م نموونه گه‌وره‌یه‌شدا ، ئێمه هێشتا ڕووبه‌ڕووی تێکۆشانێکی سه‌خت و گران له ئا ینده‌دا ده‌بینه‌وه، که چۆن سیسته‌می سه‌رمایه‌داری له‌ته‌ك چاوچنۆکی و ڕەنج و ژیانی هه‌ژارانه و هه‌روه‌ها ململانێکه‌یدا کۆتایی پێبهێنین. ئێستاش هه‌ر وه‌کو هه‌ر کات و سەردەمێکی دیکه ئه‌وه به‌رچاوبگرین، که چۆن ئه‌م تیكۆشانه‌مان یه‌کبخه‌ین، ئامانجه‌کانی چیبن و چ شێوازێك ده‌توانین به‌کاربهێنین . ده‌بێت ئامانجمان شۆڕش بێت و ئامانجمان دیمۆکراسی ڕاسته‌قینه بێت. ئه‌مانه  ئامانجە بنەڕەتییەکان/ کرۆکییەکانن، چه‌ند خاڵێکن ده‌بێت پێیان بگه‌ین و له‌سه‌ریان ڕێکبکه‌وین پێشئه‌وه‌ی هه‌رگیز بتوانین شتێك بگۆڕین. بۆکردنی ئه‌مه‌ش، ئێمه وه‌کو ئه‌نارکیسته‌کان ، مشتومڕ لەسەر ئه‌وه ده‌که‌ین، که ده‌بێت خۆمان له‌و شوێنه‌ی که به‌هێزین ، دروستبکه‌ین و ڕێکبخه‌ین، ئیدی له‌سه‌ر کار بێت یاخود ناو کۆمۆنێتییه‌که. ڕێگاو شێوازه‌کانمان ده‌بێت له‌سه‌ر بنچینه‌ی هاوپشتی کرێکاران و هه‌ژاران بینا بکه‌ین، چالاکی ڕاسته‌وخۆ ئه‌نجامبده‌ین، ده‌بێت نیشانه له زیادکردنی خودچالاکی کرێکاران و هه‌ژاران بگرین، هه‌میشه‌ش ده‌بێت هانی به‌شداریکردن بده‌ین .\nشتێك که هیچ گومانێکمان تیایدا نه‌بێت،ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که په‌ڕله‌مان گۆڕانکاری بۆ ئێمه ناهێنێت، گوڕانکارییه‌ك که ئێسته پێویسته. په‌ڕله‌مان ڕێگاو ئامرازه‌کانی چه‌واشه‌کردنی دیمۆکراسییه، ئاراستەکردنی تێکۆشانە کەتوارییەکان بەرەو کۆتاییەکی پارێزراو و ئه‌مین (ئاساییش)، ده‌بات، ڕۆژ بە ڕۆژ په‌ڕله‌مان بۆ بزوتنه‌وه‌ی کرێکاران ده‌بێته گۆڕستان. ئه‌وه هه‌ڵه‌یه‌که و نابێت ئێمە دووباره‌ی بکه‌ینه‌وه.\nچەند لینکێك لەبارەی دیمۆکراسی ڕاستەوخۆوە\nPrevious postWe should not let Kobane and the rest of Rojava to be defeated by the big corporations and the international financial institutions.\nNext postۆچی ئه‌نارکیست و ئازادیخوازان له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی ڕۆژاوا دابه‌ش بوون؟


فرۆشتن Archives - Page 2 of 2 - بلۆگی كۆمپانیای جیاساز\nهاوڕێیه‌تی كردنی كریار له‌كاتی فرۆشتنی كاڵاكاندا یه‌كێكه له هه‌ره كاریگه‌رترین ڕێگاكانی دروستكردنی پردی متمانه و ئه‌نجامدانی فرۆشتنێكی سه‌ركه‌وتوو له‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه هه‌موو ئه‌وه‌ی پێویستت پێ ده‌بێت ڕاسته‌وخۆ دوای خوێندنه‌وه جێبه‌جێی بكه ٤٧-هه‌رچی فرۆشیار(مندوب)ی ئاسایی ده‌یكات، تۆ مه‌یكه: پارچه‌كاغه‌زێكك بێنه، هه‌موو ئه‌و كردار و گوفتارانه‌ی كه‌وا هه‌ر فرۆشیارێكی ئاسایی ده‌یكات بینوسه. بۆ ئه‌وه‌ی جیاواز بیت […]\nبراوکراوەتەوە لە: فرۆشتن / Tagged: فرۆشتن, فرۆشیاری سه‌ركه‌وتوو\n٣٤-ده‌ست بكه به به‌كارهێنانی په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنی : به‌كارهێنانی ته‌له‌فۆن بۆ فرۆشتن ڕێگایێكی نمونه‌یی و نایابه بۆ بنیادنانی فرۆشتنێكی ئاسان و سه‌ركه‌وتوو، وه زۆر به ئاسانیش تێیدا سه‌ركه‌وتوو ده‌بیت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی یه‌كجار كه‌می فرۆشیاره‌كان ئه‌م ته‌كنیكه به‌كارده‌هێنن. له‌هه‌مان كاتیشدا له هه‌موو كات و شوێنێك ده‌توانیت به كڕیاره‌كه‌ت بگه‌یت، وه له‌كه‌مترین كاتدا سه‌رنجی ڕابكێشیت. به‌ڵام وریابه، […]\nبراوکراوەتەوە لە: فرۆشتن, فێرکاری / Tagged: فرۆشتن, فرۆشیاری سه‌ركه‌وتوو\nهه‌موومان ده‌مانه‌وێت كارێكی سه‌ركه‌وتومان هه‌بێت و به‌رهه‌م و پڕۆژه‌كانمان پڕ فۆشترین بن و زۆرترین داهات به‌ده‌ست بێنن. بێگومان هه‌رچه‌نده كارێكی گونجا و بیرۆكه‌یه‌كی نایابت هه‌بێت و به پلانه‌وه ده‌ست بكه‌یت به هه‌موو هه‌نگاوه‌كانت، و پاره‌یه‌كی زۆریش له كاڵا و كوالێتی كاڵاكانت خه‌رج بكه‌یت، به بێ پلانی فرۆشتن و كه‌س لێهاتوو بۆ فرۆشتن كه‌وا هه‌موو مه‌رجه‌كانی […]\nبراوکراوەتەوە لە: فرۆشتن / Tagged: فرۆشتن, فرۆشیاری سه‌ركه‌وتوو, ماركێتینگ, مندوب\nئاستی دووه‌م : کارامەییەکانی فرۆشتن پلاندانان و تیشک خستنەسەر ٢٠-تیشک بخەرە سەر خاڵە گرنگەکان ئامانجەکانت دابنێ و تیشک بخەرە سەر خاڵە گرنگەکان، بیر لەو چاڵاکیانه بکەوە کە راستەوخۆ بەستراوە بە فرۆشتنەوە. کۆمپانیاکانیش زۆرجار شکست دەهێنن به هەمان ئەو هۆکارانەی كه نوێنەره‌كانی فرۆشرن شکستیان لێ دەهێنن، کە نا ڕوونی له ئامانج و جه‌خت كردنه‌وه‌یه. به […]\nبراوکراوەتەوە لە: فرۆشتن, نووسراوەکان / Tagged: فرۆشتن, فرۆشیاری سه‌ركه‌وتوو\nوەک ڕوونە کەوا کۆمپانیاکان هەمیشە پلانی بەبازاڕکردن دادەنيت بۆ بەبازاڕکردنئ کاڵاکانیان، بەجۆرێک کەوا ئەو کاڵایانەی بە شێوازی دروست و ڕێک و پێک و بەگوێرەی پلان بەبازاڕ دەکرێت، زوتر لە بازاڕ شوێنی خۆی دەکاتەوە و زیاتر دەفرۆشرێت، بەماوەیەکی کەم سەرکەوتن بەدەست دەهێنێت.وە خێرا فرۆشتنی کاڵا لە بازاڕ و سەرکەوتنی تێیدا دەوەستيتە سەر ئەو بەبازاڕکردنەی کەوا بۆی […]\nبراوکراوەتەوە لە: ماركێتینگ, نووسراوەکان / Tagged: فرۆشتن, ماركێتینگ\nپرۆژەیەکی بچووک لە ماڵەوە زۆرکەس وا دەخوازن کە پرۆژەیەکی تایبەتیان هەبێت یارمەتی دەربێت بۆ پەیداکردنی بژێوی ژیان. زۆر کەس پەنا دەبات بۆ کارکردنی پرۆژەی بچووک لە ماڵەوە بۆ کەم کردنەوەی کرێی دوکان و پارەی ئاو و کارەبا و باجدان و موچەی کارمەندان. بۆ دەستەبەرکردنی گەورەترین قازانج. چەند بیرۆکەیەک بۆ کارکردن لە پرۆژەیەکی بچووک لە […]\nبراوکراوەتەوە لە: بزنس, نووسراوەکان / Tagged: فرۆشتن, فرۆشیاری سه‌ركه‌وتوو, كاركردن له ماڵه‌وه, ماركێتینگ, مووچه\nچەند هەنگاوێک بۆ دەستپێکردنی پرۆژەیەکی بچووک زۆرکەس ویستی دۆزینەوە و نووسینی پرۆژە و کاری تایبەت بەخۆیان و دوورلە کەسانی تر هەیە، وە ئارەزووی بۆ سەربەخۆیی و کارکردن بەشێوەی تەنیایی و بەدەستهێنانی قازانج دەستکەوتی تایبەت بەخۆیان بێ ئەوەی هیچ کەسێک بەژدار بێت گەم دەستکەوتانە. وە بۆ ئەوەی هەلبستی بەم جۆرە پرۆژانە پێویستە دوای چەند هەنگاوەک بکەویت […]\nبراوکراوەتەوە لە: بزنس, نووسراوەکان / Tagged: چاوپێكه‌وتنی كار, سیڤی, فرۆشتن, ماركێتینگ\n١٠١ ڕێگا بۆ فرۆشتن، چۆن ده‌بیته فرۆشتیارێكی سه‌ركه‌وتوو:به‌شی سیه‌م\nخۆ رێککاری کردن ١٤-دروست کردنی خۆرێککاری خۆرێککاری چیە ؟ خۆرێککاری واتە بتوانی خۆت هه‌ست بکەی بە ئەوەی دەزانی پێویستە بکرێ و له‌كاتی پێویست بیكه‌یت، به‌بێ چاوه‌ڕوانی كردنی فه‌رمان له‌لایه‌ن كه‌سێكی تره‌وه. ئه‌مه ئیرادەت بەهێز دەکات چۆن وەرزش لاشەت بەهێز دەکات. ١٥-پیشەگەر بە واتا خۆت ڕێك بخه به‌ر له هه‌ر كارێك.خۆ ڕێك خستن و پێوانه كردنی […]\nبراوکراوەتەوە لە: فرۆشتن, نووسراوەکان / Tagged: فرۆشتن, فرۆشیاری سه‌ركه‌وتوو, ماركێتینگ, مندوب\nهەڵوێست و خوڕه‌وشت ٤-فەخر بە پیشەکەتەوە بکە نووسەر Oliver Wendell Holmes دەڵێ هەموو بانگ کردنێک گەورەیە کاتێک بە گەورەیی شوێنت دەکەوێت. فرۆشتن واتە پیشەی خزمەتگوزاری ، هەموو کۆمەڵگای ئێمە بنیات نراوە لەسەر فکرەی خزمەتگوزاری. ئاینە سەرەکیەکانی جیهان پێمان دەڵێن ئێمە لێرەین بۆ خزمەتی یەکتری. بۆیه تۆش پێویسته بزانی كه‌وا كاره‌كه‌ی تۆش پیرزۆترینه‌كانه و ده‌بێت […]


وەڕێخستنی کەمپەینێك بۆ ڕزگارکردنی ژنێکی زیندانی مەحکووم بە ئێعدام | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانله‌سێداره‌دانه‌کان\tوەڕێخستنی کەمپەینێك بۆ ڕزگارکردنی ژنێکی زیندانی مەحکووم بە ئێعدام\nوەڕێخستنی کەمپەینێك بۆ ڕزگارکردنی ژنێکی زیندانی مەحکووم بە ئێعدام\nby KHRN 30 حوزه‌یران 2019\n30 حوزه‌یران 2019\nکۆمەڵێ لە چالاکوانانی مەدەنی لە درێژەی هه‌وڵ و تێکۆشانییان کەمپەینێکییان بۆ ڕزگارکردنی گیانی “سۆغرا خەلیلزادە” کە مەحکوومکراوە بە قەساس وەڕێخستووه. ئامانجی ئەم کەمپەینە، کۆکردنی پارەی دیەی داواکراوی بنەماڵەی ئەو کەسە کە کوژراوە و وەرگرتنی ڕەزایەتە.\nیەکێک لە ئەندامانی ئەو کەمپەینە بە تۆڕی مافی مرۆڤی کوردستانی ڕاگەیاندووە کە سوغرا خەلیلیزادە لە دایکبووی ساڵی ١٩٨٣ی زاینییه و خەڵکی ئاوایی بێسارانە لە دەڤەری شاری سەروئاوا لە رێکەوتی ١٦ی جۆزەردانی ساڵی ١٣٩١ بە تاوانی کوشتن دەستبەسەر کرا. ئەو لە ساڵی ١٣٩٤ بە قەساس مەحکووم بوو.\nسەرچاوەی ناوبراو لە درێژەدا ڕاشیگەیاند، ئەو ژنە لەگەڵ منداڵێکی تەمەن ٤ ساڵان کە لە زینداندا لە دایک بووە لە بەندی ژنانی زیندانی ناوەندی سنەدا ڕاگیراوە. بنەماڵەی کوژراوەکە وتوویانە ئەگەر لەباتی ٣٠٠ (سێسەد) ملیۆن تمەن پارە لە بەرێوەچوونی حوکمەکە پاشگەز دەبنەوە”.\nئەو چالاکوانە مەدەنییە لە کۆتاییدا ئەوەی وت کە تاکوو ئێستا نزیک بە ١٠٠ میلۆن تمەن کۆ کراوەتەوە. بەڕێوبەرانی ئەو کەمپەینە هیوادارن لە ماوەی یەک مانگ هەتا بەڕیوەچونی ئەو سزایە، ئەو پارە داواکراوە کۆ ببێتەوە.\nئێعدام له ئێرانحوكمی سێداره‌سۆغرا خەلیلزادەقه‌ساس\nدادگای باڵای وڵات سزای سێدارەی ٧ بەندکراوی سوننەی...\nبرای هۆشمەند عەلی پور، بەندکراوی سزادراو بە سێدارە:...\nورمێ؛ سێ بەندکراوی سزادراو بە سێدارە گەڕێندرانەوە بۆ...\nبەندکراوێک لە بەندیخانەی ناوەندیی تەبرێز لە سێدارە درا\nسێ بەندکراو بەمەبەستی جێبەجێکردنی سزای سێدارە گواسترانەوە بۆ...\nمەحیەدین ئیبراهیمی بۆ دووەمین جار سزای سێدارەی بەسەردا...\nدوو بەندکراو بەمەبەستی جێبەجێکردنی سزای سێدارە گواسترانەوە بۆ...


رووداوه‌كان زۆر به خێرایی به‌ره‌و پێشه‌وه ده‌چوون و ئاڵوگۆڕه‌كان له‌كات و ساتێكدا روویان ده‌دا، ئه‌وێ رۆژێ راپه‌ڕیوه شۆڕشگێره‌كان له باشوری عێراقدا لای هێزه‌كانی ڕژێم سه‌ركوت كرابوون و به‌هه‌زاران شه‌هیدو بریندارو ئاواره بوو. هیچ جۆره پشتیوانێكی ئه‌وتۆ له دنیادا بۆ راپه‌ڕیوه‌كانی كوردو جوڵانه‌وه‌ی رزگاریخوازی گه‌لی كورد نه‌بوو. ده‌رگای هیچ وڵاتێك بۆ هاوكاری و یارمه‌تی نه‌كرابویه‌وه. هێزه شكست خواردووه‌كه‌ی جه‌لاده‌كی به‌غدا به‌ره‌و كوردستانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی راسته‌قینه‌ی گه‌ل به‌رێ كرابوو. كاره‌سات و رووداوه جه‌رگبڕه‌كانی كوردستان له به‌رچاوی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك بوو. كۆڕه‌وه به كۆمه‌ڵه‌كه ماوه‌ی چه‌ند رۆژێ بوو، ده‌ستیپێكردبوو، ئه‌و كۆڕه‌وه‌ی له مێژووی دنیادا وێنه‌ی كه‌م بوو ویجدانی مرۆژایه‌تی هه‌ژاند له ساره‌پای جیهاندا، گشت ئه‌وانه‌ی به په‌رۆش ئاشتی و مرۆژ و مرۆڤایه‌تییه‌وه بوون، ده‌نگی ناڕه‌زاییان به‌رز كرده‌وه، ئه‌وه‌ی له سه‌ره‌تادا پێشوازی له كۆڕه‌كه‌ی چه‌ند ملیۆنیه‌كه كرد ته‌نیا سه‌نگه‌ری هه‌میشه پێشمه‌رگه خۆڕاگره‌كانی كوردستان بوو كه خۆی له كێوه سه‌ركه‌شه‌كان و دۆڵ ئه‌شكه‌وت و قه‌دپاڵی چیا به‌رزه‌كانی كوردستان و ڕۆڵه‌كانی هاوڕه‌گه‌زی كورد بوو له‌سنوور و پارچه له یه‌ك دابڕاوه‌كانی كوردستان. ته‌می ژه‌هراوی و بێ ئومێدی ئاسمانی كوردستانی داگیرتبوو، ئه‌م دیمه‌نه‌و روداوه ئاوێته‌ی روداوه‌كانی ڕۆژانی فه‌رمانڕه‌وایی و ده‌سه‌ڵاتی عه‌فله‌قیه‌كانی ده‌هێنایه‌وه به‌رچاوله مێشكی هه‌ریه‌كی ده‌خولایه‌وه له‌م ڕۆژگاره‌دا دانانی نه‌خشه‌و پلان بۆ به‌رنگاری شاڵاوی هێزه‌كانی دوژمن كارێكی ئاسان نه‌بوو، ته‌قینه‌وه‌ی یه‌ك نارنجۆك له به‌رده‌م هێزه‌كانی ڕژێم بوركانی بوو. بۆیه شه‌ڕه‌كه خۆی له‌خۆیا گرینگی تایبه‌تی هه‌یه و وه‌رچه‌رخانێك بوو له‌م ڕۆژگاره‌دا، نه‌وه‌ك گه‌ر به‌رداورد بكرێ له گه‌ڵ نه‌به‌رده بێ سنوره‌كانی شۆڕشی نوێی گه‌له‌كه‌مان به سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، به‌هیچ پێوه‌رو جۆرێك به‌راورد ناكرێ له‌گه‌ڵ شه‌ڕه‌كانیداستانی ڕزگاری و قه‌یوان ماوه‌ت و مه‌ڵبه‌ندی سێو گه‌رمیان و كه‌ركوك و پێ ده‌شته‌كانی هه‌ولێر و مامند و قه‌ندیل و ده‌یان و بگره سه‌دانی شه‌ڕی تر له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌م شه‌رشه‌دا سنووری بۆ بیركردنه‌وه‌و شاڵاوه‌كانی دوژمن دانرا، له‌م شه‌ڕه‌دا ئومێد بوو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی سته‌م دیده‌ی كۆچ كردوو گه‌ڕایه‌وه، له‌م شه‌رشه‌دا سه‌لمێنرایه‌وه كه كورد ئاماده‌یه قوربانی بدا له پێناوی به‌دیهێنانی دوا ئامانجه‌كانی، وه وه‌ڵامێكی گه‌وره بوو بۆ دوژمنان له‌م بارودۆخه سه‌خته‌دا .\nب – چۆنیه‌تی شه‌ڕی یه‌كه‌م له كۆڕێ\nله به‌ره‌به‌یانی 7/4/1991 دوژمن له رێگه‌ی سه‌ره‌كی هه‌ولێر - شه‌قڵاوه ده‌ستی به هێرشی ئاسمانی و زه‌وی كرد به‌گشت توانایه‌كی سه‌ربازی، هه‌ندێ به‌رگری له‌گردۆڵكه‌كانی لای مه‌لا ئۆمه‌ر كرا، زۆری نه‌خایه‌ند گه‌یشته سه‌ر گرده‌كانی خانزاد بۆردومانی ئاسمانی له‌لایه‌ن فڕۆكه‌كانی ڕژێم بۆ سه‌ر زنجیره چیای پیرمام ده‌ستی پێكرد، تۆپه‌كانی دوور هاوێژ به هه‌مان جۆر، ره‌تڵی پێنجه‌می دوژمن بۆ شه‌ڕی ده‌رونی و پڕوپاگه‌نده‌ی ژه‌هراوی و به‌كارهێنانی هاوه‌ن له‌هاوینه هه‌واری (سه‌ڵاحه‌دین) ده‌ستبه‌كاربوو، هێزه‌كانی به‌ره‌ی كوردستانی دابه‌شكرا بوون، بۆ به‌رگری له‌شاڵاوه‌كانی دوژمن و له‌هه‌ر قۆڵێكا فه‌رمانده‌یه‌كی له‌ئاستی سه‌ركردایه‌تی بۆ دیاریكرابوو، جێگه‌ی داخه دوژمن ورده ورده سه‌ركه‌وت تاكو گه‌یشته سه‌ر پیرمام هێزه‌كانی به‌ره‌ی كوردستانی له چه‌ند قۆڵێكه‌وه بڕیاری كشانه‌وه‌یاندا، زۆربه‌ی لێپرسراو و فه‌رمانده‌كان له‌دوای نیوه‌ڕۆ له ده‌ربه‌ندی كۆڕێ یه‌كتریان گرته‌وه، له‌وێ بڕیار درا دوو هێڵی به‌هێز دروست بكرێ، یه‌كه‌م له ده‌ربه‌ندی كۆڕێ و زنجیره چیای ڕۆژهه‌ڵات كه له سه‌ر نه‌خشه به چیای زێوكه ناوده‌برێ و ڕۆژئاوای ده‌ربه‌ندی كۆڕێ زنجیره چیای كانی گرده‌چاڵ و به‌شه‌كه‌ی تری وه‌ك هێڵی دووه‌م و پشتیوانی له زنجیره چیای سه‌فین.\nلێره‌دا پرسیارێ ده‌هاته پێشه‌وه كێ بڕیاره‌كه جێبه‌جێ بكا، فه‌رمانده‌كان له هێزه‌كان دابرابوون، سه‌ركرده‌كان ته‌نیا ده‌سته‌كانی خۆیان لای بوو .شیرازه‌ی په‌یوه‌ندی هێزه‌كان به یه‌كه‌وه پچڕابوو، خێزانی تێكۆشه‌ره‌كان بێ سه‌رو شوێن یا منداڵ به كۆڵ به‌ره‌و سنوور، زۆر له‌فه‌رمانده‌كانمان دواند له سیمای ده‌م و چاو وه‌ڵام دانه‌وه‌كانیان ده‌ركه‌وت كه ناتوانرێ به‌رگری بكرێ، هێزه‌كه‌ی دوژمن له پردی كۆڕێ نزیك كه‌وته‌وه، سه‌ردانی پێشمه‌رگه‌كانی ناو كۆڕێ مان كرد، له‌وێ گه‌ڕاینه‌وه بۆ ده‌ربه‌ندی كوڕێ له كۆنه سه‌نگه‌ره‌كه‌ی دوژمن له ئاستی (چاكی شێره سواره) كه له سه‌ر گردۆلكه‌ی نێوان ده‌ربه‌ندی كۆڕێ و حجران دایه، له‌وێ كاك حه‌مید ئه‌فه‌ندیم بینی، پێم ووت ئه‌وا كاك رێبازو براده‌ران له ناو كۆڕێن، كاك سه‌فین له‌چیای زێوكه‌و بۆ ده‌ربه‌نده‌كه دێن و كاك ڕه‌حمان سه‌یدا و براده‌ران له ناو دارسنوریه‌كانی چاكی شێره‌سوارن، ئه‌وا خۆم و كاك زیاد خۆرانی و كاك دڵشادی مام شه‌ریف و كاك یوسف ئیبراهیم لێره‌ین و فه‌رمانده‌ی چاك و ئازان، به‌ڵكو هیمه‌ت بكه‌ی هێزه‌كانی خۆتان بۆ سه‌ر چیایه‌كه (چیای كانی گرده‌چاڵ) سه‌ربخه‌ن... كاك حه‌مید ئه‌فه‌ندی ووتی ئه‌وا له قه‌د پاڵه‌كه كاك د. سه‌عید هه‌ندێ پێشمه‌رگه سه‌رده‌كه‌ون و وا عالكه‌ش بۆ به‌رده‌كانی پێش خۆمان ده‌ڕوا .خۆشمان له گه‌ڵ كاك حه‌مید ئه‌فه‌ندی له سه‌نگه‌ردا ماینه‌وه خه‌ریكی ده‌مه ته‌قه‌ی (R.B.G) ته‌قاندن و چاوه‌ڕوانی گه‌یشتنی هێزه‌كان بووین بۆ شوێنی خۆی، گرمه‌و هوره‌ودوكه‌ڵی ده‌بابه‌كان له ده‌ربه‌نده‌كه ده‌ركه‌وت، له‌یه‌ك ده‌ست رێژی هه‌مه‌ڵانیه‌دا، سه‌ربازه ترسنۆكه‌كانی ڕژێم و زریپۆش و تانكه‌كانیان به‌جێهێشت و هاوزه‌مان تۆپ باران ده‌ستی پێكرد، نزیكه‌ی سه‌عاتێ شه‌ڕ سه‌خت بوو، ته‌قه‌مه‌نیه‌كانمان زۆر كه‌م بوو، ناردمان له‌سه‌ر مه‌یدانی شه‌قڵاوه له بنكه‌ی كاك كارزان بۆمان هات، زۆری نه‌برد كاك كۆسره‌ت گه‌یشته لامان، راسته‌خۆ دایه كلاشینكۆف به ته‌قه داگرتن، هێزه‌كانمان له سه‌ركه‌وتنی و زیادبوون دابوون، دوای راوێژی سه‌رپێی بڕیارمان دا په‌لاماری سه‌ر تانكه‌كان و سوپا شكاوه‌كه‌ی دوژمن بده‌ین، ئه‌وه‌ی له یادم بێت ئه‌م فه‌رمانده له رێزی پێشه‌وه‌ی په‌لاماردان بوون (حسن كوێستانی)، ته‌حسین كاوانی، زیاد خۆرانی، دڵشاد مام شه‌ریف، ڕه‌حمان سه‌یدا، رسول فه‌نده، د.سه‌عید، عالكه) وه چه‌ندین پێشمه‌رگه‌ی دڵسۆزی تر وه‌ك جه‌عفه‌ر مام زرار، نوری، ره‌زۆ، مه‌لا كه‌ریم، له ماوه‌یه‌كی زۆر كه‌مدا ده‌یان لاشه له‌هێزه‌كانی دوژمن خران، ڕاونران تاكو ئه‌و به‌ری پرده‌كه، سێ تانك و چه‌ند سه‌یاره‌یه‌ك كه پڕ بوو له‌تاڵانی سه‌ربازه فاشیه‌كان كه له ناوچه‌كانی دهۆك و زاخۆیان هێنابوویان، تاكو تانكه‌كان چه‌ندین جیهازی ڤیدیۆ و كامێرای به نرخی تیا بوو، كه‌وته ده‌ست پێشمه‌رگه.\nله‌گه‌ڵ ئاوابوونی رۆژ هه‌موو لایه‌ك له گوندی حجران یه‌كترمان گرته‌وه، سه‌نگه‌ره‌كانمان به‌هێز كرد، چه‌ندین بروسكه‌ی پیرۆزبایمان بۆ هات، له‌گه‌ڵ لێدانی ده‌نگی سه‌ركه‌وتن ده‌یان خاوه‌ن و به‌شدار بوو بۆ شه‌ڕه‌كه په‌یدابوون خۆزگه ئه‌وێ رۆژێ كامێرایه‌كی باش و كورێكی لێزان و ئازا له‌وێ بوایه بۆ تۆماركردنی ڕاستی رووداوه‌كان و سه‌روه‌ریه‌كان.\nج- چۆنیه‌تی شه‌ڕی دووه‌می كۆڕێ:\nله‌گه‌ڵ تۆماركردنی سه‌ركه‌وتنی یه‌كه‌م به سه‌ر هێزه‌كه‌ی دوژمندا، ڕه‌واندنه‌وه‌ی ته‌می نا ئومێدی و په‌یدابوونی ده‌نگی دانوستاندن له گه‌ڵ ڕژێم، هیزه‌كان یه‌كتریان گرته‌وه، ده‌ست كرا به رێكخستنه‌وه‌یان و دانانی بنكه‌ی تایبه‌تی مه‌یدانی و دروست كردنی سه‌نگه‌ره‌كان و دابه‌شكردنی هێزه‌كان و دیاریكردنی فه‌رمانده‌كان و كۆمه‌ڵێك بڕیار گه‌ڵاڵه بوو به‌م جۆره:-\n1- دانانی بنكه‌ی تایبه‌تی له حجران و مانه‌وه‌ی لێپرسراوه‌كانی راسته‌وخۆی هێزه‌كان و له ئاستی سه‌ركردایه‌تی وه‌ك حسن كوێستانی /ی.ن.ك - حه‌مید ئه‌فه‌دی /پ.د.ك - كاكه سه‌ید كاكه/ ح.س.ك - د.سه‌ردار/زه‌حمه‌تكێشان.\n2 - بنكه‌ی هێزه‌كان و فه‌رمانده‌ی به تالیۆنه‌كان له حجران بێت.\n3- زنجیره چیاكانی ڕۆژهه‌ڵاتی ده‌ربه‌ندی كۆڕێ_چیای سپی و چیای زێوكه بۆ هێزه‌كانی (ی.ن.ك)دیاری كرا له سه‌ر شه‌قامی سه‌ره‌كیه‌وه دابه‌شكرا به سه‌ر به‌تالیۆنه‌كانی كاك سه‌فین مه‌لاقه‌ره‌و كاك رێباز، كاك ڕه‌حمان سه‌یدا، له‌نێوانی سه‌نگه‌ره‌كان یه‌ك سه‌نگه‌ر به پێشمه‌رگه‌ی زه‌حمه‌تكێشان سپاردرا.\n4 - زنجیره چیای رۆژئاوای ده‌ربه‌ندی كۆڕێ (چیای كانی گرده‌چاڵ) له‌سه‌ر شه‌قامی سه‌ره‌كیه‌وه به چه‌ند سه‌نگه‌رێك دابه‌شكرا له‌پێشمه‌رگه‌كانی هه‌ر یه‌كێ له حزبه‌كانی (پارتی كۆمه‌نستی عیراق - حزب الله - پارتی دیموكراتی كوردستان - حزبی سۆشیالیستی كوردستان و پارتی گه‌لی دیموكراتی كوردستان) دوا سه‌نگه‌ری رۆژئاوا كاك خالد هه‌ركی كه فه‌رمانده‌یه‌كی (ی.ن.ك) لێ ده‌مه‌زران.\n5 - به‌تالیۆنێكی تر ئاماده‌كراوی (ی.ن.ك) له پیشه‌سازی (الێناعه) شه‌قڵاوه كه نێوانی گوندی حجران و كاوانی یانه به سه‌رپه‌رشتی عبدالله بوو هێزێكی تر به دۆشكاو دیمتروڤه‌وه له دامێنی چیای سه‌فین به‌روكاری حجران وه بوون.\n6 - دوو بنكه‌ی پشتیوانی بۆ به‌ره‌كانی شه‌ڕ دانرا كه یه‌كێك به سه‌رپه‌رشتی مامۆستا مه‌لا نه‌جم له شه‌قڵاوه و ئه‌وه‌ی تری به سه‌رپه‌رشتی كاك كه‌ریم سنجاری له دیانا بۆ ناردنی پێشمه‌رگه‌و پێداویستیه‌كانی شه‌ڕ ئیداره‌دانی هێزه‌كان و گه‌یاندنی كۆمه‌ك و یارمه‌تی كه هاووڵاتییه نیشتمان په‌روه‌ره كورده‌كانی ئه‌و دیو سنور بۆیان ناردین .\n7 - جیهازی په‌وه‌ندیش دانرا له گه‌ڵ گشت فه‌رمانده‌كانی سه‌نگه‌ری پێشه‌وه و نهێنیه گشتییه‌كان به سه‌ر فه‌رمانده‌كان دابه‌شكرا و هێزێكی تایبه‌ت ئاماده‌كرا كه له‌كاتی پێویستدا به كار بهێنرێ.\nله‌لایه‌كی تره‌وه ڕژێم گوایه به په‌رۆشی چوونی وه‌فدی ووتووێژ بوو هه‌ر له هه‌مان كاتدا تا ده‌هات هێزی زۆرو زه‌به‌ندی له زنجیره چیای پیرمام و ده‌ربه‌ندی گۆمه‌سپان و كۆڕێ و ناچه‌كه زیادی ده‌كرد، و لیوا (10) ده‌بابه‌ی هێنابوو وده‌یان و بگره سه‌دان هاوه‌نی دانا، پڕوپاگه‌نده‌ی بێ سنوریش .ئه‌وه بوو له گه‌ڵ به‌سه‌ر چوونی تارمایی شه‌و، گزنگی به‌یانی ڕۆژی11/4/1991 واته دوای یه‌ك مانگ به‌سه‌ر رزگاركردنی شاری هۆلاكۆ شكێن و پایته‌ختی ئه‌مڕۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، شاڵاوی دڕندانه‌ی خۆی له‌چه‌ندین لاوه بۆ سه‌نگه‌ره‌كانی هێزی پێشمه‌رگه ده‌ستیپێكرد، دوژمن توانی زۆربه‌ی سه‌نگه‌ره‌كانی زنجیره چیای كانی گرده‌چاڵ بگرێ، تانكه‌كان نزیكه‌ی (250)م له ده‌ربه‌نده‌كه‌وه به‌ره‌و لای گوندی حجران سه‌ركه‌وتن، بۆردومان ده‌ست رێژی دوژمن لای ڕۆژئاواوه كه‌وته سه‌ر گوندی حجران ... كوڕه ئازاكانی كورد پێشمه‌رگانه كه‌وتنه په‌لاماری پێچه‌وانه‌ی هێزه‌كه‌ی دوژمن له‌زنجیره چیای سپی تێكشكێنراو له سه‌ر شه‌قامه‌كه‌دا ده‌ست به سه‌ر هه‌رسێ تانكه داگیرا، له چه‌ندین قۆڵه‌وه په‌لاماری پێشمه‌رگه بۆ سه‌نگه‌ره‌كانی ده‌ربه‌ندی كۆڕێ و زنجیره چیای (كانی گرده‌چاڵ) ده‌ستی پێكرد، هێزه‌كه‌ی له پیشه‌سازی بوو به‌سه‌رپه‌رشتی كاك عبدالله بوو وكاك تحسین كاوانی و مام شوان له گه‌ڵ كاكه سه‌ید كاكه یه‌كیان گرته‌وه و هه‌ر له ئاستی خۆیانه‌وه سه‌ركه‌وتن و پشتیان له هێزه‌كه‌ی دوژمن ستاند، له رۆكاری گوندی حجران و ده‌ربه‌ندی كۆڕێ له چوار شوێنه‌وه بۆی سه‌ركه‌وتن، شه‌ڕ درێژه‌ی كێشا تاكو نزیكه‌ی كاتژمێر دووی پاش نیوه‌ڕۆ له یادمه له گه‌رمه‌ی شه‌ڕه‌كه‌دا كاك كۆسره‌ت به هۆی جیهازی بچوكه‌وه قسه‌ی له‌گه‌ڵدا كردم بۆ ئه‌وه‌ی بچم لای شوێنكه بگوێزمه‌وه، تۆپ بارانه‌كه زۆر خه‌ست بوو له سه‌رمان له پڕێكا یه‌ك زنجیره هاوه‌ن له دوای یه‌كدا دایگرتین بوو به‌هۆی شه‌هید بوونی دوو تێكۆشه‌ر و چه‌ندین بریندار كه یه‌كێك له زامداره‌كان دكتۆر سه‌ردار بوو، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شا به دووای شاره‌زامان دانار یه‌ك تانكمان گواسته‌وه ئێسالش به‌رچاومه‌وه كه چۆن كاك سه‌ید خدر و كاك تحسین حاجی به سه‌ر تانكه‌و سرودی سه‌ركه‌وتنیان ده‌وت به‌ره‌وه لای شه‌قڵاوه ده‌ڕۆیشتن.\nله‌وێ چووم بۆ لای كاك كۆسره‌ت له سه‌ر گردۆڵگه‌ی پشت گوندی حجران ئه‌وه‌ی جاده‌ی كۆن و نوێ بازنه‌ی لێكردووه، خه‌ڵكی زۆر لێ بوو هه‌ر یه‌كه به چاوی به دووربین ته‌ماشای هه‌ڵمه‌تی پێشمه‌رگه‌یان ده‌كرد كه چۆن په‌لاماری بۆ سه‌ر هێزه‌كه‌ی دوژمن ده‌با وه‌ڕقی پیرۆزیان به سه‌ر هێزه‌كه‌ی فاشییه‌كان دا ده‌باراند.\nهاوزه‌مان وه‌فدی به‌ره‌ی كوردستانی له‌وێ چاوه‌ررشوانیان ده‌كرد كه‌ی رێگه ببێته‌وه كه كاك فه‌ره‌یدون و كاك فازل میران و كاك ئازاد به‌رواری و كاك مقدم دارا بوون... نماینده‌كانی ڕژێم له هاوینه هه‌واری سه‌ڵاحه‌دین وه ته‌ماشای شه‌ڕه‌كه‌یان ده‌كرد كه،بۆ پێشوازی وه‌فده‌كه‌مان هاتبوون.. دوژمن به سه‌ركه‌وتنی پێشمه‌رگه‌و وه‌رگرتنه‌وه‌ی گشت سه‌نگه‌ره‌كان و ڕاونران هاواریان لێ هه‌ڵساو كه‌وتنه په‌یوه‌ندی كردن له‌رێگه‌ی جیهازه‌كه‌ی خۆمانه‌وه كه كاك سوڵتان دێهاتی پێشمه‌رگه‌و هونه‌رمه‌ند به‌كاری ده‌هێنا... هێزه‌كانی دوژمن له به‌زین و ڕاكردن دابوون، پێشمه‌رگه له تۆمار كردنی سه‌ركه‌وتن دا بوو، ئه‌م داستانه پڕ شكۆیه به خوێنی گه‌شی (11) شه‌هیدو (37) بریندار تۆمار كرا.


Aras Welcomes you: درۆ\nبۆ هەر درۆیەک لووتی کەمێک درێژ دەبێت\nباوک: کوڕم زۆر عەیبە بۆ تۆ درۆ دەکەیت، من لە تەمەنی تۆدا نەمدەزانی درۆ چیە.\nکوڕ: بابە ئەی لە چەند ساڵیدا فێری درۆ بوویت؟\nخوای پەروەردگار تەرازووی خۆپەرێزی (تقوی) داناوە، کە باشترین کەس لای ئەو ئەوانەن کە زۆرتر لە خوا ترسە و فەرمانبەرداری خوایە .\nدرۆزن لە ئیسلاما شوێنی نیە، بە زۆردار و ستەمکار ناوی براوە. دیارە دادگای خوا هەڵگیراوە بۆ ڕۆژی دوایی، هەر بۆیە دەبینین ئەوانەی خوایان لە بیر نیەهەر ڕۆژەی بۆ مەرامێ قسە و کردەوەیان دەگۆڕن و درۆ دەکەن. خواش دەیانکاتە دەرەوەی بڕواداری، چونکە بەدوورن لە ڕاستگۆیی کە سیفەتی بڕوادارانە.\nپێت سەیر نەبێ خەڵک دەبینیت وێنەی داناوە لە گۆشەکەیدا لە مەککەیە و سەردانی کەعبە دەکا، کەچی لەملاوە درۆ لەسەر درۆ بۆ پارە و پلەی بەرز هەڵدەچنێ. هەتا ئەو کاتەی بەرژەوەندی بیخوازێ درۆ دەکات، خۆی دەکات بە شەریکە بەشت و خەم خۆرت، هەر کە بەسەرچوو وەکو لاستیک بۆی دەکشێتەوە، لێی بپرسیت ها کابرا، ئەڵێ کەی تۆم دیوە کەی ئەتناسم، بڕیاری چی و پەیمانی چی...\nپێغەمبەر (درودی خوای لێبێت) دەفەرمووێ: (نەکەن درۆبکەن، چونکە درۆ کردن ڕێنموونیتان دەکات بەرەو هەموو تاوانەکان و تاوانەکانیش ڕێنموونیتان دەکەن بەرەو ئاگری دۆزەخ، وەبەردەوام کەسێک درۆ دەکات و بەشوێن درۆوەیە هەتاوەکو لەلای خوداش بە درۆزن دەنووسرێت). خوای گەورە لە قورئاندا زیاتر لە ٢٠٠جار دەربارەی درۆزن قسەی کردوە، سزای بۆ درۆزن داناوە و کوشتن و نەفرەتیان لێ دەکا.\nدرۆکردن نەخۆشیەکی خراپە، ئەو کەسەی لەسەری بەردەوام دەبێ، وەکو خوالێخۆشبوو عەلی وەردی باسی دەکا، چێوەیەکی بیرکردنەوەی تەسکی بۆ خۆی داناوە، کە ئیتر هەر خۆی بەڕاست دەزانێت، خۆی ناگۆڕێتەوە بە کەس، بەڵکو تۆ بە گومڕا و درۆزن ناو دەبا، چونکە هیچی تر نابینێ و مێشکی هەر لەناو چوارچێوەی خۆیدا دەخولێتەوە. تا بەیانی بڵێ ماست سپیە، لای ئەو ڕەشە و بڕایەوە. پێویستە بە ئاگاوە مامەڵە لەگەڵ ئەمانەدا بکرێن چونکە کاتێک دێت نەک زیان بەتۆ بەڵکو بەخۆشیان دەگەیەنن. خوا پەنامان با.\nئەمڕۆ ١ی نیسان ڕۆژێکە بۆ درۆکردن و گاڵتەکردنی درۆ دانراوە لەگەڵ خەڵکدا. پەتی درۆی ئەمڕۆ زۆر کورتە!\n - قورئان سورەتی ﴿الحجرات: ١٣﴾\n - قورئان سورەتی ﴿الأنعام: ١١﴾\n - قورئان سورەتی ﴿النحل: ١٠٥﴾\n - بڕوانە یادی پێغەمبەر\n بابەتی درۆ و جۆرەکانی\n - قورئان سورەتی ﴿الذاريات: ١٠﴾\n - علی الوردي - خوارق اللاشعور - الاطار الفکري.\nTags: ئێراق , کلتوور , لێدوان و بۆچوون


لویس ساكۆ …. له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج – Denegkan\nلویس ساكۆ …. له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج\nbyلەتیف\tJanuary 3, 2013\tگشتی\nكه‌ركوك شاری نه‌ته‌وه‌و ئاین و بیرو باوه‌ڕه جیاجیاكانه، ئه‌م جیاوازی و فره‌ییه‌ش بووه به هۆی ده‌وڵه‌مه‌ندی ئه‌م شاره، له‌رووی زمان و فه‌رهه‌نگه‌وه، هه‌رچه‌نده هه‌وڵی زۆر بۆ له‌شاری خستنی كه‌ركوك دراوه، لێ كه‌ركوك هێشتا له‌سه‌ر پێی خۆی وه‌ستاوه، ئه‌م له‌سه‌ر پێوه‌ستانه به‌شێكی په‌یوه‌سته به‌و كه‌سایه‌تیانه‌وه كه به‌مانای ووشه شارین و ده‌یانه‌وێت شاره‌كه‌یان له شاری نه‌كه‌وێت ، له‌نێو ئه‌و ناوانه‌دا لویس ساكۆ دیار ترینه ، ئه‌و پیاوێكی ئاینی و مه‌ترانه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش رۆشنبیرو نووسه‌رو بیركه‌ره‌وه‌یه‌كی شاریه، خاوه‌نی چه‌ند كتێبێكه‌و له باشترین زانكۆكانی دنیاش بڕوانامه‌ی وه‌رگرتووه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش شاره‌زاییه‌كی فره‌ی له ئاین و شه‌ریعه‌تی ئیسلامیدا هه‌یه، لویس ساكۆ پیاوێكی ساده‌و رێكپۆش و له‌سه‌ر خۆیه، گوێ ده‌گرێت و دواتر بیرو باوه‌ڕی خۆشی ده‌رده‌بڕێت،ئه‌و له‌كه‌ركوك له‌دایك نه‌بووه، به‌ڵام شانازیه‌كی زۆر به كه‌ركوكی بوونی خۆیه‌وه ده‌كات، یه‌كێكه له‌و كه‌سانه‌ی كه هه‌ڵگری په‌یامی ئاشتیه‌و خه‌ونی ئه‌وه‌یه هه‌موو كه‌ركوكیه‌كان رێك و ته‌با بن،پێیوایه حكومه‌ته یه‌ك له دوا یه‌كه‌كان له رابردودا سته‌مێكی زۆریان له‌كه‌ركوك كردووه‌و به‌رده‌وام هه‌وڵ هه‌بووه بۆ له‌شاری خستنی ئه‌م شاره، تا ئێستا چه‌ند كتێبێكی له‌باره‌ی ئاینی مه‌سیحی له‌كه‌ركوك و كه‌نیسه‌كانی كه‌ركوك و ئه‌و مێژووه‌وه‌نووسیوه، له كتێبه‌كانیدا نایه‌وێت رۆڵی هیچ لایه‌ك فه‌رامۆش بكات و هه‌وڵی ئه‌وه‌ش ده‌دات هیچ برینێك هه‌ڵنه‌داته‌وه، ئه‌مه بۆ من وه‌ك دۆستێكی ئه‌و له‌لایه‌ك و وه‌ك خوێنه‌رێك زۆر جێی بایه‌خه ، ئێمه زۆرجاله نووسینه‌كانی خۆماندا ده‌كه‌وینه ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌وه ، ئه‌و ئه‌وه‌ناكات ئه‌مه‌ش جێگای هه‌ڵوه‌سته له‌سه‌ر كردنه، لویس ساكۆ له شوێنه‌كه‌ی خۆی له‌كه‌ركوك پێشوازی له‌هه‌موو ئه‌وانه ده‌كات كه‌سه‌ردانی ده‌كه‌ن من تا ئێستا چه‌ند جارێك خوێندكاری زانكۆو رۆژنامه‌نووس و نووسه‌رانم بۆ لای ناردوه، هه‌موو ئه‌وان له‌گه‌ڕانه‌وه‌دا ستایشیان كردووه و به پیاوێكی ژیرو خه‌مخۆری راسته‌قینه‌ی كه‌ركوكیه‌كان ئاماژه نمایان كردووه،هه‌موو ئه‌وانه‌ی ده‌چن ئه‌و وه‌ك سه‌رچاوه‌یه‌ك به‌كار دێنن سه‌رچاوه‌یه‌ك كه‌قسه‌و نووسین و هه‌ڵوێسته‌كانی جێگای متمانه‌ن و سه‌ره‌ڕای بیرو بڕواو پایه ئاینیه‌كه‌شی وه‌ك مه‌ترانێك، به‌ڵام زۆر بێلایه‌نانه بیرو باوه‌ڕه‌كانی ده‌رده‌بڕێت و جگه له‌كارو باری ئاینی و نووسین و كاره كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی هه‌ندێ جار له‌سه‌ر رپرسه سیاسیه‌كانیش بیرو بۆچونی خۆی ده‌رده‌بڕێت و لای وایه پێویسته كه‌ركوكێكان خۆیان چاره‌سه‌ری كێشه‌و گرفته‌كانی خۆیان بكه‌ن.به‌لای ئه‌وه‌وه كه‌ركوكیه‌كان له‌هه‌موو كه‌س زیاتر له ئازارو برینه‌كانی خۆیان تێده‌گه‌ن، هه‌ر ئه‌وانیش ده‌توانن كێشه‌و گرفته‌كانی خۆیان چاره‌سه‌ر بكه‌ن.\nئه‌مڕۆ لویس ساكۆ یه‌كێ له خه‌مخۆره راستیه‌كانی كه‌ركوكه‌و هه‌میشه به‌هیوای ئه‌وه‌وه‌یه كه‌كه‌ركوكی سبه‌ینێ له‌كه‌ركوكی ئه‌مڕۆ باشتر بێت.باشتر به‌و مانایه‌ی هه‌موومان بتوانین پێكه‌وه به ئاشتی بژین و كه‌سمان رقمان له‌كه‌سمان نه‌بێت.\nPrevious سواربوون عه‌یبێک و دابه‌زین دووان/ یوسف منتک\nNext خۆ ڕووتکەردنەوەی عەلیا مەهدی گوتنینــــا یەکی جیایە بەدەستوری میسری!


10:39 - 01/03/2021 194 جار خوێندراوەتەوە\nساڵێكی تەواوە كۆرۆنا باڵادەستی خۆی بەسەر سەرجەم بوارەكانی ژیان لە هەرێمی كوردستان نەخشاندووە، ئەم ڤایرۆسە نادیار و پەنهانە، بۆ ماوەیەك جوڵەی ژیانی وەستاند و سەدان كەسیشی لە یەك دابڕان.\nهەرێمی كوردستان كاتێك ساڵیادی دەركەوتنی یەكەم حاڵەتەكانی كۆرۆنا دەكاتەوە، لەبەردەم مەترسی جۆرە گۆڕدراوەكەی ڤایرۆسەكەدایە، بەڵام ئەوەی هیوای لای خەڵك و حكومەت هێشتوەتەوە گەیشتنی ڤاكسینی كۆرۆنایە.\nساڵێك له‌مه‌وبه‌ر و به دیاری كراوی له رۆژی یەكی ئازاری 2020، یه‌كه‌م كه‌یسی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان تۆماركرا كه چوار كه‌س بوون و له سلێمانی ده‌ستیشانكران، كه سیانیان ئه‌ندامی خێزانێك بوون و هه‌ر چواركه‌سه‌كه‌ش له وڵاتی ئێران گه‌ڕابوونه‌وه.\nئەمە سه‌ره‌تای ده‌ركه‌وتن و بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه بوو له هه‌رێمی كوردستان، ئەو رۆژگارە بە جۆرێك لە جدیەت و گاڵتەوە قسە لەسەر تۆماركردنی یەكەم حاڵەتەكانی تووشبوون كرا، بەڵام بەشێوەیەكی راستەقینە لێكەوتەكانی بەسەر بواری سیاسیی و ئابووری كۆمه‌ڵایه‌تی دەركەوت.\nتا ئێستا یه‌ك ملیۆن و ١٨٥ هه‌زار و ٥٧٩ پشكنینی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان ئه‌نجامدراوه، له‌و ژماره‌یه، ١٠٨ هه‌زار و٩٥٤ كه‌س توشی ڤایرۆسه‌كه بوون و سێ هه‌زار و ٥١٩ كه‌س گیانیان له‌ده‌ستداوه و ١٠٣ هه‌زار و ٥١٤ كه‌سیش چاكبونه‌ته‌وه. ئەوەش به‌پێی ئاماری وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی هه‌رێم.\nژماره‌ی توشبوون و مردن و چاكبوون به‌پێی پارێزگاكان:\nلەگەڵ سەرهەڵدانی كۆڤید 19دا، كەرتی تەندروستی هەرێم كەوتە بەردەم تاقیكردنەوەیەكی قورس، گرفتی سەرەكی نەبوونی نەخۆشخانەی تایبەت بوو، لەمڕوەوە خێرخوازان و سەرمایەداران دەستی یارمەتیان بۆ حكومەت درێژكرد.\nچەندین نەخۆشخانە لە هەرێمی كوردستان تایبەت بە نەخۆشانی كۆرۆنا لەلایەن خێرخوازانەوە دروستكران.\nلەوانە؛ نەخۆشخانەی (ئاسا)، لە شاری سلێمانی، نەخۆشخانەی (ئیماراتی) لەپارێزگای هەولێر، نەخۆشخانەی (قەڵا) لەئیدارەی گەرمیان، نەخۆشخانەی (وەفا) لەپارێزگای هەڵەبجە، نەخۆشخانەی (بێشكان) لەقەزای دەربەندیخان، نەخۆشخانەی نەخۆشیە گوازراوەكان لە ڕاپەڕین ملیار دیناری لەلایەن خێرخوازانەوە تێدا خەرجكراو تەواو نەكرا، دواتر هاوسەرۆكی یەكێتی تەواوكردنی گرتە ئەستۆ.\nجگە لە دروستكردنی ئەو نەخۆشخانانە سەرمایەداران بە دەرمان، ئۆكسجین‌و پارە هاوكاری كەرتی تەندروستیان كردووە، جگە لە سەرمایەدار و خێرخوازانی ناوخۆیی، ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لەسەر خەت بووە بۆ یارمەتیدانی كەرتی تەندروستی.\nد. ئاسۆ حه‌وێزی وته‌بێژی وزاره‌تی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی هه‌رێم به "زه‌مه‌ن"ی راگه‌یاند: به هه‌زاران دۆلار بۆ پشكنینی كۆرۆنا و خه‌رجی و پێداویستییه‌كانی خه‌رجكراوه، هه‌رچه‌نده له‌سه‌ره‌تادا نرخی كیته‌كان گرانبون و پشكنینه‌كان زۆر له‌سه‌ر حكومه‌ت ده‌كه‌وت، به‌ڵام ئێستا نرخی كیته‌كان هه‌رزان بوون و كه‌متر ده‌كه‌وێت و به‌رنامه‌ش هه‌یه نرخی پشكنین كه‌مبكه‌نه‌وه.\nبڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا له جیهان و به‌تایبه‌تی له هه‌رێمی كوردستان، ته‌نها ژماره‌ی توشوبوون و مردن نه‌بوو، به‌ڵكو چه‌ندین لێكه‌وته‌ی ئابوری و سیسی و كۆمه‌ڵایه‌تی به‌دوایدا خۆیدا هێنا.\nبڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا، گورزێكی كوشنده‌ی له كه‌رتی ئابووریی هه‌موو جیهان وه‌شاند و پاشه‌كشه‌ی زۆری به ئابووریی و كه‌رتی تایبه‌ت و گشتیش كردووه. به‌هۆكاری ئه‌وه‌ی سه‌رجه‌م كارگه و كۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌كانی جیهانی له‌كارخستووه، یان به شێوه‌یه‌كی نیمچه په‌كخستنی ته‌واوه‌تی. گرنگترنیشیان دابه‌زینی به‌های نه‌وت بوو بۆ كه‌مترین ئاست.\nهه‌رێمی كوردستان، به‌هۆی ئه‌وه‌ی خاوه‌نی ژێرخانێكی ئابوری به‌هێز نیە، كاریگه‌رییه ئابورییه‌كانی زیاتر ده‌كه‌وتن و قه‌یرانی دارایی گه‌وره‌ی دروستكرد.\nدابه‌زینی نرخی نه‌وت، یه‌كێك بوو له دیارترین لێكه‌وته ئابوریییه‌كانی كۆرۆنا له هه‌رێمی كوردستان، به‌هۆی ئه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌ی سه‌رەكی داهات، فرۆشتنی نه‌وته، داهاتی گشتی هه‌رێمی بۆ سفر نزیككرده‌وه. ئه‌وه‌ش زیانێكی گه‌وره‌ی له هاوڵاتیان به‌گشتییدا، دیارترینی دواكه‌وتنی مووچه و لێبڕین و پاشه‌كه‌وت كردنی بوو. هاوكات بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه و قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ، زیانێكی گه‌وره‌ی دیكه‌ی ئابوری بوو له خه‌ڵكی كاسبكار و بە هەزاران كەس بێكار بوون.\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا، هه‌رێمی كوردستانی دووچاری قوربانی و برسێتی و ته‌نگژه‌ی مه‌ترسیدارتركرده‌وه.\nكۆرۆنا وایكرد، حكومەت نەتوانێت مووچە بدات و بە درێژایی ساڵی رابردوو لە دەوروبەری شەش مووچە دابەشكران، لەگەڵ ئەوەشدا كەرتی خزمەتگوزاری گشتی ئیفلیج بوو.\nیه‌كێكی دیكه له لێكه‌وته‌كانی بڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا له هه‌رێم، لێكه‌وته‌ی سیاسیی بوو، به‌جۆرێك هێزە سیاسیەكان زیاتر لە یەكتر دابڕان و لە میدیا و سۆشیال میدیاوە پەیامیان بۆ یەكتر دەنارد، دەكرێت سەردەمى كۆرۆنا بە قۆناغی نە تەبایی نە دوژمنایەتی ناوزەد بكرێت.\nد. دلاوه‌ر عوسمان، پسپۆڕ له زانستی سیاسی به "زه‌مه‌ن"ی وت: بڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا له هه‌رێم، ئه‌و كاریگه‌رییه ئابورییانه‌ی هه‌یبوو، گۆڕانكاری سیاسی دروستكرد، به‌جۆرێك كه داهاتی كه‌می كرد، بارودۆخێكی نه‌خوازراوی دروستكرد و كاریگه‌ری له‌سه‌ر كایه‌ی سیاسیی هه‌بوو، یه‌كه‌م كاریگه‌ریشی ئه‌وه‌بوو، متمانه‌ی له نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كان له عێراق و هه‌رێمی كوردستان نه‌هێشت.\n"كۆرۆنا، دابڕانێكی دور مه‌ودای له نێوان لایه‌نه سیاسییه‌كان دروستكرد و ململانێكانی نێوانیانی قوڵتر كرده‌وه. ئه‌وه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ هه‌بوو، ده‌رفه‌تی كۆبوونه‌وه و لێكنزیكبوونه‌وه‌ی لایه‌نه‌كان نه‌مابوو". د. دلاوه‌ر عوسمان وای وت.\nوتیشی: رێكنه‌كه‌وتنی هه‌رێم و به‌غدا به تایبه‌ت له‌سه‌ر بودجه، گورزێكی كاریگه‌ری له ئابوری هه‌رێمدا، ئه‌وه‌ش لێكه‌وته‌ی سیاسی له كۆی پڕۆسه‌ی سیاسی له هه‌رێمی كوردستاندا.\nئه‌و پسپۆڕه‌ی زانستی سیاسیه‌ت، ئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، لێكه‌وته ئابورییه‌كانی كۆرۆنا، وایكرد چه‌ند لایه‌نێكی سیاسی، روئیایه‌كی تازه‌یان بۆ دروستبێت بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌رێمی كوردستان، به‌تایبه‌ت پرسی لامه‌ركه‌زیه‌ت. ئه‌وه‌ش كۆرۆنا یه‌كێك بوو له هۆكاره‌كان، كه هه‌نگاوه‌كانی ئه‌و پرسه خێراتر بكرێت.\nبه وته‌ی د. دلاوه‌ر، ده‌سه‌ڵات له هه‌رێمی كوردستان، زۆربه‌ی كێشه‌كانی هه‌ڵواسیوه به بڵاوبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا و ئه‌و ڤایرۆسه‌ی كرده بیانوویه‌ك بۆ داپۆشینی كه‌موكوڕیی و گه‌نده‌ڵییه‌كان.\nلێكەوتە كۆمەڵایەتیەكان بە ئاسانی لە لێكەوتە ئابورییەكان جیاناكرێنەوە، پەیوەندی و كاریگەریان لەسەر یەكتر هەیە.\nكۆرۆنا وایكرد خەڵك بە كەرەنتین و قەدەغەی هاتوچۆ ئاشنابن، كە پێناچێت ئەمە لە ژیانی هەموو نەوەیەكدا دووجار رووبدات.\nكۆرۆنا، گۆڕانی بەسەر پەیوەندییە كۆمەڵایەتیە گەرموگوڕەكاندا هێنا و مەجلیس و دەمەدەقەی رووبەڕووی گۆڕی بۆ گفتوگۆ و دەردەشەی نێو مەسنچەر و گروپەكانی وەتسئەپ.\nئەگەرچی لەسەردەمی كۆرۆنادا بە سەدان خێزان لێكدابڕان، بەڵام رێژەی هاوسەرگیری بە رێژەیەكی بەرچاو كەمیكرد، كوڕ و كچە گەنجەكان كەمتر چوونە نێو كەژاوەی زێڕینەوە.\nهاوكات كەرتی پەروەردە زیانلێكەوتوترین بوار بوو كە كۆرۆنا دەستی پێیگەیشت، لە 25ی مانگی 2ی 2020ەوە دەرگای قوتابخانەكان داخران، هەرچەندە تاقیكردنەوەكانی كۆتایی ساڵ كران، بەڵام ئەوەی خوێندكاران خوێندیان زۆر كەمتر بوو لەوەی لە دۆخی ئاساییدا خوێندیان.\nسەرەتای مانگی دووی ٢٠٢١، دوای نەمانی مەترسی گەورە لە ڤایرۆسەكە جارێكی دیكە دەرگای قوتابخانەكان كرانەوە، بەڵام هێشتا وەزارەتی پەروەردە هەست بە دڵەڕاوكێ دەكات.


سزاكانی ئەمریكا توركیاو روسیاو ئێران ناچار بەپێكهێنانی هاوپەیمانییەك دەكات\n1083 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلەم دوادوایانەدا ، قسەوباس و مقۆمقۆ لەبارەی ئەگەری پێكهینانی هاوپەیمانییەك یان بەرەیەكی یەكگرتوو لەنێوان هەریەك لە ڕوسیا و ئێران و توركیا زیادی كردووە، ئەمەش لە دەرئەنجامی سەپاندنی سزا ئەمەریكاییەكان بەسەر هەرسێكیاندا.\nئەو سێ وڵاتە بەمەش كەوتنە هاریكاری یەكتری بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو سزایانە ، هەرسێكیشیان لە كانونی دووەمی 2017 وە لە رێگەی دانوستانەكانی ئاستانەوە هەماهەنگی یەكتربوون لە پرسی سوریادا ، ئەمە سەرباری ئەوەی سیاسەتێكی هەرێمی پێچەوانەی سیاسەتی ئەمەریكیایان لە ناوچەكە پیادە كردووە كە زۆر بەڕوونی لە پرسی تایبەت بە كوردەكاندا دەردەكەوێت. جا سەڕای بوونی چەند فاكتەرێك كە پاڵنەرن بەرەو پێكهینانی هاوپەیمانییەك لە نێوانیاندا ، بەڵام كۆمەڵە ئاستەنگێكیش هەن كە ڕەنگە ببنە ئاڵینگاری  بەردەم سەركەوتنی هەوڵەكانیان ، بەتایبەتیش لەژێر سایەی ئەو ناكۆكییانەی كە لەم دوادوایانەدا لە نێوان ڕوسیا و ئێران لە لایەك و توركیا و هەردووكیشیان لە لایەكی ترەوە سەریان هەڵداوە سەبارەت بە چۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ پرسی شاری ئیدلبدا كە دوا پەناگەی گروپە چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریایە.\nپاڵنەرەكانی لێك نزیكبوونەوە :\nدەكرێت بڵێین كۆمەڵە هۆكارێك هەن كە هاندەری بە هاوپەیمانی نێوان ئەو سێ دەوڵەتەن و بەم شێوەیەی كە لە خوارەوە ئاماژیان پێكراوە:\nبەرەنگاربوونەوەی سزا ئەمەریكاییەكان: تەنها لە مانگی ئۆگستۆسی ڕابردووەوە ، ئیدارەی ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا سزای بەسەر هەرسێك وولاتەكەدا سەپاندووە. ئەمەریكا لە 8ی ئۆگۆستۆس لە دەرئەنجامی تێوەگلانی ڕوسیا لە ژەهراویكردنی سیخۆرەكەی پێشووی ڕووسیا(سكریباڵ و كچەكەی) لە بەریتانیا ، سزای تازەی بەسەر مۆسكۆدا سەپاند.\nسەبارەت بە توركیاش ، ئەمەریكا لە 1 ی ئۆگۆستۆس ڕابردووەوە ، پارەوپوولی هەردوو وەزیری ناوخۆ و دادی توركیای لە ووڵاتەكەی خۆی سڕكردووە و ڕێگری هاتنەناو وولاتەكەشی لێ كردوون ، لە 13 ی ئۆگۆستسیشەوە ، ئەمەریكا مزەی گومرگی (رسوم جمركیە) لەسەر هاووردەكانی ئەلەمنیۆم و داڕشتەكانی ئاسنی توركیا زیادكردووە كە سەرەتا 20% بوو و دواتریش كردیە 50% ، ئەمەش لە دەرئەنجامی ڕازی نەبوونی توركیا بە ئازادكردنی قەشە ئەمەریكاییەكه (ئەندرۆ بڕانسۆن) كە لە مانگی 12 ی 2016 وە توركیا بە تۆمەتی سیخوڕیكردن و تیرۆر ڕایگرتووە. ئەمە سەرباری ئەوەی سەرۆك ترامپ لە 14 ی ئۆگۆستۆسەوە ڕەزامەندی بوو لەسەر پڕۆژە یاسای بودجەی خەرجی بەرگری بۆ ساڵی 2019 كە ڕێگە دەدات بە دواخستنی ڕادەستكردنی فڕۆكەی شەڕكەری "ئیف 35" بە توركیا ، ئەمەش لەدوای ئەوەوە هات كە توركیا نیازی كڕینی كۆسیستەمی بەرگری ڕۆكێتی ڕووسی "ئێس 400" ی ڕاگەیاند.\nسەبارەت بە ئێرانیش ، دوای بڕیارەكەی تڕامپ لە مانگی ئازاری پێشوو بە كشانەوە لە ڕێككەوتنی ئەتۆمییەكە و دەستپێكردنەوەی سزاكانی سەر ئێران ، ئەمەریكا لە 7 ی ئۆگۆستۆسەوە ، دەستی كرد بە سەپاندنی یەكەم چەپكە سزای ئابووری خۆی بەسەر ئێراندا كە سێكتەری بانكی و چەند پیشەسازییەكی سەرەكی ئەو ووڵاتەی بە ئامانج گرت. واش بڕیارە چەپكی دووەمی ئەو سزایانە لە مانگی 11ی ئایندەوە بچنە بواری جێبەجێكردنەوە كە بەشێوەیەكی سەرەكی كەرتی نەوتی ئێران بە ئامانج دەگرن.\nئەم سێ دەوڵەتە كەوتنە هاریكاری یەكتری بەمەبەستی بەرەنگاربوونەوەی ئەو سزا ئەمەر‌یكاییانە ، توركیا بە ڕاشكاوی كشانەوەی ئەمەریكای لە ڕێككەوتنامە ئەتۆمییەكەی ئێران و دەستپێكردنەوەی سزا ئابوورییەكان بەسەر ئەو ووڵاتەدا ڕەتكردنەوە ، وەزیری ووزەی توركیاش "فاتح دونماز" لە 8 ی ئۆگستۆس ڕایگەیاند كە بەردەوام دەبن لەمامەڵە بارزگانییەكانیان لەگەڵ ئێراندا و گازی سرووشتیشی لێ دەكڕن. سەبارەت بە سزا ئەمەریكاییەكانی سەر ڕووسیا و ئێرانیش وەزیری دەرەوەی توركیا"تشاوس ئۆگلۆ" ووتی "توركیا ناچار نییە وابەستەی ئەو سزا ئەمەریكاییانە بێت". ئێرانیش لە 12 ی ئۆگۆستۆس و لە ڕێگەی لێدوانی بەهرام قاسمی ووتەبێژە فەرمییەكەی وەزارەتی دەرەوە ، هاریكاری و پشتیوانی خۆی بۆ توركیا ڕاگەیاند بەوەی "توركیا تەنیا نییه و تارانیش ئامادەیە هەموو جۆرە یارمەتییەك پێشكەشی توركیا و گەلەكەی بكات بۆ بەرەنگاربوونەوەی سزا ئەمەریكاییەكان". سەبارەت بە هەمان بابەتیش ، "سێرگی لاڤرۆڤ" ی وەزیری دەرەوەی ڕوسیا لە میانەی سەردانەكەیدا بۆ ئەنقەڕە لە 14 ی ئۆگۆستۆسدا ، واشنتۆنی بەوە تۆمەتبار كرد كە بە سزاكانی " ڕوسیا و ئێران و توركیای بە ئامانج گرتووە".\nهەرسێ دەوڵەتیش لە هەوڵی ئەوەدان لەبری ئەوەی دۆلاری ئەمەریكی ، مامەڵە بازرگانییەكانی خۆیان بە دراوی خۆماڵی ئەنجام بدەن ، ئەردۆگانی سەرۆكی توركیشا لە 8 ی ئۆگۆستۆسدا ڕایگەیاند كە ووڵاتەكەی پلانی ئەوە دادەڕێژێت كە ئاڵوگۆڕی بازرگانی لەگەڵ ڕوسیا و ئێراندا بە دراوی خۆماڵی ئەنجام بدات ، وەزیری دەرەوەی ڕوسیاش هەمان ئەم ووتەیەی لە 14 ئۆگۆستۆس دووبارە كردەووە كاتێك ووتی "بەكارهێنانی دراوە نیشتمانییەكان لە ئاڵوگۆرە بازرگانییەكاندا ، لەمێژ ساڵە یەكێك بووە لەو ئەركانەی هەردوو سەرۆكی ڕووسیا و توركیا لە خەمی دابوون و دیاریان كردووە ، هەمان خەمیشمان سەبارەت بە پەیوەندییەكانمان لەگەڵ ئێراندا هەبووە". لە 4 ی سێبتێمبەریشدا "دینیس مانتۆرۆڤ" ی وەزیری بازرگانی و پیشەسازی ڕووسیا ڕایگەیاند كە كەرتی ئۆتۆمبێلی ڕووسیا مامەڵەكانی لەگەل توركیادا بە دراوی نیشتمانی دەستپێكردووە.\nهەڕەشەكانی جوداخوازە كوردەكان: هەردوو دەوڵەتی توركیا و ئێران هەمان ترسیان لێ نیشتووه سەبارەت بە سەركەوتنی كوردەكانی باكوری سوریا كە پارتی "یەكیەتی دیموكراتی و باڵە سەربازیەكەی "یەكینەكانی پاراستنی گەلی كورد" نوێنەرایەتیان دەكەن لەوەی بتوانن دەوڵەتێك لە ناوچەكانی باكوری سوریای ژێر قەڵەمڕەوی خۆیان دابمەزرێنن ، لەو ئەنجامە نەرێنییانەش دەترسن كە ئەم هەنگاوە دروستی دەكات بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەییان ، چونكە لە هەردوو دەوڵەتەكەدا كەمینەی كوردی هەن كە هیوا و ئومیدی دامەزراندنی حوكمڕانییەكی خۆماڵی خۆیان هەیە لەو ناوچانەی تیایدا دەژین. هێزەكانی ئاسایشی توركیاش لە ڕووبەڕووبوونەوەی تونددان لەگەڵ چەكدارەكانی پارتی كرێكارانی كوردستانی جوداخواز لە رۆژهەڵاتی توركیا ، هێزە ئێرانییەكانیش لە بەرەنگارەبوونەوەی پچڕپچڕدان لەگەڵ چەكدارەكانی پارتی ژیانەوەی ئازادی كوردستان"پژاك" لە باكوری ڕۆژئاوای ئێراندا لە لایەك و لەگەڵ پارتی دیموكراتی ئێرانیش لە سەر سنوورەكانی عێراق لە لایەكی دیكەوە ، ئەو دوو پارتەش بنكەیان لە هەرێمی كوردستانی عێراقدا هەن ، بۆیە ناوە ناوە ئەو دوو دەوڵەتە گورزی سەربازی لەو بنكانە دەوەشێنن.\nهەر یەك لە توركیا و ئێرانیش بەیەكەوە هەماهەنگكارن بۆ بەرەنگاربوونەوەی جوداخوازە كوردەكان ، لە حوزەیرانی 2018 دا ، وەزیری دەرەوەی توركیا ڕایگەیاند كە توركیا و ئێران بەردەوام لە پەیوەندیدان بۆ پەرەپێدانی هاریكاری نێوانیان بۆ بەرەنگاربوونەوەی چەكدارانی پارتی كرێكارانی كوردستان لە ناوچەی قەندیل لە باكوری عێراق. لە ئۆگستۆسی 2017 ئێران و توركیا لەسەر ئەوە ڕێككەوتن كە هاریكاری سەربازی و ئەمنی و هەواڵگری نێوانیان پەرەپێبدەن لە پێناو بەرەنگاربوونەوەی گروپە تیرۆرستییەكانو پاراستنی ئاسایسی سنووری نێوانیان بۆ ڕێگرتن لە پەڕینەوەی چەكدارە كوردەكان لەسەر سنووری هەردوو دەوڵەت ، ئەمە كەین و بەینەش لە كۆتایی ئەو سەردانەدا تاوتوێكرا كە ژەنەڕاڵ "محمد باقر" ی سەرۆك ئەركانی سوپای ئێران بۆ توركیا ئەنجامیدا كە بە یەكەم سەردانی سەركردەیەكی سوپای ئێرانی دادەنرێت لە ساتەوەختی هەڵگیرسانی شۆڕشی ئیسلامی لە ساڵی 1979 وە. ئەمە جگە لەوەی توركیا و ئێران بە درێژایی سنوری نێوانیان لە بنیاتنانی دیوارێكی 144 كیلۆمەتریدا هەماهەنگ و هاوكارن كە بە قولە و قەڵای ئاسنین تەندراوە بۆ بەرگرتن لە هاتووچۆی شەڕڤانە كوردەكانی نیشتەجێی چیایی قەندیل لە باكوری عێراق و ڕێگرتنیش لە بەقاچاخبردنی چەك لە نێوان پارتی كرێكارانی كرودستان و پارتی ژیانی ئازاد"پژاك".\nسەرباری ئەوەی ڕوسیا دوژمنایەتی راستەوخۆی لەگەڵ كوردەكاندا نییە ، بەڵام نیگەرانە لە پەیوەندی جەنگاوەرە كوردەكانی باكوری سوریا بە ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكاوە كە پشتیوانی سەربازیان پێشكەش دەكات و وەك هێزێكی مەیدانیش لە سوریا پشتیان پێ دەبەستێت و هێزەكانیشیان لەناوچەكانی قەلەمڕەوی ئەوان لە ڕۆژهەڵاتی فوڕات نیشتەجێن ، سەرباری ئەوەش ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا ئامێری ڕاداری پێشكەوتووی لە ناوچەی كۆبانێ و ڕمێلان لە ناوچەی لادێنشینی حەسەكە جێگیر كردووە وەك ڕیخۆشكەرییەك بۆ دامەزراندنی كۆسیستەمێكی بەرگری لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی كوردەكان ، ئەمەش بە گوێرەی ئەو زانیارییانەی یەكێك لە سەركردەكانی سوریای دیموكرات لە 25 ی ئۆگۆستۆس ئاشكرای كردووە و هاوكاتیش بوو لەگەڵ سەردانی "ولیام ڕوباك" ی نوێنەری وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا بۆ ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی كوردەكان لە سوریا. ئەمەش ئەو هەنگاوە بوو كە ڕوسیای توڕە كرد و "سێرجی لاڤرۆڤ" ی وەزیری دەرەوەی ڕوسیاش پێی وابوو " گەورەترین هەڕەشە بۆسەر سەرورەی سوریا و یەكیەتی خاكەكەی لە ڕۆژهەڵاتی فوڕاتەوە دێت لەو ناوچانەی كە هێزەكانی سوریای دیموكرات كە زۆرینەیان كوردن و لە لایەن واشنتۆنەوە پشتیوانی دەكرێن بەسەریدا زاڵن" ، لەو شوێنانە چەند قەوارەیەك هەن كە خاوەن خودموختارین ، جەختیشی لەوە كردووە كە مۆسكۆ پیشتر و لە ئێستاشدا داواكارە ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا ئەو چالاكییە نامەشروعانە بوەستێنێت".\nبەردەوامی گەیشتنی گاز : ڕوسیا و ئێران دوو گەورەترین ووڵاتی هەناردەكاری گازی سرووشتین بۆ توركیا ، ڕوسیا لە پلەی یەكەم دێت بە نزیكەی 30 ملیار مەتر و ئێرانیش بە پلەی دووەم بە 11 ملیار مەتر شەشەپاڵوی ساڵانە ، توركیاش لە پێناو بەردەوامی گەیشتنی گازی سرووشتی و لەژێر سایەی زیادبوونی خواست لەسەری بە ڕێژەی تێكڕای 2.3% ی ساڵانە و تەنانەت لە كاتی بارگرژبوونی پەیوەندییەكانیشدا ، مكوڕە كە پەیوەندییه ئابووریە‌كانی لەگەڵ ئەو دوو ووڵاتەدا بە باشی بێڵێتەوه. ئەمە جگە لەوەی ڕوسیا و توركیا هاوبەشن لە پڕۆژەی دامەزراندنی لولەبۆری " Turk Stream" كە لە دوو لولەبۆری دیكە پێك دێت و فراوانی هەر یەكێكیشیان 15.75%ملیار مەتر شەشەپاڵووی ساڵانەیە و لە ڕوسیاوە بۆ توركیا و لەویشەوە بۆ ئەوروپا لە دەریای ڕەشەوە درێژدەبنەوە ، لۆلەبۆری یەكەم پێداویستییەكانی توركیا دابین دەكات و لولەبۆری دووەمیش بۆ دەوڵەتانی باشووری ڕۆژهەڵاتی و باشووری ئەوروپایە.\nئاستەنگی جۆراوجۆر :\nلە لایەكی دیكەوە ، كۆمەڵێك ناكۆكیش لە نێوان ئەو سێ دەوڵەتەدایە كە دەكرێت ببنە بەربەستێك لەبەردەم تێروتەواوی هاوپەیمانێتییەكەیان كە دیارترینیان بریتین لە :\nدژیەكی بەرژەوەندییەكان لە سوریا : ململانێی سوریا لە دیارترین ئەو ئاڵێنگارییانەیە كە ڕووبەڕووی سەركەوتنی ئەو هاوپەیمانییەی نێوان ئەو سێ دەوڵەتە دەبێتەوە ، جا سەرباری ئەوەی هەرسێكیان سەركەوتووبوون لە دامەزراندنی میكانیزمێكی سێینەی هەماهەنگی نێوانیان لەمەڕ تەنگژەی سوریا "دانوستانەكانی ئاستانه" ، بەڵام سەركەوتوو نەبوون لە ڕەتكردنەوە ڕاستی بوونی ململانێ یان جەنگێكی بەلەجیاتی لە نێوان ڕوسیا و ئێراندا كە پشتیوانی ڕژێمی سوریا دەكەن لە لایەك و ململانێشیان لەگەل توركیا كە پاڵپشتی گروپە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریا دەكات لە لایەكی دیكەوە ، ئەمەش بە ڕوونی له دوا دانوستانەكانی ئەستانە لە  7 ی سێبتیمبەردا دەركەوت. لە هەمان كاتیشدا پۆتنی سەرۆكی ڕوسیا و ڕۆحانی سەرۆكی ئێران پێداگریان كردووە لەسەر دەركردنی جەنگاوەرەكان لە ئیدلب و گێرانەوەی بالادەستی سوریا بەسەر شارەكەدا ، ئەردۆگانیش هۆشیاریدا لە هەستانی لافاوی خوێن و داوای ئاگربەستیشی كرد لەو شارەدا.\nلە 17 ی سێبتێمبەریش لە میانەی چاوپێكەوتنیان لە سۆتشی ، هەردوو سەرۆكی ڕوسیا و توركیا ڕێككەوتنێكیان ڕایانگەیاند بو دامەزراندنی ناوچەیەكی خاڵی لە چەك بە پانتایی 15 بۆ 20 كیلۆمەتر بەدرێژایی هێڵی بەیەكگەیشتنی نێوان ئۆپۆزسیۆن و ناوچەكانی ڕژێمی ئەسەد بە درێژایی سنوری ئیداری ئیدلب لە دەوروبەری 15 ی ئۆكتۆبەری ئایندە ، ئەمەش بەو مەرجەی ئۆپۆزسیۆن هەموو چەكە قورسەكانی لەو ناوچەیە بكێشێتەوە ، ئەمە سەرباری كشانەوەی جەنگاوەرە توندڕەوەكان بە دەستەی ڕزگاركردنی شامیشەوە (بەرەی نوسڕە).\nبەڵام مەترسی ئەوە لە ئارادایە ئەو ڕێككەوتنە شكسبێنێت و نەتواندرێت بەر بە ڕژێمی سوریا و هاوپەیمانەكانی بگیرێت لە چوونە ناو ئیدلب ، چونكە گومان دەكرێت كە توركیا سەركەووتوو نابێت لە ڕازیكردنی جەنگاوەرانی دەستەی ئازادكردنی شام بە كشانەوە و ڕادەستكردنی چەكەكانیان كە زۆرینەی خاكی (ئیدلب) یان بەدەستەوەیە و ژمارەی جەنگاوەرەكانیشیان بە دە هەزار چەكدار مەزەندە دەكرێت ، ڕێككەوتننەكەش میكانیزمێكی روون و ئاشكرای نەخستۆتەڕوو سەبارەت بە جێبەجێكردنی ئەوەی لەسەر ڕێككەوتوون ، بۆیە ئەمە وای لە هەندێك كەس كردووە بەچاوی گومانەوە لەو ڕێككەوتننامەیە بڕوانن بەوەی تەنها بۆ دواخستنی هەڵمەتە سەرازییەكەیە نەك بۆ پو‌چەڵكردنەوەی یەكجاری هەڵمەتەكە.\nدژیەكییە ڕوسی و توركی و ئێرانی : مێژوویەكی دوور و درێژی ململانێی لە نێوان توركیا لە لایەك و ڕوسیا و ئێران لە لایەكی دیكەوە بووینان هەیە ، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ  سەردەمی دەوڵەتی عوسمانی و پیش دامەزراندنی كۆماری توركیای تازەوە لەسەر دەستی ئەتاتورك لە ساڵی 1923 ، ئێرانیش هەر لە سەردەمی ئیمپڕاتۆڕیەتی فارسییەوە و بە هۆی ئەو جیاوازییە مەزهەبیانەی لەگەل توركیا هەیبووە و بە هۆی ململانێشیان لەسەر هەژموون و فراوانخوازی ، بە كێبڕكێكار و دوژمنە سەرسەختەكەی توركیا دادەنرێت ، هەمان شتیش بۆ ڕوسیا ڕاستە و جەنگی قەڕمیش (1853-1856) لە نێوان ئیمپڕاتۆڕیەتی ڕوسیای ئەرسۆدۆكسی و دەوڵەتی عوسمانی گەواهی ئەوە دەدەن. دوای دامەزراندنی كۆماری توركیا و بە تایبەتیش دوای بوون بە ئەندام لە هاوپەیمانی ناتۆ لە ساڵی 1949 ، توركەكان هەمیشە پەرۆشی ئەوە بوون كە پەیوەندی باشیان لەگەڵ ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا و ئەوروپادا هەبێت ، یەكەم مەتەرێزی بەرەنگاربوونەوەش بوون بە ڕووی یەكیەتی سۆڤیەت و هەر هەڕەشەیەكی دیكە بۆ سەر ناوچەكە. توركیاش كۆماری ئیسلامی ئێرانی پێ دەوڵەتێكی تیرۆرستی بوو بەوەی لە هەوڵی هەناردەكردنی ئایدیۆلۆژیای دژ بە عەلمانییەت توركی دایە.\nسەرباری باش بوونی پەیوەندییەكانی نێوان ئەو سێ ووڵاتەش لە دوای هاتنە سەركاری پارتی داد و گەشەپێدانەوە ، بەڵام دۆخی كێبڕكێكاری نێواینان لە ناوچەكە بەجۆرێك لە جۆرەكان هێشتا بەردەوامە ، ئەمەش بە ڕوونی لە سوریا و عێراقدا دەردەكەوێت ، هێشتاش ئێرانییەكان وا لە توركیا دەڕوانن كە هاوپەیمانە باوە ستراتیژیەكەی ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا و ئەوروپایە. توركیا لە هەر بارگرژییەكی پەیوەندییەكانی لەگەل ئێراندا پەنا بۆ هاوپەیمانە باوەكانی دەباتەوە و بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەڕەشەكانی ڕوسیاش پشتیان پێ دەبەستێت ، ئەمەش بە ڕوون و ئاشكرایی لە ئاراستەی توركیا بۆ چاككردنەەی پەیوەندییەكانی لەگەڵ ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا و ئەوروپادا دەركەوت كاتێك توركیا فڕۆكە جەنگییە ڕووسیەكەی لە نۆڤەمبەری 2015 خستەخوارەوە.\nلەم دوادوایانەشدا ، توركیا لە ترسی هێرشی سوپای سوریا بە پاڵپشتی ئێرانییەكان بۆ سەر شاری ئیدلب و بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڕوسیا و ئێرانیش لە دۆسیەی سورویادا ، پەنای بردەبەر پشتیوانی ئەوروپییەكان ، لە مانگی تەمموزی ئەمساڵدا ئەردۆگان داوای گرێدانی لوتكەیەكی توركی روسی ئەڵمانی فەڕەنسی كرد بۆ تاوتێكردنی دۆسیەی سوریا و كۆبوونەوەی ئامادەكاریش بۆ ئەو لوتكەیە لە 14 ی سێبتێمبەری ئەمساڵدا گرێدرا ، ئەمە سەرباری دەستخۆشیكردن لە گورزە سەربازییه هاوبەشەكەی ئەمریكی فەڕەنسی بەریتانی لە مانگی 4 ی 2018 دژ بە ڕژێمی سوریا وەك ووڵامدانەوەیەك بۆ بەكارهێنانی چەكی كیمیایی لە لایەن ئەو ڕژێمەوە ، جا سەرباری ڕەتكردنەوەی ئەو گوزرە سەربازییە لە لایەن ڕوسیا ئێرانەوە ، كەچی توركیا بە ئەرێنی دایە قەڵەم.\nلە كۆتایشدا دەكرێت بڵێین كە توانستی پیكهێنانی هاوپەیمانییەكی ڕوسی توركی ئێرانی گرێدراوی بەردەوامبوونی هەمانگكاری نێوانیانە لە پرسە هاوبەشەكانیاندا وەك بەرەنگاربوونەوەیەك بۆ سزا ئەمەریكاییەكان ، هەڕەشەكانی كوردە جوداخوازەكان و سەركەوتنیان لە خۆلادان لە پێكدادان لەگەڵ ڕژیمی سوریادا ، ئەمە سەرباری هەڵوێستی هێزە ئەوروپاییەكان و ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لەمەڕ پێكهێنانی هاوپەیمانێتی نێوان ئەو سێ دەوڵەتە و كەلێن تیخستنی بۆ سەرنەگرتنی ڕێككەوتننامەكەیان ، لێرەشەوە بە دیاریكراوی و تایبەت بەم پرسە ، ئاماژە بە پەیوەندییەكانی ئەمەریكا و توركیا دەدەین و ئەوەیش كە دەكرێت ئەمەریكا بیكات بۆ لێكدوورخستنەوەی ئەو نزیكبونەوەیەی لە نێوان توركیا و ڕوسیا و ئیراندا هەیە.


وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى به‌ریتانیا گه‌یشته عێراق و له‌گه‌ڵ سه‌رۆک کۆمار کۆبۆنه‌وه\nله دیدارێکدا گفتوگۆ له‌سه‌ر گرنگى به‌هێزکردنى په‌یوه‌ندى دووقۆڵى نێوان عێراق و به‌ریتانیا کرا له سه‌رجه‌م بواره‌کاندا له رێگه‌ى ئه‌و لێکتیگه‌شتنه هاوبه‌شه‌ى که له نیوان هه‌ردوو وڵات واژووکرا ،ئه‌مڕۆ که جه‌ختده‌کاته‌وه له‌گرنگى په‌ره‌پێدانى په‌یوه‌ندییه‌کان به‌جۆرێک له به‌رژه‌وه‌ندى هه‌ردوو گه‌لى دۆست بێت له بواره‌کانى ئابوورى و رۆشنبیری، که سوودى هه‌یه بۆ هه‌موو ناوچه‌که له چه‌سپاندنى ئاسایش و سه‌قامگیری، هاوکات دووپاتکرایه‌وه له به‌هێزکردنى هه‌ماهه‌نگى بۆ به‌گژاچوونه‌وه‌ى تیرۆر و گه‌نده‌ڵى ئیدارى و دارایى و گێرانه‌وه‌ى پاره و سامانى دزراو و به تاڵانبراوه‌کانى عێراقى بۆ ده‌ره‌وه‌ى وڵات، هه‌روه‌ها به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى ئاسته‌نگه‌کانى ژینگه په‌یوه‌ست به گۆڕانکارى که‌شوهه‌وا و به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌ى گه‌رماى گۆى زه‌وى و ئاڵوگۆڕکردنى شاره‌زایى له‌و بواره گرنگه‌دا که هه‌ڕه‌شه له هه‌موو جیهان ده‌کات.\nله به‌شێکى دیکه‌ى دیداره‌که‌دا سه‌رۆک کۆمار جه‌ختیکرده‌وه که عێراق رووه‌و په‌یوه‌ندییه هاوسه‌نگه‌کان هه‌نگاوده‌نێت له‌سه‌ر بنه‌ماى کارى هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ وڵاتانى دۆست له کۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى بۆ چه‌سپاندنى ئاسایش و سه‌قامگیرى له ناوچه‌که و که‌مکردنه‌وه‌ى بارگرژییه‌کان و پشتیوانیکردن له پته‌وکردنى په‌یوه‌ندییه‌کان له بواره‌کانى ئابوورى و بازرگانى و ته‌ندروستى و ژینگه که سوودى بۆ هه‌مووان هه‌یه.\nلاى خۆییه‌وه وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى به‌ریتانیا پابه‌ندبوونى وڵاته‌که‌ى بۆ پشتیوانیکردن له ئاسایش و سه‌قامگیرى و رۆڵى کاراى عێراق له ناوچه‌که دووپاتکرده‌وه، هه‌روه‌ها خواستى وڵاته‌که‌ى بۆ پته‌وکردنى هاوئاهه‌نگى و هاریکارى له‌بواره‌کانى ئابوورى و رۆشنبیرى و پاڵپشتى وه‌به‌رهێنان و بره‌ودان به‌ده‌رفه‌تى گه‌شه‌پێدان و پێشکه‌وتن بۆ عێراق ده‌ربڕی.


لە بەیاننامەى کۆتایى سێیەمین لوتکەی سێقۆڵی سەرکردەکانى "عێراق، ئەردەن میسر" لە بەغدای پایتەختی عێراقدا جەخت لە، گرنگى هاریکارى ئەمنى و پەیوەستکردنى کارەبا و جێبەجێکردنى پرۆژەى شارى ئابوریى نێوان عێراق ئەردەن کراوەتەوە.\nدواى کۆتایى هاتنى سێیەمین لوتکەی سێقۆڵی سەرکردەکانى "عێراق، ئەردەن و میسر" لە شارى بەغدا (27ى حوزەیرانى 2021)، لە بەشێکى بەیاننامەى کۆتایى ئاماژە بەوە دراوە، لە کۆبوونەوەکاندا جەخت لە هاریکارى ئەمنى و هەواڵگرى لەنێوان هەر سێ وڵاتدا کراوەتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەى تیرۆرى ڕێکخراو و مادە هۆشبەرەکان.\nئەوەش هاتووە، سەرەڕاى ئەوەش جەخت لە گرنگى ئاڵوگۆڕکردنى شارەزایی لە بوارەکانى بەڵگەى تاوانەکان و بەرەنگاربوونەوەى تاوانى ئەلکترۆنى و دزەکردن، هەروەها بەرەنگاربوونەوەى ئەوانەى پارە و چەک و شوێن و ڕووماڵى ڕاگەیاندن بۆ تیرۆر دابین دەکەن کراوەتەوە، هەروەها جەختیش کراوەتەوە لە گرنگى بەردەوامبوونى شەڕى گشتگیرى دژە تیرۆر.\nلە خاڵێکى ترى بەیاننامەکەدا هاتووە، پێویستە ڕێوشوێنى پێویست بگیررێتە بەر بۆ جێبەجێکردنى شارى ئابوریى "عێراقى - ئەردەنى" هاوبەش و تەواوکردنى پێویستییەکان و گرنگى لە پێشینە بدرێت بە کۆمپانیاکانى هەر سێ وڵات بۆ بەشداریکردن لە بنیادناندا.\nباس لەوەشکراوە، سەرکردەکانى هەر سێ وڵات بە گرنگیان زانیوە پرۆسەى پەیوەستکردنى کارەبایى و ئاڵوگۆڕکردنى وزەى کارەبا لەنێوان هەرسێ وڵاتدا گرنگى پێ بدرێت، هەروەها تۆڕى غاز لەنێوان عێراق و میسر لە ڕێگەى ئەردەنەوە ببەسترێت، هەروەها دەروازەى هەناردەکردنى نەوتى عێراق لە ڕێگەى ئەردەن و میسرەوە بکرێتەوە، ئەوەش لە ڕێگەى تەواوکردنى هێڵى غازى عەرەبى و دروستکردنى هێڵى نەوتى خاوى "بەسرە - عەقەبە".\nهەر لە بەیاننامەکەدا، جەخت لە گرنگى هاریکارى لە سەرجەم بوارەکانى تایبەت بە وزەى کارەبا و وزە نوێبووەوەکان و پرۆکیمیاویەکان و بنیادنانى تواناکان و شارەزاییەکان کراوەتەوە، هەروەها کارکردن بۆ ئامادەکردنى کەشێکى وەبەرهێنانى گونجاو و پشتگیرى کردنى کۆمپانیاکانى کەرتى تایبت بۆ جێبەجێکردنى پرۆژەکانى هەرسێ وڵات بە گرنگ زانراوە.


بتنێ ب تەلەفونەکا پەڕلەمانتارەکێ پارتی ئەز شەش ڕۆژان هاتمە دەستەسەرکرن\nرۆژنامەنوس ئومێد حاجی بەڕۆشكی\nئومێد حاجی بەڕۆشكی\nدگەل نێزیکبوونا ڤایرۆسێ کۆڕۆنا لسەر هەرێما کوردستانێ، تڕس ژ ئەوی ڤایرۆسی زێدەتر خەلك ئاڵۆزکر، ئەڤێ چەندێ ژی زێدەتر ئەرکێ ڕۆژنامەڤانان ب زەحمەتر لێکربوو، پێدڤیبوو زێدەتر چاڤ ڤەکری بن و زانیاریێن ڕاست دروست بڤەگۆهێزن .\nسڵاڤ و ڕێز، ئەز ئۆمێد حاجی بەڕۆشکی، بۆ ماوێ چار ساڵانە کارێ ڕۆژنامەڤانیێ ل پارێزگەها دهۆکێ دکەم، و ل چەندین دەزگەهان من پێشکێشکاری، پەیامنێری و نووچەسازی کریە، دئەڤێ چیڕۆکێ دا، دێ بەحس ل پێشلکاریێن ل بەرامبەر من هاتینە کرن، لدور بابەتەکێ ڕۆژنامەڤانی کەم .\nل ڕێککەفتی 19ێ ئازارا 2020ێ، ژلایێ چەند کەسێن باوەرپێکری ڤە، زانیاری گەهشتنە من کو پەڕلەمانتارەکێ کوردستانێ لسەر لیستا پارتی دیموکراتی کوردستان، ب ناڤێ ( مەڵا ئیحسان ڕێکانی )، ژ دەرڤەی وەڵاتی هاتیە کوردستانێ، و بێ کو بهێتە پشکنینکرن و کەرەنتینەکرن، ژ فڕۆکخانا هەولێرێ دەڕبازی باژێڕێ دهۆکێ بوویە، هەر چەندە لدویڤ ڕێنمایێن وەزارەتا تەندروستی و ناڤخۆ، پێدڤیبوو هەر کەسەکێ ژ دەرڤەی وەڵاتی بهێت، بۆ ماوێ 14 ڕۆژان بهێتە کەرەنتینە کرن .\nوەك هەستکرن ب بەرپرسیارەتیێ بەرامبەر باژێڕێ خۆ کو ئەڤ نەخۆشیە لێ بەڵاڤ نەبیت، کو ل وی دەمی بتنێ ئێك حالەتێ کۆڕۆنا ل پارێزگەها دهۆکێ هاتبوو تۆمارکرن ( ئەو حالەت ژی بەرپرسەك بوو ب هەمان شێوە ب نەیاسایی دەڕبازی ناڤ باژێڕی ببوو )، لەوا ژی وەك ئەرکەکێ ڕۆژنامەڤانی و مرۆڤایەتی من دەست ب دۆیڤچوونێ کر، هەر چەندە من نەدخاست ئەو بابەتە ڕاست بیت، بەلێ ب مخابنی ڤە ئەو زانیاری هاتنە دۆپاتکرن کو بەلێ ڕاستە، و ژلایێ چەندین ژێدەرێن باوەرپێکری هەم بەڵگە و هەم زانیاری لدور بابەتی دانە من .\nئەڤ بابەتە من دهەژمارا خۆ یا تایبەتا فەسیبۆکی دا بەڵاڤکر، هەر زۆی کارڤەدانێن هاوڵاتیان لدۆیڤ خۆدا ئینان و بابەت ب شێوەکێ بەرچاڤ ل توڕێن کۆمەڵایەتی دەنگڤەدا و بەڵاڤبوو، پشتی بوورینا نێزیکی دەمژمێرەکێ، پەڕلەمانتارێ ناڤبری، پەیوەندی بمن کر و بێ هیچ بەڵگەیەکی بدەتە دەستێ من، ڕەتکر کو بابەتەکێ بڤی شێوەی هەبیت و گەلەك داخازکر کو ئەز بابەتی ڕەشکەم، بەلێ ئەز لسەر بابەتێ خۆ پشت ڕاستبووم، لەوا ژی من بابەتێ خۆ ڕەشنەکر و من پێداگیری لسەر کر، پاشان کەسەکێ دی بناڤێ ( محەمەد ئیحسان ڕێکانی ) کۆڕێ پەرلەمانتارێ ناڤبری، پەیوەندی بمن کر، وی ژی بهەمان شێوە گەلەك داخازکر کو بابەتێ من بهێتە ڕەشکرن، بەلێ دوبارە من پێداگیری لسەر بابەتێ خۆ کر .\n"ئەوی پەڕلەمانتاری گەف لمن کرن، کو دێ چەند کەسەکان هنێریتە سەر ماڵا من و لمن دەن"\nپشتی کو بێ هیڤی بووین ئەز بابەتی ڕەشبکەم، ب ڕێکێن عەشائیری و دوستان هەوڵێن خۆ دان، بەلێ من هەر بابەت ڕەشنەکر، بۆ دوماهی جار ئەوی پەڕلەمانتاری ب ڕێکا نیاسەکێ من ( گەف ) لمن کرن، کو دێ چەند کەسەکان هنێریتە سەر ماڵا من بۆ لێدان لمن، پاشان ژی کۆڕێ وی ب تەلەفونێ گەف لمن کرن، کو دێ من دەستەسەرکەن، پاشان ژی کۆڕێ وی ب ڕێکا هەژمارا خۆ یا فەیسبۆکی ناڤزراندن ب کەسایەتیا من کر .\nڕۆژا دوویڤ دا، نێزیکی دەمێ نیڤرۆ، هێزەکا پۆلیسان لسەر ماڵا من دا گرت، بێ هیچ ئاگەهدارکرنەك و بێ هیچ بڕیارەکا دادگەهێ، ئەز دەستەسەرکرم و بۆ چاکسازیا مەزنان ل دهۆکێ ( زیندانا زڕکا ) هاتمە برن، بێ کو هیچ دانپێدانەك ژمن بهێتە وەرگرتن، هەر چەندە من ژی گەلەك داخازکر، کو من ژی سکاڵا هەنە، لسەر ئەوی پەڕلەمانتاری و لسەر کۆڕێ وی چونکە گەف و ناڤزراندنا من کریە، بەلێ ڕێك نەدا ئەز سکاڵایێن خۆ بکەم .\nشەش ڕۆژان دزیندانێ دا مام کو من هەموو ڕۆژێن نەورۆزێ و سەرساڵا کوردی ژپێناڤ وەڵاتێ خۆ دزیندانێ دا بووراندن !\nدڕۆژێن نەورۆزێ دا ل زیندانێ، من هزرا ئەوێ خەباتا باب و باپیران دکر، کو لسەر دەمێ ڕژێما بەعس، ژ ئەگەرێ هەلکرنا ئاگرێ نەورۆزێ یان ساخکرنا ئەوێ هەلکەفتێ، یان ژبەر کوردبوونێ، بێ گونەهـ دهاتنە زیندانکرن و ئێشاندن، نها ژی ب هەمان شێوە بسەرێ من دهێت بەلێ نە لسەر دەستێن ڕژێما بەعس بەلکو لسەر دەستێ دەستهەڵاتا کوردی ! ئەڤە ژی شەرمزاریە بۆ ڤێ دەستهەڵاتێ .\n"ئەز بێ هیچ سکاڵایەك هاتمە دەستەسەرکرن"\nهەر چەندە وەکو ئەوێ هێزا پۆلیسان گوتی، سکاڵا لدور ئەڤی بابەتی لسەر من هاتیە تۆمارکرن، بەلێ پشتی ئازادکرنا من، و دۆیڤچوونا من و گڕۆپێ پارێزەرێن خۆبەخش ل دهۆکێ، دیاربوو کو هیچ سکاڵایەك نەهاتیە تۆمارکرن، بتنێ ئەڤە دەستەسەرکرنەکا نەیاسایی بوو و ب ڕێکا تەلەفونەکا ئەوی پەڕلەمانتاری بوویە .\nئەو ماددێ یاسایی کو ئەز لسەر هاتیمە گرتن هەر چەندە پێدڤی بوو کۆڕێ ئەوی پەڕلەمانتاری لسەر ئەوی ماددەی هاتبایە گرتن، بەلێ هەر چاوابیت ئەو ماددە ب تەمامی ڕێکە پێدایە ئەو کەسێ لسەر هاتیە گرتن پشتی دوو ڕۆژان ب کەفالەت بهێتە ئازادکرن، بەلێ ب مخابنی ڤە لژێر فشار و کاریگەریا ئەوی پەڕلەمانتاری دادگەهێ و دادوەری بڕیارا ب کەفالەت ئازادکرنا من گەلەك گیرووکر .\nدهەر شەش ڕۆژێن زیندانێ دا، ب ڕێکا زێرەڤانێن زیندانێ داخازیا ئەوی پەڕلەمانتاری دگەهشتە من، کو ئەگەر ( ئەز بابەتێ خۆ ڕەشبکەم و داخازا لێبورینێ بکەم ) دماوێ بتنێ دەمژمێرەکێ دا دێ هێمە ئازادکرن، بەلێ من ئازادکرنەکا ب وی شێوەی ڕەتکر، و ل وی دەمی و تا نها ژی لسەر بابەتێ خۆ پێداگیرم .\nئەز نزانم یاسا لڤی وەڵاتی ب چ شێوە کەتیە دەستێن ئەڤان بەرپرس و پەڕلەمانتارێن دەستهەڵاتێ دا کو ب چ شێوە ڤیا دێ وەسا یاسایێ بۆ مەرەمێن خۆ یێن کەسوکی بکارئینن !\nل ڕێککەفتی 26ێ ئازارا 2020ێ،ئەز ژ زیندانێ هاتمە ئازادکرن، بێ کو ڕەگەزناما من بمن بهێتە دان، و تا نها ژی ل لایێ وایە، و ژ وێ ڕۆژێ وەرە تا نها من دانپێدانێن خۆ نەداینە هەر چەندە زێدەتر ژ 3ێ مەهان دەڕبازبووینە، ئەڤە ژی پێچەوانەی یاسایێ یە، بەلێ یا ڕوون و ئاشکرابوو کو هیچ سکاڵایەك نەبوو، بتنێ دەستەسەرکرنا ڕۆژنامەڤانەکی بوو ب تەلەفونا پەڕلەمانتارەکی!


بەشداری كۆمیتەی نۆروێژی سازمان لە رێورەسمی 73مین ساڵرۆژی دامەزرانی حیزبی دیموكراتی\nرۆژی شەممە 20ی گەلاوێژی 1397ی هەتاوی لەسەر بانگهێشتی كۆمیتەی گشتی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران هەیئەتێكی كۆمیتەی نۆروێژی سازمانی خەبات لە وەلاتی نۆروێژ بەشداریان لە یادی 73مین ساڵرۆژی دامەزرانی حیزبی دیموكرات لە شاری ئۆسلۆ كرد.\nهەیئەتی كۆمیتەی نۆروێژی سازمان پێكهاتبوون لە بەرێزان محەمود یوسفی بەرپرسی پێوەندیەكانی كۆمیتە، ئارەزوو بەهرامی و پەژار حوسێنی. پەیامی كۆمیتەی نۆروێژی سازمانی خەبات بەبۆنەی دامەزرانی حیزبی دیموكراتەوە لەلایەن كاك مەحمودی یوسفیەوە پێشكەش كراو بەوبۆنەوە هەیئەتی سازمان پیرۆزبایی و چەپكەگوڵی رێزلێنانیان پێشكەش بە بەرپرس و بەرێوەبەرانی كۆمیتەی حیزبی دیموكراتی كوردستان كرد.\nشایانی گوتنە ژمارەیەك لەبەرپرس و ئەندامانی سازمان لە نۆروێژ هاوڕێیەتی هەیئەتی كۆمیتەی نۆروێژیان بۆ بەشداری لەو یادە و بەرز راگرتنی یادی دامەزرانی حدكا كرد.\nڕێکه‌وت: 2018-08-13 11:15:39


قائیمقامی سلێمانی خەڵاتی بنەماڵەی جەمال نەبەز دەكات PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nقائیمقامی سلێمانی خەڵاتی بنەماڵەی جەمال نەبەز دەكات\nشوێنەوار 12:59 AM - 2021-06-18\nقائیمقامیەتی سلێمانی سەردانی خانووی ماڵی پرۆفیسۆر جەمال نەبەز دەكەن و خەڵاتی بنەماڵەكەی دەكەن.\nراگەیاندنی قائیمقامیەتی سلێمانی لەوبارەیەوە بڵاویكردوەتەوە:"هەوڵەكان زیاتر چڕ دەكرێنەوە بۆ پاراستنی سیمای كەلەپوری شاری سلێمانی بەتایبەت لەو گەڕەكە كۆنەكاندا و پشتگیری هەموو ئەو كەس و لایەنانە دەكرێت كە هاوكارن بۆ پاراستنی خانوو و گەڕەكە كەلەپورییەكان.\nئاماژە بەوەشدراوە:" ئەمرۆ 17-6-2021 ئاوات محەمەدـ قائیمقامی سلێمانی بە هاورێیەتی سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكان و لیژنەی پاراستنی شوێنەوار، سەردانی خانوو ماڵی پرۆفیسۆر جەمال نەبەز)ی كرد كە ئێستا لەقۆناغی نۆژەنكردنەوەدایە و لەلایەن (نیعمەت خان) خوشكی جەمال نەبەز و بنەماڵەكەیانەوە پێشوازی لێكران.\nلە وتەیەكدا قائیمقامی سلێمانی دەستخۆشی زۆری پێ گەیاندن لە بەرامبەر هەوڵ و كارەباشەكانیان بۆ پاراستنی خانووە كەلەپورییەكانیان و رێگەگرتن لە لەناوچونی ئەو سامانە نیشتیمانییە گەورەیەی شارەكەیان.\nرایگەیاند؛ لەگەڵ ئەوەی نەتوانراوە تەواوی خانوو و گەڕەكە كۆنەكان وەكو خۆیان بپارێزرێن، بەڵام بە هەموومان هەموو هەوڵێك دەدەین بۆئەوەی ئەو بەشەی لە خانوو و گەڕەكە كەلەپورییەكانی سلێمانی كە ماوە بیپارێزین.\nنیعمەت خان_ خوشكی پرۆفیسۆر جەمال نەبەز سەرەڕای سوپاسی زۆری بۆ قائیمقامی سلێمانی، باسی لە هەوڵ و گرنگیدانیان بە پاراستنی سیماو پێكهاتەی خانووەكانی بنەماڵەكەیان كرد و وتی: ئەم خانووە تەمەنی (۱۲٥)ساڵە و روبەرەكەی (٦٤٠) مەتر دووجایە و بەهیچ نرخێك رێگەنادەین بروخێنرێت و بە تێچوو و توانای خۆمان نۆژەنی دەكەینەوەو دەیپارێزین.\nهونەرمەند دەوەن مەعروف_ سەرپەرشتیاری نۆژەنكردنەوەی خانووەكە وتی: بە راوێژ لەگەڵ ژمارەیەك هونەرمەند و ئەندازیاری تەلارساز خەریكی نۆژەنكردنەوەی خانوەكەین و دەیكەین بە ناوەندێكی كەلەپوری و مێژووی و بارەگای رێكخراوی رۆشنبیری جەمال نەبەز. ئاماژەی بەوەش كرد تەواوی سیماو پێكهاتەی خانووەكە دەپارێزین و وەكو خۆی نۆژەنی دەكەینەوە.\nپەرلەمانتاران: سەرۆكی نەوەی نوێ بۆ هێنانی بەنزین وەك پشكەكانی چاڤی خۆڵدەكاتە چاوی ھاووڵاتیان\n09:31 PM - 2021-10-25\nداعش پەلاماری هێزێكی عیراقیداو شەهید هەیە\n08:43 PM - 2021-10-25\nسودان..کودەتایەكی سەربازی ڕوویدا\nجیهان 08:18 AM - 2021-10-25\nكۆمیسۆن ژماردنەوەی دەستی بۆ 297 وێستگەی دەنگدان دەكات\nعیراق 11:54 PM - 2021-10-24\nكەركوك ..32 داواكراو دەستگیركران\nعیراق 11:47 PM - 2021-10-24\nسێ ده‌ستكه‌فتێن گرنگێن شینوار ھاتن راگه‌ھاندن\nشوێنەوار 09:41 PM - 2021-10-24\nپه‌رتوكی ڕ‌ابه‌ری ڕ‌ۆژنامه‌گه‌ری كوردی له كوردستان ده‌ناسێنرێت\nکتێب 09:30 PM - 2021-10-24\nله 24 سه‌عاتدا 20 كه‌س له‌هه‌رێم به‌كۆرۆنا كیانیان له‌ده‌ستداوه\nکوردستان 09:15 PM - 2021-10-24


عەفرین، چەتەکانی تورک بە جلی یەپەگەوە تاڵانکاریی دەکەن – کوردی – RojNews.News\n28/02/2020 - 10:51:26 pm\nشەممە, 28 يول 2018 – 18:45 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ، فەرماندەیی گشتیی یەکینەکانی پاراستنی گەل-یەپەگە، لەبارەی هەڵسوکەوتی چەتەکانی تورک بەناوی یەپەگەوە لە عەفرین، ڕاگەیەندراوێکیان ئاراستەی ڕایگشتیی کرد.\nلە ڕاگەیەندراوەکەی یەپەگەدا، هاتووە: سوپای تورکی داگیرکەر و چەتەکانی بەردەوامن لە هەوڵەکانیان بۆ ڕەشکردنی دەستکەوتەکانی گەلی ڕۆژئاوای کوردستان و دەیانەوێت ئەو دەستکەوتانەی کە بەدەستهاتوون، لەبەرچاوی ڕایگشتیی نێودەوڵەتیی ڕەشیان بکات، لەوچوارچێوەیەدا سوپای تورک و گروپە چەتەکانی لە عەفرین، جلی شەرڤانانی ئێمە لەبەردەکەن و بەناوی یەپەگەوە، فشار لە گەل دەکەن و ماڵوموڵکی هاوڵاتیان تاڵان دەکەن و بەردەوامیی بە کردەوە دژبەرییەکانیان دەدەن.\nئەوەش هاتووە: ئامانجی داگیرکەران لەو کارە، فریودانی گەلی عەفرینە، هەروەها دەیەوێت داگیرکارییە ناڕەواکانی خۆی بە ڕەوا پیشانبدات.\nلە بەشێکی دیکەی ڕاگەیەندراوەکەدا، یەپەگە دەڵێت: ئێمە لەو باوەڕەداین کە لە ڕۆژئاوای کوردستان و هەموو باکوری سوریا، گەل هۆشیاریی بەرامبەر کردەوەکانی داگیرکەران هەبێت، ئەو کردەوانەی سوپای تورک و چەتەکانیشی بێ وەڵام نامێنن.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەکەی یەپەگەدا، باس لەوەشکراوە: ڕفاندن و کوشتنی هاوڵاتیانی عەفرین لەلان داگیرکەرانەوە بەردەوامە و ڕۆژ بەڕۆژ زیاتر دەبێت، گەلی عەفرین و گوندنشینانی سەرەڕای هەموو شتێک، سیاسەتەکاندنی ڕفاندن، کوشتن، ڕاگواستن، پاکتاوی ئاینیی، تاڵانکاریی و قڕکردن-یان لە داگیرکەران قەبووڵنەکردووە و لەبەرامبەردا بەردەوامبوون لە هەڵوێستی بەرخۆدێرییان.\nکۆنفرانسی “کورد لە گوڕانکارییەکانی ئایندەی ناوچەکە” کۆتاییھات