١٠٠ کەسەکە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n١٠٠ کەسەکە زنجیرەیەکی درامی تەلەفزیۆنی ئەمریکییە باسی کۆتایی دونیا و پاشی تێکچوونی دەکا، لە کەناڵی CW لە ١٩ مارسی ٢٠١٤ بۆ یەکەم جار پەخشکرا،\nپەڕگە:The 100 (logo).jpg\nتەلەفزیۆنی وارنەر برۆس\nلە ھەر ئەڵقەیەک ٤٠ ھەتا ٦٠ خوولەک\nلەو زنجیرەیە کۆمەڵە گەنجەکن: کڵارک (ئەلیزا تایبۆر)، بێلامی (بۆب مۆرلی)، ئۆکتۆڤیا (ماری یافجیروبۆلوس)، جاسپێر (دیفۆن بۆستیک)، مۆنتی (کرستفر لانکن)، ڕافین (لینزی مۆرجان)، فین (تۆماس ماکدۆنیل)، وێڵز (ئایلی جۆری). ڕیچارد ھارمۆن (جۆن مۆرفی) وەرزی یەکەمی لە ١٩ی مارسی ٢٠١٤ پەخشکرا، وەرزی دووەم لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ پەخشکرا، وەرزی سێیەمی لە ٢١ یەنایەری ٢٠١٦ پەخشکرا، وەرزی چارەمی لە ١١ مارسی ٢٠١٦ پەخشکرا، وەرزی پێنجەمی لە ٢٤ ئەپرێلی ٢٠١٨ پەخشکرا، ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٩ وەرزی شەشەم پەخشکرا، وەرزی حەفتەم لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٠ پەخشکرا.\n١ چیرۆکی زنجیرەکە\n٣ ئەکتەران و کەسیاتیان\nزنجیرەکە باس لە ٩٧ ساڵ دوای جەنگ دەکا کە مرۆڤەکان جەنگیان لەگەل یەکتر کردووە و چەکی ئەتۆمی تێدابەکار ھاتووە و زەوی بووتە ناوچەیەکی مەترسیدار و بێ کەڵک دەربارەی ژیان، ڕزگاربووان لەسەر ١٢ وێستگە دەژین کە لە دەوری ھەسارەی زەوی دەسوڕێنەوە، ھەر ١٢ وێستگەکە یەکدەگرن و دەبنە وێستگەیەکی گەورەی مرۆڤەکان بە ناوی ئارک ئەو وێستگەیە ٢٬٤٠٠ کەسی تێدادەژی بە سەرکردایەتی (جاھا) کە کاری ڕێکخستنی وێستگەکە و سەرۆک وەزیرانی وێستگەکەیە و سزا بەسەر ئەو کەسانە دەچەسپێنێت کە پێشێلی یاسای ناو وێستگەکە دەکەن و ھەندێک جار سزایەکەیان فرێدانیانە لە وێستگەکە، دوای ٩٧ ساڵ لە ژیانکردن لەسەر وێستگەکە. وێستگەکە تووشی کێشەی ھەوا و ئۆکسجین دەبێتەوە، ڕایدەگەیەنن کە دەیانەوێ ١٠٠ گەنج بنێرنە سەر ھەسارەی زەوی بۆ ئەوەی ھەسارەکەی بپشکنن و بزانن زەوی بە کەڵکی ژیان دێ و ١٠٠ کەسەکەش ھەر یەکەیان بە تۆمەتێک لە زیندانەکانی وێستگەکەن، ١٠٠ کەسەکە دەنێرنە سەر زەوی نزیک پایتەختی واشنتۆنی پێشتر، دوای ئەوە ١٠٠ کەسەکە تووشی کەسانێک دەبن کە لەسەر زەوی دەژین و پێیان دەڵێن (زەمینییەکان) و ئەوانیش ٢ جۆریان ھەیە و جۆری (ریپەرەکان) لەسەر گۆشتی مرۆڤ و گیانلەبەرەکان دەژین و مرۆڤیشن و دژی یەکترین، دوای ئەوەی ١٠٠ کەسەکە تووشی شەرێک دەبن لەگەڵ (زەمینییەکان) لەو کاتەدا (پیاوانی چیا) دێن و ٤٨ کەس لە ڕزگاربووان دەبەن و بەشەک لە ١٠٠ کەسەکە دەکووژرێن و بەشەکی کەمیشیان بزر دەبن، پاشی ئەوەی ١٠٠ کەسەکە ھەواڵ دەنێرنە وێستگەی ئارک لە بۆشایی ئاسماندا کە زەوی کێشەی نییە بۆ ژیان کردن، لە کۆتایی بەشی یەکەم وێستگەی (ئارک) دێتەوە سەر زەوی و پیاوانی چیا ٤٨ کەس لە ڕزگاربووان دەبەنە بنکەی ئاو و ھەوا.\nوەرزی دووەم: (پیاوانی چیا) کە ناتوانن بە ئاسایی بێنە دەرەوە بەبێ ئەوەی جلی تایبەتیان لەبەر نەبێ، چوونکە جەستە و پێست و خینەکەیان توانای بەرگری تیشکدانەوە نییە، پاشان ٤٨ کەسەکە دەبەنە ناوچەیەک بە ناوی چیای (ماونت ویزەر) لەوێ توونێڵ و ژێرزەمینان لە دژی تیشکدانەوە دروستکردووە کە پێیدەگووترێ (بنکەی ئاو و ھەوا) و لەوێ لێکۆلینەوە لەسەر ھێز و توانای ٤٨ کەسەکە و ئەو زەمینیانەی کە گرتویانن دەکەن خێنیان دەبەن بۆ ئەوەی جەستەیان بە خێنی ئەوان بەھێزبێ و دژی تیشکدانەوە بن و دەیانەوێ ڕزگاریان ببێت و لەسەر زەوی بێ جلی تایبەت و دەمامک بتوانن بژین، دوای ئەوەی وێستگەی ئارک دێتەوە سەر زەوی و تووشی چەندین کێشە دەبن (کڵارک) دەتوانێ لە بنکەی ئاو و ھەوا ڕابکا و لە دژی پیاوانی چیا یەکگرتوویەک ڕوودەدا لە نێوان وێستگەی ئارک و زەمینییەکان و سەربازگەیەک دەکەنەوە بە ناوی سەربازگەی جاھا بە ئامانجی ئەوەی زەمینی و وێستگەکە خەڵکانی خۆیان لە بنکەی ئاو و ھەوا ڕزگاربکەن، لە کۆتاییدا زەمینییەکان خیانەت لە وێستگەی ئارک دەکەن و ڕێکەوتن لەگەڵ بنکەی ئاو و ھەوا دەکەن و خەلکەکانی خۆیان ڕزگاردەکەن ھەر لەبەر ئەوەش وێستگەی ئارک بە سەرکردایەتی کڵارک و بێڵامی ژێرزەمین و چیاکە تووشی تیشکدانەوە دەکەن و پیاوانی چیا بە تەواوی دەکووژن و ئەوانیش خەڵکانی خۆیان ڕزگاردەکەن.\nوەرزی سێیەم: خەڵکان تووشی گرفتی کۆنترۆڵ کردن دەبنەوە لەلایەن تەکنەلۆژیای (ئالی) و ھاورێیانی ١٠٠ کەسەکە ھەوڵ ئەدەن خەڵکی ڕزگار بکەن بیانگەرێننەوە ژیانی ئاسایی\nئەکتەران و کەسیاتیاندەستکاری\nئیلیزا تایلۆر ڕۆڵی (کڵارک گریفن) دەبینێ\nڕیچارد ھارمۆن ڕۆڵی (جۆن مۆرفی) دەبینێ\nبۆب مۆرلی ڕۆڵی (بێلامی بڵەیک) دەبینێ\nلیندسی مۆرگان ڕۆڵی (رەیڤن ڕیس) دەبینێ\nماری ئاڤگێرۆپۆولۆس بە ڕۆڵی (ئۆکتیڤیا بڵەیک) دەبینێ\nئایلا گوری ڕۆڵی (ویڵز جاھا) دەبینێ\nکریستۆڤەر لارکن ڕۆڵی (مۆنتی گرین) دەبینێ\nدیڤۆن بۆستیک ڕۆڵی (جاسپەر) دەبینێ\nپەخشکردنی یەکەمین وەرزی زنجیرەی ١٠٠ کەسەکە\n١٠٠ کەسەکە لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=١٠٠_کەسەکە&oldid=702668»\nدواجار لە ١٣:٥٤ی ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٥٤ی ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


60 هەزار دۆلار زیانی بەركەوتوەدهۆك؛ لە كۆگایەكی كەلوپەلدا ئاگركەوتەوە\nسەرەتا › خەندان › 60 هەزار دۆلار زیانی بەركەوتوەدهۆك؛ لە كۆگایەكی كەلوپەلدا ئاگركەوتەوە\n2019/08/11 | 21:55\n(هەواڵ كوردستان)- خەندان-لە شاری دهۆك لە یەكێك لە كۆگاكانی هەڵگرتنی خۆراك و كەلوپەلدا ئاگركەوتەوە و بە هەزاران دۆلار زیانی ماددی هەیە.\nچوار بنكەی ئاگركوژێنەوە بەشداری كوژاندنەوەی ئاگرەكەیان كردوە\nبێوار عەزیز، وتەبێژی پۆلیس لە شاری دهۆك بە خەندانی راگەیاند "ئێوارەی ئەمڕۆ یەكشەممە لە كۆگایەكی كەلوپەل و خۆراك لە گەڕەكی شاخكێ لە شاری دهۆك ئاگركەوتەوە و بە مەبەستی كوژاندنەوەی ئاگرەكە چوار بنكەی ئاگركوژێنەوە چونەتە شوێنی روداوەكە".\n60 هەزار دۆلار زیانی ماددی بەركەوتوە\nئاماژەی بەوەشكرد "كۆگاكە تایبەت بوە بە خۆراك و كەلوپەل و ماددەی پلاستكیشی تێدابوە، بەهۆی روداوەكەشەوە زیانێكی ماددی زۆر بە مەزەندەی 60 هەزار دۆلار لە كۆگاكە كەوتوە".\nلیژنەی لێكۆلینەوە پێكهێنراوە\nسەبارەت بە هۆكاری ئاگرەكە وتەبێژی پۆلیسی دهۆك وتی "لیژنەیەكی تایبەتمان بە لێكۆڵینەوە لەو روداوە پێكهێناوە و لە ئێستادا بەدواداچون بۆ روداوەكە دەكرێت"، وتیشی "بەپێی وتەی شایەتحاڵەكان هۆكاری ئاگرەكە شۆرتی كارەبا بوە، بەڵام بەهۆی زۆری زیانە ماددیەكەوە لێكۆلینەوەیەكی ورد ئەنجامدەدرێت".ئەو بەرپرسەی دهۆك راشیگەیاند " لە ئێستادا ئاگرەكە لە لایەن تیمەكانی ئاگركوژێنەوە كۆنترۆڵكراوە و خۆشبەختانە روداوەكە هیچ زیانێكی گیانی نەبوە".


سەرۆكی ئاژانسی نێودەوڵەتییوزەی ئەتۆم سەردانی ئێران دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبڕیارە سبەینێ یەكشەممە سەرۆكی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم سەردانی تاران بكات و یەكەم كۆبوونەوەی لەگەڵ كابینە نوێیەكەی ئیبراهیم ڕەئیسی ئەنجامبدات.\nئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند، ڕافایل گرۆسی سەرۆكی ئاژانسەكە لەگەڵ جێگری سەرۆك كۆمار و محەمەد ئیسلامی، سەرۆكی ڕێكخراوی ئەتۆمیی ئێرانی كۆدەبێتەوە.\nسەردانی ڕافایل گرۆسی بۆ تاران لە كاتێكدایە، هەفتەی ڕابردوو ئاژانسەكەی ڕەخنەی تووندی لە ئێران گرت لە بەرامبەر وەڵامنەدانەوەی پرسیارەكانی لەبارەی هەبوونی پاشماوەی یۆرانیۆم لە سێ شوێن كە پێشتر شاردبوونیەوە، ئەوەش دەستپێكردنەوەی دانوستاندنەكانی ڤییەننا لەبارەی ڕێككەوتنی ئەتۆمی زەحمەتتر دەكات.\nئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم لە دوایین ڕاپۆرتی خۆیدا دەڵێت، “ئێران چالاكییە ئەتۆمییەكانی زیاد كردووە”، تارانیش ئاماژە بەوە دەكات “كاتی دەوێت تا بگەڕێتەوە نێو دانوستاندنەكان”.\nهاتووچۆی ڕاپەڕین: لەڕووداوێكی هاتووچۆدا كەسێك گیانی لەدەستدا\nئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم\nخەڵك- ئەندامی كۆمیتەی ناوەندیی حزبی كۆمۆنیستی كرێكاری ئێران ڕایدەگەیەنێت، پێناچێت ڕژێمی ئێران بتوانێت ئەم هەڵبژاردنە بەئاسانی و بەئاشتیخوزانە…\nخەڵك- كاسبكاریكی خەڵكی شاری سنە بە گومانی ئەوەی كەلوپەلی قاچاخ دەگوازێتەوە لە ڕێگای سنە بۆ دێولان بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە ئەمنییەكانی ئێران كوژرا.…


کوردپرێس :: Kurdpress News Aganecy - گرینگایه‌تی که‌رتی گه‌شتیاری له په‌یوه‌ندی نێوان هه‌رێمی کوردستان و ئێران\nنوێنه‌ری حکوومه‌تی هه‌رێم، به‌رپرسان و کارناسان بۆ کوردپرێس باسیان کرد:\nگرینگایه‌تی که‌رتی گه‌شتیاری له په‌یوه‌ندی نێوان هه‌رێمی کوردستان و ئێران\n"هاووڵاتییه‌کی هه‌رێمی کوردستان که به مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ری پزیشکی سه‌ردانی ئێرانی کردبوو وتی: پسپۆڕی و لێهاتوویی پزیشکانی ئێران له ناوچه‌که بێ وێنه‌یه و هه‌روه‌ها ئاستی خزمه‌تگوزاری پزیشکی و تێچووی خزمه‌ته پزیشکییه‌کان له ئێران نیوه‌ی وڵاتێک وه‌کوو تورکیایه و به‌هۆی نێزیکی فه‌رهه‌نگ و زمانه‌کانی هه‌ردوولا ئێران باشترین بژارده بۆ سه‌ردانی من بووه."\nنازم ده‌باغ، نوێنه‌ری حکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له ئێران به هه‌واڵنێری کوردپرێسی ڕاگه‌یاند: له سه‌فه‌ری حه‌وته‌ی ڕابردووی وه‌فدی هه‌رێمی کوردستان بۆ ئێران، ڕێککه‌وتنێکی باش له‌باره‌ی په‌یوه‌ندییه گه‌شتیارییه‌کان ئه‌نجام درا و ئێمه هیوادارین بتوانین به هاوکارییه‌کی دوو لایه‌نه چه‌ندین کاری باش به مه‌به‌ستی گه‌شه‌ی که‌رتی گه‌شتیاری و پیشه‌ی توریسم ئه‌نجام بده‌ین.\nزیادیشی کرد: له کۆنفڕانسی گه‌شتیاری ئێران و هه‌رێمدا ڕامگه‌یاند که بۆ پشتیوانی و پاڵپشتی له سه‌رجه‌م پڕۆژه‌کانی سه‌رمایه‌دانه‌رانی ئێرانی له هه‌رێمی کوردستان و به تایبه‌ت پرسی گه‌شتیار ده‌رمانی ئاماده‌یی ته‌واومان هه‌یه.\nکۆنفڕانسی گه‌شتیاری شه‌ریکه موسافیربه‌ری و گه‌شتیارییه‌کانی هه‌رێمی کوردستان و شه‌ریکه موسافیربه‌ری و گه‌شتیارییه‌کانی ئێران به ئاماده‌بوونی نازم ده‌باغ نوێنه‌ری حکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له تاران، مه‌وله‌وی جه‌بار وه‌هاب سه‌رۆکی ڕێکخراوی گه‌شتیاری هه‌رێمی کوردستان و شاندی هاوڕێی، ئیبراهیم پوورفه‌ره‌ج سه‌رۆکی ده‌سته‌ی سه‌رۆکایه‌تی تۆڕه گه‌شتیارییه‌کانی ئێران، ئه‌کبه‌ر غه‌مخوار ئه‌ندامی ده‌سته‌ی سه‌رۆکایه‌تی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیکای نووسینگه‌ی گه‌شتیاری تاران، کازم خولدی نه‌سه‌ب به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی نووسینگه‌ی بانگه‌شه و بازاڕدۆزی ڕێکخراوی میراتی فه‌رهه‌نگی و گه‌شتیاری و ژماره‌یه‌ک له شه‌ریکه موسافیربه‌ری و گه‌شتیارییه‌کانی هه‌رێمی کوردستان و ئێران له هۆڵی هۆتیل ئازادی تاران به‌ڕێوه‌چوو.\nنازم ده‌باغ زیادیشی کرد: جێگه‌ی خۆشحاڵییه که له نێوان کۆمه‌ڵه‌ی گه‌شتیاری هه‌رێمی کوردستان و کۆماری ئیسلامی ئێران به‌م شێوازه کۆنفڕانسێک له‌م ئاسته به‌ڕێوه‌ده‌چێت. له نێوان ئێران و هه‌رێمی کوردستان په‌یوه‌ندییه‌کی مێژوویی باش هه‌یه. له‌گه‌ڵ ئه‌م په‌یوه‌ندییه که ئێمه به درێژایی مێژوو له‌گه‌ڵ یه‌کتر بوومانه، سنوورێکی جوگرافیایی هاوبه‌شیشمان له‌گه‌ڵ یه‌کتر هه‌یه؛ هه‌روه‌ها ئێمه له ڕووی ڕه‌گه‌ز، فه‌رهه‌نگ، چ نێزیکی کۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌نانه‌ت له ڕووی مێژووشه‌وه هاوبه‌شییه‌کی زۆرمان له‌گه‌ڵ یه‌کتر هه‌یه.\nوتیشی: لێره‌وه ده‌توانین ئاماژه به چه‌ندین خاڵێکی زیاتر بکه‌ین و بۆ وێنه ده‌توانین زیاتر له پرسه گه‌شتیارییه‌کان که‌ڵک وه‌ربگرین؛ به تایبه‌ت له بارودۆخی ئێستا که به‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی گرتووه‌ته‌وه ده‌توانین به یارمه‌تی و هاوکاری دۆستانی کورد و دۆستانی هه‌رێمی کوردستان شانازی بکه‌ین که له هه‌رێمی کوردستان ئاسایش و ئه‌منییه‌تێکی باش جێگیره. له‌گه‌ڵ ئه‌م ئه‌منییه‌ته‌ی که له کوردستاندا جێگیر بووه بۆ سه‌رمایه‌دانه‌ریی ئێرانییه‌کان له بواری گه‌شتیاری و ئه‌و خاڵانه‌ی که پێویستمان پێیه‌تی؛ هه‌ل و بارودۆخێکی گونجاو ڕه‌خساوه. یه‌کێک له‌م خاڵانه، به‌شی سه‌رمایه‌دانه‌ریی و به ڕای من گه‌شتیاری به ڕاستی بارودۆخێکی تایبه‌تی هه‌یه؛ که ده‌توانین به پشت به‌ستن و متمانه به دۆستانێک وه‌کوو ئێوه به ڕاستی په‌ره‌ی پێبده‌ین.\nنوێنه‌ری حکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له تاران له درێژه‌دا جه‌ختی کرد: هه‌روا که دۆست و هاوکاری ئێمه جه‌نابی مه‌وله‌وی جه‌بار وه‌هاب له‌م کۆنفڕانسه ئاماژه‌یان کرد، هه‌رێمی کوردستان ئاماده‌یی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی که پاڵپشتی له‌م پڕۆه‌ژه‌یه بکات؛ ئه‌مه نه ته‌نیا له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێمی کوردستان به‌ڵکوو له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌ردوو لایه‌ن ده‌بێت و به شێوه‌ی گشتی له به‌رژه‌وه‌ندی مرۆڤه که له ژیانی ئه‌مڕۆ پێویست به گه‌شت و سه‌یران و گه‌شتیاری به باشی هه‌ست ده‌کرێت و پرسێکی دیکه که ئه‌مڕۆ زه‌رووری دێته به‌رچاو گه‌شتیارده‌رمانی، گه‌شت و سه‌یران و دیکه‌ی بابه‌ته‌کانی له‌م جۆره‌یه.\nزیادیشی کرد: خاڵێکی دیکه که لێره‌دا ده‌بێ له‌سه‌ری جه‌خت بکه‌ین، له هه‌رێمی کوردستان ئێمه بارودۆخێکمان ڕه‌خساندووه و پرسی ڤیزا به تایبه‌ت بۆ ئێرانییه‌کان نییه؛ له‌و ڕووه‌وه هه‌ر ئێرانییه‌ک که پێویست بێ سه‌ردانی هه‌رێمی کوردستان بکات چ له ڕێگای زه‌وینی و چ له ڕێگای ئاسمانی بێته ناو سنووری هه‌رێمی کوردستان؛ به شێوه‌ی ئازادانه ئیزنی ده‌ده‌ن که بێته ناو هه‌رێمی کوردستان و ده‌توانێت که له هه‌رێمی کوردستان بمێنێته‌وه بێ ڤیزا.\nنازم ده‌باغ به ئاماژه به بابه‌تی ڤیزای هاووڵاتیانی هه‌رێمی کوردستان وتی: لێره‌دا ئه‌و داخوازییه‌ی که هه‌مانه و له چه‌ندین به‌رنامه‌ی دیکه‌شدا ئه‌م مه‌سه‌له‌مان ئاراسته کردووه ئه‌وه‌یه؛ داوا له کۆماری ئیسلامی ئێران ده‌که‌ین که بارودۆخ و که‌شێک بۆ گه‌شتیاری و ئاسانکاری له سه‌فه‌ری خه‌ڵکی هه‌رێمی کوردستان بۆ ئێران و به تایبه‌ت نه‌هێشتنی ڤیزا بڕه‌خسێنێت بۆ ئه‌وه‌ی هاووڵاتیانی هه‌رێمی کوردستان به ئاسانی سه‌ردانی کۆماری ئیسلامی ئێران بکه‌ن.\nناوبراو له کۆتاییدا له‌باره‌ی پرسی توریسم ده‌رمانی ڕایگه‌یاند: چه‌ندین شه‌ریکه له ئێران و له هه‌رێم سه‌رقاڵی ئه‌م کاره‌ن و به شێوه‌ی به‌رده‌وام په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ نه‌خۆشخانه و ناوه‌نده ده‌رمانییه‌کانی ئێران هه‌یه و نه‌خۆشه‌کان ده‌گوازنه‌وه بۆ ئه‌م ناوه‌نده ده‌رمانیانه چ له ناوچه کوردنشینه‌کان و چ له تاران، به‌ڵام کاری تڕانزیت و بابه‌تی توریسم ده‌رمانی زیاتر به شێوه‌ی تاکه‌که‌سی و ئازادانه ئه‌نجام ده‌بێت و چاودێرییه‌کی پێویست له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته ئه‌نجام نادرێت. ئێمه هیوادارین له‌مباره‌وه به‌رپرسانی هه‌ردوولا هه‌رچی زووتر بتوانن ڕێوشوێنه گونجاوه‌کان بگرنه‌به‌ر بۆ ئه‌وه‌ی به شێوه‌ی باشتر و شایسته‌تر هاووڵاتیانی هه‌رێم له ناوه‌نده پزیشکی و پسپۆڕییه‌کانی ئێران که‌ڵک وه‌ربگرن.\nشیاوی ئاماژه‌یه؛ ڕێژه‌ی ئاڵوگۆڕی بازرگانی و ئابووری ئێران و هه‌رێمی کوردستان له چه‌ند ساڵی ڕابردوودا ڕێژه‌یه‌کی به‌رچاو بووه و هه‌ر ساڵه ئه‌م ڕێژه ئابوورییه به‌رز ده‌بێته‌وه.\nله تۆکمه بوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌کاندا، بابه‌تی توریسم و به تایبه‌ت توریسم ده‌رمانی گرینگایه‌تییه‌کی زۆری هه‌یه. به‌پێی ئاماره‌کان، هه‌ر ڕۆژه به شێوه‌ی مامناوه‌ندی 500 که‌س به مه‌به‌ستی وه‌رگرتنی ڤیزا سه‌ردانی کۆنسوڵخانه‌ی ئێران له سلێمانی و هه‌ولێر ده‌که‌ن، که له وه‌رزه‌کانی به‌هار و هاویندا ئه‌م ڕێژه ده‌گاته 1000 که‌س. له‌م ئاماره 70 له‌سه‌دیان ڤیزای پزیشکی وه‌رده‌گرن که ئه‌م که‌سانه له ڕێگای سنووری زه‌وینی مه‌ریوان- پیرانشار و خوسره‌وی یان له ڕێگای گه‌شتی ئاسمانی هه‌ولێر- تاران یان سلێمانی- تاران دێنه ئێران.\nله‌مباره‌وه دوکتۆر په‌ناهی به‌رپرس و ده‌بیری کۆمیته‌ی ته‌ندروستی و کاروباری گه‌شتیار ده‌رمانی ڕێکخراوی گه‌شتیاری ئێران به هه‌واڵنێری کوردپرێسی ڕاگه‌یاند: هه‌ر ساڵه گه‌شتیارێکی زۆر له عێراقه‌وه سه‌ردانی ئێران ده‌که‌ن که ڕێژه‌یه‌کی به‌رچاو له‌م گه‌شتیارانه به مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ری پزیشکی سه‌ردانی ئێران ده‌که‌ن و نێزیک به 20 له‌سه‌دی ئه‌م ڕێژه‌یه‌ش له ڕێگای سنووره‌کانی هه‌رێمی کوردستانه‌وه دێنه ناو ئێران.\nدوکتۆر په‌ناهی بازاڕی مه‌به‌ستی به بابه‌تێکی به‌ربڵاو وه‌سف کرد و ڕایگه‌یاند: له کۆنگره‌یه‌کدا که له مانگی به‌فرانباری ساڵی ڕابردوو له خووزستان له ژێر ناوی گه‌شتیار ده‌رمانی له ڕۆژئاوا و باشووری ڕۆژئاوای ئێران به‌ڕێوه‌چوو ڕێوشوێنێک گیراوه‌ته‌به‌ر که هاتن و چۆنیه‌تی کاروباری پزیشکی ئاسانتر کردووه‌ته‌وه و بازاڕی مه‌به‌ستی تا سێ میلیۆن که‌س له به‌رچاو گرتووه.\nزیادیشی کرد: ڕۆژی 14ی مانگی به‌فرانباری ساڵی ڕابردووش گه‌شتی ئاسمانی تاران- سلێمانی که ماوه‌یه‌ک بوو ڕاوه‌ستابوو له‌لایه‌ن ئه‌وان و به نوێنه‌رایه‌تی له جه‌نابی ڕه‌حمانی جێگری گه‌شتیاری ئه‌م ڕێکخراوه کرایه‌وه.\nهه‌روه‌ها له‌مباره‌وه جه‌نابی تالبی کارناسی باڵای بواری ته‌ندروستی له‌باره‌ی ئه‌وه‌ی که ئه‌م ڕێکخراوانه کاری تڕانزیتی موسافیران له بابه‌تی گه‌شتیار ده‌رمانی ئه‌نجام ده‌ده‌ن وتی: تا ئێستا هیچ مۆڵه‌تێکی فه‌رمی ده‌رنه‌کراوه و ئه‌مه له به‌رنامه‌ی کاری شۆرای "تامین"دا دانراوه بۆ ئه‌وه‌ی تاوتوێ بکرێت.\nناوبراو هه‌روه‌ها ئاماژه‌ی دا به داواکارییه به‌رفراوانه‌کان له بواری تۆمارکردنی ئه‌م جۆره شه‌ریکانه.\nبابه‌تی (موسافیر- ده‌رمان) گرینگایه‌تییه‌کی زۆری هه‌یه. به‌هۆی ئه‌وه‌ی که ئه‌م کاره و هاتن و چوونه‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی که کاری پزیشکیان هه‌یه هێشتا داموده‌زگایه‌کی په‌یوه‌ندیداری بۆ دانراوه، باشتره بۆ ئه‌م کاره ڕێوشوێنێکی گونجاو بگیردرێته‌به‌ر و ئه‌م کاره جگه له‌وه‌ی که پاره‌یه‌کی زۆری تێدایه ڕێگایه‌کی به قازانجی بێ تێچووه که ده‌توانێت یارمه‌تی بداته گه‌شه‌ی ئابووری. به‌م حاڵه‌شه‌وه ئه‌گه‌ر ناوچه کوردنشینه‌کانی ئێران له ڕووی که‌ره‌سته پزیشکی و پسپۆڕییه‌کانه‌وه له بارودۆخێکی باشتردا بن ده‌توانن ڕێژه‌یه‌ک له‌م دراوه بۆ خۆیان ته‌رخان بده‌ن و یارمه‌تی بگه‌یێنه گه‌شه‌ی هه‌رچی زیاتری ئه‌م ناوچانه.\nله‌مباره‌وه خانمی نامجوو به‌ڕێوه‌به‌ری کلینیکی پسپۆڕی چاوپزیشکی به‌سیر به هه‌واڵنێری کوردپرێس وتی: له ساڵدا به شێوه‌ی مامناوه‌ندی نێزیک به 200 تا 250 که‌س له هه‌رێمی کوردستان به مه‌به‌ستی سه‌ردانی چاوپزیشک سه‌ردانی ئه‌م کلینیکه ده‌که‌ن که زۆربه‌یان به‌هۆی کێشه‌ی شه‌به‌کیه و ئاومرواری چاره‌سه‌ری پزیشکییان بۆ ئه‌نجام ده‌درێت. هه‌ر بۆیه ئێمه هیوادارین ڕێکارێکی گونجاو دابنرێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین خزمه‌تگوزارییه‌کی پزیشکی زیاتر به هاووڵاتیانی هه‌رێمی کوردستان ئاراسته بکه‌ین.\nهاوپه‌یوه‌ند به‌م بابه‌ته هاووڵاتییه‌کی هه‌رێمی کوردستان که به مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ری پزیشکی سه‌ردانی ئێرانی کردووه وتی: پسپۆڕی و لێهاتوویی پزیشکانی ئێران له ناوچه‌که بێ وێنه‌یه و هه‌روه‌ها ئاستی خزمه‌تگوزاری پزیشکی و تێچووی خزمه‌ته پزیشکییه‌کان له ئێران نیوه‌ی وڵاتێک وه‌کوو تورکیایه و به‌هۆی نێزیکی فه‌رهه‌نگ و زمانه‌کانی هه‌ردوولا ئێران باشترین بژارده بۆ سه‌ردانی من بووه.\nکۆدی بابه‌ت: 42384 | به‌روار: ۱۳۹۴/۲/۲۱ | کاتژمێر: 10 : 3


وەزارەتی پەروەردە بڕیارێكی نوێی لەبارەی خوێندنی ساڵی داهاتوو دەركرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/22 - 1:43 PM\nوەزارەتی پەروەردە بڕیارێكی نوێی لەبارەی وەرگرتنی خوێندكارانی پۆلی یەكەمی بنەڕەتی بۆ ساڵی خوێندنی داهاتوو دەركرد.\nلە نوسراوێكدا كە واژووی بەڕێوەبەری پەروەردەی ڕۆژهەڵاتی سلێمانی لەسەرە ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، ئاماژە بە نووسراوی بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی سلێمانی، ئاگاداری سەرجەم بەرێزان بەڕێوەبەری باخچەی حكومی و ناحكومییەكانی سنووری بەڕێَوەبەرایەتیمان دەكەین ئەو منداڵانەی لەدایكبوونیان ماوەی نێوان 1-31-1-2015یە دەبێت لە قۆناغی یەكەم تۆمار بكرێن بۆ ئەوەی هەردوو قۆناغ ببڕن و پابەندی ڕێنمایی پەروەردە بن.\nئەمەش لەكاتێكدایە، پێشتر لەو تەمەنە منداڵ لە قوتابخانە ناوی تۆمار نەدەكرا و دەبوو لە باخچە ناوی تۆمار بكرایە، بەپێی زانیارییەكانیش هۆكاری دەركردنی بڕیارەكە بۆ كەمی باخچەكان دەگەڕێتەوە كە زۆرینەی منداڵان ناتوانن لە باخچەكان دەوام بكەن و وەرناگیرێن.\nپەروەردەی ڕۆژهەڵاتی سلێمانیخوێندنهەرێمی كوردستان


ئاراس شێخ جه‌نگی: زانیاری ورد و نهێنیم لایه كێ كه‌ركوكی به ده‌سته‌وه‌دا\nئاراس شێخ جەنگی، نامەیەک ئاراستەی پەرلەمانی کوردستان دەکات و رایدەگەیەنێت کە ئامادەیە چەندین زانیاری ورد و گرنگ سەبارەت بە لەدەستدانی کەرکوک لە کۆبونەوەیەکی کراوەی پەرلەماندا بخاتە ڕوو.\nئاراس شێخ جەنگی، لەو نامەیەیدا کە ئەمڕۆ سێشەممە 12ی كانوونی یه‌كه‌می 2017، بڵاویکردەوە رایگەیاند، '' بەداخێكی زۆرەوە هێشتا ئەو قسەڵۆك و وتی وتیانە هەر ماون كە گوایە لەدەستدانی كەركوكی خۆشەویست و ناوچەكانی تری كوردستان بەهۆی (خیانەت) و رێكەوتنی نهێنی یەوە بووە لەگەڵ هێزە عیراقی و ئێرانی یەكان وە لەبەر ئەوەی بەندە هەندێك زانیاری گرنگ و وردم لایە دەربارەی ئەو كارەساتە''.\nهەروەها دەشڵێت: "بۆیە لە رێی ئەم نامەیەوە ئێوە و هەموو خەڵكی كوردستان ئاگادار ئەكەم كە ئامادەم بێم لەبەردەمی ئێوەی بەڕێزدا و بە ئامادەیی تێكڕای دەزگا ئیعلامیەكان هەموو راستیەكان سەبارەت بەو بابەتە ئاشكرا بكەم بەمەرجێك دانیشتنەكە كراوە بێت و راستەوخۆ پەخش بكرێت''.\nئاراس شێخ جەنگی لەبارەی هۆکاری ئەم داوایەی لە پەرلەمان، دەڵێت '' بۆ ئەوەی كۆتایی بهێنرێ بەم درۆ و دەلەسانەی كە جگە لە چەواشەكردنی رای گشتی هیچ مەبەست و مەرامێكی نییە. چاوەڕێی وەڵامی بەڕێزتانم لەگەڵ رێزی بێ پایانمدا''.\nدوای ئه‌نجامدانی ریفراندۆم له هه‌رێمی كوردستان و ناوچه جێ ناكۆكه‌كان، هێزه عیراقییه‌كان له هه‌ڵمه‌تێكی فراواندا توانیان زۆربه‌ی ناوچه جێناكۆكه‌كان كۆنتڕۆڵ بكه‌نه‌وه و پێشمه‌رگه‌ش له‌و ناوچانه پاشه‌كشه‌ی كرد.\nهاوكات له‌سه‌ر پرسی كشانه‌وه‌ی پێشمه‌رگه له كه‌ركوك، لێدوانی جیاواز بڵاوكرایه‌وه و تا ئێستا هۆكاره راسته‌قینه‌كه‌ی ئاشكرا نه‌كراوه.\nدەقی نامەکەی ئاراس شێخ جەنگی بۆ پەرلەمانی کوردستان:\nبەڕێزان.. خوشك و برایانی پەڕلەمانتار لە پەڕلەمانی كوردستان\nبەداخێكی زۆرەوە هێشتا ئەو قسەڵۆك و وتی وتیانە هەر ماون كە گوایە لەدەستدانی كەركوكی خۆشەویست و ناوچەكانی تری كوردستان بەهۆی (خیانەت) و رێكەوتنی نهێنی یەوە بووە لەگەڵ هێزە عێراقی و ئێرانی یەكان وە لەبەر ئەوەی بەندە هەندێك زانیاری گرنگ و وردم لایە دەربارەی ئەو كارەساتە، بۆیە لەڕێ ی ئەم نامەیەوە ئێوە و هەموو خەڵكی كوردستان ئاگادار ئەكەم كە ئامادەم بێم لەبەردەمی ئێوەی بەڕێزدا و بە ئامادەیی تێكڕای دەزگا ئیعلامیەكان هەموو راستیەكان سەبارەت بەو بابەتە ئاشكرا بكەم بەمەرجێك دانیشتنەكە كراوە بێت و راستەوخۆ پەخش بكرێ بۆ ئەوەی كۆتایی بهێنرێ بەم درۆ و دەلەسانەی كە جگە لە چەواشەكردنی رای گشتی هیچ مەبەست و مەرامێكی نی یە. چاوەڕێ ی وەڵامی بەڕێزتانم لەگەڵ رێزی بێ پایانمدا.


تووشبووانی كۆرۆنا 147 ملیۆنی تێپەڕاند - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 147 ملیۆن و 91 هەزار و 849 حاڵەت.\nبە گوێرەی ئامارە جیهانییەكان، تاكو كاتژمێر 9:30ی ئەمڕۆ یەك شەممە ژمارەی تووشبووانی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 147 ملیۆن و 91 هەزار و 849 حاڵەت، لەو ژمارەیەش 3 ملیۆن و 113 هەزار و 284 حاڵەتی گیانلەدەستدانیش هەبووە.\nهەر بەپێی ئامارەكان تاكو ئێستا 124 ملیۆن و 730 هەزار و 121 تووشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا چاكبوونەتەوە.\nلەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان، ئەمریكا زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە پەتاكەی تێدا تۆماركراوە و گەیشتووەتە 32 ملیۆن و 789 هەزار و 653 كەس و 585 هەزار و 880 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.


سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان: September 2013\nما خواهان آزادی فوری 7 گروگان اشرفی هستیم\nما خواهان آزادی فوری 7 گروگان اشرفی هستیم که تعداشان 7 نفر هستند 6 خانم و 1 مرد هستند که توسط نیروهای عراقی دستگیر شده اند و این احتمال وجود دارد که توسط نیروهای عراقی با همکاری نیروی تروریستی قدس سپاه پاسداران رژیم ایران مورد شکنجه قرار گرفته باشند و در این رابطه این احتمال وجود دارد که این عزیزان را به ایران تحویل بدهند نیروهای عراقی که همگی وابسته به رژیم دیکتاتوری مذهبی آخوندی میباشند\nUpplagd av سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان kl. ۱۰:۴۹ 0 kommentarer\nبیرێکی ئازادە دەتوانێت نیشتمانێکی ئازاد دروست بکات وە نیشتمانێکی ئازادیشە هاو وڵاتی ئازاد لە خۆ دەگرێت وئازادی ژیان کردن پێک دێنێت.\nنیشتمانی ئازاد کۆماڵگای ئازاد دروست دەکات، کۆماڵگای ئازادیش ژیانی ئازاد بەرێوە دەبات، بۆ بەرێوە بردنی ژیانێکی ئازادیش جەوهەری تێگەیشتن لە ژیانی ئازادی پێویستە.\nUpplagd av سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان kl. ۱۰:۰۰ 0 kommentarer\nهەر دەست درێژکردنێک بەواتای یارمەتیکردن نیە.\nکاتێک مرۆڤ بوو بە کویلە ئەو مرۆڤ ژیانی لە دەست داوە مردنی لە ئەو ژیانە کویلایەتیە باشترە\nزۆر جار دەبینین هەندێک لایەن بۆ ئەوەی مرۆڤەکان بکەنە کۆیلەی خۆیان لە تەنگاسی ژیان، هەوڵی تەنگترکردنی ژیانیان دەدەن بۆ ئەوەی ئیرادەیان لاواز بکات و بە دانی نانێک و تێرکردنی زگێک خۆی وەک فریاد رەس و پەخشینی ژیانی دوبارە پێناسە بکات، ئەو لایەنانەی نرخی ئازادی لە بەخشینی نان دەبینن و کەرامەتی مرۆڤەکان بەوەدەبستنەوە لە ئەساسدا خەبات و تێکۆشانیان لە سەر بنەمای سەرمایەو قازانج دامەزراوە، دەست درێژ کردنی دەستەڵاتدارانو بەرژەوەند ویستان بۆ گرتنی دەستی هەژارو مرۆڤە سادەکان بێجگە لەوەی بیانگەوجیننو لە ڕێگای هەژارانەوە خۆ دەوڵەمەندی مادی بکەن هیجیدیکە نیە.\nئێستا کەم کەم دەردەکەۆیت کە تورکیا دەستی خەستووتە نێۆ کارو باری هەلبژاردنەکانی پارلەمانی هەرێمی کوردستاندا و دەخالەتی کردوە لە کاروباری هەلبژاردەنەکانی پارلەمانی هەرێمی کوردستاندا.\nUpplagd av سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان kl. ۹:۵۳ 0 kommentarer\nحیزبەکانی دیموکرات لەڕۆژی تیرۆرکردنی سەرکردەکانیان لەڕیبازیان لایان داوە!\nئەمرۆ ٢٦ی خەرمانان ٢١ساڵ بەسەر تیرۆری میکۆنوسدا تێپەڕبوو!\nلەنووسینی: شەهین تەها\nئەمڕۆ سێشەمە ٢٦ی خەرمانان ساڵڕۆژی تیرۆری میکۆنۆسە، تیرۆرێک کە تێدا دووکتۆر سەعید شەرەفکەندی ناسراو بەسادق شەرەفکەندی، لەپلانێکی داڕێژراوو توکمە کە لەلایەن کاربەدەستە باڵاکانی ڕژیم و لەسەری هەمووانەوە خامنەئی ڕێبەری کۆمای ئیسلامی ئێران، ڕەفسەنجانی سەرۆککۆمارو عەلی فەلاحیان وەزیری ئیتلاعاتی ئەو کاتی ڕژیم ئامادە کرابوو، بەڕێوەچوو و تێدا شەهید کران.\nUpplagd av سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان kl. ۲۰:۲۳ 0 kommentarer\nئێعدام کاک غەریب مورادی وە لایەن رژیم مرۆڤ کوش ئیسلامی ئیران مەحکوم کەیمەن\nهەواڵی لەسێدارەدانی براکەم لەلایەن ڕژیمی ئێرانەوە ژیانمی هەژاند\nهەواڵی ئیعدامکرانی براکەم بەدەستی کۆماری ئیسلامی ئێرانم بیست. کاکم کە ناوی موحەمەد غەریب موردای و لەدایکبووی 22ی مای 1974ی شاری کرماشانە، بە شێوەیەکی نهێنی لەسێدارەدراوەو چەند ڕۆژ دواتر هەواڵەکەی بە بنەماڵەکەمان ڕادەگەیەنن. کاکە غەریبی برام، ماوەی چوار ساڵ و نیوی لە زیندانی تاریکی تاریکپەرەستانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە، بەتۆمەتی کوردایەتیکردن بەو پەری ئێش و ئازارو ئەشکەنجەوە بەسەربرد. مردنی نائاسایی ئەو، غەریبی و خەمی چەند بەرامبەر کردم. مەرگی ئەو، هیواو ئاواتی چەند ساڵەمی لەناوبرد، کە بینینی دووبارەی ئەو و گشت بنەماڵە ئازیزەکەم بوو بە ئازادی.\nUpplagd av سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان kl. ۴:۲۳ 0 kommentarer\nموضوع اطلاعیه شماره 3 حمله به ساکنین کمپ اشرف برای لاپوشانی جنایتهای رژیم در سوریه انجام گرفته است در یک اطلاعات جدید و تازه معلوم شد که مواد سمی و شیمیایی که در سوریه در حومی دمشق بکار رفته است توسط سپاه پاسداران به کار رفته است و رژیم دست به حمله علیه افراد سازمان مجاهدین خلق ایران زده است تا افکار عمومی را طوری دیگر به جهتی وارونه سوق بدهد که نکند این سازمان جنایت سپاه پاسداران در سوریه که با گازهای سمی و شیمیایی در دمشق 1400 نفر را در یک ساعت قتلعام نمودند افشا کند.\nموضوع اطلاعیه شماره 3\nUpplagd av سازمان شورای اتحاد ملی کرمانشاه ایلام و لرستان kl. ۵:۳۷ 0 kommentarer\nبیرێکی ئازادە دەتوانێت نیشتمانێکی ئازاد دروست بکات...\nرژیم ئیران یەکی لە منالیلە یارسان وە ناوە غەریب مو...\nموضوع اطلاعیه شماره 3 حمله به ساکنین کمپ اشرف برای...


کاتێک ئەمریکاییەکان سەروەریی عێراق پێشێل دەکەن - Mehr News Agency\n1 February 2018 - 15:47\nNews Code 16580\nکاتێک ئەمریکاییەکان سەروەریی عێراق پێشێل دەکەن\nهێرشی ئەم دواییەی هێزی ئاسمانیی عێراق بۆ سەر هێزە عێراقییەکان لە ناوچەی بەغدادی پارێزگای ئەنبار لە رۆژئاوای عێراق، دیسان ئامانج و پلانە شاراوەکانی واشنتۆنی ئاشکرا کرد.\nئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – فەرزاد فەرهادی: عێراق لە پەنای کێشە و بەڵای تەکفیرییەکان لە ماوەی ساڵانی ڕابردوو، بەرەوڕووی هەڵسوکەوتی توندوتیژانە و ئاژاوەگێڕانەی ئەمریکاییەکان بوونەتەوە. عێراقییەکان لە کاتێکدا لە ژێر زەختی سەدام دەرباز دەبوون کە تووشیان بوو بە تووشی داگیرکران وڵاتەکەیان لە لایەن ئەمریکاوە. کاتێک کە لە ساڵی ۲۰۱۱ هێزەکانی ئەمریکا لە خاکی عێراق چوونە دەرێ، خەڵکی ئەو وڵاتە لایان وابوو کێشەکانیان کۆتایی پێهاتووە، بەڵام واشنتۆن نەیدەتوانی بەو ئاسانییە دەستهەڵگری عێراقی دەوڵەمەند و سامانمەند بێت و بە خوڵقاندنی داعش جارێکی دیکە گرایەوە بۆ عێراق.\nجگە لە پێکهێنانی هاوپەیمانیی دژی داعش، شایەدی ئامادەبوونی سەربازیی ئەمریکا و بەرزبوونەوەی بەردەوامی لە عێراقدا بووین. هاوکاتی ئامادەبوونی هێزە ئەمریکاییەکان لە بنکەی "عەین ئەسەد" و "حەبانیە"ی ئەنبار؛ ئەو هێزانە لە پێناو بەرەنگاربوونەوەی داعش لە بنکەی قەیارە لە باشوور و باکووری بەنداوی مووسڵ و ناوچەی بەلەد لە پاریزگای سەلاحەدین و تاجی لە باکووری بەغدا و "کی ۹" و پردێ لە کەرکووک و هەروەها هەندێک بنکەی دیکە لە هەرێمی کوردستان جێگر بوون، هەتا ژمارەیان گەیشتە زیاتر لە ٦ هەزار کەس و ڕاهێنانی هێزە عێراقییەکان و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریستانیان کردە بیانووی مانەوەیان.\nئەمریکاییەکان بە پێی ڕێککەوتنی ستراتژیکیان لە گەڵ عێراقدا، بڕیار لە بەرامبەر هەر هێرشێک بۆ سەر عێراق، پاڵپشتی لە بەغدا بکەن، بەڵام بە کردەوە کاتێک داعش لە ٢٠١٤دا بەشگەلێکی زۆری خاکی ئەو وڵاتەی داگیر کرد و لە بەغدا نزیک بۆوە، تەنیا چاوەدێری دۆخەکە بوو و کاتێکیش هێزی جەماوەری خۆبەخشی حشدی شەعبی کە لە سەر فتوای مەرجەعی باڵای ئایینی عێراق پێکهاتبوو، پێشی بە هێرشی تەکفیرییەکان گرت، دەستیان دایە سازدانی هاوپەیمانی هێمایینی دژی داعش، کە زیاتر دژی هێزە عێراقییەکان بووە تا داعش.\nپرسێک کە دوای ۲۰۱۴ وەک دیاردەیەکی لێ هاتووە، پرسی هێرش بۆ سەر هێزە عێراقییەکان و حەشدی شەعبی لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی ئەو وڵاتەیە. پێشینەی هێرشی هەڵەی هێزە ئەمریکاییەکان یان بە سەرکردایەتی ئەمریکا بۆ سەر هێزەکانی عێراقی بەرچاوە. لە ئۆپەراسیۆنی هێزە عێراقییەکان بۆ ئازادکردنەوەی مووسڵ، میدیاگەلی خۆجێی لە کوژرانی ٩٠ کەس و برینداربوونی ١٠٠ سەربازی عێراقی دیکە لە ئەنجامی هێرشی هەڵەی هیزی ئاسمانی ئەمریکا هەواڵیان دا.\nئاژانسی هەواڵی پانۆرامای "الشرق الاوسط" بڵاوی کردەوە کە سەرچاوەگەلی ئەمریکایی ڕایانگەیاندووە کە هێزی ئاسمانیی ئەو وڵاتە لە دوو نۆرەدا و بە هەڵە ناوەندی جێگریی سوپای عێراق لە پارێزگای سەلاحەدین-یان بۆردومان کرد کە بە هۆی ئەو هێرشە ۷۵ سەربازی عێراقی گیانی خۆیان لە دەست دا. ئەو هێرشانە لە چوارچێوەی هێرشی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بە سەرکردایەتی ئەمریکا لە دژی داعش ئەنجام دراوە.\nخاڵی هاوبەشی زۆربەی ئەو هێرشانە کە بە ڕواڵەت هەڵە بوونە، گۆڕینی هاوکێشەکانی سەر زەوی لە بەرژەوەندیی شۆڕشیان و گرووپگەلی تیرۆریستی پاش ئەو هێرشانە بووە. هێرشی هەڵەی ئەمریکاییەکان لە ڕاستیدا گۆڕینی مەیدانی ئۆپەراسیۆنەکان بۆ کورت خایەن لە بەرژەوەندیی هێزەکانی داعشی بووە.\nئەمریکاییەکان هەرکات سەرکردەیەکی گرینگی داعش کەوتبێتە تەنگەتاو، دەستیان داوەتە جموجۆڵی وەک هەلی بۆرن و یان لەو ناوچانەی کە تیرۆریستان تێیدا گەمارۆ درابوون، بە شێوەگەلی جۆراوجۆری وەک هێرش بۆ سەر بنکەی هێزەکانی حشدی شەعبی و ئاسایشی عێراق، فریای تیرۆریستان کەوتوون. دوا نموونەی ئەو هێرشانە لە ناوچەی بەغدادی پارێزگای ئەنبار ڕووی داوە کە ژمارێکی زۆری کوژراو و برینداری عێراقی لێ کەوتەوە.\nبەغدادی سەر بە ناوچەی هیت لە پاریزگای ئەنباری عێراقە کە ناوەندەکەی شاری بەغدادییە و ڕووبەرەکەی زیاتر لە ٤٨٠ کیلۆمەترە.\nلە نوێترین جەنایەتدا؛ هیزی ئاسمانیی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بە سەرکردایەتی ئەمریکا حەشدی عەشایری و هێزەکانی ئاسایشی عێراقی لە ناوچەی بەغدادی کردۆتە ئامانج و بە هۆی ئەو هێرشانە ٧ کەس کوژراوە و ١١ کەسیش بریندار بوونە.\nداعش لە کاتێکدا لە جوگرافیای عێراق کۆتایی پێهاتووە کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە دوای خاڵی کردنی شوێنی ئەو گرووپەیە و دەستی داوەتە جموجۆڵگەلێک لە رۆژئاوای ئەو وڵاتە، لە کاتێکدا کە پاش زاڵبوون بە سەر داعش، مانەوەی هێزی ئەمریکا لە عێراقدا پاساو نادرێت. پاش وێرانییەکان و کۆمەڵکوژیی بەربڵاوی خەڵکی عێراق لە لایەن داعشەوە، ئێستا نۆرەی واشنتۆنە کە گەلی ئەو وڵاتە بکاتە ئامانجی هێرشی دڕندانەی خۆی.\nلە راستیدا هێرشی ئەم دواییەی ئەمریکا بۆ سەر ناوچەی بەغدادی و جەنایەتی لە دژی هێزە عێراقییەکان، ناوەڕۆکی پلانی ئەمریکا لە قۆناغی ئێستادا ئاشکرا دەکات؛ پلانێک کە هاوکاتی هەندێک تەقینەوەی تیرۆریستی لە ناوچە جۆراوجۆرەکانی عێراقە.\nئەو هاوکاتبوونە کە لە نێوان شێوەگەلی دژبەرانەی ئاشکرا و جەنایەتەکان و پلانگەلی شاراوەی ئەمریکادا دەبیندرێ، داکۆکی لە درێژەی پلانی ئەمریکاییەکان بۆ ئاژاوەنانەوەی وێرانگەر کە بە هاتنیان بۆ عێراق خستوویانەتە ڕوو، دەکات. هێزەکانی ئەمریکا ئەگەرچی لە ساڵی ٢٠١١دا عێراقیان چۆڵ کرد، بەڵام ئەوە کشانەوەیەکی بە ڕواڵەت بووە و پلانەکانیان وەک خۆی ماوەتەوە.\nهێرشی هێزی ئاسمانیی ئەمریکا لە عێراق کە دوایین نموونەی لە ناوچەی بەغدادی بووە، بەشێکیشی دەگەڕێتەوە بۆ لاوازیی دەوڵەتی بەغدا هەمبەر بە مانەوەی ئەو هێزانە. ئەمریکاییەکان بە دوای مانەوە لە عێراق و کردنەوەی بنکەگەلێکی سەربازی پاش کۆتایی داعشن و ئەوە جێی پاساودان نییە.\nخاڵی بەرچاو لە جەنایەتی نوێی ئەمریکا لە بەغدادی لە پاش زنجیرەی هێرشە ئاسمانییەکان لە دوای ساڵی ۲۰۱۴ لە دژی خەڵکی سڤیل و سەربازانی عێراقی، ئەوەیە کە سەرەڕای ڕاگەیاندنی هەڵە بوونی ئەو هێرشانە، هیچ داوای لێبوردنێک نەکراوە و هیچ لێک دانەدوە و توێژینەوەیەک لەوبارە ئەنجام نەدراوە.\nهێزە ئەمنییەکانی عێراق لە کاتی بەرەنگاربوونەوەی داعش لە لایەن هێزی ئاسمانیی ئەمریکاوە لە جەرفولنەسر، عەلەم و ئەنبار کراونەتە ئامانج و ئەوە لە کاتێکدایە کە خودی عێراقیش لەو ناوچانە ئۆپەراسیۆنی ئاسمانیان ئەنجام داوە و لە هێرشی خۆیاندا هێزەکانیان ڕۆماڵ داوە و پێویستیان بە ئۆپەراسیۆنی هێزی ئاسمانی ئەمریکا نەبووە. ئەو هێرشانە لە لایەن ئەمریکاوە تەنیا بۆ پاساودانی مانەوەی درێژخایەنیان لە عێراق و بە تایبەت پاش پێویست نەبوون بەوان لە عێراقدا ئەنجام دراوە. ئەوە لە کاتێکدایە کە چاودێران و شرۆڤەکاران لە سەر ئەو بڕوایەن کە ئەو هێرشە بە ئانقەست و بە ئامانجی رزگارکردنی گیانی سەرکردەیەکی گرینگی داعش بووە کە لە لایەن هێزە عێراقییەکانەوە قۆڵبەست کرابوو.\nهێزە عێراقییەکان کۆپتەرگەلێکی پێشکەوتەیان پێیە کە دەتوانێ پاڵپشتیی گونجاو بۆ هێزە عێراقییەکان دابین بکات، بەڵام هیزە ئەمریکاییەکان بۆ ئەوەی مانەوەیان لە عێراق پاساو بدەن، سەرەڕای ناڕەزایەتیی لایەنی عێراقی، لەو ئۆپەراسیۆنە سەربازیانەدا بەشداری دەکەن.\nبە بڕوای چاودێران ئەوە لاوازیی سیاسی عێراقە کە ڕێی خۆش کردووە بۆ ئامادەبوونی سەربازیی ئەمریکا و نەک لاوازیی ئەمنی. دەوڵەتی عێراق دەبێ خوازیاری چوونە دەرەوەی هێزە ئەمریکاییەکان یان کۆنتڕۆڵی جموجۆڵەکانیان بێت. بە بڕوای شرۆڤەکاران ئەوەی "ئاگری دۆست"ی پێ دەڵێن، بەردەوام هێزە عێراقییەکان دەکاتە ئامانج.\nبە گشتی ئەو ڕووداوە وەک ڕووداوەکانی پێشوو پێشێکەری سەروەریی عێراق و پشتگوێ خستنی گەلی عێراقە. هێزە ئەمریکاییەکان تەنانەت ئەگەر لە سەر داوای بەغدا لە ئۆپەراسیۆنەکاندا بەشداری بکات، نابێ هیوادار بین کە هەوڵی ئەوان بۆ جێگرکردنی ئاسایش و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزمە، بەڵکوو ئەوەی ئەوان دەیکەن یارمەتیدانی تیرۆریستانە.


قه‌یرانی كه‌نداو و لێكه‌وته‌كانی بۆ سه‌ر ناوچه‌كه\nگه‌ڕانه‌وه‌ی ململانێی میحوه‌ره‌كان له ناوچەکە\n596 جار بینراوە 13/8/2017 09:35 PM\nن: سقرات ئه‌ل عه‌لو\nو: به‌ختیار كاكی\nسه‌ردانه‌كه‌ی دۆناڵد ترامپی سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا بۆ ڕیاز له 20 ئایاری 2017 ، سه‌ره‌تایه‌ك بوو بۆ گۆڕانكاری گه‌لێكی گه‌وره كه ڕه‌نگه خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌خۆوه‌ی ببینێت به تایبه‌ت له سه‌ر ئاستی سه‌ركردایه‌تی. لێدوانه‌كانی ترامپ و هه‌ڵبژاردنی ڕیاز تا ببێت به یه‌كه‌مین وێستگه‌ی ده‌ره‌كی و بڕی گرێبه‌سته‌كانی له‌گه‌ڵ سعودییه، ئاماژه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی كه ترامپ نیه‌تی وایه گۆڕانكاری ڕیشه‌یی له سیاسیه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئیداری ئۆباما بكات به تایبه‌ت ئه‌وه‌ی كه په‌یوه‌ندی هه‌یه به هاوپه‌یمانێتییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و چۆنییه‌تی مامه‌ڵه كردن له‌گه‌ڵ نێوه‌نده‌كانی قه‌یران له ناوچه‌كه. ئه‌م گۆڕانكارییه له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكادا، پاڵنه‌ر بوو بۆ گۆڕانكارییه‌كی دیكه له‌سه‌ر ئاستی پارسه‌نگی هێز له ناوچه‌كه كه‌له ساڵی 2015 به پێی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی وڵاتانی كه‌نداو داڕێژرابوو، به‌و پێیه‌ی كه له دوای كۆبوونه‌وه‌ی لوتكه‌ی ڕیاز ، میحوه‌ری (سعودییه، ئیمارات و میسڕ) بڵێسه‌یان به ئاگری قه‌یران دا له گه‌ڵ قه‌ته‌ر كه به یه‌كێك له پێك هێنه‌ره‌كانی سێكوچكه‌ی (توركی - ئیسلامی) داده‌نرێت له ناوچه‌كه، ئه‌وه‌ش ئاماژه‌یه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ململانێی میحوه‌ره‌كان له ناوچه‌كه.\nله به‌رامبه‌ردا، ئه‌زمونی پێشوو له ململانێی میحوه‌ره ناوچه‌ییه‌كان، هێمایه بۆ ئه‌وه‌ی كه پشتیوانی وه‌ڵاته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا به ته‌نها به‌س نییه بۆ سه‌ركه‌وتنی میحوه‌رێك به‌سه‌ر میحوه‌رێكی دی له ناوچه‌كه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر میحوه‌رێك خاوه‌ن ئامرازی تایبه‌ت به خۆیه‌تی بۆ گۆڕینی هاوكێشه‌كان و نغرۆكردنی ناوچه‌كه به ململانێی كاره‌ساتباری دیكه، له‌به‌ر ئه‌وه به‌رده‌وام بوونی قه‌یرانی كه‌نداو و په‌ره‌سه‌ندنی به شێوه‌یه‌ك ده‌بێت كه ئیدی ئه‌م جاره ئه‌سته‌م ئه‌بێت كۆنتڕۆڵ كردنی و كه‌نداویش به‌دوور نابێت له كاریگه‌ریه‌كانی. ئه‌مه‌ش سه‌ره‌تایه‌ك ده‌بێت به هه‌ره‌س هێنانی ئه‌و ڕه‌هه‌نده سیاسیانه‌ی كه ئاشته‌وایی ساڵی 2015 سیمای كێشابوو و ئه‌مه‌ش به نۆبه‌تی خۆی ئه‌بێته ئاڵۆزتر كردنی دۆسێ هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كانی ناوچه‌كه (سوریا، لیبیا و یه‌مه‌ن)، ئه‌و دۆسێیانه‌ی كه هه‌ردوو میحوه‌ره‌كه به شێوه‌ی ڕاسته‌وخۆ تێوه‌ی گلاون، ئه‌مه‌ش په‌راوێزی زیاتر دروست ئه‌كات له به‌رژه‌وه‌ندی میحوه‌ری (ئێران - ڕوسیا) بۆ مانۆر دان و كه‌م بایه‌خ كردنی پێكهاتنی ئه‌مه‌ریكا و سعودییه له‌سه‌ر ئێران و بریكاره‌كانی له ناوچه‌كه. هه‌روه‌ها ده‌رگا ئه‌كاته‌وه به ڕووی نێو ده‌وڵه‌تی كردنی قه‌یرانه‌كه، ئه‌مه‌ش له به‌رژه‌وه‌ندی وڵاتانی كه‌نداو نابێت و ده‌بێته خاڵی فشار و له‌دژی وڵاتانی كه‌نداو به‌كار ئه‌هێنرێت له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه.\nئه‌و په‌ره سه‌ندنه‌ی كه دژایه‌تی قه‌ته‌ر به خۆیه‌وه بینیوه له ده‌ركردنی بڕیاره‌وه بیگره تا ده‌گاته بڕیاری گه‌مارۆ و به‌كار هێنانی میدیا، له‌چاو وێستگه‌كانی پێشووتری ناكۆكییه‌كانی كه‌نداو بێ وێنه بووه و ئه‌مه‌ش پێشه‌كییه‌كه بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ململانێی میحوه‌ره‌كانی ناوچه‌كه كه تیایدا وڵاتانی كه‌نداو ڕۆڵی نوكه ڕمه‌كه ده‌بینن تیایدا، ئه‌مه‌ش به‌نۆبه‌ی خۆی ده‌بێته هۆی ئاڵۆز تر كردنی دۆسێ هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كانی ناوچه‌كه (سوریا، لیبیا و یه‌مه‌ن)، ئه‌و دۆسێیانه‌ی كه هه‌ردوو میحوه‌ره‌كه به شێوه‌ی ڕاسته‌وخۆ تێوه‌ی گلاون وئه‌مه‌ش په‌راوێزی زیاتر دروست ده‌كات له به‌رژه‌وه‌ندی میحوه‌ری (ئێران - ڕوسیا) بۆ مانۆر دان و كه‌م بایه‌خكردنی نزیك بوونه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا و سعودیه له‌مه‌ڕ ئێران و بریكاره‌كانی له‌ناوچه‌كه، به پێی ئه‌وه‌ی كه باسی لێوه كرا، ئه‌م كاره شیكارییه هه‌وڵ ده‌دات ململانێی كه‌نداو / كه‌نداو شرۆڤه بكات له دیارترین وێستگه‌كانی دا و شیكاری كاریگه‌رییه‌كانی بكات له‌سه‌ر ناوچه‌كه و دۆسێكانی تا ده‌گاته به ئاشته‌وایی ساڵی 2015 و كاریگه‌ری له‌سه‌ر ڕه‌وته‌كانی چاره‌سه‌ری سیاسی له ناوچه‌كه و دواتر خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ لێكه‌وته سیاسی و سه‌ربازییه‌كانی به‌رده‌وام بوونی قه‌یرانی كه‌نداو ئه‌كرێت له‌سه‌ر دۆسێ هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كان (سوری و یه‌مه‌نی ولیبی)، به ئامانجی كێشانی سیمای نه‌خشه‌ی هاوپه‌یمانێتییه ناوچه‌ییه نوێكان له ژێر ڕۆشنایی قه‌یرانه‌ی ئێستای كه‌نداو.\nیه‌كه‌م: كه‌نداو قه‌ته‌ر (قه‌یرانێكی درێژ خایه‌ن)\nقه‌یرانی كه‌نداو له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر نوێ نییه، به‌ڵكو ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی 1995، كاتی به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشتنی حه‌مه‌د كوڕی خه‌لیفه و خۆ جیاكردنه‌وه‌ی قه‌ته‌ر له كه‌نداو له ڕێگه‌ی سیاسه‌تی نێوه‌ند گیری كردن له‌نێوان دژه‌كاندا (ئیسڕائی و حه‌ماس، وڵاته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و تاڵیبان، ڕوسیاو ئیسلامییه دژه‌كانی) به شێوه‌یه‌ك كه سیاسه‌ت و هاوپه‌یمانه‌كانی ناڕوون كرد، هه‌روه‌ها بوونی "كه‌ناڵی جزیره‌ی" شێوه‌ی ڕاگه‌یاندنی ئازاد و نوێی سه‌پاند به‌سه‌ر ڕاگه‌یاندنی عه‌ره‌بی دا، ئه‌مه‌ش بووه هۆی ئه‌وه‌ی كه سیسته‌می سیاسی وڵاتانی كه‌نداو نه‌خوازراو بن سه‌رباری گۆڕانی قه‌ته‌ر و بوونی به په‌ناگه‌یه‌كی ئاسایش بۆ جوڵانه‌وه ئیسلامییه‌كان و عه‌ره‌به ڕۆشنبیره‌كان ئه‌وانه‌ی كه مه‌یلیان به‌لای بیری نه‌ته‌وه‌ییدا ده‌چوو، ئه‌مه‌ش شتێك نه‌بوو كه به‌دڵی وڵاتانی كه‌نداو بێت.\nتێكڕای ئه‌و هۆكارانه ، قه‌یرانێكی چه‌پێنراوی دروست كرد له‌نێوان وڵاتانی كه‌نداو و قه‌ته‌ردا و وای كرد ناو به‌ناو ئه‌و قه‌یرانه ده‌ر بكه‌وێته‌وه له ڕووداوه گه‌لی جیاوازدا و بووه هۆی ئه‌وه‌ی كه كه‌نداو به‌سه‌ر میحوه‌ره هه‌رێمایه‌تییه‌كاندا دابه‌ش ببێت هه‌روه‌ك له كاتی شه‌ڕی تموزی 2006 له باشوری لوبنان و پڕۆسه‌ی "گولله‌ی ڕژاو" له غه‌زه له‌ساڵی 2009 ڕووی دا، له‌و شه‌ڕانه‌دا به ڕوونی ناكۆكییه‌كان له نێوان قه‌ته‌ر و وڵاته‌كانی دیكه‌ی كه‌نداو ڕوویان دا و تیایدا هه‌ڵوێستی عه‌ره‌بی دابه‌ش بوو به‌سه‌ر دوو به‌ره‌دا كه یه‌كه‌میان (قه‌ته‌ر، سوریا، توركیا، ئێران، حیزبوڵا) له‌خۆ ده‌گرێت و دووه‌مینیشیان (سعودییه و وڵاتانی ئه‌نجومه‌نی هاریكاری كه‌نداو، میسڕ و ئه‌رده‌ن) له خۆ ده‌گرێت.\nله ساڵی 2011 ، به‌هاری عه‌ره‌بی سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردنی قۆناغێكی نوێ بوو له په‌یوه‌ندییه‌كانی قه‌ته‌ڕ و وڵاتانی كه‌نداو به‌هۆی پشتیوانی كردنی قه‌ته‌ر له شۆڕشه‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی و هاتنه‌وه‌ی دیدی قه‌ته‌ڕ له‌گه‌ڵ دیدی توركیا و ئه‌مه‌ریكا له‌مه‌ڕ گه‌یشتنی ئیخوان موسلمین به ده‌سه‌ڵات، ئه‌م كاره‌ش ترسی له‌لای وڵاتانی ئه‌نجومه‌نی هاریكاری كه‌نداو دروست كرد به تایبه‌ت سعودییه و ئیمارات له‌وه‌ی كه ئه‌گه‌ر هه‌یه شه‌پۆله‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی بگاته كه‌ناراوه‌كانی كه‌نداو، ئه‌مه‌ش پاڵی به وڵاتانی كه‌نداوه‌وه‌نا تا قۆناغی "چوونه‌وه یه‌ك و به‌رگری له خۆ كردن و خۆلادان له زریانه‌كه تا ئارام ئه‌بێته‌وه" هه‌ڵبژێرێت، تا دواتر ناكۆكییه‌كانی كه‌نداو ده‌ركه‌وێته‌وه و له ساڵی 2013 بگاته لوتكه و ناوچه‌كه دابه‌ش بكاته‌وه به‌سه‌ر دوو میحوه‌ری ڕكابه‌ردا، میحوه‌ری شۆڕشه‌كان (توركیا،قه‌ته‌ر و ئیسلامییه‌كان) و میحوه‌ری دژه شۆڕش (سعودییه، ئیمارات و وڵاتانی دیكه‌ی كه‌نداو)، میحوه‌ری سێهه‌میش ئێران بوو كه له په‌راوێزی ململانێی هه‌ردوو میحوه‌ره‌كه كاری ده‌كرد. ململانێی میحوه‌ره‌كان پاشه‌كشێیه‌كی گه‌وره‌ی دروست كرد له شۆڕشه‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی له وڵاتانی ناوچه‌كه\nدووه‌م: ململاێنی میحوه‌ره‌كان (شكستی به‌هاری عه‌ره‌بی)\nدیارترین ده‌ره‌نجامی ململانێی میحوه‌ره‌كان له نێوان ساڵه‌كانی 2013- 2014 ، له‌ده‌ست دانی ده‌ستكه‌وته‌كانی به‌هاری عه‌ره‌بی و دروست كردنی قه‌یران بوو، ده‌ره‌نجامه‌كانی ململانێكه‌ش له‌و ماوه‌یه‌دا به‌م شێوه‌یه‌ی لای خواره‌وه دابه‌ش بوو:\nأ. سوریا (له شۆڕشه‌وه به‌ره‌و قه‌یران)\nكاریگه‌ری ململانێی كه‌نداو له ساڵی 2013 به چه‌ند ئاڕاسته‌یه‌ك كاری كرده سه‌ر شۆڕشی سوریا، له‌سه‌ر ئاستی سیاسی ئه‌م ململانێیه "قه‌یرانی سه‌ركردایه‌تی" دروست كرد له‌ناو ڕیزه‌كانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا و پێك هاته‌ی نوێی هاوپه‌یمانی نیشتیمانی، ئه‌مه‌ش وای كرد كه هاوپه‌یمانی نیشتیمانی هێنده‌ی سه‌رقاڵی به‌ده‌ست هێنانی ڕه‌وایه‌تی نێوه‌ده‌وڵه‌تی و ناوچه‌یی بێت، هێنده سه‌رقاڵی به‌ده‌ست هێنان ڕه‌وایه‌تی ناوخۆ و به‌ده‌ست هێنانی ده‌ستكه‌وت نه‌بێت، ده‌ره‌نجام ئه‌م كاره بووه هۆی لاواز كردنی سه‌ركردایه‌تی ئۆپۆزسیۆنی سوریا و پشت به‌ستنی زیاتر به هاوكاری ده‌ره‌كی و شكست پێهێنانی ئه‌زمونی حكومه‌تی كاتی سوریا. له‌سه‌ر ئاستی سه‌ربازیش: ناكۆكی و ململانێی پشتیوانی لێكه‌ره ناوچه‌یه‌یكانیش كاریگه‌ری دروست كرد له‌سه‌ر چۆنییه‌تی به‌ڕێوه بردنی دۆسێی سوریا له ڕووی سه‌ربازییه‌وه، ئه‌م كاره‌ش به شێوه‌یه‌كی نێگه‌تیڤ پشتیوانی سوپای ئازادی كه‌م كرده‌وه و له به‌رامبه‌ر دا بووه هۆی به‌هێز كردنی كه‌تیبه ئیسلامییه‌كان، ئه‌و كه‌تیبانه‌ی كه له دوای پاشه‌كشێی سوپای ئازاد، به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو په‌لیان كێشاو گه‌وره بوون، ئه‌م كاره‌ش بووه هۆی ئه‌وه‌ی كه ده‌رفه‌ت بڕه‌خسێت بۆ ڕژێمی سوریا و میلیشیا ئێرانیه‌یكان تا له سه‌ر زه‌وی و له ڕووی سه‌ربازییه‌وه ده‌ست پێشخه‌ر بن، په‌لكێشانی ڕێكخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له سوریا و ڕاگه‌یاندنی خه‌لافه‌ت له 29 حوزه‌یرانی 2014 ، شۆڕشی سوریای كرده قه‌یرانێكی نێوده‌وڵه‌تی به‌ناونیشانی "تیرۆر و په‌نابه‌ره‌كان".\nب. میسڕ (دژه شۆڕش)\nمیسڕ یه‌كێك بوو له پڕ مه‌ترسی دارترین وێستگه‌كانی ململانێی كه‌نداو ، به شێوه‌یه‌ك كه ده‌زگای ڕاگه‌یاندن به هاوكاری پاشماوه‌كانی ڕژێمه‌كه‌ی موباره‌ك ، ڕۆلێكی گه‌وره‌یان گێڕا له جوڵاندنی شه‌قامی میسڕ له دژی ئیخوان موسلیمینی هه‌ڵبژێردراو، تا ببێته سه‌ره‌تایه‌ك بۆ پشتیوانی كردن له‌و كوده‌تایه‌ی كه عه‌بدول فه‌تاح سیسی وه‌زیری پێشه‌وایه‌تی ده‌كرد له دژی محه‌مه‌د مورسی هه‌ڵبژێردراو كه بووه هۆی شكست هێنان به ته‌واوی ده‌ست كه‌وته‌كانی شۆرشی میسڕ، هه‌روه‌ها كه‌لێنێكی له شوناسی كۆمه‌ڵگه‌ی میسڕیدا دروست كرد كه به‌و هۆیه‌وه دابه‌ش بوو به‌سه‌ر ئیخوانی و ئه‌وانه‌ی كه ئیخوانی نه‌بوون و ده‌رگای به ڕووی تیرۆردا كرده‌وه وه‌ك كاردانه‌وه‌یه‌ك به‌رامبه‌ر به داپڵۆسینی ده‌سه‌ڵات، شه‌كه‌ت كردنی میسڕ له ڕووی ئابورییه‌وه دواجار بووه هۆی ده‌ركردنی میسڕ له بازنه‌ی بڕیاری عه‌ره‌بی له به‌رژه‌وه‌ندی پاشكۆیه‌تی ڕژێمه‌كه‌ی سیسی كه به دوای ڕه‌وایه‌تییدا ده‌گه‌ڕا بۆ پشتیوانی لێكه‌رانی له سعودییه و ئیمارات.\nت. تونس (دووباره بوونه‌وه‌ی سیناریۆ)\nله چوارچێوه‌ی هه‌وڵی بۆ دووباره كردنه‌وه‌ی ئه‌زمونی میسڕ له خستنی ده‌سه‌ڵاتی ئیخوانه‌كان، چه‌ند هه‌وڵێك ده‌ستی پێكرد بۆ دووباره كردنه‌وه‌ی هه‌مان سیناریۆ له تونس كه ئه‌گه‌ر دانایی "جوڵانه‌وه‌ی نه‌هزه" نه‌بوایه - كه وه‌ك دیار بوو دركی به ململانێی میحوه‌ره‌كان كردبوو - كه بڕیاری دا تونس به‌دوور بگرێت له‌وه‌ی كه له میسڕ ڕووی دا، هه‌مان سیناریۆش له تونس دوو باره ئه‌بۆوه. له تونس حكومه‌تی جوڵانه‌وه له دوای كۆنگره‌ی گفتوگۆی نیشتیمانی ، حكومه‌تێكی ته‌كنۆقرات دروست كرا به سه‌رۆكایه‌تی مه‌هدی جومع له كانونی دووه‌می 2014 .\nپ. یه‌مه‌ن (ئاڵۆزكردنی قه‌یران)\nفۆبیای ئیخوان موسلمین وای له ئیمارات و سعودییه كرد كه به بێ ڕه‌چاوكردنی لێكه‌وته‌كان، بكه‌ونه دوو هه‌ڵه‌وه له ڕێگه‌ی مۆڵه‌ت دان به گه‌ڕانه‌وه‌ی سه‌رۆكی له‌سه‌ر كار لابراو بۆ یه‌مه‌ن له شوباتی 2012 له به‌رامبه‌ر بێ ده‌نگی كردن له په‌لكێشانی حوسییه‌كان له یه‌مه‌ن تا پارسه‌نگی هێز ڕابگرێت له به‌رامبه‌ر "گردبوونه‌وه‌ی یه‌مه‌ن بۆ چاكسازی" كه سه‌ر به ئیخوان موسلمین بوون، ئه‌م كاره وای كرد كه هاوپه‌یمانێتییه‌ك بێته ئاراوه له نێوان حوسییه‌كان و سه‌رۆكی پێشوو ولایه‌نگرانی له پارتی كۆنگره‌ی نیشتیمانی گشتی و سوپا تا له ده‌ره‌نجامی ئه‌م هاوپه‌یمانییه سه‌نعا بكه‌وێته ده‌ست حوسییه‌كان له 21 ئه‌یلولی 2014 ، له به‌رامبه‌ریشدا ئه‌نجومه‌نی هاریكاری به‌یان نامه‌یه‌كی توندی دژی حوسییه‌كان ده‌ر كرد و تیایدا ڕایگه‌یاند كه یه‌مه‌ن به شێكه له ئاسایشی كه‌نداو، به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ی كار له كار ترا زابوو.\nج. لیبیا (له‌به‌ر گرتنه‌وه‌ی كوده‌تا)\nلیبیاش پشكی خۆی له ململانێی میحوه‌ره‌كانی ناوچه‌كه‌ی به‌ركه‌وت، دوای ئه‌وه‌ی كه میحوه‌ری "دژه شۆڕش" سه‌ركه‌وتوو بوو له گێڕانه‌وه‌ی كات بۆ دواوه له میسڕ و جێگیر كردنی ده‌سه‌ڵاتی سه‌ربازه‌كان، هه‌مان ئه‌زمون له لیبیا له‌به‌ری گیرایه‌وه له ڕێگه‌ی ئه‌و كوده‌تایه‌ی كه خه‌لیفه حه‌فته‌ر ڕابه‌رایه‌تی كرد له دژی حكومه‌تی كۆنگره‌ی نیشتیمانی نزیك له ئیخوام موسلمینه‌وه له 14 شوباتی 2014 به پشتیوانی ئیمارات و سعودییه و میسڕ كه بووه هۆی هه‌ڵگیرساندنی شه‌ڕێكی ناوخۆ له لیبیا و وڵاتی كرده گۆڕه‌پانێكی گڕ گرتوو و نێوه‌ندێك بۆ تیرۆر له باكوری ئه‌فه‌ریقا و هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه بۆ سه‌ر كه‌ناراوه‌كانی ئه‌وروپا.\nسێهه‌م: ئاشته‌وایی 2015 (ڕه‌هه‌نده‌كانی ئاشتی)\nله ساڵی 2015 ، گۆڕانێكی ڕیشه‌یی له سیاسه‌تی سعودییه ڕویدا به ئاڕاسته‌ی نه‌هێشتنی ناكۆكییه‌كانی كه‌نداو و نزیك بوونه‌وه‌ی له توركیا به ئامانجی دروست كردنی میحوه‌رێكی سونه كه بتوانێت بۆشایی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا پڕبكاته‌وه و سنورێك بۆ په‌لكێشانی ئێران و ڕێكخراوه ئیسلامییه توند ڕه‌وه‌كان دابنێت. ڕاسته ئه‌و هه‌وڵه شتێكی نوێی لێ سه‌و نه‌بوو به‌ڵام ده‌ره‌نجامه‌كانی له‌چاو پێشووتر باشتر بوو و هۆكار بوو بۆ دیاری كردنی سیمای ڕه‌هه‌نده‌كانی چاره‌سه‌ری سیاسی به پشتیوانی نێو ده‌وڵه‌تی و جوڵه‌یه‌كی سه‌ربازی وڵاتانی كه‌نداو بۆ ڕوو به‌ڕوو بوونه‌وه‌ی ئێران ، دیارترین ده‌ره‌نجامی ئه‌و ئاشته‌واییه‌ش بریتی بوو له :\nأ. ده‌ست پێكردنی پڕۆسه‌یه‌كی سه‌ربازی له یه‌مه‌ن (گه‌رده‌لولی حه‌زم)له 25 ئازاری 2015 به سه‌ركردایه‌تی سعودییه و پشتیوانی كه‌نداوی ئیسلامی و به‌شداری كردنی هێزه چه‌كداره‌كانی قه‌ته‌ر.\nب. دروست كردنی سوپای فه‌تح له باكوری سوریا له 24 ئازاری 2015 كه به به‌ری گه‌ڕانه‌وه‌ی هاوئاهه‌نگی (سعودییه، توركیا و قه‌ته‌ر) ئه‌ژمار ئه‌كرێت له دۆسێی سوریا بۆ ڕوو به‌ڕوو بوونه‌وه‌ی پێشڕه‌وی هێزه‌كانی ڕژێم و میلیشیا ئێرانییه‌كان، ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه ئه‌وه‌یه كه هێزی ده‌ست وه‌شێن له سوپای فه‌تح ، هێزه سه‌له‌فییه جیهادییه‌كان بوون وه‌ك به‌ره‌ی فه‌تحی شام (نوسڕه) كه ئه‌مڕۆكه له‌سه‌ری، قه‌ته‌ر ئیدانه ئه‌كرێت.\nت. دیارترین ده‌ستكه‌وته‌كانی ئه‌م نزیك بوونه‌وه‌یه به‌ستنی كۆنگره‌ی ڤێنایه له 30 تشرینی یه‌كه‌می 2015 كه تیایدا سه‌رجه‌م لایه‌نه ڕكابه‌ره‌كانی ناوچه‌كه تیایدا به‌شداربوون (سعودییه، ئێران، توركیا، میسرش، قه‌ته‌ر و ئیمارات)، سه‌رباری بوونی یه‌كێتی ئه‌وروپا و نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان، ده‌ره‌نجامی ئه‌و كۆنگره‌یه‌ش سه‌ره‌تایه‌ك بوو بۆ چاره‌سه‌ر كردنی دۆسێكانی ململانێ له ناوچه‌كه و بریتی بوون له :\n• كۆبوونه‌وه‌كانی سویسرا له نێوان حوسییه‌كان و حكومه‌تی دانپیانراو له یه‌مه‌ن له كانونی یه‌كه‌می 2015.\n• پێك هاتن له‌سه‌ر ڕێككه‌وتننامه‌ی خزێڕات له نێوان لایه‌نه‌كانی ململانێ له لیبیا و دروست كردنی حكومه‌تی پێكهاتنی نیشتیمانی له 17 كانونی یه‌كه‌می 2015.\n• ته‌رخان كردنی ده‌ره‌نجامی كۆبوونه‌وه‌كانی ڤێیه‌نا له‌مه‌ڕ چاره‌سه‌ری سیاسی به بڕیارێكی نوێ ده‌وڵه‌تی ژماره 2254 له به‌رواری 18 كانونی یه‌كه‌می 2015.\nچواره‌م: شكستی ئێستا (پلانی ترامپ)\nدیاره كه ئاشته‌وایی ساڵی 2015 ده‌ره‌نجامی نه‌ببوو، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی دواتر ده‌ركه‌وت كه ته‌نها ئاگر به‌ست بووه بۆ ڕێكخستنه‌وه‌ی كاره‌كان و چاوه‌ڕوانی كرنی هاتنه سه‌ركاری ئیداره‌ی نوێ ئه‌مه‌ریكی و زانینی سیاسه‌ته‌كانی ده‌رهه‌ق به ناوچه‌كه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی قووڵی ناكۆكیی و ئه‌جێندا دژ به‌یه‌كه‌كه‌كان له‌نێوان وڵاتانی كه‌نداو و ناوچه‌كه له چاره‌سه‌ره‌كانی (نه براوه و نه‌دۆڕاو) گه‌وره تر بوو، هه‌ستیاری سعودییه به‌رامبه‌ر ڕۆڵی توركیای ڕكابه‌ر له‌سه‌ر سه‌ركردایه‌تی كردنی میحوه‌ری سونه، هه‌نگاوه‌كانی دروست كردنی هاوپه‌یمانییه‌كی سونه له ناوچه‌كه بۆ ڕوو به‌ڕوو بوونه‌وه‌ی ئێران په‌ك ئه‌خات. له هه‌مان كاتدا ئیمارت و میسڕیش هه‌مان ترسیان له پشتیوانی توركیا و قه‌ته‌ر هه‌یه بۆ ئیخوان موسلمین كه بۆی هه‌یه هه‌ر هه‌وڵێك شكست پێ بینێت بۆ چاره سه‌ر كردنی ململانێكانی ناوچه‌كه، له‌به‌ر ئه‌وه نوێ بوونه‌وه‌ی قه‌یران له‌نێوان وڵاتانی كه‌نداو و قه‌ته‌ر شتێكی چاوه‌ڕوان كراو بوو له‌م كاته‌دا به‌تایبه‌ت دوای سه‌ردانی ترامپ بۆ سعودییه و ڕاگه‌یاندی پشتیوانی نیمچه ته‌واوه‌تی بۆ میحوه‌ری سعودییه و ئیمارات و میسڕ به شێوه‌یه كه پاڵنه‌ر بوو بۆ میحوه‌ره‌كه تا هه‌ستێت به ڕێكخستنه‌وه‌ی ناوماڵی كه‌نداو وه‌ك سه‌ه‌رتایه‌ك بۆ ڕێكخستنه‌وه‌ی ته‌واوی ناوچه‌كه به پشتیوانی ترامپ، خودی ترامپیش ئه‌مه‌ی نه‌شارده‌وه و به شانازییه‌وه ده‌یوت "قه‌یران له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر، ده‌ره‌نجامی سه‌ردانی كردنێتی بۆ ناوچه‌كه"، ئه‌كرێت گرنگترین لێكه‌وته‌كانی ئاڵۆزتر بوونی قه‌یرانی ئێستای كه‌نداو له دوو خاڵی سه‌ره‌كیدا كورت بكه‌ینه‌وه:\n1. گه‌ڕانه‌وه‌ی میحوه‌ره‌كان (دا دۆشینی كه‌نداو)\nقه‌یرانی كه‌نداو سه‌ره‌تایه‌ك ئه‌بێت بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی سیاسه‌تی میحوه‌ره‌كان بۆ ناوچكه و كه‌نداو به ته‌واوی وڵاته‌كانییه‌وه گه‌وره ترین دۆڕاو ئه‌بن له‌م ڕوو به‌ڕوو بوونه‌وه‌یه‌دا له هه‌ردوو ڕووی مادی و سیاسیه‌وه، سه‌رباری ئاڵۆزتر بوونی دۆسێ قه‌یراناوییه‌كانی ناوچه‌كه له ده‌ره‌نجامی ململانێی میحوه‌ره‌كان، ئه‌مه‌ش ده‌رفه‌تی زیاتر ئه‌ڕه‌خسێنێت بۆ ده‌ست تێوه‌ردانی گه‌وره تر له پرسه عه‌ره‌بییه‌كان له‌سه‌ر هه‌ردوو ئاستی ناوچه‌یی و جیهانییه‌وه، ئه‌م كاره‌ش له به‌ر ژه‌وه‌ندی سعودییه نابێت كه ده‌یه‌وێت ڕۆڵی "ده‌وڵه‌تی نێوه‌ند" بگێڕێت له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وپه‌راوێزی زیاتر ده‌به‌خشێت به‌ئێران تا كار له‌سه‌ر ناكۆكییه‌كانی كه‌نداو بكات و كاریگه‌ری نه‌رێنی دروست بكات له‌سه‌ر نزیك بوونه‌وه‌ی سعودییه و ئه‌مه‌ریكا.\nله به‌رامبه‌ر دا پێویستی سعودییه و قه‌ته‌ر بۆ دروست كردنی هاوپه‌یمانی له‌گه‌ڵ وڵاته زلهێزه‌كاندا، ده‌رفه‌ت ئه‌كاته‌وه بۆ زۆرێك له لایه‌نه نێوده‌وڵه‌تی و ناوچه‌ییه‌كان تا وڵاتانی كه‌نداو دادۆشن له‌سه‌روی هه‌موشیانه‌وه قه‌ته‌ر و سعودییه، ئه‌مه‌ش زیان به به‌رژه‌وه‌ندی هه‌ردوو وڵات ئه‌گه‌یه‌نێت.\nهه‌ڵوێستی ئه‌مه‌ریكاش له‌مه‌ڕ ئه‌وه‌ی كه له كه‌نداو ڕوو ئه‌دات دژ به یه‌كییه‌كه‌ی تێدایه له‌نێوان دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی و دامه‌زراوه‌كانی دیكه حوكمڕانی له وڵاته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، به شێوه‌یه‌ك كه وه‌زیری به‌رگری ئه‌مه‌ریكا واژۆی له‌سه‌ر گرێبه‌ستێك كرد به به‌های 12 ملیار دۆلاری ئه‌مه‌ریكی بۆ فرۆشتنی فڕۆكه‌ی شه‌ڕ كه‌ر له جۆری ئێف 15 به قه‌ته‌ر سه‌رباری ئه‌وه‌ی كه دۆناڵد ترامپی سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا له‌م ماوه‌یه‌ی ڕابوردوودا ڕه‌خه‌نه‌ی له‌قه‌ته‌ر گرت و تۆمه‌ت باری كرد به‌وه‌ی كه پشتیوانی له تیرۆر ئه‌كات، سه‌رباری ئه‌نجامدانی مانۆر له ئاوه‌كانی كه‌نداوی سه‌ر به قه‌ته‌ر به به‌شداری زیاتر له 9 یه‌كه‌ی سه‌ربازی ئه‌مه‌ریكی و قه‌ته‌ری. ڕه‌نگه ئه‌م پارادۆكسه له هه‌ڵوێستی دامه‌زاروه ئه‌مه‌ریكییه‌كاندا بگه‌ڕێته‌وه بۆ لۆبییه‌كانی كه‌نداو له‌ناو ئیداره‌ی ئه‌مه‌ریكیدا، بێ گومان ئه‌م كاره‌ش كاریگه‌ری داده‌نێت له‌سه‌ر ئاڕاسته‌ی كاری ئیداره‌ی نوێ بۆ سنور دار كردنی هه‌ژمونی ئێران و چاره‌سه‌ر كردنی دۆسێ هه‌ڵپه‌سێرداوه‌كانی ناوچه‌كه له‌گه‌ڵ به‌رده‌وام بوونی قه‌یرانی كه‌نداو.\nبه‌ڵام ڕوسیا كه وا نیشان ئه‌دات نێوه‌ند گیری ئه‌كات له نێوان هه‌ردوو لادا، له‌و ململانێیه‌دا به‌دوای ده‌رفه‌تدا ده‌گڕێت تا وه‌به‌ر هێنانی سیاسی بكات له‌سه‌ر بوونی سه‌ربازی خۆی له‌ناوچه‌كه له ڕێگه‌ی ڕاكێشانی میحوه‌ری توركیا وقه‌ته‌ڕ به‌لای خۆیدا، ئه‌مه‌ش به‌یه‌كێك له بنه‌ماكانی سه‌ركه‌وتنی ڕۆڵی ڕوسیا ئه‌ژمار ئه‌كرێت له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به تایبه‌ت ڕه‌هه‌ندی "ئاستانه" ، له لایه‌كی دیكه‌وه ڕوسیا ده‌رفه‌تی گه‌مارۆدانی ئابوری قه‌ته‌ڕی له‌ده‌ست نه‌داوه و پێشنیاری ئه‌وه‌ی كردووه كه هاوكاری قه‌ته‌ر به‌كات به دابین كردنی خۆراك بۆ ئه‌و وڵاته.\nسه‌باره‌ت به ئێرانیش، ئه‌توانین بڵێین كه ئێران پێی وایه كه ناكۆكییه‌كانی كه‌نداو ده‌رفه‌تێكه له سه‌ر ئاستی سیاسی بۆ به‌ده‌ست هێنانی كاتی زیاتر و خۆ ئاماده كردن بۆ ئه‌و گۆڕانه‌ی كه له سیاسه‌تی ئه‌مه‌ریكادا دێته ئاراوه له ده‌ره‌نجامی ناكۆكییه‌كانی كه‌نداو، هه‌روه‌ها ئێران هه‌وڵ ئه‌دات سوود له پێویستی قه‌ته‌ر وه‌ربگرێت بۆ هاوپه‌یمان تا جارێكی دی له خۆی نزیك بكاته‌وه یاخودلانی كه‌م بیكاته وڵاتێكی بێلایه‌ن، له‌سه‌ر ئاستی ئابوریش، گه‌مارۆ خستنه سه‌ر قه‌ته‌ڕ به‌ده‌رفه‌تێك داده‌نرێت بۆ ئێران تا ئاستی ئاڵووێری بازرگانی له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ڕ به‌رز تر بكاته‌وه كه له ئێستادا له 300 ملیۆن دۆلار تێ ناپه‌ڕێت، ئه‌مه‌ش شتێكه كه به‌رپرسه ئێرانییه‌كان به ئاشكرا وتویانه.\nئه‌نقه‌ره‌ش وه‌ك دیاری هه‌وڵ ئه‌دات ئه‌و قه‌یرانه بقوازێته‌وه بۆ كردنه‌وه‌ی شوێن پێیه‌كی سه‌ربازی له كه‌نداودا، ئه‌مه‌ش به ده‌رفه‌تێك داده‌نرێت بۆ توركیا تا گه‌مارۆی سعودییه بدات كه به ڕكابه‌ری توركیا داده‌نرێت له پێشه‌وایه‌تی كردنی جیهانی سونه، ئه‌مه‌ش نه‌به‌سوودی سعودییه یه و نه به‌سوودی قه‌ته‌ڕ. سه‌رباری قه‌یاری كه‌نداو كه به ده‌رفه‌تێكی ئابوری گونجاو داده‌نرێت بۆ ئه‌نقه‌ره، توركیا خوازیاره ئاستی ئاڵوێری بازرگانی له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر له 700 ملیۆن دۆلاره‌وه له ساڵی 2016 به‌رز بكاته‌وه بۆ 5 ملیارد دۆلار له دوای دروست بوونی قه‌یرانه‌وه.\n2. په‌ك خستنی ڕه‌هه‌نده‌كانی چاره‌سه‌ر (تارمایی فیدڕالی)\nله حاڵه‌تی به‌رده‌وام بوونی ململانێكانی كه‌نداو و نه‌گه‌یشتن به ڕێگه چاره، به ئه‌گه‌ری زۆر ده‌بێتـه هۆی سه‌ره‌تایه‌ك بۆ هه‌ره‌س هێنانی ئه‌و ڕه‌هه‌نده سیاسیانه‌ی كه ئاشته‌وایه‌كه‌ی 2015 وێنه‌ی بۆ كێشا، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی كه ئه‌و هه‌وڵه نێو ده‌وڵه‌تییانه‌ش شكست پێ ده‌هێنێت كه درا له پێناو ئاشته‌وایی له دۆسێكانی لیبیا و سوریا و یه‌مه‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی به به‌رده‌وام بوونی قه‌یران ، سه‌ر له نوێ ئه‌و وڵاتانه ئه‌بنه‌وه به گۆڕه‌پانی ململانێ هاوشێوه‌ی ئه‌وه‌ی له 2013 له ڕووی دا و ئه‌گه‌ر هه‌یه كاریگه‌ری گه‌لێكی زۆر دورست بكات كه‌ی دیارترینیان بریتییه‌له :\nأ. سوریا: به‌رده‌وام بوونی قه‌یرانی كه‌نداو ده‌ره‌نجام كاریگه‌ری دروست ئه‌كات له‌سه‌ر دۆسێی سوریا له ڕووی سیاسی و سه‌ربازییه‌وه كه ئه‌كرێت له‌م چه‌ند خاڵه‌دا كورتی بكه‌ینه‌وه:\n• گه‌ڕانه‌وه‌ی میحوه‌ره‌كان بۆ ناوچه‌كه دابه‌ش بوون دروست ئه‌كات له‌ناو ئۆپۆزسیۆنی سوریا به تایبه‌ت هاوپه‌یمانی نیشتیمانی و شاندی باڵای دانوستان، ئه‌م كاره‌ش كاریگه‌ری دروست ئه‌كات له‌سه‌ر ڕه‌وتی دانیشتنه‌كانی داهاتوی جنێف و دروست كردنی شاند بۆ گفتوگۆكان و پشتیوانی دیبلۆماسی ناوچه‌یی بۆ شانده‌كان.\n• به ئامانج كردنی قه‌ته‌ڕ له چوارچێوه‌ی جه‌نگی ئاشكرا به مانای به ئامانج كردنی توركیاش دێت، لێره‌وه ڕه‌نگه سعودییه و ئیمارات - كه خاوه‌ن په‌یوه‌ندی زۆر تایبه‌تن له‌گه‌ڵ پارتی یه‌كێتی دیموكرتی PYD و هه‌رێمی كوردستان له عێراق - هه‌وڵ بده‌ن كه گه‌مارۆی هه‌ژمونی توركیا بده‌ن له ڕێگه‌ی دوورخستنه‌وه‌ی توركیا له ناوچه‌ی عه‌ره‌بی له ڕێگه‌ی پشتیوانی كردنی دروست بوونی هه‌رێمێك بۆ كورد له سوریا و سه‌ربه‌خۆ بوونی كورد له عێراق.\n• هه‌ر جۆره نزیك بوونه‌وه‌یه‌ك له نێوان میحوه‌ری (قه‌ته‌ڕ - توركیا) له ئێران و ڕوسیا، وه‌ك كردانه‌وه‌یه‌ك به‌رامبه‌ر به ئاڵۆزتر كردنی قه‌یرانه‌كه له لایه‌ن میحوه‌ری سعودییه‌وه، ده‌ره‌نجام كاریگه‌ری له سه‌ر دۆسێی سوریا دروست ئه‌كات و ئه‌چێته خانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ڕوسیا و ئێرانه‌وه.\nناكۆكییه‌كان كار ئه‌كاته سه‌ر هێزه‌شه‌ڕ كه‌ره‌كان له‌سه‌ر زه‌وی، به تایبه‌ت هێزه ئیسلامییه‌كان كه په‌یوه‌ندییه‌كانی باشیان هه‌یه له‌گه‌ڵ قه‌ته‌ر و توركیا، ئه‌مه سه‌رباری ئه‌و هێزانه‌ی كه له ئیخوان موسلمینه‌وه نزیكن، ئه‌و كاردانه‌وه‌یه‌ش به‌م شێوه‌یه ده‌بێت :\n• په‌ك خستنی دانیشتنه‌كانی ئاستانا له ڕێگه‌ی گوشار خستنه سه‌ر هێزه‌كان له ڕێگه‌ی میحوه‌ره‌كانه‌وه، ئاماژه‌كه‌شی له دواخستنی گه‌ڕێ نوێی ئاستانا به‌دی كرا كاتێك كه بڕیار بوو له 12-13 مانكی حوزه‌یران ئه‌نجامبدرێت.\n• گه‌وره بوونی بازنه‌ی پۆلێن كردنی هێزه‌كان به تیرۆر و گرتنه‌وه‌ی ئه‌و هێزانه‌ی كه له لایه‌ن قه‌ته‌ڕ و توركیاوه پشتیوانی لێ ئه‌كرێت به‌و هێزانه‌ش كه له ئیخوان موسلمینه‌وه نزیكن . به‌مه‌ش بازنه‌ی لێدانی ئه‌و هێزانه له لایه‌ن هاوپه‌یمانی نێو ده‌وڵه‌تییه‌وه زیاتر ده‌بێت.\n• جوڵه‌ی هێزه‌كانی سه‌ر به قه‌ته‌ڕ و توركیا له دژی هێزه‌كانی سه‌ر به میحوه‌ری سعودییه و ئه‌مه‌ریكا بۆ گرتنی ناوچه‌ی زیاتر، ئه‌م كاره دۆسێی سوریا ئاڵۆزتر ئه‌كات و سوریا ئه‌كاته گۆڕه‌پانی به‌ریه‌ك كه‌وتنی هه‌ردوو میحوه‌ره‌كه ، به‌و پێیه‌ی كه كه‌نداو نابێته شوێنی به‌ریه‌ك كه‌وتنی ڕاسته‌وخۆ.\nلێدوانه‌كانی عه‌قید ئه‌حمه‌د ئه‌لمسماری وته‌بێژی هێزه‌كانی حه‌فته‌ر كه تیایدا هێرشی كرده سه‌ر قه‌ته‌ڕ، به‌مانای چوونه ناوه‌وه‌ی لایه‌نێك له لایه‌نه‌كانی ململانێی لیبیابه بۆ قه‌یرانی كه‌نداو. ئه‌م كاره هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌یه و ئاماژه یه بۆ ئه‌وه‌ی كه لیبیا به‌های ئه‌م هه‌ڵه‌یه‌ی خۆی ده‌دات به‌و پییه‌ی كه ململانێی كه‌نداو دانوستانه‌كانی ئه‌لسخێرات په‌ك ئه‌خات و دره‌نجامی دانوستانه‌كانی ئه‌لسراج و حه‌فته‌ر ناهێڵێت كه‌له سه‌ره‌تای مانگی ئایار له ئه‌بو زه‌بی ئه‌نجام درا، له لایه‌كی دیكه‌وه سوور بوونی حه‌فته‌ر به پشتیوانی ئیمارات و میسڕ له سه‌ر یه‌كلایی كردنی كێشه‌كان به ڕێگه‌ی سه‌ربازی ، ئه‌گه‌ره‌كانی گۆڕانی لیبیا بۆ گۆڕه‌پانێكی خوێناوی شه‌ڕ له نێوان میحوه‌ره‌كانی ناوچه‌كه به‌هێزتر ئه‌كات و كه‌لێنی نێوان لایه‌نه لیبیه‌كان و كه‌تیبه‌كانی باكوری ڕۆژئاوی لیبیا زیاتر ئه‌كات، ئه‌م كاره‌ش په‌ل ئه‌كێشێت بۆ به فیدڕاڵی كردنی لیبیا وه‌ك ته‌نها ڕێگه چاره بۆ چاره‌سه‌ر كردنی ئه‌و قه‌یرانانه‌ی لیبیا كه بۆته مایه‌ی هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر ئه‌وروپا و وڵاتانی دراوسێ.\nقه‌یرانی كه‌نداو بۆی هه‌یه بێته مایه‌ی له‌ده‌ست دانی ئه‌و ده‌ستكه‌وته كه‌مانه‌ی كه ده‌ست وه‌ردانی سه‌ربازی هێزه‌كانی سعودییه و ئیمارات و قه‌ته‌ر به ده‌ستیان هێنا له یه‌مه‌ن، له لایه‌ك ئه‌گه‌ر سعودییه و ئیمارات ده‌ست به‌ردای پشتیوانییه سه‌ربازی و مادیی و میدیایی بن یاخود بیگۆڕن به هێزێكی دیكه، ئه‌بێـته هۆی ئاڵۆزتر كردنی یه‌مه‌ن و جارێكی دی كاردانه‌وه‌ی بوار بۆ حوسییه‌كانی تا ده‌ست پێشخه‌ری بگرنه ده‌ست، سه‌رباری ئه‌وه‌ی له ڕووی تێچوونه‌وه ده‌ستوه‌ردانی سعودییه و ئیمارات له یه‌مه‌ن قورستر ته‌واو ئه‌بێت و له ڕووی مرۆییشه‌وه تا دێت قه‌یرانه‌كه زیاتر ده‌بێت. له لایه‌كی دیكه‌شه‌وه دژ به یه‌كی ئه‌جێنداكانی سعودییه و ئیمارت له یه‌مه‌ن و هاوشان له‌گه‌ڵ قه‌یرانی كه‌نداو بۆی هه‌یه كه یه‌مه‌ن بگێڕێته‌وه بۆ پێش ئازاری 2013 به تایبه‌ت كه ئیمارات ئه‌یه‌وێت پڕۆسه سه‌ربازییه‌كانی ڕابگرێت و كه‌ناڵی گفتوگۆ بكاته‌وه له‌گه‌ڵ حوسییه‌كان له ڕێگه‌ی عومانه‌وه له ترسی ئه‌وه‌ی نه‌وه‌ك سه‌نعا بكه‌وێته ده‌ست به‌رگری میللی یه‌مه‌نی كه نزیكه له ئیخوان موسلمینه‌وه، هه‌روه‌ها پشتیوانی جوڵانه‌وه‌ی باشوری جودا خوزا ئه‌كات كه ئه‌مه‌ش نایه‌ته‌وه له‌گه‌ڵ خواستی سعودییه.\nپێویسته له‌سه‌ر هێزه‌ڕكابه‌ره‌كانی كه‌نداو كه له‌وه بگه‌ن ئه‌م وێستگه‌یه‌ی ململانێ له وێستگه‌كانی دیكه ناچێت و ئه‌مه‌ش ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و هه‌ستیارییه‌ی كه ناوچه‌كه پێیادا تێ په‌ڕ ده‌بێت سه‌رباری مه‌ترسییه‌كه‌ی. ئه‌م گه‌ڕه‌ی ململانێش ئه‌گه‌ر سنوری سیاسی وئابوری و ڕێوشوێنه‌كانی پچڕاندنی په‌یوه‌ندی و گه‌مارۆدان تێپه‌ڕێنێت به ئاڕاسته‌ی ڕوو به‌ڕِوو بوونه‌وی ڕاسته‌وخۆ، ململانێكات زیاتر ئاڵۆز ده‌كات و هه‌ڕه‌ش له‌سه‌ر ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی كه‌نداو دروست ده‌كات زیادتر له هه‌ر كاتێكی دیكه، ئه‌زمونی پێشووی ململانێی میحوه‌ره‌كان ئاماژه بۆ ئه‌وه ئه‌كه‌ن كه ته‌نها پشتیوانی ئه‌مه‌ریكا به‌س نییه بۆ ئه‌وه‌ی میحوه‌رێك به‌سه‌ر میحوه‌رێكی دیكه‌دا سه‌ركه‌تن به‌ده‌ست بهێنێت. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر میحوه‌رێك هێنده ئامرازی له‌به‌ر ده‌ستدا هه‌یه كه ناوچه‌كه كاره‌ستبار تر بكات، له‌به‌ر ئه‌وه به‌رده‌وام بوونی قه‌یرانی كه‌نداو و ئاڵۆزتربوونی وا ئه‌كات كه هیچ لایه‌نێك نه‌توانێت كۆنتڕۆڵی بكات و كه‌نداویش به‌دوور نابێت له لێكه‌وته‌كانی.\nله هه‌فته‌نامه‌ی ئاژانس بڵاو بۆته‌وه


٥ کەس لە ئەندامانی شارەداریی مەهاباد دەسبەسەر کراون\n13:37 - 5 گەلاوێژ 2720\nهێزە ئەمنییەتییەکانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ٥ کەس لە کارمەندانی شارەداریی مەهابادیان دەسبەسەر کردووە و لەگەڵ خۆیان بردوویانن.\nڕۆژی یەکشەممە ڕێکەوتی ٥ی گەلاوێژی ٩٩ی هەتاوی کاتژمێر ٩ی بەیانی، مەئموورانی حیفازەتی ئیتلاعات کە ڕوون نییە لە تاران یان لە ورمێوە هاتوون، ٥ کەس لە کارمەندانی شارەداریی مەهابادیان دەسبەسەر کردووە و لەگەڵ خۆیان بردوویانن.\nئەو مەئموورانەی ئیتلاعاتی ڕێژیمی ئێران بە سێ ماشین هاتوونەتە شارەداریی مەهاباد و ئەو کەسانەیان دەسبەسەر کردووە.\nشوناسی ئەو کارمەندانەی دەسبەسەر کراون بەم چەشنەیە: "ئارمان کەریمی، فاخر بایزیدی (بنەماڵەیەکی سەر بە ڕێژیمی ئێران)، ئاوارە (عومران) عەلیزادە، سەید حەسەن سەید ئەمینی (بەرپرسی ئەملاک) و سەعید مستەفا نژاد".\nئەو ٥ کەسە لە کارمەندانی شارەدارین و لە بەشی شارسازیدا کار دەکەن. هۆکاری دەسبەسەرکرانی ئەو کەسانە بۆ گەندەڵی و دزیی ئەو کەسانە دەگەڕێتەوە.\nهاوکات باس لەوە دەکرێت، "حامید حەیدەری" شورای شاری مەهاباد و برایەکی موهەندیس "کەریمی" لەلایەن حیفازەتی ئیتلاعاتەوە دەسبەسەر کراون.\nشارەداریی مەهاباد بە ویستی خەڵک دانەنراوە و ئەو ئیدارەیە خزمەتگوزای ناکات. شارەداریی مەهاباد وەک یەکێک لە ئیدارەکانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران جیا لەوەیکە تەنگی به خەڵک هەڵچنیوە، لە هەمان کاتیشدا ڕێگری لە دروستکردنی بیناسازی لە خەڵک دەکات.\nهاووڵاتییانی مەهاباد به دانانی "کامران فاتح" وەک شارەداریی ئەو شارە ناڕازین، ئەوەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ناوبراو پێشتر لە شارەداریی پیرانشاردا گەندەڵیی کردووە و یەکێک له مۆرەکانی ڕێژیمی ئێرانه.


دامەزراندن بە فۆڕم لە هەرێمی كوردستان دەستپێدەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/07/09 - 6:34 PM\nسەرۆكی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و راپرسی لەهەرێمی كوردستان لە پەرلەمانی كوردستان ڕوونكردنەوە سەبارەت بە چۆنیەتی بەڕێوەچوونی ئامادەكارییەكان بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان لە 30ی ئەیلولی ئەمساڵ دەدات و ڕایدەگەیەنێت، “دامەزراندنی كارمەندانی سەر سندوقەكان لەرێگەی فۆڕمێكەوە دەبێ و پێویستیان بە 50 هەزار كەسە”.\nهەندرێن محەمەد، سەرۆكی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و ڕاپرسی لەهەرێمی كوردستان لەوەڵامی پرسیارەكانی ئەندامانی پەرلەمان لەبارەی تۆماری دەنگدەران ڕایگەیاند، “ئەو داتایەی باس دەكرێ 900 هەزار ناوی دوبارە و مردوو و لەیەك چوو هەیە ئەوە كۆتایی هات و ئێستا تۆمارێكی نوێ لەبەردەستی كۆمیسیۆن هەیە، بنكەی دەنگدانی تایبەتیش لە 2 هەزار زیاتر نابێت و بۆ دەنگدانی گشتی لە 2 هەزار و 500 كەس زیاتر نابێت”.\nوتیشی، ” لە8ی ئایار داوامان لێكرا هەلبژاردن بكەین بۆ پەرلەمانی كوردستان و ئێستاش بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پاریزگاكان، ڕەنگە نەكرێ، چونكە دوبارە تۆماركردنی قەوارە سیاسیەكان و كاندیدەكانی دەوێت، كە ئەمەش كاتی پێویستە”.\nئەوەشی خستەڕوو، چاودێری كردنی چاڵاكانە بۆ ڕێگری لەساختەكاری باشترین كارە و ئەویش بە دانانی چاودێر لەلایەن لایەنەكانەوە دەبێت، داواش دەكەین هەموان هاوكار بن لەگەڵ كۆمسیۆن”.\nڕاشیگەیاند، مۆبایل قەدەغە دەكەین لەكاتی هەڵبژاردنەكان و بەشتێكی باشی دەزانین، هەروەها پابەندین بەڕاگەیاندنی ئەنجامی بەرایی لەماوەی 72 كاتژمێر، بەڵام لە بڵاوكردنەوەی ئەنجامەكانیش زیاتر گرنگتر ئەوەیە، كە وردتر بین لەئەنجامەكان.\nسەبارەت بەدامەزراندنی كارمەندانی سەر سندوقی دەنگدان هەندرێن محەمەد وتی، “دامەزاردنی كارمەندانی سەر سندوقەكان لەڕێگەی فۆڕمێكەوە دەبێ، كە پێویستیان بە 50 هەزار كەس دەبێ، هەرچەندە ئەوەش ڕاستە، كە پێشتر لەكاتی دامەزراندنی كارمەندانی كۆمسیۆن 1500 كەس لەلایەن حزبەكانەوە بووە”.\nلەبارەی كاتی بانگەشە ئاشكرای كرد، دوو پێشنیار هەیە، كە ماوەی بانگەشە 15 ڕۆژ بێت هەندێكیش دەڵێن 25 ڕۆژ، لەداهاتوویەكی نزیك وەڵام دەدەینەوە، ڕەتیشی كردەوە، سود لەكارتی دەنگدانی ئەلیكترۆنی عیراق وەربگرن بەهۆی نەبوونی ئامێری خوێندنەوەی ئەو كارتە.\nوتیشی، “ئەوانەی ناویان هەبێ لەتۆماری دەنگدانی تایبەت لەتۆماری دەنگدانی گشتی دەسڕێتەوە”.\nدامەزراندنكۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و راپرسی هەرێمی كوردستانهەرێمی كوردستان\nمالكی لەسەر بڵاوكردنەوەی بەڵگەنامەی ڕێكەوتن لەگەڵ پارتی هاتەدەنگ


سه‌رۆکی ده‌زگای ئاسایشی نیشـتیمانی ئه‌مه‌ریکا ئاماده‌ی به‌رده‌م لیژنه‌یه‌کی کۆنگرس ده‌بێت\nبڕیاره ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه جه‌نه‌ڕاڵ که‌یث ئا‌لێـکزانده‌ر سه‌رۆکی ده‌زگای ئاسایشی نیشـتیمانی ئه‌مه‌ریکا ئاماده‌ی به‌رده‌م لیژنه‌یه‌کی کۆنگرس ببێت بۆ پـرسیار و وه‌ڵامدانه‌وه له باره‌ی به‌رنامه مشتومڕ له‌سه‌ره‌که‌ی حکومه‌ت بۆ چاودێریکردنی ئنته‌رنێتی وڵاته‌که.\nچاوه‌ڕوان‌ده‌کرێت جه‌نه‌ڕاڵ که‌یث ڕووبه‌ڕی پـرسیاری قورسی سیناتۆرانی نێو لیژنه‌که بـبێته‌وه له باره‌ی ئه‌و به‌رنامه‌یه‌ی به پـرزم ((PRISM ناسراوه که ده‌ڵێن ئی‌مه‌یڵ و زانیاری دیکه‌ی خه‌ڵـکی له کۆمپانیاکانی ئنته‌رنێته‌وه کۆده‌کاته‌وه.\nهه‌رسێ کۆمپانیای گه‌وره‌ی سه‌ر ئنته‌رنێتی جیهان که بنکه‌یان له ئه‌مه‌ریکایه ( گوگڵ، فه‌یسبوک، مایکرۆسۆفت) داوا له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سه‌رۆک ئۆباما ده‌که‌ن ڕێگه‌یان پـێ‌بده‌ن ورده‌کاری ئه‌و بڕیاره‌ی دادگای فیدراڵی ئاشـکرا بکه‌ن بۆ ڕاده‌سـتکردنی زانیاری به‌کارهێنه‌رانی ئنته‌رنێت بۆ ده‌زگا زانیاریـیه‌کانی ئه‌مه‌ریکا. کۆمپانیاکان ده‌ڵێن ده‌یانه‌وێت هه‌موو شتێـک به ڕوون ئاشـکرایی بکرێت.\nجێی ئاماژه‌یه ئێدوارد سنۆدن که شاره‌زایه‌کی کۆمپـیوته‌ره و به کۆنتراکت بۆ ده‌زگای ئاسایشی نیشـتیمانی ئه‌مه‌ریکا کاری ده‌کرد، مه‌سه‌له‌ی ئه‌م به‌رنامه‌ی پـرزمه‌ی بۆ ڕۆژنامه‌ی واشنتن پـۆستی ئه‌مه‌ریکایی و گاردیانی به‌ریتانی ئاشکراکرد.


سلێمانی: رێگری له ژماره‌یه‌ك رۆژنامه‌نووسكرا\nبه‌مه‌به‌ستی روماڵی كردنه‌وه‌ی پرۆژه‌ی ( گۆڕنی زیندان بۆ كتێیخانه)، كه‌له‌لایه‌ن دیمه‌ن بورهانه‌وه راگه‌یه‌ندرا له زیندانی چاكسازی ژنان و منداڵا له سلێمانی، به‌ڵام له‌لایه‌ن بازگه‌ی یه‌كه‌ی هێزه‌كانی 70 رێگری له ژماره‌یه‌ك رۆژنامه‌نووس و ده‌زگاكانی راگه‌یاندن كرا به‌بیانوونی نه‌بوونی مۆڵه‌ته‌وه، رۆژنامه‌نووسێكیش رایده‌گه‌یه‌نێت، له‌كاتێكدا رێگری له ئێمه‌كرا به‌به‌رچاوی خۆمان رێگه‌یان بۆ چه‌ند رۆژنامه‌نووس و ده‌زگایه‌كی راگه‌یاندن كرده‌وه بچن روماڵی چالاكیه‌كه بكه‌ن.\nئاوات مه‌حمود په‌یامنێری كه‌ناڵی NRT به‌میترۆی وت: له‌گه‌ڵ كامێرامانه‌كه‌م زانكۆ ته‌ها ویستمان بچین بۆزیندانی ژنان و منداڵانی سلێمانی به‌مه‌به‌ستی روماڵكردنی كردنه‌وه‌ی پرۆژه‌ی گۆڕینی زیندان بۆ كتێبخانه، به‌ڵام له‌لایه‌ن په‌سه‌وانه‌كانی بازگه‌ی هێزه‌كانی رێگریمان لێكرا و رێگه‌یانه‌دا بچین ژوره‌وه.\nله‌میا ره‌سوڵ په‌یامنێری كه‌ناڵی وار تیڤی وتی" من و كامێرا مانه‌كه‌م محمه‌د ئازاد له‌كاتێكدا ئێمه بانگهێشت نامه‌مان بۆ نێردراوه بۆ ئه‌وه‌ی روماڵی ئه‌و چالاكیه بكه‌ین به‌ڵام له‌لایه‌ن بازگه‌ی یه‌كه‌ی هێزه‌كانی 70وه رێگریمان لێكرا" .\nئاری لوقمان په‌یامنێری كه‌ناڵی KNN به‌میترۆی راگه‌یاند: له‌گه‌ڵ هه‌ردی به‌هادینی كامێرامان له‌به‌رده‌م بازگه‌ی یه‌كه‌ی هێزه‌كانی 70 رێگریمان لێكرا له كاتێكدا چه‌ند رۆژنامه‌نووسێكی كه‌ناڵه‌كانی دیكه به‌به‌رچاوی خۆمانه‌وه رێگه‌یان پێدان بچنه مه‌راسیمه‌كه و روماڵ بكه‌ن.\nهاوكات رێگری له ئیبراهیم فه‌تاح كامێرامان و حه‌مه ته‌یب كامێرامان و هاژه غه‌فور په‌یامنێری كه‌ناڵی K24 و به‌رهه‌م له‌تیف په‌یامنێری ئاژانسی رۆژنیوز كرد.\nهاوكات دیمه‌ن بورهان خاوه‌نی پرۆژه‌كه له روونکردنەوەیەکیدا بۆ میدیاکاران رایگه‌یاند: بڕیار بوو ئەمڕۆ ھەموو میدیاکان لەکۆنگرەی رۆژنامەنامەڤانی پڕۆژەی "زیندان دەکەین بە کتێبخانە" ئامادەبن کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی چاکسازی ژنان و نەوجەوانانی سلێمانییەوە بانگێشت کرابوون، بەڵام بەداخەوە رێگرییان لێکرا، لە بەر گوتەی بەرپرسانی چاکسازییەکە، ھێزەکانی یەکەی ٧٠ رێگەیان نەداوە زۆربەی دەزگا میدیاییەکان رووماڵی پڕۆژە خێرخوازییەکە بکەن، بۆیه داوای لێبوردن له رۆژنامه‌نووسان و له‌و ده‌زگا راگه‌یاندنانه ده‌كه‌م كه رێگه‌یان پێنه‌دان روماڵی چالاكیه‌كه بكه‌ن.


پەیامی جه‌ژنه پیرۆزه.\nپەیامی پرۆژە بانگەوازییەکانی شیخ ئه‌حمه‌د كاكه مه‌حموود به‌بۆنه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی جه‌ژنی قوربانی پیرۆزه‌وه.\nلبیك اللهم لبیك .. لبیك لا شریك لك لبیك .. إن الحمد والنعمة لك والملك .. لا شریك لك ..\nبه‌بۆنه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی جه‌ژنی پیرۆزی قوربانه‌وه پڕ به دڵ پیرۆزبایی خۆمان ئاراسته‌ی موسوڵمانانی جیهان به گشتیی و كوردستان به‌تایبه‌تی ده‌كه‌ین..\nبه چه‌پكه گوڵی خۆشه‌ویستیی و داوای میهرو به‌زه‌یی خوای میهره‌بان له ده‌رگای دڵی ئێوه‌ی ئیمانداران ده‌ده‌ین و داواكارین خوای به‌به‌زه‌یی عیباده‌تی حاجیان و ئێوه‌ی به‌رێزیشی وه‌رگرتبێ و قه‌ڵه‌می عه‌فوی به‌سه‌ر هه‌موو تاوانه‌كانماندا هێنا بێت.\nبه‌رێزان/ خوای گه‌وره‌و میهره‌بان كه به‌نده‌یه‌كی خۆی قه‌بوڵ كرد به‌هاتنه ناو بازنه‌ی ئیمانداران و ئه‌هلی ته‌وحید.، ئیتر دوای ئه‌و قه‌بوڵكردنه به هه‌موو جۆرێك له جۆره‌كان به‌نده‌كانی تاقی ده‌كاته‌وه‌و له سه‌نگی مه‌حه‌كیان ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی له رۆژی ته‌نگانه‌و رۆژی ڕوو به‌ڕووبوونه‌وه له‌گه‌ڵ دارو ده‌سته‌ی شه‌یتان و شه‌یتانییه‌كان ئه‌و به‌نده بێت كه خوا خۆی ده‌یه‌وێ و پێویستی پێیه‌تی.! ئه‌م تاقیكردنه‌وه‌ش له پێغه‌مبه‌رانه‌وه ده‌ستی پێكردووه‌و سه‌ره‌تا نێردراوانی خوا تاقی كراو نه‌ته‌وه‌و له سه‌نگی مه‌حه‌ك دراون.. گه‌وره ترین نموونه پێغه‌مبه‌ر ئیبراهیمه (علیه السلام) كه به خۆشه‌ویسترین و شیرینترین كه‌سی تاقی ده‌كرێته‌وه كه نه‌وه جوان و قه‌شه‌نگه‌كه‌یه‌تی كه به بریارو فه‌رمانی خوا ده‌بێ سه‌ر ببڕدرێ له پێناوی ره‌زامه‌ندی خوای تاقانه‌دا ، پێغه‌مبه‌ر ئیبراهیم له تاقیكردنه‌وه‌كه‌یدا سه‌ركه‌وتوو بوو وه ده‌رچوو..!! دوای ئه‌و پێغه‌مبه‌ره نازدارو خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆیشمان محمد (صلی الله علیه وێ‌له وسلم) له سه‌نگی مه‌حه‌كی تاقیكردنه‌وه دراو به چه‌ندین تاقیكردنه‌وه‌ی قورس و ئازاری سه‌خت تاقیكرایه‌وه ئه‌ویش وه‌ك نممونه‌ی مرۆڤایه‌تی له تاقیكردنه‌وه‌كه‌دا سه‌ركه‌وتوو بوو..!\nئه‌وه‌ی گرنگه ئێستا ئێمه‌ین .!! ئایا ده‌توانین له تاقیكردنه‌وه‌كانی خوای په‌روه‌رێنمان سه‌ركه‌وتوو بین و له‌م سه‌رده‌مه پڕ له ته‌كنه‌لۆجیاو دونیای عه‌وله‌مه‌دا بتوانین له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ته‌وژمه زۆر توندو ڕووداره‌دا بوه‌ستین و له‌م تاقیكردنه‌وه‌دا ئێمه‌ش مه‌ردانه‌و جوامێرانه سه‌ر هه‌ڵبڕین و ڕوو سوورانه بڵێین خوای په‌روه‌رێنمان سوپاس بۆ تۆ ئێمه‌ش به‌نده راستگۆكان و راست ڕه‌وه‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه ده‌رچووین و دونیاو دونیا گه‌رایی نه‌یتوانی به‌سه‌رماندا زاڵ ببێ..!! ئه‌مه‌یه فه‌لسه‌فه‌ی جه‌ژنی قوربان و قوربانی دان له پێناوی خوای تاقانه..!! دوعاو نزا ده‌كه‌ین كه له به‌نده ده‌رچووه‌كان بین و سه‌ربه‌رزو سه‌ر بوڵند بین..\nخوایه داوات لێ ده‌كه‌ین كه ئه‌هلی ئیسلام له هه‌ر شوێنێك بێت له دوژمانی بێویژدان و دوڕنده بیان پارێزیی و تاغوتان و ملهوڕان ریسواو سه‌ر شۆڕ بكه‌یت..\nدووباره جه‌ژنتان پیرۆزو هه‌موو رۆژێكتان هه‌ر جه‌ژن و هه‌موو جه‌ژنێكتان پیرۆز..\nسه‌رپه‌رشتیاری پرۆژە بانگەوازییەکانی شێخ ئه‌حمه‌د كاكه مه‌حموود\n9 لەسەر 10 زیلحیجەی 1440ی ک\n11 / 8 / 2019 ز\n 415 جار خوێندراوه‌ته‌وه


لە دوای 16ی ئۆكتۆبەر جموجۆڵەكانی داعش رۆژ بە رۆژ لە زیاد بووندایە | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە دوای 16ی ئۆكتۆبەر جموجۆڵەكانی داعش رۆژ بە رۆژ لە زیاد بووندایە\nرەوشی ناوچە كوردستانییەكان رۆژ بۆ رۆژ خراپتر دەبێت، هەڕەشەكانی داعش لە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان مەترسیان لای هاووڵاتییانی كورد دروست كردووە. بەرپرسانی كوردیش هۆكارەكەی بۆ بوونی بۆشایی ئەمنی دەگەڕێنەوە، چونكە پێیانوایە لەو ناوچانە رێگە لەبەردەم چەكدارانی داعش كراوەیە و بەردەوام هاتووچۆ دەكەن. دانیشتووانی ئەو ناوچانەش داوا دەكەن بۆ ئەوەی دۆخی ناوچەكانیان بە تەواوەتی ئاسایی ببێتەوە و ئەو گوندانەی چۆڵیان كردووە بگەڕێنەوە شوێنی خۆیان، پێویستە هێزی پێشمەرگە بگەڕێتەوە ئەو ناوچانەی كە پێشتر لێ بووە. بەرپرسی پەیوەندییەكانی دەرەوەی پارتی رایدەگەیەنێت، دۆخی عێراق نائاساییە و هەڕەشەی داعش هەر ماوە، بۆیە عێراق پێویستی بە هاوكاریی نێودەوڵەتی هەیە.


سامسۆنگ مۆبایلی Xcover 4sـی بە پڕۆسێسەری Exynos 7885 و نرخی 300 یۆرۆوە ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nسامسۆنگ 13, حوزه‌یران 2019\nسامسۆنگ مۆبایلی Xcover 4sـی بە پڕۆسێسەری Exynos 7885 و نرخی 300 یۆرۆوە ڕاگەیاند\nکۆمپانیای سامسۆنگ بە فەرمی نوێترین مۆبایلی زنجیرەی Galaxy Xcoverـی ڕاگەیاند ئەویش Xcover 4Sـە. مۆبایلەکە بە شێوەیەکی گشتی دیزاینێکی توند و تۆڵی هەیە و بڕوانامەی سەربازی MIL-STD 810Gـی بەدەستهێناوە ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت Xcover 4S توانایەکی زۆری هەیە لە بەرگەگرتنی تۆز و خۆڵ و کەوتنە خوارەوە لە شوێنە بەرزەکان.\nلەگەڵ ئەم دیزاینە توند و تۆڵەشدا مۆبایلەکە هەڵگری هەندێک تایبەتمەندی ئاست نزمە بە شێوەیەک لە ڕووکاری پێشەوە خاوەنی ڕوونمایەکە لە جۆری IPS LCD و هیچ نۆچێکیش بوونی نییە و کامێرای سێڵفیش ئاسایی لە بەشی پێشەوە جێگیرکراوە، سەبارەت بە بەشی پشتەوە ئەوا هەڵگری کامێرایەکە بە ڕوونی 16 مێگاپێکسڵ و ئاشکراشە خاوەنی هیچ هەستەوەرێکی پەنجەمۆر نییە نە لە پشتەوە نە لە ژێر ڕوونما.\nڕوونما: لە جۆری IPS LCD بە قەبارەی 5.0 ئینج و بە ڕوونی 720×1280 پێکسڵ و بە دووری 16:9\nپڕۆسێسەر: هەشت ناوکی لە جۆری Exynos 7885\nپڕۆسێسەری گرافیک: Mali-G71\nبیرگە: 32 گێگابایت و دەتوانرێت لە ڕێگای بیرگەی دەرەکی microSDـەوە زیاد بکرێت هەتاوەکو 256 گێگابایت\nکامێرای پێشەوە: 5 مێگاپێکسڵ\nتوانستی پاتری: 2800 ملی ئەمپێر و پشتگیری لە بارگاویکەرەوەی خێرا ناکات\nنرخ: 300 یۆرۆ\nبەرواری بەردەستبوون: بەردەست دەبێت لە مانگی حەوتەمی ئەم ساڵدا\nتاگەکان Galaxy Xcover 4s


كوردوپەیمانە نێودەوڵەتیەكانی (سایكس بیكۆ سازانۆف - سیڤەر- لۆزان) | مێژووی هاوچه‌رخی كورد\n٦ جەمادی یەکەم، ١٤٣٩هـ\nمێژووناسی مێژووی هاوچه‌رخی كورد كوردوپەیمانە نێودەوڵەتیەكانی (سایكس بیكۆ سازانۆف - سیڤەر- لۆزان)\nكوردوپەیمانە نێودەوڵەتیەكانی (سایكس بیكۆ سازانۆف - سیڤەر- لۆزان)\nئامادەكردنی :ژیلوان هەڵەدنی خوێندكاری ماستەر لەمێژووی نوێ وهاوچەرخدا\n1. پەیماننامەی سایكس- بیكۆ- سازانۆف:\nهەر لەسەرەتای دەستپێكردنی جەنگی یەكەمی جیهانیەوە دەوڵەتە زلهێزەكان كەوتبوونە گفتوگۆ لەپێناوی ئەوەی كەزۆرترین داگیر گەیان هەبێت وزۆرترین ناوچەی ڕۆژهەڵات بەتایبەتی ناوچەكانی دەوڵەتی عوسمانی بۆخۆیان داگیربكەن لەمەوە پەیماننامەیەكی چاوچنۆكانەی ئیمپریالیانە بەسترا لەنێوان دەوڵەتە ئیمپریالیستەكاندا كەلەمەدا بەریتانیا نەیدەویست سنوری بەسنوری ڕووسیاوە بێت كەبریتی بوو لە ڕێككەوتنامەی سایكس بیكۆ ،ئەوەبوو لە 17ی مایسی 1916 مارك سایكسی نوێنەری بەریتانیا و جۆرج بیكۆی نوێنەری فەرەنسا گەیشتنە ڕێكەوتنامەیەك ،بەڵام پێش ئەوەی ڕووسیا بێتە ناوپەیماننامەكە لەچەند ناوچەیەكدا ڕێكككەوتبوون بەڵام نەیان دەتوانی ڕووسیا بێ بەش بكەن ،چونكە ڕووسیا مێژوویەكی كۆنتری هەبوو لە ناوچەكەدا، ئەوەبوو هەردك لا سەردانی پترۆگرادیان كرد ،پاش گفتوگۆیەكی سێ لایەنە گەیشتنە ڕێككەوتانمەیەك كەدواتر بووە (سایكس بیكۆ- سازانۆف)،ئەم ڕێكەوتنامەیە سەبارەت بەناوچەكانی دەوڵەتی عوسمانی بوو كەلە (12بەند) پێك هاتبوو بەڵام لێرەدا ئێمە زیاتر باس لەناوچەكانی كوردستان دەكەین كەدابەش كرابوو:\n*ناوچەكانی باكوری كوردستان لەگەڵ ئەستانبوڵ و دەربەندەكانی ڕۆَژهەڵات درا بەڕووسیا.\n* ناوچەكانی باشوری كوردستان وهەندێك ناوچەی باكوری درا بەفەڕەنسا.\n* بەشی سێ یەم ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بوو كەوەك خۆی مابوەوە واتە هەر لەژێر دەستی ئێرا دامابوەوە.\nبەڵام دواتر ئەم ڕێككەوتانامە یە كەسەرەتا بەنهێنی بوو ئاشكرابوو ئەویش بەهۆی كشانەوەی ڕووسیا لەجەنگ بەهۆی هەڵگیرسانی شۆڕشی ئۆكتۆبەری 1917 لە ناوخۆی ڕووسیا.\n2. پەیمانی سیڤەر:\nئەم پەیماننامە لە10ی 8ی 1920 لەنێوان دەوڵەتانی (توركیاو بەریتانیا وفەرەنساوئیتالیا وژاپۆن وئەرمەنستان وبەلجیكا ویۆنان وپۆڵەندا وپروتوگال ڕۆمانیا سربیاوكرواتیاو سلوانیا چیكۆسلۆفاكیاوووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا – وەك چاودێر )مۆركرا كە (شەریف پاشا)وەك نوێنەری كورد بواری پێدرا بەشداری بكات ، ئەم پەیمانامە وەك چارەسەر بۆ كێشەی ووڵاتانی ژێردەسەڵاتی عوسمانی كەهاوپەیمانان داگیركرابوون بەسترا كە لە( 422)مادە پێك هاتبوو، كە بەندەكانی (62-63-64) دەربارەی مەسەلەی كوردو ناوچە كوردیەكان بوو، كەنێوەرۆكی ئەو سێ\nمادەیش بریتی بوو لە:\nمادەی(62)لیژنەیەك لەسێ ئەندام پێك دێت كەلە(3) كەسایەتی (بەریتانی وفەرەنسا وئیتالیا)كە حكومەتی ئەو سێ دەوڵەتە دیاری دەكەن ،مەڵبەندی لیژنەكەش شاری (ئەستامبول)دەبێت،ئەم لیژنەیەش پێویستە لەماوەی شەش مانگدا كارەكانیان ئەنجام بدەن ،كارەكەشیان ئامادەكردنی یاسایەكە بەمافی فەرمانڕەوایی ئۆتۆنۆمی بۆكوردستان كەزۆرترینی دانیشتوانی كوردن كەكەوتۆتە خۆرهەڵاتی فورات وباشوری سنوری ئەرمینیا وباكوری سنوری سوریاوعێراق ،هەروەها وەك لەبەندی(27)لەمادەی (2،3)دا دیاری كراوە ئەگەر ئەندامانی لیژنەكە بڕیاریاندا لەسەر هەركێشەیەك لەكێشەكان نەدا ئەوا هەر ئەندامێك كێشەكەی بەرەو ڕووی حكومەتەكەی دەكاتەوە ،ئەم پڕۆژەیەش واپێویست دەكات كەمافی ئاسوری وكلدانی وكەمە نەتەوەیی وئاینیەكان لەخاكی كوردستاندا دەژین دیاری بكات ،لەپێناوی ئەم مەبەستەدالیژنەیەك لە ئینگلیزوئیتالی وئێرانی وكوردێك ئەنێرێت بۆناوچەكە ،ئەم لیژنەیە بڕیار لەسەر گۆڕانكاری لەسەر سنور ی توركیا دەدات ،ئەگەر پێویستیشی كرد بەپێ ی بەندەكانی پەیماننامە ئەوا سنوری نێوان توركیاو ئیران دەكات.\nمادەی( 63):دەوڵەتی عوسمانی پەیمان دەدات بەپێ ی بڕیارەكانی لیژنەی ناوبراو كەلەبەندی (63)دا هاتووە دوو لیژنە ئامادەبكات و لەماوەی (3)مانگدا دوای دەرچوونی ئەم بڕیارانە بڕیاری پێویست جێ بەجێ بكات.\nمادەی (64) : ئەگەر گەلی كورد لەوناوچەیەی كەلەو ناوچەیەی بەندی(62)دا هاتووە لەماوەی ساڵێكدا ڕووی كردە كۆمەڵەی نەتەوەكان وزۆرترینی دانیشتوانی ناوچەكە ئارەزووی جیابوونەوەیان كرد لەتوركیا ،وە ئەگەر كۆمەڵەی نەتەوەكان زانیان ئەم گەلە شایانی ئەم سەربەخۆییەن ئەوا كۆمەڵەی نەتەوەكان ئامۆژگاری توركیا دەكات بۆ ئەم مەبەستە توركیاش ئەم ئامۆژگاریانە جێ بەجێ بكات ،بەوەی وازدەهێنی لەهەموو مافەكانی خۆی لەوناوچانە كە ئەم پەیمانامە دەیگرێتەوە ،ئەگەر ئەم وازهێنانەش لەكاتی خۆیدا جێ بەجێ كرا ئەوا هێزە هاوپەیمانەكان هیچ كۆسپێك ناخەنە بەردەم ئەو ڕێگایەی كەدەبێتە هۆی یەكگرتنی ئەودەوڵەتە كوردییە سەربەخۆییە لە گەڵ ئەوكوردانەی لەوویلایەتی موسڵیشدا دەژین.\nبەڵام ئەم پەیمانامەیە سەری نەگرت و پەیمانێكی تر شوێنی گرتەوە كە ئەویش پەیمانی لۆزان بوو.\n3. پەیمانی لۆزان:\nئەو هۆكارانەی كەوای كرد پەیمانی سیڤەر سەر نەگرێت و بریتی بوون لە:\n1.\tبەهێزبوونی كەمالیەكان بوو ،وە ئەو سەركەوتنە گەورانەی كە كە مەكالی و (عیصمەت ئنونوی)سەركردەی كەمالیەكان بەدەستیان هێنا ،چەنكە كەمالیەكان بەسەركردایەتی (مستەفا كەمالی – كەدواتر ناسرا بەكەمال ئەتاتورك) هەر لەسەرەتاوە دژایەتی ئەم پەیمانەیان دەكرد.\n2.\tگۆڕانی سیاسەتی بەریتانیا كەلەسەرتاوە پشتگیری لەمافەكانی كورد دەكات بەڵام دواتر وازی لێ دەهێتنێت ،ئەمەش بەهۆی كۆمەلًێك هۆكاری لەپشتەوە بوو لەوانە :لاوازی سەركردایەتی كورد و هەروەها دۆستایەتی وپشتگیری ڕووسەكان بۆكەمالیەكان كە ئەمەش ترسێكی گەورەی بۆبەریتانیا درووست كرد ،كە دەیویست بیری كۆمۆنیستی بڵاوبكاتەوە ،بەریتانیاش كەوتە سەر ئەوەی گۆڕان لەسیاسەتی خۆی دا بكات و كەمالیەكان بەلای خۆیدا كەمەند كێش بكات.\n3.\tهۆكارێكی تر بریتی بوو لەوەی كە ئیتالیاو فەرەنسا كە پێشتر هەردووكیان لەسیڤەردا بەشدار بوون بەڵام دواتر دووڕێكەوتن لەگەڵ كەمالیەكاندا دەبەستن واز لە كۆمەڵكێك مافی خۆیان دەهێنن لەناوچەكەدا ،بەهەمان شێوەی بەریتانیائەم ڕێكەوتنە وای لە بەریتانیاركرد سیاسەتی خۆی بگۆڕێت بۆئەوەی بتوانێت دۆستەكانی خۆی لەدەست نەچێت .\n4.\tهۆكاری یۆنانیش هەیە ئەویش ئەوەبوو كەسەرۆك وەزیرانی نوێ لەیۆناندا كە هەوڵیدا پەڕەیەكی نوێ لە پەیوەندیەكانی لەگەڵ دەوڵەتانی تر هەڵدایەوە و پەیڕەوی سیاسەتی ئاشتی دەكرد.\n5.\tهۆكاری ئەرمەنی،چونكە ئەوەی لەپەیمانەكەدا هاتبوو سەبارەتی بەبەڵێن دان بەدروست كردنی دەوڵەتێكی كوردی ئەرمەنیەكانی ترساند وە ئەمەیان بە دژی بەڵێنەكانی خۆیان دەزانی كەپێیان درابوو ،هەربۆیە دژایەتیەكی یەكجار زۆریان بۆ سیڤەر هەبوو. ئەمەو جگەلەوەی بەریتانیاو فەرەنسیەكان كێشەی ئەوەیان هەبوو كەدانانی مەلیك فەیسەڵ بۆ مەلیكی عیراق كە ئەمەش هۆكارێكی ناڕاستەخۆبوو لە دووركەوتنەوەیان لەیەكتری وسەرنەگرتنی ئەم پەیماننامە.\nهەربۆیە لە 24ی تەموزی 1923دا لەشاری (لۆزان)ی سویسرا پەیمانێكی تر لەنێوان دەوڵەتانی (بەریتانیاوفەرەنساو ژاپۆن و یۆنان وڕۆمانیا و سربیاو كرواتیاسلوانیاو توركیا)بۆناسینی دەوڵەتی نوێ ی توركیاو پیاچوونەوە بەپەیمانی سیڤەرداكرا،لەم كۆنگرەیەدا (عیصمەت ئینونو)ی سەرۆك وەزیرانی تروركیا وەك نوێنەری توركیا و (لۆرد كرزن)سیاسەتمەداری ئینگلیز وەك نوێنەری بەریتانیا لەسەر مەسەلەی ناوچەی موسڵ كەوتنە گفتوگۆیەكی درێژخایەن ،دوای چەندین دانیشتن گەیشتنەچەند خاڵێك لەوانەی:\nمادەی( 37) كەدەڵێت: حكومەتی توركیا مافی هەیەبڕیار دەربكات كە دەگونجێت لەگەڵ بڕیارەكانیدا.\nمادەی( 38): حكومەتی توركیا بە ڵێن بە دانیشتوانی توركیا دەدات كە بەرگری لەماف وسامان وسەربەستیان بكات بەبێ جیاوازی ( ڕەگەز و زمان و ئایین).\nمادەی (39) : حكومەتی توركیا هیچ كۆسپێك ناخاتە بەردەم كەس كەلەژێر چاودێری توركیادان ،هەروەها ئازادن بەزمانی خۆیان بازرگانی وڕۆژنامەگەری وخواپەرستی وچاپەمەنی و هەموو چالاكی سیاسی خۆیان بكەن.\n1.\tعزیز شەمزینی (دكتۆر) جوڵانەوەی ڕزگاری نیشتمانی كوردستان،وەرگێڕانی /فەرید ئەسەسەرد\n2. حسین مدنی: كوردستان وئیستراتیژی دەوڵەتان ،بەشی یەكەم،چاپی یەكەم،2000هەولێر.\n3. فاتح ڕەسوڵ: بنچینەی مێژووی بیرۆكەی چەپ لەكوردستان،چاپی یەكەم ، سلێمانی ،2005ز.\n4. كەیوان ئازاد ئەنوەر: چەردەیەك لەمێژووی كورد، چاپی یەكەم، سلێمانی ، 2006.\n5. عبدالرحمن قاسملۆ: كوردستان وكورد ، چاپی یەكەم،بغداد ،1973ز.\n6. بلەچ شێركۆ: كێشەی مێژینەوئێستای كورد،وەرگێرَانی / محمد حمە باقی ، چاپی سێ یەم، كوردستانی عیراق،1991ز.\n7. عبدالرزاق عبدالرحمن محمد: تێڕوانینێك بۆدۆزی كورد ، چاپی یەكەم،سلێمانی ،2001.\n8. ارشاك سافرستیان : مێژووی كوردو كوردستان ،وەرگێڕانی / عەەبدوڵا شاڵی ،چاپی یەكەم ،سلێمانی ،1960ز.\n9. كەیوان ئازاد ئەنوەر : چەردەیەك لەمێژووی كورد ،چاپی یەكەم ، سلێمانی ،2006ز.\n10.\tفاضل حسین : مشكلە الموصل ،طبعە الثانیة ،بغداد ،1967،مطبعة اسد،بغداد.\n11.كمال مظهر احمد (الدكتور): كردستان فی سنوات الحرب العالمیة الاولی، ترجمة/ محمد ملا عبدالكریم، طبعة الثانی، بغداد ،1984، مطبعە دارالافاق العربیة.\n12. ارشاك سافرستیان:\nالكرد وكردستان ، ترجمە/ د. احمدمحمود الخلیل ، طبعة الثانی ،مطبعة دار سردم للطباعة والنشر،سلیمانیة،2008.\n13.د.اسماعیل محمد حصاف :\nكوردستان والمسالە الكوردیە ،طبعة الثانی ، موسسة موكریان ،اربیل 2009.\n14.شاكر خصباك :الكرد والمسالە الكردیة ، بغداد ، 1959م.\nململانێی نێوان ئەمین و مەئموون\nقورئان چییە‌و چۆن نووسرایەوە؟\nخوێندنەوەیەك بۆ كتێبی : دەوڵەتی خیلافەت – بوژاندنەوەی كۆمەڵگەو گەشەسەندنی شارستانی وەڵامێك بۆ كتێبی ( كۆمەڵگا لەسایەی دەوڵەتی خەلافەتدا )...\nجیهانگیریو تێڕوانینی ئیسلام بۆ جیهان\nنیگایه‌ک له ئێستای حاڵه‌تی ئیسلامی.. پڕۆژه‌یه‌ک بۆ داهاتوو\nشیوەنی سەعدی شیرازی بۆ وێرانبوونی بەغداد لەسەر دەستی تەتەرەكاندا 583ــ 692\nڕاپۆرتێكی مەیدانی لە مەیدانی تەحریری میصرەوە چۆنیەتی سەركەوتنی ئەو شۆڕشە دەگێڕێتەوە\nئەرستۆ لەنێوان فارابی و ئیبن سینادا\nدۆستایه‌تی و دژایه‌تی (الولاء والبراء) له ئیسلامدا\nئیسلام وكۆمەڵگە ئاویزان بون یان لێكترازان خوێندنەوەیەكی خێرای سێ ستونەكەی مەریوان بورهان قانع\nئیسلام وكۆمەڵگە ئاویزان بون یان لێكترازان خوێندنەوەیەكی خێرای سێ ستونەكەی مەریوان وريا قانع\nموعتەزیلەكانی دوێنێ و ئەمڕۆ، هاوشێوە بوون و لێكچوون..\nمێژووی فه‌لسه‌فه و زانستی كه‌لام و هه‌ڵوێستی ئیسلام (كتێب)\nزنجیرە فیلمی حەسەن و حوسەین و موعاویە دوای ناڕەزاییەكان تائیستا پەخش دەكرێت\nئیسلام وكۆمەڵگەی عەرەبی (دەشتەكێتی عەرەب و ڕێنماییەكانی ئیسلام)\nگوزەرێك بەناو ژیانی ئیبن حەزمی ظاهیری و چەمكێك لە كارەكانی\nئاشتی لە ئیسلامدا سەرچاوە و پاراستنی\nكورد لە نێوان بە ئیسلام كردن و بە ئیسلام بووندا\nجارێكیتر ئیسلام و عەلمانیەت\nژن هێنان و شوكردن لە نیعمەتەكانی خوایە\nعەلمانیەتی ڕۆژهەڵاتی و حزبی كوردی\nگرنگی و پلەو پایەی یەكخواپەرستی\nچیرۆكی قورئان و سه‌به‌ته‌ی خه‌ڵووزه‌كه\nهونەری لاواندنەوەو دەستبازى كردن(یاری كردنی پیاو لەگەڵ خێزانەكەی)\nده‌وڵه‌تی خیلافه‌ت و بوژاندنه‌وه‌وه‌ڵامێك بۆ كتێبی (كۆمه‌ڵگا له سایه‌ی ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌تدا)\nخوێندنەوەیەك بۆ كتێبى (مفهوم السلم في الفكر الإسلامي)\nدیاردەی مەرگی كتوپڕ لەنێوان زانست و ئیماندا\nبیرۆكەكانی فەرموودەی( اغتنم خمسا قبل خمس، حیاتك قبل موتك، وصحتك قبل سقمك...\nزه‌يتی زه‌يتوون له‌نێوان قورئان و زانستی سه‌رده‌مدا\nڕۆڵی عیمادەدین و نورەدین زەنگی لە شەڕی خاچیەكاندا\nئەرک نەبێ ئەم کتیبەم بۆ بنێرن، ناتوانم چۆن داولۆند...\nلە لایەن Abdulqahar Subhani\nتەنگەژەی تێروانین بۆمێژووی ئیسلامی - بەشی یەكەم\nكورتەیەك لە مێژوی ئیسلامی لە ئەندەلوس


ره‌هه‌نده‌کانی توووڕه‌بوونی نه‌وه‌ی نوێ له حیزبی حاکمه پیره‌کان؟\nجیهاد موحه‌مه‌د حه‌مه‌که‌ریم\nگومانی تیا نیه، توره‌یی نه‌وه‌ی نوێ له ده‌سه‌ڵاته سیاسیه نه‌ریتیه‌کان و حوکمی حیزبی حاکمه‌کان و حوکمی تۆتالیتاری، چه‌ندین ڕه‌هه‌ندی هه‌یه، ئه‌م توڕه بوون و ڕاپه‌ڕینه‌ی گه‌نجان له یه‌ک ڕه‌هه‌نده‌وه سه‌رچاوه‌ی نه‌گرتووه، به‌ڵکو له چه‌ندین ڕه‌هه‌نده‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه، وه‌ک ڕه‌هه‌ندی سیاسی، کۆمه‌ڵایه‌تی، ئابوری، ده‌روونی و فه‌رهه‌نگی. ئه‌و دورکه‌وتنه‌وه و درزه گه‌وره‌یه‌یی نێوان خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات، هه‌روا له خۆوه نه‌هاتوه، به ئاره‌زو و میزاجی کۆمه‌ڵه که‌سێک نه‌هاتوه، یان وه‌ک ده‌سه‌ڵات ده‌ڵێت، ده‌ستی ده‌ره‌کی نیه بۆ ئاژاوه‌گێڕێتی، ئه‌م قسه‌یه‌ی ده‌سه‌ڵات، چه‌کێکی زۆر لاواز و سواوی ده‌ستی ده‌سه‌ڵاته پیره‌کانه که به‌کاریده‌هێن دژی داخوازیه ڕه‌واکانی گه‌نجان و نه‌وه‌ی نوێ که به شێوازێکی جیاوازتر بیرده‌که‌نه‌وه و خاوه‌نی عه‌قڵیه‌تێکن، که به کاریگه‌ری فه‌یسبووک و ئینته‌رنێت و په‌یوه‌ندیه خێراکانی ئه‌مڕۆ به زووترین کات ئاگاداری هه‌موو هه‌واڵه‌کانی جیهانن و ده‌توانن یه‌کتری هوشیاربکه‌نه‌وه.\n• نه‌وه‌ی نوێ، ئه‌و نه‌سله‌یه که سیمبوله پیرۆزه‌کان و سنوره داخراو و هێڵه سوره‌کان و ئه‌و سه‌رمایه ڕه‌مزییه وه‌همیه‌یی که به ناوی سه‌رمایه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانیه‌وه قسه‌ی لێده‌کرێت نایخوێنێته‌و و حسابی بۆ ناکات.\n• نه‌وه‌ی نوێ، سه‌رمایه‌یه‌کی ڕه‌مزی و نیشتیمانێکی جیاوازتری ده‌وێت، سه‌رمایه‌ی ڕه‌مزی و نیشتیمانی نوێ لای نه‌وه‌ی نوێ، ئه‌وه‌یه که بتوانێت بۆ خۆی سه‌روه‌ربێت، خۆی خاوه‌نی خۆیبێت، خۆی بریاری خۆیبدات چۆن بژی و چ جۆره ژیانێک بۆ خۆی هه‌ڵبژێرێت، قبوڵی نیه هیچ که‌س و هیچ بنه‌ماڵه و هیچ خێڵ و هیچ حیزبێک خاوه‌نیبێت و سه‌رۆکایه‌تی بکات.\n• نه‌وه‌ی نوێ، جیهانێکی له‌به‌رچاوه که به جیهانی ئازدی و یه‌کسانی و مرۆڤدۆستی ناسراوه، له‌و ژیانه کورته سروشتیه‌ی مرۆڤ که به‌کاره‌ساتی مردنێک دواییدێت که هیچ هێزێکی زانستی نه‌یتوانیوه و ناتوانێت به‌ر به‌م کێشه‌یه بگرێت، ژیانێکی شایسته بۆ خۆی و بۆ کۆمه‌ڵگاکه‌ی دیاریبکات، ژیانێک که پڕبێت له به‌خته‌وه‌ری، ژیانێک که خواست و خه‌ونه‌کانی خۆی تیابه‌دیبهێنێت، ژیانێک مرۆڤیاتی تیایدا ڕوسوربێت و مافی مرۆڤه‌کان پاریزراوبێت، حه‌رمی ژیانی تاکه‌کان و ژیانی خانه‌واده‌کان و ژیانی عه‌قشق و خۆشه‌ویستی، حه‌رمێک بێت، نه‌ک بۆ که‌س نه‌بێت ده‌ستیتێوه‌ربدات، به‌ڵکو هێنده شکۆداربێت که هه‌موو که‌س شه‌رمیلێبکات، ژیانێک که پڕبێت له مۆراڵ و ئاکاری به‌رز.\n• نه‌وه‌ی نوێ، ده‌یه‌وێت، ژیانێک هه‌ڵبژێرێت و بهێنێته ئاراوه بۆ خۆی و بۆ کۆمه‌ڵگاکه‌ی، که هیچ هێزێکی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و دیارده کۆمه‌ڵایه‌تیه کۆنه‌کان و ترادسوێنه ڕزیو و به‌سه‌رچوه‌کان بۆیان نه‌بێت سنوری ئه‌م ژیانه ببڕن و قسه‌ی تیا بکه‌ن و بڕیاری له‌سه‌ر بده‌ن.\n• نه‌وی نوێ، ده‌یه‌وێت، پیرۆزی خێل و دین و ئایدۆلۆژیه‌کان بگه‌ڕێنێته‌وه بۆ چوارچێوه‌یه‌کی سنورداری ئه‌وانه‌ی که لایان پیرۆزه، ئه‌م پیرۆزیه ته‌نیا ئه‌وانه بگرێته‌وه که به پیرۆزی ده‌زانن و کردویانه به ڕه‌مزێک بۆ خۆیان، تا ئێره ئه‌و پیرۆزیانه، ئاساییه و ده‌چێته خانه‌ی ئازادیه‌وه، به‌ڵام له‌وه‌زیاتر و سه‌پاندنی ئه‌م پیرۆزیانه به‌سه‌ر تاک به تاکی کۆمه‌ڵگادا، یان به‌سه‌ر هه‌موو پیرۆزیه‌کانی تری کۆمه‌ڵگادا، جێگه‌ی نابێته‌وه له عه‌قڵی نه‌وه‌ی نوێدا.\n• نه‌وه‌ی نوێ، گوێ به‌و ملمانێ نابه‌جێیانه نادا که له‌سه‌ر بنه‌مای ملمانێی حیزبایه‌تی و تایه‌فه‌گه‌رێتی و ئاین و دین پێکهاتوه. نه‌وه‌ی نوێ فه‌زایه‌کی ئازادی وای ده‌وێت که تیایدا کۆمه‌ڵه که‌سێک، بنه‌ماڵیه‌ک، حیزبێک، دینێک، گروپێکی خێڵه‌کی، تیایدا سه‌روه‌ر و سه‌رفراز نه‌بێت و هه‌موو خۆشیه‌کانی ژیان بۆ خۆی مسۆگه‌ربکات له‌سه‌ر حسابی ئه‌وانیتر، له‌سه‌ر حسابی هه‌موو کۆمه‌ڵگا.\n• نه‌وه‌ی نوێ، ده‌یه‌وێت کۆمه‌ڵگایه‌کی هه‌بێت که تیایدا که‌سایه‌تیه‌کان نه‌بووبێتن به قوربانی، تاکه‌کان نه‌توابێتنه‌وه له بۆته‌ی حیزب و خێڵ و بنه‌ماڵه و دین دا، نه‌توابێتنه‌وه له به‌ناو ڕێکخراوه جه‌ماوه‌ریی و دیموکراتی و مه‌ده‌نیه‌کاندا، ئه‌وڕێکخراونه‌ی که بوون به ده‌ستگای جاسوسی و هه‌واڵگری بۆ ئه‌و حیزبانه‌ی که دروستیان کردوون و کردونیان به مۆته‌که به‌سه‌ر خه‌ڵکیه‌وه، وه‌ک ڕێکخراوه‌کانی قوتابیان و خوێندکاران و لاوان و ژنان، ئه‌م ڕێکخراوانه به ناوی ئه‌و توێژانه‌وه که هه‌ریه‌که له‌و توێژانه به‌شێکی گرنگن له کۆمه‌ڵگا، له هه‌وڵی ئه‌وه‌دان ئه‌و توێژانه ده‌سته‌مۆبکه‌ن و ڕامیان بکه‌ن بۆ حیزبی حاکمه‌کان، ئه‌وه‌تا به به‌رچاوی هه‌مووانه‌وه، بێشه‌رمانه یه‌کێتی قوتابیانی پارتی به فه‌رمانی حیزبه‌که‌ی و له پێناوی ئه‌وه‌ی ببێت به به‌ربه‌ستێک بۆ خۆپیشاندانی قوتابیان ده‌رگای زانکۆی سه‌لاحه‌دین داده‌خات، دوور له هه‌موو ڕه‌وشتی یه‌کێتیه‌کی قوتابیان که ده‌بێت پیشه‌یی بێت و له پێناوی داخوازیه‌کانی قوتابیاندا هاتبێته دی، نه‌ک( سه‌ری ڕمێک) بێت به‌دستی حیزبی حاکمه‌وه و به پێی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی ئه‌وان کاربکات.\n• نه‌وه‌ی نوێ، دژی ئه‌و جۆره له مۆدیلی حیزبایه‌تی و سیاسه‌ت و ڕێکخراونه ده‌وه‌ستێته‌وه و پێی قبوڵناکرێت که بوون به حیزبی کۆمه‌ڵه حاکمێک و ده‌یانه‌وێت بچنه جێگی کۆمه‌ڵگا و به ناوی کۆمه‌ڵگا و ده‌یان ملوێن له مرۆڤه‌وه قسه‌ده‌کات و بڕیارده‌ده‌ن. ئه‌م مۆدێله له حیزب نه‌وه‌ی نوێی توشی گرفتێکی ده‌روونی کردوه به‌وه‌ی که به ئاشکرا سه‌روه‌ت و سامانی گشتی ده‌دزن و به ئاشکرا کوڕ و کچه‌کانیان به جوانترین مۆدێلی سه‌یاره‌وه هاتوچۆی زانکۆکان ده‌که‌ن و جوانترین شوقه‌و ڤیللایان هه‌یه و بۆ چ وڵاتێک بیانه‌وێت به سه‌فه‌ری سیاحی، یان بۆ خوێندن ده‌ڕۆن و هه‌موو شتێکیان بۆ فه‌راهه‌مکراوه و کوڕ و کچی هه‌ژاران و به‌شێکی زۆر له کۆمه‌ڵگاش سه‌ره‌تایترین ماف که مافی هاوسه‌رگیرێتی و پێکه‌وه‌نانی خێزانه ناتوانن خه‌رجیه‌که‌ی دابین بکه‌ن.\n• نه‌وه‌ی نوێ، توشی گرفتێکی ده‌رونی بووه به‌ده‌ست ئه‌و حیزبه پیرانه‌ی که ڕۆژانه هه‌ڕشه‌ی کوشتن و نانبڕین و زیاندانیکردن ده‌که‌ن له هه‌موو ئه‌وانه‌ی داوای ئازادی به مانا فه‌لسه‌فه‌یه‌که‌ی ده‌که‌ن و ده‌یانه‌وێت هه‌موو که‌س له ماڵ و جێگه‌ی کار و خوێندنگا و زانکۆکان و سه‌رشه‌قامه‌کاندا سه‌روره‌ر و سه‌رفرازبێت. نه‌وه‌ی نوێ ئه‌م عه‌قڵپیرانه به عه‌قڵیه‌تێکی نه‌خۆش و به شێرپه‌نجه ته‌ماشاده‌کات و ده‌یه‌وێت له‌بنه‌وه بیبڕێته‌وه و خۆی لێڕزگاربکات.\n• نه‌وه‌ی نوێ، توشی قه‌یرانێکی ئابوری وا بووه که چیتر پێی قبوڵناکرێت دوای ته‌واکردنی زانکۆکه‌ی عه‌ره‌با‌نه‌یه‌کی ده‌ستفرۆشیشی پێڕه‌وانه‌بینرێت، به ناوی تێکدانی بازار و قه‌رباڵغکردنی شوێنه‌گشتیه‌کانه‌وه، نه‌وه‌ی نوێ له هه‌موو وڵاته عاره‌بیه‌کان و عێراق و کوردستانی خۆماندا (محه‌مه‌د بولعه‌زیز)ی قوربانی ده‌ستی ڕژێمه دیکتاتۆرره‌که‌ی بن علی به خۆی ده‌زانێت و به خۆی ده‌چوێنێت و بیرده‌کاته‌وه که چاره‌نوسی ئه‌میش هه‌روا ده‌بێت له ژێر ده‌سه‌ڵاتێکی نادادپه‌روه‌ردا.\n• نه‌وه‌ی نوێ، جیاوازیه فکری و ئایدۆلۆژی و دینیه‌کان له خه‌باتکردنی خۆیدا دژ به نادادپه‌روه‌ری و بێڕێزی و سوکایه‌تی حاکمه‌کانی حیزب ده‌رحه‌ق به خه‌ڵکی سڤیل و بێچه‌ک وه‌لاده‌نێت، ئه‌وه‌تا به‌رده‌رکی سه‌را ببینن! له هه‌موو جۆره بیروڕایه‌کی له خۆگرتووه، ساحه‌ی ته‌حریری میسر، له‌مپه‌ڕی ڕاست بۆ ئه‌و په‌ڕی چه‌پ و له‌م په‌ڕی لیبراڵ بۆ ئه‌و په‌ڕی ڕادیکاڵی له خۆگرتبوو، لیبیه‌کان پڕ به گه‌رویان هاوار ده‌که‌ن ئێمه خێل نین، ئێمه شه‌ڕی خێل ناکه‌ین، ئێمه هه‌موومان مرۆڤین، ئێمه هه‌موومان دژی سیته‌مێکی دیکتاتۆرین که له‌سه‌ر دابه‌شکردنی کۆمه‌ڵگا به‌سه‌ر خێلکه‌کان و ئاینزاکان و ئایدۆلۆژیه جیاوازه‌کاندا دابه‌شکراوه.، ئه‌مانه هه‌موو ئامژایه بۆ به ئاگایی نه‌وه‌ی نوێ.\n• نه‌وه‌ی نوێ، ئه‌وانه‌ن که دکتۆر نه‌وال سه‌عداوی باسیان ده‌کات و ده‌ڵێت: کاتێک که ڕۆژانه ده‌چوومه ساحه‌ی ته‌حریر بۆ سه‌ردانی گه‌نجه ڕاپه‌ڕیوه‌کان، پۆل به پۆل و ده‌سته به‌ده‌سته، گه‌نجه‌کان ده‌هاتنه‌لام، ئه‌م گه‌نجانه هه‌موویان پڕبوون له هوشیاری و زانست وزانیاری، هه‌ڵگری هه‌مه‌جۆره زانست بوون، ئه‌مانه خاوه‌نی چه‌ندین بیروڕای جیاوازبوون، به‌ڵام هه‌موویان ده‌ست له ناو ده‌ستبوون، یه‌ک ووتاریان هه‌بوو، گه‌نجه‌کانی ئخوان ده‌هاتنه لام و پێیان ووتم، ئێمه، ده‌زانین نووسینه‌کانی تۆ هه‌موو دژی ئایدۆلۆژیه‌تی ئێمه‌یه به‌ڵام ئێمه تۆمان خۆشده‌وێت، چوونکه تۆ درۆزن نیت و لایه‌ندارێتی حیزبی حاکمه گه‌نده‌ڵه‌کانت نه‌کردوه.\n• نه‌وه‌ی نوێ، ئه‌و کوڕه گه‌نجه بوو، که له سیمناری یه‌کێ له سه‌رۆکی حیزبێکی ڕۆژهه‌ڵاتیدا بینیم و پێم ووت، پێم خۆشه تۆ لێره ده‌بینم، که ده‌زانم تۆ له باڵه‌که‌ی تری ئه‌م حیزبه‌یت، ئه‌و کوڕه گه‌نجه، پێی ووتم، کاک جیهاد، ئێمه‌ی گه‌نجی هه‌ردوولا ده‌ستمان له ناو ده‌ستی یه‌کتردایه، سه‌رکرده‌کامان په‌لاماری یه‌کتری بده‌ن و یه‌کتری بخنکێنن حه‌قمان نیه به‌سه‌ریانه‌وه، کاتێکیش ئه‌م قسه‌یه‌م ڕووبه‌ڕووی کاکی سکرتێر کرده‌وه و لێم پرسی ئه‌وه گه‌نجه‌کان واتان پێده‌ڵێن، ئێوه ده‌ڵێن چی؟!، ئه‌م به‌ڕێزه که خۆی به چه‌پ ده‌زانێت و به ئاگاییشه‌وه به هه‌ر چوار په‌له‌وه که‌وتۆته ناو بیری ڕاسته‌ڕه‌وه‌کانه‌وه، یه‌ک وشه‌ی پێنه‌بوو بۆ وه‌ڵامی پرسیاره‌که‌ی من. ئه‌م سکرتێره به خۆی بزانێت یان نا پیر بووه، هه‌ر له‌و سیمیناره‌دا، له وه‌ڵامی پرسیاری بۆچی ناچیته سه‌ر باسی شۆڕشی گه‌نجکان و به گرنگیه‌وه باسیان ناکه‌یت، ووتی: ئێوه گیاتان هێناوته چۆکان!! ئه‌مه‌ی ئێوه باسی ده‌که‌ن وانیه!!!\n• نه‌وه‌ی نوێ، کۆمه‌ڵگا ناکات به دووبه‌شه‌وه له‌سه‌ر بنه‌مای ڕه‌گه‌زی نێر و مێ، نه‌وه‌ی نوێ، ده‌خوازێت هه‌موو کۆمه‌ڵگا وه‌ک زانکۆیه‌کی لێبێت، چۆن له زانکۆکاندا جیاوازیه‌ک نیه له نێوان کوڕ و کچ دا، ده‌بێت له کۆمه‌ڵگاشدا جیاوازیه‌کان وه‌لانرێت، نه‌وه‌ی نوی، قێز له‌قسه‌ی ئه‌و په‌رله‌مانتارانه ده‌کاته‌وه که ده‌ڵێن: ده‌بێت فره ژنی بمێنێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی بێوه‌ژنمان زۆره!!، قه‌یره کچمان زۆره!!. دیسان نه‌وه‌ی نوێ هێڵنج ده‌ده‌نه‌وه له قسه‌ی ئه‌و سه‌رکرده‌یه که خۆی به سه‌رکردیه‌کی گۆرانخواز ده‌زانێت و ده‌ڵێت: کاتی ئه‌وه‌مان نیه باسی خه‌ته‌نه‌ی ژنان بکه‌ین، خوای ده‌کرد نیوه‌یان بۆ ده‌بڕین!!!، نه‌وه‌ی نوێ ، ده‌یه‌وێت نه‌ک هه‌ر زانکۆ وه‌ک خه‌سڵه‌ته سروشتیه‌که‌ی خۆی مه‌ڵبه‌ندی مه‌عریفه بێت، هه‌موو کۆمه‌ڵگاش دابه‌شبێت به‌سه‌ر چه‌ندین مه‌ڵبه‌ند و ڕێکخراوی مه‌ده‌نی و مه‌عریفیدا.\n• نه‌وه‌ی نوێ، چاوه‌ڕێی سیاسیه عه‌قڵ پیره‌کان ناکات ژیانێکی بیرۆکراتیانه‌ی به‌سه‌ردا بسه‌پێنن و بیئاڵێنن له ژیانێکی سیسته‌ماتیکی واوه که بخنکێت و نه‌توانێت ئه‌نه‌رجیه‌کانی خۆی تیا به‌کاربهێنێت. دنیای عه‌قڵ پیره‌کان و دنیای عه‌قڵی گه‌نج دوو دنیایی جیاوازن، جیهانی گه‌نجان ئه‌و جیهانه‌یه که نایه‌وێت خۆی ببه‌ستێته‌وه به کۆمه‌ڵێک مۆڕاڵی دینی دروستکراوه‌وه، نایه‌وێت خۆی بخاته چوارچێوه ئادیۆلۆژیه باوه‌کان و دۆگماکانه‌وه. گه‌نج ئه‌و ئه‌نه‌رجیه به‌هێزه‌یه که ئه‌گه‌ر رێگه‌ی لێنه‌گیرێت ده‌توانێت هه‌موو داهێنانێکی جوان بکات بۆ ژیان، ئه‌وه هه‌ر گه‌نجانن که ده‌توانن به هونه‌ر و موسیقا و سه‌ما و گۆرانی دنیا پڕکه‌ن له ژیانێکی پڕ له جۆش و خرۆش، ئه‌وه‌ش هه‌ر گه‌نجه‌کانن که به عه‌شق و خۆشه‌ویستی ژیان ده‌ڕازێنه‌وه و به‌هابه‌رزه‌کانی پیده‌به‌خشن، دیسان ئه‌وه‌ش هه‌ر گه‌نجانن که به داهێنانه ئه‌ده‌بی و هونه‌ریی و زانستیه‌کانیان شه‌مه‌نده‌فه‌ری ژیان هه‌میشه به‌ره‌وپێشه‌وه ده‌به‌ن.\n• نه‌وه‌ی نوێ، به پێچه‌وانه‌ی حاکمی حیزبه پیره‌کانه‌وه، گه‌وره‌ساڵانیش ده‌که‌ن به خاوه‌نی عه‌قڵێکی گه‌نجانه و زیندوو، به‌ڵام حاکمی حیزبه پیره‌کان، گه‌نجه‌کان پیر ده‌که‌ن و عه‌قڵیان لێزوه‌تده‌که‌ن و ده‌یانخه‌نه بۆته‌ی ئایدۆلۆزیه سواو و باوه‌کانه‌وه و له چوارچێوه‌یه‌کی پارادیمای دۆگماییدا پیریان ده‌که‌ن. هه‌ر لێره‌شوه‌یه که نه‌وه‌ی نوێ، توشی گرفتێکی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی بوون له‌گه‌ڵ به‌شێک له‌و نه‌وه نوێیه‌یی که له بۆته‌ی ڕێکخراوه‌کانی قوتابیان و خوێندکاران و لاوان و ژنان و ده‌ستگاکانی ڕاگه‌یاندندا خنکێنراون و عه‌قڵی سه‌رده‌میانه و گه‌نجانه‌یان لێزه‌وتکراوه و کراون به کۆیه‌لی حیزبی حاکمه‌کان، ئه‌م کێشه‌یه ره‌نگه له هه‌موو کێشه‌کانی تری گه‌نجان و نه‌وه‌ی نوێی ئازاد، گه‌وره‌تربێت، که دبێت خۆیان له‌گه‌ڵ به‌شێک له خۆیان به‌شه‌ڕبێن. ئه‌وانه‌ی که به جل و به‌رگی مه‌ده‌نیه‌وه، یان به جلوبه‌رگی یاسایی پۆلیس و ئاسایشه‌وه ته‌قه‌یان له خۆپیشانده‌رانکرد و خوێنیان ڕشتن به داخه‌وه به‌شێکن له گه‌نجان و نه‌وه‌ی نوێ. به‌ڵام گه‌نجان و نه‌وه‌یه‌کی خه‌سێنراو به‌ده‌ستی حاکمه سته‌مکاره‌کان.


November 11, 2021 – Dengekan\nWritten on November 11, 2021, by Goran Sabah\nتا نۆرەی هات، سەت جار وەڵامەکەی لە دڵی خۆیدا پراوە کرد. دڵی خێرا لێی دەدا، ئارەقەی کردبوو، ناو زاریشی وشک بووبوو. مەسەلە متمانە نەبوو، بەس لای قورس بوو لەبەردەمی مام Continue Reading »\nComments Off on تیرێک بۆ شەرەف.. کورتە چیرۆک.. گۆران سەباح\nWritten on November 11, 2021, by Ahmad Rajab\nهه‌موو ئه‌زانین رژێمی دیكتاتۆر سه‌دام حوسه‌ین و حزبی به‌عسی عه‌ره‌بی له رۆژی هاتنیاندا بۆ سه‌ر ده‌سه‌ڵات له عێراقدا به‌رده‌وام بوون له گرتنی هاوڵاتیان و تێهه‌ڵدان وئازاردان و كوشتن و خاپوركردنی Continue Reading »\nComments Off on سلێمانی پێش 43 ساڵ.. ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب


ڕۆژی شەممە ١٨ی گەلاوێژ، لاوێکی کورد بە ناوی "ئازاد دانشوەر" تەمەن ٢٢ ساڵ کوڕی حامید خەڵکی گوندی "یەنگیجە" سەر بە شاری مەریوان، پاش ٣٤ ڕۆژ لە دەسبەسەرکرانی بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی هەتا کاتی دادگاییەکەی ئازاد کرا.\nئەو لاوە بۆ ماوەی سێ ساڵ ئەندامی یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپوزیسیۆنی حکوومەتی ئێران بووە و ناوەڕاستی پووشپەڕی ئەمساڵ، پاش گەڕانەوەی بۆ ئێران لەلایەن سپای پاسداران دەسبەسەر کرابوو.\nئازاد دانشوەر ٦ ڕۆژ لە ئیدارەی ئیتلاعاتی سپای مەریوان بووە و دواتر بۆ لێپرسینەوە ڕەوانەی ئیتلاعاتی سپای پاسداران لە شاری سنە کراوە.\nهەتا کاتی بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە، لە تۆمەتی وەپاڵدراو دژی ئەو هاووڵاتییە مەریوانییە، هیچ زانیارییەک لەبەردەستدا، نییە.


بە ڤیدیۆ؛ شێخ نەهرۆ دەربارەی مووچە بەڵێنێك بە فەرمانبەران دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nشێخ نەهرۆ كەسنەزانی بەڵێنی چارەسەركردنی كێشەی مووچەی فەرمانبەران كوردستان دەدات و دەشڵێت: “هەرێم دەكەینە ناوەندێكی جیهانی”.\nشێخ نەهرۆ محەمەد كەسنەزانی، ڕابەری تەریقەتی قادری كەسنەزانی لەجیهان لە كۆبوونەوەیەكی فراواندا، كە بە بۆنەی هاتنی سەری ساڵی نوێوە ڕێكی خستووە دەڵێت: “مەرجەعی كەسنەزانی كێشەی كوردی گرتۆتە ئەستۆی خۆی و مژدەی خۆشی پێیە بۆ خەڵكی هەرێمی كوردستان”.\nڕاشیگەیاند، چیدی دەسەڵاتی سیاسی ناتوانێت كێشەكان چارەسەربكات و مەرجەعی كەسنەزانی بە سەركردایەتی خودی خۆی چارەسەركردنی كێشەكانی هەرێمی كوردستانی گرتۆتە ئەستۆی خۆی و پڕۆژەی گەورەیان بەدەستەوەیە بۆ هەرێم .\nشێخ نەهرۆ ئاشكراشی كردووە، كە سلێمانی دەكاتە پایتەختی تەسەوف لە جیهاندا و دەبێتە ناوەندێكی جیهانی و ئەم هەنگاوەش سودێكی زۆری دەبێت بۆ خەڵكی هەرێمی كوردستان.


ئه‌گه‌ر ئه‌ز به‌رپرسه‌كى ببینم ئه‌ز بێژم ئه‌م عه‌ده‌له‌تێ دخازین | Alive in Iraq - News, Video, and Images\nئه‌گه‌ر ئه‌ز به‌رپرسه‌كى ببینم ئه‌ز بێژم ئه‌م عه‌ده‌له‌تێ دخازین\nPosted on نوفمبر 19, 2009 by rojnamawar\tپشتى په‌سه‌ند كرنا یاسایێ هه‌لبژارتنان د په‌رلمانێ عێراقێ دا، گه‌له‌ك گه‌نگه‌شه تێنا كرن ل دور چاوانیا برێڤا چوونا ڤان هه‌لبژارتنا و كا چاوا هاوه‌لاتى ل دنێرن. هاوه‌لاتی سه‌حر خان د په‌یڤا خو دا دبێژیت: پێویستا هه‌ر كه‌س ب ئه‌ركێ خو رابیت وبچێ جهێ ده‌نگ دانێ وپێوستا هه‌ر كه‌س بزانیت كو ئه‌ڤه ئه‌ركه‌كى نه‌ته‌وى یه بو پێشه‌روژا مه یا . هه‌ر وه‌ها سه‌حر خان د دیاركرن كو هێشتا پێدڤیا به‌رپرسێن مه ره‌وشا دڤه‌رێ باش بنرخینن بو كو خه‌لكه‌ك ب خوه‌سته‌ك بچێ جهێ ده‌نگ دانێ. هه‌ر وه‌ها گوت ئه‌گه‌ر ئه‌ز به‌رپرسه‌كى ببینهم ئه‌ز دێ بێژمێ ئه‌م عه‌ده‌له‌تێ دخازن د ناڤ به‌را ته‌ڤایى ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ دا.\nFiled under: Politics، كوردي « عنوان التقرير : اراء الناخبين حول الانتخابات کوردستان ئۆنلاین ناوی کاندیداکانی هەولێری لیستی گۆڕان بڵاو دەکاتەوە کوردستانی »


12:09 - 31 جۆزەردان 2722\nکێشە نەتەوەییەکانی گەلی کورد هێشتا چارەسەر نەکراون و لەمبارەوە تاک بە تاکی ئێمە دەبێ ئەرکە نەتەوەییەکانی خۆمان بەوپەڕی دڵسۆزییەوە بەجێ بگەیەنین تاکوو چیدی لە چوارچێوەی دەوڵەت و نەتەوەیەکی دیکەدا پێناسە نەکرێین. لەم نێوانەدا خوێندکاری کورد وەک بەشێک لە چینی خوێندەواری کۆمەڵگە لەهەمبەر پرسە نەتەوەییەکانی کورد زۆرتر لە خەڵکی ئاسایی بەرپرسە و دەبێ زیاتر لە هەمووان هەوڵی خۆی بدات.\nلەم وتووێژەدا لەگەڵ کاک "دیلان هەردی"، خوێندکاری دوکتورای زانستی سیاسی لە زانکۆی "لیل" لە وڵاتی فەرانسە، دەپەرژێینە سەر بابەتی "خوێندکاری کورد و پرسی نەتەوەیی":\n- گرینگیی پرسە نەتەوەییەکان بۆ گەلی کورد چییە و لەو نێوانەدا خوێندکاری کورد چ ئەرکێکی لەسەر شانە؟\nکورد لەو دەگمەن نەتەوانەیە کە کێشە نەتەوەییەکانی بەبێ چارەسەری گواستراونەتەوە بۆ سەدەی بیست و یەکەم، لە حاڵێکدا دەبوایە لە سەدەکانی پێشوودا چارەسەر کرابان. لە سەردەمی ئێستادا ئەگەر نەتەوەیەک خاوەن دەوڵەت و ناسنامەی نەتەوەیی دیاریکراو نەبێت، بە ناچاری لە چوارچێوەی دەوڵەت و نەتەوەیەکی دیکەدا پێناسە دەکرێت، چونکە یاسا و ڕێسا جیهانییەکان و نەزمی نوێی جیهان لەسەر بنەمای دەوڵەتی نەتەوەیی و سنوورەکان ڕێک خراوە. تاکی کورد کە ئەو وێنەیە لە جیهان دەبینێت، دەزانێت کە نەتەوەی بێ دەوڵەت چ واتایەکی هەیە. بۆیە ئەو پرسیارە لە خۆی دەکات کە بۆچی پرسی کورد تا ئێستا چارەسەر نەبووە؟ لەو نێوەدا، خوێندکاری کورد کە بەشێکە لە چینی خوێندەوار و ئاکادێمی، زیاتر لە خەڵکی ئاسایی دەچێتە نێو ناوەرۆکی بابەتەکەوە و هەوڵ دەدات بە دوای دۆزینەوەی وڵام و هۆکارەکان وهەروەها چارەسەریشدا بگەڕێت. ئەو بە ئەرکی سەر شانی خۆی دەزانێت کە لەلایەک بە دوای هۆکارەکاندا بگەڕێت و لەلایەک هەوڵ بدات ڕۆشنگەری لە کۆمەڵگەدا دروست بکات. خوێندکاری کورد پێویستە هەم خۆی گرینگی بە سیاسەت بدات و هەم وا لە تاکەکانی کۆمەڵگەی کوردیش بکات کە گرینگی بە سیاسەت بدەن. سیاسی نەبوونی کۆمەڵگە و گرینگی نەدان بە سیاسەت لە کۆمەڵگەی کوردیدا دەبێتە هۆی ئەوەی پرسی کورد هەروا بە چارەنەکراوی بمێنێتەوە و داگیرکەر بە ئاسانی پیلانەکانی بۆ تواندنەوەی کورد پیادە بکات. بۆ ڕاکێشانی کۆمەڵگە بۆ نێو سیاسەت پێویستە باسە سیاسییەکان لە کۆمەڵگەدا بهێندرێنە بەر باس و تاکەکان لە کردە سیاسییەکاندا بەشداری بکەن. خوێندکاری کورد کەسێکی شیاوە بۆ ئەو کارە.\n- چینی خوێندکار لە پرۆسەی گەشەی وشیاریی نەتەوەیی و پێشەنگبوونیان لە کۆمەڵگەدا چ ڕۆڵێکیان هەیە؟\nخوێندکار بەشێکە لە نوخبەی داهاتووی کۆمەڵگە و ڕۆڵی پێشەنگ لە وشیارکردنەوەی کۆمەڵگەدا دەگێڕێت. بە تایبەت ئەگەر بابەتەکە پەیوەندیی بە نەتەوەوە هەبێت. ئەگەر قوتابی لە قوتابخانە ناچارە لەژێر کاریگەریی سیستەمی خوێندنی داگیرکەردا بێت و هەم لە ڕووی تەمەن و هەم لە ڕووی تواناییەوە ناتوانێت لە چوارچێوەی ئەو دەرسانە دەربچێت کە سیستەمی خوێندن بۆی دیاری کردووە، بە پێچەوانەوە، خوێندکاری زانکۆ خۆی بە دوای زانستدا دەگەڕێت و خۆی هەڵدەبژێرێت کە چ بخوێنێت و چ بخوێنێتەوە. ئەوە بەو واتایەیە کە مێشکی خوێندکار بە ئاسانی لەلایەن سیستەمەوە داگیر ناکرێت، کە لە ئەنجامدا دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی تێگەیشتنی چینی خوێندکار و دواتر کۆمەڵگە. چونکە خوێندکار لە کۆمەڵگەدا دەژی و کۆمەڵگەش ڕێزی تایبەت بۆ خوێندکار دادەنێت و گوێ لە بیر و بۆچوونەکانی دەگرێت. هەر خوێندکارێک لە هەر بوارێکی زانستیدا کە بخوێنێت، کاریگەریی خۆی لەسەر کۆمەڵگە دادەنێت و بۆ پێشکەوتنی کۆمەڵگە هەموو بوارێکی خوێندن پێویستە، چونکە هەموو سێکتەرەکانی کۆمەڵگە لێک گرێ دراون، بواری زانستی، ئابووری، پیشەسازی، کۆمەڵایەتی، سیاسی، ئەدەبی و هەموو ئەوانی دیکە گرێدراوی پرسی نەتەوەیین. لەو نێوەدا، ئەرکی خوێندکارانی زانستە مرۆییەکان زیاترە، چونکە ڕاستەوخۆ بواری خوێندنەکەیان پەیوەندیی بە کۆمەڵگە و ڕای گشتی و هزری تاکەکانی کۆمەڵگەوە هەیە، هەر بۆیەش ڕێژیمی ئێران هێندە بەو بوارە هەستیارە و بە توندی کۆنترۆڵی دەکات. وشیاریی نەتەوەیی لە هەموو جیهان بەرهەمی گەشەی عەقڵ و زانستە کە لە هەموویاندا خوێندکار بە بەرهەمهێنانی زانست و هزر پێشەنگ بووە. خوێندکار هزر بۆ کۆمەڵگە بەرهەم دێنێت و پرسیار لە مێشکی تاکەکاندا دروست دەکات و پرسە سەرەکییەکان کە گرینگترینیان پرسی نەتەوەییە دەورووژێنێت.\n- چالاکی خوێندکاریی کورد بۆ گۆڕینی هەستی نەتەوەیی بۆ بیری نەتەوەیی دەبێ چی بکات؟\nپرسی نەتەوەیی کورد پرسێکی ئاڵۆزە و لە چوارچێوەی نەزمی نوێی جیهانیدا ڕۆژ لە دوای ڕۆژ هەوڵی ئاڵۆزترکردنی دەدرێت، لە هەمان کاتیشدا هەستی نەتەوەیی لە کوردستان ڕۆژ لە دوای ڕۆژ لە بەرزبوونەوەدایە. لەگەڵ بەرزبوونەوەی هەستی نەتەوەیی، دەوڵەتی داگیرکەریش هەوڵ دەدات پرسی کورد بەلاڕێدا ببات. بۆ ئەو مەبەستەش دەیهەوێت کۆمەڵگەی کوردی لە ئاستی نەتەوەییەوە دابەزێنێت بۆ ئاستی کولتووری زمانی و زاراوەیی. واتە دەیهەوێت لە هزری تاکی کورددا هەندێک دەمارگرژیی زاراوەیی و ناوچەیی و کولتووری دروست بکات و جێگەی هزری نەتەوەیی پێ بگرێتەوە. بۆ ئەو مەبەستەش لە خوێندکار و لە زانکۆکان کەڵک وەردەگرێت و کۆمەڵێک کەسی نزیک لە خۆی وەکوو شارەزا زەق دەکاتەوە تا دژایەتیی هزری نەتەوەیی بکەن. لێرەدا دیسان خوێندکاری کورد ڕۆڵی سەرەکی دەبینێت، کە ئەویش بەرهەمهێنانی هزری نەتەوەییە لە ڕێگەی تیۆریزەکردنی پرسی نەتەوەیی کورد بە شێوەی ئاکادێمی. جگە لەوە هەر خوێندکارێک بە تایبەت لە بواری زانستە مرۆییەکان، پێویستە ئاگادار بێت و نەکەوێتە داوی ئەو نووسین و توێژینەوانەی کە بە مەبەستی دابەزاندنی پرسی نەتەوەیی بەرهەم هاتوون. چونکە بەشێکی توێژینەوەکانی زانکۆکانی ئێران سەبارەت بە کورد بەرهەمی داگیرکەرن کە تێیدا کورد وەکوو نەتەوە ناهێننە ئەژمار. خوێندکاری کورد پێویستە بۆ توێژینەوەکانی پشت بە سەرچاوەگەڵێک ببەستێت کە دوور بن لە هزری داگیرکەر.\n- چالاکانی خوێندکاریی کورد بۆ ورووژاندنی پرسە نەتەوەییەکانی کورد لەنێو خویندکارانی کورد و زانکۆکانی کوردستان دەبێ چی بکەن؟\nهەر خوێندکارێکی کورد پیویستە هەوڵی خۆ ڕێکخستن لەگەڵ ئەو خوێندکارانە بدات کە کار لەسەر پرسی نەتەوەیی دەکەن، چونکە هەر چالاکییەک بۆ سەرکەوتن پێویستی بە ڕێکخستنە. ڕێکخستنی خوێندکارانی کورد لەنێو زانکۆکاندا فاکتەرێکی بەهێزە و کاریگەرییەکانی پێشتر بینراون. خۆ ڕێکخستنی خوێندکاران لە چوارچێوەی ڕێکخراوێکی خوێندکاریی نەتەوەیی، یان ئەنجومەنێک دەتوانێت خوێندکارانی کورد لە پەرش و بڵاویی هزری دوور بخاتەوە و پێشەنگ بێت بۆ ئەو کەسانەی لە قوتابخانە و لەژێر سیستەمی پەروەردەی داگیرکەرەوە دەچنە زانکۆ. هەروەها دەتوانێت فاکتەرێکی سەرەکی بێت بۆ ئاراستەکردنی خوێندکاران لە بەرهەمهێنانی هزر و زانست و هەڵبژاردنی سووژەی کۆتایی خوێندنەکەیان وەکوو ماستەر و دوکتورا. خۆ ڕێکخستن لە چوارچێوەی پرسی نەتەوەیی لەنێو زانکۆکانی سەرانسەری کوردستان و ئێران دەبێتە هۆی ئەوەی کە خوێندکارانی کورد بە تایبەت لە بەشی زانستە مرۆییەکان سەرچاوە زانستییەکانی یەکتر بە کار بێننەوە و پشت بە سەرچاوەی کەسانی گوماناوی نەبەستن. بە خۆشحاڵییەوە ئێستا زۆرێک لە خوێندکارە کوردەکان بۆ وەدەستخستنی سەرچاوە، پشت بەو سەرچاوانە دەبەستن کە لە دەرەوەی وڵات بەرهەم هاتوون و بیر و هزری داگیرکەر بەسەریاندا زاڵ نییە.\n- چالاکانی خوێندکاریی کورد بۆ ورووژاندنی پرسە نەتەوەییەکانی کورد لەنێو کۆمەڵگەی کوردستان، چەندە دەتوانن کاریگەر بن؟\nچالاکی خوێندکاری تاکێکی کۆمەڵگەیە و لە کۆمەڵگەدا دەژی و کاریگەریی چالاکییەکانیشی ڕاستەوخۆ لەسەر کۆمەڵگە دیارن. چالاکی خوێندکاری پێویستە پاڵپشتی ویستی کۆمەڵگە بێت. کە باس لە ویستی کۆمەڵگە دەکرێت، تەنیا لە مافی نەتەوەییدا کورت ناکرێتەوە، بەڵکوو جۆراوجۆرن، لە مافی کرێکارێکەوە بگرە تا ویستێکی سیاسی. لە ئێستادا بەهۆی سیاسەتە هەڵەکانی کۆماری ئیسلامی زۆرینەی خەڵکی کوردستان گیرۆدەی کێشەیەکی ئابووری، کۆمەڵایەتی یان سیاسییە. لەوانەیە ئەو کێشانەی کە پەیوەندییان بە ژیانی ڕۆژانەی خەڵکەوە هەیە، خەڵک سەرقاڵ بکەن و ڕێگر بن لەوەی پرسە نەتەوەییەکان بورووژێن. چونکە هەوڵدان بۆ ژیان و بۆ نان مەجالی ئەوە ناهێڵێتەوە تا خەڵک بیر لە پرسی سیاسی و نەتەوەیی بکەنەوە. لێرەدا ڕۆڵی خوێندکار بەرجەستە دەبێتەوە، ئەویش لەبەر ئەوەی مەجالی خوێندنەوە و بیرکردنەوەی لە خەڵکی دیکە زیاترە. چالاکی خوێندکاری هەوڵ دەدا هەموو ئەو کێشانەی کۆمەڵگە لەژێر چەتری کێشەی نەتەوەییدا کۆ بکاتەوە، واتە ئەو تێگەیشتنە لە کۆمەڵگەدا بەرهەم بێنێت کە هۆکاری هەموو کێشەکان دەسەڵاتی داگیرکەرە. ئەگەر بۆ وێنە کۆڵبەرێک و کاسبکارێک و بازاڕییەک ناتوانن بژێویی ژیانیان دابین بکەن و پێیانوایە بیرکردنەوە لە کێشەی نەتەوەیی لە ڕیزبەندی یەکەمی نیگەرانیی ڕۆژانەیاندا نییە، چالاکی خوێندکاری دەتوانێت ئەوەیان بۆ بسەلمێنێت کە هۆکاری ژیانی سەختی ئەوان هەڵاواردنە کە داگیرکەر لەسەر گەلی کوردی پەیڕەو دەکات. واتە ئەو قەناعەتە دروست بکات کە هەموو کێشەکان لە کوردستان بەهۆی داگیرکارییەوەیە و چارەسەری پرسی نەتەوەیی دەتوانێت چارەسەری پرسی ئابووریش بێت. هەروەها چالاکی خوێندکاری پێویستە لە هەموو ناڕەزاییەتییەکانی چین و توێژەکانی کۆمەڵگە لە دژی حکوومەت بەشدار بێت، چ بە خۆپیشاندان و چ بە پشتیوانیی سەمبۆلیک. ئەوەش لەبەر ئەوەی چالاکانی خوێندکاری متمانە لەلای چین و توێژەکانی کۆمەڵگە دروست بکەن و کێشەکانی کۆمەڵگە بە کێشەی خۆیان بزانن و ئاراستەی دروستیان پێ بدەن و لە ڕووی هزرییەوە دەوڵەمەندیان بکەن.\n- خوێندکارانی کورد بۆ پووچەڵکردنەوەی پیلانەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ بەلاڕێدابردنی پرسە نەتەوەییەکانی کورد و پرسی شوناسخوازیی کورد، دەبێ چۆن هەڵوێست بگرن؟\nهەروەک لەسەرەوە ئاماژەم پێ کرد، لەگەڵ بەرزبوونەوەی هزری نەتەوەیی لە کوردستاندا، ڕێژیمی ئێران کە ناتوانێت پێش بەو هزرە بگرێت، هەوڵ دەدات بە لاڕێیدا ببات. ئەرکی چینی خوێندکار دروستکردنی گوتارێکی نەتەوەییە کە بتوانێت چین و توێژەکانی دیکەی کۆمەڵگە لە دەوری خۆی تەیار بکات. ئەو گوتارە پێویستە سادە و ڕوون و ئاشکرا بێت کە لە ڕووی دەروونییەوە بتوانێت قەناعەت بە تاکەکانی کۆمەڵگە بکات و لە ئەنجامدا بتوانێت ڕووبەڕووی پیلانەکانی حکوومەت ببێتەوە. واتە کاتێک لەلایەن ڕێژیمی ئێرانەوە بۆ بەلاڕێدابردنی هزری نەتەوەیی پیلانێک پیادە دەکرێت، بەر لەوەی ئامانجی خۆی بپێکێت، خوێندکاری کورد دەتوانێت مەبەستەکانی پشتی ئەو پیلانە بۆ کۆمەڵگە شی بکاتەوە و بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی پیلانەکە لە ڕووی هزرییەوە ئامادەیان بکات، چونکە بەشی زۆری کۆمەڵگە لەبەر سەرقاڵبوون بە ژیانی سەختی ڕۆژانەی خۆیان مەجالی بەدواداچوونیان نییە و ناتوانن بە وردی بچنە نێو ناوەرۆکی بابەتەکانەوە.\n- چالاکانی خوێندکاریی کورد کە نەتەوەیی بیر دەکەنەوە، بۆ پەروەردەی نەتەوەیی ئەو خوێندکارە کوردانەی کە تازە دەچنە زانکۆکانەوە، دەبێ چی بکەن؟\nکەسێک کە تازە لە قوتابخانەوە دەچێتە زانکۆ و خاوەنی هەستی نەتەوەییە، پێویستە وەکوو هەر تاکێکی دیکە یارمەتیت بدرێت تا بەشداری باسە سیاسییەکان ببێت. هەروەها ئەگەر بیهەوێت چالاکی بکات، لە دوو ڕووەوە پێویستە هاوکاریی بکرێت: یەکەم لە ڕووی ڕێکخراوەیی و ڕێکخستنەوە پێویستە لەلایەن چالاکانی خوێندکارییەوە لە بواری خۆیدا ڕێک بخرێت و لە بەهرەکانی کەڵک وەرگیرێت. دووهەم لە ڕووی زانستییەوە لە خوێندکارە کوردەکانی دیکە گرێ بدرێت و تۆڕێکی بەهێزی زانستی لەنێوانیاندا دروست ببێت. بە تایبەت ئەگەر لە بواری زانستە مرۆییەکاندا دەخوێنێت، لە ڕووی سەرچاوە و بابەتی ئاکادێمی هەڵبژاردنی سووژەوە هاوکاری بکرێت. دروستبوونی تۆڕێکی بەهێز لەنێوان خوێندکارە کوردەکان دەتوانێت گوتاری نەتەوەیی لەنێو خوێندکارە کوردەکان و زانکۆکانی کوردستان زاڵ بکات، کە ئەوەش دەستکەوتێکی گەورەیە بۆ بزووتنەوەی خوێندکاری لە کوردستان و هەروەها زانکۆکانی ئێران.