هەندێک پێودانگ و دڵدانەوەی مامۆستا سەعیدی نورسی – بزاڤی خزمەت\n795 11 minutes read\nبەرواری ٢٣ ی ئازاری ١٩٦٠ ڕۆژی وەفاتی مامۆستا سەعید نورسی بوو. مامۆستا ٨٣ ساڵی تەمەنی بۆ خزمەتی قورئان و ئیمان تەرخان کرد و، لەم پێناوەشدا گیرۆدەی ئەشکەنجە و ئازاری کەم وێنە بۆتەوە.\nژیانی ئەم نوێکەرەوە گەورەیەی سەدەی خۆی لەگەڵ خوێندکارەکانی، کە هەموو شتێکی لە پێناو پەیامەکەی بەخت کرد، هێندە لە ڕووداوەکانی ئەمڕۆ دەچێت، وەک ئەوە وایە هەمان ڕووداو بێت، بەڵام شوێن و کات و کەسەکانی گۆڕابێت.\nنورسی ٣٥ ساڵی تەمەنی لە تاراوگە بردۆتە سەر و، ٥ جار دادگایی کراوە و ٣ جار زیندانی کراوە، ٢١ جار ژەهرخوارد کراوە. ئەو نامانەی لە زیندانەوە نوسیونی، لە پشتی پەردەوە بە شێوەیەکی زۆر جوان تیشک دەخاتە سەر ڕووداوەکانی ئەمڕۆمان، هەر بۆیە پێویست ناکات من شتێک بڵێم و چەند پارچەیەک لەو پەیامانەی بە بیری خۆم و ئێوەش دەهێنمەوە. کاتێک دەیخوێننەوە، بە چاوی خۆتان ئەوە دەبینن، کە جگە لێکدانەوەی ڕووداوەکانی سەردەمی خۆی، ڕووداوەکانی ئەمرۆشی باس کردووە و لێکدانەوەی بۆ ئەنجامداوە و چەند تەسبیت و دڵدانەوەیەکیشمان پێ ڕادەگەیەنێت.\nمن لێرەدا دەکشێمە دواوە و سوڵتانی وشە مامۆستا بەدیعوززەمان سەعیدی نورسی دەست بە قسەکردن دەکات:\nگەر قەدەری ئیلاهی و چاودێری ڕەبانی ئەو ڕێگە بدات ئەم شتانەتان بەسەر بێت و بەم تاقیکردنەوە سەختانە تێپەڕن؛ کە ورد و درشتان دەخرێنە سەر سەنگی مەحەک و تێیدا دەردەکەوێت کامتان مسە و کامتان زێڕ، کاتێک لە هەموو لایەکەوە بە شێوەیەکی بێ ویژدانانە بخرێنە ژێر ئەزموونەوە، کە تێیدا دەسیسە و فێڵی نەفستان ئاشکرا دەکات، گەر هەتان بێت، بێژینەوەتان بە هۆی ٣ تا ٤ هێڵەکی جۆراو جۆر کە پێیدا تێدەپەڕن و پاڵفتە دەکرێن، تەواوی ئەمانە لە پێناو ئەوەیە خزمەتی خالیسانە و دڵسۆزانەی پاک و بێگەردی ئێوە بە دەرکەوێت، کە تەنیا حەق و حەقیقەتی کردبێتە ئامانجی نە شتێکی تر.\nچونکە ئێوە بەم تاقیکردنەوە مەیدانیانەی لە بەرامبەر بەرەنگاربوونەوەی ڕۆحە سەرکەشە عیناد و بێ ئینسافەکاندا توشتان بوو، هەموو کەستان لەوە تێگەیاند کە ئێوە: هیچ فێڵ و غەرەز و خۆپەرستی و بەرژەوەندی دونیایتان بە کارەکانتان تێکەڵ نەکردووە و تەنیا پەرۆشی و دڵسۆزیتان بۆ حەق و حەقیقەت وای لێکردوون بەرامبەریان بوەستن.\nگەر کارەکانتان وەک هەمیشە لە ژێر پەردەوە بمایایەتەوە، لەوە دەچوو زۆر خوێندنەوەی جیاوازی بۆ بکرێت. ئەو کات زۆرێک لە عەوامی ئەهلی ئیمان پشتیان پێ نەدەبەستن و باوەڕیان پێ نەدەکردن. لەوە دەچوو هەندێکیان بڵێن ” لەوە دەچێت فریومان بدەن”، ئیدی هەست و وەسوەسەی نەفسیان بەسەریاندا زاڵ دەبوو.\nیاخود پێدەچوو وەها بیر بکەنەوە کە ئێوەش وەک هەندێک کەسی گەڕیدە بە دوای پۆست و مەقامی دونیاییدا، ئەم کارانە ئەنجام دەدەن و مەبەستان بەرژەوەندی دونیاییە. ئیدی دوای ئەم تاقیکردنەوانەی بەسەرتاندا هات، عینادترین و وەسواسترین کەسیش ناچار بە خۆ ڕادەستکردن دەبێت. گەر زەحمەتی ئێوە یەک بێت، ئەوا قازانجتان هەزارە بە پشتیوانی خودا”. تیشکەکان لاپەڕەی ٥١١….\nبەڵێ پەیامەکانی نور وەک کەشتیەکەی نوحە و، ناوچەی ئەنەدۆڵی بۆ خۆیی کردۆتە شاخی جودی و، بەو هۆیەوە خۆی لەو ئاگر و تۆفان و گەردەلولە دەپارێزێت، کە هەموو گۆی زەوی گرتۆتەوە.\nچونکە ئەو سەرکەشیەی لە لاوازی ئیمانەوە سەرچاوە دەگرێت، زۆر جار بەڵای گشتگیر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت و هەمووان گیرۆدە دەکات، بەڵام پەیامەکانی نور کە ئیمانی مرۆڤ لە ڕادەبەدەر بەهێز دەکەن، بە هۆی ڕەحمەتی ئیلاهیەوە بووە هۆکارێک تا خوێنەرانی لە بازنەی ئەو بەڵاو موسیبەتە گشتگیرانە بکاتە دەرەوە.\nئەم بەڵاو موسیبەتانە وا دەکات ئەهلی دونیا چیتر نەبنە لەمپەر لە بەردەم خەڵکی ئەنەدۆڵ و پەیامەکانی نور. خۆ گەر هەر بەردەوام بن لەوەی ببنە لەمپەر، ئەوا با ترسی هێرشی ئاگر، گەردەلول، بومەلەرزە و نەخۆشی تاعون دایانبگرێت و، ئەقڵیان بهێننەوە سەر خۆیان.\nمادام ئێمە خۆمان لە دونیای ئەوان هەڵناقورتێنین و دەستی تێوەرنادەین، با ئەوانیش لە خۆڕا دەست وەرنەدەنە ژیانی ئاخیرەتی ئێمەوە و، گەر وایان کرد با بزانن ئەگەری تیاچوونیان زۆر بەهێزە.( پاشکۆی کاستەمۆنو لاپەڕە ١٠٢).\nئەوانەی لە تاقیکردنەوەی چەتوونی زیندانە کۆنەکە و ئەم زیندانە نوێیەی بە خوێندنگەی یوسفی ناوی دەبەین توشی لەرزین نەبوون و بەردەوامن لەسەر خوێندنی وانەی خۆیان، ئەوانەی سەرەڕای سوتانی دەمیان بە شۆربای گەرم، هێشتا بەردەوامن لە خوێندکارێتی خۆیان، هەروەها لە بەرامبەر ئەم هەموو هێرشە بەهێزە هێشتا هێزی ئیمانیان نەشکاوە، هەروەک چۆن لەلایەن ئەهلی حەقیقەت و نەوەی نوێوە دەسخۆشیان لێدەکرێت، پێم وایە لەلایەن فریشە باڵاکان و کەسانی ڕۆحانیشەوە دەسخۆشیان لێ دەکرێت و چەپڵەیان بۆ لێ دەدرێت.\nبەڵام لەبەر ئەوەی لە ناو ئێوەدا کەسانێکی هەژار و نەخۆش و زۆر بە ئابڕوو بوونیان هەیە، لە حاڵی ئێستادا کێشەی ماددی زۆر بوونی هەیە. دەبێت لە بەرامبەر ئەم کێشانەدا، هەریەک لە ئێوە دڵنەوایدەر بێت بۆ ئەوانی تر، لە ڕەوشت و ئارامگریدا نمونە بن بۆ یەکتری و، لە دەستگیرۆی و یارمەتیدانی یەکتردا برایەکی میهرەبان بن، لە وانەکانیشتاندا بۆ یەکتری ببنە گوێگر وەڵامدەرەوەیەکی زیرەک، لە ڕەنگدانەوەی خو و ڕەوشتی جوانیشدا بۆ یەکتری بە چەشنی ئاوێنە بن. پێم وایە هەر بەم هۆیەشەوە کێشە ماددیەکانتان سفر دەبێتەوە و، کاتێک بیر لەمانە دەکەمەوە، بە ناوی ئێوەی شیرینتر لە رۆحی خۆم، شاد دەبم.(تیشکەکان لاپەڕە ٢٩٦).\nمادام ئەمە حەقیقەتە و لە خزمەتی پەیامەکانی نوردا شاهیدی دەرکەوتەی کۆمەکی خودا بووین بە شێوەیەک کە نکوڵی لێ نەکرێت، هەر یەکەشمان بە شێوەیەکی ڕێژەیی بێت یان گشتی هەستمان بەم کۆمەکە خوداییە کردووە، جا بۆیە لە بەرامبەر ڕووداوە سیاسیەکان و دونیایەکان کە تەواوکەری یەکترن و لە دژتان دەوەستنەوە، مادام هیچ شتێکمان لە دەست نایەت جگە لە ڕازی بوون بە قەزا و تەسلیم بوون بە قەدەرمان و ئەو دڵخۆشیە گەورە و پیرۆزەی خزمەتی ئیمان و قورئان پێمان دەبەخشێت، ئەوەی لەسەر شانمانە لە حاڵی ئێستادا ئەنجامی بدەین ئەوەیە نەشڵەژێین و توشی بێ هیوایی نەبین، هێزی مەعنەوی یەکتر پتەوتر بکەین، نەترسین و بە پشتبەستن بە خوداوە ڕوبەڕوی ئەم بەڵاو موسیبەتە ببینەوە، گوێش نەدەین بەو ڕۆژنامە بودەڵانەی بڵقەکانی سەر ئاوت، هێندەی گومەزێک لەبەرچاو گەورە دەکەن و، گومەزەکانیان بە بڵقی سەر ئاو ببینین. ژیانی دونیا، بە تایبەت لەم سەردەمەدا، لە ژێر ئەم دەسەڵاتەی ئێستادا هیچ نرخێکی نیە. هەر بۆیە هەرچی شتێکت بەسەر بێت، پێویستە بە خۆشحاڵیەوە پێشوازی لێ بکەیت”.\nدەگێڕنەوە لە سەردەمێکدا زاتێک هەبووە هێندە موریدەکانی زۆر بوون، دەسەڵاتی سیاسی ئەو مەملەکەتە ویستویەتی هەموویان لەناو بەرێت. ئەویش چۆتە لای سەرانی حکومەت و پێی وتوون:\nمن تەنیا مورید و نێوێکم هەیە، کەسی تر موریدی من نیە. گەر دەتانەوێت با تاقی بکەینەوە. ئیدی لە شوێنێکدا خێمە هەڵدەدەن و هەموو موریدەکانی کۆ دەکەنەوە. دەچێتە ناویان و هاوار دەکات: هەرکەسێک خۆی بە موریدی من دەزانێت و گوێڕایەڵی فەرمانەکانم دەکات، ئەوا ئێستا تاقیدەکەمەوە و گەر لە تاقیکردنەوەکەدا سەرکەوتوو بوو دەینێرم بۆ بەهەشت. ئیدی یەکێک لە موریدەکانی بانگ دەکاتە ژێر خێمەکە و لەو کاتەدا مەڕێک سەردەبڕێت. کاتێک لە ژێر خێمەکەوە خوێن دەڕژێتە دەرەوە، هەموویان وا دەزانن سەری یەکێک لە موریدە نزیکەکانی خۆی بە چەقۆ بڕیوە. ئیدی موریدەکانی دەرەوە بێ ئەوەی هیچ شتێک ببیستن، دەستیان کرد بە نکوڵی کردن لە ڕاستی شێخەکەیان. تەنیا پیاو و ژنێک لە هەموویاندا هاتنە دەرەوە و وتیان “گیانمان بە فیدای ئەو زاتە بێت” و، ئامادەییان پشاندا بچنە ژێر خێمەکە هەتا سەریان ببڕێت. بەڵام ئەوانی دی هەموویان بڵاوەیان لێکرد و ڕابەرەکەیان جێهێشت. ئەو زاتەش بە دەسەڵاتدارانی وت: خۆ بینیتان کە من تەنیا مورید و نیوێکم هەیە نە زیاتر…\nسەدان هەزار سوپاس بۆ جەنابی حەق، لە دوای تاقیکردنەوە و دادگایەکەی شاری ئێسکیشەهیر، پەیامەکانی نور تەنیا خوێندکار و نیوێکی لە دەستداوە. بە پێچەوانەی ئەو زاتەی باسمان کرد، لە سایەی هیممەتی قارەمانانەی خەڵکی ئیسپارتە و چواردەوریەوە، قەرەبوی ئەو کەس و نیوەش کراوەتەوە و دەیان هەزار هاتۆتە ڕیزەوە. پشتیوانی بە خودا لەم تاقیکردنەوەیەشدا، بە هیمەتی قارەمانەکانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای وڵات، لە بری لە دەستدانی هەرکەسێک دەیان کەسی تر دێننە ڕیزەوە.\nوەک لە پەیامی قەدەردا باسکراوە، هەر ڕووداوێک ڕوو دەدات دوو هۆکاری هەیە، یەکەمیان ڕوکەشە و زۆربەی خەڵک بە گوێرەی ئەو ڕووکەشە بڕیار دەدەن و، زۆر جاریش لەم بڕیارەیاندا زوڵم دەکەن. دووهەمیشیان هۆکاری ڕاستەقینەی ڕوودانی ڕووداوەکەیە و قەدەری خودا بە گوێرەی ئەوە فەرمانڕەوایی دەکات. هەر لەو ڕووداوەدا و لە ژێر زوڵمی مرۆڤەکاندا دادپەروەری خودایی بە دەردەکەوێت.\nبۆ نمونە پیاوێک لەبەر تاوانی دزیەک سزای زیندانی بەسەردا دەسەپێنرێت، کە ئەنجامی نەداوە و بە هەڵە بەسەریدا سەپێندراوە. بەڵام ئەم پیاوە لە پێشتردا جینایەتێکی ئەنجام داوە و قەدەری ئیلاهی سزای زیندانی بەسەردا سەپاندووە و، لە ناو زوڵمی قەزاوەتی مرۆڤەکاندا، ئەم دادپەروەریە بە شێوەیەکی تر خۆی بە دەردەخات.\nلەم تاقیکردنەوانەی خۆشماندا، ئەڵماس لە شوشە، ڕاستگۆ و فیداکار لە دوو دڵ و بێ بناغەکان، دڵسۆز و خەمخۆرەکان لە خۆپەرست و بەرژەوەندیخوازەکان جیا دەبێتەوە، هەربۆیە تێپەڕبوونمان بەم تاقیکردنەوە چەتوونانە دوو هۆکاری هەیە:\nیەکەم: کۆشش و ئیخلاسی لە ڕادەبەدەری شوێنکەوتوانی پەیامەکانی نور، ئەهلی دونیا و سیاسەتی توشی وەهم کرد و، ئەمە وای لێکردن دەست بکەن بە زوڵم کردن.\nدووەم: لەبەر ئەوەی هەرکەسێک لای خۆیەوە بە تەواوی ئیخلاس و کۆششیەوە نەچووە ژێر باری ئەم خزمەتە پیرۆزە و تەواوی توانستی خۆیان نەخستە گەڕ، قەدەری ئیلاهی ئێمەی ئاڕاستەی ئەم ڕێگەیە کرد.\nقەدەری ئیلاهی بە دادپەروەری و ڕەحمەتی خۆی، هەموو ئەو برایانەی موشتاقی بینینی یەکتر بوون لە یەک مەجلیسدا(زیندان) کۆی کردنەوە و ، زەحمەتەکانی بۆ گۆڕین بە عیبادەت و زیانەکانیشی بۆ کردنە سەدەقە و خێر و چاکە.\nهەروەها بە مەبەستی ئەوەی سەرنجی هەموو لایەک بۆ ئەو پەیامانە ڕابکێشرێت کە دەینوسن ، لەبەر ئەوەی فێرمان بکات ماڵ و منداڵ و خۆشی ژیان ڕاگوزەر و کاتیە و هەر ڕۆژێک دێت بەجێی دێڵین و دەچینە ناو خاک، بۆ ئەوەی ئەمانە نەبنە هۆی لە دەستدانی ژیانی ئاخیرەت و فێری ئارامگری و سەبر ببین، لە هەمان کاتدا نمونەیەکی قارەمانانە پێشکەش بە ئەهلی ئیمان بکەن، کە لە دوای ئێوەوە دێن، یاخود بۆ ئەوەی ببنە ئیمام و ڕابەریان لە چۆنیەتی خزمەتکردندا ئەم شتانەی بەسەر هێنان، جا لەبەر ئەوە ئەمەی بەسەرتان دێت، لە چەندین لاوە خێر و ڕەحمەتە و ڕووی تێکردوون”.\nکاربەدەستانی حکومەت و سیاسەت و هێزەکانی پۆلیس و دادگاکان، هۆیەکیان نیە بۆ ئەوەی خۆیان بە ئێمەوە خەریک بکەن.\nخۆ گەر ئەمانە پاساوێکیان هەبێت، ئەوا هیچ دەسەڵاتێکی دونیا ناتوانێت بەرگری لەم کارانە بکات و هەر مرۆڤێک ئەقڵی لەسەری دابێت، ڕازی نابێت بەم کوفرە ڕەهایەی ئەنجامی دەدەن، کە لە تاعونی بەشەری سەرچاوە گرتوو لە دەماگیری کافرێتی و ماددەگەراییەوە هەڵدەقوڵێت، هەندێک زەندیقی شاراوە بە شەیتانیەتی خۆیان کاربەدەستانی وڵات فریو دەدەن و توشی وەهمیان دەکەن و، وایان لێدەکەن هەڵبکوتنە سەرمان.\nئێمەش دەڵێین: نەک چەند کەسێکی وەهمکاری وەک ئەمانە، گەر هەموو دونیاش هەڵبکوتنە سەرمان، بە هێزی قورئان و چاودێری خودا لە دەستی ئەمانە هەڵنایەیین. خۆمان ڕادەستی کوفری ڕەهای هەڵگەڕاوەکان و زەندیقەکان ناکەین و ناهێڵین چەکمان بکەن!\nناتوانن بە هۆی کەموکەرتی من و هەندێک لە هاوڕێکانمەوە هێرش بکەنە سەر پەیامەکانی نور. چونکە پەیامەکانی نور ڕاستەوخۆ وابەستەی قورئانن و قورئانیش ڕاستەوخۆ بە عەرشی خوداوە بەستراوە. کێ زاتی ئەوەی هەیە با دەستی خۆی بۆ ئەوێ درێژ بکات و ئەو پەتە بەهێزەی نێوانیان بپسێنێت.\nپەیامەکانی نور بەرەکەتێکی ماددی و مەعنەویە و لە هەمان کاتدا خزمەتێکی ناوازەی پێشکەش بەم وڵاتە کردووە، ناکرێت بە کەموکوڕی ئێمە و هەڵە تاکە کەسیەکانمانەوە ببەسترێتەوە. بە پێچەوانەوە زیانێکی ماددی و مەعنەوی زۆر دەدات لەم وڵاتە.\nبە پشتیوانی خودا ئەو پیلان و هێرشە شەیتانیانەی لەلایەن هەندێک زەندیق و دوژمنە شاراوەکانمانەوە بۆ سەر پەیامەکانی نور ڕێک دەخرێت، هەموویان شکست دەهێنن، شاگردی پەیامەکان لەگەڵ کەسانی تردا بەراورد ناکرێن، ناتوانیت پەرش و بڵاویان بکەیتەوە و وازیان پێ بهێنیت. بە چاودێری جەنابی حەق، هەرگیز ناتوانن شکستیان پێ بهێنن. وەلحاسل مادام ئێمە خۆمان لە دونیای ئەوان هەڵناقورتێنین و دەستی تێوەرنادەین، ئەوانیش با دەست نەخەنە ژیانی ئاخیرەت و خزمەتی ئیمانی ئێمەوە.\nمن بەهۆی زۆر ڕووداوەوە گەشتوومەتە ئەو قەناعەتەی کە حکومەت، بە پاساوی پێشێلی یاسای ” بەکارهێنانی هەستی ئاینی بۆ زیانگەیاندن بە ئاسایشی وڵات” هێرش ناکاتە سەر ئێمە. بەڵکو لە ژێر ئەم پەردە درۆزنەوە کە لەلایەن زەندیقەکانەوە لە دژمان خراوەتە گەڕ، بە هۆی ئیمان و ئەو خزمەتەی پێشکەش بە ئاسایشی وڵات و ئیمانی هاوڵاتیانی دەکەین، هێرش دەکەنە سەرمان. چونکە ماوەی ٢٠ ساڵە پەیامەکانی نور بڵاو بۆتەوە و زیاتر لە ٢٠ هەزار دانەی وەک دەستنوس لەبەر گیراوەتەوە و، لەلایەن ٢٠ هەزار هاوڵاتیەوە خوێندراوەتەوە و قبوڵکراوە، بەڵام هەتا ئێستا هیچ کام لە شاگردەکانی پەیامی نور، لە دژی ئاسایشی وڵات پێشێلکاریەکیان ئەنجام نەداوە و حکومەتیش کارێکی وەهای تۆمار نەکردووە و لە هەردوو دادگای کۆن و نوێشدا بەڵگەیەکی وەها لە دژیان نەخراوەتە ڕوو. ئەمە لە کاتێکدایە پڕوپاگەندەیەکی بەهێزی وەهایان لە دژ خراوەتە گەڕ، گەر بە کارێکی وەها هەڵبستانایە، دەبوو لە ماوەی ٢٠ ڕۆژدا شتێکی لەو جۆرە بدۆزنەوە، کە خۆیان بانگەشەی بۆ دەکەن. هەربۆیە یاسای ژمارە ١٦٣ بە پێچەوانەی هەموو ویژدانێکی ئازاد و زیندوەوە و، بە شێوەیەکی لاستیکی و وەک ماسکێکی درۆزنانە بەکاردەهێنرێت بۆ دەستگیرکردنی هەرکەسێک دیندار بێت و ئامۆژگاریکەری خەڵک بێت سەبارەت بەم دینە. زەندیقەکان هەندێک کاربەدەستی حکومەت و دادگاکانیان غافڵ کردووە و لە ڕێگەی ئەوانەوە دەیانەوێت ئێمە بچەوسێننەوە.\nمادام ڕاستی بابەتەکە بەم شێوەیەیە، ئێمەش بە هەموو هێزمان دەڵێین:\nئەی ئەو بەدبەختانەی دینی خۆتان بە دونیا فرۆشتووە و کەوتوونەتە ناو کوفری ڕەهاوە! هەرچی لە دەستان دێت بیکەن. دونیا سەرتان بخوات و هەر دەشی خوات! سەدان ملیۆن قارەمان کە سەری خۆیان لە پێناو ئەم ڕاستی و حەقیقەتە داناوە، هەموو شتێکی ئێمەش بە سەریشمانەوە فیدای ئەو ڕێگەیە بێت! ئامادەی هەموو سزا و لە سێدارەدانێکین. لە کاتێکی ئاوەهادا دەرەوەی زیندان سەد قاتی ناو زیندانەکان خراپترە بۆ ئێمە.\nئەم هێرشە داگیرکەرانەی بۆ سەر ئێمە ئەنجام دەدرێت، کە هیچ ئازادیەکی ویژدانی، زانستی، دینی بۆ ئێمە نەهێشتۆتەوە، بۆ سەر هەرکەسێک ئەنجام بدرێت کە ئەهلی ناموس و ئاین و ئازادی بێت، بێجگە بژاردەی مردن و چوونە زیندانەوە چارەیەکی تری بۆ ناهێڵێتەوە. ئێمەش بە دووپاتکردنەوەی ” إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّـا إِلَيْهِ رَاجِعونَ” پشت بە خودای خۆمان دەبەستین و پەنای بۆ دەبەین.(تیشکەکان لاپەڕە ٢٧٢).\nدوو هۆکار وایکرد کە ڕاکردن لەم بەڵاو موسیبەتانە و قورتار بوون لێیان کاری نەکردە بێت:\nیەکەم: بەشێک لەو ناڕەحەتیەی دەبوو لەو دونیا بەسەرمان بێت، جەنابی حەق لەم دونیا بەسەری هێنانین و ئەمەش بۆ ئێمە باشترێکە لەوەی لەو دونیا بەسەرمان بهاتایە.\nدووەم: هیچ دەرچەیەک نەبوو بۆ ڕزگاربوون لەو پیلانانەی لە دژمان دەیانگیڕا. من هەر لە پێشتریش هەستم بەمە کردبوو، بەڵام چارەیەک نەبوو. شێخ عەبدولحاکیم و شێخ باقی ڕەحمەتیش بە هەمان شێوە نەیانتوانی خۆیان قورتار بکەن. خۆ گەر بە هۆی ئەم بەڵا و موسیبەتانەوە سکاڵا لە یەکتر بکەین، ئەوا کارێکی ناحەقی و بێ واتا و زیانبەخشە و بە واتای پشتکردنە پەیامەکانی نور دێت. ئامان سەد ئامان، هەرگیز چالاکی هەڵگران و کۆڵەکە ڕاستەقینەکانی پەیامەکانی نور نەکەنە هۆکاری ئەو بەڵاو موسیبەتانەی بەسەرتان هاتووە، گەر ئەوان بکەنە هۆکار، ئەوا بە واتای پاشگەزبوونەوە لە پەیامەکانی نور و پەشیمان بوونەوە لە فێربوونی ئیمانی ڕاستەقینە دێت. ئەمەش زۆر لە بەڵاو موسیبەتی ماددی گەورەتر و قورسترە و، بەڵایەکی گەورەی مەعنەویە. من سوێندتان بۆ دەخۆم: سەرەڕای ئەوەی ٢٠ تا ٣٠ قاتی هەریەک لە ئێوە دەردەداری ئەم بەڵاو موسیبەتانە بووم، هەرگیز دڵم لەو کەسانە ناڕەنجێت کە بە هۆی نیەتی دڵسۆزانەی خۆیانەوە هەندێک چالاکیان ئەنجامدابێت و ئیحتیاتیاتی پێویستیان وەرنەگرتبێت، خۆ گەر ئەو بەڵاو موسیبەتانەی بەسەرمان هاتووە ١٠ قاتی ئێستاش گەورەبوونایە هەر دڵم لێیان نەدەڕەنجا. خۆ سکاڵا کردنیش سەبارەت بە شتانی ڕابردوو بێ هوودەیە، چونکە لە دەست دەرچووە و دارای نۆژەنکردنەوەیان نیت.\nبراکانم! خەم وا لە مرۆڤ دەکات بەڵاو موسیبەت لەسەر خۆی بکاتە دوو هێندە. هەروەها بەڵای ماددی لەسەر دڵی مرۆڤ دەکاتە پشکۆی ئاگر و تێیدا جێگیر دەبێت، وەک ناڕەزایی بەرامبەر قەدەری خودا و ڕەخنەکردنی وەهایە و بەرەنگاربوونەوەی ڕەحمەتی ئیلاهی وتۆمەتبارکردنێتی بە شومێتی. مادام لە هەموو شتێکدا جوانیەک هەیە و ڕەحمەتێکی خودایی تێدا بەدەردەکەوێت و، دادپەروەری دانایی خودا لەو ڕووداوانەدا خۆی بەدەردەخات، مادام ئێمە ئەرکێکی پیرۆزمان خستۆتە سەر شانمان کە پەیوەندی بە هەموو جیهانی ئیسلامەوە هەیە، ئەوەی لەسەرشانمانە ئەوەیە گوێ بە هەندێک زەحمەت و ناڕەحەتی نەدەین، کە بەرۆکمانی گرتووە. (تیشکەکان ٣١٣).\nئەم بەڵاو موسیبەتانەی بەسەرمان هاتووە، بە شێوەیەک سوودی گەیاندووە بە برایەتیمان و پەیامەکانی نور و ڕەمەزانەکەمان، سوود و قازانجێکی وەهاشی بە ئێوە گەیاندووە گەر پەردەی سەر چاوتان هەڵبگیرێت دەڵێن ” خودایە هەزاران سوپاس بۆ تۆ، ئەم بەڵاو موسیبەت و قەزا و قەدەرانەی بەسەرمان هات هەمووی خێری تێدا بوو”. پێم وایە گەر پەردەی سەر چاوتان هەڵبگیرایە ئەمانەتان دەوت.\nلۆمەی ئەو کەسانە مەکەن کە بوونەتە ڕوودانی هەندێک شت. پیلانی فراوان و تۆقێنەری ئەم بەڵا و موسیبەتانە دەمێک بوو داڕێژرابوو بۆتان. بەڵام لە ڕووی مەعنەویەوە زۆر بە ئاسانی بەسەرماندا تێپەڕی. پشتیوانی بە خودا زۆر بە زوویی تێدەپەڕێت. ئێوەش مەچنە ژێر باری نهێنی ” وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ” و خەفت بە شتانێک مەخۆن کە پێدەچێت خێری زۆر بۆ ئێوە تێدابێت.( تیشکەکان ٢٨٥).\nگەرچی شوێنەکانتان زۆر تەسک و تەنگەبەرە، بەڵام فراوانی دڵی ئێوە گوێ نادات بەو تەنگەبەریە، خۆ گەر بەراوردی بکەین لەگەڵ ئەو شوێنانەی خۆمان کە تێیدا دەژیایین ئەوا ئێرە فراوانترە(زیندان). ئەوە بزانن : هێزی سەرەکی ئێوە و خاڵێک کە دەبێت پشتی پێ ببەستن یەکگرتووی و هەماهەنگیتانە. ئامان سەد ئامان بە هۆی ئەم ناڕەحەتیانەوە توشی دەمارگیری نەبن و یەکتر تاوانبار مەکەن. ئەمە دەبێتە ناڕەزایی و بەرامبەر قەدەر و قیسمەت، بە هۆی گازندە و سکاڵای “گەر وا نەبووایە فڵان شت رووینەدەدا” لە یەکتر زویر مەبن. ئەوەی ئاشکرایە ئەوەیە ئێمە چارەیەکمان نەبوو بۆ خۆ قورتارکردن لە هێرشی ئەمانە. ئێمە هەرچیەکمان بکردایە ئەوان هەر هێرشیان دەکردینە سەر. ئێمە دەبێت بە ئارامگری و سوپاسگوزاری خوداوە ڕازی بین بە قەزای و خودا و تەسلیمی قەدەری ببین، هەتا ئەو کاتەی دەستگیرۆی خودایی بە هانامان دەگات. با ئێمە خەریکی ئەوە بین لە کاتێکی کورت و کردارێکی کەمدا خێر و پاداشتێکی گەورە بەدەستی خۆمان بخەین.(تیشکەکان لاپەڕە ٣٠٠).\nئەمانەی سەرەوە بەشێک بوون لە پەیامەکانی نور کە باسی ڕۆژانی ڕابردوو دەکات و تیشکیش دەخاتە سەر ئەمڕۆمان، خۆتان دەتوانن سەیریان بکەن و پێداچوونەوەی بۆ بکەن. لەوە دەچێت لە هەندێک کتێبدا ژمارەی لاپەڕەکان وەک یەک نەبن، بە هۆی هەندێک وشەوە دەتوانن لەسەر تۆڕەکانی ئینتەر نێت بیاندۆزنەوە…\nچەند تێبینیەک لەسەر ژیانی پڕ ناسۆری نورسی:\nبەدیعوزەمان سەعید نورسی دوای دروستبوونی کۆماری تورکیا بە ماوەیەکی کەم، لە ساڵی ١٩٢٦ نەفی دەکرێت و هەتا ساڵی ١٩٦٠ کە وەفاتی تێدا دەکات چەندین جار لە شوێنی خۆی نەفی کراوە. بارلا، ئیسپارتا، کاستامۆنو، ئێمیرداغ ئەو شوێنانەن کە نورسی بۆ نەفی کراوە و ژیانی تاراوگەی تێدا بردوونەتە سەر.\nنورسی چەندین جار دووچاری ژیانی زیندانیش بووە، لە نێوان ساڵی ١٩٣٥-١٩٣٦ لە شاری ئێسکیشەهیر زیندانی بووە، لە نێوان ساڵانی ١٩٤٣- ١٩٤٤ لە زیندانی دەنیزلی، لە نێوان ساڵانی ١٩٤٨-١٩٤٩ لە زیندانی ئافیۆن بووە. لە نێوان ئەو ساڵانەی لە دەرەوەی زیندان ژیاوە، بەردەوام لە ژێر چاودێری پۆلیس بووە و کتێبەکانی لەو ساڵانەدا نوسیوە.\nلە ساڵی ١٩٥٢ لە دۆسیەی ” ڕابەری گەنجان” دادگای شاری ئیستەنبول دادگایی کراوە و بە هۆی بێ گوناحیەوە ئازاد کراوە.\nنورسی لە ساڵی ١٩٥٣ لە شاری ئیسپارتە نیشتەجێ بووە و لە ساڵی ١٩٦٠ لە شاری شانلیئورفا کۆچی دوایی کردووە.\nتەنانەت زوڵمی دەسەلاتدارانی تورکیا لە دوای کۆچی دوای ناوبراوی بەردەوام بوو، هەربۆیە دوای کودەتای ٢٧ ی ئایار، دەسەڵاتی سوپا گۆڕی نورسیان لە شانلیئورفا گواستەوە بۆ شوێنێکی نادیار، کە بێجگە براکەی و دوو خوێندکاری کەس نەیدەزانی لە کوێیە.\n1647 جار بینراوە 2 جار ئەمرۆ بینراوە\nمنداڵەکانی دوو مامۆستا دەستبەسەرکراوەکە بێسەروشوێنن\nتووشبووییەکی شێرپەنجە دوای ئازادکردنی گیانی لەدەستدا\nکورسی سپی لە گۆڕەپانەکانی ئەمریکا و کەنەدا\nنەتەوە یەکگرتووەکان داوای دەستبەجێ ئازادکردنی مامۆستاکانی خزمەت دەکات\nلە ئیستانبوڵ چەند بازرگانێک دەستگیرکران


بیزم نایه توقه ی له گه ل بکه م(داستان) - سوزی میحراب\nخانه/ادبیات/بیزم نایه توقه ی له گه ل بکه م(داستان)\nســــۆزی میــــحڕاب Send an email ۳۰ تیر ۱۳۹۳\n۱ 276 خواندن این مطلب 1 دقیقه زمان میبرد\nده‌ستی درێژکرد بۆ ئه‌وه‌ی ته‌وقه‌ی له‌ته‌کا بکات، هه‌ندێ دوودڵیی بۆ دروستبوو ده‌ستی بداتێ یان نه؟ چونکه هه‌ندێ خاشاک به‌ده‌ستیه‌وه بوو، ماوه‌یه‌ک ده‌ستی گرت چاوه‌ڕوان بوو تا ده‌ستی بداتێ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا که ده‌ترسا تووشی شتێک ببێ ده‌ستی دایێ!! ئه‌مه ئه‌و حه‌قیقه‌ته‌یه که له‌واقیعی ژیانمانا ده‌یبینین، پێمان ناخۆشه له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره که‌سانه‌دا تێکه‌ڵ ببین که‌خاشاکێک به‌ده‌ستیانه‌وه هه‌یه مه‌بادا لێیانه‌وه تووشی نه‌خۆشی ببین..\nکارمان هه‌مووی سه‌یره!! پێمان ناخۆشه له‌گه‌ڵ که‌سانێکدا تێکه‌ڵ ببین که‌خاشاکێ یا ته‌پوتۆزێ به‌ده‌ستیانه‌وه‌یه!! به‌ڵام له‌ته‌ک که‌سانێکا دا ده‌نیشین که تاچه‌ناگه‌یان له‌گوناح و تاوان پڕبوون، قسه‌یان له‌ته‌کا ده‌که‌ین، و بگره له‌ته‌کیشیانا ده‌خۆین و ده‌خۆینه‌وه!!\nئه‌و وێنه‌یه‌م له‌و وێنه‌یه‌دا به‌دیکرد که پێغه‌ممه‌ری ئازیزمان دروودی خوای لێ بێ به‌جواتترین په‌ڕ له‌م فه‌رمووده‌یه‌دا بۆی کێشاووین: مثل الجلیس الصالح والجلیس السوء، کمثل صاحب المسک وکیر الحداد، لا یعدمک من صاحب المسک: إما تشتریه أو تجد ریحه، وکیر الحداد: یحرق بدنک أو ثوبک، أو تجد منه ریحا خبیثه(۱)\nواته: هاونشینیی پیاوچاک و پیاو خراپ وه‌ک هاونشینییه له‌گه‌ڵ عه‌تر فرۆش و ئاسنگه‌ردا، عه‌تر فرۆشه‌که یا به‌شت ده‌دا یا لێی ده‌کریت، و یا بۆنێکی خۆشی لێ ده‌که‌یت. به‌ڵام ئاسنگه‌ره‌که یاپزیسکی ئاگره‌که ده‌تسووتێنێ، یا بۆگه‌نی مووشه‌ده‌مه‌که دێت به‌سه‌رتا..\nئه‌گه‌ر ئێمه له‌بۆی بۆگه‌ن هه‌ڵدێین، با له خراپه‌کاران وگوناحکاران خراپتر هه‌ڵبێین، ئه‌گه‌ر ئێمه به‌شوێن پۆشاکی جوان و بۆنی خۆشا ده‌گه‌ڕێین با باشتر به‌شوێن خۆش ره‌وشت و کردار جوانا بگه‌ڕێین. ئاگاداربه له‌گه‌ڵ خراپه‌کاردا هاوه‌ڵ مه‌به، چونکه حه‌تمه‌ن خراپه‌که‌یت تووش ده‌بێ، بۆ دڵنیایی له‌وه ئه‌م فه‌رمووده‌ی پێغه‌ممه‌ردروودی خوای لێ بێت به‌سه که ده‌فه‌رموێ: “الرجل على دین خلیله، فلینظر أحد کم من یخالل؟”(۲). واته: پیاو له‌سه‌ر دینی دۆسته‌که‌یه‌تی، بایه‌کێ له‌ئێوه بزانێت کی ده‌کاته دۆستی خۆی؟\nئه‌گه‌ر پێت وابێ پیسی خراپکار له‌دنیادا سوودی بۆت ده‌بێ.. سه‌دله‌سه‌د دڵنیابه که‌له‌قیامه‌تا سوودی نابێ بۆت.. بڕوانه خوای باڵا ده‌ست چ ده‌فه‌رموێ: ” الأَخِلاَّءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلاَّ الْمُتَّقِینَ “(۳). له‌رۆژی قیامه‌تا دۆستان هه‌ندێکیان ده‌بنه دوژمنی هه‌ندێکیان، جگه له پارێزکاران.. ئه‌گه‌ر لێره خۆشه‌ویست بن، له‌وێ دوژمنن!\nهۆشیاربه برام! له‌وانه نه‌بیت که‌رۆژی قیامه‌ت په‌نجه‌ی په‌شیمانی به‌ده‌میانا ده‌به‌ن، و له‌و رۆژه‌شا په‌شیمانی سوودی نییه.. ئه‌ها قورئان دیمه‌نی ئه‌وانه‌مان چۆن دێنێته پێشچاو؟:”یَا وَیْلَتَى لَیْتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلانًا خَلِیلا “(۴)، هاوار بۆ خۆم! خۆزگا فڵانم نه‌کردایه‌ته دۆستی خۆم!!..\nماموستا حه سه ن پینجوینی\n۹ مرداد ۱۳۹۳ در ۱۰:۴۳ قبل از ظهر\nیاربی رحمت له دایک وباوکی هه مومان.امین


هێله‌ری کلنتن ده‌ڵێت ڕه‌نگه ئێران بـبێته مایه‌ی پـێشـبڕکێی چه‌کی ناوه‌کی\nهێله‌ری کلنتن وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه ئاگاهی داوه ده‌شێت ئێران بـبێته مایه‌ی پـێشـبڕکێی چه‌کی ناوه‌کی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسـتدا ئه‌گه‌ربێت بـبێته خاوه‌نی چه‌کی ناوه‌کی.\nهێله‌ری کلنتن له شـاری جه‌ده‌ی عه‌ره‌بسـتانی سـعودیه له کۆبوونه‌وه‌یه‌کی گشـتیدا گوتوویه‌تی به‌ڵـگه‌کان ڕاگه‌یاندنه‌کانی ئێران پـشـتڕاست ناکه‌نه‌وه که ده‌ڵێت به‌رنامه ناوه‌کیـیه‌که‌ی تاران ته‌نها بۆ مه‌به‌سـتی ئاشـتیـیانه‌یه.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنانه‌ی ئه‌مڕۆی خانم کلنتن له به‌رده‌م به‌شـداربووانی ئه‌و کۆبوونه‌وه‌یه‌دا بوو له کۆلێژێـک به ناوی دار ئه‌لحیکمه‌وه له جه‌ده که هه‌موویان ژنان و کچانن.\nله لایه‌کی تریشه‌وه وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران ڕاگه‌یاندنه‌کانی ئه‌م دوایـیه‌ی هێله‌ری کلنتنی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکای ڕه‌ت‌کردۆته‌وه که گوتبوی ئێران وا ده‌بێته دیکتاتۆریـیه‌تێکی له‌شکری.\nمیدیای ئێرانی له زاری مه‌نوچه‌هر موتـته‌کی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێرانه‌وه ده‌ڵێت خانم کلنتن ده‌یه‌وێت ڕای گشتی ئێران سه‌رقاڵ بکات وه‌ک ده‌ڵێت به مه‌سه‌له‌ی بێ بنچینه و نادروسته‌وه.\nڕۆژی دووشه‌ممه وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکا له کۆبوونه‌وه‌یه‌کدا له‌گه‌ڵ خوێندکاراندا له قه‌ته‌ر گوتبوی وڵاته یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا له‌و بڕوایه‌دایه هێزی له‌شکری پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی کۆنترۆڵی حکومه‌تی ئێرانی کردووه.\nهه‌ر ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه‌ش مه‌نوچه‌هر موتـته‌کی ئه‌مریکای گوناهبار کردووه به‌وه‌ی وه‌ک دیکتاتۆریـیه‌تی له‌شکریی له عێراق و له ئه‌فغانستان ڕه‌فتاری کردووه.\nوڵاته یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا له‌و بڕوایه‌دایه به‌رنامه ناوه‌کیـیه‌که‌ی ئێران مایه‌ی هه‌ڕه‌شه و مه‌ترسی ئاسایشیـیه و واشنتنیش ڕێبه‌رایه‌تی ئه‌و هه‌وڵانه ده‌کات له نه‌ته‌وه یه‌کگرتوه‌کاندا که بۆ سه‌پاندنی سزای زیاتر ده‌درێن به‌سه‌ر ئێراندا.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکاش گوتویه‌تی پـێویسته ئه‌و سزایانه پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی بکاته ئامانج.


باشاک دەمیرتاش - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nباشاک دەمیرتاش (لەدایکبووی ١٩٧٧) مامۆستا و نووسەر و ژنی سەلاحەدین دەمیرتاشی سەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی گەلانە کە لە ساڵی ٢٠١٦ەوە باشاک بەردەوامی بە کەمپەینی ئازادکردنی لە زیندان دەدات.\n١٩٧٧ (تەمەن ٤٣–٤٤)\nسوور، ئامەد، تورکیا\nسەلاحەدین دەمیرتاش (ھاوسەرگیری ٢٠٠٢)\nباشاک لە ناوچەی سووری ئامەد لە دایک بووە و ھەر لەوێ گەورە بووە.\nلەکاتی باسکردنی دەستگیرکردنی ھاوسەرەکەی لەلایەن دەسەڵاتدارانی تورکیاوە لە ساڵی ٢٠١٦دا، باشاک بە ڕۆژنامەی جمھورییەتی گوت کە ڕووداوەکە منداڵی خۆمی بەبیرھێنامەوە و گوتی: «باوکمیان لە ساڵی ١٩٨٢ دەستگیرکرد. ئێمە لە دیاربەکر بووین و پۆلیسیش لە نیوەشەودا ھاتن (بە ھەمان ئەو شێوەیەی دەمیرتاشیان لە نیوەشەودا دەستگیرکرد)».\nباشاک دەمیرتاش بە بەردەوامی لە ئامەدەوە بۆ ئیدرنە گەشت دەکات کە لە باکووری ڕۆژئاوای تورکیایە بۆ سەردانی ھاوسەرەکەی.\nباشاک بە بە بی بی سی گوت کە لە کاتی ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری تورکیا لە ساڵی ٢٠١٨ ھەوڵیداوە ببێت بە دەنگی ھاوسەرەکەی لە دەرەوەی زیندان، کە تێیدا سەلاحەدین دەمیرتاش وەک کاندیدی ھەدەپە بەژداربوو. ڕۆژی ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨، سەلاحەدین دەمیرتاش لە ڕێگای تەلەفۆنی باشاکەوە لە زیندانەوە وتارێکی پێشکەشکرد وەک بەشێک لە کەمپینی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی.\nباشاک لە ساڵی ٢٠١٨ دا چاوی بە کەتی پیری، ئەندام پەرلەمانی یەکێتیی ئەورووپا کەوت بۆ ئەوەی پشتگیری کۆبکاتەوە بۆ ئازادکردنی ھاوسەرەکەی. لە دەمی بڵاوبوونەوەی پەتای کۆرۆنادا، باشاک پشتیوانی لە یاسایەک دەکرد بۆ ئەوەی پەسەند بکرێت کە دەبوو بەھۆی ئازادکردنی ھەزاران زیندانی سیاسی. باشاک بەشداری کرد لە کۆنگرەی ساڵانەی ھاوپەیمانی پێشکەوتنخوازان لە ساڵی ٢٠١٩ لە ستۆکھۆڵم و لە جیاتی ھاوسەرەکەی سەلاحەدین دەمیرتاش 'خەڵاتی ئازایەتی سیاسی' وەرگرت. لە حوزەیرانی ٢٠٢٠ باشاک بووە ئامانجی ھەڕەشەیەکی دەستدرێژی سێکسی لە ھەژمارێکی تویتەرەوە کە بوو بەھۆی ئەوەی ژمارەیەکی زۆری ژنانی سیاسی و چالاکوانانی مافی مرۆڤ پشتیوانی لێ بکەن. لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٠، بەھۆی ئەوەی کانی سەردانیکردنی ھاوسەرەکەی بەھۆی پەتای کۆرۆناوە دیاری نەکراوبوو، باشاک کارەکەی وەک مامۆستا بەجێھێشت.\nباشاک لە ساڵی ٢٠٠٢ ھاوسەرگیری لەگەڵ سەلاحەدین دەمیرتاش کرد و پێکەوە دوو کچیان ھەیە.\n^ Gall, Carlotta (2018-07-31). "Erdogan's Most Charismatic Rival in Turkey Challenges Him, From Jail". The New York Times (به ئینگلیزی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2019-03-13.\n^ "Through his wife's eyes: The night Selahattin Demirtaş was arrested". www.cumhuriyet.com.tr. Retrieved 2019-03-13.\n^ "Başak Demirtaş: This is a good trek". www.cumhuriyet.com.tr (به تورکی). Retrieved 2020-04-16.\n^ Girit, Selin (2018-06-20). "Başak Demirtaş: Erdoğan seçmenlerine ölmeyi ve öldürmeyi vadetti" (به ئینگلیزی). Retrieved 2019-03-13.\n^ "Jailed HDP candidate Demirtaş makes campaign speech through wife's phone – Turkey News". Hürriyet Daily News (به ئینگلیزی). Retrieved 2019-03-13.\n^ "EP Rapporteur Kati Piri visits HDP and the Demirtas family". ANF News (به ئینگلیزی). Retrieved 2019-03-13.\n^ "Wife of imprisoned Kurdish leader urges release of political prisoners in Turkey". www.kurdistan24.net. Retrieved 16 April 2020.\n^ "Turkey to free thousands of prisoners due to coronavirus pandemic". www.aljazeera.com. Retrieved 2020-04-16.\n^ "Jailed Kurdish leader Demirtaş receives international award for political courage". Ahval (به ئینگلیزی). Retrieved 2020-09-30.\n^ Tremblay, Pinar (2020-06-20). "Sexual threat against HDP leader's wife backfires as Turks rally around women". Al-Monitor (به ئینگلیزی). Retrieved 2020-07-21.\n^ "Turkish police release man who threatened top politician's wife". Ahval (به ئینگلیزی). Retrieved 2020-07-21.\n^ "Former HDP co-chair Demirtaş's wife quits teaching job as COVID-19 prison visitation schedule hinders work". www.duvarenglish.com. 2020-09-16. Retrieved 2020-11-16.\n^ "Demirtas: From prison to the palace?". Rudaw. Retrieved 2019-03-13.\n^ France-Presse, Agence (2015-06-08). "Turkey election 2015: Kurdish Obama is the country's bright new star". The Guardian (به ئینگلیزی). ISSN 0261-3077. Retrieved 2019-03-13.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=باشاک_دەمیرتاش&oldid=765365»\nدواجار لە ١٨:١١ی ٢٠ی ئازاری ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:١١ی ٢٠ی ئازاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


وانەکانی مافی مرۆڤ بەشی (١٩) شاروخ حەسەنزادە – چاونیوز\nچاونیوز: درێژەی بەشی هەژدە…\nبنەمای یەکەم لەسەر بەرانبەری تاکەکان و ئەوەیکە هەموولایەک لە مافی یەکسان و ئازادییە سەرەکییەکان بەرخوردارن، تەکەزی دەکات. ئەم بنەمایە هیچ ڕادەیەک بۆ ئازادی جگە لە ئازادییەکانی تر دانانێ. واتە تەنیا تشتێک کە ئازادییەکانی من سنووردار دەکا، ماف و ئازاداییەکانی ئەوانی ترە، من ناتوانم ئازادییەکانی خەڵکانی تر سنووردار بکەم.\nبنەمای دووهەم وێنا کردنی جۆرێک جیاوازی لە ڕەوتی کێبڕکێی ژیان پارێزهەڵنەگر و ناچارەکی دادەنێ، هەربۆیە ئەم بنەمایە وەک بنەمای جیاوازی پێناسە دەکرێ. لێ، لەم بنواشەیەدا، یەکەم لەسەر بەڕێوەبەری جیاواز و کۆنترۆڵی ئەو بە قازانجی بێ بەهرەمەندترین تاکەکان پێدادەگری، واتە تەوفیری سەرچاوەگرتوو لە نوێکاری و داهێنەری و هەوڵ و کار، بەڕێکردنی ئازادی سامان بە فەرمی دەناسرێ، چوونکە ئەمجۆرە لە جیاوازییەکان بەرهەم هێنانی کار، سامان و دەرفەتی باشتر بۆ ژیان دەستەبەر دەکا و هەرچەندە دەرفەتی کار و بەرهەم زیاتر بێ، خەڵکانی بێ بەهرەمەند هاسانتر قازانجی لێدەکەن، دووهەم، ئەم بنواشەیە جارێکی تر بۆ دەستوێڕاگەیشتنی ئازاد، بەرانبەر و دادگەرانەی هەموولایەک بەو هەڵکەوتانەی کە ڕادەی قازانج و بەرژەوەندی تاکەکان جیاوازی دەخوڵقێنێ، پێداگری دەکا، سێهەم، بە پێێ ئەم بنواشەیە، دابەشکاری سەرلەنوێی سامان بە شێوەی وەرگرتنی باج و خەراج و ماڵیات و خەرج کردنی لە ڕێگای دابین کردنی ژیانێکی مناسب بۆ خەڵکانی بێبەهرەمەند و دابین کردنی دەستوێڕاگەیشتنی گشتی بە پەروەردە و ساخلەمی و شتی لەم چەشنەیە، ئاراستە دەکرێ. چوونکە لەم بنواشەیەدا تەکزکراویتە سەر ڕێکخستنی نابەرانبەرییەکان بە قازانجی خەڵکانی بێ بەهرەمەند.\n-ڕەوشی یەکەمین و بەڵگەمەندی بۆ بنەمای دادپەروەری\nڕەوشی یەکەمین چییە؟ ئەو گرێبەستەی لە نێوان تاکەکانی کۆمەڵگا دەبەسترێ چ جۆرە ڕێکەوتنێکە؟ چۆن دەکرێ بەم شێوازە پێناسەیەکی تایبەت لە چەمکی دادپەروەری بکرێ؟ ڕەوشی یەکەمین کە گرێبەستی یەکەم تێدا ڕوودەدا ڕەوشێکی گریمانەییە. با ئاوای دابنێین کە هەموومان لە سەرەتای ژیان داین و دەمانهەوێ بنەمای هاوکاری کۆمەڵایەتی خۆمان لەو کۆمەڵگایەی کە لە دواڕۆژا دەمانهەوێ سازی بکەین، دابنێین و ئەم بنەمایانە بکەینە پێوانەی حاکم بەسەر ئەو گرێبەستەکانە کە دواتر لە هاوکاری کۆمەڵایەتی خۆمان پیویستیمان پێ دەبێ. بەڵام تایبەتمەندی گرنگی ئەم ڕەوشە لەوەدایە کە گشت لایەکمان ئاگاداری قازانج و بەرژەوەندی هەروەها جێگە و پێگەی خۆمان نین کە وا بڕیارە بچینە ناوی، واتە لە پشتەوەی پەردەی نەزانی داین، ئەم تایبەتمەندییە بە پەردەی نەزانی پێناسە دەکرێ، جا لەم بنەمایەدا و بە یارمەتی ئەم تایبەتمەندییە بەرسڤی ئەو پرسیارە دەدرێتەوە کە چۆنیەتی ڕێکەوتنی لەم ڕەوشەدا دەتوانێ بەڵگەمەند و بڕواپێکراو بێ…\nوانە، مافی، مرۆڤ، شاروخ، حەسەن زادە، چاونیوز\t2020-12-26\nتاگەکانی بابەتوانە، مافی، مرۆڤ، شاروخ، حەسەن زادە، چاونیوز


دوو كورد بوونە پەرلەمانتاری یەكێتیی ئەوروپا – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » دوو كورد بوونە پەرلەمانتاری یەكێتیی ئەوروپا\nدوو كورد بوونە پەرلەمانتاری یەكێتیی ئەوروپا\nبورهان ئەمین-ئەڵمانیا، PUKmedia\nلەهەڵبژاردنی پەرلەمانی یەكێتی ئەوروپادا كە لە 23تا26ی ئەم مانگە لە28وڵاتی ئەوروپی بەڕێوەچوو، لەنێوان پێنج كاندیدی كوردی پارچەكانی كوردستان لەئەڵمانیاو سوید، دوو كچی كورد بوونە براوەی ناو لیستەكانیان بۆ پەرلەمانی یەكێتی ئەوروپا.\nئەڤین ئینجیر چالاكوان‌و سیاسەتوانی كورد لەسەر لیستی پارتی سۆسیال دیموكراتی سوید خۆی كاندید كردبوو، لەكۆی 20 كورسی وڵاتەكەی، توانی بكەوێتە ریزی پێشەوەی كاندیدە براوەكان‌و كورسییەك بەدەستبهێنێت.\nئینجیری تەمەن 35 ساڵ، خەڵكی ئامەدی باكووری كوردستانە، لەمنداڵییەوە لەگەڵ خێزانەكەی چوونەتە سوید. خوێندنی بەكالۆریۆسی لەیۆتۆبۆری تەواوكردووە. كەشی سیاسی‌و بارودۆخی ناو خێزانەكەی، وایلێكردووە كە وەك چالاكوانێكی بواری رێكخراوەیی‌و سیاسی دەربكەوێ‌و ببێتە ئەندامی پارتی سۆسیال دیموكرات، لەبەر وریایی‌و لێهاتوویی، چەند ساڵێك سەرۆكی رێكخراوی لاوانی پارتەكەی بووە. دواتر بۆتە جێگری رێكخراوی نێودەوڵەتی لاوانی پارتی سۆسیالیست ئینتەرناسیوناڵ، لەزۆر لەڕێكخراوەكانی لاوان‌و سەندیكاكاندا پلەی باڵای هەیەو وەك كەسێكی سیاسی‌و كارا ناسراوە، لەخولی رابردووشدا فراكسیۆنی پارتەكەی بۆ هەمان پەرلەمان كاندیدیان كردبوو، بەڵام لەبەرئەوەی پارتەكەی دەنگی پێویستی نەهێنا نەیتوانی سەربكەوێ‌و كورسی بەدەستنەهێنا. ئینجیر كەسێكی خۆشەویستە لەناو پارتەكەی‌و زۆربەی پارتە كوردستانییەكانی تر، بەتایبەتی كەناڵەكانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەسوید، هەروەك بۆ كاری رێكخراوی لاوانی سۆسیال دیموكرات چەند جارێك سەردانی سلێمانی كردووەو لەگەڵ مەكتەبی سیاسیی یەكێتی پەیوەندیی پتەوی هەیە.\nیەكێتیی نیشتمانیی كوردستان پیرۆزبایی لێ دەكات\nساڵح قەیتولی لێپرسراوی كۆمیتەی ریكخستنی سوید لەڕێگەی PUKmediaوە سوپاسی كوردانی سوید دەكات كە هۆكاری سەرەكیی سەركەوتنی ئەڤین ئینجیر بوون‌و دەنگیان پێداوە، هەروەك سوپاسی سەرجەم كوردان‌و كۆمیتەو ئۆرگانەكانی یەكێتی دەگەیەنێت بەسەرجەم كەرتەكان‌و ئەندامانی رێكخستنەكانی سنووری كۆمیتەی سوید كە بەگیانێكی لەخۆبوردووی‌و دڵسۆزانەوە بەشداربوون لەكەمپین‌و بانگەشە بۆ بەدەستهێنانی زۆرترین دەنگ بۆ ئینجیر. ساڵح قەیتولی، هیوا دەخوازێت ئینجیر دەنگێكی ئازادیخوازو بوێر بێت بۆ داكۆكی لەمافی گەلی كوردو خۆی بە باڵیۆزو نوێنەری كوردیش بزانێت.\nلەئەڵمانیاش، لەسەر لیستی پارتی چەپی ئەڵمانی Die linke، ئۆزلەم دەمیرەل، كە وەك سەرۆكی لیست‌و لەڕیزبەندی یەكەمی پارتەكەی ناوی هاتبوو، توانی لەكۆی پێنج كورسی پارتەكەی كە بەدەستیهێناوە، كورسییەكی پەرلەمان بباتەوە، ئەو ژنە كوردەش تەمەنی 35 ساڵەو خەڵكی باكووری كوردستانە، 30 ساڵە لەئەڵمانیا دەژین‌و هەرزوو پەیوەندیی بەپارتی چەپ كردووەو توانیویەتی توانستی سیاسی خۆی بخاتەگەڕو خزمەت بەكۆمەڵگەی ئەڵمانی بكات، لەو ماوەیەشدا پۆستی باڵای هەبووە لەناو پارتەكەیداو چەند ساڵیك سەرۆكی فراكسیۆنی پارتەكەی بووە لەهەرێمی نۆردڕاین ڤێستڤاڵن.


وەزیری بەرگری ئەڵمانیا لەبارەی دروستکردنی "ناوچەی ئارام" بۆ خەندان دەدوێت\nواشنتن و حکومەتی ئەفغانستان راگەیەنراوێکی هاوبەش بڵاودەکەنەوە\n- 8/21/2019 4:39:00 PM 6984 جار خوێندراوەتەوە\nوەزیری بەرگری ئەڵمانیا لەبارەی دروستکردنی ناوچەی ئارام بۆ خەندان دەدوێت و رایگەیاند، چاودێری دۆخی باکوری سوریا دەکەن.\nئانگرێت کرامپ کارنباوەر، وەزیری بەرگریی ئەڵمانیا ئەمڕۆ دوای ئەوەی لەگەڵ شۆڕش ئیسماعیل، وەزیری پێشمەرگە کۆبوەوە و دواتریش کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی هاوبەشیان ئەنجامدا و وەڵامی پرسیاری رۆژنامەنوسانیان دایەوە.\nئێمە لەگەڵ سەقامگیریداین له سوریا، ئێستاش بەوردی چاودێری دۆخەكە دەكەین\nلە وەڵامی پرسیارێکی شەوکەت قادر، پەیامنێری خەندان-دا لە شاری هەولێر لەبارەی ناوچەی ئارام لە سوریا ئانگرێت کرامپ کارنباوەر، وەزیری بەرگریی ئەڵمانیا وتی، "ئێمە لەگەڵ سەقامگیریداین له سوریا، ئێستاش بەوردی چاودێری دۆخەكە دەكەین".\nلە ئێستادا ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا و تورکیا لەبارەی دروستکردنی ناوچەی ئارام لە سوریا لە گفتوگۆدان، کە حکومەتی ئەنقەرە پێداگیری لەبارەوە دەکات.\nلێكتێنەگەیشتن لە نێوان واشنتن و ئەنقەرەدا هەیە\nپەیوەست بە شەڕڤانانی هێزە كوردیەكان لە باكور و رۆژهەڵاتی فورات، لێكتێنەگەیشتن لە نێوان واشنتن و ئەنقەرەدا هەیە، كە ئەمریكا لەگەڵ شەڕڤاناندا و دژ بە پاشماوەكانی چەكدارانی داعش هاوپەیمانە و ئەنقەرەش ئەو هێزە كوردیانە بە شەڕانگێز و توندئاژۆ ناودەبات، هێشتا ئەو دو وڵاتە بەردەوامن لە رێكارەكانی تایبەت بە ناوچەی ئارام.\nئەمریكا و توركیا هەنگاو بۆ بنیادنانی ناوچەیەكی ئارام لە باكوری سوریا دەنێن، كە بە هیچ جۆرێك هێزەكانی شەڕڤانان و چەكی قورسی تێدا نەبێت\nئەمریكا و توركیا هەنگاو بۆ بنیادنانی ناوچەیەكی ئارام لە باكوری سوریا دەنێن، كە بە هیچ جۆرێك هێزەكانی شەڕڤانان و چەكی قورسی تێدا نەبێت، بەڵام توركیا دەیەوێت ئەو مەودای ئەو ناوچەیە بەرەو ناو سوریا و روبەرێكی زیاتر بگرێتەوە لەو مەودایەی ئەمریکا پێشنیاریكردوە، لەوبارەیەشەوە چەندین جار هەڕەشەی ئەنجامدانی چالاكی سەربازی كردوە.\nحكومەتی روسیا سەبارەت بە هەوڵدان بۆ لێكجیاكردنەوەی باكوری سوریا لەو وڵاتە هۆشداریداوە\nهاوکات حكومەتی روسیا سەبارەت بە هەوڵدان بۆ لێكجیاكردنەوەی باكوری سوریا لەو وڵاتە هۆشداریداوە و دوپاتیكردەوە "پێویستە كێشەكان لەسەر بنەمای سەروەری سوریا و لەرێگەی ئەنجامدانی دانوستان لە نێوان دیمەشق و كورد-دا چارەسەربكرێن".


سکاڵا لە مایکرۆسۆفت دەکرێت لەبەر Bing | kurditgroup\nسکاڵا لە مایکرۆسۆفت دەکرێت لەبەر Bing\nکۆمپانیایەکی بچوکی ئەمەریکایی لە St. Louis " سانت لویس " بەناوی "Bing Information Design" سکاڵا لە دژی مایکرۆسۆفت تۆمار دەکات ، لەبەرئەوەی مایکرۆسۆفت بەبێ ڕەزامەندی و پێدانی مۆڵەت لەلایەن ئەوانەوە ، وشەی " Bing" ی بۆ ماتۆڕی گەڕۆکی خۆی بەکارهێناوە ، لەکاتێکدا کۆمپانیای ناوبراو لە بەرواری ٢٠٠٠ وە زۆر پێش MS وشەی " Bing " یان بەکارهێناوە .\nکۆمپانیاکە دەڵێن بەکارهێنانی " Bing " لەلایەن مایکرۆسۆفتەوە زیانێکی زۆری بە بازاریان گەیاندووە و کاریگەری خراپی هەبووە لەسەر کڕیارەکانیان وە بۆتە هۆی سەرلێشوان و تێکەڵاوی لەلایەن کڕیارەکانیانەوە.\nوە هەروەها لە سکاڵاکەدا ئامەژەیان پێکردووە کەوا مایکرۆسۆفت پێشتر زانیاری هەبووە لە سەر خاوەندارێتی وشەی "Bing " کە بۆ کۆمپانیای Bing Information Design" دەگەڕێتەوە ، بەڵام گرنگی پێ نەداوە.\nووتە بێژێکی مایکرۆسۆفت دەدوێ بۆ ماڵپەڕی [url=http://www.eweek.com/c/a/Windows/Microsoft-Sued-by-St-Louis-Firm-Over-Bing-Name-797410/]Eweek.com[/url] و دەڵێت ئێمە لەڕێگەی میدیاکانەوە ئەم هەواڵەمان بیستووە و داواکاریەکەیان بە ڕەوا هەژمارناکات وە دەڵێت بەکارهێنانی وشەی " Bing " هیچ کاریگەری خراپی لەسەر کڕیارەکان نەبووە هیچ تێکەڵاویەک دروست ناکات.\nباوەڕ بکە من سەرەتا وام زانى هین ئەو کۆمپانیایە لەبەر ئەوەى پێشتر پڕۆگرامى bingـم بەکارهێناوە،کە بۆ چاتکردن بەکاردەهات لە موبایل،بەڵام ماوەێکە لەکارکەوتووە ئیش ناکات،دواتر لێرەیە باسى کرا کە تایبەتە بە مایکرۆسۆفت،بەڕاى من هەر کۆمپانیاک هەر کەسێک ناتوانن گەڕانێکى سەرکەوتوو دروست بکەن وەک گووگڵ!\nبژی کاک ئامانج!\nکاک ئامانج ، هیچ شتێک مەحاڵ نییە ، گوگڵ تاسەر پێشڕەو نابێت ، ئەگەر ئێستا گەڕۆکێکی نوێش لە گوگڵ باشتر دروستبکرێت ، کاتێکی زۆری دەوێت تا خەڵک پێی ئاشنا دەبن و ناوبانگ دەردەکات.\nپێم وایە Bing یش زۆر باشە ، بەڵام کاتێک گوگڵ بگۆڕیت ، کاتێکی زۆری دەوێت تا لەگەڵ ئەوانیتر ڕادێیت ، منیش تا ئێستا گوگل بەکاردەهێنم ، بەڵام دەڵێن لەڕوی پاراستنی نهێنیەوە ، گوگڵ باش نییە.\nکاک زەندى منیش دەڵێم هیچ شتێک مەحاڵ نییە،بەڵام سادەیی گەڕانى گووگڵ واى کردووە هەمیشە بەکارهێنەرى زۆر بێت،چى کاتێک کارێکى وا سادە و خێرا کرا ئەو کاتە لەوانەیە بەکارهێنەرى هەبێت!\nدووبارە دەستخۆش بۆ هەموو بابەتەکانت کە جێگاى دەستت دیارە،


ANF | ئیلیزابێس گەورییە: ئاکەپە دەیەوێت کۆمەڵکوژیى نوێ ئەنجام بدات\nئیلیزابێس گەورییە: ئاکەپە دەیەوێت کۆمەڵکوژیى نوێ ئەنجام بدات\nئیلیزابێس گەورییە رایگەیاند، ئاکەپە بەردەوامیى گروپی ئیتحاد و تەرەقییە. راشیگەیاند "ئاکەپە دەیەوێت کۆمەڵکوژیى نوێ ئەنجام بدات و باکووری سوریا داگیر بکات".\nچوارشه‌ممه, 7 Nov 2018, 08:19\nئیلیزابێس گەورییە جێگری هاوسەرۆکى ئەنجوومەنى بەڕێوەبەری خۆبەڕێوەبەریى دیموکراتیکی باکوور و رۆژهەڵاتى سوریا بە ئاژانسى هەواڵی فورات (ANF)ی راگەیاند، لەسەرەتاى شەڕ و قەیرانەکانەوە، کە ماوەی ٨ ساڵە بەردەوامە روویان لە گەلانى سوریا کردووە و لە ناو گەلانی سوریادا دەستیان بەکارکردووە.\nراشیگەیاند "ئێمە خۆبەڕێوەبەریى دیموکراتیکمان دامەزراند. لە خۆبەڕێوەبەرییەکەدا مافە ئایینى، ئیتنی و خۆبەڕێوەبەریى هەموو گەل و کۆمەڵگەمان چەسپاند. کاتێک لە سەرەتاى ساڵی ٢٠١٤دا خۆبەڕێوەبەریى دیموکراتیک دامەزرا، ئێمە یەکسانی، برایەتیى گەلان و دادپەروەریی کۆمەڵگەمان کردە بنەمای کارەکانمان و خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتیک".\nلە پێناو سوریایەکى نوێ و دیموکراتیک دا\nئیلیزابێس ئەیسا گەورییە باسی ئەوەیکرد، لە سایەى شەڕڤانان دا، کە باکووری سوریا بە باجی قورس و تێکۆشانێکى گەورە لە بەرامبەر هێرش و فیکری تاریکدا دەپارێزن، ئێستا لەسەر پێین. وتیشی "لە سایەى ئەو تێکۆشانە گەورەیەدا ئێمە توانیمان خۆبەڕێوەبەریى دیموکراتیکی باکوور و رۆژهەڵاتى سوریا دابمەزرێنین. ئەو خۆبەڕێوەبەرییە نەک بۆ پارچەکردنى سوریا، بەڵکو بۆ دامەزراندنی سوریایەکى نوێ و دیموکراتیک دامەزراوە. بۆ ئەوە دامەزراوە، گەلانى باکووری سوریا خاوەنی ئیرادە بن و لە دەستووری بنەڕەتیی نوێی سوریادا ئەو ئیرادەیە قبوڵ بکرێت و نوێنەرایەتیى قبوڵ بکرێت".\n"دەیەوێت سەیفۆیەکى نوێ ئەنجام بدات"\nئیلیزابێس گەورییە رایگەیاند، پرۆژە دیموکراتیکەکەیان بووەتە هۆی بێزاریى دەوڵەتى تورکیا، چونکە ئەو دەوڵەتە بیر و هۆش و عەقڵییەتى دیموکراتیکى نییە و لە پرۆژەى دیموکراتیک بێزارە.\nئەوەشى وت "ئاکەپە بەردەوامیى ئیتحاد و تەرەقییە. هەر چۆن ئیتحاد و تەرەقی هەستان سوریانییەکان و ئەرمەنییەکانیان کۆمەڵکوژکرد، بە هەمان شێوە ئاکەش دەیەوێت سەیفۆیەکى (جینۆسایدى سوریانییەکان: سەیفۆ - Seyfo) وەک ساڵی ١٩١٥ ئەنجام بدات. لە عەفرین، باب و جەرابلوس کۆمەڵکوژیى ئەنجام دا و گەلی ناچارکرد ماڵ و حاڵ و زێدی خۆیان بەجێبهێڵن. دەیانەوێت دیمۆگرافیاى ئەو هەرێمانە بگۆڕن. ئەردۆغان دەیەوێت لە رێگەى شەڕێکى گەورە لە ناوچەکەدا عەرەبەکان، کوردان، سوریانیان، تورکمەنەکان، ئەرمەنییەکان و چەرکەزەکان کۆمەڵکوژ بکات و لە باکووری سوریادا بیانسڕێتەوە و پاکتاویان بکات".\nئەردۆغان هێرش دەکاتە سەر پرۆژەکەمان\nگەورییە ئاماژەى بە پرۆژەى خۆبەڕێوەبەریى دیموکراتیک کرد و رایگەیاند، پرۆژەکەیان خاوەنی ئەو هێزەیە کە دەتوانێت کۆتایى بە تیرۆر لە هەرێمەکەدا بهێنێت. راشیگەیاند "هێزەکانمان لە ئێستادا لە دژی داعش لە دوا قەڵاى ئەو گروپەدا شەڕ دەکات. هاوکات لەگەڵ ئەو شەڕەدا ئەردۆغان هێرش دەکاتە سەر پرۆژەکەمان و هێرش دەکاتە سەر هێزەکانمان. هێرشی کردە سەر کۆبانێ، سەرێکانی و گرێ سپی. دەیەوێت عەقڵییەتى یەکپەرەستیى (یەک نەتەوە، یەک زمان، یەک ئایین، یەک دەوڵەت، یەک ئاڵا، یەک پیاو)ی شۆڤێنیانەى خۆی بەسەر خاکەى ئێمەشدا بسەپێنێت. بەو شێوەیە هەناسە بەبەر تیرۆریستانى داعشدا دەکاتەوە و دەبێتە یارمەتیدەریان".\nوڵات و گەلەکەمان شایانی چارەسەرییە\nئیلیزابێس گەورییە ئەوەشی وت، بۆ ئەوەى شەڕ و هێرش لە سەرتاسەری سوریا کۆتایى پێ بێت و قەیرانەکان چارەسەر ببن، پێویستە نەتەوە یەکگرتووەکان دەست لە دۆخەکە وەربدات. وتیشی "گەلانى سوریا ئازاری زۆریان چەشتووە. ئێمە دەمانەوێت سوریایەکى دیموکراتیک دابمەزرێنین، چونکە وڵاتەکەمان، خاکەکەمان و گەلانمان شایانی ژیانێکى دیموکراتییانە و ئاشتییانەن. خاکی سوریا لە رەوتی مێژوودا لانکەى شارستانیەت و زانست بووە. پیت و حەرف سەرەتا لەم خاکەدا داهێنرا و مرۆڤ بە پیت و حەرف دەستیکرد بە نووسین".\nئیلیزابێس گەورییە کێیە؟\nئیلیزابێس گەورییە ژیانى هاوبەشی پێکهێناوە و دایکى ٣ منداڵە. پەروەردەکارە و ماوەی ٢٨ ساڵ مامۆستایى کردووە. بۆ پاراستن و داهاتووی زمانى سوریانى کاری گرنگی ئەنجامداوە. وتەبێژی کۆمەڵگەى سوریا بووە.\nئیلیزابێس گەورییە لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە بەشدارە لە کارەکانى دیپلۆماسیى گەل دا. لە ساڵی ٢٠١٤دا لە ئاستى پێشەنگایەتیدا بەشداری دامەزراندنی خۆبەڕێوەبەریى دیموکراتیک لە رۆژئاوا بوو.\nگەورییە هاوکات بەردەوامە لە کارەکانى بۆ زمانى دایک، واتە زمانی سوریانی.\nهەروەها جێگری هاوسەرۆکانی ئەنجوومەنى بەڕێوبەری خۆبەڕێوەبەریى دیمکراتیکى باکوور و رۆژهەڵاتى سوریایەیە.\nداگیرکەران لە باب هێرشیان کردە سەر بنەماڵە ئەرمەنییەکان


کوردیپێدیا - جەمال عەبدوڵڵا سلێمان عەبدوڵڵا سارمەمی\n✌ جەمال عەبدوڵڵا سلێمان عەبدوڵڵا سارمەمی | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nجەمال عەبدوڵڵا سلێمان عەبدوڵڵا سارمەمی\n(1969/ هەولێر - ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستان)، لە ڕۆژی (08-12-1988)دا لەلایەن ئەمنی هەولێر گوللە باران کراوە.\n1. 👁 08-12-1988\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Jan 21 2017 1:32PM باشترکراوە


UNITED KURDISTAN… » ئيسلاما راستين و مافێن ژنان\nده‌ما محه‌مه‌د په‌يامبه‌ر ل گه‌ل ئه‌سهابێن خوه روونشتي، خانمه‌ك تێ ئۆدێ ڤه.\nمێره‌ك رادبه و جهێ خوه دده ژنێ. په‌يامبه‌ر ژ مێري دپرسه:\n“ئه‌ڤ خانم، دايكا ته‌يه؟ ”.\nجامێر دبێژه “نه‌خێر”.\nڤێ جارێ په‌يامبه‌ر دبێژه: “خوشكا ته ئان نياسه‌كا ته يا دييه؟ ”.\nجامێر ديسا دبێژه “نا، ئه‌ز ناس ناكم” و وها ده‌وام دكه:\n“ته‌نێ ژ بۆ رێزگرتنێ من جه دايێ”.\nل سه‌ر وێ گۆتنێ په‌يامبه‌ر ڤێ دووايێ دكه: “خوه‌دا ژي ل بهشتێ جه بده ته. فره‌هيێ بده ته”.\nل رۆژهلاتێ ناڤين شۆره‌شا مه‌زن و داويێ يا ئيسلامێيه. ئيسلامێ وه‌لاتێ مه و جيرانان گه‌له‌ك پێشڤه بر. باندۆر ل پێشكه‌تنا ئه‌ورۆپا ژي كريه.\nبه‌ريا ئيسلامێ كه‌چ و ژن، ب ساخي دهاتن گۆركرن، وه‌كي خدام دهاتن خه‌بتاندن، وه‌كي نه‌مرۆڤ دهاتن قه‌بوولكرن. هه‌م ل ناڤ عه‌ره‌بان هه‌م ژي ل پرانيا ئه‌ورۆپا.\nژ خوه ل ئه‌ورۆپا نيقاش دهاتن كرن كۆ كا ژنێ رح هه‌يه ئان نينه.\nژن خداما مێران بوو. مسلمانه‌تي د ده‌مه‌كا كورت ده ئه‌وقاس پێش كه‌ت، هێژ زانستێن مژارێ شاشمايي نه.\nيه‌ك ژ وان زانستێ ديرۆكا شه‌ري ژۆهن كه‌عه‌گان ئێ سۆسياليست و ناڤداره. \nلێ مخابن پشتي ئيمامێ عه‌لي (خ. ژ. ر) ژ شۆره‌شێ پاشده‌چوونێ ده‌ست پێ كر.\nئێدي گه‌لێن مسلمان هێدي هێدي ڤه‌دگه‌رين سه‌ر چاندا خوه يا به‌رێ.\nكو ئه‌و چاندا سوومه‌ر، يه‌ونان و بابليان بوو. نها ئه‌و گه‌لێن دبێژن ئه‌م مسلمان ئين ب ئه‌سلێ خوه مسلمانه‌تيه‌كا خه‌له‌ت دژين.\nمسلمان دبێژن “فله‌ه و جهوو ژ رێ ده‌ركه‌تن” ئه‌ز ژي دبێژم: “به‌لێ ئه‌و ژ رێ ده‌ركه‌تن لێ مسلمان ل دژي رێيا خوه دچن. له‌وما ئيرۆ مسلمان و ئيسلام جدايێ هه‌ڤ ين”. هوونه‌رمه‌ندێ بريتاني جات ستڤه‌نس دبێژه: “هه‌گه‌ر من به‌ريا قورئانێ، مسلمان ناس كربانا ئه‌ز نه‌دبووم مسلمان و ناڤێ من نه‌دبوو يووسووف ئيسلام”.\nئيسلام دبێژه چ ژن، چ مێر هه‌ر كه‌س هندي كرنێن قه‌نج هێژايه. قوور‌ان دبێژه: مرۆڤ وه‌كي ژن و مێر، نيژاد و گه‌لێن جدا وێ هاتنه ئافراندن.\nمرۆڤێ باشترين ئێ خوه‌دان كرنا باشترينه. (هووجوورات، 13) وه‌كي پێشيان گۆتنه: “تو چ باڤێژي كارێ، ئه‌و تێ خارێ”. ل گۆر قوور‌انێ وه‌كهه‌ڤيا ژن و مێران وێ هه‌يه. ژن و مێر به‌رپرسيارێن هه‌ڤن. قه‌نجيێ فه‌رمان دكن، هه‌ڤ ژ خرابيێ دپارێزن. (ته‌وبه، 71). \nبه‌ريا مسلمانه‌تيێ عه‌ره‌ب ل گه‌ل 10، 30، 50 ژنان دزوجين.\nقوورانێ فه‌رمان كر كۆ دڤێ تو كه‌س ژ 4ان زێده‌تر نه زه‌وجه.\nو ئيسلاميه‌ت زه‌واجا ل گه‌ل 1 ژنێ پێشنيار دكه. \nد شه‌رتێن ئالۆز ده مێر دكاره ژنا 2، 3 ئان ژي 4ێ مه‌هر بكه.\nهه‌گه‌ر ل وه‌لاته‌كێ شه‌ر بقه‌ومه، پرانيا مێران بمرن دڤێ ئه‌و ژنێن زێده بێ خوه‌دي نه‌مينن و هنه‌ك مێر ل گه‌ل پر ژنان بزه‌وجن.\nلێ بێيي ده‌ستوورا خانما يه‌كێ هيچ نكاره. ژخوه ده‌ما مه‌هر تێ برين هه‌كه ژن بێژه شه‌رتا من ئه‌وه كۆ مێر چ ژنان ل سه‌ر من نه‌ينه، ئێدي پرژنانين حه‌رام دبه.\nزه‌واجا په‌يه‌مبه‌ري ژي يا ل گه‌ل پر ژنان نه زه‌واجا ژ رێزێ بوو. وي ئه‌و ژنێن پير ژ بۆ پاراستنێ ل خوه مه‌هر كربوون. و هنه‌ك سه‌ده‌مێن د ژي هه‌بوون. ب سه‌ربه‌ستي ئه‌و په‌روه‌رده دكرن و دشاندن ناڤ جيڤاكێ.\nنها مێر، 2 ئان ژي 3 ژنان مه‌هر دكن لێ ژ بۆ كێفا خوه. ئه‌ڤ ده‌رڤه‌يي ئيسلامێيه. \nهنه‌ك دێ ببێژن “چما ده‌ستوور نه‌دايه ژنه‌ك ل گه‌ل 3 -4 كه‌سان بزه‌وجه”. ده‌ستووره‌كا وووسا دێ گه‌له‌ك ته‌ڤلهه‌ڤيان په‌يدا بكه. ميناك دا جيڤات چاوا بزانه زارۆك ژ كێيه. و گه‌له‌ك سه‌به‌بێن دي يێن خوه‌زايي و چاندي. \nبه‌ريا ئيسلامێ مافێ ژنان ل سه‌ر ميراته‌يي نه‌بوو.\nئيسلامێ 2 پار دان مێري 1 پار دا ژنێ.\nلێ ب شه‌رت. \nمێر دێ به‌هرا خوه ل مالێ و ژنێ پارڤه بكه.\nپارا ژنێ تايبه‌تي ژنێيه. ئه‌و نه مه‌جبووره بمه‌زێخه.\nل ڤێ ده‌رێ پاراستنا پێشه‌رۆژا ژنێ هه‌يه. \nل گۆر ئيسلامێ ژن دكاره بازرگانيێ بكه، ل گه‌ل كێ بخوازه دڤێ ب دلێ خوه بزه‌وجه. كه‌س نكاره زۆرده‌ستيێ لێ بكه، گونه‌هه. \nده‌ما پرسگره‌ك ل ناڤبه‌را په‌يامبه‌ر و خانما وي ده چێدبوون، ئه‌و ب خوه ژ مالێ ده‌ردكه‌ت و دچوو. \nد مژارا شه‌هده‌كيێ ده مسلمانه‌تي گه‌له‌ك خه‌له‌ت هاتيه فه‌همكرن. د مژارێن تايبه‌تي ژنان ده مێر نكارن شاهديێ بكن. \nد وان مژاران ده ته‌نێ ژنه‌ك ژ بۆ شاهديێ به‌سه.\nپرانيا جيڤاكێ ئايه‌تا 282′وێ يا به‌قه‌ره‌يێ خه‌له‌ت شيرۆڤه دكن و دبێژن: “شه‌هده‌كيا 2 ژنان قاسي يا 1 مێري يه”.\nلێ د وێ ئايه‌تێ تو بريارێن وووسا نه‌دانه. ژ بۆ مێرێن بازرگان دبێژه: “مێره‌كێ ئان 2 ژنان ژ ده‌ينێ خوه ره بكن شاهد. بلا 2 ژن بن، هه‌گه‌ر يه‌كێ ژ بير كر دا يا دي بهينه بيرێ”.\nئايه‌ت نابێژه مێره‌ك پێش 2 ژنان ڤه‌يه. و وێ ده‌مێ ژنان بازرگاني نه دكرن، خانما په‌يامبه‌ري ژي كارێن بازرگاني ب مێران ددا كرن.\nئايه‌ت دبێژه هه‌گه‌ر ژنه‌ك ژ بير بكه بلا يا دوووێ شاهديێ بكه. \nهه‌گه‌ر ژ بير نه‌كه ژنه‌ك به‌سه ژ بۆ شاهديێ. 2 مێرێن بازرگان دێ 1 مێر و 2 ژنان بكن شاهد.\nل ڤر 3 مێر و 2 ژن هه‌نه. \nبچووكديتنا ژنێ نينه. هێژايي گۆتنێيه كۆ مسلمانه‌تيێ ئازاديا بازرگانيێ دابوو ژنێ. \nمن ل ڤر هنه‌ك ميناك دان. ميناك و مژار گه‌له‌ك پرن. \nئيمامێ عه‌لي دبێژه: “پێگوهه‌رك حه‌رامه.\n4 دل ببن ئێك ژي، بێشه‌رت ل پێشيێ 2 كه‌س دێ بزه‌وجن، دووڤره هه‌ردويێن دي دێ ژ وان ئازاد بزه‌وجن. نه‌خت ژ خوه ئێكجار حه‌رام ئه”.\nد ئيسلامێ ده مافێن ژنان پاراستي نه.\nب تايبه‌تي مه كوردان هيچ هێجه‌ت نينن كۆ بێمافيێ ل ژنان بكين.\nنه چاندا مه نه ژي ئۆلێن مه ده‌ستوورێ نادن مه.\nئه‌ز باش دزانم كۆ هه‌گه‌ر هوون هنه‌ك تشتێن ژ گه‌له‌ك مه‌لايان پرس بكن دێ ژ وه ره گه‌له‌ك هه‌ديسێن نه‌راست بخوينن، مه‌ژيێ وه ته‌ڤلهه‌ڤ بكن. دڤێ هه‌رێما كوردستانێ خه‌باته‌كێ ب پێشكێشڤانيا ژنان بده كرن، هه‌ديس و پێزانين خه‌له‌ت ئه‌شكه‌ره بكه، مژاران زه‌لال بكه.\nبه‌رنامه و فلمێن تڤ و راديۆيان ئێن تايبه‌ت بێن پێشكێشكرن.\nدڤێ رێڤه‌به‌رتيا كوردستانێ بزانه كۆ ده‌ما زۆرده‌ستي، كۆته‌كي؛ كوشتن و سۆتن ب سه‌رێ ژنێ تێ، ئه‌و گونه‌ه ل سه‌ر وانه ژي.\nژ به‌ر كۆ پشته‌ڤاني و پێشخستن؛ هشياركرن و پاراستن چه‌ند ژ ده‌وله‌تێن جيران باشتير به ژي، قه‌لس و سسته؛ تێرا ناكن.\n785 Comments to “ئيسلاما راستين و مافێن ژنان”\nMy spouse and i have been so fortunate John could deal with his inquiry while using the precious recommendations he acquired in your web pages. It’s not at all simplistic to just be giving out facts that many many others have been making money from. And now we grasp we have got the website owner to give thanks to for this. Most of the illustrations you have made, the easy site menu, the relationships your site give support to create – it is everything fantastic, and it’s aiding our son and us understand the subject matter is pleasurable, and that’s exceptionally important. Many thanks for all!\nI needed to draft you one tiny word to give thanks over again for your magnificent guidelines you have featured on this site. It is so particularly generous of people like you to offer publicly just what a few individuals might have distributed for an electronic book to help with making some bucks on their own, even more so since you could possibly have tried it if you considered necessary. The thoughts additionally served like the great way to know that other individuals have similar fervor really like my very own to understand whole lot more around this matter. I believe there are numerous more enjoyable situations ahead for many who see your blog post.\nI actually wanted to send a small comment to thank you for those precious suggestions you are posting here. My incredibly long internet research has at the end been recognized with reputable facts and techniques to write about with my company. I would assume that most of us site visitors actually are quite fortunate to dwell in a really good place with so many awesome professionals with interesting concepts. I feel rather lucky to have seen your weblog and look forward to some more enjoyable times reading here. Thank you once more for all the details.\nI simply needed to thank you so much all over again. I am not sure the things that I might have implemented in the absence of the actual strategies documented by you over this concern. It was actually an absolute hard problem in my view, however , considering a skilled form you handled that made me to cry for joy. I’m happier for the work and in addition expect you recognize what a powerful job that you’re getting into training the others through the use of your webblog. I am sure you haven’t met all of us.\nI not to mention my buddies were found to be taking note of the excellent guidelines located on your website and all of the sudden developed a terrible feeling I never expressed respect to the web blog owner for them. These ladies were as a result warmed to learn all of them and have now without a doubt been having fun with these things. Thanks for turning out to be so kind and for picking out such beneficial tips millions of individuals are really wanting to be informed on. Our own honest apologies for not saying thanks to sooner.


ئێران بۆچی لە دابەشبوونی عێراق و سووریە دەترسێت؟\nئێران بۆچی لە دابەشبوونی عێراق و سووریە دەترسێت؟\nسیستەمی کۆماری ئیسلامیی ئێران، کە هەڵگری ئیدئۆلۆژیای مەزهەبی و لەسەر بنەمای وەلایەتی فەقیهـ دامەزراوە، یەک لەو ڕێژیمە مەزهەبی و دژە ئازادییانەیە کە لە پێناو مانەوەی خۆیدا و درێژەدان بە تەمەنی، دەست بۆ هەموو ڕێکار، میتۆد و کردەوەیەکی نائاسایی و ناڕەوا دەبات. ئەم حکوومەتە لێوانلێو سەربازی و مەزهەبییە، بۆ گەیشتن بە خەون و ستراتیژییە خەیاڵاوییەکانی تەنانەت پاشەکەشە لە هەموو ئەو دروشم و بانگەشە ئیدۆلۆژیانەش دەکات کە نزیکەی چوار دەیەیە، هەوڵیان بۆ دەدات.\nڕێژیمی ئێران، ئەو سیستمەیە کە لەگەڵ بەتاڵان بردنی دەسکەوتی شۆڕشی گەلانی ئێران و گرتنەدەستی دەسەڵات، هەموو جومگە سیاسی، ئابووری، فەرهەنگییەکانی وڵاتی لە بن هەڵتەکاند و سەرجەم نەتەوە و گەلانی ئێرانی لە پەراوێزی خستووە و لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە شۆڕشێکی نەتەوەیی و ئازادیخوازیی دەیان ساڵەی تووشی شەڕی وێرانکاری کرد و بە داگیرکردنی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و دانی (فتوای جیهادی خومەینی) بە دژی نەتەوەی کورد، سیمای ڕاستەقینەی خۆی دەرخست و هەر لەوێیەوە هەنگاوەکانی خۆی بە دژی هەر دەنگێکی ئازادیخوازی هەڵگرت.\nئەم سیستەمە کە هەر بە شەڕ و وێرانکاری، داگیر کردن و پەلهاویشتن بۆ دەوروبەر دەستی پێکردبوو، لە ناوخۆی دەستی بە کپی کردنی دەنگی ئازادیخوازان و بیر و دەنگە جیاواز و ناڕازییەکان کرد، دەرگای زانکۆ و ناوەندە زانستییەکانی گاڵە دا. بەمانەشەوە نەوەستا و پەلاماری وڵاتی عێراقی دا و شەڕێکی ماڵوێرانکەری هەشت ساڵەی دەست پێکرد کە زیان و خەسارێکی گیانی و فەرهەنگی و ئابووریی بە هەردوو وڵات گەیاند.\nئەم نیزامە کە هەشت ساڵ لەگەڵ عێراق شەڕی مان و نەمانی کرد و دروشمی لە نێوبردنی عێراقی هەڵگرتبوو، سیستمێک کە ئیدئۆلۆژیای مەزهەبیی (ڕزگارکردنی قودس لەڕێگەی کەربەڵا)وە داڕشت، لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ پاش ڕووخانی حکوومەتی بەعس لە عێراق و جێهێشتنی عێراق لە لایەن ئامریکاوە، ئیدی ئێران مەیدانی بۆ چۆڵ کرا و جڵەوی سیاسەتی عێراقی گرتە دەست و لێرەوە دەستی کرد بە چالاکی بۆ بەدەیهێنانی خەونی لەمێژینەی تاکتیکی "هەناردەکردنی شۆڕش" و گەیشتن بە ستراتیژیی "هیلالی شێعە".\nپیلانی ئێران لە سێگۆشەی عێراق، سووریە و غەزە:\nوڵاتە ناسەقامگیرەکان و ئەو سیستەمانەی کە باوەڕیان بە پشتیوانیی خەڵک نییە و بۆ جێگیرکردنی هەیمەنە و دەسەڵاتی خۆیان و مسۆگەرکردنی پەنا نابەنە بەر دەنگ و متمانەی جەماوەر و ڕێکارە دێمۆکراتیکەکان، بەردەوام جیا لە جێگیر کردنی دەسەڵاتێکی سەربازیی تۆقێنەر و سەرکوتکەر، لە دەرەوەی خۆشیان هەوڵی سازکردنی پشتێنەی ئەمنیش دەدەن و لە ڕێگەی قەیران سازکردن لە وڵاتانی دەوروبەر، بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیان دەستەوداوێنی دەرفەتە مەزهەبی و ئایینییەکان دەبن.\nهەروەک وتمان ئێران لەگەڵ گەیشتنی بە دەسەڵات، بە شەڕ و ئاژاوە و گێرەشێوینی لە ناوچەوە دەستی پێکرد، لە لایەک شەڕ لەگەڵ عێراق (چونکە دەسەڵاتی بەعس سوننە) بوو، هاوکات جەنگێکی میدیایی و ڕەوانی بە دژی ئیسرائیل دەست پێکرد و بە وڵاتێکی داگیرکەر و ناوڕەوای لە قەڵەم دا. پەلێکی دیکەشی هاویشتە سووریە و بە دۆستی ستراتیژیی ناوچەیی خۆی لە قەڵەمی دا و هاوپەیمانیی لەگەڵ شێعەی کەمینە، بەڵام دەسەڵاتداری ئەو وڵاتە بەست. ئامانجی ئێران لەم هەموو قەیران و دەستێوەردانانە لەم سێگۆشەیە چی بوو؟\nیەکەم: لە عێراق وێڕای شەڕ لەگەڵ بەعس، لە ژێرەوە پەیوەندییەکی نهێنی، سیخوڕی و مەزهەبیی لەگەڵ شێعە دژبەرکانی سەدام دەست پێکرد و زۆرێک لە ڕێبەرانی مەزهەبی و بە سەدان کەسی توندڕەوی ئیسلامیی شێعەی بردە قوم و مەشهەد و لە ناوەندە دینییەکان باری هێنان و بەپێی ڕوانگە و ئایدیای کۆماری ئیسلامیی پەروەردەی کردن، کە نووری مالیکی، هادی عامێری، ئەبوو مەهدی موهەندیس و دەیان سەرکردەی ئایینی و سەربازیی ئێستای میلیشیاکانی حەشدی شەعبی پەروەردەی فیکری تارانی ویلایەتی فەقیهی و ئاخوندەکانی ئێرانن.\nدووەم: ئێران لە ماوەی نزیکەی چوار دەیەی ڕابردوودا لە ناوچەکە و بەتایبەت یەمەن، عێراق، سعوودیە، سووریە، لوبنان و فەلەستین، بە وردی لە بۆسەدا بووە و لە نێو کۆمەڵگەی پەراوێزی ئەو ناوچانە لە هەر کوێیەک هەستی بە بۆشایی کردبێت، خێرا خۆی تێ خزاندووە و خۆی بە لایەنگر و پاڵپشتی مرۆییان! لە قەڵەم داوە و بۆ ئەم سیاسەت و ئامانجە ساڵانە بە میلیۆنان دولاری ئێران لەو ناوچانە خەرج دەکرێن، کەچی خەڵکی ئێران لەوپەڕی بێدەرەتانی و هەژاریدا دەژین.\nسێیەم: ئێران لە باشووری لوبنان و ناوچەی خۆبەڕێوەبەری فەلەستین، بە بیانووی پشتگیری لە شۆڕشی ستەملێکراو و هەژار و لێقەوماوان، هەر لە سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئێرانەوە دەستی دایە چالاکی و بە بەهێزکردنی بزووتنەوە ئایینی و ناڕازییەکان پێگە و جومگە ئیدئۆلۆژییەکانی خۆی داکوتا.\nئەنجامی ئەم نفووز کردنەی ئێران لەو دوو ناوچە، سەرهەڵدان و دروستبوونی (جەهادی ئیسلامی) لە فەلەستین و (حیزبوڵڵای لوبنان)ە کە سەرلەبەری ئایدیا، فیکر کردنەوە، جۆری خەبات و تەنانەت جلوبەرگ و هەڵسووکەوتی سیاسی و مەزهەبییان هاوشێوە و کۆپی سپای پاسدارانی ئێران و ناوەندە دینییەکانی ئێرانە.\nحیزبوڵڵای لوبنان، هەموو بوودجەی ساڵانە و چەکوچۆڵ و کەلوپەلی سەربازییان لە لایەن ئێرانەوە دابین کراوە و بە دەیان خول و دەورەی سەربازی و ڕاهێنانی توندوتیژی و تیرۆریان بینیوە، کە بەرهەمی ئەو چالاکیانە بۆ ئێران شەڕی دەیان ساڵەی خوێناوییە لەگەڵ ئیسرائیل، تەقینەوە لە کانادا، تەقاندنەوەی ناوەندەی جوولەکەکان و کردنەوە ئامانجی چەندین بنکەی سەربازی و دیپلۆماسیی ئامریکا لە ناوچەکەیە، هەروەها بەشدارییان لە تێرۆری دوو ڕێبەر و سکرتێری حدکا (دوکتور قاسملوو و سادق شەرەفکەندی) لە دەرەوەی وڵات کە لە دادگاییەکاندا بەڵگەکان دەرکەوتن.\nڕۆڵی ئێران لە ناوچە پاش ساڵی ٢٠١١:\nلە ساڵی ٢٠٠٣وە و پاش نەمانی رێژیمی بەعس کە ئێران دەرگای نفووزی بۆ کایەی سیاسی، سەربازی و ئیدئۆلۆژی لە ناوچەکە بەگشتی و بەتایبەت لە عێراق بۆ کرایەوە، مۆرە و پەروەردە کراوانی ساڵانی هەشتا و نەوەدەکانی ناردەوە عێراق و هان و دنەیانی دا کە جومگە گرنگەکانی دەسەڵاتی سیاسی و مەزهەبی و سەربازی بگرنە دەست. لە ماوەی هەشت ساڵدا کە ئامریکا لە ناوچەکە بەگشتی و بەتایبەتی لە عێراق حزووری بەرچاوی هەبوو، ئێران بە سینگەخشکێ و بە نهێنی و سیخوڕییانە و زۆر جاریش بە سیاسەتی دیپلۆماسیی چەواشە لە عێراق کایەی سیاسیی دەکرد.\nلە ساڵی ٢٠٠٦ـەوە کە نووری مالیکی (سێبەر و نوێنەری ئێران لە عێراق) سەرۆکوەزیرانی عێراق بوو، ئێران باشترین دەرفەتی بۆ ڕەخسا بێتە نێو قووڵایی عێراقەوە و بە دەیان بیانوو خۆی خزاندە نێو جومگە سەربازی و دامودەزگا فەرمییەکانی عێراق و زۆر جار ڕێڕەو و ئاراستەی سیاسەتی عێراقی دیاری کردووە.\nئەم ڕەوتە بەردەوام بوو هەتا هاتنە سەرکاری باراک ئۆباما وەک سەرکۆماری ئامریکا، کۆتایی بە دەسەڵاتی سەربازیی ئەو وڵاتە لە عێراق هێنا و بە فەرمی هێزەکانی کشاندەوە. زۆرێک لە چاوەدێرانی سەربازی و سیاسی ئەمە بە هەڵەیەکی گەورەی سیاسەتی ئۆباما لە قەڵەم دەدەن، چونکە ئامریکا لە ڕزگار کردنی عێراق لە دەستی حکوومەتی بەعس و کۆتایی هێنان بە شەڕ و ئاژاوە و قەیران و بنیاتنانی عێراقی نوێدا نرخێکی زۆری دا و جیا لە کوژرانی سەدان سەربازی ئەو وڵاتە و تێچوویەکی گەورە و گران، هاوکات شکستێکی ستراتیژیی ئامریکایە.\nلەبەر ئەوەی ئەم مەیدان چۆڵ کردنە، دەرفەتێکی زۆر لەبار بوو بۆ ئێران کە زۆر بە ئەرخەیانی و بەبێ ترس، سەرتاسەری عێراق بتەنێتەوە. جاران کە بە نهێنی و شاراوە سپای قودس (لقی دەرەوەی سپای پاسداران) لە عێراق و لە نێو میلیشیا شێعەکان چالاکیی دەکرد، ئەمجارە بە ئاشکرا و ڕۆژی ڕوون جڵەوی سیاسەتیان گرتە دەست و ڕێوشوێنیان بۆ پارلەمان، حکوومەت، سپا و حەشدی شەعبی دادەڕێژن و قاسم سلێمانی لە عێراق وەک (خاوەنماڵ و برابەش) هەڵسووکەوت دەکات و زۆر جار لە فەرماندە سەربازی و سیاسییەکانی عێراقیش تووڕە دەبێت و مانۆڕ و جموجووڵەکانی ئەم کەسە مەترسیدارە، بەرەنجامی خراپی بە دوای خۆیدا هێناوە.\nچۆڵ کردنی عێراق لە لایەن ئامریکاوە کە لەگەڵ دەسپێکی شەڕی ناوخۆیی سووریە هاوکات بوو، دەرفەتێکی دیکەی لەباری بۆ ئێران ڕەخساند هەتا لە ڕێگەی سنووری زەوینی و ئاسمانی عێراقەوە چەکوچۆڵ و تەقەمەنی بۆ حیزبوڵڵای لوبنان و حیزبوڵڵای ئێران لە سووریە و سپای قودس ڕەوانە بکات و بازاڕی شەڕ و قەیران خوڵقێنی گەرمتر بکات. لە ماوەی حەوت ساڵ شەڕی سووریە و هێرشی داعش و داگیرکردنی زیاتر لە نیوەی خاکی ئەو وڵاتە، سەرەڕای شپرزەیی و لاوازی حکوومەتی سووریە و خوڵقاندنی سەدان جەنایەتی دژەمرۆیی لەو وڵاتە، یەکێک لە ڕێگەکانی پێشگیری لە ڕووخانی حکوومەتی ئەو وڵاتە و دابەش نەبوونی، کۆماری ئیسلامیی ئێران و ڕووسیە بوون. جیا لەوەی ڕووسیە لە سووریە بە دوای چ ئامانج و بەرژەوەندییەکەوە بوو، بەڵام ڕووخان و نەمانی حکوومەتی بەشار ئەسەد و دابەشبوونی ئەو وڵاتە، بە واتای شکستی بەشێک لە ستراتیژییە ٣٠ ساڵەکەی ئێرانە.\nچونکە ئێران هەموو هەوڵی ئەوەیە کاریگەرییەکانی بەهاری عەرەبی و ڕەوتی ڕووخانی وڵاتە سەرەڕۆ، دیکتاتۆر و نادێموکراتەکان ناوچە هاوبەشە ستراتیژییەکانی نەگرێتەوە. لە ڕاستیدا لێکهەڵوەشانی سیستەمی سووریە زەربەیە لە پەیکەری تاران، چونکە سیستەمی سیاسیی کۆماری ئیسلامیی ئێران هەموو دروشم و ئایدیایەکی مەزهەبی و بانگەشە و سیاسەتێک کە لە ناوچە بەکاریان دێنێ، تەنانەت لە عێراق و سووریەش کە بە دۆست و هاوپەیمانی ستراتیژیی خۆی لە قەڵەمیان دەدات، تەنیا و تەنیا بۆ پاراستنی خۆیەتی و ئەو ناوچانە وەک پەرژین و پشتێنەی ئەمنی، لە پێناو سەقامگیریی خۆی و گەرەنتی تاران بەکار دێنێت. دەنا لە ئەگەری ڕووخان و دابەشبوونی عێراق و سووریە، ئێران ئیدی کۆتایی بە جووڵەی سیاسی و ستراتیژییەکەی کە پێکهێنانی هیلالی شێعەیە دێت و ڕوو دەکاتەوە تاران و مەشهەد و قوم و ئیسفەهان.\nشوێن پێیەکانی ئێران لە ناوچە چۆنن؟\nجۆری جووڵە و هەڵسووکەوتی ئێران لەو ناوچانەی کە ڕوویان تێ دەکات، تێکدەرانە، پشێوی و نانەوەی ئاژاوە و دووبەرەکێی ئایینی و خێڵەکییە. ئەم فیکرە ئیدئۆلۆژییە لە هیچ ناوچەیەک نەبووەتە مایەی سەقامگیری و ئاسایش، بەڵکوو لە نێو ئایین و مەزهەبە جیاوازەکان بووەتە خورە و هەموو کات گرووپەکانی بەگژ یەکدا کردووە. هەوڵی گۆڕینی دێمۆگرافیای سیاسی، فەرهەنگی و مەزهەبی دەدات، سیمبۆل و هێماکانی خۆی بە زۆر دەسەپێنێت، وا دەنوێنی پەیامی ئاشتی پێیە، بەڵام بە هەر کوێیەکدا تێبپەڕێت، شەڕ، ناکۆکی، تەقینەوە و ماڵوێرانی بە دیاری دێنێت.\nپێکهاتەکان کە ساڵانێکە بە برایەتی و ئاسایش پێکەوە ژیاون، بە گژ یەکیان دەدات و بە کاری لاوەکی و سەیر و سەمەرەوە سەرقاڵیان دەکات.\nدابەشکردنی دیپلۆماسیی سەربازی و سیاسیی ئێران بۆ ناوچەکە:\nگومانی تێدا نییە هەیکەلی سیاسی، سەربازی، کابینەی حکوومەتی ئێران و دەزگای دیپلۆماسیی ئەو وڵاتە چەندین باڵی جیاوازی تێدایە، کە لەسەر دابەشکردنی دەسەڵات لە نێوخۆیاندا کێشەی قووڵیان هەیە. ئەو خاڵەی هەموو ئەو باڵە دژ بەیەکانە پێکەوە دەبەستێتەوە، پاراستنی "قەوراە"ی کۆماری ئیسلامیی و یەکپارچەیی خاکی ئێرانە. کەواتە لێرەدا دەگەینە ئەو باوەڕەی ئێران ترسێک هەڵیگرتووە، بۆیە ئاوا بە پەلە بۆ دەوروبەر پەل دەهاوێ و لە هەوڵی قایم کردنی سنوورەکانی و دوورخستنەوەی قەیرانەکان لە خۆی دەدات.\nئێران هەرچەند پڕ لە قەیرانی سیاسی و ئابوورییە، بەڵام کێشە و ناکۆکییە ناوخۆییەکانی خۆشی بۆ بەرژەوەندییەکانی لە دەرەوە بەکار دێنێت. هاوکات لەگەڵ بەهێز بوونی سپای پاسداران لەو وڵاتە و گرتنە دەستی هەموو جومگە ئابووری و سەربازییەکان، عەلی خامنەیی و ڕاوێژکارە باڵاکانی لە نێو سپای پاسدارانەوە بەشێکی زۆر لە بەدیهێنانی تاکتیک و ستراتێژییە دێرینەکانی ئەو وڵاتەیان لە ئەستۆ گرتووە.\nئاخۆ هەتا ئێستا کەس بیری لەم دابەشکارییەی نێوان حکوومەتی ئێران و سپای پاسداران کردووەتەوە؟ ئامانج چییە و شێوازی کاریان چۆنە؟\nدەبێ بڵێین جەوهەری سەرەکیی ئەم دابەشکارییە ترسە، هەمان ترس لە دابەشبوون و لێکهەڵوەشان و لێکترازانی دەسەڵاتە. ئەگەر دەسەڵات خەڵکی بوو و لە خەڵکی خۆی ئەرخەیان بێت، ئیتر ڕێکاری سەربازی و ئەمنی ناگرێتە بەر، بەڵام هەڵسووکەوت بەپێچەوانەی ڕووباری خەمی جەماوەر، دەبێتە هۆی بۆشایی ئەمنی و نامتمانەیی ناوخۆیی و بەرینتر بوونەوەی کەلێنی نێوان خەڵک و دەسەڵات کە ئەوکات ئیتر پێگەکانی حکوومەت لاواز دەبێت.\nدەسەڵاتی ئێران کە توانایی کۆنترۆڵی ئەو دۆخە ناوخۆییەی نییە و پێکهاتەکەی بڕشتی گۆڕانی بنەڕەتی نییە و باوەڕیشی پێ نییە، چونکە سیسەتەمە مەزهەبییەکەی هەڵگری قەبووڵ کردنی دێموکراسی و چەمکەکانی ئازادی و دادپەروەری کۆمەڵایەتیی نییە. بۆ دەرباز بوون و خۆدزینەوە لەو گۆڕانانە و ڕەواندنەوەیان، دیسان هەمان تاکتیکی هەناردە کردنی شۆڕشی ئیسلامیی بە ڕێگەچارە دەزانن. سەرانی دەسەڵاتی ئێران پێیان وایە بە دوورخستنەوەی قەیرانەکان لە سنووری ئێران و خولقاندنی شەڕی ناوچەیی و مەزهەبی، هەم ستراتیژیی ئامریکا لە ناوچە شکست پێدێنن و هەمیشە دەسەڵاتی خۆیان مسۆگەر کردووە.\nبۆ ئەم مەبەستە خامنەیی کۆنە یارەکانی خۆی دەستنیشان کردووە کە پرسی بە ئامانج گەیاندنی دروست بوونی هیلالی شێعە لە ڕووی سیاسییەوە بە عەلی‌ئەکبەر وەلایەتی ڕاوێژکاری خامنەیی سپێردراوە و لە ڕووی جێبەجێ کردن و"قاسم سلێمانی" فەرماندەی سپای قودس باڵی سەربازییەوە بە ئەستۆ گرتووە. کە جووڵە سیاسییەکانی وەلایەتی بۆ ڕووسیە، سووریە و لوبنان و دیداری ساڵانی ڕابردووی لەگەڵ هەندێ نوێنەری ئێزدییەکان بۆ ئەم مەبەستەیە. هەرکات وەلایەتی ڕوو بکاتە هەر وڵاتێکی ناوچەکە بە دوای ئەودا کێشە و ناکۆکی سەری هەڵداوە. ئامانج و پەیامی ئێران لەم کارانە و دیاری کردنی وەلایەتی و قاسم سلێمانی بۆ پرسی سیاسی و دیپلۆماسیی ناوچەکە، ئەوەیە کە ئەوان وەک پرسێکی ئەمنی و سەربازی لە عێراق، سووریە و دەوروبەر دەڕوانن، کەواتە ئەوە دەردەکەوێت ئەوەی زۆر جار بەناوی دۆستی هاوبەش و ستراتیژیی باسی عێراق و سووریە دەکەن، دوور لە ڕاستییە و تەنیا ئامانج لە پێکهێنانی هیلالی شێعەیە، کە زۆر جار وەک خەون و خەیاڵ دەچێت و هەلێکە بۆ سەرقاڵ کردنی وڵاتانی سونی مەزهەبی ناوچە وەک سعوودیە، تورکیە و پێکهاتە سونییەکانی دیکەی ناوچەکە. لە ڕاستیدا ئێران بە خولقاندنی ترس و تۆقاندن لە ناوچەکە دەیەوێت ئەو ترس و شڵەژانەی کە هەموو حکوومەتەکەی گرتووەتەوە لە خۆی بڕەوێنێتەوە. ئەم باڵە دەستڕۆیشتووەی ئێران کە خامنەیی ڕێبەری دەکات، شەڕی داعش لە عێراق و سووریە بیانوو و هەلێکی بۆ ڕەخساندن کە بگەنە هەندێ لە ئامانجەکانیان، لاوازیی عێراق و سووریە و نەبوونی سەروەریی سیاسی لەم دوو وڵاتە و باوەڕ کردنی هەندێ خەڵک و لایەنیش بە ئێران و تێنەگەیشتن لە جەوهەر و ئامانجی سەرەکیی ئێران، ڕێخۆشکەرن هەتا ئێران بەبێ نرخ دان خۆی بە براوەی سەرەکی لە قەڵەم بدات. هەتا کەی و چ قۆناغێک دەبێ ئێران ببێتە خولقێنەری قەیران و ناسەقامگیریی ناوچەکە؟\nئێران و ترسی لە دەسەڵاتی سێکۆلاری هەرێمی کوردستان:\nلەو کاتانەدا کە سەرکردایەتیی سیاسیی کورد لە هەرێمی کوردستان لە بنیات نانەوەی عێراقی نوێ و داڕشتنی دەستوور و قەوارە و سیستمی فیدراڵیی عێراقدا دەوری سەرەکییان دەگێڕا، ئەوە دەنگی ناڕازی و دژە ئازادی تاران بوو کە هاواری لێ هەستاند و خەڵکە شۆڤینییەکانی بە دژی کورد و بیرۆکەی فیدراڵی هان دەدا، چونکە لە داهاتووی پێگەی خۆی لە عێراق دەترسا. ئەمە قۆناغێکی نوێ بوو کە ئێران سیاسەتی دژایەتی کردنی بزووتنەوەی کورد لە هەرێمی کوردستان بگرێتە بەر و لە ڕێگەی پارلەمان و ناوەندە سیاسییەکانی عێراقەوە دژایەتی کورد و مافە ڕەواکانی گرتەبەر.\nکۆماری ئیسلامی کە لەگەڵ سیستەمی سێکۆلار و فرەنەتەوە و ئازادیدا ناوگونجێت و دانووی ناکوڵێ، لەگەڵ هەموو جۆرە گۆڕانکارییەکی سیاسی و سنووری لە دەوروبەری خۆی وەلەرزە دەکەوێت و بە دژی یەکپارچەیی خاکی خۆی و وڵاتانی ناوچەکە لە قەڵەمی دەدات. هەرێمی کوردستان کە وەک نموونەی سیستمێکی نیمچە دێموکراسی و ئازادی ڕادەربڕین و پێکەوە ژیانی پێکهاتە ئایینییەکانی لە ناوچە هاتووەتە ئەژمار، لە ٢٦ ساڵی ڕابردوودا بووەتە لەمپەرێکی بەردەم ئامانجەکانی کۆماری ئیسلامی. لە هەر جووڵەیەکی سیاسی و هەنگاوێکدا کە هەرێمی کوردستان بۆ گۆڕانکاری و گەیشتن بە مافە ڕەواکانی هەڵیگرتووە، ئێران وەک یەکەم دژ و نەیار وەستاوەتەوە و بووەتە دەمڕاستی عێراق و خەت و نیشانی بۆ کێشاوە کە هەنگاوەکانی کورد بۆ فیدراڵی، کۆنفیدراڵی و سەرەنجام سەربەخۆیی زەربە لە یەکپارچەیی خاکی عێراق دەدات. بەڵام دەستێوەردانەکانی خۆی لە عێراق و پێشێلکارییە سنوورییەکانی بە نایاسایی نازانێت و بە خزمەت لە قەڵەمی دەدات.\nترسی ئێران لە دابەشبوونی عێراق و سووریە، تەنیا بوونی کوردە لەو دوو وڵاتە، چونکە ئێران باش دەزانێت کورد ئازادیخوازە و سەرلەبەرەکانی شۆڕشەکانی کورد لە هەر چوارپارچە بۆ ڕزگاریی نەتەوەییە و ئەم بزووتنەوانەش پەیوەندی و کاریگەریی ڕاستەوخۆیان بە یەکترەوە هەیە. ئێران بۆیە بە چاو و ڕوانگەیەکی ئەمنی و سەربازییەوە لە پرسی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان دەڕوانێت، لە ڕوانگەی رژیمی ئێرانەوە کورد نەتەوە نییە و خاون ماف و ئازادی نییە، ئێرانییەکان هەڵگری فیکر و بیرۆکەیەکی داتاشراوی وەهمی و مێژوویین کە پێیان وایە "کورد لە هەر کوێیەک بێت، ئێرانییە".\nئێران زۆر باش لە ئامانج و ئاراستەی سیاسەتی بزووتنەوەی کورد گەیشتووە کە گەیشتنە بە سەربەخۆیی. ئەنجام دانی ڕێفراندۆم و نیشان دانی ئیرادەی سەربەخۆییخوازی لە هەرێم و کاردانەوەی لە هەموو بەشەکانی کوردستان و بەتایبەت ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە زیاتر لە ١٢ میلیۆن کوردی لێ نیشتەجێیە، پەیامێکی ڕوون و ئاشکرای بە ئێران دا گڵۆپی سەربەخۆیی و گەیشتن بە ئازادی کورد هەڵکراوە و سەرلەبەری پیلانەکانی ئێران بە ئیرادە و دەنگی گەل ڕەویوەتەوە. بۆیە بە هان و دنەدانی دوو وڵاتی تورکیا و عێراق، بەرنامەی لەبار بردنی ڕێفراندۆمی هەرێمی کوردستانی داڕشت. بڕیاری سەربەخۆییخوازی گەل بۆ هەموو دنیا سەلماوە و دێر یان زوو کورد بە ئامانجەکانی خۆی دەگات، چونکە ڕێگەی ڕاست و ڕەوا و هەقی گرتووتە پێش و دۆڕاوی سەرەکی ئەوانەن کە لە وشە و دەنگی ئازادی دەترسن، چونکە گومانی تێدا نییە ئەو جۆرە دەسەڵاتانە لەرزۆک و سەرکوتکەر و ناخەڵکین، دەنا لە زایەڵەی ئازادی و مافی گەلان نەدەترسان.


پەرلەمانتارێك: كەمكردنەوەی موچە دەبێت هۆی وەستاندنی دانەوەی قەرز و كرێ - هيوای کۆرد\nHome » ئابوری » پەرلەمانتارێك: كەمكردنەوەی موچە دەبێت هۆی وەستاندنی دانەوەی قەرز و كرێ\nin ئابوری, کوردستانی, هەواڵ 05/29/2020\t0\nلە راگەیەندراوێكدا سامر زيبان حەمدانى، ئەندامى ليژنەى دارايى ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند،كەمكردنەوەی موچەی فەرمانبەران كارەساتی ئابوری گەورەی لێدەكەوێتەوە.\nبەگوێرەی میدیاكانی عێراق، سامر زيبان حەمدانى، ئەندامی ليژنەى دارايى ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاندوە، موچە تاكە سەرچاوەی سەرەكی ژیانی فەرمانبەرانە و بەشێوەیەكی سەرەكی پشتی پێ دەبەستن، لەبەر ئەوە كەمكردنەوەی موچە دەستبردنە بۆ ژیانی بەشێكی زۆری كۆمەڵگەی عێراق و كارەساتی گەورەی ئابوری لێدەكەوێتەوە.\nحكومەت جگە لە نەوت داهاتی گەورەی دیكەی هەیە لەوانەش گومرگ و خاڵە سنوریەكان و باج و كرێی وێستگەكانی بەنزین و ئاو و كارەبا و ئەو داهاتەی لای هەرێمی كوردستانە\nئاماژەی بەوەشكردوە، حكومەت جگە لە نەوت داهاتی گەورەی دیكەی هەیە لەوانەش گومرگ و خاڵە سنوریەكان و باج و كرێی وێستگەكانی بەنزین و ئاو و كارەبا و ئەو داهاتەی لای هەرێمی كوردستانە، بۆیە ناكرێت حكومەتی عێراق تەنها پشت بە داهاتی نەوت ببەستێت.\nئەوەشیخستوەتەرو، پێدانی موچەی فەرمانبەرانی دەوڵەت لەرێگەی یاساوە دانراوە و دەسكاریكردنی شكاندنی دەستور و یاسایە. پێشیوایە، كەمكردنەوەی موچە دەبێت هۆی وەستاندنی دانەوەی قەرز و كرێ.\nبەهۆی دابەزینی نرخی نەوتەوە، لەئێستادا عێراق و هەرێمی كوردستان روبەروی قەیرانی قوڵی دارایی بونەتەوە و بەرپرسانی هەردو حكومەتی ناوەند و هەولێر لەپێناو دابینكردنی موچەی فەرمانبەران و روبەروبونەوەی قەیرانەكە چەند هەنگاوێكیان دەستپێكردوە، لەوانەش هەوڵدان بۆ وەرگرتنی قەرزی نێودەوڵەتی و قەرز لە وەبەرهێنەرانی ناوخۆ و ئەنجامدانی چاكسازی و كەمكردنەوەی موچەی پلە باڵاكان و چەند هەنگاوێكی دیكە.\nئەنجومەنی نوێنەران خاڵە سنوریەكان سامر زيبان حەمدانى عێراق فەرمانبەران موچە هەرێمی كوردستان\t2020-05-29\nTagged with: ئەنجومەنی نوێنەران خاڵە سنوریەكان سامر زيبان حەمدانى عێراق فەرمانبەران موچە هەرێمی كوردستان


بەڕێز کوبیشی نەتەوە یەکگرتووەکان داوا لە حکومەت دەکات وەڵامی نیگەرانییەکانی خەڵک بداتەوە و ڕێ لە توندوتیژی بگرێت و داوا لە لایەنە سیاسییەکانیش دەکات کاربکەن بۆ چارەسەری درێژخایەن\nچوار شەممە, 18 تەمموز 2018 02:20\nبەغدا، ١٧ی تەمووزی ٢٠١٨- دوابەدوای خۆپیشاندانەکان بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزاری و هەلی کار و داواکاری باشترکردنی باری ژیان، بەڕێز کوبیش، نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ عیراق، داوا لە حکومەت دەکات ڕێز لە نیگەرانییە ڕەواکانی خەڵکی بگرێت و وەڵامیان بداتەوە. بەڕێزیان داوا لە لایەنە سیاسییەکانیش دەکات کە کابینەی داهاتوو حکومڕانی کارا و چاکسازی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی لە کاری هەر لە پێشینەی بێت بۆ پەرەسەندن و بەرەوپێشبردنی بواری ئابووری و دروستکردنی هەلی کار و گەیاندنی خزمەتگوزاری گشتی پێویست.\nلە هەمان کاتیشدا، نوێنەری تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان زۆر نیگەرانە سەبارەت بە توندوتیژییەکان و کارە تێکدەرانە و تاڵانکارییەکان کە لە میانەی هەندێک لە خۆپیشاندانەکاندا ڕوویاندا، ئەگەرچی بەشێوەیەکی گشتی خۆپیشاندانی ئاشتییانە بوون. بەداخ و پەژارەوە بوونە هۆی گیان لەدەستدان و برینداربوونی ژمارەیەکی زۆر هەم لە نێو خۆپیشاندەران و هەم لە نێو هێزەکانی ئاسایش و تێکدانی موڵکی گشتی و تایبەتی بە دامودەزگای حکومی و پارتە سیاسییەکانیشەوە و هەروەها تێکدانی ژێرخانی گشتی و کەرتی نەوت. ئەو ڕووداوانە، ئەگەر بەردەوام بن، کاریگەریی زۆر خراپیان لەسەر بوارەکانی ئاسایش و ئابووری لە سەرانسەری وڵاتدا دەبێت.\nبەڕێز کوبیش تیشکی خستە سەر مافی سروشتی هاوڵاتییان بۆ ئازادی ڕادەربڕین و بەشداریکردن لە خۆپیشاندانی ئاشتییانە لە چوارچێوەی یاسادا بەبێ ترس و تۆقاندن یان ڕەشبگیری و مافی گەیشتنیان بە زانیاری بێ سنوور هەیە. ئەرکی دەسەڵاتە پارێزگاری لەو خۆپیشاندانە ئاشتییانە و بەشداربووانی بکات. لەگەڵ پاراستنی یاسا و ڕێساکان، پێویستە هێزەکانی ئاسایش دانبەخۆیاندا بگرن و خۆیان بەدووربگرن لە بەکارهێنانی هێزی لە ڕادەبەدەر و مەترسیدار. بەڕێزیان هەروەها هۆشداریشیدا کە لێنەگەڕێن تێکدەران و هەلپەرستان ئەم خۆپیشاندانە رەوایانە بقۆزنەوە بۆ مەرامی سیاسی خۆیان و بڵاوکردنەوەی پشێوی.\nعیراق وا خەریکە هەڵدەستێتەوە سەرپێی خۆی دوای ئەو کاولکارییانەی کە لەلایەن داعشی تیرۆرستەوە بەسەری هاتووە و لە ئێستاشدا هێشتا خەریکی بنەبڕکردنی پاشماوەکانی ئەو گرووپە و شانە نووستووەکانیەتی. گەلی عیراق زۆر پێویستییان بە سەقامگیریی خۆڕاگر و درێژخایەن هەیە کە ئەمەش تەنها لە ڕێگەی ڕێککەوتنی لایەنەکان و گەیشتن بە چارەسەریی بۆ کێشە قوڵەکانی وڵاتەکە کە لە خۆپیشاندانەکانی پێشتر و ئەوانەی ئەم دواییەش سەریان هەڵداوە بەدەست دەهێنرێت. لە دوای هەڵبژاردنە گشتییەکەی ١٢ی ئایار و لە دوای ئەنجامە بەراییەکانی هەژمارکردنەوەی سندوقە گومانلێکراوەکان و پەسەندکردنی ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنەکان، زۆر پێویستە بە زووترین کات حکومەتێکی نوێی چاکساز و نیشتیمانی دابمەزرێت کە بتوانێت سەرچاوە دەوڵەمەندەکانی وڵاتەکە لە خزمەت و بەرژەوەندی هاوڵاتییانی خۆی بەکاربێنێت. حکومەتێکی وەها دەتوانێت داواکارییەکانی خەڵکی جێبەجێ بکات و وەڵامی ئارەزووەکانیان بۆ باشترکردنی باری ئابووری بداتەوە و هەلی کاری زیاتر فەراهەم بکات و خزمەتگوزارییەکان باشتر بکات و بەرەنگاری گەندەڵی ببێتەوە و دووبارە هیوای ژیانێکی سەربەرزانە بۆ گەنجان و هەموو عیراقییەکان بگێڕێتەوە.


یەکێک لەو کارتۆنانەی کە هەمیشە خەیاڵمی خوێڕی کردبوو، کارتۆنی کاسپەر یان کاسپێر بوو. خەیاڵم وەک زاڕۆیەکی هاروهاجی لاکۆڵان، دەبرایە دەرێ و نەک بانگی ئێوارێ، هیچ کات نەدەهاتەوە کاسەی کولبە ئەحزانەکەی کەللەی سەرم.\nکاسپێر بە کەیفی خۆی، خەیاڵمی کەمەندکێش دەکردوو نەیدەهێشت تاوێ بێتەوە ماڵێ، کاسپەر هاوڕێیەکی خراپی خەیاڵم بوو، جارنەبوو نەمکات بەخۆی و جارنەبوو سەروگوێلاکی کێم بووێ نەیشکێنم و جارنەبوو جانەوەرو جنۆکەئاسا، کێم بویستایە کەتنم پێنەکردایە.\nکێم بویستایە فەلاقەم دەکردو لە دوواوە شەقکاریم دەکرد، بەناو دیواری باخ و بێستان و باڵەخانە بەرزەکاندا، بەئەسپایی دەچومە ژوورێ، لەبەردەم گای هارو سەگە دڕو هەراشەکاندا فیفیم لێدەهات و کێچێ میوانم نەبوو. کارتۆنی کاسپێر کارەکتەرێکی خێوئاسای شێوە شەبەحی چکۆلە بوو، رۆحێکی سپیئاساو چکۆلەو میهرەبان بوو، دەیتوانی خۆی ونکات و بەناو داروبەردا دەچووە ژوورێ. هەر هێندەم بیرماوە، تاپۆیەکی سپی و سادەبوو، لەشێوەی شکڵی زاڕۆیەکدا. بەردەوام بەدەم دەوروبەرەوە بوو، کەچی ئەوان لێی تۆقیبوون.\nبۆنموونە دایکێک زاڕۆکەی لەناو بوخچەیەکدا بوو، بەکۆڵییەوە توند بەستبووی، داڵە کەرخۆرەیەک پەلاماری زاڕۆکەی دەداو دەیڕفاند، لەم کاتەدا کاسپێر دەهات و زاڕۆکەی دەگەڕاندەوە بۆ دایکی. کارتۆنەکە ساڵی ١٩٦٣ دەستکراوە بە بەرهەم هێنانی. گەلێ چیرۆکی سەیرو سیحراوی دەگێڕێتەوە، کە تێیدا کاسپەر وەک پاڵەوانێک پیشانماندەدرێت.\nلەڕاستیدا بیرۆکەی کارتۆنەکە کۆنەو هەڵهێنجراوی خورافەیەکی دێرینەو لەپەرتوکێکدا ساڵی ١٩٣٩ چیرۆکەکانی لە ئەمەریکا چاپکراون.\nئێمە کەمنداڵی هەشتاکانی ناوجەنگی ئێراق و ئێران بووین، ئێواران، دووای ئەوەی (میقداد موراد)ی بێژەر، هەواڵەکانی جەنگ بخوێنێتەوە، لە ماوەی منداڵاندا تەماشای کاسپێرو کوجی و ساسۆکی و جۆنگەرمان دەکرد. کاسپێر، کۆڵێکی توندوتۆڵی پڕ لە خەونی زاڕۆییمان بوو، چی حەسرەت و حەرامکراوەکانی زاڕۆیی بوو، لە خەیاڵی زاڕۆیماندا، گرێی دووخوێنەکەیان دەکرایەوەو رووتی دەکردنەوە، رێک دەیبردینەوە سەر پلێتە پاکژوخاوێنەکەی منداڵبوون.\nئیدی گەر دەستمان بە داری هەنارو هەنجیری حەوشەی دراوسێکەمان نەگەشتایە، بە سانایی، سیحری کاسپێر، خەیاڵی هاردەکردین و بە دارو دیوارا هەڵدەزناین و بە خەیاڵ لێمان دەکردەوەو هیچ نەبووایە دەممان پڕ دەبوو لە ئاو. ئیدی گەر بابمان بایی ئەوە پوڵی نەبووایە پاسکیلێکی سێ تایەمان بۆ بکڕێت، ئەوا بە خەیاڵ دەبووینە کاسپێرو بە نێو دەڕابەی پاسکیل فرۆشەکەدا دەچوینە ژورێ و پاسکیلی دڵپەسەندی خۆمان لێدەخوڕی. هەموو جارێ دەستمدەکرد بەناو پاقلەو لەبلەبیی دەستگێڕەکانداو گوڵەبەڕۆژەو عەمبەربەری خەیاڵم بەلاش و حەلاش بوون.\nهەر لە خەیاڵما گوندەی گەڕەک بووم، دەچومە ناو کولانەکان و هێلکەم دەدزی، فەقیانەی پیرەژنەکانم دەکردەوەو ڕوبعییە ئاسنەکانم دەبردن، دەرگای قەفەزی کەوەکانم دەکردنەوەو کەوەکان دەفڕین. زۆرجار بەسەر لمی ڕۆکراوی بەر حەوشەکەماندا، قرچەی نیوەڕوان نەچوومەتە ژورێ، لەوێ لەناو لمەکەدا مشتم دەکردە ماتۆڕو بەناو لمەکەدا لێمدەخوڕی، هاتوهاوارێکم دەنایەوە، گوایە پێم ناوە بە بەنزینا. بەڵێ کاسپێر راهێنانێکی باش بوو بۆ خەیاڵی سەرمان، هەموو ئەو شتانەی دەستمان پێیان رانەدەگەیشت، خەیاڵی کاسپێربوون، بۆیدادەگرتین، هەموو ئەو زاڕۆیانەی دەرەقەتیان نەدەهاتم، بەخەیاڵ دەبوومە کاسپێرو لە دوواوە سەرو شەقم تێهەڵدەدان. دەیانجار بوومەتە کاسپێرو دەستم بردووە بەنێو تەپەدۆری چلورە فرۆشاو چۆڕەم لە چلورەکان بڕیوە، دەیانجار ئەو مامۆستایانەی بە دارێکەوە لەسەرسەرمان رادەوەستان و رەقڕەفتار بوون، لە خەیاڵی پۆلێدا، هەر بەدارەکەی دەستی تا جوڵاون جماندوومن.\nبەخەیاڵ بۆینباخەکەیم راکێشاوە، تەنورەکەیم هەڵداوەتەوە، قژیم تێکداوەو پاشقولم لێگرتووەو بۆزم پێوە ژەندوون. ئەو پیرە مێردانەی لە کۆڵانەکەماندا بەڕیز دادەنیشتن و ماتڵی بانگی بەربانگ بوون و مۆڕەیان لەو تۆپە پەڕۆینەی گەمەی زاڕۆییمان دەکرد، خەیاڵم کردومی بە کاسپێرو لەدوواوە جامەدانی یەکبەیەکیانم بەرزکردووەتەوەو دەستم هێناوە بەسەری سافو ڕووشیانداو هێلکە گونیانم گرتوون. بەرەبەرە گەورە بووین، ئیدی عەقڵمان بوویە کاهینێکو سیحری کاسپێربوونی پێ بەتاڵ دەکردینەوە.\nبەرە بەرە گەورە بووین، ئیدی کاسپێر نەیدەتوانی تەقە لەدەرگای خەیاڵمان بکات و بۆیبکەینەوە.\nبەرەبەرە گەورە بووین، ئیدی کاسپەر کەمکەم سەردانی دەکردین.\nچەند جارێ دەبوومە کاسپێرو فڕۆکەوانی ئەو فڕۆکەیەم دەهێنایە خورێ کە هەڵەبجەو هەورامانی بۆردوماندەکرد، دەبوومە کاسپەرو دەستڕێژم دەکرد بەنێو مەجلیسی قیادەی سەورەو سەدامدا، دەبوومە کاسپەرو لە بیرە وشکەکەی حەوشەکەماندا ئاوم دەردەهێنا، دەبوومە کاسپێرو دەچوومە ژووری ئەو کچانەی وەک جەلادێکی دڵڕەق کوچەوکۆڵانی دڵی هەرزەکارەکانیان خوێناوی کردبوو.\nبەڵێ ئێستایشی لەگەڵدابێ، هەر بەخەیاڵی کاسپەرەوە، چەندین بانکی پارەی دزراوی ئەم میللەتەم بڕیوە، چەندینجار شۆفێری تەنکەرە نەوتەکانم هێناوەتە خوارێ و ریزە بەرمیلێکی بۆشی گەڕەکێکی وڵوبەو قڕگەم پێپڕکروون. ئێستایشی لەگەڵدابێ دەفتەرو دۆلاری ژێرزەمینەکانم بەکۆڵی خۆم هێناونەتە دەرێ، بەڵێ بردومن بۆ ئەو هەژارانەی لە بەردەم کامێرای دەزگا خێرخوازییە سیاسییەکاندا ریزکراون، کامێراکانم کوژاندووەتەوەو وتوومە وەرن، مافی ئێوە لێرەوەیە. ئێستەشی لەگەڵدابێ هەر ماشینێکی جامتاریک بەخێرایی بەلایدا دابم، بە دەمانچەیەکی چواردەخۆری خەیاڵم لە کەللەیاندا خاڵی کردووەتەوە. چەندین جار داعشم تێکشکاندووە، دەیانجار چوومەتە سەری رەش و کێوماڵی کاخ و کارخانەکانی ئەوێم کردووە. چومەتە ژووری نوستنی ترامپ و کیم یۆنگ و تەنانەت عادل عەبولمەهدیشەوە، بزانم چەند تڕکەنن وەختێ لەپاڵ ژنەکانیاندا بە بیجامەیەکی خەتخەتەوە کولەپەنجیان کردووە.\nئەزانن زۆر سەیرە خەیاڵ، زۆر هیوابەخشە خەیاڵ، زۆرجار چومەتەژووری بەڕێوبەرەکانەوە، ئەوانەی هەمیشە سکرتێرەکانیان دەڵێن: لە کۆبوونەوەدان. رەحمەت لە پێشینان کە گتویانە: شوانە خۆی باشە، سەگەکەی خراپە. لەوێ هەم سکرتێرەکەم داوەتە بەر شەق، هەمیش مۆرو واژۆی بەڕێوبەرەکەم کردووە.\nبەڵێ زۆر جار جانتای دکتۆرو مامۆستا ئەفەندییەکانم کردووەتەوە، ئەوانەی وەک رۆبۆت دەچن بەڕێوەو زەڕەیەک رووخۆشی و رەونەقیان لێنابارێ، ئەوانەی بە تڕوعینوانەوە لە ماشین دادەبەزن و وەک فلمەکان دوگمەی چاکەتەکانیان دەکەنەوە، بەڵێ چوم و قرتقرت دوگمەی جانتاکانیانم کردووەتەوەو پرسیارەکانیانم دزیوەو داومەتە دەست خوێندکارە هەژارەکانی بەشی ناوخۆیی و وتومە: پێویست ناکا خۆتان بۆ وەڵامی ئەم پرسیارە بێ مانایانە سەرقاڵ بکەن، وتومە سەعی مەکەن و بچن دوو دێڕ لە کتێبە بەهادارەکان بخوێننەوە!\n215 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Sunday, May 10, 2020