نویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/۳٠\n15 ساڵ پێش ئێستا\nكاتێ خوێندكاری دواناوه‌ندی بووم، رۆژێك له حه‌فته‌دا ئه‌بوایه بۆ گوزه‌راندنی ده‌رسێك كه ناویان نابوو " طرح كاد " هه‌ر خوێندكارێك بچووایه‌ته شوێنێك بۆ فێر بوونی حیرفه‌یه‌ك. منیش رێم كه‌وته نه‌خۆشخانه‌ی " مه‌ریوان " و چوومه لای " كاكه ئه‌نوه‌ر " بۆ فێر بوونی ئه‌و كارانه‌ی كه له به‌شی " واكسیناسیۆن " دا ئه‌نجامیان ئه‌دا. سێ‌ساڵی ره‌به‌ق دروست له كاتێكدا كه له ئه‌و په‌ڕی شلووقی و هار و هاجی‌دا بووم " كاكه ئه‌نوه‌ر " م عه‌زێت كرد! رۆژێك هێنده له شلووق‌كارییه‌كانم ماندوو بووبوو كه دۆعای كرد: ئیشه‌ڵڵا من ئه‌مرم و له قه‌بردا له ده‌س تۆ نه‌فه‌سێكی ره‌حه‌ت ئه‌كێشم!\n10 ساڵ پێش ئێستا\nتازه خوێندنی باڵام ته‌واو كردبوو. گه‌ڕابوومه‌وه بۆ كوردستان و بووبووم به مامۆستا. " كاكه ئه‌نوه‌ر " كه ساڵه‌های ساڵ بوو هاوسێ‌ماڵمان بوو و كه‌مێكیش به خزمی ئه‌گه‌ییه‌وه پێمان، هه‌میشه به ئیفتخاره‌وه باسی له كه‌سانێك ئه‌كرد كه زه‌مانێ له لای ئه‌ودا فێری شتێك بوون و ئێسته خوێندنیان له زانكۆدا درێژه پێداوه. هه‌میشه كه‌واو و پانتۆڵی له به‌ر ئه‌كرد. ئه‌ندامه‌كانی زه‌ریف بوون و زۆر لاغر بوو. یه‌كه‌م‌جار كه منیشی دواند و خۆشحاڵی خۆی له گه‌ڕانه‌وه‌م ده‌ربڕی، باوه‌شم پێدا كرد و به‌رزم كرده‌وه و كه‌مێك ترساندم! ئاخر " كاكه ئه‌نوه‌ر " له ناو هه‌موو ئاشناكانیدا به خۆپاراستن له ده‌ردیسه‌ر به‌ناوبانگ بوو! هاواری كرد: دامنێ سه‌ر زه‌وی! دامئه‌خه‌ی! دامنا و پێم وت: كوره بابه خۆ تۆ به هه‌موو هێزته‌وه نابیته 50 كیلۆ‌گره‌م، چۆن داتئه‌خه‌م! ئیتر هه‌رڕۆژه كاتی چوونه سه‌ركارمان، به‌یانییان ئه‌ووه‌ڵ وه‌خت ئه‌گه‌یین به یه‌ك. له قسه‌خۆشیدا ناوی ده‌ركردبوو!\n" كاكه ئه‌نوه‌ر " زه‌نگی‌دابۆم. " ئاسۆ " ی كچی له پله‌ی سه‌ره‌تایی ئه‌زموونی زانسته‌گه‌كاندا سه‌ركه‌وتبوو و پێویستی به هه‌ڵبژاردنی رشته‌ی خوێندن بوو! " ئاسۆ " هات و كاره‌كه‌م بۆ كرد و به‌ڵێنی قه‌بووڵیم پێدا! " ئاسۆ " سه‌ركه‌وت و له‌وه به دواوه " كاكه ئه‌نوه‌ر " هه‌ركه‌سی ئه‌دی ئه‌یوت: به‌خوا كه‌س وه‌ك سه‌لاح نازانێت ئه‌م كارانه بكات! و ئاشنای زۆری ئه‌نارد بۆ لام بۆ ئه‌م كاره! منیش پێم ئه‌وت: ماڵت ئاوابێت بۆ ئه‌م كاسبییه بۆت دۆزیومه‌ته‌وه! به خوا مشته‌ری باشم بۆ ئه‌نێری! ( ئه‌م كاره وه‌ختی زۆری ئه‌گرتم!). ئه‌و له‌م ساڵه‌دا ویردی زمانی " ئاسۆ " و " هه‌تاو "ی كچی بوو كه ئێسته خوێندكاری زانكۆ بوون و هه‌میشه شانازی پێوه ئه‌كردن! پاش 26 ساڵ كارمه‌ندیش بۆ ئه‌وه‌ی كچه‌كانی بتوانن به باشی بخوێنن، ده‌ستی دابووه كاری‌تر و به‌یناوبه‌ین " دینار " فرۆشی ئه‌كرد! ئه‌ڵبه‌ته " دینار " ی به قه‌رز ئه‌هێنا و ئه‌یفرۆشت و تۆزێك خێری لێئه‌كرد و به‌مه نه‌یئه‌هێشت مناڵه‌كانی له كه‌م‌ده‌سه‌ڵاتیی ئه‌و بڕه‌نجێن!\nسێ‌ڕۆژ بوو " كاكه ئه‌نوه‌ر " ون بووبوو! ژنێكی ئاشنای پێوه‌ندی پێوه‌گرتبوو و داوای دیناری لێ‌كردبوو. ئه‌و له ماڵ چووبووه ده‌ر و نه‌گه‌ڕابووه‌وه! سێ شه‌و و رۆژ هه‌موومان تووشی سه‌رگێجه بووبووین. ئاخری دوێ‌شه‌و ده‌ركه‌وت كه مێردی ژنه‌كه گولله‌ی ناوه به مێشكی " كاكه ئه‌نوه‌ر " ی خۆشه‌ویستی دڵی هه‌مووان و به ته‌ماحی وه‌رگرتنی پاره‌كه‌ی – كه هی خۆیشی نه‌بوو – كوشتوویه‌تی. " عه‌تا " ئه‌فسه‌ری كوردی ئیداره‌ی ئاگاهی مه‌ریوان ئازایانه بكوژه‌كه‌ی گرتبوو و بۆمی گێڕایه‌وه كه چۆن كوشتوویانه و ته‌رمی " كاكه ئه‌نوه‌ر "یان چۆن تووڕدابووه ناو گه‌نكاوێك و چۆن ده‌ر‌یان هێناوه!\nچه‌ند رۆژه نووسینم بۆ نایه‌ت. هیوادارم له‌م كاره‌ساته بگوزه‌رێین و دیسان ...\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/٢۳\nحكوومه‌تی كوردی یان چه‌كه‌ره‌ی خه‌ونی میلله‌تێك !\nله به‌ین جه‌ماوه‌ر و حكوومه‌تدا، په‌یوه‌ندییه‌كان هه‌موو ساتێ دوولایه‌نه و دووته‌ره‌فه‌ن! هه‌ر لایه‌نێك ته‌نیا كاتێ ئه‌توانێ چاوه‌ڕوانیی جێ‌به‌جێ‌بوونی ئه‌ركه‌كانی لایه‌نی‌تر بكات كه خۆی به‌شه‌ئه‌ركه‌كه‌ی به ئه‌نجام گه‌یاندبێ. به‌م پێش‌بۆچوونه‌وه، چاوخشاندنێكی خێرا به سه‌ر دۆخی ئه‌مڕۆی كوردستانی باشووردا بۆمان ده‌رئه‌خات كه به ناو حكوومه‌تی كوردی به هۆی بێ‌به‌رنامه‌یی وه‌حشه‌تناكی – كه ئاكامی نه‌زانینی شێوازی حكوومه‌ت‌داری و پیاده‌كردنی بیر و ئه‌ندێشه‌ی دارێژراوی شاخه له شاردا – نه ته‌نیا ئه‌ركه‌كانی سه‌رشانی خۆی جێ‌به‌جێ ناكات، به‌ڵكوو خۆیشی له هه‌رجۆره وه‌ڵام‌دانه‌وه‌یه‌ك گێل كردوو و ئه‌كات! ئه‌مه له حاڵێكدایه كه كورد به هه‌موو هێزێكه‌وه و هه‌موو ساتێك بۆ گه‌یشتنی به دونیایه‌كی باش‌تر هه‌وڵی داوه و ئه‌ركه‌كانیشی زۆرتر له ئاستی چاوه‌ڕوان‌كراوی خۆی جێ‌به‌جێ‌كردووه. نموونه‌یه‌كی به‌رچاوی ئه‌م بێ‌به‌رنامه‌ییه كه منی دانیشتووی ئه‌م‌دیویش له گه‌ڵیدا تووشی كێشه بووم، نه‌بوونی سووته‌مه‌نی‌یه له كوردستانی رۆژهه‌ڵاتدا به جۆرێ كه به هۆی قاچاخ‌كردنی بۆ ئه‌و دیوۆ، نرخی به‌رمیلێك نه‌وت له 4 هه‌زار تمه‌نه‌وه، گه‌ییوه به 30 هه‌زار تمه‌ن له ناو شاردا! جا ئه‌بێ دانیشتووانی بێ‌تاوانی ئه‌و دیو به چ نرخێك بگاته ده‌ستیان و چۆن بتوانن له توانای سه‌ندنی بێن؟ ئه‌مه وای كردووه كه هه‌موو كوردێك تووشی بێ‌باوه‌ڕی بێت به خه‌ونه‌كانی خۆی و باوكه‌كانی و خانه‌گومان بێت له رۆژێك كه خۆیان ببن به خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات! لێره به هۆی كه‌وتنه ژێر فشاری جه‌ماوه‌ره‌وه، هه‌موو جوێنه‌كان و زۆرینه‌ی قسه ناشیرینه‌كان ئاراسته‌ی ده‌سه‌ڵاتی گه‌نیوی كه‌سانێك ئه‌كه‌ن كه ئه‌م وه‌زعه‌یان خولقاندووه. ئاخۆ له‌و دیو كه وه‌زع زۆر خراپ‌تره، چۆن بڵێن و چی بكه‌ن؟!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/۱۸\nكه‌متر بووه حه‌زكه‌م وێنه‌یه‌ك له گوڵێك بگرم! كۆمه‌ڵێك وێنه‌ی له‌م بابه‌تم هه‌یه كه باش‌ترین وێنه‌گرانی دونیا گرتوویانه و چون پێیشم وایه كه گوڵ هه‌ر گوڵه و له كوردستان و باقی شوێنه‌كان دیتنیان تامێكی یه‌ك‌جۆریان هه‌یه، خۆم له‌م كاره دزیوه‌ته‌وه! نازانم چو و چۆن بوو كه دوێنێ و ئه‌و كاته‌ی له گه‌رمای وه‌حشه‌تناكی عه‌سردا رێم كه‌وته " دووڕۆ " ی مه‌ریوان دڵم چوو له‌م گوڵه به‌ڕۆژانه كه له‌م ده‌ورانه پڕ ته‌ق و تۆق و شه‌ڕه‌دا بۆ ساتێك خستمیه بیر ئاشتی:\nشوێن: " دووڕۆ "\nكات: سێ‌شه‌ممه، 17 ی گه‌لاوێژی 85، كات‌ژمێر 4،36 ی دوانیوه‌ڕۆ\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/۱٦\nشه‌ڕ له جۆره‌كانی سارد و گه‌رم!\n- " هابز " فیلسووفێكه كه وه‌زعی مرۆڤی له بنه‌ڕه‌تدا وه‌زعی شه‌ڕ و تێكهه‌ڵچوون زانیوه ( شه‌ڕی هه‌مووان له گه‌ڵ هه‌موواندا ) ! شه‌ڕ ئه‌و شته‌یه كه قه‌ت كۆتایی نایه‌ت، ته‌نانه‌ت له كاتێكدا كه له رواڵه‌تدا ئاشتی حاكمه، جۆری شه‌ڕ بووه به " شه‌ڕی سارد " ! نه‌ته‌وه‌كان به یه‌كه‌وه له حاڵی شه‌ڕدان، لایه‌نگرانی ئه‌م دین و ئه‌و دین پێكدادانیان هه‌یه! زه‌مانێك ئه‌م شه‌ڕانه شێوه‌ی نه‌ته‌وه‌ییان هه‌یه، كاتێك له جۆری ئابوورین و به‌ینێكیش دینین و له كوتوپڕیشدا رائه‌وه‌ستن! به‌ڵام له قووڵایی پێوه‌ندییه‌كانی مرۆڤدا، شه‌ڕ خۆی حه‌شار داوه و هه‌یه! له راستیدا هێڵی شه‌ڕه‌كان ( هه‌رجۆره شه‌ڕێك ) له درێژایی مێژوودا ته‌نیا جێ‌به‌جێ بوون به‌ڵام قه‌ت له به‌ین نه‌چوون و هه‌ر بوون و هه‌ن و ئه‌مێنن. پێكه‌نین‌دارترین شت له‌م باره‌وه، داوای سه‌رۆكی نوێی هێزه جه‌نگییه‌كانی توركییه‌یه بۆ به‌شداریی سه‌ربازه‌كانی توركییه له هێزه‌كانی پاراستنی ئاشتی له لوبنان‌دا! كه‌وتمه بیر ئه‌م قسه كوردییه كه " دووگ به ده‌م سه‌گه‌وه بده‌ی ..." !\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/۱٤\nئه‌وشته‌ی كه پاش هه‌ر تاریكییه‌ك، دوای هه‌ر ژێركه‌وتنێك و له ئاخری مردنی هه‌ر حه‌زێكه‌وه مرۆڤ هان‌ئه‌دات بۆ درێژه‌دان به ژیان، هیوایه و بڕوا به داهاتنی رۆژێكی باش‌تر له ئێسته! پێم وایه كه قه‌تاری هیوای كورد درێژترین واگۆنه‌كانی مێژووی لۆكۆمۆتیڤی پێوه به‌سترابێت! وێرانه‌كانی هیوای ئێمه هێنده كه‌وتوون به‌سه‌ر یه‌كتردا و له ژێر پێماندا جه‌م بوونه‌ته‌وه كه ئێستا ئیتر هه‌مووان هه‌ست به به‌رزبوونیان ئه‌كه‌ن! پیس‌ترین و وێرانگه‌رترین شت كه داڕووخانی قه‌ڵای هیوایه به جۆرێكی دوور له ژماردن و له سه‌خت‌ترین جۆریدا وه‌ها تاكه‌كانی كوردی گرتۆته به‌ر كه هه‌موومانی تووشی جۆرێك له تووڕه‌یی و (ناهنجاری) تایبه‌تیی كوردی كردووه! زۆرجار خۆم له كاره‌كانم و قسه‌كانم تا سنووری قیڕه به سه‌رخۆما چووم و له كرده‌وه‌كانم دڵم هاتووه‌ته‌وه به خۆدا به‌ڵام قه‌ت نه‌متوانیوه وازیان لێ‌بێنم! ئاخر نه‌متوانیوه خۆم به كورد نه‌زانم! تۆزێك پێش ئێستا پێم نایه ده‌هه‌ی چواره‌می ژیان! سی‌ساڵم پڕ له عه‌جیبی و سیخناخ له بیستنی درۆترین شوعاره‌كانی مێژووی مرۆڤایه‌تی تێپه‌ڕاند! خوێڕییانه‌ترین هه‌ڵوێستم له سك‌زلترین سه‌رۆكه‌كانه‌وه دی و هیوام درزی‌برد به‌ڵام نه‌ڕووخا! دڵخۆشیم به كۆتره‌كانی هه‌ڤاڵ سه‌یوان بوو كه له چیاكانی ئامه‌د و باتمانه‌وه بۆی كێشابووم و له گه‌ڵ شریخه‌ی گولله‌ی به‌رگری‌دا بۆی ناردبووم! چ وه‌حشه‌تناكه بیستنی ویزه‌ی كڵاشینكۆف و گیزه‌ی ئه‌ستێره له شانه‌كانی شه‌ڕفرۆش! چ ڕشانه‌وه‌هێنه‌ره دیتنی سیمای شه‌ڕ و نه‌گبه‌تی له كاناڵه فاشیستییه‌كانه‌وه ! نه‌ك من به‌ڵكوو هه‌موو دانیشتوانی ئێره له بیركردنه‌وه‌ی ئه‌م شتانه ماندوو بوون! هه‌مووان له رواڵه‌تیاندا لۆچی حه‌سره‌ت بۆ ئازادی راسته‌قینه به‌دی‌ئه‌كرێت! ئاواته‌خوازم رۆژانی داهاتووی ته‌مه‌نی خۆم و هه‌مووان دوور بن له داڕووخانی كۆشكی هیوا و سازكردنه‌وه‌ی یه‌كێكی‌تر به‌سه‌ریاندا!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/۱٠\nكاتێ خوێندمه‌وه كه له ئوروپا گه‌رمای +39 تا ئه‌وكاته‌ی كه هه‌واڵه‌كه‌م ئه‌خوێنده‌وه، 200 كه‌سی كوشتووه، كه‌وتمه بیر ئه‌م كه‌سه كه وێنه‌كه‌یم له سه‌ر سنووری مه‌ریوان - كوردستانی باشوور ! گرتووه. كۆڵ‌به‌رانی ئه‌م جێگه‌یه له گه‌رمای +46 و سه‌رمای -42 دا باری له‌خۆیان‌باشتر به كۆڵ ئه‌گرن و نایشمرن! ئه‌م وێنه‌یه له گه‌رمای +45 دا گیراوه:\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/٦\nبازێ‌شت هه‌ن كه بۆ ناسینیان و ده‌ركه‌وتنی هه‌قێقه‌تیان ئه‌بێ زه‌مانێك تێپه‌ڕ بێت و شایه‌دیش نه‌سڵێك بسووتێت تا هه‌مووان یان لانی‌كه‌م ده‌سته‌یه‌ك پێی‌بگه‌ن! ئه‌مه‌ی خواره‌وه یه‌كێ له‌و شتانه‌یه كه زووتر ئاشكرا بووه به‌ڵام بۆی هه‌یه كه له داهاتوودا دووكه‌ڵه‌كه‌ی چاومان له بینین بخات:\nئه‌مڕۆ له ناوخۆی كوردستاندا چینێك پێگه‌ییون كه هه‌وڵه‌كانیان له رێگه‌ی خوێندندا خستۆته كار و پاش هه‌وڵ و تێكۆشان له گۆڕه‌پانی خوێندنی ئاكادێمیك و ته‌واو‌كردنی چه‌ند‌ساڵ له زانكۆكاندا ئێسته وه‌كوو ته‌به‌قه‌ی داهێنه‌ر له كۆمه‌ڵگادا خۆیان ئه‌بیننه‌وه. ئه‌م ده‌سته چون له زۆرینه‌ی جه‌ماوه‌ر خۆیان به ئاگادارتر ئه‌زانن ( كه ئه‌مه‌یش له خۆێدا راستییه‌كی به‌رچاوه!) و به هۆی چه‌ند ساڵ ژیان له هه‌وای تازه‌ی زانستگه‌دا هه‌ڵگری بیری تازه‌تر له ئه‌ندێشه‌ی زاڵ به سه‌ر كۆمه‌ڵگادان، پێیان وایه كه ئه‌بێ خه‌ڵكیش له بۆچوونه‌كانیان كه‌ڵك وه‌ربگرن و پێویسته تێبینی و به‌رنامه‌كانیان له داهاتووی وڵاتدا پیاده بكرێت! ئه‌مه لایه‌نێكی به‌رچاوه كه خۆم ماوه‌یه‌كه به روونی ئه‌یبینم! لای دیكه‌ی " معادله " ه‌كه، ئه‌وانه‌ن كه به‌شێكی به‌رچاوی ژیانیان له هه‌وای پڕ له ته‌قه و خشوونه‌تی ده‌هه‌ی 60 دا خه‌تی به‌سه‌ردا كێشراوه و سه‌ختییه‌كی زۆریان تێپه‌ڕاندووه و مانوویه‌تیه‌كی به‌رچاویان دیوه و خۆیان به خاوه‌ن‌ته‌جروبه‌ی گران ئه‌زانن ( كه وایشه ! ) و ئه‌مانیش پێیان وایه كه بۆچوونی ئه‌وان و بیر و ڕایان ئه‌بێت له داهاتوودا به‌رچاو بخرێت و پیاده بكرێت! تا ئێره شتێكی وا رووی نه‌داوه! كاره‌سات له‌وێدایه كه ئه‌م دوو به‌ره هیچیان یه‌كتر به مه‌شرووع نازانن و هه‌ركامه ئه‌ویتر به زۆر شتی سه‌یر تاوانبار ئه‌كه‌ن! له‌م ماوه‌دا لێره به روونی درزی ئه‌م دوو به‌ره گه‌یی به هه‌ڵسانی ده‌نگی گه‌وره لێیه‌وه و هه‌مووان لێی ئاگادر بوون! هۆكاری سه‌ره‌كیی ئه‌م به‌گژاچوونه نه‌بوونی فه‌رهه‌نگی " تساهل و تسامح " ه له ناو كورددا كه هه‌میشه قسه‌ی پیاویان به یه‌كێك زانیوه! له‌مه زیاتر ناتوانم و ناكرێت شتێك بڵێم! به‌ڵام به پیس له داهاتوو خانه‌گومانم! داهاتوویه‌ك كه ئه‌گه‌ر باش له بیریدا نه‌بین ئه‌بێت به شوێنی پێكدادانی ناباری بۆچوونه جیاوازه‌كان!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٥/٤\nشه‌ڕ، ئه‌و شته‌ی كه قه‌ت كۆتایی نایه‌ت!\n- له كورده‌واریدا و له دێهاته‌كاندا هێشتا باوه كاتێ دوو مناڵ شه‌ڕ ئه‌كه‌ن، بینه‌رانی شه‌ڕه‌كه ئه‌بن به دوو ده‌سته‌وه و هه‌ر كامیان یه‌كێك له شه‌ڕكه‌ره‌كان ئه‌كه‌ن به شێری خۆیان و به قیڕه هه‌ستیان وا ئه‌بزوێنن كه ئه‌بێ حه‌تمه‌ن شێری خۆیان شه‌ڕه‌كه بباته‌وه! مناڵه‌كانیش كه وائه‌زانن ئه‌مه راسته تا بێ زۆرتر به گژ یه‌كتردا ئه‌چن! ئێستا شه‌ڕی ئیسرائیل و حیزبوڵڵایش رێك وای لێهاتووه! شه‌ڕێك كه ژن و مناڵی بێ‌تاوان بوونه‌ته قوربانیی چه‌ند شه‌ڕه‌نگێزێك كه ئینسانییه‌ت له وجوودیاندا تۆراوه و هه‌ركامه‌یش شێری كه‌سانێكن!\n- پێش له دایك بوون له كه‌سیان نه‌پرسیوه كه حه‌ز ئه‌كات له كوێ له دایك بێت و له كام نه‌ته‌وه بێت و ...! هه‌رگیز و تا ئه‌مڕۆ له‌وه‌ی كه كوردم و له كوردستان ئه‌ژیم – هه‌رچه‌ند كه ئه‌مه به مانای بێ‌به‌ش‌بوونه له زۆرێ له مافه سه‌ره‌تاییه‌كانی مرۆڤ! – ناڕازی نه‌بووم و نیم به‌ڵام زۆر ده‌مێكه له‌وانه‌ی كه سیاسه‌تمان ئه‌كه‌ن و له ئاكامی بۆچوونی مێشكی رزیو و بیری گڵاویان تووشی ده‌ردیسه‌ر و شه‌ڕمان ئه‌كه‌ن، ناڕازیم! ئه‌مانه تاقمێ جه‌نایه‌تكارن كه زۆریش لێیان تووڕه نیم! له‌مانه نه‌فام‌تر ئه‌وانه‌ن كه بۆ به‌رگری له بوون و پاراستنی ئه‌م تاقمه چه‌ك ئه‌كه‌نه شانیان و ته‌قه له ئینسانییه‌ت ئه‌كه‌ن! رشانه‌وه‌م دێت له‌وانه‌یش كه له‌م كارانه پشتگیری ئه‌كه‌ن! شه‌ڕ شتێك نییه كه له ئاسمانه‌وه باریبێت! شه‌ڕ ده‌سكردێ چه‌ند كه‌سێكه كه مانیان و بوونیان پێیه‌وه گرێ‌درواه. دیسان ده‌نگی ته‌قه و بۆنی بارووت له "لوبنان"ه‌وه ئه‌وه‌مان ئه‌خاته‌وه یاد كه ژینگه‌ی ئێمه و ده‌ور و به‌رمان شوێنی به‌گژاچوونی كه‌سانێكه كه ئه‌بێ وایش بن! كه‌سانێك كه هه‌ركامه‌یان پارێزه‌ری مه‌نفه‌عه‌تی زلكه‌سانی‌ترن! له‌م ناوه‌دا ئێمه‌ین كه مه‌زڵوومان و كۆڵبه‌رانی هه‌میشه‌یین! ئێمه‌ین كه ئه‌بێ بارهه‌ڵگر و بێگاری‌كێشی رزیوترین مێشكه‌كانی هه‌موو مێژوو بین! رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستێك ژینگه‌ی ئێمه‌یه كه بڕوا ناكه‌م تا ئه‌مڕۆ له ناو ده‌سه‌ڵاتدارانیدا كه‌سێكی تێدا هه‌ڵكه‌وتبێ كه بیری له خۆشبه‌ختی مرۆڤه‌كان كردبێته‌وه! و دیسان شه‌ڕ...


ڕاستیه‌کانی پشتی ڕیکه‌وتنه‌که‌ی نیوان حزبوڵای لوبنان و‌هێزه‌کانی داعش – hkkurdistan\nHome 6 ئۆکتۆبه‌ر 6 ڕاستیه‌کانی پشتی ڕیکه‌وتنه‌که‌ی نیوان حزبوڵای لوبنان و‌هێزه‌کانی داعش\nڕاستیه‌کانی پشتی ڕیکه‌وتنه‌که‌ی نیوان حزبوڵای لوبنان و‌هێزه‌کانی داعش\nهەواڵی گواستنەوەى چەکدارانى داعش لە سنوورى لوبنانەوە بۆ دێرزۆر و نزیک سنوورەکانى عێراق، بەپێى ڕێکەوتنى نێوان ڕووسیا و سوریا و حزبوڵاى لوبنان و چەکدارانى داعش، ڵیکدانه‌وه‌ی جیاوز وکاردانەوەى جۆراجۆرى بەدواى خۆیدا هێنا. له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م ڕیکه‌وتنه‌دا، ئه‌مریکاو هاوپه‌یمانانی له‌زمانی گوته‌بێژه‌که‌یه‌وه، راین دیلن، ڕایگه‌یاند که”ئه‌م ڕیکه‌وتنه فرسه‌تدانه‌وه‌یه به‌تیرۆریستان و هه‌رگیز ڕێگه‌ش ناده‌ین به‌م هێزانه‌ی داعش له‌سنوره‌کانی نزیک عێراقه‌وه نیشته‌جێ بکرێن، هه‌روه‌ها له هه‌وڵیشدا ده‌بین بۆ لێدانو بۆردومانکردنی له‌کاتی گواستنه‌وه‌یاندا”.\nله‌لایه‌کیتریشه‌وه عه‌بادی سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق، ڕایگه‌یاند که‌گواستنه‌وه‌ی ئه‌م هێزه بۆسه‌ر سنوره‌کانی عیراق، کارێکی په‌سه‌ندکراو نییه، وراسته‌وخۆش بانگه‌وازی ئاماده‌باشی هیزه سه‌ربازیه‌کانی کرد بۆ گرتنه‌وه‌ی شارۆچکه‌ی قائیم. له‌که‌نار ئه‌م دۆخه‌شه‌دا سه‌رانی حکومه‌تی هه‌ریم ئه‌م ڕیکه‌وتنه‌ی نیوان داعش و حزبوڵاو بزواندنی هیز به‌ره‌وسنوره‌کان، به‌مه‌ترسی بۆسه‌ر کوردستان هۆکارێک بۆ دواخستنی شه‌ڕی حه‌ویجه ئاماژه‌ی پێکرا. ئه‌مه له‌کاتێکدایه هاوشیوه‌ی ئه‌م ڕیکه‌وتنه‌ی نیوان حزبولای لوبنان وداعش، ده‌نگوی ڕیکه‌وتنی سه‌ربازی نیوان هیزه‌کانی عیراق وداعش له‌ته‌لعه‌فه‌ر، که‌وته سه‌رزاری میدایاکان وئه‌وه‌شی به‌دوای خۆیدا هێنا که‌ده‌سه‌لاتدارانی هه‌رێم وه‌ک ئاکامێک له‌م ڕیکه‌وتنه ژێربه‌ژێڕ ژماره‌یه‌کی زۆر له‌هیزه‌کانی داعشیان گواستۆته‌وه، له‌ژێر په‌رده‌ی خۆ ته‌سلیمکردن به‌هیزه‌کانی پێشمه‌رگه‌دا. به‌ڵام وه‌ک وتراوه ئاگر به‌بێ دوکه‌ڵ نابێت، ته‌سریحاته‌کانی مالیکی له‌مباره‌وه دوکه‌ڵی ئاگرێک ئاشکرا ده‌کات که‌له‌جه‌نگی ڕۆژهه‌لاتی ناوه‌راسته‌وه به‌رزده‌بێته‌وه وپریسه‌کانی ده‌گاته کوردستانیش. که‌وایه راستیه‌کانی پشتی ئه‌م ڕێکه‌وتنانه‌ی نیوان لایه‌نه‌کان وداعش له‌چیدایه؟\nبێگومان هه‌ر جه‌نگێک له‌ڕه‌وتی خۆیدا، مه‌حکومه به‌دانوسان و ڕیکه‌وتنی لایه‌نه ده‌رگیره‌کان، به‌لام ئه‌م حوکمه له‌جه‌نگیکدا، که‌هه‌ردوو به‌ره‌ی تیرۆریزمی ئیسلامی و تیرۆریزمی نیو ده‌وله‌تی خستۆته، نیو چوارچیوه‌ی جه‌نگ و ملاملانێی هیزه ئیمپریالیستی و ناوچه‌ییه‌کانه‌وه، له‌سه‌ر دابه‌شکردنه‌وه‌ی ناوچه‌کانی نفوز له‌رۆژهه‌لاتی ناوه‌راستداو بۆ شکلدان به ته‌وازنی نیوانیان له‌ئاستی جیهاندا، ناوه‌ڕۆکو رواله‌تێکی جیاوازتری له‌هه‌ر جه‌نگێکی تر به‌خۆیه‌وه گرتووه. ئه‌وه ڕاسته که‌داعش له‌گه‌ڵ شکستێکی سه‌ربازی گه‌وره به‌ره‌وڕووه وته‌قریبه‌ن ده‌سه‌لاتدارێتی خه‌لافه‌ته‌که‌ی له‌سه‌رکیترین پیگه‌ی خۆیدا به‌تایبه‌ت له‌موسڵ دۆراندووه‌و تادێت، مل بۆ پاشه‌کشه‌ی زیاتر ده‌نێ، وه‌هه‌ر ئه‌مه‌ش ئیمکانی داوه به‌وه‌ی که‌حزبوڵا ده‌ست بۆ ڕێکه‌وتنێکی له‌م جۆره به‌رێت، به‌لام ئامانج وستراتیژێک که‌هیزه ئیمپریالیسیتیه ده‌رگیره‌کانی وه‌ک روسیا وئه‌مریکاو ڕۆژئاوا، له‌جه‌نگی سوریاو ڕۆژهه‌لاتی ناوه‌راستدا، به‌شوێنیه‌وه‌ن، واوه‌تره له‌ئامانجێکی ڕوتی سه‌ربازی له‌شه‌ڕیاندا له‌دژی داعش. به‌تایبه‌تی که‌داهاتوی جیهانی سه‌رمایه‌داری وجیگاوڕیگای هیزه ئیمپریالیستیه‌کان، دابه‌شکردنه‌وه‌ی ڕۆژهه‌لاتی ناوه‌راست و حه‌وزه‌کانی ئیقتسادو سیاسه‌ت، سیسته‌می ئه‌منی ناوچه‌که‌و هێنانه کایه‌وه‌ی هاوکێشه‌ی تازه‌ی هیز له‌نیوان ده‌وله‌تانی ناوچه‌که له‌وانه تورکیا، سعودیه، ئیران وئیسرایل.. هه‌روه‌ها جێگاوڕێگاو به‌رژه‌وه‌ندی هیزه محله‌یه‌کان، له‌وانه ناسیونالیزمی کورد به‌گشتی، ناسیونالیزمی عه‌ره‌بی وره‌وتی سونه‌گه‌رایی.. هه‌موو ئه‌مانه له‌گه‌ڵ یه‌کانگیربوونی ده‌یان کێشه‌و گرفتی مێژویی وسیاسی و ئابوری وئه‌منی، له‌پاڵ به‌ریه‌ک که‌وتنی به‌رژوه‌ندی جیاوازی هێزه‌کاندا، ڕۆژهه‌لاتی ناوه‌راستی گۆڕیوه به‌به‌سته‌رێک بۆ یه‌کلاکردنه‌وه‌ی مه‌سه‌له بنه‌ڕه‌تیه‌کانی دونیای سه‌رمایداری ئه‌مرۆ، ئه‌وێش له‌که‌ناڵی جه‌نگێکه‌وه که‌له‌ئارادایه‌دا. جه‌نگێک که‌تادێت کڵپه‌ده‌سه‌نێ وداهاتوی ڕێکه‌وتنی یه‌کجاری نیوان لایه‌نه‌کان وکۆتایی هاتنی له‌تونێلێکی تاریکدا جێهێشتووه. هه‌ربویه ناکرێ ڕیکه‌وتنی نیوان حزبولای لوبنان و روسیاو حکومه‌تی سوریا له‌گه‌ڵ داعش به‌سه‌ره‌تای کۆتایی هاتنی جه‌نگ له‌رۆژهه‌لاتی ناوه‌راستدا، له‌قه‌له‌مبدڕێ، وه‌ک ئه‌وه‌ی به‌شێک له‌میدیاکانی جیهان ئاماژه‌ی بۆده‌که‌ن. ته‌نانه‌ت ناتوانرێ ئه‌م ڕیکه‌وتنه به‌هه‌نگاوێک له‌راستای کۆتایی یه‌کجاری به‌خودی داعش له‌ناوچه‌که‌دا وه‌ربگیرێت. که‌وایه دیسانه‌وه راستیه‌کانی پشتی ئه‌م ڕیکه‌وتنه له‌کوێدایه وبه‌رهه‌می چ واقعیاتێکه؟\nبێگومان یه‌کێک له‌ئاکامه‌کانی شکستی سه‌ربازی داعش له‌عیراق وله‌ده‌ستدانی پێگه‌ی سه‌ره‌کی خه‌لافه‌ته‌که‌ی له‌موسڵ، لاوازبونیه‌تی له‌به‌ره‌کانی سوریا به‌گشتی و له‌سنوره‌کانی لوبنان به‌تایبه‌تی، که‌زیاتر له‌ژێر کۆنترۆڵی سه‌ربازی ڕوسیاو هاوپه‌یمانه‌کانیدایه. ئه‌مه‌ش ڕێگای کردۆته‌وه بۆ وه‌ده‌رنانی هێزه‌کانی داعش به‌بێ ده‌رگیری، که‌دیاره هه‌لومه‌رجێکی ئاواش مه‌قعیه‌تی روسیاو هاوپه‌یمانه‌کانی له‌به‌رامبه‌ر حه‌ریفه‌کنایاندا، بۆ ئاستێکیتر به‌رزده‌کاته‌وه. به‌ڵام ئه‌م ڕیکه‌وتنه له‌ئاستێکی کۆنکرێتریدا، ئامانجی تریشی به‌دواوه‌یه: له‌ته‌رفی حزبوڵاوه ئه‌م ڕیکه‌وتنه پێشکه‌ش کردنی زه‌مانه‌تێکی ئه‌منی سه‌رسنوره به‌حکومه‌تی لوبنانی تا هه‌م خۆی وه‌ک هێزیكی فاعیل له‌ئاست قه‌یرانی ده‌سه‌ڵاتدارێتی له‌ناوخۆی لوبناندا ڕاگرێ وهه‌م ئارامیه‌ک له‌نیوان حکومه‌ته‌که‌ی به‌شار ئه‌سه‌د وده‌وله‌تی لوبنان به‌دی بهێنێ. مانه‌وه‌ی هیزێکی دورده‌ستی داعش له‌سنوره‌کانی لوبناندا، زیاتر له‌ته‌ره‌فی سوریاشه‌وه جگه‌له زامنکردنی ئه‌منیه‌تی ڕۆژئاوای دیمه‌شق، فراوانکردنه‌وه‌ی ده‌سه‌لاتی به‌شارئه‌سه‌ده له‌روی سه‌ربازیه‌وه بۆسه‌ر ناوچه‌کانی سنوری لوبنان. له‌ته‌ره‌فی داعشه‌وه، ئه‌م ڕێکه‌وتنه، هه‌وڵدان بۆ سازدانه‌وه‌ی هێز له‌ده‌وری بنکه‌یه‌کی به‌دیل، به‌دوای له‌ده‌ستدانی موسڵ، که‌بتوانێ هه‌م هیزه‌کانی خۆی له‌په‌رشوبلاوی ده‌ربهێنێ وکۆیانبکاته‌وه‌و هه‌م پارستنی مه‌وجودیه‌تی خۆشی پێ زامن بکات.. به‌لام ئه‌مه هێشتا هه‌موو راستیه‌کانی پشتی ئه‌م ریکه‌وتنه ناخاته‌روو، به‌تایبه‌تی که‌ته‌واوی ئارایشتێکی سه‌ربازیو سیاسی که‌به‌شوین ئه‌م ڕیکه‌وتنه‌دا هاتۆته‌کایه‌وه، به‌دیاریکراوی له‌ناوچه‌کانی ژیر کونترۆلی ئاسمانی و ئه‌رزی روسیادایه‌و یه‌کلایه‌نه له‌ژێر سایه‌ی ئه‌ودا به‌ڕیوه‌ده‌چن. خودی ئه‌وه‌ی که‌ئه‌مریکا ڕایگه‌یاندووه ڕیگانادات هیزه‌کانی داعش له‌ناوچه سنور‌یه‌کانی عێراق جێگیر بکرێ، وه‌یا ته‌نها له‌وشوینانه ده‌ست بۆ په‌لاماری هێزه‌کانی داعش که‌له‌ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌کانی ژێر کۆنترۆلی سه‌ربازی روسیادا ده‌رده‌که‌ون، (به‌دیاریکراویش له‌ناوچه سه‌رسنوره‌یه‌کانی نیوان سوریاو عیراق)، خۆی به‌ڵگه‌ی ئه‌وراستیه‌یه که‌ئه‌مریکا، ملی به‌ناوچه‌کانی ژێر نفوزی ڕوسیا وهاوپه‌یمانه‌کانی له‌حزبوڵاو ئیران و حکومه‌تی سوریا داوه وئه‌م ڕیکه‌وتنه‌ش که‌له‌ژێر چاودێری روسیادا به‌ستراوه، ڕه‌سمیه‌تدانه به‌م واقعیه‌ته‌و رۆڵی ڕوسیاو ناوچه‌کانی ژیر ده‌سه‌لاته میلیتاریستیه‌که‌یه‌تی.\nله‌لایه‌کیتره‌وه خودی هه‌ولدانی روسیا بۆ گویزانه‌وه وجیگیرکردنی هیزه‌کانی داعش بۆ ناوچه‌کانی ئه‌بوکه‌مالو ودێرزۆر، به‌مانای ئه‌وه‌دێت که‌روسیا ده‌یه‌ویت ڕه‌قابه‌تی جه‌نگی له‌ناوچه‌کانی ژیر ده‌سه‌لاتی خۆی و هاوپه‌یمانه‌کانیه‌وه بگوازێته‌وه به‌ره‌و ئه‌و ناوچانه‌ی که‌ئه‌مریکا وه‌ک پێگه‌یه‌کی ستراتیژی سه‌ربازی، له‌راستای هاوسه‌نگی کردنه‌وه‌ی هیزه‌کانی خۆی له‌گه‌ڵ ڕویسادا چاوی تێبڕیوه. به‌م جۆره‌ش ئه‌م ناوچانه ده‌گۆڕدرێن به‌مه‌یدانێک بۆ یه‌کلاکردنه‌وه‌ی جه‌نگو سیاسه‌ت له‌په‌یوه‌ند به‌داهاتوی سوریاوه. هه‌قیقه‌تی ئه‌م دۆخه‌ش پێشره‌ویه‌کانی ڕوسیاو هاوپه‌یمانانی له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مریکادا ده‌سه‌لمێنی.\nبه‌لام تائه‌و جێگه‌یه‌ی به‌هۆكاری نیگەرانی عه‌بادیو حکومه‌ته‌که‌ی ده‌گه‌رێته‌وه جولاندنی هیزه‌کانی داعش وجێگیرکردنی له‌ناوچه سه‌رسنوریه‌کانی سوریاو عێراقدا، که‌به‌پێی ئه‌م ریکه‌وتنه ئاماژه‌ی پێده‌درێ، راستیه‌کی ترمان پێده‌لێت، ئه‌ویش جیگاو ڕیگا چاره‌نوسی هیزه سونیگه‌راو ناسیونالیسته عه‌ربیه موخالیفه‌کانه به‌حکومه‌ته‌که‌ی عه‌بادی وره‌وته شیعیه‌کانی ده‌ووروبه‌ری، که‌به‌دوای ده‌رپه‌راندنی داعش له‌موسڵ، پرسی یه‌کلاکردنه‌وه‌ی که‌تۆته ئه‌وله‌ویه‌تی ئه‌مریکاو تورکیا وسعودیه‌وه. به‌تایبه‌تی که‌ئه‌مریکا لانیکه‌م ناچاره له‌به‌رامبه‌ر نفوزی ئیراندا، هاوسه‌نگییه‌ک له‌نیوان هێزه‌کانی شیعه‌و سوننه‌دا هه‌م له‌ناوخۆی عیراق داو هه‌م له‌ئاست ناوچه‌که‌دا به‌دی بهێنێ. بۆئه‌م کاره‌ش مانه‌وی داعش، ته‌نانه‌ت به‌لاوازیه‌که‌یه‌وه، هێشتا پرۆژه‌یه‌که له‌به‌رنامه‌ی ئه‌مریکا وسعودیه‌و تورکیادا، نه‌خراوه‌ته لاوه. به‌واتایه‌کیتر رازی بوون به‌مانه‌وه‌ی داعش له‌پیناو داکۆکیکردن له‌سونه‌کان وراگرتنی ته‌وازنی هیز له‌به‌رامبه‌ر شیعه‌کاندا لایه‌نیکی تاکتیکیه که‌ئه‌مریکاو هاوپه‌یمانه‌کانی به‌رده‌وام له‌ژیر په‌رده‌ی سازدانه‌وه‌ی دیموکراسی عێراقی وئاشته‌وایی لایه‌نه‌کاندا پروپاگه‌نده‌ی بۆده‌کات. به‌ڵام ئه‌م تاکتیکه ناتوانێ به‌ده‌ربێت له‌هه‌وڵی هه‌مولایه‌نه‌کا‌ن بۆ ده‌ربازکردنی داعش له‌دۆخی ئیستاو دانانه‌وه‌ی وه‌ک هیزێکی لاوازو په‌ڕوباڵکراو له‌جه‌نگی سوریادا. له‌م ڕوانگه‌یه‌وه هه‌وڵدان بۆ چرکردنه‌وه‌ی هیزه‌کانی داعش له‌سنوره‌کانی عێراق ویه‌کجی کردنه‌وه‌یان، وه‌ک ئاکامێکی ئه‌م ڕیکه‌وتنه‌ی نێوان حزبوڵا وهێزه‌کانی داعش، له‌هه‌لومه‌رجیکدا که‌میزانی هیز به‌دژی داعش لاسه‌نگ بوه، ئاماژه‌ن بۆ دروستکردنی پێگه‌یه‌کی تازه له‌ژێر ناوی “ویلایه‌تی فورات”دا.. که‌دیاره پرۆژه‌یه‌کی له‌م جۆره‌ش، سه‌ره‌رڕای ئه‌وه‌ی که‌سه‌رده‌گرێ یان نا، به‌لام ڕاستی ئه‌مه‌وه‌مان پێده‌ڵێت، که بنه‌بڕکردنی یه‌کجاری داعش، نه‌ک هه‌ر ئامانجێک نیه له‌ستراتیژی سیاسیو عه‌سکه‌ری هه‌موو ئه‌و هیزو لایه‌نو ده‌ولاته‌نادا، که‌ئالای دژی تیرۆرو جه‌نگ له‌دژی داعشیان هه‌لبریوه، بگره هێشتا داعش کارتێکی یاریکردنی ده‌ستی ئه‌م هیزانه‌یه بۆ گه‌یشتن به‌به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانیان، کارتیکه بۆ به‌ده‌ستهێنانی ناوچه‌کانی نفوزو بالاده‌ستی به‌سه‌ر ناوچه‌که‌دا. که‌دیاره له‌سه‌ر حسابی هه‌رچی زیاتر له‌خوین هه‌لکێشانی ناوچه‌که‌و کاولکردن وئاواره‌کردنی هه‌زاران ئینسانی مه‌ده‌نی. ئه‌م ڕیکه‌وتنه به‌دڵنیایه‌وه، ڕیگایه‌کی سیاسی نییه به‌ئاراسته‌ی ئارام کردنه‌وه‌ی ناوچه‌که‌و دامرکاندنه‌وه‌ی ئاگری شه‌ڕ، به‌ڵکو ڕاکێشانی ناوچه‌که‌یه بۆ جه‌وله‌یه‌کیتری پیکدادانی جه‌مسه‌ره‌کانی شه‌ڕ و ڕه‌قابه‌تی جه‌نگی نیوان هێزه ئیمپریالیستی وناوچه‌یی و محه‌لییه‌کان، له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانیان. له‌م پیوه‌نده‌دا، دورنییه حزبه ده‌سه‌لاتداره‌کانی کوردستان له‌سه‌رو هه‌ر پره‌نسیپێکی ئینسانیه‌وه بۆ گه‌یشتن به‌ئیمتیازاته‌کانیان له‌به‌رامبه‌ر ده‌وله‌تی مه‌رکه‌زیدا، جارێکیتر ده‌ستدرێژ بکه‌نه‌وه بۆهه‌مان سیاسه‌ت که‌له‌سه‌رده‌می داگیرکردنی موسڵ وهاتنی داعش وکاره‌ساتی شه‌نگالدا، گرتیانه‌به‌ر.. خه‌لكی کوردستان ده‌بێ له‌رووداوه‌کانی ئه‌مڕۆی ناوچه‌که‌دا به‌هوشیاریه‌کی زیاتره‌وه له‌کارنامه‌ی ئه‌حزابی بۆرژوازی وده‌سه‌لاته‌که‌ی بڕوانن وڕێگانه‌ده‌ن ڕووبه‌ڕوی کاره‌ساتو مه‌ئه‌ساتێکی تریان بکه‌نه‌وه.\nسه‌ره‌تای سیبته‌مبه‌ری 2017


تایبه‌ت به "هه‌ڵۆی كوردستان": له‌نێو ده‌رچووانی قوتابیانی كۆلیژی پزیشكیی هه‌ولێر، ژیار قادری، له ئاستی زانكۆدا پله‌ی یه‌كه‌می به‌ده‌ست هێنا. ناوبراو له تابلۆی ده‌رچوانی كۆلێژدا ناوی وه‌كوو یه‌كه‌می كۆلێژ له ساڵی 2015 – 2016 تۆمار كرا.\nدوكتور ژیار قادری، كچی به‌ڕێز "محه‌ممه‌د نه‌زیف قادری" ئه‌ندامی ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێرانه كه ده‌یان ساڵه له خزمه‌ت شۆڕشی رزگاریخوازانه‌ی نه‌ته‌وه‌ی كورد له رۆژهه‌ڵاتی كوردستانه به رێبه‌رایه‌تی حیزبی دێموكرات.\n"هه‌ڵۆی كوردستان" پیرۆزبایی له دوكتور ژیار قادری‌و بنه‌ماڵه‌ى گه‌وره‌ی دێموكرات‌و كوردستان به‌گشتی‌و رۆژهه‌ڵاتی كوردستان به تایبه‌تی ئه‌كاو ئاواته‌خوازه له هه‌موو قۆناخه‌كانی ژیانی وه‌ك هه‌میشه جێی شانازی‌و سه‌ربه‌رزی نه‌ته‌وه به‌شخوراوه‌كه‌ی بێ.\nجاری خوێندراوه: 3963


واشنتۆن گه‌ردێده شوون داواكرياگه‌يل و خيزانه‌يل داعش - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nشه‌فه‌ق نيوز/ پاشگه‌زبوينه‌وه له مه‌سه‌له‌ى جه‌نگ و كوشتار له‌باره‌ى دويا بنگه‌ى داعش له ريف دێره‌زۆر له خوه‌رهه‌ڵات سوريا وه‌رده‌وامه له وه‌ختيگ راپۆرته‌يل فريه‌يگ باس له ئاماده‌كارى ئه‌كه‌ن ئه‌را قورتاركردن زياتر له‌و مه‌ردمه ك گير كردنه له‌تى و گه‌ردين له‌شوون داواكرياگه‌يل داعشى له ليستيگ له‌لاى سه‌ربازه‌يل ئه‌مريكى ك وه‌ل هيزه‌يل سورياى ديموكرات به‌شدارى له گه‌مارۆ ئه‌و ناوچه دانه له خوه‌رهه‌ڵات فورات و هه‌وڵ دياريكردن شوون ئه‌بو به‌كر به‌غدادى سه‌ركرده‌ى ئه‌و ريكخرياگه تيرۆريستيه ئه‌يه‌ن.\nله‌ى باوه‌ته‌و، چه‌ودێر سوورى ئه‌را مافه‌يل ئاده‌ميزاد باس له‌وه كرد ك وه گووره‌ى زانياريه‌يل ئه‌وه ده‌ركه‌فتگه ك هيزه‌يل ئه‌مريكى گه‌ردێده شوون داعشيه‌يل و خيزانه‌يليان و هه‌ر وه‌و خاتريشه سه‌ربازه‌يليگ له‌و هيزه‌يله روێ له به‌ره‌يل نزيك له بنگه‌ێ ئه‌و ريكخرياگ تيرۆريستيه كردنه و ره‌سم ئه‌و داواكرياگه‌يله ها ده‌سيانه‌و.\nجى باسه، چه‌وديرى سوورى ئاماژه وه‌يه‌يش كرد و وت: باقى ئه‌و سه‌ركرده‌يل ريكخرياگ داعش ك مه‌ندنه‌و گه‌مارۆ دريانه ناخوازن ده‌ربچن و ترس له‌وه ديرن له‌لايه‌ن هيزه‌يل ئه‌مريكى يا هه‌واڵگيريه‌يل وڵاته‌گه‌يان بگيريه‌ن يا بكريه‌نه زيندان و هه‌تاهه‌تايى له له زيندان بمينن.


میراث فرهنگی و گردشگری | پایگاه اطلاع رسانی کوردستان\nمانگی داهاتوو به‌بێ ناسنامه‌ی ڤاكسین هیچ كه‌سێك ناتوانێ گه‌شت بكات\nسبا نیوز: ده‌سه‌ڵاتی فڕۆكه‌وانی مه‌ده‌نی عێراق ئه‌مڕۆ هه‌ینی بڕیاری دا بۆ له‌مه‌ودوا هه‌ر كه‌سێك ناسنامه و كارتی كوتانی ڤاكسینی دژی كۆڕۆنای نه‌بێت ناتوانێت سواری فڕۆكه بێت و گه‌شت بكات. ده‌سه‌ڵاتی ...\nسبا نیوز ه گواستنه وه له کوردپرێس، یونسکۆ ئاشکرایکردووە، تابلۆکە لە ساڵی 1991 لە مۆزەخانەکانی عێراق دزراوە و دوای چەند ساڵێک گەیشتووەتە ئەمریکا، تابلۆکە لە قوڕ دروست کراوە و ...\nوەزارەتی ڕۆشنبیریی هەرێم: بڕیارەکەی یونسکۆ دەستکەوتێکی گەورەیە بۆ کوردستان وەزارەتی ڕۆشنبیریی هەرێم: بڕیارەکەی یونسکۆ دەستکەوتێکی گەورەیە بۆ کوردستان\nیه که هه وال سبا نیوز: وه‌زاره‌تى ڕۆشنبیرى و لاوان له به‌یاننامه‌یێكدا پێشوازیی له‌و بڕیاره‌ى یونسكۆ كرد كه هه‌ورامانى خسته لیستى شوێنه‌واره جیهانییه‌كان و ده‌ڵێت: بڕیاره‌كه‌ى یونسكۆ ده‌ستكه‌وتێكى گه‌وره‌یه بۆ ...\nسبا نیوزبه نقل از کرد پرس: به گزارش خبرنگار کردپرس؛ هشیلان با ساختاری مجمع الجزایر گونه و بدیع، از زیباترین تالاب‌های غرب ایران محسوب می‌شود. این تالاب در محور کرمانشاه ...\nیه که هه وال سبا نیوز: بەشی کوردستان- بەڕێوەبەری ناوەندی مەنزەری فەرهەنگیی هەورامان ڕایگەیاند: دۆسیەی ناوچەی هەورامان، لە چل و چوارەمین دانیشتنی لیژنەی میراتی جیهانیی یۆنسکۆ پەسەند کرا و تۆماری ...\nئایینی ده ستنیشان کردن له کتیبی “میژووی ئه رده لان” له عمارت خسروئاباد سنه\nیه که هه وال سبا نیوز: اردلان‌ها خاندانی بودند که زمانی حوزه وسیعی از مناطق کردنشین توسط آنها اداره می‌شد و تاریخی به بلندای تاریخ قوم کرد دارند و از ...\nلە هەرێمی کوردستان خەزێنەیێکی شوێنەواری دۆزرایەوە\nیه که هه وال سبا نیوز: لە هەرێمی کوردستان خەزێنەیێکی شوێنەواری لەگوندی سرێشمە لە سنووری قەزای سۆران دۆزرایەوە.\nده‌ستنووسی فوینیتش نیشانه‌یه‌كی دروسته یان له خشته‌بردنه ؟…\nیه که هه وال سبا نیوز: ده‌ستنووسی فوینیتش بریتییه له كتێبێكی ده‌ستنووسی نیگاری ناڕوون و نادیار ،مه‌زنده ده‌كرێت له نێوان ساڵانی هه‌زارو چوارسه‌دوچوار تا هه‌زارو چوارسه‌دو سی و هه‌شت ، ...\nبه وینه …ئیماره تی “مفخم” گه وره ترین و شاخس ترین ئاسه وار له ده وران قاجار


پرسی دیموکراسیەت پاش ڕیفراندۆمەکەی بەریتانیا\n30 حوزەیران 2016\nلە وتە سیاسیە جوانەکانی (ونستۆن چرچل)ی سەرەک وەزیرانی پێشوتری بەریتانیا دەربارەی دیموکراسیەت:- (ابلغ فضح لهشاشة الديمقراطية، توفره دردشة لمدة خمس دقائق مع ناخب عادي) واتە: بۆڕیسواکردنی فشۆڵی دیموکراسیەت ، تەنها پێنج دەقیقە گفتوگۆ لەگەڵ دەنگدەرێکی ئاساییدا بەسە.. پاش ڕیفراندۆمەکەی چەند ڕۆژی پێشوی بەریتانیا حیکمەت و ڕاستی ئەم وتەیە زیاتر ڕوون بووەوە..\nبۆیە سیاسەتوانێکی ئەو وڵاتە ، وتی لێرە بەدواوە ئیتر پێویستە هەڵوەستە لەسەر مامەڵەکردن لەگەڵ دیموکراسیەتدا بکەین ، ئەگەرچی پاشەکشەی لێ ناکەین. کەوابوو مەرج نیە هەموو پرسەکان ـ بەتایبەت پسپۆری و هەستیارەکان ـ بخرێنە بەردەم نەشتەرگەری دیموکراسیەت و ڕیفراندۆم . بەبۆچوونی خۆم یەکێک لەوپرسانە، پرسی مانەوەو دەرچوون لە یەکێتی ئەوروپا بوو ، کە دەنگدەرانی بەریتانیا بەبڕیارەکەیان ، خۆیان و خەڵکیشیان تووشی شۆک کرد تیایدا..\nوائەزانم ئەو پرسە پێویستی بەوەبوو کە لەڕێگەی سەنتەرەکانی لێکۆڵینەوەی ستراتیجی و سیاسیەوە، زیاتر تاوتوێ بکرێ و بەجوانی هەردوو بژاردەی مانەوەو دەرچوون ، لێکبدرێتەوەو ئیجابیات و سەلبیاتەکانی بۆ بەریتانیەکان ڕوون بکرێتەوەو ئەنجامەکەی بخرێتە بەردەم ئەنجومەنی گشتی ( پەرلەمانی بەریتانیا) و پاش ئەم ڕێو شوێنانە، یان خەڵکی وڵاتەکە بە بەرچاوڕوونی بڕیاری لەسەر بدەن ، یان پەرلەمانەکەیان .. ئەوەی تێبینی دەکرێت پەلەیی لە ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکە دیاربوو؛ بۆیە ئەنجامەکەی ئەو هەموو مشتومڕەی لێ کەوتەوەو ئەمڕۆ کەسانێک لە ئاستی بەرزدا ، بەشەرمنی ڕەخنە لە دیموکراسیەت، یان لانی کەم له (تطبيقات) ه كانى دەگرن.\nپێشبینی دەکەم ئەم ئەزموونەی بە ریتانیەکان ،وانەیەکی گەورەی تیابێت بۆ جیهان بەگشتی و بۆ ئەوانەی کە بڕوایان بەتێوری (کۆتایی مێژوو) هەیە..


یاسای جێگریی پاشایه‌تیی سوید - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nیاسای جێگریی پاشایه‌تیی سوید\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 5 mars 2009 kl 16.39\nسویدییه خۆشه‌ویسته‌کان له ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵات! به‌مجۆره به ئاگاداریی هه‌موو لایه‌کتان ده‌گه‌یێنم که شازاده ڤیکتوریای کچم و به‌ڕێزدانیه‌ل ڤێستلینگ، لێک ماره ده‌کرێن!\nکارل گوستاڤی شانزده‌هه‌م پاشای سوید وه‌ک دابی هه‌میشه‌یی ئاخافتنه فه‌رمییه گرنگه‌کانی، ڕووی له سویدییه خۆشه‌ویسته‌کانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی کرد و په‌یامی خۆی ڕاگه‌یاند.\nڕه‌نگه بۆ گوێگرانی زایه‌ڵه سه‌رنجڕاکێش بێ که بزانن، به پێی یاسای بنچینه‌یی سوید، ده‌بێ حوکوومه‌تیش روانگه‌ی خۆی له سه‌ر ئه‌و که‌سه‌ی ده‌چێته ناو بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تیی وڵاته‌وه، بێژێ و په‌سندی ئه‌و که‌سه بکات. بۆیه‌ش فرێدریک ڕاینفێڵد سه‌رۆکوه‌زیری سوید له حیزبی موحافه‌زه‌کاری مۆدێرات، له کۆبوونه‌وه‌یه‌کی پێشتر له لایه‌ن شای سوید، کارل گوستاڤی شانزده‌هه‌مه‌وه، له‌م هه‌واڵه ئاگادار کرابۆوه.\nپاشا به نووسراوه داوای بۆچوونی حوکوومه‌تی کرد. ئێمه‌ش پاش کۆبوونه‌وه و لێکدانه‌وه، په‌سندمان کرد وئه‌وا ئه‌مڕۆ ٢۴ فێبرواریی ساڵی ٢٠٠٩ وه‌ڵامی ئای خۆمان، به پێی په‌ره‌گرافی پێنجی یاسای تایبه‌ت به جێگره‌وه‌ی شا، دایه‌وه. به‌م پێیه و سه‌ره‌نجام کچشازاده ڤیکتووریا، مێردی خۆی له نێو خه‌ڵکی به‌ناو ڕه‌شایی هه‌ڵبژارد.\nتاهیری سه‌دیق، ڕۆژنامه‌وان و به‌رپرسی هه‌ندێ رێداکسیۆنی ڕادیۆی نێونه‌ته‌وه‌یی سوید بۆ وێنه زایه‌ڵه، له ساڵی ٢٠٠٥دا یاسای چوارینه‌ی ده‌ستووری سویدی له ژێر ناوی فارسیی ”قانون اساسی سوئد” بڵاو کرده‌وه. سه‌دیق ده‌ڵێ به‌ر له‌وه‌ی من ده‌ست به وه‌رگێڕانی بکه‌م، هه‌ندێ که‌سایه‌تی سیاسی ته‌نانه‌ت خۆیان وه‌ک پێشنیار، ده‌ستووریان بۆ ئێرانی داهاتوو ده‌نووسی. ئه‌و ده‌ڵێ من پێم وابوو ئه‌م وه‌رگێڕانه‌ی من ده‌توانێ به کرده‌وه، به سوودی چالاکانی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیی ئێرانی بێت چ له ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵات.\nیاسای چوارینه‌ی ده‌ستووری سوید بریتین له یاسای سیسته‌می حوکوومه‌ت، یاسای جێگریی پاشایه‌تی، یاسای ئازادیی چاپه‌مه‌نی و یاسای بنچینه‌یی ئازادیی ڕاگه‌یاندن. به‌ڵام له‌م وتووێژه‌دا ئێمه له سه‌ر یاسای جێگریی پاشایه‌تی ورد بووینه‌وه. یاساکه هی نزیکه‌ی دوو سه‌د له‌وه پێشه و هه‌ر وه‌ک خۆشی ماوه‌ته‌وه.\nماده‌ی یه‌که‌می یاسای جێگریی پاشایه‌تی ده‌ڵێ: مافی نیشتنه سه‌ر ته‌ختی پاشایه‌تیی سوید، ده‌بێته هی ژن و پیاوانی پاشماوی پاشای سوید، کارل گوستاڤ، میراتگری هێڵی ئه‌ستوونیی یووهان باپتیست یوولی، وه‌لیعه‌هد و دواتر پاشای ناودێر به کارل دوازده‌هه‌م، یووهان. له‌م په‌یوه‌ندییه‌دا، خوشک و برای به‌ته‌مه‌نتر و پاشماوانیان، وه پێش خوشک و برای گه‌نجتر و پاشماوانیان ده‌که‌ون.\nله به‌شێکی ماده‌ی چواری ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه: به پێی ده‌قی ئاشکرای یاسا، شاکوڕان و شاکیژانی ماڵباتی پاشایه‌تیی سویدیش ده‌بێ بڕوایان به مه‌زهه‌بی پاکی ئینجیلی هه‌بێت و له ناو هه‌رێمی سویددا په‌روه‌رده بووبن و ئه‌مه نه‌گۆڕه. هه‌ر ئه‌ندامێکی دیکه‌ی بنه‌ماله‌ی پاشایه‌تی که دان به‌م مه‌زهه‌به باسکراوه نه‌هێهنێت، ئه‌وا له گشت مافگه‌لی جێگریی، بێبه‌ری ده‌بێت.\nماده‌ی پێنج ده‌ڵێ: شاکوڕ یا شاکچی سه‌ر به بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تیی سوید نابێ به بێ په‌سندکردنی کابینه‌ی حوکوومه‌ت و له سه‌ر داواکاریی پادشا، زه‌ماوه‌ند بکه‌ن. بێت و وا بکه‌ن ئه‌وا مافی جێگریی خۆ و منداڵ و پاشماوانی منداڵانی خۆیان له ده‌ست ده‌ده‌ن.\nتاهیری سه‌دیق ده‌ڵێ ئه‌وه‌ی که حوکوومه‌ت له پرسی زه‌وجینی ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تیدا وه‌ک ڕاوێژکار و ته‌نانه‌ت بڕیارده‌ر ده‌رده‌که‌وێ وێده‌چێ زیاتر شێوه و ڕواڵه‌تکاری بێ، چونکه له‌وانه‌یه به په‌سندنه‌کردنی زه‌ماوه‌نده‌که له لایه‌ن حوکوومه‌ته‌وه، کێشه و ناکۆکیی قووڵ بکه‌وێته ناو ده‌ربار و ده‌سه‌ڵاته‌وه و دواهاتی سیاسیی چاوه‌ڕواننه‌کراوی لێبکه‌وێته‌وه.\nتاهیری سه‌دیق پێی وایه ئه‌و قسه و باسانه‌ی له ڕۆژانی ده‌سگیرانه‌تیی شادوێتی سوید، ڤیکتۆریا هاتنه گۆڕێ و ده‌یانگوت به زه‌وجینی ڤیکتوریا له‌گه‌ڵ کوڕێکی ڕه‌شایی و له خه‌ڵک، نه‌ک بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تی، سیسته‌می پاشایه‌تی له سوید به‌ره‌و هه‌ڵوه‌شانه‌وه ده‌چێ، له ڕاستییه‌وه زۆر دوورن. هه‌ندێ بۆچوون به پێچه‌وانه‌که‌ی ده‌ڵێن و پێیان وایه به تایبه‌ت ئه‌م زه‌وجینه، ده‌ربار زۆرتر له دڵی خه‌ڵکدا ده‌چه‌سپێنێ. به سه‌رنجدان به‌وه که زۆرینه‌ی خه‌ڵکی سوید لایه‌نی پاشایه‌تی ده‌گرن و بزاڤی کۆماریخوازیی، زۆر به هێز نییه.


داوای هەمووارکردنەوەی یاسای مامەڵە ئابووریەکانی عێراق، لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ دەکرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nموختار موسەوی ئەندامی پێشووی پەرلەمانی عیراق، ڕاگەیاند؛ پێویستە یاسای مامەڵە ئابوورییەکانی عیراق لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ هەمووار بکرێتەوە و بە جۆرێک بێت هاوسەنگی تێدا بێت و نەبێتە مایەیی زیان بەهەدەردانی دارایی وڵات و لەبەرژەوەندی هیچ وڵاتێک نەبێت.\nموسەوی بە ئاژانسی هەواڵی ئەلمعلومەی وتووە: “یاسای مامەڵەکردنی ئابووری لەگەڵ وڵاتانی دراوسێدا، پێویستە بگۆڕێت، چونکە عیراق ڕۆژانە سەدان ملیۆن دۆلار لە دەست دەدات بۆ ئوردن و باقی ئەو وڵاتانەی کە بۆ عێراق دەروازەی نەهامەتی و تیرۆر بوون.”\nوتیشی: “سەرۆکی ئێستای حکومەت ناتوانێت ئەم یاسایە ڕاستبکاتەوە و هەمواری بکات، بۆیە هیواکان لەسەر سەرۆکی حکومەتی نوێ جێگیر بدەبن کە کارێک بکات وڵات ئەو هەموو زیانە داراییە نەکات، بۆیە دەبێت هەڵبژاردنی سەرۆکی حکومەتی داهاتووڤ لەسەر بنەمایەکی وا پتەو بێت کە دەسەڵاتەکانی بۆ سوودی وڵات بەکار بهێنێت و بە وریایی مامەڵە ئابوورییەکان لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ هاوسەنگ بکات.\nوتیشی: “یەکێک لەو مەرجانەی کە دەبێت لە هەموواری یاسای مامەڵە ئابوورییەکان دابنرێت ئەوەیە کە ڕێگە لە فرۆشتنی نەوت و هەر ماددە و کاڵایەکی عیراقی بە وڵاتانی دراوسێی لە خوار نرخی بازاڕ بگیرێت .”\nچی ڕودەدات گەر کۆینێک لە باڵەخانەیەکی بەرزەوە بخەیتە خوارەوە؟ ئایا وەک فیشەک تیژ دەبێت؟\nوەزارەتی پلاندانانی عیراق ئاشكرای دەكات: بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی گۆڕینەوەی دۆلاری ئەمریكییەوە، ڕێژەی هەڵاوسان بەرزبووەتەوە و نرخی سەرجەم كاڵاكان…\n01 ئازار 2021 9.43 pm\nوەزارەتی پلاندانانی عیراق ئاشكرای دەكات: بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی گۆڕینەوەی دۆلاری ئەمریكییەوە، ڕێژەی هەڵاوسان…


بەهرۆز جەعفەر : پارتى و هەڵبژاردن و تەقینەوە . – WTARIKURD\nبەهرۆز جەعفەر : پارتى و هەڵبژاردن و تەقینەوە .\nمتمانە : کلیلێکە هەموو دەرگایەک دەکاتەوە ، هەرکەس و لایەنێک و جڤاتێک ، متمانەى لەدەستدا ، کۆڵەگەیەکى سەرەکى دەسەڵات لەدەست ئەدات لە کۆمەڵگەکەى خۆیدا . باش و خراپى لاى خەڵکى دەبنە جێی پرسیارو گومانکردن . کەم کەس هەیە ، مەسەلەى مەلەوانە درۆزنەکەى لە چوارچێوەى مێژوو فۆلکلۆرى کوردیدا ، نەبیستبێت ، هەموو جارێک هاوارى ئەکرد ،” کورە خنکام ..” کەدەچوون ، فریاى بکەون : سوعبەتى دەکرد ، بۆخۆى ڕۆژێک نقومى ئاو بوو،ئاو توانى تۆڵەى مناوەرات و درۆکردنى لێ بکاتەوە . یان وەک شوانەکە ، دەیوت : ڕاکەن ،، مەڕەکان گورگ خواردى ..!. کە بەدەست و دارەوە ، دۆست و دوژمن ڕایاندەکرد ، درۆ دەردەچوو .. بۆخۆى جارێکیان مام گورگ ملى زۆربەى مەڕەکانى شکاند و ، ئەودواشی سک هەڵدڕى .\nئێستا ، لەکۆمەڵگەى کوردیدا ، پارتى کلیلەکەى لێ وون بووە ، نەک هەر پارتى بگرە هەموو هێزەکان بەمیدیاشەوە متمانەى خەڵکى یان بزرکردووە ، وەلێ پارتى سەرمەشقى دروستکردنى قەیرانە تاوەکو قەیرانەکەى پێشووتر لە هزرى تاکەکاندا بسڕێتەوە ، ئیدارەى قەیران بە قەیران ، زیاتر لە (4) ساڵە ، پیشەى پارتیەو ، تیایشدا بەئەندازەیەکى باش سەرکەوتوو بووە ، هەرجارەى ئاگرێک دەکاتەوە ، هەموو جەمسەرەکانى پێوە سەرقاڵ ئەکا ، هێشتا ئەو ئاگرە نەکوژاوەتەوە ، ئاگرێکى دى دەکاتەوە ، بەمجۆرە خەریکە گڕ لەهەموو کێڵگەى کوردى بەرئەدات ، وەک هێزێکى باڵادەست لەناوچەکەدا . ئەگەر نمونە ، بۆ ئەم قسانە بهێنینەوە ، ئینسان یان نوسەرى کورد نازانێت لەکوێوە دەست پێ بکات و لەکوێدا خۆى ببینێتەوە ، با لەهەڵبژاردنەوە دەست پێبکەین ، کە بێگومان سەرلەبەرى هەڵبژاردن تەزویرو فێڵ و تاوان بو ، ڕابەرێتى یەکەشی پارتى بوو ، وەرن سەیر بکەن :\nیەکەم : کەس لەکوردستان نازانێت ، کەى هەڵبژاردنە ،(12) ساڵە هەڵبژاردنى ئەنجومەنى شارەوانیەکان نەکراوە ، زیاتر لە (8) ساڵە هەڵبژاردنى پارێزگاکان نەکراوە .\nدووەم : مەهزەلەیەکى گەورەیە ، ببینى : کۆمسیۆن خڵتەیەک بێت لە هەموو لایەنەکان و ، سەرۆکەکەشی دووجار سزاى یاسایی هەبێت و ، خزمەتیشى نەبوبێت ، کرابێتە سەرۆکى کۆمسیۆن .\nسێهەم : کۆمسیۆنێک نەتوانێ ، مردوو لەزیندوو جیا بکاتەوە ، چۆن دەتوانێ ڕێ لەپارتى بگرێت تەزویر نەکا ..؟. بەشی (6-9) کورسی دەنگ لەناوى مردووە دەنگدەرەکانى کوردستانا بو !.\nچوارەم : ئاخر زۆر سەیرە !. حزبێکى وەک ئایندە ، (100) کاندیدى هەیە . (3000) دەنگى هێناوە !. یانى هەریەکەیان (30) دەنگیان هێناوە !. پارتى چارەسەریش هەروەها . کەچى تورکمانەکان بەشی (4) کورسی دەنگ دێنن ؟.\nدیارە خاڵى تر زۆرن ، بەڵام تەقینەوەى هات بەسەرا… ئێستا پارتى ئەڵێت : چى ؟. لەڕابردوودا کارێکى وەهاى کردووە ، کە کەس متمانەى بەهەر شتێکى نەبێت . خۆى پێش هەرکەس دەزانێت لەگەڵ ئەوەى پتر لە (700) هەزار دەنگى بۆنوسراوە ، کەچى زیاتر لەنیوەى کۆمەڵگەى کورد متمانەى پێ نەماوە !.\nنازانم ، ئەم تەقینەوەیە چى بو ؟. ئاخر پارتى هەڵوێستێکى وا زبرى دژى هیچ دەوڵەتێکى بێگانە نیشان نەداوە ، دژى پەیەدە بووە ، هى بەرەى نوسرە نەبووە ، دۆستى سووننەیە ، براى مالکییە ، ئەى ئەم تەقینەوەیە چى بو ..؟. پارتى دایمەودەرەم دەرگاو پەنجەرەى بەڕووى هەر کەسێکى دژە کوردو غەیرە کورددا کراوەتەوە ، تەنها پێشمەرگەکانى خۆى ڕۆشنبیران و بەئاگایان نەبێت ؟. ئەى ئەم تەقینەوەیە چى بو ؟. بۆچى بو ؟. بەهەرحاڵ پارتى لەدواى ئەم تەقینەوەیە ، دەبێت چاوەڕٍێی یاخى بونى بەکۆمەڵى خەڵک بێت .\nمحەمەد ئەحمەد : نا ئارامی ناوچە دابڕاوەکان ، نائارامی کوردستانە .\nئه‌حمه‌د میراوده‌لی : لە ئاڕشیڤەوە ؛ بەبۆنەی خوێناویکردنی شاری قەڵای نەبەردان .


چینییەکان هەتاکوو ئێستا مەزنترین کڕیارانی نەوتی ئێران بە ئەژمار هاتوون، بەڵام ئاماژەکانی کۆتایی ئەو بازرگانیانە لە پێکەنەوە دەرکەوتوون.\nپاش ئەوەیکە لە ڕێکەوتی ١٨ی بانەمەڕی ١٣٩٧ هەتاوی (بە ٨ی مەی ٢٠١٨ی زایینی)، دانڵد ترامپ بە فەرمی لە ڕێککەوتننامەی بەرجام کشایەوە و داوای لە وڵاتان کرد هەتاکوو واز لە پێوەندییەکانیان لەگەڵ ڕێژیمی ئێران بهێنن، هەڕەشەو چاوسورکردنەکانی بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران، بەرە بەرە جێگای خۆیان بە بێدەنگی و پاڕانەوە داوە.\nوڵاتی چین کە یەکێک لە جەمسەرەکانی ئابووریی جیهان بە ئەژمار دێت، هەتاکوو ئێستا یەکێک بووە لە بەهێزترین کڕیارانی نەوتی ئێران و ئێرانییەکانیش هەموو هەوڵی خۆیان داوە کە ئەو وڵاتە بە هەموو شێوەیەک ڕازی بکەن، هەتاکوو بەردەوام بێت لە کڕینی نەوتی ئێران، کە خۆی لە خۆیدا بە جۆرێک وەڵامدانەوە بێت بە ئامریکا.\nئەگەرچی ئۆپێک بە هۆی گەمارۆکانی ئامریکا بۆسەر نەوتی ڕێژیمی ئێران، نیگەرانی هەڵکشانی نرخی نەوت و تێکچوونی بازاری هەبوو، بەڵام ڕیاز ڕایگەیاندبوو کە بە بردنەسەرەوەی ڕێژەی بەرهەمهێنانی ڕۆژانەی خۆی دەتوانێ قەرەبووی نەوتی ئێران لە بازاڕەکانی جیهانیدا بکاتەوە.\nپاش کشانەوەی زۆرێک لە وڵاتان و چوونەدەرەوەی کۆمپانیاکان لە مامەڵە لەگەڵ ڕێژیمی ئێران، ئێستاکە وا دێتە بەرچاو کە مەزنترین کڕیاری نەوتی ئێرانیش دەستی ڕەد بە سینگی ڕێژیمی ئێرانەوە دەنێت و لە بەرانبەردا بۆ دابینکردنی نەوتی پێویستی خۆی ڕوو لە ڕیاز دەکات.\nتۆتاڵی فەڕانسه، هاوینی ئەمساڵ پاش وەگەڕخرانەوەی گەمارۆکانی ئامریکا بۆ سەر ڕێژیمی ئێران، مامەڵەکانی خۆی لەگەڵ تاران پساند و بەرپرسانی ڕێژیمی ئێرانیش ڕایانگەیاند، که لە پرۆژەی پەرەپێدان بە فازی ١١ی پارسی جنووبی لە باتی فەڕانسە، چینییەکان هاوکارییان دەکەن.\nئەگەرچی کۆمپانیای تۆتاڵ و کۆمپانیای میللیی نەوتی ئێران، لە ڕێککەوتنێکی هاوبەشدا، کۆمپانیای نەوتی چینیان وەکوو جێگرەوەی تۆتاڵ دیاری کردبوو، بەڵام تاکوو ئێستا کۆمپانیا چینییەکە هیچ کارێکی بۆ هاوکاری ئێران لەو پرۆژەیەدا نەکردووە.\nلە لایەکی دیکەوە خەریکە پێوەندییەکانی چین و ڕیاز گەرمتر دەبنەوە و دەچنە قاڵبێکی تازەترەوە و بڕیارە کە محەممەد بنسەلمان لەم ڕۆژانەدا بە سەردانێک بچێتە پێکەن.\nشی جینپینگ، سەرکۆماری چین لە بەرەبەرەی ئەو سەردانەی محەممەد بنسەلماندا لە پێکەن چاوی بە عەلی لاریجانی، سەرۆکی مەجلسی ڕێژیمی ئێران کەوتووە و بە مەبەستی پەرەدان بە شێوازێکی نوێ لە پێوەندییە نێونەتەوەییەکاندا، داوای متمانەی زیاتر و پەرەدان بە هاوکاریی دوولایەنەی لە بوارەکانی "دابینبوونی ئەمنییەت"، "بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ تیرۆریزم"، "هاتووچۆی نێوان خەڵکی ئێران و چین" و هەروەها "هاوکاری زیاتر لە پێوەندی لەگەڵ پرسە نێونەتەوەییەکان"ی لە کاربەدەستانی ڕێژیمی ئێرانی کردووە.\nبە سەرنجدان بەو هەڵسوکەوت و داواکارییانەی بەرپرسانی چینی و هەروەها بەڵێنی پێشووتری عەرەبستان بۆ قەرەبووکردنەوەی کەمیی نەوتی ئێران لە بازارەکانی جیهانیدا، وا دێتە بەرچاو کە چینییەکانیش بڕیاری ئەوەیان دابێت کە کۆتایی بە مامەڵە نەوتییەکانیان لەگەڵ ڕێژیمی ئێران بهێنن و ڕووی خۆیان بکەنە ڕیاز بۆ دابینکردنی نەوتی پێویستی وڵاتەکەیان.\nڕێژیمی ئێران بەهۆی پەیڕەوکردنی سیاسەتێکی ناسالم لە پەیوەندییەکانی و دەستێوەردان، پەرەدان بە تێروریزم و ئاژاوەنانەوە لە وڵاتاندا، ڕۆژ لەدوای ڕۆژ لە ئاست جیهانیدا تەریکتر کەوتووەتەوە و دۆستەکانیشی لەدەست دەدات و هەر ڕۆژ دەرگایەکی نوێی بەڕوودا دادەخرێت.\nئەو ڕەوتە ژیانی خەڵکی ئێرانی تاقەتپڕووکێن کردووە و ئێران لە ناوخۆدا تووشی دەیان و سەدان قەیرانی جۆراوجۆر بووەتەوە، کە بە هیچ یەک لە بەرپرسانی ئەو ڕێژیمە چارەسەر ناکرێت.\nلەوبارەوە مەسعوود خانساری، بەرپرسی ژووری بازرگانی تاران، لە کۆنفرانسێکدا وێڕای ئاماژە بە کێشە ئابوورییەکانی ئێران ڕایگەیاندبوو کە ١٠ تا ٥٠ کۆمپانیای گەورە لە ماوەی یەک حەوتوودا لە ئێران دادەخرێن و ڕۆژ نییە کە سەدان کرێکار بێکار نەبن، هەروەها ناوبراو باسی لەوە کردبوو کە لە ساڵی ڕابردوودا، لە کۆی ١٥٠٠ کۆمپانیای پەیمانکاری نەوت، ٨٠٠ کۆمپانیا داخراون.\nبە لەبەرچاوگرتنی ئەو ڕاستییەی کە ڕێژیمی ئێران نە لە ناوخۆدا ڕەواییەکی ماوە و بە هەڵسوکەوتە خراپەکانی خۆی لە ئاست نێونەتەوەییشدا خەریکە دۆستەکانی خۆی لەدەست دەدات، بەرەبەرە ئەو ولاتانەی کە هەتاکوو ئێستا بەهۆی پێویستیان بە نەوتی ئێران پشتیوانیان لەو حکوومەتە دەکرد، پشتی لێ دەکەن و لێی دەکشینەوە، کە بە دڵنیاییەوە ئەو کاتەش کە چینییەکان نەوتی عەرەبستان لە گەرووی هورمزەوە بۆ وڵاتەکەیان دەگوازنەوە، ڕێژیمی ئێران هیچی لەدەست نایەت و ناتوانێت چووکەترین کێشە ساز بکات.\nواتە کۆمەڵگای جیهانی لەڕێگای دۆستەکانی خۆیەوە گەرووی ڕێژیمی تیرۆریستپەروەری ئێران دەگوشیت و کۆتایی بە هەموو ئاژاوەکانی دێنێت.


کوردیپێدیا - بەکر عەلی بۆچی تیرۆرکرا و کێ تیرۆری کرد؟ وردەکاریی تیرۆرکردنی شاعیری بێنەوایان بەکر عەلی\n📖 بەکر عەلی بۆچی تیرۆرکرا و کێ تیرۆری کرد؟ وردەکاریی تیرۆرکردنی شاعیری بێنەوایان بەکر عەلی | 🏷 پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nبەکر عەلی بۆچی تیرۆرکرا و کێ تیرۆری کرد؟ وردەکاریی تیرۆرکردنی شاعیری بێنەوایان بەکر عەلی\nپێگەی بەکر عەلی لە بزووتنەوەی جەماوەریی کوردستاندا\nبۆچی بەکر عەلی بووە ئامانجی تیرۆرکردن؟\nکێ تاوانبارە لە تیرۆرکردنی بەکر عەلی دا؟\nکەیسی بەکر عەلی کۆتایی نەهاتووە؟\nراپۆرتی: ستیڤان شەمزینیستیڤان شەمزینی\nسالار عەزیزسالار عەزیز بە بەرچاوی خەڵکییەوە فەرمانی دا بە کوشتنی بەکر عەلیبەکر عەلی لەناو جەرگەی شاردا\nبە رۆژی رووناک پاسەوانەکانی سالار عەزیز لەناو جەرگەی شاردا بەکر عەلییان خەڵتانی خوێن کرد\nبەکر عەلی نوێنەر و رابەری ناڕەزایەتی ئەو ئینسانە مەحرومانە بوو ژیانیان لەژێر چینکۆ و لەوح و تەنەکەدا پێ رەوا نەدەبینین\nبەرزبوونەوەی راددەی خۆشەویستی و کاریگەریی زیاتری بەکر عەلی زیاتر دەسەڵاتدارانی شاری نیگەران کرد و کەوتنە بۆسەوە بۆی\nشانزە ساڵ پێش ئێستا و لە رۆژی یەکی ئەیلوولی 1994، شاعیر و هەڵسوڕاوی جەماوەریی شاری سلێمانی، بەکر عەلی لە کاتی خۆپیشاندانی ئاوارەکانی گەڕەکی حامیە و لەبارودۆخێکی تەمومژاویی و لێڵدا تیرۆر کرا. رووداوی تیرۆرکردنی ئەو هەڵسوڕاوە جەماوەرییە، لەکاتی خۆی و لەسەر ئاستی ناوخۆیی و جیهانیی دەنگدانەوەیەکی زۆری هەبوو، بەتایبەت بەهۆی بارودۆخی ئەوسای کوردستانەوە، کە هەردوو حزبی دەسەڵاتدار لە شەڕێکی سەختی خوێناوییدا بوون، هەڵایەکی گەورەی نایەوە، لەم نێوەندەدا زۆر شت هێنرانە پێشەوە و پەنجە تاوان بۆ سەر زۆر کەس راکێشرا، بەڵام ئێستاشی لەسەر بێت، هێشتا بەفەرمی بکوژانی بەکر عەلی نەناسێنراون، هیچ دادگایەکی ناوخۆی کوردستان و دەرەوەی کوردستان، تاوانەکەی بەسەر هیچ یەکێک لە تۆمەتبارەکاندا کە پارێزگاری ئەوکاتەی سلێمانی سالار عەزیز یەکێکیانە، نەسەپاندووە، بۆیە ئەوەی لە تابلۆ و دیمەنەکەدا دەردەکەوێت، دوای شانزە ساڵ بەسەر تێپەڕبوونی ئەو کارەساتەدا، نەک هیچ کەسێک بەرەوڕووی یاسا نەبۆتەوە، بەڵکوو تەنانەت رووداوەکە لەبیر چۆتەوە و تاوانبارانی سەرەکیی ئەم تاوانەش هێشتا ئازاد و سەربەخۆ و بێ هیچ ترس و دوودڵییەک دەسوڕێنەوە، تەنانەت لەناو لێشاوی ئەو هەموو کەناڵ و رۆژنامە و گۆڤارە زۆر و زەبەندانەی کە هەیە و گرنگیی بەزۆر شتی لاوەکیی دەدەن، ئەم کارەساتە بەهەند وەرنەگیراوە، لەکاتێکدا رووداوێکی کارەساتباری لەم چەشنە، پێویستی بە بەدواداچوونی ورد و هەڵدانەوە هەیە تا ئەوەی یاسا مەجرای خۆی وەربگرێت و لەدادگایەکی شەفاف و ئازاددا کۆتایی بەم کەیسە بهێنرێت.\nبەکر عەلی، ئەگەرچی زیاتر وەک نووسەر و شاعیر، لەنێوەندی رۆشنبیریی شاری سلێمانی و کوردستاندا دەرکەوتبوو، ناوبانگیی ئەدەبیی ئەو لە دەیەی هەشتاکان و سەرەتای نەوەدەکاندا بەرەو درەوشانەوە رۆیشت، بەڵام لەهەمان کاتدا لەواقیعی نوێی دوای راپەڕینی ساڵی 1991دا وەک یەکێک لە رابەر و هەڵسوڕاوە چالاک و ناسراوەکانی بزووتنەوەی جەماوەریی و ناڕەزاییخوازیی کوردستان دەرکەوت، بەتایبەت دوای سەرهەڵدانی کێشەی نێوان پارێزگای سلێمانی و ئاوارەکانی حامیە، کە ئەو بارەگا سەربازییەی سوپای پێشووی عێراقیان وەک یەکەی نیشتەجێبوون بەکارهێنابوو. بەکر عەلی وەک رابەری خواستی خەڵک و ئاوارەکانی حامیە، سەرپەرشتی زنجیرەیەک خۆپیشاندان و فشاری جەماوەریی کرد، تەنانەت لە مەراسیمی یەکی ئایاری ساڵی 1994دا، کە یەکێک بوو لە بەهێزترین مەراسیمە کرێکارییەکانی مێژووی کوردستان، بەکر عەلی لەرێی خوێندنەوەی وتارێکی کاریگەر و ئاوێزان بەزمانی شیعریی سەرنجی هەموو لایەکی بەلای خۆیدا راکێشا، تەنانەت لێرە بەدواوە بەشێوەیەکی راستەوخۆ و کاریگەرتر لەجاران ئەرکی نوێنەرایەتیکردنی ئەو ئاوارانەی بەئەستۆوە گرت.\nهیدایەت مەلا عەلی، یەکێک لەهەڵسوڕاوانی چەپ و بزووتنەوە جەماوەرییەکانی ئەوسای کوردستان، پێیوایە بەکر عەلی نوێنەری راستەقینەی ئاوارەکانی حامیە و سیمبۆڵێکی گەورەی بزووتنەوەی ناڕەزایخوازیی کوردستان بووە. بۆیە دەڵێت: هەر کەس بیەوێت بەکر عەلی بناسێت دەبێت لەو دۆزەخەوە دەستپێبکات کە ناونرابوو جێگای ژیان واتە حامیەی سلێمانی، بەکر عەلی نوێنەر و رابەری ناڕەزایەتی ئەو ئینسانە مەحرومانە بوو کە ژیانیان لەژێر چینکۆ و لەوح و تەنەکەدا پێ رەوا نەدەبینین، بەکر عەلی وەک هەڵسوڕاوێک، وەک رابەرێکی توێژێک لە ئینسانە زەحمەتکێش و دەستەنگەکانی کۆمەڵگا توانیبووی نموونەیەکی زیندوو لەکاری کۆمەڵایەتی و رابەرایەتییەکی جەسوورانە پیشانی کۆمەڵگا بدات. بەکر عەلی بەکردەوە توانیبووی لەناو هەناوی ئەو ناڕەزایەتییەدا بێت کە نوێنەرایەتی و رابەرایەتی دەکرد، بەکر عەلی زۆر حەکیمانە توانیبووی ئەو رایەڵە بدۆزێتەوە کە رابەر و خەڵک لەیەکتر نزیک دەکاتەوە، بەکر عەلی زۆر بە وریاییەوە ئەو میکانیزمەی دەناسی کە ئاسانکاریی بۆ ئەوە دەکرد هێزی پرش و بڵاوی خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێش رێکخراو بکات و ئاڕاستەیان بکات. بەکر عەلی سەرەڕای ئەوەی ئەندامی هیچ حزبێک نەبوو، بەڵام ئەو لەکارەکانیدا بەجۆرێک ورد و بەدیقەت بوو هەستت دەکرد کادرێکی زۆر باڵای حزبێکی چینایەتی سیاسیی و کۆمەڵایەتی و بەئەزموونە، بەکر عەلی ئەو نموونە زیندووەی لە رابەریی ناڕەزایەتی پیشاندا کە هیچ ناڕەزایەتییەک نییە لەژێر دەستی رابەراکانی دەربهێنرێت ئەگەر بەڕاستی رابەری بزووتنەوەکە و ناڕەزایەتییەکانی بن، بەکر عەلی رابەرێک بوو زۆر متمانە بەخۆ بوو لەکارەکانیدا.\nهیوا ئەحمەد، هەڵسوڕاوی بزووتنەوەی چەپ، پێیوایە: بەکر عەلی یەکێک لە رابەر و مرۆڤە خۆشەویستەکانی ناو خەڵکی حامیە و خانووە بێتاپۆکانی حەسیب ساڵح بوو، ئەو هەمیشە لە خەم و هەوڵ و تێکۆشاندا بوو بۆ بەدەستهێنانی سەرپەنایەک بۆ ئاوارەکان و خەڵکی بێخانە و لانەی ناو خانوە بەبەرد و تەنەکە دروستکراوەکانی حامیە. ئەو خۆشەویستی خەڵک و بێ سەرپەناکان بوو، بەڵام هەر بەهۆی ئەو بەرگریکردنە سەرسەختەی لە مافی ئاوارە و بێ سەرپەناکانی حامیەکە لەهەمان کاتدا ببووە چقڵی چاوی دەسەڵاتدارانی ئەوکاتی شاری سلێمانی و بەتایبەتیش پارێزگارەکەی سالار عزیز. لەگەڵ پەرەگرتنی ناڕەزایەتی خەڵکی ئاوارەی ناو حامیەکە و دەور و نەخشی بەکر عەلی وەک رابەر و رێکخەری ئەو ناڕەزاییانە و بەرزبوونەوەی راددەی خۆشەویستی و کاریگەریی زیاتری لە ناو جەماوەری هەژار و بێ خانەولانەی حامیە، ئەمە زیاتر دەسەڵاتدارانی شاری نیگەران کرد و ئیتر کەوتنە بۆسەوە بۆی. دەسەڵاتدارانی شاری سلێمانی زۆر شێوازیان بەکارهێنا بۆ دەمکوتکردن و بێدەنگکردنی هەر لە هەڕەشە و ترساندن و گرتن، بەڵام باوەڕی قوڵی بەکر عەلی بۆ بەرگریکردن لە مافی ئینسانی ئاوارەکان و بێخانە و لانەکان، هەوڵە سەرکوتگەرییەکانی دەسەڵاتدارانی ناکام دەکردەوە. سەرەنجام بەڕێوەبەرانی شاری سلێمانی لەتاریکی شەودا کەوتنە داڕشتنی نەخشەیەکی رەش، نەخشەی تیرۆرکردنی رابەر و خۆشەویستی ئاوارەکانی حامییە، بەکر عەلی. خودی بەکر عەلی خۆشی هەستی بەم نەخشە رەشەی دەسەڵاتدارانی شار کرد بوو کە خەریکبوون بۆیان دەچنی، بەڵام ئەم رابەرەی ئاوارەکان ئامادە نەبوو مەیدان چۆڵ بکات و ئاوارە و بێخانە و لانەکان بە تەنیا لە مەیدانی خەبات بۆ بەدەستهێنانی مافەکانیان بەجێبهێڵێت.\nدیسان هیدایەت مەلا عەلی، پێیوایە : بەکر عەلی نەک هەر رابەر و ئینسانێکی جێگا ئومێدی خەڵک و دەوروبەری بوو، بەڵکو ئەو وتاربێژێکی زۆر سەرکەوتوبوو، رەوانبێژیی و تەعبیرکردن لە ژیانی خەڵکی زەحمەتکێش و قسەکردن بە فاکت و نموونەی زیندوەوە، ئەو هۆکارانەبوون توانیبوویان بەکر عەلی بکەنە قسەکەری مەراسیمە کرێکارییەکان، کاتێک بەکر عەلی قسەی دەکرد خەڵک بەتەواوی بێدەنگ دەبوون و سەرنجی هەموو بیسەر و بینەرێکی بۆ لای خۆی رادەکێشا، شاعیربوون و نووسەربوون لەناو هەموو چرکەیەکی بەکر عەلیدا دیار و ئامادەبوو. دەسەڵاتداران دەیانزانی رابەرێکی وەک بەکر عەلی ئەگەر فرسەتی زیاتری هەبێت و بمێنێتەوە ئەوا دەتوانێت کاریگەریی زیاتری لەسەر کۆمەڵگا هەبێت، دەتوانێت کارە شەرمهێنەر و دژە ئینسانییەکانی میلیشیا چەکدارەکان زیاتر رسوابکات و پەردەیان لەسەر هەڵبداتەوە، هەربۆیە تەنیا وەڵامی ئەوان تیرۆر بوو. بەبڕوای من جێگای بەکر عەلی لەناو بزووتنەوەی ناڕەزایەتی و خەباتی جەماوەریدا پێویستی بەخوێندنەوە هەیە، پێویستی بەوە هەیە ئەزموون و کارەکانی هەرچەندە کورت و سنووردایش بووبێت هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێت و شێوازی کاری ئەو دووبارە بکرێتەوە، جارێکیتر دەیان هەڵسوڕاوی ناو بزووتنەوە ناڕەزایەتییەکان و خەباتی جەماوەریی ئیلهام لە شێوازی رابەریی و ئاوێزانبوون لەگەڵ خەڵکی، لە بەکر عەلی وەربگرن.\nیەکێک لە پرسیارە هەرە گرنگەکان ئەوەیە، بۆچی بەکر عەلی وەک رابەرێکی جەماوەریی و شاعیرێکی لاو بووە ئامانجی دەسەڵاتدارانی ئەوسای شاری سلێمانی؟. ئایا بۆچی یەکێتی و خودی پارێزگاری ئەوسای سلێمانی لە شێوە و ئامڕازەکانی خەباتی جەماوەریی بەکر عەلی دەترسان؟. هاوڕێکانی بەکر عەلی پێیانوایە کە ئەو فۆرمە لە رابەریی و سەرکردایەتی بزووتنەوەی ناڕەزایخوازیی لە کوردستاندا نەک شتێکی تازەبوو، بەڵکو لە بنەمادا بەرژەوەندییەکانی چینی دەسەڵاتداری دەخستە مەترسییەوە، بۆیەکا دەسەڵاتی سیاسیی بێ هیچ دوو دڵییەک بیری لەتیرۆری ئەو رابەرە لاوە کردەوە. ئەمەش لە بەرەبەیانی رۆژی یەکی ئەیلوولی ساڵی 1994 روویدا.\nحەمە غەفور، هەڵسوڕاوی بزووتنەوەی چەپ و کرێکاریی پێیوایە هۆکارەکانی تیرۆرکردنی بەکر عەلی بۆ ترسی دەسەڵات لەو رابەرە دەگەڕێتەوە و دەڵێت: هۆکاری تیرۆرکردنی بەکر عەلی دیار و ئاشکرایە. دەسەڵاتی کوردیی و نوێنەرانی تازە پێگەیشتوی بۆرژوازی کوردیی، چاویان بە باڵای بەرجەستەی بەکر عەلیدا هەڵنەدەهات و نەیاندەتوانی بیبینن چۆن ریزی ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانەکان سازمان دەدا و دلێرانە بەرەوڕووی دەسەڵاتیان دەکاتەوە!. سەری بەرزی بەکر عەلی لەریزی هەرە پێشەوەی جۆش و خرۆشی بێکارانی شاری سلێمانیدا بۆ کار یان بیمەی بێکاریی، راوەستاویی بەکر لەنێو ئاوارە کەرکووکییەکانی دانیشتووی سلێمانی بۆ بەرگریی لە سەرپەناکانیان، بۆ مافەکانیان، چاونەترسی ئەو لە ریزی پێشەوەی خەڵکی کرێکار و بێبەشی کوردستاندا وەک چرا و ئومێدی چین و توێژە بندەستەکانی کوردستان دەدرەوشایەوە و نوێنەرانی چینە داراکان و لێپرسراوانی دەسەڵاتی کوردیی تووشی هیستریا بووبوون لەبەرامبەریدا!. بەکر عەلی لەم پێناوە و لەم رێگایەدا لەلایەن دەسەڵاتدارانی کوردییەوە بە بەرچاوی خەڵکەوە لە شاری سلێمانی دوای تەقەکردن لەو خۆپیشاندانەی بەکر عەلی رێکیخستبوو بۆ بەردەم پارێزگاری سلێمانی، بە برینداریی تیرۆرکرا.\nهیوا ئەحمەد، هەڵسوڕاوی بزووتنەوەی چەپ و کرێکاریی لە کوردستان، پێیوایە فاکتەرەکانی تیرۆری بەکر عەلی بۆ ترسی دەسەڵات دەگەڕێتەوە لەشێوەی خەبات و هەڵسوڕانی جەماوەریی و کۆمەڵایەتی ئەو. بۆیە ئاماژە بەوە دەدات تیرۆرکردنی بەکر عەلی یەکێک بووە لە ئامانجەکانی دەسەڵاتدارانی ئەوسای سلێمانی و دەڵێت: رۆژی 1 ئەیلولی 1994 سەر لەبەیانی، سەرجەم خەڵکی ئاوارەی حامیە بۆ بەرگریکردن و پاراستنی ئەو سەرپەنایانەی لە ناو حامیەکەدا بە تەنەکە و بەرد و قوڕ بەدەستی خۆیان دروستیان کردبوون، دەستیان دایە خۆپیشاندان و رێپێوانێکی هێمنانە لە حامیەوە بۆ بەردەم بارەگای پارێزگاری سلێمانی سالار عزیز، لە بەرامبەر باخی گشتی، کە بەکر عەلی نەخشی سەرەکی هەبوو لە رێکخستن و رابەریکردنیدا. ئیتر ئەمە ئەو کات و سات و شوێنە بوو، دەسەڵاتداران و بەڕێوەبەرانی ئیداریی شاری سلێمانی نەخشە رەشەکەیان تێدا جێبەجێ دەکرد. کاتێک ئاوارەکان لەبەردەم بارەگای پارێزگاردا بەهێمنی خواستەکانی خۆیان بەرزکردبۆوە، بە فەرمانی پارێزگار لە لایەن پاسەوانەکانی پارێزگار و بارەگای پارێزگاوە دەستدەکرێت بە تەقەکردن لە خۆپیشاندەران و بەمەش دەبێتە پشێوی و پەرتوبڵاوبوونی خۆپیشاندەران، لەم کاتەدا ئینسانکوژەکانی پارێزگار زەفەر دەهێنن و لەدواوە تەقە لە بەکر عەلی دەکەن و برینداری دەکەن پاشان دەگەنەسەری و گوللەیەک بەدەمییەوە دەنێن تا بەتەواوی گیانی لێببڕن. رەوتی چونەپێشەوەی رووداوەکە و شێوەی ئەنجامدانی تاوانەکە بۆ هەر مرۆڤێکی سادە و هەر لێکۆڵینەوەیەکی سەرەتایی، گومان لەوەدا ناهێڵێتەوە ئەنجامدانی ئەم تاوان و تیرۆرە نەخشەیەکی لە پێشدا بۆداڕێژراو بووە و خودی پارێزگار بڕیاردەری بووە و ئاگاداری هەموو وردەکارییەکانی نەخشەی ئەنجامدانی ئەم تاوانە بووە.\nیەکێک لەهاوڕێ نزیکەکانی بەکر عەلی ئاماژە بۆ ئەوە دەکات، بەکر عەلی توانی لە ماوەیەکی کەمدا و لەناو بارودۆخی کۆمەڵایەتی ئەوسای کوردستاندا، وەک رابەرێکی گەورە و جێگا بڕوای چینەکانی خوارەوە سەر دەربهێنێت، بەو هۆیەی بەکر هەم شاعیر بوو، توانایەکی گەورەی دەربڕین و رەوانبێژیی هەبوو کە قسەکانی قورسایی لەسەر ئەندێشەی گوێگر دادەنا و هەم رابەرێکی ورد و بەسەلیقە و راستگۆ بوو، بۆیە هەر زۆر زوو خەڵکی حامیە وەک رابەرێکی گەورە قبوڵیان کرد، کە ئەگەر ئەو پلانە نەبووایە، ئەوە زۆرینەی چینەکانی خواری کۆمەڵ ئەو کەسایەتییەیان وەک رابەرێکی جۆریی و کارامەی خۆیان دەدۆزییەوە، ئەمەش بۆ دەسەڵاتدارانی ئەوسای شاری سلێمانی و خودی پارێزگاری سلێمانی مایەی هەرسکردن نەبوو، بۆیە تاکە رێگە بەردەمیان بریتبوو لە بیرکردنەوە بۆ لەناوبردن و تیرۆرکردنی ئەم رابەرە، کە بێگوومان لەناوبردنی ئەو سەرئەنجام بووە لەناوبردنی کەلەپورێکی دەوڵەمەندی خەباتی چینایەتی و کۆمەڵایەتی لە کوردستاندا.\nهەموو ئاماژەکان و شایەتحاڵەکانی ئەو رووداوە، سەرباری ئەوەی باس لەوە دەکەن کە رووداوی تیرۆری بەکر عەلی بەپێی پلان و بەرنامەیەکی پێشوەخت بووە، لەهەمان کاتدا پەنجە بۆ سالار عەزیزی پارێزگاری ئەوکاتی سلێمانی و هەڵسوڕاوی ئێستای بزووتنەوەی گۆڕان رادەکێشن وەک پلاندانەر و خاوەن بیرۆکەی یەکەمی تیرۆری بەکر عەلی. تەنانەت هەندێک لە هاوڕێ نزیکەکانی بەکر عەلی هێما بۆ ئەوە دەکەن کە ئەوە یەکەم جار نەبووە، کە پارێزگاری ئەوسای سلێمانی بیر لە کوشتنی ئەو شاعیر و رابەرە جەماوەرییە بکاتەوە، بەڵکو بیرۆکەکە هاوکاتە لەگەڵ دەرکەوتنی بەکر عەلی وەک رابەرێکی گەورەی چینایەتی و سیاسیی و بزووتنەوەی ناڕەزایخوازیی، تەنانەت پێیانوایە یەکەم بیرۆکەی تیرۆری بەکر عەلی هاوکاتە لەگەڵ پێشکەشکردنی ئەو وتارەدا کە بەکر عەلی بەناوی ئاوارەکانی حامیەوە لە مەراسیمی یەکی ئایاری ساڵی 1994 لە یاریگای شاری سلێمانی بەئامادەبوونی هەزاران کەس پێشکەشی کرد.\nحەمە غەفور پێیوایە: بەکر عەلی بە هەڵسووڕانی خۆی لەپاڵ هاوڕێبازەکانی وەک (فەرهاد فەرەج، ئەکرەم چاوشین و دەیانی تردا) سەنگەرێکی بەهێزیان لێدابوو لە بەرامبەر بە دەسەڵاتی حزبە کوردییەکان، بۆ دیفاع و پارێزگاریکردن لەمافەکانی خەڵکی بێکار و ئاوارە و دەستەنگ لەخواستەکانیان، لە ئێستا و لە ئایندەیان. ئەم جێگا و رێگا خەباتکارانەیەی بەکر عەلی بووە قەستی سەری و بە رۆژی رووناک پاسەوانانی سالار عەزیز لە ناو جەرگەی شاردا بەفەرمانی ئەو خەڵتانی خوێنیان کرد. ئاخر سالار عەزیز و هەڤاڵەکانی لە بەکر عەلی تۆقیبوون. خۆ ئەوان لێهاتوویی ئەوەیان نەبووە و نییە وەڵامی بەکر و هاوڕێکانی بە شێوەی سیاسیی و دیالۆگ بدەنەوە. ئەوان تەنیا شتێک لە خەباتی شاخیانەوە لە رژێمی بەعس و سەددام فێربووبوون تەنیا زمانی تفەنگ و سەرکوت و سڕینەوە و تیرۆری موخالیفانی خۆیان بوو!. ئەوان قارەمانی زەفەربردنن لەپشتەوە. نوێنەرانی چینە چاو چنۆکەکان لەکوێ مەردایەتی رووبەڕووبوونەوەی ئاشکرا و راست و رەوانیان تێدایە لەگەڵ پێشڕەوانی جەماوەریدا. ئەوانەی ئەم پەروەندە چارە رەشەیان دوێنێ بۆ خۆیان تۆمار کردووە، ئەمڕۆ چۆن دەکرێ لە بەرەی خەڵکی کوردستاندا جێگایان هەبێت؟ ئەوان دوژمنی چینایەتی جەماوەری کرێکار و بێکار و ئاوارە و بێبەشن.\nهیوا ئەحمەد پێیوایە: ئەگەر بە فەرمان و بە ئاگاداریی خودی پارێزگار و کاربەدەستانی ئیداریی شار نەبێت چۆن پاسەوانەکانی تەقە لە خەڵک و خۆپیشاندەران دەکەن؟!. بۆچی بەدیاریکراویی تەقە لە بەکر عەلی رابەر دەکرێت و لەدواوە بریندار دەکرێت؟!. بۆچی دوای بریندارکردنی گوللە بەناودەمییەوە دەنێن و دەیکوژن؟!. پاسەوانەکان چۆن هەموو ئەم نەخشەیە هەروا خود بەخود ئەنجامدەدەن بەبێ ئەوەی مۆڵەت و چرای سەوزیان لەسەرو خۆیانەوە بۆ هەڵنەکرابێت؟!. ئەوە ئاشکرایە کە پارێزگار خودی خۆی و بەدەسی خۆی تەقەکانی نەکردووە، بەڵام ئەوەش ئاشکرایە جێبەجێکردنی ئەو نەخشە و تاوانە بەبێ ئاگاداریی و فەرمانی ئەو هەرگیز جێبەجێنەکراوە. ئەو بەرپرسی ئیداریی و سیاسیی شاری سلێمانی بووە و هەروەها بەرپرسی پاسەوانەکانی خۆشی بووە، ئەو بەرپرس و تاوانباری یەکەمە لەم تاوانەدا. هەروەها ئەوەش ئاشکرایە کە جێبەجێکەرانی عەمەلی ئەم تاوانەش بەهەمان شێوە بەرپرس و تاوانبارن.\nبەکر ئەحمەد، نووسەر و شاعیر، کە لە کاتی تیرۆرکردنی بەکر عەلی لە وڵاتی سوێد بووە، دەربارەی پەیوەندیی پارێزگاری ئەوسای شاری سلێمانی بەو رووداوەوە دەڵێت: لەپەیوەند بەوەی رۆڵی سالار عەزیز و عومەر سەید عەلی لە کوشتنی شاعیر بەکر عەلیدا چییە؟. من زانیارییەکی زۆر وردترم لەبەردەستدا نییە جگە لەوەی کە رووداوەکە لە زمانی بەشێک لە شایەتحاڵەکانی رووداوەکەوە دەگێڕدرێتەوە. ئەو رۆژگارە من لە دەرەوەی وڵات بووم کارێکی ئێجگار گەورە کرا کە سالار عەزیز وەک تاوانبارێکی بکوژی بەکر عەلی بکێشرێتە بەردەم دادگای سوێد و تەنانەت مافی هاووڵاتیبوونیشی لێبسەندرێتەوە. ئەو کۆششانە بە کوێ گەی و دەرئەنجامەکانی چی بوون، جێگای هەڵدانەوەی کۆمەڵێک یادەوەریی سیاسیی ترە، ئێستا لێرەدا ناکرێ جێی بێتەوە. کێ بەرپرسی دەسەڵاتی پارێزگای سلێمانییە لەو رۆژگارەدا، سەر بە چ حزبێکی سیاسییە، بەرپرسیار و تاوانباری ئەم تیرۆرە رەشەی شاعیری خۆشەویست بەکر عەلییە؟. ئەوەی چەند لەم دەموچاوە ئینسانکوژانەی کۆمەڵگای ئێمە دەکرێ ببنە رابەری گۆڕانکاریی ریشەیی لە کوردستاندا، باسێکی تایبەتیترە و رەنگە لێرەدا نەکرێ وەڵامی زۆر لایەنی بدرێتەوە.\nحەمە غەفور، زۆر بەپێداگرییەوە تاوانەکە دەخاتە ئەستۆی پارێزگاری ئەوسای شاری سلێمانی و پێیوایە: سالار عەزیز فەرمانی دا بە کوشتنی بەکر عەلی لەناو جەرگەی شاردا و بەبەرچاوی خەڵکییەوە، هەتا مەیل و ئارەزووی هەڵپێچانی جیهانی بۆرژوایی و کاروانی خەبات لە پێناو دامەزراندنی جیهانێکی سەد جار باشتر و شایستەتر لەوەی ئێستا سەرکوت و کڵۆم بکات. بەڵام کەم نەبوون ئەو نوێنەرە دەبەنگ و نەزانانەی لەسەر ئەو بڕوا و تێگەیشتنە بوون، دەکرێ و دەتوانن بەزەبروزەنگ و تیرۆر و سڕینەوەی فیزیکی رابەرانی بەرهەڵستکاری رێگای سۆشیالیزم و دادپەروەریی، بەسەر کۆمۆنیزم و رەوت و جووڵانەوەی کرێکارییدا سەربکەون! ئەی نابینن دوای شازدە ساڵ بەسەر تیرۆرکردنی ئەم مرۆڤەی لە جەرگەی خەباتێکی بەرهەقانەی جەماوەری خەڵکی سلێمانیدا ترسنۆکانە خەڵتانی خوێنیان کرد، هەموو ساڵێک یادی دەکرێتەوە و رێباز و بەرنامەکەی وەک هێمای درێژەی رێباز و خەباتەکەی وەک تاجی گوڵگوڵین، ئازادیخوازان و کرێکاران و کۆمۆنیستەکان دەیخەنە سەر سەریان؟.\nلەوەڵامی ئەو پرسیارەی، کەسانێکی وەکوو سالار عەزیز کە دەستیان بەخوێنی رابەرێکی وەکوو بەکر عەلی سوورە، ئایا دەتوانن ببنە هەڵسووڕاوی بزووتنەوەیەک کە ئاڵای گۆڕانی لە کوردستان بەرزکردۆتەوە؟. شاعیر و نووسەر بەکر ئەحمەد دەڵێت: بە بڕوای من بەشێکی ئیجگار گەورەی رابەرانی بزووتنەوەی گۆڕان، شەریکی ئەو مێژووە خوێناوییەی کۆمەڵگای ئێمەن و تا ئێستاش کەسییان پەرچەکردارێکی رەخنەگرانەیان لە بەرانبەر مێژووی تا دوێنێیاندا نیشاننەداوە. ئەمە گەورەترین زەبری کوشندەی لە سەرمایەی رەمزیی ئەم سەرکردانەی ئەمڕۆکەی گۆڕان داوە. ئەوەی روویداوە، باڵێکی ناڕازی ناو هێزێکی ناسیۆنالیزمی کورد، بەو گلەیی و گازندانەی هەیەتی، دەکەوێتە سەنگەری براکانی دوێنێیانەوە و درێژە بەهەمان سیاسەتی ناسیۆنالیستی موتوربەکراو بەچەمکی عەدالەتی کۆمەڵایەتی دەدات کە کەس نازانێ لە کوێی بەرە ئایدیۆلۆژییەکانی سیاسەتدا جێیدەبێتەوە. گۆڕان خۆی هیچ کاتێک پەرچەمی ئاڵوگۆڕی ریشەیی هەڵنەکردووە و هەموو کۆششی ئەم بزووتنەوەیە بۆ بەدوورخستنەوەی هاتنەکایەوەی هەر بزووتنەوەیەکی دیکەی سیاسییە کە بە شوێن پێکهێنانی ئاڵوگۆڕێکی ریشەییەوەیە.\nپاشان درێژە بەقسەکانی دەدات و دەڵێت: بە کورتییەکەی گۆڕان لێرەیە نەک بۆ ئەوەی ئاڵوگۆڕی ریشەیی بسازێنێت، بەلکَو بۆ ئەوەی هەر هێز و لایەنێک بە شوێن ئاڵوگۆڕی ریشەییەوەیە، لەباربەرێت. ئەگەر خواستێکی ئاواهیش بەفەرمی رانەگەێندراوە، ئەوا دەرئەنجامە پراکتیکییەکانی ئەم سیاسەتە، بەم ئاڕاستەیەدا دەڕوات. ئیشتا زۆر کەس بەئاشکرا درکی بەوە کردووە ئەگەر گۆڕان نەبوایە، شەقامی سیاسیی کوردیی، لە ئاستی شەق وەشاندنێکی دیکەی سیاسییدا بوو لەجەستەی دەسەڵاتی ناسیۆنالیزمی کورد. زۆرجار دەڵێن ئەوە سۆشیال دیموکراتییە کە سەرمایەداریی رزگارکردووە، یان سەرمایەدارییە سۆشیال دیموکراتی رزگار دەکات. پەیوەندیی گۆڕان و رزگارکردنی دەسەڵاتی ناسیۆنالیزمی کورد ئاسانتر دەبینرێت وەک لە پەیوەندیی نێوان گۆڕان و ئاڵوگۆڕی ریشەیی. بە بڕوای من، دادگاییکردنی بەشێکی زۆر لە جەنەڕاڵەکانی شەڕی ناوخۆ لەناو گۆڕاندا، سەرمایەیەکی دیکەی کولتووریی و سیاسیی بۆ بزووتنەوەی گۆڕان پێکدەهێنا و ئینسان هەستی دەکرد، بەڵێ گۆڕانێک بەڕێوەیە، بەڵام جێی داخە، ئەو شەرەفەیان بەخۆیان رەوا نەبینی.\nهاوڕێیانی نزیکی بەکر عەلی باس لەوە دەکەن کەیسی بەکر عەلی کەیسێکی داخراو نییە، بەڵکو هەتا ئێستا هەر بەکراوەیی ماوەتەوە، بۆیە ئەوان دەخوازن لەهەر دەرفەتێکدا کە بۆیان بڕەخسێت تاوانباران و تۆمەتبارانی سەرەکیی ئەم تاوانە رابکێشرێنە بەردەم دادگا، هەروەک بەشێک لە هەڵسوڕاوە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان دەیڵێن، بەکر عەلی جگە لەوەی بۆ خۆی ئەزموونێکی دەوڵەمەندە لەرووی شێوەی رەسەنی کاری جەماوەرییەوە، لەهەمان کاتدا بۆ دەستگرتن بەو کولتوورەوە وازنەهێنان لەکەیسی تیرۆرکردنەکەی بەهەنگاو و رێگایەکی خەباتی جەماوەریی و سیاسیی خۆیان دەزانن، تا ئەو کاتەی لەدادگا یەکلا دەبێتەوە، کێ تاوانبارە و کێ تاوانبار نییە؟. تا لە دادگا یەکلا بێتەوە تاوانباران بۆ بەردەم سزا و لێپێچینەوە و بێتاوانیش بۆ ماڵی خۆی.\nهیوا ئەحمەد هەڵسوڕاوی چەپ و کرێکاریی دەڵێت: ئەمڕۆ هەر بەهەمان یاسا و سیستمی دادوەریی ئەمڕۆی عێراق کە خۆیان بەڕێوەبەری بوون، زۆرێک لە تاوانباران و سەرانی رژێمی بەعسی دیکتاتۆریی سزا دراون و لەکاتێکیشدا خۆیان راستەوخۆ یان بەدەستی خۆیان کەسێکی ئەنفالکراو یان زیندانییەکیان نەکوشتووە یان بەدەستی خۆیان کیمیاییان نەکردووە بەسەر خەڵکی هەڵەبجەدا، بەڵام ئەوان بڕیاردەر و نەخشەداڕێژەری بوون، فەرمانی سیاسیی و سەربازییان داوە بەخوار خۆیان بۆ جێبەجێکردنی نەخشە و تاوانەکە، بەم پێیە تاوانبارن و سزا دراون. هەموو ئەوانەی لە ئەنجامدانی تاوانێکدا بەشدارن جا چ بە تەحریککردن و رێگەخۆشکردن بێت یان نەخشەداڕێژەر و بڕیاردەر و فەرمان دەربکات بۆ کەسانی تر تا دەگات بەو کەسەی فەرمانەکە جێبەجێدەکات و تاوانەکە بەدەست ئەنجامدەدات، هەموویان بەپلەی جیاواز تاوانبارن و دەبێ سزای خۆیان وەربگرن. هەربۆیە تاوانی تیرۆرکردنی بەکر عەلی دەچێتە هەمان شێواز و چوارچێوەوە. بەڵام لەگەڵ هەموو ئەم راستیانەشدا دەبێ ئەم دۆسییە لە دادگایەکی مەدەنی و سەربەخۆدا لێکۆڵینەوەی لەسەر بکرێت و بەدوا ئاکامی خۆی بگات و بەپێی بەڵگەکان تاوانباران دەستنیشان بکرێن و بەسزای خۆیان بگەن.\nئەم راپۆرتە بۆ شانزەهەمین ساڵیادی بەکر عەلی ئامادە کراوە و پێش هەشت ساڵ لە ژمارە 78ی گۆڤاری نێوەند لە مانگی ئابی 2010 بڵاوکراوەتەوە.\n 📒 گۆڤار | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ژمارە 78ی گۆڤاری نێوەند، مانگی ئابی 2010\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 14 2018 4:02PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 121 KB Sep 14 2018 4:04PM هاوڕێ باخەوان\n2. 👁 ستیڤان شەمزینی


بەرپرسێکی ڕێکخراوی هیوای عێراقی: کۆمەڵگا بووەتە کۆمەڵگایەکی چەکدار و زمانی گفتووگۆ نەماوە، بۆیە ژن کوشتن ڕووی لە هەڵکشان کردووە\nبەرپرسی لقی کەرکوکی ڕێکخراوی هیوای عێراقی، کە ڕێکخراوەکەی تایبەتە بە داکۆکیکردن لە مافەکانی ژنان، ئاماژە بەوە دەکات شیرازەی کۆمەڵگا تێکچووە و کێشە کۆمەڵایەتیەکان بەتەواوەتی ڕوویان لە زیادبوون کردووە، جەخت لەسەر ئەوەش دەکاتەوە ژنان متمانەیان بە دادگا نیە، بۆیە پەنا بۆ خۆکوشتن دەبەن.\nلەم گفتووگۆیەدا لەگەڵ دەنگی ئەمەریکا، سرود ئەحمەد بەرپرسی لقی کەرکوکی ڕێکخراوی هیوای عێراقی دەڵێت"بەپێی ئامارەکان، هەموو ساڵێک لە مانگی 2 و3 دا ڕێژەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان ڕوو لە هەڵکشان دەکات، زۆرێک لەو ژنانەی خۆیان دەکوژن، متمانەیان بە یاسا نیە کێشەکانیان بۆ چارەسەر بکات."\nڕوونیشی کردەوە، کۆمەڵگا بووەتە کۆمەڵگایەکی چەکدار و زمانی گفتووگۆ نەماوە، هەمووی بەزمانی توندوتیژی مامەڵە دەکات، گوتی"خەڵک دەروونیەن ماندووە، نەک تەنها کوشتن، بەڵکو جیابوونەوەش بووەتە مەترسی لەسەر خێزانەکان، ئەمە پێویستی بەپلانی حکومەت و هاتنەخەتی ڕاگەیاندن هەیە، بۆ بڵاوکردنەوەی هۆشیاری و هێورکردنەوەی دۆخەکە."\nسرود ئەحمەد، هۆکاری زیادبوونی ڕێژەی توندوتیژی لە وەرزی بەهاردا بۆ ئەوە دەگێڕێتەوە، لەم وەرزەدا پێداویستیەکان زیاد دەکەن، سەیران و چوونە دەرەوەی خێزان بووەتە نەریت، وەک چۆن لە بەهاردا سیمای زەوی دەگۆڕێت، بیرکردنەوەی خەڵکیش گۆڕانی بەسەردا دێت، گوتی"ڕەنگە بەشێک لە پیاوان نەتوانن پێداویستیەکانی بەهار دابین بکەن، ئەمەش دەبێتە مایەی کێشەی خێزانی."\nبەپێی وتەی بەرپرسی لقی کەرکوکی ڕێکخراوی هیوای عێراقی، هەڕەشەی ئەلیکترۆنیش بووەتە بەشێک لە کێشەکانی ژنان، وتی"کارگەیشتووەتە ئەوەی پیاو بە وێنەی کاتی هاوسەرگیری هەڕەشە لە ژنەکەی دەکات، لە دوای جیابوونەوە لێی، هاوڕێ هەڕەشە لە هاوڕێ دەکات، بەشێوەیەک خەریکە شیرازەی کۆمەڵگا بە تەواوەتی تێکدەچێت.\nسرود ئەحمەد بەرپرسی لقی کەرکوکی ڕێکخراوی هیوای عێراقی ئاماژەی بەوەشکرد، بیری عەشایەری وایکردووە جیابوونەوەیەکی زۆر لەدەرەوەی دادگاکان ڕووبدات، دواتر کاتێک دەچنە دادگا، مافی ژنان یاخود نەفەقەی منداڵ نادرێت، وتی"دۆسیەمان هەیە پیاو لە ژنەکەی جیابووەتەوە، نەفەقەی منداڵێکی دەدات بەڵام هی ئەوانیتر نادات، چونکە تەنها ئەو منداڵەی خۆشەوێت و جیاکاری لە نێوان منداڵەکانی دەکات، یاخود پیاو هەیە لە هاوسەری جیابووەتەوە و بۆ ئەوەی نەفەقە نەدات، چووەتە دەرەوەی وڵات."\nڕاپۆرتی دڵشاد ئەنوەر/ دۆخی ژنان لە هەرێمی کوردستان


زانکۆی ڕاپەڕین - به‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری كار له به‌یروت به‌شداری خوولێكی راهێنانی كرد\nبه‌ڕێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری كار له به‌یروت به‌شداری خوولێكی راهێنانی كرد\nبڵاوکراوەتەوە لە 26 تەمموز 2018 . سەردانەكان: 325\nڕۆژانی ٨ بۆ ١٠ی تەموزی ٢٠١٨، به فه‌رمانی به‌ڕێز وه‌زیری خوێنی بالاو توێژینه‌وه‌ی زانستی، گشت به‌ڕێوه‌به‌ره‌كانی سه‌نته‌ری كار لە زانكۆ حکومییەکانی هەرێمی كوردستان شاندكران بۆ وه‌رگرتنی خولیكی تایبه‌ت له بواری راهێنه‌ری له ولاتی به‌یروت. خوله‌كه له‌لایه‌ن ڕێكخراوی (سپێرهێد) ی به‌ڕیتانی به‌ڕێوه چوو كه ماوه‌ی (٣) رۆژی خه‌یاند.\n(Institution Leadership and Management (ILM\nئامانج له خوله‌كه به‌رزكردنه‌وه‌ی و ناساندنی به‌ڕێوه‌به‌رەکانی سه‌نته‌ری به‌كارخستنی زانكۆ حکومییەکانی كوردستانە وه ك راهێنه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی به‌شێوازێكی ره‌سمی بتوانن ڕاهێنان بكه‌ن به‌ستافی زانكۆ.\nناوه‌رۆکی پڕۆگرامی خوله‌كه:\nناوه‌رۆكی پرۆگرامی خولە‌كه بۆ ڕۆژی یه‌كه‌م : چۆنیه‌تی ووتنه‌وه‌ی بابه‌ته‌كان و شێوازی قسه‌كردن .\nڕۆژی دووه‌م: چۆنیه‌تی داڕشتنی پرۆگرام و دروستكردنی پرێزنته‌یش و چۆنیه‌تی نوسینی ناوه‌رۆكی پریزینته‌یشن بۆ (تره‌ینینگ)\nڕۆژی سێیه‌م : چۆنیه‌تی هه‌ڵسه‌نگاندنی سیمینار و وۆركشۆپ كه چۆن دوای ئه‌نجامدانی سیمینار ( فیدباك) وه‌رده‌گریه‌وه به چشێوازێك زانیارییه‌كان شیده‌كه‌یته‌وه بۆ دڵنیابوونمان له سه‌ركه‌وتنی سیمیناره‌كان.\nله كۆتایی خوله‌كه‌دا تاقی كردنه‌وه به به‌شداربوان كراو، به شێوازی تیۆری و پراكتیكی و ڤیدیۆ به ئامانجی هه‌ڵسه‌نگاندنی توانای به‌شداربوان بۆ بونیان به راهێنه‌ری سه‌ركه‌وتوو، هەروەها بڕوانامه‌ی سه‌ركه‌وتن له‌لایه‌ن دامه‌زراوه‌ی به‌ریتانی ( ئای.ئێڵ. ئێم) وه‌رده‌گرن.


ھەنار - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nھەنار (ناوی زانستی: Punica granatum) میوەیەکە، ئاسایی ڕەنگی سوورە.\nھەنار لە قورئانی پیرۆزدا ناوی ھاتووە. تا ئێستاش جوولەکەکان ھەنار لە ھەندێ تقوسی ئایینی بەکار دەھێنن. ڕۆمان و گریک و فیرعەونەکان ھەناریان ناسیوە ئەمەش لە نەخش و نیگاری سەر دیواری پەرستگاکانیان دەرکەوتووە. بنەچەی ھەنار ئاسیایە بە تایبەتیش ئێران و ھیندستان، ھەنار لە شامەوە (سووریا، ئوردن، فەلەستین، لوبنان) گواستراوەتەوە بۆ باکووری ئەفریقا و میسر و حەوزی سپی ناوەڕاست. سێ جۆر ھەنار ھەیە، ھەناری شیرین و ھەناری ترش و ھەناری مزر کە تامەکەی لە نێوان ترشی و شیرینی دایە.\nچارەسەر بە ھەناردەستکاری\nگیراوەکەی خاوکەر (مسکن) ە بۆ ئازار و باشە بۆ چارەسەرکردنی تا.\nگیراوەی ھاڕراوی گوڵەکەی باشە بۆ چارەسەرکردنی سکچوون و لەناودانی جۆرەکانی کرمی مشەخۆر.\nکوڵاوی توێکڵەی ھەنار باشە بۆ:\nلەگەڵ ھەنگوین وەکو نەرمکەر (بۆ نەرم کردن).\nپاککەرە بۆ ناو دەم و سێنگ و کۆکە ڕەشە.\nدڵ و گەدە بەھێز دەکات و خوێن پاک دەکات و باشە بۆ کەمکردنی ھەوکردنی جگەر و دژ بە ڕشانەوەیە، ھەروەھا ڕێژەی میزکردن زیاد دەکات.\nبۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ھەرسکردن و دەبێتە ھۆی ھەرسکردنی خواردنی قورس و چەور.\nکرمی مشەخۆر دەردەکاتە دەرەوەی لەش و باشە بۆ چارەسەرکردنی سکچوون.\nکوڵاوی توێکڵەکەی باشە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی پێست.\nھەنار یەکێکە لەو میوانەی لەوەرزی پایزدا پێ دەگات، خواردنی ئەم میوەیەش بەشێوەیەکی رێکخراو دەبێتە ھۆی پاراستنی مرۆڤ لە زۆرێک لەنەخۆشیە مەترسیدارەکان، بەھۆی بوونی ماددە دژەئۆکسیدەکان و ڤیتامینەکانەوە ھەنار دەبێتە ھۆی پاراستنی پێست و مانەوەی بەجوانی، بەپێی توێژینەوەیەکی نوێش رۆژانە خواردنی سێ ھەنار ھۆکارێکی باشە کە پارێزگاری لەگەنجێتیت بکەیت و نیشانەکانی پیربوون لەخۆت دووربخەیتەوە.\nسودەکانی ھەنار بۆ پاراستن لە پیربوون: ھەنار زۆرێک لە ڤیتامینە گرنگەکان کە لاشە پێویستی پێیەتی تێیدایە، کە ڕۆڵیان ھەیە لە مانەوەی پێست بەجوانی، بوونی ڤیتامین A و C وا دەکات کە ڕووخسار بەجوانی بمێنێتەوە نیشانەکانی پیربوون دوابخات، ھەروەھا ھۆکارێکە بۆ دروست نەبوونی لۆجبوونی پێست.\nسودەکانی ھەنار وەک دژە ئۆکسید: بەھۆی بوونی بڕێکی باش لە ماددە دژە ئۆکسیدەکان دەبێتە ھۆی ئۆکساندنی لەخانەکانی لاشەدا، کە ئەمەش باشترین ھۆکارە بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەرکەوتنی نیشانەکانی پیری کە بەھۆی تێپەڕبوونی تەمەنەوە دروست دەبن، ھەروەھا بەھۆی دژە ئۆکسیدەکانەوە دەبێتە ھۆی لەناوبردنی وەرەمە شێرپەنجەیەکان.\nبەستەری دەرەکی و سەرچاوەکاندەستکاری\nزانیاری لە بارەی ھەنار و پێکھاتەکانی[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\nماڵپەری ئێن ئارتی Archived ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥, لە وەیبەک مەشین.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ھەنار&oldid=827506»\nدواجار لە ٢٢:٣٩ی ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٣٩ی ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


چارەسەركردنی ئەو بوارانەی كە لاوازن لە عێراق بۆ چاكبوونەوە لە پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا | بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان لە عێراق\nبەغدا، 11 ئاب 2020- بەپێی ڕاپۆرتێکی نوێ کە ئەمڕۆ لەلایەن بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان لە عێراق خرایە ڕوو، شکستی خستنەڕووی ئەو بوارانەی كە لاوازن لە عێراق ئەگەری هەیە ببێتە هۆی زیادبوونی هەژارییەکى سەخت لە وڵاتدا.\nکاریگەری قەیرانی نەوت و ڤایرۆسی كۆرۆنا لەسەر ئەو بوارانەی كە لاوازن لە عێراقدا، ناونیشانی ئەم ڕاپۆرتەیە كە باسی لایەنە سەرەکیەکانی لاوازى ئابووری و ژینگەیى و سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئاسایش و کاریگەرییان بەسەر عێراقەوە ، لەدۆخی ئەم پەتایەی ئێستادا وە دەرەنجامی قەیرانی نەوت، دەکات.\nئەم راپۆرتە یەکەمینە لە زنجیرەیەك راپۆرتی تایبەت بە پەیڕەو كە بەرنامەی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ پەرەپێدان لەبارەى کاریگەرییەکانى پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا لە عێراقدا دەریدەکات. ئەم راپۆرتە هەڵدەستێت بە پێدانى کۆمەڵێک پێشنیار بەمەبەستى هاریکاریکردنی حکومەتی عێراق و لایەکانی پەرەپێدانی نێوخۆیی و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی بۆ پەرەپێدانی ستراتیژیەتەکان کە دەبنە توانادارکردنی عێراق بۆ چاکبوونەوە لە کاریگەرییە مەترسیدارەکانى ئەم پەتایە.\nنوێنەری نیشتەجێی بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان لە عێراق، زێنە عەلی ئەحمەد، گوتی:" لەو وڵاتانەدا كە لە دۆخێكی ناسكدان، تۆڕی سەلامەتی کۆمەڵگاکان لاوازن و بە شێوەیەکی تەواو پێویستیە بنەرەتیەکانی کۆمەڵانی دۆخناسک دابین ناکەن. ئەمەش نایەکسانییەکى قوڵتری کۆمەڵایەتی دروست دەکات."\nهەروەها گوتیشی:"ململانێ و گەندەڵیی چەندان ساڵە بۆتە هۆی لەمپەر و پەککەوتنی سەقامگیری و سڕکردنی بوژانەوە لە عێراقدا. سەرهەڵدانى پەتاى ڤایرۆسى کۆڤید-19 و قەیرانی نەوت بووەتە هۆی زيادكردنى ئەو دۆخە لاوازیەی كە وڵات پیایدا تێپەر دەبێت."\n"ئەو لاوازیانەى لەم راپۆرتەدا خراونەتە ڕوو دەریدەخەن کە ڕووداوێکى تاقانە نەبووەتە هۆى ئەم لاوازییەى عێراق، بەڵكو چەندان هۆکاری ئالۆز بەیەکەوە کاریگەرییان هەبووە بەسەر گشت لایەنێکى پەرەسەندنى وڵاتەکەوە، و پێویستە لە نزیکەوە ڕەچاو بکرێن کاتێک سیاسەتى چاکبوونەوەى عێراق لەم پەتایە دادەڕێژرێت. "\n"چارەسەرکردنى لایەنە لاوازەکانى عێراق بە ڕووبەڕووبوونەوەى ئەم هۆکارە سەرەکیانە زۆر گرنگە بۆ بەدەستهێنانی ئەجێندای 2030 و هێنانەوەى عێراق بۆسەر ڕێچکەی بووژانەوە و پێشکەوتن. هیوادارین ئەم ڕاپۆرتە ئامرازێکی بەسوودبێت بۆ هاوبەشان تاوەکو بتوانن کۆمەڵێک سیاسەتی پتەو بۆ چاکبوونەوەی وڵات ، پاش پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا، دابڕێژن."\nئەم ڕاپۆرتەی ڕێکارییە، تێگەیشتنێكی فرە ڕەهەندی لاوازى بەگوێرەى ئەو میتۆدۆلۆژیە پەیڕەوە دەكات کە لەلایەن رێكخراوی هاریكاری ئابووری وپەرەپێدانەوە داڕێژراوە، و بە ڕاوێژلەگەڵ ئاژانسەکانى نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراقدا پەرەیپێدراوە، بە تایبەتی رێكخراوى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ كشتوكاڵ وخۆراك و رێكخراوى نێوده‌وڵه‌تى كۆچ و رێكخراوى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ كار و سندوقى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ دانیشتوان و سه‌ندوقى نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ منداڵان-یونیسێف، و دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی رەگەزى و توانادارکردنى ئافرەتان، و بەرنامەی خۆراکی جیهانی و ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی.\nراپۆرتی سیاسەتی داهاتووی بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان لە عێراق رووماڵی لایەنەکانی پاراستنی کۆمەڵایەتی و سەقامگیری ئابووری بچوك و پێکەوە ژیانی کۆمەڵایەتی و دۆخى ناسکى ناوماڵ لەخۆ دەگرێت.\nڕاپۆرتى کاریگەری قەیرانی نەوت و ڤایرۆسی كۆرۆنا بەسەر ئەو بوارانەوە كە عێراق تیایاندا لاوازە لەسەر ماڵپەڕی بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان لە عێراق بەردەستە.\nفەی داوود، ڕاوێژكاری ڕاگەیاندن و پەیوەندیەكان، 964781976460+


وەزیری تەندروستی لە بارەی كۆلێرا وە ڕوونكردنەوە دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند، هاوشێوەی وڵاتانی پێشكەوتوو كۆمەڵێك ڕێكاری نوێ بۆ ڕووبەڕووبونەوەی كۆرۆنا دەگیرێتبەر، وتیشی تائێستا كۆلێرا لەهەرێم تۆمار نەكراوە.\nسامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا لە سلێمانی ڕایگەیاند، كۆمەڵێك ڕێكاری پێویست هەیە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا ڕەنگە بڕیاری لێبدرێت هاوشێوەی وڵاتان بەهۆی ئەوەی لە سەرەتای ئەم مانگەوە هەندێك مەرج دانراوە ئێمەش لە هەرێمی كوردستان لەگەڵ كونسوڵگەری وڵاتی فەڕەنسا لەسەر هێڵین و داوای لێكردووین بچینە نێو سیستمی جیهانی بە دانانی ئەو كۆدەی بۆ ڤاكسینەو لە وەرگرتنی ڤیزا و سەفەركردندا بەكار دێت.\nوتیشی، نەخۆشی سكچوون جۆری زۆرەو یەكێكیان نیشانەی كۆلێرایە، ئەو پشكنینانەی لە هەرێم كراون هیچیان كۆرۆنا نەبوون و جێگەی مەترسی نین ،بەڵام ئەمە ئەوە ناگەیەنێت هاووڵاتیان خۆ پارێزی نەكەن و ئاگاداری خۆیان نەبن بەتایبەت دەبێت زۆر ئاگاداری منداڵان بن و خۆیان بپارێزن لە خواردنی پیس و ئاوی پیس.\nباسیلەوەشكرد، نەخۆشی كەڕووی ڕەش نەخۆشیەكی نەگوازرایەو ناڕاستەوخۆ بەهۆی ژینگەی پیسەوە دروست دەبێت.\nئاماژەی بەوەشكرد، هیچ كەسێك كێشەی لەگەڵ وەرگرتنی ڤاكسین نەبووە تەنها یەك حاڵەت هەبووە لە سلێمانی كە لە ئَستادا دۆخی نەخۆشەكە بەرەو باش بوون ڕۆشتووە.\nسەبارەت بەو هەواڵانەی باس لە بوونی گەندەڵی دەكەن لە نێو تەندروستی هەڵەبجە وەزیری تەندروستی وتیڤن لیژنەی تایبەتمەندمان بۆ ئەو بابەتە پێكهێناوەو بەدواداچوون دەكەن هەركەسێك دەستی هەبێت لە گەندەڵیدا ڕێكاری یاسایی بەرامبەر دەكرێت و سزا دەدرێت\nوتیشی، ژمارەی تێستكردن لە هەرێمی كوردستاندا لە ستانداری جیهانی زیاترەو تێستكردن بنەمای دەستنیشانكردنی نەخۆشییەكانە بۆیە سوپاسی هاووڵاتیان دەكەین.\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی ڕاهێنانی پیشەیی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایدەگەیەنێت: بەمەبەستی ڕەخساندنی هەلی كاری زیاتر لە بازاڕی كاردا و هەوڵدان بۆ…


ژمارەیەک منداڵ لە میانمار بە زیندوویی سووتێندران - Mehr News Agency\n4 rezberê 2017 - 16:39\nNews Code 12560\nژمارەیەک منداڵ لە میانمار بە زیندوویی سووتێندران\nڕۆژنامەی ئێندیپێندێنت لە ڕاپۆرتێکدا وێڕای ئاماژە بە کۆمەڵ کوژی موسڵمانانی ڕۆهینگیا ڕایگەیاند کە سەربازانی میانماری ژمارەیەک منداڵیان بە زیندوویی سووتاندووە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ڕۆژنامەی ئێندیپێندێنت بە ئاماژە بە کۆمەڵ کوژی موسڵمانان لە میانمار ڕاپۆرتیان دا کە سەربازانی ئەو وڵاتە ژمارەیەک کەسیان بە زیندووی سووتاندووە یا سەریانیان لە لەشیان جودا کردووەتەوە.\nلە ماوەی یەک هەفتەی ڕابردوو زیاتر لە ٦٠ هەزار کەس لە ڕۆهینگیا هەڵاتوون و چوونەتە سنووری بەنگلادش و ئاوارە بوون. ئەمە لە حاڵێکدایە کە دەوڵەتی بەنگلادشیش سنوورەکانی بەستووە و دەڵێت کە توانی وەرگرتنی پەنابەرەکانی نەماوە.\nموسڵمانانی ڕۆهینگیا کە حەشیمەتێکی یەک ملیۆن کەسیان لە میانمار هەیە لە ویلایەتی ڕاخین لە ڕۆژاوای میانمار دەژین. ئەو نەتەوە هیچ مافێکی شارۆمەندیان نییە چونکوو میانمارلە ئەوان وەکوو شارۆمەندی خۆی چاو لێناکات و لە سەر ئەو باوەڕەیە کە ئەوان ئەبێ بگەڕێندرێنەوە بۆ بەنگلادش.


19:39 یه‌ك شه‌ممه 25 ئاب 2019\nلیژنەیەکی وەزارەتی ناوخۆ پێشنیاز دەکات مۆڵەت بە جام ڕەشکردنی سەیارە بدرێت و لە بەرامبەردا ساڵانە بڕێک پارە لە شۆفێرەکە وەربگیرێت، بەڕێوەبەری هاتوچۆی هەرێمیش دەڵێت، لارییان لە پێشنیازەکە نییە، بەڵام دەبێت ڕەچاوی بارودۆخی ئەمنی بکرێت.\nڕزگار عەلی، بەڕێوەبەری هاتووچۆی هەرێم بە ناس کوردی ڕاگەیاند:”لیژنەیەک لە وەزارەتی ناوخۆ پێشنیازیان کردووە بە مەبەستی ڕێکخستنی ڕەشکردنی جامی سەیارە، ڕێگە بدرێت بە ئۆتۆمبێلی تایبەت جامی سەیارەکانیان ڕەش بکەن، بەڵام لە بەرامبەردا ساڵانە لەگەڵ تازەکردنەوەی مۆڵەتەکەیدا بڕێک پارەیان لێوەربگیرێت”.\nوتیشی، پێشنیازەکە بۆ ئەوەیە، وەک ئێستا هەرکەس هەڵنەستێت بە هەڕەمەکی جامی ئۆتۆمبێلەکەی ڕەش بکات، بەڵکو پێویستی بە مۆڵەت هەبێت.\nبەڕێوەبەری هاتووچۆی هەرێم ئاماژەی بەوەشکرد، بابەتەکە هێشتا تەنها پێشنیازە و نەبووە بە بڕیار، ئەگەر ببێت بە بڕیاریش وەک هاتوچۆ لارییان لێی نیە، بەڵام پێویستە ڕەچاوی بارودۆخی ئەمنیش بکرێت.\nهاوکات سامی جەلال، بەڕێوەبەری دیوانی وەزارەتی ناوخۆی هەرێم لەبارەی پێشنیازەکە و پەیوەندی بە دۆخی ئەمنییەوە بۆ ناس کوردی روونکردەوە: ” هەرچەندە بڕواناکەم شتی وا بکرێت، بەڵام هەرکات بوو بە بڕیار، ئەوکات قسەی خۆمان دەبێت”.\nهەرچەندە لەئێستادا ڕەشکردنی جامی ئۆتۆمبێل قەدەغەیە، بەڵام زۆرینەی ئۆتۆمبێلی بەرپرسانی حزبی یاخود حکومی جام ڕەشن، ئەمە جگە لەوەی هەندێک کەسی ئاسایی وەک حەزێک ئەو کارە دەکەن و ئەگەر لە مەفرەزەکانی هاتوچۆ و پۆلیس و ئاسایشدا بگیرێن، سزا دەدرێن.\nهەفتەیەک بوو لە بوارەکەی کاری دەستکەوتبوو\n09:40 سێ شه‌ممه 29 تشرینی یه‌كه‌م 2019


״بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن لەكاتی دیاریكراوی خۆیدا״ – Knwe.org\nسەرەکی » هەواڵ » ״بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن لەكاتی دیاریكراوی خۆیدا״\nدوێنێ، د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆمار پێشوازیكرد لە مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عیراق و گفتوگۆیانكرد لەبارەی بارودۆخی سیاسی و ئەمنی و تەندروستی و ئابووریی وڵات. هاوكات سەرۆك وەزیران كورتەباسێكی لەبارەی ئەنجامی سەردانە رەسمییەكەی بۆ ئەمریكا و دەرئەنجامەكانی دیالۆگی ستراتیژیی، خستەڕوو.\nلە دیدارەكەدا، سەرۆك كۆمار، ئەنجامی دیالۆگی ستراتیژیی لەگەڵ ئەمریكا و هەوڵەكانی سەرۆك وەزیران و وەفدی حكومەت بەرزنرخاند و بەگرنگییشەوە باسی لە یەكخستنی هەوڵەكانی هێزە نیشتمانییەكان كرد لەپێناوی بەدیهێنانی سەقامگیری و بەهێزكردنی سەروەریی عیراق و پاراستنی بەرژەوەندیی باڵای وڵات.\nهەر لە دیدارەكەدا، جەختكرایەوە لەسەر «گرنگیی پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی هاووڵاتیان و ریشەكێشكردنی پاشماوەكانی داعش كە لە هەوڵدان سەقامگیری و ئارامیی هەندێك ناوچە و شار تێك بدەن»، «رێگرتن لە هەوڵە تاوانكارییەكان كە ئاسایشی هاووڵاتیان دەكاتە ئامانج و پێشكەشكردنی هەموو پشتیوانییەك لە هێزە ئەمنییەكان بۆ جێبەجێكردنی ئەركەكانیان».\nلە تەوەرێكی دیكەدا، باس لە گرنگیی هەڵبژاردنەكانی داهاتوو كرا و بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن لەكاتی دیاریكراوی خۆیدا دووپاتكرایەوە، هەروەها دابینكردنی گشت پێداویستییەكان، تا هەڵبژاردن بەشێوەیەكی دادپەروەرانە لە قۆناغە جیاجیاكانیدا بەڕێوەبچێت دوور لە ساختەكاری و فرتۆفێڵ، هێنانەدیی خواستی راستەقینەی دەنگدەران لە هەڵبژاردنی نوێنەرەكانیان و زامنكردنی بەشداریی بەرفراوانی خەڵك، تەئكیدی لەسەر كرایەوە.\nدیداری سەرۆك كۆمار و وەزیری رۆشنبیری\nلەمیانی پێشوازیشی لە حەسەن نازم وەزیری رۆشنبیریی عیراق، سەرۆك كۆمار هەوڵەكانی وەزارەتی رۆشنبیری و دامەزراوە حكومییەكانی بەرزنرخاند بۆ گەڕاندنەوەی 17 هەزار شوێنەوار، ئاماژەشیكرد بە گرنگیی پاراستن و گرنگیدان بە شوێنەوار و شوێنە كەلتوورییەكان وەك سەرمایەیەكی گرنگی وڵات و پاراستنی پێگەی وڵات لەنێو شارستانییەكاندا.\nكۆبوونەوەی سەرۆك كۆمار و سەرۆكی دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەكان\nلەلایەكی دیكەوە و لەمیانی دیداری سەرۆك كۆمار و عەلی موئەیەد سەرۆكی دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەكانی عیراق. سەرۆك كۆمار، پێویستیی بڵاوكردنەوەی چەمكە دیموكراسییەكان و بەهێزكردنی ئازادیی بیروڕا و رادەربڕینی بەپێی دەستوور، دووپاتكردەوە. جەختیشی لەسەر راگەیاندنی پیشەیی و بێلایەنانە كردەوە بەشێوەیەك یەكبگرێتەوە لەگەڵ كەلتووری پێكەوەژیانی ئاشتیانە و دووركەوتنەوە و روبەڕوبوونەوەی وتاری رقوكینە.


آتالارئ اۆزریندن، آللاها دین اؤگرتن‌لر! - 2 - فئطرات دینی\nآتالارئ اۆزریندن، آللاها دین اؤگرتن‌لر! – 2\n13 دوندوران 2020\nواحیە قارشئ ایعتیراضئن تمل گرکچەسی:\nتاریح بۇیونجا واحیە قارشئ یاپئلان ایعتیراض‌لارئن تمل گرکچەسی دائیما “آتالار دینی” اۇلموش‌تور. آللاهئن مساژلارئ‌نئ ایلتن ألچی‌لرە قارشئ یاپئلان ایعتیراض‌لارئن گرکچەسی دائیما آتالارئن یاپتئق‌لارئ اۇلموش‌تور. ألچی‌لرە قارشئ گلن‌لر بو ایعتیراض‌لارئندا هیچ‌بیر زامان، “بیز ذاتن آللاها اینانمئیۇروز کی، سن نەدن بیزی آللاها داعوت أدییۇرسون” دەمەمیش‌لردیر.\nآما “آللاە بؤیلە بیر شەی أمرەتمیش اۇلسایدئ بونو آتالارئمئزدان دویاردئق، بیز آتالارئمئزدان بؤیلە بیر شەی دویمادئق” دەمیش‌لردیر.\nواحیە ایعتیراض، دائیما بو گرکچەیە دایاندئرئلمئش‌تئر. بو دوروم تاریح بۇیونجا بؤیلە اۇلدوغو گیبی گۆنۆمۆزدە دە بؤیلەدیر. دگیشن هیچ‌بیر شەی یۇق‌تور. شؤیلە کی:\nنوح (ع)، قاومی‌نی واحیە چاغئرمئش آما قاومی: “بیز آللاها اینانمئیۇروز” دیەرک دگیل، “آللاە بیزە بؤیلە بیر شەی أمرەتمەدی، بیز آتالارئمئزدان بؤیلە بیر شەی دویمادئق” دیەرک ایعتیراض أتمیش‌تی:\nوَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ أَفَلَا تَتَّقُونَ ﴿۲۳﴾ فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا هَذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَنْزَلَ مَلَائِكَةً مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ ﴿۲۴﴾ (سورة المؤمنون)\nآندۇلسون، نوحو کندی قاومی‌نە گؤندردیک. قاومی‌نە دەدی کی: “أی قاومیم، آللاها قوللوق أدین. اۇنون دئشئندا سیزین باشقا ایلاهئنئز یۇق‌تور، یینە دە ساقئنمایاجاق مئ‌سئنئز؟” بونون اۆزری‌نە کندی قاومیندن اینکارجئ ایلری گلن‌لر شؤیلە دەدی‌لر: “بو آنجاق سیزین گیبی بیر بشردیر، سیزە اۆستۆنلۆک تاسلاماق ایستییۇر. أگر آللاە دیلەسەیدی، بیر ملک گؤندریردی. بیز اؤنجەکی آتالارئمئزدان بؤیلە بیر شەی دویمادئق.” (مۆمینون سورەسی؛ 24-23)\nگؤرۆلدۆگۆ اۆزرە واحیە ایعتیراضئن گرکچەسی آللاها اینانماماق دگیل، “آتالارئن اویغولاماسئ‌دئر”. چۆنکۆ ایعتیراضئ یاپان‌لارا گؤرە آللاهئن نە بویوردوغونو گؤسترن أن ساغلام دلیل (کندی‌لری گیبی بشر اۇلان بیر ألچی‌نین گتیردیگی مساژلار دگیل) آتالارئن اویغولاماسئ‌دئر. بو دوروم داحا سۇنراکی ألچی‌لرین قاویم‌لری ایچین دە دگیشمەمیش‌تیر.\nهودون قاومی (عاد) وە صالیحین قاومی (ثمود) دە واحیە قارشئ عاینئ گرکچەلرلە، آتالارئن یاپتئق‌لارئ (گلەنک) ایلە ایعتیراض أتمیش‌لردی:\nقَالُوا أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ﴿۷۰﴾ (سورة الأعراف)\n(هودا) دەدی‌لر کی: “سن بیزە، تک آللاها قوللوق أتمەمیز وە آتالارئمئزئن تاپماق‌تا اۇلدوق‌لارئ‌نئ بئراقمامئز ایچین می گلدین؟ أگر دۇغرو سؤزلۆ بیری‌یسن، بیزی تهدید أتتیگین عاذابئ گتیر باقالئم.” (آعراف سورەسی؛ 70)\nقَالُوا سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُنْ مِنَ الْوَاعِظِينَ ﴿۱۳۶﴾ إِنْ هَذَا إِلَّا خُلُقُ الْأَوَّلِينَ ﴿۱۳۷﴾ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿۱۳۸﴾ (سورة الشعراء)\n(اۇنلار) شؤیلە دەدی‌لر: “سن اؤگۆت ورسن دە ورمەسن دە بیزجە بیردیر. بو (یاپتئق‌لارئمئز) اؤنجەکی‌لرین (آتالارئمئزئن) گلەنگیندن باشقا بیر شەی دگیل‌دیر. بیز، بوندان دۇلایئ دا جزالاندئرئلاجاق دگیلیز.” (شوعارا سورەسی؛ 138-136)\nقَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِي اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى قَالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ ﴿۱۰﴾ (سورة إبراهیم)\n(نوح، عاد وە ثمود قاویم‌لری رسول‌لری‌نە) دەدی‌لر کی: “سیز، بنزەریمیز اۇلان بیرر بشردن باشقاسئ دگیل‌سینیز. سیز بیزی، بابالارئمئزئن تاپتئق‌لارئندان چەویریپ أنگللـەمک ایستییۇرسونوز. اؤیلەیسە بیزە آپ‌آچئق بیر دلیل گتیرین.” (ایبراهیم سورەسی؛ 10)\nایبراهیم نبی‌یە یاپئلان ایعتیراضئن گرکچەسی دە ألبتتە کی عاینئ (آتالارئن یاپتئق‌لارئ) اۇلموش‌تو:\nقَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ ﴿۷۲﴾ (سورة الشعراء)\nایبراهیم: “پکی!” دەدی، “یالواردئغئنئزدا اۇنلار سیزی ایشیتییۇرلار مئ؟” (شوعارا سورەسی؛ 72)\nقَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءَنَا كَذَلِكَ يَفْعَلُونَ ﴿۷۴﴾ (سورة الشعراء)\nشؤیلە جواب وردی‌لر: “حایئر، آما بیز آتالارئمئزئ بؤیلە یاپارکن بولدوق.” (شوعارا سورەسی؛ 74)\nموسایا (ع) یاپئلان ایعتیراضئن گرکچەسی دە ألبتتە کی عاینئ اۇلموش‌تو (آتالارئن یاپتئق‌لارئ):\nفَلَمَّا جَاءَهُمْ مُوسَى بِآيَاتِنَا بَيِّنَاتٍ قَالُوا مَا هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُفْتَرًى وَمَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ ﴿۳۶﴾ (سورة القصص)\nموسا اۇنلارا آپ‌آچئق آیت‌لریمیزی گتیرینجە دەدی‌لر کی: “بو، اۇلسا اۇلسا اویدورولموش بیر سیحیردیر. بیز اؤنجەکی آتالارئمئزدان بؤیلەسینی ایشیتمەمیش‌تیک.” (قاصاص سورەسی؛ 36)\nوە نیهایت سۇن نبی موحاممدە (ع) یاپئلان ایعتیراضئن گرکچەسی دە ألبتتە کی عاینئسئ اۇلموش‌تو؛ یاعنی آتالارئن یاپتئق‌لارئ وە گلەنک:\nوَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿۱۷۰﴾ (سورة البقرة)\nاۇنلارا: “آللاهئن ایندیردیگی‌نە (قورئانا) اویون!” دەنیلدیگی زامان، “حایئر! بیز آتالارئمئزئ اۆزریندە بولدوغوموز یۇلا اویارئز” دەدی‌لر. یا آتالارئ بیر شەی آنلامامئش، دۇغرویو دا بولامامئش ایدی‌یسەلر دە می (اؤیلە یاپاجاق‌لار)؟ (باقارا سورەسی؛ 170)\nوَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُوا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿۱۰۴﴾ (سورة المائدة)\nاۇنلارا: “آللاهئن ایندیردیگی‌نە وە رسولە گلین!” دەنیلدیگی واقیت، “آتالارئمئزئ اۆزریندە بولدوغوموز (یۇل) بیزە یتر.” دەرلر. آتالارئ هیچ‌بیر شەی بیلمییۇر وە دۇغرو یۇل اۆزریندە بولونمویۇر ایسەلر دە می (اؤیلە یاپاجاق‌لار)؟ (مائیدە سورەسی؛ 104)\nگؤرۆلدۆگۆ اۆزرە واحیە (آللاهئن ألچی‌لری‌نە) قارشئ یاپئلان ایعتیراضئن گرکچەسی هیچ‌بیر زامان “آللاهئن اینکارئ” اۇلمامئش وە آللاها داعوت أدن ألچی‌لرە هیچ‌بیر زامان “بیز ذاتن آللاها اینانمئیۇروز کی، سن بیزی نەدن آللاها داعوت أدییۇرسون” دەنیلمەمیش‌تیر. عاکسی‌نە بو ایعتیراض‌لارئن تمل گرکچەسی دائیما “آتالارئن اویغولامالارئ /أثرلری” اۇلموش‌تور:\nوَكَذَلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ ﴿۲۳﴾ (سورة الزخرف)\nسن‌دن اؤنجە دە حانگی بلدەیە بیر اویارئجئ گؤندرمیش‌سک، اۇرانئن ایلری گلن‌لری سادەجە: “بیز بابالارئمئزئ بیر دین اۆزریندە بولدوق، بیز آنجاق اۇنلارئن أثرلری‌نە /ایزلری‌نە اویارئز.” دەدی‌لر. (زوحروف سورەسی؛ 23)\nدەمک کی، تاریح بۇیونجا واحیە قارشئ دائیما “آللاهئن بویروق‌لارئ‌نئن آنجاق آتالاردان اؤگرنیلەبیلەجگی” ایددیعاسئ ایلە ایعتیراض أدیلمیش‌تیر. بین‌لرجە یئل‌دئر هیچ دگیشمەین بو گرکچە ألبتتە کی گۆنۆمۆزدە دە دگیشمەمیش‌تیر. نوحا (ع) یاپئلان ایعتیراض ایلە موحاممدە (ع) یاپئلان ایعتیراض آراسئندا (بین‌لرجە یئلا راغمن) هیچ‌بیر فارق اۇلمادئغئ گیبی، موحاممدە (ع) یاپئلان ایعتیراض ایلە گۆنۆمۆزدەکی ایعتیراض‌لار آراسئندا دا هرحانگی بیر فارق یۇق‌تور. وە قئیامتە قادار دا بو دوروم بؤیلە دوام أدەجک‌تیر.\nقورئان، اؤنجەکی رسول‌لرە یاپئلان ایعتیراض‌لارئ بیزە (ماثال اۇلسون دییە دگیل) بونلاردان عیبرت آلالئم وە عاینئ حاطالارا دۆشمەیەلیم دییە آنلاتئر (قئصصا أدر). آما قورئانئن بو قئصصالارئ ایچین مککە مۆشریک‌لری گیبی “اؤنجەکی‌لرین ماثال‌لارئ” دیەن‌لر /ظاننەدن‌لر، ماعال‌أسف آزئنلئق‌تا دگیل‌دیر.\nنیتەکیم آللاهئن آیت‌لری‌نە قارشئ بین‌لرجە یئل‌دئر “آتالار دینی” اۆزریندن یاپئلان ایعتیراضئن گۆنجل دیلی شؤیلەدیر: “بیز آتالارئمئزدان بؤیلە بیر شەی دویمادئق، دەمک کی آللاە بیزە بؤیلە بیر شەی أمرەتمەدی، أمرەتمیش اۇلسایدئ بونو آتالارئمئزدان دویاردئق. 1400 یئل‌دئر أجدادئمئز، بۆیۆک‌لریمیز بونلارئ دویمادئ، بیلمەدی دە، شیمدی سیز می دویدونوز، بیلدینیز؟”\nگؤرۆلدۆگۆ اۆزرە، أجدادئ /آتالارئ رفرانس گؤسترەرک ایعتیراض‌دا بولونان‌لار، آللاهئ اینکار أتتیک‌لری (اینانمادئق‌لارئ) ایچین دگیل، آتالارئن اویغولامالارئ‌نئ آللاهئن أمری ظاننەتتیک‌لری ایچین بؤیلە داورانئیۇرلار. یۇقسا اۇنلارئن دا آماجئ، آللاهئن أمیرلری‌نە اویماق‌تئر. آما بونو “آللاهئن کیتابئ‌نا باقاراق دگیل دە، آتالارا باقاراق” یاپتئق‌لارئ ایچین حاطایا دۆشۆیۇرلار. لاکین دۆشتۆک‌لری حاطانئن فارقئندا دگیل‌لر.\nاۇ قادار کی، بؤیلە داورانان‌لار (قورئانا دگیل، آتالارئ‌نا اویان‌لار) آللاهئن یاساقلادئغئ بیر فوحشیاتئ بیلە “آللاە بیزە بونو أمرەتتی” ایددیعاسئ ایلە یاپابیلیر:\nوَإِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً قَالُوا وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءَنَا وَاللَّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴿۲۸﴾ (سورة الأعراف)\nاۇنلار بیر کؤتۆلۆک (فوحشیات) یاپتئق‌لارئ زامان، دەرلر کی: “بیز بابالارئمئزئ بؤیلە یاپارکن بولدوق؛ (دەمک کی) آللاە بیزە دە بؤیلە یاپمایئ أمرەتتی.” دە کی: “آللاە آصلا کؤتۆلۆگۆ أمرەتمز. سیز، بیلمەدیگینیز شەی‌لری آللاها مئ ایسناد أدییۇرسونوز؟” (آعراف سورەسی؛ 28)\nدەمک کی آتالارئ‌نئ رفرانس آلان اینسان‌لار، آللاهئن یاساقلادئغئ بیر فوحشیاتئ ایشلەرکن بیلە: “بن بونو آللاهئن أمری بؤیلە اۇلدوغو ایچین یاپتئم.” دیەبیلییۇر. یاعنی هم آللاهئن یاساقلادئغئ بیر فوحشیاتئ ایشلییۇر، هم دە “بونو بیزە آللاە أمرەتتی” دیەرک آللاها ایفتیرا آتئیۇر. آللاها دین اؤگرتمەیە قالقئشان اینسان اۇغلونون حاددی‌نی بو قادار آشابیلمەسینە شاشئرمامالئ:\nقُلْ أَتُعَلِّمُونَ اللَّهَ بِدِينِكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۱۶﴾ (سورة الحجرات)\nدە کی: “سیز دینینیزی آللاها می اؤگرتییۇرسونوز؟” آللاە گؤک‌لردە وە یردە اۇلان‌لارئ بیلیر، آللاە هر شەیی بیلن‌دیر. (حوجورات سورەسی؛ 16)\nساورولمانئن وە ساپئتمانئن نەدنی:\n“قورئانا شاشئ باقماق‌تئر”\nاینسا‌ن اۇغلو، نەدن بو قادار بۆیۆک بیر ساورولما یاشار؟ نەدن بو قادار حاددی‌نی آشار؟ بونلارئن جوابئ تارتئشماسئز بیچیم‌دە، قورئان‌دان اوزاقلاشماق وە قورئانا شاشئ باقماق‌تئر:\nوَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ ﴿۳۶﴾ وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ ﴿۳۷﴾ (سورة الزخرف)\nکیم راحمانئن ذیکریندن (قورئان‌دان) اوزاقلاشئپ، اۇنا شاشئ باقارسا؛ (اۇنا) بیر شەیطانئ موساللاط أدریز وە (اوُ شەیطان) اوُنون یاقئن بیر دۇستو اۇلور. اۇ شەیطان‌لار، اۇنلارئ دۇغرو یۇل‌دان آلئ‌قۇیار، اۇنلار ایسە کندی‌لری‌نی هیدایت اۆزرە اۇلدوق‌لارئ‌نئ سانئرلار. (زوحروف سورەسی؛ 37-36)\nگؤرۆلدۆگۆ اۆزرە ساپئتتئغئ حال‌دە کندیسینی هیدایت‌تە ظاننەدن اینسان‌لار قورئانا اینانمادئق‌لارئ ایچین دگیل، قورئان‌دان اوزاقلاشتئق‌لارئ وە قورئانا شاشئ باقتئق‌لارئ ایچین بو دوروما دۆشۆیۇرلار. وە نە حازین‌دیر کی، گۆنۆمۆزدەکی مۆسلۆمان‌لارئن اؤنملی بیر بؤلۆمۆ؛ یاعنی “بن مۆسلۆمانئم” دیەن‌لرین چۇغونلوغو، ماعال‌أسف بو دوروم‌دادئر.\nوە حاتتا غالیبا بو دوروم تاریح بۇیونجا دا حپ بؤیلە اۇلموش؛ وە موحتملن بؤیلە دە اۇلاجاق کی، رسول قئیامت‌تە: “یا راببی! ایشتە بنیم بو اۆممتیم قورئانئ مهجور أتتی.” دیەرک اۆممتی‌نی آللاها شیکایت أدەجک‌تیر. دەمک کی، بو اۆممتین اؤنملی بیر بؤلۆمۆ قورئانئ ترک أتتی. لاکین بونون فارقئندا دگیل؛ وە حاتتا قورئانئ ترک أدن بو تۇپلولوق‌لار ایچیندە قورئانئ (سؤزدە) هیچ ألیندن دۆشۆرمەین‌لر بیلە وار.\nاۇ حال‌دە ناسئل اۇلویۇر بو؟ چۆنکۆ بونلار “زوحروف؛ 36″دا بویرولدوغو گیبی قورئانا شاشئ باقئیۇر وە “هود؛ 3-2″تە بویرولدوغو گیبی آللاهئن آیت‌لری‌نی آللاهئن آچئقلامالارئ (آیت‌لری) ایلە دگیل، کندی یۇروم‌لارئ ایلە آچئقلئیۇرلار. بؤیلە اۇلونجا دا، آللاەتان باشقا ماعبودلار اۇرتایا چئقئیۇر.\nاۇ حال‌دە نە یاپئلمالئ‌دئر؟ مۆمین‌لر ایچین یۇل آچئق وە نت‌تیر. بو یۇل دا آتالارا، اۇنا وەیا بونا تابیع اۇلماق دگیل، رسول موحاممدە تابیع اۇلماق‌تئر. بونون ایچین دە رسول موحاممدین واحیە دایالئ حادیث‌لری اۇلان قورئانا (آللاهئن کلامئ؛ رسولۆن بەیانئ اۇلان قورئانا) سئم‌سئقئ سارئلماق گرکیر:\nاللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ﴿۲۳﴾ (سورة الزمر)\nآللاە سؤزلرین أن گۆزلی‌نی (أن گۆزل حادیثی) بیربیری‌نە بنزەر، ایکیشرلی (آیت‌لر شکلیندە دۆزنلنمیش) بیر کیتاب اۇلاراق ایندیرمیش‌تیر. (بو دۆزنلەمە) راببیندن قۇرقان‌لارئن تۆی‌لری‌نی اۆرپرتیر. سۇنرا وۆجودلارئ‌نئ وە قالب‌لری‌نی آللاهئن ذیکری‌نە (وردیگی بیلگی‌یە) قارشئ یوموشاتئر. ایشتە بو، آللاهئن یۇلودور. اۇ، گؤرەوی‌نی یاپان قول‌لارئ‌نئ بو یۇلا سۇقار. آللاهئن ساپئق سایدئغئ‌نئ کیمسە دۇغرو یۇل‌دا گؤرەمز. (زۆمر سورەسی؛ 23)\nوَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا﴿۲۷﴾ يَا وَيْلَتَى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا ﴿۲۸﴾ لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِي وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنْسَانِ خَذُولًا﴿۲۹﴾ (سورة الفرقان)\nاۇ گۆن، ظالیم کیمسە (پیشمانلئق‌تان) أل‌لری‌نی ائسئرئپ، شؤیلە دەر: “کشکە اۇ رسولۆن یۇلونا تابیع اۇلسایدئم؛ یازئق‌لار اۇلسون بانا! کشکە اۇ فالانجایئ دۇست أدینمەسەیدیم! چۆنکۆ ذیکیر (قورئان) بانا گلدیگی حال‌دە (دۇست بیلدیگیم اۇ فالان) بنی (قورئان‌دان) ساپتئردئ. (فورقان سورەسی؛ 29-27)\nراببینیزدن سیزە ایندیریلن (قورئانا) تابیع اۇلون. وە (ساقئن) اۇندان باشقا هیچ‌بیر ولی‌یە (اۇتۇریتەیە) تابیع اۇلمایئن. (لاکین) چۇق آزئنئز بو اؤگۆدۆ توتویۇرسونوز. (آعراف سورە؛ 3)\nدۇچ. دۇک. ذکی بایراقتار\nآتالارئ اۆزریندن، آللاها دین اؤگرتن‌لر! – 1


نامەیەكى كراوە بۆ فائق گوڵپى – Denegkan\nنامەیەكى كراوە بۆ فائق گوڵپى\nدەستخۆشى شكاندنى عورفێكى سەقەتت لێدەكەم\n…… موعتەسەم نەجمەدین\nبەڕێز, گوڵپى رەنگە زۆر مەوقیف هەبێت لە مێژووى ژیانى تۆدا جێگاى رێز و ستایش بێت و تۆ وەك خۆت بتوانى شانازى پێوەبكەیت وە بە سەروەری بۆ خۆتی تۆمار بكەیت, لەمەشدا خەڵكێكى نزیك لە تۆ شایەتیت بۆ بدەن, بەڵام بە راستى لێت ناشارمەوە كاتێك كە بیستم تۆ زۆر بە بێدەنگى، بە هێمنى پۆستى سەرۆكایەتى حزبەكەت بەوپەڕى دڵ فراوانیەوە چۆڵكرد بۆ هاوڕێیەكى لاوت, ئەم مەوقفە تووشى شۆكى كردم تۆ بەم هەڵوێستەت عورفێكى زۆر سەقەتى كوردستان و رۆژهەڵاتى ناوەڕاستت شكاند, كە سەركردە لەم وڵاتانە بە كودەتا نەبێت محاڵە كورسییەكانى دەسەڵات بە جێبهێڵن.\nبەڕێز, گوڵپى من نازانم بەرپرسانى دەسەڵات لەم وڵاتەى ئێمە چۆن ئەم مەوقیفەى تۆ دەبینن و چۆن شیتاڵكارى بۆ دەكەن, رەنگە هەندێكیان بە شێتت بخەنەڕوو كە تۆ چۆن وا بە ئاسانى دەستبەردارى كورسیەكەت بوویت, بەڵام دڵنیام لە ناخەوە هەست بەوە دەكەن كە تۆ بەم هەڵوێستەت چ مەوقفێكى شەرمەزاریت بۆ ئەوان دروستكرد .\nمەزنى مرۆڤ لەو ساتانەدا دەردەكەوێت كە زۆر بە دڵ فراوانى و لە خۆبوردەییەوە بەرژوەندییە تایبەتەكانى خۆى بكاتە قوربانى بەرژوەندى باڵاى گەلەكەى, بەڕێز من نەمدەزانى كە كەسێك هەیە لەم وڵاتەى ئێمەدا لە هەر پۆست و دەسەڵاتێكدا بێت, ئەوەندە بە جورئەتەوە رێچكە شكێن بێت و ئەو عورف و یاسایە بشكێنىَ كە دەیان ساڵە ئەم وڵاتەى ئێمە پێوەى دەناڵێنىَ.\nخەڵكى چاك ئەوە دەزانن كە حزبەكەى تۆ خزبێكى بچووكە و ناتوانىَ ركەبەرایەتى پارتى و یەكێتى بكات و ئەم مەوقیفەى تۆ رەنگە زەنگێكى ئەوتۆى نەبێت لە ناو خەڵكدا, بەڵام دڵنیام زەنگێكى زۆر گەورەى دەبێت لە بیرى بەرپرسە باڵاكانى كورددا, جا نازانم چۆن ئەم زەنگە وەردەگرن, بە ترسى دەزانن, یان شەرم دایاندەگرێت؟\nبەڕێز, فائق, تۆ بەم بڕیارەت ماریفەتێكت نواند, هیوادارام هاوڕێكانت لە دواى خۆت لێى تێبگەن و بیكەن بە عورف و یاسا و یەك لە دواى یەك پیادەى بكەن, چونكە تۆ بەم هەڵوێستەت نەك تەنها جۆگەلەیەكى گەورت بۆ ئاوەدانى و سەرلەنوىَ بنیاتنانەوەى كێڵگەى سیاسى كورد بنیاتنا و سەركردەكانت تووشى شەرمەزارى كرد, بەڵكو بەمە توانیت خزمەتێكى گەورەى حزبەكەت بكەیت و ئەو دەرگایەى بۆ بكەیتەوە كە بتوانێت ببێتە بەدیل بۆ گۆڕان و بەرەوپێشووچوونى.\nئەمڕۆ میلەتى ئێمە گەورەترین باج كە دەیدات, باجى گەندەڵییە, ئەمەش زادەى بەرهەم و سەرمایەى ئەو عەقڵە سیاسى و هەڵوێستە سەقەتەى سیاسەتمەدارانى ئێمەیە, كە كورسى دەسەڵات بە غەنیمەى شەڕ دەزانن و ئامادەنیین بە هیچ شێوەیەك دەستبەردارى بن.\nئەوە راستیەكى تاڵە كە سەركردە لە وڵاتانى رۆژهەڵاتى ناوەڕاست, خۆى تەنها خاوەنى بڕیارە و كەس بۆى نییە نەك دژى بێت, بەڵكو رەخنەشى لێبگرێت, بۆیە ئەم سەركردانە هیچ بەها و سەنگێك بە رێكخراو و دامەزراوەى مەدەنى و راوبۆچوونى خەڵك نادەن و سەرجەم رێكەوتن و كارەكانیان بە نهێنى و لە پشت پەردەوە ئەنجام دەدەن, ئەمەش تەنها لەبەر ئەوە نییە كە ئەو رێكەوتنانە ئەوەندە ناموشەڕەف و نا ئینسافن كە ناكرێت خەڵك لێیان ئاگادار بێت, بەڵكو لەبەر بىَ كارى ئەوەندە دووبارە بوونەتەوە, تەواو بێ تام بوون, تەنانەت خاتیمەكەشى لێدوانێكى رۆژنامەوانیە, كە سەرۆك لێیدا بە وشەى ئیجابیى كۆتایى بە هەموو شتێك دێنێت.\nیەكىَ لە هۆكارە سەرەكییەكانى ئەم دۆخەى ئێمەى تێیكەوتووین ئەوەیە كە كەسانى دەسەڵات بە زۆریى كەسى شیاونیین و بە مافى خۆیان ناگەن بە كورسى دەسەڵات, بۆیە گرنگى كورسى دەسەڵاتەكەیان لە گرنگى و بەهای كەسایەتى خۆیاندا نییە, بەڵكو گرنگى و بەهایان لە كورسیەكانیاندایە, هەر ئەمەش واى كردووە وازهێنان لە كورسى دەسەڵات و خانەنشینكردنى سەركردە بە واتاى مردنى ئەو كەسەبێت. هاوكات وا لە دەسەڵاتدارانیش دەكات تا مەرگ مەودایان بدات كورسییەكانیان چۆڵنەكەن, هەر ئەمەش ئەو بوارەى نەڕەخساندووە كە لەم وڵاتەى ئێمە سەركردە بتوانىَ بە ویست و ئارەزووى هەرزەكارانە سیاسەتەكانى دەرەوە و ناوەوەى وڵات بگۆڕێت, یان بڕیارى شەڕێكى دۆڕاو، نەگونجاو بدات و دواتریش بیكات بە سەروەرى و دەستكەوت بۆ خۆى و كەسیش نەبێت بتوانىَ پێى بڵىَ بەرى چاوت برۆیە.\nPrevious تۆكەهاتى…وەك رێواسىَ سەوزئەچویتەوە\nNext کوڕه‌که‌م پیاو کوژه……. بیرنارد مێلماد


زمانی بەرنامەسازی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nزمانی بەرنامەسازی یان زمانی پرۆگرامکردن زمانێکی دەستکردە کە داڕێژراوە بۆ ڕاگەیاندنی فەرمانەکان بە ڕەقەکاڵا، بەتایبەتی بە کۆمپیوتەر. زمانەکانی بەرنامەسازی بۆ سازکردنی ئەو بەرنامانەی وا ئاکاری ئامێر کۆنترۆڵ دەکەن بەکار دەبردرێن.\nسەرەتاییترین زمانەکانی بەرنامەسازی دەگەڕێنەوە بۆ پێش داھێنانی کۆمپیوتەر و بۆ کۆنترۆڵی ئاکاری ئامێرگەلێک وەکوو تەونی میکانیکی و پیانۆ بەکار دەھێنران. ھەتا ئێستا ھەزاران زمانی بەرنامەسازی، زۆرتر لە بواری کۆمپیوتەردا، دروست کراون و ھەموو ساڵێکیش زۆرتریان لێ دروست دەکرێ. زۆربەی زمانەکانی بەرنامەسازی شێوازێکی فەرمانییان ھەیە، واتە وەکوو پاشیەکییەک لە فەرمانەکان وان، بەڵام ھەندێ زمانی تر، وەکوو ئەوانەی وا لە بەرنامەسازیی نەخشەیی یان بەرنامەسازیی لۆژیکی پشتیوانی دەکەن، شێوازگەلی تر بەکار دێنن.\nھەر زمانێکی بەرنامەسازی دوو پێکھێنەی سەرەکیی ھەیە: سینتاکس (فۆرم، شێوە) و سیمانتیک (واتا). ھەندێک زمان پێناسەکەیان لە شرۆڤەنامەدا بەڵگە کراوە (بۆ نموونە، زمانی بەرنامەسازیی C بەھۆی ستانداردێکی ISO-وە دیاری کراوە)، بەڵام ھەندێک زمانی تر، وەکوو پێرل 5 و پێشتر، پیادەکارییەکی زاڵیان ھەیە کە وەکوو ژێدەرێک بۆیان بەکار دێ.\nAaby، Anthony (٢٠٠٤) Introduction to Programming Languages\nمێژووی زمانەکانی بەرنامەسازی\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=زمانی_بەرنامەسازی&oldid=701173»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٦:٥٣ی ١٤ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


لیژنەهاوبەشەكان ڕوونكردنەوە لەسەر قەدەغەكردنی سۆدە دەدەن – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلیژنەهاوبەشەكان ڕوونكردنەوە لەسەر قەدەغەكردنی سۆدە دەدەن\n2019/03/14 - 1:55 PM\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی بەكارهێنانی سۆدە لە دروستكردنی نان و سەمون و بەرهەمەكانی هەویردا قەدەغەكرد.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی چەند ڕێنماییەكی لەوبارەوە بڵاوكردووەتەوە و ناردویەتی بۆ نانەواخانە و فڕن و كارگەكانی دروستكردنی شیرینەمەنی و بەرهەمەكانی هەویر و بەكارهێنانی سۆدەی بەهەموو شێوەیەك قەدەغەكردووە.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا باسی بەكارهێنانی بڕی خوێش كراوە و نوسراوە بۆ هەر یەك كیلۆگرام ئارد كەمتر لە ٦گرامخوێبەكاربهێندرێت.\nلەوبارەیەوە لەشكر حەمید، سەرۆكی لیژنەی تەندروستی و خۆراك لە بەشی پشكنین و بەدواداچوونی بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، بەهۆی زیانەكانی بەكارهێنانی سۆدە و كەمكردنەوەی بەكارهێنانی خوێوە ئەو بڕیارە دراوە.\nدەشڵێت “بەپێی ستانداری زانستنی ڕۆژانە هەموو كەسێك “پیاو” پێویستی بە 5.5 گرام خوێ و بۆ ژنیش پێویستی بە 4.5 گرام هەیە و ئەوەی تێبینی دەكرێت ڕێژەیەكی زۆر دەكرێتە نان و سەمونەوە، بەشێوەیەك لەوانەیە نانێك دوو گرامی تێبكرێت، بێجگە لەوەی لە خۆراكەكانی تریشدا خوێ هەیە، ئەوەش مەترسی توشبوون بە نەخۆشییە درێژخایەنەكانی وەك جەڵتە و فشاری خوێن و چەند نەخۆشییەكی تر زیاتر دەكات”.\nهەڵسوڕاوێكی گۆڕان پشكەكانیان لە كابینەی داهاتوو ئاشكرا دەكات