ده‌رفه‌تی یه‌کسان \nئاوات ئه‌حمه‌د سوڵتان\n10/21/2014 3:25:15 AM 572 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nده‌رفه‌تی یه‌کسان بنه‌مایه‌کی زۆر گرنگی یه‌کسانییه‌و به‌هاکه‌ی له بواری یه‌کسان زۆر زیاتره (گۆشه‌ی رابردوو باسمان کرد). وه‌ک له ده‌سته‌واژه‌که‌وه دیاره، ده‌رفه‌تی یه‌کسان مانای ئه‌وه‌یه هه‌موو تاکه‌کان وه‌ک یه‌ک مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا بکرێت‌و هیچ جۆره رێگریی‌و قۆرت‌و ته‌گه‌ره‌یه‌ک نه‌خرێته رێگایان بۆ سودوه‌رگرتن له‌و ده‌رفه‌تانه‌ی بۆیان ده‌ڕه‌خسێت تا لێیانه‌وه خۆیان بسه‌لمێنن، واته کێبڕکێ بکه‌ن بۆ وه‌ئه‌ستۆگرتنی ئه‌و ئه‌رک‌و پۆستانه‌ی له‌گه‌ڵ خواست‌و تواناکانیاندا ده‌گونجێن، بی هیچ جۆره جیاکارییه‌کی پاساونه‌دراو.\nئامانجی سه‌ره‌کییش لێره‌دا بریتییه له‌وه‌ی که ده‌بێت پۆسته گرنگه‌کانی ناو کۆمه‌ڵگا، ئه‌وانه‌ی کاریگه‌ریی راسته‌وخۆیان له‌سه‌ر ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تی‌و پێکه‌وه‌ژیانی تاکه‌کان هه‌یه، راده‌ستی که‌سانی شیاوی به‌توانا بکرێت، که ده‌توانن به‌شاره‌زایی‌و پسپۆڕیی خۆیان به‌ڕێوه‌یان ببه‌ن؛ به‌واتایه‌کی تر، ره‌چاوی پاساوی لاوه‌کی‌و هۆی دوور نه‌کریت‌و جیاوازییه ئاینی‌و ره‌گه‌زییه‌کان‌و په‌یوه‌ندییه‌کانی خزمایه‌تی‌و خوێن‌و هاوبه‌رژه‌وه‌ندیبوون، نه‌کرێنه بیانووی ده‌ستنیشانکردنی کاندیدی ئه‌و پۆستانه.\nپێویسته ده‌رفه‌ته‌کانی پێشکه‌وتن بۆ هه‌موو ئه‌وانه ئاوه‌ڵا بێت که ئاره‌زووی ده‌که‌ن، واته هه‌لی یه‌کسان‌و ئازادو دوور له‌هه‌موو فشارێکی ناپێویست بۆ کێبڕکێکردن بۆ هه‌مووان فه‌راهه‌م بکرێت، چونکه ئازادی‌و یه‌کسانی گه‌رچی دوو چه‌مکی جیاوازن، به‌ڵام زۆر پشتیوانی یه‌کتریین، یه‌که‌میان ماهییه‌تی مرۆڤ ده‌ستنیشدان ده‌کات‌و دووهه‌میشیان مه‌رجه‌کانی بوونی له‌ناو چوارچێوه کۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابوری‌و که‌لتوری‌و سیاسییه‌کاندا فه‌راهه‌م ده‌کات. به‌گوزارشتێکی گشتی، یه‌کسانی له‌سه‌ر بناغه‌ی ئازادیی بیناده‌کرێت، چونکه مرۆڤه کۆیله‌کان ته‌نانه‌ت له‌کۆیله‌یه‌تیشدا یه‌کسان نین.\nبۆیه هه‌رکاتێک باس له ده‌رفه‌تی یه‌کسان ده‌که‌ین، مه‌به‌ستمان له بوونی دامه‌زراوه‌یه‌کی سیاسییه که‌تێیدا تاکه‌که‌سه‌کان ئازادییه‌کی زامنکراویان هه‌یه‌و به‌کاریده‌هێنن له سه‌رجه‌می کێبڕکێ‌و پێشبڕکێکانی خۆسه‌لماندن‌و خۆدروستکردندا. ئازادیی مرۆڤه‌کان پێویستییه‌کی ئه‌نتۆلۆژییه، به‌حوکمی ئه‌وه‌ی له مرۆڤبووندا یه‌کسانن‌و ئه‌وه‌ش ده‌یانکاته مافی هاوڵاتیبوون به‌یه‌کسانی.\nدوای ئه‌وه‌ی خوازیارانی کارو پۆسته‌کان به‌ئازادی‌و یه‌کسانی دێنه پێشه‌وه بۆ کێبڕکێکردن، پێویسته له‌سه‌ر خاوه‌نی کار (له‌که‌رتی گشتی یان تایبه‌تدا بێت) ئه‌وانه‌یان بۆ پۆسته‌که هه‌ڵببژێرێت که له‌هه‌موویان شایسته‌ترو لێوه‌شاوه‌ترن (له‌م به‌شه‌ی جیهاندا، پرۆسه‌یه‌کی رووکه‌شی بۆ نمایشکردنی ده‌رفه‌تی یه‌کسان به‌ڕێوه ده‌چێت‌و بوار ده‌درێت هه‌مووان له‌کێبڕکێدا به‌شدار ببن، به‌ڵام پێشوه‌خت کاندیدی پۆسته‌که ده‌ستنیشانکراوه.. ئه‌م کاره نه‌ک هه‌ر فه‌راهه‌منه‌کردنی ده‌رفه‌تی یه‌کسانه، به‌ڵکو سوکایه‌تیکردن‌و پێشێلکردنی یاساشه)؛ بۆ خۆبواردن له‌ڕوودانی ئه‌مه، ده‌بێت خاوه‌نی کار ناچاربێت دوو شت بکات: یه‌که‌میان، داوانه‌کردنی هیچ جۆره خاسییه‌ت‌و به‌هره‌یه‌ک له کێبڕکێکه‌ران که په‌یوه‌ندیی به جۆری کاره‌که‌وه نیه‌و بۆ ڕاپه‌ڕاندنی پێویست نین؛ دووهه‌میشان، چه‌ند هۆیه‌کی ماقووڵ‌و په‌یوه‌ندیدار به جۆری کاره‌که‌وه بخاته ڕوو تا بیسه‌لمێنێت هیچ جیاکارییه‌ک نه‌کراوه‌و پۆسته‌کان به‌که‌سانی شاره‌زاو پسپۆڕ پڕکراونه‌ته‌وه.\nپاشانیش پێویسته له‌شوێنی کاردا مامه‌ڵه‌ی یه‌کسان له‌گه‌ڵ هه‌مووان بکرێت، خاوه‌ن کار بۆی نه‌بێت جیاوازیی له‌نێوانیاندا بکات، به‌تایبه‌تی له پرسه‌کانی بڕیاردان‌و دابه‌شکردنی ئه‌رکه‌کان‌و فه‌راهه‌مکردنی ده‌رفه‌ته‌کانی پێشکه‌وتن‌و به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌کانیان، یاخود له‌کاتی ته‌واوبوون‌و کۆتاییهاتنی کاره‌که‌دا.\nله‌سه‌رجه‌م ئه‌و وڵاتانه‌دا که سیستمه‌کانیان سوسیال دیموکراته، جیاکارییکردن له‌هه‌ر قۆناغێک له‌م قۆناغانه‌دا به تاوان داده‌نرێت‌و لێپرسینه‌وه‌ی یاسایی به‌دوادا دێت.


فیلمی رەش و سپی خەڵاتی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی "فرێسکۆ"ی ئەرمەنستانی بەدەست هێنا " />\nزایینی: ١٤-٠٧-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠٤/٢٣ - ١٠:٥٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: کورتە فیلمی "رەش و سپی" لە دەرهێنانی سینەماکاری کورد "جەلال ساعیدپەنا" خەڵاتی باشترین فیلمی یەکەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی "فرێسکۆ"ی ئەرمەنیستانی بەدەست هێنا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە کوردستان میدیا، کورتە فیلمی چیرۆکی "رەش و سپی (Black and white)''دوایین بەرهەمی سینەماکاری کورد "جەلال ساعیدپەنا" و لە بەرهەمهێنانی بەشی سینەمای دهۆک لە هەرێمی کوردستان، لە نوێترین بەشداری نێونەتەوەیی خۆیدا بە ئامادەبوونی ئەم فیلمسازە کوردە لە بەشی پێشبڕکێی یەکەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمە مانایی‌یەکانی فرێسکۆ FRESCO لە وڵاتی ئەرمەنستان نمایش کرا و توانیی خەڵاتی باشترین فیلم و تەندیسی ئەم فیستیڤاڵە بە ناونیشانی باشترین پەیامی "ئۆقرە و خۆڕاگریی" لە نێوان ٢٠ فیلم لە وشکاڕۆکانی ئورووپا، ئاسیا و ئەمەریکا بەدەست بێنێت.\nرەش و سپی بۆ بەدەستهێنانی ئەم خەڵاتە گرینگە، لەگەڵ فیلم گەلێک لە وڵاتانی فەڕانسە، رووسیە، ئەمریکا، ئاڵمان، ئیتاڵیا، ئەرمەنستان، ئەندۆنیزی و چەندین وڵاتی دیکە لە ڕکابەریدا بوو.\nتەندیسی ئەم فیستیڤاڵە مانایی‌یە لە راستیدا دەستکردی منداڵانی کەمەندام و هەتیو و بێ سەرپەرەستیی ئەرمەنستانییەوە و بە دەرهێنەری حەوت فیلمی هەڵبژاردە لە حەوت بەشی جیاوازدا بە ناونیشانی "باشترین پەیامی فیلم" دەبەخشرێت.\nئەندامانی لێژنەی دادوەرانی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمە مانایی‌یەکانی فرێسکۆ کە بریتی بوون لە: "کاتیا مالاتێستا" ـ مامۆستای زانکۆ و بەڕێوەبەری هونەری، "ئانتوان ئاگۆدجان" ـ فۆتۆگرافەر، "ئارمێن خاچاتۆریان" ـ دەرهێنەری ناوداری ئەرمەنستانی، "گۆران رادوانۆویچ" ـ نووسەر، دەرهێنەر و بەرهەمهێنەر، "ئارام سۆکایسیان" ـ دەرهێنەر و سیناریۆنووس و "جان گۆتا" ـ قەشەی کەنیسە و مێژوونووس، خەڵاتەکانی ئەم فیستیڤاڵەیان لە حەوت بەشی باشترین فیلمدا بە ناونیشانی: باشترین پەیامی "عەشق"، باشترین پەیامی "ئاشتی"، باشترین پەیامی "ئازایەتی"، باشترین پەیامی "وتووێژ"، باشترین پەیامی " ئۆقرە"، باشترین پەیامی "مرۆڤایەتی" و باشترین پەیامی "پێداویستیی زیان لێکەوتووەکان" بە دەرهێنەرە سەرکەوتووەکان بەخشی.\nجەلال ساعیدپەنا سینەماکاری کورد\nئەندامانی لێژنەی دادوەرانی ئەم فیستیڤاڵە سەبارەت بە کورتە فیلمی کوردی "رەش و سپی" رایانگەیاند کە: ئۆقرە، شێنەیی و عەشق بۆ درێژەپێدان بە ژیان لەم فیلمەدا شەپۆلە دەدات و هەروەها کۆتایی‌یەکی شیرین و شاد، لە نێوان رەش و سپی لەم فیلمەدا دەبیندرێت کە گێڕانەوەی ئەم خاڵەیە کە عەشق، رەش و سپی ناناسێت.\nفیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فرێسکۆ لە دوو بەشی پێشبڕکێی و دەرەوەی پێشبڕکێی بە نمایشی ٢١ کورتە فیلم لە فیلمسازانی وڵاتانی جۆراوجۆری جیهان و هەروەها بەرپاکردنی چەندین کارگەی فیرکاریی پسپۆڕانەی هونەری سینەما لە شاری ئیریڤان پایتەختی ئەرمەنستان بەڕێوەچوو.\nکورتە فیلمی "رەش و سپی" کەلە لایەن کۆمپانیای سینەمایی "ستاک فیلمی سنە" بە بەرپرسیارییەتی "سەتار چەمەنی گوڵ" و خاتوو "ڤیدا ساڵحی" لە ئاستی دونیادا بە شێوەی نێودەوڵەتیی بڵاو دەکرێتەوە، لە یەکەمین بەشداری نێونەتەوەیی خۆیدا بە ئامادەبوونی "جەلال ساعیدپەنا" لە بەشی پێشبڕکێی کورتە فیلمەکانی دووەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی دهۆک لە شاری دهۆک لە هەرێمی کوردستان نمایش کرا و لەلایەن ئەنستیتۆی گۆتەی ئەڵمانی خەڵاتی باشترین کورتە فیلمی ئەم فیستیڤاڵە بە دەرهێنەری کوردی ئەم فیلمە چیرۆکییە بەخشرا.\nئەم فیلمە لە درێژەی بەشدارییە نێودەڵەتییەکانی خۆیدا، لە فیستیڤاڵی جۆراوجۆر لە دونیادا، لەوانە: لە بەشی پێشبڕکێی پێنجەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی "یەک وڵات، یەک فیلم" لە وڵاتی فەڕانسە، لە بەشی پێشبڕکێی "شەقامەکان"ی بیست و چوارەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی "میدیاوەیڤ" لە وڵاتی مەجارستان، لە بەشی پێشبڕکێی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی کورتە فیلمی هیندستان ISFFI و هەروەها لە حەڤدەیەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی "زەنگبار" لە وڵاتی تانزانیا نمایش کرا و توانیی خەڵاتی باشترین وێنەگرتن لە بەشی پێشبڕکێی شەشەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی "جەیپوور" لە وڵاتی هیندستان بەدەست بێنێت.


Home›هەواڵ›کوردستان›کۆتاى ئەم هەفتە شەپۆلێکى بەفر و باران روو لە ناوچە جیاجیاکانى هەرێمى کوردستان دەکات\nبەڕێوەبەرى کەشناسى و بومەلەرزەزانى سلێمانى ئاشکراى دەکات “بە پێى پێشبینییەکان لە ناوەڕاستى ئەم مانگەدا کە دەکاتە کۆتاى هەفتە شەپۆلێکى بەفر و باران روو لە ناوچە جیاجیاکانى هەرێمى کوردستان دەکات کە شەپۆلەکە مامناوەندە و زۆر ناخایەنێت”.\nئاسۆ کەمال، بەڕێوەبەرى کەشناسى و بومەلەرزەزانى سلێمانى بە SNN راگەیاند: نزیکەى 25 رۆژە باران لە هەرێمى کوردستان و عێراق نەباریوە ئەوەش تەنیا هەر ناوچەى ئێمە نییە بەڵکو تورکیا و ئێران و سوریاش هەمان حاڵەتى تێدایە ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ هەبوونى بەرزە پاڵەپەستۆ لە ناوچەکەدا بەشێویەکى گشتى.\nوتیشى “بەپێى پێشبینیەکان و بە هۆى کاریگەرى نزمە پاڵەپەستۆوە لە ناوەڕاستى ئەم مانگە و لە کۆتاى هەفتەدا شەپۆلێکى باران و بەفربارین ناوچەکانى هەرێمى کوردستان بگرێتەوە سەرەتاش لە پارێزگاى دهۆک و ناوچە شاخاویەکان دەستپێدەکات کە ئەو شەپۆلە مامناوەند دەبێت و زۆر بەردەوام نابێت بەڵام پاش ئەو شەپۆلە ناوبەناو باران بارینى کەم روو دەدات”.\nهاوکات ئاماژەى بەوەش کرد”لەم ساڵدا و تاوەکو ئێستا بڕى 206ملیم باران باریوە کە پار ئەم کاتە بڕى 260ملیم باران باریبوو”.\nسبەی مووچەی دوو شوێن دابەشدەكرێت و هەفتەی داهاتوو كۆتایی بە دابەشكردنی مووچە دێت\nله عێراق 10 كه‌س به كۆرۆنا گیانیان له‌ده‌ستدا و 429 كه‌سى تر تووشبوون


کاتێک لە سۆنەردا دەردەکەوێت کیسی سەرگورچیلەت هەیە پێویستە چی بکەیت؟\nپێش 2 هەفتە ژمارەی بینراو 245\nزۆرجار کاتێک نەخۆش دەبیت و پشكنینی سۆنەر دەکەیت لە ڕاپۆرتەکەیا پزیشکەکە ئاماژە بەوە دەکات کە گورچیلەیەکت یان هەردووکیان کیسیان لەسەرە و تۆش دەشڵەژێیت چونکە لەوانەیە یەکەمجاربێت شتی وا ببیستیت، دكتۆر كاردۆ پسپۆڕی نەشتەرگەری میز و میزەڕۆ له‌م بابه‌ته‌دا ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات له‌م حاڵه‌تانه‌دا ده‌بێت چی بكرێت.\nسەرەتا دەبێت بزانین کەوا کیسی گورچیلە چەند جۆرێکی هەیە بەپێی پێکهاتەو قەبارەو شوێن و ژمارەیان .\n1- باوترین جۆری کیس بریتیە لە کیسی سادە کەتەنها شلەیەکی ڕوونی تێدایە و هەرگیز نابێتە شێرپەنجە و لەوانەیە چەند دانەیەک بن و قەبارەیان جیاواز بێت.\nئەم جۆر کیسانە لەگەڵ تەمەندا لەسەر گورچیلەکە دروست دەبن و ئەگەر قەبارەیان بچوک بێت ئەوا هیچ کاریگەریەکی خراپیان نابێت لەسەر گورچیلە. بەڵام ئەگەر قەبارەکەیان گەورە بێت و ببنە هۆی ئازار و کاربکەنە سەر ئیشی گورچیلە بەوی کە پەستان بخەنە سەرگورچیلەکە ئوا ئەو کاتە پێویستی بەچارەسەر هەیە .\n2- جۆرێکی تری کیسی گورچیلە بریتیە لە کیسی گۆشتن کە ئەم جۆرەیان مەترسی هەیە و بەشێوەی گرێ یان دومەڵ دەردەکەوێت لە فەحسی سۆنەر و تیشکدا کە خۆی شێرپەنجە بێت یان ببێتە شێرپەنجە ئەگەر لانەبرێت.\n3- جۆرێکی تر بریتیە لە کیسی زگماکی گورچیلە کە چەند جۆرێکی هەیە و بەپێی شێوەی بۆماوەیی و ژمارەیان چەند جۆرێکن کە یەکێک لەو جۆرانە منداڵی ساوا لەگەڵ لەداکبوونیدا گورچیلەکەی پڕە لەکیس کەوای لێ دەکات نەتوانێت بژی هەندێکی تر کەتەنها یەک کیس یان دوانی هەیە و قەبارەیان بچوکە ئەوا مەترسی نیە و چارەسەری ناوێت لەوانەیە بەس ساڵانە سەردانی پزیشکی بوێت بۆ دڵنیابوونەوە لە قەبارەکەی.\n4-جۆرێک کیس هەیە کە لەتەمەنی سەرو سی ساڵیەوە دەردەکەوێت و لەگەڵ بەرەو پێش چونی تەمەندا هەموو گورچیلەکەی دەبێتە کیس adult polycystic dkidney disease و توانای ئیش کردنی نامێنێت ، ئەم جۆرەیان بۆماوەییەو لە یەکێک لەباوانیەوە بۆ مناڵەکان دەگوازرێتەوە لەبەرئەوە ئەگەر یەکێک لە ئەندامانی خێزان ئەم نەخۆشیەی هەبوو پێویستە هەموویان پشکنین بکەن بۆ دڵنیا بوونەوە لە بوونی ئەم نەخۆشیە.\nچارەسەری کیسی گورچیلە بەپێی جۆرەجیاوازەکانی دەگۆڕێت و لەوانیە چەندەها پشکنینی بوێت هەر لە سۆنەر و تیشکی سیتی سکان (تەنوری) وپاشان پشکنینی خوێن و هتد ، پاشان بڕیار لەسەر ئەوە دەدرێت کە ئایا چارەسەری دەوێت یان نا.\nبەکورتی کیسی سادە یان ئاوی چارەسەری ناوێت بەڵام ئەگەر بەهۆی گەورەبوونی بووە هۆی ئازار یان هەوکردنی گورچیلە ئەوکاتە نەشتەرگەری دەوێت ، ئەگەریش کیسەکە لەو جۆرانە بوو کە مەترسی شێرپەنجەی لێ بکرێت ئەوا ڕاستەوخۆ نەشتەرگەری دەوێت.\nهەندێک کیسیش هەیە مشەخۆری تێدایەhydatid cyst ئەویش نەشتەرگەری دەوێت بۆ لابردنی.\nئەوەی گرنگە ئەوەیە کیسی سادە simple cyst هیچ دەرمانێکی ناوێت و نەخۆش پێویست ناکات لەخۆی بکاتە کێشە و پزیشک ناچاربکات دەرمانی بۆ بنوسێت چونکە هیچ دەرمانێک نیە ئەم جۆرە کیسانە لابەرێت تەنها چارەسەر لابردنەیەتی ئەگەر پێویستی کرد و بەپێچەوانەشەوە ئەگەر کیسەکە مەترسی شێرپەنجەی لێ ئەکرا یان مشەخۆری تێدابوو ئەوا دەبێت نەشتەرگەری بۆ بکرێت و لاببرێت.


بورهان شێخ ڕەئوف: کڵاوشینەکان لە بەرگرییەوە بۆ پەلامار. - WTARIKURD\nدواى ئەو شەپۆلە توندوتیژییەى، کە عێراقى گرتەوە لە دواى سەرهەڵدانى خۆپیشاندانەکان لە سەرەتاى مانگى تشرینى ساڵى 2019 ەو ە تا ئەمڕۆ، سەرەڕاى ئەو بەڵێن و داخوازییانەى حکومەتى عێراق و ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکان و هێزە نێودەوڵەتیەکان بۆ پاراستنى گیانى خۆپیشاندەران.\nگۆڕانکارییەکى سەیر لە هەڵوێستى موقتەدا سەدرو تاقمەکەى، کە بەسەرایا سەلامو کڵاو شینەکان ناسراوە، ڕوویدا. دواى ڕاسپاردنى موحەمەد توفیق عەلاوى بۆ پێکهێنانى کابینەى وەزارى نوێ ئەویش هەوڵدان بۆ بڵاوە پێکردنى خەڵک لە گۆڕەپانى تەحریرو هەموو گۆڕەپانەکانى تر لە ڕێگەى بەکارهێنانى هێزو و توندوتیژىو تۆقاندن، سەرەتا دەستیان گرت بەسەر باڵەخانەى ڕیستوڕانتى تورکى و سەکۆى ڕاگەیاندن و تریبوونى ئازادى گۆڕەپانەکە. هەروەها دەستیان گرت بە سەر خێمەى خۆپیشاندەران و، هەروەها ئەو لافیتەو دروشمانەیان هێنایە خوارەوە کە دژ بەڕاسپاردنى عەلاوى نووسرابوون، هەروەها هەموو ئەو ڕێگاو شەقامانەیان کردەوە کە خۆپیشاندەران دایانخستبوون، هەروەها هەڕەشەیان لەو چالاکوانانە دەکرد کە داواى مانگرتن و خۆپیشاندانیان لە خەڵک دەکرد و دەوامى قوتابخانەو دامودەزگا حکومیەکانیان بەزۆر دەست پێکردەوە.\nلەم پێناوەشدا بەریەککەوتنى زۆر و توندوتیژى بەدەمانچە و دارو چەقۆ ڕوویدا لە نێوان کڵاو شینەکانى سەربە سەدرو خۆپیشاندەراندا دواتر زیندانى کردنى چالاکوانان و ئەشکەنجەدان و سووکایەتى پێکردنیان بە مەبەستى تێکدانى یەکڕیزى خەڵک و و بڵاوە پێکردنیان و لادانى لە ئامانجە ڕەواو ڕاستەکانیان، دواى ئەوەى حکومەت ومیلیشا کان شکستیان هێنابوو بە هەموو شێوازەکانى کوشتن و بڕین و فڕاندن و بە شەیتان کردنیان بۆ ئەوەى عێراق بکەنە گۆڕەپانى یەکلاکردنەوەى ململانێکانى ئێران و ئەمریکا.\nبەڵى تاقمەکەى سەدر هەر بە پەلاماردانى خۆپیشاندەرانى بەغداوە نەوەستان و پەلامارى خۆپیشاندەرانى پارێزگاکانى تریشیان دا، مەیدانى حەبوبى لە ناسریە، گۆڕپانى پەروەردە لە کەربەلا هەروەها پەلاماردانى خۆپیشاندەرانى نەجەف و بابل و بە ئامانجى لادانى خۆپیشاندانەکان لە ڕێگاڕاستەکەى خۆى کە چاکسازى و بنبڕکردنى گەندەڵى و کۆتایى هێنان بە میلیشیات و، بەڵکو کۆکردنەوەى خەڵکەکە لە شوێنێکى دوورە پەرێزو بێ کاریگەر و گۆڕینى دروشمەکان لە دژى گەندەڵى دژى دەستوەردانى ئێران بۆ دژى هێزەکانى ئەمریکا، بەڵام تائێستا نەیانتوانیوە شکست بە خۆپیشاندەران بهێنن.\nهەڵگەڕانەوەى سەدرو هەڵوێستە نا جێگیرەکانى\nڕێبەرى ڕەوتى سەدر لە ئێستادا بە قورسترین و سەخترین قۆناغەکانى ژیانى سیاسى خۆى و شوێنکەوتووانیدا دا گوزەر دەکات ئایا لەگەڵ بەرەى گەل و چاکسازییە یان پشتیوانى میلیشیات و گەندەڵکارانە، ئەوەى جێ ى سەرنج و سەرسووڕمانە سەدر هەڵوێستەکانى زوو دەگۆڕێت بە گوێرەى بەرژەوەندییەکانى، سەرەتا بەشدارى خۆپیشاندانەکانى نەکردو لە مانگى تشریندا دواى چەند هەفتەیەک بڕیارى بەشدارى داو کڵاو شینەکانى نارد پارێزگارى خۆپیشاندەران بکەن، دواتر دواى کوژرانى قاسم سلێمانى هەڵوێستى گۆڕى کڵاوشینەکانى کشانەوە لە گۆڕەپانەکان، ئێستاش دواى ڕاسپاردنى عەلاوى بۆ پێکهێنانى کابینەى حکومى گەڕانەوە بۆ گۆڕەپانەکان و پشتیوانى عەلاوى دەکەن و بە تەماى پلەو پۆست و ئیمتیازن و پەلامارى خۆپیشاندەران دەدەن.\nگۆڕەپانەکان عەلاوى ڕەت دەکەنەوە\nسەدر لە کاتێکدا پشتیوانى عەلاوى دەکات کە هەموو گۆڕەپانەکانى خۆپیشاندان بە توندى دژى کاندید کردنى عەلاوین لە بەرئەوەى ئەو مەرجانەى کە خۆپیشاندەران دایان نابوو بۆ سەرۆکى حکومەتى نوێ هیچیان لە کەسایەتى عەلاویدا نیەو چونکە پێشتر وەزیر بووە و تێوەگلاوە بە گەندەڵى و تائیفیەو جدى نیە لە بەگژاچوونەوەى گەندەڵى و بە تایبەتى کە لەلایەن فراکسیۆنى بیناوە پشتیوانى دەکرێت، کە لە ئێرانەوە نزیکن و ئەمەش مایەى نیگەرانى زۆرى خۆپیشاندەرانى تووڕەو بێزارى عێراقە.\nلە کۆتاییدا ئەوەى دەبینرێت و دەخوێنرێتەوە عەلاوى بژاردەى شەقامى عێراقى نیە کە ماوەى چوار مانگە ڕاپەڕیوون و نزیکەى 700 کەس بووە بە قوربانى و 25 هەزارکەس بریندارەو، بەڵکو بژاردەى ئەو حزب و لایەنانەیە کە خەڵکى عێراق لە دژیان ڕاپەڕیووە و خوازیارە سزایان بدات و پارووى دزراوى دەمى هەژارانى عێراقیان لە گەروو بهێننە دەر .


كوردیو - مەلا بەختیار: ڕازین بەهەڵوەشاندنەوەی ڕیفراندۆم\nمەلا بەختیار: ڕازین بەهەڵوەشاندنەوەی ڕیفراندۆم\nدوو شەممە, 23 تشرینی یەکەم 2017 07:49\nلێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: هەڵوەشاندنەوەی ئەنجامی ڕیفراندۆم قابیلی دانوستانە لەگەڵ بەغداد و لەكۆبونەوەی دووكانیش ڕازی بوین وەفدمان بچێتە بەغداد و ڕیفراندۆم ببێتە بەشێك لەڕابردوو.\nمەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان بەدەنگی ئەمریكای ڕاگەیاند:" لەكۆبونەوەكەی دوكاندا بەئامادەبونی دكتۆر فواد مەعسوم و كاك مەسعود بارزانی ڕازی بوین كەوەفدمان بچێتە بەغداد و بەپێی دەستور كێشەی كەركوك و كێشەكانی ترمان چارەسەر بكەین".\nهەروەها ووتیشی:" لەگەڵ بەغدا مەسەلەی ڕیفراندۆم وەك دۆسییەك لەناو مێژوودا باس بكرێت نەك مەرجمان ئەوە بێت كە ڕیفراندۆم بمێنێت یا بیپارێزین یا ئامانجەكانی ڕیفراندۆم بپارێزین و ئەوەی لە كۆبونەوەكەی دووكان خرابوەڕوو تەنها بۆ چارەسەركردنی كێشەی كەركوك بوو،شەنگال و زومار و پردێی تێدا نەبوو، بڕیاربوو لیوایەكی مام جەلال بێتە كەیوان لەكەركوك لەگەڵ هێزێكی هاوبەشی ئەمریكی و بەریتانی نیشتەجێ بكرێن و بەهاوبەشی پۆلیسی فیدراڵی چاودێری دۆخی ئەمنی بكەن".\nمەلا بەختیار ووتیشی: دۆخەكە نالەبارە، ئەگەر یەكڕیزی ناوخۆ نەپارێزین ئەوا مەترسیەكانی ناوخۆش دەچنە سەر ئەو مەترسیانەی كە لەدوای كارەساتی كەركوكەوە سەرییان هەڵداوە و ئێستا كاتی ئەوەیە نە حیزبەكانی دەسەڵات وەك جاران بیر بكەنەوە،نە حیزبەكانی ئۆپۆزسیۆنیش وەك جاران بیربكەنەوە.\n21708 جار بینراوە


بەیاننامە شەپۆلی نوێی سووکایەتی بە یارسانییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان مەحکووم دەکەین | یاریکورد یاهەق\nبەیاننامە شەپۆلی نوێی سووکایەتی بە یارسانییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان مەحکووم دەکەین\nPosted by Admin | mar 5, 2016 | کوردی | 0 |\nهاونیشتمانانی یارسانی، بە پشتگیریی دامەزراوەکان‌و کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی، جارێکی دیکە بەرەوڕووی مافخوراوی‌و سووکایەتی بوونەتەوە. شەپۆلی تازەی مافپێشێلکردن‌و سووکایەتی بە هاونیشتمانانی یارسانی، دوای ئەوە دەستی پێکرد کە دامەزراوەکانی ڕێژیم بە ئاشکرا پشتیوانییان لە بەربژێرێکی دەستنیشانکراوی خۆیان لە حەوزەی هەڵبژاردنی ئیسلام ئاباد‌و داڵاهۆ کرد‌و بۆ جاری سێهەم وەک نوێنەری ئەم حەوزەیە – کە بەشی زۆری دانیشتوانی یارسانین- ڕێگای چوون بۆ مەجلیسیان بۆ کردەوە.\nلە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە تایبەتی لە پارێزگەکانی کرماشان و ئیلام، سەدان هەزار لە پەیڕەوانی ئایینی یارسان دەژین. بەو هۆیەوە کە ئەم ئایینە لە لایەن کۆماری ئیسلامییەوە بە ڕەسمی نەناسراوە، هاونیشتمانانی یارسانی لە مافی ناردنی نوێنەری خۆیان بۆمەجلیس بێبەشن. ئەوان لە ماوەی تەمەنی کۆماری ئیسلامی‌دا بەردەوام لە گەڵ هەڵاواردن‌و سووکایەتی بەرەوڕوو بوون‌و دامودەزگاکانی ڕێژیم نەک هەر پێشی هەڵاواردن‌و سووکایەتی بەرامبەر یارسانییەکان نەگرتوە بەڵکوو بەرگێکی قانوونی‌و شەرعییان پێ داون‌و پشتگر‌و هاندەری هەڵاواردن‌و بێ ڕیزی بەوان بوون. لە چەند ساڵی رابردوو‌دا، پەیرەوانی ئایینی یاری بە تایبەتی کەسایەتییە ئایینییەکان‌و چالاکانی مەدەنیی ئەو کەمایەتئیە و لە گەڵ ئەوانیش‌دا ژمارەیەکی زۆر لە کوردستانییەکان، دژی بێمافییەکانی یارسانییەکان‌و سووکایەتی پێکرانیان نارەزایەتییان دەربڕیوە. بەڵام بە داخەوە لە لایەن ناوەندەکانی یاسادانان‌و بڕیاردانی کۆماری ئیسلامی هیچ ئاوڕێکی جیددی لەم دۆخە دڵتەزێنەیان نەدراوەتەوە.\nسووکایەتیی ئەمجارەش بە پیرۆزییەکان‌و کەسانی یارسانی لە ئیسلام ئاباد‌و داڵاهۆ، لەو بیرکردنەوە‌و ڕوانینە دژەمرۆڤ‌و کۆنەپەرستانەیەوە سەرچاوە دەگرێ کە تەنانەت مافی ناڕەزایەتیدەربڕین بەرامبەر بێمافیی ئاشکرا‌و‌و زەقترین هەڵاواردنەکانیش بە یارسانییەکان، ڕەوا نابینێ.\nحیزبی دیموکراتی کوردستان، وێڕای پێداگرتنەوە لە سەر هەڵوێستی هەمیشەیی خۆی کە مەحکوومکردنی هەموو جۆرە هەڵاواردنێکی نەتەوەیی‌و ئایینییە، شەپۆلی نوێی هێرش‌و سووکایەتی بۆ سەر هاوزمانانی یارسانی مەحکووم دەکا. ئێمە وێڕای راگەیاندنی پشتیوانیی خۆمان لە ناڕەزایەتیدەربڕینی هێمنانەی یارسانییەکان‌و پێداگریمان لە سەر داوا ڕەواکانیان، داوا لە خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە تایبەتی پارێزگەکانی کرماشان‌و ئیلام دەکەین، وشیاری پیلانەکانی کۆماری ئیسلامی بن. ئەوان هەتا ئێستا، بە هەموو پیکهاتە ئایینی‌و مەزهەبیەکانەوە پیکەوە ژیانێکی دوورلە گرژی‌وململانێی ئایینی‌و فیرقەییان هەبووە. لە هەلومەرجی ئێستاش‌دا نابێ ڕێگە بە دامودەزگا جۆراوجۆرەکانی کۆماری ئیسلامی بدەن بە ناوی دڵسۆزی بۆ ئایینی ئیسلام‌و بە سوود وەرگرتن لە جیاوازیی ئایینی لەم پارێزگایانە، کەلێن بخەنە ڕیزەکانی خەڵک‌و لە بەرامبەر یەکتر‌دا ڕایان بگرن. بە ئەرکی هەموو پێکهاتە ئایینی، مەزهەبی‌و زاراوەییەکانی ئەو پارێزگایانەی دەزانین کە یەکگرتووانە‌و وێڕای پشتیوانی لە مافی ئینسانیی هەموو پێکهاتەکان، لەسەر داخوازە نەتەوەییەکانی خۆیان پێ دابگرن‌و نەهێڵن رێژیم بەنانەوەی ئاژاوە، ناکۆکی و تەفرەقە بخاتە ڕیزەکانیان. لە دڵسۆزانی حیزبی دیموکراتی کوردستان‌و داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ لە کوردستان و دەرەوەی وڵاتیش، داواکارین پشتیوانی هەموو جۆرە چالاکی‌و حەرەکەتێکی مەدەنی بۆ بەئاکام گەیاندنی داخوازە ڕەواکانی هاونیشتمانانی یارسانی بن.\n١٤ی ڕەشەمەی ١٣٩٤\nژمارەی بینین 505\nPreviousپشتیبانی سازمان یاری کورد از شنبەی یاران\nNextتوهین و حملات چماقداران فلاحت پیشه یا(پیروان ولایت) به کوردان یارسانی در اسلام آباد غرب\nانجلینا جولیە کردستان در خط مقدم جنگ و دفاع از میهن کردستان جان باخت (210 865)\nکیانوش رستمی جوان یارسانی و کورد قهرمان المپیک شد (44 837)\nایل گوران (مردم یارسان)تیرەای کهن از ملت کرد+تصاویر (44 262)\nجواب مراجع تقلید شیعە بە دختری مسلمان کە میخواهد با جوانی یارسانی ازدواج کند (36 790)\nشیطان پرستان کرند غرب کە خود را اهل حق یا یارسان معرفی میکنند (33 902)\nسوزاندن پیکر زندانی سیاسی کُرد بهروز آلخانی و دفن آن در میان زباله ها (27 982)\nڕاگەێندراوی یەکێتی شۆڕشگێرانی کوردستان لە پێوەندی گیانبەختکردنی دیار غەریب و هاورێەکانی (27 217)\nمختصری از زندگی نامەی هنرمند کورد کرمانشاە قادر الیاسی +ویدیو کلیپ (25 270)


تاقمۆچکەی مونافقین دارەدەستی ئەمریکایە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nتاقمۆچکەی مونافقین دارەدەستی ئەمریکایە\nJul 04, 2018 13:18 Asia/Tehran\nتاقمۆچکەی تیرۆریستیی مونافقین بە تەواوی لەو ئازادیە وا لە ڕۆژئاوا و بەتایبەت ئەورووپا هەیەتی، کەڵکی نابەجێ وەر دەگرێ. هەر لەم پەیوەندیەدا یەکێک لە هەنگاوەکانی هەر ساڵەی ئەم تاقمۆچکەیە، بەڕێوە بردنی کۆبوونەوەی ساڵانەیە لە فەڕەنسا کە لە پێناو پڕوپاگەندەی نەرێنی بەهرەی لێ وەردەگرێ.\n"ڕوودی جولیانی" پارێزەری سەرۆکی ئەمریکا و سەرۆکی پێشووی شارەوانیی نیۆیۆرک لە وتاربێژانی بەشدار لە کۆبوونەوەکەی ساڵی 2018دا بوو کە وەکوو جاران، لە درێژەی سیاسەتە دژە ئێرانییەکانی واشنتۆن، بەڵێنیی گۆڕانی نیزامی ئێرانی دا بە ئامادەبووان.\nکەناڵی تلەڤیزیۆنیی ئێن بی سیی ئەمریکا، ماوەیێک لەمەو پێش، بۆ یەکەم جار بە بڵاو کردنەوەی فیلمێک لەمەڕ پەیوەندی ئەندامانی دەوڵەتەکەی ترەمپ لەوانە "جان بۆلتۆن" و "ڕوودی جولیانی" لەگەڵ مونافقین و ئەو پارانەی وا لەبەرامبەر بەشداری و وتاردان لە کۆبوونەوەکانی ئەو تاقمۆچکەیە وەری دەگرن، پەردەی لا دا.\nتاقمۆچکەی مونافقین ئەندامەکانی زۆر کەم بوونەتەوە و لە کۆبوونەوەی ئەم ساڵانەی دواییدا، ناچار بووە تەنانەت کەسانێک بۆ بەشداری لەو کۆڕانە، بە کرێ بگرێت!\nڕۆژنامەی گاردیەن لە ڕاپۆرتێکدا سەبارەت بە کۆبوونەوەی تاقمۆچکەی مونافقین لە پاریس، لە ژووئەنی 2018دا نووسی: پتر لە نیوەیێک لە بەشدار بووان هاووڵاتی چێک، سلۆڤێنیا، پۆڵەندا، ئەڵمانیا و پەنابەری سووری بوون کە بە وادەی سەفەر، خۆراک و مانەوە لە پاریس، هاتبوونە شوێنی بەڕێوە چوونی ئەم کۆبوونەوانە.\n"جوان ستۆکر"سەرنووسەری گۆڤاری "دیفنس پۆست" وتوویەتی کە جان بۆلتۆنی ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی دۆناڵد ترەمپ تاکوو ئێستا پتر لە 180 هەزار دۆڵار پارەی لەو تاقمۆچکەیە وەرگرتووە و لە بری ئەوە پڕوپاگەندەی بۆ کردوون.\nبابەتی گرینگی تر ئەوەیە کە زۆرێک لە ئەندامانی ئەم تاقمۆچکەیە بەرە بەرە تەمەنیان چووەتە سەرێ و بەساڵا چوون کە ئیدی هیچ بایەخێکی وایان بۆ هەنگاوی بەکردە نییە.\nئەو تاقمۆچکەیە توانای وەرگرتنی هێزی زۆر کەمە و بۆیە ئێستاکە پتر لە هەر کاتێکی دیکە دەستی کردووەتە کاری نومایشی و ڕواڵەتی.\nلەلایێکی دیکەشەوە بە بڵاو بوونەوەی دەق و بابەتی ڕەخنەگرانە لە دژی ئەو تاقمۆچکەیە لە میدیاکانی ئالبانی، خەڵکی ئەو وڵاتە هەرچی زیاتر لە پێشینەی جینایەتکارانەیان ئاگادار بوونەتەوە و ڕەخنە و ناڕەزامەندی لەمەڕ درێژەی بوونی مونافقین لە وڵاتی ئالبانی زیاتر بووەتەوە.\nئەنجام دەبێ بڵێین کە تاقمۆچکەی مونافقین، تاقمۆچکەیێکی مایە پووچە کە بە جاران بێدەسەڵاتییەکەی بۆ هەمووان سەلماوە.


شۆڕش قەرەداغی:ئەم سرودەمان لە ئەمستەردام لەگەڵ کاکە کارۆ بەخۆبەخشانە لەسەر ئەرکی خۆم تۆمارکرد بەناوی: (لەکێ دەدەی حەیاتکاو) پێشکەشی ئەکەین وەک پاڵپشتیەک بەماف خوراوان و برسیکراوەکانی نیشتمان کە لەسەر شەقامەکان داوای مافی خۆیان دەکەن بەشێوەیەکی ئاشتی بێ توند و تیژی بۆ بەدیهێنانی مافە سەرەتاییەکانیان کە مافێکی سروشتی خۆیانە، بەڵام بەداخەوە بەشێوەیەکی ناتەندروست وەڵام ئەدرێنەوە بەخۆپیشاندەکانی پێشو ئێستاش لەسەرجەم شار و شارۆچکەکانی کوردستان .جێگای داخە گێرە شێوێنەکانیش بۆ بەرژەوەندی سیاسی خۆیان بەیارمەتی...\nئاشتی برایم ئەفەندی: سوپای دوێنێی عیراق ئەو سوپایەی ئەمڕۆ نییە!\nزۆربەی نووسەر و میدیای عیراقی و کوردییەکان و سەڕۆکی پارت و دەسەڵاتدارانی عیراق لەسەر ئاستی ناوەند و هەرێم، ٦ی کانون وەک یادکردنەوەی دامەزراندنی سوپای عیراقی بە خەڵک دەناسێنن، بەڵام ئەوەی جێگەی باسە لە دوای ڕوخانی سەدام و پێش هەڵوەشاندنەوەی لەلایەن ئەمریکاوە، ئەو سوپایە بەتەواوی لەیکتر ترازابوو، زۆربەی...\nکۆدار خەلەف سەعید: شیعە تایپی دووەمی بەعس لەحوکمڕانیدا(بەشی یەکەم)\nبەڕووخانی ڕژێمی بەعس لەساڵی «٢٠٠٣» و ھاتنی ئەمریکا بۆ عێراق، کۆتای بە حوکمی مەرکەزی «٨٣» ساڵەی عەرەبی سوننە ھات. ئەمەش دەستی ئێرانی واڵاکرد بۆ دەست خستنەناو کارووباری عێراق و یارمەتیدانی عەرەبی شیعە بۆ گەیشتن بە دەسەڵات و کۆنترۆڵکردنی جومگە سەرەکییەکانی حکومەت و سوپا، بەحوکمی ئەوەی زۆرینەی عێراق...


✌ (Elyas polat (Azad Mawa شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 23 2016 10:02PM\n👁 ئەم بابەتە 6,331 جار بینراوە\nNav û Paşnav: Azad Mawa Navê Rast: Elyas polat N [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 23-11-2016 22:02:42\n👁 ئەم بابەتە 13,332 جار بینراوە\n✌ إلياس بولات (آزاد ماوا) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 23 2016 10:04PM\nالاسم الحرکي: آزاد ماوا لاسم الحقيقي: إلياس بولات [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 23-11-2016 22:04:51\n✌ ئەلیاس پۆڵات (ئازاد ماوا) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 23 2016 9:56PM\n👁 ئەم بابەتە 64,340 جار بینراوە\nناوی ڕێکخراوەیی: ئازاد ماوا ناو و پاشناو: ئەلیاس [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 23-11-2016 21:56:21\n📊 ئەنجامی وەرگرتن لە زانکۆ و پەیمانگاکان راگەیەندرا ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2016 9:05PM\nدواڕۆژ، نوسینگەی هەولێر وەزارەتی خوێندنی باڵا رای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 17-11-2016 21:05:53\n✌ سامان محسین شێخ عومەر شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2016 9:11PM\nدانیشتوی قەزای سۆرانە، لەلیوای 7ی پیادەی هێزەکانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 17-11-2016 21:11:03\n📊 ل ئاکرێ 40 نۆژداران دەست ژ کارێ خۆ بەرداینە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2016 2:32PM\n👁 ئەم بابەتە 5,845 جار بینراوە\nدواڕۆژ، دلشاد ئەنوەر ژبەر قەیرانا دارایی و نەدان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 17-11-2016 14:32:50\n📝 لە چوار زانکۆ دەستەیەکی ناڕازی رادەگەیەنرێت بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2016 11:36AM\n17-11-2016 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 4 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 17-11-2016 11:36:42\n📊 وەزیری پەروەردە: لە هەرێمی کوردستان 179هەزار خوێندکاری ئاوارە هەن ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2016 2:30PM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی وەزیری پەروەردەی هەرێم ئاماژە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 17-11-2016 14:30:19\n📊 وەزیری تەندروستی: ناتوانین دەرمان بۆ ئاوارەکان دابین بکەین ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 17 2016 2:36PM\nرۆژنیوز – بەرهەم لەتیف وەزیری تەندروستی حکومەتی ه [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 17-11-2016 14:36:04


لەسەر کێشەکانی چەند ڕۆژی ڕابردوو و بۆ دووەم جار، بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی لە کۆبوونەوەدان.\nمیدیای نزیک لە لاهور شێخ جەنگی (12ی تەموزی 2021) ئاشکرای کرد، نزیکەى کاتژمێرێکە کۆبوونەوەکە دەستیپێکردووە.\nئەوە دووەم کۆبوونەوەی هاوسەرۆکانی یەکێتییە لەدوای دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزی لەنێوانیان دوای ئەوەى بافڵ تاڵەبانی گۆڕانکاری لە چەند پۆستێکی ئەمنی سلێمانیدا ئەنجام دا.\nئەمڕۆ ڕاگەیەندراوێکى نوێى نوسینگەى ڕۆژنامەوانى بافڵ تاڵەبانى گۆڕانکاریى لە ناوهێنانى پۆستى بافڵ تاڵەبانى ئەنجامدا لە هاوسەرۆکى یەکێتییەوە بۆ سەرۆک.


دکتۆر محەمەد گەناوی : بازاڕى ئازاد بونى نیه؟ . | wtarikurd\nنوسینی : دکتۆر محەمەد گەناویی | 10.06.2013 9:23 PM | بەشی: ئابوری | بێ کۆمێنتە\nبازاڕى ئازاد بونى نیه، ئه‌وه‌ی که هه‌یه ئاماده‌یی ئێمه‌یه، که سنوره‌کانی یان به‌ربه‌سته‌کانی (constraints) بازاڕ قبوڵ بکه‌ین، ئه‌مه یه‌کێکه له‌بابه‌ته‌کانی سیمیناری پرۆفیسۆر (Hajoon chang) بوو له‌زانکۆی کامبریجی به‌ریتانیا، که له‌لایه‌ن زانکۆی کۆبنهاگنه‌وه میوانداری کرابوو بۆ سیمنارێک له‌سه‌ر کتێبه‌که‌ی به‌ناوی (23 شت که به‌تۆی ناڵێن له‌باره‌ی سه‌رمایه‌داریه‌وه ) .\nناوبراو له‌سه‌ر قه‌یرانی ئابوری ئێستای جیهان پێی وایه که هۆی سه‌ره‌کی ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌ڵه‌ی سیاسه‌تی دارایی وڵاتان له‌گه‌ڵ ئامانج و ئاره‌زوی کۆمپانیاکان بۆ به‌ده‌ستهێنانی قازانجی خێرا، هه‌روه‌ها پێی وایه که بازاڕی ئه‌مڕۆی پشکه‌کان سروشتی نیه و ده‌ستکردانه گیراوه بۆیه ئه‌گه‌ری رودانى قه‌یرانی زیاتری ئابوری هه‌یه .\nله‌سه‌ر بازاڕی ئازاد، وه‌کو له‌سه‌ره‌وه ئاماژه‌ی پێ کراوه پێی وایه بونی نیه، بۆ ئه‌مه‌ش کۆمه‌کی ده‌وڵه‌تی ئه‌مەریکا بۆ کۆمپانیای جەنرال مۆتۆڕ ئه‌هێنێته‌وه وه‌کو نمونه‌و ئه‌ڵێ: به جورئه‌ته‌وه ئه‌ڵێم، روداوی رزگارکردنی جەنرال مۆتۆڕ له ئیفلاس بون، له‌ڕوداوی روخانی یه‌کێتی سۆڤیه‌ت گه‌وره‌تر بوو. واته ئه‌گه‌ر بازاڕ ئازاد بوایه و ده‌وڵه‌ت ته‌داخولى له بازاڕ نه‌کردبایه ئه‌وا ئێستا جەنراڵ مۆتۆڕ ئفلاس ببوو. له‌مه‌ش زیاتر ئه‌م نمونه‌یه له‌سه‌ر خۆی ئه‌هێنێته‌وه‌و ئه‌ڵێ: من جانتاکه‌م پڕه له‌پشک، ده‌مه‌وێ له بازاڕی پشکه‌کانی له‌نده‌ن یان شوێنی تر بیانفرۆشم، ئایا هه‌روا ئاسانه؟ به‌دڵنیایی نا چونکه دوای هه‌وڵ و ماندوبونێکی زۆر هیچم بۆ نه‌فرۆشرێ و ناچار بۆ خۆم پشویه‌ک وه‌رده‌گرم .\nله‌سه‌ر کۆبونه‌وه‌ی سه‌رمایه‌ی گه‌وره له‌ده‌ست کۆمپانیا گه‌وره‌کان و سه‌رمایه‌گوزه‌ران و دوباره‌و چه‌ند باره به‌کارنه‌هێنانی سه‌رمایه له‌بواره‌کانی تردا به‌هۆکارێکی تر ئه‌زانێ بۆ قه‌یرانه دارایی و ئابوریه‌کان.\nله‌ساڵانی شه‌سته‌کاندا کۆمپانیاکان 50% قازانجیان ئه‌دا به‌سه‌رمایه‌گوزاران و به‌شی تری قازانجیان به‌کارئه‌هێنا بۆ دوباره سه‌رمایه‌گوزاریکردنی له بواری لێکۆڵینه‌وه‌و چاککردنی به‌رهه‌مه‌کان به‌ڵام ئه‌مڕۆ کۆمپانیاکان 90% قازانج ئه‌ده‌ن به سه‌رمایه‌گوزاران له‌سه‌ر حسابی چۆنیه‌تی و چاککردنی به‌رهه‌م و سه‌رمایه‌گوزاری نه‌کردن له‌بواره‌کانی ترا .\nهه‌ندێک له‌و خاڵانه‌ی ناوبراو باسی کرد له‌سه‌ر بازاڕی ئازاد، به‌نده له‌ساڵی 2005 له‌وتارێکدا له‌ڕۆژنامه‌ی  شرۆڤه‌م کردبوو (بازاڕی ئازاد بۆ کێ ئازاده؟) هه‌روه‌ها دوایش هه‌م به‌وتار هه‌م له‌چاوپێکه‌وتندا باسی ئه‌م گرفته‌م کردبوو (بازاڕی ئازاد چۆن ئازاد ئه‌کرێ؟) ئه‌مانه پرسیاری سه‌ره‌کی بابه‌تن (بازاڕ). له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و بابه‌تانه‌ی ناوبراو باسی ئه‌کا له‌سه‌ر بازاڕی ئازاد ناتوانرێ ئه‌م راستیانه له‌به‌رچاونه‌گیرێ که له‌ڕۆژئاوا ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تیش هاوکاری هه‌ندێ کۆمپانیای گه‌وره بکات وه‌ک جەنرال مۆتۆر بۆ نمونه ناتوانرێ وا رادیکاڵانه بیر بکرێته‌وه که بازاڕی ئازاد بونی نیه، چوونکه جەنرال مۆتۆڕ سنوری ته‌نها کۆمپانیایه‌کی ئاسایی تێپه‌ڕاندوه‌و بۆته هێمای کارو به‌رهه‌م و داهات و ئابوری وڵات .\nئه‌مجار جەنرال مۆتۆڕ مێژویه‌کی هه‌یه له‌ئه‌زمونی کارو کێبڕکێ و فه‌راهه‌م کردنی شوێنی کار، له‌مه‌ش زیاتر هاوکاری ده‌وڵه‌ت بۆ ئه‌م کۆمپانیایه ئه‌مه ناگه‌یه‌نێ که ده‌وڵه‌ت هاوکاری خاوه‌نه‌کانی کردبێ بۆ دروستبون و دامه‌زراندن وه‌کو له‌وڵاتانی دیکتاتۆری هه‌یه، به‌ڵکو هاوکاری ده‌وڵه‌ت له‌کاتێکی تایبه‌تیدایه و ئه‌مه‌ش له‌به‌رژه‌وه‌ندی ته‌نها کۆمپانیاکان نیه به‌ڵکو له به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵکیشدایه که بێکار نه‌بن .\nله‌م جه‌ده‌له جیهانیه‌ی له‌سه‌ر تێگه‌یشتنی (Concept) بازاڕو بازاڕی ئازاد هه‌یه ئه‌بێ ئه‌م راستیه بزانین که ئه‌م بابه‌ته چه‌نده په‌یوه‌ندی به‌خودی ئابوریه‌وه هه‌یه هێنده‌ش و زیاتریش په‌یوه‌ندی به‌سیاسه‌ت و ئایدۆلۆجیه‌وه هه‌یه. به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانی، گروپه‌کانی گه‌وره‌ی ئابوری و هه‌روه‌ها سیاسه‌تی ئابوری هه‌ر وڵاتێک رۆڵیان هه‌یه له‌سه‌ر ئازادی له‌بازاڕدا، بۆیه دادپه‌روه‌ری بازاڕ له شوێنێکه‌وه بۆ شوێنێکی تر ئه‌گۆڕدرێ به‌ڵام به شێوه‌یه‌کی گشتی له‌و وڵاتانه‌دا که خه‌ڵک ده‌سه‌ڵاتی سیاسی دیاری ده‌کا، تا ئه‌ندازه‌ی قبوڵ دادپه‌روه‌ری سیاسی و ئابوری هه‌یه و هه‌روه‌ها پێشکه‌وتنی فه‌رهه‌نگی و فکری هه‌یه وه‌کو له‌ڕۆژئاوا ئازادی بازاڕ به‌راورد ناکرێ له‌گه‌ڵ ئه‌و وڵاتانه‌ی که سیستمی سیاسیان نیه  یان له روی فکریه‌وه هه‌ژارن له‌گه‌ڵ هه‌موو تێبینیه‌ک له‌سه‌ر بازاڕی ئازاد له ڕۆژئاوا که به دڵنیاییه‌وه جه‌ده‌لی زیاتر هه‌ڵده‌گرێ .\nئەبوبەکر جاف : ماركس , ماركسیزم , ماركسیزمی كوردی .


نەخۆشخانەی لەدایك بوونی سۆران داوایەك لە خانەوادەی مناڵەكان دەكات\nدووشەممە, 13 تشرینی دووەم 2017 18:54\nموڕشید برادۆستی – سۆران : بەڕێوەبەرایەتی نەخۆشخانەی لەدایك بوون و منداڵانی سۆران لە رێگەی زاری كرمانجی داوا لە دایك و باوكی ئەو مناڵانە دەكات كە لە نەخۆشخانەكەیان لەدایك دەبن.\nدكتورە مهاباد دلاوەر بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی لەدایك بوون و منداڵانی سۆران لە لێدوانێكی تایبەتدا بە زاری كرمانجی راگەیاند" پڕۆژەیەكمان بە هەماهەنگی رێكخراوی ئاوێزە لە سۆران ئامادە كرد بەمەبەستی خزمەت گەیاندن بە سروشت و ژینگەی دەڤەری سۆران و تۆمار كردنی یادەوەریەك بۆ مناڵە تازە لە دایك بووەكان، پڕۆژەكەمان بە نوسراو ئاڕاستەی وەزارەت كرد و بەخۆشحاڵییەوە چەند رۆژێك بەر لە ئێستا بە نوسراوی فەرمی رەزامەندییان دەربڕیوە.\nبەڕێوەبەری نەخۆشخانەی لە دایك بوونی سۆران ئاشكرای دەكات، لە پڕۆژەكەدا هەر كەسێك لە كاتی داواكردنی ( بیان ولادە ) و دووای لە دایك بوونی مناڵەكەیان، بەشێوەی ئارەزوو مەندانە گولێكی سرووشتی یا نەمامێك ببەخشێت بە نەخۆشخانە، مەبەستمانە بتوانین پەرە بە ژینگە و سرووشت بدەین و ببینە دەست پێشخەریەك بۆ ئەوەی خەلك سرووشتییان زیاتر لا خۆشەویست بێت و گرنگی پێبدەن .\nهەروەها گووتیشی" ئێمە وەك بەڕێوەبەرایەتی نەخۆشخانە، داوا لە دایك و باوكان دەكەین لە كاتی لە دایك وبونی مناڵەكەییان نەمامێك یا گولێك وەكو دیاری پێشكەش بە نەخۆشخانە بكەن و ناوی سیانی مناڵەكەشییان لەسەر بنووسن بۆ ئەوەی لە كاتی چاندنی دارەكە یاخوود نمایشی گوولەكە لە دوارۆژ بیناسنەوە .


هه‌ڵه‌بجه.. دژی هه‌وڵه‌كانی ئازادكردنی سوڵتان هاشم گردبوونه‌وه ئه‌نجامدرا | جینۆساید كورد\nهه‌ڵه‌بجه.. دژی هه‌وڵه‌كانی ئازادكردنی سوڵتان هاشم گردبوونه‌وه ئه‌نجامدرا\nئه‌مڕۆ 4-11-2015، له‌به‌رامبه‌ر بوونی ده‌نگۆی ئازادكردنی سوڵتان هاشم یه‌كێك له گه‌وره تاوانباره‌كانی حزبی به‌عسی رووخاو له‌لایه‌ن به‌شێك له‌سه‌ركرده‌كانی سونه‌ی عیراقه‌وه كه‌س و كاری شه‌هیدانی كیمبارانی هه‌ڵه‌بجه له كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا هۆشداریان دایه لایه‌نه سیاسییه عیراقییه‌كان كه كۆتایی به هه‌ر هه‌وڵێك بهێنرێت به ئاڕاسته‌ی ئازادكردنیدا.\nلوقمان عه‌بدولقادر سه‌رۆكی كۆمه‌ڵه‌ی قوربانیانی كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند: وه‌ك كه‌س و كاری شه‌هیدان و نوسینگه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌ی په‌رله‌مان و مۆنۆمێنتی هه‌ڵه‌بجه نیگه‌رانین له هه‌وڵه‌كان بۆ رزگاركردنی تاوانباران و دواش له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ین هه‌ڵویستی توندی هه‌بێت له‌و باره‌یه‌وه بۆ رزگاركردنی سوڵتان هاشم یه‌كێك له‌به‌شداربوانی تاوانه‌كانی ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بجه.\nوتیشی: ئێمه سكاڵای یاسایی تۆمار ده‌كه‌ین له‌سه‌ر هه‌ر لایه‌نێك ئه‌و هه‌وڵانه ده‌ست پێ بكات بۆ به‌ردانیان و ده‌بێت حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیش به‌هیچ جۆرێك رێگه به‌و كاره نه‌دات.\nجێی باسه سوڵتان هاشم یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌یه كه له‌لایه‌ن داداگای باڵای تاوانه‌كانی عیراقه‌وه بڕیاری له سێداره‌دانی بۆ ده‌رچووه و له فه‌یله‌قی یه‌كی ئه‌وكات بووه كه تاوانی ئه‌نفالی ئه‌نجامداوه، به‌شداری تاوانی هه‌ڵه‌بجه‌شی كردووه و له ئێستاشدا به‌شێك له سونییه‌كانی عیراق ده‌یانه‌وێت ئازادی بكه‌ن.\nPUKmediaفه‌رحان حه‌مه‌خان –هه‌ڵه‌بجه


ئەمەریكا بڕیارێکی نوێی دژی کۆچبەران دەردەکات - هيوای کۆرد\nHome هەواڵ جێهان ئەمەریكا بڕیارێکی نوێی دژی کۆچبەران دەردەکات\nئەمەریكا بڕیارێکی نوێی دژی کۆچبەران دەردەکات\nئیدارەی کۆشکی سپی، بڕیارێكی نوێی لەبارەی كۆچبەرانی نیشتەجێی ئەمەریكا دەركرد، كە بەپێی بڕیارەكە مافی مانەوەی هەمیشەیی (Green Card) بەو كۆچبەرە “هەژارانە” نادرێت كە یارمەتی لە حكومەت وەردەگرن.\nكۆشكی سپی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردوە، بڕیارەكە لە چوارچێوەی هەوڵەكان بۆ رێكخستنەوەی كۆچ، هەروەها ئەو كۆچبەرانە دەركراوە كە شایەنی ئەوەن مافی مانەوەی هەمیشەیی (Green Card) لە ئەمەریكا وەربگرن.\nلە بڕیارە نوێیەكەدا جەخت لەوەكراوەتە كە دەبێت كۆچبەرانی نیشتەجێی ئەمەریكا لە روی داراییەوە پشت بە توانای خۆیان ببەستن.\nهاوكات بەرگرییكاران لە مافی كۆچبەران لە ئەمەریكا پێیانوایە؛ بڕیارە نوێیەكەی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ، كۆچبەرانی نیشتەجێی ئەمەریكا ناچار دەكات داوای هیچ یارمەتییەك لەو وڵاتە نەكەن، بەوپێیەی بڕیارەکە ئەو كۆچبەرانە دەکاتە ئامانج كە لە سیستەمی دەستەبەركردنی تەندروستی و یارمەتییە گشتییەكان سودمەندن.\nئاژانسی هەواڵیی (ئەسۆشیەیتد پرێس)ی ئەمەریکی بڵاویکردەوە، بڕیارە نوێیەكە لە تشرینی یەكەمی داهاتوەوە دەچێتە بواری جێبەجێكردنەوە.\nTags: ئەمەریكادۆناڵد ترەمپکۆچبەران


سه‌روكێ حكومه‌تا هه‌رێما كورستانێ به‌رێ بنیاتى بو ئاڤاكرنا نه‌خوشخانه‌كا مه‌زن یا 100ته‌ختى ل قه‌زا ئامێدیێ دانا | پارێزگەھا دھوك\nسه‌روكێ حكومه‌تا هه‌رێما كورستانێ به‌رێ بنیاتى بو ئاڤاكرنا نه‌خوشخانه‌كا مه‌زن یا 100ته‌ختى ل قه‌زا ئامێدیێ دانا\non: سبتمبر 07, 2020\nئه‌ڤرو 7-9-2020ل قه‌زا ئامێدیێ به‌رێز مسرور بارزانى سه‌روكێ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب ئاماده‌بونا به‌رێزان رێبه‌ر احمد وه‌زیرێ نافخوو وسامان به‌رزنجى وه‌زیرێ ته‌ندورستى ود.على ته‌ته‌ر پارێزگه‌رێ دهوكێ وچه‌ند به‌رپرسێن كارگێرى وحزبى وخه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ به‌رێ بنیاتى بو ئاڤاكرنا نه‌خوشخانه‌كا مه‌زن یا سه‌د ته‌ختى ل كومه‌لگه‌ها هێتوتێ ل قه‌زا ئامێدیێ دانا.\nدرێ ورسمێن دانانا به‌رێ بنیاتێ پروژه‌ى دا سه‌روكێ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ رولێ خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ دخه‌بات وقوربانیدانێدا به‌رز هه‌لسه‌نگاند وته‌كه‌زكر كو حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب هه‌موو شیانێن خو دێ بزاڤێ كه‌ت كو پتر پروژێن خزمه‌تگوزارى ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ ئه‌نجامده‌ت وئاڤاكرنا ڤێ نه‌خوشخانێ ده‌ستپێكه بو ئه‌نجامدانا چه‌ندین پروژێن دى یێن خزمه‌تگوزارى وپیروزباهى ل خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ كر وخواست كو پروژه ب كوالیتییه‌كا باش ول ده‌مێ ده‌ست نیشانكرى بكه‌ڤیته دخزمه‌تا هاولاتیێن ده‌ڤه‌را ئامێدیێ دا.\nهه‌ر دڤان رێ ورسمان دا هه‌ر ئێك ژپارێزگه‌رێ دهوكێ و وه‌زیرێ ته‌ندورستى په‌یڤێن خو پێشكێشكرن وگرنگیا ئاڤاكرنا ڤێ نه‌خوشخانێ بو خه‌لكێ ده‌ڤه‌رێ به‌رچاڤكر.\nهه‌ژى گوتنێ یه پروژێ ئاڤاكرنا نه‌خوشخانه‌كا مه‌زن یا سه‌د ته‌ختى ل قه‌زا ئامێدیێ كو ژپێنچ نهوما وپشكێن نشته‌رگه‌ریێ ونڤاندنێ وزاروكبونێ وچاره‌سه‌ریێن جورا وجور ل سه‌ر روبه‌رێ (21,000) مترێن دوجاركى ول سه‌ر بودجا حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب كوژمێ (43) ملیار دینارا دهێته ئه‌نجامدان وبریاره پروژه دماوێ (990) رۆژان دا ب دوماهى بهێت وبكه‌ڤیته دخزمه‌تا خه‌لكێ قه‌زا ئامێدیێ دا وخه‌لكێ ناحیێن (سه‌رسنك- بامه‌رنێ – شێلادزێ – دێرالوك- وچه‌مانكێ) سه‌رب قه‌زایێ ڤه دێ مفاى ژێ وه‌رگرن.


پێشنیازو راسپارده‌كان – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » ته‌ها سلێمان » پێشنیازو راسپارده‌كان\nهه‌موو كۆمه‌ڵگایه‌ك دوای ئه‌نجامدانی تاوانی جینۆساید تیایدا، روو به‌ڕووی كۆمه‌ڵێك كێشه‌وگرفتی بنه‌ڕه‌تی ده‌بێته‌وه، ئه‌و كێشه‌و گرفتانه بۆ ماوه‌یه‌كی دوورمه‌ودا، له‌نێو كایه جیاجیاكاندا ده‌مێنن و شۆڕده‌بنه‌وه، كه ئه‌مه‌ش واده‌كات دۆخێكی تایبه‌ت و هه‌ستیار به كه‌س و كاری قوربانیه‌كانی جینۆساید جێبهێڵێت و به‌هه‌موو پێوانه‌و مانایه‌ك روو به‌ڕووی ناسه‌قامگیرییان بكاته‌وه، بۆ ئه‌مه‌ش پێویسته بۆ ده‌ربازبوون له كاریگه‌رییه‌كانی تاوانه‌كان «جینۆسایدی بارزانیه‌كان وه‌ك نموونه» ئه‌م هه‌نگاوانه بنرێت:\nیه‌كه‌م: زۆر گرنگ و پێویسته، وه‌ك ئامانجێكی ستراتیژی كار بۆ درووستكردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگای پێش جینۆساید، واتا تاوانه‌كه بكه‌ین. چونكه تا ئه‌مه نه‌كرێ، مه‌حاڵه بتوانرێ دادپه‌روه‌ری له‌نێوان كه‌س و كاری قوربانیه‌كان و كۆمه‌ڵگادا به‌ده‌ست بێنین، واتا به‌م هه‌نگاوه كه‌س و قوربانی ده‌گه‌ڕێینینه‌وه بۆ قۆناغی پێش ئه‌نجامدانی تاوان، كه ئه‌مه‌ش زامنی عه‌داڵه‌تی ئینتقالیه.\nدووه‌م: زۆر گرنگ و ده‌بێت جێگای بایه‌خ و له ستراتیژی كاركردنماندا بێت، كه تاوانه‌كانی جینۆسایدی گه‌لی كوردستان به گشتی و جینۆسایدی بارزانیه‌كان به‌تایبه‌ت كه دادگای باڵای تاوانه‌كانی عێراق وه‌ك تاوانی كۆمه‌ڵكوژی و دژی مرۆیی ناساندونی، له رێگای لۆبی كوردستانی و دیپلۆماسییه‌تی كوردو نوێنه‌رایه‌تیه‌كانی هه‌رێم له ده‌ره‌وه، بكه‌ینه بابه‌تی گووتاری ئاراسته‌كراومان له‌سه‌ر ئاستی هه‌رێمایه‌تی و نێوده‌وڵه‌تی و بیانوروژێنین.\nسێیه‌م: ده‌بێت به‌جددی كارله‌سه‌ر ئه‌وه‌بكه‌ین، تێكڕای ئه‌وانه‌ی ده‌ستیان له ئه‌نجامدانی تاوانه‌دا هه‌بوه، دادگایی بكرێن و سزای یاسایی خۆیان وه‌ربگرن و ئه‌وانه‌ی كه پێشووتر سزا دراون و جێبه‌جێكردنیان دواخراوه جێبه‌جێبكرێن.\nچواره‌م: پێویسته فشار له‌سه‌ر حكومه‌تی عێراقی درووست بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك میراتگره‌وه‌ی حكومه‌ته‌كانی پێش خۆی و به پشت به‌ستن به بڕیاره‌كانی دادگای باڵای تاوانه‌كان، قه‌ره‌بووی كه‌س و كاری قوربانیه‌كان بكاته‌وه‌و به‌فه‌رمی داوای لێبوردن له گه‌لانی عێراق و كوردستان له‌به‌رامبه‌ر تاوانه‌كانی جینۆساید بكات، هه‌روه‌ها پێویسته فشار له‌سه‌ر حكومه‌تی عێراق بكرێ وه‌ك گه‌ره‌نتیه‌ك بۆ دووباره نه‌بوونه‌وه‌ی تاوانی جینۆساید رێككه‌وتنامه‌ی رۆمای 1998 ی رۆما واژۆبكات.\nپێنجه‌م: دامه‌زراندنی ده‌زگایه‌كی ئه‌رشیفی «نه‌ته‌وه‌یی -نیشتمانی» به ئامانجی پاراستنی ئه‌و دۆكیومێنت و به‌ڵگه‌نامانه‌ی «بیستراو، بینراو، نووسراو، زاره‌كی» و ته‌واوی بڕیاره‌كانی دادگای باڵای تاوانه‌كانی عێراق له‌سه‌ر دۆسییه‌ی تاوانه‌كانی دژ به «كوردی فه‌یلی، بارزانیه‌كان، قه‌ڵادزێ، هه‌ڵه‌بجه، سه‌ید سادق، جینۆسایدی ئه‌نفال» و ئه‌وانه‌ی تریش كه هێشتا بڕیاره‌یان له‌یاره‌وه نه‌دراوه وه‌ك «تاوانی «ئه‌شكه‌وتی ده‌كان، تاوانی دژ به‌گوندی سۆریا، تاوانی راگواستنی ناوچه جیاجیاكانی كوردستان، تاوانی قه‌تڵ و عامی راپه‌ڕینی 1991، تاوانی له‌سێداره‌دان» و تاد\nشه‌شه‌م: هه‌روه‌ك له‌چوارچێوه‌ی باسه‌كه‌ماندا ئاماژه‌مان بۆ كردو سه‌رچاوه‌كانی تریش جه‌ختی له‌سه‌رده‌كه‌نه‌وه، جگه له بیابانی «بوسه‌یه»، له چه‌ندین شوێن و جێگای تریش گۆڕی به كۆمه‌ڵی قوربانیانی بارزانیه‌كان بوونی هه‌یه، بۆیه پێویسته هاوشانی به‌رنامه‌ی ستراتیژی بۆ هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕه به كۆمه‌ڵه‌كانی قوربانیانی تاوانه‌كانی جینۆسایدی ئه‌نفال و تاوانه‌كانی تر، ئه‌م پرسه‌ش به هه‌ند وه‌ربگیرێ و كاری پێویستی له‌سه‌ربكرێ، بۆ ئه‌وه‌ی رووفاته‌كانیان بگه‌ڕێنرێنه‌وه نیشتمان.\nوه له‌دوای نه‌وه ماون و ده‌مێنن.


مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراق لە کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ ئیسماعیل قائانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی سەر بە سوپای پاسدارانی ئێران "بە زمانێکی زۆر توند قسەی کردووە و سور بووە لەسەر سزادانی ئەنجامدەرانی هەوڵی تیرۆرکردنی لە ڕێگای هێرشكردنە سەر ماڵەكەی لە ناوچەی سەوز."\nبەگوێرەی ئەو زانیارییانەی میدیاكار و ڕۆژنامەنووس ئەحمەد مەلا تەڵاڵ، وتەبێژی پێشووی حكومەت، بڵاوی كردووەتەوە و "ناس كورد" بینیویەتی (9ی تشرینی دووەمی 2021)، کازمی زۆر توند قسەی لەگەڵ قائانی کردووە و پێی وتووە "حکومەت سورە لەسەر پاراستنی شکۆ و سەروەری دەوڵەت، دژی دیاردە و كاری نا دەوڵەتییە".\nجگە لەوەش، بەپێی قسەکانی مەلا تەڵاڵ، کازمی لەڕێگەی قائانییەوە پەیامێکی گەیاندووەتە گروپە میلیشیا شیعییەکان کە "ئارامیمان تاقی مەکەنەوە."\nباسی لەوەشکردووە "کازمی جەختی کردووەتەوە، بکەرانی هەوڵی تیرۆرکردنی بە ناو دەناسێتەوە و دەیاندۆزێتەوە و دەیانداتە دادگا."\nهاوکات ماڵپەڕی مودارای ئێرانی لە زاری سەرچاوەیەکەوە نوسیویەتی، "قائانی لەسەر داوای کازمی سەردانی بەغدای کردووە".\nلە لایەکی ترەوە، ماڵپەڕی "العربي" لەندەنی لە ڕاپۆرتێکدا (9ی تشرینی دووەمی 2021) دەڵێت، سەردانەکەی قائانی قەیرانەکەى بەلایەكدا نەخستووە وەک ئەوەی زۆربەی چاودێران پێشبینییان دەکرد، بۆیە لەوانەیە ئێران لە دوو ڕۆژی داهاتوودا دەستێوەردانی بەهێزتر بکات.\nدەشڵێت، کازمی سور بووە لەسەر گرنگیی ڕادەستکردنی ئەو کەسانەی تێوەگلاون لە بەئامانجگرتنی ماڵەکەی بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و ناردنیان بۆ بەردەم دادگا، ئەو بابەتەش گفتوگۆیەکی زۆری لەسەر کراوە چونکە بەشێک لە ئامادەبووانی کۆبوونەوەی لایەنە شیعەكان ناڕازی بوون لەسەر ئەو داوایە.". لایەنە شیعەكان پێیان وایە ئەگەر بچنە ژێرباری داوای رادەستكردن، مانای وایە ئەوان لە پشت هەوڵی تیرۆركردنی سەرۆك وەزیرانەوەن.\nلەم میانەیەشدا موشریق عەباس، ڕاوێژکاری سیاسیی کازمی لە تویتێکیدا، بەڵێنی ڕادەستکردنی هێرشبەران دەدات بە دادگا.\nموشریق عەباس نوسیویەتی، "هیچ کاتێک و لەژێر هیچ فشارێکدا سازش ناکەین لە ڕادەستکردنی ئەو تیرۆرستە بکوژانە بە دادگا کە هەوڵی تیرۆرکردنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانیان دا".\nدەشڵێت، "عێراق خۆی زۆر بە قووڵی بریندارە، هەر کەسێکیش هەوڵ بدات یاری بەو برینە بکات، وەڵام وەردەگرێت."\nهەر دوای کۆبوونەوە کازمی و قائانی، درەنگانێکی شەو لایەنە شیعەكانی چوارچێوەی هەماهەنگی شیعە كە جگە لە ڕەوتی سەدر زۆربەی هێزە سیاسییەكان لەخۆدەگرێت لەگەڵ سەرۆكایەتییەكانی كۆمار و وەزیران و ئەنجومەنی دادوەری لەسەر چەند خاڵێك ڕێككەوتوون بۆ هێوركردنەوەی گرژییەكانی پاش هەڵبژاردنی پێشوەختە لەعێراق.\nبەیاننامەیەكی كۆبوونەوەی شەوی ڕابردووی ئەم لایەنانە، كە وێنەی بەدەست "ناس كورد" گەیشتووە (9ی تشرینی دووەمی 2021) جەخت لە چەند خاڵێك دەكاتەوە لەوانە: ئیدانەكردنی هێرش بۆ سەر خۆپیشاندەرانی ناڕازی لە ئەنجامەكانی هەڵبژاردن و لێپێچینەوە لە تاوانباران، ئیدانەكردن و ڕەتكردنەوەی تاوانی هێرشكردنە سەر ماڵی سەرۆك وەزیران و ڕووبەڕووكردنەوەی ئەنجامدەرانی لەگەڵ یاسا.\nبەیاننامەكە جەخت لەوەش دەكاتەوە گرژییەكان كەم بكرێنەوە، هەڵمەتی میدیایی رابگیرێت، خەڵك دڵنیا بكرێنەوە.\nلەبارەی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنیشەوە جەخت لەوە دەكاتەوە "چارەسەری یاسایی بۆ بدۆزرێتەوە كە متمانە بۆ پرۆسەكە بگێڕێتەوە". هەروەها جەخت لە پاراستنی ئاشتی كۆمەڵایەتی دەكاتەوە.


ئەو شوێنەی بڕیاربوو بکرێتە سەرچاوەی ژیان ئێستا بووەتە گۆڕستانی درەختەکان – کوردی – RojNews.News\n17/03/2020 - 6:40:13 pm\nیەكشەممە, 8 مار 2020 – 07:50 ڕۆژنیوز – هەرێم قادر\nپێچەوانەی ئەو شارەزایەی بواری ژینگە، سەباح جەمال، لێپرسراوی بەشی باخچەكان لەسەرۆكایەتی شارەوانی هەڵەبجە، بۆ ڕۆژنیوز، وتی “ئەو نەمامانەی چێنراون لێکۆڵینەوەی باشیان بۆ نەكراوە کە ئایا لەگەڵ كەشوهەوای ناوچەكەدا دەگونجێت؟ چونكە ئەو دارانە پێویستیان بەڕێژەیەكی باش ئاو هەیە، هەرچەندە نەمامەكان بەردا نین و بۆ جوانی و ژینگە پارێزییە، نەمامەکانیش نە گەورە بوون، نە گوڵی كردوە و نە سەوزاییەكی باشی هەبووە”.\nئەو بەرپرسەی شارەوانی نەشی شاردەوە کە “بەهۆی قەیرانی دارایی و نەبوونی كرێكاری شارەزاو، دابیننەكردنی گاز بۆ بیری ئەو ئاوەی دارەكانی پێ ئاو دەدرێت نەتوانراوە خزمەتیان بكەین، ئەگەرچی بۆ ئاودانیان سیستەمی قەترە دانرابوو، بەڵام ئەو شێوازە بۆ ئاودانی دارەكان بەو ڕێژە ئاوە كەمە گونجاونییە و دارەكان گەشەی پێناكات، چونكە درەختەكان ڕۆژانە پێویستیان بە ٦٠ لیتر ئاوە”.\nلە کۆتایی قسەکانیشیدا بەرپرسەکەی شارەوانی داواكاربوو، كارمەندی شارەزایان بۆ دابمەزرێت، لەگەڵ دابینكردنی بەشە بودجەیەكی تایبەت بەخۆیان، چونكە “بودجەكەمان لەسەرۆكایەتی شارەوانی هەڵەبجەیە، مانگانە ١٠٠ هەزارمان بۆ دابیندەكرێت كەبەشی كڕینی تەنها ٢٠ نەمام دەكات هیچمان بۆ ناكرێت”.\nهەر لەسەر لەناوچوونی ئەو نەمامانە هاوژین نامیق، چالاكوانی مەدەنی بۆ ڕۆژنیوز قسەیکرد و وتی: “شارەوانی و هاوڵاتیان تاوانبارن لە نە پاراستنی نەمامەكاندا، ئەركی شارەوانی ئەوەیە نەمامەكان بنێژێت، بەڵام دواتر زۆربەی هاوڵاتیان ڕێز لەدارەكان ناگرن دەیانشكێننەوە، خۆیان بەبەرپرسیار نازانن لەکاتێکدا نەمامەكان بۆ خزمەتی شارەكەیە، پێویستە هەموو لایەك پارێزگاری لێبكەن”.


پشكی هەرێم لە بودجەی 2019 زیاد دەكرێت؟ – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » پشكی هەرێم لە بودجەی 2019 زیاد دەكرێت؟\nپشكی هەرێم لە بودجەی 2019 زیاد دەكرێت؟\nئەندامێكی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند: رەشنووسی پڕۆژە یاسای بودجەی گشتی عیراق نەگەڕاوەتەوە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، وتیشی: بەپێی ئەو زانیارییانەی كە دزەیان كردوە پشكی هەرێمی كوردستان دەكرێتە لە 14% .\nسودی باشی بۆ هەرێم دەبێت\nئەحمەد حاجی رەشید ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە PUKmediaی راگەیاند: تائێستا رەشنووسی پڕۆژەیاسای بودجەی گشتی 2019 لەلای حكومەتەوە نەگەڕاوەتەوە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، بەڵام بەپێی ئەو زانیارییانەی كە دزەیان كردوە پشكی هەرێمی كوردستان لە پڕۆژە یاساكە زیادكراوەو گەیەنراوەتە لە 14%.\nراشیگەیاند: لەكۆبوونەوەی هەردوو لیژنەی دارایی نوێنەران‌و لیژنەی دارایی حكومەت لەسەر پڕۆژە یاسای بودجە، بابەتی پشكی هەرێمی كوردستان بە تەواوەتی یەكلاییدەكرێتەوە، وتیشی: زیادكردنی پشكی هەرێم لە بودجەی گشتی 2019 بۆ خۆی دەستكەوتێكی باشەو سودی باشی بۆ هەرێم دەبێت.\nسێ تریلیۆن دینار\nهەر لەو بارەیەوە، شیروان میرزا ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەران بە PUKmediaی راگەیاند: هەواڵی زیادكردنی پشكی هەرێمی لە بودجەی گشتی 2019 زۆر رەسمی نییەو تەنها قسەیەو زۆر تەئكیدنین لەسەر دروستی هەواڵەكە.\nراشیگەیاند: پێویستە حكومەت پەلە بكات لە ناردنەوەی پڕۆژە یاسای بودجە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، هەروەها پێویستە لەو سێ تریلیۆن دینارەی بۆ پەرەپێدانی پارێزگاكان تەرخان دەكرێت، هەوڵبدرێت بەشی هەرێمی كوردستانیشی تێدابێت.


فڕۆكەكانی ئەمریكا ئەمجارە لەسێرەگرتنی روسەكان دەرباز نابن\n09/05/2020 1734 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبەو ناونیشانەی سەرەوەی، گۆڤاری " سفوبودنایا پریسا" راپۆرتێكی بڵاوكردووەتەوە دەربارەی تواناكانی سیستەمی ئێس-٣٠٠ و ٤٠٠ لە سوریا، بۆ سێرە گرتن لە فرۆكەكانی ئێف-٣٥ی ئەمریكی و خستنە خوارەوەی.\nبەپێی راپۆرتەكە، تائێستا بەكارهێنانی واقیعی سیستەمی رۆكێتی ئێس-٤٠٠ی روسی دژی فرۆكەكانی ئەمریكا لە جۆری ئێف-٣٥ ی نەوەی پێنجەم تێبینی نەكراوە، بەتایبەتی لەسوریا.\nهەر بەپێی راپۆرتەكە، لەگەڵ ئەوەی رەنگە پێكدادان لە نێوانیاندا رووبدات، بەوەی هەردووكیان لەو وڵاتەدا بونیان هەیە.\nلەراپۆرتەكە باس لەوەش كراوە، كە راستیەكەشی ئەوەیە، ئێف-٣٥ دەتوانێ بەسەر ئاسمانی ئەم وڵاتەدا بفرێ لە فرۆكەخانەی زەفرەوە لە ئیمارات، لەگەڵ ئەوەدا، بابەتەكە نەگەیشتۆتە ئاستی ئەوەی روو بە روو بەیەكتری بگەن، لەبەر كۆمەڵێك هۆكار.\nلە چەند ساڵی رابردوودا، ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی لە ناوچەكەدا بە هەموو شێوەیەك، هەوڵیانداوە بەتایبەتی تریش ئیسرائیل، كە لە كاریگەری كۆسیستەمەكە كەم بكەنەوە.\nدەزگاكانی راگەیاندن، بە رێكخراوەیی راپۆرتە سەربازیەكانبڵاو دەكەنەوە دەربارەی ئەوەی توانای ئێس-٤٠٠ پشتی پێ نابەسترێت.\nنیازی ئەو هێرشەی لەسەر ئێس-٤٠٠ ە، بەتەواوی ئاشكرایە و لە ئەمرۆدا باشترین سیستەمی رۆكیتیە لە دژی فرۆكەدا و داواكاریەكی زۆری لەسەر لە بازاری چەكی جیهانیدا.\nلەو بارەیەوە، شارەزای سەربازی "فلادیسلاف شوریگین" دەڵێت: وا دەردەكەوێ فرۆكەی ئێف-٣٥ لەلایەن كۆسیستەمی ئێس-٣٠٠ و ٤٠٠ ی روسیەوە سێرەی لێبگێرێت. بەڵام سێرە لێگرتنی بە مانای ئەوە نایەت بكرێتە ئامانج.\nهەروەها دەڵێت: ئەم كارە هەر لەسەرەتاوە لەلایەن سەربازییەكان و شارەزاكانی روسەوە؛ ئەوانەی یارمەتی سورییەكان دەدەن، پێشنیار نەكراوە بە بەكارهێنانی سیستەمی بەرگری ئاسمانی نوێ ئێس-٣٠٠.\nباسی لەوەش كردووە، كە لەگەڵ ئەوەشدا فەرمانی یەكلاكەرەوە هەیە، بەوەی بكرێتە ئامانج تەنیا لە دۆخی هێرشكردنیدا بۆ سەر بنكەی ئاسمانی لە حمیمیم یاخود بنكەی دەریایی لە تەرتوس. لە ئێستادا كاری راهێنان لەسەر كۆسیستەمەكان بەردەوامە، زۆریش ئاسانە فرۆكەی ئێف-٣٥ی ئەمریكی بەو كۆسیستەمە بخرێتە خوارەوە، ئەگەر فەرمان بدرێت.


له‌باره‌ى بڕیاره‌كانى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان\nسه‌رتیپ قه‌شقه‌یی 16/07/2019 248 جار خوێنراوەتەوە\nچاوه‌ڕوانده‌كرا حكومه‌ته‌كه‌ى مه‌سرور بارزانى له یه‌كه‌مین كۆبوونه‌وه‌ى خۆیدا، كۆمه‌ڵێك پڕۆژه‌ى خزمه‌تگوزارى له گشت سێكته‌ره‌كان رابگه‌یاندبووایه، بڕیارى له‌سه‌ر باشتركردنى ژێرخانى كاره‌باو رێگاوبان و په‌روه‌رده‌و ئابوورى ... هتد، باش بوو له حكومه‌تى نوێ كۆمه‌ڵێك بڕیارى جدى له بوارى چاكسازى و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى بدرابووایه، نه‌ك كۆمه‌ڵێك بڕیارى دووباره، كه له پێشووتردا به‌شێكى زۆریان به‌یاسا رێكخراون، هه‌ندێ له‌و بڕیارانه‌ش پێشووتر ده‌یان بڕیارو رێنمایى له‌وباره‌یه‌وه ده‌رچوون.\nئه‌و بڕیارانه‌ى دوێنێ دووشه‌ممه، 15ى ته‌موز، له كۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران دران، زۆر لاوازن و به بڕیارى حكومه‌تێكى سه‌ركه‌وتوو سه‌ره‌تایى حكومڕانییه‌كى باش ناچێت.\nله یه‌كێك بڕیاره‌كان باس له رێكخستنى ده‌وامى فه‌رمانبه‌ران ده‌كاته‌وه، كه پێشووتر له یاسایى فه‌رمانبه‌رانى عێراق به یاسا رێكخراوه‌و چه‌ندان بڕیارى دیكه‌ش له دواى ڕاپه‌رین له‌وباره‌یه‌وه ده‌رچوون، دواین جاریش له‌زستانى ئه‌مساڵ له دواى نه‌مانى پاشه‌كه‌وتى موچه نێچیرڤان بارزانى هه‌مان بڕیارى ده‌ركرد.\nكێشه‌ى ئێستاى حكومه‌ت بوونى فه‌رمانبه‌رى بندیوارو زۆرى میلاكه نه‌ك ده‌وامكردنى فه‌رمانبه‌ران.\nله‌باره‌ى وه‌رگرتنى به‌رتیل له دام ده‌زگاكانى حكومه‌ت، ئه‌و بڕیاره‌ش پێشووتر به یاسا رێكخراوه پێویستى به بڕیار نه‌بوو.\nله‌باره‌ى پاراستنى نوسراوى نهێنییه‌كانى حكومه‌ت، كه به یاسا به‌ركاره‌كانى پێشووترى عێراق و هه‌رێم رێكخراون، دواین جاریش له ساڵى 2004 به یاسا له هه‌رێم رێكخرا.ئه‌و بڕیاره به‌شێكیشى په‌یوه‌ندى به به‌رته‌سكردنه‌وه‌ى ئازادى رۆژنامه‌وانى و سه‌ره‌تایى دروستبوونى حكومه‌تێكى پۆلیسيه.\nله‌باره‌ى پابه‌ندبوونى وه‌زیره‌كان به ده‌وام بڕیارێكى زۆر لاوازه، چونكه به حكومه‌تێك ناڵێن حكومه‌ت ئه‌گه‌ر وه‌زیره‌كانى پابه‌ند نه‌بن به ده‌وام.\nهه‌رچى په‌یوه‌ندى به ڕۆتینیانى ئیداریه‌وه هه‌یه، پێویستى به گۆڕینى سیسته‌مى به‌رێوه‌بردن و زه‌مینه‌سازى هه‌یه، پێویسته دووباره به‌پێى ستاندراده نوێیه‌كان رێكبخرێته‌وه، چونكه به‌شێكى زۆر ڕۆتینیات په‌یوه‌ندى به‌سیسته‌مه كۆنه‌كه‌وه هه‌یه، نه‌ك شتى دیكه. ده‌بوایه ئه‌مڕۆ باسیان له هه‌نگاوه‌كانى چۆنیه‌تى گۆڕینى ئه‌و سیسته‌مه بكردبووایه.\nده‌بوایه حكومه‌ت له‌بڕى ده‌ركردنى ئه‌و بڕیارانه ئه‌و دامه‌زراوه یاساو بڕیارانه‌ى چاڵاك بكردبووایه، كه له‌پێشووتر هه‌بوون و ده‌رچوون، كه كاریان جێبه‌جێكردنى ئه‌و بڕیارانه‌بوو.\nهەموو وتارەکانی سه‌رتیپ قه‌شقه‌یی\nچاوه‌ڕێى چى ده‌كه‌ن؟\nله‌باره‌ى بڕیاره‌كانى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان


خولی پلە یەکی ئینگلتەرا - ڕیدین vs بریستۆڵ ستی - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nوۆڵڤەرهامپتۆن واندێرێرز vs. میلواڵ لیدز یونایتد vs. بەرتۆن ئالبیۆن فوڵهام vs. کاردیف ستی ئاستۆن ڤیلا vs. برێنتفۆرد سەندەرلاند vs. شێفیڵد یونایتد ڕیدین vs. بریستۆڵ ستی شێفیڵد وێنزدەی vs. نۆتینگام فۆرێست شێفیڵد وێنزدەی vs. برێنتفۆرد ئاستۆن ڤیلا vs. میدلێسبرۆ لیدز یونایتد vs. بیرمینگهام ستی\nڕیدین vs بریستۆڵ ستی 0-1\n84' A. Flint (G) (دروستکرا لە لایەن: J. Paterson)\n'70 بۆ J. Leko\n'89 بۆ M. Pack\n'69 بۆ گ.مەکلیری\n'63 بۆ د.ئێدواردس\n'63 بۆ L. Kelly\n'69 بۆ M. Barrow\n'89 بۆ C. O'Dowda\n6 ن. بەیکەر 41'\n7 بێرێنس بۆ J. Böðvarsson 77'\n12 گ.مەکلیری بۆ M. Barrow 69'\n16 د.ئێدواردس بۆ L. Kelly 63'\n21 M. Pack بۆ C. O'Dowda 89'\n45 J. Leko بۆ F. Diedhiou 70'


ئەڵمانیا لەسەر بەكارهێنانی چەكی وڵاتەكەی لە شەڕەكەی شەنگال هۆشداریی داوەتە هەرێم\nحكومەتی ئەڵمانیا نامەیەكی فەرمی ئاڕاستەی وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێم كردووە لەبارەی بەكارهێنانی چەكی وڵاتەكەی لەشەڕی نێوان هێزە كوردییەكان لە شەنگال، لەنامەكەدا هۆشداریی دراوە بە هەرێمی كوردستان كە چەكی ئەڵمانی تەنها بۆ شەڕی دژی داعش بۆ پێشمەرگە نێردراوە، ئەمەش بەوتەی سەرچاوەیەكی ئاگادار.\nڕۆژی 3ی مانگی ڕابردوو لەنێوان ژمارەیەك پێشمەرگەی ڕۆژئاوا(سەربە زێرەڤانین‌و نزیكن لە پارتی)و یەكینەكانی بەرخۆدانی شەنگال(یەبەشە- نزیكن لە پەكەكە) لەسنوری خانەسۆر سەربە ناحیەی سنونێ لە باكوری ڕۆژئاوای شەنگال شەڕ ڕوویداو كوژراو و برینداری لێكەوتەوە، شەڕەكە بەهۆی ئەوەوە بووە پێشمەرگەی ڕۆژئاوا ویستویەتی پێشڕەوی بكات بۆ ئەو ناوچەیە، بەڵام یەبەشە ڕێگرییان لێكردوون.\nبەپێی گرتەیەكی ڤیدیۆیی شەڕەكە كە میدیاكانی نزیك لە پەكەكە بڵاویانكردەوە، پێشمەرگەكانی ڕۆژئاوا لە شەڕەكەدا ئۆتۆمبێلێكی سەربازیی بەكاردەهێنن كە پێدەچێت لە جۆری Dingo 1 IMV ئەڵمانیی بێت كە بۆشەڕی داعش دراوە بە پێشمەرگە.\nسەرچاوەیەكی ئاگادار بە پەرەگرافی وت"كۆتایی مانگی ڕابردوو لە ئەڵمانیاوە نامەیەكی فەرمی ئاڕاستەی وەزارەتی پێشمەرگە كراو تێیدا ئەوە تەئكید كراوەتەوە كە چەكی ئەڵمانی تەنها بۆ شەڕی داعش بۆ پێشمەرگە نێردراوەو ڕێگە پێدراو نییە بۆ شەڕی دیكە بەكاربهێندرێت."\nپێشتریش وتەبێژێك لە سوپای ئەڵمانیا تایبەت بە پەرەگرافی ڕاگەیاند، وڵاتەكەی داوای ڕوونكردنەوە لە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكات لەبارەی ئەگەری بەكارهێنانی ئۆتۆمبێلی سەربازیی ئەڵمانیا لەشەڕی نێوان هێزە كوردییەكان لە سنوری شەنگال.\nئەڵمانیا یەكێكە لەو وڵاتانەی بۆ شەڕی دژی داعش هاوكاری زۆری هێزی پێشمەرگەی كردووە بە پێدانی چەك‌و پێداویستی سەربازیی‌و مەشق‌و ڕاهێنان‌و ڕاوێژ، لەكاتی پێدانی چەك‌و پێداویستی سەربازیشدا بە هەرێم، حكومەتی ئەڵمانیا مەرجی ئەوەی داناوە كە تەنها بۆ شەڕ لەدژی داعش بەكاربهێنرێن، بۆئەوەش بەڵێنی لە هەرێم وەرگرتووە.\nلەو چوارچێوەیەدا ئەڵمانیا هەزاران چەكی جۆری جی 3 و جی 36ی نارد بۆ هێزەكانی پێشمەرگە، بەڵام ئەو چەكانە خرانە بازاڕەوەو كڕین‌و فرۆشتنیان پێوەكرا ئەوەش دەنگدانەوەی لە میدیای ناوخۆی هەرێم‌و ئەڵمانیا لێكەوتەوەو ساڵی ڕابردوو حكومەتی ئەو وڵاتە فشاری خستەسەر حكومەتی هەرێم تاوەكو لەبازاڕدا مامەڵە بەو چەكانەوە نەكرێت‌و تەنها بۆ شەڕی داعش بەكاربهێنرێن، هەرێمیش ڕێوشوێنی توندی گرتەبەر لەوبارەیەوە.\nلەم ڤیدیۆیەدا ئەو ئۆتۆمبێلە دەردەكەوێت كە لەلایەن پێشمەرگەكانی ڕۆژئاواوە بەرامبەر یەبەشە بەكارهێنرا لەشەڕەكەی سنوری شەنگال.\nلەسەر ئەم پرسەو ناردنی نامەی فەرمی لە حكومەتی ئەڵمانیاوە بۆ وەزارەتی پێشمەرگە، پەرەگراف پرسیاری لە سوپای ئەڵمانیا كرد، تۆبیاس لوكاو (Tobias Luckau) لەبەشی پەیوەندییە گشتییەكانی سوپای ئەڵمانیا، داوایكرد ڕاستەوخۆ پەیوەندی بكرێت بە حكومەتی هەرێمەوە بۆ وەرگرتنی لێدوان‌و زانیاری.\nپەرەگراف پەیوەندیكرد بە هەریەكە لە جەبار یاوەر ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگەو هەژار ئیسماعیل بەڕێوەبەری پەیوەندییەكانی دەرەوە لە وەزارەت، ئەوان بیئاگایی خۆیان پیشاندا لە گەیشتنی نامەی حكومەتی ئەڵمانیا لەسەر ئەو پرسە بۆ وەزارەتی پێشمەرگە.\nهاوكات پەرەگراف پەیوەندیكرد بە سەفین دزەیی، وتەبێژی فەرمیی حكومەتی هەرێم، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكانی نەدایەوە.


حكومه‌ت سه‌رقاڵی موسڵه‌و داعش گورز له‌دیاله‌و سه‌ڵاحه‌دین ده‌وه‌شێنێت | نیقاش\nداعش خه‌ریكه به‌ته‌واوی پایته‌خته‌كه‌ی له‌ده‌ست ده‌دات، بۆیه ئه‌ندامه‌كانی ده‌ستیانكردووه به‌دزه‌كردن بۆ سه‌ڵاحه‌دین‌و دیاله كه له‌یه‌كه‌مین ئه‌و شارانه بوون پێش دوو ساڵ خۆیان له‌توندڕه‌وان رزگاركرد.\n15.03.2017 | به‌غدا\nچەکدارانی حەشدی شەعبی لەبێجی ( :وێنه فرانس برس )\nله‌شارۆچكه‌ی "بێجی" باكووری سه‌ڵاحه‌دین رۆژ نییه سه‌عد عه‌زاوی مفه‌وه‌زی بنكه‌ی پۆلیسی شارۆچكه‌كه له‌تۆماری هێرشه تیرۆریستیه‌كاندا هێرشێكی نوێ بۆ سه‌ر ئه‌و ناوچه جوگرافیه تۆمار نه‌كات كه ده‌كه‌وێته باكووری ئه‌و شاره هاوسنووره‌ی پارێزگای دیاله، هاوكات ئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ی به‌رپرسی سه‌عده له‌لایه‌ن خۆیه‌وه ده‌سه‌ڵاتدارانی به‌غدا له‌ئاماره‌كانی ناو ئه‌و تۆماره ئاگادار ده‌كاته‌وه، به‌ڵام حكومه‌ت سه‌رقاڵی شه‌ڕێكی تره له‌موسڵ.\nوه‌ك مفه‌وه‌ز سه‌عد بۆ"نیقاش"ی باسكرد چه‌ند هه‌فته‌یه‌كه ژماره‌ی هێرشه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار زیادیان كردووه، هه‌روه‌ها وتی "چه‌ند مانگێك له‌مه‌وبه‌ر هێرشه‌كان سنوورداربوون تیرۆریستان به‌ده‌گمه‌ن هێرشیان ده‌كرده سه‌ر شاره‌كه‌مان كه دوو ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له‌ده‌ستی داعش رزگاری بووه، به‌ڵام له‌م رۆژانه‌ی ئێستادا بارودۆخه‌كه جیاوازه، تیرۆریستان كتوپڕانه هێرشی زۆر ده‌كه‌ن به‌بێ ئه‌وه‌ی بدۆزرێنه‌وه، مانگی رابردوو زیاتر له 40 هێرشمان تۆمار كردووه".\nهه‌فته‌ی رابردوو چه‌ند ته‌قینه‌وه‌یه‌ك ئاهه‌نگێكی ژنهێنانیان له‌گوندی "حه‌جاج"ی سه‌ر به‌بێجی كرده ئامانج‌و 21 كه‌س كوژران‌و ده‌یانیش برینداربوون، ئه‌وه‌ش توندوتیژترین هێرش بوو له‌ماوه‌ی چه‌ند مانگی رابردوودا، له‌و هێرشه‌دا چوار خۆكوژ توانیان دزه بكه‌نه ناو ئاهه‌نگه‌كه‌و یه‌كێكی تریش دزه‌ی كرده بازاڕی گونده‌كه‌و خۆی تێدا ته‌قانده‌وه.\nمفه‌وه‌ز سه‌عد سه‌رسوڕمانی خۆی ده‌رده‌بڕێت به‌رامبه‌ر بایه‌خنه‌دانی حكومه‌ت به‌م رووداوه مه‌ترسیدارانه‌و ده‌ڵێت "سه‌رقاڵبوونی حكومه‌ت به‌شه‌ڕی موسڵه‌وه بواری بۆ توندڕه‌وان كردۆته‌وه دزه بكه‌نه ناو شاره‌كانی دیكه‌وه، پێویسته رێوشوێنی به‌په‌له بگیرێنه‌به‌ر بۆ رێگرتن له‌تیرۆریستان تا ریزه‌كانیان رێكنه‌خه‌نه‌وه".\nبیست مانگ به‌سه‌ر ئازادكردنی شاره‌كانی تكریت، بێجی، شه‌رگات، دۆر، عه‌له‌م، سینیه‌و یه‌سریب له‌سه‌ڵاحه‌دین له‌سه‌ر ده‌ستی هێزه‌كانی سوپای عێراق‌و گرووپه شیعه‌كان‌و جه‌نگاوه‌رانی هۆزه سوننه‌كان تێپه‌ڕیوه‌و ئاواره‌كان ورده ورده گه‌ڕاونه‌ته‌وه ماڵه‌كانیان، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنی شه‌ڕی ئازادكردنی موسڵدا سه‌رله‌نوێ مه‌ترسی گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ سه‌ڵاحه‌دین.\nگرفته ئه‌منیه‌كه له‌زنجیره شاخێكی دوورودرێژدایه كه پێی ده‌وترێت "مه‌كحول"و له‌پارێزگای دیاله له‌خۆرهه‌ڵاته‌وه درێژده‌بێته‌وه‌و به‌پارێزگای كه‌ركوكدا تێده‌په‌ڕێت تا ده‌گاته باكووری سه‌ڵاحه‌دین، ئه‌و زنجیره شاخه‌ش له‌لایه‌ن داعشه‌وه به‌توندی كۆنترۆڵكراوه‌و ده‌یان ئۆپراسیۆنی سه‌ربازی حكومه‌تی عێراق نه‌یانتوانیوه تیرۆریستانی لێ ده‌ربكه‌ن.\nبه‌گوێره‌ی قسه‌ی ئه‌كره‌م عه‌بودی سه‌ركرده له‌حه‌شدی شه‌عبی دوای ئه‌وه‌ی موسڵ له‌لایه‌ن هێزه ئه‌منیه‌كانی عێراقه‌وه گه‌مارۆدرا به‌سه‌دان چه‌كداری داعش ده‌ستیانكردووه به‌دزه‌كردن بۆ ئه‌و زنجیره شاخه. هه‌روه‌ها عه‌بودی به "نیقاش"ی وت "باش ده‌زانین كه داعش گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ ئه‌و ناوچانه، به‌ڵام لاوازه‌و هێرشی له‌ناكاوو خێرا به‌كارده‌هێنێت له‌ڕێی چه‌ند هێزێكی شه‌ڕكه‌ره‌وه كه ژماره‌ی هه‌ر یه‌كێكیان له 10 كه‌س تێناپه‌ڕێت‌و هه‌ر خێرا وه‌ك خێو هه‌ڵدێن".\nعه‌بودی ژماره‌یه‌ك له‌و هاوكارانه‌ی له‌ده‌ستداوه كه له‌ساتره گڵینه‌كانی نزیك شاخه‌كانی مه‌كحول جێگیركرابوون تا رێ له‌تیرۆریستان بگرن نه‌چنه سه‌نته‌ری شارو گونده پڕ له‌دانیشتووانه‌كان، له‌و باره‌یه‌شه‌وه عه‌بودی ره‌خنه له‌حكومه‌ت ده‌گرێت‌و داوایشی لێ ده‌كات پشتیوانی سه‌ربازی بۆ ئه‌و ناوچه‌یه بنێرێت "سوپا دووركه‌وتووه‌ته‌وه‌و چووه‌ته موسڵ‌و له‌دوای خۆیشی ئه‌م ناوچه مه‌ترسیداره‌ی به‌جێهێشتووه، كه‌س گوێی له‌حه‌شدی شه‌عبی نه‌گرت كه داوای ده‌كرد به‌ر له‌وه‌ی بچنه موسڵ پاشماوه‌كانی داعش پاكبكرێنه‌وه".\nبه‌ڵام به‌رپرسانی ناوچه‌كه له‌پشتی په‌رده‌وه باسی كێشه‌یه‌ك ده‌كه‌ن كه رووبه‌ڕووی شاره‌كه‌یان بۆته‌وه‌و په‌یوه‌ندی به‌وه‌وه هه‌یه كه چوار هێزی ئه‌منی پێكه‌وه نه‌گونجاو هه‌ن ئاسایشی سه‌ڵاحه‌دین به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن ئه‌وانیش سوپاو پۆلیسی خۆجێیی‌و گرووپه شیعه‌كان‌و هێزی هۆزه‌كانن‌و وه‌ك یه‌كێك له‌به‌رپرسان كه داوایكرد ناوی نه‌هێنرێت وتی "كاروباری ئه‌منی به‌شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كی به‌ڕێوه‌ده‌برێت له‌ڕێی بڕیاری تاكه كه‌سی بێ هه‌ماهه‌نگی‌و دوور له‌چاودێری حكومه‌تی عێراق".\nئه‌و به‌رپرسه هه‌روه‌ها ده‌ڵێت "چه‌ند مانگێكه ئه‌نجومه‌نی پارێزگا له‌هه‌وڵدایه هه‌ر چوار ده‌سه‌ڵاته ئه‌منیه‌كه له‌یه‌ك فه‌رمانده‌ییدا یه‌كبخات بۆ كارئاسانی ئه‌ركی ئاسایش، به‌ڵام بێ سوود بووه، چونكه هه‌ر هێزێكی ئه‌منی به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆو هه‌ندێك جاریش به‌بێ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی پارێزگا كه مافی یاسایی هه‌یه له‌به‌ڕێوه‌بردنی ئاسایشدا هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات".\nدیاله له‌سه‌ر هێڵی ئاگر\nهه‌مان سیناریۆش رووبه‌ڕووی پارێزگای دیاله‌ی دراوسێی سه‌ڵاحه‌دین بووه‌ته‌وه، چونكه هه‌فته‌ی رابردوو چه‌كدارانی داعش توانیان بۆ یه‌كه‌مجار له‌ماوه‌ی سێ ساڵی رابردوودا دزه بكه‌نه ناو شارۆچكه‌ی "عوزێم" هه‌روه‌ها توندڕه‌وان چه‌ند هێرشێكی له‌ناكاویان كرده سه‌ر چه‌ند خاڵێكی پشكنین له‌سه‌ر سنووری ئیداری له‌گه‌ڵ پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین.\nوه‌ك به‌رپرسێكی ناوچه‌كه به‌ناوی عوده‌ی خدران ده‌ڵێت له‌ناوچه‌یه‌كی جوگرافی سه‌ختدا كه "موتێبیجه"ی پێده‌وترێت‌و ده‌كه‌وێته نێوان سه‌ڵاحه‌دین‌و دیاله، چه‌ند هه‌فته‌یه‌كه ده‌یان چه‌كداری داعش كۆبوونه‌ته‌وه‌و ئه‌مڕۆش بوونه‌ته هێزێكی مه‌ترسیدار بۆسه‌ر دیاله. به‌رپرسه‌كه به"نیقاش"ی وت "ئه‌و چه‌كدارانه‌ی داعش كه چه‌ند مانگێك له‌مه‌وبه‌ر له‌شه‌ڕه‌كاندا له‌سه‌ڵاحه‌دین‌و دیاله‌و كه‌ركوك هه‌ڵاتوون، ئێستا له‌موتێبیجه خۆیان قایمكردووه".\nبه‌قسه‌ی خدران "پێویسته هێزه ئه‌منیه‌كان ئه‌و ناوچه ستراتیژیه ئازاد بكه‌ن كه به‌م دواییانه بووه‌ته سه‌بازگه‌یه‌ك بۆ ئاماده‌كردنی خۆكوژه‌كان‌و بۆمبڕێژكردنی ئۆتۆمبێل، له‌م ماوه‌ی دواییشدا داعش ده‌ستیكردووه به‌به‌كارهێنانی فڕۆكه‌ی بێ فڕۆكه‌وان بۆ چاودێریكردنی شوێنی هێزه ئه‌منیه‌كان، پێویسته حكومه‌ت به‌خێرایی جووڵه بكات".\nدیاله كه پێش چه‌ند ساڵێك وێستگه‌ی پشوودانی جیهادیه‌كان بوو، تێیدا ئه‌بو موسعه‌ب زه‌رقاوی سه‌ركرده‌ی رێكخراوی قاعیده له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئه‌مریكاوه له‌ساڵی 2006دا كوژرا، له‌یه‌كه‌م ئه‌و شاره عێراقیانه‌ش بوو كه له‌ده‌ستی داعش ئازادكران‌و له‌سێ ساڵی رابردوودا له‌سه‌قامیگرییه‌كی ئه‌منی گه‌وره‌دا بوو.\nبه‌ڵام ده‌ستپێكردنی هه‌ڵمه‌تی سه‌ربازی كۆنترۆڵكردنه‌وه‌ی موسڵ له‌تشرینی یه‌كه‌می ساڵی 2016 حكومه‌تی عێراقی ناچاركرد هێزێكی زۆری سوپا له‌دیاله‌وه بۆ موسڵ بگوازێته‌وه ئه‌مه‌ش بۆشاییه‌كی ئه‌منی دروست كرد كه داعش هه‌وڵی دا بیقۆزێته‌وه بۆ ئه‌نجامدانی هێرشی نوێ.\nپێنجشه‌ممه‌ی رابردوو هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی پێكهێنانی هێزێكی ئه‌منی نوێیان له‌دیاله راگه‌یاند بۆ پڕكردنه‌وه‌ی بۆشایی ئه‌منی له‌شاره‌كه‌و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی هه‌ڕه‌شه‌كانی داعش، هاوكات داعش به‌رده‌وامه له‌هێرشه‌كانی بۆسه‌ر خاڵه‌كانی پشكنین‌و ده‌یان سه‌رباز ده‌كوژێت‌و بریندار ده‌كات به‌بێ ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن حكومه‌ت‌و راگه‌یاندنه‌وه بایه‌خی پێبدرێت، چونكه وادیاره هه‌مووان سه‌رقاڵی شه‌ڕه‌كانی موسڵن.\nحه‌ویجه .. ویلایه‌ته ئه‌منیه‌كه‌ی داعش\nئه‌و مه‌ترسیه راسته‌قینه‌ی رووبه‌ڕووی دیاله‌و سه‌ڵاحه‌دین بووه‌ته‌وه خۆی له‌شاری حه‌ویجه‌ی باشووری پارێزگای كه‌ركوكدا ده‌بینێته‌وه، ئه‌م شاره تا ئێستا له‌ژێر كۆنترۆڵی داعشدایه‌و له‌به‌ر هۆكاری سیاسی‌و سه‌ربازی دووربووه له‌ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازیه وشكانیه‌كانی حكومه‌تی عێراق.\nحه‌ویجه ده‌كه‌وێته سه‌ر زنجیره شاخه‌كانی "مه‌كحول"و "حه‌مرین"و ده‌بووایه حكومه‌تی عێراق پێش ئه‌وه‌ی بچێته ئه‌وپه‌ڕی باكووری موسڵ ئازادی بكردایه، به‌ڵام ته‌نگژه‌ی سیاسی سه‌باره‌ت كه‌ركوك له‌نێوان كوردو عه‌ره‌ب‌و توركماندا رێگربووه له‌پێكهێنانی هاوپه‌یمانێتیه‌كی سه‌ربازی له‌نێوان سوپاو پێشمه‌رگه‌دا بۆ ئازادكردنی ناوچه‌كه.\nئه‌حمه‌د جبوری پارێزگاری سه‌ڵاحه‌دین به "نیقاش"ی وت "هه‌مووان مه‌ترسی حه‌ویجه ده‌زانن، پێویسته حكومه‌ت په‌له بكات له‌جێبه‌جێكردنی ئۆپه‌راسیۆنێكی سه‌ربازی نه‌ك ته‌نیا بۆ ئازادكردنی، به‌ڵكو بۆ پاراستنی سه‌ڵاحه‌دین‌و دیاله‌و بگره رزگاركردنی هه‌زارن كه‌سیش له‌دانیشتوانه گه‌مارۆدراوه‌كانیان له‌وێ، هێزه ئه‌منیه‌كانمان رۆژانه پێشوازی له‌ژماره‌یه‌ك خێزان ده‌كه‌ن كه به‌نهێنی له‌حه‌ویجه‌وه هه‌ڵدێن‌و له‌نه‌هامه‌تییه‌كی مرۆیی راسته‌قینه‌دان".\nگرووپه شیعه‌كان داوا ده‌كه‌ن به‌شداری له‌هه‌ر ئۆپراسیۆنێكی سه‌ربازیدا بكه‌ن بۆ ئازادكردنی حه‌ویجه له‌پێناو پاراستنی ئه‌و گونده شیعانه‌ی ده‌كه‌ونه ئه‌و ناوچه‌یه، له‌كاتێكدا هێزی پێشمه‌رگه ئه‌وه ره‌ت ده‌كاته‌وه له‌ترسی مانه‌وه‌ی جه‌نگاوه‌ره شیعه‌كان له‌شاره‌كه‌دا له‌دوای ده‌ركردنی توندڕه‌وه‌كان، هاوكات هۆزه سوننه‌كانی ناوچه‌كه هێزێكی ئه‌منی باشیان نییه بۆ كۆنترۆڵكردنه‌وه‌ی شاره‌كه‌یان، حكومه‌تی عێراقیش له‌به‌غدا خۆی له‌هه‌ر مشتومڕێكی سیاسی لاده‌دات‌و به‌باشتری زانی بچێته موسڵ بۆ ئازادكردنی.


نەتەوە | 09:24:25 2018-05-13 | (12,887) جار خوێندراوەتەوە\nله‌سه‌ر دابه‌شكردنی موچه‌ی مانگی دووی هه‌ردوو وه‌زاره‌تی "پێشمه‌رگه‌و ناوخۆ" ڕونكردنه‌وه ده‌درێت و به‌رپرسانی هه‌ردوو وه‌زاره‌ته‌كه‌ش دووپاتیده‌كه‌نه‌وه، به‌هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه كراوه‌ته پشوی ڕه‌سمی، موچه‌ی ئه‌و دوو وه‌زاره‌ته دواده‌كه‌وێت.\nپێشتر وه‌زاره‌تی دارایی هه‌رێم بڵاویكرده‌وه، دوای پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران موچه‌ی هه‌ردوو وه‌زاره‌ته‌كانی ناوخۆو پێشمه‌رگه دابه‌شده‌كرێت، به‌ڵام ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه 13/5/2018 پشوی ڕه‌سمیه‌و وه‌زاره‌تی دارایی له‌پشودایه.\nله‌وباره‌شه‌وه قاره‌مان كه‌مال جێگری سه‌رۆك ئه‌ركان بۆ ئۆپه‌راسیۆنه‌كان له‌وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه ڕایگه‌یاند، "دابه‌شكردنی موچه‌ی پێشمه‌رگه زیاتر په‌یوه‌ندیی به‌پاره‌كه‌ی ئه‌مریكاوه هه‌یه‌و هه‌ركات پاره‌كه بگات، ده‌ست به‌دابه‌شكردنی موچه ده‌كرێت، جگه‌له‌وه‌ش ئه‌مڕۆ، كه كراوه‌ته پشوو موچه دابه‌شناكرێت".\nناوبراو وتیشی:"ده‌توانرێت وه‌زاره‌تی دارایی پاره‌ی پێویست بۆ موچه‌ی پێشمه‌رگه دابینبكات و دواتر ئه‌گه‌ر پاره‌كه گه‌یشت، ئه‌وكات پاره‌كه بگه‌ڕێندرێته‌وه بۆ وه‌زاره‌تی دارایی".\nپه‌یوه‌ست به‌موچه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆ-ش سه‌عید محه‌مه‌د ڕاوێژكار له‌وه‌زاره‌تی ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێم به ماڵپه‌ڕه‌كه‌ی راگه‌یاندووه، "به‌وپێیه‌ی ئه‌مڕۆ كراوه‌ته پشوو هیچ خشته‌یه‌ك ڕاناگه‌یه‌نرێت، موچه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆش دابه‌شناكرێت، به‌ڵام تاكۆتایی ئه‌م هه‌فته‌یه به‌گوێره‌ی ئه‌و زانیاریانه‌ی به‌ده‌ستمانگه‌یشتوه موچه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆ دابه‌شده‌كرێت".


كۆنگرەی چوارەمی یەكێتی بە پێچەوانەی ئەوانی پێشتر، لەلایەن پارتییەوە زۆر بە ساردی مامەڵەی لەگەڵ كرا. لەڕووی راگەیاندنیشەوە كەناڵە فەرمییەكان بایەخێكی ئەوتۆیان پێ نەدا.\nبەپێچەوانەوە لە سۆشیالمیدیا و كەناڵە نافەرمییەكانەوە هێرش و پەلاماری تووند بۆ سەر كۆنگرەی یەكێتی هەبوو. میدیا هاوشێوەكانی یەكێتیش بە هەمان زمان و دەستبەجێ وەڵامیان دەدانەوە. لێكدانەوەی بەشێكی ناو یەكێتی بۆ ئەو هێرشانە ئەوە بوو، ئەو تەسعیدە لە قازانجی ئەوانە شكایەوە كە پارتی وەكو دوژمنی خۆی وێنای كردن و كێرڤیان بەرز بووەوە. تەنانەت لێكدانەوەیەكی دیكەش هەبوو كە پارتی بەم كارە بیەوێت دەسەڵات لە یەك شوێن كۆبێتەوە!\nیەكێتی لە رۆژی درووستبوونییەوە، وەكو گشتێك نەیاری سەرسەختی پارتی بووە. رێككەوتنەكانی تاڵەبانی و بارزانی و، رێككەوتننامەی ستراتیژیی دوای شەڕێكی بێئاكامی ناوخۆیی و، كاڵبوونەوەی بەشێك لە ناكۆكییە كۆنەكان لە نێو سەركردە و جیلی پێشوو، چ لەناو پارتی و چ لەناو یەكێتیش تا راددەیەكی زۆر كاریگەری لەسەر كەمبوونەوەی ئەو رق و قینە مێژووییە هەبووە، بەڵام ئەو نەوە تازەیەی كە بە درووشمی نوێبوونەوە و درێژەدان بە رێبازی مام، دەسەڵات دەگرنەدەست، دەستمایەی سەرەكییان ململانێ و تەحەدداكردنی پارتییە، لەوەشدا شانسیان هەیە كە بە هەمان رێژەش لەناو پارتیدا بەرامبەریان هەیە بۆ درووستكردنی حەماس لەناو ریزەكانیاندا.\nئەگەرچی بۆ بەرزەفتكردنی نوێیەكانی ناو یەكێتی كۆنەكان لە ئەنجوومەنێكی باڵای سیاسیی دەسەڵاتداردا جێگایان كراوەتەوە، بەڵام ئەو ئەنجوومەنەش تا ئەو رۆژە بڕ دەكات كە كۆسرەت رەسوڵ لە ژیاندا بێت و دوای ئەوە رەنگبێ هیچ مانایەكی نەمێنێ. ئەو ئەنجوومەنە لە كورتماوەدا، دەتوانێ پارێزەری باڵانسی نێوان پارتی و یەكێتی بێت، بەڵام كاتێك سەركردایەتیی یەكێتی لە كۆنترۆڵی نوێیەكاندا بێت، زۆر زەحمەتە بتوانن پێشیان پێ بگرن. 16ی ئۆكتۆبەر و رووداوەكانی دوای ئەوە نیشانیان دا كە نوێیەكان (بێ ئەوەی هیچ پۆستێكیشیان هەبووبێ) تا راددەیەكی زۆر جڵەوی دەسەڵاتی یەكێتییان لەدەستە و ئەوانی دیكە بەدوای خۆیاندا پەلكێش دەكەن. بۆیە دەبێ پارتیش لە روانگای خۆیەوە توانای خوێندنەوەی ئەو واقیعە نوێیەی هەبێ، مام جەلال، برایم ئەحمەد و كۆسرەت رەسوڵێكی گەنج، پارەدار و بە دەسەڵات (لاهور، بافڵ و شاڵاو) هاتوونەوە.\nبراوەی كۆنگرەی یەكێتی\nئەخیرەن كۆنگرە بەسترا. ساڵانێك كە كۆسرەت رەسوڵ و بەرهەم ساڵح داوای بەستنی كۆنگرەیان دەكرد، ماڵی تاڵەبانی (بەهۆی بەرهەم ساڵحەوە) رێگر بوون. چەندین وادە بۆ بەستنی كۆنگرە دیاری كران، بەڵام لە كۆتاییدا بە پلنیۆمێك بەردیان لەسەر دانا. دواتر كە ماڵی تاڵەبانی خۆیان لە پێگەیەكی قایمتردا دیتەوە و لەگەڵ بەرهەم ساڵحیشدا ئاشت بوونەوە، تا ئاستی خۆپێشاندان! گوشاریان درووست كرد بۆ بەستنی كۆنگرە.\nهیچ حزبێك نییە لە دنیادا كۆنگرە ببەستێ و بتوانێ دڵی هەموو پێكهاتەكانی خۆش بكات، یان هیچ ناڕەزایەتییەكی لێ نەكەوێتەوە، بۆیە ئەوە هاوكێشەیەكی نەگۆڕە.\nگوتاری كۆسرەت رەسوڵ لە دەستپێكی كۆنگرە پتر بە گوتاری ماڵئاوایی دەچوو، تێیدا ویستی ئەو پەیامە بگەیەنێت كە لە دوای نەخۆشكەوتنی تاڵەبانییەوە تا ئێرەم هێناوە و لێرە بەدواوەش ئەمانەتی ئێوەیە.\nلەڕاستیدا سەردەمی كۆسرەت رەسوڵ لە هی تاڵەبانی بۆ یەكێتی گەشترە، چونكە گۆڕان لە سەردەمی تاڵەبانیدا جیا بووەوە و هەر لە سەردەمی ئەویشدا، یەكێتی دووجار بەرامبەر گۆڕان دۆڕاندی. لە سەردەمی كۆسرەت رەسوڵدا ئەگەر جیابوونەوەیەكیش روویدابێت (جیابوونەوەی بەرهەم ساڵح) بە مانۆڕێك سەرۆكی حزبەكەی هێنایەوە ناو یەكێتی و بۆ یەكەمجار بەبێ پشتیوانیی پارتی لە بەغدا سەرۆككۆماریان دانا. لە هەموو هەڵبژاردنەكاندا لە گۆڕانیان بردەوە و لەگەڵ پارتیدا سەرباری هاوپەیمانی بۆ سەرخستنی ریفراندۆم، بۆ پێكهێنانی حكومەت چەمكی شەراكەتیان تەرح كرد و زۆربەی خواستەكانیان هێنایەدی.\nكۆسرەت رەسوڵ ترسی لە فەشەلی كۆنگرە هەبوو، بەڵام تەوافوقاتی پێشوەختە زۆربەی بەربەستەكانی لابرد. لێرە بەدواوە رەنگبێ ئیتر هەست بكات، بەرپرسیارێتیی خۆی بەجێگەیاندووە.\nهەر سەرۆك و هەر تەشریفاتی\nبەدرێژایی چەندین ساڵی رابردوو، یەكێك لە گەورەترین ئاستەنگەكانی بەردەم بەستنی كۆنگرەی چوارەمی یەكێتی، ناكۆكیی نێوان ماڵباتی تاڵەبانی بوو لەگەڵ شەخسی بەرهەم ساڵح و پشتیوانیی كۆسرەت رەسوڵ بوو لە بەرهەم ساڵح. عاقیبەت و دوای ئەوە، بەرهەم ساڵح لە 2018 وازی لە حیزبەكەی خۆی هێنا و گەڕایەوە ناو یەكێتی و بەوەش یەكێتی كردیان بە تاكە كاندیدی خۆیان بۆ پۆستی سەرۆككۆمار و بە هەموولایەك كاریان بۆ كرد. سەریانخست بۆ پۆستێك كە تەشریفاتی بوو.\nلە كۆنگرەی ئەمجارەی یەكێتیشدا و لە رۆژی یەكەم، ئەندامانی كۆنگرەی یەكێتی بە زۆرینەی دەنگ ئەوەیان رەتكردەوە كە بەرهەم ساڵح بۆ جاری چوارەم بە تەزكیە ببێتەوە بە ئەندامی سەركردایەتی. لە یەكەم دەنگداندا، زۆرینە كارتی سووریان بۆ بەرز كردەوە و ئەویش كۆنگرەی بەجێهێشت. بەڵام دوای رۆیشتنی ئەو (بێ ئەوەی لە دوای ئەو كەس وەك كاردانەوەیەك كۆنگرە بەجێبهێڵێت) جارێكی دیكە دەنگدان كرایەوە و ئەمجارەیان وەك ئەندامی سەركردایەتی قەبوڵ كرا! راستییەكەی، ئەوە لە سیاسییەكی متمانەبەخۆی وەكو بەرهەم ساڵح ناوەشێتەوە دوای ئەو هەموو ساڵە بۆ بوون بە ئەندامی سەركردایەتیی حزبەكەی نەچێتە نێو هەڵبژاردن و موحتاجی تەزكییە بێت. ئینجا تەنها بۆ هەڵگرتنی نازناوی سەرۆك بۆی گرنگ نەبێ سەرۆكی چییە و چ دەسەڵاتێكی هەیە! موهیم ئەوەیە سەرۆكە....


شاعیری مرۆڤە گورگانخواردووەکان - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nشاعیری مرۆڤە گورگانخواردووەکان\nسینەما Aug 5, 2021\nڕانانی: بڕوا عەلادین\nخوێندنەوەیەک بۆ فیلمی ((لوورە))\nئێوارەیەکی ساڵی 1965 ە، لە سان فرانسیسکۆ، کۆمەڵێک ئەدیب و هونەرمەندی لاو، گروپێک هیپیست و کەسی یاخی و توڕە لە سیاسەت و دۆخی کۆمەڵایەتی و ئابووری نیشتمانەکەیان، هەندێک مەست و هەندێک سڕ و هەندێکیش بەئاگا لەهۆڵی شەشەم دانیشتوون و چاوەڕێن شاعیرێک بە خوێندنەوەی قەسیدەکەی، بە قروسکە و حەپەحەپ و لوورەی شاعیرێکی شەکەت و ماندوو، گۆمەکە بشڵەقێنێت. ئالان گینسبێرگ کە بە دووەم کەسایەتی بەناوبانگی نەوەی توڕە و ناڕەزای دوای جەنگی دووەمی جیهانی لە ئەدەبی مۆدێرنی ئەمریکیدا، دێت، دژ بە بۆرژوا و دەسەڵاتدارەکان، دژ بە جەنگ و چاوپرسێتی و تەماعکاریی، لەو کۆڕەدا تەواوی ئەمریکا بە چەند دێڕێکی سەرەتای قەسیدەکەی بە ناونیشانی ((لوورە)) ڕادەچڵەکێنێت.\n((باشترین هزر و ئەقڵەکانی نەوەکەی خۆمم بینی، دێوانەیی وێرانی کردبوون، هیستیریانە و بە ڕووتوڕەجاڵی لەبرسا دەتلانەوە، سپێدە و بەری بەیانیان، گێژگێژ بە شەقامە ڕەشپێستەکاندا، شەکەت و ماندوو خۆیان کێشدەکرد و بەدوای دەرزیەکدا دەگەڕان بێهۆشیان کات....)).\nئەم تێکستەی گینسبێرگ کە بە هەناسە و تۆنێکی (واڵت ویتمان) ی نوسراوە و بێ هیچ حەوانەوەیەکی درێژ لەسەر کێش و ڕیتم یان تێما و بابەتێکی جێگیر، جیهان ڕۆدەکاتەوە ناو زمان خۆی و سەرلەنوێ دەینەخشێنێتەوە: جیهان وەک ئەوەی کە هەیە، بە ڕووتی و بەبێ دەمامک، جیهانی ژیانی رۆژانەی خەڵک و دۆخی مرۆڤە پەرێشان و تەراکەوتەکان و ئەوانەی بەدەست زیندانەکانی ناخی خۆیان و کۆتەکانی کۆمەڵگەوە دەناڵێنن، بەلای بەشێکی زۆر لە ڕەخنەگرانی ئەدەبەوە خاڵی وەرچەرخانی ستایڵی شیعرنوسینە بۆ نەوەی شەستەکان: (Beat Generation) نەوەی ڕەتکردنەوەی ئەو بەهایانەی کە باون، نەوەیەکی شەکەت و ماندوو لە جیهانی ماتریاڵی و تەماعی ئابووریی کۆمپانیاکان، نەوەیەک کە پتر پەنا دەباتە بەر ڕۆحانیەت و شکست و سەرکەوتنە سایکۆلۆژیەکانی ناوەوەی خود خۆی، کێشانی مەریوانا و دەرمان و سێکسکردن بەو شێوەیەک کە خۆی دەیخوازێت، بێ شەرمکردن لە هۆمۆسێکسواڵی یان هەر جۆرە لادانێکی دیکەی ڕەفتاری سێکسی. دیارە جگە لە گینسبێرگ، دیارترین پێشەنگەکانی ئەم نەوە یاخیە هەریەکە لە (ویلیەم بۆرۆز) و (جاک کرواک) بوون.\nفیلمی ((لوورە)) کە لە بنەڕەتدا هێمایە بۆ ناونیشانی دیوانەکەی گینسبێرگ، کەمتر خۆی لە ووردەکاریەکانی بیۆگرافیای ئەو نەوەیە بە گشتی، دەدات، بەڵکو زیاتر لەسەر دۆسیەیەک دەوەستێت کە تایبەتە بە ململانێی نێوان گوتاری کۆنزەرفاتیزم و لیبرالیزم لە هەڵسەنگاندنی کاری ئەدەبیدا وەک ئەوەی کە لە شەستەکانی ئەمریکادا زاڵ بووە و بۆی گرنگ بووە ئەدەب گوزارشت بێت لە دۆخێکی باڵای زمان، نەوەک دابەزێتە ئاستێکی نزم و چێژ و مۆراڵی باوی کۆمەڵگە تێکبدات یا لاوان بەرەو یاخیبوون و نائومێدی هان و دنە بدات. ئەگەرچی بەگشتی هەژموونی ژیاننامە و بایۆگرافی گینسبێرگ زاڵە بەسەر گرتە و تەواوی زەمەنی فیلمەکەدا وەک ڕاستەهێڵێک، هەر لە ڕای خۆیەوە لەسەر شیعر و مناڵی و کەوتنی لە خەستەخانەی نەخۆشی ئەقڵی و پەیوەندیە تایبەتیە هۆمۆسێکسواڵیەکانی و ئەڤینی بۆ دۆستە کوڕەکانی و... تادوایی، بەڵام خاڵی سەرەکی و گرفتئامێز بریتیە لە دۆسیەی دادگاییکردنی ئەو دەزگای چاپەمەنیە (City Lights) ی کە کتێبەکەی بۆ گینسبێرگ چاپکردووە. بێگومان بە تۆمەتی زمانێکی ئاستنزمی بازاڕی، گاڵتەکردن بە موقەدەسی هەستی گشتی و بوونی زیاد لە فیگەر و سکێچێکی ڕووت و سێکسی، ڕەوایەتیدان بە مەستی و سەرخۆشی، پاساوهێنانەوە بۆ مەریوانا و حەشیشەکێشان، بەکاربردنی دەستەواژەی گاڵتەجاڕانە...، هتد.\nدەکرێت بە گشتی فیلمەکە بەسەر سێ هیڵی جیاوازی زەمەنی و ڕووداودا دابەشبکەین کە هەر سێکیان تەواو جیاوازن لەیەک، تەنانەت لۆکەیشن و فۆرم و ڕەنگ و کۆنتێکستەکانیشیان جیاوازە:\n١/ چرکەساتی خوێندنەوەی (لوورە) خۆی لە 1956 دا کە پتر بە ڕەشوسپی نمایشدەکرێت، ئەگەرچی هاوکات و تەریب بەم مێژووە هەوڵێکیش دەبینین بۆ بە ئەنیمەشنکردنی دەقەکە و نیشاندانەوەی مەبەستە سەرەکیەکانی گینسبێرگ لە شێوەی وێنەی کارتۆنیانەدا کە پتر ئاماژەن بۆ دۆخە خەیاڵی و پاک و مناڵانەکە، بۆ سانسۆرشکاندن و دیوە ڕاستگۆیانەکەی ژیان خۆی.\n٢/ زەمەنی دادگاییکردنەکە و قسەکردنی شاهێد و دادوەرەکان و پرۆفیسۆر و مامۆستاکانی زانکۆ لەسەر بەهای ئەدەبی دەقەکە و ڕەتکردنەوەی ئەو تۆمەتانەی خراونەتە پاڵی.\n٣/ چاوپێکەوتنێکی دوورودرێژ و پڕ ووردەکاری لەگەڵ گینسبێرگ سەبارەت بەو کەیسە و بۆچوونەکانی دەربارەی خۆی و ئەدەب بە گشتی. ئەم دۆخەشیان هاوکاتی خودی پرۆسەی دادگاییکردنەکەیە و بۆ گینسبێرگ زۆر گرنگە کە دەزگاکە کەیسەکە نەدۆڕێنێت و سزا نەدرێت.\nبیانووەکان بۆ ناشرینکردن و کەمکردنەوە لە نرخی (لوورە) زۆرن، گوایە دەقێکی توندوتیژە، شێوازەکەی دزراوە لە ویتمان، ئاشکرا نیە و پڕە لە ئاڵۆزی و گوزارەی بێمانا و بێسەروبەرە.... هتد. بەڵام لەڕاستیدا ئەوە بنچینەی کێشەکە نیە، بەڵکو ترسێک هەیە لەو گوتارە ڕشکاوانەیەی دەقەکە کە بێ شەرم و دڵەڕاوکێ، باس لە ئازادی و خۆشەویستی سێکسی دەکات، باس لە هاوڕەگەزبازی دەکات، بەتایبەتی کە خودی شیعرەکە پێشکەشکراوە بە سلۆمۆنی کۆنە دۆستی گینسبێرگ خۆی و لە ئێوارە کۆڕەکەیشدا دانیشتووە.\nبینینی ئەم فیلمە ئەو پرسیارەی لە لا دروستکردم کە داخۆ شاعیرەکانی کورد گوێبیستی لوورەی گورگە سیاسی و ئابووری و نەریتپارێزەکانی ناو قوڵایی کۆمەڵگەی ئێمە هەن، یان لەسەر هەمان تۆن و نەغمەی ئەوان دەخوێنن و لوورەیان دێت؟ شاعیرەکان کە (نەسوپاس بۆ خودا) پشکی شێریان لە کۆمەڵگەی کوردیدا بەردەکەوێت، بەمەڕبوونی مرۆڤی کورد، بە نێچیرگرتنی، کڕووزانەوە و داوەشانی لەژێر چەپۆک و چڕنوکی گورگە برسیەکانی میدیا و تێکنۆلۆژی و نەوت و ساماندا نایانترسێنێت و دایان ناچڵەکێنێت؟ ئایا شاعیرەکان و ڕۆشنبیرەکان ئیشیان ئیمزاکۆکردنەوەیە بۆ تۆکمەترکردنی پێگە و پایەی گورگەکان یا لەرزاندنی عەرشەکانیان؟ ئایا شاعیرەکانی ئێمە ئەوانە نین کە بە کۆرس، بە جەڵەب و گەڵابە، لەدوای گورگە سیاسیەکانەوە، دەلورێنن؟\nفیلم: (لوورە) Howl\nنوسین و دەرهێنانی: ڕۆب ئێپستین و جێفری فریدمان\nنواندنی: جەیمس فرانکۆ، تۆد رۆتۆندی، جۆن پریسکۆت\nئەم بابەتە 377 جار خوێندراوەتەوە


خۆری فەلسەفەی زانست لە هەڵهاتنەوەدا (ڕۆی باسکار) و قوتابخانەی ڕاستەقینەیی ڕەخنەیی – KurdRawm\n(بەبێ بوونی مرۆڤ، کە بوونەوەرێکی هۆشمەندە، بێشوومار دیاردەی گەردوونی ڕوو دەدەن؛ شەپۆلی دەنگەکان لە گەشت بەردەوام دەبن، باران هەر دەبارێت، بوونەوەرانی تر دەشێت بژین و زۆر نموونەی تر، بەڵام تاکە جیاوازی ئەوەیە، کە مرۆڤی تێبینیکار لەوێدا نابێت. خەسڵەتی تێبینیکردن، کە سەرچاوەکەی هۆشە بڕیار لەسەر بوونی ڕاستەقینە نادات، بەڵکو تەنیا دەتوانێت لە ئاستیدا ئاگامەند بێت.)\nکێشەی فەلسەفەی زانست جارێکی تر بەرۆکی فەلسەفە دەگرێتەوە. ئەو بەرۆکگرتنەوەیە ئاماژەیە بە هێزی فەلسەفە لە ئاڕاستەکردنەوەی زانست کاتێک خۆی لەناو قەیرانە بێ چارەسەرەکانی خۆی دەبینێتەوە. زانستخوازان بە دۆزینەوەی هەندێک لە ڕێچکە سرووشتییەکان و بنەمای چەندبارەبوونەوەی دیاردە سرووشتییەکان گوتاری مردنی فەلسەفە بەرز دەکەنەوە بەبێ ئەوەی ئاگاداری ئەوە بن، کە نازانستبوونی فەلسەفە بنەمای لەدایکبوونی زانستە. پرسی ئەوەی زانست چۆن دەبوو ئەگەر فەلسەفە لە بنەڕەتدا نازانستی نەبووایە ڕوونکردنەوە بۆ ڕەگ و ڕیشەی دۆزینەوە زانستییەکان و ئەو بنەمایانەی بۆیان گریاونەتەبەر دابین دەکەن. (مارتین هایدیگەر) لە گوتاری (نامەیەک لەسەر مرۆڤایەتی) سەرچاوەی ئەو جۆرە تێڕامانە لە فەلسەفە دەخاتە ڕوو، کە ڕەگەکەی بۆ (ئەفلاتوون) و (ئەریستۆ) دەگەڕێتەوە بەوەی لەو کاتەوە ڕۆڵی بیرکردنەوە لە چوارچێوەی بیرکردنەوەی ‘تەکنیکی’ سنووردار کراوە. زیاتر لەوە، وەک خۆی دەنووسێت: ” لەو کاتەوە فەلسەفە بەردەوام لە پێگەیەکی سەخت بووە بۆ ڕەوایەتدان بە بوونی پێش بوونی زانست.” هەر لەو ڕوانگەیەوە، خودی بابەتی بیرکردنەوە وەک بنەما بۆ ‘تیۆر’، بە دیدی (هایدیگەر)، لەسەر بنەمای بیرکردنەوەی تەکنیکایەنە، وەک دەنووسێت: ”خەسڵەتی بیرکردنەوە وەکو (تیۆر – theoria) و داکۆکیکردن لە ناسینی وەکو هەڵسوکەوتی تیۆری هەر خۆی لە ڕاڤەی تەکنیکیانە بۆ بیرکردنەوە ڕوو دەدات. ئەو خەسڵەتە کاردانەوەیە بۆ ڕزگارکردنی بیرکردنەوە و پاراستنی سەربەستییەکەی دژ بە کردار و کردن.”\nبەڵام ئایا تیۆر چۆن دەتوانێت بوارێکی ناکرداری بێت، کاتێک خاوەن هێزی ڕوونکردنەوە و پێشخستنی چارەسەرە بەرانبەر بە کردار و کردن؟ ئێمە دەبینین، کە ئەوەی لە چوارچێوەی ‘لۆجیک’دا دەسەلمێنرێت، دووبارە لە بەردەم هەڕەشەی ڕەتکردنەوە دایە هەر بە خودی ‘لۆجیک’ خۆی. هەوڵدان بۆ بە گشتگیریکردنی دیاردە و ڕووداوەکان لەسەر بنەمای ‘لۆجیک’ وا ڕەچاوی ڕاستەقینە یان واقیع دەکات، کە خاوەن یاسای هۆکردی چەسپاو بێت. بۆ ڕوونکردنەوەی زیاتر، پێویستە ئاماژە بە دوو قوتابخانەی فەلسەفەی زانست بدەین. یەکەمیان، سرووشتناسی (Naturalism)، یان پۆزەتیڤیزمە، کە (دەیڤد هیوم) بناغە بنەڕەتییەکانی جێگیر دەکات. دووەمیان، بوونیادگەری (Constructivism)، کە یەکەم لە ڕێگەی تێپەڕاندنی سرووشتناسی بە ئایدیاڵیزمی باڵای (ئیمانوێڵ کانت) دەست پێ دەکات و دووەم بۆ هەوڵی بوونیادگەراکان بناغە زانستییەکانی خۆی دادەمەزرێنێت. بۆ سرووشتناسەکان، ئامانج دۆزینەوەی یاسا هۆکردەکان (casual laws)ە. ئەوەیش وا پێشنیار دەکات، کە ڕاستەقینەی دەرەکی و یاسا هۆکردەکانی بڕیار لەسەر ڕووداو و دیاردەکان دەدەن، چ سرووشتی بن، چ کۆمەڵایەتی. لەو ڕوانگەیەوە، دۆزینەوەی ڕێچکە سرووشتییەکان و هێڵە چەندبارەبووەکان ئامانجی زانستە. (کانت) ئەو نەریتەی بیرکردنەوە ڕەت دەکاتەوە و لە جێگەی بە چەقزانینی ڕاستەقینەی دەرەکی، هۆش بە چەقی زانین و دۆزینەوەکان دادەنێت. ئەگەرچی ئەو جیهانی ڕاستەقینەی دەرەکی ڕەت ناکاتەوە، کە بە (نۆمینە)ی دادەنێت، هۆش لە تێگەیشتن لێی کەمتوانایە و سنووری تێگەیشتنەکانی هۆش تەنیا دیاردەکانە. لەو ڕوانگەیەوە، هەر جۆرە بانگەشەیەک بۆ تێگەیشتن لەوەی لە دەرەوەی سنووری تێگەیشتنی هۆشە لای (کانت) بانگەشەیەکە لە دەرەوەی دروستێتی. تەنانەت (کانت) بۆ بەرزکردنەوەی ڕەخنە لە ئاست سرووشتناسیی (هیوم)، یاسای هۆکردی بە ناپەتی دادەنێت ئەگەرچی لەپێشتریش بن، وەک پێی وایە دەربڕینی (هەر گۆڕانێک هۆکردی خۆی هەیە) ئەو دەربڕینەیە، کە ئەگەرچی لەپێشترە، بەڵام ناپەتییە بەو هۆکارەی خودی چەمکی گۆڕان ‘چەمکێکە لە ئەزموونەوە دەرهێندراوە.’ بەڵام ئایا خودی چەمک خۆی چۆن لە هۆشی مرۆڤدا دادەهێندرێت؟ وەڵامی (کانت) بۆ ئەو پرسیارە ئەوەیە، کە ‘بە کەرەستەکانی هەستکردن، لە ئاکامدا، بابەتەکانمان دەست دەکەون و هەر ئەوە گەشە بە دەرککردنی ئێمە دەدات؛ بە تێگەیشتن دەبن بە بیر و لەوەوە چەمکەکان سەرهەڵدەدەن.’ بۆیە دەبینین بۆ لەدایکبوونی چەمکەکان کۆمەڵێک پێشمەرج هەن، کە دەبێت ئامادەییان هەبێت. سەرەتا دەبێت مرۆڤ خاوەن کەرەستەکانی هەستیاری یان هەستکردن بێت و ئەو هەستکردنەش خاوەن بابەت یان ئۆبجێکتێک بێت بۆ هەستکردن. لە ڕێگەی پەیبردن یان درککردن تێگەیشتن بۆ بابەتەکان دروست دەبێت و خودی تێگەیشتنەکە بیرە و لە ئاکامدا زنجیرەی بیرەکان لە یەکێتیی چەمکدا یەک دەگرنەوە. بەڵام خودی ڕەسەنێتیی هەستکردن، بە دیدی ئەو، لەپێشترە و ڕەگەکانی لە هۆش دان؛ لەو هۆشەی ‘ناوەڕۆکی تەواوی فرەلایەنییەکانی جیهانی دیاردە ڕێکخراون و لەژێر پێوەندیی دیاریکراو دەبینرێن.’ خودی شوێن و کاتیش دووبارە لە هۆشدا ڕێکخراون لەژێر ئەو تۆڕە ئاڵۆزانەی بۆ پێوەندییە دیاریکراوەکانی هەیە. ئەگەر هەر چەمکی ‘گۆڕان’ جارێکی تر بە نموونە بهێنینەوە، ئەوا بۆ (کانت)، گۆڕان لەناو کات دایە. بۆ ئەوەی گۆڕان شتێکی ڕاستەقینە بێت، پێشمەرجە سەرەتا کات شتێکی ڕاستەقینە بێت. ئەو نکۆڵی لە ڕاستەقینەیی کات ناکاتەوە، بەڵام بۆ ئەو ‘کات هیچ نییە جگە لە فۆڕمێکی دەرککردنی ناوەکیمان.’ (کانت) زیاتر لەوە دەڕوات و دەنووسێت: “ئەگەر مەرجی تایبەتی هەستککردنمان لە [کات] جیا بکەینەوە، چەمکی کاتیش لەناو دەچێت؛ هەبوونی لە بابەتەکان لە-خۆیان-دا نییە، بەڵکو بە تەنیا لە سەبجێکتەکەدا (یان لە هۆش)دا، کە درککیان پێ دەکات.” لەو ڕوانگەیەوە، مادام زەمینەی هەموو زانینەکان لەناو شوێن و کاتدان و ئەو دووانەیش وابەستەن بە هەبوونی هۆش، دەگەینەوە بەو ئاکامەی، کە هەموو زانینەکان سەبجێکتیڤ یان خۆیین. لە هەمان کاتدا، بە دیدی ئەو، دوو ڕێگە هەیە بۆ زانین، یەکەمیان لە ڕێگەی پەیپێبردنی هەستەکی و دووەمیان لە ڕێگەی تێگەیشتن بە هۆی چەمکەکان، وەک خۆی دەنووسێت: “لە دەرەوەی هەستکردن، ئێمە ناتوانین درککردنمان هەبێت؛ لە ئاکامدا، تێگەیشتن فاکەڵتی درککردن نییە. بەڵام بەبێ درککردن هیچ ڕێگەیەکی تری زانین نییە، جگە لە ڕێگەی چەمکەکانەوە نەبێت؛ لە ئاکامدا، هەر تێگەیشتنێکی زانین، لانی کەم هیی مرۆڤ، زانینە لە ڕێگەی چەمکەکانەوە – نەک ئەوەی درککردن بێت، بەڵکو گوتارییە.” خودی دروستبوونی چەمک لە ئاکامی، لە ئاستە پەتییەکەیدا، پڕۆسێسی ناڕێکخراو نین، بەڵکو لە ئاکامی پڕۆسێسێکن، کە (کانت) ناوی دەنێت ‘سینتێسیس – synthesis..’ بۆ ئەوەی سینتێسیس پەتی بێت، بە دیدی (کانت)، فرەلایەنیی زانین (cognition) لەسەر ئەزموون دانەمەزراوە، بەڵکو لەسەر بنەمای لەپێشتر، وەک خۆی دەنووسێت: “مەبەستم لە وشەی سینتێسیس لە دەربڕینە گشتییەکەیدا پڕۆسێسی یەکگرتنی ڕوونکردنەوە جیاوازەکانە بە یەکەوە و پەیبردنە بە فرەلایەنییان لە یەک زانیندا. سینتێسیسەکە پەتییە ئەگەر فرەلایەنییەکە لەسەر بنەمای ئەزموون نەبێت، بەڵکو هیی لەپێشتر بێت (وەک ئەوەی لە شوێن و کات بێت).”\nتێگەیشتن لە پاڵنەر و مەبەستەکانی مرۆڤ لە پێوەندیی کۆمەڵایەتیدا ڕوونکردنەوەی ڕێژەیی دابین دەکات. بەڵام، بۆ تێگەیشتن لەو ڕووداو و ئاکامانەی لە گۆڕەپانی ڕاستەقینە ڕوو دەدەن، کەمتوانایە، چونکە لە ئاست دەستەکەوت و ڕووداوەکاندا، بە ڕەهایی گرنگ نییە پاڵنەرەکان چین و چۆن تاکەکەسەکان واتا بە کردارەکانیان دەبەخشن ئەگەر ئەو پاڵنەرانە ئامانجی خۆیان لە ڕاستەقینەدا نەپێکن. بە واتایەکی تر، نەک هەر ئەوەی لە هەمبەر ڕاستەقینەدا چ واتایەک دەئافرێنین و چۆن لە ڕێگەی واتا چوارچێوەی بە ڕاستەقینە دەبەخشین، وەک ئەوەی لای (ڤیبەر) پێداگری لەسەر دەکرێت، بەڵکو خودی ڕاستەقینە چییە و چۆن دەتوانین پەی بە میکانیزم و بونیادە شاراوەکانی ببەین دەبێت بە پرسێکی گرنگ و جێی بایەخ بۆ ئەوانەی نە لە چوارچێوەی سرووشتناسی و نە لە هیی بوونیادگەریی کۆمەڵایەتی تینیووێتیی دۆزینەوە و دامەزراندنی زانینان ناشکێت. لە بەرانبەر ڕاستەقینەدا، کاتێک جیهانبینیی مرۆڤ دەبێت بە پێوەر، دۆزینەوەکان تەنیا لە چوارچێوەی تێگەیشتن لە خودی باوەڕ و جیهانبینی مرۆڤ دەبن تا ئەوەی ڕاستەقینە خۆی چییە. ئەوەش ڕێگە بۆ دیاردەیەک خۆش دەکات، کە پێی دەڵێن ‘دروستێتیی یەکسان – equal validity’. مەبەست لەو چەمکە ئەوەیە، کە هەموو شتەکان بە ڕەچاوکردنی جیهانبینی و پاڵنەری تاکەکەسەکان بۆ ڕاستەقینە دروستە. بۆ نموونە، ئەگەرچی باوەڕ و بۆچوونەکانیان هەر چەند لە بنەڕەتدا جیاواز بن، بۆ موسڵمانێک ئیسلام، بۆ مەسیحییەک مەسیحی و بۆ بێ-باوەڕێک بێباوەڕی بنەمای دروستێتی و ڕاستین، بەڵام بە گوێرەی پێوەری ‘دروستێتیی یەکسان’ هەر سێ باوەڕ بە هاوتای بنەماکانیان بۆ خۆیان دروستن. دەبینین لە ئاست ڕاستەقینەدا، بونیادگەریی کۆمەڵایەتی لە قەیران دایە. تەنانەت لەو بۆچوونەیشی، کە وا دەڕوانێت جیهان لە ڕێگەی ئایدیاکانمان دەگۆڕێت. نە دیدگای موسڵمان، نە مەسیحی و نە بێ باوەڕی لە هەمبەر ڕاستەقینەدا یەکسان نین. نەک هەر لە بواری کۆمەڵایەتی، بەڵکوو لە هیی سرووشتیش ئێمە ڕووبەڕووی بەربەستەکانی زانست دەبینەوە. چارەسەرێکی گشتگیر بۆ نەخۆشیی شێرپەنجە نییە. ئەوەی بۆ نەخۆشێک چارەسەرە، دەشێت بۆ نەخۆشێکی تر کاریگەرییە خراپەکانی زیاتر بن تا باشەکانی، چونکە بونیاد و میکانیزمی نەخۆشیی نەخۆشەکان جیاوازە.\nلێرەدا، قوتابخانەی سێیەم، کە (ڕیاڵیزمی ڕەخنەیی)یە، کە دەکرێت بە (ڕاستەقینەیی ڕەخنەیی – Critical Realism) بۆ کوردی وەربگێڕدرێت، بۆ فەلسەفەی زانست لە لایەن (ڕۆی باسکار- Roy Bhaskar) دادەمەزرێت. جگە لەو دەستەواژەیە، ڕیالیزمی باڵا یان ڕاستەقینەیی باڵا (Transcendental Realism)یش بۆ هەمان فێرگە بە کار دێت. پێویستە ئاماژە بەوە بدەم، کە چۆن (هایدیگەر) لە پەرتووکی (بوون و کات) ئاماژە بە قەیرانی زانستەکان دەکات بەو پێیەی توژینەوەن لە هەبووەکان تا ئاڕاستەکردنی بیرکردنەوە ڕووەو بوونناسی و لەوێدا دەنووسێت: “ئەمڕۆ جۆرە ئارەزووکردنێک بۆ دانانی توێژینەوە لەسەر زەمینەیەکی نوێ لە هەموو بوارەکاندا سەری هەڵداوە”، بەو شێوەیە (باسکار) شوێن داوای هاوشێوە دەکەوێت بۆ دامەزراندنی ‘زەمینەیەکی نوێ لە هەموو بوارەکاندا.’ بێ هۆکار نییە، کە لە دامەزراندنی قوتابخانەکەیدا، پەنا بۆ دامەزراندنی ئۆنتۆلۆجیایەکی هاوشێوە دەبات، ئەویش ئۆنتۆلۆجیایەک، کە لەسەر بنەمای ئۆنتۆلۆجیای بوون دامەزراوە و پشتگیری لە بە بنەڕەت-دانانی بوون لە توێژینەوە و بیرکردنەوە سەربەخۆ لە سیستەمەکانی زانین دەکات. ئێمە دەزانین لە ئایدیاڵیزمی باڵای (کانت)، چەقی تێگەیشتن تێگەیشتنە لە هۆش، سەرەتا لە ئاستە پەتییەکەی و دواتر ئەو دەرکەوتانەی لێ دەکەونەوە. . بۆ (باسکار)، ڕاستەقینەیەک لە دەرەوەی هۆشدا هەیە. بەبێ بوونی مرۆڤ، کە بوونەوەرێکی هۆشمەندە، بێشوومار دیاردەی گەردوونی ڕوو دەدەن؛ شەپۆلی دەنگەکان لە گەشت بەردەوام دەبن، باران هەر دەبارێت، بوونەوەرانی تر دەشێت بژین و زۆر نموونەی تر، بەڵام تاکە جیاوازی ئەوەیە، کە مرۆڤی تێبینیکار لەوێدا نابێت. خەسڵەتی تێبینیکردن، کە سەرچاوەکەی هۆشە بڕیار لەسەر بوونی ڕاستەقینە نادات، بەڵکو تەنیا دەتوانێت لە ئاستیدا ئاگامەند بێت بە دیدی (ڕۆی باسکار) ڕاستەقینە لە سێ ڕێگاوە خۆی مانیفێست دەکات. سەرەتا بە سادە دەردەکەوێت، بەڵام دواتر ئاڵۆز و تا دەگات بە سرووشتی خۆی، کە گرێیەکە و ئەگەری کردنەوەی تەواوەتی نییە. ڕووداوەکان ئاکامی سەرسوڕهێنەر نین، بەڵکو دەرئەنجامی میکانیزم، هێز و بونیادی شاراوەن. ئەوەی لە کات و شوێنێکدا ڕوو دەدات، هیچ مەرج نییە لە کات و شوێنێکی تردا ڕوو بداتەوە، ئەگەر هەمان میکانیزم، بونیاد و هەلومەرجەکان ئامادەییان نەبێت. لەو ڕوانگەیەوە، (باسکار) ڕاستەقینەیی ڕەخنەیی لە ڕاستەقینەیی ئەزموونی (Empirical Realism ) جیا دەکاتەوە بەوەی، کە هیی دووەمیان هەمیشە لە ڕێگەی ئەزموونەوە خوێندنەوە و ڕاڤەی خۆی بۆ ڕاستەقینە بونیاد دەنێت، لە کاتێکدا ڕاستەقینە مەودایەکی کراوەیە و لە ڕێگەی ئەوەی ڕووی داوە سنووردار ناکرێت، چونکە خۆی گۆڕەپان و بەرهەمهێنەری ڕووداو و ئەزموونەکانە. بۆ ئەو مەبەستە، سەرەتا پێویست دەکات خشتەی بناغەی سیستەمەکەی ئەو وەک خۆ، کە لە پەرتووکی (تیۆری ڕاستەقینەی زانست) کێشاویەتی، بخەینە ڕوو:\nوەک دەبینین و وەک خۆیشی ئاماژەی پێ دەدات، میکانیزمەکان تەنیا لە پانتایی یان کڕۆکی مەودای ڕاستەقینەدا هەن و سەربەخۆن لە ئەزموون و ڕووداوەکان. نەک هەر ئەوە، بۆ تێگەیشتن لە ڕووداو و ئەزموونەکان ئێمە پێویستیمان بەوەیە بۆ خودی میکانیزمەکان بگەڕێینەوە بۆ ئەوەی سەرچاوەی ڕووداو و ئەزموونەکان بدۆزینەوە، کە میکانیزمەکانن، بەڵام هەرگیز بە تەنیا ناتوانین لە ڕێگەی ڕووداو و ئەزموونەکان لە تەواوی میکانیزمەکان تێبگەین. بە هەمان شێوە، وەک خشتەکە ڕوونی دەکاتەوە، ڕوودانی ڕووداوەکان سەربەخۆن و بوونیان لەسەر ئەزموونەکان نەوەستاوە، هەر وەک چۆن ئەزموونەکانیش وابەستە نین بە ڕووداوەکان. هەم ڕووداوەکان، هەم ئەزموونەکان، لەو ڕوانگەیەوە دەرکەوتەن، وەک خۆی دەنووسێت: “جیهان لە شتەکان پێکهاتووە نەک لە ڕووداوەکان. زۆربەی شتەکان بابەتی گرێدارن (complex objects)، کە بەهۆیەوە خاوەن یەکێتییەکن لە ئاڕاستە، ئەگەر و هێزەکان. بە گەڕانەوە بۆ پەیڕەوکردنی ئاڕاستە، ئەگەر و هێزەکانیان، کە دیاردەکانی جیهان ڕوون دەکرێنەوە.”\nپێچەوانەی چەمکی یاسا هۆکردەکانی سرووشتناسەکان (naturalists)، (باسکار) چەمکی میکانیزمە بەرهەمهێنەرەکان (generative mechanisms) بە کار دەهێنێت. بە پێناسەی ئەو، میکانیزمە بەرهەمهێنەرەکان ‘هیچ نین، جگە لە شێوەی کرداری شتەکان.’ کێشەی سیستەمی زانینی (هیوم)، بە دیدی (باسکار) ئەوەیە، کە (هیوم) یاسا هۆکردەکان لە چوارچێوەی سیستەمێکی داخراو ڕەچاو دەکات، یان بە واتایەکی تر، بۆچوونی وایە، کە ڕاستەقینە سیستەمێکی داخراوە و ڕێچکەدار یان خاوەن یاسای هۆکردی بڕیار لەسەر دراوە، کە تێیدا ڕووداوەکان بەردەوام چەندبارە دەبنەوە. بۆ (باسکار)، ڕاستەقینە تۆڕێکی کراوەیە و لەو سێ ئاستەی ئاماژەمان پێی دا خۆی مانیفێست دەکات. جگە لە ڕەتکردنەوەی قوتابخانە ئەزموونگەرایی (هیوم)، (باسکار) قوتابخانەی ئایدیاڵیزمی باڵای (کانت) ڕەت دەکاتەوە لەسەر ئەو بنەمایەی، کە ئایدیاڵیزمی باڵا وا لە جیهانی سرووشتی دەڕوانێت، کە بونیادێکی هۆشەکی بێت تا بوونێکی سەربەخۆ لە دەرەوەی هۆشدا. (باسکار) ئاماژە بە قەیرانێکی تری ئەو دوو ڕێبازە دەدات، کە ناوی دەنێت ئیپستیمیی چەوت (epistemic fallacy). مەبەست لەو چەمکە کەمکردنەوەی بوونە بۆ زانین، یان ئۆنتۆلۆجیا بۆ ئیپیستیمۆلۆجی، وەک بەرانبەر ئەو دیاردەیەی ڕاستەقینەیی ئەزموونی دەنووسێت: “… کە پرسیارە ئۆنتۆلۆجییەکان هەمیشە دەتوانرێت جێگۆڕکێیان لەگەڵ تێرمە ئیپیسیمۆلۆجییەکان پێ بکرێت.” ئەو کێشەیە لەوە بەرفراوانترە بەو پێیەی، کە زانین گوتاری ڕەهای خۆی، کە بە دیدی ئەو لەسەر بنەمای ئیپستیمیی چەوت دامەزراوە، بەرانبەر بە بوون بەرز دەکاتەوە و هەر چەند لە بنەڕەتیشدا لاواز بێت، لەسەر بنەمای دروستێتی لە چوارچێوەی ئەو فێرگەیەی زانین ڕەوایەت و هێزی پێ دەبەخشرێت. خودی (کانت)، بە بۆچوونی ئەو، لە ڕێگەی ئەو بۆچوونەی، کە پێی وایە کاتیگۆرییەکان ئەگەر لەسەر بنەمای هەست یان ئەگەری بوونیان بە ئەزموون بونیاد نەنرێن، هیچ واتایەکیان نییە، تووشی دامەزراندنی ئیپستیمیی چەوت دەبێتەوە کاتێک بوون بۆ بابەتی زانین کەم دەکاتەوە. بەڵام ئەنجامدانی ئیپستیمیی چەوت لە دامەزراندنی هەر سیستەمێکی زانین تەنیا پێوەندیی بەو دوو قوتابخانەی فەلسەفەی زانستەوە نییە، بەڵکو بە دیدی ئەو، بوارەکانی گرتووەتەوە. بەڵام بۆ (باسکار)، زانین دەبێت وا ڕەچاو بکرێت، کە کەرەستەیەکە بۆ بەرهەمهێنان و زانستیش وەک چالاکییەکی بەردەوامی کۆمەڵایەتی، کە لە پرۆسێسی گواستنەوەی بەردەوام دایە.زانین بۆ ئەو دوو جۆر زانینە. یەکەمیان زانینی پراکتیکی یان زانینی چالاکییەکانی مرۆڤ، واتە زانینێک کە پێوەندی بە وەبەرهێنان و پیشەوە هەیە، بۆ نموونە چۆنیەتی دروستکردنی فڕۆکە. دووەمیان زانینە سەبارەت بە بوون و دیاردەکانی. مرۆڤ دەتوانێت دەستکاری و گەشە بە زانینی یەکەم بدات، بەڵام لە ئاست زانینی دووەمیان کەمتوانایە و توانای گۆڕینی نییە، بەڵکو تەنیا دەتوانێت بوونەوەرێکی تێبینیکار و دۆزەرەوە بێت لە ئاستیدا. ئێمە زانینمان سەبارەت بە بوون هەبێت یان نا هیچ لە باڵادەستیی بوون کەم ناکاتەوە.\nئەگەر ئێمە سەیری کێشەی سیاسی کورد بکەین و بمانەوێت تێگەیشتنێک لەسەر بنەمای فەلسەفەی زانین دابمەزرێنین، ڕووبەڕووی کۆمەڵێک بەربەست دەبینەوە. ئامانجی سیاسی کورد بۆ چەندین دەیە بریتی بووە و بریتییە لە سەربەخۆیی (کورستان)، بەڵام تەنیا لە (کوردستانی باشوور) ئەو ئامانجە تا ڕادەیەکی سنووردار بەدەست هاتووە لە کاتێکدا ژمارەی دانیشتووانی (کورستانی باشوور) زۆر کەمترە لە هیی (باکوور) و (ڕۆژهەڵات). ئێمە چۆن دەتوانین وەها کەیسێک ڕاڤە بکەین؟ بە بۆچوونی من، ئێمە دەتوانین لە ڕوانگەی دوو فێرگەی بنەڕەتی فەلسەفەی زانست لەو کێشەیە تێبگەین، ئەوانیش بونیادگەریی کۆمەڵایەتی و ڕاستەقینەیی ڕەخنەییە. بوونیادگەریی کۆمەڵایەتی بۆ ئەوە گرنگە، کە ئێمە جۆری نموونەی بۆ ئەو کێشەیەی (کورد) بونیاد بنێین، کە پێشتر ئاماژەمان پێی داوە. جۆری نموونەیی بۆ کێشەی سیاسی (کورد) دەوڵەتە، واتە (کورد) لە بنەڕەتدا و لە ئاستە ئایدیاڵەکەیدا بۆ دەوڵەتبوون تێدەکۆشێت. چەمکی دەوڵەت لێرەدا چەمکێکی بونیادگەریی کۆمەڵایەتییە، واتە کارەکتەرە کۆمەڵایەتییەکان ئەو چەمکەیان داهێناوە و ڕێکخراوێکی سیاسیان لەسەر ئەو بنەمایە دامەزراندووە، کە دەوڵەتە. بە پێناسەکەی (ماکس ڤیبەر) بێت، ‘دەوڵەت ڕێکخراوێکی سیاسییە، کە سەرکەوتووانە گوتاری قۆڕغکردنی بەکارهێنانی توندوتیژیی ڕەوایەتپێدراو بەسەر ناوچەیەکی دیاریکراودا بەرز دەکاتەوە.’ ئەو پێناسەیە فرەدیوە. بۆ ئەوەی دەوڵەت هەبێت، دەبێت ئەو دەوڵەتە توانای قۆڕغکردنی گوتاری توندوتیژی بەسەر خاک و کۆمەڵدا هەبێت، واتە لە ئاستە نموونەیەکەیدا، دەوڵەت دەبێت سوپای هەبێت و ئەو سوپایە سەرکەوتووانە هێزی خۆی بەسەر خاکدا بسەپێنێت. لە هەمان کاتدا، سوپا خۆی دەبێت تاکە ڕێکخراوی بەکارهێنانی توندوتیژیی ڕەوایەتپێدراو بێت بەسەر خاک و کۆمەڵدا. ئەو پێناسەیە، کە جۆری نموونەییە، یەکێکە لە پێوەرەکان بۆ هەڵسەنگاندنی شکست و سەرکەوتووی دەوڵەت بەسەر خاکدا. ئەو دەوڵاتانەی توانای سەپاندنی هێزی سوپایان بەسەر خاکدا نییە، بۆ نموونە (سۆماڵیا)، (سوریا) و تەنانەت (عێراق)یش، بە دەوڵەتی شکستخواردوو هەژمار دەکرێن و هێزی دەرەکی ڕەوایەتی هەیە لە پێشێلکردنی سەروەریی ئەو دەوڵەتانە.\nبەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، (هەرێمی کورستان) نموونەیەکی جیاوازمان پێ دەڵێت، چونکە سەرەڕای هەبوونی دەوڵەتێکی ڕەوایەتپێدراوی وەکو (عێراق)، هێشتا ئەو دەوڵەتە توانای سەپاندنی هێزی بەسەر تەواوی خاکی خۆیدا نییە. بۆ ئێمەی (کورد) لە (عێراق) خاوەن وەها دەستەڵاتێکین، بەڵام لە (تورکیا) بنەڕەترین مافەکانی شوناسمان لێ داگیر کراوە؟ بونیادگەریی کۆمەڵایەتی لێرەدا توانای ئەوەی نییە وەڵامی ئەو پرسیارەمان بداتەوە، چونکە ئەگەر باسەکە سەربەخۆیی بێت، (کوردەکان) لە هەر چوار پارچە بۆ سەربەخۆیی تێدەکۆشن. لەو ڕووەوە، ئێمە پێویستە پەنا بۆ قوتابخانەکەی (ڕۆی باسکار) ببەین لەپێناو دۆزینەوەی بونیاد، میکانیزم و هەلومەرجەکان، کە وا دەکەن هەرێمێک بە نزیکەی شەش ملیۆن (کورد) دەستەڵاتی نەتەوەیی زۆر زیاتر بێت لە بەشێکی (کوردستان)، کە دانیشتووانی زیاتر لە بیست ملیۆنە. ئایا باسەکە ئەوەیە، کە (کوردەکان)ی باشوور شۆڕشگێڕانەترن لە (کوردەکان)ی بەشەکانی تر؟ بە دۆزینەوەی بونیاد و میکانیزمەکان، دواتر هەڵسەنگاندنی هەلومەرجەکان، دەتوانین وەڵامێکی شایستە بۆ ئەو پرسیارە بدەینەوە.\nیەکەمیان سەبارە بە میکانیزمەکان، (کوردەکان) لە هەر چوار پارچە خاوەن کۆمەڵێک میکانیزمی هاوبەشن، بۆ نموونە هەبوونی خەونی سەربەخۆیی نەتەوەیی، پارتی سیاسی، هێزی بەرگریکار و شەڕ، کە توانای چالاکی سەربازی هەبێت، زمان و کەلتوور. لە ڕووی ڕووداوەکانیشەوە، ڕووداوی سیاسی (کورد) لە هەر چوار پارچە ئامادەیی هەیە بۆ خەونی سەربەخۆیی، چ بە ڕاستەوخۆی بێت، چ بە نا ڕاستەوخۆیی. کەواتە لێرەدا میکانیزم و بونیادەکان هاوبەشن. ئەگەر ئێمە لە (باشوور) هێزی سەربازیی (یەکێتی) و (پارتی)یمان هەیە، ئەوا لە باکوور (پەکەکە) هەیە، لە خۆرهەڵات (دیموکرات) و (کۆمەڵ) و (پژاک) هەن و لە ڕۆژئاواش (هێزەکانی سوریای دیموکرات). لەو ڕووەوە، (یەکێتی) و (پارتی) تەنیا میکانیزمی بەرهەمهێندراوی کۆمەڵگەی کوردین تا ئەوەی خۆیان داینەمۆ و چەرخی خستنەگەڕی سەربەخۆیی (کوردستان) بن. لێرەدا ئێمە دەبێت لە هەلومەرجەکان تێبگەین، کە وای کردووە (کوردستان)ی باشوور نیمچە-سەربەخۆ بێت، بە مافی بەشداری سیاسیی بەهێزی (کوردەکان) لە کاروباری دەوڵەتی (عێراق)، لە کاتێکدا هەمان دۆخ بۆ (کوردەکان)ی باکوور جیاواز بێت. سێ هەلومەرجی سەرەکی هەن، کە وایکردووە ئەو دۆخە بەو شێوەیە بێت، کە ئەوانەن:\nیەکەم، سیستەم و لاوازیی دەوڵەت: بۆ ئەوەی کێشەی (کورد) لە دەوڵەتێکی دیاریکراودا بەرەو پێشەوە بڕوات، پێشمەرجە، کە ئەو دەوڵەتە لە ئاستی ناوەخۆدا یان سیستەمێکی دیموکراتی بەهێزی هەبێت، یان دەوڵەتێکی لاواز بێت. لە ساڵی 1991، ئێمەی (کورد) لە باشوور لاوازیی دەوڵەتی (عێراق)مان قۆستەوە و هێزەکانمان بە ڕاپەڕین دەرکرد. بەڵام هێزەکانی (عێراق) گەڕانەوە و (کوردەکان) ئاوارەی شاخ بوونەوە. نە هێزی (یەکێتی)، نە هیی (پارتی) و نە هیچ هێزێکی تر نەیانتوانی ڕووبەڕووی سوپا ببنەوە. ئەوەی وایکرد ناوچەکانی (کوردستان) حوکمی چارەی خۆ-نووسینان هەبێت، دەستێوەردانی (نەتەوە یەکگرتووەکان) بوو. لە هەمان کاتدا، لە لاوازیی دەوڵەتی (سوریا)، هێزەکانی (سوریای دیموکرات) هەلیان قۆستەوە و هێزی خۆیان بەسەر خاکدا سەپاند. هەمان هەلومەرج لە (تورکیا) و (ئێران) تێبینی ناکرێت، چونکە ئەو دوو دەوڵەتە هێزی بەهێزی سوپایان بەسەر خاکدا هەیە و هیچ کات بە شێوەی (عێراق) و (سوریا) لاواز نەبوون، جگە لە دوای شۆڕشی ساڵی 1979ی (ئێران)، کە سەردەمی زێڕینی (حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران) بوو.\nدووەم، پشتگیریی نێودەوڵەتی: سەرەڕای دەستپێکردنی شۆڕشی نوێ لە ساڵی 1976ەوە، لەگەڵ هەبوونی پارتی تری چەکدار، بە هێزەکانی (پارتی دیموکراتی کوردستان)یشەوە، (یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان)، هیچ دەستکەوتێکی نەتەوەیی گرنگی لە ئاستی دەوڵەتداری بەدەست نەهێنا. (هەڵەبجە) کیمیاباران کرا و سەدان هەزار گوندنیشین و شارنشین زیندەبەچاڵ کران، بەڵام کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هیچ یەکێک لەوانەی بە شایستەی ئەوە نەزانی ئاوڕ لە کێشەی (کورد) بداتەوە. تەنیا ڕووداوێکی نێودەوڵەتی، کە داگیرکردنی (کوەیت) بوو، واتە تەحداکردنی سیستەمی نێو-دەوڵەتی بەس بوو بۆ ئەوەی زلهێزێکی وەکو (ئەمەریکا) و هاوپەیمانە نێودەوڵەتییەکانی تر وا لێ بکەن سیاسەت و بەرنامەڕێژییەکانی خۆیان بەرانبەر بە (عێراق) بگۆڕن. لەو ڕووداوەوە، کێشەی (کورد) سەرنجی نێودەوڵەتی بەلای خۆیدا ڕادەکێشێت. ئەوە پێوەندیی بە ڕووداوێکی سادەوە نییە، بەڵکو پێوەندیی بە گۆڕانی بونیاد و میکانیزمەکانی سیاسەتەکانی (عێراق) و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، لە بلۆکی (ئەمەریکا)دا هەیە. کێشە و ناکۆکیی (عێراق) لەگەڵ (ئەمەریکا) و (خۆرئاوا) کێشەی (کورد) بەرەو پێشەوە دەبات تا دەگات بە ڕووخاندنی ڕژێمی (سەدام حسێن) لە ساڵی 2003، کە (کورد) هاوپەیمانێکی سەرەکی و پشتگیریکارێکی بێ مەرج بوو بۆ (ئەمەریکا)، هەنگاوێک، کە ڕەوایەتی باشی بە سیاسەتی (ئەمەریکا)دا. پشتگریی نێودەوڵەتی و دیپلۆماتی، بە تایبەت هیی (ئەمەریکا) بۆ (هەرێمی کوردستان) ئەو هێزەیە، کە وای کردووە (کورد) بتوانێت حوکمڕانیی ناوچەیی خۆی هەبێت، نەک هێزە (کوردییەکان) بە تەنیا. ئەو پشتگیرییە تا سەر ئێسقان مەرجدارە، واتە وابەستەیە بە بەرژەوەندیی و سرووشتی پێوەندییەکانی (ئەمەریکا) لەگەڵ لایەنەکانی تر، خراپتر بۆ ئەوان، باشتر بۆ ئێمە و بە پێچەوانەشەوە. هەمان هەلومەرج بەسەر کێشەی (کورد) لە (سوریا) ڕوونکردنەوە دابین دەکات. کشاندنەوەی پشتگریی (ئەمەریکا) بەسە بۆ ئەوەی خوێنی دەیان هەزار (شەڕڤانی کورد) ببێت بە بیرەوەرییەکی ڕێزلێنەگیراوی مێژوو، وەک ئەو مەترسییەی لە هێرشەکانی (تورکیا) بۆ سەر هێزەکانی (کورد) لە (سوریا) بینیمان. هەمان هەلومەرج لە (تورکیا) بۆ کێشەی (کورد) ئامادەیی نییە، چونکە کێشەی (کورد) لە (تورکیا) خاوەن پشتگیریی نێودەوڵەتی نییە وەک ئەوەی لە (عێراق) و (سوریا) هەیە، بەڵام چونکە کێشەی (کورد) لە باکووردا خاوەن هەمان بونیاد و میکانیزمی داواکردنی مافە نەتەوەییەکانە، ئێمە لە (تورکیا) کێشەیەکمان هەیە بە ناوی کێشەی (کورد). بەڵام جیاوازییەکەی لەگەڵ (ئێران) ئەوەیە، کە ئەگەرچی پشتگیریی (ئەمەریکا) بۆ هێزە (کوردییەکان)ی ڕۆژهەڵات هەیە، بەڵام چونکە هەلومەرجی یەکەم، کە لاوازیی دەوڵەتە، ئامادەیی نییە، ئەو پشتگیرییە بە تەنیا کارتێکی گوشارە و بە کارهێنانی وابەستەیە بە لاوازیی دەوڵەتی (ئێران) و سیاسەتەکانی لەگەڵ (ئەمەریکا) ئەگەرچی بونیاد و میکانیزمە سیاسییەکان لە چالاکی بەردەوام و ڕێژەیی خۆیان دان.\nسێیەم، سەرچاوە سرووشتییەکان: نەوت لەو کۆنتێکستەدا لە گرنگترینیانە. خاکی ناوچەکانی (هەرێمی کوردستان) لە ڕووی جیۆپۆلۆتیک و سەرچاوە سرووشتییەکانی پێگەی (حکومەتی هەرێمی کوردستان)ی بەهێز کردووە. جگە لە دەستەڵات و بەرژوەندیی زلهێزەکان، بەرژەوەندیی گرووپە دیاریکراوەکان، کە خاوەن هێزی ڕێژەیی خۆیانن لە دروستکردنی کارتی گوشار و کارێگەرێتیان لەسەر بڕیارە سیاسییەکان، پاڵنەرێکی گرنگە لە هێزی ناوچەیی و نێودەوڵەتی (حکومەتی هەرێم) و کەیسی (کورد) لە (عێراق)دا. بە هەمان شێوە، (حکومەتی هەرێم) بە تەنیا ناتوانێت هیچ مامەڵەیەک بە سەرچاوە سرووشتییەکانییەوە بکات ئەگەر لەگەڵ هەرە دوژمنترین دەوڵەتی کورد، کە (تورکیا)یە، نەچێتە ڕێککەوتنەوە، بەو پێیەی خاکی (باشووری کوردستان) داخراوە بۆ دەست گەیشتن بە بازاڕی نێودەوڵەتی. بە پێچەوانەوە، (کورستانی باکوور) ئەو سەرچاوە ستراتیجییانەی نییە، جگە لە ڕووباری (دیجلە) و (فوڕات). هەر سەرچاوەیەکی سرووشتیشی هەبێت، دووبارە لەبەر بەهێزیی دەوڵەتی (تورکیا) ناتوانێت هیچ مامەڵەیەکیان پێوە بکات. تەنانەت ئەگەر بتوانێت ئەو سەرچاوانەیش کۆنتڕۆڵ بکات، پێویستی دەوڵەتانی وەکو (عێراق)، (ئێران) و (سوریا) دەبێت بۆ دەست گەیشتن بە بازاڕە نێودەوڵەتییەکان.\nبە خستنەڕووی ئەو سێ هەلومەرجە بنەڕەتییە، دەبینین، کە پێشکەوتنی پرسی سیاسی و کەلتووریی (کورد) لە باشوور ئاکامی بە تەنیا مێژوو و بەرهەڵستییە سیاسی و سەربازییەکانی (کورد) نییە، بەڵکو هەلومەرجی ناوەخۆ و نێودەوڵەتی وەها کیانێکی لەسەر قاچەکانی خۆی هێشتووەتەوە. ئێمە بینیمان، کە پڕۆژەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی ساڵی 2017 بە ئاسانی شکستی هێنا، چونکە هەلومەرجەکان بە ئاشکرا بۆ وەها بازدانێک گونجاو نەبوون. لە ڕووی بوونیادگەریی کۆمەڵایەتییەوە، هەموو لایەنەکان دەتوانن بۆچوونی جیاوازی خۆیان دەرببڕن و لۆمە و بیانوو بخەنە پاڵ یەکتر لە وەها شکستێکدا، بەڵام ڕاستەقینەیی ڕەخنەیی فێرمان دەکات، کە ئەو کێشەیە تەنیا لە چوارچێوەی هۆشێ سنووردار و بچووکی خۆمان نەبینین، بەڵکو سەیری هەلومەرج، میکانزم و بونیادەکانی وەها شکستێک بخەینە بەر ڕۆشنایی باس. سەربەخۆیی لە ڕێفراندۆمێکەوە دەست پێ ناکات. لە ڕاستیدا، ڕێفراندۆم یەکێکە لە دواین هەنگاوەکان. بۆ زانینی خواستی نەتەوەیەک، سەرکێشی سیاسی لەسەر خەرجی لەدەستدانی بەرژەوەندییە گەورەکان هەڵبژاردەیەکی هەژارە، چونکە بە تەنیا سەیری پاڵنەرە سیاسییەکانی ئەو نەتەوەیە بکەین بەسە بۆ ئەوەی بزانین ئامانجی نموونەیی ئەو نەتەوەیە لە ئاستە نموونەییەکەیدا چییە. بێگومان ئەوە بە واتای ئەو نایەت، کە تەنیا هەلومەرجەکان ڕۆڵیان هەیە، بەڵکو بۆ ئەوەی هەلومەرجەکان بقۆزرێنەوە، بونیاد و میکانیزمەکان دەبێت ئامادەیان هەبێت. ئەگەر هەموو جیهان بیەوێت کێشەی (کورد) چارەسەر بکات بە دابینکردنی هەلومەرجی گونجاو، ئەگەر بونیاد و میکانیزمە ناوەخۆییەکان ئامادەییان نەبێت، یان ڕووخێنەر بن، وەک میکانیزمی خۆ-خۆری لەناو بزوتنەوە سیاسییە کوردییەکان، ئەوا ئەستەمە هەلومەرجەکان بە تەنیا هیچ ڕۆڵیکیان هەبێت. بە پێچەوانەشەوە، بوونی میکانیزمەکان، بۆ نموونە، لە (کوردستانی باکوور)، ژێرباری هەلومەرجی سەخت، کێشەی کوردی بە زیندووی هێشتووەتەوە. بۆیە تێگەیشتنی زانستیی فەلسەفی یارمەتی ئەوەمان دەدات میکانیزم و بونیادەکان قووڵتر بناسین تا ئەوەی خۆمان لە بازنەی دژایەتی و بەرهەڵستکاری، لەگەڵ حوکمی هۆشە کەمتواناکان، زیندان و سەرگەردان بکەین. بۆیە لەو ڕوانگەیەوە، قوتابخانەی ڕاستەقینەیی ڕەخنەیی دەروازەی گەورەی تێگەیشتمان لە کێشەکانی گۆی ڕاستەقینە بۆ دەکاتەوە و لە جیاتی حوکمی کەمتوانای هۆشە بەرتەسکەکان، ناچارمان دەکات ئاسۆی تێگەیشتن و بیرکردنەوەمان لە بەرانبەر ڕووداو و پێشهاتەکان بەرفراوان بکات و لە ئاست ڕاستەقینەدا خاوەن گوتاری ڕەخنەیی بین تا گوتاری شۆڤێنی و سەرگەرمیی هۆشەکی، کە لە ڕاستیدا لە ئاست ڕاستەقینەدا هەژار و کەمتوانان.\n1) (Heidegger, 1998, p.240)\n2) هەمان سەرچاوەی پێشوو یان (ibid)\n3) (Kant, 2010, p.28)\n4) Ibid: p,43\n6)Ibid: p, 53\n7) Ibid: p, 53-4\n8)Ibid: p, 74-5\n9) Ibid: p, 80\n11) (هایدیگەر، 2013، ل. 47)\n12)Bhaskar, 2008, p. 56)\n13) (Bhaskar, 2008, p. 51)\n14) Ibid: p, 14\n15) Ibid: p, 25\n16) Ibid: p, 36\n17) Ibid: p, 37\n18) Ibid: p, 17\n (Heidegger, 1998, p.240)\n هەمان سەرچاوەی پێشوو یان (ibid)\n (Kant, 2010, p.28)\n Ibid: p, 53\n Ibid: p, 53-4\n Ibid: p, 74-5\n Ibid: p, 80\n (هایدیگەر، 2013، ل. 47)\n(Bhaskar, 2008, p. 56)\n (Bhaskar, 2008, p. 51)\n Ibid: p, 25\n Ibid: p, 36\n Ibid: p, 37\n Ibid: p, 17\n (Weber, 1978, p. 54) & (Kaspersen & Strandsbjerg, 2017, p. 6).


گفتوگۆکانی نێوان دوو کۆریاکە پێشوازییان لێکرا\nئەمەریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان پێشوازییان لە گفتوگۆکانی نێوان کۆریای باشوور و کۆریای باکوور کرد بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکانی نێوانیان، بەڵام هەندێک لە شارەزایان هۆشیاری ئەوە دەدەن کە لەوانەیە کۆریای باکوور ئەم گفتوگۆیانە بەکاربهێنێت بۆ ئەوەی کاتی زیاتری دەستبکەوێت بۆ پەرەپێدانی بەرنامە ناوەکییەکەی.\nلە ماوەی یەکەم گفتوگۆیاندا دوای زیاتر لە دوو ساڵ، پیۆنگیانگ و سیئۆل ڕێکەوتن لەسەر ئەوەی گفتوگۆی سەربازیی ئەنجام دەبن لە داهاتوودا، هەروەها کۆریای باکوور ڕازی بوو شاندێک بنێرێت بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانە کە وابڕیارە مانگی داهاتوو لە پیۆنگچانگ ئەنجام بدرێت.\nڕێکەوتنەکان لە پانمونجۆن ئەنجام دران کە هێڵێکە لەنێوان دوو کۆریاکەدا و ئاماژەیەکە بۆ کەمکردنەوە گرژییەکانی نێوان دوو وڵاتەکە کە بەهۆی بەرنامە ناوەکی و موشەکیەکەی کۆریای باکوورەوە دروست بوون.\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا سەبارەت بە گفتوگۆکان وتی " ئەمەریکا پێشوازیی لە گفتوگۆکانی نێوان کۆماری کۆریا و کۆریای باکوور دەکات کە ئامانج لێی پارێزراوی یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەیە لە پیۆنگچانگ."\nهەروەها وتیشی " ئەمەریکا لەنزیکەوە لەگەڵ بەرپرسانی کۆریای باشووردا پەیوەندی هەیە بۆ ئەوەی دڵنیا ببینەوە لەوەی بەشداریکردنی کۆریای باکوور لە ئۆڵۆمپیادی زستانەدا نەبێتە هۆی پێشێلکردنی ئەو سزایانەی کە لەلایەن ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی سەپێندراون بەسەر کۆریای باکووردا بەهۆی بەرنامە ناوەکیی و موشەکییەکەیەوە."\nوتەبێژی ئاسایشی نیشتیمانی ئەمەریکا وتی " ئەمەریکا شاندێکی ئاست بەرز دەنێرێت بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد، بەشداربوونی کۆریای باکوور هەلێکە بۆ ئەوەی نرخی کۆتایی هێنان بە گۆشەگیرکردنەکەی بزانێت کە ئەوەش بەهۆی وازهێنان لە بەرنامە ناوەکییەکەیەوە دەبێت."\nلەمیانەی گفتوگۆکاندا هەردوو کۆریاکە ڕێکەوتوون لەسەر ئەوەی هێڵەکانی پەیوەنیی لەشکری نێوانیان بخەنەوە کار.\nوتەبێژی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکا ستیفان دوجاریک لە بەیاننامەیەکدا وتی " خستنەوە کاری ئەو جۆرە هێڵانە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ترس یاخوود هەڵە لەیەک تێگەیشتن و هەروەها کەمکردنەوەی گرژییەکان لە ناوچەکەدا."\nوتیشی " سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس هیوادارە ئەم گفتوگۆ و هەوڵانە ببنە هۆی ئەوەی ڕێگایەک بکەنەوە بۆ ئاشتی و ئەوەش کە چەکی ناوەکیی لە نیمچە دوورگەی کۆریادا نەمێنێت."\nبەڵام ڕوون نیە کە ئەم گفتوگۆیان دەبنە هۆی گۆڕانکارییەکی باش لە پەیوەندییەکانی نێوان دوو کۆریاکەدا یاخوود نا.