خۆپیشاندان و جۆرەکانی و چۆنیەتی رێکخستنی - سەکۆ\nخۆپیشاندان و جۆرەکانی و چۆنیەتی رێکخستنی\nبەشێکی بەرچاوی جیهان، لەمڕۆدا بە دۆخێکی دژوردا تێدەپەڕێت، بەتایبەت ئەو بەشەی پێیدەوترێت خۆرهەڵاتی ناوەڕاست یان دونیای سێیەم. لەم بەشەی جیهاندا رۆژانە خەڵکانێکی زۆر دێنە سەر شەقامەکان و ناڕەزایی لە بەرامبەر سەختی و زەحمەتی ژیان و گوزەرانی خۆیان دەردەبڕن. لە راستیدا هۆکارەکانی هاتنە سەر شەقامەکان زۆرو فرە رەهەندن، لە تەنها یەک داواکاریدا خۆی نابینێتەوە. بگرە دواکارییەکان هەمە چەشن و جۆراو جۆرن، لە گۆڕینی سیستمی سیاسی و شێوازی حوکمڕانییەوە بۆ باشترکردنی باری ئابوری و کۆمەڵایەتی، لەوێشەوە بۆ دابینکردنی هەرە پێداویستییە سەرەکییەکانی ژیانێکی سادە، بۆ رێزگرتن لە کەرامەتی مرۆڤ و مافەکانی و بەرقەرارکردنی ئازادییە تاکە کەسی و دەستە جەمعییەکان. دانیشتوانی ئەم بەشەی دونیا، هاوڵاتیانی ئەم ناوچەیەی جیهان، بەدەست کوشتن و بڕین و کارەساتی نەبوونی و برسییەتی و چەوساندەوەوە، دەناڵێنن و ژیانیان بووەتە پارچەیەک لە نەهامەتی و تراژیدیا، رۆژانە گرتن و راوەدونان و فڕاندن و تیرۆرکردن، بووەتە بەشێک لە سیمای دیاری ئەم پانتاییەی جیهان. بەشی هەرە زۆری هاوڵاتیان بێزاربوون لە حاکم و دەسەڵاتدارەکانیان، بێزاربوون لەو هەمو ماڵوێرانییەی لەسەر دەستی فەرمانڕەواکانیان، دووچاری دەبن. لێرەوە ئەو هاوڵاتیانە، بۆ چاککردنی ژیان و بارودۆخی خۆیان، هیچ بژاردەیەکیان لەبەردەستدا نییە، ئەوە نەبێت بێنە سەر شەقامەکان و بە دەنگی بەرز گوزارشت لە داواکارییەکانیان بکەن. شەقامەکان بکەن بەو شوێنەی لێیەوە هاوارو ناڵەیان بگەیەنن بە گوێی دەسەڵاتداران و داوای مافە رەواکانیان بکەن. لە فەرهەنگی سیاسیدا ئەم هاتنە سەر شەقامە پێیدەوترێت خۆپیشاندان، کەواتە با بزانین خۆپیشاندان چییە و جۆرەکانی کامانەن؟\nسەرەتا پێویستە ئەوە بڵێین خۆپیشاندان مافە، لە جاڕنامەی نێودەوڵەتی بۆ مافەکانی مرۆڤ، وەک مافێکی سیاسی دانی پێدانراوەو بەشێکە لە مافی (ئازادی را دەربڕین)، هەروەها بەشێکە لە مافی (بەشداری سیاسی). وەلێ لە هەندێک لە وڵاتاندا، ئەم مافە بە تەواوی قەدەغەکراوە، خۆ ئەگەر قەدەغەش نەکرابێت، ئەوا رێگری لە ئەنجامدانی دەکرێت. خۆپیشاندان کە بە ئینگلیزی پێیدەوترێت (demonstration) بریتییە لە جۆرێک لە جۆرەکانی رەفتاری کۆمەڵایەتی دەستەجەمعی، لە میانەیەوە کۆمەڵێک خەڵک گوزارشت لە هەڵوێستی کۆمەڵایەتی یان سیاسی یا کەلتووری خۆیان دەکەن. ئەمە وا دەکات خۆپیشاندان ببێتە کەناڵێک کە خەڵک لێیەوە گوزارشت لە بیروڕای خۆیان لەسەر پرسێک یان کێشەیەک لە کێشەکان بکەن. زۆرجار هاوڵاتیان کاتێک کە هیچ دەرفەتێک یان کەناڵێکی فەرمی دیکەیان بۆ نەمابێتەوە لە گوزارشتکردن، ئیدی پەنا دەبەنە بەر خۆپیشاندان و هاتنە سەر شەقامەکان. سەروەختێک کەسێک یان تاکێک بەشداری لە خۆپیشانداندا دەکات، مانای وایە هاوکاری و پشتگیری لە تاکەکانی دیکە دەکات بۆ بەدیهێنانی ئەو ئامانجانەی دەیانەوێت لە رێگەی خۆپیشاندانەوە بەدەستی بێنن. لە راستیدا لێرەدا پێویستە ئاماژە بە خاڵێکی گرنگ بدەین، ئەویش ئەوەیە خۆپیشاندان خۆی لە خۆیدا ئاماج نییە. واتە نابێت خۆپیشاندان تەنها بۆ مەبەستی خۆپیشاندان ئەنجامبدرێت. بەڵکو خۆپیشاندان ئامرازێکە بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکان، کەواتە پێویستە خۆپیشاندان هەمیشە ئامانجێک یان کۆمەڵێ ئامانجی روون و ئاشکرای هەبێت و هەوڵی بەدەستهێنانی بدات. ئەم خاڵەیە وا دەکات خۆپیشاندان شێوەیەک بێت لە شێوەکانی دەربڕینی ئازادانەی بیروڕاو وەرگرتنی هەڵوێست لەسەر پرسێک لە پرسەکان. دەکرێت ئەو پرسە پرسێکی سیاسی بێت، وەک ئەو خۆپیشاندانانەی خەڵکی لە میانەیەوە سیاسەتی ئەم دەوڵەت یان ئەو دەوڵەت، ئەم حیزب یان ئەو حیزبی فەرمانڕەوا رەتدەکەنەوە، یان پشتگیری هێزێکی سیاسی دەکەن و هەڵوێستە سیاسییەکانی بە راست دەزانن. دەکرێت خۆپیشاندان فاکتەری ئابوری لە پشتەوە بێت، وەک داواکاری زیادکردنی کرێ یان نزمکردنەوەی نرخ یان پێدانی موچە یا دابینکردنی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان. جگە لەوە دەکرێت خۆپیشاندان سیمایەکی کۆمەڵایەتی هەبێت، وەک ئەو خۆپیشاندانانەی داوای مافی کۆمەڵایەتی چینێک یان توێژێکی دیاریکراو دەکات، لەوانە مافی ژنان یان گەنجان یان کرێکاران یا کەم ئەندامان یان خاوەن پێداویستی تایبەت یا هەر چین و توێژێکی کۆمەڵایەتی دیکە. لە راستیدا پێویستە ئەوەش بڵێین کە خۆپیشاندان، جیاوازە لە رێپێوان و بایکۆت و راپەڕین و شۆڕش. مەرج نییە هەموو خۆپیشاندانێک بگۆڕدرێت بۆ راپەڕین یان بۆ شۆڕش. تەماشاکردنی خۆپیشاندان بەو جۆرە، وا دەکات دەسەڵاتداران زۆر بە توندی روبەڕووی خۆپیشاندانەکە ببنەوەو خەڵتانی خوێنی بکەن.\nشارەزایان سەرەتای دەرکەوتنی خۆپیشاندان لە مانا تازەکەیدا، دەگەڕێننەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەم، یەکەم کەس کە ئەم چەمکەی بەکارهێناوە، نووسەری ئەمریکی دێڤد هێنری سۆرۆ بووە، ئەم نووسەرە لە وتارێکی بەناوبانگیدا کە لە ساڵی 1849 بە ناونیشانی (یاخیبوونی مەدەنی)بڵاویکردووەتەوەو تێیدا باس لە مافی خۆپیشاندان دەکات. لێرەوە لەسەر دوو ئاست پێناسەی خۆپیشاندان دەکرێت، ئاستێکی تەسک و ئاستێکی گەورەو بەرفراوان. ئەوەی یەکەمیان تایبەتە بە خۆپیشاندانی گروپ یان دەستیەیەکی دیاریکراو بۆ بەدیهێنانی ئامانجێکی دیاریکراوی گروپەکە یان دەستەکە. دووەمیان تایبەتە بە خۆپیشاندانی گەورەو بەرفراوانی سەرجەم گروپ و چین و توێژەکانی کۆمەڵگا بۆ بەدیهێنانی ئامانجی گشتی. بەم شێوەیە هەندێک لە شارەزایان ئاوا پێناسەی خۆپیشاندان دەکەن: بریتییە لە هاتنەدەرەوە بۆ کایەی گشتی لە پێناو بەدیهێنانی مافی گشتی، یان لە پێناو رەتکردنەوەی زوڵم و ستەم، هاتنە دەرەوە لە ماڵەوە کە بوارێکی تایبەتە بۆ سەر شەقام و گۆڕەپانەکان کە بوارێکی گشتییە، واتە هاتنە دەرەوە لە پانتایی تایبەتەوە بۆ پانتایی گشتی، بە مەبەستی داواکردنی مافی گشتی. هەندێکی دیکە لە شارەزایان دەڵێن خۆپیشاندان بریتییە لە گربوونەوەی کۆمەڵێک هاوڵاتی، لە شوێنێک یان لە گۆڕەپانێک یان لە شەقامێکی گشتیدا، بە مەبەستی گوزارشتکردن لە بیروڕای خۆیان یان بەمەبەستی دەربڕینی ناڕەزایی یان بە مەبەستی داواکردنی هەندێک داواکاری تایبەت کە سیفەتی گشتی هەیە، وەک دابینکردنی خزمەتگوزاری. هەندێکی دیکە ئاوا پێناسەی خۆپیشاندان دەکەن: بریتییە لە گردبوونەوەی هاوڵاتیان بۆ دەربڕینی ناڕەزایی بە هۆکاری سیاسی یان ئابوری یا کەلتوری یا پیشەیی یا هەر هۆکارێکی دیکە. لەم حاڵەتەدا خۆپیشاندان دەبێتە جووڵانەوەیەکی ناڕەزایی میللی و فشارو پاڵەپەستۆیەکی گەورە لەسەر سیستمە سیاسییەکە دروست دەکات، چونکە ئامانجی خۆپیشاندانەکە ئامانجێکی گشتگیرەو سنوری بەشداریکردن تێیدا بەرفراوانەو بەشی زۆری کۆمەڵگا بەشداری تێدا دەکات. لەلایەکی دیکەوە هەندێک لە شارەزایانی دیکە پێیانوایە خۆپیشاندان بریتییە لە هاتنەدەرەوەی خەڵکی بۆ سەر شەقامی گشتی لە پێناو داواکردنی مافەکانیان و زەمانەتی وەرگرتنی مافەکانیان. هەندێکجار خۆپیشاندان ئەو رەهەندە گشتییە وەرناگرێت کە چین و توێژە جیاوازەکان پێکەوە دێنە سەر شەقامەکان و داواکاری جۆراو جۆری بەرفراوانیان هەیە. بەڵکو خۆپیشاندان لەوانەیە لە ناو کۆمپانیایەکی بازرگانی یان پیشەسازیدا رووبدات، تێیدا ژمارەیەک لە فەرمانبەرەکانی ئەو کۆمپانیایە، خۆپیشاندانێکی سنوردار ئەنجام دەدەن و داوای مافێک لە مافەکانیان دەکەن، وەک مافی وەرگرتنی موچە دواکەوتووەکانیان، مافی زیادکردنی موچەکانیان، مافی چاککردنی بارودۆخی ئیشکردنیان...هتد.\nشارەزایان و چالاکوانی کۆمەڵگای مەدەنی، خۆپیشاندان بۆ سێ جۆر دابەش دەکەن کە بریتین لە خۆپیشاندانی ئاشتیانە و خۆپیشاندانی نیمچە ئاشتیانە و خۆپیشاندان کە تووندوتیژی لێدەکەوێتەوە. خۆپیشاندانی ئاشتیانە ئەو خۆپیشاندانەیە کە تێیدا هاوڵاتیان، ئەوانەی هاتوونەتە سەر شەقامەکان و بڕیاری خۆپیشاندانیان داوە، پابەندن بە بنەماو یاساکانی خۆپیشاندانەوە کە دەوڵەت دیاریکردووە، هیچ دیاردەیەکی تووندوتیژی تێدا بەدیناکرێت، بە درێژایی ماوەی خۆپیشاندانەکە دەستدرێژی بۆ سەر خەڵکانی دیکە و موڵکی گشتی و تایبەت ئەنجام نادرێت، ئەرک و پەیامی خۆپیشاندەران تەنها لەوەدا کورت دەبێتەوە کە بەشێوەیەکی ئاشتیانە داواکاری خۆیان دەگەیەنن بە لایەنی پەیوەندیدار، گەیاندنی داواکارییەکان لە رێگەی بەرزکردنەوەی کۆمەڵێک دروشم و گوزارشتکردنەوە دەبێت کە هەڵوێستی خۆپیشاندەران روون دەکاتەوە.\nبەڵام جۆرێکی دیکەی خۆپیشاندان هەیە کە نیمچە ئاشتیانەیە، واتە لە ساتێک لە ساتەکانی خۆپیشاندانەکەدا، هەندێک رەفتار یان کاری تووندوتیژی لێدەکەوێتەوە، وەلێ تووندوتیژییەکە ناگاتە دۆخێک یان قۆناغێکی مەترسیدارو نابێتە هۆی گیان لەدەستدانی خۆپیشاندەر یان هێزە ئەمنییەکان. لێرەدا ژمارەیەکی کەم لە خۆپیشاندەران، هەڵدەسن بە ئەنجامدانی کاری تووندوتیژی، وەک سوتاندنی ئاڵای هەندێک لە دەوڵەتانی نەیار، یان سوتاندن و دڕاندنی وێنەی سەرۆک و رابەرە سیاسییەکان کە هەڵوێستی نەیارو خراپیان هەیە. لەم جۆرە خۆپیشاندانەدا پەلاماردانی خەڵکانی دیکە یان تێکشکاندنی کەلوپەل و موڵکی گشتی و تایبەت روونادات، ئەمەش وا دەکات ئەم جۆرە خۆپیشاندانانە بە خۆپیشاندانی نیمچە ئاشتیانە یان نیمچە تووندوتیژی ناوببرێت.\nجۆری سێیەمی خۆپیشاندان ئەوەیە کە تووندوتیژی گەورەو مەترسیداری لێدەکەوێتەوە، تێیدا هەم خۆپیشاندەرو هەم هێزە ئەمنییەکان، گیان لەدەست دەدەن و بریندار دەبن. تێیدا پەشێوی و ئاڵۆزی گەورە روودەدات، موڵک و ماڵی گشتی و تایبەت دەسوتێنرێن، بارەگای حیزبی و دەزگاکانی حکومەت گڕیان تێبەردەدرێت. شەقام و رێگاو بانەکان بە تایەی سوتاو، بە بلۆک و بەردو دارو تەختە دەگیرێن، ئۆتۆمۆبێلی هاوڵاتیان و دەزگاکانی حکومی و کۆمپانیاکان دەشکێنرێن. لەو وڵاتانەی پەیوەندی نێوان دەسەڵات و هێزە ئۆپۆزسیۆنەکان دەگاتە بنبەست، دەگاتە دابڕانی تەواوەتی، ئەم جۆرە خۆپیشاندانانە روودەدات. هێزە ئۆپۆزسیۆنەکان بۆ کۆتایهێنان بە دەسەڵات، بۆ روخاندنی حکومەت، پەنا بۆ ئەم جۆرە لە خۆپیشاندان دەبەن. لە زۆر حاڵەتدا گوزەرانی هاوڵاتیان دەگاتە ئاستێکی زۆر خراپ کە ئامادەن لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا تووندوتیژی بنوێنن. هەندێکجار دەسەڵات بۆ ئەوەی لە رێگەی بەکارهێنانی هێزەوە کۆتایی بە خۆپیشاندانەکان بێنێت، خۆی لە رێگەی چەند کەسێکی تایبەتەوە کە لە ناو خۆپیشاندانەکاندا دەیانچێنێت و رایان دەسپێرێت کاری توونوتیژی ئەنجامبدەن، بەم جۆرە پاساو یان بیانوو بۆ هێزە ئەمنیەکان دەهێننەوە تا لە رێگەی هێزەوە خۆپیشاندانەکە دامرکێنێتەوە.\nشارەزایان پێیانوایە دەسەڵات یان حکومەت، زۆرجار هۆکارە بۆ گۆڕینی خۆپیشاندانی ئاشتیانە بۆ خۆپیشاندانێک کە تووندوتیژی و پەشێوی لێ بکەوێتەوە، چۆن؟ بەوەی داواکاری خۆپیشاندان پشتگوێدەخەن و جێبەجێی ناکەن و بەدەم هیچ داواکارییەکەوە نایەن. ئەم پشتگوێخستن و جێبەجێ نەکردنە بۆ داخوازی خۆپیشاندەران، وا لە خۆپیشاندەران دەکات بیر لە شێوازی دیکە و میکانیزمی تر بکەنەوە بۆ گەیاندنی داواکارییەکانیان. بیر لەوە دەکەنەوە بە جۆرێکی تر خۆپیشاندان بکەن کە کاریگەری زیاتری هەبێت و حکومەت ناچار بە گوێگرتن و جێبەجێکردنی داواکارییەکانیان بکات، یەکێک لەو میکانیزم و شێوازانەی دیکە، ئەوەیە پەنا ببرێتە بەر تووندوتیژی و سوتاندنی فەرمانگە حکومییەکان و تێکدان و شکاندنی موڵکی گشتی و نانەوەی پەشێوی. ئاشکرایە دیاردەی خۆپیشاندانی میللی لە هەمو جیهاندا ئامادەیی هەیە، بەتایبەتی لە وڵاتانی جیهانی سێیەم بە گشتی و وڵاتانی عەرەبی بەتایبەتی، لە ماوەی ساڵانی پێشوودا شەپۆلێکی گەورەی ناڕەزایی میللی جیهانی عەرەبی گرتەوە کە ناسراوە بە بەهاری عەرەبی و تێیدا بە مەلاین هاوڵاتی دەڕژانە سەر شەقامەکان و دروشمی بڕۆ- ارحل- یان لە دژی دەسەڵاتدارانی وڵاتەکەیان بەرزکردبووەوە. لە ئەنجامدا هەندێک لەو رژێمانە رووخان و سەرۆکی وڵاتەکانیش لەسەر دەستی خۆپیشاندەران یان کوژران یان وڵاتیان بەجێهێشت یا زیندانی کران.\nشارەزایانی ئەم بوارە، سەبارەت بە تەکتیک و ئەو شێوازانەی لە خۆپیشاندانەکاندا بەکاردەهێنرێت دەڵێن لە کۆندا، بەشێوەیەکی بنەڕەتی تەنها بایەخ بەو دروشمانە دەدرا کە لە خۆپیشاندانەکاندا بەرز دەکرانەوە، بەو مانایەی خاڵی هەرە سەرەکی و گرنگ لە خۆپیشاندانەکاندا، تەنها بریتی بوو لەو دروشمانەی خۆپیشاندەر دەیوتەوەو داوای بەدیهێنانی دەکرد. بەڵام خۆپیشاندانەکانی وڵاتانی عەرەبی، لە سەرەتای ساڵی 2011وە، هەندێک شێوازو تەکتیکی دیکەی هێنایە ئارا کە پێشتر بایەخ و گرنگی نەبوو، یان نەزانراو بووە. لێرەدا بە کورتی و بە شێوەیەکی گشتی باس لە سێ تەکتیکی خۆپیشاندان دەکەین:\nیەکەم/ دروشم: بە یەکێک لە گرنگترین تەکتیکە تەقلیدییەکان دادەنرێت کە لە خۆپیشاندانەکاندا بەکاردێت و رۆڵێکی سەرەکی و یەکلاییکەرەوە دەگێڕێت. ناوەرۆکی سیاسیانەی دروشم، بە یەکێک لە پێکهێنەرە سەرەکییەکانی خۆپیشاندانەکان دادەنرێت. پێویستە دروشم بە چەند وشەیەکی کەم گوزارشت لە حاڵەتە گشتییەکە بکات و دەرخەری ویست و حەزو داواکاری خۆپیشاندەران بێت. یەکێک لە دروشمە هەرە سەرەکییەکانی خۆپیشاندانەکانی وڵاتانی عەرەبی ناسراو بە بەهاری عەرەبی ئەم دروشمە بوو: (میللەت دەیەوێت رژێم بڕوخێت) یان (بڕۆ، ارحل).\nدووەم/ شوێن: بە دووەم تەکتیکی گرنگ و تازەی خۆپیشاندانەکان دادەنرێت، شوێن یان ئەو جێگایەی خۆپیشاندەران تێیدا گرددەبنەوە، بە وەرچەرخانێکی تازەی خۆپیشاندانەکانی بەهاری عەرەبی و بە خاڵی هاوبەشی نێوان خۆپیشاندانەکان لە قەڵەمدەدرێت. کۆبوونەوەی خۆپیشاندەران لە گۆڕەپانە گشتییە گرنگەکاندا، وەک گۆڕەپانی تەحریر لە قاهیرە، گۆڕەپانی ساحەی خەزرا لە لیبیا، گۆڕەپانی تەحریر لە سەنعای پایتەختی یەمەن، گۆڕەپانی لوئلوئە لە بەحرێن، گۆڕەپانی ئیرادە لە کوێت و دواجار سەرای ئازادی لە سلێمانی، سیمای هاوبەشی سەرجەم خۆپیشاندانەکان بووە. زۆرجار ئەم گۆڕەپانانە رەمزیەتی مێژویی خۆیان هەیە، ئەمە جگە لەوەی پانتاییەکی بەرفراوانەو جێگای گردبوونەوەی ژمارەیەکی زۆری خۆپیشاندەر دەبێتەوەو خۆپیشاندەر بە ئاسانی دەگاتە گۆڕەپانەکە و دەزگاکانی راگەیاندن و کەناڵە میدیاییەکان دەتوانن بە جوانی روماڵی خۆپیشاندانەکە بکەن. هەروەها ئەو گۆڕەپانانە شوێنێکی ستراتیژییەو چەندین شەقامی گرنگی وڵات بەیەکدەبەستێتەوە. گرنگی ئەم گۆڕەپانانە، وا دەکات زۆرجار دەسەڵاتداران رێگە نادەن خۆپیشاندەران ئەو گۆڕەپانانە بەکاربێنن و هەمو گردبوونەوەیەک لەو گۆڕەپانانەدا قەدەغە دەکەن.\nسێیەم/ رێکخستنی ئاپۆرای خۆپیشاندەرو ئاراستەکردنی: خۆپیشاندانەکانی وڵاتانی عەرەبی، لەبەر ئەوەی رۆژانە روویدەدا، بۆیە چیتر خۆپیشاندانێکی عەفەوی نەبوو، بەڵکو خۆپیشاندانێک بوو پێویستی بە رێکخستن و ئاراستەکردن و مۆبیلیزەکردن هەبوو. زۆرجار ئەم رێکخستنە لە رێگەی سۆشیال میدیا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە ئەنجامدەدرا، ئەمە وای دەکرد چاودێریکردنی گردبوونەوەی خۆپیشاندانەکان-لەلایەن دەسەڵاتەوە- زەحمەت بێت، یان خۆپیشاندەران دەیانتوانی بە ئاسانی و بە خێرایی شوێنگۆڕکێ بکەن.\nخۆپیشاندان لە بەشێکی جیهاندا بوونی هەیەو زۆربەشیان پەیوەستن بە مەسەلە سیاسییەکانەوەو داواکاری سیاسییان هەیە. بڵاوبوونەوەی خۆپیشاندانەکان لە جیهاندا، وایکرد دەسەڵاتداران پەنا ببەنە بەر دەرکردنی یاسای خۆپیشاندان، بەو هیوایەی لە رێگەی ئەم یاسایەوە کاریگەری خۆپیشاندانەکان کەم کەنەوە یان ئاستەنگ و بەربەست بخەنە بەردەم ئەنجامدانی. یاسای خۆپیشاندان یاسایەکی تازەیەو دەیەوێت سیفەتێکی یاسایی بدات بە خۆپیشاندانەکان، ئەگەر خۆپیشاندانەکان پابەندی بڕگە و مادەکانی یاساکە بوون، ئەوا لەلایەن پۆلیس و هێزە ئەمنییەکانەوە پارێزگارییان لێدەکرێت. خۆ ئەگەر پابەندی یاساکە نەبوون، ئەوا دەکرێت بە زەبری هێزو لە رێگەی بەکارهێنانی تووندوتیژییەوە رێگری لە خۆپیشاندانەکە بکرێت. لە یاسای خۆپیشاندانی زۆرێک لە وڵاتەکاندا هاتووە: پێویستە پێش ئەنجامدانی خۆپیشاندان، مۆڵەتی بۆ وەربگیرێت و کات و شوێن و ماوەی خۆپیشاندانەکەش دەستنیشان بکرێت. هەر خۆپیشاندانێک مۆڵەتی یاسایی نەبوو، بە خۆپیشاندانێکی نایاسایی لەقەڵەم دەدرێت و پۆلیس و هێزە ئەمنییەکان دەستکراوەن بۆ رێگریکردن لە ئەنجامدانی. شارەزایان بوونی ئەم جۆرە مەرجە بە وەرگرتنی مۆڵەت، بۆ ئەوە دەگەڕێننەوە کە دەسەڵات نایەوێت هەر کەس و دەستەو گروپ و حیزبێک بیەوێت خۆپیشاندان بکات، رێگەی پێبدات. واتە دەسەڵات دەیەوێت لە رێگەی وەرگرتنی مۆڵەت بۆ خۆپیشاندان، هەر لە سەرەتاوە مۆڵەتەکە نەدات و خۆپیشاندانەکە ئەنجام نەدرێت. وەرگرتنی مۆڵەت بیانوو یان پاساوێکە بە دەست دەسەڵاتەوە، بۆ ئەوەی هەمیشە رێگری لە خۆپیشاندان بکات.\nلە راستیدا هۆکارگەلێکی زۆر هەیە بۆ ئەوەی هاوڵاتیان خۆپیشاندانی لە پێناودا بکەن، بەڵام ئەم هۆکارانە لە سیستمێکی سیاسییەوە بۆ سیتمێکی دیکە جیاوازەو مامەڵەکردنیش لەگەڵ خۆپیشاندەران جیاوازە. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، لە زۆربەی وڵاتان و لە بەشێکی زۆری سیستمە سیاسییە جیاوازەکاندا، کۆمەڵێ هۆکاری گشتی و هاوبەش هەیە کە وا دەکات خەڵکی بێنە سەر شەقامەکان و خۆپیشاندان بکەن. هەمو خۆپیشاندانێک ئامانج و مەبەستێکی دیاریکراوی لە پشتە کە زۆرجار ئەو مەبەست و ئامانجە، لە زۆربەی وڵاتاندا هاوبەشە، لەوانە:\n1-داواکردنی خەڵک بۆ وەرگرتنی مافە شەرعییەکانیان، ئەم خاڵە بە گەورەترین هۆکاری روودانی خۆپیشاندانەکان دادەنرێت.\n2-بوونی گەندەڵی زۆرو پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە وڵاتدا.\n3-نەبوونی خزمەتگوزاری سەرەتایی وەک ئاو و کارەباو خراپی رێگاو بانەکان.\n4-رێگریکردن لە بەرزبوونەوەی نرخ و زیادکردنی باج لەسەر کاڵاو کەلووپەلەکان.\n5-بەشداریکردنی خەڵکی لە پێناو گەیشتن بە چارەسەرکردنی پرسێک یان قەیرانێک.\n6-خستەڕووی کێشەیەک بۆ بەردەم رای گشتی.\n7-پاڵپشتیکردنی کەسێک یان گروپێک کە ڕووبەڕووی کێشەیەک یان سوکایەتیەک یان گرتنی ناڕەوا بوونەتەوە.\n8-رێگریکردن لە جێبەجێکردنی یاسایەک کە جێبەجێکردنی زەرەری گشتی لێدەکەوێتەوە.\n9-بەهەدەردانی سامانی گشتی و بردنی لەلایەن نوخبەیەکی دەسەڵاتدارەوە.\n10-ئەنجامدانی کاری تەزویرو ساختەکردن لە هەڵبژاردنەکاندا و دەستکاریکردنی ئەنجامەکان.\n11-مانەوە لە دەسەڵاتداو کار نەکردن بە دەستاودەستکردنی دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە.\nچۆنیەتی رێکخستنی خۆپیشاندانەکان\nیەکێک لەو کێشانەی کە خۆپیشاندانەکان بە دەستییەوە دەناڵێنن، بریتییە لە رێکنەخستنی و ئاراستە نەکردنی بە شێوەیەکی گونجاو. لێرەدا پرسیارێک دێتە پێشەوە: ئایا ئۆپۆزسیۆنی وڵات، پارت و حیزبە ناڕازییەکان، ئەوانەیان کە لە گۆڕەپانی سیاسیدا قورسایی جەماوەرییان هەیە، چ رۆڵێکیان لە خۆپیشاندانەکاندا هەیە؟ هەندێک لە شارەزایان پێیانوایە پارتە ئۆپۆزسیۆنەکان، سەبارەت بە خۆپیشاندانەکان، نەفەسێکی کورت مەودایان هەیە و ناتوانن بە هەمان ئەندازەی دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکان، بەردەوامی بە خۆپیشاندانەکان بدەن و فراوانتری بکەن، یان تەنها لە وەرزی هەڵبژاردنی پەرلەمان و سەرۆکایەتیدا، بیر لە خۆپیشاندان و هاتنە سەر شەقامەکان دەکەنەوە، ئەمەش وەک بانگەشەیەک بۆ هەڵبژاردن ئەنجامدەدەن. هەندێک لە شارەزایان پرسیاری ئەوە دەکەن بۆچی بۆ نموونە لە میسر، بە هەمان ئەندازەش لە کوردستان، خۆپیشاندانەکان ئامانجەکانی بەدیناهێنێت، رێژەی سەرکەوتنەکانی نزمە؟ بگرە راستتر بۆچی خۆپیشاندانەکان لە هەندێک شوێندا، بێ مەبەست و ئامانجێکی دیاریکراو روودەدەن و هیچ بە هیچ ناکەن؟\nشارەزایان پێش ئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارانە بدەنەوە، پرسیارێکی دیکە دەکەن و دەڵێن: پێش ئەوەی باسی رۆڵی ئۆپۆزسیۆن بکرێت، دەبێت پرسیاری ئەوە بکەین ئایا دەوڵەت یان دەسەڵاتی فەرمانڕەوا، بە راستی باوەڕیان بە ئازادی بیروڕا دەربڕین هەیە؟ ئایا لە بنەڕەتدا مافی گوزارشتکردن لە وڵاتدا لە رێگەی خۆپیشاندان و رێپێوان و ناڕەزایی دەربڕینەوە، بوونی هەیە؟ ئەگەر گوێ لە دەمی بەرپرسانی وڵات و سەرۆکی حکومەت و وتەبێژەکەی بگرین، بەڵێ باوەڕیان پێیەتی. کەچی لەسەر زەمینی واقیع و ئەوەی لە واقیعدا روودەدات و بە چاوی ئاسایی دەیبینین، شتێکی دیکەمان پێدەڵێت زۆر دوورە لە وەڵامی بەرپرسان و سەرۆک و وتەبێژی حکومەت. ئەوەی دەیبینین خۆپیشاندەران رووبەڕووی لێدان و گرتن و راوەدونان و تەنانەت کوشتن و برینداربوون دەبنەوە، ئەوەی لە شاشەو کەناڵەکانەوە دەیبینین و دەیبیستین، ئەوەیە نەخێر دەسەڵاتداران لە بنەڕەتدا باوەڕیان بە ئازادی بیروڕا لە رێگەی خۆپیشاندانەوە نییە. نەخێر دەسەڵات نایەوێت خەڵکی بۆ دەربڕینی ناڕەزایی بێنە سەر شەقامەکان. ئەم حاڵەتەیە وایکردووە خۆپیشاندانەکان لە هەندێک وڵاتدا، ئامانجی خۆی بەدینەهێنێت و کورتمەوداو تەمەن کورت بێت و بەردەوام نەبێت. لێرەوە بۆ ئەوەی خۆپیشاندانەکان خۆپیشاندانی ساتەوەختی کورت کورت و پچڕ پچڕ نەبێت، بۆ ئەوەی خۆپیشاندانی عەفەوی و کەم کاریگەر نەبێت، پێویستە بۆ رێکخستنی خۆپیشاندانەکان و کاریگەرییەکەی، کۆمەڵێ هەنگاوی سادە بگیرێتە بەر، لەوانە:\n1-پێش بانگەشەکردن بۆ هەر خۆپیشانداێک، پێویستە هۆکاری بانگەشەکردنەکە و ئامانجی خۆپیشاندانەکە بە ڕوون و ئاشکرایی دەستنیشان بکرێت. پلانێک دابنرێت دەربارەی شوێنی خۆپیشاندانەکە، کاتی خۆپیشاندانەکە، ئەو شەقامانەی خۆپیشاندانەکەی پێدا دەڕوات. پێویستە رێگای خۆپیشاندانەکە بە جۆرێک بێت لە کاتی روودانی رووبەڕووبوونەوە، خۆپیشاندەر بتوانێت بە ئاسانی خۆی دەرباز بکات. واتە نابێت خۆپیشاندان رێگاو شەقامی تەسک و باریک بگرێتەبەرو باشترە رێگا فراوان و پانەکان بەکاربێنێت.\n2-پێویستە لیژنەیەکی بەرپرس بۆ رێکخستنی خۆپیشاندانەکە دروست بکرێت، ئەم لیژنەیە هەم سەرپەرشتی خۆپیشاندانەکە دەکات هەم دروشم و بەیاننامەکانی تایبەت بە خۆپیشانداکە ئامادە دەکات. متمانە و دڵنیایی دەبەخشێت بە خۆپیشاندەری تازە کە پەیوەندی بە خۆپیشاندانەکەوە دەکەن. باشترە جلوبەرگی ئەندامانی ئەم لیژنەیە جیاواز بێت و عەلامەتی تایبەتیان پێبێت و بە ئاسانی بناسرێنەوە، تا لە کاتی بوونی هەر کێشەیەکدا پەنایان بۆ ببرێت و چارەسەری گونجاوی بۆ بدۆزنەوە.\n3-پێویستە سەبارەت بە رێڕەوی خۆپیشاندانەکە و جۆری دروشمەکانی و شوێنی گردبوونەوەکە، پلانی یەدەک هەبێت و تێیدا حسابی بارودۆخی نەخوازراوی لەناکاو کرابێت.\n4-باشترە لە ریزی خۆپیشاندانەکاندا زیاد لە پزیشکێک و کارمەندی تەندروستی هەبێت، پێویستە جانتایەک بە پێداویستی فریاگوزاری پزیشکی بە کەسێک هەبێت کە لیژنەی سەرپەرشتی خۆپیشاندانەکە دەستنیشانی کردووەو توانای تیمارکردن و چارەسەرکردنی حاڵەتی ناکاوی هەبێت، لە نموونەی برینداربوون، بوورانەوە، تەنگەنەفەسی.\n5-باشترە ریزەکانی خۆپیشاندان بە شێوەیەکی روون رێکبخرێت، بە جۆرێک باشترین کاریگەری هەبێت. بۆ نموونە ئافرەتان و بەساڵاچووان و خاوەن پێداویستی تایبەت، لە ریزی پێشەوەبن، ئەمەش لەبەر دوو هۆکار: یەکەم بوونی ئەوان لە ریزی پێشەوە، رێگری دەکات لەوەی هێزە ئەمنییەکان تووندوتیژی بەکاربێنن. دووەم ئەگەر هێزە ئەمنییەکان بوێری ئەوەیان کرد تووندوتیژی بەرامبەر بە ژنان و بەساڵاچووان و خاوەن پێداویستی تایبەت بەکاربێنن، ئەوا خۆپیشاندانەکە هاوسۆزی گەورەو دەنگدانەوەی زۆرتر بەدەستدەهێنێت، دەرفەت بۆ میدیاکان دەڕەخسێنێت زۆرترین وێنەی پێشێلکاری هێزە ئەمنییەکان بگرن و بیگوازنەوەو بڵاویبکەنەوە. ئەمە وا دەکات پشگیری و هاوسۆزی زیاتری ناوەوەو دەرەوە بۆ خۆپیشاندانەکە بێتەئارا.\n6-پێویستە لیژنەی سەرپەرشتی خۆپشاندانەکە، بڕێکی باش لە بوتڵی ئاو دابین بکات و ژمارەیەک گەنج بە دابەشکردنی ئاو راسپێرێت، ئەمەش بۆ ئەوەیە هەر خۆپیشاندەرێک هەستی بە تینوێتی کرد، نەڕوات و خۆپیشاندانەکە جێنەهێڵێت. ئەمە جگە لەوەی دابەشکردنی ئاو دەرفەتی تێکەڵاوبوون و دروستکردنی دۆخێکی کۆمەڵایەتی تەندروست لە نێوان خۆپیشاندەراندا دێنێتەئاراوە.\n7-دەستبەجێ هەمو ئەو کەسانە دوورخرێنەوە کە لە پلانی پێشوەختی خۆپیشاندانەکە دەردەچن و دەیانەوێت خۆپیشاندانەکە بە لایەکی دیکەدا بەرن، بۆ نموونە ئەوانەی دەیانەوێت و بەنیازن پێکدا هەڵپژان لەگەڵ هێزە ئەمنییەکان دروست بکەن، یان دروشمێک دەڵێنەوە جیاواز لەوەی خۆپیشاندانەکە لەسەری رێککەوتوون.\n8-رەچاوکردنی سروشتی کۆمەڵگاو ئەو شوێنەی خۆپیشاندانەکەی تێدا دەکرێت، واتە دوور کەوتنەوە لە قسەی ناشرین و تەشهیرو سوکایەتی کردن.\n9-لیژنەی سەرپەرشتیاری خۆپیشاندانەکە، پێویستە پرۆسەی هاتوچۆی هاوڵاتیان و ئۆتۆمۆبیل لەبەرچاو بگرێت، چونکە یەکێک لەو رەخنەو گلەییانەی ئاراستەی خۆپیشاندانەکان دەکرێت بریتییە لە پەکخستنی هاتوچۆ. لەبەر ئەوە پێویستە لیژنەی سەرپەرشتیاری خۆپیشاندانەکە کارێک بکات رێگاو شەقامەکان بە رووی هاتوچۆی ئۆتۆمۆبێل و هاوڵاتیاندا دانەخرێت. هەنگاوێکی لەم جۆرە، وا دەکات شۆفێرو سەرنشینی ئۆتۆمۆبێلەکانیش هاوسۆزو پشتگیری خۆپیشاندانەکان بکەن. جگە لەوە ئەو ئینتیباعە بە خۆپیشاندانەکە دەدات کە ئاژاوەگێڕی نییە و بە شێوەیەکی باش و رێکوپێک بەرێوەدەچێت.\n10-پێویستە چەند کەسێکی تایبەت بۆ وتنی دروشمەکان دەستنیشان بکرێن، دەبێت پێشتر دروشمەکانی ئەو خۆپیشاندانە ئامادە کرابن و نابێت لە کاتی خۆپیشاندانەکەدا لەو دروشمانە لابدرێن و دروشمی تازە بووترێنەوە. نابێت هەر خۆپیشاندەرێک بێت و دروشمی تایبەت بە خۆی بڵێت. هەمو خۆپیشاندانێک داواکاری دیاریکراوی خۆی هەیە، بۆیە پێویستە خۆپیشاندانەکە دوور کەوێتەوە لە دروشمی گشتی و قەبە.\n11-بۆ رێکخستنی باشتری خۆپیشاندانەکە، پێویستە خۆپیشاندانەکە پابەندی ئەو بانگەشەیە بێت کە پێشتر بڵاویکردووەتەوەو لێی لا نەدات. بەو مانایەی ئەگەر بۆ نموونە بڕیارە خۆپیشاندان لە شوێنێکی دیاریکراودا ئەنجامبدرێت و رێڕەوێکی تایبەتی بۆ دیاریکراوە پێیدا بڕوات، ئەوا نابێت شوێنەکە و رێڕەوەکەی گۆڕانی بەسەردا بێت، یان بۆ نموونە بڕیارە خۆپیشاندانەکە 3 رۆژ بخایەنێت، نابێت لەو 3 رۆژە کەمتر یان زیاتر بێت.\n12-پێویستە بەیاننامەیەکی روون و ئاشکرا، بە زمانێکی پوخت و سادە ئامادەکرابێت و تێیدا ئامانج و داواکاری خۆپیشاندانەکە روونکرابێتەوەو بەسەر خۆپیشاندەرەکاندا بڵاوکرابێتەوە، دەکرێت خاڵەکانی ناو بەیاننامەکە لەگەڵ رێبواران و هاوڵاتیانی دەرەوەی خۆپیشاندانەکە گفتوگۆیان لەسەر بکرێت، بە مەبەستی پەیوەندیکردنی زیاتری هاوڵاتیان بە خۆپیشاندانەکە و فراوان کردنی.\n13-لیژنەی سەرپەرشتیاری خۆپیشاندانەکە لەسەریەتی بانگهێشتی سەرجەم کەناڵەکانی راگەیاندن بکات، تا بێن و رووماڵی بکەن، نابێت بە هۆی ئینتیمای حیزبییەوە یان بە هۆی نزیکی لە دەسەڵاتەوە، هیچ کەناڵێکی میدیایی فەرامۆش بکرێت.\n14-باشترە دروشم و لافیتەکان شێوەیەکی موەحەدیان هەبێت، دەبێت دروشمەکان زۆر بە وریاییەوە هەڵبژێردرابن، وێنە و سمبولەکان دەبێت روون و ئاشکرابن و هیچ ئاڵۆزییەکیان تێدا نەبێت.\n15-کورد بە سروشتی خۆی حەزی لە نوکتەو قسەی خۆشە، بۆیە باشترە خۆپیشاندانەکە هەندێک دیمەنی کۆمیدی و پێکەنینئامێزی تێدابێت کە گوزراشت لەناوەرۆکی خۆپشاندانەکە بکات.\n١٦-پاراستن و پارێزگاریکردن لە موڵکی گشتی، چونکە دواجار ئەو موڵکە گشتییە بۆ میللەت دەگەڕێتەوە، ئەگەر ئەو موڵکە گشتییە تێکدراو وێرانکرا، ئەوا زەرەرمەندی یەکەم و کۆتایی هەر میللەتە.\nهۆشیاری میللەت بۆ ئامانجی خۆپیشاندان\nلە سەردەمی ئەمڕۆماندا، هیچ ئامرازێک بۆ گوزارشتکردن و دەربڕینی ناڕەزایی بە شێوەیەکی بەهێزو خێرا، لە خۆپیشاندان باشتر نییە. لەبەر ئەوە کۆمەڵێک یاسای نێودەوڵەتی و ناوخۆیی بۆ پارێزگاریگردن لەم مافە دەرچووەو رێگەنادات سیستمە ستمگەرەکان قەدەغەی بکەن. بەڵام پێویستە لەسەر هەمووان ئەوەیان لەبەرچاوبێت کە دەبێت پابەندی یاساکانی خۆپیشاندان بن، وەک چۆن سیستمی سیاسی نابێت لە رێگەی هێزەوە سەرکوتی خۆپیشاندانەکان بکات، بە هەمان شێوە نابێت خۆپیشاندەران تووندتوتیژی بنوێنن. لێرەدا گرنگترین خاڵ بریتییە لە بەڕێوەچونی ئاشتیانەی خۆپیشاندانەکە و دەست درێژ نەکردنەسەر موڵکی تایبەتی خەڵک و موڵکی گشتی دەزگاکانی حکومەت. هەر رەفتارێک لەم چوارچێوە ئاشتیانەی خۆپیشانداندا دەرچوو، وا دەکات خۆپیشاندانەکە تووندوتیژی لێبکەوێتەوەو بە دەرچوون لە یاسا ئەژمار بکرێت و خاوەنەکەی دووچاری لێپرسینەوە ببێت.\nلێرەوە هۆشیاری میللەت سەبارەت بە ئاشتیانەی خۆپیشاندانەکان، گرنگەو بایەخی بەرچاوی هەیە. خۆپیشاندان شێوازێکی شارستانی سەردەمیانەیە بۆ بەدیهێنانی داواکارییە رەواکان. بەڵام هەندێکجار خۆپیشاندان بە ئاقارێکی هەڵەدا دەبرێت، ئەجێندای دەرەکی و ناوەکی تێکەڵ دەکرێت و بەلاڕێدا دەبرێت، بۆ یەکلایکردنەوەی حساباتی سیاسی نێوان نەیارە سیاسییەکان بەکاردێت، ئەمەش بە زەرەرو زیانی میللەت تەواودەبێت. ئەم خاڵەیە وا دەکات سەرجەم خۆپیشاندەران وریابن و نەکەونە داوی ئەو هەڵانەوە کە خۆپیشاندانەکە بۆ ئامانجی لاوەکی و ناڕوون دەبات و لە بنەڕەتدا ئامانجی خۆپیشاندەران نییە. خۆپیشاندانی ئاشتیانەو دوور لە کاری تێکدان و سوتان، دەسەڵات ناتوانێت سەرکوتی بکات و هێز بۆ رێگریکردنی بەکاربێنێت.\nنموونەیەک لەسەر خۆپیشاندانی ئاشتیانە\nسەروەختێک ئینگلیز لە هندستان کۆمەڵێک یاسای دەرکرد، لە یاساکاندا بە ئاشکرا خەڵکی هندستان دەچەوسێنرانەوە، هەر بۆیە مهاتەما گاندی بڕیاریدا لە هەمان ئەو رۆژەی یاساکان دەچنە بواری جێبەجێ کردنەوە، خۆپیشاندانی مەدەنی بەرپا بکات. رۆژی 6 ئەبریلی ساڵی 1919، رۆژی جێبەجێکردنی یاساکان و لە هەمانکاتدا رۆژی بەرپاکردنی خۆپیشاندانە مەدەنییەکەی گاندی بوو. دوای حەوت رۆژ، واتە لە رۆژی 13 ئەبریلی 1919 کوشتوبڕی (امریستار) روویدا. یەکێک لە ئەفسەرە ئینگلیزەکان کە ناوی جەنەڕاڵ (دایر) بوو، فەرمانی گەمارۆدانی باخچەیەک لە باخچە گشتییەکانی شاری (امریستار) دا، دواتر فرمانی بە سەربازەکان دا تەقە لە خۆپیشاندەرانی ناو باخچەکە بکەن، زیاد لە 5000 هەزار فیشەک تەقێنران، لە ئەنجامدا 379 کەس کوژران، زیاد لە 1500 کەس بریندار بوون. ئەو کارەساتە بە هەمو پێوەرێک قەسابخانە بوو، لە ئاکامدا جەنەڕاڵە ئینگلیزەکە دادگایی کرا. ئەوەی لەم مەسەلەیەدا جێگای تێڕامانە، ئەوەیە خەڵکی هیندستان پابەندبوونی خۆیان بە ئاشتیانەی خۆپیشاندانەکە هێشتەوە کە کۆڵەکەیەکە لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی خۆپیشاندان. هیچ کەسێک هەوڵی نەدا وەڵامی دڕندەیی و تووندوتیژی دەسەڵاتی داگیرکەر، بە تووندوتیژی و کوشتن و بڕین بداتەوە. خۆپیشادان بە شێوەیەکی ئاشتیانە بەردەوام بوو، تا لە ساڵی 1922 رووداوێکی دیکە روویدا. لەم رووداوەدا و لە یەکێک لەو رێپێوانانەی بۆ رزگاربوونی هندستان لە چنگی ئینگلیز رێکخرابوو، ژمارەیەک پۆلیس لە خۆپشاندەرێکی موسڵمانیان دەدا. کاتێک خۆپیشاندەران زانییان یەکێک لە هاوڕێکانیان لەلایەن پۆلیسەوە لێیدراوە، بۆ تۆڵەکردنەوە کەوتنە دوای پۆلیسەکان، پۆلیسەکان لە ترسی گیانی خۆیان، رایانکردو خۆیان کرد بە مەخفەرە تایبەتەکەی خۆیانداو بە باشی دەرگاو پەنجەرەکانیان داخست. بەڵام خۆپیشاندەران رانەوەستان و ئاگریان لە مەخفەرەکە بەردا، ئەمە وایکرد ئەوەی لەناوەوەی مەخفەرەکەدا بوو، بە پلە بێتە دەرەوەو دەرئەنجامی ئەو هاتنە دەرەوەیەش هەرچییەک بێت بەلایەوە گرنگ نەبوو. بەم شێوەیە ئەوەی لە پۆلیسەکان کوژرا کوژراو ئەوەی بریندار بوو بریندار یوو. ئا لێرەدا هەڵوێستی گاندی دەردەکەوێت کە شایەنی رێزگرتن و توێژینەوەیە، گاندی بڕیاریدا دەمودەست کۆتایی بە خۆپیشاندانە مەدەنییەکە بهێنرێت. چونکە خۆپیشاندەران تووندوتیژییان دژ بە پۆلیسەکان بەکارهێنا.\nشارەزایانی بواری خۆپیشاندان، پێنج پرنسیپیان بۆ خۆپیشاندان دەستنیشان کردووە کە بریتین لەم خاڵانەی خوارەوە:\n1-پابەندبوون بە ئاشتیانەی خۆپیشاندانەکە، ئەگەر چی توندوتیژی و بەکارهێنانی هێز لەلایەن دەسەڵاتەوە بگاتە ئاستی کوشتن و بریندارکردنی خۆپیشاندەران.\n2-نابێت و ناکرێت کوڕو کاڵی وڵات بەیەکدا هەڵپژێن، نابێت لەژێر هیچ پاساو بیانویەکدا بکەونە گیانی یەکتر.\n3-میللەت نابێت رقی لە دەسەڵاتی فەرمانڕەوا بێت، پێویستە خۆشەویستی بۆ هەموو لایەک دەرببڕن، پێویستە لە بەرامبەر رقی دەسەڵاتداران، ئەمان خۆشەویستیان لەگەڵدا بگۆڕنەوە.\n4-نابێت خۆپیشاندان هیچ جۆرە کارێکی تێکدەرانەی لێبکەوێتەوە.\n5-نابێت هاوڵاتیانی بەشدار لە خۆپیشاندانەکە، لەکاتی رووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ دەسەڵاتدا، بە هیچ جۆرێک چەک بەکاربێنێت.


📖 ئۆردوگانیستە کوردەکان | 🏷 پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📝 کۆمسیۆنی ژنانی کەنەکە؛ بۆردۆمانی پەنابەران لەلایەن تورکیاوە، دوژمنایەتی ئۆردوگان دژی گەلی کورد پیشان دەدات | 🏷 پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nکۆمسیۆنی ژنانی کەنەکە؛ بۆردۆمانی پەنابەران لەلایەن تورکیاوە، دوژمنایەتی ئۆردوگان دژی گەلی کورد پیشان دەدات\nبۆ جارێکی دی فڕۆکە جەنگیەکانی تورکیا لە شەوی 14 لەسەر 15 حوزەیرانی 2020 بە بیانوی بوونی بارەگای پارتی کرێکارانی کوردستان- پەکەکە لە باشوری کوردستان، بۆردوومانی شەنگال، کامپی مەخمور، باڵاکایەتی، گۆڕەپانەکانی سیدا، شەهید ڕۆستەمی زاپ، ناوچەی وەرتێ خاڵێی هەرێمی ئاڤاشین، ناوچەی سنینێی هەرێمی خواکورک، گۆڕەپانی شەهیدان و سەرگەلێی هەرێمی قەندیلیان کرد، لەکاتێکدا کامپی مخمور، کە خەڵکی مەدەنی تێدایە و بەهۆی زوڵمی دەوڵەتی داگیرکەری تورکەوە هەڵهاتوون و لەم کەمپەکەدا لەسایەی نەتەوە یەکگرتوەکان و حکومەتی عێراقدا نیشتجێبوون.\n- هەڵوێستی جدیان هەبێت و بەڕاشکاوی هەرێم و حکومەتی بەغدا ئەو هێرشە مەحکوم بکەن.\n- حکومەتی هەرێم پاڵپشتی حکومەتی عیراق بکەن، داوای یاسایی لەرێگای نەتەوە یەکگرتوەکان و ئەنجومەنی ئاسایش، لەسەر دەوڵەتی تورکیا تۆماربکەن، بەوپێیەی سەروەریی عێراقی پێشێلکردووە و ئاشتی و ئارامی هەرێمایەتی خستووەتە مەترسییەوە.\n- حکومەتی هەریم و عیراق داوای دەستبەجی کشانەوەی بنکە سەربازییەکانی تورکیا، لەبەعشیقە و بنکە سەربازییەکانی لەهەرێم بکشێنێتەوە.\n- عێراق بەفەرمی لەڕێگای دەزگا نێو دەوڵەتیەکانەوە داوای قەرەبووکردنەوە بکات لە تورکیا کە زەرەر و زیانی گیانی و ماددی لە هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان و عێراق داوە.\n- نەتەوەیەکگرتوەکان ئەرکی خۆی بەپێی یاسا نێودەوڵەتیەکان، سەبارەت بە پاراستنی پەنابەرانی کامپی مەخمور بگرێتە ئەستۆ.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Jun 17 2020 10:07AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 17 2020 10:09AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jun 17 2020 10:09AM باشترکراوە


Latin: - Centaurea horrida\nلەسەر ئەم گیایە بەڕێز مامۆستا بەکر ئەحمەدی ئەم زانیارییەی بۆ ناردبووم منیش لێرەدا وەک خۆی بڵاوی دەکەمەوە و زۆر زۆر سپاسی دەکەم کە هەمیشە خۆی بە گوڵنامەوە ماندوو دەکا و زەحمەت دەکێشێ.\nسڵاو کاک حامیدی خۆشەویست. سەبارەت بە گیا گڕاڵک ئەم چەند زانیاریەدەخەمە بەر دەستی بەڕێزتان\nگیا گڕاڵک: Centaurea horrida\nگیایەکی جوان و سروشتی و خۆرسکی کوێستان و شاخەکانی کوردستانە لە شێوەی پنجدا دەڕوێت گەڵاکانی دەرزیلەیی و دڕکاویە، زۆرێک لە باڵندەکان وەک کەو بۆ هێلانە و خۆشاردنەوە سودی لێوەردەگرن، جوتیارانیش وەک گسک بەکاریانهێناوە بۆ پاکردنەوەی خەرمان و کۆکردنەوەی خەلە\nناوی زانستی : Centaurea horrida\nلە پۆلی : Asterales\nخێزانی : Asteraceae\nگیایەکی بەتەمەنە و بەرزی دەگاتە نزیکەی 70 سانتیمەتر بنکێکی شێوە درەختی هەیە و لقی زۆری لێدەبێتەوە و دڕکاویە\nبەپێ ی ڕێکەوتن نامەی بێرن لە 1 ی مانگی مارچی ساڵی 2002 ئەم گیایە بە گیایەکی رەسەن و کۆن تۆمار کراوە پارێزبەندی خراوەتە سەر.\nNotes: The Baddaro Centaurea horror Badarò is a plant of ancient origin, a kind of living fossil and is listed in Appendix 1 to the Bern Convention of 1 March 2002 as a species of strictly protected flora.\nبەڕێز کاک حامیدی خۆشەویست گیای Centaurea جۆری زۆرە پێدەچی ئەوەی بەڕێزتان لە کورد فلۆرا داتناوە یەکێک بێت لە جۆرەکانی .\nبەڵام ئەوەندی من بزانم لە بەشێک لە ناوچەکانی باشوری کوردستان ئەم جۆرەیان بە گیا ( گڕالک ) ناسراوە وەک لە شیعری مامۆستا هێمندا ئاماژەی پێکردوە بەهۆی . دڕکاوی بوونی ئەم پنجە گیایەو چڕوپڕی شوێنی خۆ حەشاردانی کەو و کەوباڕ بووە لە ترسی دوژمنەکانی.\n\tمامۆستا هێمن ئاوا دەفەرمێ :\nبڕڕۆ ڕێوی بەسیەتی چاونەزێری\nپەلامارێ مەبە بۆ لانی شێری\nگوتوویانە لە لانێ دەرپەڕێ شێر\nهەموو دوژمن بەزێنە مێ و نێری\nمەیە بۆ ئەم چیا نینۆک شکێنە\nدژی سیرمە و گەڕۆکی گەرمەسێری\nبە تیکی سەخت وئەستەم هەڵمەڕۆسکێ\nخەریکی شاخەوانان هەڵبدێری؟\nئەتۆ و ڕژد و ڕکە و هەڵدێر و تیرەگ؟\nلە گیانی خۆ مەگەر بێزار و تێری؟\nبچۆوە بن گڕاڵک و کەندەڵانت\nئەتۆ کەی فێری نێو سوێسن و کنێری؟\n\tچیرۆکی کەو و کەوباڕ نووسینی ڕەشید زەرزا لە ماڵپەڕی پێشمەرگەکان\nده‌ڵێن ڕۆژێک باڕه‌که‌وێک به دایکی گوت: توخوا دایه\nچێڕۆکی ترساندنی من هه‌تا که‌نگێ دوایی نایه\nبه‌ستێن‌و سه‌رچۆمێک نه‌ما، باڵێکی پێدا ڕانه‌که‌م\nچ "گڕاڵک"و "تێسوو" نه‌مان که سه‌ریان ده‌بن ڕانه‌که‌م\nگوتت: ڕاوکه‌ر" ئه‌نگێوه‌یه"باشوو"گه‌لێک شاڵاو به‌ره\nپێت نیشان دام ڕێی ڕاپه‌ڕین کێوی به‌رزو دۆڵ‌و ده‌ره\nقسه‌ی سه‌ر کۆنه‌ی خۆمانت به‌هه‌زار زمان فیرکردم\nئه‌و ڕێی ده‌بوو پێیدا بڕۆم به خه‌یاڵ پێیدا ڕابردم\nدێڕۆکی پڕ کاره‌ساتت بۆ من بوونه‌ته‌وه" کاوێژ"\n\tلە شیعری ( زستان ) ی شاعیر افزاری\nمن لەژێر لێفەش لەوانەم ڕەقهەڵێم وەک کۆلکەدار\nچەقچەقە و تیسو گڕاڵک باوی جارانی هەبا\nگاز و گازۆڵم دەردەکردن هەر بەغار\n\tلە چیرۆکی دەوەن مامۆستا ناسر حیسامی :\nبه‌ره‌و بنار ڕێچکه‌یه‌ک هه‌ڵده‌کشا. شوێن پێی ساڵان و مانگانی شوان و گاوان و ده‌شته‌وان. به سینه‌ی ده‌شتدا، به که‌مه‌رگای چه‌ند ته‌پۆڵکه‌دا، به نێوان پۆلی نه‌رمه‌قامیش و گڕاڵک و جێ‌جێ پنگه‌ی که‌نار زنه و جۆگه‌له‌دا. به‌ڵام ڕێچکه، با ڕێگه‌ی هاتوچۆی ساڵان و مانگانیش بووبێ، هه‌میشه نزیکترین ڕێگا نییه. نزیکتری ڕێگا هه‌تا کوێ؟ کیژه به‌ته‌ما بوو بگاته کوێ؟ ڕاستییه‌که‌ی ئه‌وه بوو خۆی نه‌یده‌زانی کوێی مه‌به‌سته، به‌لام له ڕێچکه لای دا و ڕاسته‌وڕاست سنگی به هه‌ورازی ته‌پۆڵکه‌یه‌که‌وه نا، ڕوو له‌و ڕه‌وه‌زه به‌ردانه‌ی داڵه‌که به‌سه‌ریانه‌وه ده‌گه‌ڕا.\nهەمیشە سەرکەوتو و سەرفرازبیت


مۆبایل | وین کورد- winkurd.com - Part 17\nPosted By: Hamidon: ئاب 01, 2015 In: ئایفۆنViews: 1,151 views\nPosted By: Hamidon: ئاب 01, 2015 In: ئایفۆنViews: 398 views\nPosted By: Hamidon: ئاب 01, 2015 In: ئایفۆنViews: 263 views\nSkype iPhone v5.13.489 سكایپ بۆ ئایفۆن\nPosted By: Hamidon: ته‌مموز 29, 2015 In: ئایفۆنViews: 134 views\nبەرنامەی سكایپ یەكێك لە بەناوبانگترین بەرنامەكانە بۆ پەیوەندی كردن لە ڕێگای ئينتەرنێت بە شێوەی دەنگ و رەنگ كەبۆ هەموو جۆرە ئامێرێك ده‌بێت. سكایپ بۆ ئەندرۆید سكایپ بۆ ویندۆز ڤایبر بۆ ios ڤا...\tدرێژەی بابەت\nSkype سكایپ بۆ ئەندرۆید\nPosted By: Hamidon: ته‌مموز 29, 2015 In: ئەندرویدViews: 814 views\nبەرنامەی سكایپ یەكێك لە بەناوبانگترین بەرنامەكانە بۆ پەیوەندی كردن لە ڕێگای ئينتەرنێت بە شێوەی دەنگ و رەنگ كەبۆ هەموو جۆرە ئامێرێك ده‌بێت. سكایپ بۆ ئایفۆن سكایپ بۆ ویندۆز ڤایبر بۆ ios ڤا...\tدرێژەی بابەت


حەزرەتی مەولانا - خالید کوڕی ئەحمەد کوڕی حوسێنە لە عەشیرەتی جافی میکائیلی یە ، لە بنەماڵی پیر میکائیلە ، لە نەتەوەی حەزرەتی عوسمانی کوڕی عەفانە (خودا لێی ڕازی بێت) ، دایکی مەولانا سەیدزادە فاتیمە خاتوونە لە بنەماڵەی سەید موحەمەدی زاهید ناسراو بە (پیر خدری شاهۆ) ، مەولانا خالید نازناوی (ضياء الدين)ە ، ساڵی ١١٩٣ی کۆچی - ١٧٧٩ زاینی لە ناحیەی (قەرەداغ) هاتووەتە دونیاوە\nلە قەرەداغ دەستی کردووە بە خوێندن ، لەلای چەندین زانا خوێندوویەتی لەوانەش :\n١)سەید عبدالکریم بەرزنجی\n٢)شێخ عبدالله ی خەرپانی\n٣)سەید عبدالرحیم بەرزنجی\n٤)مەلا صاڵحی تەڕەماری\n٨)مەلا موحەمەد ئیبن ئادەم بالەکی\n١٠)مەلا عبدالله ی گەورە\nپاشان دێتە شاری سلێمانی لە مزگەوتی عەزیز ئاغا دەست دەکات بە دەرسدانەوەی فەقێکان پاشان دەچێتە مزگەوتی عبدالرحمن پاشا کە ناوسراوە بە مزگەوتی بابا عەلی ، ماوەیەکی زۆر لەوێ دەرس دەدات ، پاشان ساڵی ١٨٠٥ی زاینی لە ڕێگای شام دەچێت بۆ حەج\nمەولانا دەفەرموێ لەوێ بەدوای پیاوچاکان دەگەڕام تا گوێ لە ئامۆژگاریەکانیان بگرم ، گەیشتم بەخزمەت شێخێکی یەمەنی زانا و دانا ، ئەویش چەند ئامۆژگاریەکی کردم ، یەکێک لەوانە فەرمووی : لە مەککەدا ئینکاری مەکە لە شتێک کە بینیت ڕوکەشەکەی پێچەوانەی شەرعە ، مەولانا دەفەرموێ کە گەیشتمە مەککە ، ڕۆژی هەینی چومە حەرەمی مەککی ، لەلای کەعبەی شەریفە دانیشتم و کتێبی دەلائیل م دەخوێند ، بینیم پیاوێکی ڕیش ڕەش کە جلێکی سادەی لەبەر بوو و پشتی دابوو بەسەر قەراغەکانی کەعبەدا و ڕووی کردبووە من ، منیش لە ناو دڵی خۆمدا وتم ئەم پیاوە ئەدەبی نیە لەگەڵ کەعبەدا ، ئەویش پێی وتم : ئەی تۆ نازانی ڕێزی مرۆڤ و حورمەتی لای خودا گەورەترە لە حورمەتی کەعبە ، ئیتر بۆچی ڕێگری لە پشتکردنم لە کەعبە و ڕوکردنم لە تۆ دەکەیت ، ئایا گوێت لە ئامۆژگاری خەڵکی مەدینە نەبوو ؟ ، منیش گومانم لا نەما کە یەکێکە لە ئەولیا گەورەکان و بەم ڕەفتارانە خۆی شاردۆتەوە ، دەستیم ماچ کرد و داوای لێبوردنم لێی کرد و داوام لێکرد ڕێگای ڕاستم نیشان بدات ، ئەویش بە دەستی ئاماژەی بۆ لای هیندستان کرد و فەرمووی : لەم شارەدا فەتحت بۆ ناکرێ ، لەوێ فەتح و نیشانت بۆ دێت\nپاشان دەگەڕێتەوە کوردستان و وەک جاران دەست بە دەرس دانەوە دەکات ، ڕؤژێک موریدێک بەناوی میرزا رحیم الله هاتە لای مەولانا و داوای لێکرد بچێت بۆ هیندوستان بۆ خزمەت شێخ عبدالله ی دەلهی ، پاشان مەولانا دەزانێت کە ئەمە ئەو نیشانەیەیە کە چاوەڕوانی دەکرد و دەچێت بۆ هیندوستان و کە شێخ عبدالله دەیبینێت شیاوە دەیکات بە خەلیفەی خۆی و فەرمانی گەڕانەوەی بۆ کوردستان دەدا\nپاشان دەگەڕێتەوە سلێمانی و خەڵک دێنە پێشوازی ، پاشان دەچێتە بەغداد و شەش مانگ لە مزگەوتی حەزرەتی شێخ عبدالقادری گەیلانی دەمێنیتەوە ، ساڵی ١٨١١ زاینی دەگەڕێتەوە سلێمانی و پاشان لەسەر فەرموودەی شێخ عبدالله دەگەڕێتەوە بۆ بەغداد و لەو مزگەوتە نیشتەجێ دەبێ کە ئێستا بە تەکیەی خالیدیە ناودەبرێ\nپاشان میر مەحمود پاشای بابان چووە بەغداد و داوای لە مەولانا کرد بگەڕێتەوە کوردستان ، هاتەوە سلێمانی و میر مزگەوت و تەکیەی بۆ دروست کرد کە ئێستا بە خانەقای مەولانا خالید ناودەبرێت ، مەولانا خالید بە دامەزرێنەری تەریقەتی نەقشبەندی دادەنرێت لە شاری سلێمانیدا ، هەرچەندە بەهۆی هەڵە لێکتێگەیشتن هەندێک کێشەی بچوک لەنێوان مەولانا خالیدی ٍشارەزوری نەقشبەندی و شێخ مارفی نۆدێی قادری ڕووی داوە ، بەڵام دواتر بوون بە دۆستی یەکتر و تەبایی و ئاشتەوایی لەنێوانیان بەردەوامی داوە و شێخ مارفی نۆدێ بە داوای لێبوردنەوە نامەی بۆ مەولانا خالید نوسیوە ((مێژووی ناودارانی کورد - ٣٠١))\nپاشان لە سلێمانیەوە باری کرد بۆ بەغداد و لە تەکیەی خالیدیە خەریکی دەرس و فتوا بوو ، ساڵی ١٨٢٢ زاینی چووە دیمەشق ، لەوێ دەستی بە دەرسدانەوە و ئامۆژگاری کرد ، پاشان زیارەتی قودسی کرد و پاشان دووبارە حەجی کرد و پاشان گەڕایەوە بۆ شام\nمەولانا لە شەوی هەینی ١٣ی مانگی ذي القعدة ساڵی ١٢٤٢ ی کۆچی - ١٨٢٧ی زاینی کۆچی دوایی فەرموو بەهۆی توشبوون بە نەخۆشی طاعون و لە گۆڕستانی کێوی قاسیۆن لە دیمەشق بەخاک سپێردرا کە لەوێ ناسراوە بە (زیارەتگای سەید خالیدی کوردی) ، ساڵی ١٨٤٢ ی زاینی لەسەر فەرمانی خەلیفە سوڵتان عبدالحمیدی دووهەم گومبەت بۆ مەرقەدەکەی دروست کرا\n^ "Özdalga, E. (1999). Naqshbandis in western and central Asia. Istanbul: Numune Matbaasi" (PDF). Archived from the original (PDF) on ٣٠ی ئازاری ٢٠١٩. Retrieved ١ی ئازاری ٢٠٢١. Check date values in: |access-date=, |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help) Archived ٣٠ی ئازاری ٢٠١٩, لە وەیبەک مەشین.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مەولانا_خالیدی_نەقشبەندی&oldid=874961»\nدواجار لە ٢٣:٥٩ی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٣:٥٩ی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


لە سلێمانی ڕێنمایی بۆ كردنەوەی كەبابخانە و خواردنگە و ئوتوی هەڵمی دەركرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/12 - 7:52 PM\nقائیمقامیەتی ناوەندی سلێمانی ڕێنمایی كردنەوەی كەبابخانە و گۆشت و مریشكی برژاو و خواردنگە و ئوتووە هەڵمییەكانی بڵاوكردەوە و ڕایدەگەیەنێت، بەهیچ شێوەیك ڕێگە نادرێت هاووڵاتی چاوەڕێی برژاندنی گۆشت و كەباب و مریشك بكات بەڵكو تەنها بەشێوەی دلیڤەری دەبێت.\nقائیمقامیەتی سلێمانی لە ڕایگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ڕایگەیاندووە، كردنەوەی كەبابخانە و گۆشت و مریشكی برژاو تەنها ڕێگە بەو شوێنانە دەدرێت مۆڵەتی لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەبێت.\nڕێنماییەكان بۆ كردنەوەی دوكانی كەباب و برژاو:\n1- تەنها ڕێگە بەوشوێنانە دەدرێت مۆڵەتی لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەبێت.\n2- ئەو كەسانەی لەو شوێنە ئیش دەكەن ، پێویستە ناسنامەی تەندروستی هەبێت و سەرجەم رێنماییەكانی خۆپارێزی جێبەجێ بكەن وەك بەكارهێنانی دەستكێش، كڵاو، صەدرییە و دەمامك.\n3- پێویستە رۆژانە سێجار كاری پاكژكردنەوە (تعقیم) بۆ دوكانەكان بكرێت بە دەرمانی (ڤێركۆن) لە كاتەكانی بەیانیان كاتی كردنەوەی، نیوەڕوان و ئێواران كاتی داخستن.\n4- پێویستە شوێنەكەی بەردەوام كارەبای هەبێت.\n5- تەنها رێگە بە بەكارهێنانی ئەو گۆشت و كەباب و مریشكانە دەدرێت كە سەرچاوەی كڕینی دیاربێت و پشكنینی بۆ كرابێت لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەكانەوە.\n6- بەهیچ شێوەیەك نابێت كڕیار بچێتە ناو دوكانەكەوە، دوكاندارەكە بەربەستێك لەبەردەم دوكانە دابنێت بۆ رێگری كردن.\n7- لەم كاتەدا تەنها ئەو دوكانانە دەكرێتەوە لە گەڕەكەكاندایە و ئەو دوكانانەی لەسەنتەری شاردان ناكرێنەوە.\n8- كەسێكی تایبەت دابنرێت بۆ وەرگرتنی پارە و پێدانی گۆشت و كەباب و مریشك بە كڕیارەكان.\n9- بەهیچ شێوەیك رێگە نادرێت هاووڵاتی چاوەڕێی برژاندنی گۆشت و كەباب و مریشك بكات بەڵكو تەنها بەشێوەیی دلیڤەری دەبێت.\n10- سەرپێچیكار روبەڕوی رێكاری یاسایی دەكرێتەوە.\nڕێنمایی كردنەوەی كارگەكانی خواردەمەنی ئامادەكراو:\n1- تەنها رێگە بەوشوێنانە دەدرێت مۆڵەتی لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەبێت.\n2- ئەو كەسانەی لەو شوێنە ئیش دەكەن، پێویستە ناسنامەی تەندروستی هەبێت و سەرجەم رێنماییەكانی خۆپارێزی جێبەجێ بكەن وەك بەكارهێنانی دەستكێش، كڵاو، جلوبەرگی خۆپارێزی و دەمامك.\n3- پێویستە رۆژانە سێجار كاری پاكژكردنەوە (تعقیم) بۆ كارگەكان بكرێت بە دەرمانی (ڤێركۆن) لە كاتەكانی بەیانیان كاتی كردنەوەی، نیوەڕوان و ئێواران كاتی داخستن.\n4- پێویستە شوێنەكەی بەردەوام كارەبای هەبێت، سەرجەم خواردەمەنیەكان لە پلەی ساردی پێویست دابنرێت.\n5- بەهیچ شێوەیەك نابێت كڕیار بچێتە ناو كارگەكانەوه و بەربەستێك لەبەردەم كارگەكەدا دابنرێت بۆ رێگری كردن.\n6- لەم كاتەدا تەنها ئەو كارگە دەكرێتەوە لە گەڕەكەكاندایە و ئەو كارگانەی لەسەنتەری شاردان ناكرێنەوە.\n7- كەسێكی تایبەت دابنرێت بۆ وەرگرتنی پارە و پێدانی خۆراكی ئامادەكراو بە كڕیارەكان، واتە ئەو كەسانەی كاری ئامادەكردنی خواردەمەنی دەكەن نابێت هیچ بەركەوتنێكی لەگەڵ كڕیار هەبێت.\n8- بەهیچ شێوەیك رێگە نادرێت هاوڵاتی چاوەڕێی ئامادەكراو بكات بەڵكو تەنها بەشێوەیی دلیڤەری دەبێت.\n9- پێویست ئەو گۆشتانەی بەكاری دەهێنن سەرچاوەی دیاربێت و پشكنینی بۆ كرابێت لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەكانەوه.\n10- پێویستە ژمارەی ئەو كارمەندانەی لە كارگەكەدا كار دەكەن كەم بكرێتەوە و دوری نێوانیان لە سێ مەتر كەمتر نەبێت و كەمترین بەریەكەوتن هەبێت لە نێوانیاندا. \n11- كاتی كاركردن لە سەعات (8)ی بەیانیەوە بۆ (5)ی ئێوارەیە.\n12- سەرپێچیكار روبەڕوی رێكاری یاسایی دەكرێتەوە.\nڕێنمایی كردنەوەی شوێنی ئوتوی هەڵمی:\n1- تەنها ئەو شوێنانە دەگرێتەوە كەلە گەڕەكەكاندان و ناكەونە سەرنتەری شار و ناوبازاڕ\n2- پێویستە پابەندی سەرجەم مەرجەكانی خۆپارێزی بێت لە ڤایرۆسی كۆرۆنا.\n3- بەدەسكێش و دەمامكەوە كاربكرێت.\n4- كاتی كاركردن لە سەعات (8)ی بەیانیەوە بۆ (5)ی ئێوارەیە.\n5- دانانی بەربەست بۆ رێگری كردن لە هاتنە ژورەوەی هاوڵاتیان بۆناو شوێنەكە.\n6- بەهەمان نرخ كاربكرێت و هیچ نرخێك لەسەر هاوڵاتیان زیاد نەكرێت.\nقائیمقامی سلێمانی ڕێنمایی نوێ بۆ كردنەوەی شوێنەكان دەردەكات


هۆشداری لەبارەی ڕاوەستانی بەرهەمهێنان لە ئێراندا\n19:14 - 18 پووشپەڕ 2718\nکوردستان میدیا: بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران هۆشداریان داوە که به هۆی بەرزبوونەی نرخی دۆلار لە بازاڕی ئێراندا، ئەگەری ئەوە هەیە، بەرهەمهێنان بە گشتی لەو وڵاتەدا ڕابوەستێت.\nهەواڵدەرییەکانی ڕێژیمی ئێران بڵاویان کردووەتەوە، بە هۆی بەرزبوونەی نرخی دۆلار لە ئێراندا ئەگەری ئەوەیە هەیە یەکە بەرهەهێنەرەکان لە وڵاتەدا دابخرێن و هیچ بەرهەمێک لە لایەن بەرهەمهێنەرانەوە، نەخرێتە بازاڕ.\nلەو ڕاپۆرتەدا باس لەوە کرداوە، بە هۆی ناسەقامگیریی بازاڕ، هەڵاوسان، نرخی دراو و کێشەگەلی ئابووریی دیکە، بەرهەمهێنان لە ئێراندا لەگەڵ داخرانی یەکجارەکی بەرەوڕوویە.\nلەو پێوەندییەدا، ئابووریناسان باسیان لەوە کردووە، به دۆلاری ٨ هەزار تمەنی ناکرێت بەرهەمێک بە نرخی ٦ هەزار تمەن ڕەوانەی بازاڕ بکەی، چونکە لە لایەک خەڵک پارەی لە دەستی دانییە و لە لایەکی دیکەشەوە بەرهەمهێنەران زەرەرمەند دەبن.\nهاوکات بەرهەمهێنەران لە ئێراندا ناتوانن کەلوپەلی جێگرەوە بۆ موشتەرییەکانی خۆیان دابین بکەن، چونکە ئەوەش پێویستی بە دراوی بیانی بەتایبەت دۆلار هەیە کە ئێستا نرخی دیاریکراوی نییە.\nلەو پێوەندییەدا، بلاڤۆکی "بیلد"ی ئاڵمان لە ڕاپۆرتێكدا بڵاوی کردووەتەوە کە ڕێژیمی ئێران لە هەوڵ دایە بڕی ٣٠٠ میلیۆن یورۆ پارە بۆ ئێران بگوازێتەوە، ئەوەش بە مەبەستی دەورلێدانەوەی گەمارۆ ئابوورییەکانە.\nئەو بلاڤۆکەی ئاڵمان باسی لەوە کردووە، ئەو مەسەلەیە دەتوانێت کێشەی جیددیی دیپلۆماتیک لە نێوان ئامریکا و ئاڵماندا دروست بکات.\nلەبارەی گەڕاندنەوەی بڕی ٣٠٠ میلیۆن یورۆ پاره لە لایەن ڕێژیمی ئێرانەوە، دەوڵەتی ئیسرائیل هۆشداری داوە کە ئەگەر ئەو پارە نەختییە بە دەستی ڕێژیمی ئێران بگات، بەرپرسانی ئەو ڕێژیمە بۆ کاروباری تێرۆریستی کەڵکی لێوەر دەگرن.


سەدان بەرپرسى سەربازى و مەدەنى سعودییە دەستگیرکران – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/16 - 10:31 AM\nهێزێکى تایبەتى سەر بە پادشاى سعودییە نزیکەى 300 بەرپرسی سەربازى و مەدەنیان دەستگیرکردووە بە تۆمەتى گەندەڵى و دەستگیرکردنى ئەو کەسانەیش لێکدانەوەى جیاوازى لێکەوتووەتەوە.\nئاژانسەکانى هەواڵ بڵاویانکردەوە، ئەو بەرپرسانە گومانى ئەوەیان لێکراوە نزیکبن لە محەمەد بن نایفى شازادەى پێشووى نێنشینى سعودییەوە، کە هەفتەى پێشوو دەستگیرکرا.\nبەپێى زانیارییەکان ئەو بەرپرسانە پێشتر بە گەندەڵى تۆمەتبارکراون و دواى دەستگیرکردنى بن نایف دەستگیرکردنى ئەوانیش جێبەجێکراوە.\nهەفتەى پێشوو محەمەد بن نایف، ئەحمەد بن عەبدولعەزیز و چەند ئەندامێکى دیکەى شاهانەى سعودییە بە تۆمەتى ناپاکى دەستگیرکران.\nبەرپرسێكی دیكەی ئێران بە كۆرۆنا گیانی لەدەست دا\nتەقینەوەیەک لە خورماتوو ڕوویدا\nتركی فەیسەڵ: هێرشەكەی ئێران بۆ سەر ئەمریكا سیناریۆ بوو\nڕۆژنامەی گاردیان: لەسێدارەدانی بكوژانی خاشقچی وێنەی سعودییە پاكناكاتەوە


جێـگری سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا سه‌ردانی هه‌رێمی کوردسـتان ده‌کات\nی مانگی دوازده ٠١, ٢٠١١\nدوای سه‌ردانه دوو ڕۆژیـیه‌که‌ی بۆ شـاری به‌غدای پایته‌ختی عێراق، پاش نیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ پـێـنجشه‌ممه 1 ی کانونی یه‌که‌م جۆ بایدن جێـگری سه‌رۆکی ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له ڕێـگه‌ی فڕۆکه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌ربیل گه‌یشـته شـاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی کوردسـتانی عێراق.\nله فڕۆکه‌خانه هه‌ر یه‌ک له مه‌سـعود بارزانی سه‌رۆکی هه‌رێم و دکتۆر به‌رهه‌م سـاڵح سه‌رۆکی حکومه‌تی هه‌رێم و ژماره‌یه‌ک له به‌رپـرسـانی حکومی له پـێشـوازی جۆ بایدن و شـاندی یاوه‌ریدا بوون.\nبایدن له سه‌ردانه‌که‌یدا بۆ به‌غدا که پـێشـتر له‌گه‌ڵ سه‌رۆک کۆماری عێراق جه‌لال تاڵه‌بانی و سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق نوری ئه‌لمالیکی کۆبـبۆوه، ئه‌مڕۆش له هه‌ولێر له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی هه‌رێم و سه‌رۆکی حکومه‌تی هه‌رێم کۆبۆوه. باس له په‌یوه‌ندیـیه‌کانی نێوان ئه‌مه‌ریکا و عێراق و هه‌رێمی کوردسـتان کرا له دوای کشـانه‌وه‌ی هێزه سه‌ربازیـیه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له کۆتایی ئه‌م مانگه‌دا که دوا مانگی سـاڵی 2011 یه و ڕێـکه‌وتنێـکی دوو قۆڵی هه‌ردوولای ئه‌مه‌ریکایی و عێراقی له‌و باره‌یه‌وه مۆرکراوه.\nڕۆژی چوارشه‌ممه 30 ی یازده جۆ بایدن جێـگری سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا له شـاری به‌غدا ڕایگه‌یاندبوو که ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا پابه‌نده به به‌ڵێنی کشـانه‌وه‌ی هێزه سه‌ربازیـیه‌کانی له عێراق له کۆتایی ئه‌مسـاڵدا، به‌مه‌ش هه‌ردوولا قۆناغێـکی تازه له په‌یوه‌ندیـیه‌کانیان ده‌سـتپـێـده‌کات.\nسه‌ردانه‌که‌ی بایدن بۆ هه‌ولێر ته‌واوکه‌ری سه‌ردانه‌که‌ی بوو بۆ عێراق و چاوه‌ڕوان ده‌کرێت لێره‌وه به‌ره‌و وڵاتی تورکیا به‌ڕێبکه‌وێت.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 1:14 خوله‌كه.


له كه‌ركوك رۆژی دادپه‌روه‌ردی جیهانی به گردبونه‌وه‌یه‌ك یادكرایه‌وه\nله ژێر دروشمی (له پێناو دووباره‌نه‌بونه‌وه‌ی تاوانی جینۆساید.. ده‌بێت عێراق رێككه‌وتنامه‌ی رۆما واژوبكات)، تۆڕی هاوپه‌یمانی رێكخراوه كوردستانیه‌كان له پێناو دادگای تاوانی نیوده‌وڵه‌تی، له كاتژمێر (10)ـی سه‌ر له به‌یانی ئه‌مرۆ دووشه‌ممه (17/7/2017)، گردبونه‌وه‌یه‌كی به مه‌به‌ستی داواكردن له حكومه‌تی عێراق بۆ ئیمزاكردنی په‌یماننامه‌ی رۆما سازكرد.\nله‌و گردبونه‌وه‌دا، كه به بۆنه‌ی رۆژی دادپه‌روه‌ری جیهانی و به ئامانجی فشارخستنه سه‌ر حكومه‌تی عێراق بۆ راگه‌یاندنی به ئه‌ندامبوونی له دادگای تاوانی نیوده‌وڵه‌تی (ICC) له رێگه‌ی واژوكردنی له‌سه‌ر په‌یماننامه‌ی رۆما رێكخرابوو، تێدا كورته‌یه‌ك له‌سه‌ر تۆڕی هاوپه‌یمانی رێكخراوه كوردستانیه‌كان و ئامانجه‌كانی له‌لایه‌ن (هێمن حه‌سیب) ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی باڵای هاوپه‌یمانیه‌كه پێشكه‌شكرا و تییدا باسی له كاروچالاكیه‌كانی هاوپه‌یمانی رێكخراوه كوردستانیه‌كان له پێناو دادگای تاوانی نیوده‌وڵه‌تی و گرنگی واژكردنی په‌یماننامه‌ی رۆما له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی عێراقه‌وه له پێناو دڵنیابوونی گه‌ڵانی عێراق له دووباره‌نه‌بوونه‌وه‌ی تاوانه‌كانی جینوساید و جه‌نگ و دژه مرۆڤایه‌تی له ئاینده‌دا خسته‌روو.\nپاشان له‌لایه‌ن رۆژنامه‌نووس (ئازاد محه‌مه‌د) به‌یاننامه‌ی هاوپه‌یمانیه‌كه به زمانی كوردی خوێندرایه‌وه و تییدا داوكارییه‌كانیانی له رۆژی جیهانی دادپه‌روه‌ری خسته‌روو، كه خۆی له داواكردن له ده‌وڵه‌تی عێراق بۆ ئیمزاكردنی په‌یماننامه‌ی رۆما و ده‌ستگیركردنی تاوانبارانی تێوه‌گلاو به تاوانه نیوده‌وڵه‌تیه‌كان و پێشوازی نه‌كردن له هیچ كه‌سایه‌تیه‌كی هه‌رێمی و جیهانی، كه له‌لایه‌ن دادگای تاوانی نیوده‌وڵه‌تیه‌وه داواكراوبیت، به دوایدا له‌لایه‌ن ر‌وژنامه‌نووس (بورهان حاجی سلێمان) ده‌قی به‌یاننامه‌كه به زمانی عه‌ره‌بی خوێندرایه‌وه.\nئه‌مه‌و گردبونه‌وه‌كه، به ئاماده‌بوونی ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له چالاكوانان و رۆژنامه‌نووسان و رۆشنبیران و كه‌سایه‌تیه حیزبیه‌كان به‌ڕێوه‌چوو، نزیكه‌ی كاتژمێر ونیوێكی خایاند و له‌لایه‌ن رۆژنامه‌نووس و چالاكوان (ره‌وان تالیب)ـه‌وه به‌ڕێوه‌ده‌برا.\nجێی باسه، تۆری هاوپه‌یمانێتی رێكخراوه كوردستانیه‌كان له‌پێناو دادگای تاوانی نێوده‌وڵه‌تی له (30 / 3 / 2013) له شاری هه‌ولێر دامه‌زراوه و تائێستا (114) رێكخراوی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی پێكدێت و ئامانجی دروستكردنی فشاره له‌سه‌ر حكومه‌تی عێراق بۆ واژوكردنی په‌یماننامه‌ی رۆمای تایبه‌ت به دادگای تاوانی نیوده‌وڵه‌تی (ICC).\n 925 جار بینراوه\n7/17/2017 2:22:22 PM


دەزگای ئاسایش: ئەو چەكدارانەی لە بەمۆ بینراون گومان دەکرێت داعش-بن - RojNews\nدەزگای ئاسایش: ئەو چەكدارانەی لە بەمۆ بینراون گومان دەکرێت داعش-بن\nدەزگای ئاسایش ڕایدەگەیەنێت، کە ئەو چەکدارانەی لە بەمۆ بینراون گومان دەکرێت کە چەتەی داعش بن، ئاشکراشی دەکات دوای خۆدزینەوەیان ڕووبەڕووی هێزەكانی ئاسایش بونەتەوە و شەڕوپێكدادان ڕوویداوە و هەڵهاتوون.\nشەوی ڕابردوو هێزەكانی ئاسایشی شارەدیی بەمۆ لەگەڵ هێزێكی چەكدار ڕووبەڕووبونەوە، ئەمڕۆ ئاسایشی هەرێم ڕوونكردەوەی لە بارەی ئەو هێزە چەكدارەوە بڵاوكردەوە.\nلە سەرەتای ڕاگەیاندراوەکەی ئاسایشی هەرێمدا هاتووە: پاش لێكۆڵینەوە و وەرگرتنی ڕەزامەندی دادوەر، بە فەرمانی سەرۆكی دەزگای ئاسایشی هەرێم، ئێوارەی ڕۆژی 22 / 1 /2018 ئاسایشی گەرمیان، بنكەكانی ئاسایشی بەمۆ و مەیدان و دەربەندیخان ئۆپراسیۆنی كیوماڵكردنی ناوچەكەیان دەسپێكرد و توانیان شوێن و حەشارگەی چەكدارە نەناسراوەكان ئاشكرا بكەن، ڕووبەڕووی ژمارەیەك چەكداری نەناسراو بوونەوە، دوای ئەوەی داوایان لێكرا ناسنامەیان ئاشكرا بكەن و خۆیان ڕادەستی هێزەكانمان بكەن، بەڵام دوای خۆدزینەوەیان ڕووبەڕووی هێزەكانی ئاسایش بونەوە و شەڕوپێكدادان ڕوویدا و هەڵهاتن.\nئەوەش هاتووە کە: بەهۆی سەختی ناوچەكە هێزەكانی ئاسایشی گەرمیان بەردەوام بوون و پلانی خۆیان گۆڕی، سەرەتا شاخی بەمۆ كۆنتڕۆڵكراو پاشان توانرا حەشارگەكەیان ئاشكرابكرێت و دەسبگیردرێت بەسەر چەكێکی (بیكەیسی )و (دوو كڵاشینكۆف)و یەك فەردە (تیئێنتی) و 17 گولەی (ئارپیجی) و چەندین سندوقی فیشەك و مەوادی خۆراكی.\nلە بەشێکی دیکەی ڕاگەیانراوەکەدا ئاماژە بەوەش کراوە: بەپێی زانیارییەكانی دەزگای ئاسایشی هەرێم، چەكدارەكان گومانی تیرۆرستانی داعشیان لێدەكرێت و پێشتر زانیاری ورد هەبووە لەسەر جموجۆڵەكانیان لە ناوچەی حەمرین و لە ئێستاشدا هێزەكانی بەرێوبەرایەتی ئاسایشی گەرمیان، بەهاوكاری پۆلیسی گەرمیان و هێزێكی بەرگری و فریاكەوتنی دەربەندیخان بەردەوامن لە كیوماڵكردنی ناوچەكە و كۆنترۆڵكردنی سنوورەكە، كۆمەڵانی خەڵكیش دڵنیا دەكەینەوە كە شەونوخوون دەبین و بە گیانمان خاكی هەرێم دەپارێزین.


بافڵ جەلال تاڵەبانی: رۆژی شەهیدی یەكێتی بۆ ئێمە رۆژی وەفا و پابەندبوونمانە بە رێبازی خوێنی شەهیدان – پەڕە 27 – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » بافڵ جەلال تاڵەبانی: رۆژی شەهیدی یەكێتی بۆ ئێمە رۆژی وەفا و پابەندبوونمانە بە رێبازی خوێنی شەهیدانپەڕە 27\nرۆژی شەهیدی یەكێتی بۆ ئێمە رۆژی وەفا و پابەندبوونمانە بە رێبازی خوێنی شەهیدان و درێژەپێدان بەو خەباتەی لەبەردەم پەتی سێدارەدا دروشمی (كەم بژی و كەڵ بژی) بەرزكردەوە.\nلە بەرامبەر ئەم شكۆیەدا بەڕامانێكی قووڵەوە بەرەو داهاتوویەكی گەشتر هەنگاودەنێین و رەوتی رێكخستنەوەی ژیانی حزبایەتی پشتبەستوو بەم شكۆیە بەردەوامی پێدەدەین، یەكێتی یەكێتییەكەی مام دەبوژێنینەوە و لەبەرامبەر میللەت، كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان و تێكۆشەراندا بەڵێن دەدەینەوە وەفاداری ئەم بەرپرسیارێتییە بین و ئەم ئیرادەیە راوەستانی بۆنییە.\nبۆ ئەم قۆناغە و قۆناغی داهاتووش كە بەرهەمی خەباتی تێكۆشانی سەختی چەكداری، سیاسی و دبلۆماسییەكی سەركەوتوو بووە لە دروستكردنی كیانی خۆبەڕێوەبردنی هەرێمی كوردستان، كە پشكی شێری ئەو سەركەوتنە بەر یەكێتی و تێكۆشەر و شەهیدەكانی دەكەوێت، بۆیە یەكێتی حزبی سەركەوتنە.\nئەم حزبی سەركەوتنەش كۆڵنادات لە خەباتی نوێی دیموكراسی، پەرلەمانی و نەتەوەیی لە چوارچێوەی هەرێم و عیراقدا تا گەلەكەمان بە تەواوی مافەكانی دەگات و ژیانێكی خۆشگوزەران و شایستە بۆ كۆمەڵانی خەڵك مسۆگەردەكات، ئەم ئامانجەش بە پشتیوانی تاك بە تاكی گەلەكەمان بەدیدێت لە یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، بەهەمان دڵسۆزی و پەرۆشییەوە، كە لە هەموو وێستگەكانی خەباتدا لە یەكێتییەكەیان كردووە.\nسەری رێز و نەوازش بۆ شەهیدەكانمان دادەنەوێنین و لەبەردەم گڵكۆی بەرزیاندا بەڵێن دووپاتدەكەینەوە پارێزەری یەكێتی و یەكێتییەكان دەبین.


پـێشمەرگە و ڕێکخراوى بەدر لەسەر دادگایى‌کردنى هەشت پـێشمەرگە تۆمەتبارەکە ڕێککەوتن\nڕێکخراوى بەدر داواى ڕادەستکردنى هەشت پـێشمەرگە لە وەزارەتى پـێشمەرگە دەکات کە ئەو پـێشمەرگانە تۆمەتبارن بە کوشتن و بریندارکردنى دوو چەکدارى سەر بەو ڕێکخراوە، بەڵام وەزارەتى پـێشمەرگە داواکەى ڕێکخراوى بەدرى ڕەتکردووەتەوە.\nداواکردنى رادەستکردنى هەشت پێشمەرگەکە لەلایەن رێکخراوى بەدرەوە بۆ ئەوەیە تا ببرێنە بەغدا و لە دادگایەکى ئەو شارە دادگایى بکرێن ، بەڵام دواتر لەگەڵ وەزارەتى پێشمەرگە گەیشتوونەتە رێککەوتن لەسەر ئەوەى پێشمەرگەکان لەدادگایەکى سەربازى سەربە وەزارەتى پێشمەرگە دادگایى بکرێن نەک لەبەغدا.\nعەبدوڵا بۆر فەرماندەى میحوەرى خورماتووى هێزى پێشمەرگە، بەدەنگى ئەمریکاى راگەیاند"ئێمە رازین پێشمەرگەکان لەدادگاى هەرێم دادگایى بکرێن بەڵام رازى نابین بۆ دادگایى کردن ببرێنە بەغدا".\nلە ئێستادا هەشت پێشمەرگە تۆمەتبارەکە لە ناوچەیەکى نێوان ناحیەى نەوجول و گوندى خدر وەلى نزیک قەزاى خورماتوو لاى هێزێکى هاوبەشى رێکخراوى بەدر و هێزى پێشمەرگە دەست بەسەرن.\nعەبدوڵا بۆر وتى"ئێستا هەوڵ هەیە بۆ ئەوەى سوڵحى عەشایەرى بکرێت لەنێوان پێشمەرگەکان و کەس و کارى چەکدارە کوژراوەکەى رێکخراوى بەدر".\nبەپێى وتەى مەلا کەریم شکور بەرپرسى بازنەى حەمرین ى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان ، وەفدى رێکخراوى بەدر و هێزى پێشمەرگە لە سەر سێ خاڵ رێککەوتوون بۆ چارەسەرکردنى کێشەى کوژرانى چەکدارەکەى بەدر ، بەڵام رێکەوتنەکە رێکەوتنى زارەکى بووە نەک رێکەوتنى نوسراو.\nمەلا کەریم شکور بەدەنگى ئەمریکاى راگەیاند"بەپێى رێکەوتنەکە کەس و کارى پێشمەرگەکان سەردانى ماڵى چەکدارە کوژراوەکەى بەدر بکەن و رێکبکەون ، هەروەها چەکدارە کوژراوەکە بەشەهید هەژمارد بکرێت و هەشت پێشمەرگەکەش لە دادگایەکى سەربازى سەر بە وەزارەتى پێشمەرگە دادگایى بکرێن".


نوێترین لێدوانی تۆخێل لەبارەی پێکانی نێیمار و مباپێ – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/نوێترین لێدوانی تۆخێل لەبارەی پێکانی نێیمار و مباپێ\nنوێترین لێدوانی تۆخێل لەبارەی پێکانی نێیمار و مباپێ\nبۆتان لوقمان 2018/11/25\nتۆماس تۆخێل گەشبینە بەوەی مباپێ و نێیمار تاکو رۆژی چوارشەممە بە تەواوەتی بۆ یاریکردن ئامادەبن و پێیوایە بەرامبەر لیڤەرپوول یاریی دەکەن.\nتۆماس تۆخێلی راهێنەری پاریس سانجێرمانی فڕەنسی لە لێدوانێکی بۆ بەرنامەی تێلیفووتی بەناوبانگی کەناڵی یەکی فڕەنسی رایگەیاند، ئەمڕۆ شەممە کیلیان مباپێ و نێیمار داسێلڤا بە تەنیا دەستیان بە راهێنانەکان کردەوە و پێشبینی دەکەم تاکو چوارشەممە بە تەواوەتی بۆ یاریکردن ئامادە بن و پێموایە بۆ یاریی لیڤەرپوول ئامادە دەبن.\nمباپێ و نێیمار هەفتەی رابردوو لە یاریی هەڵبژاردەکانیان تووشی پێکان بوون، مباپێ لە یاریی فڕەنسا و ئۆرۆگوای لە شانی تووشی پێکان بوو، نێیماریش بەرامبەر کامیڕۆن تووشی پێکان بوو، بەمهۆیەوە شەوی رابردوو بەرامبەر تۆلۆز یارییان نەکرد، کە پی ئێس جی بە گۆڵێکی کاڤانی بردییەوە.\nرۆژی چوارشەممە پاریس سانجێرمان لە یارییەکی چارەنووسساز میوانداریی لیڤەرپوول دەکات، کە لیڤەرپوول بە کۆکردنەوەی شەش خاڵ پیشەنگی کۆمەڵەی سێیەمی گرتووە و پاریس سانجێرمانیش بە کۆکردنەوەی پێنج خاڵ سێیەمە.


۱۸۰ ملیون دۆلار پاره‌ی خانه نشینکردنی ناودێری ترامپ بۆ وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه\nرێکس ته‌یلێرسن که له لایه‌ن دانێلد ترامپه‌وه بۆ پۆستی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریکا ناودێر کراوه بۆ بڕینی هه‌ر چه‌شنه پێوه‌ندیێک له‌گه‌ڵ کۆمپانیای نه‌وتی ئێگزان موبێل که تا ماوه‌یێک پێش ئێستا سه‌رۆکی بوو، له لایه‌ن ئه‌و کۆمپانیاوه خانه‌نشین ده‌کرێت و بۆ پاداشی خزمه‌تیشی له‌و کۆمپانیا ۱۸۰ ملیون دۆلار وه‌رده‌گرێت.\nکۆمپانیای ئێگزان ده‌ڵێت به‌م شێوه‌یه هه‌رچه‌شنه پێوه‌ندیێکی ئێگزان له‌گه‌ڵ ئاغای ته‌یلێرسن ده‌بڕدرێت و ئه‌گه‌ری هه‌ر چه‌شنه دژایه‌تیێکی به‌رژه‌وه‌ندی له‌ناو ده‌چێت. ئه‌م کۆمپانیا بڕیاری دانی دوو ملیون پشک به ئاغای ته‌یلێرسن هه‌لده‌وه‌شێنێته‌وه و ئه‌م بره پووڵه که پاداشی ڕێکس ته‌یلێرسنه ده‌خرێته حیسابێکی بانکی سه‌ربه‌خۆ به ناوی خۆیه‌وه.\nته‌یلێرسن ڕۆژی ۳۱ی مانگی پێشوو کۆمپانیای ئێگزان مۆبیلی جێ هێشت و وازی له کاری ئه‌وێ هێنا. پێشتر هه‌ندێک له چاودێران ئه‌و پرسیاره‌یان هێنا گۆڕێ که ئه‌گه‌ر ئاغای ته‌یلێرسن به‌رژه‌وه‌ندی وه‌ک پشک له کۆمپانیای ئێگزان مابێت ئه‌گه‌ری ئه‌وه هه‌یه له کاتی ده‌سه‌ڵاتداری وه‌ک وه‌زیری ده‌ره‌وه به‌رژه‌وه‌ندی خۆی یان کۆمپانیاکه‌ی بخاته پێش به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مه‌ریکاوه.\nته‌مه‌نی ته‌یلێرسن ۶۴ ساڵه و بۆ ماوه‌ی ۴۰ ساڵ له ئه‌مه‌ریکا، یه‌مه‌ن و ڕووسیا بۆ ئێگزان ئیشی کردوه. ئه‌م کابرایه ۴۰ ساڵ له‌مه‌و پێش وه‌ک مۆهندێسی به‌رهه‌م هێنان له ئێگزان وه‌رگیرا و له کۆتایی‌دا له ساڵی ۲۰۰۶ بوو به به‌رپرسی گشتی ئه‌م کۆمپانیا نه‌وتیه.


یادێكی مەهـئاباد "مەهاباد"\nتاريخ: ۱۳۹۷ شنبه ۱۳ بهمن ساعت ۲۲:۴۸ بازدید: 821 نظرات: 0 کد مطلب: 10582\nبڵاوکردنەوەی: سەلاحەدین ئاشتی\nمەهـئاباد، ناوێكی خۆشی خۆمانە و ئێرانییانەیە، كە چەندێك گۆڕیبوویانە سەر توركی، پێیان ئەگوت "صاوجبولاق" [واتە] كانیی سارد؛ ناوێكی ساردوسڕ!\nوە ئەنجا ئێمە جارێك لە خدمەت "شێخ محەممەدی موفتی" و "شێخ مستەفای نەقیب"دا بە كارێكی سیاسی و ئایینی چووبووین.\nكچێكی ئەرمەنی و تەبەعەی ئینگلیز كە زۆر دەوڵەمەند بوو، بە هیدایەتی خوایی لە خەودا موسوڵمان بووبوو، ڕایكردبوو بێتە خاكی عوسمانی. خدمەتكارێكی خۆیان كە ناوی "عەزیز" بوو، لەگەڵ خۆی هێنابووی، تا گەیشتبوونە مەهـئاباد. لەوێ حكوومەتی ئێران بە تەضییقاتی (۱) ئینگلیز ڕێی لێ بەستبوون؛ خۆیان هاویشتبووە شەهبەندەرخانەی عوسمانی. شابەندەر، گاورێكی مووسڵی بوو، هاتبوو بیداتەوە بە ئێران. "قالەی عەزەشەكە"ی خەڵكی ئێرە، جاڕی بە شارا دابوو كە موسوڵمان بەزۆر ڕادەكێشن. مەهـئابادی ورد و درشت دەورەی شەهبەندەرخانەیان دابوو، شابەندەر بكوژن؛ ڕایكردبوو. ئەوانیش کچەیان نەدا بەدەستەوە، بەرامبەر بە هەموو قووەتی ئێران وەستابوون. حکوومەتی ئێران دوازدە فەوجی سەرباز و "سالاروددەولە"ی مامی شای ناردبوو. "سەعیدپاشا"ی ئێمە ناظیر خاریجییە بوو(۲)، عەرزی سوڵتان "حەمید"ی كردبوو كە لە "سولەیمانی"یەوە هەیئەتێك بچن بۆ ئەم ئیشە. ئیرادەی دەركرد كە لێرەوە ئەو زاتانە بچێ. ئەوسا من فارسیم باش ئەزانی، لە خدمەت نەقیب‌دا چووم. شەوی جەژنی قوربان بە سەلەف گەیشتینە بەر مەهـئاباد، بەڵام دوازدە فەوج بە دوازدە ڕیز دەوری شاریان دابوو. سالاروددەولە، خەبەری نارد بێنە لای من، جارێ نابێ بچنە شار.\nهەر وا لە بیرمە دەمەوبەیان شێخ مستەفا سەڵایێكی بەو دەنگە خۆشەی خۆیەوە كرد، (ئاخ گڵە كوێربی!). (۳) پاش نوێژ، سوار بوو، بانگی كرد: "یاران دوام كەون، تیپی لەشكر ئەدڕین، ئەچینە شارەوە." خوا شاهیدە، ئەو ڕۆژە سوارەی ئەم كوردەم وەك نەڕەشێڕ ئەهاتە بەرچاو، كە بخوڕێ و هەڵمەت بەرێ؛ گریانم ئەهات. ناچار سالاروددەلە خۆی بە پێیان هاتە سەر ڕێمان، وتی: "هیچ بەربەڵستێك نییە، لادەنە خێوەتەكەی من، چایێك بخۆینەوە. خۆم لە تەكتانا دێم." بەیانی كە چووینە شارەوە، ئای لەو زەمزەمە و جونبوش و شیربازی و ئازاییی مەهـئابادییە! وای لەو دەستە سوارەی كوردە كە نەقیب هێنابوویی! زۆرتریان شێخانی گۆپتەپە و سوارەی هەمەوەند بوون؛ لەشكری دوازدەهەزاریی سالاروددەولەیان بە ڕستە هەنجیر ئەزانی!\n۱- تین بۆ هێنان، تەنگەتاو کردن.\n۲- مەبەستی سەعیدپاشای خەندان و باوکی شەریف‌پاشای خەندانە. شەریف‌پاشا نوێنەری کورد بوو لە کۆنفرانسی ئاشتیی پاریس. بنەماڵەی سەعید پاشا خەڵکی سولەیمانی بوون و پاش ڕووخانی حکوومەتی بابان پەڕیوەی ئیستانبووڵ بوون و لەوێ خوێندوویەتی و پێگەیشتووە و بۆتە نازیر خاریجییە، واتە هەمان وەزیری کاروباری دەرەوە.\n۳- بە باری ئەدەبی‌دا دەبێتە رستەی نزایی. لە موکریان ئای/ ئەی/ هەی گڵە مەرگت بێ باوترە و لەگەڵ ئاخ گڵە کوێر بێ هاوواتان. دەربڕینی ئەوپەڕی پەرۆشییە پاش نەمانی خۆشەویستێک.\nپیرەمێرد( ۱۸٦۷- ۱۹۵۰)، لە جەنگەی سەفەرەکەی‌دا بۆ سابڵاغ (مەهاباد) ۲۴ ساڵانە بووە. ئەم وتارەی لە لاپەڕە ۴ی ژمارە ۸۱٦ی ڕۆژی ۱۰/ ۱/ ۱۹۴٦ی ڕۆژنامەی"ژین"دا نووسیوە. برای گەورەم مامۆستا سدیق ساڵح بە دیاری بۆی ناردم و به ڕێنووسی ئێستا نووسیمەوە و وەک بابەتێک ئامادەم کرد بۆ بڵاوکرانەوە.\nبەپێی نووسینی ڕێزدار محەممەدڕەزا داودی، گرینفیڵد کۆنسوولی پێشووی بریتانیا بووە و ماوەیەکی زۆر لە کوردستان ژیاوە و کەوتۆتە شوێن کاروباری بازرگانی. پاشان ژنێکی ئەرمەنیی هێناوە و کچێکی لێی بووە و ناوی ناوە "کاتی"، کە دەبێتە هەمان کچە هەرمەنی (ئەرمەنی). گرینفیڵد هەر لە موکریان گیرساوەتەوە و دێی "سەراوڕەحیم‌خان"ی کڕیوە و لێی بۆتە ئاغا و دەبێ چەند پارچە مڵکی دیکەشی کڕیبێ. ئەو عەزیزەی پیرەمێر باسی دەکا پیاوی خانەوادەی گرینفیڵد و باوکی میرزا خەلیل بووە. کاتی خۆی میرزا خەلیلی کوڕی عەزیزبەگ بۆتە موباشیری سەیفولقوززات. قەومانی ڕووداوەکە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ۱۳۰۸ی کۆچی/۱۸۹۱ی زایینی. کاتی گرینفیڵد دوای موسوڵمان بوونی ناوی خۆی گۆڕیوە بە فاتمە (فاتم).\nماجرای دختر گرین‌فیلد (کچە هەرمەنی) در مهاباد، تحقیق و تٲلیف: محمدرضا داودی، صص ۹-۱۱ و ۳۵-۴۲، چاپ اول ۱۳۷۱.\n٭٭٭ ئەم بابەتە ساڵی ۱۳۹۷، لە ژمارە ۲۰۷ی گۆڤاری مەهاباددا چاپ کراوە.


ئەمڕۆ خۆپیشاندان لەهەرێم دەستپێدەكاتەوە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو كوردستان هەواڵ ئەمڕۆ خۆپیشاندان لەهەرێم دەستپێدەكاتەوە\nئەمڕۆ خۆپیشاندان لەهەرێم دەستپێدەكاتەوە\nپرس میدیا 4/22/2020 09:16:00 am سڵایدشۆو, كوردستان, هەواڵ,\nئەمڕۆ خۆپیشاندان بۆ داواكردنی مووچە دەستپێدەكاتەوە و ئەنجومەنی فشار داوا دەکات مووچەخۆران بەشداریی تێدا بکەن.\nدوێنێ نوێنەرانی ئەنجومەنی فشار لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەنووسیدا لە شاری سلێمانی رایانگەیاند: بەهۆی دواكەوتنی دابەشكردنی مووچەی مانگی یەکی ئەمساڵ، ئەمڕۆ لە پێش پەروەردەی رۆژئاوای شاری سلێمانی خۆپیشاندان دەستپێدەکەنەوە.\nشنە عەلی، ئەندامی ئەنجومەنی فشار لە کۆنگرە رۆژنامەنووسییەکدا رایگەیاند، لەسۆنگەی بەرپرسیارێتییان كە بەڵێنیان دابوو لەسەر داوا رەواكانی خەڵك بەردەوام بن بۆ ئەوەی جارێكی دیكە هیوا بگەڕێننەوە بۆ نێو كانیاوی ژیانی بێهیوایی، بۆ ئەو مەبەستە یاداشتێكیان ئاڕاستەی دەسەڵات كرد لەپێناو خۆشگوزەرانی و رایانگەیاندبوو ئەگەر تا وەڵام نەدرێنەوە ئەوا هەڵوێستی تریان دەبێت.\nئەو ئەندامەی ئەنجومەنی فشار، راشیگەیاند، بڕیاریان داوە کە ئەمڕۆ سێ چوارشەممە ٢٢ی نیسان پەیامەكەیان لەڕێگەی ناڕەزایی جەماوەریی فراوانەوە، لەبەردەم پەروەردەی رۆژئاوا بگەیەنن.\nBy پرس میدیا at 4/22/2020 09:16:00 am


حەسەن خەیری کێ بوو؟! ئەم خائینە بناسن\nدادگای گەل و مێژوو » تاوانبارانی دیکە\nThursday, 07.05.2018, 19:44\nساڵی 1923 نوێنه‌ری توركیا له ڕێككه‌وتنی لۆزان كه ویستیان ڕێككه‌وتننامه (په‌یماننامه) له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانی وڵاتانی ئه‌وروپادا واژۆ بكه‌ن، رووبه‌ڕووی به‌رهه‌ڵستی نوێنه‌رانی وڵاتانی ئه‌وروپا بوونه‌ته‌وه، نوێنه‌رانی ئه‌وروپا رازی نه‌بوون رێككه‌وتننامه‌كه واژۆ بكه‌ن ووتیان له‌خۆرهه‌ڵاتی توركیا كورد و خاكی كورد هه‌یه، ئه‌گه‌ر ئێمه رێككه‌وتننامه‌كه واژۆ بكه‌ین كورده‌كان چیان به‌سه‌ردێت؟\nوه‌فده‌كه‌ی توركیا له‌وه‌ڵامدا ووتیان: توركیا به‌ته‌نها ده‌وڵه‌تی توركه‌كان نییه، به‌ڵكو توركیا بۆ كورد و توركه ئه‌م دوو گه‌له بڕیاریانداوه پێكه‌وه بژین، به‌ڵام ئه‌وكات نوێنه‌رانی ئه‌وروپا به‌م قسانه‌ی وه‌فدی توركیا باوه‌ڕیان نه‌كرد.\nسه‌رۆكی وه‌فدی توركیا له‌و ڕێككه‌وتنه (عیسمه‌ت پاشا) هاواری بۆ مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك برد و ووتی: ئه‌گه‌ر فریا نه‌كه‌ویت ده‌وڵه‌تی كوردی دروست بووه، ده‌بێت كارێكی وا بكه‌یت بۆ ئه‌وروپییه‌كان بیسه‌لمێنێت كه كورد و تورك پێكه‌وه ده‌ژین بۆئه‌وه‌ی په‌یماننامه‌ی (سییڤه‌ر) هه‌ڵبوه‌شێنینه‌وه.\nمسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك بانگی كوردێكی شاری ده‌رسیمی كرد ناوی(حه‌سه‌ن خه‌یری) بوو، داوای لێكرد رۆژی دوایی به‌رگی كوردی بپۆشێت و له‌گه‌ڵی بچێت بۆ په‌رله‌مان بۆ ئه‌وه‌ی پیشانی رۆژنامه‌نووسان و وه‌فدی وڵاتانی دیكه بدات كه حكومه‌تی توركیا كورد و به‌رگی نه‌ته‌وه‌یی و زمان و كه‌لتووری كوردانی په‌سه‌ند كردووه.\nژنه‌كه‌ی حه‌سه‌ن خه‌یری زۆر لێی ده‌پاڕێته‌وه كه ئه‌و كاره نه‌كات و خیانه‌ت له گه‌لی كورد نه‌كات به‌ڵام حه‌سه‌ن خه‌یری به‌گوێی ناكات.\nچه‌ند جارێك (حه‌سه‌ن خه‌یری) به‌جلی كوردییه‌وه ده‌چوو بۆ په‌رله‌مانی توركیا و هاواری ده‌كرد كه كورده‌كان نایانه‌وێت جیاببنه‌وه، پاشان ئه‌تاتورك داوای لێكرد ته‌له‌گرافێكی له‌و جۆره ره‌وانه‌ی (لۆزان) بكات، حه‌سه‌ن خه‌یری به‌گوێی كردو به‌ڵگه‌ی حاشاهه‌ڵنه‌گری دایه ده‌ست هه‌موو نوێنه‌رانی ڕێككه‌وتنی (لۆزان) بۆیه ئه‌وانیش رێككه‌وتننامه‌كه‌یان واژۆ كرد و ده‌وڵه‌تی كوردی درووست نه‌بو.\nپاش ماوه‌یه‌كی كه‌م به‌فه‌رمانی ئه‌تاتۆرك (حه‌سه‌ن خه‌یری) ده‌ستگیركراو ره‌وانه‌ی دادگای ئیستیقلال كرا، له دادگا (خه‌یری) به‌جوداخوازی و له‌به‌ركردنی جلی كوردی له‌ناو په‌رله‌مان تاوانبار كرا، هه‌رچه‌ند حه‌سه‌ن خه‌یری گوتی: من ئه‌و كاره‌م بۆ ڕێگریكردن له سه‌ربه‌خۆیی كورد كرد و ته‌له‌گرافم نارد بۆ لۆزان و ڕێككه‌وتنی (سییڤه‌ر)م هه‌ڵوه‌شانده‌وه، دادگاش له‌وه‌ڵامدا ووتی: ده‌زانین ڕێگریت كرد له سه‌ربه‌خۆیی كورد به‌ڵام له‌به‌ركردنی جلی كوردی له‌ناو په‌رله‌مانی توركیا پێشێلكردنی ده‌ستوره، دادگا حوكمی له‌سێداره‌دانی سه‌پاند به‌سه‌ر حه‌سه‌ن خه‌یری دا.\nسه‌ره‌نجام لێیان پرسی دوا خواستت چییه؟ حه‌سه‌ن خه‌یری هاواری كردو گوتی: له‌شوێنێكدا به‌خاكم بسپێرن (قه‌بره‌كه‌م) له سه‌ر ڕێگای كورده‌كان بێت بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر كوردێك قه‌بره‌كه‌م ببینێت و تف بارانم بكات.\n# بەسوپاسەوە لە ئەکاونتی به رێز مفید هاشم وەرگیراوە\nئەوەی لەپێناو کۆمەڵگەیەکی دواکەوتوو شۆڕش دەکات، وەکو ئەوە وایە ئاگر لە جەستەی خۆی بەردات\nحكومەتی هەرێم بەشێوەیەكی نهێنی دەستكاری پاشەكەوتی مووچەی پلە باڵاكانی كردووە\nجونیەتی ژەهرخواردکردنی ئیدریس بارزانی


ژماره‌یه‌ك په‌رستار له سنوری كه‌ركوك ده‌ستگیركرا كه چاره‌سه‌ری برینداره‌كانی داعشیان كردوه Kirkuk TV\nژماره‌یه‌ك په‌رستار له سنوری كه‌ركوك ده‌ستگیركرا كه چاره‌سه‌ری برینداره‌كانی داعشیان كردوه\n08:15 - 2021-07-15\nئاژانسی هه‌واڵگریی وه‌زاره‌تی ناوخۆی عیراق، ده‌ستگیركردنی 8 تیرۆرستی سه‌ربه تاقمی تیرۆرستی داعشى له سنووری پارێزگای كه‌ركوك راگه‌یاند، كه به‌شدارییان له په‌لاماره‌كانی ئه‌و تاقمه بۆسه‌ر هێزه ئه‌منییه‌كان كردوه‌و برینداره تیرۆرسته‌كانشیان له‌نێو نه‌خۆشخانه‌كانی شاره‌كه چاره‌سه‌ر كردوه.\nله راگه‌یه‌ندراوێكدا، هه‌واڵگریی وه‌زاره‌تی ناوخۆی عیراق، ئاماژه‌ی بۆئه‌وه‌ش كردوه، كه له هێرشێكی پێشوه‌خته‌دا، هێزه ئه‌منییه‌كان ئۆپراسیۆنێكیان بۆسه‌ر پاشماوه‌كانی تاقمی تیرۆرستی داعش له سنووری كه‌ركوك، ئه‌نجامداوه‌و 8 تیرۆرست له‌و ئۆپراسینه‌دا ده‌ستگیركراون.\nباسی له‌وه‌شكردوه، ئه‌و تیرۆرستانه، له لێكۆڵینه‌وه‌كاندا، دانیان به‌وه‌دا ناوه، كه به‌شدارییان له په‌لاماره‌كان بۆسه‌ر هێزه ئه‌منییه‌كان كردوه.\nروونشیكردوه‌ته‌وه، كه ژماره‌یه‌ك له‌و تیرۆرسته ده‌ستگیركراوانه، دانیان به‌وه‌دا ناوه، كه ئه‌و برینداره تیرۆستانه‌یان له نێو نه‌خۆشخانه‌كانی شاره‌كه چاره‌سه‌ركردوه، كه له په‌لاماره‌كانیان یان له هێرشی هێزه ئه‌منییه‌كاندا برینداربوونه.


ئۆپەراسیۆنی سوپای سوریا لە بیابانەکانی ئەو وڵاتە؛ زیاتر لە ٨٠ داعشی کوژران و برینداربوون - هەواڵەکانی جیهانی ئیسلام\nئۆپەراسیۆنی سوپای سوریا لە بیابانەکانی ئەو وڵاتە؛ زیاتر لە ٨٠ داعشی کوژران و برینداربوون\nهه‌ینی 25 حوزه‌یران 21 - 20:40\nهەواڵەکانی جیهانی ئیسلام: بە ئامانجی پاراستنی ناوچە بیابانییەکانی سوریا و کێوماڵکردنی لە تیرۆرستانی داعش، سوپای ئەو وڵاتە بە هاوکاری هاوپەیمانانی زنجیرە ئۆپەراسیۆنێکیان لە بیابانەکانی سوریا ئەنجام دان.\nئۆپەراسیۆنی سوپای سوریا و هێزە هاوپەیمانەکانی لە هەفتەکانی رابردوو بە ئامانجی پاراستن و کێوماڵکردنی ناوچە بیابانییەکانی سوریا و ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ شانە نوستووەکانی تیرۆریستانی داعش و لەناوبردنی حەشارگەکانیان بە شێوەیەکی جیدتر و فراوانتر لە جارانی پێشوو ئەنجام درا.\nلە چەند ڕۆژی رابردوو زیاتر لە ٦٠ هێرشی ئاسمانی لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانی سوریا و روسیا دژ بە حەشارگەکان و گربوونەوەکانی تیرۆرستانی داعش ئەنجام دراوە کە لەگەڵ کۆی هێرشە زەمینییەکان زیاتر لە ٨٠ کەس لە تیرۆرستانی داعش کوژراون و برینداربوون. لەلایەکی دیکەوە سەرچاوە خۆجێییەکان لە گیان لەدەستدانی ٢ سەربازی سوپای سوریا و برینداربوونی ٧ی دیکە لە بۆسەیەکی داعش هەواڵیان داوەتەوە.\nئەم هەنگاوانەی سوپای سوریا دوای ئەوە دێت کە هێرشەکانی داعش دژ بە خەڵکی سڤیل و هێزەکانی ئەو وڵاتە لە ناوچەکانی حەما و حومس و ڕەقە ڕووی لە زیادبوون کردووە. لە هەفتەکانی رابردوو چەندین کەس لە هێزەکانی سوپا و بەرگری نیشتمانی سوریا لە ناوچەکانی ئاماژە پێ کراو بە هۆی تەقینەوەی مین و بۆمبی چێندراوی داعش کوژراون و برینداربوون.\nتا ئێستا ژمارەیەک لە حەشارگەیەکانی داعش لە باکوری ڕۆژئاوای تەدمور دۆزراوەتەوە و ئۆپەراسیۆنەکان بەردەوامن.\nداعش روسیا سوریا


پارلامەنتۆیا ئیراقێ ل سەر دەرخستنا ھێزێن ئەمەریکایێ دجڤە - دارکا مازی\nپارلامەنتۆیا ئیراقێ ل سەر دەرخستنا ھێزێن ئەمەریکایێ دجڤە\nپارلامەنتۆیا ئیراقێ ئیرۆ وێ بجڤە و ئالیێن شیعە ژی ھەول ددن یاسایەکێ پەسەند بکن کو ھێزێن ئەمەریکایێ ژ ئیراقێ بێن دەرخستن.\nرێخستنا بەدر کو هادی عامری سەرکرداتیا وێ دکە داخوازێ دکە، ئەو جڤین ب ئاوایێ ڤەکری برێڤە بچە.\nتێ پێشبینیکرن بەشەکی زێدە ژ فراکسیۆنێن کوردستانی و بەشەک ژ سوننەیان دەنگ ژ بۆ دەرخستنا ھێزێن ئامەریکایێ ل ئیراقێ نەدن.\nجڤینا ئیرۆ یا پارلامەنتۆیا ئیراقێ ژ بۆ گۆتووبێژکرنا بنپێکرنا سەروەریا ئیراقێ یە ژ ئالیێ ولاتێن بیانی ڤە ب تایبەتی ئەمەریکایێ، پشتی وێ ئێریشا ئەمەریکایێ ل بەغدایێ پێک ئانی و بوو سەدەما کوشتنا فەرماندارێ فەیلەقا قودس یا سوپایێ پاسدارێن ئیرانێ قاسم سولێیمانی و جیگرێ سەرۆکێ دەستەیا ھەشدا شەئبی، ئەبوو مەھدی مووھەندس و چەند فەرماندارێن دن یێن ئیرانی و ھەشدا شەئبی، ل سەر رێیا فرۆکەخانەیا ناڤدەولەتی یا بەغدایێ.\nوێ د جڤینا پارلامەنتۆیێ دە “رەشنڤیسا پرۆژە بریارەکێ ژ بۆ دەرخستنا ھێزێن ئەمەریکایێ ژ ئیراقێ وەرە ئامادەکرن، بۆ ڤێ مەبەستێ زیدەتر ژ 160 ئیمزایێن پارلامەنتەران ھاتنە کۆمکرن.\nتێ پێشبینیکرن پارلامەنتۆیا ئیراقێ دەست ب خوەندن و پەسەندکرنا رەشنڤیسا پێشنیار-یاسایا دەرخستنا ھێزێن بیانی ژ ئیراقێ بکە، ژبەرکو رێکەفتنا ستراتیژیک د ناڤبەرا ئیراق و ئەمەریکایێ دە ھەیە، لەورا دڤێ ب یاسایێ ئەو رێکەفتن بێ ھلوەشاندن، د دەمەکێ دە بەرێ فراکسیۆنێن شیئە ھەولا پەسەندکرنا پێشنیار-یاسایا دەرخستنا ھێزێن بیانی ژ ئیراقێ دابوو و مەبەستا سەرەکی ژی، دەرخستنا ھێزێن ئامەریکایێ یە ژ ئیراقێ، پەسەندکرنا ڤێ پێشنیار-یاسایێ پێتڤی ب دەنگێن پرانیا ئەندامێن پارلامەنتۆیێ ھەیە، واتە دەنگێ 165 پارلامەنتەر، د دەمەکێ دە کو 177 ئەندامێن پارلامەنتۆیا ئیراقێ شیئە نە و تێ پێشبینیکرن بەشەکی زێدە ژ فراکسیۆنێن کوردستانی و بەشەک ژ سوننەیان دەنگ بۆ دەرخستنا ھێزێن ئەمەریکایێ نەدن.\nتێ زانین کو حیزب الله یا ئێراقی گەف ل هەر یەک ژ فراکسیۆنێن کوردی و سوننە کرنە کو بەشداری روونشتنا پارلەمنتۆیا ئیراقی ببن ژ بۆ دەرکرنا پرۆژە یاسایا دەرکرنا هێزێن بیانی لسەر خاکا ئیراقی، بەرەڤاژی هەر فراکسیۆن یان پارلەمانتارەک کو بەشداری روونشتنێ نەبە وێ وەکە خائین وەرە ناسکرن.\nچاڤدێرێن سیاسی ڤێ گەفا حیزب الله وەکە گەفەک لسەر دیمۆکراسیەتێ دبینن و رادگهینن نابە تو گڤاشەک لسەر تو فراکسیۆن یان ئەندام پەرلەمانەکێ هەبن ژ بۆ بریاردان لسەر پرۆژە یاسایەکێ د ناڤا پارلامەنتۆیێ دە.


ئاكشن - جه‌نگی 10/7.1\nئاكشن - جه‌نگی\nتک تیرانداز (٢٠٢١)\nئه‌نیمه‌یشن - سه‌ركێشی - ئاكشن 10/6.7\nئه‌نیمه‌یشن - سه‌ركێشی - كۆمێدی 10/7.1\nئاكشن - درامی 10/6.2\nئاكشن - سه‌ركێشی - خه‌یاڵی 10/6.1\nدرامی - مۆسیقا 10/6.9\nدرامی - مۆسیقا\nپری سا (2021)\nئاكشن - سه‌ركێشی - كۆمێدی 10/7.5\nئاكشن - سه‌ركێشی - كۆمێدی\nكۆمێدی - درامی 10/6.6\nجهان با من برقص (2019)\nئاكشن - تاوانكاری - درامی 10/5.6\nئاكشن - سه‌ركێشی 10/6.2\nكۆمێدی - درامی 10/7.1\nكۆمێدی - خێزانی 10/6.4\nكۆمێدی - خێزانی\nئاكشن - تاوانكاری - خه‌یاڵی - 10/6.9\nئاكشن - تاوانكاری - خه‌یاڵی -\nئاكشن - درامی 10/8.0\nسه‌ركێشی - خێزانی - خه‌یاڵی 10/6.2\nسه‌ركێشی - خێزانی - خه‌یاڵی 10/6.4\nدرامی - خه‌یاڵی - ڕۆمانسی 10/4.1\nدرامی - خه‌یاڵی - ڕۆمانسی\nسراسر شب (٢٠١٨)\nسه‌ركێشی - خه‌یاڵی 10/7.8\nئاكشن - سه‌ركێشی - خه‌یاڵی 10/6.6\nدرامی - ڕۆمانسی 10/6.8\nروسری آبی (1995)\nسه‌ركێشی - درامی 10/7.0\nسه‌ركێشی - درامی\nئاكشن - سه‌ركێشی - تاوانكاری 10/7.1\nئاكشن - سه‌ركێشی - تاوانكاری\nئاكشن - درامی 10/4.5\nسه‌ركێشی - كۆمێدی - خه‌یاڵی - ترسناك 10/5.2\nسه‌ركێشی - كۆمێدی - خه‌یاڵی - ترسناك\nدرامی - ڕۆمانسی 10/\nسه‌ركێشی - كۆمێدی - خه‌یاڵی - ترسناك 10/5.6\nكۆمێدی - ڕۆمانسی - درامی 10/6.9\nكۆمێدی - ڕۆمانسی - درامی\nكۆمێدی - خه‌یاڵی - ترسناك 10/4.8\nكۆمێدی - خه‌یاڵی - ترسناك\nگەشتێکی ڕێکخراو بۆ دوورگەیەکی دوور بۆ لێکۆڵینەوە لە نھێنی پشت نەمانی براکەی، بەزووی کۆتای دێت بە ڕووبەروبوونەوەی زیاتر لەوەی کە سەودای لەسەر کردووە.\nلەسەر زەویەکی وێرانە، ڕۆبۆتێک کە دروستکراوە بۆ پارێزگاریکردن لە ژیانی سەگە خۆشەوستەکەی دروستکەرەکەی، فێری ژیان، خۆشەویستی، ھاوڕێیەتی و ھەموو ئەو شتانە دەبێت کە پێویستن بۆ مرۆڤ.\nدرامی - ڕۆژئاوایی\nکاتێک چەتەیەک دوژمنەکەی لە زیندان ڕزگاری دەبێت، کۆمەڵەکەی کۆدەکاتەوە تاوەکو تۆڵە بکاتەوە.\nئه‌نیمه‌یشن - ئاكشن - سه‌ركێشی\nکاتێک (پیچ) ڕۆحێکی ئەھریمەن دەگەڕێتەوە ھەسارەی زەوی بۆ ھێرش کردنە سەر منداڵان و دەستگرتن بەسەر جیھان، گروپێک لە پارێزگارە نەمرەکان بە توانای زۆر تایبەتەوە ھێزەکانیان یەک دەخەن بۆ پارێزگاری لە منداڵان\nتاوانكاری - ئاكشن - كۆمێدی\nدزێک کە ئەڵماسێکی دزیووە دوای ماوەیەک کە لەزیندان ئازاد دەبێت، دەگەڕێتەوە ئەو شوێنەی کە ئەڵماسەکەی تێدا شاردووەتەوە، بەڵام توشی شۆک دەبێت کە دەبینێت شوێنەکە بۆتە وێستگەی پۆلیس بۆیە بە پیلانێک دەیەوێت بیگەڕێنێتەوە.\nباسی رووداوەکانی پێش (سوپای مردووەکان) دەکات کە تیایدا قاسەبڕێکی ئەڵمانی پیشەگەر ڕابەری کۆمەڵێک دز دەکات، بەو هیوایەی بتوانن بانکەکانی ئەوروپا تاڵان بکەن.\nنامەیەک لە ڕابردووی (جەیمس بۆند)ـەوە وا لەو دەکات بەتەنها بە ئەرکێک هەستێت بۆ دۆزینەوی ڕاستییەکان دەربارەی ڕێکخراوێک بەناوی (سپێکتەر). بە بوونی هەڕەشەیەکی نوێوە، (بۆند) ڕاستییەکی خراپ دەربارەی ئەو کەسە دەزانێت کە بوەتە هۆی هەموو ئازارەکانی لە ئەرکەکانی بەم دوواییانەی\nآرپاچای، نغمە جودایی (2020)\nباس لە چیڕۆکی خۆشەویستی کچێکی ئێرانی و سەربازێکی ئازەری دەکات کە لەسەر سنوورەکانی نێوان ئەو دوو وڵاتەن.\nهاوکات لەگەڵ هێرشکردنە سەر ناوەندی هەواڵگریی بەریتانی و هاککردنی زانیاریەکان، ژیانی فەرماندە (ئێم) لەلایەن کەسێکەوە هەڕەشەی لێ دەکرێت و (جەیمس بۆند) بەرپرسیارە لە بەدواداچوون و لەناوبردنی هەموو هەڕەشەکان بە هەر نرخێک بێت، هەرچەند زیانی کەسیی ھەبێت\nچیرۆكی هه‌ست بزوێن - ترسناك -\n(ماریا) و (ئینگڤار) دوو ھاوسەری نەزۆکن، لە کێڵگەکەیان لە (ئایسلەندا) بەرخێکی تازە لەدایکبووی ئاڵۆز دەدۆزنەوە. ئەو ڕووداوە پێشبینینەکراوەی ژیانی خێزانەکە خۆشی زیاتریان بۆ دەھێنێت، پێش ئەوەی لە کۆتاییدا لەناویان بەرێت.


10 نهێنی له باره‌ی "جاكی شان"ه‌وه\nشان كونغ سانغ، ناوی تەواوی ئەكتەری دیاری فیلمە ئەكشنەكان، جاكی شانە، كە لە 7/4/ 1954 لە دایك بووە، لێرەدا بە 10 لایەنی شاراوەی ئەو ئەكتەرە دیارە دەخەینەڕوو.\n1- لە منداڵیدا بە هۆی چوست و چالاكی و وریاییەكەی نازناوی باوباو یان لێناوە، كە ئەو دەستەواژەیە، لای چینییەكان ئاماژەیە بۆ بەهێزی و گورج و گۆڵی.\n2- باوكی جاكی شان، خاوەنی دوو ژن بووە و جاكی منداڵی پێنجەمی خێزانەكە بووە بە هۆی یاسایی رێگری لە منداڵ بوون لەو وڵاتە هەوڵی فرۆشتنی دراوە .\n3- شان، لە یەكەم ساڵی خوێندنی دا، دەرناچێت، بەڵام دواتر و پاش پەیوەندیكردنی بە ئەكادیمیای درامای چین، خۆی لە هونەرەكانی جەنگ و بەرگری و پاڵەوانێتییە پر سەركێشییەكاندا دەبینێتەوە و لە 10 یەكەمەكانی ئەو ئەكادیمیایە دەبێت.\n4- لە تەمەنی 5 ساڵیدا لە كارێكی سینەمایدا دەردەكەوێت، ئەویش یەكێك لە فیلمەكانی بروسلی بووە و دواتریش وەك كۆمبارس لە چەندكین بەرهەمی ئەو هونەرمەندە دەركەوتووە ، جاكی بروسلی بە بێ هاوتا ناو دەبات و دەڵێت ئەو نمونەی نابێتەوە .\n5- ساڵی 1978 دەبێتە ساڵی بەختی جاكی شان، ئەویش پاش ئەوەی یەكێك لە بەرهەمەكانی سلڤر ستالۆن لە هۆلیوود ڕەت دەكرێتەوە، بۆ پڕكردنەوەی بواری ئەكشن، بەرهەمەكەی جاكی شان وەردەگیرێت و نمایش دەكرێت.\n6- جاكی شان دووجار ناوی چۆتە نێو كتێبی پێوانەیی (گینس)، ئەویش جارێك بەهۆی ئەو نواندن و جوڵە پڕ سەركێشیانەی كە لە فیلمەكاندا بەرجەستەیان دەكات، جاری كۆتایش توانیویەتی تەنیا خۆی كاری (نواندن، دەرهێنان، وێنەگرتن، دانانی ئاوازی گۆرانی بۆ فیلم) ئەنجام بدات.\n7- جاكی شان تەنیا هونەرمەندی بواری نواندن نییە، بەڵكوو یەكێك لە گۆرانیبێژە دیارەكانی وڵاتەكەیەتی و خاوەنی 20 ئەلبومە بە 7 زمانی جیاواز، هاوكات توانای نوسین و دانانی ئاوازیشی هەیە.\n8- جاكی شان لە فیلمێكیدا 3 جار لە سەر یەك توشی شكانی لوتی دەبێت، بەڵام هەر بەردەوام دەبێت لە وێنەگرتنی بەرهەمەكەی و تەنانەت لە یەكێك لە دیمەنەكاندا كە نواندن بەرجەستە دەكات دۆخی دەگاتە باری نزیك بوونەوە لە مەرگ .\n9- جاكی شان لە گەڵ هونەمەندێكی تایوانی بەناوی لین ڤینج ژیانی هاوسەری پێكهێناوە و خاوەنی كوڕێكن بە ناوی جایسی، كە ئەویش كاری نواندن و گۆرانیبێژی دەكات.\n10- شان جیا لە بوونی چەندین زنجیرە رێستۆرانت، خاوەنی 130 ملیۆن دۆلاری ئەمریكییە، كوڕەكەشی لەو سامانە بێ بەری كردووە و دەڵێت پێویستە ئەویش وەك من دەست پێ بكات ، جاكی ئەو سامانەی خستۆتە خزمەتی ڕێكخراوێكی خێرخوازی و هاوكاری كەسانی بە تەمەن و زیان بەركەوتووانی كارەساتە سروشتیەكان و ئەو گەنجانه‌ی كە داهاتیان كه‌مه‌و دەیانەوێت بخوێنن.\nئه‌م بابه‌ته 4297 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ویکیپیدیا:وتاری ھەڵبژێردراو/٢٠١٤ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nحەوتەی ٤٩ەم، ٢٠٢٠ (UTC) – نوێکردنەوە\nوتاری ھەڵبژێردراو (٢٠١٤)\nڕۆژوو (بە عەرەبی: الصیام) بە مانای وازھێنان لە شتێک دێت، بۆ نموونە واز لە خواردن یان قسەکردن بھێنیت.\nڕۆژوو یەکێکە لە پێنج بنەماکەی ئیسلام، ڕۆژوو بە ڕۆژووبونی مانگی ڕەمەزان دەگرێتەوە لە ھەمان کاتدا لە ئیسلامدا ڕۆژووی خۆبەخشانە ھەیە کە موسڵمانان لە کاتە جیاوازەکانی ساڵدا دەتوانن بەڕۆژوو بن. ڕۆژوو لە ئیسلامدا وازھێنانە لە خواردنەکان ڕۆژێکی تەواو لە ھەڵاتنی شەبەقەوە تا ئاوابوونی خۆر، بەو مەرجانەی کە دیاریکراوە.\nڕۆژووی ڕەمەزان فەڕزە لەسەر موسڵمانان وەک لە قورئاندا ھاتووە؛ كُتِبَ عَلَيكُمُ الصِيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ. واتە: ڕۆژووی ڕەمەزان لەسەرتان پێویست کراوە ھەر وەکوو لەسەر گەلانی پێش ئێوە پێویست کرابوو.\nڕۆژووی ڕەمەزان فەڕزە وەک پێغەمبەر دەفەرموێت؛ (إن الله فرض صيام رمضان، وسننت لكم قيامه، فمن صامه وقامه ايمانا واحتسابا خرج من ذنوبه كيوم ولدته أمه). واتە: خوا ڕەمەزانی فەڕز گرتووە و شەونوێژەکەی سونەتە لەسەرتان، ئەوەی ڕۆژووەکەی بگرێت و شەونوێژەکەی بکات بەباوەڕ و لە ڕێگەی خوادا، لە گوناهەکانی خۆش دەبێت وەک ئەوەی تازە لە دایک بووبێت. (زیاتر…)\nتورکیا (بە تورکی: Türkiye)، بە فەڕمی ناسراوە بە کۆماری تورکیا، دەوڵەتێکە بەشە گەورەکەی دەکەوێتە باشوری ڕۆژاوای ئاسیا و بەشە بچوکەکەی تری دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی ئەورووپاو خاکی تورکیا گەرووی بۆسفۆر و دەدردەنیل و دەریای مەڕمەڕە کە دەریای ڕەش بە دەریای ئێژەوە دەبەستێت و ئاسیا بە ئەورووپا دەگەیەنێت دەگرێتە خۆی، ئەمەش وای کردووە کە شوێنێکی ستراتیژی و کاریگەری ھەبێت لەسەر ئەو دەوڵەتانەی بەسەر دەریای ڕەشدا دەڕوانن. لە ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گورجستان و ئێران و ئەرمەنستان و ئازەربایجان، لە باشوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ عێراق و سووریا و دەریای ناوین، و سنووری دەریایی ھەیە لەگەڵ قوبرس و دەریای ئێژە و یۆنان و بولگاریا لە ڕۆژاواوە، دەریای ڕەشیش لە باکووریەتی، و ئەندامی ڕێکخراوی ھاریکاری ئابووری دەریای ڕەشە. (زیاتر…)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:وتاری_ھەڵبژێردراو/٢٠١٤&oldid=443551»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:٣٥ی ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ نوێ کراوەتەوە.


زیندانی سنە؛ مامۆستا "محەممەدمیرزا ڕەحمانی" بە دانانی بارمتە ئازاد کرا\nدووشەممه 26ی بانەمەڕ 2722\nحوسێن ئیبراهیم حەمزە و جەماڵ یووسفی لە زیندانی مەهاباد ئازاد کران فرانت لاین دیفێندێرز خوازیاری ئازادیی دەسبەجێی شەعبان محەممەدی، ئەسکەندەر لوتفی و مەسعوود نیکخا بوو پێنج چالاکی سێنفیی مامۆستایان بانگهێشتی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە کران عەبدولواحید عەباسی‌زادە بۆ جێبەجێکردنی حوکمەکەی خۆی بە زیندانی بانە ناساند ژنێکی تەمەن ٣٥ ساڵ بە تەقینەوەی مین لە سەقز بریندار بوو پێنج چالاکی سێنفیی مامۆستایان لە سنە بانگهێشتی ستادی خەبەریی ئیدارەی ئیتلاعات کران ئەفشین حوسێن‌پەناهی بە ساڵێک زیندانی تەعزیری مەحکووم کرا قوروە؛ دەسبەسەرکردنی توندوتیژانەی هاووڵاتییەکی بەساڵاچوو مەسعوود نیکخا ئەندامی هەیئەتی بەڕێوەبەریی ئەنجومەنی سێنفیی مامۆستایانی کوردستان- مەریوان دووبارە دەسبەسەر کرایەوە شەعبان محەممەدی چالاکی سێنفیی مامۆستایان بۆ گرتنگەی ئیتلاعاتی سنە ڕاگوێزرا\n10:32 - 22 بەفرانبار 2721\nڕۆژی سێشەممە ٢١ی بەفرانبار، مامۆستا "محەممەدمیرزا ڕەحمانی" کوڕی دەروێش "ئەمین"، خەڵکی گوندی "لۆن" سەر بە شاری کامێران، بە دانانی بارمتە لە زیندانی سنە ئازاد کرا.\nئەو مامۆستا کوردە بە دانانی بارمتە بە شێوەی کاتی هەتا کۆتایی دادگاییەکەی لە زیندانی سنە ئازاد کراوە.\nئەو هاووڵاتییە لە ماوەی دەسبەسەرکرانیدا، لە مافی دەسپێڕاگەیشتن بە پارێزەر و چاوپێکەوتن لەگەڵ بنەماڵەکەی بێبەری کرابوو.\nڕۆژی پێنجشەممە ٢ی بەفرانبار، مامۆستا "محەممەدمیرزا ڕەحمانی" پاش قسەکردن لە پرسە و سەرەخۆشیی "حەیدەر قوربانی" زیندانیی سیاسیی کورد کە ڕۆژی یەکشەممە ٢٨ی سەرماوەز لە زیندانی سنە لە سێدارە درا، بەبێ نیشاندانی بەڵگەی یاسایی لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەسبەسەر کرابوو.\nئەو مامۆستا کوردە، پاش دەسبەسەرکردنی بۆ لێپرسینەوە ڕەوانەی گرتنگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە کرابوو و پاش تەواوبوونی ماوەی لێپرسینەوەکەی بۆ زیندانی ناوەندیی ئەو شارە ڕاگوێزرابوو.\nحوسێن ئیبراهیم حەمزە و جەماڵ یووسفی لە زیندانی مەهاباد ئازاد کران\n18:43 - 25 بانەمەڕ 2722\nفرانت لاین دیفێندێرز خوازیاری ئازادیی دەسبەجێی شەعبان محەممەدی، ئەسکەندەر لوتفی و مەسعوود نیکخا بوو\n18:11 - 25 بانەمەڕ 2722\nپێنج چالاکی سێنفیی مامۆستایان بانگهێشتی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە کران\n11:27 - 25 بانەمەڕ 2722\nعەبدولواحید عەباسی‌زادە بۆ جێبەجێکردنی حوکمەکەی خۆی بە زیندانی بانە ناساند\n13:08 - 24 بانەمەڕ 2722


پارێزگاری سنە چەندین مۆرەی خۆی دیاری کرد\n11:40 - 21 رەشەمه 2718\nکوردستان میدیا: چەندین مۆرەی نەخوێندەواری دیکەی ڕێژیم لە لایەن پارێزگاری سنەوە وەکوو سەرپەرەستی فەرمانداری بۆ شارەکانی ئەو پارێزگایە دیاری کران.\nبەپێی ڕاپۆرتە بڵاوکراوەکان "بەهمەن مورادنیا" پارێزگاری سنه، چوار سەرپەرەستی بۆ شارەکانی بانە، مەریوان، سەوڵاوا و دێولان دیاری کردووە کە دوو کەسیان نە تەنیا پێشینەی کاری سیاسییان نییە بەڵکوو هیچ لێهاتووییەکیشیان نییە.\nدوای دیاریکردنی ئەو چوار بەرپرسەی ڕێژیم بۆ چوار شاری پارێزگای سنه، خەڵک ناڕەزایەتیی خۆیان دەربڕیوە و باسیان لەوە کردووە که دانانی ئەو کەسانە لە ماوەیەکی کورتدا بابەتێکی ئاسایی نییە و ئەوە پیلانی ڕێژیمی ئێرانە.\nبەپێی بڕیاری پارێزگاری سنە "محەممەد ئەمینزادە" وەک سەرپەرەستی فەرمانداریی شاری بانە، "کامیار میرزایی" بۆ شاری سەوڵاوا، "ئارتیکاس ئێقباڵ" بۆ شاری مەریوان و "کۆسار دادوەر"ـیش بۆ شاری دێولان دیاری کراون.\nچالاکانی سیاسی باس لەوە دەکەن که دانانی بەرپرسگەلی لەم چەشنە ئەویش لە ماوەی یەک شەودا بۆ ئەوەیە کە مۆرەکانی خودی ڕێژیم لە بەناو هەڵبژاردنەکانی خۆیدا بۆ مەجلیس و باقی هەڵبژاردنەکانی دیکە براوە بن و پۆستی بەڕێوەبەرییان پێ بدات تا بەم سێوەیە ئاسانتر بتوانێ پیلانەکانی خۆی جێبەجێ بکات.\nدانانی ئەو بەرپرسانە بۆ شارەکانی کوردستان هەڵاواردنێکە بۆ دانانی کەسانی خۆجێیی کە ئەم سیاسەتە چەندین ساڵە لە لایەن بەرپرسانی رێژیمەوە ئەنجام دەدرێت.\nلە لایەکی تریشەوە ماوەی چەندین ساڵە کە هیچ کارێک بۆ پێشکەوتن و ئاوەدانیی دوو شاری سنووریی وەکوو بانە و مەریوان ئەنجام نەدراوە و ئاوەدانکردنەوەی ئەو شارانە تەنیا دروشم بووە.\nبەرپرسانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران لە هەموو دۆخێکدا بۆ ئەوەی کە بتوانن ئامانجەکانی خۆیان بپێکن، لە کاتە هەستیارەکاندا و بەتایبەت لە شارەکانی کوردستاندا کەڵک لە مۆرەکانی خۆیان وەردەگرن و پاش ئەوەی کە کاروباری خۆیان جێبەجێ کرد وەکوو مۆرەی سووتاو و بە ئاسانی ئەو کەسانە لە سەر پۆست و بەرپرسایەتییەکان وەلا دەنێن.


كەرتی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری دەبێت بە پیشەسازیی بكرێت، چونكە ئەگەر وابەستەی پیشەسازیی نەكرێت، هەم وەبەرهێن و هەمیش بەكاربەر لە رووی ئابوورییەوە سوودێكی ئەوتۆی لێ نابینین. بازاڕی ناوخۆ و دەرەكی گرنگە بێ بەربەست بن بۆ جووتیاران و بازرگانانی كەرتی كشتوكاڵ. گواستنەوە و گەیاندنی بەروبوومەكان ئەركی حكومەتە، تا ئەوكاتەی جووتیار و كەرتی كشتوكاڵ بەشێوەیەكی گشتی دەكەونە سەرپێی خۆیان. هاوكاریكردنی جووتیاران دواجار خزمەتی راستەوخۆ بە هاووڵاتیان دەگەیەنێت و دەوڵەتیش لە سایەیدا پێشدەكەوێت. ئابووری و پێگەی نێودەوڵەتیی وڵات بەهێز دەكات. ئەم ستراتیژە بۆ زۆر سێكتەری تریش هەر راستە.\nگومانی تێدا نییە، كە هەرێمی كوردستان زۆر لەبارە بۆ كشتوكاڵ و ئاژەڵداری. خاكێكی بەپیت و سەرمایەیەكی مرۆیی زۆر هەیە بۆ كاری جووتیاریی، بەڵام بەهۆی خراپی بارودۆخ و نەبوونی سەقامگیریی ئابوورییەوە، ساڵ بە ساڵ كەرتی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری روو لە كزییە و لە وەبەرهێنەرەوە بووین بە ناوچەیەكی بەكاربەر. لە هەموو سنوور و دەروازەكان هەموو بەروبوومێك هاوردە دەكەین. جووتیاری كوردی زەحمەتكێشیش بەروبوومە خۆماڵییەكەی یان بۆ ساغ ناكرێتەوە، یاخود دەبێت هەرزانفرۆشی بكات.\nدەكرێت بە چەند بەشێكەوە\nبۆ ئەوەی سوود لە ئەزموونی یەكێك لە گەورەترین و كاریگەرترین وڵاتی جیهان لە رووی كشتوكاڵییەوە وەربگرین، لەسەر پیشنیازی دۆستانم و دڵسۆزانی كوردەواری لە ناوەوە و دەرەوەی وڵات، لە رێگەی ئەم نووسینەوە، لاپەڕە گەش و دەوڵەمەندەكانی كەرتی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری لە هۆڵەندا هەڵدەدەینەوە، بەهیوام سوودێك بگەیەنم!.\nكاتێك باسی كشتوكاڵ دەكەین، بەشێوەیەكی گشتی دەكرێت ئەم كەرتە بكەین بە چەند بەشێكەوە:\n– سامانی ئاژەڵی (بەخێوكردنی ئاژەڵ و پەلەوەر و ماسی و بەروبوومەكانیان).\n– رەزگەریی (سەوزە و میوە و شینایی).\n– خۆراك و بەروبوومی كێڵگەیی (دانەوێڵە گرنگەكانی وەكو برنج و گەنم و جۆ و گەنمەشامی و ..تد).\n– دارستان و سەرچاوە ئاوییەكان (دار بۆ بیناسازی و دارتاشی و ئاویش بۆ هەموو شتێك، نەوتی سپییە).\n– زانستی كشتوكاڵی و ئاژەڵداری.\nلە دوای ئەمریكا، هۆڵەندا دووەم وڵاتە\nهۆڵەندا لە دوای ئەمریكا گەورەترین وڵاتی كشتوكاڵییە و لە ساڵانی 2019 و 2020 داهاتەكەی گەیشتۆتە زیاتر لە 94 ملیار یۆرۆ. گوڵ و نەمام گرنگترینن و گۆشت و بەرهەمە شیرییەكان دوای ئەوان دێن. لە هۆڵەندا شار هەیە بۆ گوڵفرۆشی. بۆ نمونە لە نزیك فڕۆكەخانەی ئەمستەردام، شارێك هەیە بەناوی «ئەڵسمیر»، كە وەكو بۆرسەی جیهانیی دراوەكانە، بەڵام بۆ گوڵفرۆشی. كۆگای گوڵفرۆشی ئەوەندە گەورەی هەیە، ئەستەمە بە پیادە بتوانی لە بەشێكەوە بچیتە بەشێكی تر. رۆژانە بە سەدان فڕۆكەی بارهەڵگر (كارگۆ) بە بارە گوڵەوە روو لە وڵاتان دەكەن. خۆ ئەگەر گوڵی هۆڵەندا نەبێت، رەنگە لە سێ بەشی جیهاندا خۆشەویستی و سۆزداری بێ ناز بكەوێت لە بێ گوڵیدا. تەنانەت لە شارەكانی كوردستانیش ئێستا بازرگانی بە گوڵی هۆڵەندییەوە دەكرێت و رۆحی پی ئاسوودە دەكرێت.\nساڵانە هۆڵەندا بەروبوومە كشتوكاڵی و ئاژەڵییەكانی بایی ئەم بڕە پارانەی خوارەوە بۆ وڵاتان دەنێرێت: 23 ملیار یۆرۆ بۆ ئەڵمانیا، 10 ملیار یۆرۆ بۆ بەلجیكا، هەشت ملیار یۆرۆ بۆ بەریتانیا، حەوت ملیار یۆرۆیش بۆ فەرەنسا، بۆ هەریەك لە ئەمریكا، ئیسپانیا و پۆڵەندا و سوید، هەر وڵاتێك دوو ملیار یۆرۆ بە سەرەوەیە، بۆ وڵاتەكانی تریش كەمترینی ملیارێك یۆرۆیە یان بۆ هەندێك وڵاتی بچووك شتێك كەمتر یان زیاتر. كەم وڵات هەیە لە جیهاندا چاوی لە دەستی جووتیارێكی هۆڵەندا نەبێت. بۆ ساڵانی داهاتووش چاوەڕوان دەكرێت كەرتەكە گەشەی خێراتر بەخۆیەوە ببینێت.\nهەرێمی كوردستان و هۆڵەندا\nخۆشبەختانە لە كوردستانیش وردە وردە سوود لە ئەزموونی هۆڵەندا وەردەگیرێت. كۆنفرانس و كۆڤێنێنتی هاوبەش بەدیدەكرێت و هەوڵی جدی دوو لایەنە بەردەوامە و وەزیر دوای وەزیر پڕ بایەختر سەیری گرنگی گرێدانی سێكتەری كشتوكاڵیی هەرێم بە هۆڵەنداوە دەكات. لە هەولێر پڕۆژەی خانووی شوشەیی هۆڵەندی خەریكە تەواو دەبێت، لە دەڤەری دهۆك دەمێكە پەتاتەی هۆڵەندی بازرگانی پێوە دەكرێت. لە پارێزگای سلێمانیش پڕۆژەی راگرتنی مانگای هۆڵەندی لەلایەن چەند وەبەرهێنەرێكەوە چۆتە بواری جێبەجێكردنەوە. ئەم ساڵ یەكەم مێگەلە مانگای هۆڵەندی بە فڕۆكەی بارهەڵگری تایبەت لە هۆڵەنداوە بەرەو سلێمانی بەڕێكەوت و پێشووتریش لە دەڤەرەكانی تر هەبووە. هەموو ئەمانە دڵخۆشكەرن و نموونەی تریش زۆرن.\nئاماری دروستی پڕۆژەكان لە وەزارەتی كشتوكاڵیی حكومەتی هەرێم دەست دەكەوێت. لە هەمووی گرنگتر ئەوەیە كە هۆڵەندا رەزامەندیی پەرلەمانی هەیە بۆ هاوكاریكردنی حكومەتی هەرێم لە بواری كشتوكاڵیدا. نێردە دیپلۆماسییەكانی هۆڵەنداش لە هەولێر و بەغدا هاوكارن و ئەوەندەی لەسەر ئێمەومانانیش بێت لە خزمەتدا دەبین و درێغیشمان نەكردووە.\nمێژووی كشتوكاڵ لە هۆڵەندا\nكاتێك باسی بەرەوپێشەوەچوون و گرنگی پێگەی ئێستای هۆڵەندا دەكەین لە رووی كشتوكاڵەوە، پێویست دەكات بگەڕێینەوە بۆ مێژووی سەرەتای دەستپێكی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری لەم وڵاتەدا.\nكشتوكاڵ لە هۆڵەندا تا ساڵی 1850 تەنیا بۆ بەدەستهێنانی خۆراكی خێزانە جووتیارەكان و ئالیك و خواردنی ئاژەڵەكان بووە. دەكرێت بڵێین كشتوكاڵ و ئاژەڵداری بازرگانی پێوە نەدەكرا. بەرهەم و بەروبوومەكەی لەناو بازنەی یەكەمدا دەخولایەوە و دەمایەوە. جووتیاری تایبەتمەند نەبوو، ئەوكاتە هەموو شتێكیان دەڕواند و زۆرترین جۆری ئاژەڵیشیان بەخێو دەكرد. بۆیە بەروبوومەكە سنوردار بوو، لەهەر جۆرێك تەنها بڕێك بەرهەم دەهێنرا. هەر بەشی خۆیانی دەكرد یان ئەوەتا شتێك زیاتر دەبوو، ئەویش ئاڵوگۆڕی پێ دەكرا. كاڵا بە كاڵا دەگۆڕدرایەوە لەنێوان خێزانەكاندا، وەكو ئەوەی كاتی خۆی لە لادێكانی كوردستانیش باو بووە.\nلە ساڵی 1850 بەدواوە، دوای بەرپابوونی شۆڕشی پیشەسازی و گەیشتنی ئەو بزاوتە بە هۆڵەندا و وڵاتانی دەوروبەر، كە درەنگتر گەیشت بە زۆرێك لە وڵاتانی دیكە، نرخی بەروبوومی ئاژەڵی وەكو رۆن و گۆشت و ئەوانی تر، خێراتر رووی لەبەرزبوونەوە كرد، بە بەراورد لەگەڵ بەروبوومە رووەكییەكان. ئەم نرخ بەرزبوونەوەیە، وای لە جووتیارەكان كرد، گرنگی بە هەردوو بوار بدەن. كەرتی كشتوكاڵ گرنگ بوو، بۆ راگرتن و زیادكردنی بەروبوومی ئاژەڵی. ئەو جووتیارەی قەبارەی بەرهەمە كشتوكاڵییەكانی فراوان بوایە، توانای زیاتر دەبوو بۆ ئاژەڵداری و داهاتی زیاتری دەست دەكەوت. لە دوای جەنگی یەكەمی جیهانییەوە، هۆڵەندا لەسەر ئاستی ئەوروپا زۆرترین گەنمەشامی بەرهەم دەهێنا، كە خواستێكی زۆری لەسەر بوو. وردە وردە ئەوروپییەكان بە توانای جووتیاری هۆڵەندی ئاشنا بوون و دەرگای بازرگانیی دەرەكی بە رووی جووتیاران كرایەوە. لە ساڵی 1920دا و بەهۆی خراپی دۆخی ئابوورییەوە، هۆڵەندا هەناردەی كەمكردەوە و نرخەكانی بەرزكردەوە. ئەم گۆڕانكارییە، ئەگەرچی بۆ ئەوروپییەكان باش نەبوو، بەڵام خزمەتێكی زۆری بە جووتیارە هۆڵەندییەكان گەیاند و توانیان بە داهاتەكانیان زۆرترین كەلوپەلی جووتیاری بكڕن و پانتایی زەوی و زاری كشتوكاڵیشیان فراوانتر بكەن.\n* نوێنەری یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە هۆڵەندا


ئێران مافی بەهرەمەندبوون لە تەکنۆلۆژیای مووشەکی هەیە - Mehr News Agency\n12 reşemiyê 2019 - 18:37\nNews Code 24967\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە ئیتارتاس، ڤیلادیمیر ئەرمانکۆف بەڕێوەبەری دیپارتمانی قەدەغەی پەرەسەندن و کۆنتڕۆڵی چەک و چۆڵی وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا دەڵێت کە بڕیار نییە مسکۆ ئێران لە باری تەکنۆلۆژیای مووشەکییەوە پڕچەک بکات و ئەو وڵاتە بە شێوەی سەربەخۆ مافی گەشە و تاقیکاریانی هەیە.\nناوبراو لەوبارەیەوە ڕوونی کردەوە: ئەنجومەنی ئاسایش تا ساڵی ٢٠٢٣ کۆمەڵێک تەنگەژەی هەمبەر بە پێدانی پاژی مووشەکی بە ئێران، دیاری کردووە. هەڵبەت ڕووسیاش ئاگاداری ئەو تەنگەژانە هەیە. بەڵام بەڵگەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ئێرانی لە گەشە و بەرهەم هێنان و تاقیکاری و هاویشتنی مانگیلە یان مووشەکی بالیستیکی بە شێوەی سەربەخۆ، قەدەغە نەکردووە.\nئەرماکۆف وتیشی: ڕووسیا بە وردبینییەوە ڕژیمی گەمارۆگەلی ئەنجومەنی ئاسایش لە دژی کۆریای باکوور و لەوان پرسی مووشەکی ڕەچاو دەکا، چونکە بێ شک حەز بە سەرهەڵدانی دەوڵەتێکی دیکەی دەوڵەمەند بە چەکی عالەم‌کوژ لە سنوورەکانی خۆی نییە.\nناوبراو هەروەها جەختی کرد کە ڕووسیا هیچکات سیستەمگەلی مووشەکی تاکتیکی و مودێرنی ڕادەستی کۆریای باکوور نەکردووە.


سياسەتى ئابوورى، قەيران و هەڵسانەوه\nسیاسەتی ئابووری، قەیران و هەڵسانەوە\nئەنستیتۆی توێژینەوە و گەشەپێدان - كوردستان ڕۆژی چوارشەممە ٢٠ـی ٦ـی ٢٠١٨ كاتژمێر ٤ـی ئێوارە سەمینارێكی تایبەتی بۆ بەڕێوەبەری پڕۆگرامی ئابوری ئەنیستیتۆ (حوسێن كوردنەژاد) لەبارەی "سیاسەتی ئابوری، قەیران و هەڵسانەوە" سازكرد.\nلەبەراییدا، كوردنەژاد باسی بەشێك لە كێشە بونیادییەكانی ئابوریی كورستان كرد و هۆكارەكانی قەیران و فاكتەرەكانی گەشەپێدانەوەی ئابوری هەرێمی كوردستانی خستەبەرباس.\nحوسێن كوردنەژاد لە باسی مۆدێرنێتەوە پەنجەرە بەسەر ڕووی بابەتدا واڵا دەكات، ئەو مۆدێرنێتە لە پەیوەندیدا بە سیاسەت و جیۆپۆلەتیك و ئابورییەوە شیدەكاتەوە. بەبێ ئابوریی بازاڕ ناتوانین باس لە مۆدێرنێتە بكەین، یەكێك لە تایبەتمەندییەكانی ئابوری بازاڕیش كەڵەكەكردنەوەی سەرمایەیە بۆ دووبارە وەبەرهێنانەوە و كێبەركێ.\nكوردنەژاد سێ ڕكەبەرایەتیی كورد دیاریدەكات لە ئێستای دۆخی كوردستاندا ئەوانیش: ڕكەبەرایەتیی كورد-بەغدا، ڕكەبەرایەتیی كورد-جیهان، ڕكەبەرایەتیی نێوخۆی كوردستان. كە ئەوەی سێیەمییان چارەنوسسازە و زۆر كاریگەرە. كورنەژازد وای بۆدەچێت ڕكەبەرایەتیی حزبی و چەكداری لەكوردستاندا لە ساڵی ١٩٩١ەوە بووبە خاڵی ململانێ و هەوڵ بۆ كۆكردنەوەی دەستڕۆیشتویی و هێز لە نێوان پارتەكانی كوردستاندا، بەڵام سەقامگیریی ئابوری و سیاسی كە كاریگەریی خراپی وڵاتان لە هەرێمی كوردستان دوورخاتەوە پێویستی بە سەقامگیریی سیاسی و سەروەری هەیە.\nئانترێپێرێنیۆر و تیۆری بازنەیی ژیانی ئابوری، كارتێكەریی گەورەیان هەیە لەسە ژیانی سیاسی و ئابوری كە تەمەن و تەمەنی كاركردن پیشاندەدەن، تەمەنی كار كە ١٥-٦٥ ساڵی دەگرێتەوە بۆ بەرهەمهێنانی بازاڕ و چالاكی ئابوری بازاڕ زۆر پێویستە.\nپێكهاتەی تەمەن و پەیكەری تەمەن لە كۆمەڵگەی كوردیدا بەشێك بوو لەو باسەی سەمینار، كە بەڕای سەمیناریست پەیوەندییەكی بەرچاویشی بە سایكۆلۆژیای سیاسی و جوڵانەوە سیاسییەكان هەیە، كوردنەژاد جۆری گەشەی دانیشتوان و تەمەنی كاری لە هەرسێ پارێزگای كوردستان شیكردەوە، پێشیوایە هەمیشە هێزی كار دێنە ناوبازاڕی كوردستانەوە و ئەوەش بەبێ سیاسەتی ئابوری دێت و دەڕوات، كە مەترسییەكەی بە ئەندازەی بۆمبێكی تەوقیتكراوە بۆ لەناوبردنی سیستەم.\nجگە لە دیموگرافیا، پەروەردە و تەندرووستی ڕۆڵی مێژوویی دەگێڕن لە گەشەی ئابوریدا، بۆیە تا ڕێژەی بەرزی دانیشتوان ببنە بەرهەمهێن و بچنە نێو بازاڕەوە گەشەی ئابوری زیاتر و فراوانتر دەبێت، بەڵام لە كوردستاندا ڕێژەیەكی بەرچاوی دانیشتوان لە بازاڕدا چالاكی نانوێنن ئەمەش بەهۆی بێكاری یان دەستنەكەوتنی كارە، جگە لە نزمیی ئاستی خوێندن و جۆرێتییەكەی.\nلەبەشێكی دیكەی سەمیناردا، كوردنەژاد باسی لە قەیران و هۆكارەكانی كرد، خواستی زۆری هێزی كار و زۆریی ژمارەی هێزی كار بنەمای قەیرانی داراییە لە هەرێمی كوردستاندا. جگە لەوە خەستكەرەوەی زیاتری قەیرانەكە، جۆری ئەو كۆمپانیایانەیە كە لە كوردستاندا هەن، كۆمپانیاكان تاكەكەسین و سەرمایە و توانا و ئۆرگانیزاسیۆنیان لاوازە و ئەوەش ناهاوسەنگی هێناوەتە كایەوە لە زێدەرۆیی هاوردەكردن، بۆیە پێویستە كۆمپانیای پشكداری و هاوبەش دامەزرێت كە هەم توانای زیاتریان هەیە و هەم لە زیانە ئابورییەكانی ناسەقامگیری ئابوریدا تاكەكەس تێیدا زیانی گەورە ناكات.\nلە بەشی دووەمی سەمیناردا، گفتوگۆیەكی بەبایەخ لەسەر تێزەكانی سەمیناریست درووستبوو.\nپرسیارەكان لایەنی هێزی كار و بازاڕ و سەربەخۆیی بواری ئابوری كوردستان و عێراق و قەیرانیی ئابوری جیهانی گرتەوە.\nكوردنەژاد لە بەشێكی وەڵامەكانیدا باس لەوە دەكات بیرۆكراسییەت و یاسا و بازاڕی ئازاد و داهێنەر و سیاسەتی كراوە، بریتین لە مۆدێرنێتە، ئەوانەی سەرناكەون وڵاتانی شكستخواردوون چونكە مۆدێرنێتە لەهەناوی خۆیاندا جێناكەنەوە، مۆدێرنێتە ڕێگە لە داگیركاریی ئابوری و سیاسی دەگرێت و سەرەنجامیش سەقامگیری سیاسی لێدەكەوێتەوە، كوردنەژاد پێیوایە بازاڕ و حاكمێتی نێوخۆی كوردی بەرپرسیارەتی ڕاستەقینە دەخاتە سەر هێزە كوردییەكان و هەر ئەوەشە ناسیۆنالیزمی ڕاستەقینە دێنێتە كایەوە.\nكاری تازە و هەڵمەتی ئابوری گەورە بۆ چارەسەری كێشەكانی بازاڕ، تێگەیشتنە لە زەمینە و هۆكاری كێشەكان، بۆ ئەوەش دەبێت "حكومەت و بازاڕ" دیالۆگێك بۆ بینینەوەی كێشەكان درووستبكەن و كاری پێكەوەیی و ئۆرگانی بۆ ئەم كارسازییە پێكبهێنرێت، حكومەت لە بازاڕدا دەتوانێت خۆی لەڕێگەی كۆمپانیای خۆیەوە بچێتە نێو كێبەركێكانەوە و بەشداری چالاكیی سیاسی بكات، تا چەند بەشداریی ئابوری فراوانتر بێت گەشەی زیاتر دێتەكایەوە، دەستبردن بۆ نرخ كێشە لە بازاڕدا درووستدەكات.\nئابوریناس پێیوایە كوردستان لەباری سیاسی و ئابوریدا لە قۆناغی گواستنەوەدایە ئەوەش ناجێگیری و بەرزبوونەوە و داكشانەوە دێنێتەكایەوە، ئابوریی سەربەخۆ بەهۆی نەوتەوە بوو، بەڵام قەیرانی ئابوری پەیوەست نیە بە دابەزینی نرخ، بەڵكو پەیوەندی بە بوونی ئەو كێشە قوڵانەوە هەیە كە بەشێكی بریتییە لەنەبوونی كەرتی تایبەت، ئەم كەرتە دەبێت لەدایكبێت و پەروەردە بكرێت، تێكەڵكردنی بازرگان و سیاسەتمەدار لە بازاڕدا نابێت بە كەرتی تایبەت ناوی بهێنرێت.\nكوردنەژاد پێیوایە، تا بازاڕ بەهێز نەبێت، دامەزراوەكانی دەوڵەت بەهێز نابن، بۆیە ئابورییەكی باش لەشكرێكی پیشەیی پێشكەوتوو دێنێتەكایەوە و لەشكر و هێزەكانی حكومەتیش پێگەی حكومەت لە دیپلۆماسییەت و سیاسەتدا بەهێزتر و بەتواناتر دەكات، سەرەنجام ئابوری بەهێز و سیاسەتی بەهێز یەكدی بەرهەمدێننەوە.


یوتیوب ناوی ئەو مۆبایلانە بڵاو دەکاتەوە کەباشترینن بۆ کارپێکردنی ڤیدیۆکان – کەی ئای تی ئێن\nئینتەرنێت 12, ئاب 2018\nیوتیوب ناوی ئەو مۆبایلانە بڵاو دەکاتەوە کەباشترینن بۆ کارپێکردنی ڤیدیۆکان\nدوای بڵاوبوونەوەی مۆبایلی Galaxy Note 9، ڕاستەوخۆ یوتیوب نازناوی (Youtube Signature Device) ـی پێدا، بەو مانایەی کەمۆبایلەکە باشترین ئەزموونی کارپێکردنی ڤیدیۆ پیشان دەدات و بەکارهێنەر لەکاتی سەیرکردنی ڤیدیۆکانی یوتیوب بەتەواوی چێژیان لێوەردەگرێت.\nبەڵام بێگومان هەر Note 9 خاوەنی ئەم نازناوە نییە، بەڵکو یوتیوب لەپەڕەیەکی تایبەتدا ئاماژەی بەهەموو ئەو مۆبایلانە داوە کەباشترین ئەزموونی کارپێکردنی ڤیدیۆکان دەخەنە بەردەست بەکارهێنەران، ئەمەش لەڕێگەی تاقیکردنەوەیەکی تایبەت بەناوی (Device Report) بۆ دیاریکردنی توانای مۆبایلەکان و کارکردن لەگەڵ کۆمپانیاکان بەمەبەستی گەیشتن بەباشترین ئەزموون.\nلەئێستادا نازناوی (Youtube Signature Device) دراوە بە 18 مۆبایل، کەمۆبایلەکانی کۆمپانیاکانی وەک سامسۆنگ، سۆنی، HTC، هواوەی، وەن پڵەس، شاومی، نۆکیا و گووگڵ لەخۆدەگرێت.\nبۆ ئەوەی هەر مۆبایلێک لەو لیستەدا دەربکەوێت و نازناوەکەی پێبدرێت، پێویستە پشتگیری ئەم شەش تەکنەلۆژیایە بکات (HDR، ڤیدیۆی سێ دووری، ڕوونی 4K، تێکڕای وێنەی بەرز – High Frame Rate، جۆری نوێی ڤیدیۆکان وەک VP9 هەروەها توانای ئامادەکردنی پەخشی ڕاستەوخۆ بەشێوەیەکی باش و ڕوونیی بەرز).\nئەمانەی خوارەوە ئەو 18 مۆبایلەن کەنازناوی (Youtube Signature Device)ـیان پێدراوە:\nئەوەی جێگەی باسە هۆکاری نەبوونی مۆبایلەکانی iPhone لەلیستەکەدا ئەوەیە کەئایفۆن پشتگیری جۆری نوێی ڤیدیۆ ناکات وەک VP9 ی تایبەت بەگووگڵ.\nکرتە بکە بۆ چوونە نێو پێگەکە و بینینی لیستی مۆبایلەکان\nتاگەکان گووگڵ مۆبایل هەواڵ یوتیوب


به‌رواری دابه‌زاندن: 15/05/2020 : 17:19:46\nرەواندنەوەی شوبهەیەک لەو باریەوە\nالحمد للە والصلاة علی سيدنا رسول الله وآله وصحبه اجمعين وبعد:\nالسلام علیكم ورحمة الله..\nساڵانە ئەم پرسیارە دێتە پێشەوە کە بۆچی مانگی پیرۆزی رەمەزان هەموو ساڵێک 10 رۆژ دێتە پێشەوە؟وە بۆ لە یەک فەسڵی وەک پایزدا ساڵانە ئەنجام نادرێت؟ وە ئایا لەسەردەمی پێغەمبەردا د.خ تەنها لە مانگی پایزدا رەمەزانیان گرتووەو گوایە ئیمامی عومەر ر.خ دەستکاری کاتی رەمەزانی کردووە! هەروەها شوبهەی ئەوەی کە ئەم تەقویمە قەمەریەی ئێستا موسڵمانانی لەسەرە تەقویمی ئەعرابی جاهیلیی؟!\nئەم پرسیارە شوبهە ئامێزانەو هاوشێوەکانی لەم دەرفەتەدا بە ئیزنی پەروەردگار و بە پێی توانا دەڕەوێنینەوە..\nئەگەرچی وەڵامی ئەو شوبهەیە ئاسانە بە بەڵگەی نەقڵی کە ئەسڵ ئیلتیزام و ئیمتیسالە بۆ عیبادات و کاتەکانی، وە چۆن هاتووە لە سەردەمی پێغەمبەردا د.خ بو شێوە موسڵمانان پابەند بوون و پێویست بە بەڵگە ناکات چونکە ئیجماعی لەسەر دروست بووەو موخالەفەیئیجماعیش دەرچونە لە بازنەی ئیمان بە شێوە گشتیەکەی..بە ئایەتی پیرۆزی\n(وَمَن یُشَاقِقِ ٱلرَّسُولَ مِنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ ٱلۡهُدَىٰ وَیَتَّبِعۡ غَیۡرَ سَبِیلِ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ نُوَلِّهِۦ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصۡلِهِۦ جَهَنَّمَۖ وَسَاۤءَتۡ مَصِیرًا)[سورة النساء 115]\nبەڵام بۆ ئەم سەردەم هەندێک بەڵگەی عەقڵی و مێژوویی و فەلەکیش پێویستە بۆیە دەڵێن: وبالله تعالی التوفيق.\n1- ساڵی قەمەری و شەمسی ئەو جیاوازیەیان هەر هەبووە پێش ئیسلامیش بە بەڵگەی ئایەتی (وَلَبِثُوا۟ فِی كَهۡفِهِمۡ ثَلَـٰثَ مِا۟ئَةࣲ سِنِینَ وَٱزۡدَادُوا۟ تِسۡعࣰا)[سورة الكهف 25] لە چیرۆکی هاوەڵانی ئەشکەوتدا.\n2_ هەر لەبەر ئەوەیشە مانگی عەرەبی نە 31 ی هەیە نە 28 یش..بەڵکو یان سی یە یان بیست ونۆیە، ئەوەیش جیاوازی هەموو ساڵێکە لە گەڵ ساڵی پێش خۆیدا و هۆکاری ئەوەیشە کە ساڵانە دە رۆژ رەمەزان پێش دەکەوێت.\n3- هیچ سەرچاوەیەک نییە کە باس لەوە بکات کە بەردەوام لە سەردەمی پغەمبەردا د.خ تەنها لە پاییزدا رەمەزانیان گرتبێت، بە پێچەوانەوە لە ریوایەتە راستەکان لە سەرچاوەکانی تەفسیرو سیرەت و فەرمودەدا باس لە هەر چوار فەسڵ دەکەن.\nبە نمونە غەزوەی بەدری گەورە کە لە 17 رەمەزانی ساڵی دووی گۆچیدا رووی داوە لە گەڵ فەتحی مەککەی پیرۆز کە لە 20ی رەمەزانی ساڵی هەشتی کۆچیدا بووە، بزانە جیاوازی چەندە زۆرە بە بەراورد لە گەڵ مێژووی زایینیدا.\n4- ئەوەی سابیتە لە ساڵی دووی کۆچی پاش تەشریعی تەحویلی قیبلە و هەندێکیش گوتویانە لە دوو شەعبانی ئەو ساڵەدا -وەک الماوردی لە الحاوی الکبیری دا- رۆژووی مانگی رەمەزان تەشریع کراوە و ساڵانە لە رۆژی 29 ی شەعبان پێغەمبەر د.خ وئەسحابی کیرام دەگەڕان بۆ بینینی مانگی یەکشەوەی رەمەزان، ئەگەر نەیاندیتایە شەعبانیان تەتیممەو پڕ دەکردەوە و رۆژی پاشتریان دەکردە رەمەزان بە بێ هیچ دروستبوونی جیاوزییەک، بە فەرمودەی: "فٳن غم علیکم فاکملوا عدة شعبان ثلاثين يوما"\n5- خۆ ئەگەر دیاری بوایە بە تەحدید کاتی هەڵاتنی مانگی یەکشەوەی رەمەزان ئیتر پێویستی نەدەکرد بە گەڕان و خۆماندوکردن، بەڵام بە حیکمەتی خودا وا هاتووە کە دیاری نەبێت و ساڵانە موسڵمانان چاوەڕێی بینینی بکەن چ بۆ گرتن چ بۆ شکاندن و چەژن کردن بە فەرمودەی: "صوموا لرؤيته وافطروا لرؤيته". کە ئەوەیش تاقیکردنەوەیەو ئەجرو پاداشتی هەیە.\n6- مەسئەلەی ساڵی شەمسی کە ناگۆڕێت بەو شێوە گۆڕانەی ساڵی قەمەری وا پێ دەچێ هۆی ئەوەبێ کە راستەوخۆ تەقدیری پەیوەندی زەوی کراوە بە حەرەکەی رۆژەوە، بەڵام لە ساڵی قەمەریدا پەیوەندی قەمەرە بە رۆژیش و بە زەویشەوە. بۆیە دەبێتە بەدرو پاشان میحاق بە ئایەتە پیرۆزەکانی (وَٱلشَّمۡسُ تَجۡرِی لِمُسۡتَقَرࣲّ لَّهَاۚ ذَ ٰلِكَ تَقۡدِیرُ ٱلۡعَزِیزِ ٱلۡعَلِیمِ ۝ وَٱلۡقَمَرَ قَدَّرۡنَـٰهُ مَنَازِلَ حَتَّىٰ عَادَ كَٱلۡعُرۡجُونِ ٱلۡقَدِیمِ ۝ لَا ٱلشَّمۡسُ یَنۢبَغِی لَهَاۤ أَن تُدۡرِكَ ٱلۡقَمَرَ وَلَا ٱلَّیۡلُ سَابِقُ ٱلنَّهَارِۚ وَكُلࣱّ فِی فَلَكࣲ یَسۡبَحُونَ)[سورة يس 38 - 40]. کە جیاوازی زۆر لە نێوان حەرەکەی رۆژو قەمەر هەیە.\n7- ئەمەی کە باسدەکرێت لە تەقویمی هیجری عومەری تەنها دیاریکردنی و کەمێک ڕێکخستنی سەرەتای ساڵی هیجرییە بە پێی ساڵی قەمەری نەک دەستکاری کردنی لە لایەن حەزرەتی عومەرەوە بەو شێوەی کە کاریگەری هەبوبێت لە سەر مانگی رەمەزان، والعیاذ بالله حەزرەتی عومەر چۆن دەتوانێت کارێکی موخالیف بکات و چۆن هاوەڵانی پێغەمبەر د.خ لە جیات بەرهەڵستی ستایشی دەکەن؟!\n8- هەدەف لە دیاریکردنی ساڵنامەی قەمەری عومەری تایبەتمەندی موسڵمانانە بە ساڵنامەی خۆیان، هەروەها رەبت و پەیوەستکردنی موسڵمانان بە ساڵنامەی کۆچییەوە چونکە بە پێی ئەو ساڵنامەیەیە کە حەرەکاتی مانگی کردووە بە سەنتەر شەعائیری حەج و رۆژوو و اشهر الحرم و تەنانەت زەکاتیش کە حەول تێیدا بە ساڵی هیجرییە نەک شەمسی لەو شتانەی کە زەکاتیان حەولییە نەک ئانی.\n9- ئەو سوڕانەوەی کاتی رەمەزانی پیرۆز بە هەر چوار فەسڵدا مەبەست تاقیکردنەوەی بەندەکانە و گشتگیری کردنیشە بۆ تێکڕای کیشوەرەکان، واتە وەک چۆن لە هاویندا رۆژوو دەگیرێت و زیاتر بەندەکان بە توینیەتی تاقی دەکرێینەوە هەروەهایش بە زستاندا دەگیرێت و بە برسییەتی زیاتر تاقی دەکرێینەوە، لە پایزو بەهاوینشدا بە هەردووکیان..\n10- هەروەها بۆ ئەوەی لە هەر چوار فەسڵدا بەندایەتی بۆ پەروەردگار بسەلمێنرێت.\n11- هەروەها بیشزانرێت کە خالیق و پەروەردگاری هەر چوار فەسڵ تەنها (اللە) یە جل جلالە.\n12- بە هەما شێوەو هەمان حیکمەتیش رۆژگار و فەسڵی ی حەج دەگۆڕدرێت.\n13- ئەگەر رەمەزان هەر لە پایز دا بوایە ئەوا لە یەک کاتدا مانگی رەمەزان نەدەگیرا لە تەواوی جیهاندا، چونکە زستان و هاوین دەسوڕێتەوە بەردەوام لە گۆی زەویدا، ئێستا تەماشاکەن گۆی زەوی هەندێک جێگەی زستان و بەهارە هەندێکیشی هاوین و پایزە..بە هۆکاری فەلەکی کە مەعلومە لای فەلەکناسان، واته لهو كاتەی کە لە نیوەی باکوری گۆی زەوی هوینە لە نیوەکەی تری باشوری گۆی زەوی زستانە، بە پێچەوانەیشەوە..\nخوای میهرەبان مانگی رەمەزانی لە ساڵی قەمەریدا داناوە بۆ ئەوەی هەموو موسڵمانان لە سەر رووی زەوی لە یەک کاتدا بەڕۆژوو ببن لە یەک کاتیشدا حەج بکەن ..\n14- ئەوانەی کە داوادەکەن رۆژووگرتنی رەمەزان هەر لە پایزدا بێت ئەوانە ئەو کەسانەن کە ئەیانەوێت عیبادەت بە ئارەزووی نەفسی ئەممارەیان جێ بەجێ بکەن، ئایەتی پیرۆزی (وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن یَعۡبُدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ حَرۡفࣲۖ فَإِنۡ أَصَابَهُۥ خَیۡرٌ ٱطۡمَأَنَّ بِهِۦۖ وَإِنۡ أَصَابَتۡهُ فِتۡنَةٌ ٱنقَلَبَ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ خَسِرَ ٱلدُّنۡیَا وَٱلۡـَٔاخِرَةَۚ ذَ ٰلِكَ هُوَ ٱلۡخُسۡرَانُ ٱلۡمُبِینُ)[سورة الحج 11] دەیانگرێتەوە.\n15- ئەو تەوقیتاتەی کە دامەزراوەو ئوممەتی ئیسلام چواردە سەدەیە لە سەری دەڕۆن و بۆ هیچ کەسێک نییە دەستکاری بکات و تێکی بدات و بە ویستی خۆی هەڵیسوڕێنێت، ئەوە ئیجتیهاد نییە بەڵکو ئیشتیهایە، لەکاتێکدا کە لەو مەسئەلانەدا ئیجتیهاد جائیزنییە تەنانەت بۆ ئەهلی خۆیشی چونکە مەسئەلەی تەوقیفییە. دەقی لەسەرەو ئوسوڵیەکانیش گوتویانە (لا اجتهاد في معرض النص).\n16- رەنگە بگوترێت کەی دادپەروەرییە لە وڵاتێک 20 سەعات خەڵکی بەڕۆژوو بێت لە وڵاتێکیش 12 سەعات، دەڵێن: ئەو کاتژمێرانە بەردەوام وانیێە بەڵکو دەسوڕێنەوە لە ساڵەکەدا، ئەوەی ئێستا 20 کاتژمێر بەڕۆژووە ساڵی وایش هەیە 10 کاتژمێرو کەمتریش بەڕۆژوو دەبێت، چونکە زستان و هاوین تەقریبەن بە سەر تەواوی گۆی زەویدا تێدەپەڕێت، لە کاتێک لە وڵاتانی ئەسکەندەناڤیا موسڵمانان چەند کاتژمێرێکی کەم بەڕۆژوو دەبن بەڵام لە ناوەڕاستی رۆژهەڵاتدا 17 کاژمێر خەڵکی بەڕۆژوو دەبێت، ئەی لەو کاتانەدا بۆ باسی دادپەروەری ناکەن بۆ بەرانبەرە موسڵمانەکانیان؟ بەڵام بە پێچەوانەوە هاواریان لێ هەڵدەستێت و پەنا دەبەنە فەتوای نادروست و بۆ خۆیانی دادەتاشن و لە کاتی عەسردا بە تەوقیتی مەککەی پیرۆز هەندێکیان دەیشکێنن؟ لە کاتێکدا ئەم ئیجتیهادە باتڵەو پێچەوانەی دەقی سەریحی قورئانە کە دەفەرموێت لە فەجری سادیقەوە تا رۆژئاوابوون بەڕۆژووبن (وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ حَتَّىٰ یَتَبَیَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَیۡطُ ٱلۡأَبۡیَضُ مِنَ ٱلۡخَیۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ ثُمَّ أَتِمُّوا۟ ٱلصِّیَامَ إِلَى ٱلَّیۡلِۚ)[سورة البقرة 187] ،\n17- ئەوانەی نیشتەجێبوونیان لە ئەوروپا هەڵبژاردووە یان ئێستا رۆژووگرتن تێدا دورودرێژە پێویستە یان خۆڕاگربن و بە تەواوی رۆژوواکانیان بگرن، عەمەد بکەن بە ئایەتی(وَٱسۡتَعِینُوا۟ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ وَإِنَّهَا لَكَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَى ٱلۡخَـٰشِعِینَ ۝ ٱلَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَـٰقُوا۟ رَبِّهِمۡ وَأَنَّهُمۡ إِلَیۡهِ رَ ٰجِعُونَ)[سورة البقرة 45 - 46]\nیان لەو مانگەدا گەشت بکەنەوە بۆ وڵاتێک کە کاتژمێرەکانیان ئاساییە ، خۆ واجب نییە لەوێ بن.. ئەگەر ئەم دوانەیشیان نەتوانی با بە شەودا نییەت بهێنن وبیگرن هەرکات کەوتنە تەهلوکەو نارەحەتی دەتوانن بیشکێنن و پاشان بیگێرنەوە لە کاتی ئاساییدا..\nبەو هیوایەی توانیبێتمان روونکردنەوەیەک لەسەر ئەو شوبهانە بدەین. وصلی الله سيدنا محمد وآله وصحبه اجمعين..\nپ.د. حسن الشيخ خالد المفتي\nهەولێر / کوردستان\n۲۱ رمضان ی ۱٤٤۱ه\n14 ئایار ی 2020ز\nژماره‌ی سه‌ردان : 9018718