کێبڕکێی سێکسی [نێوان ژنان] دیاردەیەکی سروشتی یان کۆمەڵایەتی؟ - قەڵەم\nئیڤلین ڕید Evelyn Reed\nتوێژینەوەکانی زانستی بایۆلۆژی و مرۆڤناسی بە ڕوونی پشتڕاستی دەکاتەوە کە کێبڕکێی سێکسیی نێوان ژنان، لە سروشت و کۆمەڵگا سەرەتاییەکاندا بوونی نەبووە. تەنها پاش دیارکەوتنی کۆمەڵگای چینایەتی بەدی هاتووە و پێش ئەوە واتە [نزیکەی] پاش تێپەڕینی یەک ملیۆن ساڵ بەسەر ڕەوتی کامڵبوونی مرۆڤدا هێشتا نەناسراو بوو.\nلە سەرانسەر دنیای ئاژەڵیدا، کێبڕکێی سێکسی لەناو ڕەگەزی مێدا بۆ ڕاکێشانی سەرنجی ڕەگەزی نێر بوونی نییە. تاکە کێبڕکێی سێکسیی باو لە دنیای ئاژەڵیدا ئەوەیە کە ڕەگەزی نێر بۆ داگیرکردنی مێ بەشێوەی سروشتی پێکەوە شەڕ دەکەن. ئەم کارە، شێوازی سادەی سروشتە بۆ دڵنیایی لە بەردەوامبوونی جۆرەکان [Species]. بەڵام بەهۆی کاریگەرییە وێرانکەرەکانی ئەوە لەسەر هاوکاریی کۆمەڵایەتی، تایبەتمەندیی ڕەگەزی نێر لە پێکهاتن و پتەو و بەهێزکردنەوەی ئۆرگانی کۆمەڵایەتیی یەکەمین، واتە «کۆمۆنیزمی سەرەتایی» لەناو چوو.\nنەبوونی کێبڕکێ لەنێوان ڕەگەزی مێ لە سروشتدا یەکێک لە هۆکارەکان بوو کە توانای ئەوەی دا بە ژنان کە ڕێبەرایەتیی سیستمی کۆمەڵایەتیی سەرەتایی بگرنە دەست. دیسیپلینی کۆمەڵایەتیی خولقاوی دەستی ئەوان بۆ دەستەبەرکردنی پێداویستییەکان بەدوور لە پێوەندییە وێرانکەرەکانی کێبڕکێ بوو. نەبوونی کێبڕکێی سێکسی یان ئیرەیی نێوان ژیانی سەرەتایی تەنانەت لەلایەن زۆرێک لە مرۆڤناسە کۆنسێرڤاتیڤەکانیشەوە بەشێوەی کۆنکرێت قبووڵ کراوە، هەرچەند ئەوان بەزۆری بە سەرسووڕمانەوە ئەوە بە تایبەتمەندیی هۆڤێتی یان نەریتی سەیر لە قەلەم دەدەن.\nدواتر کۆمەڵگای چینایەتی خولقا کە بەپێی ڕەوشتی سروەتخوازی و کێبڕکێ بوو. ژنان لەو کۆمەڵگادا بەهۆی وابەستەیی بە پیاوانەوە، سووکایەتیی کۆمەڵایەتییان پێ دەکرا. لەتەنیشت بەربەرەکانێ و کێبڕکێی پیاوان بۆ بەدەستهێنانی دارایی و سروەتی کۆمەڵایەتی، بەربەرەکانێ و کێبڕکێی ژنان بۆ داگیرکردنی پیاوانی دەوڵەمەند و خاوەن دەسەڵات هاتە کایەوە. بەڵام ئەم بەڵا کۆمەڵایەتییەی کێبڕکێی سێکسیی داسەپاو بەسەر ژناندا هیچ شتێکی سروشتیی دەربارەی ئەو تێدا نەبوو. بەتەواوی «ساختە» بوو و بەپێی زەروورەتی هەلومەرج و مێژوو خولقابوو.\nکێبڕکێی سێکسیی نێوان ژنان بە دیارکەوتنی سێکس یان «بازاڕ»ی هاوسەرگیری هاتە کایەوە. بازاڕی سێکسی پاژێکە لە بازاڕی کاڵا کە بە گشتی، بونیادی کۆمەڵگای چینایەتیی سەرمایەداری دەخولقێنێت. بە پەرەسەندنی ڕەگەز وەکوو کاڵا، پێوەری جوانیی ژن بەرەبەرە لە جوانیی سروشتییەوە گۆڕدرا بۆ شێوەی دەستکرد یان مۆد. هەڵبەت ئەم ڕەوەندە ناسروشتییە لە کۆمەڵگای هەنووکەییدا گەیشتۆتە لووتکەی خۆی.\nلە دەورانی سەرەتایی «تەقاوی»دا (ماڵ بە ماڵ گۆڕینەوە)، ژنانیان لەگەڵ مەڕ و مانگا دەگۆڕییەوە. جوانی و تەندروستیی ژنان وەکوو مەڕ و مانگا لە زیادبوونی داهاتدا کاریگەر بوو. هەردووکیان بۆ بەرهەمهێنان و بەرهەمهێنانەوەی ژیانی کۆمەڵگا پێویست و ستایشکراو بوون، تەندروستترین و جوانترینیان باشتر دەیانتوانی ئەرک و کارەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن.\nپاشان بە بەهێزبوونەوەی باوکسالاری و کۆمەڵگای چینایەتی، پیاوانی دەوڵەمەند ژنانیان بە بەشێک لە دارایی خۆیان دەزانی و لە دەوری خۆیان کۆیان دەکردنەوە. نەریتی ئاڕایشتی ژنان لە کۆمەڵگادا خولقا و مەعشووقەکانیان بە جوانکاری و ئاڕایشتگەلێک بە هەمان شێواز و هۆکاری «کۆشک» ئاراستە کرد. ئەم بابەتەی دوایی، لە کۆشکە ئاسیاییەکان و حەرەمسەراکاندا گەیشتە لووتکەی خۆی. ژنان دارایی سێکسی بوون و شازادەکان و «خان»ەکان هەرچەندە زیاتر لەم کاڵا لوکسەیان هەبووایە بەڵگە و گەواه بوو بۆ دەسەڵاتی باڵا و توانامەندیی سروەتی ئەوان. لەم قۆناغەدا، کێبڕکێی سێکسیی نێوان ژنان کەوتە ژێر کاریگەری و سێبەری کێبڕکێی پیاوان بۆ کۆرکردنەوەی وەها داراییگەلێک. ژنان خۆیان وەکوو کاڵا یان دارایی دەهاتنە ئەژمار.\nهەر لەدوای ئەوەی کە «تاک‌هاوسەری» جێگای چەندهاوسەریی گرتەوە و پرس و بابەتە مادییەکان لەبەرچاو گیران و بوون بە پێوەری هاوسەرگیری، ژنانی دەوڵەمەند لە کێبڕکێی سێکسیدا لەگەڵ ژنانی هەژار، ئیمتیازی زیاتریان دەست کەوت. میراتبەری ژنی دەوڵەمەند، بەبێ گرنگیدان بە جوانی و تەندروستیی ئەو، بۆ پیاوێک کە سروەتی کۆ دەکردەوە هاوسەرێکی دڵخواز دەهاتە ئەژمار. بەپێچەوانەوە، پیاو ئەگەر بە دڵی خۆی بووایە ژنێکی جوانتری هەڵدەبژارد. بەڵام پلەی یەکەمی گرنگی بە باری مادی و ئابووری دەدرا. ئەم هاوسەرگیرییانە کە بە لەسەریەکدانانی دارایی هەر دوو لایەن ئەنجام دەدرا، لەنێوان بنەماڵەکانی ژن و پیاودا بە نەریتی بازاڕییانەوە بەڕێوە دەچوو و ئاماژەیەکی ناچیزی هەبوو بە مەیل و ئارەزووە کەسییەکانی لایەنەکان. ئەم چەشنە هاوسەرگیرییانە لەڕێگای گفتوگۆی نێوان بنەماڵە یان واسیتەی هاوسەرگیرییەوە ئەنجام دەبوو، و بەگشتی بە زەروورەت لە سەرانسەر دەورانی کشتوکاڵدا کە زەوی بە دارایی دەهاتە ئەژمار بە هەموو هێزی خۆیەوە مایەوە.\nپاشان سیستمی سەرمایەداری و پێوەندیی دراوی و تجارەتی ئازاد هاتە کایەوە. لەم قۆناغەدا، تجارەتی ئازاد نەک هەر لە کێبڕکێی «کاری ئازاد» و کێبڕکێی تجاریدا بەڵکوو لە کێبڕکێی سێکسیی ژنانیشدا کاریگەری دانا. لەناو دەوڵەمەنداندا، لەڕاستیدا، ئامێزانکردنی هاوسەرگیری وەکوو فۆڕمێک لە ئامێزانکردنی مادی هەروا درێژەی پەیدا کرد، بەجۆرێک کە زۆربەی کات ناسینەوە و لێک جیاکردنەوەی ئەو دووانە ئەستەم دەینواند. لەڕاستیدا، بە دیارکەوتنی سەرمایەداریی مۆنۆپۆلی، دوو جۆر ئاوێتەکردن، دراوسالارانی حاکمی لە شەست بنەماڵەی ئەمریکاییدا سنووردار کرد.\nبەڵام لە ئەمریکا، کە [نزیکەی] لە سەرەتای دیارکەوتنی خۆیەوە لە بنەڕەتەوە سیستمی بورژوایی هەبوو، کۆمەڵگا تایبەتمەندیگەلی تایبەت بە خۆی پەیدا کرد. پیاوی دەوڵەمەند توانی لە سەرچاوەی (خاستگاه) چینایەتیی خۆی، دابڕێت و ئەمە بەپێچەوانەی ئەوروپای فیۆداڵ بوو کە ئیمتیازگەلی چینایەتی لە سەرەتای لەدایکبوونەوە دەخولقا. کەواتە لە دەورانی برەوسەندنی سەرمایەداریدا، کرێکاری پیاو یان چینی مامناوەند توانی بەختەکی دەوڵەمەند بێت و پێگەی چینایەتیی خۆی بگۆڕێت.\nئەو بابەتانەی باسمان کردن دەربارەی ژنانیش بەتەواوی وەڕاست دەگەڕن. ئەو دەیتوانی بەشێوەی هەڵکەوت یان تەنانەت بەهۆی جوانییەوە شوو بکات بە پیاوێکی ملیۆنەر و پێگەی چینایەتیی خۆی وەرچەرخێنێت. ئەم ئەفسانەی «پەریی سیندرلا»، شێوازی سەرمایەداریی ئەمریکایی، لە شووکردنی کچی کانگەچییەکدا بە ئەمریکاییەکی دەوڵەمەند کە دواتر تەڵاقی وەرگرت و بوو بە خاوەنی نەفەقەی چەند ملیۆن دۆلاری، بە ڕوونی خۆی ئاشکرا دەکات.\nئەم تایبەتمەندییانەی ژیانی ئەمریکایی بەستێنی دەروونی ـ کۆمەڵایەتی بۆ بازاڕی کاڵای کۆما (انبوه)، بازاڕی سێکسیی کۆما و کێبڕکێی سێکسیی کۆما لەنێوان ژناندا هەموار دەکات. ڕاست بەهەمان شێواز کە چیرۆکەکانی «هۆراشیۆ ئالگەر» بوو بە ڕێنوێنی پیاوان کە چۆن لە هەژارییەوە بگەن بە سروەت، چیرۆکە ڕۆمانسیەکانیش ژنەکانی فێر کرد کە چۆن لە کوڕی خاوەنکار نزیک بنەوە و ببنە هاوسەری. یان تەنانەت لەگەڵ خودی خاوەنکار ئەو کارە ئەنجام بدەن. هەموو داڵغە و هەوڵیان تەنها ئەوە بوو کە بچنە بازاڕی کەرەستەی جوانکاری و کاڵاگەلێک بکڕن کە گۆڕینی ڕوخساری سیندرلای بۆ شازادە گەرەنتی دەکرد.\nدنیای مۆد و کەرەستەکانی ئاڕایشت بە ئەگەرە بێسنوورەکانیەوە لە کردەدا بوو بە کانگەی زێڕی سەرمایەدار. بازرگانەکان تەنها دەبووا بەشێوەی بەردەوام مۆدەکان بگۆڕن تاکوو کەرەستەکانی جوانکاری زیاتر و تازەتر بڕژێننە ناو بازاڕ و دەوڵەمەند و دەوڵەمەندتر بن. لەم ڕووەوە، لە سەرمایەداریی مۆدێڕندا فرۆشتنی ژنان وەکوو کاڵا، جێگای خۆی داوە بە فرۆشتنی کاڵاکان بە ژنان. هەر بەم پێیە، ئەم ئەفسانەیان بڵاو کردۆتەوە کە جوانی گرێدراوە بە مۆد و چونکە ژنان مۆدی یەکسانیان هەیە کەواتە پێویستیان بە جوانیی یەکسانە.\nئیڤلین ڕید Evelyn Reed (1979 ـ 1905) بەرهەمگەلێکی زۆری دەربارەی سەرچاوەی ستەمی ژنان و شێوازی ئازادبوونی ئەوان لەم ستەمە نووسیوە.\nساڵی 1940 پەیوەست بوو بە بزووتنەوەی سۆشیاڵیستییەوە و تا کاتی مەرگی خۆی بە شێوەی ئەندامێتی حیزبی کرێکارانی سۆشیاڵیست درێژەی بە خەباتی خۆی دا. پتر لە چوار دەیە لە زۆرێک لە خەباتە دیموکراتییەکان و دەستەبەرکردنی مافەکانی یەکێتیی سینفی هاوڕێ لەگەڵ خەباتە شۆڕشگێڕانەکانی سەرانسەر جیهان بەشداری کرد.\nئەو هاوکات کە ئەندامی چالاکی بزووتنەوەی ئازادیی ژنانی دەیەکانی 1960 و 1970 بوو، یەکێک لە دامەزرێنەرانی بەرەی نەتەوەیی یاسای لەناوبردنی ئاوڵەمە بوو لە ساڵی 1971دا، لە ماوەی ئەو ساڵانەدا دەربارەی مافەکانی ژنان لە سەرانسەر شارەکانی ئەمریکا، کەنەدا، ئوستڕاڵیا، نیوزلەند، ژاپۆن، ئیرلەند، بەریتانیا و فەڕەنسا، باس و گفتوگۆی کرد.\nلە بەرهەمەکانی ڕید دەکرێ «پرسی ئازادی ژنان»، «ئایا بایۆلۆژی چارەنووسی ژنانە»، «ڕەگەزگەرایی و زانست»، «شۆڕشی ژنان و کەرەستەی ئاڕایشت، مۆد و چەوساندنەوەی ژنان ـ بە هاوکاری لەگەڵ جۆزێف هەنسێن و ماری ئالیس واترز» ناو ببەین. زۆربەی کتێبەکانی رید بە زمانەکانی هۆڵەندی، فەڕەنسی، یوونانی، گوجراتی، ئیتاڵی، ژاپۆنی، پورتۆگاڵی، سپانیایی و تورکی وەرگێڕدراون.


وەزارەتی سامانە سروشتیەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان بەرپرسە لە پەرەپێدانی سامانە سروشتیەکان لە هەرێمدا بەپێی ماددەکانی 111 و 112 و 115 و 121ی دەستوری عێراق، لەژێر سەرپەرشتی ئەنجومەنی هەرێمایەتی نەوت و غاز لە حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەپێی یاسای نەوت و غازی کوردستان (یاسای ژمارە 22ی ساڵی 2007)، کە لە 9ی ئابی 2007دا کەوتووەتە واری جێبەجێکردنەوە.\nوەزارەتی سامانە سروشتیەکان تاکە شوێنی رێپێدراوە بۆ ئیمزاکردن لەسەر گرێبەستەکانی بەرهەمهێنانی هاوبەش لەگەڵ ئەو کۆمپانیایانەی کە ئارەزوو دەکەن لە بواری گەڕان بە دوای هێدرۆکاربۆناتەکان و سەرچاوەکانی کانزا لە هەرێمدا وەبەرهێنان ئەنجام بدەن. هەروەها وەزارەت دەسەڵاتی پێدانی مۆڵەتی هەیە بۆ بوارەکانی گواستنەوە و ژێرخانی ئەمبارکردن و پرۆسەی بەرهەمهێنانی هێدرۆکاربۆناتەکان و کانزاکان و هەروەها پاڵاوتن و پێترۆکیمیاویەکان و چالاکیەکانی تاکفرۆشی (retail).


چیرۆكێك له‌ناو كامپی ئاواره‌كانه‌وه | نیقاش\nسازان مه‌نده‌لاوی نوسه‌رێكی نیشته‌جێی هه‌ولێره، خۆبه‌خشانه له‌گه‌ڵ چه‌ند رێكخراوێكی خێرخوازی كاریكردووه، هه‌ر…\nدوو شه‌وه له‌سه‌ر یه‌ك باران به‌تاو ده‌بارێت، هه‌رچه‌نده من عاشقی بارانم، به‌ڵام ئه‌مجاره هیچ ئاسووده نه‌بووم به‌و بارانه، چونكه ده‌زانم كه‌سانێكی زۆر هه‌ن به‌ده‌ست بارانه‌وه تووشی ده‌رده‌سه‌ری ده‌بن.\nبه‌ره‌به‌ریانی رۆژی دواتر خۆم گه‌یانده كامپی به‌حركه‌ی نزیك هه‌ولێر كه 3500 ئاواره‌ی له‌خۆی گرتووه له‌كۆی ئه‌و یه‌ك ملیۆن‌و پێنج سه‌د هه‌زار ئاواره‌یه‌ی له‌سوریاو ناوه‌ڕاست‌و خوارووی عێراقه‌وه روویان له‌هه‌رێمی كوردستان كردووه.\nراسته ژیانی ناو چادر له‌هاویندا سه‌خته، به‌ڵام ئێستا ده‌بینم زستان بۆ ئه‌وان زۆر سه‌ختتره، ئێستا باران بۆ ئه‌وان بووه‌ته ده‌رده‌سه‌رییه‌كی گه‌وره‌و به‌شی زۆریان شه‌و چادره‌كانیان پڕ له‌ئاو بووه، ئه‌وه‌ی بینیم ژماره‌یه‌كی زۆری منداڵی پێپه‌تی بوون، له‌و لاشه‌وه دایكیان وه‌ستابوو كه جله‌كانیان هیچ به‌كه‌ڵكی زستان نه‌ده‌هات، ته‌نانه‌ت ئه‌و به‌تانیانه‌ش كه ده‌ستیان ده‌كه‌وێت ده‌یفرۆشن بۆ ئه‌وه‌ی پێداویستییه سه‌ره‌كییه‌كانی تر دابین بكه‌ن.\nتێپه‌ڕبوون به‌ناو ئه‌و چادرگایانه ئه‌زموونێكی تاڵه، ورده ورده له‌گه‌ڵ هاوه‌ڵه‌كه‌م كه بۆ سندوقی نیشته‌جێكردنی سه‌ر به‌نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان كارده‌كات‌و راوێژی ده‌روونی پێشكه‌شی ئاواره‌كان ده‌كات، رێم ده‌كرد، ئه‌و كارمه‌نده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان منی برده نزیك چادری ژنێك به‌ناوی فاتیمه كه له‌هاوسه‌ره‌كه‌ی جیابووه‌ته‌وه، دایكی كچێكی شانزه ساڵ‌و مندالێكی تره، باوكی منداڵه‌كانیش چووه‌ته كامپێكی تر هه‌ر له‌نزیك هه‌ولێر.\nئه‌و كاته‌ی گه‌یشتمه لایان ده‌نگێك له‌ناخه‌وه پێی ده‌وتم "تۆ كێیت كه وه‌ها خۆت ده‌ربخه‌یت گرنگی به‌ژیانی ئه‌مان ده‌ده‌یت؟ كه‌مێكی تر ده‌رۆیته‌وه بۆ ماڵه گه‌رمه‌كه‌ی خۆت‌و شه‌وێكی ئارام به‌سه‌ر ده‌به‌یت". هه‌ر به‌م هۆیه‌وه هه‌ندێجار كه سه‌ردانی كامپه‌كان ده‌كه‌م هه‌ست به‌ئازارێكی زۆر ده‌كه‌م له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شتێكی گه‌وره‌م پێناكرێت.\nدواجار توانیم به‌سه‌ر ئه‌م بیرۆكه‌یه‌دا زاڵ بم‌و سڵاوم لێیان كرد، پێویستی به‌وه نه‌كرد زۆر بڵێم، هه‌ر زوو ژنه‌كانی ئه‌و ده‌وروبه‌ره كه‌وتنه باسكردنی ئێش‌و ئازاره‌كانی خۆیان، له‌ماوه‌ی كه‌متر له‌خوله‌كێكدا سێ ژن پێكه‌وه‌و له‌یه‌ك كاتدا قسه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كردم.\nنه‌م ده‌زانی به‌دیاریكراوی سه‌رنج بده‌مه سه‌ر كامیان، لێره‌وه رسته‌یه‌ك‌و له‌وێوه رسته‌یه‌كی ترم وه‌رده‌گرت، ئه‌و ژنانه‌ی له‌و ناوه بوون به‌دیار به‌لوعه‌یه‌كی ئاوه‌وه یه‌كێكیان قاپی ده‌شوشت‌و ئه‌وه‌ی تریان منداڵه‌كه‌ی پاكده‌كرده‌وه‌و چه‌ند پارچه جلێكی تازه شۆردراویش داندرابوون.\nیه‌كێك له‌و ژنانه‌ی كه لێمه‌وه نزیك بوو خه‌ریكی وشككردنه‌وه‌ی جلی منداڵه‌كانی بوو، باسی ئه‌وه‌ی ده‌كرد كه ئاوی خواردنه‌وه‌یان كه‌مه، له‌پشتیشیه‌وه كچێك وه‌ستابوو كه ته‌مه‌ن به‌سیانزه ساڵ ده‌چوو، ئه‌ویش چاوه‌ڕێی ده‌كرد سه‌ره‌ی بێت بۆ به‌رده‌م به‌لوعه‌كه، منداڵه‌كه وتی "منداڵه‌كانمان له‌م ئاوه ده‌خۆنه‌وه بۆیه هه‌موویان تووشی سكچوون بوون".\nله‌م قسه‌یه زۆر سه‌رم سوڕما، له‌ناخه‌وه له‌خۆمم پرسی "چی؟ منداڵه‌كه‌ت؟" خۆم گرت‌و ئه‌و پرسیاره‌م نه‌كرد، به‌ڵام هه‌موو سه‌رنجم چووه سه‌ر ئه‌و، چونكه منداڵێكی ته‌مه‌ن سیانزه ساڵ، چۆن ده‌بێت به‌م زووییه ببێته دایك.\nزه‌حمه‌ته لێره‌دا پرسیار بكه‌م، چونكه هه‌ر پرسیارێك بكه‌م چوار بۆ پێنج ژن وه‌ڵامم ده‌ده‌نه‌وه، به‌ڵام هه‌ر پرسیم: منداڵه‌كه‌ت ته‌مه‌نی چه‌نده؟ ئه‌ویش وتی: شه‌ش مانگه.\nله‌و كاته‌ی ژنه‌كانی تر باسی كێشه‌كانی خۆیان ده‌كرد، من ته‌ماشای ئه‌وم كردو وتم: مێرده‌كه‌ت لێره‌یه؟ به‌عه‌ره‌بی وه‌ڵامی دامه‌وه‌و وتی: بێوه‌ژنم.\nسه‌یره ئه‌بێت چی بڵێم: ببوره؟ بۆ خۆتان خۆش بن؟ یان چی تر؟ ئه‌م قسه‌یه‌م له‌ژنه به‌ته‌مه‌نه‌كان بیستووه، به‌ڵام یه‌كه‌مجارمه له‌مندالێكی ئاوها به‌رگوێم بكه‌وێت.\nپاش كه‌مێك لێم پرسی ته‌مه‌نت چه‌نده؟ ئه‌ویش وتی: 15 ساڵ.\nبه‌ر له‌وه‌ی بتوانم هه‌ر پرسیارێكی تر بكه‌م، به‌ره‌و چادرێكی تر به‌ڕێكه‌وتم كه ژنێك له‌لایه‌وه ماكسییه‌كه‌ی به‌رز كردبۆوه بۆ ئه‌وه‌ی قوڕاوی نه‌بێت، وا تێگه‌یشتم كه بچێت له‌منداڵه‌كه‌ی دڵنیا بێت كه تازه له‌خه‌و هه‌ستابوو.\nورده ورده ئه‌رۆیشتم‌و هه‌وڵی زۆرم ده‌دا قاچم له‌قوڕه‌كه بهێنمه ده‌ره‌وه، له‌وكاته‌دا جارێكی تر بارانێكی به‌خوڕ دایكرده‌وه.\nهه‌رچه‌نده هه‌نگاوه‌كانم خێرا ده‌كرد ده‌نگی ئه‌و منداڵه هه‌ر له‌گوێمدا ده‌زرنگایه‌وه كه وتی "بێوه‌ژنم"، روخساره بێگه‌رده‌كه‌شی له‌به‌رچاوم لا نه‌ده‌چوو.\nبێوه‌ژنێك ته‌مه‌نی پانزه ساڵه‌و دایكی كۆپه‌یه‌كی شه‌ش مانگه‌و له‌چادرێكدا ده‌ژی نه خۆی‌و نه منداڵه‌كه‌ی ناپارێزێت، وه‌رزی زستانیش به‌ڕێوه‌یه‌و له‌ئێستاوه منداڵه‌كه‌ی تووشی سكچوون بووه.\nئه‌مه چیرۆكی تاكه كچێكه كه له‌نزیك به‌لوعه‌یه‌كی ئاوه‌وه به‌رگوێم كه‌وت، ئه‌ی ده‌بێت چیرۆكی ئه‌و سه‌دان كچه‌ی تر چی بێت؟


لە ناوچەى سوور هەزار و ٤٣٤ خانووى تر دەڕوخێنرێن - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nهاوسەرۆکى ژوورى بیناسازیى ئامەد ڕایگەیاند، تا ئێستا لە ناوچەى سوورى ئامەد هەزار ٣١٢ خانوو و بینا ڕووخێنراون و هەزار و ٤٣٢ خانوو و بیناى تریش دەڕوخێنرێن بەوەش ژمارەى خانووە وێرانکراوەکان لە ناوچەى سوورى ئامەد دەگاتە دوو هەزار ٧٥٦ خانوو و بینا.\nبوشرا جزیرلى ئۆغلار ساداک هاوسەرۆکى ژوورى بیناسازیى شارى ئامەد ئەمڕۆ ١٧ى حوزەیرانى ٢٠١٦ لە کۆنفڕانسێکى ڕۆژنامەنووسى لە شارى ئامەد ڕایگەیاند، بەپێى لێکۆڵینەوەى ژوورى بیناسازیى ئامەد لە ماوەى شەش مانگى ڕابردوودا لە ناوچەى سوورى ئامەد ڕووبەڕێک بە گەورەیى ٤٨ دۆنم و هەزار و ٣١٢ بینا و خانوو لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە وێران کراون.\nهاوسەرۆکى ژوورى بیناسازیى ئامەد ڕاشیگەیاند، بەپێى ئەو پلانەى کە دانراوە بۆ ناوچەى سوورى ئامەد، هەزار و ٤٣٤ خانوو و بیناى تریش لە ناوچەى سوورى ئامەد لەلایەن دەوڵەتی تورکیا مەترسیى ڕووخاندان و تێکدانیان لەسەرە.\nبوشرا جزیرلى ئۆغلار ساداک ئەوەشى خستەڕوو، دەسەڵاتداران لە سەرەتاى ٢٠١٥ەوە دەستیان بەکارى ئەندازەیى کۆمەڵایەتى کردووە و دەیانەوێت ناسنامە جیاوازەکان، بیروبڕوا جیاوازەکان و ئەو مێژووەى کە لە ناوچەى سوورى ئامەد پارێزگاریى لێکراوە لە ناو ببەن.\nبەپێى قسەکانى هاوسەرۆکى ژوورى بیناسازیى ئامەد، بەرپرسانى حکومەت دەیانەوێت لە چوارچێوەى پلانەکانى سەرۆکى ژینگە و شارەوانییەکانی حکومەتى تورکیا “ناوچە مەترسیدارەکان” و “ئیستیملاک کردنى خێرا” بۆ ناوچەکانى سوورى ئامەد، جزیرە، سلۆپى و هەزەخ، کە خۆڕاگریى کۆمەڵایەتییان تێدا پێشکەوت لە ڕووى کولتوری و سیاسیى و مێژووییانەوە وێران بکرێن.\nبوشرا جزیرلى ئۆغلار ساداک لە بەشێکى ترى قسەکانیدا وتى “لە شەش مانگى ڕابردوودا لە ناوچەى سوورى ئامەد ٢٤٥ خانووى یەک نهۆمی، ٩٤٣ بیناى دوو نهۆمی، ٦٠ بیناى سێ نهۆمی، ١٥ باڵەخانەى چوار نهۆمی، ٣٠ باڵەخانەى پێنج نهۆمی و ١٠ باڵەخانەى شەش نهۆمى وێرانکراون، کە ٥٦ بینایان وەک بیناى مێژوویى تۆمار کرابوون و ٦٨ بیناشیان بیناى بە بایەخ بوون و ئەوانەش بە گشتى دەکاتە هەزار و ٣١٢ خانوو و بینا، کە لە ڕووبەرى ٤٨ دۆنمدا لەلایەن دەسەڵاتدارنەوە وێرانکراون”.\nهاوسەرۆکى ژوورى بیناسازیى ئامەد ئاماژەى بۆ ئەوەشکرد، لە دواى چاوپێکەوتنیان لەگەڵ ژمارەیەک لە ڕێکخراوەکانى کۆمەڵى مەدەنى و بەپێى ئەو زانیاریانەى گەیشتووەتە دەستیان سێ هزار و ١٨٧ بینا و خانووى تر لە ناوچەى سوورى ئامەددا بوونیان هەیە، کە لە چوارچێوەى پلانەکانى دەسەڵاتدا هەزار و ٤٣٤ بینا و خانوویان مەترسیى ڕووخانیان لەسەرە”.\nبوشرا جزیرلى ئۆغلار ساداک هاوسەرۆکى ژوورى بیناسازیى ئامەد لە کۆتایى قسەکانیدا وتى “ڕێگە نادەین ئەو شارانەمان کە ژمارەیەکى زۆر هاووڵاتییان تێدا شەهیدبوون و بە تایبەتى سوور، جزیرە، هەزەخ، نسێبین، گەڤەر و سلۆپى ببنە بە شوێنى کارى چاوچنۆکەکان کە لە چوارچێوەى پلانەکانى دەسەڵاتدا بیانەوێت خۆیانى پێ دەوڵەمەند بکەن”.\nئەوەش لە کاتێکدایە میدیاکان ڕۆژى ١١ى نیسانى ٢٠١٦ بڵاویانکردەوە، کە سوپاى تورکیا پێنج خوێندنگەى لە ناوچەى سوورى ئامە کردووە بە بنکەى سەربازى و خوێندکارەکانى بۆ دەرەوەى ناوچەى سوورى ئامەد گواستراونەتەوە.\nحکومەتى تورکیاش ڕایگەیاندبوو، ناوچەى سوورى ئامەد ئیستیملاک دەکەن و دانیشتوانى ئەو ناوچەیە ڕادەگوێزن و ناوچەکەش دەکرێت بە موڵک گشتى، یان موڵک حکومەت. ئەوەش کاردانەوەى ڕێکخراوەکان و سەرۆک شارەوانیى ئامەد و هەدەپە و دەبەپەى لێکەوتەوە.\nهەروەها ڕۆژى ٢١ى ئایاری ٢٠١٦ ڕێکخراوى لێبوردنى نێودەوڵەتى (ئەمنستى ئینتەرناشناڵ) ڕایگەیاندبوو، ئەوەى لە ناوچەى سوورى ئامەد ڕوویداوە ترسناکە و تا ئێستاش ڕێگا بە کەس نادرێت سەردانى ئەو ناوچەیە بکات.\nحکومەت و سوپاى تورکیا لە ڕۆژى ٢ى کانوویى یەکەمى ٢٠١٥ەوە ناوچەى سوورى ئامەدیان بە ناوچەى قەدەغەکراو ڕاگەیاند.\nلە دواى ڕاگەیاندنى قەدەغەى هاتووچۆ بۆ ماوەى ٩٩ ڕۆژ پێکدادان و ئۆپراسیۆنى هێزەکانى سوپا و پۆلیسى تورکیا لە دژى ناوچەى سوور بەردەوام بوو و لە ئاکامدا چەندین پێکدادان لە نێوان شەڕڤانانى یەکینەکانى پاراستنى سڤیڵ (یەپەسە) و هێزە ئەمنییە جۆارجۆرەکانى تورکیادا ڕوویاندا.\nلە دواى ٩٩ ڕۆژ ئۆپراسیۆنەى سەربازى لە دژى ناوچەى سوورى ئامەد کۆتایى پێهێنرا، بەڵام قەدەغەى هاتووچۆ بۆ ناوچەى سوورى ئامەد تا ئێستا (١٧ى حوزەیرانى ٢٠١٦)، کە دەکاتە ١٩٩ ڕۆژ لەو ناوچەیەدا بەرەدوامە.\nلە دواى کۆتایهاتن بە ئۆپراسیۆنەکانى سوپا و پۆلیس لە دژى ناوچەى سوورى ئامەد، حکومەتى تورکیا بڕیاریدا ناوچەى سوورى ئامەد ئیستیملاک بکات و دانیشتوانەکەى بگوێزێتەوە بۆ شوێنەکانى تر.\n← Previous دژی بۆمبارانەکانی تورکیا، باشوور رێپێوانی کرد\nله‌گه‌ڕه‌کى شیخ مه‌قسودى شارى حه‌له‌ب کۆمەڵکووژیێکی نوێ ئه‌نجامدرا Next →\nکوشتنی کۆڵبەران لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەردەوامە\nکۆڵبەرێکی کورد لە شنۆ بەدەستی هێزە ئەمنییەکانی ئێران کوژرا\nگیان لە دەستدانی کرێکارێکی بۆکانی لە باشووری کوردستان


Tuesday, 04.23.2013, 12:00\nچاوپێکه‌وتنی گۆڤاری کلیل له‌گه‌ڵ سیروان عه‌بدول سه‌باره‌ت به داهاتووی ئیسلامی سیاسیی له کوردستان\n(لە کوردستاندا لەبەرامبەر حوکمی گه‌نده‌ڵانه و نادادپەروەرانەی پارتیی و یەکێتییدا، بەتاڵاییەک بۆ ئیسلامیزمی تیرۆرکار و دەستوەشێن دروست بووه کە من ترسم هەیە درەنگ یان زوو چەند ئیسلامیستێکی ئامادە بە موجازەفە لەپێناو ناو و شۆرەتدا پڕی بکەنەوە.)\n(ڕێگرتن لە کردنی ئاینێکی دیارییکراو بە بنەمای یاسادانان له میسردا، ڕێگرگرتن نییە لە دیموکراتییەت و له حوکمکردنی ئه‌و گروپە ئیسلامییانەی هەڵبژاردنیان برۆدتەوە، بەڵکو هەوڵی زەمانەتکردنی ئەوەیە کە براوه‌کان نەتوانن لەداهاتوودا ببن بە خومەینی و خامەنەئی و ئەحمەدینەژاد بەسەر خەڵکەوە.)\n(ئەوەی کە دەوترێت ڕژێمەکانی میسر و تونس و لیبیا لەبەر ئەوە سەرکوتگەر بوون کە عەلمانیی بوون، ڕێتۆریکێکی ناعیلمییانەی ناو پرۆپاگەندەی سیاسیی ئیسلامییەکانە و بەسەر هه‌ندێک له ڕۆشنبیران و ئه‌کادیمیکه‌رانیشدا تێپەڕیوە.)\n(بەشێکی زۆر لەو ڕقڕێژییەی هەندێک لە مەلاکان و میدیاکانی حیزبە ئیسلامییەکان دژ بە خەڵکی بێباوەڕ پیشانی دەدەن و، ئەو جیاوازییە جەوهەرییەی نێوان ئینسانی موسڵمان و ئینسانی ناموسڵمان که ئەوان باسی دەکەن، بە مانای ووشە ''فاشیزم''ە و گرفتێکی گەورەی دیموکراتییە لە کوردستاندا.)\n(لەکاتێکدا ئیسلامی سیاسیی له کوردستاندا فەرزی کردووە خەڵک تەنها ئەو ئازادییە مەدەنیی وسیاسییانەیان هەبێ کە بە دڵی ئەون، هەندێک لە ڕۆشنبیران بەچڕیی خەریکی باسی ئەوەن کە ئایا چی بکەین بۆ ئەوەی ئاینی ئیسلام له کوردستاندا په‌راوێز نه‌که‌وێت و ئه‌ویش مافی ئه‌وه‌ی هه‌بێت قسە لە سیاسەتدا بکات.)\nس. ع./ ئەگەر لە ڕێگەنەدان بە حوکمی ئیسلامییەکان مەبەستت ڕیگرتنە لەوەی ئاینی ئیسلام لە دەستوردا بکرێتە ئاینی دەوڵەت و بکرێتە بنەمای هەموو یاسادانانێک، ئەوە کارێکی وا دژایەتیی حوکمی ئیسلامییەکان نییە بەڵکو داکۆکییە لە جەوهەری دیموکراتییەت و شەڕکردنە بۆ ڕێگرتن لە دیکتاتۆرییەتی زۆرینە.\nکە دەڵێم جەوهەری دیموکراتییەت مەبەستمە ئاماژە بەوە بکەم کە دیموکراتییەت لە مێژوودا ڕێک ئەو زەرورەتە وەک سیستەمێکی حوکم هێنایە پێشەوە کە ڕێگە لەوە بگرێت جیهانبینیی گروپێک فەزڵی بدرێت بەسەر جیهانبینیی گروپێکی تر یان ڕای تاکەکەسەکاندا و مەحدودیاتیان بۆ دروست بکات.\nلە یۆنانی کۆندا دیموکراتییەت مانای حوکمی خەڵک بوو. بەڵام ئێستا لە دونیای مۆدێرندا بەرە بەرە ناوەڕۆکێکی وای وەرگرتووە کە حوکمی هەر هەموو خەڵک بێت. بە مانایەکی تر، دیموکراتییەت ئەوە نییە کە باوەڕدارانی کام جیهانبینیی ژمارەیان زۆر بوو، ئیتر بەها و پرەنیسپەکانی ناو ئەو جیهانبینییە بکرێتە بنەمای حوکم و جێگەی بەها و پرەنسیپەکانی دیموکراتیی پێ بگیردرێتەوە و دەستوری دەوڵەت و پەرلەمان و یاساکان و هێزەکانی پۆلیس و ئاسایش لەپێناو ئەوەدا بڕەخسێنرێن کە پیرۆزییەکانی ناو جیهانبینیی ئەو گروپە ئەفزەڵییەتی هەبێت بەسەر ئەوانی تردا. کارێکی وا سەرکوتگەریی گەورە و تەفرەقەی گەورەی لێدەکەوێتەوە.\nس. ع./ دیار نییە مەبەستت لە تەلقینکردن چییە، بەڵام بەڵێ منیش ئاگادارم کە هەڵمەتێکی بەرفراوان هەیە بۆ ڕاهێنانی خەڵک، بەتایبەت گەنجان، لەسەر ڕقلێبوون لە هەر کەس و شتێک کە موسڵمان و ئیسلامیی نەبێت.\nمینبەری مزگەوتەکان و چەندین کەناڵی تەلەفزیۆن و ڕادیۆ و ڕۆژنامە خۆیان بۆ ئەوە تەرخان کردووە تەبلیغ بۆ ئەوە بکەن کە جیاوازییەکی جەوهەریی و گەورە هەیە لەنێوان هاوڵاتیی موسڵمان و هاوڵاتیی ناموسڵماندا. تەحەمولنەکردنی ڕای جیاوازی نائیسلامیی و نەبوونی تۆڵێڕانس بۆ باوەڕنەبوون بە ئیسلام و قبوڵنەکردن و ڕێگەپێنەدان بە قسەکردنی کەسانی غەیرەموسڵمان، ئەمانە چەند دانەیەکن لەو فەزیڵەتە هەرە گرنگانەی کە ئێستا سەدان مەلا و سیاسەتمەدار و نووسەر و ڕاگەیاندنکاری ئیسلامیی شەو و ڕۆژیان خستۆتە سەر یەک و فێری خەڵکیان دەکەن.\nکه‌سێک به‌ناوی دکتۆری پسپۆڕی بواری ئاینه‌وه، له سیمینارێکدا که سه‌باره‌ت به جیاکردنه‌وه‌ی ئاین له ده‌وڵه‌ته، دوو سه‌عات بۆ ئه‌و خه‌ڵکه باسی بێفه‌ڕیی تێزی جیاکردنه‌وه‌ی ئاین له سیاسه‌تی ناو فه‌زای گشتیی ده‌کات و که‌سیش ئاگاداری ناکاته‌وه و پێی بڵێت به‌ڕێز ئه‌وه بۆ وا به‌پێی په‌تیی تێیکه‌وتوویت و خۆشت سه‌روبه‌ری مه‌سه‌له‌که له‌یه‌ک ناکه‌یته‌وه و نازانیت باسی چی ده‌که‌یت.\nدیاره کورتهێننانی ڕۆشنبیرانی نوخبه‌ی ئێمه له بیرکردوه‌ی جه‌ده‌لییدا و بێتواناییان له مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ داتای زۆر و بابه‌تی ئاڵۆزدا هه‌روا به دابڕاویی گرفتێک نییه. ئه‌وه‌ی گرفتی گه‌وره‌یه ئەوەیە کە ئەو جۆره قسەکردنانەی ئەوان هه‌ر ئێستا تەشویشێکی زۆری لەسەر دێباتی ئیسلامی سیاسیی لەناوەندی سیاسیی و ڕۆشنبیرییدا دروست کردووە. ئه‌و سه‌رده‌رنه‌که‌رییه‌ی ئه‌وان له ئیشکالییه‌ته‌که هه‌ندێک ڕه‌هه‌ندی ناپه‌یوه‌ندداری هێناوه‌ته ناو دێباته‌که‌وه که ته‌شویشێکی زۆری دروست کردووه لەسەر قسەی کەسانێک کە ئامادەن بە پێوانەیەکانی دنیای مۆدێرن و بۆ داکۆکیی لە بەهاکانی ئازادیی بیروڕا و دەربڕین بێنە دەنگ و ڕەخنە بکەن.


پێكهێنانی حكومەتی نوێ لایەنەكان لەسەر مێزی گفتوگۆ كۆدەكاتەوە – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » پێكهێنانی حكومەتی نوێ لایەنەكان لەسەر مێزی گفتوگۆ كۆدەكاتەوە\nپێكهێنانی حكومەتی نوێ لایەنەكان لەسەر مێزی گفتوگۆ كۆدەكاتەوە\nلە بەغدا و هەرێمی كوردستان كۆبوونەوە و گفتوگۆكان بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عیراق بەردەوامن و بڕیارە ئەمڕۆ وەفدێكی باڵای هاوپەیمانیی چاكسازیی و بنیاتنان سەردانی سلێمانی بكات و لەگەڵ وەفدێكی باڵای یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا كۆببێتەوە. دوێنێش لە بەغدا وەفدێكی یەكێتی لەگەڵ د.عادل عەبدولمەهدی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عیراق، كۆبۆوە.\nبەپێی زانیارییەكانی كوردستانی نوێ بڕیارە ئەمڕۆ دووشەممە وەفدێكی باڵای هاوپەیمانیی چاكسازیی و بنیاتنان بە سەرۆكایەتیی عەممار حەكیم سەردانی سلێمانی بكات و نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە بارەگای مەكتەبی سیاسی لەگەڵ وەفدێكی باڵای یەكێتی بە سەرۆكایەتیی كۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری سكرتێری گشتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، كۆببێتەوە. هەر بەپێی زانیارییەكان لە كۆبوونەوەی نێوان هەردوولادا گفتوگۆ لەبارەی پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق دەكرێت.\nدوێنێش وەفدی هاوپەیمانیی چاكسازیی و بنیاتنان لە هەولێر زنجیرەیەك كۆبوونەوەی كرد.\n״بەشداریی كارای كورد لە حكومەتی داهاتوودا״\nهەردوێنێ لە سلێمانی كۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری سكرتێری گشتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان پێشوازییكرد لە یان كۆبیچ نێردەی تایبەتی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان.\nلە دیدارێكدا گفتوگۆكرا لەبارەی هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان و ئەگەرەكانی بەردەم پێكهێنانی حكومەتی ئایندەی هەرێمی كوردستان، هەردوولا جەختیان لە رۆڵ و پێگەی یەكێتی كردەوە و هیوایان خواست «یەكێتی رۆڵێكی گەورە بگێڕێ لە حوكمڕانی هەرێمی كوردستاندا». پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق و بەشداریی سەرجەم لایەنەكان لە حكومەتەكەدا، تەوەرێكی تری دیدارەكە بوو، بۆ ئەم مەبەستە هەردوولا هاوڕابوون لەسەر بەشداریی كارای كورد لە حكومەتی داهاتوودا، بە جۆرێك كە بتوانێ كۆتایی بە كێشەكانی رابردووی نێوان هەرێم و بەغدا بهێنێ و مافە دەستوورییەكانی سەرجەم پێكهاتە و نەتەوە جیاوازەكان پارێزراو بێ.\nلەلایەكی دیكەوە، د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆمار لەمیانی پێشكەشكردنی وتارێك لە رێوڕ‌ەسمی یادی دامەزراندنی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامیی عیراقدا، رایگەیاند: ئێستا لەبەردەم حكومەتێكی نوێ و قۆناغێكی نوێداین، داوا لە هێزە سیاسییەكان دەكەم هاریكاریی د.عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو بكەن تا كۆتایی بهێنێت بە ئەركەكانی لە پێكهێنانی حكومەتێك كە بەرژەوەندییەكانی گەلی عیراق رەچاو بكات، حكومەتێك خزمەتكاری ئەم وڵاتە بێت.\n״بەدیهێنانی مافە دەستوورییەكانی گەلی كوردستان״\nهەروەها حاكم قادر حەمەجان كارگێڕی مەكتەبی سیاسیی ی.ن.ك لەمیانی پێشوازییكردن لە جوان لۆندێز باڵیۆزی ئوسترالیا لە عیراق، رایگەیاند: یەكێتی لەسەرەتاوە لەگەڵ وەفد و پڕۆژەی هاوبەشی كوردستانیدا بووە بۆ دانوستان لەگەڵ بەغدا، بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و بەدیهێنانی مافە دەستوورییەكانی گەلی كوردستان، لەم پێناوەشدا هەنگاوی كردەییمان ناوە، وتیشی: ئومێدمان بە سێ سەرۆكایەتییە نوێیەكەی عیراق هەیە و هیوادارین بە تەبایی پێكهاتەكان و جێبەجێكردنی دەستوور، قۆناغێكی نوێی سیاسی و حوكمڕانی لە عیراق دەستپێبكات.\nناوەڕۆكی كۆبوونەوەی وەفدی یەكێتی و د.عادل عەبدولمەهدی\nدوێنێش لە بەغدا وەفدێكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و د.عادل عەبدولمەهدی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق كۆبوونەوە و هەردوولا هاوڕابوون لەسەر پێكهێنانی حكومەتێك كە رەنگدانەوەی داخوازیی و پێداویستیی خەڵك بێت و پارێزگاریی لە مافە دەستوورییەكان بكات.\nوەفدەكەی یەكێتی پێكهاتبوو لە ئاسۆ مامەند ئەندامی مەكتەبی سیاسی و خالید شوانی ئەندامی سەركردایەتی و بافڵ تاڵەبانی.\nلە دیدارێكدا گفتوگۆكرا لەبارەی پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق، وەفدی یەكێتی بیروبۆچوون و داواكاریی یەكێتی-یان خستەڕوو، رایانگەیاند «وەك یەكێتی لەگەڵ حكومەتێكی نیشتمانین، بە بەشداریی هەموو لایەك، ئیستحقاقی هەڵبژاردن و بنەماكانی دەستووریش بكرێتە بنەمای ئەو حكومەتە و مافەكانی گەلی كوردی تێدا بەرجەستەبكرێت».\n״پەلە لە پێكهێنانی حكومەت بكرێت״\nپەیوەست بە پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق، هادی عامری سەرۆكی هاوپەیمانیی فەتح رایگەیاند: هەردوو هاوپەیمانیی فەتح و سائیرون سەربەخۆیی تەواویان بەخشیوەتە د.عادل عەبدولمەهدی بۆ دیاریكردنی وەزیرەكانی حكومەتەكەی.\nسەرۆكی هاوپەیمانیی فەتح لە لێدوانێكدا كە ئاژانسەكانی هەواڵ بڵاویانكردۆتەوە، دەشڵێت: پێویستە لەسەر د.عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومەت، پەلە بكات لە پێكهێنانی حكومەت، ئاماژەی بەوەشداوە «پشتیوانیی لە د.عادل عەبدولمەهدی دەكەین و هیوادارین هەموو سەركردە و لایەنە سیاسییەكانیش پشتیوانیی بكەن».


نورشان حەسەن: تائێستا پەدەکە بەدەمەوەهاتنی بۆ ئازادکردنی ئەندامەکانمان نەبووە – کوردی – RojNews.News\nنورشان حەسەن: تائێستا پەدەکە بەدەمەوەهاتنی بۆ ئازادکردنی ئەندامەکانمان نەبووە\n21/07/2021 - 7:49:13 am\nنوێنەری ئیدارەی خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لە هەرێمی کوردستان دەڵێت، تا ئێستا پەدەکە بەدەمەوەهاتنی ئەرێنیی بۆ ئازادکردنی ئەندامەکانیان نەبووە و نازانن بۆچی ئەندامەکانیان ئازاد ناکرێن، داواش دەکات هەڵوێستی گشتگیر دژی سیاسەتەکانی تورکیا و ‘هاوکارییەکانی پەدەکە بۆ سیاسەتەکانی تورکیا’ نیشانبدرێت.\nنورشان حەسەن، نوێنەری ئیدارەی خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لە هەرێمی کوردستان، لەبارەی سێ ئەندامە دەستگیرکراوەکەیانەوە لە شاری هەولێر بە ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند: بەداخەوە ئێمە لەکاتێکدایە لە هەرێمی کوردستان یادی شۆڕشی ڕۆژئاوا دەکەینەوە، نوێنەرانی ڕۆژئاوای کوردستان لە شاری هەولێر دەستگیرکراون، ئەوەش جێگەی شەرمەزارییە، بەبێ هیچ دادگاییەک و بێ ئەوەی هیچ تاوانێک دیارییبکرێت، زیندانییکراون تائێستا ئازانەکراون.\nدەشڵێت: ئێمە داوا لە پەدەکە دەکەین سیاسەتەکانیان ڕاستبکەنەوە و ئەندامەکانمان ئازادبکرێن.\nلەبارەی هەوڵەکانیان بۆ ئازادکردنی ئەو سێ ئەندامەیانەوە نوێنەری خۆبەڕێوەبەریی ڕۆژئاوا دەڵێت: ئێمە سەردانی زۆر لایەنی پەیوەندیدارمان کردووە بۆ ئازادکردنی ئەندامەکانمان، بەڵام تائێستا بەدەمەوەهاتنێکی ئەرێنیی نەبووە بۆ داواکارییەکانمان، دیارنییە کەی ئازاد دەکرێن و هۆکاری دەستگیرکردنیان چییە.\nجێگایا ئاماژەیە، لە بەرەبەیانی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١، مستەفا عوسمان، نوێنەری پەیوەندییەکانی پەیەدە لە هەولێر، جیهاد حەسەن، نوێنەری خۆبەڕێوبەریی دیموکراتی لە هەولێر و مستەفا عەزیز ئەندامی پەیەدە لە هەولێر، لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر دەستگیرکران و تائێستا ئازادنەکراون.\nگەشتیاران ڕوو لە ناوچە گەشتیارییەكانی هەورامان دەکەن


11:18 - 22/05/2022\nوەزیرى پێشمەرگەى هەرێم رایدەگەیەنێت؛ هاوکارییەکانى هاوپەیمانان بۆ پێشمەرگە بەردەوامە، بەڵام سەرنجیان لەسەر کەموکوڕى و کەلێنەکان هەیە. دەشڵێت: مەترسى گەورە لەسەر هەرێم هەیە و تەنها پێشمەرگە دەتوانێت روبەڕوى ئەو مەترسیانە ببێتەوە.\nلەکاتى پێشکەشکردنى وتارێک لە رێورەسمی دەرچوونی خولی 16ی ئەفسەران لە کۆلێژی سەربازیی قەڵاچوالان، شۆڕش ئیسماعیل وەزیرى پێشمەرگە رایگەیاند: کارى زۆرمان کردوە بۆ چاکسازى لە رێزى پێشمەرگە و توانیومانە ئابونەى حیزبى نەهێڵین و کارى سیاسیى لەناو هێزى پێشمەرگە قەدەغە بکەین، بەڵام کارى زۆرترمان ماوە و پێویستە پەلەى تێدا بکەین.\nوتیشى،" داوا لە سەرۆکى هەرێم دەکەم، رێگرى بکات لە دامەزراندنى پێشمەرگە لە دەرەوەى وەزارەت بوەستێت.\nجەختیشى کردەوە، دۆخى ئیستا لەوە زیاتر دەخوازێت کە هەست بە گیانى لێپرسراوێتى بکەین، مەترسى لەسەر هەرێم هەیە و رۆژ بەڕۆژیش مەترسییەکان فراوان دەبن و تەنها بە هێزى پێشمەرگەش دەتوانن روبەڕوى ئەو مەترسیانە ببنەوە.\nلەبارەى هاوکارى هاوپەیمانانیشەوە، شۆڕش ئیسماعیل وتى،" هاوکارییەکانى هاوپەیمانان بەردەوامە، بەڵام سەرنجیان هەیە لەسەر کەموکورتى و کەلێنەکان ئەوەش لەپێناو ئەوەى هێزى پێشمەرگە یەکگرتو و ئامادەبێت بۆ هەر ئەگەرێک".\nباسى لەوەشکرد، ئەوان وەک وەزارەتى پێشمەرگە دەستپێشخەربون بۆ رێککەوتن لەگەڵ سوپاى عێراق، بەڵام تا هەرێم و بەغدا لە کێشەدابن کاریگەرى لەسەر پەیوەندییەکان دەبێت.


خاچی سوور: لیبیا که‌وتۆته ناو شه‌ڕی ناوخۆوه\nسه‌رۆکی کۆمیته‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی خاچی سوور ده‌ڵێت لیبیا که‌وتۆته نێو شه‌ڕی ناوخۆوه و پـزیشـکان له ڕۆژهه‌ڵاتی وڵاته‌که به‌دی ده‌که‌ن که‌وا ژماره‌ی بریندارانی خه‌ڵـکی سیڤیل به شـێویه‌کی سه‌رسوڕهێنه‌ر زیادی کردووه.\nجاکوب که‌ڵنبێرگه‌ری سه‌رۆکی کۆمیته‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی خاچی سوور ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه گوتی ڕێـکخراوه‌که‌ی له ناوچه‌کانی ڕۆژئاوای وڵاته‌که دابڕاوه، به ته‌رابلوسی پایته‌ختیشه‌وه، به‌ڵام ئاماژه‌ی کرد بۆ ئه‌وه‌ی شه‌ڕی نێوان سه‌رهه‌ڵـداوان و لایه‌نگرانی موعه‌مه‌ر قه‌زافی له‌و ناوچانه‌ش کاریگه‌ری خراپـیان هه‌بووه.\nله لایه‌کی دیکه‌وه شه‌ڕ و پـێـکدادانه‌کان له به‌نده‌ری نه‌وتی ڕه‌ئس لانوفی ڕۆژهه‌ڵاتی وڵاته‌که توند بوون، ئه‌و شوێنه‌ی هێڵی پـێشـه‌وه‌ی هێزه‌کانی ئۆپـۆزسیۆنه. ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه هێزه‌کانی سه‌ر به قه‌زافی هێرشی نوێی ئاسـمانیان کرده سه‌ر به‌نده‌رکه، ڕۆژێـک پاش ئه‌وه‌ی لایه‌نگرانی قه‌زافی هێرشیان کرده سه‌ر هێڵێـکی سه‌ره‌کی نه‌وت له‌وێ.\nته‌له‌فیزیۆنی ده‌وڵه‌ت لۆمه‌ی چه‌کداره‌کانی سه‌ر به قاعیده ده‌کات.\nله شـارۆچکه‌ی زاویه‌ی نزیک ته‌رابلوسیش، دانیشـتوان گوتیان شـارۆچکه‌که بێ ده‌نگه پاش شه‌وێـکی پـڕ له شه‌ڕی قورس. هه‌واڵی جودا جودا سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی ئه‌و شـارۆچکه‌یه هه‌یه و ڕوون نیـیه ئایا له ژێر ده‌سـتی ئۆپۆزسیۆنه‌دایه یان هێزه‌کانی لایه‌نگری قه‌زافی.\nسه‌رهه‌ڵـداوان بۆ چه‌ند ڕۆژێـکه له‌وێ خۆیان به‌رامبه‌ر هێزه‌کانی سه‌ر به قه‌زافی گرتووه ئه‌وانه‌ی گه‌مارۆی شـارۆچکه‌که‌یان داوه. هیچ ڕێـگه‌یه‌ک نیـیه بۆ زانینی ڕاسـتیـیه‌کان چونکه حکومه‌تی لیبی ڕێـگه‌ی له ڕۆژنامه‌وانان گرتووه بچنه ناو شـارۆچکه‌که‌وه.


دوابەدوای بانگەوازی دەستەی بەڕێوەبردنی یادی ٥٠هەمین ساڵوەگەڕی دامەزراندنی کۆمەڵە ڕوو لە هونەرمەندان و شاعیران و نووسەرانی کوردستان، کۆمەڵێکی بەرچاو لە ناوداران و هونەرمەندانی نیشتەجێی ناوخۆ و دەرەوەی وڵات، هەر لە کەسایەتییەکان تاکوو پێگەیشتووانی جیلی نوێ، بەناردنی پەیام و بەرهەم و نووسراوەکانیان پێکهاتوو لە پەیامی دەستخۆشی و ڕێزلێنان و پیرۆزبایی، شیعر، تابلۆی هونەری، دێکۆمێنتاری، ئەنیمەیشێن، نەقاشی دیواری و هتد بەرەوپیری بانگەوازەکەمانەوە هاتن.\nئەم بانگەوازە، کارێکی نوێ و داهێنەرانە بوو لەپەراوێزی یادکردنەوەی ئەم بۆنە مێژووییەدا و بوو بە بیانوویەک تاکوو پەیامی دەستخۆشی و ڕێزگرتن و ئەمەگناسیی حیزبێکی جەماوەری و پێشکەوتنخواز وەک کۆمەڵە، ئاراستەی بەشێکی بەرچاو لە هونەرمەندان و ئەدیبان و ڕووناکبیرانی کوردستانی ڕۆژهەڵات بکرێت. جێگای خۆیەتی هەر لێرەوە لەو ئازیزانەش داوای لێبوردن بکەین کە بە هەر هۆکارێک لەوانە بەرچاوگرتنی دۆخی هەستیاری ناوخۆ یان نەبوونی ڕێگای پەیوەندی جێگەمتمانە پەیامەکەی ئێمەیان بە دەست نەگەیشت.\nلێرەوە بەناوی دەستەی بەڕێوەبەری یادی ٥٠ ساڵەی دامەزراندنی کۆمەڵە، جارێکی دیکە وێڕای ڕێزلێنان و پێزانین هەروەها ئاواتی بەردەوامی و سەرکەوتنی زیاتر بۆ هەموو پێشەنگانی سەنگەری هونەر و ئەدەبیاتی شۆڕشگێڕانەی کوردەواری، سپاسنامە و ئەمەگناسی خۆمان پێشکەش بە ئەو ئازیزانە دەکەین کە بە هەست و هەڵوێستی بوێرانە و دڵسۆزانەی خۆیان، بەدەم بانگەوازەکەمانەوە هاتن و بوون بە مایەی دڵگەرمی و وزەبەخشین بۆ دەستپێکی نیو سەدەی دووهەمی خەباتی لێنەبڕاوەی کۆمەڵە.\nهەر بەو جۆرەی کە لە بانگهێشتنامەکەیشدا ئاماژەی پێدرابوو، دڵنیاتان دەکەینەوە کە ناو و شوناس و هەروەها ئەسڵ یان وێنەی پەیام و بەرهەمەکانتان، لە ئارشیوی کۆمەڵەدا هەتا ڕۆژی سەرکەوتن بە پارێزراوی دەمێنێتەوە. جارێکی دیکەیش سپاس بۆ خاوەندارییەتی و هەڵوێستی بەجێگەتان بەرامبەر بە نیشتمان و دووبارەکردنەوەی پەیمانی خۆشەوسیتی و وەفاداریتان بەرامبەر بە ڕێبازی کۆمەڵە و حیزبەکان.\nدەستی بە بەهرەتان بە گەرمی دەگوشین و چاوی گەشتان ماچ دەکەین و ئاواتی سەرکەوتنی زیاترتان بۆ دەخوازین.\nدەستەی بەڕێوەبەری یادی ٥٠هەمین ساڵوەگەڕی دامەزراندنی کۆمەڵە


ئاگاداریەك لە وەزارەتی كارەباوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی كارەبا ڕایدەگەیەنێت، بۆ زیادكردنی توانای بەرهەمهێنانی غازی سروشتی لە كێڵگەكانی كۆرمۆر بۆ ماوەی 12 كاتژمێر بەرهەمهێنانی غاز رادەگیرێت.\nوەزارەتی كارەبای هەرێم لە ڕاگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، هاوبەشانی كارەبا ئاگادار دەكەینەوە كە رێكەوتی 18/4/2021 لەكاتژمێر 4ی بەیانی یەوە تاوەكو كاتژمێر 4 ی ئێوارە كۆمپانیای داناغاز بەسەرپەرشتی وەزارەتی سامانە سروشتیەكان هەڵدەستێت بەئیشوكاری چاكسازیی لەكێڵگەی كۆرمۆر بۆ زیادكردنی بەرهەمهێنانی غازی سروشتی و خۆئامادەكردن بۆ وەرزی هاوین.\nلە ڕاگەیەنراوەكەدا ئەوەش هاتووە، لەو ماوەیەدا هەناردەكردنی بڕە غازی پێویست بۆ وێستگەكانی بەرهەهێنان رادەوەستێت و بەرهەمهێنانی كارەبا كەم دەبێتەوە، تیمەكانی كۆنترۆڵی كارەبا و بەهەماهەنگی لەگەڵ وێستگەكانی گۆڕین كار بۆ ئەوە دەكەن لەو 12 كاتژمێرەدا كەمترین كاریگەریی لەسەر ماوەكانی پێدانی كارەبا بە هاوڵاتیان هەبێت .


فیدراسیۆنی پەنابەران چەند نهێنییەک لەبارەی کۆچبەرانەوە ئاشکرادەکات\n09:58 - 11/09/2019\nوێنە... لەروداوێکى هاتوچۆدا لە سلێمانى چوار کەس گیانیان لەدەستدا\n(666) توشبوى دیکەى کۆرۆنا لە هەرێم تۆمارکران\nدانا عەبدولکەریم: ئەوکاتەى پارە هەبوە خزمەت نەکراوە و کابینەکانى پێشوو پڕۆژەکانیان تەواو نەکردوە\nبومەلەرزەکەى ئەمشە و بە گوڕى (3.9) پلەى رێختەر رویداوە\nلە مانگێکدا (30) کۆڵبەر بونەتە قوربانی\nسکرتێری فیدراسیۆنی پەنابەرانی عێراق ڕایگەیاند، لە ٪٨٠ ئەوانەی کۆچی نائاسایی دەکەن گرەو بەژیانی خۆیانەوە دەکەن و دەبنە قوربانی قاچاخچی و ڕێگای سەختی کۆچ.\nئامانج عەبدوڵا، سکرتێری فیدراسیۆنی پەنابەرانی عێراق لە بەرنامەی دیالۆگی KNN دا رایگەیاند، "هەمووی ئەو کەسانەی مەترسی تێدەپەڕێنن و دەگەنە وڵاتێکی ئەوروپی لە٪٣٠ چانسیان هەیە وەک کەسێکی ئاسایی لەوێ بژین".\nوتیشی "خراپی دۆخی تاکی کورد هۆکارە بۆ کۆچی بەلێشاو و تاکی هەرێمی کوردستان لە ٦٠ەکانەوە ژیانی ناجێگیرە و لە وڵاتەکەی خۆشیدا جار جار دەبێتە کۆچبەر".\nسکرتێری فیدراسیۆنی پەنابەرانی عێراق پێی وایە ئەو پەنابەرانەی دەچنە ئەوروپا بەهۆی گۆڕینی ناو و ئەدرەسیانەوە توشی چەند گرفتێک دەبن لەوانە قورسە بەدواداچوون بۆ ژیانی پەنابەرێک بکەیت کە ناو ئەدرەسی خۆی گۆڕیووە.\nئاماژە بەوەش دەکات "ئەو پەنابەرە کوردانەی لە وڵاتانی ئەوروپی ناوی خۆیان دەگۆڕن بۆ کەیسەکانیان، ناتوانن بروانامە و دیکۆمێنتەکانی خۆیان لە کوردستانەوە بەرن بەکاری بهێنن".\nبەهۆی ناجێگری ئەمنی و باری ئابووری تاکی هەرێمەوە، لە ساڵی ٢٠١٥ وە جارێکی دیکە لێشاوی کۆچ بەرە و ئەوروپا دەستیپێکردەوە و تا ئێستاش بەهۆی بەکارهێنانی پەنابەران وەک کارتی فشار لەلایەن تورکیاوە کۆچ بەردەوامە.\n1522 جار خوێندراوەتەوە


کۆمیدیای چینو ڕوناکبیرییلای(ڕوناکبیر)! مه‌ریوان وریا قانع – Denegkan\nکۆمیدیای چینو ڕوناکبیرییلای(ڕوناکبیر)! مه‌ریوان وریا قانع\nbyکازم\tMay 26, 2009\tگشتی\nئه‌م نوسینه ڕاڤه‌ی چاوپێکه‌وتنێکی فریوکارانه‌و وه‌همزه‌ده‌ی"مه‌ریوان وریا قانع"ه‌که  هه‌فته‌ی ڕابردوو له ماڵپه‌ڕی ده‌نگه‌کاندا به‌رچاوم که‌وت و خوێندمه‌وه.بێگومان ئه‌و ڕیکلامه‌ی مه‌ریوان بۆ بازاڕی پیسی سه‌رمایه‌و بۆ شێواندن و لێخنکردنی حه‌قیقه‌تی چینایه‌تی و نکوڵیکردن له پێگه‌ی چینی کرێکار وه‌ک هێزی به‌رهه‌مهێنه‌رو مانه‌وه‌و جوانکردنی ژیان،نه یه‌که‌م و نه دواهه‌مین ته‌قه‌لاو داهێنانی مه‌ریوان"یش ده‌بێت.سه‌رمایه‌داری هه‌روه‌ک چۆن زیندان و پۆلیس و سوپاو ده‌یان تۆرو ده‌زگه‌ی زه‌به‌لاحی هه‌یه‌و سه‌ر ئه‌م ئه‌ستێره‌یه‌ی کردۆته زیندان و دۆزه‌خێکی گه‌وره،له‌ولاشه‌وه به سه‌دان کارخانه‌ی به‌رهه‌مهێنی ئه‌ده‌ب و هونه‌رو"ڕۆشنفکری"ساخته‌و چاوقاییم و قه‌ڵه‌می ژه‌نگن و چڵکنی دروست کردووه‌و ده‌ست له سه‌رچاویان داده‌نێن و له دنیایه‌کی ته‌واو شه‌وه‌زه‌نگدا،به پێی خواسته‌کانی بازار حه‌قیقه‌ته‌کان ئاوه‌ژوو ده‌که‌نه‌وه‌و ده‌یانه‌وێت به هه‌ر به‌هایه‌ک بێت ڕۆخساری ناشیرینی سیسته‌می بازاڕ ماکیاژ بکه‌ن.هه‌موو مێژووی سیسته‌مه‌کانی چینایه‌تی هه‌ر ئه‌و کاره‌یان کردووه که مه‌ریوان له نزیکی کۆتاییه‌کانیدا کنه‌ی تێدا ده‌کات. ئه‌گه‌ر ئاییه‌نه‌کان دیارده‌ی هه‌ژاری و نا‌به‌رابه‌ی چینایه‌تیان بۆ هێزێکی سه‌رومرۆڤ_خودا ده‌گه‌ڕانده‌وه‌و پێشتر خودا له له‌وحه‌کانی خورافاتدا بڕیاری له سه‌رداوه‌و قابیلی هیچ ئاڵ و گۆڕێک نییه،ئه‌وا سیسته‌می سه‌رمایه‌داری به شێوازیترو له سه‌رده‌مێکیتردا له که‌ناڵی زه‌به‌لاحی جۆر به‌جۆره‌وه،له ڕیگه‌ی فکرو ئه‌ده‌ب و فه‌لسه‌فه‌ی ساخته‌وه،ئه‌فسانه‌ی کۆتایی مێژوو ڕاده‌گه‌یه‌نن و خه‌ون و خولیای به‌رابه‌ری خوازی و کۆمۆنیزم به خه‌یاڵ و ته‌مبه‌ڵخانه نێو ده‌نێن،به‌رهه‌می ئه‌و هه‌موو هێزی کاره‌ش که له تلیاکی گێژکردنی هه‌ژاران و چینی کرێکاردا پاماڵده‌که‌ن،ده‌توانێت به‌شێکی زۆری ئازارو تاعونه‌کانی سه‌رده‌می ئه‌مڕۆی پێچاره‌سه‌ر بکه‌ن.به‌ڵام بێگومان،بازاڕو زبڵخانه‌ی موڵکایه‌تی له سه‌ر ئه‌و تلیاکه ده‌ژین و مانه‌وه‌شیان له په‌خشکردنه‌وه‌ی هه‌میشه‌یی و ڕشتنی ئه‌و ژه‌هرانه‌دایه.\nمه‌ریوان له وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی بۆچی(له گه‌ڵ به‌رزبوونه‌وه‌ی باڵه‌خاکاندا که‌چی هه‌ژاری ڕۆژبه‌ڕۆژ له زیادبوونه‌دایه و هۆکاره‌کانی ئه‌م هه‌ژارییه چییه؟ئێژێت:\n"دەبێت لەو ڕاستییە سادەیەوە دەستپێبکەین کە ھەژاری دیاردەیەکی سیاسییە نەک سروشتی. ھەژاری شتێک نییە لەناو جیناتەکانی ئینسان و خڕۆکە سورەکانییەوە بێت… ئەمەش مانای ئەوەی بەرپرسیاری ھەرە سەرەکی لە ھەژاریی لەھەرشوێنێکی دونیادا سیاسەتە." هێڵی جه‌خت هی منه.\nگومانی تێدا نییه هه‌ژاریی دیارده‌یه‌که له نێو سیاسه‌تدا،هه‌ڵبه‌ته هه‌ر ئه‌و سیاسه‌تبازییه چینایه‌تییه‌ی که مه‌ریوان فریوه‌که‌ی په‌خشده‌کاته‌وه. به‌ڵام له‌وه‌ش دروستتر هه‌ژاریی دیارده‌یه‌کی چینایه‌تییه نه‌ک به ته‌نها سیاسه‌تێکی ڕووت،که مه‌ریوان ده‌ست به چاوێوه ده‌گرێت و بۆ یه‌کجاریش حه‌قیقه‌تی"چین"و ئه‌و هه‌ژارییه‌ی که ڕه‌گه‌کانی قووڵ به‌نێو سیسته‌می چینایه‌تیدا ڕۆچووه،به زاردا نایه‌ت.له دنیادا زۆرن ئه‌و قه‌ڵه‌مانه‌ی وه‌ک مه‌ریوان و ده‌کرێت له‌ویش زیاتر باوه‌شیان به سیسته‌می چینایه‌تیدا کردبێت،به‌ڵام نایانه‌وێت هه‌ندێک دیارده‌و واقعیه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی و چینایه‌تی وه‌ک"چین"و کارێکار یان چینی کرێکار حاشا لێبکه‌ن.به‌ڵام مه‌ریوان له‌و جۆره‌یان نییه،به‌ڵکو له‌و(ڕوناکبیرانه‌یه!)شه‌ووڕۆژ ده‌خه‌نه سه‌ریه‌ک تاکو تێوری خورافی داتاشن و تارمایی و گومان بخه‌نه سه‌ر هه‌بوونی به‌رجه‌سته‌ی چینی کرێکار.مرۆڤ کاتێک ئه‌و تێکسته‌ی مه‌ریوان ده‌خوێنێته‌وه،بۆی ده‌رده‌که‌وێت که چ ناکۆکی وگرێیه‌کی سایکۆلۆژی به حه‌قی چینی کرێکارو تارمایی به‌رابه‌ریخوازی له سه‌ریدایه.ئه‌و له‌و بابه‌ته چه‌واشه‌کارییه‌دا نمونه‌ی چه‌ندین "چینی"داتاشراوو وه‌همی ده‌هێنێته‌وه،به‌ڵام بۆ یه‌کجاریش ناڵێت چینی کرێکار.باسی چینی خوێنده‌وارو چینی بازرگان و چینی کارمه‌ندو چینی ناوه‌ندو چینی کرێکاره خاوه‌ن به‌هره‌کان و!…تاد ده‌کات،به‌ڵام له ئاستی چینێکی واقیعی به‌رجه‌سته‌و ئه‌زمونکراو_چینی کرێکار_زمانی به‌گۆ نه‌هات.گومانیش له‌وه‌دا نییه هه‌موو ئه‌و چینه وه‌همییانه‌ی ئه‌و ڕیزی کردوون له سیاسه‌تی زانستی و_هه‌ڵبه‌ته نه‌ک له فێرگه‌ی زانسته سیاسییه ساخته‌و چه‌واشکارییه‌کان_ فکرو واقیعی کۆمه‌ڵایه‌تیدا،نه خه‌سڵه‌تی "چین"یان هه‌یه‌و نه شوناسی"چین"یان به باڵادا بڕاوه،به‌ڵکو به پێی پێگه‌و چه‌ندێتی و چۆنێتی کۆمه‌ڵایه‌تییان به توێژو نوخبه ناسێنراون،به‌ڵام مه‌ریوان"هوشیارانه"گه‌مه‌یه‌کی ناشیرین ده‌کات،گه‌مه‌ی حاشاکردن له چینی کرێکارو کاڵکردنه‌وه‌و پارچه پارچه‌کردنیان به سه‌ر ده‌رزه‌نێک چینی خه‌یاڵیدا که له فه‌نتازیای خۆیدا خوڵقاندوونی.لێره‌دا جێی خۆیه‌تی ئه‌وه به بیر بهێنمه‌وه کا کاتی خۆی چۆن ڕژێمی به‌عس حاشای له چینی کرێکار ده‌کردو نێوی فه‌رمانبه‌ری به باڵادا بڕیبوون!\nئێسا با له‌م گوزارشته کۆمیدییه وردبینه‌وه:((ھەژاری شتێک نییە لەناو جیناتەکانی ئینسان و خڕۆکە سورەکانییەوە بێت))نا…له نێو خڕۆکه ڕه‌شه‌کاندایه…!ئه‌م وه‌ڵامه هیچیتر نییه بێجگه‌ی هه‌ژاریی مه‌عریفه‌ی زانستی و ڕاکردن و زیگزاگکردنێکی کۆمیدی له وه‌ڵامێکی جه‌وهه‌ری.سه‌یره لێت برسن:له‌گه‌ڵ زۆربوون و به‌رز بونه‌وه‌ی باڵه‌خانه‌كاندا كه‌چی هه‌ژاری رۆژ دوای رۆژ له‌زیاد بوندایه به‌رای تۆ هۆكاره‌كانی ئه‌م هه‌ژارییه چییه؟له جیاتی لانی که‌می وه‌ڵام و به‌راوردکردنێکی شییاو،نمونه‌ی جینات و خرۆکه سورو سپییه‌کان بهێنیته‌وه که به هیچ پێوه‌رێک شییاوی به‌راوردکردن به یه‌ک نین.به‌ڵام مه‌ریوان بۆچی تووشی ئه‌م هه‌ژارییه له واڵامدانه‌وه ده‌بێت!چوونکه وه‌ڵامێک که ئه‌و پرسیاره ده‌یخوازێت ئه‌و گرێی ده‌روونی له گه‌ڵیدا هه‌یه،ئامه‌ده‌یه وه‌ڵامێکی کۆمیتراژیدی بداته‌وه به خاتری ئه‌وه‌ی زه‌ینی خوێنه‌ر به لایه‌کی تاریکدا ببات.ئه‌گه‌ر هه‌ژاریی دیارده‌یه‌کی تاڵی نێو سیسته‌می چینایه‌تی سه‌رمایه‌داری بێت،ئه‌وا مه‌ریوان سه‌دان به‌ڵگه‌ی وه‌همی دێنێته‌وه تاکو هه‌ژاریی به سیسته‌می چینایه‌تی نه‌به‌ستێته‌وه.ئه‌و ئێژێت هه‌ژاریی دیارده‌یه‌کی سیاسییه،به‌ڵام ناڵێت کام سیاسه‌ت؟سیاسه‌تێک که له سه‌ر بنه‌مای جیاوازی و مۆنۆپۆڵکردنی ئابووری له سه‌ر ده‌ستی چینێکی مشه‌خۆری سه‌رمایه‌داران ئاراسته ده‌کرێت،بۆ مه‌ریوان جێی خستنه ژێر پرسیار نییه.ئه‌و ده‌زانێت هێنانه‌گۆڕی بابه‌تی"چین"و چینی کرێکارو چینی سه‌رمایه‌داران،ڕایده‌کێشێته پای بڤه‌ی ناکۆکی و ململانێی واقیعی و به‌رجه‌سته‌ی کرێکارو سه‌رکایه‌داران، تارمایی"ترسناکی"کۆمۆنیزم و سیسته‌می چینایه‌تی.هۆکاری ئه‌و ڕووکه‌شگه‌ری و زیگزاگ و هه‌ژارییه فکرییه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ بازدان به سه‌ر ئه‌و حه‌قیقه‌تانه‌دا.\n"له‌كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا هه‌ست ده‌كرێ چینێك به‌راده‌یه‌كی باش ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌بن چینێكی تریش رۆژبه‌رۆژ هه‌ژار ده‌بن ئه‌وه‌ی جێگای قسه له‌سه‌ر كردنه ئه‌وه‌یه كه چینی ناوه‌ند نه‌ماوه ئایا نه‌بونی چینی ناوه‌ند مه‌ترسیه‌كانی چین"؟\nله وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی سه‌ره‌وه‌دا مه‌ریوان به‌م جۆره ده‌دوێت:(پێموایە لە کۆمەڵگای ئێمەدا نوخبەیەکی بچووک بەڕادەیەکی ترسناک دەوڵەمەند دەبێت و بڕێکی گەورەی کۆمەڵگاش ڕووی لە ھەژارکەوتنێکی ترسناکە. واتە ئەوەی کە بەشێوەیەکی سەرسوڕھێنەر و خێرا دەوڵەمەند ئەبێت چین نییە، بەڵکو نوخبەیە، نوخبەیەکی ھێجگار بچووکیش، ئەوەش کە ھەژار دەکەوێت دیسان چین نییە، بەڵکو زیاد لە چین و گروھێکی کۆمەڵایەتییە).مه‌ریوان بڕیاری داوه حاشا له"چین"بکاو له به‌رامبه‌ریشدا چینگه‌لێک قووتبکاته‌وه که مه‌گه‌ر ته‌نها له فه‌رهه‌نگی وه‌همی خۆیدا جێگه‌یان بکاته‌وه‌و هه‌ر خۆیشی په‌ی به نهێنییه‌کانیان به‌رێت!ئه‌وه‌ش که دواجار خوێنه‌ر چ به‌هایه‌ک بۆ بۆچوونه‌کانی داده‌نێت چ خه‌مێکی نییه.ده‌بێت بێژم چینی سه‌رمایه‌دارانی کوردستان به‌خت یاوه‌ریانه،که‌وا سه‌رباری ڕزیوبوونیان، (ڕوناکبیرانی)! په‌رده‌ی ڕه‌شی چاوبه‌سته‌گی ده‌دوورن و خه‌سڵه‌ت و به‌ها ناشیرینه چینایه‌تییه‌کانیان داده‌پۆشن! مه‌ریوان ده‌یه‌وێت بێژێت:ده‌وڵه‌مه‌ندان_سه‌رمایه‌داران_چین نین،به‌ڵکو نوخبه‌ن "نوخبه‌یه‌کی بچووکیش"،بۆچی؟چوونکه ئه‌و نوخبه‌یه که‌مایه‌تییه‌کی چه‌ند سه‌دکه‌سی یان چه‌ند هه‌زار که‌سێکن.گومانی تێدا نییه که سه‌رمایه‌داران له باری چه‌ندییه‌وه،که‌مایه‌تییه‌کی بچووکی نێو کۆمه‌لگه‌ی هاوچه‌رخن،هه‌ر ئه‌و که‌مایه‌تییه‌شه مۆنۆپۆڵی ته‌واوی کایه‌کانی ئابوری و فه‌رهه‌نگی و کولتورو سیاسه‌ت و ئه‌ده‌ب و هونه‌رو ته‌واوی بواره‌کانیتریان کردووه،ئه‌مه نه‌ک له کوردستان به ڵکو له ته‌واوی سه‌ر گۆی ئه‌م ئه‌ستێره‌یه‌و له هۆلاندیش هه‌ر وایه. ئه‌وه که ڕه‌وایه‌تی و شوناسی چینایه‌تی به‌و(نوخبه‌یه) ده‌دات،فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌م چینه‌و ئه‌و قڵشت و دابه‌شبوونه کۆمه‌ڵایه‌تی و چینایه‌تی نا‌دادپه‌روه‌رییه‌یه که له نێو ئه‌م دوو چینه‌دا هه‌یه،قسه له سه‌ر خستنه ژیر پرسیاری ئه‌و نادادپه‌روه‌ری قڵشته ترسناکه‌یه که پێویست ناکات خۆمان ماندوو بکه‌ین تاکو بیبینین،نه‌ک داهێنانی وه‌هم و چه‌واشه‌کاری و چواندنی هه‌ژاریی به خڕۆکه سوروسپییه‌کان.حه‌قانیه‌تی ئه‌و نوخبه‌یه_سه‌رمایه‌داران له چه‌ندێتیدا نییه،به‌ڵکو له چۆنێتی و ته‌واوی ئه‌و ناکۆکی و به‌ها ناشیرین و جیاخوازییه‌دایه که کۆمه‌ڵگه‌ی دابه‌ش کردووه بۆ دوو چین و دوو به‌هاو دنیابینی ناکۆک و دژبه‌یه‌ک.به‌ڵام مه‌ریوان ده‌یه‌وێت بێژێت میلێونێرو میلیاردێره‌کانی کوردستان نوخبه‌ن نه‌ک چینی سه‌رمایه‌داران،چوونکه چینی سه‌رمایه‌داران خاوه‌نی به‌هاو مۆراڵی مرۆیین،له‌و دیو په‌رده‌یه‌کی چڵکنه‌وه پێمان ئێژێت:به هه‌ڵه تێمه‌گه‌ن،بۆگه‌نبوونی ئه‌و نوخبه‌یه له شکۆو مۆرالی سه‌رمایه‌دارانه‌وه دوورن!\nمه‌ریوان به‌و دیوه‌که‌شدا هه‌مان گه‌مه‌و نمایشی به‌دو چه‌واشه‌کاری ده‌کات.وه‌ک چۆن بێپه‌روا به‌ڵام بێڕه‌گ و ڕیشه،ته‌قه‌لای لێڵکردن و داپۆشینی حه‌قیقه‌تی پیسی بازاڕی چینایه‌تی ده‌دات،به هه‌مان پرۆژه‌و که‌ره‌سته‌ی فریوکارییه‌وه،خه‌ریکی ته‌خشان و په‌خشان و تاڵانکردنی ئاپۆره‌ی به‌شمه‌ینه‌تانه به سه‌ر چه‌ندین گروپ و چینی خوازراودا.ئه‌و که له لایه‌ک دان به چینی کریکردا نانێت،له لایه‌کیتریشه‌وه هه‌ر له نیو ئه‌م چینه‌دا، دۆزه دۆزه ده‌کات و چینی خورافی لێداده‌تاشێت،نمونه‌ی(چینی کرێکارانی خوێنده‌وارو چینی کرێکاره‌خاوه‌نبه‌هره‌کان)…و زۆر شتی سه‌یری تریش.\n(بەکورتی وەکچۆن ھەژاری دیاردەیەکی سیاسییە، بەگژاچونەوەی ھەژاریش دیسانەوە دیاردەیەکی سیاسییه. شتێک سیاسەت دروستیکردبێت ھەر بە سیاسەتیش چاکدەکرێتەوه)مه‌ریوان وا ئێژێت!\nپێشتر گوتم چۆن مه‌ریوان دیارده‌ی هه‌ژاریی ته‌نها به سیاسه‌تی رووت ده‌به‌ستێته‌وه و به مه‌قه‌ستی فریو ملی"چین" ده‌قرتێنیت،به‌ڵام ئه‌وه‌ی که هه‌ژاریی به سیاسه‌ته‌وه گرێ ده‌دات و دواجاریش له نێو سیاسه‌تدا بۆ چاره‌سه‌ری ده‌گه‌ڕێت،ئه‌وه‌ش که کامه سیاسه‌ت و بزوتنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیتر ئه‌و وێرانکردن و هه‌ژارییه نه‌ک(چاكده‌کاته‌وه)به‌ڵکو له ڕیشه‌وه ده‌ردێنێت،لای مه‌ریوان نادیاره‌و ده‌یداته ده‌ست قه‌ده‌رو پیاوچاکان! (به‌ختیار عه‌لی)یش ته‌واو به پێچه‌وانه‌ی(مه‌ریوان)ه‌وه،له چاوپێکه‌وتنێکی شیعرگازدا له گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی هاوڵاتی ده‌ڵێت:(من هه‌میشه پێم له‌سه‌ر ئه‌وه داگرتووه كه ئه‌و كاولبوونه‌ی سیاسه‌ت دروستیده‌كات، دواتر سیاسه‌ت به ته‌نیا بۆی چاك ناكرێت)لێره‌دا مه‌به‌ستی من ئه‌وه نییه دوو بۆچونی جیاوازو دژ به‌یه‌کی دوو(هاوڕێ)سه‌باره‌ت دیارده‌یه‌ک نیشان بده‌م،هه‌ڵبه‌ت ئه‌وه شتێکی ئاساییه.به‌ڵام ئه‌و مه‌غزاو ئاماژه‌و تارماییانه‌ی که له نێو ئه‌و دوو گوزارشته‌دا خۆی مه‌ڵاس داوه،جێی گرنگیدانه!چوونکه مه‌ریوان ده‌ڵێت ئه‌و هه‌ژارییه‌ی که ئه‌مڕۆ له کوردستان و له دنیادا هه‌یه،وه‌ک چۆن سیاسه‌ت دروستی کردووه ده‌بێت به سیاسه‌تیش چاکبکرێت.ئه‌و ئه‌گه‌رچی هه‌ژاریی به سیسته‌می ڕه‌شی چینایه‌تییه‌وه نابه‌ستێت،له گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌و دیوی په‌رده‌کانه‌وه داوا له سه‌رمایه‌داره(به‌رپرسه‌کان)ده‌کات،هه‌ر به‌و سیاسه‌ته‌ی که هه‌ژاریی دروست کردووه‌و به بێ هه‌ژارکردنی ملێونان له به‌شه‌ره‌کان ناتوانێت درێژه به ژیانی ناشیرینی بدات، چاره‌سه‌ری هه‌ژاریی بدۆزیته‌وه!ده‌بێت نێوی چی له‌مه بنێین بێجگه‌ی کۆمیدیای (ڕوناکبیریی!) ئاماژه‌که‌ی به‌ختیار عه‌لی)یش ئه‌مه‌یه:سه‌رمایه‌داران ئاگه‌داربن،ئه‌و کاولبوونه‌ی ئیوه دروستتان کردووه ته‌نها به خۆتان چاره‌سه‌ر ناکرێت،بۆیه ده‌بێت ئاوڕ له‌ئێمه‌ی(ڕوناکبیران)بده‌نه‌وه‌و له چاره سه‌رکردن و شته‌کانیتریشدا پرسمان پێبکه‌ن و به‌شداربین!\nPrevious ده‌مه‌و ئێواران ئه‌تبینم به سوخمه‌یه‌کی زه‌رده‌وه\nNext بۆنی دارگوێزێک له هه‌ناسه‌مدایه


بۆ وەزارەتی سامانە سروشتییەکان؛ کام کوالێتی بەنزین؟\nعەبدولڕەحمان عەلی رەزا\nلەماوەی رابردودا وەک بەشێک لەکاری پەرلەمانی خۆم چەند پرسیارێکم ئاڕاستەی وەزیری سامانە سروشتییەکان و وەزارەتەکەی بەڕێزیان کرد دەربارەی چۆنیەتی پشکنینی سوتەمەنی لەدەروازە سنورییەکان و شێوازی کوالێتی سوتەمەنی هاوردە لەدەرەوەی هەرێم، لەوەڵامی ئەو چەند پرسیارەی بەندەدا وەزارەت زۆر بەکورتی وەڵامێکی تەنها چەند دێڕی منیان داوەتەوە، بەکوردی و بەکورتی پێم دەڵێن چەندین جار وەڵامی ئەم پرسیارەمان داوەتەوەو لەئێستاشدا بۆ پشکنینی سوتەمەنی و کوالێتیەکەی تیمەکانمان بەسەرپەرشتی کوالێتی کۆنتڕۆڵ کە سەر بەوەزارەتی پلاندانانە، رۆژانە بەشێوازێکی چالاک کار دەکەن.\nمن هیوادارم هەمو شمەکێکی هاوردە باشترین کوالێتی هەبێت ئینجا رێگای پێ بدرێت بێتە ناوخاکی هەرێمی کوردستان و دواتر هاوڵاتیان (بەکاربەر) بەکاری بهێنن تاکو بەدور بن لەزیان، بەڵام من بەوەزارەتی سامانە سروشتیەکان دەڵێم کام تیم و کام کارکردنی چالاک لەدەروازە سنورییەکان، من بەهۆکاری ئەوەی یەکێک لەو لیژنانەی کە لەپەرلەمان تێیدا ئەندامم و تەنانەت بڕیاردەری لیژنەکەشم (لیژنەی بازرگانی و پاراستنی بەکاربەر ە) تارادەیەک ئاگاداری شێوازی هاوردەکردنی سوتەمەنیم لەدەروازە سنورییەکانەوە بۆ هەرێمی کوردستان، و بێ ئاگاش نیم لەشێوازی پشکنینەکان و چاودێریشمانکردوە و لەکوێدا پێویستی کردبێت قسەمان هەبوە لەسەری و لایەنی پەیوەندیداریشمان لێ ئاگادارکردوەتەوە، ئەوەی لەوەڵامی پرسیارەکەم جارێکی تر بۆتەوە پرسیار لام ئەوەیە:\n١- چەند تیمتان هەیە لەدەروازەسنورییەکان؟ کامانەن تیمی ئێوە بۆ پشکنینی سوتەمەنی لەدەروازەکاندا؟\n٢- من لەگەڵ لیژنەکەمدا سەردانی بەشی تاقیگەکانی وەزارەتی سامانە سروشتیەکانم کرد لەشاری هەولێر بۆ زانینی شێوازی پشکنینی سوتەمەنی لەتاقیگەکانتاندا، بەڵام بەرپرسانی تاقیگەکە زۆر راشکاوانە پێیان وتین لەو چوار تاقیگە گەڕۆکەی کە هەمانە بۆ پشکنین لەهەولێردا تەنها یەکێکیان کاری رۆژانە دەکات و سێ دانەکەی تریشیان بەهۆی بێ شۆفێری و بێ ستافییەوە کارناکەن، باشە وەزارەتێک لەپایتەختەکەیدا تیم و شۆفێری نەبێت بۆ راییکردنی کارەکانیان، ئیتر تیمی چۆن هەیە تاکو بینێرێت بۆ دەروازە سنورییەکان؟\n٣- وەزارەتی سامانە سروشتییەکان چەندین مانگە تاقیگەیەکی گەڕۆکی لەدەروازەی باشماخ داناوە، بەڵام با وەزارەت بۆ خۆی تیمێکی (لیژنەیەک)ی تر بنێرێت بزانێت چەند مانگە ئەو تاقیگەیە کارناکات و بێ ستافە؟ ئیتر تیمی چالاکی چی؟\n٤- ئایا وەزارەت خۆی دەزانێت ئەنجامی پشکنینێک کە لەڕێگەی کوالێتی کۆنتڕۆڵەوە دەنێردرێت بۆ سلێمانی چەند رۆژی پێدەچێت؟ ئەی وەزارەت شێوازی ناردنی ئەو نمونانە دەزانێت چۆن دەنێردرێت؟ لەکوێی دنیادا هەبوە نمونە بۆ پشکنین بە بازرگانەکە خۆیدا بنێردرێت؟\n٥- وەزارەت بێ ئاگایە لەوەی کەڕاستە کوالێتی کۆنتڕۆڵ لەدەروازەکانی باشماخ وپەروێزخان ئەرکی ناردنی نمونەی سوتەمەنی دەگرنە ئەستۆ، بەڵام لە دەروازەی حاجی ئۆمەران کوالێتی کۆنتڕۆڵ هیچ پەیوەندییەکی بە سوتەمەنی و کوالێتیەکەی وپشکنینیشیەوە نیە؟ ئایا ئەمە بانێک و دو هەوا نیە وەزارەت؟\nبۆیە من دەڵێم باشتر بو وەزارەت لەوەڵامی پرسیارەکەدا ناوی تیمی وەزارەتی نەهێنایەو تەنها بیوتایە کوالێتی کۆنتڕۆڵ ئەوکارە دەکات ئەویش لە باشماخ و پەروێزخان، نەک سەرجەم دەروازەکان .\n*بڕیاردەری لیژنەی بازرگانی و پاراستنی بەکاربەر لەپەرلەمانی کوردستان\n30/05/2015 بینین: 4342


حکومەتی هەرێم: شاندى هەرێم و بەغدا سەبارەت بە بودجە ڕێککەوتن\n15103 جار خوێندراوەتەوە\nحکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، شاندى هەرێم و بەغدا سەبارەت بە بودجە ڕێککەوتن و هەرێم ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوت رادەستی بەغدا دەکات.\nبەپێی راگەیەندراوێکی حکومەتی هەرێمی کوردستان کە تێیدا هاتوە، "بەپێی رێککەوتنەکە، هەرێم ٢٥٠ هەزار بەرمیل نەوت رادەستی بەغدا دەکات و لە بەرامبەریشدا پشکی هەرێمی کوردستان لە بودجەی ٢٠٢٠ رەوانە ى هەرێم دەکرێت."\nئەوەش خراوەتەڕوو، حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ وەزارەتی دارایی عێراق گەیشتوەتە دەرئەنجامی کۆتایی لە سەر پڕۆژەی بودجەی ٢٠٢٠، ئەوەش یەکەمجارە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە قۆناخی سەرەتایی ئامادەکردنی رەشنووسی بودجەی فیدراڵ بەشداربێت.\nئاماژە بەوەشکراوە، داواکارن لە فراکسیۆنە کوردستانییەکان لە پەرلەمانی عێراق لە قۆناخی داهاتوو کە پڕۆژەی بودجە دەچێتە پەرلەمانی عێراق، لە چەسپاندن و پاراستنی ماف و شایستە داراییە دەستورییەکانی هەرێمی کوردستان هاوکار و پشتیوان بن.


الرئيسية عن الجامعة نشاطات نشاطات د. داود ئه‌تروشی: بابه‌تێ جینۆسایدێ دێ ب شێوەیەکی رێکخستی تر ل زانكۆیێن كوردستانێ هێته خاندن\nد. داود ئه‌تروشی: بابه‌تێ جینۆسایدێ دێ ب شێوەیەکی رێکخستی تر ل زانكۆیێن كوردستانێ هێته خاندن\nسبتمبر 17, 2021, 1:07 م\nسه‌رۆكێ زانكۆیا دهۆك، د. داود سلێمان ئه‌تروشی، دیاركر كو وه‌زاره‌تا خاندنا بلند بۆرده‌كێ بلند یێ هه‌ی بۆ دروست كرنا مه‌نهه‌جه‌كی ئێکگرتی بۆ خاندنا بابه‌تێ جینۆسایدێ ل هه‌می پشكێن زانستی ل زانكۆیێن كوردستانێ، گۆت ژی زانكۆیا دهۆك سه‌ركێشیا ڤێ پرۆسێ دكه‌ت، و پێشی هه‌می زانكۆیێن کوردستانێیە د ڤی بواری دا.\nئه‌ڤ داخۆیانیا سه‌رۆكێ زانكۆیا دهۆك، د. داود ئه‌تروشی، د كۆربه‌نده‌كێ زانستی دا هات كو پارێزگارێ دهۆكێ بەرێز، د. عه‌لی ته‌ته‌ر، و سەرۆکێ جڤاتا پارێزگەها دهۆکێ بەرێز، فەهیم عەبدولا حەمۆ، به‌رهه‌ڤ بوون، و ژلایێ سه‌نته‌رێ ڤه‌كۆلینێن جینۆسایدێ زانكۆیا دهۆك و رێكخراوا نێڤده‌وله‌تی یا كۆچبه‌ریێ IOM و رێكخراوا یه‌زدا ب سپۆنسه‌ریا ئاژانسا ئه‌مریكی یا گه‌شه‌پێدانا نێڤده‌وله‌تی USAID ل رۆژا 16/9/2021 ل سه‌نته‌رێ ره‌وشه‌نبیری و جڤاكی ل زانكۆیا دهۆك هاتیه ئه‌نجام دان.\nئه‌ڤ كۆربه‌نده ل دۆر گرنگیا كارتێكرنێن كورتخایه‌ن و درێژخایه‌نێن پرۆژێ Nobodys Listening Virtual Reality ل سه‌ر په‌یدابوونا هوشیاری و هه‌ڤسۆزیێ یه به‌رامبه‌ر جڤاكێ ئێزدی و جینۆسایدێن دژی وان و ب دیتنا عیراقیایه بۆ جڤاكێ ئێزدی یه، هه‌روه‌كو رێڤه‌به‌رێ سه‌نته‌رێ ڤه‌كۆلینێن جینۆسایدێ ل زانكۆیا دهۆك، د. سالم جاسم، ئاشكرا كری.\nد. داود ئه‌تروشی، هه‌روه‌سا گۆت "زانكۆیا دهۆك یا خه‌مخۆر بوویه دبابه‌تێ جینۆسایدێ دا، هه‌روه‌سا گرنگی پێ دایه و سه‌نته‌رێ جینوسایدێ دامه‌زراندیه و چالاك كریه، كو ڤی سه‌نته‌ری رۆله‌كێ گرنگ گێرایه د دكیومێنت كرنا وان كاره‌ساتێن ب سه‌رێ ملله‌تێ مه هاتین و بتایبه‌تی ژی جینۆسایدا ڤێ دووماهیێ یا كوردێن ئێزدی، كو زانكۆیا دهۆك ب ئه‌ركێ خۆ دزانیت به‌لگه‌نامان كۆم كه‌ت و چالاكیان ئه‌نجام بده‌ت و ناڤه‌ندێن ناڤخۆیی و جیهانی پتر ل دۆر ڤان جینۆسایدان ئاشنا بكه‌ت ب ره‌نگه‌كێ ئه‌كادیمی داكو ئه‌ڤ جۆره جینۆسایده دووباره نه‌بنه‌ڤه".\nپارێزگارێ دهۆكێ، د. عه‌لی ته‌ته‌ر، به‌رهه‌ڤیا كارگێریا پارێزگه‌هێ بۆ هه‌ر بزاڤه‌كی بۆ كومكرنا به‌لگه‌یان و دانه‌نیاسینا جینۆسایدێ دیاركر، ڤه‌كۆله‌ران ژی په‌نه‌له‌ك پێشكێش كر و لایه‌نێن رێكخه‌رێن كۆربه‌ندی دێ ده‌رئه‌نجامێن ڤه‌كۆلین و كارێ هاتیه كرن بۆ لایه‌نێن په‌یوه‌ندیدار كه‌نه راسپارد و هنێرن.


ئەرشیڤ regional | فیلم و دەنگ 30\nسەرباری ئەوەی یەپەگە ڕەتی کردەوە کە هێرشی کردبێتە سەر هێزی پێشمەرگە؛\nمەسروور بارزانی: ئیدانەی هێرشی یەپەگە بۆ سەر پێشمەرگە دەکەین/ هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دڵنیایی بدەن کە ئەو دەستدرێژییانە دوبارە نابنەوە\nیەپەگە ڕەتی دەکاتەوە هێرشی کردبێتە سەر هێزی پێشمەرگە\nبەشی سووریا- یەکینەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) تۆمەتەکانی سەربەست لەزگین، بریکاری وەزارەتی پێشمەرگە رەت دەکاتەوە و رایدەگەیەنێت، هێزەکانی ئەوان هیچ هێرشێکیان نەکردوەتە سەر پێشمەرگە.\nبریکاری وەزارەتی پێشمەرگە: یەپەگە هێرشی کردۆتە سەر هێزی پێشمەرگە\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- بریکاری وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاند، رێگەنادەن هیچ گرووپێکی چەکدار بێنە ناو هەرێمی کوردستان، دەشڵێت، "شەوی رابردوو یەپەگە لە سووریاوە چەکداری بۆ رووبەڕووبوونەوەی پێشمەرگە ناردووە و پێکدادان ڕووی داوە".\nلە وەڵامی پەیامەکەی فەرماندەی هەسەدە-دا، بریکاری وەزارەتی پێشمەرگە:\nلێدوانی مەزڵووم کۆبانی و هەڤاڵەکانی لە لایەن مامۆستاکانیان لە قەندیلەوە دادەڕێژرێت\nبەشی سووریا- بریکاری وەزارەتی پێشمەرگە وەڵامی تویتێکی مەزڵووم کۆبانی، فەرماندەی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)ی دایەوە کە پارتی بە هێرش کردنە سەر پەکەکە تۆمەتبار کردبوو.\nمەلا بەختیار جەخت لە زەروورەتی ئازادکردنی خۆپیشاندەران دەکاتەوە\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- مەلا بەختیار، ئەندامی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندیی یەكێتی داوا دەكات ئەو دەستگیركراوانە مەدەنیانە ئازادبكرێن كە بەهۆی خۆپیشاندانەكانەوە دەستگیركراون.\nوتەبێژی حكوومه‌تی عێراق: یاسای بودجەی 2021 دەتوانێت کێشەکانی نێوان هەولێرو بەغدا چارەسەر بکات\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- وتەبێژی حكومه‌تی عێراق ده‌ڵێت، یاسای بودجە دەتوانێت کێشەکانی نێوان هەولێرو بەغدا چارەسەر بکات. جه‌خت له‌وه‌ش ده‌كاته‌وه كه هەرێمی كوردستان پابەندە بەیاسای كورتهێنانی داراییەوه.\nگۆڵف کەی ستۆن: هەرێمی کوردستان ئامادەیە حەقدەستی پاشەکەوتی کۆمپانیا نەوتییەکان خەرج بکات\nوه‌زیری پێشمه‌رگه: هاوكارییه به‌رده‌وامه‌كانی ئه‌مریكا، پێشمه‌رگه به‌ره‌و قۆناغێكی گه‌شه‌سەندووتر ده‌بات\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایده‌گه‌ینێت: دۆخی ئێستای ناوچه‌كه‌و مه‌ترسییه به‌رده‌وامه‌كانی تیرۆر و تیرۆریستان، ده‌خوازێت هاوكاری و هه‌مه‌ئاهه‌نگییه‌كانی وڵاتانی هاوپه‌یمانان بۆ پێشمه‌رگه زیاتر وفراوانتر بكرێت. له‌مڕوشه‌وه هاوكارییه لۆجیستیی و سه‌ربازییه‌كانی سوپای ئه‌مریكای بۆ وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی به‌رزنرخاند.\nكاردانەوەى وەزارەتی دەروەی توركيا له به‌رامبه‌ر سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر وڵاتەکەی\nبەشی تورکیا- وه‌زاره‌تی دەروەی تورکیا راگه‌یه‌نراوێكی سەبارەت به سزاکانی ئەمريكا دژی توركيا، به‌هۆی كڕینی سیستمی بەرگریی ئاسمانیى S-400ی رووسیی، بڵاو كردەوە.\nهێرشەکانی تورکیا و گرووپە چەکدارەکان بۆسەر عەین عیسا چڕ بووەتەوە\nبەشی سووریا- تورکیا و گرووپە چەکدارەکانی ئەو وڵاتە هێرش و پەلامارەکانیان بۆ سەر شارۆچکەی عەین عیسا چڕ دەکەنەوە.\nوەزیری دەرەوەی عێراق سەرکۆنەی تیرۆری شەهید فەخری زادە دەکات\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- وەزارەتی دەرەوەی عێراق رایگەیاند، فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە لە پەیوەندییێکی تەلەفونیدا لەگەڵ هاوتا ئێرانیەکەی سەرکۆنەی تیرۆر کردنی زانای ئەتۆمی ئێران موحسن فەخریزادەی کردووە.


باسنیوز پارتی دەستەی سەرۆکایەتیی بۆ فراکسیۆنەکەی لە پەرلەمانی کوردستان ھەڵبژارد هەواڵی کوردستان\nپارتی دەستەی سەرۆکایەتیی بۆ فراکسیۆنەکەی لە پەرلەمانی کوردستان ھەڵبژارد\nپەرلەمانتارێکی پارتی ڕای دەگەیەنێت، ئەمڕۆ یەکشەممە فراکسیۆنی پارتی دەستەی سەرۆکایەتی خۆی هەڵبژارد.\nهێڤیدار ئەحمەد، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان لە فراکسیۆنی پارتی بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "ئەمڕۆ یەکشەممە ۱۷/۳/۲۰۱۹ فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی کوردستان، کۆبوونەوەی ئەنجام دا و دەستەی سەرۆکایەتیی بۆ فراکسیۆن هەڵبژارد".\nپەرلەمانتارەکەی پارتی ئاماژەی بەوەش دا: "ئومێد خوشناو بە سەرۆکی فراکسیۆن، نەجات شەعبان بە جێگری سەرۆکی فراکسیۆن، پێشەوا ھەورامانی گوتەبێژ، بەھمەن کاکە عەبدۆڵا بە بڕیاردەری فراکسیۆن لیزا فەلەکەدین"یش بۆ پەیوەندییەکانی فراکسێون هەڵبژێردراون."


Kurdîpêdiya - 26-03-2020\n📊 Babet 373,859 | Wêne 58,880 | Pertk PDF 10,946 | Faylî peywendîdar 42,112 | 📼 Video 167 | 🗄 Serçawekan 14,518 |\n📅 26-03-2020 - 13یەمین رۆژی قەدەغەکردنی هاتووچۆ ℹ | 🏷 Pol: Rêkewt u Rûdaw | Zimanî babet: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n- لە کاتێکدا هەموو دونیا کار بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆناکۆرۆنا دەکات دەسەڵاتی ئاکەپە – مەهەپە لە کوردستان دەستیان بە ئۆپراسیۆنی سەربازی کردووە و دەست دەگرن بەسەر شارەوانییەکانی هەدەپەهەدەپەدا و چالاکی و خۆپیشاندانیش قەدەغە دەکەن.\n- سوپای تورکی داگیرکەر لە سنووری گوندی ئەسکار و ناوچەی شێنێ لە پاسووری ئامەد دەستی بە ئۆپراسیۆنکرد.\n- سەربازانی سوپای تورکی داگیرکەر لە باشوروی ناوچەی لیجەلیجەی ئامەد و لە گەڕەکەکانی زەنگێ، کەروەس و لجۆکێ دەستیان بە ئۆپراسیۆن کرد. ئۆپراسیۆنەکە بە بەشداریی ژمارەیەکی زۆر لە یەکەی تایبەت و هەلیکۆپتەر و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی موشەکهاوێژ بەرێوەدەچێت. لە ئۆپراسیۆنەکەدا گەڕەکان گەمارۆ دراون و دەستیان بە هەڵکوتانە سەر ماڵان و کایەنەکان کردووە.\n- لە شارۆچکەی ئەرخانی سەربە پاریزگای ئامەدئامەد، کەسێک کە بە گومانی تووشبوونی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گەیێندرایە نەخۆشخانە، گیانی لەدەستدا.\n- کۆمیسیۆنی پەیوەندیەکانی دەرەوەی هەدەپە رایگەیاند، دەوڵەتی تورک بە گرتنەوەی ئاوی خواردنەوە بەسەر گەلانی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا، تاوانی شەڕ ئەنجام دەدات.\n- لە بەردەوامی پشکنینەکان و گەڕان بەدوای گومانلێکراوان، سێ تووشبووی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە شاری هەولێرهەولێر دەستنیشانکرا، کە ئافرەتێکی تەمەن 32 ساڵ و دوو پیاوی تەمەن (30) و (32) ساڵی کە هەموویان کەسوکاری تووشبێکی دوێنێی شاری هەولێرن.\n- لە کەرکوککەرکوک دوای ئەنجامدانی پشکنین ئاشکرابوو کچێکی ئەو ژنەی رۆژانی رابردوو گیانی لەدەستدابوو، توشی کۆرۆنا بووەو شەش کەسی تریش کە نێگەتیڤ بوون.\n- وەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستان لە نوێترین راگەیەندراویدا رایگەیاند، لە بەردەوامی پشکنینەکان و گەڕان بەدوای گومانلێکراوان، تووشبویەکی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە شاری سلێمانی دەستنیشانکرا، کە ژنێکی تەمەن 56 ساڵانە و خێزانی توشبویەکی پێشووە.\n- زوبێر عوسمانزوبێر عوسمان لێپرسراوی مەڵبەندی رێکخستنی سۆرانسۆرانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رایگەیاند: درەنگانێکی شەو سێ هەڤاڵمان کە یەکێکیان (شەماڵ شەهید مەلا کوردستانی)ە کە ساڵی 1991 لەکاتی ئازادکردنی شاری هەولێر شەهید بووەو یەکێکی تریشیان (کاروخ بەکر سەرکانی) کە پێشمەرگەیە لەگەڵ هەڤاڵێکی ترمان لەلایەن ئاسایشی سۆران بەهاوکاری ئاسایشی قەسرێقەسرێ کە سەر بەهەولێرن دەستگیرکراون. وتیشی: دەستگیرکردنی ئەو هەڤالانەمان بەبێ بڕیاری دادگا بووەو ئاسایشی پارتی بەتۆمەتی دروستکراو هەڵیکوتاوەتە سەریان و دەستگیرکردون، بۆیە وەک مەڵبەندی سۆران پەیوەندیمان بەئاسایشی سۆرانی پارتییەوە کردوە.\n- لە ڕاگەیەندراوێکدا بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سۆران دەڵێت، کە سێ هاوڵاتی دۆڵی باڵەیانی سەر شارەدێی قەسرێ بەهۆی شکانی قەدەغەی هاتووچۆ و گواستنەوەی خەڵک بە قاچاغ دەستگیرکران، بەڵام لەلایەن هەندێک کەسەوە لێکدانەوەی دیکەی بۆ کراوە.\n- ئەنجومەنی گەلی دیمۆکراتیکی مەخموورمەخموور لە لێدوانێکی رۆژنامەنووسیدا بە هۆی زیادبوونی مەترسی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ سەر پەنابەرانی کەمپەکە، بانگەوازیەکی ئاڕاستەی رێکخراوە نێودەوڵەتیەکان کرد و داوای هاوکاری پزیشکی کرد.\n- یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کۆمەڵێک پێداویستیی پزیشکی کە پیکهاتبوون لە دەرمانی پاککەرەوە و پاکژکەرەوە گەیاندە شارۆچکەی خورماتووخورماتوو بۆ بنکەی تەندروستی رزگاری.\n- بەنزینخانەی شیمال کە بەنزینخانەیەکی گەورەیە لە هەولێر لەسەر رێگای پیرمامپیرمام بەرامبەر زین سیتی گڕدەگرێت و بەهۆیەوە ئاگرێکی گەورە دەکەوێتەوە.\n- نازم عەبدوڵڵا جاف، جێگری سەرۆکی کۆمەڵەی کێڵگە پەلەوەرییەکان رایگەیاند، بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆرنا لەماوەی ئەم مانگەدا لەت ەواوی هەرێمی کوردستان ئەو زیانانەی بەر کەرتی پەلەوەر کەوتووە دەگاتە پێنج ملیار دینار.\n- بەرپرسێکی کۆماری ئیسلامی ئێران رایگەیاند، گەشت و هاتوچۆی نێوان شارەکانی ئێران قەدەغە کرا.\n- ژمارەی ئەو کەسانەی لە تورکیا بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا (Covîd-19)ەوە گیانیان لە دەستداوە گەیشتە 59 کەس و هەروەها 2 هەزار و 433 کەسیشی تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون.\n- - ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق قەدەغەی هاتووچۆی تاوەکو 11-04-202011-04-2020 درێژکردەوە.\n- مەلا کرێکارمەلا کرێکار بە تۆمەتی تیرۆر لەلایەن نەرویجەوە رەوانەی ئیتالیا کرا.\n 📡 Mallper | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری ئەی ئێن ئێف نیوز - 26-03-2020\n 📡 Mallper | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 26-03-2020\n 📡 Mallper | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری پوک میدیا - 26-03-2020\n 📡 Mallper | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردستان 24 - 26-03-2020\n 📡 Mallper | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 26-03-2020\n🗺 Ulat - Herêm: 🇮🇷 Êran\n🗺 Ulat - Herêm: Italy\n🗺 Ulat - Herêm: Norway\n➕ Em babete lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Feb 1 2020 3:05PM tomarkirawe\n👌 Em babete lelayen: (Benaz Jola)ewe le: Mar 26 2020 8:53AM pêdaçûneweyi bokrawe û azadkrawe\n✍ Em babete bo diwacar lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Mar 26 2020 10:48PM baştirkirawe\n👁 Em babete 22,590 car bînrawe\n📷 Faylî Wêne 1.0.1 98 KB Mar 26 2020 8:46AM Hawrê Baxewan\n📚 Faylî peywendîdar: 20\n1. 👁 پارێزگاری سلێمانی پەیامێک ئاڕاستەی خەڵک دەکات و ئاماژە بۆ ئەوەدەکات، کۆتایی بە بەهەدەردانی خۆراک و پێداویستیەکانی ڕۆژانە بهێنن\n2. 👁 تەندروستی گەرمیان: کۆی پشکنینەکانی کۆرۆنای سنورەکەی ئاشکراکردوە، کە 620 کەسن و هەموویان نێگەتیڤ بوون\n3. 👁 دۆناڵد ترەمپ پيرۆزبايی جەژنی نەورۆز لە نێچيرڤان بارزانی دەکات\n4. 👁 روونکردنەوەی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستان سەبارەت بە مووچە\n5. 👁 هەپەگە: لە هەفتانین 4 سەرباز کوژران\n| Katî afrandinî lapere: 8,378 çirke!


مه‌لا مسته‌فا بارزانی بۆ گۆڤاری (المصور): چاوم له هیچ پله و پۆست یان به‌رژه‌وه‌ندییه‌ك نییه به هۆی شۆڕشه‌وه وه‌ده‌ستی بێنم - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nسه‌ره‌تا چاوپێكه‌وتن مه‌لا مسته‌فا بارزانی بۆ گۆڤاری (المصور): چاوم له هیچ پله و پۆست...\nمه‌لا مسته‌فا بارزانی بۆ گۆڤاری (المصور): چاوم له هیچ پله و پۆست یان به‌رژه‌وه‌ندییه‌ك نییه به هۆی شۆڕشه‌وه وه‌ده‌ستی بێنم\nوتووێژێكی ڕۆژنامه‌وانیی دوای ڕێككه‌وتنی 11ی ئادار له‌گه‌ڵ بارزانیی نه‌مر\n“یه‌كه‌م جاره ده‌قی دیداره‌كه وه‌ك خۆی به كوردی له (خه‌بات) بڵاوده‌بێته‌وه”\nوەرگێرانى: دڵشاد مسته‌فا وه‌سانی:- ڕێككه‌وتنی 11ی ئاداری 1970، له نێوان شۆڕشی ئه‌یلوول و حكوومه‌تی عێراق، ڕووداوێكی گه‌وره بوو. پێش ڕێككه‌وتنه‌كه، ژماره‌یه‌ك ڕۆژنامه‌نووس به زه‌حمه‌ت خۆیان گه‌یاندبووه ناوچه ڕزگاركراوه‌كان، به‌ڵام دوای ڕیككه‌وتنی 11ی ئادار، ڕیگه‌ی هاتنی ڕۆژنامه‌نووسان بۆ كوردستان ئاسانتر بوو. بۆیه له‌گه‌ڵ ئیمزاكردنی ڕێككه‌وتنه‌كه، له نێوان بارزانیی نه‌مر و سه‌دام حوسێن، ڕۆژنامه‌نووسانی جیهان ڕوویان له كوردستان كرد.\nدوریه عه‌ونی له میسره‌وه، به‌ره‌و كوردستان هاتووه، دیدارێكی بۆ گۆڤاری (المصور)ی میسری، له‌گه‌ڵ بارزانیی نه‌مر كردووه، ده‌قی دیداره ڕۆژنامه‌وانییه‌كه، له ژماره 2372ی ڕۆژی 27/3/1970 بڵاوبۆته‌وه. به‌و پێیه‌ی دیداره‌كه زوو كراوه، بۆیه گۆڤاره‌كه‌ش وه‌ك ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی ڕۆژنامه‌نووسی نووسیویه‌تی: ( “المصور” ینفرد بأول حدیث مع البارزانی بعد الاتفاق التاریخی).\nله چوارچێوه‌ی هه‌وڵه‌كانمدا، بۆ په‌یداكردنی سه‌رچاوه‌ی زیاتر، له‌باره‌ی هه‌ر نووسینێك، كه په‌یوه‌ندیی به كورده‌وه هه‌بێت، شه‌ش مانگ له‌مه‌وبه‌ر، له ڕێگه‌ی په‌یجێكی كتێب فرۆشانی به‌غداوه، ئه‌م ژماره‌یه‌ی گۆڤاری (المصور)م ده‌ست كه‌وت، به باشم زانی بیكه‌مه كوردی و له یادی ڕێككه‌وتنی 11ی ئادار بڵاوی بكه‌مه‌وه. به‌ڵام پێویستم به‌وه‌بوو بزانم، ئاخۆ پێشتر كراوه‌ته كوردی، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته، په‌یوه‌ندیم به مامۆستا مومتاز حه‌یده‌رییه‌وه كرد، كه ئه‌زموونێكی زۆری نووسین و ڕۆژنامه‌نووسیی هه‌یه و خاوه‌نی ئه‌رشیف و كتێبخانه‌یه‌كی ده‌وڵه‌مه‌نده. مامۆستا پێی ڕاگه‌یاندم، كه ده‌قی ئه‌و دیداره‌ی به كوردی به‌رچاو نه‌كه‌تووه. بۆیه پێمانوا‌یه یه‌كه‌م جاره به كوردی بڵاوده‌بێته‌وه، ئه‌مه‌ش ده‌قی دیداره‌كه:\nبه‌غدا له (دوریه عه‌ونی)یه‌وه:\nله‌وه‌تی به‌یانی 11ی ئادار ڕاگه‌یاندراوه، عێراق له ئاهه‌نگی به‌رده‌وامدایه، ئه‌و ئاهه‌نگه له 21ی ئادار، كه جه‌ژنی نه‌ته‌وه‌یی كورده، گه‌یشته ئه‌وپه‌ڕی. له ڕۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆ، به‌ر له دوو هه‌زار ساڵ، كاوه‌ی ئاسنگه‌ری كورد، زوحاكی زۆرداری كوشت، كه گه‌لی كورد و ئێرانی ده‌چه‌وسانده‌وه، ئه‌و جه‌ژنه كه‌وته یادی شه‌ڕی كه‌رامه‌ت، كه له هه‌مان كاتدا جه‌ژنی به‌هاره.\nبه‌م شێوه‌یه، شه‌قامی (الرشید)ی پایته‌ختی عێراق، كاروانێكی گه‌وره‌ی خه‌ڵكی به‌خۆوه بینی، كه پێشتر به‌خۆوه‌ی نه‌بینی بوو، ئه‌و حه‌شاماته‌ی به شه‌قامه‌كه‌دا ده‌ڕۆیشتن، دروشمی (كورد و عه‌ره‌ب له ڕقی ئه‌مه‌ریكا له جه‌نگدان) و (كورد پشتیوانی نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌بن)یان به‌رز كردبۆوه. ئه‌و دروشمانه، له‌گه‌ڵ ئاواز و گۆرانیی كوردی و عه‌ره‌بی ده‌گوترانه‌وه، جوانترین و دیارترینیان، له‌گه‌ڵ ئاوازی گۆرانییه‌كانی له‌یلا نه‌زمی بوون.\nسه‌دام حوسێن، جێگری ئه‌مینداری سه‌ركردایه‌تی قوتریی حزبی به‌عس، به فڕۆكه سه‌ردانی بارزانی كرد، بۆ ئه‌وه‌ی پیرۆزبایی جه‌ژنی لێ بكات، دواتر گه‌ڕایه‌وه به‌غدا، تا له‌و ئاهه‌نگه ئاماده بێت، كه پارتی دیموكراتی كوردستان به بۆنه‌ی نه‌ورۆزه‌وه ڕێكیخستبوو.  شتێكی له ناكاو و سوپرایز بوو، كه ساڵح مه‌هدی عه‌ماش جێگری سه‌رۆك وه‌زیران و وه‌زیری ناوخۆ، حه‌ردان تكریتی وه‌زیری به‌رگری، عه‌بدولكه‌ریم ئه‌لشێحلی وه‌زیری ده‌ره‌وه و ژماره‌یه‌كی زۆری كه‌سایه‌تیی عێراقی به‌شدار بوون.\nتوانیم ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی ڕۆژنامه‌نووسی(سبق صحفی) بۆ گۆڤاری (المصور) به‌ده‌ستبێنم، ئه‌مه‌ش یه‌كه‌مین گفتوگۆیه، له‌گه‌ڵ ڕابه‌ری كورد مه‌لا مسته‌فا بارزانی، كه ڕای خۆی له‌باره‌ی چه‌ند مه‌سه‌له و كێشه و به‌یانی 11ی ئاداردا ده‌ڵێت.\nله‌سه‌ر گردێكی بچووكی، یه‌كێك له لوتكه‌ی چیا به‌رزه‌كانی كوردستان، له ناوچه‌ی (گه‌ڵاڵه)ی پارێزگای هه‌ولێر، نزیك سنووری ئێران و عێراق، ماڵێكی بچووك هه‌یه، كه له چوار ژوور پێكهاتووه، ئه‌و ماڵه به كه‌لوپه‌له كه‌م و ساده‌كه‌یه‌وه، چووه ناو مێژووه‌وه. له شه‌وی 11ی ئاداری 1970، ئه‌و به‌یاننامه‌یه‌ی تیادا ئیمزا كرا، كه به‌هۆیه‌وه حكوومه‌تی عێراقی، دانی به مافه‌كانی گه‌لی كورد له حوكمی زاتیدا نا، دوو ساڵ ده‌بێت مه‌كته‌بی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان و له سه‌روویشییه‌وه بارزانی كردوویانه به باره‌گای خۆیان.\nچاره‌سه‌ریی ئه‌و گرفته‌ی، كه ته‌واوی تواناكانی عێراقی ئیفلیج كردبوو و ڕێگه‌ی لێ گرتبوو، خۆی به شه‌ڕی یه‌كلاكه‌ره‌وه، له‌گه‌ڵ زایۆنیزم و ئیمپریالیزمدا خه‌ریك بكات، به دڵخۆشییه‌كی زۆره‌وه، له‌لایه‌ن هه‌موو ده‌وڵه‌ته عه‌ره‌بییه‌كان و ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی به‌لایانه‌وه گرنگه، كه به‌ره‌ی عه‌ره‌بی بێ هیچ كه‌لێنێك به‌هێز و خۆڕاگر بێت، وه‌رگیرا.\nهه‌ر له‌گه‌ڵ هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕ، له 11ی ئه‌یلوولی 1961دا، كاتێ عه‌بدولكه‌ریم قاسم، فڕۆكه‌كانی نارده سه‌ر ناوچه‌ی بارزان و شوێنی حه‌وانه‌وه‌ی مسته‌فا بارزانی، بۆ ئه‌وه‌ی بۆردومانی بكات. مسته‌فا بارزانی، ڕابه‌رایه‌تیی شۆڕشی كوردی كردووه و، ناچار بووه له به‌رانبه‌ر دڵره‌قی و توندوتیژیی حكوومه‌تی قاسم ده‌رهه‌ق به كورد، به‌رگری له خۆی بكات. ژماره‌یه‌كی زۆری كورد چوونه ڕیزی پێشمه‌رگه، به سه‌ركردایه‌تیی بارزانی. وێڕای چه‌ند هه‌وڵێكی سه‌رنه‌كه‌وتوو، بۆ چاره‌سه‌ری ئاشتییانه‌ی كێشه‌كه، شه‌ڕ به شێوه‌یه‌كی پچڕ پچڕ، له نێوان بارزانی و حكوومه‌ته یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كان به‌رده‌وام بوو.\nئه‌و ماڵۆچكه‌یه‌ی ڕێككه‌وتنی تێدا ئیمزا كرا\nله هه‌مان ئه‌و ژووره‌ی، كه به‌ڕێز سه‌دام حوسێن و به‌ڕێز بارزانی وه‌ك سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان و ڕابه‌ری شۆڕشی كورد، به‌یانی مێژووییان تیادا ئیمزا كرد، ئه‌و شه‌ڕه‌فه‌م پێبڕا، یه‌كه‌م ڕۆژنامه‌نووسی غه‌یره عێراقی بم، بارزانی پێشوازیم لێبكات و تایبه‌ت بۆ گۆڤاری (المصور) بدوێت.\nهیچ شوێنپه‌نجه و كاریگه‌رییه‌كی ڕووداوه‌كانی یازده ساڵی رابردووم، له سه‌ر ده‌م و چاوی پته‌ویدا به‌دی نه‌كرد، له كاتێكدا زۆربه‌ی ئه‌و ساڵانه‌ی، له شه‌ڕی به‌رده‌وامدا به‌سه‌ر بردووه،  له چه‌ند شه‌ڕێكیاندا، توندوتیژی گه‌یشتۆته ئه‌وپه‌ڕی. هه‌رچه‌نده شه‌ست و پێنج ساڵی ڕه‌ت كردووه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هێشتا له‌وپه‌ری چالاكیدایه. چاوه‌كانی ئاماژه‌ی زیره‌كییه‌كی له‌ڕاده‌به‌ده‌ر ده‌به‌خشن، هێزێكی ده‌گمه‌ن له كه‌سایه‌تییه‌كه‌یدا بریقه ده‌دات، له ته‌ك ئه‌وه‌شدا زۆر ساده و خاكه‌ڕایه. لێ ئه‌و سیفه‌تانه، ئه‌ركی ئه‌و ڕۆژنامه‌نووسه ئاسان ناكات، كه ده‌یه‌وێ وا له بارزانی بكات، له‌باره‌ی خۆی و پاڵه‌وانێتیه جۆراوجۆره‌كانییه‌وه قسه بكات، هه‌روه‌ها كاتێ قسه ده‌چێته سه‌ر بابه‌ته سیاسییه‌كان، زۆر خۆپارێزه، پاش زۆر لێكردن و مكوڕبوونێكی زۆر، توانیم ئه‌م لێدوانانه‌ی لێ وه‌ربگرم.\n* ئایا ده‌توانی خۆتمان پێ بناسێنی؟\n– من كه‌سێكم، له خاكی ئه‌م نیشتمانه و له‌م گه‌له‌وه هه‌ڵقووڵاوم. له‌وه‌تی هه‌ستم به‌و ڕاستییه و به بڵاوبوونه‌وه‌ی زوڵم و چه‌وساندنه‌وه، له نێو ڕۆڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌م و له نێو عێراقییه‌كاندا به‌گشتی كردووه، ئاره‌زووی زۆرم لا په‌یدا بووه، كه له لابردنی ئه‌و زوڵمه، له‌سه‌ر گه‌له‌كه‌م به‌شداری بكه‌م. هه‌موو ئه‌و شه‌ڕ و بزووتنه‌وانه‌ی خه‌ڵك پێیان ده‌ڵێ شۆڕش، به‌شداریم تیایاندا كردووه، هه‌ر هه‌مووی به‌و ئامانجه بووه، ئه‌و هه‌سته‌ی به‌سه‌رمدا زاڵ بووه بێته‌دی. هێز و تواناكه‌شم، له بڕوای ڕاست و دروستمه‌وه، به پره‌نسیپه باڵاكانی ئاینی ئیسلامه‌وه وه‌رده‌گرم، وه‌ك ڕاستگۆیی، دادوه‌ری، دڵسۆزی و هاریكاری.\n* ئایا ئێوه خۆتان بۆ پۆستی جێگری سه‌رۆكی كۆماری عێراق كاندید ده‌كه‌ن؟\n– زۆر به ڕاشكاوییه‌وه، من چاوم له هیچ وه‌زیفه‌یه‌ك، یان پله و پۆستێك، یان ده‌سكه‌وت و به‌رژه‌وه‌ندییه‌ك نییه، كه به‌هۆی ئه‌م شۆڕشه‌وه وه‌ده‌ستی بێنم. له‌باره‌ی (جێگری سه‌رۆك)یشه‌وه، ئه‌وا له كۆنگره‌ی پارتیمان پارتی دیموكراتی كوردستان، كه له حوزه‌یرانی داهاتوو ده‌به‌سترێت كاندید ده‌كرێت، له‌وانه‌شه مه‌كته‌بی سیاسی، پێش كۆنگره كاندیدی بكات.\nهه‌رچی منم، چاوم ته‌نیا له‌وه‌یه، ماوه‌ی پیرییه‌تیم، كه به ڕوونی ده‌ركه‌وتووه، به هێمنی و دڵنیایی و ساده‌یی، هه‌روه‌ك تاكه‌كانی گه‌له‌كه‌م بژیم، كه من یه‌كێكم له‌و گه‌له. ئه‌وه ناڵێم مه‌گه‌ر جارێكی دی، هه‌ست به هه‌ڕه‌شه‌ی نوێ، به‌رانبه‌ر مافه‌كانی گه‌لی كورد بكه‌م، كه به‌ڵێنمان دا، ئه‌و مافه دوای خه‌باتێكی درێژخایه‌ن، به ڕووت و ڕه‌جاڵی و برسییه‌تی و تینوێتی و ڕشتنی خوێنی پاك، له نێوان ڕۆڵه‌كانی گه‌لی عێراقمان، به عه‌ره‌ب و كورده‌وه، وه‌دیی بێنین.\n* ڕات به‌رانبه‌ر به‌یانی 11ی ئادار چییه، ئایا لێی ڕازین؟\n– ئه‌وه‌نده به‌سه، كه ببینی خۆشی و شادی، له دڵی هه‌موو عێراقییه‌كاندایه، به عه‌ره‌ب و كورده‌وه، ئه‌م پشتگیرییه میللییه گشتگیره گه‌وره‌یه، وام لێ ده‌كات، ته‌واو به‌و به‌یانه هه‌ست به خۆشی بكه‌م.\n* هه‌ڵوێستتان به‌رانبه‌ر یه‌كگرتنی عه‌ره‌بی چییه، ئه‌گه‌ر یه‌كێتیی نێوان عێراق و وڵاتێكی دیكه‌ی عه‌ره‌بی ببێت، هه‌ڵوێستتان چی ده‌بێت؟\n– ئه‌گه‌ر یه‌كێتی، یان هه‌ر هه‌نگاوێكی دیكه‌ی له‌و جۆره، خێر و خۆشی بۆ هه‌مووان بێنێ، ئه‌وا ئێمه‌ش به‌شێكین له‌و هه‌مووه و خێرمان پێ ده‌بڕێت، من پشتگیری له كارێك ده‌كه‌م، كه خێر و خۆشی بۆ هه‌مووان وه‌دی بهێنێت. له‌و جۆره ده‌سكه‌وتانه، گرنگ ئه‌وه‌یه، عه‌داله‌ت بۆ هه‌مووان وه‌دی بێت.\n* ئه‌ی هه‌ڵوێستتان به‌رانبه‌ر پرسی فه‌له‌ستین چییه؟\n– ئێمه به‌شێكین له گه‌لی عێراق، هه‌ڵوێستمان په‌یڕه‌وی له هه‌ڵویستی حكوومه‌ت له به‌غدا ده‌كات.\n* له دیدی ئێوه‌دا جیاوازی نێوان ئه‌م ڕێككه‌وتنه و ڕێككه‌وتنه‌كانی پێشوو كه شكستیان هێنا چییه؟\n– ئه‌م ڕێككه‌وتنه، كه بۆ یه‌كه‌م جاره، له نێوان دوو حزبی سیاسی كراوه، دوای گفتوگۆیه‌كی دوورودرێژ هاتۆته كایه، كه بناغه‌ی به‌هێزی داناوه. له كاتێكدا پێشتر، ته‌نیا به‌یانی وزاری بوو، سه‌رۆكی حكوومه‌ت ده‌ری ده‌كرد. ئه‌م ڕێككه‌وتنه، یه‌كه‌م ڕێككه‌وتنه دان به حوكمی زاتی بۆ كورد ده‌نێت و ڕێگه‌یان پێ ده‌دات، به‌شداریی كارا له ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكردن و یاساداناندا بكه‌ن. گرنگتر له هه‌موو ئه‌وانه‌ش، ئه‌و تێگه‌یشتنه قووڵه‌یه له پرسی كورد، كه له لایه‌نی عه‌ره‌بی بینیمان، هه‌روه‌ها ئه‌و پشتگیرییه میللییه‌ی به‌یانه‌كه به‌ده‌ستی هێناوه.\nمه‌لا مسته‌فا بارزانی بۆ گۆڤاری (المصور)\nهه‌واڵی پێشترلەیادی داڕمانی دیکتاتۆردا\nهه‌واڵی دواتررۆژنامه‌ی خه‌بات 10-04-2022 ژماره 6307


نوێنه‌ری تره‌مپ بۆ تاووتوێكردنی پرسی باكووری سووریا گه‌یشته ئه‌نقه‌ره\nنوێنه‌ری سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا بۆ كاروباری سووریا، جێمس جیفری، گه‌یشته ئه‌نقه‌ره و بڕیاره سبه‌ی له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی ئه‌و وڵاته ده‌ست به گفتوگكانی بكات. مه‌ترسیی له‌شكركێشییه‌كانی توركیا بۆ سه‌ر سنووری سووریاش، خه‌ڵكی سه‌رێكانیی رۆژئاوای كوردستانی هێناوه‌ته ده‌نگ.\nبه گوێره‌ی زانیارییه میدیاییه‌كان، جیفری ره‌وشی باكووری سووریا، منبج، پرسی ناوچه‌ی ئارام و رۆژهه‌ڵاتی فورات، له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی توركیا تاووتوێ ده‌كات.\nئه‌مه له‌كاتێكدایه كه سوپای توركیا، كاروانێكی دیكه‌ی سه‌ربازی ره‌وانه‌ی ناوچه‌ی كانیا خه‌زالانیای شاری ره‌حای سه‌ر سنووری رۆژئاوای كوردستان كرد.\nبه گوێره‌ی زانیارییه‌كان، كاروانه سه‌ربازییه‌كه‌ی توركیا پێكهاتبوون له 15 بارهه‌ڵگر، كه سه‌ربازی هێزی تایبه‌تی و چه‌كی قورسیان پێ بووه، وه‌كو تۆپ و تانك و زرێپۆش.\nئه‌و هێزه سه‌ربازییه‌ش له شاری ره‌حای سه‌ر سنووری رۆژئاوای كوردستان جێگیر كراون.\nله لایه‌كی دیكه‌وه، فەرماندی ئەنجومەنی سەربازیی لە شاری سەرێکانیی رۆژئاوای کوردستان، لەبارەی هەڕەشەکانی تورکیاوە رایگه‌یاند، ئێستا بارودۆخی ناوچەکانیان ئارامە، بەڵام ئەگەر تورکیا هێرش بکاتە سەر سەرێکانی و گرێ سپی، ئەوا بە هەموو توانایەکیان بەرگری دەکەن.\nهاووڵاتیانی شاری سەرێکانیش دووپاتی دەکەنەوە، کە هەرگیز دەستبەرداری خاکی خۆیان نابن.\nله ئاستی نێوده‌وڵه‌تیش، توركیا رووبه‌ڕووی فشاری زیاتری ئه‌مه‌ریكا و وڵاتانی یه‌كێتیی ئه‌وڕوپا بووه‌ته‌وه، به هۆی كڕینی سیستمی به‌رگریی مووشه‌كی ئێس400ی رووسی.\nئەمه‌ریکا و یەکێتیی ئەوڕوپا بە هۆی کڕینی سیستەمی بەرگریی ئێس400 و گەڕان بەدوای گازی سروشتی لە دەریای ناوەڕاستدا، ئامادەکاریی بۆ سەپاندنی سزا بەسەر تورکیا دەکەن.\nپسپۆڕانیش پێیان وایە، گەمارۆکان هاوکاری و هەماهەنگییەکانی نێوان تورکیا و وڵاتانی رۆژئاوا رادەگرێت و دەشڵین بە درێژەکێشانی گەمارۆکان، زیانێکی زۆری ئابووری و بازرگانی بەر تورکیا دەکەوێت.\n01 مه‌سرور بارزانی: له گفتوگۆكانمان له‌گه‌ڵ به‌غدا 4 ئامانجمان هه‌یه\n02 سێ وڵاتی ئه‌وروپا به‌یاننامه‌یكی توندیان سه‌باره‌ت به كوژرانی خۆپێشانده‌رانی عێراق راگه‌یاند\n03 دانانى ته‌له‌ڤزیۆن له دایه‌نگاكان قه‌ده‌خه ده‌كرێت\n04 به‌غدا.. دروشمی خۆپێشاندانه‌كان گۆڕانكاری به‌سه‌ردا دێت\n05 بەھۆی باران بەشێكی قەیسەری کۆنی کفری داڕووخا\n06 هەڵوێستی لایەنەکان لەبارەی 100 رۆژ کار و دەسکەوتەکانی کابینەی نۆیەم\nئه‌م حكومه‌ته به كردار ده‌یه‌وێت له خزمه‌ت كردنی خه‌ڵك بێـت، (خزمه‌ت كردن)، یه‌كێك له‌و ئامانجه سه‌ره‌كییانه‌یه كه بنه‌مای كاركردنی ئه‌و كابینه‌یه بووه هه‌ر له رۆژی متمانه پێبه‌خشینی له لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه.


پێشمه‌رگه میوانی ناسریه ده‌بێت\nگه‌ڕێكی دیكه‌ی خولی پله یه‌كی تۆپی پێی یانه‌كانی عێراق به‌ڕێوه ده‌چێت و تێیداو پێشمه‌رگه‌كانی سلێمانی خاوه‌ن پله‌ی یه‌كه‌می دووه‌م كۆمه‌ڵه‌ی یانه به‌شداره‌كان ده‌بێته میوانی یانه‌ی ناسریه .\nبڕیاره له ڕۆژانی 17 و 18 ی تشرینی یه‌كه‌می 2021 و له‌سه‌ر یاریگه جیاوازه‌كانی عێراق هه‌فته‌ی پێنجه‌می یه‌كه‌م قۆناغی خولی پله یه‌كی تۆپی پێی یانه‌كانی عێراق به‌ڕێوه بچێت و تێیداو پێشمه‌رگه‌كانی سلێمانی له ده‌ره‌وه‌ی یاریگه‌ی خۆیاندا و له شارۆچكه‌ی شه‌تڕه ده‌بنه میوانی یانه‌ی ناسریه .\nیارییه‌كه له كاتژمێر 2:30 خوله‌كی ئێواره‌ی ڕۆژی پێنج شه‌ممه 18 ی تشرینی دووه‌می 2021 به‌ڕێوه ده‌چێت و تێیداو محه‌مه‌د قاسم ده‌بێته ناوبژیوانی یه‌كه‌می یارییه‌كه ، ئه‌مه‌و خشته‌ی ته‌واوی یارییه‌كانی هه‌فته‌كه به‌م شێوه‌یه ده‌بێت .


ژنا سەرکردە – Malame\n8 نیسان، 2020\n316 ئێك خوله‌ك\nد جڤاكه‌كێ گرتى دا، ژن دوو جارا دهێته ته‌په‌سه‌ركرن، جاره‌ك ژ لایێ مێر یان باب یان برا ڤه، جاره‌ك ژى ژ لایێ جڤاكى ڤه، ئه‌و ژى ده‌ما كو جڤاك ل ژێر باندوورا هزرا عه‌شیره‌تى و ئایینى دا بیت. ل كوردستانێ ژى كو جڤاك ب گشتى ل ژێر كاریگه‌ریا هه‌ر دوو ئه‌گه‌رێن ل سه‌ریه ژنه‌ك زانا و داهینه‌ر و نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌ڤان و سه‌ركرده ب زه‌حمه‌ت ئاڤادبیت چونكى ده‌لیڤه د كێمن و ئاسته‌نگ د زێده‌نه.\nل ڤى وه‌لاتى هه‌ر تشت كرێت بویه لێ یا پتر هاتیه كرێت كرن ژنه، دڤێت د مال دا بیت، و پشتى زه‌واجێ زاروكا بینیت و كارێ ناڤمالیێ واته یێن به‌ر پێ ماى ئه‌نجام بده‌ت. دبیت گه‌له‌ك بپرسن: ئه‌رێ پا ئه‌ڤ رێژه یا مه‌زن ژ فه‌رمانبه‌رێن ژن چنه د ناڤا سازیێن حكومه‌تێ دا؟ ئه‌و ژى خۆدان مافن و یێ كار دكه‌ت، لێ یا راست ئه‌و به‌س له‌شێ وێیه! هێشتا رێك ب هه‌بینا وێ وه‌ك كه‌سه‌كا داهینه‌ر و به‌رپرس نه‌هاتیه دان.\nدا بچینه د ناڤا راستیا بابه‌تێ خۆدا، ئه‌وا دخازم بێژن راسته كو ژن گه‌له‌ك جاران ژ لایێ ئه‌گه‌رێن سه‌ریڤه هاتیه ته‌په‌سه‌ركرن و كرێت كرن و بێ ریمه‌تكرن، لێ یا جهێ دلنه‌خوشى و بێزاریێ ئه‌وه ده‌ما كو ژن ژ لایێ ژنه‌كا دیتر ڤه دهێته كرێتكرن و كار بۆ تێكدانا وێ و چێكرنا ئاسته‌نگان ل هه‌مبه‌رى رێیا وێ دهێنه دان، ئه‌وه كو دبیته جهێ لێپرسین و لێنێرینێ و ب راستى ژى ئه‌ڤ ژنه (واته یا تێكده‌ر) گه‌له‌ك ژ ئه‌گه‌رێن سه‌رى ب مه‌ترسیتره و ئه‌وه كو دبیته ئه‌گه‌رێ ئینانه سه‌ر دنیایا مێره‌كى كو ژنێ وه‌ك پله دوو و به‌نده دبینیت.\nلێ په‌یاما من ژ بۆ ژنا سه‌ركرده ئه‌وه، رابه وه‌ك هه‌ر جار لسه‌ر پێیان به و كار بكه و نه‌راوه‌سته و ئاسته‌نگان لێك بژكینه و بۆ پێش هه‌ره و جڤاكى ژ خه‌وا گران هشیار بكه.


د. رێواز فایەق: لەسەر مووچە جارێكی دیكە قسە ناكەم.. خەڵك حەزی لە چەواشەكارییەكی كورت خایەنە\n08/10/2020 ژمارەی بینراو 827\nسەرۆكی پەرلەمانی كوردستان دەڵێت، لەسەر مووچە جارێكی دیكە قسە ناكەم، چونكە راستییەكم بە خەڵك وت زۆر قسەیان پێ وتم، هەستێكم بۆ دروست بوو، خەڵك حەزی لە چەواشەكارییەكی كورت خایەنە كە بۆ ماوەیەكی كەم دڵی خۆش بكات راستییەكی ناوێت لە ئایندە دڵی ناخۆش بكات.\nد. رێواز فایەق، لەچاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ ئاژانسی ئەنادۆڵۆ، سەبارەت بەهەڵسەنگاندنی خۆی بۆ دانیشتنەكەی پەرلەمان كە سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیرە پەیوەندیدارەكان ئامادەبوون، رایگەیاند:" هەنگاوێكی باشە دەبوو شەش بۆ حەوت مانگ پێش ئێستا ئەو كۆبوونەوەیەمان بكردایە، باوەڕم وایە ئەگەر شەش مانگ پێش ئێستا ئەو كۆبوونەوەیەمان بكردایە هەم پەیوەندییەكانمان باشتر دەبوو هەم زۆر گرێ كرابوونەوە، هەرچەندە ئێمە بە شەخسی خۆمان پەیوەندیمان باشە وەك سەرۆكایەتییەكان، بەڵام ئێمە دەمانەوێت ئەو پەیوەندییە و ئەو متمانەیە لەنێوان حكوومەت و تەواوی پەرلەمانتارانیشدا هەبێت بە فراكسێۆنەكانی ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵاتیشەوە".\nوتیشی:" هەندێك شت بۆخۆم گرنگ بوو وەك سەرۆكی پەرلەمان ئەوەبوو كە ئێمە دەرفەتماندا بە ٩٨ ئەندامی پەرلەمان قسە بكات كە هەقی خۆیانە بە گوێرەی پەیڕەوی ناوخۆ، شتێكی دیكە بەلامەوە گرنگ بوو حكوومەت وەڵامی زۆرینەی ئەو پرسیارانەی دایەوە، و لە هەندێك وەڵامیش دیپلۆماسیانە خۆیانیان لێ دەربازكرد و وەڵامیان نەدایەوە، بەڵام بە شێوەیەكی رێژەیی زۆرینەی وەڵامەكان درانەوە، ئینجا بەدڵی پەرلەمانتاران بوون یان نا ئەوە بابەتێكی دیكەیە و دەبێت خۆیان قسەی لەبارەوە بكەن".\n-سەبارەت بەبابەتی پرساندنی سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیری دارایی یاداشتەكەی گەیشتووەتە دەست ئێوە، كاری لەسەر دەكەن؟ ئەم پرساندنە دەكرێت یان نا؟\nد.رێواز فایەق ووتی: "بەڵێ بێگومان ئێمە یاداشتەكەمان لە رۆژی چوارشەممەی پێشووەوە واژووكردووە و گەیشتووەتە ئەنجوومەنی وەزیران، بەگوێرەی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمانی كوردستان دەبێت لە ماوەی ١٤ رۆژدا ئەوان وەڵاممان بدەنەوە كە ئایا لەسەر ئەو یاداشتە و ناوەڕۆكی ئەو یاداشتە رایان چییە، ئایا خۆیان دێن ئایا نایەن؟ ئایا وەڵامێكیان هەیە بۆ ئەو پرساندنە یان نا؟ ئێمە چاوەڕێی ئەوان دەكەین، دوای ئەوەی وەڵامی ئەوانمان پێدەگات پەیڕەو چیمان لەسەر دابنێت ئەوە دەكەین".\n- بابەتێكی دیكە كەزۆر لەناو پەرلەمان باس دەكرێت، بابەتی دەروازە سنوورییەكان، لیژنەیەكی پەرلەمانیش دروستكرا و ئەو لیژنەیە رۆشتن مەیدانی گەڕان و راپۆرتێكیشیان بۆ ئێوە نارد، ئەوەی بە ئێوە گەیشتووەتەوە قاچاخچێتی و ئەو بابەتانەی باسدەكرێت كە لە خاڵە سنوورییەكان هەن ئەمە لە راستیدا بە فیعلی هەیە؟\n-رێواز فایەق: "بەڵی هەیە".\n- لە كوێ زۆر هەیە و چی هەیە؟ ئەوەی بەتۆ گەیشتووە لە ئەنجامی كاری ئەو لیژنەیەی پەرلەمان چی تێدایە؟\nرێواز فایەق: "خۆی دووجار ئێمە راپۆرتمان بۆ هاتووە لەسەرخاڵە سنوورییەكان، جارێكیان كاك عەلی حەمەساڵح و ژمارەیەك لە ئەندامانی پەرلەمان یاداشتێكیان دابووە سەرۆكایەتی، ئێمە ناردمان بۆ حكوومەت و داوای هاتن و بەشداربوونی وەزیرەكانیان كرد لە كۆبوونەوەیەكی پەرلەماندا، جاری دووەم دەستخۆشی لە لیژنەی دارایی پەرلەمان دەكەم بە مەیدانی هەموو دەروازە سنوورییەكان گەڕان بەدیاریكراوی ئەوانەی كە رەسمین، راپۆرتێكی دیكەیان ئامادەكردووە لە راستیدا لە راپۆرتەكەیاندا، ناوی شوێنەكانیان نەهێناوە كە كە بڵێن لەوێ قاچاخچێتی زۆرە و لەوێ كەمە، بەشێوەیەكی گشتی باسیان كردووە ئەو كێشانەی كە لەناو دەروازە سنوورییەكان هەن لە بابەتی قاچاخچێتی لە بابەتی خۆدزینەوە لە باجی گومركی لە بابەتی بوونی ژمارەیەكی زۆر كۆمپانیای كەرتی تایبەت كە خزمەتگوزاری بوارەكانی دەروازە سنوورییەكان پێشكەش دەكەن و بەهۆیانەوە بڕێكی زۆری داهاتی دەروازەكان لەبری ئەوەی بۆ حكوومەت و بۆ خەزێنەی گشتی بگەڕێتەوە، ئەگەڕێتەوە بۆ كۆمپانیاكانی كەرتی تایبەت، جگە لەوەی لە دەرەوەی رێكارە یاساییەكان و رێكارە گومركییەكان كەرەستە و شمەك لە دەروازە سنوورییەكانەوە دێت، تێبینی زۆر زۆریان تۆماركردووە و چارەسەریشیان خستووەتە روو و پێشنیازیشیان پێشكەش كردووە، ئەویشمان ناردووە بۆ حكوومەت. ئێمە لە كۆبوونەوەی ۲۷ـ۷ و لە كۆبوونەوەی ٥ـ۱٠ هەندێك وەڵاممان دەستكەوت و لە دانیشتنەكانی پەرلەماندا، حكوومەت باسی هەندێك هەنگاویان كرد كە نراوە، بەڵام لە راستیدا جێی ئومێدێكی زۆر نییە بۆ چارەسەری كێشەكە، هەمووتان گوێتان لێبوو بەڕێزان سەرۆكی حكوومەت و جێگری سەرۆكی حكوومەت ئەوانیش داد و بێدادیانە بەدەست ئەوەی تەنانەت لە دەرەوەی ئیرادە و خواستی ئەوانیش هەندێك كار هەر دەكرێت، بەڵام هەموومان دەبێت یەكدەنگبین لەسەر ئەوەی كە دەروازە سنوورییەكان لە هەر شوێنێكن سەرچاوەی دووەمی داهاتن لە هەرێمی كوردستان و دەبێت هەموومان دەست لەناو دەستی یەكتربكەین بەدەر لە بەرژەوەندییە سیاسییەكان و بەرژەوەندییە حزبییەكان، ئێمە كە بەشێكین لە دامەزراوەی دەوڵەت دەبێت رۆڵمان هەبێت لە گێڕانەوەی داهاتی خەڵك بۆ خەڵك".\n- لە دانیشتنەكەی پەرلەماندا عەلی حەمەساڵح گوتی 'من لە قسەكانی سەرۆكی حكوومەت ئەوە تێگەیشتم كە ئەگەر دەست بۆ هەندێك بابەت لە دەروازە سنوورییەكان ببرێت رەنگە ئەگەری شەڕی ناوخۆ و دوو ئیدارەیی دروست بێت'، تۆ وەك سەرۆكی پەرلەمان ئەم بابەتە بەو جۆرە دەبینیت؟\nرێواز فایەق: "نەخێر، دوو ئیدارەیی و شەڕی ناوخۆ لەسەر دەروازە سنوورییەكان دروست نابێت، چونكە قەوارەی سیاسیی هەرێمی كوردستان و سەقامگیریی و یەكگرتووی هەرێم لە هەموو بەرژەوەندییەكان باڵاترە".\n- شەش ساڵ زیاترە بوودجە نەهاتووەتە پەرلەمانی كوردستان، فشاری ئێوە چییە بۆ ئەوەی حكوومەت پرۆژەیاسای بوودجە ئامادەبكات بۆ ئەوەی ئێوە كاری لەسەر بكەن؟\nرێواز فایەق: "ئێمە ئەوەی پێویستبێت كردوومانە. لە ساڵی یەكەمی كە بووم بە سەرۆكی پەرلەمان بەگوێرەی ماددەی ٩٨ی پەیڕەوی ناوخۆ یاداشتێكمان ناردووە بۆ سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران، زۆرینەی ئەندامانی پەرلەمان یاداشتیان ناردووە، ئەندامێكی پەرلەمان پرساندنێكی پێشكەش كردووە بۆ پرساندنی وەزیری دارایی سەبارەت بەوەی كە بۆچی پرۆژە یاسای بوودجە نایەت بۆ پەرلەمانی كوردستان. لە دانیشتنەكەی پەرلەمانیش پرسیاریان لێكرا كە پرسیارێكی ئەساسی بوو، ئەوان وەڵامیان داینەوە، بەڵام وەڵامەكانی حكوومەت تایبەت بە نەناردنی پرۆژە یاسای بوودجە ئەگەر وەك پەرلەمانتارێك هەڵسەنگاندنی بۆ بكەم بڕواپێهێنەر و قەناعەتپێكەر نەبوو بەلامەوە، چونكە خۆی پرۆژەیاسای بوودجە پەیوەست نییە بەوەی كە بڵێیت دەبێت بزانم بەدیاریكراوی داهاتم چەندە ئینجا پرۆژەكە حازردەكەم، بەڵكو لە بنەمادا پرۆژە یاساكە لائیحەیەكی خەمڵێنراوە بۆیە بۆ خۆم وەك پەرلەمانتارێك وەڵامەكە جێگای باوەڕ و قەناعەتم نەبوو".\n- پێش ئەوەی لێبڕینی مووچە دەستپێبكات، بابەتێكت ورووژاند و پێشوەخت باست لەوەكرد كە مووچە كەمدەكرێتەوە و لێی دەبڕدرێت، بەڵام ئەوكات هەڵمەتێكی میدیایی لە سۆشیال میدیا لە دژت دەستی پێكرد، ئێستا لێت دەپرسمەوە مووچە چی لێ دێت؟\nرێواز فایەق: "رۆژی دووشەممە بەڕێزان لە ئەنجوومەنی وەزیران وەڵامیان دایەوە، دوای ئەو هێرشە زۆرەی لەسەر قسەیەكی راستی هەقیقی بنیاتنرابوو و لەسەر زانیاری كردم ئەو هەموو هێرشەم كرایە سەر، بۆخۆم بەڵێنم بەخۆمداوە جارێكی دیكە لەو بارەیەوە قسە ناكەم".\n- زانیاریت هەیە لەسەر ئەوەی مووچە چی لێ دێت؟ یەكێكن لە سەرۆكایەتییەكانی ئەم هەرێمە بێگومان زانیاریتان لایە؟\nرێواز فایەق: "دووشەممە سەرۆكی حكوومەت لە پەرلەمان بوو جێگرەكەی و وەزیری دارایش لێرەبوون قسەی خۆیانیان كردووە، لەو بارەیەوە قسە ناكەم، چونكە پێشتر راستییەكم باس كرد زۆر زیانم پێگەیشت، ئەوكات باوەڕێكم بۆ دروست بوو كە خەڵك حەزی لە چەواشەكارییەكی كورت خایەنە كە بۆ ماوەیەكی كەم دڵی خۆش بكات و پێی خۆشترە، راستییەكی ناوێت كە لە ئایندە دڵی ناخۆش بكات یان رەنگە ئومێدبەخشینێكی كورت خایەن كە بۆ ماوەیەكی كەم دڵی مرۆڤەكان خۆش بكات باشتربێت لە راستییەك كە لە ئایندەیەكی دوورتردا تووشی نیگەرانیان بكات، دڵم ژان دەكات كە دۆخی خەڵك بەو جۆرەیە، بەڵام با حكوومەتی هەرێمی كوردستان خۆی لەسەر مووچە قسە بكات".\n- لەسەر گلەیی پەرلەمانتاران لە ئێوە، دەگوترێت بابەتی دانیشتنەكان بابەتی خەڵك نین بابەتێك نین پەیوەستبێت بە ژیانی خەڵكەوە، بۆچی ئێوە بابەتێك ناكەنە كارنامەی دانیشتنەكانەوە كە پەیوەندی بە خەڵك و ژیان و گوزەرانی خەڵكەوە هەبێت؟\nرێواز فایەق: "ئەوەی پەیوەندی بە ژیان و گوزەرانی خەڵكەوە هەیە مووچەیە و قەیرانی داراییە و بازاڕە و دانوستاندنەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستانە لەگەڵ حكوومەتی فیدرال، دۆخی ناوچە كوردستانیەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان، لێكەوتەكانی كۆرۆنا و دەروازە سنوورییەكان و داهاتی هەرێمی كوردستانە، ئەمانە ئەو بابەتانەن كەبەلای خەڵكی هەرێمی كوردستانەوە گرنگن، ئەندامانی پەرلەمانی كوردستان خۆشیان لەمن باشتر ئەزانن كە ئێمە دانیشتنی ١٣ كاتژمێریمان كردووە بە ئامادەبوونی هەشت وەزیر لە كۆبوونەوەی جیاواز جیاواز سەبارەت بەو دۆسیانە، دانیشتنی لیژنە تایبەتمەندەكان لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان سەبارەت بەو دۆسیانە كراوە، دانیشتنی رۆژی دووشەممە كراوە كە سەرۆكایەتی حكوومەت ئامادەبوون، خۆیان ئەزانن كە ئێمە ئەو شتانەمان كردووە وە خۆشیان ئەزانن ئەو قسانەمان لە پەرلەمانی كوردستان كردووە خۆشیان كە رووبەڕووی ئێمە قسە دەكەن دەزانن ئەو قسەیەی بەڕەهایی دەیكەن زۆر وورد نییە، بەڵام من هەر رێزیان لێ دەگرم. بەگشتی هەموو شتێك لە كارنامەی كۆبوونەوەكانی پەرلەماندا دادەنرێت گرنگە چونكە پەرلەمان ئیشی دروستكردنی یاسا و تەشریعكردنی یاسایە، دوای چوار ساڵی دیكە خەڵك لە ئێمە دەپرسێت ئەو ماوەیەی كە ئێوە لە پەرلەمان بوون چەند پێشنیاز و پرۆژە یاسا بوون بە یاسا؟، كەواتە چەند گرنگە چاودێری حكوومەت بكەین و بابەتەكانی خەم و خواستی خەڵك بخەینە بەر باس و لێكۆڵینەوە ئەوەندەش گرنگە كار لەسەر یاساكان بكەین، دواجار ناومان دەسەڵاتی یاسادانانە".\n- بۆ گلەییتان لەسەرە دەڵێن ئەم خولەی پەرلەمان خولێكی بەهێز نییە لەچاو خولەكانی رابردوو؟\nرێواز فایەق: "خولەكانی رابردوو چییان كردووە ئێمە نەمانكردووە، ئەو شتە موهیمانە چیین كە ئەوان توانیویانە بیكەن؟ ئەگەر خولەكانی رابردوو ئەوەندە موهیم بوون دۆخی هەرێمی كوردستان بۆچی وایە؟ چەند سەرۆكوەزیران و وەزیر پرساندنیان بۆ كراوە و متمانەیان لێ وەرگیراوەتەوە؟ كام بڕیار حكوومەت ویستویەتی و ئەم پەرلەمانە تەبەنی نەكردووە یان رەتی كردووەتەوە؟ خەتای ئەمساڵ و دوو مانگەیە كە ئێمە سەرۆكین یان كەڵەكەبووی ۲۸ ساڵی تەمەنی پەرلەمانە؟ هەندێك جار هەندێك شت دەگوترێت رەنگە پەیوەندی بەوەوە هەبێت كە ئێمە بەبازاڕكردنی میدیاییمان باش نییە، تەلەڤیزێۆنمان نییە، میدیای حزبەكانمان پشتیوانیمان لێ ناكەن، بەندە یەكێكم لەوانەی پارە خەرج ناكەم بۆ بابەتی میدیا و پیاهەڵدانی میدیایی و بەردەوامیش دەبم، ئەگینا ژمارەی ئەو وەزیرانەی لەماوەی ساڵێك و دوو مانگ كە ئێمە سەرۆكی پەرلەمانین و هاتووینەتە پەرلەمان زیاترە لە ژمارەی هەموو ئەو وەزیرانەی كە لە خولی چوارەمی پەرلەمانی كوردستاندا هاتوونەتە پەرلەمان، راستە لە خولی رابردوودا، دووساڵ پەرلەمان داخرابوو، بەڵام بە ساڵێك و دوو مانگی ئەم خولە بەقەدەر سێ ساڵی خولی رابردوو وەزیر هاتووەتە پەرلەمان و قسەی كردووە و موناقەشەی كردووە و ئەم پرۆسەیە بەردەوامیش دەبێت، لەبەر ئەوە كە دەڵێن خولێكی لاوازە ئەوە رایە و رێزلێگیراوە، خەڵكیش هەقی خۆیەتی رای خۆی بڵێت، بەڵام خەلك هەقە ئەوەش بزانێت كە واقیعی هەرێمی كوردستان و پێكهاتە و مۆزاییكی پەرلەمانی هەرێمی كوردستان لەم خولە جیاوازە لە هەموو خولەكانی دیكە، بۆخۆم هەندێك جار پێم ناخۆشە كە دەگوترێت ئەم خولە لاوازترین خولە و سەرۆكی پەرلەمان لاوازە، ئێمە لاواز نین، بەندە سەرۆكی یەكێك لە دامەزراوە سیادییەكانی هەرێمی كوردستانم، ئیحترامی دۆخ و پێكهاتەی ناو پەرلەمانی كوردستان دەگرم و گرنگیشە بۆم كە ئارامی و سەقامگیری و ئاشتی كۆمەڵایەتیی لەناو خەڵكی كوردستان و پێكهاتە جیاوازەكانی هەرێمی كوردستاندا هەبێت، زۆرجار غەدر لەسەر خۆم قبوڵ دەكەم لە پێناو ئارامی و ئاسودەیی و سەقامگیریی، و زەمەن خۆی قسەیەكی دیكەی دەبێت، دوای چوار ساڵی دیكە دەردەكەوێت ئێمە چۆن بووین و چیمان كردووە و ئەوەی پێمان نەكراوە هۆكارەكەی چی بووە؟".\n- ئەو دۆخە سیاسییەی ناو پەرلەمان چییە كە گوتت دەست و پێی بەستووین؟\nرێواس فایەق: "بابەتێك پێشتر دروستبوو كە حەزناكەم زۆر باسی بكەم و تازە بووە بە رابردوو، كە لە راستیدا دۆسیەیەك بوو كاری پەرلەمان نەبوو، بەریەككەوتنی هێزە سیاسییەكانی لەناو پەرلەماندا تاڕادەیەك لەسەر دروست بوو، حەزناكەم بچمەوە سەر وردەكاریبەكەی، بەڵام بەداخەوەم كە لەگەڵ لێكەوتەكانی كۆرۆنا شەش مانگیان لە تەمەنی ئەم خولەی پەرلەمان بە هەدەردا، كە ئەو قسەیەم كرد بۆئەوەبوو ئەوەندە نەوترێت بۆ دانیشتنەكانی پەرلەمان ناكرێت، چونكە ئەندامی پەرلەمان دەیزانی بۆ دانیشتنەكان ناكرێت، هەموومان دەمانزانی دۆخی ناو پەرلەمان چۆنە، لەگەڵ ئەوەش فشارەكان تا دەهات زیاتر ئەبوو لەسەرم، ئەبوو لە شوێنێكدا كۆتایی پێبێنم، مرۆڤ كە لە شوێنێكدابوو سەركردایەتی شوێنێكت كرد دەبێت هەندێجار قوربانی بەخۆت بدەیت، ئێمە ئەو پەروەردەیە لە جەنابی مام جەلال فێربووین".\n- دواپرسیارم لەسەر بابەتی ئاو و چا و قاوەكەی پەرلەمانە لە دانیشتنەكەی پەرلەمان گفتوگۆیەكی تەنزئامێز لەنێوان تۆ و كاك قوباد دروست بوو لەسەر ئاو و چا، ئەو بابەتە چی بوو؟ پەرلەمانتاران بۆیان نەبوو ئاو بهێننە ژوورەوە؟\nرێواز فایەق: "خۆی ئاو نەهاتبووە ژوورەوە، بەندە درەنگ زانیم كە ئاو نەهاتووەتە هۆڵەكەوە، خۆزگە ئاو بهاتایە و یەكەمین دەبەش لەمن بگیرایە وەك سەرۆكی پەرلەمان و ئەمە نەبووایە بە بابەت، چونكە دانیشتنەكە دانیشتنێكی ئەوەندە گرنگ بوو حەزم نەكرد بە شتی لاوەكییەوە رەخنەی لێبگیرێت، ئەوانە شتی زۆر لاوەكین تیایدا بكرێتە بابەت، بەڵام دواتر زانیم نەهاتنە ژوورەوەی ئاو لەبەر ئەوە نییە بە تەنها لە ئێمە نەگیرێت لەبەر ئەوەیە بۆچوونێك هەبوو كە رەنگە بەریەك كەوتنێك لەنێوان فراكسیۆنەكانی ئۆپۆزسیۆن و فراكسیۆنەكانی دەسەڵات دروست بێت و شەڕە دەبە لەنێوانی خۆیاندا بكەن، ئاوایان بۆ روونكردمەوە، ئەوەش كە لەنێوان بەندە و كاك قوبادا روویدا، ئێمە لەو شوێنە سەرۆكی دامەزراوەكەین، پاراستنی پەرلەمانی كوردستان بە پلەی یەكەم لە ئەستۆی ئێمەیە، ویستم پێیبڵێم ئەگەر ئێوە پرۆژەیاسای بوودجە لە كاتی خۆیدا بنێرن و بەشەكەی پەرلەمان دیاربێت لەناو پرۆژەكەدا ئێمە پێویستمان بەوە نابێت بە وەزیری دارایی بڵێت هاوكارمان بێت لە زیادكردنی ئەو میزانییەی كە پەرلەمانی كوردستان هەیەتی وبابەتەكە خۆی سوعبەت بوو ئێمەش بە سوعبەتەوە وەڵاممان دایەوە".


ماڵپەری فیردەوس | میراتی سێ کچ ، دایک ، باوک چەندە ؟\nسەردێری پرسیار:میراتی سێ کچ ، دایک ، باوک چەندە ؟\nبەرواری دانان :2018-11-25 کۆدی پرسیار:858\nپرسیار // کەسێک مردووە میراتگرەکانی ئەمانەن : سێ کچ ، دایک ، باوک ، ئایا میرات چۆن دابەش دەکرێت ؟\n. وەڵام // زانایان دەڵێن کەسێک بمرێت میراتگرەکانی ئەمانە بن : سێ کچ ، دایک ، باوک ، میرات بەم شێوەیە دابەش دەکرێت :\n. یەکەم : (( سێ کچ )) : سێ کچی مردووەکە لە سێ بەشی میرات دوو بەش دەبەن ، چونکە :\n. (١) دوو خوشک زیاترن .\n. (٢) ھیچ برای لەگەڵ نییە .\n. دووەم : (( دایک )) : دایکی مردووەکە لە شەش بەشی میرات یەک بەش دەبات ، چونکە :\n. (١) مردوو مناڵی ھەیە .\n. سێیەم : (( باوک )) : باوکی مردووەکە لە شەش بەشی میرات یەک بەش دەبات ، لەم حالەتە باوک بە تعصیب ھیچ میرات نابات ، چونکە ھیچ میرات نەماوە .


کاڵکان: سەرپەرشتیاری ڕێککەوتنی ئەمریکا و دەوڵەتی تورک و پەدەکە لەناوچوو – کوردی – RojNews.News\n24/11/2020 - 11:45:03 am\nدوران کاڵکان ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پەکەکە ڕایدەگەیەنێت، سەرپەرشتیار و ڕێکخەری ڕێککەوتنی ئەمریکا، دەوڵەتی تورک و پەدەکە لەناوچوو، ئێستا سەرەی ئەردۆغانە، بۆ ڕزگارکردنی تەیب ئەردۆغان-یش هەوڵدەدرێت بەرپرسانی پەدەکە بخەنە جوڵەوە.\nدوران کاڵکان ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پەکەکە چاوپێکەوتنێکی لە ڕادیۆی دەنگی وڵات بڵاوبووەوە، کە بەبۆنەی ٤٢هەمین ساڵیادی دامەزراندنی پەکەکەوە سازیان کردبوو.\nکاڵکان پیرۆزبایی ٤٢مین ساڵیادی دامەزراندنی پەکەکەی لە ڕێبەر ئاپۆ و گەریلاکان و تەواوی گەلی کورد و ئازادییخوازان کرد و جەختیکردەوە، کە سورن لەسەر ئەوەی بە تێکۆشانی بەرفراوانتر پێ بنێنە ساڵی نوێوە، ئەویش لەسەر بنەمای هەڵمەتی “کاتی ئازادییە”.\nدوران کاڵکان، باسی لەو دەستکەوتانەش کرد، کە پەکەکە لە ساڵی ٤٢ هەمینی تەمەنیدا بەدەستی هێناوە و وتی:”پێویستە ببینرێت کە لە ٤٢مین ساڵی پارتەکەماندا دەستکەوتنی گەورە بەدەستهێنران، بە ڕاستی دەستکەوتی مێژوویی، میراسێکی گەورە ڕادەستی ٤٣مین ساڵی تێکۆشان کرا”.\nکاڵکان ڕوونیدەکاتەوە و دەڵێت: ئەگەر سەرنج بدەین، لەسەر بناغەی پیلانگێڕیی نێودەوڵەتیی، ڕێککەوتنی ئەمریکا – دەوڵەتی تورک و پەدەکە بۆ تەسفیەکردن و لەناوبردنی ڕێبەر ئاپۆ و پارتەکەمان پەکەکە کرا و یەک بە یەک پووچەڵکرانەوە، لە عەفرین تا خواکورک، لە سەرێکانی تا هەفتانین، ئەو بەرخۆدانەی کە لە ساڵەکانی ٢٠١٨، ٢٠١٩ و ٢٠٢٠دا بەڕێوەبران، فاشیزمی ئاکەپە و مەهەپەی لە ڕیشەوە دەرهێنا، ئێمە بووینە گەل و بزوتنەوەیەک کە داعشمان تێکشکاند و بەم شێوەیە شوێنی خۆمان لە ناو مێژوودا گرت.\nکاڵکان زیاتر ڕوونیدەکاتەوە و دەڵێت: هەربۆیە لە ساڵی ٢٠٢٠ـدا درێژە بە هێرشە بەرنامە بۆداڕێژراوەکانی ساڵانی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ی دا، جموجوڵی سەربازیی پارتی دیموکراتی کوردستان- پەدەکە، لە بەهاری ٢٠٢٠دا لە زینی وەرتێ، هەڵگورد، خنێرە، ئاڤاشین و هەفتانین بەشێکە لەو پلانە، بەپێی ئەو زانیارییانەى بە دەستمان گەیشتون، ئەو قۆناغ و پرۆسەیە دەبوایە تاوەکو ئەیلول تەواو ببوایە. دەبوایە پەکەکە لە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا لەناوببرایە و پاکتاو بکرایە. بەو شێوەیە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا و ڕۆژئاوای کوردستان دەخرانە دەستی هاوپەیمانیی نێوان دەوڵەتی تورک و پارتی دیموکراتی کوردستان- پەدەکە، لە چوارچێوەى ئەو ئامانجەدا دەستیان بەو هێرشانە کرد و پێکەوە بوون. ئامانجی ئەوەش پاکتاوکردن و سڕینەوە و لەناوبردنی پەکەکە بوو. ئەوەشیان بە ڕوون و ئاشکرا دەوت. ئاماژە بۆ ئەوەش دەکات: پێش ئەوەى دەست بە هێرش بکەن، وەک ئەوەى بڵێن، خۆتان بە دەستەوە بدەن، نزیک دەبوونەوە، دەیانوت “ئەگەر خۆتان بە دەستەوە نەدەن لە ناو دەچن” و بەو شێوەیە هەڕەشەیان دەکرد، بەڵام وەک گەل و بزووتنەوە لە دژی ئەو پاکتاوکارییە فاشیستییە هەمەلایەنەیە بەرەنگارییمان کرد.\nهەروەها، دەڵێت: پلانیان داناوە، کە تاوەکو کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠ کۆتایی بە پەکەکە بهێنن، بەڵام خۆیان کۆتاییان پێهات و تێکشکان. لە هەڵبژاردندا تێکشکان، سەرپەرشتیاری هاوپەیمانیی پاکتاوکردن و لەناوبردن ئەمریکا – دەوڵەتی تورک و پەدەکە تێکشکان، ئێستا سەرەی تەیب ئەردۆغانە، هەوڵدەدەن بۆ ڕزگارکردنی ئەردۆغان بەڕێوەبەریی ئێستای پەدەکە بخەنە جوڵە، هەوڵیاندا ڕێگری لە تێکشکاندنی بەڕێوەبەریی ترامپ بکەن، بەڵام نەیانتوانی، لەناکاو جموجوڵی هێزە تایبەتەکانی پەدەکە بۆ گەمارۆدانی ناوچەکانی گەریلا دەستیپێکرد، جگە لە هەوڵ بۆ ڕزگارکردنی ئەردۆغان هیچ مانایەکی دیکەی نییە، ئامانجیان ڕزگارکردنی ترامپ بوو، نەیانتوانی ڕزگاری بکەن، ئێستاش بۆ ئەوەى تەیب ئەردۆغان ڕزگار بکەن هێرش دەکەن، بەڵام ناتوانن ئەویش ڕزگار بکەن، ترامپ ڕۆیشت، سەرەی ئەردۆغانە، بێگومان ئەوان چەند تێکبشکێن کوردە نۆکەرەکانیش ئەوەندە لاواز دەبن.\n“ئێمە ئەگەر سەرنج بدەین، پلانی هێرشەکانی دووژمن پووچ دەبنەوە، بەڵام بزووتنەوەکەمان لە ١٢ی ئەیلول دا دەستی بە هەڵمەتی نوێی ئازادیی و سەرکەوتن کرد، بۆ ئازادیی جەستەیی ڕێبەر ئاپۆ، بۆ کوردستانی ئازاد، تورکیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی دیموکراتی دەستی بە بەرخۆدانێکی گەورەى شۆڕشگێڕیی کرد، هەڵمەتی بەرخۆدانی شۆڕشگێڕیی گەورەی دەستپێکرد و بە ئامانجی سەرکەوتنی ستراتیژیی ئێمە شەڕی گەلی شۆڕشگێڕیی و ڕێبازی تێکۆشانی هەمەلایەنە، یەکگرتوانە، لە چوارپارچەى کوردستان و دەرەوەی وڵات لە خۆدا دەحەوێنێتەوە، نەک تەنها پلانەکانی دووژمن لەبەر یەکهەڵوەشان، لەم دواییەشدا سیاسەت و عەقڵییەتی پاکتاوکەر – فاشیسیش تێکشکا”، دوران کاڵکان لە چاوپێکەوتنەکەدا ئەمانەی وت.\nکاڵکان، دەشڵێت: لە هەر چوارلای جیهانەوە هەر کەس هەوڵدەدات لە ڕێبەر ئاپۆ تێبگات، پارێزنامەکانی دەخوێننەوە، خاوەنداری لە ڕاستیی ڕێبەرایەتیمان دەکەن، بەرخودانی هەڵمەتییانە بۆ ئازادیی جەستەیی ڕێبەر ئاپۆ دەستیپێکردووە و بە هەر چوارلای جیهاندا بڵاوبووەتەوە، وەرچەرخاوە بۆ بەرخودانی ئازادیی جیهانی و گەردوونی، ئەوانەى دەیانەوێت ئێمە لە ناو ببەن ئیرادەیان و پلانەکانیان تێکشکاوە، بەڵام بزووتنەوەکەمان بە هەڵمەتی گەورەی بەرخودان پێشوازیی لە ٤٢هەمین ساڵ کرد، ئەوەش دەبێتە هۆکاری ئەوە، کە زۆر زیاتر بە بەهێزی دەست بە ساڵی نوێی حزب بکەین.


👫 بارزان وەهاب Biografía\n📅 Agregado el Jun 14 2017 12:05PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 5,242\nلەدایکبوی خانەقینە دەرچوی بەشی ئینگلیزی کۆلیژی ئا [ Más... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ E.Î.F. 14-6-2017 12:05:30\n📕 بیست و پێنج ساڵ سەروەری: رۆژژمێری روداوەکانی ی.ن.ک Biblioteca\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 5,550\nئازاد خانەقینی [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ B.J. 10-6-2012 16:51:49\n✌ خالید وەهاب Mártires\n📅 Agregado el Jun 14 2017 11:31AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 6,711\nشەهید لەساڵی 1956 لە خانەقین لەدایک بوە لە کاتی [ Más... 👁] ✖ ✖ 2 1 ✔ 99% ✍ E.Î.F. 14-6-2017 11:31:15\n📕 مادێنا: مێژوو و ببیلیۆگرافیای راگەیاندنی ی.ن.ک 1975-1991 Biblioteca\n📅 Agregado el Jun 10 2012 12:35PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 3,009\nئازاد خانەقینی مادێنا- مێژوو و بیبلۆگرافیای راگەی [ Más... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 80% ✍ H.B. 10-6-2012 12:35:13